(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2007)0465 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 95 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0255/2007), – gelet op artikel 51 en artikel 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A6-0431/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2007)0510 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 95 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0277/2007), – gelet op artikel 51 en artikel 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A6-0430/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2007)0411 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 47, lid 2, evenals artikelen 55 en 95 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0230/2007), – gelet op artikel 51 en artikel 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A6-0440/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2007)0352 ), – gelet op Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (1) , – gelet op artikel 170 en artikel 300, lid 2, eerste alinea, eerste zin, van het EG­Verdrag, – gelet op artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0247/2007), – gelet op artikel 51, artikel 83, lid 7 en artikel 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A6-0429/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Arabische Republiek Egypte. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien de ontwerpverordening van de Raad (14320/2007), – gezien het voorstel van de Commissie ( COM(2007)0364 ), – gezien Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 2004/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende het statuut en de financiering van politieke partĳen op Europees niveau (2) , – gelet op artikel 279 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0411/2007), – gelet op artikel 51 en artikel 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de brief van de Begrotingscommissie ( A6-0465/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de ontwerpverordening van de Raad; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2007)0476 ), – gelet op artikel 308 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0290/2007), – gelet op artikel 51 en artikel 83, lid 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Begrotingscommissie ( A6-0452/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen, 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie ( COM(2006)0468 ), – gelet op artikel 31, lid 1, onder a) en c) en artikel 34, lid 2, onder b) van het EU­Verdrag, – gelet op artikel 39, lid 1 van het EU­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0328/2006), – gelet op de artikelen 93 en 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Commissie juridische zaken ( A6-0428/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. attendeert de Commissie erop dat de in het kader van het Europees aanhoudingsbevel gehanteerde aanhoudings- en overleveringsprocedure in dier voege moet worden aangepast dat zij van toepassing is op alle gevallen waarbij een verdachte na schending van een Europees surveillancebevel moet worden teruggebracht naar de processtaat; 4. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure - hernieuwde raadpleging) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Raad (11522/2007), – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2001)0664 ) (1) , – gezien zijn standpunt van 4 juli 2002 (2) , – gelet op artikel 34, lid 2, letter b van het EU­Verdrag, – gelet op artikel 39, lid 1 van het EU­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad geraadpleegd is (C6-0246/2007), – gelet op de artikelen 93 en 51 en artikel 55, lid 3 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0444/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Raad, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad de tekst dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in zijn voorstel of het door een andere tekst te vervangen ; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (11824/2007), – gelet op artikel 245, lid 2 van het EG­Verdrag en artikel 160 van het Euratom­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0292/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A6-0451/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van besluit van de Raad; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de ter raadpleging ingediende tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en het Hof van Justitie. Het Europees Parlement , – gezien het verzoek van Renato Brunetta om verdediging van zijn immuniteit in het kader van civielrechtelijke procedures voor de Rechtbank van Milaan, dat op 18 januari 2007 werd ingediend en van de ontvangst waarvan op 31 januari 2007 ter plenaire vergadering kennis werd gegeven, – na Renato Brunetta te hebben gehoord, overeenkomstig artikel 7, lid 3 van zijn Reglement, – gelet op de artikelen 9 en 10 van het Protocol van 8 april 1965 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen, en op artikel 6, lid 2 van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden in het Europese Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gelet op de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van 12 mei 1964 en 10 juli 1986 (1) , – gelet op artikel 6, lid 3 en artikel 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A6-0449/2007 ), 1. besluit de immuniteit en voorrechten van Renato Brunetta te verdedigen; 2. verzoekt zijn voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde autoriteiten van de Italiaanse Republiek. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (10076/6/2007 – C6-0352/2007), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2005)0646 ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2007)0170 ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie cultuur en onderwijs ( A6-0442/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het gemeenschappelijk standpunt; 2. constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het gemeenschappelijk standpunt; 3. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG-Verdrag te ondertekenen; 4. verzoekt zijn secretaris-generaal het besluit te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2006)0919 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 95 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0030/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0277/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2008/…/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG tot invoering van een communautaire code voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik, wat de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden betreft (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Richtlijn 2008/29/EG.) (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2006)0784 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 71, lid 1 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0493/2006), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A6-0346/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2008/…/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2004/49/EG inzake de veiligheid op de communautaire spoorwegen (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en met name op artikel 71, eerste lid, Gezien het voorstel van de Commissie║, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (2) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In het kader van het streven naar een interne markt voor spoorvervoersdiensten hebben het Europees Parlement en de Raad Richtlijn 2004/49/EG (4) aangenomen teneinde een gemeenschappelijk rechtskader voor de veiligheid van het spoorverkeer tot stand te brengen. (2) Bij artikel 14 van Richtlijn 2004/49/EG is een gemeenschappelijke procedure ingevoerd voor de afgifte van vergunningen voor de indienststelling van rollend materieel. In de praktijk blijkt deze procedure in de lidstaten vaak moeilijk te verlopen en worden uiteenlopende en weinig transparante voorschriften gehanteerd of worden reeds uitgevoerde tests opnieuw geëist. De procedure vormt daardoor een belangrijk obstakel voor de oprichting van nieuwe spoorwegondernemingen, met name in het goederenvervoer. Er is behoefte aan een verduidelijking van de homologatieprocedure voor bestaand rollend materieel en aan een definitie van de werkingssfeer en de toepassingsmodaliteiten van die procedure. In het licht van het beginsel van de wederzijdse erkenning dient, door een beperking van het aantal elementen dat door de bevoegde instanties kan worden onderzocht, de procedure om in een andere lidstaat dan die welke een eerste vergunning heeft afgegeven een vergunning voor de indienststelling te krijgen te worden versoepeld. (3) Daartoe zullen alle in de lidstaten gelden technische en veiligheidsvoorschriften worden ingedeeld in drie categorieën en worden opgenomen in een referentiedocument waarin het resultaat van deze classificatie is weergegeven. De eerste categorie zijn internationale voorschriften alsmede nationale voorschiften welke als gelijkwaardig zijn aangemerkt en waarvoor een test in één lidstaat volstaat om te waarborgen dat aan de veiligheidsvoorschriften wordt voldaan. De tweede groep omvat alle andere nationale voorschriften en de voorschriften die nog niet in een andere categorie zijn ingedeeld. De derde categorie betreft voorschriften die moeten worden nageleefd om de technische compatibiliteit te verzekeren tussen het rollend materieel waarvoor een vergunning voor indienststelling wordt aangevraagd en de infrastructuur. (4) Het bij Verordening (EG) nr. 881/2004 (5) opgerichte Europese Spoorwegbureau is bevoegd voor de opstelling van de technische specificaties inzake interoperabiliteit (TSI) en dient derhalve, als eerste stap, de bestaande nationale technische voorschriften te onderzoeken. Voorts is het Bureau krachtens Richtlijn 2004/49/EG verantwoordelijk voor de publicatie van de nationale veiligheidsvoorschriften. Het Bureau is verantwoordelijk voor de harmonisering van de criteria voor de veiligheidscertificering van spoorwegondernemingen, waaronder de voorschriften inzake de erkenning van het door die ondernemingen gebruikte rollend materieel. Het Bureau is derhalve de best geplaatste instantie voor de opstelling van het voormelde referentiedocument. (5) In het licht van de internationale ontwikkelingen en met name de inwerkingtreding van het nieuwe Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer ( COTIF- Verdrag 1999) moet in de communautaire regelgeving een definitie worden opgenomen van het begrip 'houder van wagons' en worden gepreciseerd welke de relatie is tussen de spoorwegondernemingen en de houders op het gebied van onderhoud. (6) Daar de doelstellingen van het voorgestelde optreden, namelijk de vereenvoudiging van de communautaire procedure voor de certificering van bestaand rollend materieel, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve wegens de omvang en de gevolgen van het optreden beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in datzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te bereiken. (7) Op grond van Richtlijn 2004/49/EG worden bepaalde maatregelen vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie (6) verleende uitvoeringsbevoegdheden. (8) Bij Besluit 2006/512/EG zijn de bepalingen van Besluit 1999/468/EG aangevuld met een regelgevingsprocedure met toetsing voor de vaststelling maatregelen van algemene strekking tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van een volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag aangenomen basisbesluit, onder meer door sommige van deze niet-essentiële onderdelen te schrappen of ║ het besluit aan te vullen met nieuwe niet-essentiële onderdelen. (9) De Commissie dient derhalve in het bijzonder de bevoegdheid te krijgen om de bijlagen te herzien en aan te passen, gemeenschappelijke veiligheidsmaatregelen en -doelstellingen vast te stellen en te wijzigen alsmede een certificeringsregeling in te stellen voor onderhoud door houders aangezien zulks nodig is voor de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2004/49/EG . Daar het hier gaat om algemene maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van Richtlijn 2004/49/EG , onder meer door deze aan te vullen met nieuwe niet-essentiële onderdelen moeten zij worden vastgesteld volgens de in artikel 5 bis van Besluit 1999/468/EG bepaalde regelgevingsprocedure met toetsing. Wanneer de normale termijnen van de regelgevingsprocedure met toetsing om dwingende urgente redenen niet kunnen worden nageleefd, moet de Commissie voor de vaststelling van de maatregelen waarin Richtlijn 2004/49/EG voorziet, gebruik kunnen maken van de in artikel 5bis, lid 6 van Besluit 1999/468/EG bedoelde urgentieprocedure . (10) In overeenstemming met punt 34 van het interinstitutioneel akkoord "Beter wetgeven" (7) worden de lidstaten ertoe aangespoord voor zichzelf en in het belang van de Gemeenschap hun eigen tabellen op te stellen, die voorzover mogelijk het verband weergeven tussen Richtlijn 2004/49/EG en de omzettingsmaatregelen, en deze openbaar te maken. (11) Richtlijn 2004/49/EG dient derhalve te worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Richtlijn 2004/49/EG wordt als volgt gewijzigd: 1) Aan artikel 1 wordt het volgende punt f) toegevoegd : 2) Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd: a) Punt h) wordt vervangen door de volgende tekst: b) Het volgende punt h bis) wordt ingevoegd: h bis) "essentiële vereisten": alle voorwaarden die zijn vermeld in bijlage III van Richtlijn …/…/EG van het Europees Parlement en de Raad van ... [de richtlijn betreffende de interoperabiliteit]* (8) waaraan het spoorwegsysteem, de subsystemen en de interoperabiliteits-componenten, met inbegrip van interfaces, moeten voldoen; __________ * PB L ..."; c) Het volgende punt s) wordt toegevoegd: 3) In artikel 4, lid 4, wordt de term "wagonexploitant" vervangen door de term "houder van voertuigen ". 4) Artikel 5, lid 2, wordt vervangen door: 2. Bijlage I wordt voor 30 april 2009 aangevuld met gemeenschappelijke definities van de gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren alsmede een uniforme methode voor de berekening van de kosten van ongevallen. De maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn, onder meer door een aanvulling daarvan met nieuwe onderdelen, in verband met de tenuitvoerlegging van dit lid, worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2 bis, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing . Om dwingende urgente redenen kan de Commissie gebruik maken van de in artikel 27, lid 2 ter bedoelde urgentieprocedure. 5) Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd: a) Lid 1 wordt vervangen door: 1. Een eerste reeks van gemeenschappelijke veiligheidsmethoden, die tenminste de in lid 3, onder a) bedoelde methoden omvat, wordt uiterlijk 30 april 2008 door de Commissie goedgekeurd. Deze methoden worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. Een tweede reeks van gemeenschappelijke veiligheidsmethoden, die het resterende deel van de in lid 3 bedoelde methoden omvat, wordt uiterlijk 30 april 2010 door de Commissie goedgekeurd. Deze methoden worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. De maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn, onder meer door een aanvulling daarvan met nieuwe onderdelen, in verband met de tenuitvoerlegging van dit lid, worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2 bis, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing . Om dwingende urgente redenen kan de Commissie gebruik maken van de in artikel 27, lid 2 ter bedoelde urgentieprocedure. b) Lid 4 wordt vervangen door: 4. De gemeenschappelijke veiligheidsmethoden worden regelmatig herzien met inachtneming van de bij de toepassing ervan opgedane ervaring, de algehele ontwikkeling van de veiligheid op het spoor en de in artikel 4, lid 1, bedoelde verplichtingen van de lidstaten. De maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn, onder meer door een aanvulling daarvan met nieuwe onderdelen, in verband met de tenuitvoerlegging van dit lid , worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2 bis, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing . Om dwingende urgente redenen kan de Commissie gebruik maken van de in artikel 27, lid 2 ter bedoelde urgentieprocedure. 6) Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd: a) De eerste en tweede alinea van lid 3 worden vervangen door: De eerste reeks ontwerp-gemeenschappelijke veiligheidsdoelen is gebaseerd op een onderzoek van de bestaande doelen en veiligheidsprestaties in de lidstaten, en zorgt ervoor dat in geen enkele lidstaat afbreuk wordt gedaan aan de huidige veiligheidsprestaties van het spoorwegsysteem. Deze doelen worden uiterlijk op 30 april 2009 door de Commissie goedgekeurd en bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. ▌ De tweede reeks ontwerp-gemeenschappelijke veiligheidsdoelen wordt gebaseerd op de ervaring die bij de eerste reeks en de toepassing daarvan is opgedaan. Zij betreffen prioritaire gebieden waar de veiligheid nog verder verbeterd moet worden. Deze doelen worden uiterlijk op 30 april 2011 door de Commissie goedgekeurd en bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. De maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn, onder meer door een aanvulling daarvan met nieuwe onderdelen, in verband met de eerste en tweede reeks ontwerp-gemeenschappelijke veiligheidsdoelen, worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2 bis, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing. Om dwingende urgente redenen kan de Commissie gebruik maken van de in artikel 27, lid 2 ter bedoelde urgentieprocedure. b) In lid 3 wordt de volgende alinea toegevoegd: Voordat gemeenschappelijke veiligheidsdoelen worden opgesteld of deze worden herzien, wordt een kosten/batenanalyse gehouden waaruit blijkt dat de ontwikkeling van gemeenchappelijke veiligheidsdoelen de vervoersveiligheid verbetert en het gebruik van het spoorwegsysteem optimaliseert. c) Lid 5 wordt vervangen door: 5. De gemeenschappelijke veiligheidsdoelen worden regelmatig herzien in het licht van de algehele ontwikkeling van de veiligheid op het spoor. De maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn, onder meer door een aanvulling daarvan met nieuwe onderdelen in verband met de tenuitvoerlegging van dit lid, worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2 bis, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing. Om dwingende urgente redenen kan de Commissie gebruik maken van de in artikel 27, lid 2 ter bedoelde urgentieprocedure. 7) Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd: a) De tweede alinea van lid 1 wordt vervangen door: Het veiligheidscertificaat geldt als bewijs dat de spoorwegonderneming een veiligheidsbeheersysteem tot stand heeft gebracht en kan voldoen aan de eisen die zijn vastgelegd in technische specificaties inzake interoperabiliteit en andere toepasselijke communautaire wetgeving en in nationale veiligheidsvoorschriften teneinde risico's te beheersen en op het net ▌vervoersdiensten met een hoog veiligheidsniveau te kunnen aanbieden. b) Lid 2, onder b), komt als volgt te luiden: b) certificering dat de voorzieningen die de spoorwegonderneming heeft getroffen om te voldoen aan specifieke eisen om op het betrokken net zijn diensten met een hoog veiligheidsniveau te kunnen verzekeren, zijn goedgekeurd. De eisen kunnen onder meer betrekking hebben op de toepassing van technische specificaties inzake interoperabiliteit en nationale veiligheidsvoorschriften, waaronder de exploitatie-voorschriften voor het net, de aanvaarding van de certificaten van het personeel en de machtiging om het door de spoorwegonderneming gebruikte rollend materieel in te zetten. Deze certificering is gebaseerd op de door de spoorwegonderneming over te leggen documentatie als beschreven in bijlage IV. 8) Artikel 14 wordt vervangen door: Artikel 14 Indienststelling van spoorvoertuigen Voor spoorvoertuigen voor de inzet waarvan in één lidstaat een vergunning is verleend, wordt vóór de indienststelling in andere lidstaten overeenkomstig de eisen in de artikelen [...] van Richtlijn …/…/EG [de richtlijn betreffende de interoperabiliteit] (10) een vergunning vereist . ▌ 9) Het volgende artikel 14 bis wordt ingevoegd: ▌ "Artikel 14 bis Onderhoud van de voertuigen 1. Bij elke indienststelling van een voertuig , wordt per voertuig een houder aangesteld De houder is verantwoordelijk voor het onderhoud van het voertuig. Een spoorwegonderneming kan houder zijn. 2. De spoorwegonderneming is verantwoordelijk voor de veilige werking van de in het netwerk in dienst gestelde voertuigen. Teneinde in het kader van de in artikel 10 bedoelde certificeringsprocedure aan te tonen dat het rollend materieel overeenkomstig de toepasselijke voorschriften is onderhouden, vermeldt de spoorwegondernemingen aan welke houders zij het onderhoud heeft toevertrouwd en legt zij de documenten over waarin de door deze houders toegepaste onderhoudsprocedures zijn beschreven. 3. Indien een spoorwegonderneming gebruik maakt van voertuigen waarvan zij niet de houder is , voorziet zij in de nodige procedures om na te gaan of de toepasselijke voorschriften worden nageleefd , met inbegrip van de onderhoudsregels in overeenstemming met de TSI-bepalingen. Wanneer een houder wordt vervangen, draagt de eerste houder, vóór de nieuwe registratie in het nationaal register, alle door hem bijgehouden onderhoudsgegevens over aan de nieuwe houder. 4. Op basis van de aanbevelingen van het Bureau stelt de Commissie vóór 1 januari 2010 een verplichte certificeringsregeling vast voor onderhoud door houders van wagons en andere voertuigen . Deze maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn, onder meer door middels een aanvulling daarvan met nieuwe onderdelen, worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2 bis, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing. Om dwingende urgente redenen kan de Commissie gebruik maken van de in artikel 27, lid 2 ter bedoelde urgentieprocedure."; 10) Het volgende artikel 17 bis wordt ingevoegd: Artikel 17 bis Besluiten waarover het Bureau advies uitbrengt Het Bureau kan door een aanvrager worden verzocht technisch advies uit te brengen over een negatief besluit van de veiligheidsinstantie met betrekking tot de afgifte van een veiligheidscertificaat of - vergunning als bedoeld in de artikelen 10 en 11. (11) Artikel 26 wordt vervangen door: Artikel 26 Aanpassing van de bijlagen De maatregelen tot wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn, middels de aanpassing van de bijlagen aan de wetenschappelijke en technologische vooruitgang, worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2 bis, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing . Om dwingende urgente redenen kan de Commissie gebruik maken van de in artikel 27, lid 2 ter bedoelde urgentieprocedure. (12) In artikel 27 worden de volgende leden 2 bis en 2 ter ingevoegd: Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 bis, leden 1 tot en met 4, en artikel 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. 2 ter. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn artikel 5 bis, leden 1, 2, 4 en 6, en artikel 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van het bepaalde in artikel 8 daarvan. ▌ Artikel 2 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op ... (11) aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede, alsmede een tabel ter weergave van het verband tussen die bepalingen en deze richtlijn. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 3 Deze richtlijn treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 4 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te ║ Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter ▌ (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2006)0785 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 71, lid 1 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0473/2006), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A6-0350/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2008 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 881/2004 tot oprichting van een Europees Spoorwegbureau (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 71, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie║, ║ Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1) , Na raadpleging van het Comité van de Regio's║, Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (2) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Bij Verordening (EG) nr. 881/2004 van het Europees Parlement en de Raad (3) is een Europees spoorwegbureau opgericht, dat op technisch niveau moet bijdragen tot de verwezenlijking van een Europese spoorwegruimte zonder grenzen. Naar aanleiding van de ontwikkelingen in de communautaire wetgeving op het gebied van de interoperabiliteit en de spoorwegveiligheid, de ontwikkeling van de markt en de ervaring met het functioneren van het bureau en de relaties tussen het bureau en de Commissie dient Verordening (EG) nr. 881/2004 op enkele punten te worden gewijzigd en dienen met name bepaalde taken te worden toegevoegd. (2) In artikel 14 van Richtlijn 2004/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake de veiligheid op de communautaire spoorwegen (4) is een gemeenschappelijke procedure opgenomen voor vergunningen voor de indienststelling van het rollende materieel. In de geest van het beginsel van wederzijdse erkenning dient een vergunning voor de indienststelling in een andere lidstaat dan degene die een eerste vergunning heeft verleend, te worden vergemakkelijkt door de aspecten die de bevoegde instantie kan onderzoeken te beperken. Daartoe dienen alle technische en veiligheidsvoorschriften die in elke lidstaat van kracht zijn, in drie groepen te worden geclassificeerd en dienen de resultaten van deze classificatie in een referentiedocument te worden opgenomen. Het bureau dient deze classificatie derhalve te vergemakkelijken door voor elke geverifieerde parameter de overeenstemming met de geldende nationale voorschriften vast te stellen en door in het kader van concrete projecten incidentele technische adviezen uit te brengen. (3) In het kader van Richtlijn 2008/ . ../EG van het Europees Parlement en de Raad van ... [de richtlijn inzake de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem] (5) en Richtlijn 2004/49/EG wordt kennisgeving aan de Commissie gedaan van nationale voorschriften. De grens tussen deze twee verzamelingen voorschriften is niet duidelijk, aangezien de veiligheidsvoorschriften gedeeltelijk betrekking hebben op de subsystemen waarvoor ook voorschriften op het gebied van de interoperabiliteit gelden. Deze twee verzamelingen voorschriften dienen derhalve te worden vergeleken en geclassificeerd en op een coherente wijze op de website van het bureau te worden vermeld. (4) Krachtens artikel 13 van Verordening (EG) nr. 881/2004 kan het bureau toezicht uitoefenen op de kwaliteit van het werk van de door de lidstaten aangemelde instanties. Uit een door de Commissie uitgevoerde studie is echter gebleken dat de criteria voor de aanmelding van deze instanties zeer ruim kunnen worden geïnterpreteerd. Zonder afbreuk te doen aan de verantwoordelijkheid van de lidstaten bij de keuze van de aan te melden instanties en bij het toezicht dat zij uitoefenen om te controleren of deze criteria in acht worden genomen, is het belangrijk dat de gevolgen van dergelijke uiteenlopende interpretaties worden beoordeeld en dat wordt gecontroleerd of ze geen problemen veroorzaken bij de wederzijdse erkenning van certificaten van overeenstemming en EG-keuringsverklaringen. Derhalve dient de mogelijkheid te worden gecreëerd dat het bureau op dit gebied een coördinerende rol op zich neemt, bijvoorbeeld door informatie te verzamelen. (5) In artikel 15 van Verordening (EG) nr. 881/2004 wordt bepaald dat het bureau op verzoek van de Commissie bepaalde verzoeken om financiële steun van de Gemeenschap voor projecten voor de aanleg van spoorweginfrastructuur beoordeelt teneinde na te gaan in hoeverre deze "interoperabel" van aard zijn. Het begrip "infrastructuurprojecten" dient te worden uitgebreid om ook de samenhang van het systeem te kunnen beoordelen, bijvoorbeeld bij projecten voor de uitvoering van het ERTMS-systeem. (6) Naar aanleiding van de ontwikkelingen op internationaal niveau, en met name de inwerkingtreding van het nieuwe Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer ( COTIF-verdrag van 1999 ) , dient het bureau te worden verzocht de relatie tussen spoorwegondernemingen en houders van rollend materieel te beoordelen, met name op het gebied van het onderhoud, en eventueel aanbevelingen op te stellen. Deze opdracht dient te worden gezien in het verlengde van zijn werkzaamheden op het gebied van de certificering van onderhoudswerkplaatsen. (7) Gelet op de vaststelling van het derde spoorwegpakket║ dient te worden verwezen naar Richtlijn 2007/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 inzake de certificering van machinisten die locomotieven en treinen op het spoorwegsysteem van de