(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2020)0135 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0099/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2020 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0175/2020 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 november 2020 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2020/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1215/2009 van de Raad tot vaststelling van uitzonderlijke handelsmaatregelen ten behoeve van de landen en gebieden die deelnemen aan of verbonden zijn met het stabilisatie- en associatieproces van de Europese Unie (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2020/2172.) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee of drie van de transformatiestappen MON 87427, MON 89034, MIR162 en NK603, en tot intrekking van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1111 van de Commissie, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D068777/01), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3, – gezien de stemming van 15 september 2020 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 22 mei 2019 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd goedgekeurd en op 8 juli 2019 werd gepubliceerd (3) , – gezien zijn eerdere resoluties waarin het bezwaar maakt tegen de verlening van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat Monsanto Europe S.A./N.V. op 15 februari 2016 namens Monsanto company, United States bij de nationale bevoegde instantie van Nederland een aanvraag heeft ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 (“genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen”), overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003; overwegende dat de aanvraag ook betrekking had op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt; overwegende dat de aanvraag daarnaast betrekking had op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met tien subcombinaties van de afzonderlijke transformatiestappen waaruit de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen bestaat; B. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen is afgeleid van de kruising van vier genetisch gemodificeerde maislijnen (MON 87427, MON 89034, MIR162 en NK603), tolerantie oplevert voor glyfosaatbevattende herbiciden en drie insectendodende eiwitten produceert (Cry1A.105, Cry2Ab2 en Vip3Aa20, ook wel bekend als “Bt-eiwitten” of “Cry”-eiwitten), die giftig zijn voor bepaalde larven van schubvleugeligen (vlinders en motten) (5) ; C. overwegende dat eerdere beoordelingen van de vier afzonderlijke transformatiestappen en vier van de subcombinaties van de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen, waarvoor reeds een vergunning is verleend, werden gebruikt als basis voor de beoordeling van de in vier transformatiestappen genetisch gemodificeerde mais en de overige zes subcombinaties (6) ; D. overwegende dat de EFSA op 22 mei 2019 een gunstig advies uitbracht met betrekking tot deze aanvraag, dat op 8 juli 2019 werd gepubliceerd; E. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en wordt vereist dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit alle desbetreffende bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren in aanmerking neemt; Opmerkingen van de lidstaten en aanvullende punten F. overwegende dat de lidstaten gedurende de raadplegingsperiode van drie maanden tal van kritische opmerkingen hebben ingediend bij de EFSA (7) ; overwegende dat deze kritische opmerkingen zorgen omvatten dat geen analyse is uitgevoerd met betrekking tot glyfosaatresiduen of glyfosaatmetabolieten op de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen, dat er geen tests zijn uitgevoerd van de mogelijke synergetische of antagonistische effecten van de Cry-eiwitten en het Vip-eiwit en van de herbicideresiduen, dat vragen over de veiligheid van genetisch gemodificeerde mais en afgeleide levensmiddelen en diervoeders niet zijn beantwoord, dat de mogelijke reproductieve of ontwikkelingseffecten van de levensmiddelen of diervoeders op de lange termijn niet zijn beoordeeld en dat de veiligheid van de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen niet volledig kan worden beoordeeld als gevolg van ontbrekende informatie; G. overwegende dat bij een onafhankelijke wetenschappelijke analyse onder meer is geconcludeerd dat geen definitieve conclusie kan worden getrokken met betrekking tot de veiligheid van de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen, dat de toxicologische beoordeling en de milieurisicobeoordeling onaanvaardbaar zijn en dat de risicobeoordeling niet voldoet aan de vereisten voor de beoordeling van de risico’s voor het immuunsysteem (8) ; H. overwegende dat de aanvrager geen experimentele gegevens heeft verstrekt voor de zes momenteel niet toegestane subcombinaties van de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen; Gebrek aan een passende beoordeling van residuen van herbiciden, metabolieten en cocktaileffecten I. overwegende dat in meerdere studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een toename van het gebruik van “complementaire” herbiciden in de hand werkt, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (9) ; overwegende dat er bijgevolg van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen zal worden blootgesteld aan zowel hogere als herhaalde doses glyfosaat, met als gevolg dat een grotere hoeveelheid residuen aanwezig kan zijn in de oogst; overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen drie glyfosaattolerante eiwitten tot expressie brengt, waardoor deze mais nog toleranter wordt tegenover hogere doses en herhaaldelijke besproeiing; J. overwegende dat er nog altijd onduidelijkheid bestaat over de kankerverwekkende eigenschappen van glyfosaat; overwegende dat de EFSA in november 2015 tot de conclusie is gekomen dat het onwaarschijnlijk is dat deze stof kankerverwekkend is, en dat het Europees Agentschap voor chemische stoffen in maart 2017 heeft geconcludeerd dat het niet gerechtvaardigd is de stof als zodanig in te delen; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, het gespecialiseerde kankeragentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie, daarentegen glyfosaat in 2015 heeft ingedeeld als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens; K. overwegende dat het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen (EFSA‑panel voor ggo’s) in zijn wetenschappelijk advies van 22 mei 2019 verklaart dat de beoordeling van herbicideresiduen in herbicidetolerante maisgewassen die relevant zijn voor deze aanvraag zijn onderzocht door de eenheid Pesticiden van de EFSA (10) ; overwegende dat de gegevens over glyfosaatresiduen op genetisch gemodificeerde mais met EPSPS-modificaties (11) volgens een advies van de eenheid Pesticiden van de EFSA echter ontoereikend zijn om de maximale niveaus van residuen en de risicobeoordelingswaarden af te leiden (12) ; L. overwegende dat er, wederom volgens de eenheid Pesticiden van de EFSA, geen toxicologische gegevens beschikbaar zijn op grond waarvan een beoordeling van de risico’s voor de consument kan worden uitgevoerd voor diverse afbraakproducten van glyfosaat die relevant zijn voor glyfosaattolerante genetisch gemodificeerde gewassen (13) ; M. overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en afbraakproducten van herbiciden in genetisch gemodificeerde gewassen en de mogelijke interactie hiervan met Bt-eiwitten wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor ggo’s valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf bepalend kan zijn voor de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en voor de samenstelling en dus de toxiciteit van de afbraakproducten (metabolieten) (14) ; Bt-eiwitten N. overwegende dat uit een aantal studies blijkt dat bijwerkingen zijn geconstateerd, namelijk dat blootstelling aan Bt-eiwitten een effect kan hebben op het immuunsysteem en dat sommige Bt-eiwitten wellicht adjuvans-eigenschappen hebben (15) , hetgeen betekent dat zij de allergene eigenschappen van andere eiwitten waarmee ze in contact komen, kunnen verhogen; O. overwegende dat in een minderheidsstandpunt dat een lid van het EFSA-panel voor ggo’s heeft geformuleerd in het kader van de beoordeling van een andere genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen en de subcombinaties ervan, is opgemerkt dat weliswaar nooit onbedoelde effecten op het immuunsysteem zijn vastgesteld in een toepassing waarbij Bt-eiwitten worden uitgedrukt, maar dat deze niet konden worden waargenomen door de toxicologische studies die momenteel worden aanbevolen en uitgevoerd voor de veiligheidsbeoordeling van genetisch gemodificeerde gewassen bij de EFSA, omdat geen passende tests voor dit doel worden uitgevoerd (16) ; P. overwegende dat niet kan worden geconcludeerd dat de consumptie van genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen of subcombinaties daarvan veilig is voor de gezondheid van mensen en dieren; Q. overwegende dat uit een recente studie is gebleken dat een snelle toename van het behandelen van zaden met neonicotinoïden in de Verenigde Staten verband houdt met een toename van de aanplanting van genetisch gemodificeerde Bt-mais (17) ; overwegende dat de Unie het gebruik van drie neonicotinoïden in open lucht heeft verboden, inclusief als zaadomhulsel, wegens de impact ervan op bijen en andere bestuivers (18) ; Ondemocratische besluitvorming R. overwegende dat de stemming van 15 september in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd, wat betekent dat er voor het verlenen van een vergunning geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden; S. overwegende dat de Commissie inziet dat het problematisch is dat vergunningsbesluiten voor ggo’s nog altijd door de Commissie worden goedgekeurd zonder de steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten, hetgeen voor productvergunningen als geheel uitzonderlijk is, maar voor de besluitvorming inzake vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; T. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (3 resoluties); overwegende dat het Parlement tijdens zijn negende zittingsperiode tot op heden acht resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen deze kwesties; overwegende dat er voor geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden voor het verlenen van een vergunning; overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar evenwel vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; U. overwegende dat de Commissie krachtens Verordening (EU) nr. 182/2011 kan besluiten geen vergunning te verlenen voor een ggo wanneer in het comité van beroep geen steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten is gevonden (19) ; overwegende dat in dit opzicht geen wetswijziging nodig is; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (20) zijn vastgesteld de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken; 4. s ingenomen met het feit dat de Commissie, in een schrijven van 11 september 2020 aan de leden van het Parlement, eindelijk de noodzaak erkende rekening te houden met duurzaamheid wat betreft vergunningsbesluiten voor ggo’s (21) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie op 28 september 2020 de invoer van een andere genetisch gemodificeerde sojaboon toestond (22) , ondanks bezwaren van het Parlement en een meerderheid van lidstaten; 5. roept de Commissie op met de grootste spoed vooruitgang te boeken wat betreft de ontwikkeling van duurzaamheidscriteria, met volledige betrokkenheid van het Parlement; verzoekt de Commissie informatie te verstrekken over hoe en wanneer dit proces zal worden doorlopen; 6. dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Overeenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de duurzameontwikkelingsdoelen van de VN; 7. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om geen vergunningen meer te verlenen voor ggo’s, of ze nu voor teelt of voor gebruik als levensmiddel en diervoeder zijn bedoeld, indien de lidstaten geen advies in het comité van beroep overeenkomstig artikel 6, lid 3, van Verordening (EU) nr. 182/2011 hebben uitgebracht; 8. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om geen vergunningen meer te verlenen voor herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen tot uitgebreid en per geval is onderzocht welke gezondheidsrisico’s de residuen met zich meebrengen, hetgeen een volledige beoordeling inhoudt van de residuen afkomstig van besproeiing van zulke genetisch gemodificeerde gewassen met complementaire herbiciden en een beoordeling van de afbraakproducten van herbiciden en eventuele combinatorische effecten; 9. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie de risicobeoordeling van de toepassing van complementaire herbiciden en de residuen daarvan volledig op te nemen in de risicobeoordeling van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen, ongeacht of het genetisch gemodificeerde gewas bestemd is voor teelt in de Unie of bedoeld is voor de invoer in de Unie voor gebruik als levensmiddel en diervoeder; 10. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om geen enkele vergunning te verlenen voor subcombinaties van genetische modificaties met meerdere transformatiestappen, tenzij de subcombinaties grondig zijn geëvalueerd door de EFSA op basis van door de aanvrager ingediende volledige gegevens; 11. is meer bepaald van mening dat de goedkeuring van variëteiten waarvoor geen veiligheidsgegevens zijn verstrekt of die nog niet zijn getest of zelfs gecreëerd, in strijd is met de beginselen van de algemene levensmiddelenwetgeving, zoals vastgesteld in Verordening (EG) nr. 178/2002; 12. herhaalt zijn verzoek aan de EFSA om verder te gaan met de ontwikkeling en systematisch gebruik te maken van methoden om de onbedoelde gevolgen van genetische modificaties met meerdere transformatiestappen te identificeren, onder meer wat de adjuvans-eigenschappen van Bt-toxinen betreft; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D068779/01), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3, – gezien de stemming van 15 september 2020 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 28 november 2019 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd goedgekeurd en op 20 januari 2020 werd gepubliceerd (3) , – gezien zijn vorige resoluties waarin bezwaar werd gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat Syngenta Crop Protection AG op 8 augustus 2012, via het hieraan gelieerde bedrijf Syngenta Crop Protection NV/SA, een aanvraag heeft ingediend bij de nationale bevoegde autoriteit van Duitsland overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 (hierna: de “aanvraag”); overwegende dat de aanvraag betrekking had op het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen ( Glycine max (L.) Merr.) SYHT0H2; overwegende dat de aanvraag ook betrekking had op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit de genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt; B. overwegende dat de EFSA op 28 november 2019 een gunstig advies uitbracht met betrekking tot deze aanvraag, dat op 20 januari 2020 werd gepubliceerd; C. overwegende dat de genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 zijn ontwikkeld om tolerantie te bieden tegen glufosinaatammonium, tegen mesotrione – een werkzame stof van onkruidbestrijdingsmiddelen –, en tegen andere p-hydroxyfenylpyruvaat hydroxylase (HPPD)-remmende herbiciden (5) ; Gebrekkige beoordeling van residuen van complementaire herbiciden D. overwegende dat is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een toename van het gebruik van herbiciden in de hand werkt, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (6) ; overwegende dat er bijgevolg van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 herhaaldelijk aan hogere doses complementaire herbiciden (glufosinaat en HPPD-remmende herbiciden) zullen worden blootgesteld, waardoor er mogelijk meer residuen zullen achterblijven in de oogst; E. overwegende dat glufosinaat is ingedeeld als giftig voor de voortplanting (categorie 1B) en derhalve onder de uitsluitingscriteria van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad valt (7) ; overwegende dat de goedkeuring van glufosinaat voor gebruik in de Unie op 31 juli 2018 is verstreken (8) ; F. overwegende dat volgens de EFSA de HPPD-remmende herbicide mesotrione hormoonontregelende eigenschappen zou kunnen hebben, terwijl het genotoxische potentieel van AMBA, een afbraakproduct van mesotrione, niet kon worden uitgesloten (9) ; G. overwegende dat alleen glufosinaat en mesotrione als complementaire herbiciden werden beschouwd met het oog op de risicobeoordeling; overwegende echter dat HPPD-remmende herbiciden een scala aan herbiciden omvatten, waaronder isoxaflutool, die daarom in grote hoeveelheden voor deze genetisch gemodificeerde sojabonen mogen worden gebruikt; overwegende dat isoxaflutool volgens de door de Unie goedgekeurde geharmoniseerde indeling en etikettering zeer giftig voor in het water levende organismen is en dat wordt vermoed dat het schadelijk is voor ongeboren kinderen (10) ; H. overwegende echter dat de beoordeling van residuen en afbraakproducten van herbiciden die worden aangetroffen op genetisch gemodificeerde gewassen alsook mogelijke combinatorische effecten (“cocktaileffecten” wordt geacht buiten de bevoegdheid van het panel voor genetisch gemodificeerde organismen van de EFSA te vallen, en dat deze beoordeling daarom niet plaatsvindt als onderdeel van het vergunningsproces voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf bepalend kan zijn voor de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en voor de samenstelling en dus de toxiciteit van de afbraakproducten (metabolieten); I. overwegende dat de residuen op ingevoerde voedsel- en voedergewassen van herbiciden waarvan het gebruik in de Unie niet is toegestaan krachtens Verordening (EG) nr. 396/2005 van het Europees Parlement en de Raad (11) zorgvuldig moeten worden gecontroleerd en gemonitord; J. overwegende dat de lidstaten echter overeenkomstig het gecoördineerd meerjarig controleprogramma van de Unie voor 2020, 2021 en 2022 bij de invoer van sojabonen geen verplichte metingen naar glufosinaat hoeven uit te voeren (12) ; overwegende dat niet kan worden uitgesloten dat genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 en levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met deze sojabonen, de maximumresidugehalten overschrijden die zijn vastgesteld om een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen; K. overwegende dat daarom niet kan worden geconcludeerd dat de consumptie van genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 veilig is voor de gezondheid van mens en dier; L. overwegende dat in de conclusies van een internationaal onderzoeksproject met de titel “Risk Assessment of Genetically Engineered Organisms in the EU and Switzerland”, dat in januari 2020 werd gepresenteerd, is vastgesteld dat de risico’s voor de volksgezondheid en het milieu niet afdoende aan de orde worden gesteld in de risicobeoordeling van de Unie met betrekking tot ggo’s, onder meer wat de gezondheidsrisico’s die gepaard gaan met de consumptie van met herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde planten geproduceerde producten betreft (13) ; Opmerkingen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten M. overwegende dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten gedurende de overlegperiode van drie maanden opmerkingen hebben ingediend bij de EFSA (14) ; overwegende dat belangrijke opmerkingen inhielden dat residuen van herbiciden op ingevoerde genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 onvoldoende zijn geanalyseerd, met mogelijke gezondheidsrisico’s voor consumenten tot gevolg, dat de toxicologische informatie ontoereikend is en dat daarom het potentiële risico dat gepaard gaat met de consumptie van met genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 geproduceerde levensmiddelen niet kan worden geëvalueerd, dat informatie die nodig is om een conclusie te trekken inzake de milieu- en gezondheidsbeoordeling niet volledig is, en dat in een gedetailleerd monitoringplan moet worden voorzien voordat een vergunning kan worden afgegeven; Ondemocratische besluitvorming N. overwegende dat de stemming van 15 september 2020 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd, wat betekent dat er geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten was voor het verlenen van een vergunning; O. overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat vergunningsbesluiten voor ggo’s nog altijd door de Commissie worden goedgekeurd zonder de steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten, hetgeen voor productvergunningen in het algemeen uitzonderlijk is, maar voor de besluitvorming inzake vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden (15) ; P. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement tijdens zijn negende zittingsperiode tot op heden acht resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen deze kwesties; overwegende dat er voor geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden voor het verlenen van een vergunning; overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar evenwel vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; Q. overwegende dat de Commissie krachtens Verordening (EU) nr. 182/2011 kan besluiten geen vergunning te verlenen voor een ggo wanneer in het comité van beroep geen steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten is gevonden (16) ; overwegende dat in dit opzicht geen wetswijziging nodig is; Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie R. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en wordt vereist dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit alle desbetreffende bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren in aanmerking neemt; overwegende dat zulke ter zake dienende factoren onder meer de verplichtingen van de Unie in het kader van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit (VN-VBD) moeten omvatten; S. overwegende dat in een recent verslag van de speciale rapporteur van de VN voor het recht op voedsel werd vastgesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (17) ; overwegende dat SDG 3.9 tot doel heeft het aantal doden en ziektegevallen ten gevolge van gevaarlijke chemische stoffen en lucht-, water- en bodemverontreiniging wezenlijk te verminderen voor 2030 (18) ; T. overwegende dat de EFSA heeft vastgesteld dat de geschatte blootstelling van de gebruiker aan glufosinaat, dat is ingedeeld als giftig voor de voortplanting, bij gebruik voor onkruidbestrijding in genetisch gemodificeerde mais het aanvaardbaar blootstellingsniveau voor de gebruiker overschrijdt, zelfs wanneer persoonlijke beschermingsmiddelen werden gebruikt (19) ; overwegende dat het risico van een verhoogde blootstelling van de gebruiker bijzonder zorgwekkend is in het geval van herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen, aangezien hiervoor grotere hoeveelheden herbiciden worden gebruikt; U. overwegende dat ontbossing een belangrijke oorzaak is van de achteruitgang van de biodiversiteit; overwegende dat de uitstoot van landgebruik en verandering van landgebruik, vooral ten gevolge van ontbossing, de op een na grootste oorzaak van klimaatverandering is, na de verbranding van fossiele brandstoffen (20) ; overwegende dat de Klimaatovereenkomst van Parijs en het strategisch plan voor biodiversiteit 2011‑2020, dat in het kader van het VN-VBD werd goedgekeurd, alsook de Aichi-biodiversiteitsdoelen duurzame inspanningen op het gebied van bosbeheer, -bescherming en -herstel bevorderen (21) ; overwegende dat SDG 15 onder meer tot doel heeft de ontbossing voor 2020 stop te zetten (22) ; overwegende dat bossen een multifunctionele rol spelen bij de verwezenlijking van de meeste SDG’s (23) , V. overwegende dat de productie van soja een belangrijke aanjager is van ontbossing in de bossen van de Amazone, Cerrado en Gran Chaco in Zuid-Amerika; overwegende dat van de in Brazilië en Argentinië geteelde soja respectievelijk 97 % en 100 % genetisch gemodificeerd is (24) ; W. overwegende dat het overgrote deel van genetisch gemodificeerde sojabonen die in Brazilië en Argentinië mogen worden geteeld, ook in de Unie mag worden ingevoerd (25) ; overwegende dat de teelt van genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 in Argentinië al is toegestaan (26) ; X. overwegende dat uit een analyse van de Commissie is gebleken dat soja van oudsher de grootste bijdrage levert aan de door de Unie veroorzaakte wereldwijde ontbossing en de daarmee samenhangende emissies, en voor bijna de helft van de door invoer naar de Unie veroorzaakte ontbossing zorgt (27) ; Y. overwegende dat in een recent collegiaal getoetst wetenschappelijk onderzoek is vastgesteld dat de Unie de regio is met de grootste koolstofvoetafdruk ter wereld als gevolg van de soja-invoer uit Brazilië, 13,8 % groter dan die van China, de grootste importeur van soja, door een groter aandeel emissies uit onrechtstreekse ontbossing (28) ; overwegende dat uit een ander recent onderzoek bleek dat ongeveer een vijfde van de soja die, met name voor diervoeders, vanuit de Amazone en Cerrado in Brazilië naar de Unie wordt uitgevoerd, door illegale ontbossing bezoedeld kan zijn (29) ; overwegende dat bosbranden in de Amazone het gevolg zijn van een hoge mate van ontbossing; overwegende dat de Commissie in een mededeling van 2019 haar ambitie kenbaar maakte om de bossen in de wereld te beschermen en te herstellen (30) ; overwegende dat de wereldwijde bescherming van de biodiversiteit, inclusief bossen, een hoofddoelstelling is van de onlangs bekendgemaakte EU-biodiversiteitsstrategie (31) ; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (32) zijn vastgesteld de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken; 4. is ingenomen met het feit dat de Commissie, in een schrijven van 11 september 2020 aan de leden van het Parlement, eindelijk de noodzaak erkende rekening te houden met duurzaamheid wat betreft vergunningsbesluiten voor ggo’s (33) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie op 28 september 2020 de invoer van een andere genetisch gemodificeerde sojaboon toestond (34) , ondanks bezwaren van het Parlement en een meerderheid van lidstaten; 5. roept de Commissie op met de grootste spoed vooruitgang te boeken wat betreft de ontwikkeling van duurzaamheidscriteria, met volledige betrokkenheid van het Parlement; verzoekt de Commissie informatie te verstrekken over hoe en wanneer dit proces zal worden doorlopen; 6. dringt er opnieuw bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Overeenkomst van Parijs, het VN-VBD en de SDG’s van de VN; 7. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om geen vergunningen meer te verlenen voor ggo’s, of ze nu voor teelt of voor gebruik als levensmiddel en diervoeder zijn bedoeld, indien de lidstaten geen advies in het comité van beroep overeenkomstig artikel 6, lid 3, van Verordening (EU) nr. 182/2011 hebben uitgebracht; 8. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie geen vergunningen meer te verlenen voor herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen tot uitgebreid en per geval is onderzocht welke gezondheidsrisico’s de residuen met zich meebrengen, hetgeen een volledige beoordeling inhoudt van de residuen afkomstig van besproeiing van zulke genetisch gemodificeerde gewassen met complementaire herbiciden en een beoordeling van de afbraakproducten van herbiciden en eventuele combinatorische effecten; 9. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie de risicobeoordeling van de toepassing van complementaire herbiciden en de residuen daarvan volledig op te nemen in de risicobeoordeling van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen, ongeacht of het genetisch gemodificeerde gewas bestemd is voor teelt in de Unie of bedoeld is voor de invoer in de Unie voor gebruik als levensmiddel en diervoeder; 10. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie geen enkele vergunning te verlenen voor de invoer voor gebruik als levensmiddel of diervoeder van genetisch gemodificeerde gewassen die tolerant zijn gemaakt voor een werkzame stof van een herbicide die niet is toegestaan voor gebruik binnen de Unie; 11. is verheugd over het feit dat de Europese Green Deal, het vlaggenschipproject van de Commissie, tot een integraal deel is gemaakt van de strategie van de Commissie voor de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN; herinnert eraan dat de duurzameontwikkelingsdoelstellingen alleen kunnen worden bereikt als toeleveringsketens duurzaam worden en synergieën tussen beleidsgebieden tot stand worden gebracht (35) ; 12. geeft opnieuw aan ernstig bezorgd te zijn over het feit dat de grote afhankelijkheid van de Unie van de invoer van diervoeders in de vorm van sojabonen ontbossing in derde landen veroorzaakt (36) ; 13. is ingenomen met de aankondiging van een wetgevingsvoorstel van de Commissie, dat tegen juni 2021 wordt verwacht, over maatregelen om het in de EU in de handel brengen van producten die verband houden met de ontbossing of de aantasting van de bossen te vermijden of tot een minimum te beperken; verzoekt de Commissie ondertussen, gezien de dringende noodzaak de ontbossing in de bossen van de Amazone, Cerrado en Gran Chaco aan te pakken en het feit dat de vraag van de Unie naar genetisch gemodificeerde sojabonen bijdraagt aan de ontbossing in die regio, onmiddellijk de invoer van in Brazilië en Argentinië geteelde genetisch gemodificeerde sojabonen op te schorten, indien nodig met gebruikmaking van artikel 53 van Verordening (EG) nr. 178/2002, totdat doeltreffende juridisch bindende mechanismen zijn ingesteld ter voorkoming van het in de Unie in de handel brengen van producten die verband houden met de ontbossing en de mensenrechtenschendingen die daarmee gepaard gaan; 14. pleit opnieuw voor de tenuitvoerlegging van een Europese strategie voor de productie en toelevering van plantaardige eiwitten (37) , die ervoor zou zorgen dat de Unie minder afhankelijk is van de invoer van genetisch gemodificeerde soja en bovendien zou resulteren in kortere toeleveringsketens en regionale markten; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603, en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee, drie of vier van de transformatiestappen MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 en NK603, ingevolge Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D068778/01), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3, – gezien de stemming van 15 september 2020 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 3 juli 2019 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd goedgekeurd en op 8 augustus 2019 werd gepubliceerd (3) , – gezien zijn eerdere resoluties waarin het bezwaar maakt tegen de verlening van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat Monsanto Europe S.A./N.V. op 28 oktober 2016 namens Monsanto Company, Verenigde Staten van Amerika, bij de nationale bevoegde instantie van Nederland een aanvraag heeft ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603 (“genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen”), overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003; B. overwegende dat de aanvraag ook betrekking heeft op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt; C. overwegende dat de aanvraag daarnaast betrekking heeft op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met tien subcombinaties van de afzonderlijke transformatiestappen waaruit de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen bestaat; D. overwegende dat er al een vergunning is verleend voor 11 subcombinaties van de genetisch gemodificeerde mais met transformanten met gestapelde genen; overwegende dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie betrekking heeft op de overige 14 subcombinaties; E. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen is afgeleid van de kruising van vijf genetisch gemodificeerde maislijnen (MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 en NK603), drievoudige tolerantie oplevert voor glyfosaatbevattende herbiciden en drie insectendodende eiwitten produceert (Cry1A.105, Cry2Ab2 en Vip3Aa20, bekend als “Bt” of “Cry” -eiwitten), die giftig zijn voor bepaalde larven van schubvleugeligen (vlinders) (5) ; F. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen bovendien een gemodificeerd Bacillus subtilis CspB-gen tot expressie brengt, dat tot doel heeft door droogtestress veroorzaakt opbrengstverlies te verminderen; overwegende dat het nptII-gen, dat resistent maakt tegen de antibiotica kanamycine en neomycine, werd gebruikt als selectiemarker bij de genetische modificatie (6) ; G. overwegende dat de EFSA op 3 juli 2019 een gunstig advies uitbracht met betrekking tot deze aanvraag, dat op 8 augustus 2019 werd gepubliceerd; H. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 wordt bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en wordt vereist dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit alle desbetreffende bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren in aanmerking neemt; Opmerkingen van de lidstaten en gebrek aan experimentele gegevens over subcombinaties I. overwegende dat de lidstaten gedurende de raadplegingsperiode van drie maanden tal van kritische opmerkingen hebben ingediend bij de EFSA (7) ; overwegende dat er in die kritische opmerkingen onder meer op werd gewezen dat er geen rekening wordt gehouden met potentiële interacties met milieuomstandigheden, die van invloed kunnen zijn op het gehalte aan transgene eiwitten in de plant, dat er nog onopgeloste vragen zijn met betrekking tot veiligheid en mogelijke toxiciteit, dat bij de beoordeling geen rekening werd gehouden met herbicideresiduen en metabolieten van glyfosaat, en dat er bezorgdheid bestaat betreffende het gebruik van het antimicrobieel resistente gen NPTII; J. overwegende dat de aanvrager geen experimentele gegevens heeft verstrekt voor de veertien momenteel niet toegestane subcombinaties van de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen (8) ; Gebrek aan beoordeling van residuen van herbiciden en afbraakproducten K. overwegende dat in meerdere studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een toename van het gebruik van “complementaire” herbiciden in de hand werkt, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (9) ; overwegende dat er bijgevolg van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen zal worden blootgesteld aan zowel hogere als herhaalde doses glyfosaat, met als gevolg dat een grotere hoeveelheid residuen aanwezig kan zijn in de oogst; overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen drie glyfosaattolerante eiwitten tot expressie brengt, waardoor deze mais nog toleranter wordt tegenover hogere doses en herhaaldelijke besproeiing; L. overwegende dat er nog altijd onduidelijkheid bestaat over de kankerverwekkende eigenschappen van glyfosaat; overwegende dat de EFSA in november 2015 tot de conclusie is gekomen dat het onwaarschijnlijk is dat deze stof kankerverwekkend is, en dat het Europees Agentschap voor chemische stoffen in maart 2017 heeft geconcludeerd dat het niet gerechtvaardigd is de stof als zodanig in te delen; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, het gespecialiseerde kankeragentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie, daarentegen glyfosaat in 2015 heeft ingedeeld als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens; M. overwegende dat het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen (EFSA-panel voor ggo’s) in zijn wetenschappelijk advies van 3 juli 2019 verklaart dat de beoordeling van herbicideresiduen die relevant zijn voor deze aanvraag zijn onderzocht door de eenheid Pesticiden van de EFSA (10) ; overwegende dat volgens een advies van de eenheid Pesticiden van de EFSA de gegevens inzake glyfosaatresiduen op genetisch gemodificeerde maissoorten met EPSPS-modificaties (11) echter ontoereikend zijn om er maximumresidugehalten en waarden voor risicobeoordeling uit af te leiden (12) ; N. overwegende dat er volgens de eenheid Pesticiden van de EFSA geen toxicologische gegevens beschikbaar zijn op grond waarvan een beoordeling van de risico’s voor de consument kan worden uitgevoerd voor diverse afbraakproducten van glyfosaat die relevant zijn voor glyfosaattolerante genetisch gemodificeerde gewassen (13) ; O. overwegende dat de beoordeling van residuen en afbraakproducten van herbiciden die worden aangetroffen op genetisch gemodificeerde planten, alsook de potentiële interactie ervan met Bt-eiwitten, wordt geacht buiten de bevoegdheid van het EFSA-panel voor ggo’s te vallen, en dat deze beoordeling daarom niet plaatsvindt als onderdeel van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf bepalend kan zijn voor de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en voor de samenstelling en dus de toxiciteit van de afbraakproducten (14) ; P. overwegende dat daarom niet kan worden geconcludeerd dat de consumptie van de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen of subcombinaties daarvan veilig is voor de gezondheid van mensen en dieren; Bt-eiwitten Q. overwegende dat uit een aantal studies blijkt dat bijwerkingen zijn geconstateerd, namelijk dat blootstelling aan Bt-eiwitten een effect kan hebben op het immuunsysteem en dat sommige Bt-eiwitten mogelijk adjuvans-eigenschappen hebben (15) , hetgeen betekent dat zij de allergene eigenschappen van andere eiwitten waarmee ze in contact komen, kunnen verhogen; R. overwegende dat in een minderheidsstandpunt dat een lid van het EFSA-panel voor ggo’s heeft geformuleerd in het kader van de beoordeling van een andere genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen en de subcombinaties ervan, is opgemerkt dat weliswaar nooit onbedoelde effecten op het immuunsysteem zijn vastgesteld in een toepassing waarbij Bt-eiwitten tot expressie worden gebracht, maar dat deze niet konden worden waargenomen door de toxicologische studies die momenteel worden aanbevolen en uitgevoerd voor de veiligheidsbeoordeling van genetisch gemodificeerde gewassen bij de EFSA, omdat geen passende tests voor dit doel worden uitgevoerd (16) ; S. overwegende dat uit een recente studie is gebleken dat een snelle toename van het behandelen van zaden met neonicotinoïden in de Verenigde Staten samenvalt met een toename van de aanplanting van genetisch gemodificeerde Bt-mais (17) ; overwegende dat de Unie het gebruik van drie neonicotinoïden in open lucht heeft verboden, inclusief als zaadomhulsel, wegens de impact ervan op bijen en andere bestuivers (18) ; Opname van markergen van antibioticumresistentie T. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen het eiwit NPTII produceert dat resistentie oplevert tegen een reeks antibiotica, met inbegrip van neomycine en kanamycine, die door de WHO worden ingedeeld als cruciaal voor gebruik bij mens en dier (19) ; overwegende dat NPTII werd gebruikt als een marker om het selectieproces van getransformeerde cellen te vergemakkelijken; U. overwegende dat krachtens artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad (20) bij het verrichten van een milieurisicobeoordeling in het bijzonder wordt gelet op ggo’s die genen bevatten welke resistentie tegen bij medische of veterinaire behandelingen gebruikte antibiotica tot expressie brengen, met als algemene doelstelling het identificeren en geleidelijk elimineren van antibioticaresistentiemerkers in ggo’s die mogelijk negatieve effecten op de volksgezondheid en het milieu hebben; V. overwegende dat in overweging 17 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 van de Commissie (21) wordt gesteld dat het nu mogelijk is ggo’s te ontwikkelen zonder gebruik te maken van markergenen van antibioticumresistentie en dat de aanvrager er daarom naar moet streven ggo’s te ontwikkelen zonder gebruik te maken van markergenen van antibioticumresistentie; W. overwegende dat Oostenrijk formeel bezwaar heeft gemaakt tegen het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen vanwege de opname van NPTII, dat de verspreiding van antimicrobiële resistentie in bodem- en darmbacteriën mogelijk bevordert, en dat Oostenrijk zich gezien de huidige crisis op het gebied van antimicrobiële resistentie niet kan scharen achter het bewust aanvullen van de antimicrobieel resistente genenpool in het milieu door dit product; overwegende dat Oostenrijk voorts aanhaalt dat door dit resistentiegen niet uit het in de handel gebrachte product te verwijderen, hoewel dit technisch wel mogelijk is, de aanvrager een inbreuk maakt op Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 van de Commissie met betrekking tot de inbrenging van markergenen en andere nucleïnezuursequenties die niet essentieel zijn om de gewenste eigenschappen te verkrijgen, alsook op Richtlijn 2001/18/EG met betrekking tot het geleidelijk elimineren van antibioticaresistentiegenen (22) ; Droogte-eigenschap X. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen een gemodificeerd Bacillus subtilis CspB-gen tot expressie brengt, dat helpt om door droogtestress veroorzaakt opbrengstverlies te verminderen; overwegende dat er met de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen echter geen veldproeven in droge omstandigheden zijn uitgevoerd; overwegende dat het echter waarschijnlijk is dat stressomstandigheden, zoals droogte, gevolgen hebben voor de plantsamenstelling en de biologische kenmerken, die cruciaal zijn voor de beoordeling van de veiligheid van levensmiddelen en diervoeders; Ondemocratische besluitvorming Y. overwegende dat de stemming van 15 september 2020 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd, wat betekent dat er geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten was voor het verlenen van een vergunning; Z. overwegende dat de Commissie inziet dat het problematisch is dat vergunningsbesluiten voor ggo’s nog altijd door de Commissie worden goedgekeurd zonder de steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten, hetgeen voor productvergunningen als geheel uitzonderlijk is, maar voor de besluitvorming inzake vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; AA. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (3 resoluties); overwegende dat het Parlement tijdens zijn negende zittingsperiode tot op heden acht resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen deze kwesties; overwegende dat er voor geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden voor het verlenen van een vergunning; overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar evenwel vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; AB. overwegende dat de Commissie krachtens Verordening (EU) nr. 182/2011 kan besluiten geen vergunning te verlenen voor een ggo wanneer in het comité van beroep geen steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten is gevonden (23) ; overwegende dat in dit opzicht geen wetswijziging nodig is; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (24) zijn vastgesteld de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken; 4. is ingenomen met het feit dat de Commissie, in een schrijven van 11 september 2020 aan de leden van het Parlement, eindelijk de noodzaak erkende rekening te houden met duurzaamheid wat betreft vergunningsbesluiten voor ggo’s (25) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie op 28 september 2020 de invoer van een andere genetisch gemodificeerde sojaboon toestond (26) , ondanks bezwaar van het Parlement en een meerderheid van lidstaten die tegenstemden; 5. roept de Commissie op met de grootste spoed vooruitgang te boeken wat betreft de ontwikkeling van duurzaamheidscriteria, met volledige betrokkenheid van het Parlement; verzoekt de Commissie informatie te verstrekken over hoe en wanneer dit proces zal worden doorlopen; 6. dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Overeenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de duurzameontwikkelingsdoelen van de VN; 7. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om geen vergunningen meer te verlenen voor ggo’s, of ze nu voor teelt of voor gebruik als levensmiddel en diervoeder zijn bedoeld, indien de lidstaten geen advies in het comité van beroep overeenkomstig artikel 6, lid 3, van Verordening (EU) nr. 182/2011 hebben uitgebracht; 8. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie geen vergunningen meer te verlenen voor herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen tot uitgebreid en per geval is onderzocht welke gezondheidsrisico’s de residuen met zich meebrengen, hetgeen een volledige beoordeling inhoudt van de residuen afkomstig van besproeiing van zulke genetisch gemodificeerde gewassen met complementaire herbiciden en een beoordeling van de afbraakproducten van herbiciden en eventuele combinatorische effecten; 9. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie de risicobeoordeling van de toepassing van complementaire herbiciden en de residuen daarvan volledig op te nemen in de risicobeoordeling van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen, ongeacht of het genetisch gemodificeerde gewas bestemd is voor teelt in de Unie of bedoeld is voor de invoer in de Unie voor gebruik als levensmiddel en diervoeder; 10. verzoekt de Commissie geen enkele vergunning te verlenen voor subcombinaties van transformanten met gestapelde genen, tenzij de subcombinaties grondig zijn geëvalueerd door de EFSA op basis van door de aanvrager ingediende volledige gegevens; 11. is meer bepaald van mening dat de goedkeuring van variëteiten van ggo-gewassen waarvoor geen veiligheidsgegevens zijn verstrekt of die niet zijn getest of die zelfs nog niet zijn gecreëerd, in strijd is met de beginselen van de algemene levensmiddelenwetgeving, zoals vastgesteld in Verordening (EG) nr. 178/2002; 12. verzoekt de EFSA verder te gaan met de ontwikkeling en systematisch gebruik te maken van methoden om de onbedoelde gevolgen van transformanten met gestapelde genen te identificeren, onder meer wat de adjuvans-eigenschappen van Bt-toxinen betreft; 13. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om geen vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van ggo-planten met genen die antimicrobiële resistentie veroorzaken; merkt op dat het verlenen van een dergelijke vergunning een schending zou vormen van artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2001/18/EG, waarin wordt verzocht om het geleidelijk elimineren van antibioticaresistentiemerkers die mogelijk negatieve effecten op de volksgezondheid en het milieu hebben; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (13484/2019), – gezien het protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie en de Republiek Senegal (13483/2019), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), v), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0178/2019), – gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 11 november 2020 (1) over het ontwerpbesluit, – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien de aanbeveling van de Commissie visserij ( A9-0180/2020 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het protocol; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Senegal. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (13484/2019), – gezien de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie en de Republiek Senegal, die op 20 november 2014 in werking is getreden, – gezien het retrospectieve en prospectieve evaluatieverslag betreffende het protocol bij de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie en Senegal, – gezien het protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie en de Republiek Senegal (13483/2019), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), punt v), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) (C9-0178/2019), – gezien zijn wetgevingsresolutie van 11 november 2020 (1) over het ontwerpbesluit, – gezien artikel 31, lid 4, van het gemeenschappelijk visserijbeleid (2) , – gezien zijn resolutie van 12 april 2016 over gemeenschappelijke regels met het oog op de toepassing van de externe dimensie van het GVB, met inbegrip van de visserijovereenkomsten (3) , – gezien het strategisch landenplan voor Senegal (2019-2023), – gezien de nationale strategie voor de bevordering van groene banen van Senegal (2015-2020), – gezien het feit dat er steeds meer Aziatische schepen in de Senegalese wateren actief zijn, – gezien artikel 105, lid 2, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9-0182/2020 ), A. overwegende dat de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie en de Republiek Senegal op 20 november 2014 in werking is getreden; overwegende dat het huidige protocol tot uitvoering van de overeenkomst op 19 november 2019 is verstreken en dat op 19 juli 2019 een nieuw protocol is geparafeerd; B. overwegende dat in het prospectieve beoordelingsverslag van het meest recente protocol (2014-2019) wordt geconcludeerd dat het in het algemeen doeltreffend is gebleken om bij te dragen tot de duurzame exploitatie van de visbestanden in de Senegalese visserijzone, en dat erin wordt aanbevolen het protocol te verlengen om tegemoet te komen aan de behoeften van beide partijen; C. overwegende dat de doeltreffendheid van het meest recente protocol bevredigend is wat de tonijnvisserij betreft, maar dat de vaartuigen van de Unie een deel van de vangstmogelijkheden voor de exploitatie van demersale diepzeesoorten niet hebben opgebruikt; overwegende dat de vangsten van zwarte heek in de Senegalese wateren minder dan 10 % van de EU-vangsten in de subregio uitmaken; D. overwegende dat de ontwikkeling van de demersale diepzeevisserij op zwarte heek alsook extra vangsten van zwarte heek in de Senegalese visserijzone en in de visserijzones van de buurlanden de visserijdruk op deze bestanden hebben doen toenemen; E. overwegende dat de vissersvaartuigen van de Unie alleen in visserijgebieden op volle zee komen, zodat ze zo veel mogelijk uit het vaarwater van de Senegalese ambachtelijke visserijsector blijven en het voortbestaan daarvan niet in het gedrang brengen; F. overwegende dat het nieuwe protocol een periode van vijf jaar bestrijkt en voorziet in vangstmogelijkheden voor vaartuigen van de Unie (28 vriesvaartuigen voor de tonijnvisserij met de zegen, 10 vaartuigen voor de hengelvisserij, 5 vaartuigen voor de beugvisserij en 2 trawlers) voor een referentiehoeveelheid van 10 000 ton tonijn per jaar en een toegestane vangsthoeveelheid zwarte heek van 1 750 ton per jaar; G. overwegende dat de financiële tegenprestatie 3 050 750 EUR per jaar bedraagt, uitgesplitst als volgt: een bedrag van 800 000 EUR per jaar voor de toegang tot de visbestanden, een bedrag van 900 000 EUR per jaar voor de uitvoering van het sectorale beleid en een bedrag van 1 350 750 EUR per jaar voor de geraamde door de reders te betalen visrechten; H. overwegende dat het nieuwe protocol vaartuigen van de Unie vangstmogelijkheden biedt in de wateren van Senegal op basis van de beste beschikbare wetenschappelijke adviezen en met inachtneming van de aanbevelingen van de Internationale Commissie voor de instandhouding van Atlantische tonijnen (Iccat); I. overwegende dat de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid een hoofdstuk over de externe dimensie omvat, dat tot doel heeft de beginselen van duurzame visserij te bevorderen; overwegende dat de bilaterale overeenkomsten een stabiel juridisch, economisch en milieukader voor de toegang van de EU-vloot tot de wateren van derde landen creëren en voorzien in “sectorale steun” om de lokale bestuurlijke capaciteit te versterken en de normen voor duurzaam visserijbeheer in het partnerland te verbeteren; J. overwegende dat de Europese vloot in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid alleen het overschot aan toegestane vangsten zal vangen, in overeenstemming met artikel 62 van het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties uit 1982; K. overwegende dat Senegal de meeste internationale instrumenten inzake internationale visserijgovernance heeft geratificeerd en samenwerkt met de regionale instanties voor visserijbeheer die bevoegd zijn voor de visserij door Senegalese vaartuigen; L. overwegende dat het nieuwe protocol bij de partnerschapsovereenkomst inzake visserij met Senegal deel uitmaakt van het externe optreden van de EU ten aanzien van de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-landen) en met name rekening houdt met de doelstellingen van de Unie op het gebied van de eerbiediging van de democratische beginselen en de mensenrechten; M. overwegende dat de verplichtingen die de EU in het kader van internationale overeenkomsten is aangegaan, met name de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties en in het bijzonder doelstelling 14, ook in het kader van deze overeenkomst moeten worden nagekomen en dat alle EU-maatregelen, zoals deze partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij, aan deze doelstellingen moeten bijdragen; N. overwegende dat de Europese Unie en Senegal samenwerken binnen het algemene kader van de Overeenkomst van Cotonou en dat er financiële steun voor de visserij wordt verleend via het PESCAO-programma, dat erop gericht is het beheer van de visserijsector en de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij) te verbeteren en voor de periode 2018-2024 over een begroting van 15 miljoen EUR beschikt; O. overwegende dat IOO-visserij niet alleen het bestand van natuurlijke hulpbronnen uitput en de natuurlijke productiviteit verlaagt, maar ook negatieve gevolgen heeft voor de bestaansmiddelen van de vissers en het nationale inkomen; P. overwegende dat het Europees Parlement onmiddellijk en volledig moet worden geïnformeerd over alle fasen van de procedures betreffende het protocol en de verlenging ervan; Q. overwegende dat kleine pelagische bestanden worden