Het Europees Parlement, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2007 (1) , – gezien de definitieve jaarrekening van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 2007 – Deel I (C6-0417/2008) (2) , – gezien het jaarverslag van de Raad aan de kwijtingsautoriteit over de in 2007 uitgevoerde interne controles, – gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2007, tezamen met de antwoorden van de gecontroleerde instellingen (3) , – gezien de verklaring van de Rekenkamer waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, als bedoeld in artikel 248 van het EG-Verdrag (4) , – gezien zijn besluit van 23 april 2009 (5) tot het uitstellen van het kwijtingsbesluit voor het begrotingsjaar 2007 en de bijgaande resolutie, – gelet op artikel 272, lid 10, en de artikelen 274, 275 en 276 van het EG-Verdrag, – gelet op Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (6) , inzonderheid de artikelen 50, 60, 86, 145, 146 en 147, – gelet op Besluit nr. 190/2003 van de secretaris-generaal van de Raad/hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreffende de vergoeding van de reiskosten van de afgevaardigden van de leden van de Raad, – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (7) (IIA), – gelet op artikel 77 en bijlage VI van zijn Reglement, – gezien het eerste verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0150/2009 ), – gezien het tweede verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A7-0047/2009 ), 1. verleent de secretaris-generaal van de Raad kwijting voor de uitvoering van de begroting van de Raad voor het begrotingsjaar 2007; 2. formuleert zijn opmerkingen in bijgaande resolutie; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en de resolutie die daarvan een integrerend deel uitmaakt, te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Rekenkamer, de Europese Ombudsman en de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (serie L). 2. Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2009 met de daarvan een integrerend deel uitmakende opmerkingen bij het besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2007, Afdeling II – Raad (C6-0417/2008 – 2008/2277(DEC) ) Het Europees Parlement, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2007 (8) , – gezien de definitieve jaarrekening van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 2007 – Deel I (C6-0417/2008) (9) , – gezien het jaarverslag van de Raad aan de kwijtingsautoriteit over de in 2007 uitgevoerde interne controles, – gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2007, tezamen met de antwoorden van de gecontroleerde instellingen (10) , – gezien de verklaring van de Rekenkamer waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, als bedoeld in artikel 248 van het EG-Verdrag (11) , – gezien zijn besluit van 23 april 2009 (12) tot het uitstellen van het kwijtingsbesluit voor het begrotingsjaar 2007 en de bijgaande resolutie, – gelet op artikel 272, lid 10, en de artikelen 274, 275 en 276 van het EG-Verdrag, – gelet op Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (13) , inzonderheid de artikelen 50, 60, 86, 145, 146 en 147, – gelet op Besluit nr. 190/2003 van de secretaris-generaal van de Raad/hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreffende de vergoeding van de reiskosten van de afgevaardigden van de leden van de Raad, – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (14) (IIA), – gelet op artikel 77 en bijlage VI van zijn Reglement, – gezien het eerste verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A6-0150/2009 ), – gezien het tweede verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A7-0047/2009 ), 1. onderstreept dat het van de Raad genoegdoening heeft gekregen in de drie voornaamste eisen die zijn vermeld in zijn resolutie van 23 april 2009 (15) , namelijk: 2. is van mening dat het zijn plicht om met betrekking tot de besteding van het geld van de belastingbetalers optimale transparantie te garanderen en democratische controle uit te oefenen heeft vervuld; 3. roept de Raad op om, voortbouwend op hetgeen hij in het recente verleden heeft laten zien, te blijven doorgaan met de verdere verbetering van de samenwerking met de bevoegde commissies van het Parlement; 4. verzoekt de instellingen een bijlage op te stellen en in het IIA op te nemen die specifiek handelt over de kwijtingsprocedure voor de Raad; 5. verzoekt zijn bevoegde commissie in het kader van de volgende kwijtingsprocedure voor de Raad na te gaan in hoeverre er op de volgende punten vooruitgang is geboekt: 6. herhaalt het in zijn resolutie van 23 april 2009 aan de Europese Rekenkamer gedane verzoek om in haar volgende jaarverslagen speciale aandacht te schenken aan de uitvoering van de begroting van de Raad. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (14639/6/2009 – C7-0287/2009), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2008)0779 ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2009)0348 ), – gelet op artikel 251, lid 2, van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 72 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A7-0076/2009 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het gemeenschappelijk standpunt; 2. neemt kennis van de aan deze resolutie gehechte verklaring van de Commissie; 3. constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het gemeenschappelijk standpunt; 4. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1, van het EG-Verdrag te ondertekenen; 5. verzoekt zijn secretaris-generaal het besluit te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE VERKLARING VAN DE COMMISSIE "De Commissie steunt het gebruik van communautaire instrumenten zoals het Programma Intelligente energie voor Europa om een bijdrage te leveren tot initiatieven die eindgebruikers bewuster maken van de voordelen van bandenetikettering. Tegen juni 2012 zal de Commissie op haar website ec.europa een geharmoniseerde brandstofbesparingscalculator ter beschikking stellen en informatie publiceren waarin alle onderdelen van het bandenetiket worden uitgelegd, met name aan consumentenorganisaties en bandenfabrikanten." Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2009)0515 – C7-0208/2009), – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1) (IIA van 17 mei 2006), en met name punt 28 hiervan, – gelet op Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2) (EGF), – gezien het verslag van de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A7-0044/2009 ), A. overwegende dat de Europese Unie de nodige wetgeving- en begrotingsinstrumenten heeft ingesteld om bijkomende steun te verlenen aan werknemers die te lijden hebben onder de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen en om deze werknemers bij hun herintrede op de arbeidsmarkt te begeleiden, B. overwegende dat de bijstand van de Europese Unie aan ontslagen werknemers dynamisch van aard moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk beschikbaar moet worden gesteld, overeenkomstig de op het overleg van 17 juli 2008 aangenomen gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, en met inachtneming van het IIA van 17 mei 2006 bij besluiten tot beschikbaarstelling van middelen uit het Fonds, C. overwegende dat België en Ierland om steun gevraagd hebben in verband met ontslagen in de textielsector in de Belgische provincies van West- en Oost-Vlaanderen (3) en Limburg (4) en in de computerindustrie in de Ierse graafschappen Limerick, Clare en North Tipperary alsook in de stad Limerick (5) , D. overwegende dat voor beide aanvragen voldaan is aan de criteria die zijn vastgelegd in de verordening tot oprichting van het EGF, E. overwegende dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken aanvullende informatie heeft gevraagd aan de Commissie voor wat de Ierse aanvraag betreft, 1. verzoekt de betrokken instellingen zich de nodige inspanningen te getroosten om de beschikbaarstelling van middelen uit het EGF te bespoedigen; 2. brengt in herinnering dat de instellingen zich ertoe verbonden hebben een probleemloze en snelle procedure te garanderen voor de goedkeuring van de besluiten betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het fonds, met als doel tijdelijk en eenmalig individuele steun te verlenen aan werknemers die als gevolg van de globalisering werkloos geworden zijn; 3. onderstreept dat de Europese Unie alles in het werk moet stellen om de gevolgen van de wereldwijde economische en financiële crisis op te vangen; benadrukt in dit verband dat het EGF een essentiële rol kan vervullen bij de herintegratie van ontslagen werknemers in de arbeidsmarkt; 4. beklemtoont dat het EGF in overeenstemming met artikel 6 van de EGF-verordening moet bijdragen tot de hertewerkstelling van elke afzonderlijke ontslagen werknemer; herhaalt dat uit het EGF afkomstige steun niet in de plaats mag komen van acties waartoe bedrijven verplicht zijn krachtens hun nationale wetgeving of collectieve overeenkomsten, of van maatregelen ter herstructurering van bedrijven of bedrijfstakken; 5. herinnert de Commissie eraan in het kader van de beschikbaarstelling van middelen uit het EGF geen systematische overschrijving van betalingskredieten uit het Europees Sociaal Fonds aan te wenden, aangezien het EGF is opgericht als een op zichzelf staand specifiek hulpmiddel met eigen doelstellingen en deadlines; 6. brengt in herinnering dat de werking en de toegevoegde waarde van het EGF in de context van de algemene evaluatie van de op basis van het IIA van 17 mei 2006 ingevoerde programma's en andere instrumenten moet worden beoordeeld, in het kader van de begrotingsherziening van het meerjarig financieel kader 2007-2013; 7. stelt vast dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken na evaluatie van het voorstel van de Commissie geen bezwaren heeft geuit betreffende de Belgische aanvragen, maar de Commissie om verduidelijkende informatie heeft verzocht voor wat de Ierse aanvraag (Dell) betreft; vestigt echter de aandacht op de suggesties 1 tot en met 6 in het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken; 8. zal nagaan wat de implicaties zijn van het antwoord van de Commissie alvorens een definitief besluit te nemen over het wetgevings- en het begrotingsinstrument; 9. verwacht van de Commissie dat zij de balans opmaakt van de actuele problemen en haar voorstellen voor besluiten inzake de beschikbaarstelling van middelen uit het EGF voortaan in afzonderlijke documenten indient (één voorstel voor een besluit per aanvraag van een lidstaat); 10. hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; 11. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 25 november 2009 betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (6) , en met name punt 28, gelet op Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (7) , en met name op artikel 12, lid 3, gelet op het voorstel van de Commissie, overwegende hetgeen volgt: (1) Het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (EGF) is opgericht om extra steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ondervinden, teneinde hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt. (2) Het EFG staat sinds 1 mei 2009 ook open voor aanvragen om bijstand voor werknemers die zijn ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis. (3) Het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 staat uitgaven uit het EGF toe binnen het jaarlijkse maximum van 500 miljoen EUR. (4) Op 5 mei 2009 diende België twee aanvragen in om middelen uit het EFG beschikbaar te stellen in verband met gedwongen ontslagen in de textielsector. Deze aanvragen zijn in overeenstemming met de in artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1927/2006 vastgelegde voorschriften voor de bepaling van de financiële steun. De Commissie stelt bijgevolg voor een bedrag van 9 198 874 EUR ter beschikking te stellen. (5) Op 29 juni 2009 diende Ierland een aanvraag in voor de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG in verband met gedwongen ontslagen in de computerindustrie. Deze aanvraag is in overeenstemming met de in artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1927/2006 vastgelegde voorschriften voor de bepaling van de financiële steun. De Commissie stelt bijgevolg voor een bedrag van 14 831 050 EUR ter beschikking te stellen. (6) Er moeten dus middelen uit het EFG beschikbaar worden gesteld om te voorzien in een financiële bijdrage voor de door België en Ierland ingediende aanvragen. BESLUITEN: Artikel 1 Voor de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2009 wordt uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering 24 029 924 EUR aan vastleggings- en betalingskredieten beschikbaar gesteld. Artikel 2 Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie . Gedaan te Straatsburg op 25 november 2009, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter Het Europees Parlement , – gelet op de artikelen 211 en 212 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken waarin de amendementen zijn opgenomen die door de Begrotingscommissie waren voorgesteld in haar advies van 31 maart 2009 ( A7-0043/2009 ), 1. besluit onderstaande wijzigingen in zijn Reglement op te nemen; 2. besluit dat de amendementen op 1 december 2009 in werking treden; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit ter informatie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties over klimaatverandering (UNFCCC) en het Kyoto-protocol bij het UNFCCC, – gezien het Actieplan van Bali (Besluit 1/COP 13), – gelet op de komende Vijftiende Conferentie van de Deelnemende Partijen (COP 15) van de UNFCCC en de Vijfde Conferentie van de Deelnemende Partijen aan het Protocol van Kyoto (COP/MOP 5), welke van 7 tot en met 18 december 2009 te Kopenhagen (Denmarken) zullen worden gehouden, – gezien het klimaat- en energiepakket dat het Parlement op 17 december 2008 heeft goedgekeurd, met name Richtlijn 2009/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG teneinde de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten van de Gemeenschap te verbeteren en uit te breiden (1) en gezien Beschikking nr. 406/2009/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 inzake de inspanningen van de lidstaten om hun broeikasgasemissies te verminderen om aan de verbintenissen van de Gemeenschap op het gebied van het verminderen van broeikasgassen tot 2020 te voldoen (2) , – gezien Richtlijn 2008/101/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG teneinde ook luchtvaartactiviteiten op te nemen in de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 10 september 2009 getiteld "Meer internationale middelen om de strijd tegen klimaatverandering te financieren: Een Europese blauwdruk voor de overeenkomst van Kopenhagen" ( COM(2009)0475 ), – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over klimaatverandering, met name zijn resoluties van 4 februari 2009 over "2050: De toekomst begint vandaag – aanbevelingen voor een toekomstig geïntegreerd beleid van de EU inzake klimaatverandering" (4) en van 11 maart 2009 over een strategie van de EU voor een uitgebreide overeenkomst inzake de klimaatverandering in Kopenhagen en het ter beschikking stellen van voldoende middelen voor het beleid inzake klimaatverandering (5) , – gezien de gemeenschappelijke verklaring van 20 december 2005 van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie betreffende het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie: "De Europese Consensus" (6) , en met name de punten 22, 38, 75, 76 en 105 daarvan, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 29 en 30 oktober 2009, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 21 oktober 2008 met de titel "Naar een wereldwijd bondgenootschap tegen klimaatverandering tussen de Europese Unie en de arme ontwikkelingslanden die het ergst door de klimaatverandering worden getroffen" (7) , – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de onderhandelingen over een uitgebreide internationale overeenkomst over klimaatverandering voor de periode vanaf 2012 naar verwachting in december 2009 in Kopenhagen zullen worden afgerond; overwegende dat deze overeenkomst juridisch bindend moet zijn en moet aansluiten bij de laatste wetenschappelijke bewijzen, die erop duiden dat de klimaatverandering zich sneller en agressiever voltrekt dan eerder aangenomen, en met de doelstelling om de toename van de gemiddelde wereldwijde jaarlijkse oppervlaktetemperatuur tot 2ºC of minder boven de pre-industriële niveaus te beperken ("de 2ºC-doelstelling"), B. overwegende dat het om de 2ºC-doelstelling te bereiken nodig is dat de ontwikkelde landen het voortouw nemen met een significante vermindering van hun emissies en dat de ontwikkelingslanden eveneens tot het bereiken van deze doelstelling bijdragen, C. overwegende dat de ontwikkelingslanden het minst aan de klimaatverandering hebben bijgedragen, maar met de ernstigste consequenties daarvan worden geconfronteerd, en overwegende dat de klimaatverandering een risico betekent voor 40% van de internationale investeringen in armoedebestrijding en zo een bedreiging vormt voor de doeltreffendheid en duurzaamheid van het ontwikkelingswerk; overwegende dat er duidelijk behoefte is aan meer coördinatie, complementariteit en samenhang tussen de klimaatverandering en ontwikkelingsinitiatieven, D. overwegende dat klimaatverandering de kans op conflicten over natuurlijke rijkdommen kan doen toenemen vanwege de afname van beschikbare landbouwgrond, toenemende waterschaarste, ontbossing of door migratie als gevolg van het klimaat; overwegende dat ook rekening moet worden gehouden met de mogelijke invloed op de volksgezondheid, E. overwegende dat ongeveer 20% van de uitstoot van broeikasgassen in de wereld voor rekening van de ontbossing komt, die ook een belangrijke oorzaak van het verlies aan biodiversiteit is, een ernstig gevaar vormt voor het ontwikkelingsproces en met name armen in hun bestaan bedreigt, F. overwegende dat er aanzienlijk meer middelen nodig zijn om in ontwikkelingslanden de noodzakelijke reductie- en aanpassingsmaatregelen te kunnen treffen, en dat er dan ook middelen beschikbaar moeten worden gesteld om de klimaatverandering met eenzelfde inzet aan te pakken als bij de huidige financiële crisis nodig was, G. overwegende dat het merendeel van de in verband met de klimaatverandering toegezegde kredieten afkomstig is uit begrotingen voor de officiële ontwikkelingshulp, zodat voor ontwikkelingshulp bestemde fondsen een andere bestemming krijgen en een ernstige bedreiging ontstaat voor de armoedebestrijding en het bereiken van de millenniumdoelstellingen, H. overwegende dat een bindend internationaal kader dat tot emissiebeperkingen op de vereiste schaal leidt ook grote, onmiddellijke extra voordelen voor de volksgezondheid in de gehele wereld zal hebben, en dat de vorderingen op weg naar de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen zonder een dergelijk kader gevaar lopen, en de omgekeerde richting zouden kunnen inslaan, I. overwegende dat de EU de enige regio ter wereld is die zich bindende streefdoelen voor vermindering van broeikasemissies heeft gesteld door haar goedkeuring te hechten aan bovengenoemd klimaat- en energiepakket, bestaande uit wetgevende maatregelen waarmee in 2020 een unilaterale vermindering van de broeikasgassen met 20% ten opzichte van de niveaus van 1990 moet zijn bewerkstelligd, gekoppeld met het streven om tot een reductie van 30% of meer, overeenkomstig de laatste wetenschappelijke ontwikkelingen, te komen als er in Kopenhagen een voldoende ambitieuze en bindende internationale overeenkomst tot stand komt die de andere ontwikkelde landen verplicht tot vergelijkbare inspanningen en de economisch al verder ontwikkelde ontwikkelingslanden aan hun verantwoordelijkheid en hun mogelijkheden aangepaste bijdragen oplegt, J. overwegende dat er op wereldschaal behoefte is aan een verandering van technologie en technologische samenwerking ter bespoediging van het tempo van innovatie en een schaalvergroting op het gebied van demonstratie en verspreiding, zodat alle landen toegang kunnen krijgen tot betaalbare, duurzame technologieën, K. overwegende dat energie-efficiency een cruciale rol speelt bij de beperking van CO2-emissies, met name bij de recente initiatieven inzake de energieprestaties van gebouwen en energie-etiketteringsvoorschriften, L. overwegende dat ambitieuze klimaatmaatregelen een bijdrage zouden leveren aan het oplossen van de huidige economische crisis door banen te creëren en de economische bedrijvigheid te doen toenemen, en overwegende dat het Internationale energie-agentschap een ambitieuze overeenkomst in Kopenhagen noodzakelijk acht om door de crisis vertraagde investeringen in goede banen naar in milieuopzicht duurzame investeringen te leiden, M. overwegende dat een aantal derde landen maatregelen heeft genomen ter bestrijding van de klimaatverandering, waaronder