Gemeenschap besturen (6) , waarin verschillende taken zijn opgenomen die door het bureau moeten worden uitgevoerd. (8) De ontwikkeling en uitvoering van het ERTMS-systeem zijn sinds de vaststelling van het tweede spoorwegpakket vergezeld gegaan van verschillende initiatieven, zoals de ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Commissie en de verschillende betrokkenen in de sector; de instelling van een stuurgroep voor de uitvoering van deze overeenkomst; de vaststelling door de Commissie van een mededeling over de uitvoering van ERTMS (7) ; de aanwijzing, bij Besluit … (8) , van een Europese coördinator voor het ERTMS-project, een prioritair project van communautair belang; de vastlegging van de rol van het bureau als systeemautoriteit in het kader van de verschillende jaarlijkse werkprogramma's; en de vaststelling van de technische specificaties inzake interoperabiliteit ( TSI's ) " besturing en seingeving " op het gebied van het conventionele spoor (9) . Gezien het steeds groter wordende belang van de bijdrage van het bureau op dit gebied dienen de taken van het bureau te worden gespecificeerd. (9) Het bureau beschikt nu al over een groot aantal deskundigen met kwalificaties op het gebied van de interoperabiliteit en de veiligheid van het Europese spoorwegsysteem. Het bureau dient derhalve incidentele taken op verzoek van de Commissie uit te kunnen voeren, mits deze verenigbaar zijn met de opdracht van het bureau, het beschikbare budget en de inachtneming van de andere prioriteiten van het bureau. (10) De datum waarop het jaarlijkse werkprogramma van het bureau wordt vastgesteld, dient te worden gewijzigd om een betere synchronisatie met de besluitvormingsprocedure voor de begroting mogelijk te maken. (11) Bij de opstelling van het werkprogramma van het bureau dient voor elke activiteit de doelstelling te worden gespecificeerd, alsmede degene voor wie de activiteit wordt uitgevoerd. Tevens is het wenselijk dat de Commissie op de hoogte wordt gesteld van de technische resultaten van elke activiteit, aangezien deze informatie heel wat verder gaat dan het algemeen verslag dat bij alle instellingen wordt ingediend. (12) Aangezien de belangrijkste doelstelling van het voorgenomen optreden, namelijk de uitbreiding van de opdracht van het bureau opdat het kan deelnemen aan de vereenvoudiging van de communautaire procedure voor de certificering van het rollend spoorwegmaterieel, niet afdoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang van het optreden beter op communautair niveau kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag geformuleerde subsidiariteitsbeginsel maatregelen vaststellen. Overeenkomstig het in genoemd artikel geformuleerde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan wat voor de verwezenlijking van deze doelstelling nodig is, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Verordening (EG) nr. 881/2004 wordt als volgt gewijzigd: (1) Artikel 3, lid 1, wordt vervangen door: 1. Met het oog op het opstellen van de in de artikelen 6, 7, 12, 14, 16, 17 en 18 bedoelde aanbevelingen stelt het bureau een beperkt aantal werkgroepen in. Deze werkgroepen baseren zich enerzijds op de deskundigheid van beroepsbeoefenaren uit de spoorwegsector, en met name op de ervaring van de Europese Associatie voor Spoorweginteroperabiliteit (AEIF), en anderzijds op de expertise van de bevoegde nationale instanties. Het bureau kan ook, als dit nodig blijkt, horizontale werkgroepen oprichten voor overkoepelende kwesties als gezondheid en veiligheid op het werk. Het bureau draagt er zorg voor dat zijn werkgroepen bevoegd en representatief zijn, en dat zij een passende vertegenwoordiging omvatten van de bedrijfstakken en van de gebruikers die de invloed ondervinden van de maatregelen die de Commissie kan voorstellen op basis van eventuele aanbevelingen van het Bureau. De werkgroepen werken op transparante wijze. Wanneer de in de artikelen 6, 12, 16 en 17 bedoelde werkzaamheden rechtstreeks gevolgen hebben voor de arbeidsomstandigheden en de gezondheid en veiligheid van de werknemers in de spoorwegsector, nemen de vertegenwoordigers van de werknemersorganisaties in kwestie aan de werkgroepen deel. 2) ║ Artikel 8 bis wordt ingevoegd: Artikel 8 bis Classificatie van de nationale voorschriften 1. Het bureau vergemakkelijkt de aanvaarding van in een lidstaat in dienst gesteld rollend materieel door de andere lidstaten overeenkomstig de procedures van de leden 2 tot en met 5. 2. Het bureau ontwikkelt geleidelijk een referentiedocument waarmee een verband kan worden gelegd tussen alle nationale voorschriften die door de lidstaten op het gebied van de indienststelling van rollend materieel worden toegepast. Dit document bevat voor elke in bijlage ... van Richtlijn 2008/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad van ... [de richtlijn inzake de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem] * vermelde parameter de nationale voorschriften van elke lidstaat alsmede de in bijlage ... vermelde groep waartoe deze voorschriften behoren. Tot deze voorschriften behoren degene waarvan kennisgeving is gedaan in het kader van artikel 16, lid 3, van Richtlijn 2008/../EG [de richtlijn inzake de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem]+, degene waarvan kennisgeving is gedaan na de vaststelling van de TSI's (specifieke gevallen, onopgeloste punten, afwijkingen) en degene waarvan kennisgeving is gedaan in het kader van artikel 8 van Richtlijn 2004/49/EG. In eerste instantie identificeert en vergelijkt het bureau de verschillen tussen de lidstaten ten aanzien van het profiel van vrije ruimte voor infrastructuur en rollend materieel. In het kader van deze activiteit wordt een werkgroep opgericht; voorts worden overeenkomstig artikel 3 de relevante spelers bij de zaak betrokken en de vertegenwoordigers van de sociale partners overeenkomstig de bepalingen van artikel 4 geraadpleegd. 3. Met gebruikmaking van de samenwerking tussen de nationale veiligheidsinstanties uit hoofde van artikel 6, lid 5, en teneinde de tot groep B behorende nationale voorschriften geleidelijk te verminderen, zorgt het bureau voor de periodieke bijwerking van het referentiedocument en de indiening daarvan bij de Commissie. De eerste versie van het document wordt uiterlijk ... (10) bij de Commissie ingediend. 4. In het kader van de behandeling van een aanvraag voor een vergunning voor de indienststelling van rollend materieel kan een nationale veiligheidsinstantie of de Commissie een beroep doen op het bureau om technisch advies te krijgen over: 5 . Vóór 1 januari 2010 stelt het bureau na overleg met de nationale veiligheidsinstanties oplossingen voor om het aantal en het toepassingsgebied van de nationale voorschriften betreffende de classificatie van rollend materieel in groep B te beperken. 6 . Vanaf 2015 wordt het bureau de taak toevertrouwd om in samenwerking met de bevoegde nationale veiligheidsinstanties vergunningen af te geven voor de indienststelling van voertuigen die in overeenstemming zijn met de TSI's. __________ * PB L ... (3) Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd: (4) In artikel 11 wordt het volgende lid 4 toegevoegd: 4. Het bureau stelt in overleg met de lidstaten en de Commissie de praktische werkwijze voor de mededeling van de in lid 1 bedoelde documenten vast. (5) Artikel 13 wordt vervangen door: Artikel 13 Aangemelde instanties Onverminderd de verantwoordelijkheid van de lidstaten voor de door hen aangewezen aangemelde instanties kan het bureau op verzoek van de Commissie nagaan of de criteria voor de aanmelding van deze instanties, die in bijlage VII van Richtlijn 2008/...EG [de richtlijn inzake de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem ] worden vermeld, in acht worden genomen en de kwaliteit van de werkzaamheden van deze instanties beoordelen. Het bureau brengt eventueel advies uit aan de Commissie. (6) Artikel 15 wordt vervangen door: Artikel 15 Interoperabiliteit van het spoorwegsysteem Op verzoek van de Commissie onderzoekt het bureau vanuit een oogpunt van interoperabiliteit elk vervangings-, herinrichtings- of bouwproject voor het spoorwegsysteem waarvoor een verzoek om financiële steun van de Gemeenschap wordt ingediend. Het bureau brengt binnen een termijn die aan de hand van het belang van het project en de beschikbare middelen samen met de Commissie wordt vastgesteld, advies uit over de conformiteit van het project met de betrokken TSI's. Dit advies houdt ten volle rekening met de in artikel 7 van Richtlijn 96/48/EG en artikel 7 van Richtlijn 2001/16/EG bedoelde afwijkingen. 7) ║ Artikel 16 bis wordt ingevoegd: Artikel 16 bis Relatie tussen houders van voertuigen en spoorwegondernemingen 1. Binnen: na ... (11) beoordeelt het bureau de relatie tussen de houders van voertuigen en spoorwegondernemingen op het gebied van onderhoud overeenkomstig artikel 14 ter van Richtlijn 2004/49/EG. Binnen dezelfde termijnen dient het bureau een verslag in bij de Commissie waarin het ▌aanbevelingen formuleert voor de invoering van een ▌verplicht systeem voor de certificering van houders van voertuigen . 2 . De aanbevelingen van het bureau hebben met name betrekking op de volgende aspecten: (8) Artikel 17 wordt als volgt gewijzigd: (9) Artikel 18 wordt vervangen door: Artikel 18 Registratie van het rollend materieel Het bureau zorgt voor de uitwerking en aanbeveling aan de Commissie van een standaardformulier voor de registratieaanvraag en van de gemeenschappelijke specificaties voor het nationale voertuigregister overeenkomstig artikel 14 van Richtlijn 2008/ . ../EG [de richtlijn inzake de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem] . (10) Het volgende artikel 18 bis wordt ingevoegd: Artikel 18 bis Europees register van toegestane soorten voertuigen Het bureau stelt een Europees register van toegestane soorten voertuigen in en houdt dit bij. In dit register worden de soorten spoorvoertuigen opgenomen die door de lidstaten zijn toegestaan en het register is elektronisch toegankelijk. De lidstaten brengen het bureau regelmatig op de hoogte van afgegeven of opgeschorte vergunningen. (11) Artikel 19 wordt als volgt gewijzigd: (a) In lid 1 wordt het volgende punt e) toegevoegd: (b) Het volgende lid wordt toegevoegd: 5. De in het kader van dit artikel en artikel 11 ontwikkelde gegevensbestanden worden in onderlinge samenhang ontwikkeld, met name waar het gaat om de nationale voorschriften. (12) Hoofdstuk 4 wordt als volgt gewijzigd: (a) De titel van hoofdstuk 4 wordt vervangen door: SPECIFIEKE TAKEN 13) ║ Artikelen 21 bis en 21 ter worden ingevoegd: Artikel 21 bis ERTMS 1. Het bureau neemt de rol van systeemautoriteit op zich in het kader van de ontwikkeling en toepassing van het European Railway Traffic Management System (ERTMS). Daartoe vervult het de in de leden 2 tot en met 5 beschreven taken. 2. Het bureau voert een procedure in voor het beheer van verzoeken tot wijziging van de specificaties van het ERTMS-systeem. 3. Het bureau ondersteunt de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van de migratie naar ERTMS en de coördinatie van de werkzaamheden voor de installatie van ERTMS langs trans-Europese vervoerscorridors. 4. Het Bureau houdt in samenwerking met de aangemelde instanties en de nationale veiligheidsinstanties toezicht op de toepassing van de EG-keuringsprocedures en de procedures voor indienststelling in het kader van specifieke projecten, met name teneinde de technische compatibiliteit te beoordelen tussen infrastructuur die en rollend materieel dat door verschillende constructeurs is uitgerust. Het bureau doet eventueel aanbevelingen aan de Commissie voor de nodige maatregelen. 5. Het bureau ontwikkelt een strategie voor het beheer van de verschillende ERTMS-versies teneinde de technische en operationele compatibiliteit tussen infrastructuur die en rollend materieel dat met verschillende versies is uitgerust, te waarborgen. 6 . Op verzoek van een spoorwegonderneming, een infrastructuurbeheerder of een leverancier brengt het bureau technisch advies uit over de vraag welke versie van de ERTMS-systeemspecificaties van toepassing is . Artikel 21 ter Overige taken Het bureau voert in overleg met of op verzoek van de Commissie elke incidentele opdracht uit die in overeenstemming is met zijn in artikel 1 beschreven doelstellingen, zelfs als deze opdracht niet expliciet wordt vermeld in deze verordening of in het in artikel 25, lid 2, onder c), bedoelde werkprogramma. (14) In artikel 24, lid 3 wordt het eerste streepje vervangen door het volgende: – tijdelijke medewerkers die voor ten hoogste vijf jaar op basis van hun kwalificaties en hun ervaring op het gebied van spoorveiligheid en -interoperabiliteit door het bureau worden aangeworven onder beroepsbeoefenaren uit de sector; de contracten van dit personeel kunnen worden verlengd met een bijkomende periode van maximum drie jaar, als dit nodig is om de continuïteit van de dienst te garanderen. (15) Artikel 25 wordt als volgt gewijzigd: (a) Lid 2, onder c), wordt vervangen door: (b) Het volgende lid 3 wordt toegevoegd: 3. In het werkprogramma van het bureau worden voor elke activiteit de doelstellingen vermeld. In het algemeen wordt over elke activiteit en/of elk resultaat een verslag ingediend bij de Commissie. (16) Artikel 26, lid 1, wordt vervangen door: 1. De raad van bestuur bestaat uit één vertegenwoordiger van iedere lidstaat en vier vertegenwoordigers van de Commissie, alsmede zes vertegenwoordigers zonder stemrecht die op Europees niveau de volgende groepen vertegenwoordigen: Voor elk van deze categorieën benoemt de Commissie een vertegenwoordiger en een plaatsvervanger op basis van een door hun respectieve Europese organisaties ingediende lijst met vier namen. De leden van de raad van bestuur en hun plaatsvervangers worden op basis van hun ervaring en deskundigheid benoemd. (17) Artikel 36, lid 1, wordt vervangen door: 1. Het bureau staat open voor deelname van Europese landen en bij het Europees Nabuurschapsbeleid betrokken landen1 die met de Europese Gemeenschap overeenkomsten hebben gesloten, op grond waarvan de betrokken landen het Gemeenschapsrecht op het gebied waarop deze verordening betrekking heeft overgenomen hebben en toepassen. _________________________________ 1 Zie de mededeling van de Commissie ( COM(2004)0373 van 12.5.2004). Artikel 2 Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te ║ Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2006)0093 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 95, lid 1 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0081/2006), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0276/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2008/…/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 91/477/EEG van de Raad inzake de controle op de verwerving en het voorhanden hebben van wapens (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Richtlijn 2008/51/EG.) (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2005)0650 ), – gelet op artikel 251, lid 2, artikel 61, onder c) en artikel 67, lid 5 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0441/2005), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A6-0450/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Verordening (EG) nr. 593/2008.) (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2006)0912 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en de artikelen 37, 95 en 152 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0027/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0299/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of het door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2008 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, wat de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden betreft (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Verordening (EG) nr. 298/2008.) (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2007)0364 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 191 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0202/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole ( A6-0412/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt het Bureau te onderzoeken op welke manier aan een politieke partij op Europees niveau een overgangsperiode van drie maanden tot herstel van haar ledental kan worden toegestaan als dit aantal leden in de loop van het begrotingsjaar gedaald is tot onder de minimumeisen van de verordening zoals geamendeerd; 3. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2007 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2004/2003 betreffende het statuut en de financiering van politieke partĳen op Europees niveau (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Verordening (EG) nr. 1524/2007) (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2006)0908 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 37 en artikel 152, lid 4 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0025/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0342/2007 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 november 2007 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2008 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 396/2005 tot vaststelling van maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen in of op levensmiddelen en diervoeders van plantaardige en dierlijke oorsprong, wat de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden betreft (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Verordening (EG) nr. 299/2008.) Het Europees Parlement , – gelet op artikel 247, lid 3 van het EG­Verdrag en artikel 160 B, lid 3 van het Euratom­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0304/2007), – gezien het feit dat de Commissie begrotingscontrole tijdens haar vergadering van 6 november 2007 de door de Raad voorgedragen kandidaat voor het lidmaatschap van de Rekenkamer gehoord heeft en de kwalificaties van deze kandidaat beoordeeld heeft op grond van de criteria van artikel 247, lid 2 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 2 van het Euratom-Verdrag, – gelet op artikel 101 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0439/2007 ), 1. brengt positief advies uit over de voordracht van David Bostock voor de benoeming tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmеde aan de overige instellingen van de Europese Gemeenschappen en de controle-instellingen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 247, lid 3 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 3 van het Euratom­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0305/2007), – gezien het feit dat de Commissie begrotingscontrole tijdens haar vergadering van 6 november 2007 de door de Raad voorgedragen kandidaat voor het lidmaatschap van de Rekenkamer gehoord heeft en de kwalificaties van deze kandidaat beoordeeld heeft op grond van de criteria van artikel 247, lid 2 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 2 van het Euratom-Verdrag; – gelet op artikel 101 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0438/2007 ), 1. brengt positief advies uit over de voordracht van Michel Cretin voor de benoeming tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmede aan de overige instellingen van de Europese Gemeenschappen en de controle-instellingen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 247, lid 3 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 3 van het Euratom­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0306/2007), – gezien het feit dat de Commissie begrotingscontrole tijdens haar vergadering van 6 november 2007 de door de Raad voorgedragen kandidaat voor het lidmaatschap van de Rekenkamer gehoord heeft en de kwalificaties van deze kandidaat beoordeeld heeft op grond van de criteria van artikel 247, lid 2 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 2 van het Euratom-Verdrag; – gelet op artikel 101 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0437/2007 ), 1. brengt positief advies uit over de voordracht van Maarten B. Engwirda voor de benoeming tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmеde aan de overige instellingen van de Europese Gemeenschappen en de controle-instellingen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 247, lid 3 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 3 van het Euratom­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0307/2007), – gezien het feit dat de Commissie begrotingscontrole tijdens haar vergadering van 6 november 2007 de door de Raad voorgedragen kandidaat voor het lidmaatschap van de Rekenkamer gehoord heeft en de kwalificaties van deze kandidaat beoordeeld heeft op grond van de criteria van artikel 247, lid 2 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 2 van het Euratom-Verdrag; – gelet op artikel 101 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0436/2007 ), 1. brengt positief advies uit over de voordracht van Henri Grethen voor de benoeming tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmede aan de overige instellingen van de Europese Gemeenschappen en de controle-instellingen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 247, lid 3 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 3 van het Euratom-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0308/2007), – gezien het feit dat de Commissie begrotingscontrole tijdens haar vergadering van 6 november 2007 de door de Raad voorgedragen kandidaat voor het lidmaatschap van de Rekenkamer gehoord heeft en de kwalificaties van deze kandidaat beoordeeld heeft op grond van de criteria van artikel 247, lid 2 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 2 van het Euratom-Verdrag; – gelet op artikel 101 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0435/2007 ), 1. brengt positief advies uit over de voordracht van Harald Noack voor de benoeming tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmede aan de overige instellingen van de Europese Gemeenschappen en de controle-instellingen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 247, lid 3 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 3 van het Euratom­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0309/2007), – gezien het feit dat de Commissie begrotingscontrole tijdens haar vergadering van 6 november 2007 de door de Raad voorgedragen kandidaat voor het lidmaatschap van de Rekenkamer gehoord heeft en de kwalificaties van deze kandidaat beoordeeld heeft op grond van de criteria van artikel 247, lid 2 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 2 van het Euratom-Verdrag; – gelet op artikel 101 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0434/2007 ), 1. brengt positief advies uit over de voordracht van Ioannis Sarmas voor de benoeming tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmеde aan de overige instellingen van de Europese Gemeenschappen en de controle-instellingen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 247, lid 3 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 3 van het Euratom­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0310/2007), – gezien het feit dat de Commissie begrotingscontrole tijdens haar vergadering van 6 november 2007 de door de Raad voorgedragen kandidaat voor het lidmaatschap van de Rekenkamer gehoord heeft en de kwalificaties van deze kandidaat beoordeeld heeft op grond van de criteria van artikel 247, lid 2 van het EG-Verdrag en artikel 160 B, lid 2 van het Euratom-Verdrag; – gelet op artikel 101 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0433/2007 ), 1. brengt positief advies uit over de voordracht van Hubert Weber voor de benoeming tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmеde aan de overige instellingen van de Europese Gemeenschappen en de controle-instellingen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de consensus die door de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 19 en 20 november 2007 is bereikt over een "Gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Europese Commissie – De Europese consensus betreffende humanitaire hulp", – gelet op het ontwerpverdrag van Lissabon, vastgesteld door de Europese Raad op 18-19 oktober 2007, waarin humanitaire hulp wordt erkend als EU-beleidsterrein op zich, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 november 2007 over een Europese consensus over humanitaire hulp (1) , – gelet op artikel 103, lid 2 van zijn Reglement, 1. is tevreden met het feit dat de Raad, de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Commissie voor het eerst zijn overeengekomen een gemeenschappelijke visie, beleidsdoelstellingen en gedeelde waarden voor een doeltreffender verstrekking van de humanitaire hulp van de EU in derde landen te bepalen; 2. hecht daarom aan de "Gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Europese Commissie – De Europese consensus betreffende humanitaire hulp" zijn goedkeuring; 3. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn vroegere resoluties over Georgië en met name zijn resolutie van 26 februari 2004 met een aanbeveling aan de Raad over het EU-beleid ten aanzien van de Zuidelijke Kaukasus (1) , zijn resolutie van 14 oktober 2004 over Georgië (2) en zijn resolutie van 26 oktober 2006 over de situatie in Zuid-Ossetië (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 2007 over de vesterking van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) (4) , – gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en Georgië anderzijds (5) , die op 1 juli 1999 in werking is getreden, – gezien het ENB-actieplan dat door de Samenwerkingsraad EU-Georgië op 14 november 2006 is goedgekeurd, – gezien de aanbevelingen die de Parlementaire Samenwerkingscommissie EU-Georgië op 25-26 juni 2007 heeft goedgekeurd, – gezien de verklaring van het Portugees Voorzitterschap namens de Europese Unie van 8 november 2007 over de huidige situatie in Georgië, – gelet op artikel 103, lid 2 van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese Unie nog altijd streeft naar verdere ontwikkeling en verdieping van haar betrekkingen met Georgië en het land steunt bij politieke en economische hervormingen, maatregelen die moeten leiden tot krachtige en efficiënte democratische instellingen en inspanningen om de corruptie aan te pakken, waardoor een vreedzaam en welvarend Georgië ontstaat dat kan bijdragen aan de stabiliteit in de regio en de rest van Europa, B. overwegende dat de huidige president en de huidige regering van Georgië politieke, democratische en economische vooruitgang hebben geboekt, C. overwegende dat de oppositie op 2 november 2007 de grootste menigte op de been heeft weten te brengen sinds de Oranjerevolutie van 2003, D. overwegende dat het na zes dagen betogen door de oppositie tot een uitbarsting van geweld kwam, toen de veiligheidstroepen van de politie buitensporig geweld gebruikten om met waterkanonnen, rubberen kogels en traangas een einde te maken aan de demonstraties, waarbij zo'n 500 betogers gewond raakten, onder wie de Georgische ombudsman, de heer Sozar Subari, E. overwegende dat president Mikhail Saakashvili op 7 november 2007 voor een periode van 15 dagen in Tbilisi de noodtoestand afkondigde - die inmiddels op 16 november 2007 is opgeheven, hetgeen volgens regeringsvertegenwoordigers nodig was om recht en orde onmiddellijk te herstellen, F. overwegende dat president Saakashvili de noodtoestand heeft afgekondigd en de eerste minister Zurab Nogaideli vervolgens verklaarde dat een poging tot staatsgreep was gedaan en dat deze maatregel was getroffen om deze te verijdelen; overwegende dat president Saakashvili in een televisietoespraak de Russische federale veiligheidheidsdienst verantwoordelijk stelde voor de gebeurtenissen in Tbilisi en verklaarde dat hij vooraf was ingelicht dat het ging om een complot om de Georgische regering vóór het eind van het jaar omver te werpen, zonder dat hij echter bewijzen gaf voor deze beschuldiging, G. overwegende dat twee TV-zenders van de oppositie, Imedi en Caucasia, op de avond van 7 november 2007 uit de lucht zijn genomen; overwegende dat de gebouwen van Imedi televisie en radio vóór het afkondigen van de noodtoestand en zonder voorafgaande kennisgeving door gewapende en gemaskerde leden van veiligheidsdiensten zijn bestormd, waarbij een deel van de zendapparatuur is vernietigd; overwegende dat een rechtbank in Tbilisi de zendvergunning van Imedi heeft ingetrokken en de banktegoeden van de zender heeft bevroren omdat zijn berichtgeving over de gebeurtenissen van 7 november 2007 neer zou komen op een aansporing om de regering omver te werpen; overwegende dat het gerechtelijke vonnis de directeur van Imedi pas een week later ter hand is gesteld; overwegende dat de Georgische nationale commissie voor communicatie de televisiezendvergunning van Imedi voor drie maanden heeft opgeschort omdat het station de omroepwet zou hebben overtreden, H. overwegende dat president Saakasjvili op 8 november 2007 als verzoeningsgezind gebaar vervroegde presidentsverkiezingen op 5 januari 2008 heeft voorgesteld in combinatie met een plebisciet over de datum van de volgende parlementsverkiezingen, I. overwegende dat Rusland op 13 november 2007, één jaar eerder dan gepland, zijn basis in Batumi in de autonome republiek Ajara aan Georgië heeft overgedragen, nadat het in juni 2007 haar andere basis in Georgië, Alhalkalaki, had ontruimd; J. overwegende dat de Georgische economie nog steeds grote schade ondervindt van het Russische invoerverbod voor Georgische wijn en landbouwproducten, waarvoor steeds duidelijker politieke redenen lijken te zijn, K. overwegende dat Georgië's economische en sociale hervormingen de levensstandaard van de bevolking in het algemeen zou moeten verhogen; L. overwegende dat zowel de situatie in Abchazië als in Zuid-Ossetië bijdraagt aan de spanning in de regio en dat de status van de Russische troepen niet langer kan worden beschouwd als die van neutrale en onpartijdige handhavers van de vrede en dat het besluit van de autoriteiten in Moskou om Russische paspoorten te verstrekken aan de bewoners van de genoemde delen van het Georgische grondgebied wonen, een verdere destabilisatie van de situatie in de hand werkt; 1. spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de recente ontwikkelingen in Georgië en het gewelddadige politieoptreden tegen vreedzame demonstraties, de sluiting van onafhankelijke media en het uitroepen van de noodtoestand voor een periode van 15 dagen als jongste escalaties; 2. verzoekt de Georgische autoriteiten om eerbiediging van het beginsel van de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en de vrijheid van de media; herinnert de regering eraan dat zij zich ertoe verplicht heeft zich in te zetten voor democratie, mensenrechten en de rechtsstaat; 3. roept alle partijen op om openhartig en terughoudend te zijn, gematigdheid te betrachten en een constructieve en vruchtbare dialoog aan te gaan ten einde de fragiele democratische instellingen te ondersteunen 4. verzoekt de Raad, de Hoge Vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid en de speciale afgezant van de EU voor de Zuidelijke Kaukasus met klem om alles in het werk te stellen om de partijen tot een dialoog te bewegen, te streven naar ontspanning en bij te dragen tot herstel van het wederzijds vertrouwen; 5. verzoekt de Georgische autoriteiten opdracht te geven tot een diepgaand, onpartijdig en onafhankelijk onderzoek naar de ernstige schendingen van de mensenrechten en de vrijheid van de media, met name de aantijgingen inzake buitensporige geweldaanwending door de politiediensten, teneinde alle verantwoordelijken op te sporen en voor de rechter te brengen en de wettelijk bepaalde strafrechtelijke en/of bestuursrechtelijke sancties op te leggen; 6. wil de autoriteiten doordringen van de bezorgdheid van de internationale gemeenschap over de recente gebeurtenissen in Georgië, die indruisen tegen de Euro-atlantische waarden; herinnert Georgië eraan dat democratie, mensenrechten en de rechtsstaat voorwaarden zijn voor integratie in de Euro-Atlantische regio; 7. doet een beroep op de Raad en de Commissie, de lidstaten van de EU, de OVSE, de Raad van Europa, de NAVO en de Verenigde Staten om actiever de aandacht te vestigen op politieke grieven en tekortkomingen in en rond Georgië, o.a. bij de uitvoering van het actieplan in het kader van het ENB; stelt vast dat met veel beschuldigingen inzake schending van democratische procedures en mensenrechten in Georgië de afgelopen jaren niets is gedaan; is daarom van mening dat een opener internationaal debat het pluralistische openbare discours en de democratische ontwikkeling in Georgië verder zou kunnen versterken; 8. juicht het besluit toe om vervroegde presidentsverkiezingen te houden en verzoekt de regering te waarbogen dat alle kandidaten tijdens de verkiezingscampagne op voet van gelijkheid en op onpartijdige wijze toegang tot de media hebben; 9. verzoekt de Georgische autoriteiten vrije en eerlijke verkiezingen te waarborgen die volledig in overeenstemming zijn met de internationale normen; verzoekt de regering de scheiding der machten in het Georgische politieke bestel te eerbiedigen, zich tijdens de verkiezingscampagne te onthouden van het gebruik van "bestuurlijke middelen" en de vrijheid van meningsuiting voor alle kandidaten te garanderen; is verheugd over het verzoek van de Georgische autoriteiten om toezicht op de verkiezingen door internationale waarnemers; 10. dringt er bij de Georgische autoriteiten op aan ervoor te zorgen dat alle media objectiviteitsnormen in acht nemen en zich houden aan de internationale journalistieke normen en dat alle partijen en kandidaten in gelijke mate toegang hebben tot zowel de publieke als de particuliere media, verzoekt de Georgische autoriteiten met name de zender Imedi TV en Radio toe staan de uitzendingen onverwijld te hervatten en dringt er bij hen op aan ervoor te zorgen dat deze onderneming schadeloos wordt gesteld voor de aan zijn gebouwen toegebrachte schade en de vernietiging van zijn apparatuur; 11. verwelkomt de door het Georgische parlement goedgekeurde wijzigingen van de kieswet, op grond waarvan de oppositiepartijen zes vertegenwoordigers in de centrale kiescommissie en in elk van de kiescommissies van de districten mogen; 12. verzoekt alle politieke krachten in Georgië samen een wet op de audiovisuele activiteiten op te stellen, om er met ondersteuning van Europese deskundigen voor te zorgen dat de bestaande regelgeving ter waarborging van de vrijheid van meningsuiting en een eerlijk openbaar debat verder wordt verbeterd en geharmoniseerd met de Europese beginselen; 13. moedigt de Georgische politieke krachten en het maatschappelijk middenveld aan in debat te gaan over de scheiding der machten in het politieke bestel, hetgeen zou kunnen leiden tot een efficiëntere controle op het handelen van de uitvoerende macht en een pluralistischer karakter van het openbare debat over tal van cruciale vraagstukken, variërend van de sociale consequenties van economische hervormingen en de "Russische factor" in de Georgische binnenlandse politiek tot verschillende benaderingen van onopgeloste conflicten; 14. neemt met bezorgdheid kennis van het vermoeden dat de Russische inlichtingendienst zich in het politieke proces in Georgië mengt en beklemtoont de noodzaak van een grotere transparantie in het politieke leven, met name wat betreft de partijfinanciering, toegang tot de media en interne partijdemocratie; legt er de nadruk op dat genoemde vermoedens moeten worden aangetoond volgens het nationale recht en de internationale praktijk; 15. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan een actiever beleid te voeren ten aanzien van de oostelijke buurlanden, dat geen afwijzing mag betekenen van samenwerking met Rusland maar integendeel samenwerking aanbiedt waar dat mogelijk is; tegelijkertijd dient de Unie zich krachtiger op te stellen bij essentiële kwesties in de regio en meer betrokkenheid te tonen, ondanks de negatieve opstelling van Rusland tegenover de rol die Europa speelt in de gemeenschappelijke buurlanden; beklemtoont dat de Russische autoriteiten zich er tenslotte bewust van dienen te worden dat niet zozeer de geopolitieke wedijver met de Unie de oorzaak is van de tanende invloed van Rusland in zijn buurlanden, maar haar betreurenswaardige houding tegenover die landen; 16. verklaart andermaal dat het de territoriale integriteit van Georgië onaantastbaar acht en dringt er bij de Raad en de Commissie op aan op krachtiger steun te bieden aan het streven naar onderhandelingen die moeten leiden tot een vreedzame oplossing voor de conflicten over Zuid-Ossetië en Abchazië; 17. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan een passend antwoord te geven op de zorgen van Georgië ten aanzien van het visumbeleid en het onderhandelingsproces over het sluiten van een visumovereenkomst en overnameovereenkomsten met Georgië te bespoedigen; 18. dringt aan op het sturen van een waarnemersmissie van het Parlement naar de komende presidentsverkiezingen; 19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president en het parlement van Georgië, de OVSE, de Raad van Europa en de president en het parlement van de Russische Federatie. Het Europees Parlement , – gezien het schrijven van zijn Voorzitter van 25 oktober 2007, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat op 7 december 2000 is ondertekend en afgekondigd in Nice (1) , – onder verwijzing naar zijn besluit van 14 november 2000 tot goedkeuring van het ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 oktober 2002 over de gevolgen van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en zijn toekomstige status (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 september 2003 over het ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa en houdende advies van het Europees Parlement inzake de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie (IGC) (4) , in het bijzonder paragraaf 4, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 januari 2005 over het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa (5) , in het bijzonder paragraaf 5, sub a), en paragraaf 6, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 11 juli 2007 over de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie (IGC): het advies van het Europees Parlement (artikel 48 van het EU-Verdrag) (6) , in het bijzonder paragrafen 8, 12 en 17, – gelet op artikel 6, lid 1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, als herzien in het ontwerpverdrag van Lissabon dat door de intergouvernementele Conferentie van 2007 is overeengekomen, – gelet op artikel 120, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A6-0445/2007 ), A. overwegende dat met de bevestiging van de juridisch bindende status van het Handvest van de grondrechten in het ontwerpverdrag van Lissabon de inhoud van het belangrijkste resultaat dat was opgenomen in Deel II van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa behouden is gebleven, B. overwegende dat het Europees Parlement reeds heeft ingestemd met de aanpassingen in het Handvest van de grondrechten zoals oorspronkelijk plechtig afgekondigd op 7 december 2000 in Nice, in zijn evaluatie van de resultaten van de werkzaamheden van de Conventie over de toekomst van Europa in bovengenoemde resolutie van 24 september 2003, en bij zijn goedkeuring in bovengenoemde resolutie van 12 januari 2005 van het grondwettelijk verdrag dat het resultaat was van de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie (IGC) van 2004, C. overwegende dat het in zijn advies over de bijeenroeping van de IGC 2007 in bovengenoemde resolutie van 11 juli 2007 zijn voldoening heeft uitgesproken over het feit het feit dat in het IGC-mandaat de juridisch bindende status van het Handvest van de grondrechten behouden bleef, maar zich daarnaast zeer bezorgd heeft getoond over Protocol inzake de toepassing van het Handvest van de grondrechten op Polen en Verenigd Koninkrijk dat ertoe strekt de juridische afdwingbaarheid van het handvest in sommige lidstaten te beperken, D. overwegende dat het in paragraaf 17 van bovengenoemde resolutie van 11 juli 2007 heeft verklaard de resultaten van de IGC van 2007 nauwlettend te zullen onderzoeken, wanneer het advies uitbrengt over het ontwerpverdrag van Lissabon wanneer dit ondertekend is, 1. hecht zijn goedkeuring aan het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie in de hierbij aangehechte versie; 2. verleent een mandaat aan zijn Voorzitter om het handvest plechtig af te kondigen, vóór de ondertekening van het ontwerpverdrag van Lissabon, samen met de fungerende voorzitter van de Raad van de Europese Unie en de Voorzitter van de Commissie, en verzoekt hem zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 3. doet een dringende beroep op Polen en het Verenigd Koninkrijk om alles in het werk te stellen om alsnog overeenstemming te bereiken voor een volledige inwerkingtreding van het Handvest; 4. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit ter informatie te doen toekomen aan de Voorzitter van de Raad van de Europese Unie en de Voorzitter van de Commissie. BIJLAGE Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie kondigen plechtig het navolgende Handvest van de grondrechten van de Europese Unie af: HANDVEST VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE PREAMBULE De volkeren van Europa hebben besloten een op gemeenschappelijke waarden gegrondveste vreedzame toekomst te delen door onderling een steeds hechter verbond tot stand te brengen. De Unie, die zich bewust is van haar geestelijke en morele erfgoed, heeft haar grondslag in de ondeelbare en universele waarden van menselijke waardigheid en van vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Zij berust op het beginsel van democratie en het beginsel van de rechtsstaat. De Unie stelt de mens centraal in haar optreden, door het burgerschap van de Unie in te stellen en een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht tot stand te brengen. De Unie draagt bij tot de instandhouding en de ontwikkeling van deze gemeenschappelijke waarden, met inachtneming van de verscheidenheid van cultuur en traditie van de volkeren van Europa, alsmede van de nationale identiteit van de lidstaten en van hun staatsinrichting op nationaal, regionaal en lokaal niveau. Zij streeft ernaar een evenwichtige en duurzame ontwikkeling te bevorderen en bewerkstelligt het vrije verkeer van personen, diensten, goederen en kapitaal, alsook de vrijheid van vestiging. Te dien einde moet in het licht van de ontwikkelingen in de maatschappij, de sociale vooruitgang en de wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen de bescherming van de grondrechten worden versterkt door deze rechten beter zichtbaar te maken in een Handvest. Dit Handvest bevestigt, met inachtneming van de bevoegdheden en taken van de Unie en van het subsidiariteitsbeginsel, de rechten die in het bijzonder voortvloeien uit de constitutionele tradities en de internationale verplichtingen die de lidstaten gemeen hebben, uit het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, uit de door de Unie en de Raad van Europa aangenomen sociale handvesten, alsook uit de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie en van het Europees Hof voor de rechten van de mens. In dit verband zullen de rechterlijke instanties van de Unie en van de lidstaten bij de uitlegging van het Handvest naar behoren rekening houden met de toelichtingen die zijn opgesteld onder het gezag van het praesidium van de Conventie die het Handvest heeft opgesteld en bijgewerkt onder de verantwoordelijkheid van het praesidium van de Europese Conventie. Het genot van deze rechten brengt verantwoordelijkheden en plichten mede jegens de medemens, de mensengemeenschap en de toekomstige generaties. Derhalve erkent de Unie de hieronder genoemde rechten, vrijheden en beginselen. TITEL I WAARDIGHEID Artikel 1 De menselijke waardigheid De menselijke waardigheid is onschendbaar. Zij moet worden geëerbiedigd en beschermd. Artikel 2 Het recht op leven 1. Eenieder heeft recht op leven. 2. Niemand wordt tot de doodstraf veroordeeld of terechtgesteld. Artikel 3 Het recht op menselijke integriteit 1. Eenieder heeft recht op lichamelijke en geestelijke integriteit. 2. In het kader van de geneeskunde en de biologie moeten met name in acht worden genomen: Artikel 4 Het verbod van folteringen en van onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen Niemand mag worden onderworpen aan folteringen of aan onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen. Artikel 5 Het verbod van slavernij en dwangarbeid 1. Niemand mag in slavernij of dienstbaarheid worden gehouden. 2. Niemand mag gedwongen worden dwangarbeid of verplichte arbeid te verrichten. 3. Mensenhandel is verboden. TITEL II VRIJHEDEN Artikel 6 Het recht op vrijheid en veiligheid Eenieder heeft recht op vrijheid en veiligheid van zijn persoon. Artikel 7 De eerbiediging van het privé-leven en van het familie- en gezinsleven Eenieder heeft recht op eerbiediging van zijn privé-leven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn communicatie. Artikel 8 De bescherming van persoonsgegevens 1. Eenieder heeft recht op bescherming van zijn persoonsgegevens. 2. Deze gegevens moeten eerlijk worden verwerkt, voor bepaalde doeleinden en met toestemming van de betrokkene of op basis van een andere gerechtvaardigde grondslag waarin de wet voorziet. Eenieder heeft recht van inzage in de over hem verzamelde gegevens en op rectificatie daarvan. 3. Een onafhankelijke autoriteit ziet erop toe dat deze regels worden nageleefd. Artikel 9 Het recht te huwen en het recht een gezin te stichten Het recht te huwen en het recht een gezin te stichten worden gewaarborgd volgens de nationale wetten die de uitoefening van deze rechten beheersen. Artikel 10 De vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst 1. Eenieder heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst. Dit recht omvat tevens de vrijheid om van godsdienst en overtuiging te veranderen en de vrijheid, hetzij alleen, hetzij met anderen, zowel in het openbaar als privé, zijn godsdienst te belijden of zijn overtuiging tot uitdrukking te brengen in erediensten, in onderricht, in de praktische toepassing ervan en in het onderhouden van geboden en voorschriften. 2. Het recht op dienstweigering op grond van gewetensbezwaren wordt erkend volgens de nationale wetten die de uitoefening van dit recht beheersen. Artikel 11 De vrijheid van meningsuiting en van informatie 1. Eenieder heeft recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te hebben en de vrijheid kennis te nemen en te geven van informatie of ideeën, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen. 2. De vrijheid en de pluriformiteit van de media worden geëerbiedigd. Artikel 12 De vrijheid van vergadering en vereniging 1. Eenieder heeft op alle niveaus, met name op politiek, vakverenigings- en maatschappelijk gebied, het recht op vrijheid van vreedzame vergadering en op vrijheid van vereniging, hetgeen mede omvat eenieders recht, ter bescherming van zijn belangen samen met anderen vakverenigingen op te richten of zich daarbij aan te sluiten. 2. Politieke partijen op het niveau van de Unie dragen bij tot de uiting van de politieke wil van de burgers van de Unie. Artikel 13 De vrijheid van kunsten en wetenschappen De kunsten en het wetenschappelijk onderzoek zijn vrij. De academische vrijheid wordt geëerbiedigd. Artikel 14 Het recht op onderwijs 1. Eenieder heeft recht op onderwijs en op toegang tot beroepsopleiding en bijscholing. 2. Dit recht houdt de mogelijkheid in, verplicht onderwijs kosteloos te volgen. 3. De vrijheid om met inachtneming van de democratische beginselen instellingen voor onderwijs op te richten en het recht van ouders om zich voor hun kinderen te verzekeren van het onderwijs en de opvoeding die overeenstemmen met hun godsdienstige, hun levensbeschouwelijke en hun opvoedkundige overtuiging, worden geëerbiedigd volgens de nationale wetten die de uitoefening ervan beheersen. Artikel 15 De vrijheid van beroep en het recht te werken 1. Eenieder heeft het recht te werken en een vrijelijk gekozen of aanvaard beroep uit te oefenen. 2. Iedere burger van de Unie is vrij, in iedere lidstaat werk te zoeken, te werken, zich te vestigen en diensten te verrichten. 3. Onderdanen van derde landen die het toegestaan is op het grondgebied van de lidstaten te werken, hebben recht op arbeidsvoorwaarden die gelijkwaardig zijn aan die welke de burgers van de Unie genieten. Artikel 16 De vrijheid van ondernemerschap De vrijheid van ondernemerschap wordt erkend overeenkomstig het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken. Artikel 17 Het recht op eigendom 1. Eenieder heeft het recht de goederen die hij rechtmatig heeft verkregen, in eigendom te bezitten, te gebruiken, erover te beschikken en te vermaken. Niemand mag zijn eigendom worden ontnomen, behalve in het algemeen belang, in de gevallen en onder de voorwaarden waarin de wet voorziet en mits het verlies tijdig op billijke wijze wordt vergoed. Het gebruik van de goederen kan bij wet worden geregeld, voor zover het algemeen belang dit vereist. 2. Intellectuele eigendom is beschermd. Artikel 18 Het recht op asiel Het recht op asiel is gegarandeerd met inachtneming van de voorschriften van het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 en het Protocol van 31 januari 1967 betreffende de status van vluchtelingen, en overeenkomstig het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ("hierna: "de Verdragen" genoemd). Artikel 19 Bescherming bij verwijdering, uitzetting en uitlevering 1. Collectieve uitzetting is verboden. 2. Niemand mag worden verwijderd of uitgezet naar, dan wel worden uitgeleverd aan een staat waar een ernstig risico bestaat dat hij aan de doodstraf, aan folteringen of aan andere onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen wordt onderworpen. TITEL III GELIJKHEID Artikel 20 Gelijkheid voor de wet Eenieder is gelijk voor de wet. Artikel 21 Non-discriminatie 1. Iedere discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid, is verboden. 2. Binnen de werkingssfeer van de Verdragen en onverminderd de bijzondere bepalingen ervan, is iedere discriminatie op grond van nationaliteit verboden. Artikel 22 Verscheidenheid van cultuur, godsdienst en taal De Unie eerbiedigt de verscheidenheid van cultuur, godsdienst en taal. Artikel 23 De gelijkheid van vrouwen en mannen De gelijkheid van vrouwen en mannen moet worden gewaarborgd op alle gebieden, met inbegrip van werkgelegenheid, beroep en beloning. Het beginsel van gelijkheid belet niet dat maatregelen worden gehandhaafd of genomen waarbij specifieke voordelen worden ingesteld ten gunste van het ondervertegenwoordigde geslacht. Artikel 24 De rechten van het kind 1. Kinderen hebben recht op de bescherming en de zorg die nodig zijn voor hun welzijn. Zij mogen vrijelijk hun mening uiten. Aan hun mening in hen betreffende aangelegenheden wordt in overeenstemming met hun leeftijd en rijpheid passend belang gehecht. 2. Bij alle handelingen in verband met kinderen, ongeacht of deze worden verricht door overheidsinstanties of particuliere instellingen, vormen de belangen van het kind een essentiële overweging. 3. Ieder kind heeft het recht, regelmatig persoonlijke betrekkingen en rechtstreekse contacten met zijn beide ouders te onderhouden, tenzij dit tegen zijn belangen indruist. Artikel 25 De rechten van ouderen De Unie erkent en eerbiedigt het recht van ouderen, een waardig en zelfstandig leven te leiden en aan het maatschappelijk en cultureel leven deel te nemen. Artikel 26 De integratie van personen met een handicap De Unie erkent en eerbiedigt het recht van personen met een handicap op maatregelen die beogen hun zelfstandigheid, hun maatschappelijke en beroepsintegratie en hun deelname aan het gemeenschapsleven te bewerkstelligen. TITEL IV SOLIDARITEIT Artikel 27 Het recht op informatie en raadpleging van de werknemers binnen de onderneming Werknemers en hun vertegenwoordigers moeten in de gevallen en onder de voorwaarden waarin het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken voorzien, de zekerheid hebben, dat zij op passende niveaus tijdig worden geïnformeerd en geraadpleegd. Artikel 28 Het recht op collectieve onderhandelingen en op collectieve actie Werkgevers en werknemers of hun respectieve organisaties hebben overeenkomstig het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken het recht, op passende niveaus collectief te onderhandelen en collectieve arbeidsovereenkomsten te sluiten, alsmede, in geval van belangenconflicten, collectieve actie te ondernemen ter verdediging van hun belangen, met inbegrip van staking. Artikel 29 Het recht op toegang tot arbeidsbemiddeling Eenieder heeft recht op toegang tot kosteloze arbeidsbemiddeling. Artikel 30 Bescherming bij kennelijk onredelijk ontslag Iedere werknemer heeft overeenkomstig het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken recht op bescherming tegen iedere vorm van kennelijk onredelijk ontslag. Artikel 31 Rechtvaardige en billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden 1. Iedere werknemer heeft recht op gezonde, veilige en waardige arbeidsomstandigheden. 2. Iedere werknemer heeft recht op een beperking van de maximumarbeidsduur en op dagelijkse en wekelijkse rusttijden, alsmede op een jaarlijkse vakantie met behoud van loon. Artikel 32 Het verbod van kinderarbeid en de bescherming van jongeren op het werk Kinderarbeid is verboden. De minimumleeftijd voor toelating tot het arbeidsproces mag niet lager zijn dan de leeftijd waarop de leerplicht ophoudt, onverminderd voor jongeren gunstiger regels en behoudens beperkte afwijkingen. Werkende jongeren hebben recht op arbeidsvoorwaarden die aangepast zijn aan hun leeftijd en zij moeten worden beschermd tegen economische uitbuiting en tegen arbeid die hun veiligheid, hun gezondheid of hun lichamelijke, geestelijke, morele of maatschappelijke ontwikkeling kan schaden, dan wel hun opvoeding in gevaar kan brengen. Artikel 33 Het beroeps- en gezinsleven 1. Het gezin geniet bescherming op juridisch, economisch en sociaal vlak. 2. Teneinde beroeps- en gezinsleven te kunnen combineren, heeft eenieder recht op bescherming tegen ontslag om een reden die verband houdt met moederschap, alsmede recht op betaald moederschapsverlof en recht op ouderschapsverlof na de geboorte of de adoptie van een kind. Artikel 34 Sociale zekerheid en sociale bijstand 1. De Unie erkent en eerbiedigt onder de door het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken gestelde voorwaarden het recht op toegang tot socialezekerheidsvoorzieningen en sociale diensten die bescherming bieden in omstandigheden zoals moederschap, ziekte, arbeidsongevallen, afhankelijkheid of ouderdom, alsmede bij verlies van arbeid. 2. Eenieder die legaal in de Unie verblijft en zich daar legaal verplaatst, heeft recht op socialezekerheidsvoorzieningen en sociale voordelen overeenkomstig het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken. 3. Om sociale uitsluiting en armoede te bestrijden, erkent en eerbiedigt de Unie het recht op sociale bijstand en op bijstand voor huisvesting, teneinde eenieder die niet over voldoende middelen beschikt, onder de door het recht van de Unie en de nationale wetgevingen en praktijken gestelde voorwaarden een waardig bestaan te verzekeren. Artikel 35 De gezondheidszorg Eenieder heeft recht op toegang tot preventieve gezondheidszorg en op medische verzorging onder de door de nationale wetgevingen en praktijken gestelde voorwaarden. Bij de bepaling en de uitvoering van het beleid en het optreden van de Unie wordt een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid verzekerd. Artikel 36 De toegang tot diensten van algemeen economisch belang De Europese Unie erkent en eerbiedigt overeenkomstig de Verdragen de toegang tot diensten van algemeen economisch belang die in de nationale wetgevingen en praktijken is geregeld, teneinde de sociale en territoriale samenhang van de Unie te bevorderen. Artikel 37 Milieubescherming Een hoog niveau van milieubescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu moeten worden geïntegreerd in het beleid van de Unie en worden gewaarborgd overeenkomstig het beginsel van duurzame ontwikkeling. Artikel 38 Consumentenbescherming In het beleid van de Unie wordt zorg gedragen voor een hoog niveau van consumentenbescherming. TITEL V BURGERSCHAP Artikel 39 Actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement 1. Iedere burger van de Unie heeft actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in de lidstaat waar hij verblijf houdt, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van die staat. 2. De leden van het Europees Parlement worden gekozen door middel van rechtstreekse, vrije en geheime algemene verkiezingen. Artikel 40 Actief en passief kiesrecht bij de gemeenteraadsverkiezingen Iedere burger van de Unie heeft actief en passief kiesrecht bij de gemeenteraadsverkiezingen in de lidstaat waar hij verblijf houdt, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van die staat. Artikel 41 Recht op behoorlijk bestuur 1. Eenieder heeft er recht op dat zijn zaken onpartijdig, billijk en binnen een redelijke termijn door de instellingen, organen en instanties van de Unie worden behandeld. 2. Dit recht behelst met name: 3. Eenieder heeft recht op vergoeding door de Unie van de schade die door haar instellingen of door haar personeelsleden in de uitoefening van hun functies is veroorzaakt, overeenkomstig de algemene beginselen die de rechtsstelsels der lidstaten gemeen hebben. 4. Eenieder kan zich in een van de talen van de Verdragen tot de instellingen van de Unie wenden en moet ook in die taal antwoord krijgen. Artikel 42 Recht van inzage in documenten Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat heeft een recht van inzage in de documenten van de instellingen, organen en instanties van de Unie, ongeacht het medium waarop zij zijn vastgelegd. Artikel 43 Europees Ombudsman Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat heeft het recht zich tot de Europese ombudsman te wenden in verband met gevallen van wanbeheer in het optreden van de instellingen, organen en instanties van de Unie, met uitzondering van het Hof van Justitie van de Europese Unie bij de uitoefening van zijn gerechtelijke taak. Artikel 44 Recht van petitie Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat heeft het recht een verzoekschrift tot het Europees Parlement te richten. Artikel 45 Vrijheid van verkeer en van verblijf 1. Iedere burger van de Unie heeft het recht zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te verplaatsen en er vrij te verblijven. 