gedeeld door een aantal buurlanden in de Noordwest-Afrikaanse regio waarmee de EU partnerschapsovereenkomsten inzake visserij heeft gesloten die toegang verlenen tot deze bestanden; overwegende dat de Commissie de Senegalese autoriteiten moet aanmoedigen met de buurlanden overleg te plegen over gemeenschappelijke, bindende beheersregels op basis van wetenschappelijk advies om duurzame visserij te waarborgen, met name voor de kleine pelagische bestanden, ook al verleent de overeenkomst tussen de EU en Senegal daar geen toegang toe; R. overwegende dat de strategische doelstellingen van het strategische landenplan voor Senegal (2019-2023) het duurzame beheer en een betere productiviteit van de visserij, alsmede een algehele verbetering van de markttoegang en het concurrentievermogen van de visserijsector omvatten; S. overwegende dat de visserijsector werk biedt aan meer dan 600 000 Senegalezen, wat neerkomt op ongeveer 17 % van de actieve bevolking; 1. stelt dat het protocol het voor de Europese Unie en Senegal mogelijk zal maken nauw te blijven samenwerken met het oog op een verantwoorde exploitatie van de visbestanden in de Senegalese wateren, en dat het de inspanningen van Senegal zal ondersteunen om het duurzame beheer van de visbestanden verder te ontwikkelen en de mariene biodiversiteit te beschermen; 2. steunt de strategie van de Unie om in de regio een netwerk van overeenkomsten in stand te houden, ter aanvulling van de acties met het oog op de duurzaamheid van de bestanden binnen de regionale visserijorganisaties; 3. neemt ter kennis dat in het nieuwe protocol, overeenkomstig de conclusies van het evaluatieverslag, de vangsthoeveelheid zwarte heek is verminderd (van 2 000 tot 1 750 ton per jaar) en de financiële bijdrage voor sectorale steun (met 150 000 EUR) en het geraamde bedrag van de door de reders te betalen visrechten is verhoogd; 4. stelt vast dat de vangstmogelijkheden voor diepzeetrawlers (zwarte heek), overeenkomstig het wetenschappelijk advies van de Visserijcommissie voor het centraal-oostelijk deel van de Atlantische Oceaan (Cecaf), zijn verlaagd om de sterfte te verminderen; 5. is ingenomen met het feit dat in het protocol rekening wordt gehouden met kwetsbare soorten die als bijvangst worden gevangen; onderstreept de noodzaak maatregelen ter bescherming van het mariene ecosysteem verder te intensiveren; onderstreept de centrale rol van opgeleide wetenschappelijke waarnemers bij de controle van bijvangsten; 6. benadrukt dat de overeenkomst een hoofdstuk over wetenschappelijke samenwerking bevat om te zorgen voor een beter toezicht op de toestand van de biologische rijkdommen van de zee in de Senegalese wateren; neemt kennis van de bestaande moeilijkheden bij de wetenschappelijke monitoring van de exploitatie van demersale diepzeebestanden en dringt erop aan dat bij de evaluatie ook rekening wordt gehouden met de visserijdruk van de vloot van derde landen in de wateren van andere kuststaten (Mauritanië, Marokko, Guinee-Bissau en Gambia), aangezien de vangstmogelijkheden voor vaartuigen van de Unie in de Senegalese wateren vrij beperkt zijn; 7. is van mening dat, om de toegang tot de bestaande overschotten in de Senegalese wateren te garanderen, kennis van de totale visserij-inspanning noodzakelijk is, met inbegrip van de Senegalese vloot en die van derde landen, en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het artikel inzake transparantie wordt toegepast in de context van het huidige protocol, alsmede in de beraadslagingen binnen de bevoegde regionale visserijorganisaties; 8. neemt kennis van de mogelijkheid om de vangstmogelijkheden te herzien en experimentele visserij toe te staan in de Senegalese visserijgebieden; is ingenomen met de in het protocol opgenomen voorwaarden inzake duurzaamheid en inachtneming van wetenschappelijke aanbevelingen en verzoekt de Commissie het Parlement op de hoogte te houden indien de gemengde commissie dergelijke wijzigingen goedkeurt; is verheugd over de opname van de monitoring van de vangsten via het ERS-systeem (Electronic Reporting System); verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het systeem zo snel mogelijk operationeel is; 9. is ingenomen met de vaststelling van nieuwe technische maatregelen ter vermindering van incidentele vangsten van beschermde soorten (zeevogels, schildpadden, haaien en zeezoogdieren) en dringt er bij de Commissie op aan toezicht te houden op de vaststelling van de nodige maatregelen om de selectiviteit van het vistuig te verbeteren overeenkomstig de wetenschappelijke aanbevelingen en de regelgeving die de regionale visserijorganisaties aandragen; 10. onderstreept dat de overeenkomst voorziet in een rechtskader voor samenwerking op het gebied van bewaking en bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij), en is verheugd dat Senegal in 2017 de FAO-overeenkomst inzake havenstaatmaatregelen heeft geratificeerd, wat positief is, gezien het belang van de haven van Dakar voor de aanvoer van visserijproducten die in verschillende gebieden van de subregio zijn gevangen door vaartuigen die de vlag van derde landen voeren; 11. staat positief tegenover de aanmonstering van Senegalese zeelieden op de vaartuigen van de Europese Unie en onderstreept de goede resultaten die zijn bereikt bij de uitvoering van het vorige protocol; is verheugd dat Senegal IAO-Verdrag C188 betreffende werk in de visserijsector heeft geratificeerd, en verzoekt de Senegalese autoriteiten de bepalingen daarvan toe te passen; verzoekt de Commissie tijdens de vergaderingen van de gemengde commissie regelmatig te beoordelen of het daadwerkelijk wordt toegepast, met name wat de arbeidsomstandigheden en bezoldigingsvoorwaarden betreft, die eveneens in het protocol worden genoemd; 12. meent dat de lidstaten een belangrijke en actieve rol kunnen spelen bij de capaciteitsopbouw en bij het bieden van opleidingen om dit te bereiken; 13. beveelt – onverminderd andere activiteiten – de volgende prioritaire en strategische maatregelen aan om te zorgen voor de verwezenlijking van de in artikel 5 vermelde doelstellingen van de sectorale steun: 14. verzoekt de Commissie een algemene studie te verrichten naar de impact van de bilaterale visserijovereenkomsten van de Unie en in het bijzonder naar de voordelen die de sectorale steun en de activiteiten van de Europese vloot in de wateren van derde landen opleveren voor de lokale economie (ontwikkeling van duurzame visserij, plaatselijke werkgelegenheid, infrastructuur, sociale verbeteringen, enz.), en daarbij een uniforme en consequente benadering ten aanzien van alle West-Afrikaanse landen te hanteren; 15. is bezorgd over het toenemend aantal vismeel- en visoliefabrieken aan de West-Afrikaanse kust die worden bevoorraad met kleine pelagische soorten uit de Senegalese wateren, maar ook uit buurlanden waar zij worden gevangen door buitenlandse (niet uit de EU afkomstige) vloten; uit in dit verband kritiek op de tegenstrijdigheid ten aanzien van de duurzaamheid wanneer het erom gaat de lokale bevolking te voorzien van waardevolle eiwitbronnen; 16. meent, met het oog op een mogelijke sluiting of beperking van de visserij op grond van de duurzaamheid van de bestanden, gestaafd door gegrond wetenschappelijk advies, dat eerst in de lokale visserijbehoeften moet worden voorzien; 17. waardeert de inspanningen die op EU-niveau zijn geleverd inzake transparantie, nu de protocollen en de teksten van de gezamenlijke wetenschappelijke comités beschikbaar zijn; onderstreept de noodzaak de transparantie en de inspraak van verenigingen van kustgemeenschappen in het beheer van de sectorale steun te vergroten; verzoekt de Commissie regelmatig openbare verslagen over het gebruik van sectorale steun over te leggen en het Parlement de conclusies van de vergaderingen van de gemengde commissie en de resultaten van haar jaarlijkse evaluaties te doen toekomen; verzoekt de Commissie de deelname van vertegenwoordigers van het Parlement als waarnemers aan de vergaderingen van de gemengde commissie te vergemakkelijken en de deelname van Senegalese vissersverenigingen en -gemeenschappen te verbeteren; benadrukt dat er transparantie van de regering van Senegal nodig is over visserijpartnerschappen met andere landen; 18. beveelt aan de belanghebbenden te betrekken bij de voorbereiding, uitvoering, monitoring en evaluatie van operationele programma’s door de plaatselijke gemeenschappen van vissers te laten participeren en hen te raadplegen, overeenkomstig de Senegalese wet; 19. dringt aan op meer duidelijkheid en harmonisatie bij de verslaglegging over beschermde mariene gebieden, alsmede op een overeengekomen holistisch beheersplan waarin de taken worden verdeeld en wordt vastgelegd welk orgaan verantwoordelijk is voor de algehele coördinatie van de beheersactiviteiten; 20. merkt op dat niet aan zee grenzende landen zoals Mali afhankelijk zijn van de uitvoer van visserijproducten uit Senegal, dat goed is voor meer dan 40 % van hun invoer van visserijproducten; wijst erop dat de Senegalese uitvoer bijdraagt aan de voedselvoorziening van niet aan zee grenzende landen; 21. stelt vast dat meer dan een vijfde van de Senegalese uitvoer naar niet aan zee grenzende landen gaat, met name Mali, Burkina Faso en Niger, en bijdraagt tot de economische integratie van het Afrikaanse continent; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Senegal. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (05243/2020), – gezien de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie en de Republiek der Seychellen en het bijbehorende uitvoeringsprotocol (2020-2026) (05246/2020), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), v), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0073/2020), – gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 12 november 2020 (1) over het ontwerpbesluit, – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Begrotingscommissie, – gezien de brief van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien de aanbeveling van de Commissie visserij ( A9-0185/2020 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst en van het protocol; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsook aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek der Seychellen. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (08359/2020), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de regering van de Volksrepubliek China betreffende samenwerking op het gebied van geografische aanduidingen en de bescherming daarvan (08361/2020), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), v), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0298/2020), – gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 11 november 2020 (1) over het ontwerpbesluit, – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie visserij, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A9-0199/2020 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Volksrepubliek China. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (08359/2020), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de regering van de Volksrepubliek China betreffende samenwerking op het gebied van geografische aanduidingen en de bescherming daarvan (08361/2020), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 3, en artikel 207, lid 4, eerste alinea, juncto artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), punt v), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (de “TRIPS-Overeenkomst”) van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015, getiteld “Handel voor iedereen – Naar een meer verantwoord handels- en investeringsbeleid” ( COM(2015)0497 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2014, getiteld “Handel, groei en intellectuele eigendom – Strategie voor de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten in derde landen” ( COM(2014)0389 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie met een verslag over de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten in derde landen (SWD(2019)0452), – gezien de gezamenlijke verklaringen na afloop van de 20e top EU-China van 16 juli 2018 en de 21e top EU-China van 9 april 2019, – gezien de gezamenlijke mededeling van 12 maart 2019, getiteld “EU-China – Een strategische visie” (JOIN(2019)0005), – gezien zijn resolutie van 9 juni 2015 over de strategie voor de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten in derde landen (1) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over de stand van zaken van de betrekkingen tussen de EU en China (2) , – gezien zijn wetgevingsresolutie van 11 november 2020 (3) over het ontwerp van besluit, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name titel V inzake het extern optreden van de Unie, – gezien het VWEU, en met name de artikelen 91, 100, 168, en 207, juncto artikel 218, lid 6, onder a), punt v), en artikel 218, lid 7, – gezien artikel 105, lid 2, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie visserij, – gezien de brief van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0202/2020 ), A. overwegende dat de bescherming van geografische aanduidingen op internationaal niveau een essentieel onderdeel is van het handelsbeleid van de EU; B. overwegende dat de EU de grootste exporteur van agrovoedingsproducten ter wereld is, en in 2019 een recordhandelsoverschot heeft bereikt van 39 miljard EUR; C. overwegende dat de gemiddelde waarde van producten met een geografische aanduiding twee keer zo hoog is als die van producten zonder dergelijk kwaliteitsmerk; D. overwegende dat de export van agrovoedingsproducten uit de EU naar China de afgelopen tien jaar sterk is toegenomen, met een jaarlijks groeipercentage van meer dan 20 % in de periode 2009-2019; overwegende dat het EU-handelstekort van 1 miljard EUR in 2009 werd omgezet in een handelsoverschot van meer dan 9 miljard EUR in 2019, wat China de op twee na grootste exportbestemming maakt voor agrovoedingsproducten uit de EU, na het VK en de VS; overwegende dat de Chinese invoer van agrovoedingsproducten naar verwachting de komende tien jaar verder zal toenemen; E. overwegende dat de verkoop van producten die door een geografische aanduiding van de EU worden beschermd, waaronder wijn, agrovoedingsproducten en gedistilleerde dranken, wereldwijd goed is voor 74,76 miljard EUR (4) , oftewel 6,8 % van de verkoop van de agrovoedingssector in de EU en 15,4 % van de EU-uitvoer van agrovoedingsproducten; F. overwegende dat de EU wereldwijd bekendstaat om haar knowhow en haar productie van hoogwaardige agrovoedingsproducten; G. overwegende dat alle ingevoerde agrovoedingsproducten gecontroleerd moeten worden en moeten voldoen aan de gezondheids-, veiligheids- en dierenwelzijnsvoorschriften waaraan EU-producenten in de hele toeleveringsketen van de landbouw moeten voldoen, waarmee de hoge waarde en kwaliteit van die producten wordt gewaarborgd; H. overwegende dat de bescherming van geografische aanduidingen van de EU in China vaak tekortschiet, waardoor EU-producenten aanzienlijke economische verliezen lijden; I. overwegende dat de overeenkomst voortbouwt op de ervaring die is opgedaan in het kader van het proefproject van de EU en China inzake samenwerking op het gebied van geografische aanduidingen, dat liep in de periode 2007-2012; J. overwegende dat een aanzienlijk deel van de wereldwijde economische groei naar verwachting buiten Europa zal worden gerealiseerd; K. overwegende dat producenten en exporteurs van agrovoedingsproducten in een moeilijk internationaal handelsklimaat moeten opereren; L. overwegende dat deze overeenkomst van belang is met het oog op de mondiale erkenning van geografische aanduidingen; M. overwegende dat deze overeenkomst een belangrijke eerste stap is en zo spoedig mogelijk moet worden uitgebreid om talrijke geografische aanduidingen van de EU die nog van de overeenkomst uitgesloten zijn, te beschermen; N. overwegende dat de sluiting van deze overeenkomst laat zien dat de EU en China in staat zijn om bilaterale overeenkomsten te sluiten mits er goed rekening wordt gehouden met gemeenschappelijke belangen; 1. is ingenomen met de sluiting van deze overeenkomst tussen de EU en de Volksrepubliek China betreffende samenwerking op het gebied van geografische aanduidingen en de bescherming daarvan; is ingenomen met de bescherming van Europese geografische aanduidingen op de Chinese markt; beschouwt de doeltreffende uitvoering van de overeenkomst als een belangrijke stap in het proces van het opbouwen van vertrouwen tussen partijen en als belangrijk signaal dat China bereid is tot samenwerking met de EU; verwacht dat er ook op andere gebieden waarop wordt samengewerkt stappen gezet zullen worden in de richting van eerlijke handel; 2. wijst op het belang van de strategische betrekkingen tussen de EU en China en verzoekt de lidstaten en instellingen van de EU om China met één stem te benaderen en daarbij een gecoördineerde aanpak te volgen; benadrukt dat handel en investeringen op regels, waarden en een multilateraal handelsstelsel gebaseerd moeten zijn; dringt er bij China op aan om in het kader van de WTO en andere multilaterale initiatieven een actievere rol te spelen, zijn WTO-verplichtingen volledig na te komen en zijn verworven economische macht af te stemmen op zijn ontwikkelingsniveau; benadrukt dat eerbiediging van de mensenrechten een voorwaarde is voor het onderhouden van handels- en investeringsbetrekkingen met de EU, en dringt er bij China op aan zijn internationale verplichtingen na te komen en zich ertoe te verbinden de mensenrechten te eerbiedigen, met name in het licht van de lopende onderhandelingen over de bilaterale investeringsovereenkomst; is ernstig bezorgd over de gemelde uitbuiting en opsluiting van Oeigoeren in fabrieken in China; 3. pleit voor invoering van financiële sancties voor bedrijven die geografische aanduidingen niet eerbiedigen en die producten met geografische aanduidingen namaken; 4. wijst erop dat de overeenkomst een positief signaal geeft aan de internationale gemeenschap, waaronder aan multilaterale instanties; is ingenomen met het hoge niveau van bescherming dat krachtens de overeenkomst geboden wordt aan 100 Europese en 100 Chinese geografische aanduidingen, dat hoger ligt dan het huidige niveau van bescherming dat in het kader van de TRIPS-Overeenkomst van de WTO geboden wordt, met name voor levensmiddelen, maar ook voor wijn en gedistilleerde dranken; merkt op dat binnen vier jaar na de inwerkingtreding van de overeenkomst nog eens 175 geografische aanduidingen van de EU en van China zullen worden beschermd; merkt op dat de EU meer dan 3 300 geografische aanduidingen heeft; verzoekt de Commissie om zo snel mogelijk werk te maken van de uitbreiding van deze overeenkomst om de komende jaren zo veel mogelijk geografische aanduidingen die aan de vereisten voldoen te beschermen, waaronder geografische aanduidingen die betrekking hebben op visserij- en aquacultuurproducten; verzoekt de Commissie voorts om het Parlement op de hoogte te houden van de voortgang van de onderhandelingen over de uitbreiding van de overeenkomst; herinnert eraan dat de laatste hand aan de overeenkomst werd gelegd toen de EU-Verdragen nog van toepassing waren in het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en dat er acht producten uit het VK op de overeengekomen lijsten staan; spoort de Commissie ertoe aan de lidstaten te raadplegen en deze producten zo spoedig mogelijk na afloop van de overgangsperiode te vervangen door producten uit EU-lidstaten; 5. is ingenomen met de bepaling dat producenten van producten met een geografische aanduiding rechtstreeks een aanvraag kunnen indienen bij het in deze overeenkomst voorziene Gezamenlijk Comité als hun product niet in de aanvankelijk overeengekomen lijsten staat, of als hun product een beschermde status krijgt nadat de overeenkomst in werking is getreden; verzoekt huidige en potentiële belanghebbenden, onder meer binnen de Europese visserij- en de aquacultuursector, zich vertrouwd te maken met deze bepaling; 6. stelt vast dat de EU een groot handelstekort met China heeft, maar herinnert eraan dat de EU op het gebied van agrovoedingsproducten een handelsoverschot heeft; 7. herinnert eraan dat het belangrijk is het EU-model voor de bescherming van geografische aanduidingen te promoten als een belangrijk instrument om de authenticiteit en unieke kenmerken van geregistreerde EU-producten te waarborgen, als nuttig marketinginstrument dat zakelijke mogelijkheden biedt en als symbool van cultureel erfgoed; erkent het rijke Europese en Chinese erfgoed op het gebied van traditionele hoogwaardige voedingsmiddelen en het belang van de bescherming van geografische aanduidingen in dit verband; dringt er bij de Commissie, de lidstaten en de Chinese regering op aan om zich in te zetten voor de bescherming van dit erfgoed en ervoor te zorgen dat het zowel in China als in Europa erkend wordt, om de producten die ertoe behoren bescherming te bieden en ook oorsprongsbenamingen te beschermen, en om culturele uitwisseling en openheid te bevorderen; 8. betreurt dat sommige producten met een geografische aanduiding van de EU ondanks de bescherming waarin de overeenkomst voorziet toch niet naar China kunnen worden uitgevoerd vanwege de Chinese normen voor de invoer van levensmiddelen; verzoekt de Commissie om de dialoog met China over de erkenning van de voedselveiligheidsnormen van de EU, die tot de hoogste ter wereld behoren, voort te zetten; dringt er bij China op aan om ongerechtvaardigde belemmeringen voor de uitvoer van agrovoedingsmiddelen uit de EU weg te nemen, in het kader van de