vaststelling van emissiebeperkingsdoelen, N. overwegende dat een ruim opgezette overeenkomst in Kopenhagen noodzakelijk is voor de aanpak van koolstoflekkage en om gelijke uitgangsposities voor allen te scheppen bij het streven naar een beperking met 30% van de broeikasgasemissies, O. overwegende dat voor een doeltreffende beperking van de uitstoot van broeikasgassen een holistische benadering vereist is die alle emitterende productie- en mobiliteitssectoren bestrijkt en die overwogen moet worden in het kader van een geslaagde overgang naar een duurzaam economisch model dat ervoor zorgt dat milieukwaliteit hand in hand gaat met economische groei, het scheppen van welvaart en technologische vooruitgang, Doel 1. dringt erop aan dat de EU een extern klimaatbeleid ontwikkelt en met één stem spreekt om haar leidende rol in de onderhandelingen op de COP 15 te handhaven, en in discussies met haar internationale partners veel ambitie toont, ten einde in Kopenhagen een ambitieuze en juridisch bindende internationale overeenkomst tot stand te brengen, overeenkomstig de meest recente wetenschappelijke inzichten en aansluitend bij de 2ºC-doelstelling; 2. benadrukt dat nog voor het eind van dit jaar partijen in Kopenhagen tot een juridisch bindende overeenkomst moeten komen inzake de reductiedoelstellingen van de industrielanden en de financiering ervan, en een formeel proces moeten vaststellen teneinde in de eerste maanden van 2010 te komen tot een juridisch bindende, alomvattende klimaatovereenkomst, die bij 1 januari 2013 in werking treedt; 3. roept de staatshoofden en regeringsleiders van alle COP 15-leden op aan dit verzoek de hoogste prioriteit te verlenen en politiek leiderschap aan de dag te leggen, en onderstreept hoe belangrijk het is dat deze staatshoofden en regeringsleiders zich vrijmaken om het conferentiedeel op hoog niveau bij te wonen ten einde elke kans uit te sluiten dat een overeenkomst over belangrijke nationale langetermijnverplichtingen op losse schroeven blijkt te staan omdat de aanwezige onderhandelaars niet over het vereiste politieke mandaat of de vereiste autoriteit beschikken; 4. onderstreept dat het, om ervoor te zorgen dat de aangegane verbintenissen ook na afloop van de eerste periode van verbintenissen van het Kyoto-protocol worden gehonoreerd, dringend noodzakelijk is dat de onderhandelingen in Kopenhagen over een vervolgovereenkomst worden afgerond, en wijst erop dat iedere verdere vertraging bij het nemen van wereldomspannende maatregelen zou kunnen leiden tot een situatie waarin de toekomstige generaties de klimaatverandering niet langer onder controle kunnen houden; Reductieverplichtingen 5. onderstreept dat de internationale overeenkomst gebaseerd moet zijn op het beginsel van "gezamenlijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheid", waarbij de geïndustrialiseerde landen het voortouw nemen bij de reductie van door hun binnenlandse emissies. Gezien hun economische "gewicht" moeten China, India en Brazilië, zich echter verplichten tot doelstellingen die vergelijkbaar zijn met die van de geïndustrialiseerde landen, terwijl andere opkomende economieën − overeenkomstig het Actieplan van Bali − in het kader van duurzame ontwikkeling op nationaal niveau adequate reductiemaatregelen moeten nemen die op meetbare, rapporteerbare en controleerbare wijze worden gesteund en mogelijk gemaakt met behulp van door de ontwikkelde landen verstrekte technologie, middelen en capaciteitsopbouw, met inachtneming, bij de overdracht van technologie, de bescherming van de industriële-eigendomsrechten en de bijzondere behoeften van de minst ontwikkelde landen; 6. is van mening dat de overeenkomst van Kopenhagen de partijen tot bindende reducties moet verplichten, en in geval van verzuim in nader te definiëren sancties op internationaal niveau moet voorzien; 7. herinnert eraan dat de internationale overeenkomst dient te waarborgen dat er in de ontwikkelde landen collectieve beperkingen van de emissies van broeikasgassen worden bereikt die in 2020 vergeleken bij 1990 bij de hogere waarden van het traject van 25-40% liggen, zoals is aanbevolen in het vierde verslag van het Internationale panel inzake klimaatverandering (IPCC 4AR), en dat recent wetenschappelijk onderzoek erop lijkt te wijzen dat er behoefte is aan een emissiebeperking van ten minste 40%; dringt erop aan dat deze beperking in het binnenland wordt behaald; herinnert eraan dat er voor de EU en de overige ontwikkelde landen een langetermijndoelstelling van tenminste 80% in 2050 ten opzichte van 1990 moet worden vastgesteld; herinnert eraan dat de uitstoot van broeikasgassen in de wereld uiterlijk in 2015 moet gaan dalen; benadrukt de noodzaak dat de reductiedoelen waarover in de internationale overeenkomst overeenstemming is bereikt aansluiten bij de 2°C-doelstelling en stroken met de meest recente wetenschappelijke inzichten; dringt daarom aan op een regelmatige herziening van de overeenkomst om ervoor te zorgen dat de reductiedoelstellingen ambitieus genoeg zijn om de 2°C-doelstelling te halen en dat deze doelstellingen aansluiten bij de meest recente wetenschappelijk inzichten; dringt aan op invoering van een wereldwijd koolstofregistratiemechanisme; 8. vraagt de EU te verduidelijken onder welke voorwaarden zij bereid is toe te zeggen haar emissies nog meer te verminderen, en dat het publiek in de ontwikkelingslanden en ontwikkelde landen hier rijp voor lijkt; 9. wenst dat rapportageverplichtingen worden opgenomen in de overeenkomst van Kopenhagen die inhouden dat de in Bijlage 1 genoemde partijen actieprogramma's moeten opstellen voor het bereiken van emissiebeperkingen in de periode tot 2050 welke stroken met de limiet van 2°C; 10. juicht de verbintenis van Japan toe om zijn emissies tegen 2020 met 25% te verminderen en begroet de positieve signalen uit China; roept de Verenigde Staten er in het licht van deze ontwikkelingen met klem toe op de tijdens de verkiezingscampagne gestelde streefdoelen bindend vast te leggen om een sterk signaal te geven aangaande de wil van de leidinggevende ontwikkelde landen om de strijd tegen de klimaatverandering aan te gaan; wijst er in dit verband voorts op dat het van grote betekenis is dat ook India een bijdrage levert; 11. is verheugd over de bovengenoemde Mededeling van de Commissie van 10 september 2009 als een belangrijke stap in de discussie, en onderstreept in het bijzonder de rol van het Europees Parlement als begrotingsautoriteit; 12. herinnert eraan dat de internationale overeenkomst er ook in moet voorzien dat de ontwikkelingslanden als groep de groei van hun emissies beperken tot 15 tot 30% onder het "gewone" niveau om ervoor te zorgen dat de 2ºC-doelstelling wordt bereikt; 13. onderstreept dat de niet-Bijlage I-landen niet als één blok kunnen worden beschouwd aangezien ze niet allemaal beschikken over dezelfde mogelijkheden om te investeren in maatregelen voor het opvangen van en het aanpassen aan klimaatverandering, en ook hun vermogen om zich aan klimaatverandering aan te passen onderling verschilt; 14. verzoekt de EU de leden van de COP 15-bijeenkomst een gemeenschappelijke visie voor het jaar 2050 en de periode daarna te ontwikkelen; 15. herinnert voorts aan zijn aanbeveling om bepaalde beginselen die zijn aangenomen in het kader van het klimaat- en energiepakket als blauwdruk te gebruiken voor de te sluiten internationale overeenkomst, met name wat betreft het verplichte lineaire traject voor de door ontwikkelde landen aan te gane verbintenissen, de op basis van geverifieerde emissies en het bruto binnenlands product (BBP) toe te passen differentiatie en het striktere handhavingsregime met een jaarlijkse reductiefactor; Financiering 16. benadrukt dat een overeenkomst in Kopenhagen de noodzakelijke stimulans kan zijn voor een "Sustainable New Deal", die duurzame sociale en economische groei bevordert, ecologisch duurzame technologie, hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiency stimuleert, het energieverbruik omlaag brengt en nieuwe werkgelegenheid en sociale cohesie in zowel ontwikkelde landen als ontwikkelingslanden waarborgt; wijst op het feit dat ook rekening moet worden gehouden me de volksgezondheidsaspecten van klimaatverandering; herinnert aan het Stern-rapport over de economische effecten van klimaatverandering, waaruit blijkt dat er duidelijke economische redenen voor de internationale gemeenschap zijn om zo spoedig mogelijk op de klimaatverandering te reageren; erkent dat initiële investeringen door de publieke sector in een duurzame energie-infrastructuur en in aanvullende onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten de maatschappelijke kosten van de klimaatverandering zullen verminderen; 17. onderstreept dat actieve participatie van alle landen bij het aanpakken van de klimaatuitdaging alleen tot stand zal komen als de ontwikkelingslanden en opkomende economieën een duurzame economische groei blijven doormaken; dringt daarom aan op beter geïntegreerde beleidsreacties op uitdagingen op het gebied van ontwikkeling en klimaat; 18. onderstreept dat klimaatverandering een uitdaging is waarvoor geen pasklare politieke oplossing bestaat, maar dat de optelsom van de bestaande mogelijkheden en een drastische toename van de efficiëntie in alle sectoren van de economie en de samenleving zowel in de ontwikkelde landen als in de ontwikkelingslanden een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van het probleem van hulpbronnen en verdeling, en de weg naar een derde industriële revolutie zouden effenen; 19. onderstreept dat de bevolking in ontwikkelingslanden de gevolgen van de klimaatverandering nog sterker zullen voelen en dat ook de ontwikkelingslanden er bijgevolg alle belang bij hebben een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van een overeenkomst inzake klimaatverandering; 20. onderstreept de verantwoordelijkheid van de ontwikkelde landen om de ontwikkelingslanden voldoende, duurzame en voorspelbare financiële en technische steun te verlenen om hen in staat te stellen zich te verplichten tot beperking van hun broeikasgasemissies, zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering en door ontbossing en aantasting van de bossen veroorzaakte emissies te verminderen, alsmede de capaciteitsopbouw te versterken om te voldoen aan verplichtingen op grond van de toekomstige internationale overeenkomst inzake klimaatverandering; 21. onderstreept dat deze verplichtingen om te voorzien in de vereiste financiële ondersteuning voor de matiging van en aanpassing aan de klimaatverandering in het kader van het UNFCC nieuw moeten zijn en een aanvulling moet vormen op de officiële ontwikkelingshulp en bovendien onafhankelijk moet zijn van de jaarlijkse begrotingsprocedures in de lidstaten; herinnert eraan dat deze middelen niet in de vorm van geconcessioneerde leningen moeten worden verdeeld, maar als subsidies; herinnert aan de reeds bestaande verplichtingen tot verlening van officiële ontwikkelingshulp, die erop gericht zijn tot 2015 0,7% van het BBP te bereiken; 22. beklemtoont dat voor een ambitieuze overeenkomst van Kopenhagen snelle internationale overheidsfinanciering noodzakelijk is, en roept de EU ertoe op zich ten minste te verbinden tot het door de Commissie geraamde totale te financieren bedrag van 5 à 7 miljard EUR per jaar voor de periode 2010-2012; 23. herinnert eraan dat de collectieve bijdrage van de EU voor de reductie-inspanningen en aanpassingsbehoeften van de ontwikkelingslanden voor 2020 niet onder een bedrag van 30 000 miljoen EUR per jaar zou moeten liggen, een bedrag dat zou kunnen stijgen naarmate er nieuwe kennis over de ernst van de klimaatverandering en de omvang van de kosten daarvan beschikbaar komt; 24. nodigt de internationale gemeenschap ertoe uit haar financiële steun aan de ontwikkelingslanden ter aanpassing aan en verlichting van de klimaatverandering aanzienlijk te versterken door verkenning van andere innoverende financiële mechanismen (bij voorbeeld debt-for-nature-swaps (ruil van schulden tegen natuurbehoudsmaatregelen); 25. onderstreept dat een aanzienlijk deel van de middelen die worden opgebracht door het veilen van certificaten in het kader van het EU-stelsel voor de emissiehandel (EU-ETS), waaronder ook veilingen voor het lucht- en het zeevervoer, opzij zou moeten worden gezet om ontwikkelingslanden in staat te stellen de klimaatverandering te bestrijden en zich hieraan aan te passen; onderstreept evenwel dat meer dan 50% van de emissies van de EU niet worden bestreken door het EU-ETS, dat in 2005 van start ging; wijst er daarom andermaal op dat het nodig is alternatieve strategieën te ontwikkelen opdat alle sectoren van de economie, niet alleen de industrie, en vooral de lidstaten zich van hun verantwoordelijkheid kwijten; 26. benadrukt dat bij de komende herziening van de EU-begroting de aandacht vooral moet uitgaan naar het beschikbaar stellen van voldoende middelen voor maatregelen ter bescherming tegen en aanpassing aan de klimaatverandering; 27. stelt de ontwikkelde landen voor te overwegen een deel van hun BBP opzij te zetten voor een samenwerkingsfonds voor de invoering van technologieën voor schone energie, naast de reeds bestaande fondsen voor ontwikkelingshulp; 28. zegt zijn steun toe aan het Noorse voorstel betreffende de handel in certificaten (Assigned Amount Units) evenals aan de voorstellen van Denemarken en Mexico; 29. wenst dat in de bestuursstructuren die met betrekking tot de klimaatfinanciering worden ingericht, op grond van de overeenkomst van Kopenhagen een gelijke vertegenwoordiging van ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden gewaarborgd is; benadrukt verder dat om te waarborgen dat de overdracht van middelen op duurzame wijze geschiedt, gebruik moet worden gemaakt van ervaringen in het ontwikkelingsbeleid en van erkende beginselen, zoals dat van "goed bestuur"; wijst erop dat de donorlanden moeten investeren in een vergroting van de "absorptiecapaciteit" in de ontwikkelingslanden, zodat deze de middelen doeltreffend kunnen inzetten; Samenwerking met ontwikkelingslanden 30. dringt er bij de EU en de lidstaten op aan de bestaande klimaatpartnerschappen met ontwikkelingslanden te versterken, en nieuwe partnerschappen aan te gaan waar deze nog niet aanwezig zijn, en daarbij aanzienlijk meer middelen beschikbaar te stellen voor ontwikkeling en overdracht van technologie, overstemming over intellectuele-eigendomsrechten en institutionele capaciteitsopbouw, onder meer voor Nationale programma's voor aanpassing (NAPA's) als belangrijke instrumenten voor de aanpassing aan de klimaatverandering, die eigen inbreng en beheer bevorderen; 31. dringt erop aan dat de internationale klimaatveranderingsovereenkomst voor de jaren na 2010 rekening moet houden met de bestaande ontwikkelingsprocessen op zowel internationaal als nationaal niveau; verzoekt de Commissie en de lidstaten de noodzakelijke verbanden tussen de klimaatverandering en de millenniumdoelstellingen aan te brengen door integratie van aanpassing aan en opvangen van de gevolgen van de klimaatverandering in projecten en programma's die gericht zijn op het halen van de millenniumdoelstellingen, alsmede in alle armoedebestrijdingsstrategieën; 32. verzoekt de Commissie en de lidstaten om een aanzienlijke verhoging van de begroting voor het wereldwijd bondgenootschap tegen klimaatverandering (GCCA) en stelt voor hiervoor als een van de financieringsbronnen de verwachte opbrengst te gebruiken van de veilingen in het EU ETS; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat het wereldwijd bondgenootschap tegen klimaatverandering zich ontwikkelt als vereffeningsbureau voor de financiering van het aanpassingsproces in de ontwikkelingslanden, zodat nieuwe bilaterale EU-initiatieven achterwege kunnen blijven; 33. constateert dat de klimaatverandering ertoe leidt dat mensen hun oorspronkelijke woonplaats verlaten en dat daardoor een nieuwe, gedwongen migratie ontstaat waarop de internationale gemeenschap een adequaat antwoord moet hebben; appelleert aan de internationale gemeenschap over te gaan tot het inventariseren en aanpakken van leemten in de wet in verband met de bescherming van klimaatvluchtelingen en een specifiek bijstands- en beschermingssysteem op te zetten; 34. acht het noodzakelijk te waarborgen dat instellingen verantwoording afleggen en vertrouwen kweken door toe te zien op een billijke vertegenwoordiging van donorlanden en begunstigde landen in de bestuursorganen van financieringsinstellingen voor het aanpassingsproces; Energie en energie-efficiency 35. is van oordeel dat een wereldwijde omschakeling naar een doeltreffende, duurzame economie niet alleen nodig is om een gevaarlijke klimaatverandering door middel van vermindering van broeikasgasemissies te voorkomen, maar ook het potentieel in zich bergt investeringen, werkgelegenheid, economische groei en concurrentievermogen te vergroten en de levenskwaliteit te verbeteren, zonder het doel van gegarandeerde toegang tot moderne energiediensten voor allen in gevaar te brengen; onderstreept dan ook de dringende noodzaak om de energie-efficiency wereldwijd te verbeteren en het aandeel van hernieuwbare energiebronnen te vergroten; 36. beklemtoont dat een internationale verschuiving naar een koolstofarme economie alleen mogelijk is indien kernenergie op de middellange termijn als een belangrijk onderdeel van de energiemix wordt beschouwd; wijst er evenwel op dat de onderwerpen veiligheid en zekerheid van de nucleaire brandstof cyclus op adequate wijze op internationaal niveau moeten worden aangepakt om het hoogst mogelijke veiligheidsniveau te garanderen; 37. dringt er bij alle regeringen, met inbegrip van de EU en de regeringen van de lidstaten, op aan de energie-efficiency te stimuleren; dringt er bij de lidstaten van de EU op aan meer ambitie in verband met het energie-efficiency pakket te tonen, met name bij de nieuwe opzet van de richtlijn betreffende de energieprestaties van gebouwen ( COM(2008)0780 ), teneinde tot een dynamische en van coherentie getuigende overeenkomst met de Raad te komen, en daarbij een duidelijk signaal te geven in verband met de EU-verbintenissen met het oog op de overeenkomst van Kopenhagen, en de overgang naar een vermindering van 30% van de broeikasgasemissies te vergemakkelijken; 38. onderstreept dat het gebruik op grote schaal van fossiele brandstoffen bij de opwekking van energie in de gehele wereld een voorname bron van CO2-emissies vormt; erkent dat fossiele brandstoffen op de middellange termijn een belangrijke rol in de energievoorziening zullen blijven spelen; dringt er bij de onderhandelende partijen op aan een groot belang toe te kennen aan de verdere ontwikkeling en het verdere gebruik van duurzame technologieën voor een efficiënt en emissiebeperkend gebruik van fossiele brandstoffen voor het opwekken van elektriciteit; 39. is van oordeel dat zowel de emissiereductiedoelen als de financieringstoezeggingen moeten worden onderworpen aan een nadrukkelijker handhavingsregeling, met inbegrip van een vroegtijdig waarschuwingssysteem en sancties, zoals intrekking van toekomstige Toegewezen Eenheden; Aanpassing 40. onderstreept de historische verantwoordelijkheid van de ontwikkelde landen voor een onomkeerbare klimaatverandering en herinnert aan de verplichting de ontwikkelingslanden en minst ontwikkelde landen te helpen zich aan deze veranderingen aan te passen; 41. vraagt de EU en de lidstaten de ontwikkelingslanden te helpen bij hun capaciteitsopbouw om zich aan de klimaatverandering aan te passen en voldoende technologische steun te verlenen aan de landen die het meest door een veranderend milieu worden getroffen; 42. onderkent het belang van proactieve aanpassing aan onvermijdelijke klimaatverandering, in het bijzonder in de meest kwetsbare gebieden en groepen binnen samenlevingen en benadrukt het belang van bewustmaking om de aanpassing aan de klimaatverandering op een zo efficiënt mogelijke wijze te laten verlopen; 43. onderstreept dat de EU en de lidstaten ook acties moeten bevorderen ter ondersteuning van een spoedige uitvoering van aanpassingsmaatregelen binnen de EU, teneinde middelen voor toekomstige internationale maatregelen beschikbaar te houden; Technologische samenwerking en onderzoek 44. is ervan overtuigd dat een nieuwe benadering van technologische samenwerking vereist is om de nodige versnelling van het innovatietempo en vergroting van de verspreidingsschaal te bereiken, zodat alle landen toegang krijgen tot betaalbare, klimaatvriendelijke technologieën en daarbij rekening houden met vragen omtrent intellectuele-eigendomsrechten; 45. is van mening dat de overeenkomst van Kopenhagen moet voorzien in technologische actieprogramma's voor essentiële technologieën voor het aanpassen aan en opvangen van de gevolgen van de klimaatverandering, zodat in de gehele technologieketen steun wordt