2. De vrijheid van verkeer en van verblijf kan overeenkomstig de Verdragen worden toegekend aan onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van een lidstaat verblijven. Artikel 46 Diplomatieke en consulaire bescherming Iedere burger van de Unie geniet op het grondgebied van derde landen waar de lidstaat waarvan hij onderdaan is, niet vertegenwoordigd is, de bescherming van de diplomatieke en consulaire instanties van de andere lidstaten, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van die lidstaat. TITEL VI RECHTSPLEGING Artikel 47 Recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht Eenieder wiens door het recht van de Unie gewaarborgde rechten en vrijheden zijn geschonden, heeft recht op een doeltreffende voorziening in rechte, met inachtneming van de in dit artikel gestelde voorwaarden. Eenieder heeft recht op een eerlijke en openbare behandeling van zijn zaak, binnen een redelijke termijn, door een onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat vooraf bij wet is ingesteld. Eenieder heeft de mogelijkheid zich te laten adviseren, verdedigen en vertegenwoordigen. Rechtsbijstand wordt verleend aan degenen die niet over toereikende financiële middelen beschikken, voor zover die bijstand noodzakelijk is om de daadwerkelijke toegang tot de rechter te waarborgen. Artikel 48 Vermoeden van onschuld en rechten van de verdediging 1. Eenieder tegen wie een vervolging is ingesteld, wordt voor onschuldig gehouden totdat zijn schuld in rechte is komen vast te staan. 2. Aan eenieder tegen wie een vervolging is ingesteld, wordt de eerbiediging van de rechten van de verdediging gegarandeerd. Artikel 49 Legaliteitsbeginsel en evenredigheidsbeginsel inzake delicten en straffen 1. Niemand mag worden veroordeeld wegens een handelen of nalaten dat geen strafbaar feit naar nationaal of internationaal recht uitmaakte ten tijde van het handelen of nalaten. Evenmin mag een zwaardere straf worden opgelegd dan die, die ten tijde van het begaan van het strafbare feit van toepassing was. Indien de wet na het begaan van het strafbare feit in een lichtere straf voorziet, is die van toepassing. 2. Dit artikel staat niet de berechting en bestraffing in de weg van iemand die schuldig is aan een handelen of nalaten dat ten tijde van het handelen of nalaten een misdrijf was volgens de door de volkerengemeenschap erkende algemene beginselen. 3. De zwaarte van de straf mag niet onevenredig zijn aan het strafbare feit. Artikel 50 Recht om niet tweemaal in een strafrechtelijke procedure voor hetzelfde delict te worden berecht of gestraft Niemand wordt opnieuw berecht of gestraft in een strafrechtelijke procedure voor een strafbaar feit waarvoor hij in de Unie reeds onherroepelijk is vrijgesproken of veroordeeld overeenkomstig de wet. TITEL VII ALGEMENE BEPALINGEN BETREFFENDE DE UITLEGGING EN DE TOEPASSING VAN HET HANDVEST Artikel 51 Toepassingsgebied 1. De bepalingen van dit Handvest zijn gericht tot de instellingen, organen en instanties van de Unie met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, alsmede, uitsluitend wanneer zij het recht van de Unie ten uitvoer brengen, tot de lidstaten. Derhalve eerbiedigen zij de rechten, leven zij de beginselen na en bevorderen zij de toepassing ervan overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden en met inachtneming van de grenzen van de bevoegdheden zoals deze in de Verdragen aan de Unie zijn toegedeeld. 2. Dit Handvest breidt het toepassingsgebied van het recht van de Unie niet verder uit dan de bevoegdheden van de Unie reiken, schept geen nieuwe bevoegdheden of taken voor de Unie, noch wijzigt het de in de Verdragen omschreven bevoegdheden en taken. Artikel 52 Reikwijdte en uitlegging van de gewaarborgde rechten en beginselen 1. Beperkingen op de uitoefening van de in dit Handvest erkende rechten en vrijheden moeten bij wet worden gesteld en de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden eerbiedigen. Met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel kunnen slechts beperkingen worden gesteld, indien zij noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen. 2. De door dit Handvest erkende rechten die voorkomen in bepalingen van de Verdragen, worden uitgeoefend onder de voorwaarden en binnen de grenzen die door deze Verdragen zijn gesteld. 3. Voor zover dit Handvest rechten bevat die corresponderen met rechten welke zijn gegarandeerd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, zijn de inhoud en reikwijdte ervan dezelfde als die welke er door genoemd verdrag aan worden toegekend. Deze bepaling verhindert niet dat het recht van de Unie een ruimere bescherming biedt. 4. Voor zover dit Handvest grondrechten erkent zoals die voortvloeien uit de constitutionele tradities die de lidstaten gemeen hebben, moeten die rechten in overeenstemming met die tradities worden uitgelegd. 5. Aan de bepalingen van dit Handvest die beginselen bevatten, kan uitvoering worden gegeven door wetgevings- en uitvoeringshandelingen van de instellingen, organen en instanties van de Unie en door handelingen van de lidstaten wanneer zij het recht van de Unie ten uitvoer brengen, bij de uitoefening van hun respectieve bevoegdheden. De rechterlijke bevoegdheid ten aanzien van die bepalingen blijft beperkt tot de uitlegging van genoemde handelingen en de toetsing van de wettigheid ervan. 6. Met de nationale wetgevingen en praktijken moet ten volle rekening worden gehouden, zoals bepaald in dit Handvest. 7. De toelichting, die is opgesteld om richting te geven aan de uitlegging van dit Handvest van de grondrechten, wordt door de rechterlijke instanties van de Unie en van de lidstaten naar behoren in acht genomen. Artikel 53 Beschermingsniveau Geen van de bepalingen van dit Handvest mag worden uitgelegd als zou zij een beperking vormen van of afbreuk doen aan de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden welke binnen hun respectieve toepassingsgebieden worden erkend door het recht van de Unie, het internationaal recht en de internationale overeenkomsten waarbij de Unie of alle lidstaten partij zijn, met name het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, alsmede door de grondwetten van de lidstaten. Artikel 54 Verbod van misbruik van recht Geen van de bepalingen van dit Handvest mag worden uitgelegd als zou zij het recht inhouden enige activiteit te ontplooien of enige daad te verrichten met als doel de in dit Handvest erkende rechten of vrijheden teniet te doen of de rechten en vrijheden verdergaand te beperken dan door dit Handvest is toegestaan. De bovenstaande tekst herneemt het op 7 december 2000 geproclameerde Handvest, zoals het hierboven aangepast werd, en zal deze vervangen vanaf de datum van inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon. Voor het Europees Parlement Voor de Raad van de Europese Unie Voor de Europese Commissie Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie "Naar gemeenschappelijke beginselen inzake flexizekerheid: meer en betere banen door flexibiliteit en zekerheid" ( COM(2007)0359 ) (mededeling van de Commissie inzake flexizekerheid), – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over "Flexizekerheid (reikwijdte van interne flexibiliteit – collectieve onderhandelingen en rol van de sociale dialoog als instrumenten voor regulering en hervorming van de arbeidsmarkt)" (1) , – gezien de aanbevelingen die de Europese sociale partners op 18 oktober 2007 hebben gedaan over de belangrijkste problemen waarmee de Europese arbeidsmarkten worden geconfronteerd, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over "De rol van de sociale partners bij het combineren van beroeps-, gezins- en privéleven" (2) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over "Arbeidskansen voor prioritaire categorieën (Lissabon-strategie)" (3) , – gezien het Groenboek van de Commissie over "De modernisering van het arbeidsrecht met het oog op de uitdagingen van de 21ste eeuw" ( COM(2006)0708 ) en de resolutie van het Europees Parlement over dit groenboek van 11 juli 2007 (4) , – gezien de "Employment Outlook 2006: Boosting jobs and Incomes" van de OESO (Werkgelegenheidsvooruitzichten van de OESO voor 2006), – gezien het ILO-rapport "Is a stable workforce good for the economy? Insights into the tenure - productivity - employment realationship" van augustus 2004, waaruit blijkt dat er een positief verband bestaat tussen vaste betrekkingen en productiviteit, – gezien ILO-Verdrag C87 over de vrijheid van vereniging en de bescherming van het recht op vrijheid van organisatie (1948), het ILO-Verdrag C98 over het recht zich te organiseren en collectief te onderhandelen (1949) en de ILO-aanbeveling R198 inzake de arbeidsverhoudingen (2006), – gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (5) , waarin discriminatie op basis van leeftijd in het beroepsleven wordt verboden, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 september 2006 over een Europees sociaal model voor de toekomst (6) , waarin opnieuw verwezen wordt naar de gemeenschappelijke waarden van de Europese Unie inzake gelijkheid, solidariteit, non-discriminatie en herverdeling, – gelet op artikelen 136 tot en met 145 van het EG-Verdrag, – gelet op artikelen 15, 20 en 27 tot en met 38 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het bijzonder de rechten met betrekking tot bescherming bij onredelijk ontslag en rechtvaardige en billijke arbeidsvoorwaarden, – gezien het Europees Sociaal Handvest, – gezien het verslag van mei 2004 van de Groep op hoog niveau over de toekomst van het sociaal beleid in een uitgebreide Europese Unie, – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie over het communautaire Lissabon-programma en de technische implementatie ervan in 2006 (SEC(2006)1379), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie over de vooruitgang inzake de doelstellingen van Lissabon op het gebied van onderwijs en opleiding - verslag op basis van indicatoren en benchmarks (SEC(2006)0639), – gezien het Europees Handvest voor kleine bedrijven, – gezien de mededeling van de Commissie over de Sociale Agenda ( COM(2005)0033 ), – gezien de nationale hervormingsprogramma's in het kader van de Lissabon-strategie, die door de lidstaten zijn ingediend, – gezien de mededeling van de Commissie: "Europa als wereldspeler: wereldwijd concurreren" ( COM(2006)0567 ), – gezien de mededeling van de Commissie inzake geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid (2005-2008) ( COM(2005)0141 ), – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 23 en 24 maart 2000, 23 en 24 maart 2001, 22 en 23 maart en 16 en 17 juni 2005 en 23 en 24 maart 2006, – gezien Richtlijn 1999/70/EG van de Raad van 28 juni 1999 betreffende de door het EVV, de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd (7) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 maart 2006 over demografische uitdagingen en de solidariteit tussen de generaties (8) , – gezien Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (9) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 oktober 2006 over de toepassing van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers (10) , – gezien het ILO-Verdrag inzake migrerende werknemers (aanvullende bepalingen) van 1975, – gezien het ILO-Verdrag inzake particuliere bureaus voor arbeidsbemiddeling van 1997, – onder verwijzing naar de ILO-agenda voor waardig werk, – gezien de mededeling van de Commissie "Bevordering van waardig werk voor iedereen - bijdrage van de Europese Unie aan de uitvoering van de agenda voor waardig werk over de hele wereld" ( COM(2006)0249 ) en de resolutie van het Europees Parlement van 23 mei 2007 over bevordering van waardig werk voor iedereen (11) , – gezien Richtlijn 75/117/EEG van de Raad van 10 februari 1975 betreffende het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen der lidstaten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en vrouwelijke werknemers (12) , – gezien Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (13) , – gezien Richtlijn 76/207/EEG van de Raad van 9 februari 1976 betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen ten aanzien van de toegang tot het arbeidsproces, de beroepsopleiding en de promotiekansen en ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden (14) , – gezien Richtlijn 92/85/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (15) , – gezien Richtlijn 94/33/EG van de Raad van 22 juni 1994 betreffende de bescherming van jongeren op het werk (16) , – gezien Richtlijn 94/45/EG van de Raad van 22 september 1994 inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad of van een procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire dimensie ter informatie en raadpleging van de werknemers (17) , – gezien Richtlijn 2002/73/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 tot wĳziging van Richtlĳn 76/207/EEG van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelĳke behandeling van mannen en vrouwen ten aanzien van de toegang tot het arbeidsproces, de beroepsopleiding en de promotiekansen, en ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden (18) , – gezien Richtlijn 97/81/EG van de Raad van 15 december 1997 betreffende de door de Unice, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid - Bijlage: Kaderovereenkomst inzake deeltijdarbeid (19) , – gezien het verslag van de Werkgroep van deskundigen inzake flexizekerheid van juni 2007, getiteld "Flexicurity Pathways: turning hurdles into stepping stones" (Flexizekerheid: van horde tot opstapje), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 maart 2007 over maatschappelijk verantwoord ondernemen: een nieuw partnerschap (20) , – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A6-0446/2007 ), A. overwegende dat de EU niet alleen een economische organisatie is maar ook een gemeenschap van gedeelde waarden, en dat een hervorming van het arbeidsrecht en de arbeidsmarkt deze waarden dan ook zou moeten weerspiegelen; overwegende dat de basisprincipes van het arbeidsrecht die in Europa zijn ontwikkeld geldig blijven; overwegende dat flexizekerheid idealiter de uitkomst dient te zijn van overleg tussen alle sociale partners en een afspiegeling dient te zijn van een evenwicht tussen de belangen van werkgevers en werknemers enerzijds en tussen flexibiliteit en zekerheid anderzijds; overwegende dat het arbeidsrecht wettelijke zekerheid en bescherming biedt voor werknemers en werkgevers door middel van wetgeving of collectieve overeenkomsten, of een combinatie daarvan, en overwegende dat dit het machtsevenwicht reguleert tussen werknemer en werkgever, en dat het welslagen van wijzigingen in het arbeidsrecht groter zal zijn als werknemers meer zekerheid ervaren; overwegende dat de mate van zekerheid van werknemers en (met name kleine en middelgrote) ondernemingen (KMO's) moet worden opgevoerd; overwegende dat deze zekerheid ook afhangt van het gemak waarmee een nieuwe baan te vinden is ; overwegende dat bedrijven zich ten gevolge van de wereldwijde mededinging en de zich snel ontwikkelende technologie nog sneller moeten aanpassen, B. overwegende dat flexizekerheid derhalve moet worden beschouwd als een belangrijk onderdeel van het Europees sociaal model, dat bevorderlijk is voor bedrijven en arbeidskrachten die in staat zijn te concurreren en zich aan te passen; overwegende dat de term 'flexizekerheid' tot grote ongerustheid onder sommige Europese werknemers leidt, die voor lossere dienstverbanden vrezen, en overwegende dat deze term en de daarmee verbonden beginselen derhalve zo zorgvuldig mogelijk dienen te worden gedefinieerd, C. overwegende dat 16% van de Europese burgers het risico loopt onder de armoedegrens te komen en 10% van hen in werkloze gezinnen leeft, en dat het derhalve van essentieel belang is dat een eventuele hervorming op basis van flexizekerheid wordt gefundeerd op een gedetailleerde effectbeoordeling met betrekking tot kwetsbare groepen en dat een dergelijke hervorming gericht moet zijn op de bevordering van sociale integratie en er niet toe mag leiden dat nieuwe groepen aan risico's worden blootgesteld, D. overwegende dat de werkloosheid in de Europese Unie niet rechtstreeks verband zou kunnen houden met de arbeidswetgeving maar veeleer met beperkte schepping van duurzame werkgelegenheid, die onder andere afhankelijk is van dynamische, innovatieve en concurrerende ondernemingen en investeringen in onderzoek en ontwikkeling en permanente educatie, die tevens tot een dynamische arbeidsmarkt kunnen bijdragen, E. overwegende dat een geavanceerde, innovatieve, op kennis gebaseerde economie moet streven naar een sterke concurrentiepositie in de marktsegmenten met de grootste toegevoegde waarde, en dat voor de verwezenlijking hiervan langetermijnbanen en hooggeschoolde en zeer gemotiveerde arbeidskrachten nodig zijn, F. overwegende dat een van de doelen van flexizekerheid is het aantal beschikbare banen op de arbeidsmarkt te verhogen en tegelijk mensen en bedrijven in staat te stellen om te gaan met veranderingen en de mobiliteit van de Europese arbeidsmarkt te vergroten en moet worden gecombineerd met een beleid gericht op het scheppen van stabiele en duurzame werkgelegenheid en inkomens, G. overwegende dat mobiele werknemers nog steeds het risico lopen hun sociale bescherming te verliezen, H. overwegende dat de EU en de lidstaten, om oneerlijke concurrentie op de interne markt te voorkomen, erop moeten toezien dat met betrekking tot arbeidsnormen een gemeenschappelijk niveau in acht wordt genomen in hun respectieve arbeidsrecht, en er tegelijkertijd voor moeten zorgen dat dit hen er niet van weerhoudt desgewenst hogere normen in te voeren, I. overwegende dat flexizekerheid een evenwicht impliceert tussen rechten en verantwoordelijkheden voor werkgevers, werknemers, werkzoekenden en overheidsinstanties, en een klimaat van vertrouwen en een transparante dialoog tussen de overheid ,sociale partners en andere belanghebbenden vereist, waarin alle partijen bereid zijn verantwoordelijkheid te dragen voor veranderingen, en evenwichtige maatregelenpakketten ontwerpen, teneinde ertoe bij te dragen meer en betere banen voor allen te scheppen, gelijkheid tussen de seksen te waarborgen en discriminerende praktijken ten aanzien van kwetsbare werknemersgroepen zoals migranten, jongeren, oudere werknemers en gehandicapten te bestrijden, J. J overwegende dat het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen weliswaar in de mededeling van de Commissie inzake flexizekerheid vermeld wordt, maar de formulering zwak is aangezien daarin geen bezwaar wordt gemaakt tegen de fundamentele ongelijkheid tussen mannen en vrouwen voor wat betreft de toegang tot de arbeidsmarkt en de participatie daaraan, en voor wat betreft de gelijke verdeling van onbetaald werk, K. overwegende dat de hoge werkloosheid en de segmentatie van de arbeidsmarkt moet worden opgelost door een eind te maken aan de ernstige benadeling van sommige groepen onvoldoende gedekte werknemers, door het scheppen van banen te bevorderen en door alle werknemers bepaalde kernrechten te geven en toegang te verlenen tot permanente educatie, L. overwegende dat deeltijdwerk, lage lonen en arbeidscontracten van bepaalde duur – de grootste risicofactoren voor armoede onder werkenden – vooral kenmerkend zijn voor de arbeidssituatie van vrouwen, M. overwegende dat de mededeling van de Commissie inzake flexizekerheid ertoe moet dienen een evenwichtiger debat over flexizekerheid op gang te brengen; overwegende dat OESO- en ILO-onderzoeken een beleidsstrategie steunen waarvan een hoge mate van sociale zekerheid deel uitmaakt die positieve gevolgen heeft voor de vervangingspercentages en productiviteit en [dat] het concept van "goed werk" van de Europese Unie inhoudt: rechten van werknemers en participatierechten, eerlijke lonen, veiligheid en bescherming van de gezondheid op de werkplek en een familievriendelijke organisatie van het werk; overwegende dat deze rechten onmisbaar zijn om ervoor te zorgen dat de Europese Unie door haar burgers wordt aanvaard, N. overwegende dat het Europees Sociaal Fonds (ESF) een doorslaggevende rol dient te spelen bij de bevordering van de sociale dialoog en een actief arbeidsmarktbeleid, teneinde een sterk Europees sociaal model met meer en betere banen te garanderen, O. overwegende dat de OESO onlangs heeft verklaard dat de arbeidsbeschermingswetgeving geen significant effect op de totale werkgelegenheid heeft en dat hoge vervangingsratio's van werkloosheidsuitkeringen een positief effect op de productiviteit hebben; voorts overwegende dat de ILO heeft aangetoond dat er een positief verband bestaat tussen vaste aanstellingen en productiviteit, 1. is van mening dat de grondgedachte achter een integrale benadering van flexizekerheid erin bestaat dat het zaak is de doelstellingen van de hernieuwde Lissabon-strategie, met name meer en betere banen, te halen en tegelijkertijd de Europese sociale modellen te moderniseren, hetgeen beleid vergt dat gericht is op zowel flexibiliteit van de arbeidsmarkten, de werkorganisatie en de arbeidsverhoudingen, als zekerheid: werkzekerheid en sociale zekerheid; 2. onderkent dat Europa, om succesvol te zijn in de 21ste eeuw, goed opgeleide werknemers en bedrijven nodig heeft die prompt gebruik weten te maken van nieuwe kansen die zich in een snel veranderende wereld voordoen teneinde de productiviteit te verhogen en innovatie te stimuleren; 3. onderschrijft nadrukkelijk de conclusie dat flexibiliteit zowel het belang van de werknemer als het belang van de werkgever kan dienen en dat dit kan worden bereikt door bevordering van aanpasbare en betrouwbare contractuele regelingen; 4. benadrukt echter dat flexizekerheid een beleidsstrategie kan zijn voor de hervorming van de arbeidsmarkt en als zodanig omvattend moet zijn en rekening moet houden met alle bestaande facetten van het werkgelegenheids- en sociaal beleid, zowel op nationaal als op EU-niveau; 5. is van oordeel dat, in het licht van de wijzigingen van de nationale socialezekerheidsstelsels en het arbeidsrecht, de Commissie een te eenzijdige uitleg geeft aan de opties van flexizekerheid, omdat hierbij niet is gelet op de kosten van de maatregelen; dringt er daarom bij de Commissie op aan voor deze opties een kosten-batenanalyse uit te voeren; wijst er nogmaals opdat het concept van flexizekerheid alleen op lange termijn kan worden verwezenlijkt; 6. benadrukt dat de Europese strategie inzake flexizekerheid nadere aandacht moet besteden aan de eisen van de moderne economie, en de vraag welke typen arbeidskrachten de Europese bedrijven nodig hebben om succesvol te kunnen opereren, en wat de belangrijkste obstakels zijn; wijst erop dat in de Europese en nationale strategieën rekening moet worden gehouden met de specifieke aard van eenmansbedrijven, zeer kleine ondernemingen en kleine ondernemingen die goederen produceren en diensten verlenen; betreurt dat flexizekerheid in de mededeling van de Commissie uitsluitend wordt gezien in verband met arbeidsbetrekkingen; dringt er daarom op aan dat in het overheidsbeleid in verband met flexizekerheid adequate voorwaarden worden geschapen voor de oprichting van dit soort onderneming; 7. constateert met grote bezorgdheid dat de Commissie in haar mededeling inzake flexizekerheid weliswaar naar de bevordering van gelijkheid tussen de seksen verwijst, maar volledig voorbijgaat aan de verplichtingen en verantwoordelijkheden zoals die zijn beschreven in de mededeling van de Commissie getiteld "Een routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen"; staat kritisch tegenover het feit dat de bestaande wetgeving van de Europese Unie ter bevordering van de gelijkstelling van man en vrouw haar doel tot dusver niet heeft bereikt en dat de inkomenskloof tussen mannen en vrouwen en het gebrek aan voorzieningen ten bate van de combinatie van werk en gezinsleven en aan openbare voorzieningen voor kinderopvang de belangrijkste problemen blijven voor Europese werknemers; 8. wijst erop dat de implementatie van gemeenschappelijke beginselen van flexizekerheid gebaseerd moeten zijn op gendermainstreaming en op het volgende: 9. meent dat strategieën inzake flexizekerheid de aanwerving van personeel moet vergemakkelijk en snelle reactie mogelijk moet maken op veranderende economische omstandigheden, flexizekerheidsstrategieën moeten deze problemen aanpakken op basis van doorzichtig overleg met de sociale partners en belanghebbenden overeenkomstig de nationale aanpak en gebruiken en op basis van een effectbeoordeling, in het kader waarvan flexibiliteit en zekerheid elkaar onderling dienen te versterken; 10. verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen over een beperkt aantal samengestelde kwaliteitsindicatoren voor de kwaliteit van de arbeid ter aanvulling van de indicatoren waartoe reeds is besloten in het kader van de hervorming van de werkgelegenheidsrichtsnoeren (Laken, 2001); is van mening dat de Commissie eveneens gebruik moet maken van indicatoren voor investeringen in vaardigheden van het personeel, de mate van onzekerheid van banen en overeenkomsten en voor de overgang van niet-standaard naar vaste overeenkomsten ten einde de doelmatigheid van het werkgelegenheidsbeleid in het oog te houden; 11. is gekant tegen een nieuwe indicator inzake de 'striktheid van de arbeidsbeschermingswetgeving' zoals voorgesteld door de Commissie; 12. meent echter dat een van de problemen in de Europese Unie betrekking heeft op het aanbod van gekwalificeerde werknemers die zich kunnen aanpassen in concurrentiekrachtige en innovatieve bedrijven; benadrukt dat de prioriteit gelegd moet worden bij het creëren van een flexibele arbeidsmarkt door verhoging van het opleidingsniveau en uitbreiding van opleidings- en herscholingsprogramma's, door verwijdering van de barrières voor de integratie van vrouwen, migranten, oudere en jongere werknemers en andere gediscrimineerde achtergestelde groepen op de arbeidsmarkt, door verwijdering van de obstakels voor beroeps- en geografische mobiliteit, en door een actief arbeidsmarktbeleid dat de overgang van een bepaalde baan naar een nieuwe baan steunt; wijst op de doorslaggevende rol van gekwalificeerde werknemers die zich kunnen aanpassen en nieuwe technologieën in onderwijs en opleiding en herinnert aan de nieuwe vormen van flexibiliteit die geboden worden door de overeenkomst tussen sociale partners over telewerk, deeltijdwerk, en werk voor een bepaalde termijn; is het niet eens met het onderscheid dat de Commissie maakt tussen insiders en outsiders; 13. stelt derhalve voor dat de Raad tegen eind 2007 de mogelijkheid onderzoekt om de overgangsregeling die het vrij verkeer van werknemers uit acht nieuwe lidstaten belemmert vervroegd op te heffen op 1 januari 2009; benadrukt dat het wegruimen van hinderpalen voor de mobiliteit aan het einde van 2008 een duidelijk politiek signaal zou zijn ter bevestiging van de wil van de Europese Unie om er alles aan te doen om de beroeps- en geografische mobiliteit van werknemers te verbeteren; 14. herinnert eraan dat het vrije verkeer van werknemers een van de hoekstenen van de Europese Unie is die de verplichting met zich brengt om een oplossing te vinden voor veel vraagstukken met betrekking tot de verenigbaarheid en de coördinatie van de sociale stelsels van de lidstaten, zodat deze vrijheid ook volledig wordt verwerkelijkt op zo goed mogelijke voorwaarden voor de werknemers, ten gunste van het Europese concurrentievermogen en zonder de verworvenheden van en het evenwicht in de nationale sociale stelsels in gevaar te brengen; 15. benadrukt dat de lidstaten in een geglobaliseerde wereld meer inspanningen moeten doen om alle individuen in grensregio's gelijk te behandelen en dat beste praktijken ontstaan dankzij eerlijke in wederzijds overleg gesloten bilaterale overeenkomsten; 16. wijst erop dat flexizekerheid gendergelijkheid moet ondersteunen en implementeren door gelijke toegang tot kwalitatief hoogstaande werkgelegenheid voor vrouwen en mannen te bevorderen en door mogelijkheden te bieden om de eisen van arbeidsleven en privé-leven met elkaar te verzoenen, in het bijzonder gezien het feit dat ¾ van de nieuwe jobs die sedert 2000 gecreëerd werden in de EU, ingevuld wordt door vrouwen, veelal met flexibele en minder zekere arbeidsovereenkomsten; 17. stelt derhalve voor dat de Europese Raad in december 2007 een evenwichtiger pakket gezamenlijke beginselen inzake flexizekerheid vaststelt, gebaseerd op het scheppen van goede werkgelegenheid en versterking van de waarden van het Europese Sociale model; is van mening dat deze beginselen het volgende moeten inhouden: 18. wijst erop dat de Europese Unie binnen de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid bepaalde bevoegdheden heeft op het gebied van werkgelegenheid en sociaal beleid, en herinnert de