handelsbetrekkingen wederkerigheid te garanderen en te zorgen voor naleving, verbetering en strikte tenuitvoerlegging en handhaving van sanitaire en fytosanitaire normen, om oneerlijke concurrentie tegen te gaan; 9. verzoekt China daarnaast om het bestaande multilaterale kader op het gebied van de bescherming van geografische aanduidingen te steunen door zich aan te sluiten bij de overeenkomst van Lissabon en de Akte van Genève van de WIPO, zoals van kracht sinds 26 februari 2020; 10. wijst op het belang van geografische aanduidingen in het bredere kader van intellectuele-eigendomsrechten en inspanningen ter bestrijding van namaak van producten; benadrukt dat de overeenkomst de volledige bescherming van de intellectuele-eigendomsrechten van producten moet waarborgen, om de waarde en kwaliteit van de plaatselijke omgeving, onder meer wat betreft infrastructuur, werkgelegenheid en biodiversiteit, te beschermen, om de regionale ontwikkeling te stimuleren en de traceerbaarheid van producten, de transparantie en de voorlichting aan consumenten te verbeteren; 11. is in dit verband ingenomen met de goedkeuring van de nieuwe Chinese wetgeving inzake de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten; verzoekt de Commissie om de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst nauwlettend te volgen en dringt aan op een spoedige ratificatie ervan; verzoekt de Commissie daarnaast om met China te blijven samenwerken om de uitvoering van een ambitieuzere overeenkomst op het gebied van intellectuele-eigendomsrechten dichterbij te brengen, opdat de lijst van beschermde geografische aanduidingen van de EU verder wordt uitgebreid; dringt er bij de Commissie op aan om de registratie van geografische aanduidingen in China te monitoren; verzoekt de Commissie om ondernemingen in de EU via de helpdesk betreffende intellectuele-eigendomsrechten ondersteuning te blijven bieden; wijst op de toegevoegde waarde van samenwerking met organen als het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie voor een goede monitoring en handhaving; 12. merkt op dat volgens het meest recente verslag over de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten meer dan 80 % van de in 2018 en 2019 in de EU in beslag genomen nagemaakte en vervalste goederen afkomstig is uit China, en dat de EU-lidstaten hierdoor ongeveer 60 miljard EUR verlies lopen; wijst erop dat het belangrijk blijft om alle ingevoerde producten streng te controleren en testen, om namaak en fraude bij voedingsmiddelen op te sporen; pleit in dit verband voor verregaande en doeltreffende douanesamenwerking tussen de EU en China, als instrument ter bestrijding van namaakproducten en om in het licht van de toegenomen handelsstromen een eerlijke mededinging te waarborgen; 13. wijst op het belang van een doeltreffende uitvoering en een correcte handhaving op de markt van de bepalingen van de overeenkomst; wijst nogmaals op zijn vastbeslotenheid om de correcte toepassing van de overeenkomst te monitoren en te controleren; verzoekt de Commissie in dit kader om jaarlijks, en voor het eerst een jaar na de inwerkingtreding van de overeenkomst, bij het Parlement verslag uit te brengen over de uitvoering van de overeenkomst; is ingenomen met de recente benoeming van een hoofd handhaving voor de handel en wijst op de cruciale rol die deze zal spelen bij het toezicht op en de verbetering van de naleving van deze overeenkomst; dringt er bij het hoofd handhaving voor de handel op aan om onmiddellijk in actie te komen als de overeenkomst niet correct wordt uitgevoerd; 14. is bezorgd over de gevolgen die de economische en handelsovereenkomst tussen de Verenigde Staten en China (de zogeheten “US-China Phase One Deal”), die op 14 februari 2020 in werking is getreden, zou kunnen hebben voor de overeenkomst tussen de EU en China betreffende geografische aanduidingen en benadrukt dat deze moet worden uitgevoerd op niet-discriminerende wijze en met volledige inachtneming van de WTO-regels, en zonder verstorende gevolgen voor de handhaving van de verbintenissen die zijn aangegaan in het kader van de overeenkomst tussen de EU en China betreffende geografische aanduidingen; benadrukt dat de EU in verband met mogelijke overlappingen met de “US-China Phase One Deal” ook nauwlettend toezicht moet houden op de tenuitvoerlegging van de tweede lijst van 175 geografische aanduidingen van de EU; verwacht dat EU-exporteurs onmiddellijk voordeel zullen halen uit maatregelen voor handelsbevordering in de agrovoedingssector; 15. uit zijn diepe bezorgdheid over de vele belemmeringen waarmee Europese bedrijven en landbouwers geconfronteerd worden bij de toegang tot en het ontplooien van activiteiten op de Chinese markt en die samenhangen met het feit dat China een staatssysteem kent; is van mening dat eerlijke mededinging tussen Europese en Chinese bedrijven tot meer kansen en meer innovatie zou leiden en dringt er bij de Commissie op aan om met de Chinese autoriteiten te werken aan het wegnemen van deze belemmeringen; 16. wijst op de reeds lang bestaande noodzaak om op het gebied van handel en investeringen een gelijk speelveld te creëren tussen de EU en China, met bijzondere aandacht voor wederkerigheid op het gebied van markttoegang, overheidsopdrachten en financiële diensten; dringt er bij beide partijen op aan om in dit kader op constructieve wijze samen te werken, te streven naar marktgebaseerde hervormingen en krachtige stappen voorwaarts te zetten, met name wat betreft de lopende onderhandelingen over de bilaterale investeringsovereenkomst, maar daarnaast ook op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, de verwezenlijking van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling en de bestrijding van klimaatverandering in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs; verzoekt China opnieuw om stappen te zetten in de richting van een ambitieuze hervorming van de WTO, onder meer in de vorm van een omvattend pakket regels inzake industriële subsidies; herhaalt zijn zorgen over de marktverstorende praktijken van Chinese staatsbedrijven, gedwongen overdracht van technologie en gegevenslokalisatie, industriële overcapaciteit en daaraan gerelateerde dumping bij uitvoer en andere oneerlijke handelspraktijken; herhaalt dat de bilaterale en multilaterale samenwerking met het oog op duurzame ontwikkeling en een eerlijk handelsstelsel moet worden verbeterd door sociale en milieunormen te bevorderen die gebaseerd zijn op de eerbiediging en tenuitvoerlegging van internationale verdragen en overeenkomsten; maakt zich zorgen over de slechte prestaties van China wat betreft de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij; wijst op het gebrek aan transparantie als het gaat om de wereldwijde registratie van vaartuigen en de visserijvloot en benadrukt dat Chinese subsidies leiden tot oneerlijke concurrentie ten nadele van de visserijsector van de EU; verzoekt China om alles in het werk te stellen om zijn rechtskader inzake de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij te versterken en de wetgeving op dit gebied beter te handhaven; 17. herinnert eraan dat bij de onderhandelingen over de brede investeringsovereenkomst tussen de EU en China aanzienlijke en ambitieuze vorderingen moeten worden geboekt om de huidige asymmetrie op de markt aan te pakken; wijst erop dat de brede investeringsovereenkomst een ambitieus hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling moet omvatten ter bescherming van de mensenrechten, met inbegrip van de fundamentele arbeidsnormen, ter bevordering van duurzame ontwikkeling en ter bestrijding van klimaatverandering, in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs; wijst erop dat het essentieel is dat een gelijk speelveld, wederkerigheid en een niet-discriminerende behandeling van de partijen bij de overeenkomst en hun bedrijfsleven, burgers en maatschappelijke organisaties gewaarborgd worden; verzoekt de partijen om de transparantie te verbeteren en bij de tenuitvoerlegging van de overeenkomst te zorgen voor een parlementaire dimensie; wijst erop dat de EU-markt voor overheidsopdrachten open is voor Chinese ondernemingen, waaronder staatsbedrijven, terwijl Europese ondernemingen vaak moeite hebben om toegang te krijgen tot aanbestedingsmogelijkheden op Chinese markten; verzoekt de Commissie en China om de samenwerking tussen de EU en China te intensiveren om milieudoelstellingen te verwezenlijken; 18. benadrukt dat de handelsbetrekkingen van de EU harmonieuze regionale betrekkingen tussen China en zijn buurlanden vereisen, alsook een vreedzame co-existentie met alle gebieden die een bijzondere band met Europa hebben gehad; wijst erop dat de volledige naleving door China van eerdere internationale verbintenissen in de regio het pad zal effenen voor een correcte uitvoering van deze overeenkomst; 19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de regering van de Volksrepubliek China en het Nationale Volkscongres. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2020)0360 ), – gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0279/2020), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0200/2020 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2019)0564 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0161/2019), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 januari 2020 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 30 september 2020 om het standpunt van het Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9-0093/2020 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 november 2020 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2020/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2016/1139 wat betreft de vermindering van de vangstcapaciteit in de Oostzee, en Verordening (EU) nr. 508/2014 wat betreft definitieve stopzetting van visserijactiviteiten voor vloten die op kabeljauw in het oostelijke deel van de Oostzee, en kabeljauw en haring in het westelijke deel van de Oostzee vissen (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2020/1781.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2019)0620 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 149 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0117/2019), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 oktober 2019 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2020 om het standpunt van het Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9-0128/2020 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 november 2020 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2020/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Besluit nr. 573/2014/EU betreffende nauwere samenwerking tussen openbare diensten voor arbeidsvoorziening (ODA’s) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2020/1782.)