gegeven aan het bereiken van doelen als een aanzienlijke verhoging van de financiering van onderzoek, ontwikkeling en demonstratie in verband met aanpassing aan/opvangen van de gevolgen van de klimaatverandering; betuigt in dit verband zijn steun aan het oordeel van de Commissie dat de onderzoeks-, ontwikkelings − en demonstratiewerkzaamheden in de gehele wereld in verband met energie ten opzichte van hun huidige omvang vóór 2012 tenminste verdubbeld moeten worden en vóór 2020 verviervoudigd; 46. dringt er bij de ontwikkelde landen op aan meer te investeren in nieuwe en geavanceerde technologieën voor duurzame en energie-efficiënte productieprocessen; acht een verbetering van de financiering voor internationale samenwerking inzake klimaatverandering in het kader van het Zevende kaderprogramma voor onderzoek van essentieel belang; Een wereldwijde koolstofmarkt 47. benadrukt dat marktgerichte oplossingen, met inbegrip van de ontwikkeling van een wereldwijde koolstofmarkt via "cap and trade"-mechanismen of belastingregelingen in ontwikkelde landen, weliswaar in de nabije toekomst geen oplossing vormen voor ontwikkelingslanden, maar dat dit niettemin de langetermijndoelstelling van alle onderhandelingen moet blijven vormen; roept de EU en haar partners in de wereld op in de nabije toekomst naar de meest doeltreffende manier te zoeken om koppelingen tussen de EU-ETS en regionale of federale handelsregelingen in de VS en elders te bevorderen, die op hun beurt weer tot meer diversiteit van de reductiemogelijkheden, een adequatere omvang van de markten en meer liquiditeit, en uiteindelijk tot een efficiëntere verdeling van de middelen zouden kunnen leiden; 48. wijst erop dat een goed functionerende wereldwijde koolstofmarkt van wezenlijk belang is voor de economie van de EU, opdat zij haar ambitieuze toezeggingen inzake de vermindering van broeikasgasemissies tot 2020 kan nakomen; wijst op de noodzaak van een alomvattende internationale overeenkomst voor de periode na 2012 waarin wordt vastgelegd dat andere ontwikkelde landen vergelijkbare inspanningen zullen doen om het risico van koolstoflekken te bezweren, met name met het oog op de reductiedoelstellingen voor broeikasgassen voor de lange termijn; benadrukt in dit verband de sleutelrol van nauwe samenwerking tussen opkomende en ontwikkelde economieën; 49. ziet het Clean Development Mechanism (CDM) van het Kyoto-protocol als een mogelijke manier om de ontwikkelingslanden in staat te stellen aan de koolstofmarkt deel te nemen; onderstreept evenwel dat het gebruik van compensaties waarmee ontwikkelde landen aan de emissiereductiedoelstellingen voldoen geen deel kan uitmaken van de verantwoordelijkheid van de ontwikkelingslanden om hun broeikasgasemissies in het kader van een internationale klimaatveranderingsovereenkomst te beperken, en geen substituut vormt voor financiële en technologische steun aan ontwikkelingslanden voor hun reductiemaatregelen; 50. dringt er bovendien op aan dat strenge kwaliteitsnormen voor projecten deel moeten uitmaken van toekomstige compensatiemechanismen om te voorkomen dat de ontwikkelde landen in plaats van de ontwikkelingslanden goedkopere reductieopties voor zich opeisen, en dat zij de garantie moeten bieden dat dergelijke projecten van een hoog niveau zijn, met betrouwbare, controleerbare en concrete emissiebeperkingen die ook een duurzame ontwikkeling in dergelijke landen ondersteunen; 51. is van mening dat het CDM en de gezamenlijke toepassing (JI) moeten worden hervormd met inachtneming van deze kwaliteitsnormen voor projecten; onderschrijft bovendien het standpunt van de Commissie dat voor de periode na 2012 sectorale mechanismen moeten worden overeengekomen voor economisch sterker ontwikkelde ontwikkelingslanden, zodat zij een doeltreffend middel kunnen gaan vormen om het klimaat te beschermen en duurzame ontwikkeling in ontwikkelingslanden te bevorderen; 52. benadrukt dat de EU en de lidstaten eerst binnen de EU hun toezeggingen inzake bestrijding van klimaatverandering gestand moeten doen en herinnert alle partijen eraan dat het gebruik van flexibele mechanismen tot een minimum moet worden beperkt; Verandering van landgebruik, ontbossing en aantasting van bossen en van natuurlijke hulpbronnen 53. is van mening dat aan ontwikkelingslanden substantiële financiële steun alsmede technische en administratieve bijstand moet worden geboden om de bruto tropische ontbossing uiterlijk tegen 2020 tot staan te brengen, en dat vastbeslotenheid op dit vlak van doorslaggevend belang zal zijn in de internationale onderhandelingen voor een uitgebreide en wereldwijde klimaatovereenkomst voor de periode na 2012; 54. onderstreept dat de instandhouding van natuurlijke koolstofputten de meest efficiënte en effectieve manier is om de klimaatverandering te milderen en geen schadelijke of onvoorziene neveneffecten heeft; is bovendien van mening dat een alomvattend bosbouwbeleid van onschatbare waarde is voor de aanpak van de klimaatverandering; 55. dringt erop aan dat de EU er zich toe verbindt bij te dragen aan de internationale financiële inspanningen om ontbossing tegen te gaan en bebossing voor niet-commerciële doeleinden in de hele wereld te bevorderen; 56. benadrukt dat de bescherming van bossen essentieel is voor het welslagen van de klimaatbescherming wereldwijd, en roept de EU en de lidstaten met klem op de noodzaak van de instandhouding van bossen te erkennen en dit aspect te verwerken in een internationale overeenkomst; 57. deelt de opvatting van de Commissie dat overheidsfinanciering het meest realistische instrument is waarmee stimuli kunnen worden gegeven om ontbossing in de periode tussen 2013 en 2020 tegen te gaan; verzoekt de EU en de lidstaten bovendien om voor het tijdvak 2010-2012 middelen beschikbaar te stellen voor vroegtijdig optreden in ontwikkelingslanden en steunt in dit verband het voorstel van de Commissie inzake de invoering van een wereldwijd boskoolstofmechanisme (GFCM) in het kader van het UNFCCC, gebaseerd op een regeling voor permanente financiering; verzoekt de lidstaten hun inzet voor stopzetting van de wereldwijde ontbossing, aantasting van bossen en land en verwoestijning te schragen door een substantieel gedeelte van de opbrengsten van de veiling van de EU-ETS te bestemmen voor het terugdringen van ontbossing en aantasting van bossen in de ontwikkelingslanden; verzoekt de lidstaten hun steun te geven aan het voorstel van de Commissie om het financieringsvoorstel van Noorwegen te omarmen en toekomstige veilingopbrengsten van de toegewezen hoeveelheden voor een deel aan het GFCM toe te wijzen; 58. beklemtoont dat het toekomstige GFCM gekoppeld moet zijn aan de besluiten en moet bijdragen tot de doelstellingen van het Verdrag inzake biologische diversiteit en dat de gevolgen voor de biodiversiteit expliciet het voorwerp moeten zijn van de activiteiten, regels en modaliteiten in het kader van het VN-programma "Vermindering van emissies afkomstig uit ontbossing en aantasting" (REDD); is van mening dat het GFCM eerst en vooral moet zorgen voor de bescherming van oerbossen; meent dat industriële bosbouwactiviteiten die slechts een geringe rol spelen bij de bestrijding van klimaatverandering en die de biodiversiteit in gevaar kunnen brengen, niet voor subsidie uit hoofde van het GFCM in aanmerking mogen komen; 59. benadrukt dat elke toekomstige GFCM de rechten van autochtone bevolkingsgroepen en plaatselijke gemeenschappen moet eerbiedigen, inclusief hun recht op collectieve eigendom en autonome inheemse grondgebieden, en moet voorzien in hun volledige en daadwerkelijke inspraak en medebeslissingsrecht op alle niveaus, ook bij de opstelling en tenuitvoerlegging van nationale REDD-plannen en de toewijzing of verdeling van subsidies; 60. dringt er bij de EU op aan strenge maatschappelijke en milieunormen voor REDD te stimuleren; verzoekt de EU te pleiten voor REDD-mechanismen die verder gaan dan de huidige projectmatige aanpak van CDM en die gericht zijn op de onderliggende oorzaken van ontbossing, zoals slecht bestuur, armoede, corruptie en gebrek aan rechtshandhaving, middels ondersteuning van beleids- en institutionele hervormingen op lokaal , regionaal en nationaal niveau; 61. wenst dat de milieueffectiviteit van de emissiebeperkingsdoelstellingen van bijlage I de leidraad wordt voor de wijze waarop de EU omgaat met internationale boekhoudregels voor bosbeheer en LULUCF in het algemeen; 62. wijst erop dat de praktijken die in diverse sectoren, zoals die in verband met waterbeheer, ecosysteembewaking, landbouwproductie, bodemgesteldheid, verandering van grondbestemming, gezondheidszorg, voedselveiligheid en risicobeperking bij rampen, worden gevolgd, de klimaatverandering mede veroorzaakt en verergerd hebben, maar dat die sectoren tegelijkertijd ook ernstig geleden hebben onder de negatieve gevolgen van die klimaatverandering; is van oordeel dat deze dimensies beide tot uiting moeten komen in de overeenkomst van Kopenhagen, en dat er gerichte maatregelen moeten worden genomen om ervoor te zorgen dat deze sectoren in hoge bijdrage bijdragen aan de strijd tegen klimaatverandering en zich in hoge mate daaraan kunnen aanpassen; Internationaal lucht- en zeevervoer 63. herinnert eraan dat de luchtvaart naast de koolstofemissies nog een reeks andere gevolgen heeft die het aardopwarmingspotentieel van die sector ruwweg verdubbelen; wenst dat de EU ervoor zorgt dat hiermee rekening wordt gehouden in de overeenkomst van Kopenhagen; 64. dringt, gezien het mislukken van de besprekingen met de Internationale burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) en de Internationale maritieme organisatie (IMO), aan op opname van de internationale lucht- en zeevaart in een overeenkomst in het kader van het UNFCCC; 65. dringt erop aan dat in internationale overeenkomsten in de lucht- en zeevaartsector dezelfde bindende doelstellingen worden opgenomen als die welke voor andere sectoren gelden; dringt er verder op aan dat in een wereldomvattend kader ten minste 50% van de rechten op dit gebied wordt geveild; Rol van het maatschappelijk middenveld 66. wijst op het grote belang van brede informatie, raadpleging en participatie van de plaatselijke bevolking in het kader van besluitvormingsprocessen en spoort met name steden, regio's en agglomeraties ertoe aan om, met steun van de overheid, hun eigen voorlichtingscampagnes te lanceren, bijvoorbeeld ook in verband met specifieke reductiedoelstellingen; 67. erkent, gezien het feit dat twee derde deel van de mensheid in 2030 in stedelijke centra zal wonen, dat aan steden, lokale en regionale autoriteiten een cruciale rol zal toekomen bij de uitvoering van praktische klimaatacties; is verheugd over de inzet die de World Mayors and Local Governments Climate Protection Agreement toonde en dringt erop aan dat de EU de inschakeling van steden, lokale en regionale autoriteiten bevordert bij de ontwikkeling en uitvoering van nationale strategieën inzake klimaatverandering, waaronder actieplannen voor het opvangen van de gevolgen en actieprogramma's op het gebied van aanpassing; Delegatie van het Europees Parlement 68. is van mening dat de EU-delegatie een belangrijke rol in deze onderhandelingen over klimaatverandering vervult, en acht het dan ook onaanvaardbaar dat de leden van het Europees Parlement die deel uitmaken van die delegatie niet in staat waren de EU-coördinatievergaderingen op de vorige Conferentie van de partijen bij te wonen; verwacht dat de deelnemers van het Europees Parlement in Kopenhagen wél toegang tot dergelijke vergaderingen krijgen, ten minste in de hoedanigheid van waarnemer, al dan niet met het recht om het woord te voeren; o o o 69. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en het secretariaat van het Raamverdrag van de Verenigde Naties over klimaatverandering, met het verzoek haar te doen toekomen aan alle verdragsluitende partijen buiten de EU. Het Europees Parlement , – gelet op het Verdrag van Lissabon, met name de bepalingen aangaande de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid ("de RVVR") en het nieuwe juridische kader dat dit Verdrag biedt voor de bescherming van de fundamentele rechten en de versterking van het burgerschap van de Unie, de artikelen 2, 6 en 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zoals gewijzigd bij het Verdrag van Lissabon, Protocol nr. 8 bij het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), zoals ingevoegd bij het Verdrag van Lissabon, betreffende de toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden ("het EVRM"), en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ("het Handvest"), dat dezelfde juridische waarde heeft als de Verdragen, – gezien de mededeling van de Commissie van 10 juni 2009 getiteld "Een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht ten dienste van de burger" ( COM(2009)0262 ), waarin zij haar prioriteiten in de RVVR voor de periode 2010-2014 uiteenzet en ook een evaluatie geeft van het Haags programma en het actieplan ( COM(2009)0263 ) en het daarmee samenhangende implementatiescorebord (SEC(2009)0765), alsook gezien de bijdragen van de nationale parlementen, de maatschappelijke organisaties en de EU-agentschappen en -organen, – gezien het ontwerpdocument van het voorzitterschap van de Raad van 16 oktober 2009, met als titel "Het programma van Stockholm − een open en veilig Europa ten dienste van de burger" (14449/09), – gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie juridische zaken, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie constitutionele zaken in overeenstemming met artikel 51 van het Reglement, – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de RVVR sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam een fundamentele doelstelling van de Europese Unie is; overwegende dat het van wezenlijk belang is om terug te keren naar de oorspronkelijke geest van het programma van Tampere, waarin zowel strafrechtelijke als civielrechtelijke aspecten aan bod kwamen, en waarin de nadruk lag op de rechtstaat en de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, B. overwegende dat de globalisering niet enkel de financiële sector beïnvloedt, maar eveneens in toenemende mate de RVVR; overwegende dat hierdoor een meer holistische beleidsaanpak nodig is in combinatie met maatregelen om dringende kwesties op het vlak van migratie en asiel aan te pakken, en met name meer diepgaande uitwisselingen en samenwerking tussen degenen die betrokken zijn bij het beleid inzake justitie en binnenlandse zaken, ontwikkeling, internationale handel en sociale zaken, C. overwegende dat het Verdrag van Lissabon, dat recentelijk langs parlementaire weg of per referendum is goedgekeurd, zal zorgen voor een hervorming van de rechtsgronden, doelstellingen, instrumenten en besluitvormingsprocedures van de met de RVVR verband houdende beleidsgebieden, D. overwegende dat de rechten en de institutionele rol die voor de eerste maal door het Verdrag van Lissabon aan de nationale parlementen worden toegewezen, met name een positief effect zullen hebben op de ontwikkeling en de werking van de RVVR, onder meer omdat de eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel beter gewaarborgd zal zijn, E. overwegende dat op veel beleidsterreinen van justitie en binnenlandse zaken nationale oplossingen niet meer toereikend zijn en dat het daarom noodzakelijk is te komen tot Europese antwoorden op de internationale uitdagingen van migratie, veiligheid en technologie, met inbegrip van informatie- en communicatietechnologie, F. overwegende dat de ontmanteling van de controle aan de binnengrenzen van de EU één van de grootste successen van de Europese integratie is, G. overwegende dat de burgers op het niveau van de Unie rechtstreeks vertegenwoordigd zijn in het Europees Parlement en dat de lidstaten in de Raad worden vertegenwoordigd door hun regeringen, die op hun beurt op democratische wijze verantwoording moeten afleggen aan hun nationale parlementen; overwegende dat de noodzakelijke parlementarisering van de Europese Unie daarom moet berusten op een verruiming van de bevoegdheden van het Europees Parlement ten aanzien van alle besluitvorming van de Unie enerzijds, en op een versterking van het toezicht van de nationale parlementen op hun regeringen anderzijds, H. overwegende dat gemeenschappelijke maatregelen binnen de bevoegdheid van de Gemeenschap moeten vallen, en dat er alleen sprake dient te zijn van een Europese aanpak wanneer dit meer perspectief op succes biedt dan nationale acties, I. overwegende dat de burgerrechten en de rechten op bescherming binnen de EU, vooral op het gebied van gegevensbescherming, in acht moeten worden genomen, en dat het gemeenschappelijke beleid inzake justitie en binnenlandse zaken aan parlementair toezicht onderworpen moet blijven, J. overwegende dat transparantie in het wetgevingsproces van essentieel belang moet zijn en dat de burgers en dat nationale parlementen en onderdanen de formulering en uitvoering van het met de RVVR verband houdende beleid moeten kunnen volgen en controleren, K. overwegende dat de toetreding van de Unie tot het EVRM, die door het Verdrag van Lissabon is vastgelegd, de bescherming van de fundamentele rechten in de Unie, zoals gebaseerd op het Handvest van de grondrechten en de jurisprudentie van het Hof van Justitie, en een waardevol element van aanvullende bescherming zal vormen, waarbij het wel van belang is om een duidelijk onderscheid te maken tussen de jurisdicties van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens en het Hof van Justitie, L. overwegende dat het, in het belang van het op een daadkrachtige en tijdige manier bestrijden van de georganiseerde misdaad, fraude en corruptie en het beschermen van de financiële belangen van de EU, nodig is de politiële en justitiële samenwerking te versterken, Europol en Eurojust op een meer systematische manier te betrekken bij onderzoeken, het ambt van Europese officier van justitie te creëren, en effectieve en meetbare resultaten te behalen; overwegende dat de EU-burgers willen dat de EU een grotere rol speelt in de strijd tegen de corruptie, M. overwegende dat de prioriteiten voor de komende vijf jaar op het gebied van civiele rechtspleging moeten beantwoorden aan de door de individuele burgers en bedrijven geuite behoeften, N. overwegende dat voor wederzijdse erkenning, als hoeksteen van de RVVR, wederzijds vertrouwen in de rechtsstelsels van andere landen vereist is, en dat deze waarden enkel kunnen worden gewaarborgd door wederzijdse kennis en begrip, waardoor een Europese justitiële cultuur tot stand wordt gebracht, O. overwegende dat de Europese justitiële ruimte moet berusten op een Europese justitiële cultuur onder de rechtsbeoefenaars, rechters en openbare aanklagers, die niet alleen gebaseerd is op EU-recht, maar wordt ontwikkeld via wederzijdse kennis en begrip van de nationale rechtssystemen, een ingrijpende hervorming van de universitaire curricula, uitwisselingen, studiebezoeken en gezamenlijke opleidingen met de actieve steun van het Europees netwerk voor justitiële opleiding en de Europese Rechtsacademie, P. overwegende dat wederzijds vertrouwen eveneens afhankelijk is van een permanente beoordeling van de doeltreffendheid en de resultaten van de verschillende nationale stelsels, zowel uitgevoerd op nationaal als op Europees niveau; overwegende dat in dit verband moet worden gewezen op het uiterst waardevolle werk van het Europees comité voor een doelmatige rechtspleging van de Raad van Europa, Q. overwegende dat de Europese netwerken van de verschillende takken van het gerechtelijk apparaat (het Europees netwerk voor justitiële opleiding, het Europees Netwerk van Raden voor de rechtspraak, het netwerk van voorzitters van de Hoge Rechtscolleges van de Europese Unie, het Eurojustitie-netwerk van Europese procureurs-generaal, het Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken en netwerken van rechtsbeoefenaars) een actieve rol moeten spelen bij de verdere totstandbrenging van een Europese justitiële cultuur, gelet op zijn resolutie van 10 september 1991 over de oprichting van een Europese Academie voor rechtswetenschappen (1) , zijn standpunt van 24 september 2002 over de aanneming van een besluit van de Raad tot instelling van een Europees netwerk voor justitiële opleiding (2) , zijn resolutie van 9 juli 2008 over de taak van de nationale rechter binnen het Europees gerechtelijk apparaat (3) , en zijn aanbeveling aan de Raad van 7 mei 2009 betreffende de ontwikkeling van een EU-ruimte voor strafrechtspleging (4) , R. overwegende dat de cybercriminaliteit de laatste jaren aanzienlijk is toegenomen, waardoor meer complexe rechtszaken aanhangig worden gemaakt en extra druk op de capaciteit van de rechtbanken ontstaat; overwegende dat het, gelet op deze ontwikkelingen, nodig is de oprichting van een Europees Hof voor internetzaken, gespecialiseerd in zaken met betrekking tot cybercriminaliteit, te onderzoeken, Vooruitzichten voor de RVVR in het kader van het Verdrag van Lissabon 1. merkt op dat het nieuwe meerjarenprogramma in de RVVR waarschijnlijk zal worden goedgekeurd en uitgevoerd krachtens het nieuwe wettelijke kader dat in het Verdrag van Lissabon is vastgelegd, wat betekent dat het alle vernieuwingen die dit verdrag introduceert moet omvatten, namelijk: 2. merkt op dat de EU-maatregelen geloofwaardiger zullen zijn wanneer zij gebaseerd zullen zijn op een nieuw of hervormd rechtskader, met inbegrip van nieuwe bepalingen inzake de bescherming van de grondrechten, waaronder de rechten van nationale minderheden, nieuwe bepalingen ter voorkoming van elke vorm van ongelijkheid, met name tussen mannen en vrouwen (artikel 8 van het VWEU), of elke vorm van discriminatie (artikel 10 van het VWEU), bepalingen ter bevordering van de transparantie bij alle instellingen, organen, kantoren en agentschappen van de EU (artikel 15 van het VWEU), bepalingen inzake de bescherming van persoonsgegevens tegen misbruik door particuliere of openbare entiteiten (artikel 16 van het VWEU), inzake consulaire en diplomatieke bescherming (artikel 23 van het VWEU), inzake een gemeenschappelijk beleid op het vlak van asiel en immigratie (artikel 77 e.v. van het VWEU), inzake de verbetering van de integratie van onderdanen van derde landen (artikel 79, lid 4, van het VWEU) en inzake de verbetering van behoorlijk bestuur (artikel 298 van het VWEU); 3. onderstreept dat het van belang is de bevoegdheid van het Hof van Justitie onbeperkt uit te breiden, zowel om prejudiciële beslissingen te geven over elke binnen de RVVR vallende kwestie als om de Commissie in staat te stellen inbreukprocedures in te leiden (5) ; 4. wijst erop dat toegang tot de rechter voor burgers en ondernemingen ingewikkelder en minder transparant wordt door het bestaan van nationale "opt-outs" en dat deze, met het oog op eerlijkheid, coherentie en eenvoud, zoveel mogelijk moeten worden vermeden; 5. verheugt zich erover dat het Verdrag van Lissabon de medebeslissingprocedure als gewone wetgevingsprocedure introduceert met betrekking tot aspecten van de RVVR waar zij tot nu toe niet van toepassing was, waarmee de parlementaire controle op de diverse aspecten van het Europees beleid inzake justitie en binnenlandse zaken, en de maatregelen die in dit kader worden genomen, wordt gegarandeerd; meent dat de betrokkenheid van het Europees Parlement bij de ratificatie van internationale overeenkomsten slechts de noodzakelijke aanvulling vormt op bevoegdheden en verantwoordelijkheden die het op intern niveau zal krijgen, met name met betrekking tot kwesties die onder de huidige derde pijler vallen; 6. vindt dat het beginsel van solidariteit tussen lidstaten en tussen de lidstaten en de Unie in de RVVR een bijzondere betekenis krijgt en moet worden omgevormd tot actieve en verplichte solidariteit, met name wanneer het gaat om grenscontrole, immigratie, civiele bescherming en de solidariteitsclausule; 7. benadrukt dat de EU is gestoeld op het vrijheidsbeginsel; benadrukt dat ter versterking van deze vrijheid moet worden gestreefd naar het waarborgen van de veiligheid, waarbij de regelgeving en de verplichtingen op het gebied van de grondrechten in acht worden genomen, en dat het evenwicht tussen veiligheid en vrijheid tegen deze achtergrond moet worden gezien; Een meer coherent, transparant en democratisch meerjarenprogramma 8. is van mening dat het programma van Stockholm met name: 9. vindt dat één van de prioritaire doelstellingen bij de uitvoering van dit programma moet zijn er in een geest van loyale samenwerking voor te zorgen dat burgers overal een gelijkwaardige bescherming van hun grondrechten genieten, zowel wanneer zij met het door de Unie, met inbegrip van agentschappen en andere organen, als met het door de lidstaten uitgeoefende openbaar gezag worden geconfronteerd, en dat niemand nadelen ondervindt bij de uitoefening van de grondrechten die de burgers van de Unie hebben gekregen overeenkomstig de door de lidstaten gedeelde traditie van de mensenrechten en het beginsel van de rechtsstaat; Samenwerking tussen parlementen 10. merkt op dat in het door het Verdrag van Lissabon gecreëerde nieuwe wettelijke en institutionele kader verdere actie in de RVVR alleen kan worden ontwikkeld door het Europees Parlement, de nationale parlementen en de maatschappelijke organisaties op passende wijze daarbij te betrekken, teneinde een open en permanent debat tot stand te brengen; 11. vraagt een transparanter wetgevingsproces op EU- en nationaal niveau en is verheugd over de toepassing van de gewone wetgevingsprocedure, die een zo breed mogelijke toepassing van het recht op toegang tot documenten en informatie in het besluitvormingsproces mogelijk zal maken, met name in gevallen waarin een voorstel van invloed zou kunnen zijn op de rechten van het individu en van de burger, ongeacht of het initiatief door de Commissie dan wel door een groep van lidstaten is ingediend; 12. kondigt aan dat het Parlement − in het belang van transparant wetgeven op een internationaal niveau waar de Commissie communautaire bevoegdheid heeft verworven, waardoor het Parlement enkel het instemmingsrecht rest, zoals met name wordt aangetoond door de ontwikkelingen in verband met de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht − vastbesloten is de ontwikkelingen met betrekking tot de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht op de voet te volgen; verbindt zich ertoe de oprichting te steunen van een parlementair forum dat openstaat voor EP-leden en leden van de nationale parlementen, met als doel een mogelijkheid te bieden om de parlementsleden te informeren over de ontwikkelingen met betrekking tot de Conferentie, haar werkzaamheden en resultaten, en ervoor te zorgen dat de verschillende kwesties kunnen worden besproken op een openbaar forum; 13. verheugt zich erover dat het Verdrag van Lissabon een kader voor de beoordeling van RVVR-beleid biedt en vraagt dat een concreet toezicht- en evaluatiesysteem wordt opgezet, in het bijzonder op het gebied van rechtvaardigheid, dat is toegespitst op de kwaliteit, de doeltreffendheid en de eerlijkheid van de bestaande rechtsinstrumenten, van de rechtsbedeling en van de bescherming van de grondrechten, en waarbij het Europees Parlement en de nationale parlementen nauw worden betrokken; derhalve: 14. is van oordeel dat voorrang moet worden gegeven aan het verkleinen van de brede kloof tussen de op Europees niveau vastgestelde regels en beleidsmaatregelen en de tenuitvoerlegging ervan op nationaal niveau; 15. vraagt dat in het Europees Parlement jaarlijks een debat wordt gehouden over een periodieke evaluatie van de binnen het meerjarenprogramma behaalde resultaten, waarbij het maatschappelijk middenveld wordt betrokken, waarin de nadruk wordt gelegd op de bescherming van de grondrechten in de EU en dat gebaseerd is op verslagen van de Raad, de Commissie, de Europese Toezichthouder voor Gegevensbescherming en het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), alsook op beoordelingen en studies van onafhankelijke deskundigen, inbreng van maatschappelijke organisaties en parlementaire resoluties; Een Europa van rechten 16. is van oordeel dat effectieve bescherming en bevordering van de fundamentele rechten aan de basis liggen van de democratie in Europa en absolute vereisten zijn voor de consolidering van de RVVR; is dan ook stellig van mening dat de Raad en de Commissie verantwoordelijkheid dragen voor het actief voorstellen van maatregelen ter bevordering van de fundamentele rechten; 17. herinnert er eveneens aan dat de Unie toetreedt tot het EVRM en dat bijgevolg de onderhandelingen met het oog op de toetreding van de Unie tot het EVRM onmiddellijk van start moeten gaan; 18. verzoekt de Commissie het interinstitutioneel akkoord verder te ontwikkelen in het licht van het Verdrag van Lissabon en de gevolgen van de band tussen het EVRM, het Europees Hof voor de rechten van de mens en de Europese instellingen; 19. vraagt om een duidelijk en omvattend voorstel inzake de rechten van verdachten, om te waarborgen dat ze verzekerd zijn van een eerlijk proces, en verwerpt de stapsgewijze benadering die momenteel wordt gehanteerd; 20. herinnert eraan dat met het Verdrag van Lissabon ook het Handvest bindend wordt, op dezelfde wijze als de verdragen, en volledig van toepassing zal zijn op alle op het gebied van de RVVR genomen maatregelen, en dat op de naleving ervan zal worden toegezien door het Hof van Justitie; betreurt echter de invoering van het protocol ter beperking van de gevolgen van het Handvest voor het binnenlandse recht van twee lidstaten en herhaalt zijn bezorgdheid dat dit kan zorgen voor ongelijkheid tussen mensen; 21. roept op tot een diepgaande en onpartijdige heroverweging van de noodzakelijkheid, proportionaliteit en doeltreffendheid van bestaande maatregelen op het gebied van vrijheid en rechtvaardigheid, met inbegrip van hun impact op de bescherming en bevordering van de waarden en beginselen van de EU en de grondrechten van de burgers; vraagt dat voor elk nieuw beleid, wetgevingsvoorstel en programma een effectbeoordeling met betrekking tot de grondrechten en de EU-waarden wordt gemaakt, waarin duidelijk wordt vastgesteld welke grondrechten kunnen worden aangetast en welke maatregelen worden overwogen om deze rechten te waarborgen overeenkomstig de beginselen van evenredigheid en noodzakelijkheid; is van oordeel dat het FRA moet worden geraadpleegd in de hele beleidscyclus van wetgevingsvoorstellen die gevolgen hebben voor de grondrechten en de mensenrechten en verzoekt de Commissie voor elk van de verslagen van het FRA een officieel antwoord op te stellen, inclusief een lijst met voorgestelde maatregelen om de door het FRA aan de orde gestelde kwesties aan te pakken; 22. roept ertoe op de waarden van de EU, waaronder het in alle beleidsmaatregelen integreren van de mensenrechten, op te nemen als elementaire doelstelling in alle overeenkomsten van de EU met derde landen, en tevens deel te laten uitmaken van alle externe aspecten van de RVVR, in het bijzonder met het oog op de nieuwe instrumenten die het verdrag van Lissabon voor dit doel biedt; erkent het belang van een adequaat en consistent binnenlands mensenrechtenbeleid, teneinde de nodige geloofwaardigheid tegenover de buitenwereld te verwerven en te behouden; 23. is van oordeel dat de doodstraf een wrede, onmenselijke en vernederende straf is en spoort de Unie en de lidstaten met klem aan te werken aan de afschaffing ervan in alle landen van de wereld; 24. roept er in het kader van de externe dimensie van het beleid inzake vrijheid, veiligheid en recht toe op de mensenrechten en de fundamentele vrijheden te eerbiedigen, te beschermen en te bevorderen en dringt erop aan dat de internationale samenwerking op die waarden wordt gebaseerd, dat foltering niet wordt geduld, dat een definitief einde wordt gemaakt aan buitengewone uitleveringen en dat een gedegen onderzoek naar dergelijke praktijken wordt ingesteld om ervoor te zorgen dat deze in de toekomst niet nog eens plaatsvinden; Bestrijding van discriminatie, bevordering van integratie 25. vraagt dat er initiatieven worden genomen om de EU-burgers en -ingezetenen volledig te informeren over hun grondrechten, met inbegrip van bewustmakingscampagnes die zowel gericht zijn op het grote publiek als op kwetsbare groepen, informele onderwijsinitiatieven en de integratie van non-discriminatie en gelijkheid in formele onderwijsprogramma's; vraagt eveneens dat de instellingen van de EU en van de lidstaten die actief betrokken zijn bij de RVVR meer bewust worden gemaakt van het essentiële belang van de grondrechten, en om de mogelijkheden te onderzoeken om zich op nationaal of Europees niveau tot de rechter te wenden wanneer deze rechten niet worden nageleefd; 26. onderstreept dat de toenemende onverdraagzaamheid in de EU niet alleen moet worden aangepakt via de volledige tenuitvoerlegging van Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 inzake de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (6) , maar ook via verdere Europese wetgeving op het gebied van door haat ingegeven misdaden; 27. meent dat diversiteit de Unie verrijkt en dat de Unie een veilige omgeving moet zijn, waar verschillen en nationale gevoeligheden worden geëerbiedigd en de meest kwetsbare personen, zoals de Roma, worden beschermd; dringt er bijgevolg op aan dat de actieve bewustmaking van de anti-discriminatiewetgeving en van gendergelijkheid en de bestrijding van armoede, discriminatie op grond van geslacht, seksuele geaardheid, leeftijd, handicap, religie of geloof, kleur, afkomst, nationale of etnische afstamming, racisme, antisemitisme, xenofobie en homofobie en de bescherming van kinderen en minderheden, prioriteiten moeten zijn van het programma van Stockholm; is van mening dat het volledig benutten van de bestaande instrumenten en maatregelen om geweld tegen vrouwen aan te pakken ten volle moet worden nagestreefd en verwezenlijkt; dringt er bijgevolg bij het Spaanse voorzitterschap en de volgende voorzitterschappen op aan tijdens hun mandaat een impuls te geven aan het Europese beschermingssysteem, om te garanderen dat de slachtoffers van dergelijke misdaden in alle lidstaten hetzelfde niveau van bescherming genieten; 28. herinnert eraan dat, vanuit het standpunt van een gewone burger, sociale uitsluiting één van de grootste bedreigingen van de interne veiligheid is; wijst erop dat werkloosheid en andere inkomensproblemen, zoals een overmatige schuldenlast, verergerd door de mondiale financiële crisis, het risico op uitsluiting verhogen, en dat etnische minderheden zeer kwetsbaar zijn, aangezien zij eveneens het risico lopen slachtoffer te worden van discriminatie en racistische misdrijven; 29. vraagt dat het FRA betrouwbare en vergelijkbare statistische gegevens over alle vormen van discriminatie, inclusief discriminatie van nationale minderheden, verzamelt en bundelt en in een gemakkelijk te begrijpen vorm publiceert en dringt aan op gelijke behandeling van de verschillende vormen van discriminatie, met inbegrip van vergelijkende gegevens over geweld tegen vrouwen in de EU; deelt de mening van het trio-voorzitterschap van de Raad (Spanje, België en Hongarije) dat een mogelijke herziening van het mandaat van het FRA zo spoedig mogelijk moet plaatsvinden en dat een dergelijke herziening de mogelijkheid biedt de samenwerking met de Raad van Europa te versterken en na te denken over een mogelijke uitbreiding van het mandaat van het FRA, dat op dit moment beperkt is tot het uitoefenen van toezicht op de situatie van de grondrechten binnen de Europese Unie; 30. is van mening dat de Unie en de lidstaten hun krachten moeten bundelen voor de volledige integratie van kwetsbare groepen, in het bijzonder de Roma-gemeenschap, in de samenleving door ervoor te zorgen dat zij worden opgenomen in het schoolsysteem en de arbeidsmarkt, en door maatregelen te nemen die voorkomen dat zij aan geweld worden blootgesteld; 31. benadrukt dat de EU-wetgeving en de beleidsmakers weliswaar hebben gezorgd voor een uitgebreide wetgeving tegen de meervoudige discriminatie van vrouwen met een minderheidsachtergrond, in het bijzonder Roma-vrouwen, maar dat er in de praktijk geen significante vooruitgang kan worden aangetoond; doet daarom een beroep op de lidstaten om de uitvoering onder de loep te nemen die gegeven wordt aan alle maatregelen die genomen zijn in verband met het verschijnsel van meervoudige discriminatie; 32. acht het van essentieel belang dat de Europese Unie werk maakt van een richtlijn en een Europees actieplan inzake geweld tegen vrouwen, met het oog op preventie van geweld, bescherming van de slachtoffers en vervolging van de daders; acht het noodzakelijk dat de Europese Unie mechanismen instelt die ervoor zorgen dat de genderdimensie en de analyse van mensenhandel een onderdeel vormen van alle beleidsmaatregelen die gericht zijn op preventie en bestrijding van mensenhandel; Versterking van de aan het burgerschap van de Unie verbonden rechten 33. wijst erop dat de burgers, door de opneming van het "burgerinitiatief" in het Verdrag van Lissabon, rechtstreeks zullen deelnemen aan de uitoefening van de bevoegdheden van de Unie, daar zij voor het eerst rechtstreeks bij het initiëren van Europese wetgevingsvoorstellen worden betrokken; vraagt met aandrang dat dit nieuwe instrument zodanig wordt geïmplementeerd dat de mensen echt worden aangemoedigd om er gebruik van te maken, en roept de Commissie op naar behoren rekening te houden met alle initiatieven die in overeenstemming zijn met de wettelijke criteria; 34. is verheugd over de bepalingen in het Verdrag van Lissabon betreffende het burgerinitiatief en spoort de Commissie aan bij het doen van een voorstel betreffende de toepassingsmodaliteiten ervan naar behoren rekening te houden met de rol van het Parlement en de bestaande regels ten aanzien van verzoekschriften; 35. is van plan een nieuw voorstel in te dienen voor een grondige hervorming van de wet betreffende de verkiezingen voor het Europees Parlement; herhaalt zijn standpunt dat, om de Europese burgers ertoe aan te sporen deel te nemen aan de Europese verkiezingen in hun plaats van verblijf, de Raad volgens de modaliteiten die hij moet vastleggen, voorwaarden zou moeten creëren ter vergemakkelijking van de uitoefening van het actieve en passieve kiesrecht; 36. verzoekt de lidstaten volledig uitvoering te geven aan de met het burgerschap van de Unie verbonden rechten, zodat de burgers van de Unie hun recht op vrij verkeer kunnen uitoefenen samen met hun gezinsleden en zo onbeperkt overal in de Unie kunnen reizen, werken, studeren, met pensioen gaan, aan politiek en het democratische leven deelnemen en een gezinsleven hebben, en hun socialezekerheidsrechten behouden, ongeacht hun verblijfplaats; is van oordeel dat de lidstaten ervoor dienen te zorgen dat de burgers van de EU hun actieve kiesrecht in gemeenteraadsverkiezingen gemakkelijk kunnen uitoefenen; 37. verzoekt de lidstaten om, onverminderd de nationale wetgevingen inzake familierecht, te zorgen voor vrij verkeer voor de EU-burgers en hun familieleden, met inbegrip van geregistreerde partnerschappen en huwelijken, overeenkomstig de artikelen 2 en 3 van Richtlijn 2004/38/EG, van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden (7) en alle vormen van discriminatie, met inbegrip van discriminatie op grond van seksuele geaardheid, te vermijden; 38. verzoekt de Commissie en de lidstaten te onderzoeken hoe het vrije verkeer van EU-burgers kan worden vergemakkelijkt door diegenen die besluiten van dat recht gebruik te maken te helpen bij het integreren en participeren in het gastland waar zij in de uitoefening van hun recht op vrij verkeer binnen de Europese Unie besluiten naartoe te emigreren; 39. meent dat de uitoefening van deze vrijheden moet worden verzekerd over de nationale grenzen heen en dat de EU-burgers hun specifieke rechten zelfs buiten de Unie ten volle moeten kunnen uitoefenen; benadrukt derhalve het belang van versterking van de coördinatie en samenwerking op het gebied van consulaire bescherming; 40. vraagt de lidstaten om op een eerlijke en consequente manier uitvoering te geven aan hun verplichting om te zorgen voor consulaire en diplomatieke bescherming voor de burgers van de Unie door middel van de uitvoering van een overeenkomst over het minimumniveau van consulaire bijstand dat wordt geboden aan EU-burgers buiten het grondgebied van de EU; 41. verzoekt de Raad en de Commissie prioriteit toe te kennen aan het verbeteren van de transparantie van en de toegang tot documenten, gezien het cruciale belang hiervan voor de totstandbrenging van een burgergeoriënteerde EU; 42. is ingenomen met het feit dat in het programma van Stockholm verwezen wordt naar de participatie in het democratisch leven van de Europese Unie; dringt er bij de Raad op aan om in het programma van Stockholm een specifieke sectie op te nemen aangaande passende maatregelen die nodig zijn om vrouwen beter in staat te stellen om deel te nemen aan verkiezingscampagnes en aan het politieke leven in het algemeen, om aldus bij te dragen tot de terugdringing van het nog bestaande democratisch tekort, zoals dat blijkt uit de beperkte vertegenwoordiging van vrouwen in verkiezingen op gemeentelijk, nationaal en Europees niveau; Migratie 43. is van oordeel dat elke alomvattende benadering van immigratie rekening moet houden met de zogenaamde "push"-factoren die mensen ertoe brengen hun eigen land te verlaten, en duidelijke plannen zou moeten omvatten voor ontwikkeling en investeringen in de landen van herkomst en transit, in het bijzonder door middel van het vergemakkelijken van het overmaken van geld door migranten naar hun landen van herkomst of het ontwikkelen van handels- en landbouwbeleid dat economische kansen creëert, alsmede door middel van het bevorderen van democratie, de rechtstaat, mensenrechten en fundamentele vrijheden; 44. beklemtoont de noodzaak van het continu verder ontwikkelen, in nauwe samenwerking met de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR) en de betrokken derde landen, van voldoende gefinancierde en ambitieuze regionale beschermingsprogramma's; 45. vindt dat het communautair integratie-, immigratie- en asielbeleid moeten stoelen op de volledige eerbiediging van de grondrechten en het Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens en fundamentele vrijheden, om een effectieve bescherming van mensenrechten voor onderdanen van derde landen te verzekeren, alsmede de volledige naleving van het beginsel van niet-terugzending; wijst erop dat het immigratie- en asielbeleid daarnaast oog moet hebben voor de behoeften van de meest kwetsbare groepen, zoals vluchtelingen en asielzoekers, en met name minderjarigen en niet-begeleide minderjarigen; dringt aan op de totstandkoming van een coherent en alomvattend juridisch kader voor het vergemakkelijken van legale migratie; 46. dringt aan op de ontwikkeling van een sterker immigratiebeleid dat nauw is verbonden met het communautaire beleid op andere terreinen, met name het werkgelegenheidsbeleid, teneinde legale immigratie tot een alternatief te maken voor illegale immigratie en de positieve effecten voor zowel de lidstaten als voor het welzijn van de immigranten te maximaliseren; 47. wijst met klem op de noodzaak van consolidering van de alomvattende benadering van de EU van migratie, zodat nieuwe mogelijkheden worden gecreëerd voor politieke dialoog en samenwerking met derde landen, gericht op het verbeteren van immigratiestromen, het voorkomen van humanitaire rampen; 48. onderstreept de noodzaak het migratie- en ontwikkelingsbeleid nauw op elkaar af te stemmen en de dialoog met de landen van herkomst en de transitlanden te intensiveren, zodat vooral het probleem van illegale migratie kan worden voorkomen; onderstreept in dit verband dat een effectieve, gemeenschappelijke aanpak de lidstaten betere voorwaarden biedt om vorm te geven aan legale migratie; Asiel 49. dringt aan op verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel, teneinde te komen tot een "Europa van het asiel" zoals bedoeld in het Europees pact inzake immigratie en asiel; is van oordeel dat een gemeenschappelijke procedure moet leiden tot meer consistentie en een betere kwaliteit van de besluitvormingsprocedure voor asielzaken in de lidstaten, teneinde de beschermingskloof in Europa te dichten; 50. dringt er bij de Raad en de lidstaten op aan zich te houden aan de wettelijke definitie van vluchteling zoals die is vastgelegd in het VN-Verdrag betreffende de status van vluchtelingen; 51. is van mening dat solidariteit weliswaar de centrale pijler van een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid moet blijven, maar dat dit ook solidariteit moet inhouden met lidstaten die zich houden aan hun internationale verplichtingen op het vlak van de bescherming van vluchtelingen en asielzoekers, en dat er derhalve voor moet worden gezorgd dat geen enkele lidstaat op dit punt verzaakt; 52. herinnert eraan dat asiel een recht is dat moet worden gegarandeerd aan alle mensen die op de vlucht zijn voor conflicten en geweld; veroordeelt uitwijzing en collectieve uitzetting naar landen waar de mensenrechten niet worden geëerbiedigd of die het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen niet hebben ondertekend; 53. moedigt onderhandelingen aan over reeds ingediende en toekomstige wetgevingsvoorstellen betreffende Europese asielinstrumenten, teneinde te komen tot betere normen en leemtes in het bestaande juridisch kader te dichten; 54. dringt bovendien aan op solidariteit tussen de lidstaten enerzijds en asielzoekers en andere vluchtelingen anderzijds; 55. vraagt dat de lidstaten zich actief inzetten en blijk geven van hun volledig engagement voor solidariteitsmechanismen zoals het door de Commissie geplande proefproject voor interne herverdeling van de personen die voor internationale bescherming in aanmerking komen, alsook voor andere initiatieven die tot solidariteit op de lange termijn tussen de lidstaten leiden, en om regionale beschermingsprogramma's te bevorderen; meent in dit verband dat er een transparant systeem moet komen voor de beoordeling van de capaciteit van elke lidstaat en dat de rol die het EASO daarbij moet spelen, nader moet worden omschreven; verzoekt op grond hiervan om een open debat over de verschillende beschikbare opties met het oog op de vaststelling van een verplicht mechanisme voor effectieve solidariteit, met name door middel van interne herverdeling; 56. dringt in dit verband aan op de onmiddellijke formalisering van het beginsel van "solidariteit en rechtvaardige verdeling van verantwoordelijkheid", zoals vastgelegd in artikel 80 van het VWEU, dat een systeem van "verplichte en onherroepelijke solidariteit" zou moeten omvatten, in combinatie met meer samenwerking met derde landen, met name met buurlanden, om hen te helpen bij het ontwikkelen van hun asiel- en beschermingssystemen op een wijze die de grondrechten en de internationale beschermingsnormen respecteert, realistische verwachtingen wekt en de toegang tot bescherming in de EU niet ondermijnt of probeert te vervangen; 57. is van mening dat er behoefte bestaat aan een partnerschapsbenadering met de herkomst- en transitlanden om ervoor te zorgen dat zij een actieve rol spelen bij het helpen beheren van de migratiestromen, het voorkomen van illegale immigratie door potentiële migranten te informeren over de risico's daarvan, en het opzetten van doeltreffende voorlichtingscampagnes over de mogelijkheden van legale migratie naar en legaal werken in de lidstaten van de EU; 58. benadrukt dat alle overeenkomsten met herkomst- en transitlanden, zoals Turkije en Libië, hoofdstukken over samenwerking op het gebied van immigratie moeten bevatten, waarin voldoende rekening wordt gehouden met de situatie van lidstaten die het meest aan migratiestromen worden blootgesteld en met de nadruk op het bestrijden van illegale immigratie en mensenhandel door middel van het vergemakkelijken van het werk van Frontex; 59. dringt aan op verdere samenwerking voor het versterken van maatregelen voor het waarborgen van een daadwerkelijke en snelle terugkeer van illegale migranten die geen bescherming nodig hebben, met toekenning van prioriteit aan vrijwillige terugkeer; 60. dringt aan op het aannemen van maatregelen om de obstakels voor de uitoefening van het recht op gezinshereniging door onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van de EU verblijven, weg te werken; 61. benadrukt dat het belangrijk is migranten toegang te geven tot justitie, huisvesting, onderwijs en gezondheidszorg, onder andere overeenkomstig het Internationaal Verdrag ter bescherming van de rechten van alle arbeidsmigranten en hun familieleden; 62. roept de Commissie op met praktische voorstellen te komen voor een effectieve bestrijding van misbruik van asielprocedures; 63. wijst erop dat circulaire migratie moet worden bevorderd, maar herinnert eraan dat deze aanpak niet mag leiden tot sociale en loondumping en dat de behoefte aan integratiemaatregelen niet mag worden genegeerd; Grenzen en visa 64. vraagt dat een alomvattend ontwerp wordt goedgekeurd waarin de algemene doelstellingen en de opbouw van de geïntegreerde grensbeheerstrategie van de Unie worden uiteengezet, opdat er daadwerkelijk een gemeenschappelijk beleid wordt gevoerd op het gebied van asiel, immigratie en controle aan de buitengrenzen, in overeenstemming met artikel 67, lid 2, van het VWEU; 65. dringt aan op een strategische benadering op het gebied van het visumbeleid, teneinde te komen tot een samenhangend geheel van acties, interne regelingen en externe verplichtingen, met inbegrip van waarborgen voor gelijke behandeling van lidstaten door derde landen; 66. roept de Commissie op om conclusies te trekken uit de tenuitvoerlegging van de visum- en overnameovereenkomsten, alsook uit de reeds bestaande bilaterale overeenkomsten inzake lokaal grensverkeer tussen de Europese Unie en haar oosterburen in de context van het liberaliseringsproces op visumgebied in de Westelijke Balkan, en vervolgens van geval tot geval een reeks duidelijke criteria en benchmarks vast te stellen, teneinde de bestaande visumovereenkomsten te evalueren en te verbeteren en toe te werken naar een visumvrij reisgebied, met als doel de bevordering van persoonlijke contacten; 67. verzoekt de Commissie, teneinde het visumwederkerigheidsbeginsel met derde landen doeltreffender te kunnen toepassen en dus gelijke behandeling van alle EU-burgers ter zake te garanderen, haar strategie te herzien door gebruik te maken van alle instrumenten waarover zij beschikt, zoals sancties, en deze kwestie te binden aan haar onderhandelingen met de betrokken derde landen; 68. is van mening dat het Frontex als een essentieel instrument in de globale immigratiestrategie van de Unie, de mensenrechten van migranten volledig moet eerbiedigen; wenst dat de parlementaire controle op zijn activiteiten wordt versterkt en is voorstander van de herziening van zijn mandaat − met inbegrip van een duidelijk kader voor terugkeeroperaties die beantwoorden aan de internationale normen ten aanzien van de mensenrechten en de oprichting van regionale en gespecialiseerde bureaus − teneinde de rol van dit agentschap te versterken; 69. herinnert eraan dat Frontex absoluut moet kunnen rekenen op de feitelijke beschikbaarheid van de middelen die de lidstaten ter beschikking van dit agentschap stellen, zowel voor de coördinatie van zijn gerichte gezamenlijke acties als voor zijn permanente missies; 70. verzoekt alle betrokken lidstaten oplossingen te vinden voor mogelijke praktische en/of juridische problemen ten aanzien van het gebruik van de middelen van de bij gezamenlijke acties betrokken lidstaten; 71. herhaalt dat het absoluut noodzakelijk is dat het Schengen-informatiesysteem II (SIS II) en het visuminformatiesysteem (VIS) hun operaties zo spoedig mogelijk kunnen starten; is van oordeel dat SIS II aanzienlijke verbeteringen en nieuwe functionaliteiten met zich zal meebrengen, zoals de invoering van biometrische gegevens en de koppeling van signaleringen, die zullen bijdragen tot een beter toezicht op de externe grenzen en een versterking van de veiligheid; 72. stelt met nadruk dat nieuwe instrumenten voor grensbeheer of systemen voor grootschalige gegevensopslag niet mogen worden gelanceerd voordat de bestaande instrumenten volledig operationeel, veilig en betrouwbaar zijn en vraagt dat een grondige evaluatie wordt gemaakt van de noodzaak en de evenredigheid van nieuwe instrumenten die verband houden met kwesties zoals inreis/uitreis, het programma voor geregistreerde reizigers, persoonsgegevens van passagiers en het systeem van voorafgaande reisvergunningen; Bescherming van kinderen 73. benadrukt het belang van het Verdrag van Lissabon, dat het Handvest juridisch bindend maakt, waarvan artikel 24 specifiek de rechten van het kind vastlegt en onder meer bepaalt dat "bij alle handelingen betreffende kinderen, ongeacht of deze worden verricht door overheidsinstanties of particuliere instellingen, de belangen van het kind de eerste overweging vormen"; 74. acht het van essentieel belang dat alle EU-maatregelen op dit vlak zorgen voor eerbiediging en bescherming van de rechten van het kind zoals vastgelegd in het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind en erkend in het Handvest, en roept op tot versterkte EU-actie met betrekking tot kinderbescherming in de hele RVVR; 75. dringt er bij de lidstaten op aan de rechten van het kind zoals vastgelegd in het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind te eerbiedigen en te implementeren; 76. spoort de EU aan krachtdadiger op te treden tegen kindermisbruik, zoals geweld, discriminatie, sociale uitsluiting en racisme, kinderarbeid, prostitutie en handel, en op gecoördineerde wijze voor bescherming en eerbiediging van hun rechten te zorgen, met gebruikmaking van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind als richtsnoer voor EU-actie en als basis voor het wijzigen van bestaande wetgeving; 77. is van oordeel dat er haast geboden is bij de kwestie van de bescherming van niet-begeleide en van hun familie gescheiden kinderen, gezien de bijzondere risico's waaraan zij zijn blootgesteld; 78. onderstreept het belang van de inachtneming, in het kader van het immigratiebeleid, van de rechten van kinderen en van speciale aandacht voor kinderen in kwetsbare situaties; is van mening dat hiervoor een ambitieuze Europese strategie moet worden ontwikkeld; 79. dringt er bij de lidstaten op aan dat zij ervoor zorgen dat in het EU-beleid op het vlak van asiel, migratie en mensenhandel migrantenkinderen eerst en vooral als kinderen worden beschouwd en dat zij zonder discriminatie beroep kunnen doen op hun rechten als kinderen, in het bijzonder het recht op gezinshereniging; staat er bijgevolg op dat er in elk actieplan van de EU met betrekking tot niet-begeleide minderjarige onderdanen van derde landen voor wordt gezorgd dat: 80. wenst dat er speciaal aandacht wordt geschonken aan minderjarigen, al dan niet begeleid, opdat zij in geen enkele vorm van hechtenis worden gehouden; 81. wijst erop dat kinderen afkomstig uit derde landen bijzonder kwetsbaar kunnen zijn voor uitbuitende werkomstandigheden, met name in landen waar zij onvoldoende steun en bescherming krijgen doordat zij geen papieren hebben; staat erop dat in het EU-beleid op het vlak van arbeid, asiel, migratie en mensenhandel rekening wordt gehouden met deze omstandigheden en dat daartegen wordt opgetreden; Gegevensbescherming en -beveiliging 82. wijst op het toenemende belang van het internet en merkt op dat het mondiale en open karakter van dit medium mondiale normen voor gegevensbescherming, veiligheid en vrijheid van meningsuiting noodzakelijk maakt; verzoekt de Raad en de Commissie het voortouw te nemen bij het tot stand brengen van een mondiaal platform voor het uitwerken van dergelijke normen; acht het uitermate belangrijk de gevallen waarin een particulier internetbedrijf verplicht kan worden gegevens aan regeringsinstanties bekend te maken, strikt te beperken, te definiëren en te reguleren, en erop toe te zien dat het gebruik van deze gegevens door regeringsinstanties is onderworpen aan de meest stringente normen van gegevensbescherming; 83. dringt met klem aan op waarborgen betreffende eerbiediging van de grondrechtendimensie van gegevensbescherming en van het recht op privacy in al het EU-beleid; 84. benadrukt dat het nodig is de bescherming van persoonsgegevens en van de persoonlijke levenssfeer te integreren in het beleid, in het licht van de zich ontwikkelende technologieën en grootschalige informatiesystemen; 85. beschouwt de "ingebouwde privacy"-aanpak als een essentieel uitgangspunt voor elke ontwikkeling waarbij de veiligheid van de persoonsgegevens van individuen op het spel staat en die het vertrouwen van het publiek in de instanties die over deze gegevens beschikken, kan aantasten; 86. herinnert eraan dat het beschikbaarheidsbeginsel het gevaar inhoudt dat persoonsgegevens worden uitgewisseld die niet op wettige of geoorloofde wijze zijn verzameld, en dat er op dit gebied bindende gemeenschappelijke regels moeten worden vastgesteld; heeft zijn twijfels over het vergemakkelijken van operationele activiteiten waarvoor geen Europese definitie en gemeenschappelijke normen bestaan met betrekking tot geheime onderzoeken, het surveilleren van burgers, enz.; 87. is van oordeel dat er, voordat een optreden van de EU op dit gebied wordt overwogen, duidelijke criteria moeten worden vastgesteld om de evenredigheid en de noodzakelijkheid van beperkingen van de grondrechten te beoordelen; meent bovendien dat de gevolgen van elk voorstel altijd nauwgezet moeten worden geanalyseerd voordat er besluiten worden genomen; 88. spreekt zijn bezorgdheid uit over de zich steeds verder verspreidende praktijk van het opstellen van profielen op basis van dataminingtechnieken en de algemene verzameling van gegevens van onschuldige burgers voor preventieve en politiële doeleinden; wijst erop dat het van belang is dat wetshandhavingsmaatregelen zijn gebaseerd op de eerbiediging van de mensenrechten, te beginnen met het beginsel van vermoeden van onschuld tot het recht op privacy en gegevensbescherming; 89. is verheugd over het voorstel voor internationale normen inzake gegevensbescherming; beklemtoont dat het sluiten van overeenkomsten inzake gegevensbescherming met derde landen op volledig transparante wijze moet gebeuren, met democratisch toezicht door het Parlement, en dat de toepassing van gegevensbeschermingsnormen van Europees niveau in derde landen een minimumvoorwaarde is voor de uitwisseling van gegevens; 90. is verheugd over het voorstel voor een alomvattende regeling inzake gegevensbescherming in de EU en met derde landen; dringt aan op een grondige evaluatie van alle relevante wetgeving (met betrekking tot de bestrijding van terrorisme, politiële en justitiële samenwerking, immigratie, trans-Atlantische overeenkomsten, etc.) op het vlak van privacy en gegevensbescherming; 91. is ingenomen met de nadruk die in het programma van Stockholm wordt gelegd op het belang van technologie wanneer het gaat om de daadwerkelijke bescherming van persoonsgegevens en privacy; 92. verzoekt de Europese Unie met klem vastberadenheid te tonen waar het erom gaat om bij alle beleidsmaatregelen rekening houden met de speciale behoeften van kwetsbare personen; 93. benadrukt dat er duidelijker en strakkere grenzen moeten worden gesteld aan informatie-uitwisseling tussen lidstaten en het gebruik van gemeenschappelijke EU-registers; meent dat het opzetten van grote registers op EU-niveau anders de persoonlijke integriteit in gevaar kan brengen en dat de registers ineffectief dreigen te worden, terwijl het risico op uitlekken van informatie en corruptie zal toenemen; 94. dringt bij de lidstaten aan op versterking van het wederzijdse vertrouwen en geloof in elkaars vermogen om de veiligheid te vergroten; is van oordeel dat wederzijds vertrouwen ook afhangt van een efficiënte en diepgaande doorlopende evaluatie van de doeltreffendheid en de resultaten van het optreden van de verschillende lidstaten; Civiel recht en handelsrecht voor gezinnen, burgers en bedrijven Betere toegang tot de civiele rechten voor burgers en bedrijven 95. is van mening dat de prioriteiten op het gebied van civiel recht eerst en vooral moeten worden toegespitst op de door de individuele burgers en bedrijven geuite behoeften, terwijl het raderwerk van justitie permanent moet worden vereenvoudigd en meer duidelijke en toegankelijke procedures moeten worden gecreëerd, teneinde de daadwerkelijke handhaving van fundamentele rechten en de consumentenbescherming te garanderen; is in dit verband weliswaar verheugd over de besluiten van de Commissie om een voorstel inzake testamenten en erfenissen in te dienen alsook een groenboek over huwelijksvermogensrecht in verband met scheiding van tafel en bed en echtscheiding, maar dringt erop aan dat: 96. onderstreept dat de afschaffing van de exequaturprocedure in de context van de Brussel I-verordening (9) niet overhaast mag geschieden en gepaard moet gaan met de nodige waarborgen; 97. zou met belangstelling voorstellen behandelen voor een 28e facultatieve stelsel voor civielrechtelijke kwesties met grensoverschrijdende aspecten op gebieden die raken aan het familie-, personen- en goederenrecht; 98. onderstreept de noodzaak van versterking van de internationale aanwezigheid van de EU op juridisch gebied door middel van mondiale oplossingen en multilaterale instrumenten; is van mening dat nauwe samenwerking met internationale organisaties, zoals de Conferentie van Den Haag over internationaal privaatrecht en de Raad van Europa, van bijzonder belang is; is verder van mening dat de EU de toetreding van derde landen, in het bijzonder die welke grenzen aan de EU, tot internationale overeenkomsten moet bevorderen en steunen, en dat dit met name op het gebied van het familierecht en het recht inzake de bescherming van het kind van cruciaal belang is; De gemeenschappelijke markt optimaal benutten door middel van het Europese verbintenissenrecht 99. vraagt de Commissie dat zij haar werkzaamheden omtrent het Europese verbintenissenrecht op basis van het academische ontwerp voor het gemeenschappelijk referentiekader (OGRK), alsook andere academische werken op het gebied van het Europese verbintenissenrecht, opvoert en dat zij het Parlement volledig betrekt bij het open en democratische proces dat moet leiden tot de goedkeuring van een politiek gemeenschappelijk referentiekader (GRK); benadrukt dat het politiek GRK moet resulteren in een facultatief en rechtstreeks toepasselijk instrument dat de partijen bij een overeenkomst, onder andere ondernemingen en consumenten, in staat stelt vrij te kiezen voor het Europese verbintenissenrecht als het op hun transactie toepasselijke recht; 100. herhaalt dat de Commissie het OGRK beschikbaar moet stellen in het grootst mogelijke aantal relevante talen, samen met andere wetenschappelijke werken, teneinde ze toegankelijk te maken voor alle belanghebbenden; en dat dit ontwerp thans reeds moet worden gebruikt als niet-bindend juridisch instrument voor Europese en nationale wetgevers; dringt erop aan dat de relevante bepalingen van het OGRK thans reeds systematisch en gedetailleerd in aanmerking worden genomen in alle toekomstige voorstellen en effectbeoordelingen van de Commissie met betrekking tot het verbintenissenrecht; 101. spoort de Commissie ertoe aan vast te houden aan haar recente idee modelcontracten voor te stellen voor gebruik op vrijwillige basis in specifieke sectoren, uitgaande van het GRK; Beter wetgeven op het gebied van de rechtspleging 102. onderstreept dat de Europese wetgeving op het gebied van justitiële samenwerking van de hoogst mogelijke kwaliteit moet zijn en moet steunen op terdege uitgevoerde effectbeoordelingen, teneinde de burgers en het zakenleven doeltreffende instrumenten te verschaffen; betreurt dat in het verleden op dit gebied niet de nodige effectbeoordelingen zijn uitgevoerd; constateert de laatste tijd op dit punt enige verbetering en is van plan binnenkort een effectbeoordeling van de Commissie aan een kritische analyse te onderwerpen; 103. is van oordeel dat om een minimumniveau van onafhankelijk toezicht op de opstelling van effectbeoordelingen te garanderen, een onafhankelijk panel van deskundigen moet worden opgericht om door middel van steekproeven toe te zien op de kwaliteit van de adviezen van de dienst voor effectbeoordelingen ("Impact Assessment Board"), en dat vertegenwoordigers van belanghebbende partijen daar eveneens aan moeten kunnen meewerken; 104. is van oordeel dat juridische samenwerking de sleutel is om niet alleen de civiele, maar ook de strafrechtelijke procedures van de diverse lidstaten nader tot elkaar te brengen; is dan ook de mening toegedaan dat de onderlinge afstemming van de procesrechten van de burgers tussen de lidstaten evenzeer moet worden bevorderd voor strafrechtelijke als voor civiele procedures; Een Europese justitiële cultuur tot stand brengen 105. dringt aan op de ontwikkeling van een Europese justitiële cultuur die alle aspecten van het recht omvat; merkt daartoe op dat: 106. verzoekt de Commissie dan ook de invoering, door universiteiten, andere gespecialiseerde instellingen voor hoger onderwijs en bevoegde beroepsorganisaties, van een gemeenschappelijk systeem van opleidingspunten/credits voor rechters en rechtsbeoefenaars te bevorderen; spoort de Commissie ertoe aan een netwerk te creëren van juridische opleidingsinstellingen in de Unie die erkend zijn om cursussen aan te bieden die de rechtsbeoefenaars en rechters vertrouwd maken met nationaal, vergelijkend en Europees recht, op een stabiele, duurzame basis; E-justitie: een instrument voor burgers, rechtsbeoefenaars en rechters 107. vraagt dat meer inspanningen worden geleverd om e-justitie op communautair niveau te bevorderen en te ontwikkelen, met het oog op een betere toegang tot de rechter voor burgers en bedrijven, en is van mening dat: 108. is van oordeel dat e-justitie de toegang van burgers tot rechtsbijstand moet vereenvoudigen, de gerechtelijke procedures verkorten en de doeltreffendheid van de procesvoering vergroten, en dringt er bijgevolg op aan dat de toekomstige meertalige portaalsite e-justitie voorziet in toegang tot juridische gegevensbanken, elektronische mogelijkheden om (buiten-) gerechtelijke procedures in te stellen, intelligente systemen die zijn ontworpen om burgers te helpen juridische problemen aan te pakken en uitgebreide registers, lijsten van rechtsbeoefenaars en eenvoudige gidsen over de rechtsstelsels van alle lidstaten; 109. is van oordeel dat het portaal zodanig moet worden ontworpen dat het ook als instrument kan worden gebruikt door rechters, ambtenaren van het gerechtelijk apparaat, ambtenaren van de nationale ministeries van justitie en advocaten, die allen ook een beveiligde toegang tot het relevante gedeelte van het portaal moeten hebben; dringt erop aan dat dit gedeelte van het portaal beveiligde communicatie, videoconferenties en de uitwisseling van documenten tussen rechtbanken en tussen rechtbanken onderling en proces-partijen (dematerialisering van procedures), alsook de verificatie van elektronische handtekeningen mogelijk maakt en voorziet in adequate verificatiesystemen en middelen van informatie-uitwisseling; 110. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat alle toekomstige wetgeving op het gebied van het civiele recht zodanig wordt ontworpen dat zij kan worden gebruikt in online-toepassingen die het invullen van zo weinig mogelijk vrije tekst vergen; wenst dat maatregelen worden getroffen om te garanderen dat, wanneer zulks nodig is, online-hulp wordt verschaft in alle officiële talen en dat online elektronische vertaaldiensten beschikbaar zijn; waar behoefte bestaat aan documenten dient er bovendien op te worden toegezien dat die documenten kunnen worden verschaft, dat gecommuniceerd kan worden via e-mail en dat elektronische handtekeningen mogelijk zijn; daar waar een mondelinge getuigenis nodig is, dient het gebruik van videoconferenties te worden aangemoedigd; is voorts van oordeel dat elk toekomstig voorstel een gemotiveerde verklaring van de Commissie moet bevatten waaruit blijkt dat de e-justitievriendelijkheid ervan is onderzocht; 111. wenst dat in het Ecris een prominente plaats wordt ingeruimd voor het registreren van gendergeweld; Prioriteiten in het strafrecht 112. roept op tot het creëren van een EU-ruimte voor strafrechtspleging, gebaseerd op de eerbiediging van de grondrechten, het beginsel van wederzijdse erkenning en de noodzaak de samenhang van de nationale strafrechtstelsels te handhaven, en wel door middel van: 113. wijst erop dat bij het optreden tegen illegale immigratie rekening moet worden gehouden met de inspanningen om mensenhandel te bestrijden en dat dit op geen enkele wijze ten koste mag gaan van bijzonder kwetsbare misdaadslachtoffers, vooral vrouwen en kinderen, en hun rechten; 114. beklemtoont dat één op de vier vrouwen in Europa het slachtoffer van geweld van mannen is of is geweest; dringt er dan ook op aan dat de Commissie binnen de huidige EU-structuur de rechtsgrondslag consolideert die moet garanderen dat alle vormen van geweld tegen vrouwen worden aangepakt door middel van een brede en op gender gebaseerde definitie van geweld tegen vrouwen; vraagt dat op basis van deze rechtsgrondslag wordt voorzien in een richtlijn en een Europees actieplan inzake geweld tegen vrouwen, met het oog op preventie van geweld, bescherming van de slachtoffers en vervolging van de daders; verzoekt de lidstaten naar behoren rekening te houden met de bijzondere omstandigheden van vrouwelijke immigranten, met name jonge meisjes (vaak met dubbele nationaliteit) die goed geïntegreerd zijn in de EU en die in de relatie met hun ouders of in intieme relaties het slachtoffer zijn van ontvoering, illegale opsluiting, fysiek geweld of psychologisch misbruik om religieuze of culturele redenen of op grond van een bepaalde traditie, en ervoor te zorgen dat maatregelen voor effectieve toegang tot hulp- en beschermingsmechanismen worden aangenomen; 115. dringt erop aan dat in alle stadia van de ontwikkeling van het beleid ter bestrijding van mensenhandel rekening wordt gehouden met de genderproblematiek; Een coherente veiligheidsstrategie op verschillende niveaus: een Europa dat haar burgers beschermt (misdaad bestrijden en tegelijk de rechten van de burgers waarborgen) 116. bekritiseert het ontbreken van een alomvattend totaalplan waarin de algehele doelstellingen en de structuur van het veiligheids- en grensbeheerbeleid van de EU worden beschreven, evenals het ontbreken van details waaruit blijkt hoe alle programma's en regelingen op dit gebied (al in werking, in voorbereiding of in het stadium van beleidsontwikkeling) geacht worden gezamenlijk te functioneren en hoe de relatie tussen deze programma's optimaal kan worden gemaakt; is van mening dat, bij het uitdenken van de structuur van het beleid voor veiligheid en grensbeheer van de EU, de Commissie eerst de effectiviteit van de bestaande wetgeving moet analyseren, teneinde een optimale synergie tussen de verschillende instrumenten te bewerkstelligen; 117. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat in het toekomstig optreden van de EU op dit gebied het primordiale belang van de grondrechten en fundamentele vrijheden volledig wordt geëerbiedigd en het juiste evenwicht wordt gevonden tussen veiligheid en vrijheid, en dat de verwezenlijking van deze doelstelling op passende wijze wordt gemonitord en gestroomlijnd; gelooft sterk in het primaat van de rechtsstaat, doeltreffende rechterlijke toetsing en verantwoordingsplicht; 118. engageert zich, binnen het nieuwe institutionele kader dat in het Verdrag van Lissabon is vastgelegd, samen te werken met de Commissie en de Raad om de nadruk te leggen op het bevorderen van de vrijheid van de EU-burgers, terwijl het rechtskader van de EU in strafzaken verder wordt uitgewerkt; is van mening dat de dringende noodzaak om burgers te beschermen tegen terrorisme en georganiseerde misdaad moet worden ondersteund door effectieve wetgevende en operationele instrumenten, met inachtneming van de mondiale dimensie van deze verschijnselen, en moet worden ingekaderd in een duidelijke wetgeving die de EU--burgers het volledige genot van hun rechten waarborgt, met inbegrip van het recht om onevenredige of onduidelijke regels en de onjuiste toepassing van regels aan te vechten; 119. is van oordeel dat de lidstaten moeten onderzoeken in hoeverre het mogelijk is een EU-rechtskader in strafzaken te ontwikkelen; 120. verzoekt de EU de waardigheid, de moed en het lijden van indirecte slachtoffers van terrorisme te erkennen en benadrukt dat de verdediging en bevordering van de rechten van terrorismeslachtoffers en hun financiële schadeloosstelling een prioriteit zou moeten zijn; erkent de buitengewone kwetsbaarheid van vrouwen als indirecte slachtoffers van terrorisme; 121. dringt aan op goedkeuring van een alomvattend rechtskader dat slachtoffers adequate bescherming en compensatie biedt, in het bijzonder door middel van de goedkeuring van een ontwerpkaderbesluit tot wijziging van de bestaande instrumenten ter bescherming van slachtoffers; acht het van cruciaal belang een gemeenschappelijke benadering te ontwikkelen die een coherent en krachtiger antwoord biedt op de behoeften en rechten van alle slachtoffers en ervoor zorgt dat slachtoffers daadwerkelijk als zodanig worden behandeld en niet als misdadigers; 122. is verheugd over het feit dat steun voor misdaadslachtoffers, met inbegrip van vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld en seksuele intimidatie, een prioritaire kwestie voor het Zweedse voorzitterschap is; dringt er bij de Raad op aan in het programma van Stockholm een alomvattende Europese strategie ter uitroeiing van geweld tegen vrouwen op te nemen, welke preventieve maatregelen omvat (zoals verhoging van het bewustzijn over het probleem van door mannen tegen vrouwen gepleegd geweld), alsook een specifieke sectie over de rechten van misdaadslachtoffers, en beleid inzake de bescherming van slachtoffers, met inbegrip van steun voor misdaadslachtoffers, met name jonge meisjes, die steeds vaker het slachtoffer van ernstige misdaden zijn, alsook concrete maatregelen tot vervolging van de daders; dringt er bij het Spaanse voorzitterschap op aan om tijdens zijn mandaat integrale uitvoering te geven aan het actieplan dat is goedgekeurd in het kader van het programma van Stockholm, en maandelijks aan het Parlement verslag uit te brengen over de geboekte vooruitgang; 123. acht het tot stand brengen van een veilig Europa een legitieme doelstelling en onderschrijft het belang van het voortdurend ontwikkelen en versterken van Europa's gemeenschappelijk beleid inzake de bestrijding van terrorisme, georganiseerde misdaad, illegale immigratie, mensenhandel en seksuele uitbuiting; 124. wenst dat een alomvattende inter-Europese strategie ter bestrijding van georganiseerde criminaliteit wordt ontwikkeld, waarbij de inspanningen en de middelen van de lidstaten, de Europese instellingen, de gespecialiseerde EU-agentschappen en de netwerken voor informatie-uitwisseling worden gecombineerd; beklemtoont tevens dat georganiseerde economische criminaliteit, zoals tabaksmokkel, leidt tot een verlies aan inkomsten dat de reeds ernstige situatie van de openbare financiën in talrijke EU-lidstaten doet verergeren, en wenst dat onverwijld doeltreffende preventieve maatregelen worden getroffen; 125. meent dat verder optreden tegen georganiseerde misdaad en terrorisme meer gericht moet zijn op de bescherming van de grondrechten en moet voorzien in adequate getuigenbescherming, stimulansen voor personen die meewerken aan het ontmantelen van terroristische netwerken, en preventie- en integratiemaatregelen die met name gericht zijn op personen uit hoogrisicogroepen, en dat daarbij steeds prioriteit moet worden toegekend aan sociale en economische ethische maatregelen van preventieve aard en de schadeloosstelling van slachtoffers van terrorisme; 126. acht het van het grootste belang dat de EU krachtig optreedt tegen mensenhandel, een probleem dat steeds ernstiger vormen aanneemt, en meent dat de strijd tegen mensenhandel zowel buiten als binnen de EU-grenzen moet worden gevoerd en dat alle voorgestelde maatregelen vergezeld moeten gaan van een genderanalyse; is van oordeel dat de EU en haar lidstaten met name een eind moeten maken aan de vraag naar diensten van slachtoffers van mensenhandel door sancties in te voeren en voorlichtings- en bewustmakingscampagnes op te zetten; acht het, gezien het feit dat mensenhandel voor seksuele doeleinden verreweg het grootste deel, in absolute termen, van deze misdadige activiteiten uitmaakt (79% volgens gegevens van de VN), noodzakelijk dat duidelijk wordt gemaakt en wordt erkend dat er een verband bestaat tussen het kopen van dergelijke diensten en mensenhandel, en dat beheersing van de vraag naar seksuele diensten ook tot vermindering van de mensenhandel leidt; 127. dringt aan op het bevorderen van transparantie en integriteit en een meer resolute bestrijding van corruptie op basis van een doelgericht plan en een periodieke evaluatie van de door de lidstaten getroffen anticorruptiemaatregelen, inzonderheid van de uitvoering van de door de EU zelf ontwikkelde instrumenten, met bijzondere aandacht voor grensoverschrijdende corruptie, en op de ontwikkeling van een alomvattend anticorruptiebeleid en de periodieke evaluatie van de uitvoering ervan; 128. pleit voor actieve ondersteuning van anticorruptie- en integriteitsmonitoring door het maatschappelijk middenveld en voor de inzet van de burgers tegen corruptie, niet alleen door hen te raadplegen over het gevoerde beleid en directe communicatiekanalen tot stand te brengen, maar ook door te voorzien in middelen en programma's teneinde de burgers in staat te stellen gemakkelijk gebruik te maken van de hun geboden mogelijkheden; 129. onderstreept het toenemende aantal gevallen van diefstal van identiteit en dringt aan op de uitwerking van een alomvattende EU-strategie ter bestrijding van cybercriminaliteit op dit vlak, in samenwerking met internetaanbieders en gebruikersorganisaties, als ook op het creëren van een EU-desk voor hulpverlening aan slachtoffers van diefstal van identiteit en identiteitsfraude; 130. dringt aan op een verduidelijking van de regels inzake jurisdictie en toepasselijk recht met betrekking tot cyberspace, teneinde grensoverschrijdende onderzoeken en samenwerkingsakkoorden tussen rechthandhavingsinstanties en operators aan te moedigen, met name ter bestrijding van kinderpornografie op het internet; 131. dringt aan op een doeltreffender, meer op het behalen van resultaten gericht beleid met het oog op de verdere totstandbrenging van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, door Europol en Eurojust systematischer te betrekken bij onderzoeken, met name op het gebied van georganiseerde misdaad, fraude, corruptie en andere ernstige strafbare feiten die de veiligheid van de burgers en de financiële belangen van de EU ernstig bedreigen; 132. dringt aan op de jaarlijkse publicatie van een uitgebreid verslag over misdaad in de EU, geconsolideerde verslagen met betrekking tot specifieke terreinen, zoals de dreiging van georganiseerde criminaliteit en het jaarverslag van Eurojust, en benadrukt de noodzaak van een interdisciplinaire aanpak en een alomvattende strategie inzake de preventie van en strijd tegen terrorisme en grensoverschrijdende misdaden zoals mensenhandel en cybercriminaliteit; 133. verzoekt de Commissie en de lidstaten nauw samen te werken met het oog op de uitwisseling van beste praktijken en bij de bestrijding van radicalisering opgedane beleidservaringen; is wat dat betreft van oordeel dat lokale en regionale autoriteiten het best in staat zijn om beste praktijken te delen bij het aanpakken van radicalisering en polarisering, en wenst dan ook dat zij worden betrokken bij het ontwerpen van strategieën ter bestrijding van terrorisme; 134. wenst dat de politiële samenwerking tussen de lidstaten wordt aangemoedigd door het bevorderen van wederzijdse kennis en wederzijds vertrouwen, gemeenschappelijke opleiding, de oprichting van gemeenschappelijke teams voor politiële samenwerking en de uitwerking van een programma voor de uitwisseling van studenten, in samenwerking met de Europese Politieacademie; 135. verzoekt de Commissie en de Europese Raad de rechtssituatie die is ontstaan als gevolg van de uitspraken van het Hof van Justitie in de zaken betreffende zwarte lijsten, met name de zaak-Kadi (12) , dringend te verhelpen en daarbij ten volle rekening te houden met de grondrechten van de betrokkenen, inclusief het recht op een eerlijk proces en het recht op beroep; 136. dringt aan op een versterking van het Ecris, teneinde recidive in verschillende lidstaten te kunnen voorkomen, met name wat betreft misdaden tegen kinderen; 137. verzoekt met name de Commissie al in een vroeg stadium discussies en raadplegingen te houden met de belanghebbenden, inclusief het maatschappelijk middenveld, over alle aspecten van de instelling van een Europees Openbaar Ministerie voor de bestrijding van strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden, als bedoeld in artikel 86 van het VWEU; 138. benadrukt de noodzaak van de ontwikkeling van een allesomvattende Europese veiligheidsstrategie, op basis van de veiligheidsplannen van de lidstaten, een sterker solidariteitsbeginsel en een objectieve evaluatie van de meerwaarde van de EU-agentschappen, netwerken en informatie-uitwisseling; is voornemens samen met de nationale parlementen van dichtbij toe te zien op alle activiteiten die door de Raad worden uitgevoerd in het kader van de operationele samenwerking inzake interne veiligheid van de EU; 139. verzoekt de Raad en de Commissie met klem veiligheidsstrategieën te ontwikkelen die rekening houden met zowel de interne als de externe aspecten van de internationale georganiseerde misdaad en terrorisme; dringt aan op vaststelling door de EU van een meer geïntegreerde benadering van het Europees veiligheids- en defensiebeleid, en van justitie en binnenlandse zaken; 140. vraagt de Raad, de Commissie en de lidstaten de bestaande internationale, Europese en nationale wetten en maatregelen inzake verdovende middelen te evalueren en te herzien, en maatregelen ter beperking, preventie en herstel van de schadelijke gevolgen daarvan te bevorderen, in het bijzonder met het oog op de conferenties die hierover op VN-niveau worden gehouden; Operationele organen en agentschappen en technische middelen 141. hecht veel belang aan de versterking van Eurojust en Europol en engageert zich om samen met de nationale parlementen ten volle deel te nemen aan het definiëren, evalueren en controleren van hun werkzaamheden, met name met het oog op het verkennen van de mogelijkheden om vorderingen te maken wat betreft de instelling van het Europees Openbaar Ministerie; 142. is van mening dat de strijd tegen financiële en economische criminaliteit moet worden voortgezet en zelfs opgevoerd; meent dat het in dit verband bijzonder belangrijk is de euro als symbool van de Unie te beschermen; is van oordeel dat de bestrijding van namaak en de consolidering en versterking van het Pericles-programma een van de hoofddoelen van de EU moet vormen; 143. dringt aan op herziening van Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad van 27 november 2008 over de bescherming van persoonsgegevens die worden verwerkt in het kader van de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (13) , alsook van Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlĳke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrĳe verkeer van die gegevens (14) , en artikel 13 van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (15) ; 144. dringt aan op nauwere en meer diepgaande samenwerking tussen nationale autoriteiten, Eruopese agentschappen en gemeenschappelijke operationele teams via gespecialiseerde netwerken zoals SIS II, VIS, het douane-informatiesysteem, Eurodac - een systeem voor de vergelijking van vingerafdrukken voor de effectieve toepassing van de Overeenkomst van Dublin - en de justitiële netwerken) en op specifieke samenwerking tussen inlichtingen- en politiediensten op nationaal en Europees niveau in de strijd tegen terrorisme en georganiseerde misdaad; is van oordeel dat de Europese politiële samenwerking tussen alle derde landen en de lidstaten van de Europese Unie doeltreffender moet worden gemaakt, waarbij de nodige garanties moeten worden geboden voor een adequate bescherming van persoonsgegevens; 145. betreurt het gebrek aan vooruitgang bij de implementatie van het verbeterde SIS II en het nieuwe VIS, en verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem ervoor te zorgen dat alle voorbereidingen op hun respectieve niveaus worden versterkt teneinde verdere vertraging te voorkomen; 146. benadrukt de noodzaak efficiënte, duurzame en veilige administratieve regelingen op te stellen voor grootschalige Europese IT-systemen zoals SIS II, VIS en Eurodac, waarmee wordt gegarandeerd dat alle regels inzake doelmatigheid, toegangsrechten en veiligheids- en gegevensbeschermingsvoorschriften die op deze systemen van toepassing zijn, volledig ten uitvoer worden gelegd; onderstreept in dit verband dat een alomvattende, uniforme regeling ter bescherming van persoonsgegevens in de EU van essentieel belang is; 147. wijst er opnieuw op dat de oprichting van agentschappen, zoals het FRA, Eurojust, Europol, Frontex en EASO, op sommige terreinen een aanzienlijke bijdrage heeft geleverd tot de totstandbrenging van een RVVR; acht het van fundamenteel en vitaal belang, gelet op het feit dat Schengen de kern is van de RVVR, dat een Europees bureau voor het beheer van de belangrijke informatiesystemen op dit gebied, met name SIS II, VIS en Eurodac, wordt opgericht, aangezien dit de meest betrouwbare oplossing is; 148. betreurt dat het Verdrag van Lissabon in werking zal treden zonder dat de Raad en de Commissie de nodige maatregelen voor een "nieuwe start" op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht naar behoren hebben voorbereid; wijst erop dat er, in tegenstelling tot wat er met betrekking tot het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid en met name de Dienst voor extern optreden is gedaan, geen voorbereidende werkzaamheden zijn verricht met het oog op de tenuitvoerlegging van de rechtsgrondslagen betreffende transparantie (artikel 15 van het VWEU), gegevensbescherming (artikel 16 van het VWEU) en non-discriminatie (artikel 12 van het VWEU), en dat deze situatie zou kunnen leiden tot een lange periode van rechtsonzekerheid die met name van invloed zal zijn op de RVVR; verzoekt de Commissie, gezien het bovenstaande en onder verwijzing naar artikel 265 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, vóór 1 september 2010 het volgende in te dienen volgens de gewone wetgevingsprocedure: Dringende kwesties 149. verzoekt de Commissie onverwijld een consolidatie voor te stellen van de 1 200 verschillende maatregelen die sedert 1993 in de RVVR zijn goedgekeurd, teneinde te zorgen voor de nodige coherentie op dit beleidsterrein, daarbij rekening houdend met de nieuwe taken en bevoegdheden van de Unie alsook met het nieuwe rechtskader dat wordt geboden door het Verdrag van Lissabon, en te starten met de gebieden die in overeenstemming met het Europees Parlement als prioriteiten worden beschouwd; herinnert de Commissie eraan dat het Parlement haar toezeggingen terzake tijdens de komende ondervragingen van de kandidaat-commissarissen zal toetsen; verzoekt de Commissie daarom geval per geval duidelijk mee te delen welke voorstellen zij van plan is te codificeren of te herschikken, en behoudt zich het recht voor ten volle gebruik te maken van zijn bevoegdheid om wetgeving te amenderen; is van mening dat het nieuwe RVVR-wetgevingskader voorrang moet krijgen boven de behoefte aan continuïteit of consolidatie van wetgeving die in een zeer verschillend grondwettelijk kader tot stand is gekomen; 150. benadrukt dat het besluitvormingsproces, met name wat wetgevingsvoorstellen in verband met de RVVR betreft, vanaf de eerste dag dat het Verdrag van Lissabon in werking treedt, transparant moet zijn en in overeenstemming moet zijn met de voorschriften inzake: is van mening dat in de gevallen waarin een wetgevingsprocedure is ingeleid onder de bepalingen van het Verdrag van Nice die voorzien in een gewone raadpleging van het Parlement, zoals dat het geval is in vele onder de RVVR vallende gebieden, en het Parlement zijn advies heeft gegeven, de wetgevingsprocedure opnieuw in eerste lezing zou moeten worden ingeleid onder het Verdrag van Lissabon, om het Parlement de kans te geven een uitspraak te doen met kennis van zijn prerogatieven; 151. benadrukt, in tegenstelling tot wat in het ontwerpprogramma van Stockholm van het voorzitterschap staat, dat het externe beleid van de EU wanneer er fundamentele rechten op het spel staan, in overeenstemming moet zijn met het interne wetgevingskader van de EU, en niet omgekeerd; vraagt onmiddellijk in kennis te worden gesteld van geplande of aan de gang zijnde onderhandelingen over internationale overeenkomsten die verband houden met de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, en met name overeenkomsten die de artikelen 24 en 38 van het huidige EU-Verdrag als grondslag hebben; is van mening dat er vóór de volgende EU-VS-top bijzondere prioriteit moet worden gegeven aan het formuleren van een coherente gemeenschappelijke strategie voor de toekomstige betrekkingen met de VS in verband met de RVVR, met name wat de sluiting van de volgende in behandeling zijnde overeenkomsten betreft: 152. verzoekt de Commissie de ter ondersteuning van de totstandbrenging van de RVVR uitgewerkte financiële programma's te vereenvoudigen en toegankelijker te maken; onderstreept in dit verband de behoefte aan financiële solidariteit bij de opstelling van de nieuwe financiële vooruitzichten; 153. behoudt zich het recht voor terug te komen met specifieke voorstellen wanneer het geraadpleegd wordt over het actieprogramma voor wetgeving; 154. verzoekt om tussentijdse herziening en evaluatie van het programma van Stockholm, uiterlijk begin 2012; o o o 155. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de Verklaring van Barcelona die is aangenomen op de eerste ministriële conferentie van Euromed van 27-28 november 1995, waarmee een partnerschap tot stand werd gebracht tussen de Europese Unie en de landen van het zuidelijke en oostelijke Middellandse-Zeegebied, – gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2003 met als titel "De grotere Europese nabuurschap: een nieuw kader voor de betrekkingen met de oostelijke en zuidelijke buurlanden" ( COM(2003)0104 ), haar strategiedocument over het Europese Nabuurschapsbeleid (ENB) van 12 mei 2004 ( COM(2004)0373 ) en haar mededeling van 9 december 2004 over haar voorstellen voor ENB-actieplannen ( COM(2004)0795 ), de actieplannen voor Israël, Jordanië, Marokko, de Palestijnse Autoriteit, Tunesië en Libanon, en Verordening (EG) nr. 1638/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 2006 houdende algemene bepalingen tot invoering van een Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument (1) , – gezien de Euromediterrane associatieovereenkomsten tussen de Europese Gemeenschappen en haar lidstaten enerzijds en Tunesië (2) , Israël (3) , Marokko (4) , Jordanië (5) , Egypte (6) , Libanon (7) en Algerije (8) anderzijds, en gezien de Euromediterrane interim-associatieovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Gemeenschappen en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) (handelend namens de Palestijnse Autoriteit) (9) , – gezien Besluit nr. 1/95 van de Associatieraad EG-Turkije van 22 december 1995 inzake de instelling van de definitieve fase van de douane-unie (10) , – gezien de vrijhandelsovereenkomst, ook Overeenkomst van Agadir genoemd, die Jordanië, Egypte, Tunesië en Marokko op 25 februari 2004 hebben ondertekend, – gezien de conclusies van de Euromediterrane ministerconferenties en de sectoriële ministerconferenties die sinds de start van het proces van Barcelona hebben plaatsgevonden, en in het bijzonder de conclusies van de zesde Euromed-conferentie van de ministers van Handel in Lissabon op 21 oktober 2007 en de zevende Euromed-conferentie van de ministers van Handel in Marseille op 2 juli 2008, – gezien de top voor de Middellandse Zee van staatshoofden en regeringsleiders van de Euromediterrane landen in Parijs op 13 juli 2008, tijdens welke de Unie voor het Middellandse-Zeegebied is opgericht, – gezien de duurzaamheidseffectbeoordeling betreffende de Euromediterrane vrijhandelszone (FTA), uitgevoerd door het Institute for Development Policy and Management van de Universiteit van Manchester, – gezien de slotverklaring van de Euromed-top van sociaal-economische raden en vergelijkbare instellingen in Alexandrië op 18 en 19 oktober 2009, – gezien de Euromed-bijeenkomst van hoge ambtenaren inzake handel in Brussel op 11 november 2009, – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over het mediterrane beleid van de EU, in het bijzonder zijn resolutie van 15 maart 2007 over de totstandbrenging van de Euromediterrane vrijhandelszone (11) en zijn resolutie van 19 februari 2009 over het proces van Barcelona: Unie voor het Middellandse-Zeegebied (12) , – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de conferentie van Barcelona van 1995 de aanzet gaf tot een heel ambitieus project, namelijk de totstandbrenging van nieuwe en nauwere politieke, economische, sociale en culturele betrekkingen tussen de noordelijke en de zuidelijke oevers van de Middellandse Zee, en overwegende dat dit project bij lange na nog niet is voltooid, B. overwegende dat het proces tot oprichting van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied, waarmee wordt beoogd het Euromediterrane integratieproces door middel van concrete en zichtbare projecten nieuw leven in te blazen, nog altijd niet is afgerond; overwegende dat er tussen januari en juli 2009 geen Euromed-vergaderingen zijn gehouden vanwege de oorlog in de Gazastrook, C. overwegende dat de vergadering van de Euromed-ministers van Buitenlandse Zaken die op 24 en 25 november 2009 in Istanboel zou plaatsvinden moest worden uitgesteld vanwege een boycot door de Arabische staten om protest aan te tekenen tegen het standpunt van Israël inzake het vredesproces in het Midden-Oosten, D. overwegende dat de EU associatieovereenkomsten heeft ondertekend met al haar zuidelijke partners in het Middellandse-Zeegebied, Syrië en Libië uitgezonderd; overwegende dat de onderhandelingen over een associatieovereenkomst met Syrië zijn afgerond, maar dat Syrië de ondertekening ervan heeft uitgesteld, en overwegende dat de Commissie onderhandelingen met Libië is aangegaan, E. overwegende dat de bilaterale aanpak, die onderdeel uitmaakt van dergelijke processen en het gevolg is van de specifieke culturele, sociale, economische en politieke verschillen tussen de landen in kwestie, voort moet komen uit en moet worden ondersteund door een meer globale visie en plan betreffende de betrekkingen tussen de verschillende partners en dan ook vergezeld moet gaan van een regionale aanpak, F. overwegende dat de twee oevers van de Middellandse Zee op economisch, sociaal en demografisch gebied nog altijd sterk van elkaar verschillen, waardoor de welvaartskloof die aan de basis ligt van de instabiliteit en de migratie- en milieudruk in de regio, in stand blijft; overwegende dat er wat ontwikkeling betreft grote verschillen tussen de landen in het gebied rond de Middellandse Zee zijn; overwegende dat meer dan 30% van de bevolking in de landen van het zuidelijke en oostelijke Middellandse-Zeegebied (ZOM-landen) van minder dan 2 USD per dag leeft, G. overwegende dat de economieën van de ZOM-landen in hoge mate afhankelijk zijn van buitenlandse handel; overwegende dat het bij ongeveer 50% van deze handelsstromen om handel met de EU gaat, hoewel deze handelsstromen slechts 8% van de externe handel van de EU vertegenwoordigen, met een positieve balans voor de EU; overwegende dat de exportstructuren van de ZOM-landen bijzonder weinig gediversifieerd zijn en deze landen ook nu nog gespecialiseerd blijven in sectoren met weinig groeimogelijkheden, H. overwegende dat de EU de belangrijkste buitenlandse investeerder in de regio is, maar dat de rechtstreekse buitenlandse investeringen in vergelijking met andere delen van de wereld zeer gering blijven en overwegende dat er tussen de landen grote verschillen bestaan in de mogelijkheden om rechtstreekse buitenlandse investeringen aan te trekken, I. overwegende dat de regionale Zuid-Zuidintegratie nog lang niet is voltooid en dat de handelsstromen tussen landen in het Zuiden onderontwikkeld zijn en slechts 6% van het totale handelsvolume van de ZOM-landen vertegenwoordigen, J. overwegende dat deze situatie bijzonder schadelijk zou kunnen zijn voor het Euromediterrane integratieproces en in het bijzonder voor de voedselvoorziening en − soevereiniteit van de ZOM-landen, doordat de gevolgen van de handelsconcentratie worden versterkt – zo neemt de afhankelijkheid van de uitvoer van een klein aantal (hoofdzakelijk agrarische) producten naar de EU toe en stijgt tegelijk ook de behoefte aan de invoer van basislevensmiddelen – met nadelige gevolgen voor de ZOM-landen en de daar gevestigde ondernemingen, K. overwegende dat de ZOM-landen de politieke en economische obstakels die momenteel het integratieproces in het hele gebied in de weg staan, uit de weg moeten ruimen om tot een vruchtbaardere onderlinge samenwerking te komen, L. overwegende dat textiel-, kleding- en schoenfabrikanten aan beide oevers van de Middellandse Zee veel marktaandeel verliezen vanwege de globalisering van de markt en de sterke Aziatische concurrentie, M. overwegende dat, wil de FTA werkelijk positieve effecten hebben, de integratie van de ZOM-landen in de internationale handel moet worden versterkt en moet worden gewaarborgd dat zij hun economie diversifiëren en de daaruit voortvloeiende voordelen eerlijk verdelen, teneinde de voornaamste doelstelling van het Euromediterrane economische en handelspartnerschap te verwezenlijken, namelijk de verkleining van de ontwikkelingskloof tussen de noordelijke en de zuidelijke oever van de Middellandse Zee, N. overwegende dat als gevolg van de financieel-economische crisis de reeds bestaande politieke en sociaal-economische uitdagingen in de partnerlanden, met name de werkloosheid, nog zijn toegenomen; overwegende dat het in het belang van zowel de partnerlanden als de EU is de werkloosheid in de regio omlaag te brengen en de bevolking, in het bijzonder vrouwen, jongeren en de inwoners van het platteland, betere vooruitzichten te bieden, 1. erkent weliswaar dat er enkele verbeteringen zijn, maar betreurt het dat de belangrijkste doelstellingen van het Euromediterrane partnerschap nog steeds verre van verwezenlijkt zijn; benadrukt dat het welslagen van dit proces en in het bijzonder van de FTA, die zou kunnen bijdragen aan vrede, veiligheid en welvaart in de gehele regio, constante en coherente inspanningen van alle partijen vereist, evenals een grotere betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld en van de bevolking aan beide oevers van de Middellandse Zee; 2. is van mening dat tal van moeilijkheden, niet alleen van economische, maar ook van politieke aard, zoals het conflict in het Midden-Oosten, aanzienlijke negatieve gevolgen hebben gehad voor de vooruitgang en de ontwikkeling van dit proces en in het bijzonder van de FTA; betreurt het dat om dezelfde politieke redenen de vergadering van de Euromed-ministers van Buitenlandse Zaken, die op 24 en 25 november 2009 in Istanboel zou plaatsvinden, is uitgesteld en dat de Unie voor het Middellandse-Zeegebied stagneert; 3. herinnert aan de belangrijke projecten van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied in sectoren van strategisch belang, zoals de bouw van nieuwe infrastructuur, samenwerking in het midden- en kleinbedrijf (MKB), de communicatiesector en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, met als doel bij te dragen aan de ontwikkeling en de bevordering van de Euromediterrane handel en investeringen; vraagt om nieuwe bijeenkomsten in het kader van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied en om de oprichting van een permanent secretariaat in Barcelona; 4. beschouwt de huidige obstakels als een indicatie dat de verdieping van de economische betrekkingen parallel moet verlopen met de verdieping van de politieke banden; is van mening dat een echte regionale economische integratie alleen kan worden gerealiseerd als er concrete vooruitgang wordt geboekt betreffende de bijlegging van de bestaande conflicten en op het gebied van democratie en mensenrechten; 5. verzoekt de Commissie, de EU-lidstaten en de ZOM-landen om rekening te houden met de gevolgen van de financiële, economische en milieucrisis, door sociale en milieuzorgen in sterkere mate te integreren in het economische en handelspartnerschap; verzoekt de regeringen van de ZOM-landen consistente en doeltreffende werkgelegenheids- en socialebeschermingsmaatregelen te treffen om de gevolgen van de crisis te verzachten; 6. wijst er in dit verband op dat het succes van de FTA niet simpelweg kan worden afgemeten aan de gerealiseerde economische groei, maar ook en in de eerste plaats aan het aantal gecreëerde banen; wijst erop dat de werkloosheid onder jongeren en vrouwen het meest nijpende maatschappelijke probleem vormt in de Middellandse-Zeelanden; 7. onderstreept het belang van regionale integratie van de ZOM-landen en van uitbreiding van de Zuid-Zuidhandel; betreurt dat de Zuid-Zuidsamenwerking nog altijd onvoldoende uitgebouwd is; 8. spoort de ZOM-landen er ten sterkste toe aan de Zuid-Zuidhandel uit te bouwen, naar het voorbeeld van de Overeenkomst van Agadir die door Egypte, Jordanië, Marokko en Tunesië is ondertekend; meent dat deze maatregel van essentieel belang is voor de regionale integratie; verzoekt de andere landen in de regio om zich hierbij aan te sluiten om de integratie-initiatieven waarbij ZOM-landen zijn betrokken verder te ontwikkelen, en om gebruik te maken van synergieën door de uitbreiding van Euromediterrane associatieovereenkomsten tussen ZOM-landen en de EU; benadrukt dat de EU-instellingen positief moeten reageren op verzoeken om technische en financiële bijstand om deze economische Zuid-Zuidintegratie te bevorderen; 9. is van mening dat het systeem van de cumulatie van oorsprong moet worden versterkt aangezien het om een nuttig douane-instrument gaat om de handel in de regio nieuw leven in te blazen en dat de oorsprongsregels moeten worden herzien en vereenvoudigd teneinde rekening te houden met de belangen van de Euromed-partners; vraagt de Euromediterrane ministers van Handel zich achter de regionale overeenkomst over het pan-Euromediterrane systeem van oorsprongsregels te scharen, dat het pad effent voor een vereenvoudiging van de oorsprongsregels, en verdere maatregelen te nemen met het oog op de tenuitvoerlegging van het pan-Euromediterrane systeem van de cumulatie van oorsprong; 10. merkt op dat de Euromediterrane ministers van Handel maatregelen zullen bespreken om de huidige zwakte van de Euromediterrane handels- en economische betrekkingen aan te pakken, alsmede een nieuwe routekaart voor de Euromediterrane handel en een nieuw mechanisme voor de bevordering van handel en investeringen in de regio; is verheugd over alle gemeenschappelijke initiatieven om de bestaande associatieovereenkomsten te herzien in het licht van nieuwe economische behoeften en uitdagingen; 11. onderstreept dat deze besprekingen moeten plaatsvinden in een sfeer van wederzijds vertrouwen en respect tussen de partners om te waarborgen dat de ZOM-landen het tempo kunnen bepalen waarin zij hun handel liberaliseren en zeggenschap houden over hun nationale strategieën voor de sociaal-economische ontwikkeling; herinnert eraan dat de onderhandelingen over de FTA in overleg en langs de weg der geleidelijkheid moeten worden gepland in de context van een rationeel, voorspelbaar partnerschap dat de sociaal-economische realiteit van de ZOM-landen weerspiegelt; 12. benadrukt dat bij eventuele verdere liberalisering op het gebied van landbouw en visserij rekening dient te worden gehouden met de noodzaak van bescherming van kwetsbare goederen, waarbij de sociale gevolgen van liberaliseringprocessen systematisch moeten worden onderzocht, evenals met fytosanitaire normen; verzoekt de ministers van Handel van het Middellandse-Zeegebied om het geleidelijk verloop van dit proces te waarborgen, waarbij rekening wordt gehouden met de benodigde tijd voor het doorvoeren van rechtvaardige belastinghervormingen die als doel hebben de daling van douanegerelateerde belastinginkomsten te compenseren; verzoekt de Euromediterrane partners na te denken over het concept van een geïntegreerd Euromediterraan landbouwbeleid, dat berust op complementariteit in de productieketen en een uitvoerbaar waterbeleid en waarin voedselautonomie prioriteit krijgt boven commerciële overwegingen; 13. beschouwt de dienstensector als essentieel voor de ontwikkeling van de ZOM-landen; is van mening dat liberalisering van diensten moet plaatsvinden op basis van een akkoord met de ZOM-landen, zodat zij het recht hebben de openstelling van gevoelige en kwetsbare sectoren van hun economie geleidelijk te laten verlopen en te controleren; is van mening dat er een onderscheid moet worden gemaakt tussen commerciële en openbare diensten; 14. wenst dat het tijdschema voor de liberalisering van de industriesector wordt aangepast aan de sociaal-economische omstandigheden van elk land, inclusief het werkloosheidsniveau en de gevolgen voor het milieu; beklemtoont dat het economisch en handelspartnerschap tot een grotere diversificatie van de geproduceerde industriegoederen moet leiden, alsook tot meer toegevoegde waarde; verzoekt de ZOM-landen regionaal beleid te ontwikkelen dat oog heeft voor de rol van zeer kleine ondernemingen en het MKB; 15. stelt vast dat de Euromediterrane textielproducenten grote moeilijkheden kennen als gevolg van de toenemende mondiale concurrentie; vestigt de aandacht op de noodzaak om het Noord-Zuidpartnerschap te versterken om de Euromediterrane productie van en handel in textiel en kleding concurrerend te houden en om de activiteiten van de ZOM-landen met een hogere toegevoegde waarde gebaseerd op creativiteit en innovatie en niet alleen op uitbesteding, te bevorderen; 16. benadrukt dat het belangrijk is om investeerders in het Middellandse-Zeegebied zekerheid te geven, door middel van een systeem voor de coördinatie van op het MKB gerichte strategieën op vele verschillende gebieden: de bescherming, financiering en aansluiting op netwerken van en de informatieverstrekking aan het MKB; 17. is van mening dat het nieuwe voorstel om een Euromed-mechanisme ter bevordering van investeringen te creëren, een belangrijke bijdrage kan leveren aan het centraliseren en verspreiden van informatie via één enkel netwerk, hetgeen de marktdeelnemers een algemeen beeld van de handels- en investeringssituatie in de regio moet kunnen verschaffen; benadrukt dat dit instrument een aanvulling op de bestaande netwerken moet vormen; 18. vestigt de aandacht op de noodzaak om een Euromediterrane Investerings- en Ontwikkelingsbank op te richten, met donorlanden van beide oevers van de Middellandse Zee, die de rechtstreekse buitenlandse investeringen kan aantrekken die in de Euromed-regio ontbreken; 19. is verheugd over de oprichting van het Inframed-fonds, dat in het kader van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied is aangekondigd als een langetermijninvesteringfonds voor de financiering van infrastructuurprojecten; 20. is van mening dat de Unie voor het Middellandse-Zeegebied de bestaande samenwerkingsverbanden in het kader van Euromed zou moeten versterken om alle partnerlanden in staat te stellen deel te nemen aan de programma's en het daaraan verbonden beleid van de Europese Unie op basis van prioriteiten en volgens doelstellingen die in gezamenlijk overleg zijn vastgelegd; wijst erop dat het belangrijk is de communautaire programma's tot partnerlanden uit te breiden, in het bijzonder op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking (InterReg), onderwijs, onderzoek en beroepsopleidingen (uitwisseling van studenten, enz.); 21. moedigt het gebruik van zonne- en windenergie in het Middellandse-Zeegebied aan; is verheugd over recente initiatieven zoals het "Plan Solaire" en de eerste ideeën betreffende het Desertec Industrial Initiative, een project dat gericht is op de benutting van het enorme potentieel inzake zonne-energie in het Midden-Oosten en in Noord-Afrika, maar betreurt dat de acties nog vaak op nationaal niveau zijn ontwikkeld; beklemtoont dat de maatregelen van de EU voor het Desertec-project coherent moeten zijn en actief moeten bijdragen aan de ontwikkeling van de landen in Noord-Afrika en in het Midden-Oosten en verzoekt de Commissie om de inspanningen van de EU op proactieve wijze te coördineren; 22. spreekt zijn bezorgdheid uit over de bevindingen van de duurzaamheidseffectbeoordeling; verzoekt de Commissie om de aanbevelingen uit die studie betreffende de sociale en milieugevolgen van de liberaliseringprocessen systematisch op te volgen om rekening te houden met de aspecten van sociale samenhang en duurzame ontwikkeling; benadrukt bovendien dat deze gevolgen per sector en per land sterk kunnen verschillen; onderstreept dat om daadwerkelijke sociale vooruitgang te boeken, behoorlijke arbeid en met multinationals overeengekomen gedragscodes, waarin doelstellingen moeten worden opgenomen ten aanzien van behoorlijke arbeidsomstandigheden, in het economische en handelpartnerschap moeten worden gestimuleerd; 23. is van mening dat de FTA vergezeld dient te gaan van de gefaseerde invoering onder voorwaarden van het vrij verkeer van werknemers, rekening houdend met de situatie op de Europese arbeidsmarkt en met het huidige debat in de internationale gemeenschap over het verband tussen migratie en ontwikkeling; acht het dringend noodzakelijk om juridische en administratieve procedures vast te stellen om de visumverlening te vergemakkelijken, in het bijzonder voor de partijen in het Euromediterrane partnerschap, studenten, universitaire medewerkers en sociaal-economische actoren; benadrukt het belang van een noodzakelijke terugdringing van de kosten van overschrijvingen van geld door migranten, zodat deze optimaal kunnen worden ingezet voor de lokale economie; 24. verzoekt de Commissie het Parlement volledig op de hoogte te houden van de vooruitgang bij de associatieovereenkomst met Syrië, waarvan de ondertekening onlangs door Syrië is uitgesteld; is van mening dat er bezorgdheid bestaat over het opnieuw aangaan van onderhandelingen over een associatieovereenkomst met Libië en, meer in het algemeen over het opnieuw betrekken van Libië bij de Unie voor het Middellandse-Zeegebied; verzoekt de Commissie het Parlement volledig op de hoogte te houden, het bij de onderhandelingen te betrekken en het in elke onderhandelingsfase te raadplegen; 25. neemt er tevens nota van dat verschillende landen in het Middellandse-Zeegebied belangstelling hebben getoond voor een verdieping en/of verbreding van hun handelsovereenkomsten met de EU, en verzoekt de Commissie, gelet op de nieuwe bevoegdheden die het Verdrag van Lissabon op handelsgebied aan het Parlement toekent, bij de onderhandelingen over deze nieuwe overeenkomsten rekening te houden met een eerdere resolutie van het Parlement; 26. beklemtoont dat bilaterale benaderingen niet ten koste mogen gaan van een multilaterale regionale aanpak; moedigt nauwere samenwerking met de meest geavanceerde partners aan en heeft eerbied voor de specifieke politieke, culturele en sociale kenmerken van elk land, maar gelooft niettemin dat de Commissie moet vasthouden aan het uitgangspunt van onderhandelingen tussen regio's; 27. benadrukt dat, gezien de situatie in Palestina, specifieke maatregelen moeten worden getroffen om de bevolking te ondersteunen, met als doel dit gebied bij de mediterrane handelsstromen te betrekken; meent in dit opzicht dat een oplossing moet worden gevonden voor het vraagstuk betreffende herkomstbepaling en preferentiële behandeling uit hoofde van de associatie-overeenkomst EG-Israël die van toepassing is op goederen uit de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever; 28. is van mening dat een evenwichtige routekaart gebaseerd op een brede consensus en onder andere op een positieve beoordeling van de sociale en milieugevolgen, een nuttig instrument zou kunnen zijn om de economische en handelssamenwerking tijdens de komende jaren nieuw leven in te blazen; verzoekt dan ook de Euromediterrane ministers van Handel de routekaart tijdens hun bijeenkomst in december 2009 goed te keuren; verzoekt de hoge ambtenaren op handelsgebied van de Euromediterrane landen om tijdens de komende jaren toe te zien op de uitvoering van de routekaart en eventuele noodzakelijke wijzigingen voor te stellen en wenst van dergelijke maatregelen op de hoogte te worden gehouden; 29. onderstreept dat het Euromediterrane integratieproces opnieuw een politieke prioriteit voor de EU moet worden; 30. wijst met klem op het belang van de rol van de Euromediterrane parlementaire vergadering binnen het partnerschap, als het democratisch orgaan waarin parlementsleden van beide oevers van het Middellandse-Zeegebied rond de drie pijlers van het proces van Barcelona bijeenkomen; vraagt ten slotte om meer samenwerking in economische aangelegenheden tussen de Euromediterrane parlementaire vergadering en de Commissie en de Raad; 31. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de staatshoofden en regeringsleiders, evenals aan de parlementen van de lidstaten en van de ZOM-landen, en aan de Euromediterrane parlementaire vergadering. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar de vraag van 15 oktober 2009 aan de Commissie over schadevergoeding voor passagiers bij faillissement van luchtvaartmaatschappijen ( O-0089/09 – B7-0210/2009), – gelet op Richtlijn 90/314/EEG van de Raad van 13 juni 1990 betreffende pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten (1) , – gelet op Verordening (EG) nr. 2027/97 van het Europees Parlement en de Raad van 9 oktober 1997 betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders met betrekking tot het luchtvervoer van passagiers en hun bagage (2) , – gelet op Verordening (EG) nr. 785/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende de verzekeringseisen voor luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen (3) , – gelet op Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelĳke regels inzake compensatie en bĳstand aan luchtreizigers bĳ instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten (4) , – gelet op Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap (5) , – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat Richtlijn 90/314/EEG (pakketreizenrichtlijn) aspecten van pakketreizen regelt en voorziet in passende schadeloosstelling en repatriëring van consumenten bij faillissement van bedrijven die pakketreizen organiseren, B. overwegende dat Verordening (EG) nr. 2027/97 de aard van de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen vaststelt en voorziet in schadevergoedingsregelingen voor passagiers, C. overwegende dat Verordening (EG) nr. 785/2004 vaststelt aan welke verzekeringseisen luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen moeten voldoen, D. overwegende dat Verordening (EG) nr. 261/2004 voorziet in compensatie en bĳstand aan luchtreizigers bĳ instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten, E. overwegende dat Verordening (EG) nr. 1008/2008 strenge financiële normen voor exploitanten van luchtdiensten vaststelt, F. overwegende dat er het laatste decennium een aanzienlijke groei was van het aantal vrij kleine lagekostenluchtvaartmaatschappijen die op populaire vakantiebestemmingen vliegen en van het aantal passagiers dat zij vervoeren, G. overwegende dat er de afgelopen negen jaar 77 faillissementen in de luchtvaartsector waren, wat in sommige gevallen tot gevolg had dat vele duizenden passagiers op hun bestemming vastzaten en geen terugvlucht hadden, 1. wijst erop dat de Commissie reeds uitvoerig met diverse belanghebbenden overleg heeft gepleegd over het thema faillissement van luchtvaartmaatschappijen; 2. herinnert eraan dat de Commissie een grote studie heeft verricht naar de problemen met betrekking tot het faillissement van luchtvaartmaatschappijen en de gevolgen ervan voor passagiers, en in februari 2009 haar bevindingen aan het Parlement heeft doen toekomen; 3. wijst op de bevindingen van deze studie en op de reeks opties die deze onderzoekt; 4. herinnert er in dit opzicht aan dat er een aantal opties zijn die de Commissie verder kan uitwerken om de positie van passagiers van failliete luchtvaartmaatschappijen te versterken, onder meer een verplichte verzekering voor luchtvaartmaatschappijen, een vrijwillige verzekering voor passagiers die de luchtvaartmaatschappijen moet voorstellen, en de oprichting van een garantiefonds; 5. verzoekt de Commissie te onderzoeken of het mogelijk is een wetgevingsvoorstel op te stellen dat met name voorziet in schadevergoeding voor passagiers van luchtvaartmaatschappijen die failliet gaan en waarin financiële en administratieve regelingen worden vastgesteld, met inbegrip van het beginsel van collectieve aansprakelijkheid voor passagiers, waarbij alle luchtvaartmaatschappijen die dezelfde route vliegen en nog vrije plaatsen hebben, de repatriëring van gestrande passagiers waarborgen indien een luchtvaartmaatschappij failliet gaat, en om, indien zij dit passend acht, een dergelijk wetgevingsvoorstel uiterlijk 1 juli 2010 in te dienen; verzoekt de Commissie bij de herziening van de pakketreizenrichtlijn een uitbreiding voor te stellen inzake repatriëring of een andere route voor de betrokken passagiers; 6. verzoekt de Commissie de mogelijkheid te overwegen dergelijke maatregelen uit te breiden tot luchtvaartmaatschappijen die hun activiteiten gestaakt hebben en de passagiers dezelfde ongemakken hebben berokkend als luchtvaartmaatschappijen die failliet gaan; 7. verzoekt de Commissie te onderzoeken of het mogelijk is snel vliegtuigen vrij te geven die de nationale regelgevende instanties in beslag hebben genomen zodat deze toestellen kunnen worden ingezet om gestrande reizigers naar huis te brengen; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien Verordening (EG) nr. 980/2005 van de Raad van 27 juni 2005 houdende toepassing van een schema van algemene tariefpreferenties (1) , – gezien Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (2) , – gezien artikel IX en artikel XXIV:5 van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel (GATT 1994), – gezien Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad van 12 oktober 1992 tot vaststelling van het communautair douanewetboek (3) en Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie van 2 juli 1993 met bepalingen ter uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad (4) , houdende vaststelling van het stelsel van non-preferentiële oorsprongsregels van de Gemeenschap, – gezien Verordening (EEG) nr. 918/83 van de Raad van 28 maart 1983 betreffende instelling van een communautaire regeling inzake douanevrijstellingen (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 februari 2009 over versterking van de rol van het Europese midden- en kleinbedrijf in de internationale handel (6) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 juli 2006 over oorsprongsaanduiding (7) , – onder verwijzing naar zijn verklaring over oorsprongsaanduiding (8) , – gezien het voorstel van de Commissie van 16 december 2005 voor een verordening van de Raad betreffende de aanduiding van het land van oorsprong op bepaalde producten uit derde landen ( COM(2005)0661 ), – gelet op artikel 110, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat de EU op dit moment geen geharmoniseerde regels of uniforme praktijken inzake oorsprongsaanduiding heeft; dat verschillen tussen toepasselijke regelingen in de lidstaten, alsmede het ontbreken van duidelijke communautaire regels op dit gebied tot een gefragmenteerd juridisch kader leiden, B. overwegende dat nationale maatregelen tot vaststelling van een verplichte oorsprongsaanduiding op goederen geïmporteerd uit andere lidstaten verboden zijn, terwijl er geen beperking geldt voor een verplichte oorsprongsaanduiding op goederen geïmporteerd uit derde landen, C. overwegende dat een aantal van de belangrijkste handelspartners van de EU, zoals de Verenigde Staten, China, Japan en Canada, regelingen voor verplichte oorsprongsaanduiding hebben ingevoerd, D. overwegende dat de EU zich in de Agenda van Lissabon tot doel heeft gesteld zijn economie in de EU te versterken door, onder andere, het concurrentievermogen van zijn industrie in de wereldeconomie te verbeteren; overwegende dat mededinging slechts als eerlijk kan worden beschouwd wanneer er gewerkt wordt met duidelijke regels voor zowel producenten als exporteurs en die mededinging steunt op gemeenschappelijke sociale en milieubeginselen en -waarden, E. overwegende dat een regeling voor oorsprongsaanduiding de consument in staat zou stellen volledig op de hoogte te zijn van het land van herkomst van de producten die hij koopt; dat de consument aldus de producten zou kunnen identificeren met de sociale, milieu- en veiligheidsnormen die in de regel met dat land worden geassocieerd, F. overwegende dat het voorstel houdende vaststelling van een verplicht systeem van oorsprongsaanduiding in de EU beperkt is tot een klein aantal geïmporteerde producten, zoals textiel, juwelen, kleding, schoeisel, meubilair, lederwaren, lampen en lichtarmaturen, glaswaren, keramiek en handtassen, waarvoor de verplichte "made in"-aanduiding essentiële en waardevolle informatie biedt voor de definitieve keuze van de consument, G. overwegende dat het van cruciaal belang is dat voor onze producenten en consumenten dezelfde concurrentievoorwaarden gelden als voor die van die grootste partners van de Europese Unie die al verplichte oorsprongsaanduiding hanteren, H. overwegende dat het Parlement en de Raad met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009 op gelijke voet komen te staan voor wat betreft het gemeenschappelijk handelsbeleid; overwegende dat de gewone wetgevingsprocedure van artikel 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie van toepassing zal zijn op de toekomstige regeling inzake oorsprongsaanduiding, 1. herhaalt zijn standpunt dat consumentenbescherming transparante en consistente handelsregels vergt, o.a. met betrekking tot de oorsprongsaanduiding; 2. dringt er bij de Commissie en de Raad op aan al het nodige te doen om de concurrentievoorwaarden gelijk te trekken met die van handelspartners die verplichtingen inzake oorsprongsaanduidingen hanteren; 3. dringt er bij de Commissie en de Raad op aan gedegen douanetoezicht- en handhavingsmechanismen in het leven te roepen; 4. dringt bij de lidstaten aan op een consequente communautaire aanpak op dit terrein, opdat de consumenten vollediger en nauwkeuriger worden geïnformeerd; ziet verplichte oorsprongsaanduiding als een belangrijke stap in de richting van vollediger informatie over sociale en milieunormen die bij de productie en verwerking zijn gehanteerd; 5. dringt er bij de Commissie op aan om samen met de lidstaten krachtige maatregelen te treffen om de legitieme rechten en verwachtingen van de consument te verdedigen wanneer er bewijs is importeurs en producenten van derde landen gebruik maken van frauduleuze of misleidende oorsprongsaanduidingen; 6. acht het bovengenoemde voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de aanduiding van het land van herkomst op bepaalde producten uit derde landen die in de EU worden ingevoerd nuttig voor het verwezenlijken van het streven naar transparantie en goede informatieverstrekking aan de consument, alsook voor consistentie in de internationale handelsregels; 7. is van mening dat, overeenkomstig de bij het Verdrag van Lissabon ingestelde gewone wetgevingsprocedure, de raadpleging en uitwisseling van standpunten tussen het Europees Parlement en de Raad op 1 december 2009 formeel van start moeten gaan en dat elk verder uitstel ernstige schade zou berokkenen aan de rechten van de burger, de werkgelegenheid in de EU en het beginsel van vrije en eerlijke handel; 8. verzoekt de Commissie haar voorstel ongewijzigd te handhaven en het onmiddellijk na de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon opnieuw aan het Parlement voor te leggen overeenkomstig artikel 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.