Commissie en de lidstaten aan hun verantwoordelijkheid voor de waarborging van rechten op EU-niveau; wijst erop dat de Europese wetgeving de nationale arbeidsmarktregelgeving aanvult en een belangrijke rol speelt waar het erom gaat de rechten van werknemers veilig te stellen; 19. beklemtoont het belang van het subsidiariteitsbeginsel; wijst erop dat de lidstaten een zekere zeggenschapsmarge nodig hebben om de behoefte aan bescherming in evenwicht te brengen met de behoefte aan flexibiliteit overeenkosmtig de omstandigheden en tradities van hun nationale arbeidsmarkt; 20. verzoekt de Commissie en de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan de wettelijke situatie van zelfstandigen, kleine ondernemingen en KMO's, die wordt gekenmerkt door een hoge mate van economische afhankelijkheid van hun klanten, en samen over de meest geschikte wetsinstrumenten na te denken, teneinde voor hen het niveau van sociale bescherming te verhogen; 21. wijst erop dat de specifieke uitdagingen voor het midden- en kleinbedrijf en degenen die daarin werkzaam zijn, in dit verband in de overwegingen betrokken moeten worden; 22. betreurt dat de Raad geen vooruitgang boekt met belangrijke vraagstukken die ertoe zouden bijdragen dat flexizekerheid werd bevorderd als positief idee; 23. dringt tevens aan op hernieuwde bestrijding van illegaal werk en de zwarte economie, die - in verschillende mate per lidstaat - schadelijk is voor de economie, de werknemer onbeschermd laat, nadelig is voor de consument, de belastinginkomsten ondergraaft en oneerlijke concurrentie tussen bedrijven in de hand werkt; verzoekt de Commissie illegaal werk te bestrijden door doelmatiger coördinatie van en administratieve samenwerking tussen nationale arbeidsinspecties en/of sociale partners; dringt aan op een intensieve nationale coördinatie tussen de betrokken overheids- en particuliere organisaties, en verzoekt de lidstaten om vernieuwende methodes te gebruiken gebaseerd op indicatoren en referentiepunten die zijn gericht op de verschillende zakelijke sectoren teneinde fiscale erosie te bestrijden; verzoekt de Commissie de uitwisseling van beste praktijken en de samenwerking tussen de lidstaten ter bestrijding van illegaal werk te ondersteunen; 24. is ervan overtuigd dat een klimaat van vertrouwen en dialoog het beste kan worden geschapen door de sociale partners en andere belanghebbenden te betrekken bij de aanpassing van nationale beleidsmaatregelen en door collectieve afspraken te bevorderen, als onderdeel van een participerend werkgelegenheidssysteem met een hoge graad van vertrouwen waardoor evenwichtige verhoudingen worden gewaarborgd; benadrukt dat de leemtes in de collectieve onderhandelingen moeten worden aangepakt en dat het noodzakelijk is het recht op vereniging en vertegenwoordiging van beide zijden van het bedrijfsleven te waarborgen; pleit voor de uitbreiding van collectieve onderhandelingen en sociaal overleg overeenkomstig nationale gebruiken en praktijken - waaronder het grensoverschrijdend overleg en het sectoraal overleg - zodat dit ook betrekking heeft op opleiding, arbeidsorganisatie en onderwerpen die verband houden met een proactief beleid ten aanzien van veranderingen, sanering en verhuizing van bedrijven; 25. herinnert eraan dat er geen algemeen geldige standaardbenadering voor flexizekerheid bestaat en dat elke lidstaat de onderdelen van zijn eigen flexizekerheidsstrategie binnen het kader van de gezamenlijke beginselen dient samen te stellen op basis van de eigen situatie en de nationale tradities; 26. benadrukt dat alle flexizekerheidsmodellen gebaseerd moeten zijn op gemeenschappelijke principes die het fundament zijn van het Europees Sociaal model; meent dat flexibiliteits- en zekerheidseisen elkaar versterken en dat flexizekerheid bedrijven en werknemers in staat stelt zich naar behoren aan te passen aan de nieuwe internationale situatie die gekenmerkt wordt door sterke concurrentie door opkomende economieën, en daarbij te blijven voorzien in een hoog niveau van sociale bescherming, sociale zekerheid en werkloosheidsuitkeringen, bescherming van de gezondheid en veiligheid, een actief arbeidsmarktbeleid en mogelijkheden voor opleiding en permanente educatie alsmede een modern en transparant arbeidsrecht; wijst bovendien op het belang van regelmatige en effectieve collectieve onderhandelingen met sterke en representatieve sociale partners, en op de noodzaak van brede welzijnsvoorzieningen en universele toegang tot diensten van goed kwaliteit, zoals kinderopvang en zorg voor andere afhankelijke familieleden; benadrukt voorts dat waarborging van dit niveau van sociale zekerheid mobiliteit en structurele veranderingen kan steunen door de bereidheid om risico's te nemen te vergroten; benadrukt dat goed opgezette stelsels voor arbeidsbescherming ondernemingen stimulansen bieden om in de vaardigheden van werknemers te investeren en naar innovatieve en productieve methoden voor herstructureringen te zoeken, waardoor de interne flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van ondernemingen worden verhoogd; 27. verzoekt de Commissie de ontwikkeling van de vier beleidsonderdelen te bevorderen die zij in haar mededeling inzake flexizekerheid heeft omlijnd: flexibele en betrouwbare contractuele regelingen; algemene strategieën voor levenslang leren; werkelijk actief arbeidsmarktbeleid en moderne stelsels van sociale zekerheid, en roept de Commissie voorts op flexizekerheid te bezien in de bredere context van het Europees Sociaal model; 28. benadrukt dat de opheffing van de segmentatie van de arbeidsmarkt impliceert dat alle werknemers kernrechten worden geboden, ongeacht hun specifieke arbeidsstatus, die onder meer inhouden: gelijke behandeling, bescherming van de gezondheid en veiligheid van de werknemers, alsmede bepalingen inzake de werk-/rusttijd, vrijheid van vereniging en vertegenwoordiging, bescherming tegen oneerlijk ontslag, het recht op collectieve arbeidsovereenkomsten en collectieve actie, en benadrukt het belang van toegang tot opleiding, alsook bescherming van verworven rechten in periodes van onderwijs en opleiding, betere zorgmogelijkheden, behoud van wezenlijke sociale rechten zoals pensioenrechten, het recht op opleiding en op werkloosheidsuitkeringen tijdens veranderingen in de beroepssituatie, van de ene arbeidsovereenkomst naar de volgende en in de overgang van afhankelijk naar zelfstandig werk, enz.; wijst erop dat kernrechten en het arbeidsrecht eerlijke levens- en arbeidsomstandigheden, adequate beloning en sociale bescherming bieden die minimumvoorwaarden voor een waardig leven waarborgen; 29. benadrukt dat er beleidsmaatregelen nodig zijn om de uitbuiting van werknemers door herhaalde opeenstapeling van niet-standaardcontracten te voorkomen wanneer deze niet dezelfde rechten inhouden als vaste contracten; pleit ervoor dat ieder werkgelegenheidsbeleid van de Gemeenschap ook in de toekomst blijft vasthouden aan het traditionele model van arbeidscontracten voor onbepaalde duur, dat het fundament vormt van de socialezekerheidsstelsels in de lidstaten; 30. benadrukt dat er preventieve en begeleidende beleidsmaatregelen moeten worden genomen tegen een herhaalde opeenstapeling van atypische contracten; 31. dringt aan op het opzetten van omvattende systemen voor permanente educatie, die ook gelden voor werknemers met niet-standaardcontracten; verzoekt de lidstaten hun beleid te concentreren op zwakke plekken in hun nationaal systeem en aangepaste investeringen te doen in onderwijs en opleiding, en ervoor te zorgen dat de overheidsinstanties en het bedrijfsleven beter gaan presteren; roept de lidstaten op het recht op onderwijs en de toegang tot onderwijs voor allen te waarborgen; 32. verzoekt om de versterking van vormen van overleg tussen werkgevers en werknemers op communautair en nationaal niveau, daar zij een sleutel vormen voor de totstandbrenging en tenuitvoerlegging van een evenwichtig flexizekerheidsbeleid dat ondernemingen de juiste mate van flexibiliteit aan de hand doet, maar tevens oneerlijke concurrentie ten koste van de arbeidsvoorwaarden uitsluit; 33. erkent uitdrukkelijk dat de Europese bedrijven reeds uit eigen beweging sociale verwezenlijkingen hebben gerealiseerd en spoort ze aan nog meer te doen; steunt het weldoordachte initiatief van de Commissie om maatschappelijk verantwoord ondernemen door bedrijven op vrijwillige basis te laten gebeuren, onder andere om een toename van de bureaucratie te vermijden; 34. onderstreept dat ondernemingen op veranderingen en hun behoefte aan personeel moeten anticiperen teneinde interne op- en bijscholingsprogramma's voor hun werknemers te kunnen plannen; 35. herinnert eraan dat onderaannemers, veelzijdig opgeleide werknemers, nieuwe werknemers en tijdelijke arbeidskrachten in flexibele arbeidsverhoudingen met een hogere risicowaarschijnlijkheid werken, wat moge blijken uit het grote aantal arbeidsongevallen onder deze groepen; 36. is van mening dat levenslang leren een gebrek aan mogelijkheden bij werknemers moet aanpakken en reeds vroeg in het onderwijssysteem van start moet gaan; meent dat al in een vroeg onderwijsstadium ongeletterdheid en ongecijferdheid moeten worden bestreden en het kwalificatieniveau van alle schoolverlaters moet worden verbeterd; 37. dringt er bij de sociale partners en de overheidsinstanties in de lidstaten op aan investeringen in permanente educatie te bevorderen; verzoekt tevens de lidstaten bedrijven te stimuleren hun investeringen in permanente educatie te verhogen; 38. onderstreept het belang van het zevende kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) voor de oprichting van nieuwe en betere bedrijven die een Europa van kennis zullen bevorderen; 39. erkent de efficiency van innovatieve vormen van arbeidsorganisatie, zoals lerende organisaties, combinaties van vaardigheden en jobrotatie via opleiding die wordt aangeboden door de werkgevers, initiatieven voor sectorale fondsen, regionale ontwikkelingssteun en actief arbeidsmarktbeleid, die een integratieve arbeidsmarkt kunnen bevorderen; 40. is overtuigd van het belang van de bevordering van stabiele arbeidsbetrekkingen door de werkorganisatie en de kwaliteit van de betrekkingen op het werk te verbeteren op basis van vertrouwen en dialoog; is er voorts van overtuigd dat het arbeidsrecht, moderne vormen van permanente educatie, duurzame socialezekerheidsstelsels alsmede een doeltreffend en efficiënt werkgelegenheidsbeleid tot een hoog niveau van vertrouwen kunnen bijdragen; 41. wijst op het belang van een effectief, actief arbeidsmarktbeleid, waaronder advies en ondersteuning, herscholing en steun bij mobiliteit, ten einde de overgangsperiodes tussen baan en uitkering te bekorten, dat mensen er actief toe aanzet naar een nieuwe baan te zoeken en ook de bereidheid tot verandering stimuleert door compensatie van inkomensverlies en verschaffing van opleidingsmogelijkheden; 42. wijst erop dat mobiliteit vergemakkelijkt dient te worden door de ontwikkeling van trajecten voor opwaartse mobiliteit, zodat het werknemers makkelijk wordt gemaakt door te stromen naar hooggekwalificeerde banen met meer zekerheid en stabiliteit, en door de bevordering van de erkenning van vaardigheden en kwalificaties die verworven zijn in periodes van formeel georganiseerde opleiding en van niet-formeel en informeel geleerde vaardigheden, zoals omschreven in het reeds aangehaalde werkdocument van de Commissie over de vooruitgang inzake de doelstellingen van Lissabon op het gebied van onderwijs en opleiding; 43. herinnert aan het recht op toegang tot een leven lang leren en de erkenning en overdraagbaarheid van formele, niet-formele en informele onderwijsresultaten en bekwaamheden, wat cruciale factoren zijn die mensen de mogelijkheid bieden van baan te veranderen of over te gaan van werkloosheid of inactiviteit naar werk, aangezien deze elementen hun kansen om werk te vinden verhogen; 44. verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen om gelijke toegang tot goede banen voor vrouwen en mannen te bevorderen, in overeenstemming met het Europees Pact voor gendergelijkheid en de mededeling over de demografische toekomst van Europa; verzoekt de lidstaten het huidige verschil in beloning van mannen en vrouwen ongedaan te maken; 45. merkt op dat vrouwen en mannen niet hetzelfde startpunt hebben op de arbeidsmarkt, vooral in termen van machtsbalans of de verdeling van onbetaald werk; 46. benadrukt dat het van belang is om rekening te houden met alle aspecten van flexibiliteit, met inbegrip van de flexibiliteit van de werkorganisatie en werktijden, met name door het gebruik van nieuwe technologieën; onderstreept dat de sociale partners beter moeten onderhandelen over werktijdregelingen zodat die voldoende flexibel zijn om aan de behoeften van de werkgevers en de werknemers te voldoen en mensen in staat stellen werk, gezins- en privéleven evenwichtig te combineren; 47. verzoekt de lidstaten en de sociale partners hun beleidsmaatregelen ter bevordering van vervroegde pensionering in te perken en regelingen in te voeren ter ondersteuning van een flexibele pensionering van oudere werknemers via deeltijdbanen, duobanen en soortgelijke regelingen die het actief ouder worden bevorderen en de integratie van oudere werknemers op de arbeidsmarkt kunnen vergroten; 48. wijst de lidstaten erop dat er, om flexizekerheid te vertalen in een grotere totale werkgelegenheid, een ondersteunende macro-economische omgeving nodig is en de strategie voor flexizekerheid een betere coördinatie van macro-economisch beleid en overheidsuitgaven ter ondersteuning van slimme groei moet inhouden, met een verschuiving van de uitgaven naar de doelstellingen van de Lissabon-strategie; 49. herinnert de Commissie eraan dat zij het Parlement de nodige tijd, en in elk geval ten minste vijf maanden moet geven, om zijn adviserende rol te vervullen; 50. meent dat de gemeenschappelijke beginselen inzake flexizekerheid door de Gemeenschapsinstellingen en de lidstaten als horizontale kwestie dienen te worden opgepakt in het kader van de Lissabon-strategie; dringt aan op herziening van de werkgelegenheidsrichtsnoeren waarbij rekening wordt gehouden met aspecten van flexizekerheid; en eveneens op opneming van een eigen hoofdstuk over kwaliteit en kracht van het sociaal overleg in het jaarlijkse gezamenlijke werkgelegenheidsverslag; verzoekt de Commissie en de lidstaten het Parlement en de nationale parlementen, alsook de sociale partners, in overeenstemming met nationale gewoonten en praktijken meer te betrekken bij de uitvoering en begeleiding van de open coördinatiemethode, alsook de Europese werkgelegenheidsstrategie en de werkgelegenheidsrichtsnoeren, met het oog om een optimale doelmatigheid van deze beleidsinstrumenten; stelt vast dat de maatregelen die onder de werkgelegenheidsrichtsnoeren vallen, o.m. flexizekerheid, in aanmerking komen voor steun uit het ESF, met name indien zij betrekking hebben op opleiding en een actieve benadering van de arbeidsmarkt, en verzoekt de lidstaten erop toe te zien dat de ESF-programma's bijdragen tot tenuitvoerlegging van de Europese Werkgelegenheidsstrategie en flexizekerheidsstrategieën; 51. verzoekt de Europese Raad en de Commissie om een ambitieuze agenda voor hervorming op te stellen zowel op het niveau van de Europese Unie als op dat van de lidstaten; verzoekt voorts de instellingen samen met het Parlement een visie over de toekomst van een sociaal Europa te ontwerpen; benadrukt aldus dat, met het oog op de vergroting van de groei, de werkgelegenheid en de kwaliteit van werk, de in de Europese traditie verankerde sociale rechten en bescherming moeten worden verzekerd; benadrukt dat het Europese sociale model, samen met ambitieuze nationale hervormingen ter verhoging van de werkgelegenheid zo werkelijk toegevoegde waarde zal bieden aan werknemers en burgers, waarbij gebruik gemaakt wordt van alle beschikbare middelen; meent dat alleen een interne markt waarin economische vrijheid in balans is met sociale rechten de steun van zijn burgers kan verkrijgen; 52. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan het Comité voor sociale bescherming, het Europees werkgelegenheidscomité, en de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de Mededeling van de Commissie'Een nieuw EU-toerismebeleid: naar een sterker partnerschap voor het Europees toerisme" ( COM(2006)0134 ), – gezien de Mededeling van de Commissie "Een agenda voor een duurzaam en concurrerend Europese toerisme" ( COM(2007)0621 ) (Agenda 21), – gezien zijn resolutie van 8 september 2005 over de nieuwe perspectieven en uitdagingen voor een duurzaam Europees toerisme (1) , – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie regionale ontwikkeling ( A6-0399/2007 ), A. overwegende dat toerisme in het EG-Verdrag eenmaal wordt genoemd als een activiteit waarvoor 'maatregelen' kunnen worden genomen (artikel 3 van het EG-Verdrag), maar niet wordt gezien als een EU-bevoegdheid of als een EU-beleidsterrein, B. overwegende dat de Gemeenschap echter een bevoegdheid heeft om maatregelen te nemen teneinde de efficiënte werking van de interne markt, inclusief toeristische dienstverlening, te waarborgen (artikel 95 van het EG-Verdrag), waarbij met name de consumentenbescherming relevant is in deze context, C. overwegende dat het toerisme zich op een kruispunt van talrijke EU-strategieën bevindt die belangrijke gevolgen hebben voor de efficiëntie en capaciteit van de sector om bij te dragen aan groei, werkgelegenheid en sociale en territoriale samenhang, D. overwegende dat het Parlement in zijn voornoemde resolutie weliswaar de leidende beginselen van een Europees beleid voor duurzaam toerisme heeft uitgestippeld, maar dat sommige specifieke aspecten van dat beleid dienen te worden benadrukt opdat zij sneller in de praktijk kunnen worden omgezet, E. overwegende dat de werkgroep duurzaam toerisme in februari 2007 een verslag heeft gepresenteerd waarin richtsnoeren zijn geformuleerd die de Commissie als uitgangspunt heeft genomen bij het opstellen van de Agenda 21, F. overwegende dat niet mogelijk is geweest om op EU-niveau een consistente, beleidsoverschrijdende aanpak te ontwikkelen voor toerisme met als gevolg tegenslagen en onvoldoende ontwikkeling van deze sector, evenals een groter risico dat Europa haar marktaandeel in deze sector verliest, G. overwegende dat de ecologische en sociale dimensie van toerisme in het belang van duurzaamheid sterk moeten worden benadrukt, H. overwegende dat de situatie in bepaalde druk bezochte toeristische gebieden achteruit gaat en er zich soms opstootjes en geweldadige incidenten voordoen, die deze minder aantrekkelijk maken, I. overwegende dat het nieuwe artikel 176b van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie de EU en met name het Parlement meer bevoegdheden geeft op het terrein van toerismebeleid, J. overwegende dat onderstreept moet worden dat toerisme een belangrijke rol kan spelen bij de bevordering van sociale inclusie en de integratie van de meest achtergestelde bevolkingsgroepen, Toerisme en het EU-visumbeleid 1. benadrukt het belang voor Europa van toerisme, met inbegrip van toerisme uit derde landen; 2. legt met name de nadruk op de noodzaak om de aanvraagprocedures voor visa op basis van wederkerigheid te vereenvoudigen en de kosten voor toeristenvisa voor toegang tot EU-landen te verlagen; 3. wijst de betrokken lidstaten op de mogelijkheid om Verordening (EG) nr. 1931/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot vaststelling van regels inzake klein grensverkeer aan de buitengrenzen van de lidstaten toe te passen en de bepalingen van het Verdrag van Schengen (2) te wijzigen als nieuw instrument ter vereenvoudiging van toeristisch verkeer uit buurlanden buiten de EU; 4. roept de lidstaten die partij zijn bij het Schengenakkoord op om gezamenlijke consulaire bureaus in te stellen voor het verlenen van visa aan niet-EU-aanvragers, teneinde te waarborgen dat deze bureaus dezelfde werkwijzen en visumcriteria hanteren en om de behandeling van visumaanvragers te verbeteren door, bijvoorbeeld, het afsprakenbeheer, de manier waarop vraaggesprekken worden gehouden en de tijdslimiet voor het verwerken van aanvragen, aangezien dit de lidstaten aanzienlijke besparingen op de begroting zou opleveren; 5. benadrukt de noodzaak om in het voorstel tot vaststelling van een gemeenschappelijke visumcode (3) het aantal en type documenten te herzien die door visumaanvragers moeten worden overlegd; 6. beveelt ten stelligste aan dat in het EU-visumbeleid wordt uitgegaan van het uitgeven van meervoudige visa; 7. wijst er op dat touroperators en transportbedrijven langerlopende visa met een geldigheid van minimaal één jaar nodig hebben, zodat zij het juiste personeel kunnen aannemen om aan de eisen van hun klanten te kunnen voldoen; beklemtoont de noodzaak om de levering van visa voor groepen te handhaven en uit te breiden; 8. roept de lidstaten van het Schengenakkoord op om de aanvraagprocedures voor Schengen-visa te vereenvoudigen voor toeristen die al een visum hebben gekregen voor lidstaten buiten het Schengenakkoord of reeds in die landen zijn aangekomen, en roept de lidstaten buiten het Schengenakkoord op om hetzelfde te doen voor houders van een Schengen-visum; 9. erkent evenwel dat de vereenvoudiging en harmonisatie van visumaanvraagprocedures en de algemene vereenvoudiging van de binnenkomst in de EU voor toeristen uit derde landen verenigbaar moet zijn met de veiligheidsregels die in acht moeten worden genomen ter bestrijding van illegale immigratie, terrorisme en georganiseerde criminaliteit, met name grensoverschrijdende criminaliteit; Statistische gegevens 10. brengt in herinnering dat er absoluut behoefte is aan accurate, betrouwbare, uniforme en actuele gegevens over toerisme zodat belangrijke beleids- en managementbesluiten in de openbare en particuliere sector kunnen worden genomen, evenals een behoefte aan het ontwikkelen van passende bijbehorende maatregelen en kaderstelling op EU-niveau, teneinde te waarborgen dat Europa internationaal gezien de belangrijkste bestemming blijft en zijn concurrentievermogen herwint; 11. verzoekt om een herziening van Richtlijn 95/57/EG van de Raad van 23 november 1995 betreffende de verzameling van statistische informatie op het gebied van het toerisme (4) , teneinde een betere harmonisatie van de gegevensverzameling door de lidstaten te waarborgen, zowel wat betreft de kwantitatieve als de kwalitatieve aspecten van de verstrekte gegevens; 12. verwelkomt het initiatief om het wettelijk kader ter zake van toerisme te moderniseren door een nieuwe Verordening die uniform in de gehele EU moet worden uitgevoerd; wijst er op dat deze hervorming snel moet worden uitgevoerd; 13. verzoekt de Commissie naar mogelijkheden te zoeken om de lidstaten aan te moedigen satellietrekeningen voor toerisme uit te laten voeren, aangezien dergelijke metingen het toelaten om het toerisme nauwkeurig met andere economische sectoren te vergelijken en tot een beter inzicht in de daadwerkelijke omvang en waarde van de toerisme-industrie kunnen bijdragen; 14. onderstreept dat een duidelijker besef van het belang van het toerisme voor de economie en de regionale ontwikkeling nodig is; verzoekt de lidstaten de satellietrekeningen voor toerisme volledig te gebruiken en de statistieken jaarlijks bij te werken om te garanderen dat op tijd de juiste gegevens beschikbaar zijn om een volledige en soepele integratie van het toerisme in het economisch en werkgelegenheidsbeleid te bevorderen; 15. dringt er bij de Commissie op aan te onderzoeken of er behoefte bestaat aan het verzamelen van statistische informatie en gegevens van goede kwaliteit om een evaluatie mogelijk te maken van het effect van het toerisme op de economie, het milieu en de levenskwaliteit van de bewoners van druk bezochte toeristische gebieden; 16. verzoekt de Commissie een verslag te publiceren over de verschillende bestaande nationale regelingen ter bescherming van bijzondere natuurgebieden en historische locaties in de vorm van specifieke stedenbouwkundige voorschriften en bouwverordeningen, en verzoekt haar zo nodig beste praktijken op dit gebied te bevorderen door middel van de publicatie van richtsnoeren; 17. verzoekt de Commissie een geharmoniseerd scorebord op te stellen dat de toestand van natuurgebieden en historische locaties en met name het effect van toeristen daarop beschrijft, teneinde het aantal bezoekers te reguleren en te waarborgen dat deze locaties naar behoren in stand worden gehouden en aan komende generaties worden overgedragen; 18. spoort de lidstaten ertoe aan een ruimtelijkeordeningsbeleid uit te werken dat verhindert dat projecten tot stand komen die gericht zijn op massatoerisme, met alle ernstige negatieve gevolgen van dien voor de instandhouding van het milieu en het historische en culturele erfgoed, en die niet geïntegreerd zijn in de plaatselijke gemeenschappen noch deze erbij betrekken; Harmonisatie van kwaliteitsnormen voor toeristische accommodatie in Europa 19. vestigt de aandacht op de veelvoud aan classificatiesystemen in de lidstaten en is van mening dat deze situatie, vanuit de optiek van de consument, een negatieve invloed op de betrouwbaarheid van de sector en op transparantie heeft; 20. merkt op dat consumenten het classificatiesysteem als belangrijk instrument beschouwen voor het kiezen van een hotel of andere accommodatie; acht het derhalve van belang dat consumenten gemakkelijk toegang krijgen tot accurate informatie over de betekenis van de classificatie in de verschillende landen en dat hierbij in sterke mate rekening wordt gehouden met hun behoeften; 21. acht het raadzaam en mogelijk om een algemene basis en algemene criteria voor klanten op te stellen, zodat zij, wanneer zij besluiten om naar het buitenland te vertrekken, een keuze kunnen maken op basis van duidelijke en verifieerbare classificatiecriteria; 22. merkt op dat in dit opzicht, gezien het grote aantal criteria in bepaalde nationale en regionale systemen, met de vereenvoudiging van de huidige normen het doel wordt bereikt om informatie voor de consument te verduidelijken en de toegang daartoe te vergemakkelijken en voor grotere transparantie te zorgen met betrekking tot toeristische accommodatie; 23. verzoekt de Europese horeca om: 24. verzoekt de lokale, regionale en nationale autoriteiten om, wanneer ze een bijdrage aan de classificatiesystemen leveren, in het kader van gepaste publiek-private partnerschappen steun te verlenen aan de huidige werkzaamheden van de Europese horeca op het gebied van transparantie en onderlinge aanpassing door benchmarking van de bestaande classificatiesystemen; 25. is zich ervan bewust dat een algemeen classificatiesysteem op EU-niveau zeer moeilijk te bereiken zou zijn gezien de verscheidenheid in soorten hotels en toeristische accommodaties, als gevolg van lokale vereisten, culturen en gevoeligheden en gezien de sterk uiteenlopende structuren van de thans geplande classificaties; 26. is echter van mening dat in een reeks richtsnoeren op basis van gemeenschappelijke en uniforme criteria voor de gehele EU rekening kan worden gehouden met de belangen van de consument, terwijl tegelijkertijd de omgeving en lokale kenmerken kunnen worden gerespecteerd; 27. roept de Commissie op om, samen met de Europese hotel- en cateringorganisaties, zoals HOTREC (hotels, restaurants en cafés in Europa), en met de Europese consumentenbeschermingsorganisaties, een methode te ontwikkelen voor het creëren van dergelijke minimumnormen met betrekking tot de veiligheid en kwaliteit van accommodatiediensten; benadrukt dat een dergelijke methode de invoering van een EG-merk voor accommodatie zou kunnen bevatten, dat pan-Europese algemene criteria zou behelzen, zodat consumenten weten dat ze een minimaal kwaliteitsniveau kunnen verwachten, ongeacht welke lidstaat wordt bezocht; Kwaliteitsbeheersystemen 28. roept de Europese horeca op om zijn werkzaamheden inzake de invoering van een algemeen kader voor kwaliteitsbeheersystemen voort te zetten en de instellingen van de Unie regelmatig op de hoogte te stellen van de vooruitgang die wordt geboekt; 29. moedigt de belanghebbenden in de Europese horeca aan om verder te werken aan de ontwikkeling van Europese normen teneinde onder meer de informatieverstrekking aan de consumenten te vergemakkelijken en de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren; roept de Europese Commissie en de lidstaten op om hun inspanningen waar nodig te ondersteunen; 30. verzoekt de lokale, regionale en nationale autoriteiten die bij de kwaliteitsbeheersystemen betrokken zijn, in de vorm van gepaste publiek-private partnerschappen steun te verlenen aan de huidige werkzaamheden van de Europese horeca op het gebied van een algemeen Europees kader voor kwaliteitsbeheersystemen; 31. is verheugd over het feit dat steeds vaker gebruik wordt gemaakt van milieukeurmerken, maar is van mening dat de groei van keurmerken op lokaal niveau voor toeristen verwarrend kan zijn en tot een gebrek aan transparantie kan leiden, zodat behoefte bestaat aan betere informatie voor toeristen en een consolidatie van de huidige keurmerken waardoor een betere internationale herkenning wordt gewaarborgd; 32. roept de Commissie op om, in samenwerking met HOTREC, de confederatie van de nationale horeca van de Europese Unie, de keurmerkprocessen voor toeristenaccomodatie die in de verschillende lidstaten worden uitgevoerd, te bevorderen, en om kwaliteitsmodellen te bevorderen die elders effectief zijn bevonden (bijvoorbeeld 'Qualmark' in Nieuw-Zeeland) teneinde de transparantie te verbeteren; 33. roept de Commissie, de lidstaten en belanghebbenden op om bij te dragen aan de uitbreiding van een duurzaam keurmerkproces op basis van economische, sociale, geografische, ecologische en culturele criteria door de optimale werkwijze te laten zien, de optimale werkwijze over te dragen en initiatieven door marktleiders te stimuleren; 34. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de toepassing van milieukeurmerken voor toeristische faciliteiten, centra en diensten te bevorderen; Consumentenbescherming 35. is zich bewust van het feit dat steeds meer toeristen hun reis (vervoer, accommodatie, enzovoort) rechtstreeks boeken met behulp van elektronische middelen, zonder tussenpersonen (touroperators en reisbureaus), waarvan het marktaandeel afneemt (van 98% in 1997 tot 60% in 2007), maar die nog steeds zijn onderworpen aan wettelijke regelingen als Richtlijn 90/314/EEG van 13 juni 1990 betreffende pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten (5) ; benadrukt dat deze misstand dient te worden verholpen door in het toepassingsgebied van Richtlijn 90/314/EEG alle websites op te nemen die meer dan één commerciële dienst aanbieden, zoals de door goedkope luchtvaartmaatschappijen en andere exploitanten op deze markt aangeboden diensten; 36. spreekt in dit verband zijn tevredenheid uit over het recente document van de Commissie van 26 juli 2007 over de herziening van Richtlijn 90/314/EEG, dat vraagstukken behandelt met betrekking tot de verschillende regelgevingsstelsels die van toepassing zijn op traditionele touroperators enerzijds en internetaanbieders van dynamische reispakketten anderzijds; 37. benadrukt het toenemende belang van nieuwe technologie in de toeristische sector, met name voor de marketing van toeristische producten en voor de exploitatie van culturele goederen en evenementen; 38. is van mening dat deze snelle ontwikkeling van het gebruik van IT-technologieën voor toeristische dienstverlening een kader voor consumentenbescherming en bescherming van persoonsgegevens bij elektronische boekingen behoeft, dat zou kunnen worden gebaseerd op een eerdere analyse van deze markt door de Commissie; is van oordeel dat een dergelijk kader er voor zou moeten zorgen dat de rechten van online consumenten en hun persoonsgegevens worden beschermd en dat consumenten informatie krijgen die juist, niet-misleidend, recent, en ondubbelzinnig is; beveelt derhalve aan om in het belang van de consumentenbescherming websites te certificeren die langs elektronische weg informatie verstrekken en toeristische diensten aanbieden (reserveringen en betalingen); 39. benadrukt dat organisaties die actief zijn op het gebied van sociaal toerisme in dit verband een belangrijke rol spelen en dat hun activiteiten dienen te worden gestimuleerd en ondersteund; 40. is ingenomen met het voorstel van de Commissie van 7 juni 2007 voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van de consumenten met betrekking tot bepaalde aspecten van timeshare, langetermijnvakantieproducten, wederverkoop en ruil ( COM(2007)0303 ), met het doel om het toepassingsgebied van het bestaande regelgevingskader uit te breiden tot nieuwe langetermijnvakantieproducten die in de afgelopen jaren hun intrede op de markt hebben gedaan, alsmede bepaalde transacties op het gebied van deeltijds gebruik, zoals wederverkoop en ruil; is van oordeel dat het voorstel de consumentenbescherming in de toeristische sector zal versterken en gelijke mededingingsvoorwaarden zal scheppen ter bescherming van de toeristische sector tegen oneerlijke concurrentie; 41. betreurt het gebrek aan een specifiek wetsinstrument inzake de veiligheid van diensten, dat in de toeristische sector van groot belang is, en verzoekt de Commissie en de lidstaten de mogelijkheid te bezien om deze kwestie aan te pakken en op die manier de door verschillende van zijn leden geuite zorgen te verminderen; 42. verzoekt de Commissie een Europese campagne te voeren ter bevordering van de veiligheid in het wegverkeer en daarbij de aandacht te vestigen op nieuwe gemeenschappelijke controle-instrumenten teneinde toeristen te informeren over de verschillende regels die in andere lidstaten dan hun lidstaat van verblijf van kracht zijn; 43. verzoekt de Commissie de procedures betreffende risicoanalyse en beheersing van kritische controlepunten (Hazard Analysis and Critical Control Points – HACCP) te vereenvoudigen en rekening te houden met de behoeften van kleine ondernemingen, met name micro-ondernemingen; Gezondheidstoerisme 44. benadrukt het belang om gebruik te maken van alle beschikbare Gemeenschapsprogramma's, met inbegrip van het tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2008-2013) (6) , teneinde gezondheidstoerisme te bevorderen; 45. benadrukt dat ondernemingen in de verzekeringssector sterker bij de bevordering van het gezondheidstoerisme dienen te worden betrokken; benadrukt voorts dat ondernemingen in de verzekeringssector dienen te worden ondersteund bij het zoeken naar oplossingen voor grensoverschrijdende samenwerking bij de financiering van gezondheidstoerisme; 46. is met het oog op de achteruitgang van het gezondheidstoerisme van oordeel dat het nodig is om een specifieke communautaire richtlijn goed te keuren waarin de erkenning en het gebruik van thermen wordt geregeld en meer algemeen de rol van het gezondheidstoerisme en thermale kuren in verband met toeristische faciliteiten in de verschillende lidstaten – los van de gezondheids-, socialezekerheids- en verzekeringsaspecten – wordt gedefinieerd, en om bovendien voldoende financiële middelen ter beschikking te stellen om deze strategisch belangrijke sector van de economie der lidstaten in staat te stellen een ontwikkelingsproces op gang te brengen dat geëigend is om een aanzienlijke mate van directe en indirecte werkgelegenheid te scheppen; Toegankelijk toerisme 47. verwelkomt initiatieven om op Europees niveau de informatie over toegankelijk toerisme te coördineren, zodat toeristen met een beperkte mobiliteit en hun gezinsleden informatie kunnen vinden over de toegankelijkheid van toeristische bestemmingen; roept alle lidstaten, toerismeaanbieders en nationale en lokale toeristenorganisaties op om aan dit soort initiatieven deel te nemen en/of deze te ondersteunen; 48. verzoekt de Commissie en de lidstaten tevens te onderzoeken of het haalbaar is om, gezien de betreurenswaardige opstootjes en geweldadige incidenten die zich met Europese toeristen in toeristische gebieden in Europese toeristenbestemmingen hebben voorgedaan, een handvest van de rechten en plichten van de Europese toerist op te stellen, alsmede een Europese gedragscode voor toeristische ondernemingen; 49. roept de Commissie en de lidstaten op het initiatief te nemen om een EG-keurmerkprogramma 'Toegang voor iedereen' tot stand te brengen, dat primaire toegankelijkheidsfaciliteiten waarborgt voor toeristen met een beperkte mobiliteit, en waaronder het aanbod betreffende zaken als bijvoorbeeld accommodatie, restaurants, ontspanningsplaatsen en natuurlandschappen, auditoria, monumenten, musea, enzovoort vallen; 50. benadrukt bovendien de noodzaak om het Europees cultureel erfgoed te beschermen, in stand te houden en te herstellen, en verzoekt om een zorgvuldiger beheer van desbetreffende locaties, striktere voorwaarden voor bezoeken aan deze locaties en grotere inspanningen ter verbetering van de toegang voor personen met een handicap, die in steeds grotere getale vakantiereizen ondernemen; 51. roept de Commissie op om een mededeling op te stellen met een actieplan voor de uitbreiding van een EG-keurmerk "Toegang voor iedereen" op basis van het werk dat al is gedaan, van ervaring en van optimale werkwijzen op nationaal en lokaal niveau, en om te inventariseren wat er op EU-niveau al is bereikt in de vervoerssector; 52. merkt op dat de toegankelijkheid van toeristische centra ook afhankelijk is van de aangeboden of beschikbare vervoerdiensten; verzoekt de Commissie derhalve om in verband met het nieuwe Europese toerismebeleid en de ontwikkeling van het Europese vervoersbeleid naar behoren rekening te houden met de beperkte toegankelijkheid van regio's met specifieke natuurlijke of geografische kenmerken, zoals de ultraperifere regio's, eilanden en berggebieden en de meest noordelijk gelegen regio's met een zeer lage bevolkingsdichtheid; Sociaal, economisch en ecologisch duurzaam toerisme 53. wijst erop dat het nieuwe toerismebeleid erop moet zijn gericht het Europees toerisme in economisch, sociaal, territoriaal, ecologisch en cultureel opzicht duurzaam te maken; stemt dienovereenkomstig in met de specifieke stappen die Commissie wil gaan nemen ter bevordering van de economische en sociale duurzaamheid van het Europees toerisme; juicht het toe dat de Commissie het initiatief heeft genomen tot de opstelling van de agenda 21 voor een duurzaam en concurrerend Europees toerisme; 54. is ingenomen met het feit dat de Commissie pleit voor de bevordering van duurzaam toerisme en benadrukt dat sociale, economische en ecologische duurzaamheid een essentiële voorwaarde is voor de ontwikkeling en handhaving van elke vorm van toeristische activiteit; 55. wijst op de noodzaak om in de toeristische sector duurzamere en sociaal meer verantwoorde praktijken te ondersteunen en te bevorderen en hun effectiviteit te evalueren zodat deze sector een prominentere plaats krijgt in de vernieuwde Lissabonstrategie; 56. onderstreept dat duurzaam toerisme voor de lokale economieën en in het bijzonder voor de achtergebleven gebieden een blijvende bron van inkomsten en een factor voor de bevordering van stabiele werkgelegenheid met rechten moet zijn, en als ondersteuning moet dienen voor andere economische activiteiten stroomop- en stroomafwaarts en tegelijkertijd het landschappelijke, culturele, historische en natuurlijke erfgoed in stand moet houden en moet valoriseren; 57. is ingenomen met het initiatief van de Commissie om de agenda 21 voor een duurzaam en concurrerend Europees toerisme voor te stellen die als uitgangspunt moet gaan dienen voor het toerismebeleid; verzoekt de Commissie de lidstaten van een richtsnoer te voorzien ten behoeve van een betere politieke coördinatie van de toeristische ontwikkeling op nationaal, regionaal en lokaal niveau en ter verbetering van de duurzaamheid aan toeristische activiteiten; 58. benadrukt dat gevaren voor het milieu, met name de uitstoot van koolstofdioxide, het noodzakelijk maken dat de toeristische sector in het kader van de milieubeleidsvorming wordt betrokken bij de voorlichting van toeristen over milieukwesties; 59. is van mening dat toerisme, op grond van het toenemende aantal reizen, ten dele verantwoordelijk is voor schade aan het milieu en dat vertegenwoordigers van de toeristische sector dienen te participeren in activiteiten op het gebied van milieubescherming en de planning daarvan; 60. vraagt de Commissie om op toerismegebied samen te werken met naburige landen (van Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied) en andere landen die deelnemen aan het Europees nabuurschapsbeleid, en om op basis van een ontwikkelingsstrategie voor duurzaam toerisme verdere steun te verlenen aan ontwikkelingslanden met lage en middeninkomens door middel van rechtstreekse buitenlandse investeringen van de EU en toeristische joint ventures; Passagiersrechten 61. is van mening dat er op EU-niveau al behoorlijk wat regels bestaan met betrekking tot passagiersrechten op het gebied van luchtvervoer, die de toegankelijkheid bevorderen en een redelijke vergoeding bieden bij een vertraging of annulering, maar ook bij een ongeval; 62. benadrukt het feit dat het op dit moment strijdt voor aanzienlijke aanvullende bepalingen teneinde dergelijke regels te consolideren voor trein- en bootpassagiers, zodat er een geharmoniseerd stelsel op EU-niveau kan worden gewaarborgd; 63. roept de Commissie en de lidstaten op om de informatieverstrekking aan passagiers en in het bijzonder de juiste tenuitvoerlegging van deze passagiersrechten, en met name de rechten van vliegtuigpassagiers te waarborgen, en ervoor te zorgen dat de lidstaten gemakkelijk toegankelijke arbitrageregelingen instellen voor situaties waarin een in gebreke blijvende exploitant geen schadevergoeding betaalt; 64. roept de Commissie op na te denken over een benadering die de EU in staat stelt om passagiers te beschermen die zijn benadeeld door een in gebreke blijvende chartermaatschappij, tussenpersoon of lijndienstmaatschappij als gevolg van faillissement of bewust misbruik; stelt voor om een zwarte lijst met dergelijke maatschappijen voor de hele EU samen te stellen, op basis van criteria die door de Commissie duidelijk worden gedefinieerd na overleg met de vervoersondernemingen en/of touroperators en consumentenorganisaties; Bevordering van toeristische bestemmingen in Europa 65. is ingenomen met het feit dat met financiële steun van de Commissie het European Tourist Destinations Portal is opgericht; verzoekt de Commissie ook in de toekomst bij te dragen tot de promotie van Europa als toeristische bestemming of als verzameling van toeristische trekpleisters, bijvoorbeeld door een'Europa"-keurmerk in te voeren en daar ruchtbaarheid aan te geven en door de instelling van regelingen en kanalen voor het verzamelen van informatie over toeristische bestemmingen in Europa alsmede de verspreiding van die informatie onder beroepsbeoefenaren in de toeristische sector buiten Europa; 66. verwelkomt de instelling van een selectieproces voor het jaarlijks aanwijzen van hoogwaardige Europese bestemmingen, zoals voorgesteld in zijn voornoemde resolutie; en is van mening dat dergelijke initiatieven waardevol zijn doordat ze de variëteit en rijkdom van Europese bestemmingen zichtbaarder maken; benadrukt het feit dat de EU deze minder bekende bestemmingen waar mogelijk moet bevorderen, met name in de nieuwe lidstaten; 67. pleit gezien de noodzakelijke bescherming van de kwaliteit van het toerisme in druk bezochte toeristische gebieden voor de toepassing van dit initiatief ten behoeve van de ontwikkeling van verantwoord en duurzaam toerisme in alle toeristische gebieden van de EU; 68. roept de Commissie en de lidstaten op om, gezien het essentiële belang van grensoverschrijdende infrastructuur voor de Europese toeristische sector, deze infrastructuur te verbeteren, met inbegrip van (binnen)wateren voor recreatieve doeleinden; 69. verzoekt de Commissie het Europees erfgoed op het gebied van vervoer en industrie sterker te bevorderen; 70. moedigt derhalve initiatieven aan die zijn gericht op de bevordering van het Europees cultureel erfgoed, zoals de culturele routes van de Raad van Europa, en dringt erop aan de zichtbaarheid daarvan te verhogen; stelt daartoe voor om steun te verlenen aan de invoering van een keurmerk voor het Europees erfgoed dat de Europese dimensie van de locaties en monumenten van de EU tot haar recht moet laten komen; 71. wijst erop dat de traditionele cultuur dringend moet worden beschermd, met name kunstnijverheid, ambachten en traditionele beroepen en vakkennis, die van essentieel belang zijn voor het behoud van de nationale identiteit en de aantrekkingskracht van het platteland voor toeristen; 72. roept de Commissie op om Europese bestemmingen te bevorderen in die landen waarvan de hoogseizoenen samenvallen met de Europese laagseizoenen en om de mogelijkheid te bestuderen om overeenkomsten te bekrachtigen, zoals het convenant met deze derde landen, teneinde toeristenstromen met een optimale seizoensspreiding te ontwikkelen; 73. verzoekt de Commissie de nadruk te leggen op de culturele dimensie van het Europese toerisme door de bevordering van door de UNESCO als werelderfgoed aangewezen locaties in Europa als zinnebeelden van de Europese cultuur; 74. dringt er bij de Commissie op aan het transnationale historische fietstraject langs het voormalige IJzeren Gordijn te bevorderen als voorbeeld van "zachte mobiliteit" in het toerisme en als symbool voor de hereniging van Europa; Toeristische ontwikkeling 75. dringt er bij de Commissie, de lidstaten, de regio's, de lokale autoriteiten en de toeristische sector op aan hun beleid dat een direct of indirect effect heeft op het toerisme te coördineren, onderling sterker samen te werken en een efficiënter gebruik te maken van de beschikbare Europese financiële middelen in de periode 2007-2013 teneinde het Europese toerisme te ontwikkelen en zich daarbij te concentreren op de concurrentiepositie van de toeristische sector en toeristische bestemmingen, de ontwikkeling van toeristische ondernemingen, diensten en faciliteiten, het scheppen van banen, mobiliteit en beroepsopleidingen in de toeristische sector, economische diversificatie en de ontwikkeling van de Europese regio's, met name minder begunstigde regio's; 76. verzoekt de Commissie een verslag op te stellen ter beoordeling van het mogelijke effect van andere communautaire beleidsmaatregelen en -voorstellen op de toeristische sector, zodat een holistische en geïntegreerde benadering van de sector mogelijk is en versnippering in het Europese toerismebeleid wordt voorkomen; 77. nodigt alle belanghebbenden uit om toeristische bestemmingen in de toetredingslanden te promoten, maar wijst op de noodzaak om eventuele EU-steun op het gebied van toerisme te koppelen aan de bevordering van hoge kwaliteitsnormen voor de toeristische dienstverlening; 78. is zich bewust van de voordelen van busreizen voor toeristen met lagere inkomens en voor de ontwikkeling van toerisme in regio's die niet via regionaal trein- en luchtverkeer bereikbaar zijn; vestigt de aandacht op de bijzondere situatie van kleine en middelgrote busondernemingen met het oog op Verordening (EG) nr. 561/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2006 tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (7) , met name wat betreft rondreizen; verzoekt de Commissie deze kwestie op te pakken door de mogelijkheid te onderzoeken om de rustperiode na rondreizen (van niet meer dan 12 dagen) uit te stellen; 79. benadrukt dat kleine en middelgrote ondernemingen een grotere rol dienen te spelen in de toeristische sector en dat mogelijkheden moeten worden gevonden tot vereenvoudiging van de procedures voor het verkrijgen van financiële steun; benadrukt voorts dat in de regio's door de EU gesubsidieerde opleidingen en cursussen voor de overname van beste praktijken dienen te worden ingevoerd, met name in de nieuwe lidstaten; 80. stelt voor dat de Commissie de mogelijkheid bestudeert om een "jeugdvervoerskaart" in te voeren voor Europese jongeren die Erasmus-, Leonardo- of Comenius-beurzen ontvangen of in de EU vrijwillige burgerdiensten vervullen, om het voor hen gemakkelijker te maken om te reizen en hun gastland te leren kennen; 81. benadrukt dat het Leonardo da Vinci-programma een uniek programma is dat in de toeristische sector van vele landen zijn gelijke niet kent en dat de mogelijkheden die het biedt derhalve dienen te worden ontwikkeld en bevorderd; beklemtoont dat dit een enorme verbetering van het onderwijsprogramma met zich mee zou brengen; benadrukt dat naast de uitvoering van het programma een onderzoek dient plaats te vinden naar de geboekte resultaten; Diversen 82. vestigt gezien de omvang van de toekomstige verandering van de demografische structuur van de EU nogmaals de aandacht op de noodzaak om buiten het hoogseizoen een Europees toerismeprogramma voor gepensioneerden ten uitvoer te leggen, dat de levenskwaliteit van de oudere burgers van de EU zou verbeteren, werkgelegenheid zou scheppen en in de Europese economie voor een grotere vraag en groei zou zorgen; is van mening dat dit programma het Odysseus-programma zou kunnen worden genoemd; 83. staat positief tegenover de plannen van de Commissie om de samenwerking te vergemakkelijken van actoren die het verzamelen van kennis bevorderen, zoals universiteiten, onderzoeksinstellingen en publieke en particuliere waarnemingscentra op toerismegebied, en de mobiliteit in geheel Europa aan te moedigen door middel van steunverlening aan grensoverschrijdende beroepsopleiding, werken in het buitenland en uitwisseling en door middel van de ontwikkeling van opleidingsmethoden, methoden en leerprogramma's; 84. verzoekt de Commissie te vragen om een algemene effectbeoordeling van het voorstel van een in ruimte en tijd gespreide Europese vakantieregeling; 85. benadrukt de noodzaak van communautaire steun aan lidstaten waar natuurrampen schade hebben toegebracht aan het toerisme; 86. benadrukt het belang van meertaligheid in het toerismebeleid en moedigt de verspreiding aan van informatie - in zo veel mogelijk talen van de lidstaten - over bezienswaardigheden; o o o 87. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de rapporten van de drie werkgroepen van het Intergouvernementeel panel inzake klimaatverandering (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC), getiteld "The Physical Science Basis" (De Natuurwetenschappelijke Grondslag)", "Impacts, Adaptation and Vulnerability" (Effecten, aanpassing en kwetsbaarheid) en "Mitigation of Climate Change" (Beperking van klimaatverandering), alle uit 2007, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 mei 2007 over de handelsgebonden hulpverlening van de Europese Unie (1) , – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 8 en 9 maart 2007, – gezien de mededeling van de Commissie "De wereldwijde klimaatverandering beperken tot 2 graden Celsius - Het beleid tot 2020 en daarna" ( COM(2007)0002 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 2003/87/EG teneinde ook luchtvaartactiviteiten op te nemen in de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap ( COM(2006)0818 , – gezien de Stern-"Review on the Economics of Climate Change" (Rapport over de economische aspecten van klimaatverandering), voorgesteld op 30 oktober 2006, – gezien het OESO-verslag inzake "Biobrandstoffen: is het middel erger dan de kwaal?" (Biofuels: is the cure worse than the disease) van 11 en 12 september 2007, – gezien de presentaties van de medevoorzitter van Werkgroep III van het IPCC, Bert Metz, en andere door het Parlement benoemde deskundigen tijdens een hoorzitting op 27 juni 2007 over handel en klimaatsverandering, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2006 over het jaarverslag van de Commissie aan het Europees Parlement over antidumping-, antisubsidie- en vrijwaringsmaatregelen van derde landen tegen de Gemeenschap (2004) (2) , – onder verwijzing naar zijn resoluties over bilaterale handel en investeringsrelaties, inzonderheid die van 13 oktober 2005 over de vooruitzichten voor de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en China (3) en van 28 september 2006 over de economische en handelsrelatie van de EU met India (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 juli 2006 over de terugdringing van het effect van de luchtvaart op de klimaatverandering (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 november 2005 over de "Zege in de strijd tegen de wereldwijde klimaatverandering" (6) , – gelet op artikel 45 van het Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A6-0409/2007 ), A. overwegende dat de effecten van klimaatverandering voor zowel de economie als het milieu verontrustende proporties aannemen en de EU, die op dit gebied al politiek een leidende rol heeft aangenomen, haar inspanningen dient te verdubbelen, B. overwegende dat ervan uitgegaan wordt dat, ook als de totale uitstoot al in 2015 is verminderd en in 2020 in ontwikkelde landen met 25 tot 40% is afgenomen, niet kan worden gegarandeerd dat de beoogde beperking van de temperatuurstijging tot 2°C boven voor-industriële niveaus zal worden bereikt, C. overwegende dat bij een beperking van de wereldwijde opwarming tot 2˚C de drastische gevolgen ter zake van landbouw, weerrisico's, migratie en biodiversiteit worden beperkt, maar niet voorkomen, D. overwegende dat de wereldwijde handel in de laatste decennia meer dan tweemaal sneller is gegroeid dan de wereldwijde economische output, E. overwegende dat de omvang van het vervoer over zee 40 maal groter is dan dat van het vervoer door de lucht (in ton/km) en toch slechts tweemaal vervuilender is waar het gaat om de uitstoot van broeikasgassen, terwijl vrachtwagens viermaal meer broeikasgassen per ton/km uitstoten dan treinen, F. overwegende dat de keuzevrijheid in het gebruik van vervoermiddelen in de wereldwijde handel van essentieel belang is, G. overwegende dat het dringend noodzakelijk is om productie-, consumptie- en handelspatronen te ontwikkelen die klimaatverandering en de economische effecten daarvan beperken en de totale welvaart maximaliseren, H. overwegende dat energie-efficiëntie, duurzaam verkeersmanagement en kortere afstanden tussen producenten onderling en tussen producenten en consumenten elementen zijn die deel behoren uit te maken van elk handelsbeleid van de EU dat gevolgen heeft op het punt van klimaatverandering, I. overwegende dat het bevorderen van duurzame ontwikkeling in het handelsbeleid van de EU de voornaamste doelstelling dient te blijven, met inbegrip van inspanningen om te waarborgen dat het beleid de overgang naar een koolstofarme, zeer energie-efficiënte economie bespoedigt, J. overwegende dat consumenten zo goed mogelijk moeten worden geïnformeerd over de gevolgen van hun aankopen voor de uitstoot van broeikasgassen, K. overwegende dat in prijzen de kosten moeten worden doorberekend van gemeenschappelijke natuurlijke rijkdommen, waaronder een stabiel klimaat, L. overwegende dat op de Conferentie van de Verenigde Naties over klimaatverandering (COP 13) in Bali in december 2007 onderhandelingen zouden moeten beginnen tot vaststelling van een wereldwijde algemene overeenkomst voor de tijd na de overeenkomst van Kyoto (na 1 januari 2013) die onder meer bindende doelstellingen voor de uitstoot van broeikasgassen zou moeten bevatten, M. overwegende dat er voor de lange termijn internationaal moet worden gestreefd naar een gelijke uitstoot van broeikasgassen per hoofd van de bevolking in 2050, N. overwegende dat het concurrentievermogen van de landen die het Protocol van Kyoto hebben geratificeerd niet is geschaad (met uitzondering van de cementsector) en dat zij een leidende positie hebben verworven in een wereld waar de uitstoot van broeikasgassen kan worden gereguleerd, O. overwegende dat aan deze concurrentiesituatie in de tijd na het Protocol van Kyoto wellicht een einde zal komen wanneer sommige landen, met name landen als de VS, Australië, China en India, de "+2°C"-doelstelling niet onderschrijven en daarmee de concurrentie verstoren, ten gunste van bedrijven die worden verplaatst naar locaties waar geen regelgeving geldt en de uitstoot van broeikasgassen uit productie en transport toeneemt, P. overwegende dat maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan over een breed front moeten worden genomen en dat het voor het welslagen van die maatregelen vereist is dat de voornaamste spelers wereldwijd, al naar gelang hun niveau van ontwikkeling, elkaar geleidelijk weten te vinden in handelsbeleidsstandpunten die verenigbaar zijn met de doelstelling de klimaatverandering te bestrijden, Van consensus naar actie 1. is verheugd over de brede wetenschappelijke en politieke consensus over de ernst van de klimaatverandering; dringt aan op het sluiten van een ambitieuze, wereldwijde opvolger van de overeenkomst van Kyoto, aansluitend bij het scenario van Werkgroep III van het IPCC over de noodzakelijke beperking van de temperatuurstijging tot 2°C, en op dienovereenkomstige aanpassingen in andere internationale overeenkomsten op het gebied van handel, burgerluchtvaart en intellectuele eigendom; is van mening dat een kader voor na 2012 aan verschillende landen de mogelijkheid dient te bieden tot participatie in overeenstemming met hun nationale omstandigheden, en wel via een getrapte korte-termijnaanpak, en meent dat op middellange termijn de emissiequota op grond van het bevolkingsaantal dienen te worden toegewezen, het eerst aan de ontwikkelde landen, maar uiteindelijk aan alle landen; verzoekt de Raad en de Commissie zich in te zetten voor het bereiken van overeenstemming over een kader na 2012 door de inspanningen te vergroten om daarbij ook belangrijke partijen, met name de VS en Australië, te betrekken die thans buiten het Protocol van Kyoto staan, en, indien hun regeringen zich niet coöperatief opstellen, met afzonderlijke (deel-)staten en bedrijven samen te werken; 2. meent dat de EU en de lidstaten ernaar moeten streven de handhavingsprocedure van het Protocol van Kyoto strikt toe te passen wanneer deze van kracht wordt, om te waarborgen dat landen die geen doelstellingen hebben geformuleerd of daaraan niet voldoen, geen onrechtmatige voordelen genieten, en dat zolang bedrijven blootstaan aan oneerlijke concurrentie uit landen die geen streefdoelen aanvaarden, het bedrijfsleven altijd moeite zal hebben om de eigen werkwijze koolstofarmer te maken; is van mening dat een land dat gedurende de eerste verbintenisperiode de toegestane emissies overschrijdt, het verschil in de tweede periode dient in te halen, naast een strafreductie van 30%; onderstreept dat de EU ervoor moet zorgen dat dit vereiste zo strikt mogelijk wordt toegepast wanneer het volledig van kracht wordt; 3. is verheugd over het mechanisme voor schone ontwikkeling binnen het Protocol van Kyoto dat de investering stimuleert in ontwikkelingslanden die hun koolstofemissies reduceren, maar stelt tevens vast dat dit niet voldoende is om tot aanzienlijke wijzigingen te komen in de patronen van investering in de sectoren die de grootste gevolgen voor klimaatverandering hebben, zoals energieopwekking, vervoer en het energiegebruik door de industrie; meent dat de EU, om dit recht te zetten, binnen de ontwikkelde wereld de leiding dient te nemen bij het vergroten van de middelen die via het Wereldmilieufonds beschikbaar zijn; 4. is van mening dat de toenemende handel kan worden beschouwd als een factor die een positieve bijdrage levert aan de economische groei en het welzijn van de bevolking, met name indien rekening wordt gehouden met de problemen die met klimaatverandering samenhangen; spreekt zijn bezorgdheid uit over het feit dat het toenemende handelsvolume een substantiële bijdrage levert aan klimaatverandering en is van mening dat een deel van de oplossing daarom in het handelsbeleid kan zijn gelegen; benadrukt dat de EU, gegeven de groeiende overeenstemming over de dwingende noodzaak om de klimaatverandering aan te pakken, steeds nadrukkelijker een handels- en investeringsbeleid dient toe te passen waarmee economische prikkels worden gegenereerd om aan de beleidsdoelstellingen inzake klimaatverandering te voldoen; stelt met nadruk dat de EU deze regels ook zou kunnen toepassen om klimaatonvriendelijke activiteiten economisch te ontmoedigen; is echter van mening dat dit niet als excuus mag dienen voor een protectionistisch beleid tegenover ontwikkelingslanden; 5. betreurt dat het huidige handelsstelsel tot een wereldwijde arbeidsverdeling leidt die in zeer hoge mate is gebaseerd op vervoer van gelijksoortige producten die even goed lokaal geproduceerd zouden kunnen worden en dat in dergelijk vervoer de eigen milieukosten niet zijn verrekend; 6. wijst erop dat de handel weliswaar een belangrijke bijdrage aan de economische ontwikkeling en de welvaart van de bevolking kan leveren, maar dat de vervoerssector (vooral het wegvervoer), die de handel in goederen en grondstoffen pas mogelijk maakt, tegelijkertijd verantwoordelijk is voor een derde van de uitstoot van broeikasgassen in de wereld; is van oordeel dat dringend maatregelen moeten worden genomen om de overgang op milieuvriendelijker vervoerwijzen (zoals per spoor en over water) te bevorderen en de uitstoot van broeikasgassen door het vrachtvervoer te verminderen; 7. is van mening dat de EU, als wereldwijde handelspartner, bij uitstek in de positie verkeert om bij te dragen aan een wereldwijde verandering in productie- en vervoerspatronen; is van mening dat de concurrentiepositie van een EU dat het voortouw neemt, sterker zou zijn wanneer overal ter wereld strengere regels worden vastgesteld; 8. herinnert eraan dat het alleen door middel van gecoördineerd multilateraal optreden mogelijk is de bestuurlijke handelsbelemmeringen af te breken en op te treden tegen de klimaatverandering, wat ook een elementair belang is van de Europese Unie, die op beide gebieden een hoofdrol speelt, in het bijzonder vanuit een oogpunt van behoud van het Europese concurrentievermogen; Op weg naar multilateralisme in de strijd tegen klimaatverandering 9. benadrukt de noodzaak van een intensieve samenwerking tussen het Milieuprogramma van de VN (UN Environment Programme-UNEP), het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering en de WTO en verzoekt de Commissie hiertoe een initiatief te ontwikkelen; vraagt om snelle vooruitgang bij het actualiseren van de WTO-definitie van milieuvriendelijke goederen en diensten, met name in de onderhandelingen van de huidige Doharonde, maar beveelt als uitgangspunt een specifieke koppeling met de klimaatverandering aan om tot overeenstemming te komen over de afschaffing van tarifaire en non-tarifaire belemmeringen voor milieuvriendelijke goederen en diensten die de verspreiding van koolstofarme technologie verhinderen of afremmen; verzoekt de Commissie te werken aan het bereiken van een consensus ten aanzien van de toekenning van een waarnemersstatus aan de secretariaten van de multilaterale milieuovereenkomsten (multilateral environment agreements - MEAs) tijdens alle onderhandelingen van de WTO die voor kwesties betreffende multilaterale milieuovereenkomsten van belang zijn; benadrukt dat een duurzame oplossing een duidelijke politieke boodschap moet bevatten met inachtname van een passende en op kerncompetenties gebaseerde arbeidsverdeling tussen de regimes van de WTO en de multilaterale milieuovereenkomsten; is overtuigd van de noodzaak om tot een nieuwe omschrijving van de verantwoordelijkheden van de WTO-commissie voor handel en milieu te komen; beveelt aan een studie uit te voeren over eventuele wijzigingen van de WTO-overeenkomst inzake handelsgerelateerde aspecten van intellectuele eigendomsrechten (Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights) om de verplichte licentiëring van voor het milieu noodzakelijke technologie mogelijk te maken in het kader van duidelijke en strikte regels ter bescherming van de intellectuele eigendom, en een streng toezicht op hun uitvoering in de gehele wereld; 10. dringt erop aan dat de verplichtingen in het kader van MEAs, zoals de VN-kaderovereenkomst over klimaatverandering of het Kyoto-protocol hierbij, worden nageleefd en dat de nauwe interpretatie van handelsregels niet mag worden gebruikt om het bereiken van de doelstellingen hiervan te voorkomen of te belemmeren; 11. is van mening dat de WTO-regels de bevordering van de ontwikkeling van technologieën voor energiebesparing door de lidstaten niet in de weg mogen staan doordat op technische neutraliteit wordt aangedrongen, omdat dit een belemmering zou kunnen vormen voor de ontwikkeling van hernieuwbare technologie; 12. verzoekt de Commissie om op internationaal niveau, en in het bijzonder binnen de WTO, initiatieven te nemen om te waarborgen dat in het totale handelsbeleid, en ook in relatie tot ontwikkelingen in het handelsvolume, rekening wordt gehouden met de mogelijke gevolgen daarvan voor klimaatverandering; 13. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan bij het sluiten van bilaterale handelsovereenkomsten van de EU en multilaterale handelsovereenkomsten van de WTO te waarborgen dat deze aansluiten bij de WTO-bepalingen waarin wordt gezegd dat in de wereldhandel optimaal gebruik moet worden gemaakt van de wereldwijd beschikbare hulpbronnen overeenkomstig het doel van duurzame ontwikkeling, teneinde het milieu te beschermen en te behouden; beveelt aan de "duurzaamheidsclausule" toe te voegen aan de Algemene Overeenkomst inzake handel en tarieven (GATT), het kernakkoord van het WTO-stelsel, waarin algemeen aanvaarde beginselen voor het milieubeleid, zoals "de vervuiler betaalt" en het voorzorgsbeginsel, worden opgenomen waaraan maatregelen kunnen worden getoetst; 14. verzoekt de Raad en de Commissie bovendien bij het beslechten van geschillen via het WTO Dispute Settlement Body (het orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO) de nadruk te leggen op artikel XX van de GATT, dat de lidstaten machtigt die maatregelen - waaronder ook protectionistische maatregelen - te treffen die nodig zijn om de gezondheid en het leven van mens, dier en plant te beschermen of die betrekking hebben op het behoud van natuurlijke, niet-hernieuwbare hulpbronnen; 15. constateert dat de EU in de wereld reeds een toonaangevende rol speelt op het gebied van technologieën voor alternatieve energie, en steun verleent voor China en India, met name op het gebied van de handel in en de technologieoverdracht voor wind- en zonne-energietechnologie en dat de EU dankzij haar efficiënte en technologisch innovatieve ondernemingen marktleider zou kunnen zijn op het gebied van de wereldwijde export van milieuvriendelijke producten en diensten (environmental goods and services), en dat Galileo en het systeem voor wereldwijde monitoring voor milieu en veiligheid gebruikt kunnen worden om de CO2-uitstoot te controleren; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat energie, en met name hernieuwbare energie en efficiënt energiegebruik en het verband daarvan met een veilige energievoorziening, een integrerend bestanddeel wordt van alle externe betrekkingen van de EU, met bijzondere nadruk op het Europees Nabuurschapsbeleid; 16. dringt er bij de EU op aan om met het oog op het bereiken van de Lissabon-doelstellingen wereldwijd een "klimaatvriendelijke industrie" te ontwikkelen en te bevorderen, vooral omdat de handel een belangrijk instrument is bij de overdracht van technologie naar ontwikkelingslanden; onderstreept de noodzaak om belemmeringen voor "groene handel" weg te nemen door bijvoorbeeld tarieven op "groene producten" op WTO-niveau af te schaffen, de regels inzake intellectuele-eigendomsrechten aan te passen, de markttoegang voor groene technologie te vergemakkelijken door klimaataspecten als richtsnoer voor de toekenning van uitvoerkredietgaranties te gebruiken, en door tegenstrijdige stimulansen en marktdistorsies, zoals subsidie voor fossiele brandstoffen, weg te nemen; 17. verzoekt om de instelling van een internationale milieuorganisatie die de verantwoordelijkheid op zich neemt voor de naleving van internationale verdragen en overeenkomsten inzake de bescherming van het milieu en het tegengaan van klimaatverandering, en die onder andere opereert, en met de WTO samenwerkt, op terreinen die te maken hebben met de effecten van handel op het milieu; 18. erkent dat de EU een historische verantwoordelijkheid draagt voor de emissie van broeikasgassen, en beseft dat er fundamentele veranderingen in haar handelsbeleid nodig zijn om lokale productie te stimuleren als middel om de behoefte aan vervoer te beperken; onderstreept dat er intensievere technologische samenwerking met ontwikkelingslanden en opkomende landen, met name China, Brazilië en India, nodig is om hen in staat te stellen de bescherming van het milieu in hun beleidsmaatregelen te integreren; betreurt het echter dat de bestaande mechanismen voor de overdracht van technologie zoals het Clean Development Mechanism, niet volstaan en dringt daarom aan op meer maatregelen inzake cofinanciering en capaciteitsontwikkeling; 19. stelt vast dat de overdracht van energie-efficiënte en andere milieuvriendelijke technologie uit de EU naar ontwikkelingslanden een cruciale rol moet spelen bij de ontkoppeling van de economische ontwikkeling van de uitstoot van broeikasgassen en dat passende investeringen gedaan moeten worden om een dergelijke uitstootbeperking te stimuleren; verzoekt de Commissie prikkels te bieden door middel van een passende ondersteunende financiering en de overdracht van technische kennis; 20. verzoekt de Commissie om in haar handelsovereenkomsten met derde landen stelselmatig beschermende clausules op te nemen voor het milieu, met bijzondere aandacht voor de reductie van CO2-emissies; verzoekt om de overdracht van koolstofarme technologie en programma's voor de handel in lage koolstofgehaltes aan ontwikkelingslanden; verzoekt de bevoegde diensten van de Commissie om op korte termijn in haar duurzaamheidsbeoordelingen (Sutainability Impact Assessments, SIA's) ook een paragraaf over klimaatverandering op te nemen, de SIA's met het Parlement te bespreken en stelselmatig toe te passen voordat de overeenkomsten worden gesloten; 21. verzoekt de Commissie er in het kader van de WTO-akkoorden voor te pleiten dat rekening wordt gehouden met de "methode voor duurzaamheidseffectbeoordeling", d.w.z. dat over een lange termijn wordt beoordeeld in hoeverre in bilaterale en multilaterale overeenkomsten de classificatie van milieuproducten op het gebied van hernieuwbare energiebronnen naar behoren in aanmerking wordt genomen; 22. verzoekt de Raad en de Commissie te waarborgen dat de onderhandelingen voor de nieuwe generatie van overeenkomsten betreffende vrijhandel (Free Trade Agreements - FTA) met partners in Azië en Latijns-Amerika afspraken bevatten omtrent de maatschappelijke en milieuaspecten van handel, met bijzondere aandacht voor handel en investeringen in hernieuwbare goederen en diensten, en duurzame ontwikkeling en een effectieve toepassing van MEAs; stelt voor dat liberalisering van de handel in hernieuwbare goederen en technologieën en verbetering van de toegang tot voorzieningen op milieugebied voor de Commissie bij toekomstige FTA-onderhandelingen als een van de hoofddoelstellingen wordt beschouwd; benadrukt de noodzaak van stelselmatige invoering van beleid voor groene overheidsopdrachten (Green Government Procurement) in bilaterale overeenkomsten; 23. dringt aan op diepgaande impactstudies, vanuit klimaat-, gender- en duurzaamheidsoogpunt, naar de gevolgen van multilaterale en bilaterale handelsovereenkomsten tussen de EU en derde landen, en roept de Commissie op uitdrukkelijk steun voor maatregelen in verband met klimaatverandering op te nemen in alle aid-for-trade alsmede in alle andere relevante ontwikkelingshulp; 24. steunt het voorstel van de Commissie om in elke handelsovereenkomst te voorzien in de oprichting van een Forum voor duurzame ontwikkeling met een belangrijke rol voor het klimaat, welk Forum open zou moeten staan voor gekozen vertegenwoordigers, het maatschappelijk middenveld (vooral voor NGO's die op milieugebied actief zijn) en voor andere belanghebbenden en roept ertoe op om deze fora tijdens de huidige onderhandelingen te garanderen; 25. benadrukt de noodzaak tot verbreding van zowel de dialoog over het milieubeleid als de dialoog over het energiebeleid, die onderdeel zijn van overeenkomsten die de EU met derde landen heeft gesloten om kwesties betreffende klimaatverandering aan te pakken, en verzoekt de Commissie met concrete voorstellen te komen voor maatstaven die, overeenkomstig het type land, voor de te boeken vooruitgang dienen te worden aangelegd; 26. is van mening dat ecosystemen die een belangrijke rol vervullen als koolstofdepots en biodiversiteitsreserves moeten worden beschouwd als mondiale collectieve goederen die speciale bescherming en internationale financiële steun behoeven; stelt voor om overeenkomsten inzake wetshandhaving, bestuur en handel in de bosbouw (Forest Law Enforcement, Governance and Trade Partnership agreements) in alle bestaande en toekomstige overeenkomsten met derde landen op te nemen; 27. erkent dat handel maar al te vaak leidt tot overexploitatie van ecosystemen, met name bossen, in ontwikkelingslanden; dringt er bij de geïndustrialiseerde landen op aan de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de wijdverspreide ontbossing als gevolg van de internationale handel; benadrukt de significante klimaatinvloed van ontbossing en dus de economische langetermijnwaarde en betekenis van het intact houden van bossen; dringt aan op krachtige inspanningen van de EU om een beloningsmechanisme voor het behoud van bestaande bossen ("avoided deforestation") op te nemen in de internationale klimaatonderhandelingen, tezamen met andere krachtige beleidsmaatregelen ter bevordering van handel in natuurlijke hulpbronnen; onderstreept dat beleidsmaatregelen voor een versterkt en duurzaam bosbeheer door het betrokken land moeten worden geïnitieerd, en verzoekt de Commissie daarbij financiële en technische bijstand te verlenen; benadrukt dat bij de bijstandsverlening door de internationale gemeenschap rekening dient te worden gehouden met de kosten van alternatief landgebruik ("opportunity cost"), de kosten van beheer en handhaving van de bescherming, alsmede de uitdagingen in verband met het in goede banen leiden van de politieke overgang bij verdringing van gevestigde belangen; onderstreept dat het ter voorkoming van werkloosheid op het platteland en migratie van het platteland naar de stad van levensbelang is dat er aanvullende programma's komen om te helpen bij het vinden van nieuwe bronnen van inkomsten; 28. steunt het voorstel van de Commissie om de samenwerking met ontwikkelingslanden te verbeteren op terreinen als de aanpassing aan, en het opvangen van klimaatverandering door de oprichting van een alliantie voor een mondiaal klimaatbeleid (Global Climate Policy Alliance); benadrukt dat intensivering van de dialoog met opkomende economieën als China, India, Brazilië, Oekraïne en Zuid-Afrika en het geleidelijk komen tot de ontwikkeling en toepassing van gemeenschappelijke programma's op punten van wederzijdse zorg op milieugebied, zoals klimaatverandering, het beheer van afval en illegale houtkap, voor de EU en haar lidstaten een prioriteit dient te zijn; 29. dringt aan op stopzetting van overheidssteun, via exportkredietagentschappen en banken voor overheidsinvesteringen, aan projecten op het gebied van fossiele brandstoffen, alsmede op verdubbeling van de inspanningen om de overdracht van technologieën met betrekking tot hernieuwbare energie en energie-efficiency te vergroten; 30. verzoekt de Commissie en de lidstaten om wetgevingsinstrumenten voor te stellen die exportkredietagentschappen van de lidstaten en de Europese Investeringsbank ertoe aansporen om na te denken over de invloed op klimaatverandering van de projecten waarvoor zij leningen of garanties verstrekken, en een moratorium aan financiering op te leggen totdat er voldoende gegegevens beschikbaar zijn, overeenkomstig het advies van de OESO, de G8 en de Extractive Industries Review; 31. stelt voor de subsidieovereenkomst van de WTO zo te wijzigen dat er opnieuw een clausule kan worden ingevoerd die voorziet in het niet strafbaar stellen van bepaalde milieusubsidies; De EU kan meer doen om CO 2 -lekkage te voorkomen 32. herhaalt dat de emissie van broeikasgassen in de EU tussen nu en 2020 met 30% moet worden verminderd, onafhankelijk van de toezeggingen van derde landen; 33. onderstreept de noodzaak om het publieke besef van de totale milieukosten van consumentenproducten te vergroten; verzoekt de Commissie en de Raad om voorstellen voor maatregelen inzake informatie over energieverbruik en emissie van broeikasgassen bij de productie en het vervoer van in de EU verkochte producten, zoals het voorstel van de Britse regering om producten te voorzien van een etiket waarop de CO2-voetafdruk, d.w.z. de CO2-emissie die veroorzaakt wordt door het produceren, vervoeren en eventueel verwijderen van dit product, staat vermeld; 34. dringt aan op de invoering van met de WTO-overeenkomst verenigbare gemeenschappelijke programma's voor normen en labels met betrekking tot de effecten van verschillende producten op de uitstoot van broeikasgassen, onder meer bij productie en transport, als onderdeel van een breder beleid voor publieksvoorlichting, om zo de consument de gelegenheid te bieden om bij te dragen aan vermindering van de uitstoot van CO2; 35. verzoekt de Commissie om met spoed een goede procedure te ontwikkelen voor beoordeling en labeling van deze ecologische voetafdrukken en om software te ontwikkelen waarmee bedrijven kunnen berekenen hoeveel broeikasgassen bij elk productieproces worden uitgestoten; 36. benadrukt dat het wenselijk is de externe effecten van de handel (zoals schadelijke gevolgen voor het milieu) door te berekenen, dat wil zeggen dat deze effecten een duidelijke marktprijs moeten krijgen, en dat eerlijke concurrentie bevorderd moet worden door tenuitvoerlegging van het beginsel "de vervuiler betaalt" (in de eerste plaats ten aanzien van het vervoer over de weg en door de lucht), liefst door wereldwijde toepassing van de regeling voor handel in emissierechten; 37. wijst op de onverbreekbare band tussen handel en de vervoerssector; dringt erop aan aandacht te besteden aan alle vormen van vervoer, en met name die waarvan de emissies de afgelopen jaren sterk gestegen zijn, zoals de scheepvaart (waarvan de kooldioxide-emissies naar schatting twee keer zo hoog zijn als die van de luchtvaart en de komende 15 à 20 jaar nog eens met tot 75% zouden kunnen stijgen); 38. is in het kader van de "voetafdrukbenadering" verheugd over de uiteindelijke uitbreiding van de Europese regeling voor de handel in emissierechten tot in Europa landende vliegtuigen; verzoekt om onderzoek naar het voorstel om meer sectoren, waaronder de zeescheepvaartsector in deze regeling op te nemen; 39. erkent dat bevordering van op ICT gebaseerde oplossingen, internalisering van milieukosten van vervoer in brandstofprijzen, alsmede bevordering van het railvervoer en de kustvaart, duurzame biobrandstoffen en snelle integratie van de luchtvaart in een rigoureus opgezette regeling voor de handel in emissierechten sleutelelementen zijn bij het verminderen van de impact van handel en vervoer op het klimaat; dringt er bij de Commissie en de Raad op aan maatregelen voor te stellen om de minst vervuilende soorten vervoer te promoten en te verkiezen, met name via bepalingen met betrekking tot de verschillende marktinstrumenten; 40. dringt erop aan de aan de vervoerssector verleende steun te berekenen door rekening te houden met de milieugevolgen van de verschillende vervoerwijzen en het gebruik van WTO-marktconforme handelsinstrumenten te overwegen, die niet ten koste gaan van het klimaat (etikettering, normering); 41. is, gegeven het feit dat de echte CO2-kosten van het wegvervoer niet bekend zijn, met name als het gaat om voedsel en andere producten voor dagelijks verbruik, van mening dat steun voor regelingen ter bevordering van duurzame lokale productie als aanvaardbaar beschouwd en bevorderd moet worden om overbodig vervoer van voedsel over de weg te ontmoedigen; beveelt tevens de invoering aan van WTO-conforme normen voor klimaatetikettering om de consument te informeren over de ecologische voetafdruk van producten; 42. is vooral bezorgd over de mogelijk negatieve sociale en milieu-impact van beleidsmaatregelen die het gebruik van biobrandstoffen en biomassa in Europa aanmoedigen; herhaalt zijn eerder gedane verzoeken aan de Commissie om te streven naar een WTO-conforme regeling inzake duurzaamheidscertificatie voor biobrandstoffen (of de grondstoffen hiervoor) als voorwaarde voor het gebruik ervan en om aan te tonen dat zij aansluiten bij de voor de gehele EU geldende, verplichte sectoriële doelstellingen; onderstreept echter de zeer belangrijke rol van de ontwikkeling van biobrandstofgewassen van de eerste generatie voor de toekomst van de Europese boeren die de gevolgen hebben ondervonden van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de gemeenschappelijke marktordening voor suiker; dringt daarom aan op maatregelen die moeten zorgen voor duurzaamheid gedurende de gehele productiecyclus; 43. dringt erop aan dat alle overeenkomsten inzake de aankoop van biobrandstoffen worden onderworpen aan clausules die bescherming moeten bieden aan arealen welke zijn bestemd voor het behoud van de biodiversiteit of voedselproductie voor menselijke consumptie; 44. dringt er bij de Commissie op aan de klimaatinvloed van de invoer in de EU van soja en palmolie te evalueren en daarbij rekening te houden met het effect hiervan op de ontbossing in tropische gebieden, met name Borneo en het Amazonegebied, en maatregelen te treffen om de klimaatkosten in de prijzen mee te rekenen; 45. vraagt de Commissie om aanmoediging van een Europese beweging voor beste praktijken en benchmarking voor klimaatveranderingsaspecten van locaties, waarbij de aandacht in het bijzonder moet uitgaan naar een steeds verder gaande fragmentering in geografisch opzicht van de productieketen en "just in time"-productie, en om daarmee verband houdende voorstellen te doen; 46. verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar mechanismen en klimaatvriendelijk handelsbeleid die met de WTO-overeenkomst verenigbaar zijn om zo problemen ter zake van derde landen die niet aan het Protocol van Kyoto zijn gebonden aan te pakken, en eraan te werken dat in toekomstige versies van het protocol op meer expliciete wijze in dergelijke mogelijkheden wordt voorzien; meent dat handelsmaatregelen alleen dienen te worden toegepast wanneer alternatieve maatregelen voor het bereiken van de milieudoelstelling geen effect zouden hebben; is van mening dat de toegepaste handelsmaatregelen niet meer handelsbeperkingen met zich mogen meebrengen dan noodzakelijk is om de doelstelling te bereiken en niet moeten neerkomen op willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie; 47. beveelt voor de langere termijn de ontwikkeling aan van een regeling waarbij eindproducten als auto's en elektrische apparatuur op basis van goede levensduurgegevens in deze aanpassing worden opgenomen; 48. stelt met nadruk dat toekomstige voorstellen volledig in overeenstemming dienen te zijn met de internationale verplichtingen van de EU, met name die welke door de WTO zijn opgelegd, met inbegrip van artikel XX van de GATT-overeenkomst; 49. verzoekt de Commissie te bekijken of het zinvol is de regels betreffende handelsdefensieve maatregelen, zoals antidumpings- en subsidieregels, te evalueren, onder auspiciën van de WTO, teneinde, op enigerlei wijze, in te spelen op de niet-naleving van globale, sociale en milieu-overeenkomsten of internationale afspraken, bijvoorbeeld in de vorm van dumping of het onterecht toekennen van subsidies; 50. benadrukt tegelijkertijd dat, wanneer handelsbeschermingsinstrumenten worden hervormd, daarbij rekening dient te worden gehouden met de haalbaarheid van het invoeren van milieufactoren ter voorkoming van milieudumping door landen die de opvolger van het Protocol van Kyoto niet hebben geratificeerd; 51. verzoekt om stimuleringsmaatregelen ten behoeve van producten die de uitstoot van kooldioxide helpen verminderen, zoals subsidies door de overheid of de Gemeenschap voor de vervaardiging van deze producten en verlaging van de BTW voor het gebruik ervan; o o o 52. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie "Nieuwe impulsen voor de Afrikaanse landbouw - Voorstel voor samenwerking op continentaal en regionaal niveau voor de ontwikkeling van de landbouw in Afrika" van 24 juli 2007 ( COM(2007)0440 ), – gezien de toezeggingen die zijn gedaan tijdens het Tweede Europees Forum over Duurzame Ontwikkeling in Berlijn op 18-21 juni 2007, – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2007 "Van Caïro naar Lissabon – Het strategische partnerschap tussen de EU en Afrika" ( COM(2007)0357 ), – gezien het gemeenschappelijk document van de Commissie en het secretariaat van de Raad van 27 juni 2007 "Na Lissabon: het strategisch partnerschap tussen de EU en Afrika doen slagen" (SEC(2007)0856), – onder verwijzing naar de resolutie over armoedevermindering onder kleine boeren in ACS-landen - met name in de groente-, fruit- en bloemensector, zoals goedgekeurd op de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in Wiesbaden op 28 juni 2007 (1) , – gezien het strategisch plan 2006-2010 "One Africa, One Voice" (Eén Afrika, één stem) van het pan-Afrikaanse parlement (PAP) dat in november 2005 is aangenomen, – gezien de EU-strategie "De EU en Afrika: naar een strategisch partnerschap" (De strategie van de EU voor Afrika), die op 15 en 16 december 2005 door de Europese Raad is aangenomen, – gezien de resultaten en conclusies van de raadpleging van de Afrikaanse maatschappelijke organisaties over de Euro-Afrikaanse gezamenlijke ontwikkelingstrategie voor Afrika, van 26 tot 28 maart 2007 in Accra in Ghana op initiatief van de Commissie van de Afrikaanse Unie (AUC), – gezien de slotverklaring van "A Farmers" Vision of What Agriculture for NEPAD", zoals goedgekeurd door de vertegenwoordigers van de vier Afrikaanse regionale netwerken van boeren in Pretoria op 25 april 2004, – gezien de Verklaring van de Top over voedselzekerheid in Abuja van december 2006, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 november 2005 over een ontwikkelingsstrategie voor Afrika (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 maart 2006 over de invloed van de economische partnerschapsovereenkomsten (EPO´s) op de ontwikkeling (3) , – gezien het verslag van de VN over voedselzekerheid in de ontwikkelingslanden, dat de speciale VN-gezant in maart 2002 aan de VN-mensenrechtencommissie heeft voorgelegd, – gezien de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, die zijn aangenomen op de Millenniumtop van de Verenigde Naties in september 2000, en vooral de millenniumdoelstelling betreffende het beginsel van uitbanning van extreme armoede en vermindering van de honger door het aantal mensen dat honger lijdt tot 2015 te halveren, – gezien de jaarlijkse rapporten door de secretaris-generaal van de VN over de uitvoering van de Millenniumverklaring van de Verenigde Naties, waarvan het recentste dateert van juli 2006, – gelet op het Voedselhulpverdrag dat op 13 april 1999 in Londen werd ondertekend en dat tot doel heeft een bijdrage te leveren aan de voedselzekerheid in de wereld en de internationale gemeenschap beter in staat stelt te reageren op nijpende voedselsituaties en andere behoeften van ontwikkelingslanden, – gezien het verslag van de Commissie over de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling 2000-2004 (SEC(2004)1379), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 april 2005 over de rol van de Europese Unie bij het bereiken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDG's) (4) en van 20 juni 2007 over de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling - halverwege (5) , – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad in Brussel van 16 en 17 december 2004, waarin de Europese Unie bevestigt dat zij zich volledig schaart achter de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en zich sterk maakt voor de samenhang van het beleid, – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie betreffende het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie: "De Europese consensus" (De Europese consensus inzake ontwikkeling), getekend op 20 december 2005 (6) , – gelet op de partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (7) , gewijzigd door de Overeenkomst tot wijziging van de Partnerschapsovereenkomst (de Overeenkomst van Cotonou), ondertekend te Luxemburg op 25 juni 2005 (8) , – gezien de Verklaring van Rome over harmonisatie, die op 25 februari 2003 is aangenomen als voortvloeisel van het forum op hoog niveau inzake harmonisatie, en de Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp van 2 maart 2005, – gezien Verordening (EG) nr. 1905/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (hierna te noemen "instrument voor ontwikkelingssamenwerking") (9) , – gezien de verplichtingen over de omvang van hulp, de hulp aan Subsaharaans Afrika en de kwaliteit van de hulp waartoe de G8 in 2005 zich in Gleneagles hebben verbonden, – gelet op het Verdrag van de Verenigde Naties van 18 december 1979 inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), – gezien de internationale conferentie over de financiering van ontwikkeling in Monterrey in maart 2002 en de Wereldtop over duurzame ontwikkeling in Johannesburg in september 2002, – gezien de Verklaring van New York over actie tegen honger en armoede van 20 september 2004, ondertekend door 111 nationale regeringen, waaronder alle EU-lidstaten, – gezien de belofte die tijdens de Wereldvoedseltop in 1996 is gedaan om het aantal honger lijdende mensen tot het jaar 2015 met de helft te verminderen, – gezien de mededeling van de Commissie "EU-bijstand: meer, beter en sneller helpen" ( COM(2006)0087 ), – gezien de mededeling van de Commissie "Sneller vorderingen boeken om de ontwikkelingsdoelstellingen van het millennium te bereiken - Financiering met het oog op de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp" ( COM(2005)0133 ), – gezien de tussentijdse evaluatie van de EPO's door het regionale ACS-netwerk van boerenorganisaties, die op 10 december 2006 is gepubliceerd, en de lopende EPO-onderhandelingen, – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A6-0432/2007 ), A. overwegende dat landbouw de belangrijkste beroepssector voor de meeste Afrikaanse landen vormt en dat de belangrijkste bron van inkomsten afhankelijk is van de landbouwproductie en aanverwante activiteiten, B. overwegende dat het hoofddoel van de mededeling van de Commissie "Nieuwe impulsen voor de landbouw" er in bestaat beginselen en belangrijke gebieden voor te stellen voor samenwerking tussen de EU en de AU (Afrikaanse Unie) op het gebied van landbouwontwikkeling in Afrika, die zijn toegespitst op het regionale en continentale niveau, C. overwegende dat zowel in de Europese consensus als in de EU-strategie voor Afrika wordt benadrukt dat landbouw en plattelandsontwikkeling cruciaal zijn om de armoede in te dammen, D. overwegende dat alleen al in Afrika ten zuiden van de Sahara meer dan 200 miljoen mensen ondervoed zijn, hetgeen een stijging met 30 miljoen betekent ten opzichte van tien jaar geleden, en overwegende dat de meerderheid van deze mensen in plattelandsgebieden leeft en voor haar inkomsten en voedselzekerheid afhankelijk is van landbouw, E. overwegende dat iedereen het recht heeft op toegang tot gezond, veilig en voedzaam voedsel en dat vrij zijn van honger een grondrecht is van iedereen, F. overwegende dat de uitbanning van extreme armoede en honger de eerste MDG van de Verenigde Naties vormt, G. overwegende dat het de bedoeling is dat de staatshoofden en regeringsleiders op de tweede EU-Afrika-Top, die in december 2007 in Lissabon zal worden gehouden, een gezamenlijke EU-Afrika-strategie goedkeuren, H. overwegende dat in de Verklaring van de "Wereldvoedseltop: vijf jaar later" opnieuw de toezegging wordt vermeld om voedselzekerheid voor iedereen te bewerkstelligen en om zich voortdurend in te spannen om honger in alle landen uit te bannen, met als onmiddellijk doel het aantal ondervoede mensen uiterlijk in 2015 met de helft te hebben teruggebracht, I. overwegende dat in Afrika meer dan 80% van de bevolking op het platteland woont en dat 73% van de plattelandsbevolking in Afrika uit kleine, zelfvoorzienende boeren bestaat die voor hun levensonderhoud grotendeels afhankelijk zijn van voedselproductie door landbouw of veeteelt, J. overwegende dat de landbouw werkgelegenheid en bestaansmiddelen biedt aan meer dan 60% van de beroepsbevolking in ontwikkelingslanden en dat als gevolg daarvan plattelandsontwikkelingsbeleid essentieel is om armoede en honger doeltreffend aan te pakken, K. overwegende dat plattelandsgemeenschappen een bijzonder groot risico lopen het slachtoffer te worden van conflicten, natuurrampen en andere catastrofes, L. overwegende dat 70% van de 1,3 miljard mensen die in extreme armoede leven, vrouwen zijn en dat wereldwijd vrouwen de noodzakelijke mogelijkheden worden ontzegd om hun economische en sociale omstandigheden te verbeteren, zoals eigendomsrecht of erfrecht of toegang tot onderwijs of banen, M. overwegende dat traditionele financiële instellingen gewoonlijk geen krediet verstrekken in plattelandsgebieden vanwege de hoge kosten en grote risico's, alsmede vanwege het ontbreken van formele kadasters, N. overwegende dat volgens het tweede Wereldwaterontwikkelingsrapport van de VN (2006) 75% van de Afrikaanse bevolking in (half)droge gebieden woont en ongeveer 20% in gebieden met jaarlijks grote klimaatschommelingen, O. overwegende dat afgelegen plattelandsgebieden onevenredig te lijden hebben van een gebrek aan fysieke infrastructuur voor energievoorziening, vervoer en telecommunicatie en vaak over onvoldoende of onbetrouwbare watervoorraden beschikken, P. overwegende dat aan armoede gerelateerde ziekten, met name hiv/aids, tuberculose en malaria, zowel een belangrijke oorzaak als een gevolg vormen van grote armoede in talrijke Afrikaanse landen, Q. overwegende dat Europese NGO's met de jaren partnerschapsbetrekkingen hebben opgebouwd met organisaties die de plattelandsbevolking in Afrika ondersteunen, gedurende dat proces de dialoog en het wederzijdse begrip tussen hen en het Europees maatschappelijk middenveld hebben vergroot, en aanzienlijke ervaring op het vlak van de bevordering van kleine landbouwbedrijven hebben vergaard, R. overwegende dat in zijn resolutie van 6 juli 2006 over eerlijke handel (Fair Trade) en ontwikkeling (10) het Parlement de rol erkent die eerlijke handel speelt in de verbetering van de bestaansmiddelen van kleine boeren en producenten in de ontwikkelingslanden, omdat deze manier van handel drijven een duurzaam productiemodel biedt met gegarandeerde inkomsten voor de producent, S. overwegende dat de huidige EPO-onderhandelingen zoals die momenteel worden gevoerd zijn voor de ACS-landen en met name voor de landbouwsector in veel Afrikaanse landen - zowel kansen als problemen opleveren, T. overwegende dat parlementen, als primaire actoren in het ontwikkelingsproces, actief betrokken moeten zijn bij strategieën en actieplannen die betrekking hebben op de bevolking die zij vertegenwoordigen, 1. verwelkomt de bovengenoemde mededeling over "Nieuwe impulsen voor de Afrikaanse landbouw" en vooral de uitspraak dat "landbouw en plattelandsontwikkeling cruciaal zijn om de armoede in te dijken en de groei te stimuleren"; is het ermee eens dat "groei breed moet plaatsvinden, gericht moet zijn op kleine boeren en tot meer werkgelegenheid moet leiden, wil hij bijdragen tot vermindering van de armoede", maar betreurt dat dit inzicht pas in het bijgevoegde werkdocument voorkomt en niet in de tekst van de mededeling zelf; 2. verwelkomt de erkenning van verschillen tussen Afrikaanse landen, aangezien het essentieel is om rekening te houden met variatie en ongelijksoortigheid die in Afrika niet alleen bestaan op regionaal niveau, maar ook binnen de afzonderlijke landen; 3. sluit zich aan bij de opvatting, zoals verwoord in het discussiedocument dat door de Commissie in januari 2007 voorafgaand aan de hiervoor vermelde mededeling over "Nieuwe impulsen in de landbouw" is uitgebracht, dat: "...[if] Africa has a long history of often costly state intervention in agriculture with mixed levels of effectiveness, subsequent liberalisation processes have also not been complete, convincing and/or successful" (Afrika kent een lange geschiedenis van vaak geldverslindende overheidsbemoeienis met de landbouw, met wisselend succes, maar de latere liberaliseringsprocessen waren evenmin volledig, overtuigend en/of geslaagd); 4. stemt ermee in dat het concurrentievermogen op regionale en internationale markten een prioriteit is; onderstreept in deze context het belang om ondersteuning en hulp te bieden aan kleine producenten om hun voldoende toegang te bieden tot deze markten; 5. benadrukt het belang om de regionale markten in Afrika te integreren en om geleidelijk de barrières tussen de Afrikaanse landen weg te nemen, teneinde zo voor producenten de markten te vergroten; 6. benadrukt de belangrijke rol die de EU, via internationale instellingen als de Wereldhandelsorganisatie, het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, zou moeten spelen bij een krachtige verdediging van de rechten van de Afrikaanse landen om nationale en regionale markten op het Afrikaanse continent te beschermen tegen import die het bestaan van plaatselijke producenten van essentiële landbouwproducten bedreigt; 7. juicht de brede raadpleging toe die de Commissie heeft gehanteerd met het oog op de publicatie van deze mededeling; 8. hoopt dat een dergelijke aanpak geen geïsoleerd geval blijft, maar deel gaat uitmaken van een mechanisme dat participatie van het maatschappelijk middenveld en democratische instellingen in Europa en Afrika mogelijk maakt, waartoe wordt opgeroepen in het bovengenoemde gemeenschappelijk document van de Commissie en het secretariaat van de Raad "Na Lissabon: het strategisch partnerschap tussen de EU en Afrika doen slagen"; verzoekt de Commissie een onderhandelingsproces met parlementen en maatschappelijke organisaties in gang te zetten over hun rol bij de uitvoering van de gezamenlijke EU-Afrika-strategie en het toezicht daarop; 9. roept de Afrikaanse Unie op zich met hernieuwde kracht in te zetten voor de waarden van het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren, waarmee de voorganger van de Afrikaanse Unie, de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid, pionierswerk heeft verricht, en dat ook door Zimbabwe is ondertekend; 10. benadrukt dat het belangrijk is een grotere betrokkenheid van regeringen, lokale autoriteiten en nationale en regionale parlementen bij de besluitvorming op het gebied van landbouwbeleid en voedselzekerheid en een uitgebreidere participatie van het maatschappelijk middenveld mogelijk te maken; roept de Commissie in deze context op om te bevorderen dat er een regionaal gemeenschappelijk landbouwbeleid wordt opgesteld en uitgevoerd, met effectieve deelname van alle betrokkenen; 11. spreekt zijn zorg uit over het gebrek aan helderheid in de besluitvorming die in de mededeling wordt genoemd, zowel binnen de EU als daarbuiten (aangezien het onderhandelingen met Afrikaanse regeringen betreft); verzoekt daarom om grotere transparantie in de onderhandelingen die de Commissie met Afrikaanse regeringen voert om tussen de EU en de AU een samenwerking tot stand te brengen met betrekking tot de ontwikkeling van de landbouw in Afrika; 12. onderstreept dat het voorstel om hoofdzakelijk samen te werken met Afrikaanse continentale en regionale organisaties, vooral de AUC, het NEPAD (New Partnership for Africa's Development) en de REC's (regionale economische gemeenschappen), ook mechanismen moet omvatten waardoor belangengroepen, basisbewegingen en het maatschappelijk middenveld erbij kunnen worden betrokken, zodat arme plattelandsboeren betere mogelijkheden krijgen om de beleidsprocessen op zinvolle wijze te beïnvloeden; 13. betreurt dat in de gezamenlijke EU-Afrika-strategie de problemen betreffende plattelandsontwikkeling en voedselzekerheid in Afrika slechts kort worden aangestipt; hoopt dat dit zal worden gecompenseerd door een substantiëlere uitwerking daarvan in het actieplan waarvan de gezamenlijke strategie vergezeld moet gaan; 14. wijst erop dat de lidstaten en de Commissie de ontwikkelingshulp sterker dienen te coördineren en te harmoniseren, en in het algemeen als onderdeel van het verbeteringsproces van de effectiviteit van de Europese ontwikkelingssamenwerking zonder vertraging alle overige doelstellingen moeten verwezenlijken; 15. beklemtoont hoe belangrijk het is dat de Commissie en de lidstaten duidelijk aangeven op welke wijze de begunstigde landen en het maatschappelijk middenveld volledige zeggenschap over hun ontwikkelingsbeleid krijgen, alsmede prestatie-indicators introduceren waardoor nationale en regionale parlementen en het maatschappelijk middenveld het effect van de ontwikkelingssamenwerking kunnen controleren; 16. benadrukt het belang van onderhandelingen op Europees niveau, met inbegrip van overleg met consumenten, producenten en sectorale organisaties, waaronder die van ontwikkelingslanden, met als doel ervoor te zorgen dat de agro-industriële sector en de verwerkingssectoren een volledige, in plaats van een ondergeschikte rol kunnen spelen; 17. benadrukt het belang om te werken aan een op kennis gebaseerde Afrikaanse bio-economie, en roept daarom de lidstaten op hun agronomische kennis te delen met Afrikaanse onderzoekers en boeren, en om technologie en overige innovatieve methoden binnen de landbouwsector met Afrikaanse landen te delen teneinde hun concurrentiepositie te verbeteren en de meerwaarde van landbouw op het continent te vergroten; 18. beklemtoont het belang om de intellectuele-eigendomsrechten van Afrikaans onderzoek en kennis te respecteren; roept de Commissie, de Raad en de lidstaten op de Europese wetgeving zodanig te verbeteren dat de voordelen van soms eeuwenoude kennis van het (bijvoorbeeld farmaceutische) potentieel van planten toekomt aan diegenen die het als eerste hebben ontdekt; 19. roept de lidstaten op jaarlijks zo transparant mogelijk hun financiële verplichtingen op het gebied van ontwikkelingshulp te vermelden en de bedragen voor initiatieven die niet rechtstreeks met ontwikkeling verband houden (zoals schuldverlichting) uitdrukkelijk uit te sluiten van de berekening van de totale uitgaven voor ontwikkelingshulp die in aanmerking komt voor classificatie als officiële ontwikkelingshulp (ODA) binnen de regels van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO/DAC); wijst er in dit verband op dat het Parlement met name de gesprekken over dit onderwerp binnen de OESO/DAC van nabij zal volgen; 20. dringt erop aan dat het beleid en de programma's voor voedselhulp er niet toe mogen leiden dat de ontwikkeling van de lokale en nationale voedselproductiecapaciteit wordt verhinderd en niet mogen bijdragen tot afhankelijkheid, de verstoring van lokale en nationale markten, corruptie en het gebruik van voedingsmiddelen die schadelijk zijn voor de gezondheid (GGO's); 21. roept internationale organisaties op beleid te ontwikkelen dat geleidelijk de plaats van voedselhulp in gaat nemen, door steun voor de lokale landbouw en de ontwikkeling daarvan te bevorderen; verlangt dat, mocht voedselhulp het enige alternatief zijn, voorrang wordt gegeven aan lokale aankopen en/of aankopen in gebieden die grenzen aan een land dat in moeilijkheden verkeert, of in de regio; 22. benadrukt het belang dat donoren in toenemende mate financiële middelen vrijmaken voor plattelandsontwikkeling en voedselzekerheid en benadrukt tevens dat Afrikaanse regeringen de landbouwsector moeten opnemen in hun politieke prioriteiten teneinde steun te krijgen in het kader van het Europees Ontwikkelingsfonds; 23. benadrukt dat EU-beleidsmaatregelen op verschillende vlakken meer samenhang moeten hebben ten aanzien van hun algemene doelstellingen, dringt erop aan dat het EU-handelsbeleid en het gemeenschappelijk landbouwbeleid op één lijn worden gebracht met het ontwikkelingsbeleid van de EU, en benadrukt om die reden het belang om de tarifaire belemmeringen voor alle landbouwproducten – zowel ruwe als verwerkte producten – weg te nemen, zodat de Europese markt snel wordt opengesteld voor alle landbouwproducten van het Afrikaanse continent; 24. verzoekt de Europese Unie een tijdschema op te stellen dat leidt tot de beëindiging van beleidsmaatregelen inzake de export van landbouwproducten die schadelijk zijn voor kwetsbare agrarische bedrijven in de ontwikkelingslanden, en druk uit te oefenen op andere internationale actoren om hetzelfde doen; 25. erkent de mogelijkheden die EPO's in termen van bevordering van de handel in landbouwproducten te bieden hebben, maar herinnert de Commissie er in dit verband aan dat deze overeenkomsten nog niet zijn ondertekend en dat er nog steeds een aantal netelige kwesties moeten worden opgelost; 26. erkent dat de EPO's een belangrijk instrument voor de Afrikaanse handel en regionale integratie kunnen worden, maar uitsluitend op voorwaarde dat ze de ontwikkeling begunstigen en waar nodig vrijstellingen en lange overgangsperioden mogelijk maken om de plaatselijke producenten en jonge industrieën gelegenheid te geven zich aan nieuwe marktsituaties aan te passen; 27. benadrukt dat er beleid moet worden gevoerd dat de import tegengaat van agrarische voedingsmiddelen die schadelijk zijn voor de lokale productie, en waarbij rekening wordt gehouden met de geografische, historische en culturele verscheidenheid van Afrikaanse landen door de bijdrage van plattelands- en inheemse gemeenschappen met het oog op een duurzaam beheer van hulpbronnen te vergroten; 28. betreurt dat in de bovengenoemde mededeling "Nieuwe impulsen voor de Afrikaanse landbouw" de markt voor biobrandstoffen onder één noemer is gebracht met andere nichemarkten, omdat de uitbreiding van de opkomende biobrandstoffensector tevens een nadelige uitwerking op de voedselvoorziening kan hebben, aangezien de groei van biomassa ertoe kan leiden dat grond, water en andere hulpbronnen niet langer voor landbouwproductie beschikbaar zijn; is het er evenwel mee eens dat de markten voor biologische producten en voor eerlijke, wederzijds profijtelijke handel dienen te worden ondersteund; 29. wijst nog eens op de noodzaak dat via het beleid en de programma's voor ontwikkelingshulp het recht van elke bevolkingsgroep wordt ondersteund om zijn eigen voedselstrategieën te bepalen en om de nationale landbouwproductie en de lokale markt te beschermen en te reguleren; 30. vestigt de aandacht op de inconsistentie in de bovengenoemde mededeling "Nieuwe impulsen voor de Afrikaanse landbouw", waarin het belang van de rol die vrouwen in de Afrikaanse landbouwproductie spelen wordt onderstreept, maar niet in het hoofdstuk over samenwerkingsgebieden, waar zij onvermeld blijven; wijst er echter op dat maatregelen voor landbouwontwikkeling in Afrika in de allereerste plaats gericht moeten zijn op vrouwen, waarbij specifieke beleidsmaatregelen moeten worden genomen om te zorgen voor toegang tot en controle over productiemiddelen, de opbouw van capaciteit, het financieren van zeer kleine ondernemingen, betere levensomstandigheden, welzijn op het vlak van voeding en gezondheid, onderwijs en meer actieve betrokkenheid bij het sociale en politieke leven; 31. beklemtoont dat er steun moet worden gegeven aan het opzetten, organiseren en versterken van productiegroepen, met name van vrouwelijke boeren, op nationaal en regionaal niveau; 32. beklemtoont dat de Commissie blijkbaar niet inziet dat hulp met voorrang ten goede moet komen aan de minst begunstigde groepen en de minst begunstigde gebieden (afgelegen plattelandsgebieden), waar de chronische armoede door de geïsoleerde geografische ligging en fysieke beperkingen van de landbouwproductiviteit wordt versterkt; 33. wijst nog eens op de noodzaak dat de lidstaten zich zoals beloofd sterk maken voor het bereiken van een blijvende vrede in Afrika als voorwaarde voor voedselzekerheid en daarom bijzondere prioriteit toekennen aan de bevordering van vrede; verzoekt de regeringen van het noordelijk en zuidelijk halfrond naar vreedzame oplossingen voor conflicten te streven en herhaalt dat de handel in wapens en antipersoonsmijnen een halt moet worden toegeroepen; 34. benadrukt het belang (om een solide en doeltreffende bijdrage aan de armoedebestrijding te leveren) van bevordering van microfinancieringsinstrumenten, in het bijzonder microkredietprogramma's, als een wezenlijk onderdeel van het beleid gericht op economische ontwikkeling in de landbouw; 35. bevestigt nog eens dat er met behulp van de landbouw voor moet worden gezorgd dat de arme plattelandsbevolking billijke toegang heeft tot en zeggenschap over haar grond, water en de hulpbronnen die nodig zijn om op duurzame wijze in haar levensonderhoud te voorzien; 36. verlangt dat het recht op water voor allen in internationaal verband wordt ondersteund, omdat watervoorraden een openbare voorziening vormen die met name voor toekomstige generaties bewaard moet blijven; 37. roept de Afrikaanse regeringen op agrarische hervormingen in hun landen te bevorderen om aan de plattelandsbevolking gegarandeerde toegang te verschaffen tot grond en productiemiddelen, vooral aan plattelandsgezinnen zonder eigendomstitel; vraagt in dit verband om in het bij de gezamenlijke EU-Afrika-strategie behorende actieplan hoge prioriteit te gegeven aan het instellen en verbeteren van kadasters, alsmede aan het versterken van de rechtstelsels, teneinde rechtbanken in staat te stellen het eigendomsrecht op effectieve wijze te handhaven; 38. vestigt opnieuw de aandacht op het cruciale probleem van de landeigendomsrechten bij het optimaliseren van ontwikkelingspotentieel, waarbij aangemerkt zij dat eigendomsakten het mensen mogelijk maken tegen een redelijk rentetarief geld te lenen, dat vervolgens kan worden gebruikt om bedrijfsactiviteiten op te zetten en te ontwikkelen; vraagt derhalve met klem om het instellen en/of verbeteren van kadasters en het verstrekken van middelen waarmee land in kaart kan worden gebracht en geregistreerd en waarmee rechtbanken de eigendomsrechten beter kunnen handhaven; 39. roept de Afrikaanse regeringen op een grotere diversificatie in de productiemodellen te bevorderen (om intensieve monocultuur te voorkomen) en een impuls te geven aan duurzame productiemodellen die beter zijn afgestemd op hun context; 40. blijft erop aandringen dat de productie van biobrandstoffen potentieel van groot belang is voor de landbouw in Afrikaanse landen, maar dat de milieuvoordelen grotendeels afhangen van het soort energiegewas en de energie die wordt verbruikt in de algehele productieketen, terwijl de echte voordelen in de zin van een geringere CO2-uitstoot nog moeten worden bevestigd en de hoogste prioriteit moet uitgaan naar het vermijden van mogelijke schade aan de natuur en het milieu door een ongecontroleerde toename van de productie van biobrandstoffen; 41. roept de Commissie en de lidstaten op effectiever ontwikkelingsbeleid tot stand te brengen dat een uitgebreidere basisinfrastructuur ten behoeve van de landbouw (irrigatie, elektriciteit, vervoer, wegennet, enzovoorts) en een betere verdeling van de fondsen voor dit soort essentiële overheidsdiensten mogelijk maakt; 42. is van mening dat toegankelijke en gerichte informatie beschikbaar moet worden gesteld aan kleine boeren en dat deze informatie zo wijd mogelijk moet worden verspreid in de plaatselijke talen, bijvoorbeeld via plattelandsradiozenders, en beklemtoont dat er informatie- en communicatietechnologieën moeten worden ontwikkeld om de digitale kloof in plattelandsregio's te verkleinen; 43. beklemtoont dat er beleid moet komen ter ondersteuning van praktijken en technieken die verenigbaar zijn met het milieu en met het beheer van de natuurlijke hulpbronnen (aangezien dit van wezenlijk belang is voor een harmonieuze, duurzame ontwikkeling), en beleid dat ervoor zorgt dat landbouwgrond en agro-ecosystemen beter worden onderhouden om verergering van de huidige verwoestijning te voorkomen; 44. roept de EU op te bevorderen dat de nationale plannen ter uitvoering van het VN-Verdrag ter bestrijding van de verwoestijning (UNCCD) doeltreffender in de nationale ontwikkelingsstrategieën van Afrikaanse partners worden opgenomen; 45. roept de Commissie op een effectieve samenwerking op te zetten met de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) en het Internationaal Fonds voor Landbouwontwikkeling (IFAD) op basis van de relatieve voordelen die deze instellingen te bieden hebben op het vlak van landbouw- en plattelandsontwikkeling; 46. roept de internationale gemeenschap en de Afrikaanse regeringen op zich samen sterk te maken voor de bestrijding van de hiv/aids-pandemie; 47. ondersteunt de inspanningen op nationaal en regionaal niveau om landelijke belanghebbenden en hun vertegenwoordigende organisaties te betrekken in het proces van overleg ten aanzien van beleidsvraagstukken die op hen betrekking hebben; merkt op dat voor dit proces de opbouw van capaciteit voor mensgerichte belangenbehartiging van de plattelandsbevolking cruciaal is; benadrukt dat het ondersteunen van kleine boeren, familiebedrijfjes en agro-ecologische boerderijen een zeer belangrijke strategie vormt voor het bereiken van armoedeverlichting en voedselveiligheid; 48. benadrukt dat het gebruik en misbruik van kinderen bij landbouwactiviteiten in Afrika wijdverspreid en ongereguleerd is en roept de Gemeenschap op om internationale inspanningen ter bestrijding van dit wezenlijke probleem, met name die van de FAO en de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), te ondersteunen; 49. dringt aan op maatregelen om de opleidingsmogelijkheden te verbeteren zodat jongeren hoger onderwijs kunnen volgen in landbouwwetenschappen en landbouwtechnologie, en om werkgelegenheid te creëren voor landbouwkundig ingenieurs met als hoofddoel de migratie van het platteland naar de stad, en evenzeer die van ontwikkelingslanden naar ontwikkelde landen, te beperken, en beklemtoont dat dit moet worden gekoppeld aan het versterken van plaatselijke overheden en autoriteiten opdat het territoriale bestuur door plaatselijke gemeenten een feit wordt; 50. dringt aan op een gezamenlijke strategie om de achterliggende oorzaken van migratie aan te pakken en specifieke aandacht te besteden aan het probleem van de uittocht van het intellect; en benadrukt dat, al mag het beperken van migratie naar de EU niet als voorwaarde voor hulp worden gezien, desalniettemin moet worden gewerkt aan een groter bewustzijn van de enorme schade die migratie toebrengt aan de maatschappelijke structuur in Afrika, en van de negatieve gevolgen die migratie daarnaast heeft doordat het de voortgang op weg naar het bereiken van het volledige ontwikkelingspotentieel van Afrika bemoeilijkt; 51. wijst erop dat wat betreft het migratiebeleid een alomvattende aanpak dient te worden bevorderd op grond van de beginselen van solidariteit met Afrikaanse landen en van co-ontwikkeling, en roept op tot een sterker partnerschap tussen lokale instellingen en instellingen van de lidstaten; 52. steunt het voorstel van de Commissie circulaire migratie te bevorderen om bij te dragen tot de circulatie van verworven kennis en opgedane ervaring en stimuleert co-ontwikkelingsinitiatieven om de inbreng van migrantengemeenschappen in de ontwikkeling van hun landen van herkomst te vergroten; 53. adviseert nauwkeurige informatie te verstrekken over wat er gedaan wordt ter ondersteuning van de landbouw, plattelandsontwikkeling en voedselzekerheid in Afrika, teneinde bij te dragen aan een grotere bewustwording en als gevolg daarvan het engagement van donoren te versterken; 54. verzoekt zijn Voorzitter om deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Commissie en de Uitvoerende Raad van de Afrikaanse Unie, het pan-Afrikaanse parlement, de raad van ACS-ministers en de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU.