(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2020)0375 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0274/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 18 november 2020 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9‑0216/2020 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 november 2020 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2020/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing van de tariefcontingenten van de Unie en andere invoerquota (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2020/2170.) Het Europees Parlement, – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1511 van de Commissie van 16 oktober 2020 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 wat betreft de verlenging van de goedkeuringsperioden voor de werkzame stoffen amidosulfuron, bifenox, chloortoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dicamba, difenoconazool, diflufenican, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazaat, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, paraffineoliën, picloram, prosulfocarb, zwavel, triflusulfuron en tritosulfuron (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (2) , en met name artikel 21 en artikel 17, lid 1, – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2015/408 van de Commissie van 11 maart 2015 inzake uitvoering van artikel 80, lid 7, van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot vaststelling van een lijst van stoffen die in aanmerking komen om te worden vervangen (3) , – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (4) , – gezien zijn resolutie van 13 september 2018 over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1107/2009 betreffende gewasbeschermingsmiddelen (5) , – gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019 waarin bezwaar wordt aangetekend tegen de eerdere verlenging van de goedkeuringsperiode van de werkzame stof chloortoluron (6) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat chloortoluron op 1 maart 2006 middels Richtlijn 2005/53/EG van de Commissie (7) in bijlage I bij Richtlijn 91/414/EEG van de Raad (8) is opgenomen, en geacht wordt te zijn goedgekeurd krachtens Verordening (EG) nr. 1107/2009; B. overwegende dat sinds 2013 een procedure loopt voor het verlengen van de goedkeuring voor chloortoluron onder Uitvoeringsverordening (EU) nr. 844/2012 van de Commissie (9) ; C. overwegende dat de goedkeuringsperiode voor de werkzame stof chloortoluron reeds met een jaar is verlengd bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 533/2013 van de Commissie (10) , vervolgens sinds 2017 elk jaar met een jaar is verlengd bij de Uitvoeringsverordeningen (EU) 2017/1511 (11) , (EU) 2018/1262 (12) en (EU) 2019/1589 (13) van de Commissie, en nu bij Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1511 opnieuw met een jaar is verlengd tot 31 oktober 2021; D. overwegende dat de Commissie heeft nagelaten de redenen voor de verlenging uit te leggen en alleen het volgende stelt: “Aangezien de beoordeling van die stoffen om redenen buiten de wil van de aanvragers is uitgesteld, zal de goedkeuring van die werkzame stoffen waarschijnlijk vervallen voordat een besluit over de verlenging ervan wordt genomen”; E. overwegende dat Verordening (EG) nr. 1107/2009 tot doel heeft een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van mens en dier en van het milieu te waarborgen, en tegelijkertijd het concurrentievermogen van de landbouw in de Unie te vrijwaren; overwegende dat de bescherming van kwetsbare bevolkingsgroepen zoals zwangere vrouwen, zuigelingen en kinderen bijzondere aandacht verdient; F. overwegende dat het voorzorgsbeginsel moet worden toegepast, en overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt gespecificeerd dat gewasbeschermingsmiddelen uitsluitend stoffen mogen bevatten waarvan is aangetoond dat zij een duidelijk voordeel inhouden voor de teelt van planten en waarvan niet wordt verwacht dat zij een schadelijke uitwerking op de gezondheid van mens en dier of onaanvaardbare effecten voor het milieu hebben; G. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt bepaald dat met het oog op de veiligheid de goedkeuringsperiode voor werkzame stoffen in de tijd beperkt moet zijn; overwegende dat de goedkeuringsperiode in verhouding moet staan tot de mogelijke risico's die aan het gebruik van dergelijke stoffen verbonden zijn, maar dat deze evenredigheid hier duidelijk ontbreekt; H. overwegende dat chloortoluron in de 14 jaar sinds de goedkeuring ervan als werkzame stof als een waarschijnlijke hormoonontregelaar is geïdentificeerd, maar dat de goedkeuring ervan gedurende die periode niet is herzien of ingetrokken; I. overwegende dat de Commissie en de lidstaten de mogelijkheid en de verantwoordelijkheid hebben om te handelen overeenkomstig het voorzorgsbeginsel wanneer de mogelijkheid van schadelijke effecten voor de gezondheid geïdentificeerd zijn maar er nog wetenschappelijke onzekerheid bestaat, in concreto door voorlopige risicobeheermaatregelen vast te stellen die noodzakelijk zijn om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te waarborgen; J. overwegende, meer in het bijzonder, dat in artikel 21 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 is bepaald dat de Commissie de goedkeuring van een werkzame stof te allen tijde opnieuw kan bekijken, met name wanneer zij in het licht van nieuwe wetenschappelijke en technische kennis meent dat er aanwijzingen zijn dat de stof niet langer voldoet aan de in artikel 4 van die verordening bepaalde goedkeuringscriteria, en overwegende dat deze herziening kan leiden tot intrekking of wijziging van de goedkeuring voor die stof; Hormoonontregelende eigenschappen K. overwegende dat, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (14) , chloortoluron een geharmoniseerde indeling heeft als zeer giftig voor in het water levende organismen, zeer giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen, verdacht van het veroorzaken van kanker (Kank. 2) en verdacht van het schaden van het ongeboren kind (Voortpl. 2); L. overwegende dat chloortoluron in wetenschappelijke publicaties in verband is gebracht met hormoonontregelende eigenschappen (15) ; M. overwegende dat chloortoluron in 2015 is opgenomen op de lijst van stoffen die in aanmerking komen om te worden vervangen van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/408 omdat de stof geacht werd een hormoonontregelende werking te hebben met mogelijkerwijs negatieve effecten op de mens en omdat hij voldeed aan de criteria om als een persistente toxische stof te worden beschouwd; N. overwegende dat in punt 3.6.5 van bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt bepaald dat een werkzame stof slechts kan worden goedgekeurd wanneer hij niet wordt geacht hormoonontregelende eigenschappen te hebben die schadelijk kunnen zijn voor de mens, tenzij de blootstelling van mensen aan die werkzame stof, die beschermstof of die synergist in een gewasbeschermingsmiddel in realistische voorgestelde gebruiksomstandigheden te verwaarlozen is, dat wil zeggen dat het middel wordt gebruikt in gesloten systemen of in andere omstandigheden die contact met mensen uitsluiten en waarbij residuen van de werkzame stof, de beschermstof of de synergist in kwestie in levensmiddelen en diervoeders de overeenkomstig artikel 18, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 396/2005 van het Europees Parlement en de Raad vastgestelde standaardwaarde niet overschrijden (16) ; O. overwegende dat het onacceptabel is dat een stof die waarschijnlijk voldoet aan de uitsluitingscriteria voor werkzame stoffen met hormoonontregelende eigenschappen, toegestaan blijft voor gebruik in de Unie, met alle risico’s van dien voor de volksgezondheid en het milieu; P. overwegende dat aanvragers het in de werkmethoden van de Commissie ingebouwde automatisme van onmiddellijke verlenging van de goedkeuringsperioden van werkzame stoffen in gevallen waarin de herziening van de risico’s nog niet afgerond is “gebruiken” door het herzieningsproces opzettelijk te vertragen middels het indienen van onvolledige gegevens en van verzoeken om meer afwijkingen en speciale voorwaarden, hetgeen onaanvaardbare risico’s voor het milieu en de menselijke gezondheid oplevert, aangezien de blootstelling aan de gevaarlijke stof gedurende die periode doorgaat; Q. overwegende dat het Parlement de Commissie en de lidstaten in zijn resolutie van 13 september 2018 over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1107/2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (17) heeft verzocht “ervoor te zorgen dat de procedurele verlenging van de geldigheidsperiode voor de duur van de procedure, overeenkomstig artikel 17 van de verordening, niet zal worden gebruikt voor werkzame stoffen die mutageen, kankerverwekkend en giftig voor de voortplanting zijn en dus opgenomen zijn in categorie 1A of 1B, of voor werkzame stoffen die hormoonontregelende eigenschappen hebben en schadelijk zijn voor mens of dier, zoals momenteel het geval is voor stoffen als flumioxazine, thiacloprid, chlorotoluron en dimoxystrobin”; R. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 10 oktober 2019 (18) reeds bezwaar heeft aangetekend tegen de vorige verlenging van de goedkeuringsperiode van chloortoluron; S. overwegende dat de Commissie in haar antwoord (19) op het eerdere bezwaar tegen de verlenging van de goedkeuringsperiode van chloortoluron slechts verwijst naar de studie die ten grondslag ligt aan de effectbeoordeling die vóór de aanneming van Verordening (EU) 2018/605 is verricht (20) , waarin chloortoluron niet is aangemerkt als potentiële hormoonontregelende stof, maar dat zij verzuimt te erkennen dat die studie niet heeft geleid tot de verwijdering van chloortoluron van de lijst van stoffen die in aanmerking komen om te worden vervangen; T. overwegende dat de Commissie na de aanneming van Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/2100 van de Commissie (21) en Verordening (EU) 2018/605 de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) en het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) heeft belast met de ontwikkeling van geharmoniseerde richtsnoeren om ervoor te zorgen dat de door de Unie aangenomen criteria voor de identificatie van hormoonontregelaars consequent worden toegepast bij de beoordeling van biociden en pesticiden in de Unie; overwegende dat deze richtsnoeren, die nieuwe OESO-tests omvatten, in juni 2018 zijn gepubliceerd (22) , maar niet zijn gebruikt voor de beoordeling van de hormoonontregelende eigenschappen van chloortoluron; U. overwegende dat chloortoluron bijgevolg niet naar behoren is beoordeeld om te kunnen concluderen dat de stof niet langer hoeft te worden beschouwd als hormoonverstorend; V. overwegende dat het ontwerpbeoordelingsverslag over de verlenging met betrekking tot chloortoluron nog niet is beoordeeld door EFSA; W. overwegende dat na de vorige verlenging in 2019 van een aantal werkzame stoffen, waaronder chloortoluron, uit hoofde van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/1589, slechts 3 van de 29 stoffen zijn verlengd of niet zijn verlengd, terwijl in het kader van Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1511 27 stoffen opnieuw zijn verlengd, waarvan vele voor de derde of vierde keer; 1. is van mening dat Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1511 de in Verordening (EG) nr. 1107/2009 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1511 het voorzorgsbeginsel niet eerbiedigt; 3. is van mening dat het besluit om de goedkeuringsperiode voor chloortoluron te verlengen niet in overeenstemming is met de veiligheidscriteria als bedoeld in Verordening (EG) nr. 1107/2009, en niet stoelt op bewijs dat deze stof veilig kan worden gebruikt, noch op een bewezen hoogdringende noodzaak voor het gebruik van de werkzame stof voor de voedselproductie in de Unie; 4. verzoekt de Commissie Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1511 in te trekken en een nieuw ontwerp aan de commissie voor te leggen dat rekening houdt met het wetenschappelijk bewijs betreffende de schadelijke eigenschappen van alle stoffen in kwestie, in het bijzonder chloortoluron; 5. verzoekt de Commissie alleen ontwerpen van uitvoeringsverordeningen voor te leggen voor verlenging van de goedkeuringsperioden voor stoffen waarvan de huidige wetenschappelijke stand van zaken niet verwacht wordt te leiden tot een voorstel van de Commissie houdende niet-verlenging van de goedkeuring van de werkzame stof in kwestie; 6. verzoekt de Commissie de goedkeuringen voor stoffen waarvan bewezen is of ten aanzien waarvan het redelijke vermoeden bestaat dat ze niet aan de criteria van Verordening (EG) nr. 1107/2009 voldoen, in te trekken; 7. verzoekt de lidstaten de goedkeuringen voor werkzame stoffen waarvoor zij de rapporterende lidstaat zijn naar behoren en tijdig te herzien, en ervoor te zorgen dat de huidige vertragingen zo snel mogelijk worden weggewerkt; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot goedkeuring van carbendazim als bestaande werkzame stof voor gebruik in biociden van de productsoorten 7 en 10 (D069099/01), – gezien Richtlijn 98/8/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 1998 betreffende het op de markt brengen van biociden (1) , – gezien Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 betreffende het op de markt aanbieden en het gebruik van biociden (2) , en met name artikel 89, lid 1, derde alinea, – gezien artikel 11 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (3) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot doel heeft carbendazim goed te keuren als bestaande werkzame stof voor gebruik in biociden van productsoort 7 (filmconserveringsmiddelen) en productsoort 10 (conserveringsmiddelen voor metselwerk), voor een periode van drie jaar; B. overwegende dat de Commissie zich inzet voor de ambitie om alle verontreiniging tot nul terug te dringen om te komen tot een gifvrije omgeving om burgers en het milieu beter te beschermen tegen gevaarlijke chemische stoffen en innovatie bij de ontwikkeling van veilige en duurzame alternatieven te stimuleren; C. overwegende dat de beoordelingsverslagen en de conclusies van de lidstaat-rapporteur in verband met carbendazim bij de Commissie zijn ingediend op 2 augustus 2013; overwegende dat uit artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 528/2012 kan worden afgeleid dat stoffen waarvan de beoordeling door de lidstaten per 1 september 2013 is afgerond, overeenkomstig Richtlijn 98/8/EG moeten worden beoordeeld; D. overwegende dat de gevaarlijke eigenschappen van carbendazim al in 2013 bekend waren, op het ogenblik dat de beoordelingsverslagen door de lidstaat-rapporteur werden ingediend; overwegende dat er zeven jaar verstreken zijn tussen de indiening van de beoordelingsverslagen en het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie; Juridische argumenten Onaanvaardbaar risico voor het milieu E. overwegende dat de goedkeuring van carbendazim voor gebruik in de productsoorten 7 en 10 zou kunnen leiden tot onaanvaardbare risico’s voor het milieu en de menselijke gezondheid, wat in strijd is met Richtlijn 98/8/EG; F. overwegende dat carbendazim voldoet aan de criteria voor indeling als mutagene stof van categorie 1B en voor de voortplanting giftige stof van categorie 1B overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (4) en twee van de criteria persistent, bioaccumulerend en toxisch (PBT) (P en T); G. overwegende dat er ook in vele onderzoeken naar het hormoonverstorende potentieel van carbendazim bezorgdheid is gerezen (5) ; overwegende dat volgens adviezen van het Comité voor biociden over carbendazim voor alle productsoorten 7, 9 en 10 (6) geen conclusie kon worden getrokken over de hormoonverstorende eigenschappen; overwegende dat het erg zorgwekkend is dat de Commissie het voorzorgsbeginsel blijft negeren door voor te stellen om werkzame stoffen toe te laten als gevolg van niet-beslissende beoordelingen van hun hormoonverstorende eigenschappen op basis van beschikbare gegevens; overwegende dat het feit dat men geen conclusie kan trekken over de hormoonverstorende eigenschappen van een stof omdat er slechts weinig gegevens beschikbaar zijn, niet hetzelfde is als concluderen dat de stof niet hormoonverstorend is; H. overwegende dat de beoordelingsverslagen met betrekking tot carbendazim weliswaar werden ingediend vóór 1 september 2013, wat betekent dat “hoewel carbendazim voldoet aan artikel 5, lid 1, onder b) en c), van Verordening (EU) nr. 528/2012, artikel 5, lid 2, van Verordening (EU) nr. 528/2012 niet relevant is voor het goedkeuringsbesluit” (7) , maar dat het feit dat carbendazim gekende en verontrustende gevaarlijke eigenschappen heeft, nog steeds erg relevant is en dat hiermee niet voldoende rekening is gehouden bij de uitvoering van Richtlijn 98/8/EG, wanneer artikel 10 wordt gelezen in samenhang met artikel 5, lid 1, onder b), van die richtlijn; I. overwegende dat het gebruik van carbendazim in de productsoorten 7 en 10 bij de behandeling van verf voor gebruik buitenshuis voor gevels om schimmel- en algengroei tegen te gaan een hoog risico voor watervervuiling vormt doordat deze biociden van de gevels van gebouwen wegstromen telkens wanneer het regent; J. overwegende dat in een onderzoek (8) is geconcludeerd dat carbendazim in Duitsland werd aangetroffen in meer dan 90 % van de monsters van regenwaterzuiveringsbekkens en in meer dan 50 % van de monsters van stormbekkens, waarbij onbehandeld regenwater wordt geloosd in waterlichamen of infiltreert in het grondwater; K. overwegende dat in het advies van het Comité voor biociden voor productsoort 9 (conserveringsmiddelen voor vezels, leer, rubber en gepolymeriseerde materialen) werd geconcludeerd dat carbendazim niet was goedgekeurd omdat het lekken van carbendazim van behandelde oppervlakken bij regen leidt tot onaanvaardbare risico’s in het oppervlaktewater en in sedimentcompartimenten en dat er geen gepaste risicobeheermaatregel voorhanden is; L. overwegende dat in het advies van het Comité voor biociden voor productsoorten 7 en 10 werd geconcludeerd dat het gebruik buitenshuis van carbendazim, met inbegrip van verf (productsoort 7) en gips (productsoort 10), een onaanvaardbaar risico vormt in het oppervlaktewater en in sedimentcompartimenten aangezien er geen gepaste risicobeheermaatregel voorhanden is om te voorkomen dat het product in de riolering terechtkomt tijdens de levensduur (vijf jaar voor productsoort 7 en 25 jaar voor productsoort 10) van behandelde voorwerpen; M. overwegende dat de goedkeuring van carbendazim voor gebruik in de productsoorten 7 en 10, zelfs voor een korte periode van drie jaar, bijgevolg zou leiden tot rechtstreekse lozing van carbendazim in het milieu via regenwater gedurende een periode tot 25 jaar; N. overwegende dat Zweden in zijn minderheidsstandpunt aan het Comité voor biociden heeft gemeld dat het lekken tijdens de levensduur van toegepaste producten en behandelde voorwerpen (bijv. verf en gips) voor alle gebruik buitenshuis onaanvaardbare risico’s voor het milieu vormt, en dat deze risico’s volgens het beoordelingsverslag niet konden worden gematigd; O. overwegende dat het feit dat in de adviezen van het Comité voor biociden wordt geconcludeerd dat het gebruik van carbendazim in respectievelijk de productsoorten 7, 9 en 10 dezelfde onaanvaardbare risico’s inhoudt, had moeten leiden tot een besluit om carbendazim niet goed te keuren voor al deze toepassingen buitenshuis, en niet alleen voor productsoort 9; P. overwegende dat gebruik binnenshuis van carbendazim ook onaanvaardbare risico’s kan inhouden, aangezien in onderzoeken (9) bezorgdheid is geuit dat de aanwezigheid van carbendazim in oppervlaktewater hoofdzakelijk afkomstig is van de lozing van behandeld huishoudelijk en industrieel afvalwater, ondanks de conclusie in de adviezen van het Comité voor biociden dat de risico’s voor het milieu van gebruik binnenshuis van carbendazim aanvaardbaar zijn; Goedkeuringsvoorwaarden die de risico’s niet kunnen beperken Q. overwegende dat, gezien de risico’s voor het milieu die voor de beoordeelde toepassingen zijn geïdentificeerd, volgens het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie, carbendazim mag worden goedgekeurd op voorwaarde dat bepaalde specificaties en voorwaarden betreffende het gebruik ervan worden nageleefd, met name dat bij de productbeoordeling “bijzondere aandacht” moet worden besteed aan oppervlaktewater, sediment, bodem en grondwater voor producten die worden gebruikt in verf of gips voor gebruik buitenshuis; R. overwegende dat in elk van de adviezen van het Comité voor biociden voor de productsoorten 7 en 10 wordt gewezen op onaanvaardbare risico’s in het oppervlaktewater en sedimentcompartimenten, en dat zij aantonen dat er voor de beoordeelde toepassingen geen gepaste risicobeheermaatregel beschikbaar is om vrijgave in de riolering te voorkomen; S. overwegende dat de oproep van de Commissie voor “specificaties en voorwaarden” die met de toelating gepaard gaan, uiterst vaag is en niet volstaat om de bezorgdheid van onaanvaardbare risico’s weg te nemen; overwegende dat het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie van lidstaten niet vereist dat zij gepaste risicobeperkende maatregelen voorschrijven, maar alleen aandachtig moeten zijn voor risico’s; overwegende dat in het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie geen rekening wordt gehouden met het feit dat in de ondersteunende documenten wordt geconcludeerd dat er geen gepaste risicobeheermaatregelen beschikbaar zijn; Coherentie tussen het besluit over risicobeheer en het wetenschappelijke bewijs dat aan de basis hiervan lag T. overwegende dat, zoals is bevestigd door het Hof van Justitie van de Europese Unie (“het Hof”), bij de goedkeuring van een risicobeheermaatregel het besluit van de Commissie coherent moet zijn met het wetenschappelijke bewijs dat aan de basis hiervan lag; overwegende dat de Commissie niet verplicht is rekening te houden met een wetenschappelijk advies dat tijdens het besluitvormingsproces is ingediend, maar dat zij dan specifieke, wetenschappelijk gelijkwaardige redenen voor haar bevindingen moet geven door deze te vergelijken met de bevindingen van het advies; overwegende dat zij in haar verklaring van redenen moet uitleggen waarom zij geen rekening houdt met het advies (10) ; U. overwegende dat het besluit om carbendazim goed te keuren als bestaande werkzame stof voor gebruik in biociden van de productsoorten 7 en 10 overduidelijk in strijd is met de conclusie van de adviezen van het Comité voor biociden dat het gebruik buitenshuis van carbendazim in verf (productsoort 7) en gips (productsoort 10) onaanvaardbare risico’s vormt in het oppervlaktewater en sedimentcompartimenten, gezien artikel 10 van Richtlijn 98/8/EG, gelezen in samenhang met artikel 5, lid 1, onder b), van die richtlijn; V. overwegende dat de redenen die de Commissie in haar ontwerp van uitvoeringsverordening geeft om de conclusie van de adviezen van het Comité voor biociden naast zich neer te leggen beperkt zijn tot de argumenten dat de volledige toelating van biociden een bijkomende stap op het niveau van de lidstaten vereist en dat de herziening uit hoofde van Verordening (EU) nr. 528/2012 binnenkort zal worden uitgevoerd; W. overwegende dat deze redenen niet verklaren waarom de Commissie van mening was dat carbendazim geen onaanvaardbaar risico vormt voor gebruik in de productsoorten 7 en 10 krachtens Richtlijn 98/8/EG, met name gezien het gebruik van dezelfde werkzame stof in productsoort 9 werd beschouwd als een onaanvaardbaar risico, wat leidde tot het besluit om voor die productsoort geen toelating te verlenen; X. overwegende dat een verklaring van de redenen om de conclusies van de adviezen van het Comité voor biociden naast zich neer te leggen niet alleen onontbeerlijk is voor de controle van het Hof, maar ook meer specifiek opdat het Parlement zijn controlebevoegdheid naar behoren kan uitvoeren; Overweging van beschikbare alternatieven Y. overwegende dat, volgens het advies van het Comité voor biociden voor productsoort 7, carbendazim is bedoeld voor gebruik als schimmelwerend middel in filmconserveringsmiddelen die worden aangebracht op of verwerkt in eindtoepassingen zoals verf; overwegende dat, volgens het advies van het Comité voor biociden voor productsoort 10, carbendazim moet worden gebruikt als schimmelwerend middel voor bouwmaterialen die worden aangebracht op of verwerkt in eindproducten zoals gips; Z. overwegende dat de Commissie concludeerde dat er geen geschikte alternatieven voor carbendazim beschikbaar zijn, louter op basis van elf niet-vertrouwelijke bijdragen van derde partijen, allemaal ondernemingen of industriële verenigingen, die bovendien dateren uit 2014; overwegende dat als er andere informatie beschikbaar is ter ondersteuning van het besluit van de Commissie, deze ter beschikking van het Parlement moet worden gesteld zodat het zijn controlebevoegdheid volledig kan uitvoeren; AA. overwegende dat, volgens de adviezen van het Comité voor biociden, in de meeste bijdragen geen onderscheid werd gemaakt tussen het gebruik van carbendazim in de productsoorten 7, 9 en 10, waardoor de Commissie de beschikbaarheid van alternatieven voor elk van de afzonderlijke productsoorten en toepassingen niet naar behoren kon beoordelen; AB. overwegende dat de in de bijdragen verstrekte informatie lang niet gedetailleerd en actueel genoeg is om te concluderen dat er onvoldoende geschikte alternatieven voor carbendazim voor gebruik in biociden van de productsoorten 7 en 10 zijn; AC. overwegende dat, met name voor productsoort 7, auteurs van bijdragen hebben verklaard dat het vervangen van carbendazim in verf technisch gezien mogelijk is, hoewel zij het te tijdrovend en te duur vonden; AD. overwegende dat, met name voor productsoort 10, auteurs van bijdragen hebben verklaard dat het vervangen van carbendazim in verf technisch gezien mogelijk is, hoewel zij het te tijdrovend en te duur vonden; overwegende dat, volgens het advies van het Comité voor biociden, door het zeer lage aantal goedgekeurde werkzame stoffen voor die productsoort, de informatie waarover het Comité voor biociden beschikt, momenteel onvoldoende is om te besluiten of er een andere werkzame stof is die een alternatief zou kunnen vormen voor het gebruik van carbendazim als conserveringsmiddel in gips met een hoge pH-waarde; AE. overwegende dat in de meeste bijdragen die bij de Commissie in 2014 zijn ingediend, werd geconcludeerd dat het mogelijk was om alternatieven voor carbendazim voor de productsoorten 7 en 10 te vinden, zij het niet zonder problemen; AF. overwegende dat de indieners zeven jaar de tijd hebben gehad om mogelijke alternatieven te zoeken voor carbendazim, waarvan de schadelijke eigenschappen alom bekend zijn; AG. overwegende dat de Commissie dan ook niet heeft voldaan aan haar verplichting om de beschikbaarheid van geschikte alternatieve stoffen te onderzoeken overeenkomstig artikel 10, lid 5, van Richtlijn 98/8/EG; overwegende dat er geen verklaring is gegeven om in detail te specificeren op welke basis de Commissie heeft geconcludeerd dat er geen geschikte en niet voldoende alternatieve stoffen beschikbaar waren; overwegende dat dergelijke details van groot belang zijn voor de uitkomst van de huidige toelating, gezien het giftige profiel van de stof; AH. overwegende dat voor toepassingen van carbendazim in productsoort 9 geen goedkeuring is verleend; overwegende dat de informatie die werd ontvangen en waarnaar in het advies van het Comité voor biociden is verwezen, specifiek was voor productsoort 9; overwegende dat auteurs van derde partijen voor productsoort 9 en voor de productsoorten 7 en 10 dezelfde bezorgdheid hebben geuit betreffende het beperkte aantal beschikbare alternatieven evenals de tijd en kostprijs die nodig zijn om een alternatief te ontwikkelen met een gelijkwaardig doeltreffendheidsniveau als carbendazim; AI. overwegende dat, volgens de adviezen van het Comité voor biociden voor de productsoorten 7 en 10, auteurs erop hebben gewezen dat het moeilijk is de beschikbaarheid van alternatieven te beoordelen, aangezien veel alternatieven nog moeten worden herzien uit hoofde van Verordening (EU) nr. 528/2012; overwegende dat het onaanvaardbaar is dat de vertraging in de uitvoering van het herzieningsprogramma een excuus zou zijn om de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu te dwarsbomen; Politieke argumenten AJ. overwegende dat het onaanvaardbaar is dat de Commissie besluit de niet-goedkeuring van stoffen die een onaanvaardbaar risico voor de menselijke gezondheid en het milieu vormen uit te stellen, louter met de rechtvaardiging dat Verordening (EU) nr. 528/2012 er mee voor zal zorgen dat een dergelijke niet-goedkeuring meer stelselmatig wordt gemaakt door toekomstige herzieningen; AK. overwegende dat in het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie wordt gesteld dat krachtens punt 10 van bijlage VI bij Verordening (EU) nr. 528/2012, de bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten beoordelen of op hun grondgebied aan de voorwaarden van artikel 5, lid 2, van die verordening kan worden voldaan om te besluiten of een biocide met carbendazim kan worden toegelaten; AL. overwegende dat de Commissie de verantwoordelijkheid voor de weigering van de verkoop van biociden met carbendazim niet mag doorschuiven naar de lidstaten met het argument dat de tijdens de openbare raadpleging ontvangen informatie over potentiële vervangende stoffen van slechte kwaliteit is; AM. overwegende dat, zoals voorgesteld door de Commissie, alleen een etiket met beperkte informatie verplicht zal moeten worden aangebracht op behandelde voorwerpen en dat dit etiket niet onderworpen zal zijn aan regelgevingscontrole voordat het artikel in de handel wordt gebracht en tussen lidstaten wordt verhandeld; overwegende dat er geen beoordeling zal komen of de doeltreffendheid van het product overeenstemt met de beweringen op het etiket, aangezien een producttoelating niet nodig is; AN. overwegende dat deze situatie geen voldoende mate van bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu biedt, en ook geen gelijk speelveld voor ondernemingen binnen en buiten de Unie creëert; 1. is van mening dat dit ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie niet in overeenstemming is met het EU-recht, aangezien het niet verenigbaar is met het doel en de inhoud van Richtlijn 98/8/EG of Verordening (EU) nr. 528/2012; 2. is van mening dat, gezien het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie om carbendazim goed te keuren als werkzame stof voor gebruik in biociden van de productsoorten 7 en 10, zelfs voor een korte periode van drie jaar, niet evenredig is gezien de onaanvaardbare risico’s die de stof vormt voor de menselijke gezondheid en het milieu, en de Commissie had moeten doen concluderen dat de risico’s onaanvaardbaar zijn, aangezien het gebruik van carbendazim in een product nog steeds aanleiding geeft tot bezorgdheid; 3. is van mening dat de informatie die de Commissie in haar ontwerp van uitvoeringsverordening verstrekt, onvoldoende is opdat het Parlement zijn controlebevoegdheid naar behoren kan uitvoeren; 4. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsverordening in te trekken en een nieuw ontwerp bij het Comité in te dienen, waarin wordt voorgesteld carbendazim niet goed te keuren als werkzame stof voor gebruik in biociden van de productsoorten 7 en 10; 5. herhaalt dat, hoewel de beoordelingsverslagen vóór 1 september 2013 waren ingediend, de toelating van een stof die is ingedeeld als mutagene stof van categorie 1B, voor de voortplanting giftige stof van categorie 1B en met mogelijke hormoonverstorende eigenschappen onaanvaardbare risico’s voor de menselijke gezondheid vormt bij het beoogde gebruik; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 10, 14 en 17, lid 7, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 20 en 22, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name de artikelen 21, 39 en 52, lid 1, – gezien de verklaring bij artikel 17, leden 6 en 7, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, die is gehecht aan de slotakte van de Intergouvernementele Conferentie die het Verdrag van Lissabon heeft aangenomen, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en met name artikel 21, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, en met name artikel 25, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, en met name artikel 29, – gezien de Europese pijler van sociale rechten, en met name beginsel 1, – gezien Besluit (EU, Euratom) 2018/994 van de Raad van 13 juli 2018 tot wijziging van de Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, gehecht aan Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 20 september 1976 (1) , – gezien Besluit (EU) 2018/937 van de Europese Raad van 28 juni 2018 inzake de samenstelling van het Europees Parlement (2) , – gezien Besluit (EU, Euratom) 2018/767 van de Raad van 22 mei 2018 tot vaststelling van de periode voor de negende verkiezing van vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (3) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/673 van het Europees Parlement en de Raad van 3 mei 2018 tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen (4) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2019/493 van het Europees Parlement en de Raad van 25 maart 2019 tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 wat betreft een verificatieprocedure in verband met inbreuken op de regels inzake de bescherming van persoonsgegevens in de context van verkiezingen voor het Europees Parlement (5) , – gezien het gewijzigde Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (6) , – gezien zijn resolutie van 11 november 2015 over de hervorming van de kieswet van de Europese Unie (7) , – gezien zijn resolutie van 16 februari 2017 inzake de verbetering van de werking van de Europese Unie, voortbouwend op het potentieel van het Verdrag van Lissabon (8) , – gezien zijn resolutie van 16 februari 2017 over mogelijke ontwikkelingen en aanpassingen van het huidige institutionele bestel van de Europese Unie (9) , – gezien zijn resolutie van 18 april 2018 over het ontwerp van besluit van de Raad tot vaststelling van de periode voor de negende verkiezing van vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (10) , – gezien zijn resolutie van 7 februari 2018 over de samenstelling van het Europees Parlement (11) , – gezien zijn resolutie van 16 juli 2019 over de stand van het debat over de toekomst van Europa (12) , – gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019 over buitenlandse inmenging in verkiezingen en desinformatie in de nationale en Europese democratische processen (13) , – gezien zijn resolutie van 13 februari 2019 over de stand van het debat over de toekomst van Europa (14) , – gezien zijn besluit van 18 juni 2020 over de instelling, de bevoegdheden, het aantal leden en de ambtstermijn van een bijzondere commissie voor buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (15) , – gezien het informatief rapport van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) van 20 maart 2019 over het werkelijk stemrecht van personen met een handicap bij de EP‑verkiezingen, – gezien de werkzaamheden van de Interparlementaire Unie (IPU) op het gebied van gendergelijkheid, met name haar actieplan voor genderbewuste parlementen, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A9-0211/2020 ), A. overwegende dat de opkomst bij de Europese verkiezingen van 2019 de hoogste was van de laatste 20 jaar, te weten 50,66 % (een stijging van 8 procentpunten ten opzichte van 2014), en dat dit een positief signaal afgeeft dat de Europese burgers steeds meer belangstelling hebben voor de ontwikkelingen op Europees niveau en dat zij van mening zijn dat de EU‑wetgeving een impact op hun dagelijks leven heeft; overwegende dat dit cijfer echter grote verschillen tussen de lidstaten verhult, dat het percentage niet-stemmers hoog bleef en dat derhalve meer moet worden gedaan om de deelname aan de Europese verkiezingen te vergroten; B. overwegende dat uit de na de Europese verkiezingen van 2019 in opdracht van het Parlement uitgevoerde Eurobarometer-enquête is gebleken dat voor de kiezers de twee belangrijkste prioriteiten de staat van de economie en het milieu waren, een gegeven waaruit duidelijk blijkt dat de burgers die aan de Europese verkiezingen deelnamen, meer maatregelen op EU-niveau wensen op deze twee beleidsterreinen waarvoor de bevoegdheid wordt gedeeld tussen de EU en de lidstaten (16) ; C. overwegende dat de juiste keuze van een kiesstelsel de juiste omgeving schept waarin burgers zich verzekerd voelen van hun democratisch basisrecht om te stemmen op hun democratische vertegenwoordigers, en waarin de politieke vertegenwoordigers tegelijkertijd naar hun kiezers kunnen luisteren en hun belangen kunnen vertegenwoordigen om zo zelfredzaamheid onder de burgers te ontwikkelen; D. overwegende dat volgens de Eurobarometer-enquête deze hoge opkomst ten dele kwam doordat er meer jongeren naar de stembus gingen, hoewel personen boven de 40 jaar nog steeds meer geneigd zijn te gaan stemmen; overwegende dat meer dan 50 % van de jongeren uit burgerplicht en met het oog op de urgentie van het klimaatprobleem hun stem uitbrachten; E. overwegende dat de aanhoudende betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld in de aanloop naar de Europese verkiezingen een cruciale rol heeft gespeeld in het pro-Europees discours; F. overwegende dat de hogere opkomst ook gepaard ging met winst voor pro-Europese partijen die stemmen kregen van de jongere generaties, hetgeen de pro-Europese meerderheid in het Europees Parlement heeft versterkt, maar dat de resultaten van eurosceptici, populisten en nationalistische bewegingen, die een bedreiging vormen voor het integratieproject van de EU, als een waarschuwing moet worden opgevat; G. overwegende dat de hogere opkomst ook een teken is dat EU-burgers wensen dat de EU snel en op democratische en doeltreffende wijze maatregelen treft op belangrijke gebieden zoals werkgelegenheid, de kosten van levensonderhoud, sociale dumping, klimaatverandering, migratie, bescherming van de grondrechten en democratisering; H. overwegende dat we op efficiëntere en proactievere wijze gebruik moeten maken van alle beschikbare communicatiemiddelen, met inbegrip van digitale technologie, teneinde een sterke band te creëren tussen op EU‑niveaus genomen politieke besluiten enerzijds en het gevoel van verbondenheid van de kiezers met de EU-instellingen anderzijds; I. overwegende dat, hoewel het genderevenwicht onder de leden van het Europees Parlement is verbeterd (41 % vrouwen in 2019, waar dat in 2014 nog 37 % bedroeg), nog geen genderevenwichtig Parlement tot stand is gekomen; overwegende dat deze cijfers grote verschillen tussen de lidstaten maskeren, alsmede talrijke uitdagingen waaraan nog het hoofd moet worden geboden on gendergelijkheid te kunnen realiseren; J. overwegende dat Ursula von der Leyen de eerste vrouwelijke voorzitter van de Europese Commissie is; overwegende dat 13 van haar commissarissen vrouwen zijn en dit het hoogste aandeel vrouwelijke commissarissen ooit is; K. overwegende dat de diverse en multiculturele samenleving van Europa beter in het Europees Parlement moet worden vertegenwoordigd; L. overwegende dat in 15 lidstaten mensen met een handicap niet dezelfde stemrechten hebben, waardoor een zinvolle participatie en vertegenwoordiging van deze burgers in democratische processen wordt belemmerd; overwegende dat naar schatting 800 000 EU-burgers ten gevolge van nationale regelgeving tijdens de laatste Europese verkiezingen hun stem niet konden uitbrengen vanwege hun handicap of geestelijke gezondheidsproblemen; M. overwegende dat de demografische veranderingen en de vergrijzing van onze samenlevingen factoren zijn die zullen leiden tot een toename van het aantal personen in langdurige-zorginstellingen of ziekenhuizen; overwegende dat de ruimere aanwending van specifieke officiële regelingen die in tal van lidstaten ten behoeve van deze personen bestaan, moeten worden gestimuleerd; N. overwegende dat de termijn om in het kiezersregister te worden opgenomen sterk verschilt per lidstaat, van 90 dagen tot 3 dagen vóór de dag van de verkiezingen; overwegende dat in het informatief rapport van het EESC over het werkelijke stemrecht van personen met een handicap bij de EP‑verkiezingen wordt aanbevolen de kiezersregisters op zijn vroegst twee weken vóór de verkiezingen te sluiten; O. overwegende dat er, volgens het gezamenlijke rapport van de Europese Federatie van nationale organisaties werkend met daklozen (Feantsa) en de Fondation Abbé-Pierre (17) , in de EU ten minste 700 000 daklozen zijn en bijna 9 miljoen gezinnen in zeer ondeugdelijke woningen gehuisvest zijn; overwegende dat dit cijfer op tien jaar tijd met 70 % is toegenomen; overwegende dat het voor daklozen moeilijk is om aan verkiezingen deel te nemen; P. overwegende dat de hervormde Verkiezingsakte van 1976, zoals aangenomen door het Europees Parlement in zijn wetgevingsresolutie van 4 juli 2018 over het ontwerp van besluit van de Raad tot wijziging van de Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, gehecht aan Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 20 september 1976 (18) , door drie lidstaten nog altijd niet volledig geratificeerd is; Q. overwegende dat het Parlement met hernieuwde kracht vervolg moet geven aan zijn voorstellen tot wijziging van de verkiezingsakte, die door een aantal lidstaten nog geratificeerd moet worden, en zich hard moet maken voor eenvormige Europese verkiezingsvoorschriften; R. overwegende dat de Europese verkiezingen van 2019 tot een nieuwe parlementaire meerderheid hebben geleid bestaande uit verschillende politieke fracties met een duidelijke pro-Europese identiteit; S. overwegende dat het na de verkiezingen van 2019 niet is gelukt om uit de diverse Spitzenkandidaten een Commissievoorzitter te kiezen ten gevolge van verzet door de Raad, hetgeen leidde tot een verminderd vertrouwen in het proces; overwegende dat de verkiezing van de voorzitter van de Commissie afhangt van de steun van de meerderheid van de leden van het Europees Parlement; overwegende dat slechts een aantal van de EU-burgers die hebben deelgenomen aan de Europese verkiezingen, van mening waren dat hun stem het verschil kon maken bij de verkiezing van de voorzitter van de Europese Commissie, hetgeen duidelijk maakt dat onder EU‑burgers meer bekendheid aan het proces moet worden gegeven; T. overwegende dat de procedure met Spitzenkandidaten nog verder moet worden ontwikkeld; overwegende dat het onder meer nog ontbreekt aan de mogelijkheid voor Spitzenkandidaten om zich officieel kandidaat te stellen, hetgeen alle Europese kiezers de kans zou geven om hun stem uit te brengen op de Spitzenkandidaat van hun voorkeur en te weten wie de kandidaten voor het voorzitterschap van de Commissie zijn en hoe zij door de Europese politieke partijen zijn gekozen; overwegende dat het Parlement deze kwestie in zijn besluit van 7 februari 2018 over de herziening van het kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie aan de orde heeft gesteld (19) ; U. overwegende dat het systeem van Spitzenkandidaten met spoed hervorming behoeft na een grondig institutioneel denkproces tijdens de Conferentie over de toekomst van Europa, met inachtneming van het beginsel van evenredige vertegenwoordiging van het Europees kiesstelsel, en dat het systeem bij de volgende Europese verkiezingen in 2024 moet kunnen worden ingezet; overwegende dat in dit denkproces ook aandacht moet worden besteed aan de feitelijke politieke rol van de Commissie en haar voorzitter en aan eventuele daarmee verband houdende wijzigingen in het besluitvormingsproces van de Unie; V. overwegende dat slechts 8 % van de respondenten aangeeft tijdens de laatste verkiezingen een stem te hebben uitgebracht om invloed uit te oefenen op de verkiezing van de volgende voorzitter van de Europese Commissie (20) , waaruit duidelijk blijkt dat het selectieproces voor de voorzitter van de Commissie dringend moet worden verduidelijkt en transparanter moet worden gemaakt voor de kiezers; W. overwegende dat institutionele voorstellen, zoals de invoering van transnationale lijsten, zoals vermeld door het Parlement in zijn resolutie van 7 februari 2018 over de samenstelling van het Europees Parlement, het centraal stellen van de Europese politieke partijen en bewegingen binnen de Europese verkiezingen, de omvorming van de Raad in een tweede wetgevende kamer van de Unie, zoals voorgesteld in zijn resolutie van 16 februari 2017 over mogelijke ontwikkelingen en aanpassingen van het huidige institutionele bestel van de Europese Unie, en de invoering van de mogelijkheid voor Europese politieke partijen en bewegingen om voorafgaand aan de verkiezingen coalities te vormen, ervoor zouden kunnen zorgen dat de Europese verkiezingen geen verzameling van 27 afzonderlijke nationale verkiezingen zouden zijn, zoals nu het geval is, maar één enkele Europese verkiezing; X. overwegende dat de beoordeling van de belangenverklaringen en de hoorzittingen met de voorgedragen commissarissen door het Europees Parlement een belangrijke stap vormden voor het vergroten van de verantwoordingsplicht van de Commissie jegens het Parlement en het publiek in het algemeen; overwegende dat dit proces in de toekomst verder moet worden verbeterd; Y. overwegende dat democratische processen, zowel op het niveau van de lidstaten als op EU-niveau, het doelwit zijn geworden van buitenlandse machten, soms in samenwerking met binnenlandse actoren, om de uitslagen van de verkiezingen te beïnvloeden en de Unie te verzwakken; overwegende dat de mechanismen die door de EU‑instellingen zijn ingevoerd, zoals de praktijkcode betreffende desinformatie en het systeem voor snelle waarschuwingen in verband met verkiezingen, een bijdrage hebben geleverd aan de beperking van buitenlandse inmenging tijdens de verkiezingscampagne; Z. overwegende dat de verzoeken van de Commissie aan socialemediaplatforms in de aanloop naar de verkiezingen tot verwarring hebben geleid en onbedoelde gevolgen hebben gehad, zoals het verbod op Europabrede politieke advertenties, terwijl dergelijke advertenties voor Europese politieke partijen een van de belangrijkste manieren vormen om tijdens campagnes voor de Europese verkiezingen door de kiezers te worden geïdentificeerd en herkend; overwegende dat de instellingen in dit kader een interinstitutionele aanpak zouden moeten ontwikkelen om een positieve invloed te kunnen uitoefenen op de veiligheid en stabiliteit van het verkiezingsproces; overwegende dat de praktijkcode een instrument op puur vrijwillige basis is en meer op transparantie is gericht dan op daadwerkelijke beperkingen, bijvoorbeeld ten aanzien van gerichte politieke advertenties; AA. overwegende dat Europese politieke partijen en stichtingen de actoren zijn die het Europese politieke debat kunnen faciliteren, zowel tijdens de Europese verkiezingen als daarna, en dat zij zichtbaarder moeten worden; overwegende dat de Europese politieke partijen en stichtingen, in het licht van deze belangrijke rol, maximale financiële transparantie moeten garanderen ten aanzien van de door hen beheerde middelen, met name de middelen die afkomstig zijn uit de EU‑begroting; AB. overwegende dat Europese politieke partijen tijdens de Europese verkiezingen te maken hebben met verschillende restricties ten aanzien van het voeren van campagnes, onder meer door de beperkte mogelijkheid inzake het financieren van campagnes en het ontplooien van gezamenlijke activiteiten met de nationale partijen die bij hen zijn aangesloten, en dat zij in het kader van nationale referenda over Europese zaken geen campagne mogen voeren; AC. overwegende dat de opkomst van nieuwe politieke partijen en bewegingen in de aanloop naar de Europese verkiezingen de belangstelling van de burgers in politieke vernieuwing heeft aangetoond; AD. overwegende dat de uiteenlopende nationale regels met betrekking tot de oprichting van partijen en de mogelijkheid tot deelname aan de Europese verkiezingen nog altijd een belangrijke belemmering vormen voor politieke vernieuwing en het tot stand brengen van een daadwerkelijk pan-Europees politiek debat; AE. overwegende dat naar verluidt als gevolg van de organisatie van de kiezersregistratie in het VK ongeveer één miljoen Europese burgers niet de mogelijkheid hebben gehad tijdens de Europese verkiezingen hun stemrecht uit te oefenen; 1. is verheugd over de hogere opkomst bij de Europese verkiezingen van 2019 waaruit blijkt dat de trend van afnemende verkiezingsopkomsten in Europa kan worden teruggedraaid; betreurt echter tegelijkertijd het aanhoudende hoge percentage niet-stemmers en het feit dat bijna de helft van alle kiesgerechtigden in de EU niet heeft gestemd; erkent de belangrijke rol van door EU-instellingen en maatschappelijke organisaties gevoerde campagnes om de opkomst te verhogen, met name de campagne van het Parlement “Ik stem deze keer”; benadrukt dat er op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau meer moet worden ondernomen om kiezers aan te sporen aan de Europese verkiezingen deel te nemen; is van oordeel dat deze hogere opkomst erop wijst dat steeds meer burgers van mening zijn dat de uitdagingen van de huidige tijd, zoals de economie en duurzame groei, de klimaatverandering en milieubescherming, de sociale en genderongelijkheid, de digitale revolutie, de bevordering van de vrijheid, de mensenrechten en de democratie, alsook de demografie en geopolitieke kwesties, zoals migratie en buitenlands beleid, veiligheid en de rol van de EU op het wereldtoneel, het beste op EU-niveau aangepakt kunnen worden; doet derhalve een beroep op alle EU‑instellingen hun verantwoordelijkheid te nemen en uitvoering te geven aan het mandaat dat zij, direct dan wel indirect, van de burgers hebben gekregen; 2. is ervan overtuigd dat de trend van toenemende verkiezingsopkomsten kan worden herhaald als de band en rekenschap tussen kiezers en kandidaten worden versterkt, en in alle lidstaten over de EU-brede uitdagingen en politieke programma’s wordt gedebatteerd; 3. is verheugd over de flinke toename van het aantal jongeren dat heeft gestemd; herhaalt zijn verzoek aan de Raad en de Commissie om, door middel van openbare raadplegingsprocedures en de Conferentie over de toekomst van Europa, rekening te houden met de zorgen van jongeren die van cruciaal belang zijn voor volgende generaties; beveelt aan dat de lidstaten nadenken over de harmonisatie van de minimumleeftijd van kiezers teneinde de deelname van jonge kiezers te verhogen; 4. is verheugd over het feit dat het genderevenwicht in het Parlement sinds de laatste verkiezingen is verbeterd; benadrukt echter dat er nog altijd ruimte voor verdere verbetering is om een daadwerkelijk genderevenwicht in het Parlement tot stand te brengen; erkent dat er grote verschillen tussen de lidstaten bestaan waarbij in sommige lidstaten het aandeel verkozen vrouwen meer dan 50 % bedraagt, terwijl in andere lidstaten geen enkele vrouw voor het Europees Parlement is verkozen; verzoekt de lidstaten en de instellingen van de Unie alle nodige maatregelen te nemen om het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen gedurende het gehele verkiezingsproces; benadrukt in dit verband het belang van genderevenwichtige kieslijsten; verzoekt de Commissie om in samenwerking met het Parlement en andere instanties, zoals de Commissie van Venetië, te komen met aanbevelingen aan de lidstaten om het aantal vrouwen in het Europees Parlement omhoog te brengen, en dringt aan op de invoering van lijsten met een gelijk aantal mannelijke en vrouwelijke kandidaten op verkiesbare plaatsen, bijvoorbeeld door de aanwending van een ritssysteem of andere gelijkwaardige methoden, aangezien in vele lidstaten geen wetgeving bestaat die zorgt voor politieke pariteit tijdens verkiezingen; 5. constateert dat slechts weinig leden van het Europees Parlement tot etnische, taal- en andere minderheden behoren (21) ; is van mening dat de strijd tegen racisme en de bestrijding van uitsluiting en discriminatie een verplichting is die voortvloeit uit de EU-waarden en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; onderstreept dat op nationaal en Europees niveau meer moet worden gedaan om ervoor te zorgen dat meer minderheden op kieslijsten worden opgenomen en worden verkozen, en verzoekt de lidstaten en de politieke partijen die aan Europese verkiezingen deelnemen, proactieve maatregelen te nemen om de vertegenwoordiging van ondervertegenwoordigde groepen te verhogen; 6. herinnert in dit verband aan de bijzondere problemen die de Roma op het gebied van politieke participatie ondervinden, met name bij de toegang tot kiezersregistratieprocedures, onder meer als gevolg van het ontbreken van identiteitsdocumenten; verzoekt de lidstaten om de voorlichting van en opkomst onder Roma-kiezers te bevorderen; 7. merkt op dat er ook dergelijke aanbevelingen zouden kunnen worden gedaan betreffende de uitoefening van het passief en actief kiesrecht van personen met een handicap; wijst er met grote bezorgdheid op dat in de gehele Unie naar schatting 800 000 burgers met een handicap in 2019 niet konden stemmen vanwege nationale regels; verzoekt de lidstaten de uitwisseling van optimale praktijken te bevorderen om de toegang van personen met een handicap tot stembureaus te vergemakkelijken; wijst erop dat voor kiezers met een handicap de technische aspecten van het stemproces net zo belangrijk zijn als de toegang tot informatie of de toegang tot stembureaus; 8. verzoekt de lidstaten erop toe te zien dat iedereen met stemrecht, met inbegrip van EU-burgers die buiten hun land van herkomst wonen, daklozen en gevangenen die stemrecht hebben uit hoofde van het nationaal recht, dit recht kan uitoefenen; 9. stelt vast dat verschillen op het gebied van verkiezingsculturen hebben geleid tot een reeks verschillende kiesstelsels; merkt op dat duidelijke regelgeving, aanbevelingen en richtsnoeren de totstandbrenging van een eenvormige Europese kieswet en gelijk kiesrecht voor EU‑burgers zouden bevorderen, met name met betrekking tot het recht een partij te registreren, het recht zich verkiesbaar te stellen, de toegang tot de stembus, het op de lijst zetten van kandidaten, de toegankelijkheid, het stemmen bij volmacht of op afstand, en de verkiezingsdagen; 10. neemt nota van de efficiënte organisatie van het verkiezingsproces van de Europese verkiezingen van 2019 ondanks de onzekerheid als gevolg van de uittreding van het VK uit de EU; onderstreept in dit verband de vlotte vernieuwde samenstelling van het Europees Parlement na de brexit dankzij de vrijwaringsclausule die is voorzien in zijn resolutie van 7 februari 2018 over de samenstelling van het Europees Parlement; 11. moedigt de lidstaten aan de middelen in de consulaten te verbeteren met het oog op de verkiezingen van 2024 om te zorgen voor meer controle en bewustmaking van de burgers omtrent het feit dat meervoudig stemmen verboden is; 12. verzoekt de lidstaten de wetgeving te verbeteren om het voor daklozen gemakkelijker te maken om te stemmen; benadrukt dat de eis van een document ter staving van een adres om te mogen stemmen, zoals bepaald in Richtlijn 93/109/EG van de Raad van 6 december 1993 tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement ten behoeve van de burgers van de Unie die verblijven in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn (22) , kan leiden tot het uitsluiten van daklozen in landen waar zij geen administratief adres kunnen verkrijgen; beveelt ten stelligste de schrapping aan van de eis om het bewijs van een adres over te leggen, zodat daklozen, die volwaardige EU-burgers zijn, gemakkelijker kunnen stemmen tijdens verkiezingen; 13. is van oordeel dat de reden waarom men na de verkiezingen van 2019 niet erin geslaagd is via de procedure van Spitzenkandidaten een voorzitter van de Europese Commissie te kiezen, ten eerste verband houdt met het feit dat er na de ervaringen van 2014 geen verbeteringen van de toepassing van het beginsel van Spitzenkandidaten werden doorgevoerd, en ten tweede met het feit dat er aan de EU‑burgers geen uitleg over de procedure is verschaft en dat zij deze niet hebben begrepen; is voornemens het democratische proces voor de verkiezing van de voorzitter van de Commissie vóór de eerstvolgende Europese verkiezingen in 2024 te hervormen; merkt echter op dat de verkiezing van de voorzitter van de Commissie altijd afhangt van het verkrijgen van de steun van de meerderheid van de leden van het Europees Parlement, zodat volledig rekening wordt gehouden met de verkiezingsuitslag, zoals beoogd in het Verdrag van Lissabon; 14. benadrukt de belangrijke rol die de aanstaande Conferentie over de toekomst van Europa vervult in het debat over institutionele aangelegenheden, mede in het licht van de uitslag van de Europese verkiezingen van 2019; is ingenomen met de komende gezamenlijke verklaring van de drie EU‑instellingen over de Conferentie over de toekomst van Europa, en dringt aan op een snelle goedkeuring ervan; wijst andermaal op het engagement van de voorzitter van de Commissie om kwesties aan te pakken die specifiek verband houden met democratische processen en institutionele kwesties, ook in het kader van de Conferentie, zonder afbreuk te doen aan de door de Conferentie zelf genomen besluiten over de lijst van aan te pakken prioriteiten; 15. benadrukt dat voor de verkiezing van de Commissie en haar voorzitter een meerderheid van de leden van het Parlement vereist is, hetgeen in de praktijk inhoudt dat er een coalitie gevormd moet worden die het eens is over een programma, zoals is aangetoond tijdens de verkiezing van de Commissie Von der Leyen; 16. wijst erop dat niets de Europese partijen en bewegingen ervan weerhoudt voorafgaand aan de Europese verkiezingen coalities te vormen en daarbij een gezamenlijk programma en één Spitzenkandidaat per coalitie voor te dragen; 17. is van oordeel dat de uitslag van de Europese verkiezingen de politieke dimensie van de verkiezing van de Europese Commissie heeft versterkt en daarmee ook de noodzaak van een nauwkeurigere en objectievere toetsing van de belangenverklaringen van de voorgedragen commissarissen; is bovendien van mening dat dit proces heeft aangetoond dat een technische en onpartijdige beoordeling van de belangenverklaringen van de voorgedragen commissarissen noodzakelijk is; ondersteunt het komende denkproces in de Commissie constitutionele zaken (AFCO) en de Commissie juridische zaken (JURI) over het creëren van een onafhankelijk ethisch orgaan dat van de passende middelen kan worden voorzien; onderstreept echter dat de goedkeuring of afwijzing van iedere voorgedragen commissaris en het College van commissarissen uiteindelijk een politiek proces is waarvoor de verantwoordelijkheid duidelijk bij het Europees Parlement ligt; 18. wenst dat alle Europese kiezers de mogelijkheid krijgen om te stemmen op hun favoriete kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie; herhaalt daarom dat de Spitzenkandidaten zich bij de volgende verkiezingen in alle lidstaten officieel kandidaat moeten kunnen stellen, dat zij door een Europese politieke partij moeten zijn voorgedragen, en als kandidaat naar voren moeten treden met een eenvormig Europees verkiezingsprogramma; benadrukt dat, rekening houdend met het kiesstelsel van evenredige vertegenwoordiging van de EU, de verkiezing van de voorzitter van de Europese Commissie moet afhangen van de mate waarin deze de steun kan verwerven van de meerderheid van de leden van het Europees Parlement; 19. wijst erop dat de in dit verslag voorgestelde wijzigingen van het primair recht van de EU, die een weerspiegeling zijn van de sterkere rol van de Commissie binnen het EU-kader, ook betrekking moeten hebben op de verantwoordelijkheid van de individuele leden van de Commissie en de Commissie als geheel jegens het Parlement en de Raad, alsmede op de omvorming van de Raad tot een tweede wetgevingskamer van de Unie; 20. stelt voor om tot hervorming van de kieswet en het besluit inzake de samenstelling van het Europees Parlement over te gaan, met als doel onmiddellijke verbeteringen met betrekking tot de komende verkiezingen tot stand te brengen, evenals een overeengekomen en bindend verbetertraject voor de periode na de komende verkiezingen; 21. erkent dat, hoewel de overeengekomen hervorming van de kieswet door enkele lidstaten nog niet is geratificeerd, de volgende elementen waarmee het Europese verkiezingsproces kan worden verbeterd, moeten worden besproken, ook in het kader van de Conferentie over de toekomst van Europa: 22. herhaalt zijn oproep tot de oprichting van een Europese verkiezingsautoriteit met een mandaat om de uitvoering van de richtsnoeren en bepalingen met betrekking tot de Europese kieswet te monitoren; beveelt verdere versterking aan van de uitwisselingsmechanismen tussen de nationale verkiezingsbureaus onder leiding van de Europese verkiezingsautoriteit; 23. is zeer verontrust over het feit dat er steeds weer bewijzen van inmenging en desinformatiecampagnes voorafgaand aan de Europese verkiezingen van 2019 aan het licht kwamen, waarbij veelal sprake leek te zijn van buitenlandse inmenging; prijst de inspanningen van de Commissie en andere instellingen om buitenlandse inmenging tijdens de verkiezingscampagne tegen te gaan, met name middels de East StratCom Task Force van de EDEO; wijst er echter op dat de financiële en personele middelen die nodig zijn om deze aanvallen op de Europese democratie, ook op nationaal niveau af te slaan, vele malen groter zijn dan hetgeen hiervoor aan gebundelde Europese middelen beschikbaar is; dringt bij de Commissie en de lidstaten erop aan de financiële middelen voor de strijd tegen buitenlandse inmenging aanzienlijk te verhogen; wijst op de prioritaire noodzaak de mediageletterdheid en de burgerschapsvorming vanaf jonge leeftijd te verbeteren middels cultuur en onderwijs, in de samenleving als zodanig en op school, om de kritische geest te ontwikkelen en mensen in staat te stellen ongefundeerde informatie te herkennen en links naar verifieerbare informatie te vinden; 24. is van mening dat de onwettige inmenging in verkiezingsprocessen niet uitsluitend een buitenlands fenomeen betreft; is van oordeel dat het gebruik van algoritmen om het aanbod op socialemediaplatforms te sturen, moet worden onderzocht en zo nodig moet worden gereguleerd teneinde ervoor te zorgen dat de informatie aan burgers niet vertekend is en dat hun recht op informatie gedurende en na de verkiezingscampagnes wordt gewaarborgd; 25. is van mening dat uit de problemen met betrekking tot politieke advertenties op socialemediaplatforms blijkt dat de campagnevoorschriften in de hele Unie moeten worden geharmoniseerd, met name nu de Europese verkiezingen feitelijk pan-Europese campagnes met zich meebrengen waarbij de noodzaak om aan 27 verschillende rechtsstelsels te voldoen binnen een digitale ruimte, voor politieke partijen en bewegingen tot belemmeringen en rechtsonzekerheid leidt; 26. dringt er bij de Commissie en de Raad op aan alle nodige maatregelen te treffen om buitenlandse inmenging en de interne en externe dimensies van desinformatie doeltreffend te bestrijden, met de nieuwe Bijzondere Commissie buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (INGE) van het Parlement samen te werken, en volledig rekening te houden met haar aanbevelingen zodra haar conclusies zijn uitgebracht en vóór de volgende Europese verkiezingen; dringt bij de Commissie en de Raad erop aan de samenwerking met het Parlement over deze kwesties te intensiveren, omdat de bescherming van onze democratische instellingen een belangrijke bevoegdheid van het Parlement is; 27. wijst op de belangrijke rol van Europese politieke partijen, politieke bewegingen en stichtingen bij de bevordering van een Europees politiek debat; wijst er evenwel op dat Europese politieke partijen vanwege restricties op Europees en nationaal niveau geen volwaardige Europese verkiezingscampagne kunnen voeren; benadrukt voorts dat Europese politieke partijen geen campagne mogen voeren in het kader van referenda die betrekking hebben op Europese aangelegenheden, zoals internationale handelsovereenkomsten of het referendum dat in 2016 in het VK werd gehouden over het EU-lidmaatschap; dringt aan op de verdere afstemming van nationale en EU‑wetgeving teneinde in de hele EU een gelijk speelveld ten behoeve van de Europese verkiezingen te creëren; stelt voor de zichtbaarheid van de Europese politieke partijen en bewegingen te vergroten door hun naam en logo op de stembiljetten af te drukken, en raadt aan hetzelfde te doen voor alle materialen die worden gebruikt in Europese verkiezingscampagnes; 28. is van mening dat de verkiezingsprogramma’s van Europese politieke partijen voorafgaand aan de verkiezingen bekend moeten zijn en dat hiervoor duidelijke en transparante campagnevoorschriften nodig zijn; onderstreept dat de Europese verkiezingsregels de Europese partijdemocratie moeten steunen, onder meer door nationale partijen die aan de Europese verkiezingen deelnemen, ertoe te verplichten het logo van hun respectieve Europese partijen naast het nationale logo af te laten drukken op de stembiljetten; 29. pleit voor de wijziging van Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen (23) , teneinde de Europese politieke partijen en stichtingen in staat te stellen op het Europese politieke toneel volledig mee te draaien, campagne te voeren, campagnefinanciering te gebruiken, aan de Europese verkiezingen deel te nemen en de transparantie van hun financiering te vergroten, met name wat betreft het beheer van middelen uit de EU‑begroting en van middelen van aangesloten partijen, en teneinde donaties van particulieren of overheidsinstanties uit niet‑EU‑landen te verbieden; onderstreept niettemin dat lidmaatschapsbijdragen van partijen uit landen van de Raad van Europa kunnen worden toegestaan om pan‑Europese politieke banden te stimuleren, mits dit plaatsvindt in het kader van vergrote transparantie; 30. wijst op het feit dat de verkiezingsprogramma’s van Europese politieke partijen voorafgaand aan de verkiezingen van 2019 nog altijd geen wezenlijk deel uitmaakten van het politieke debat; betreurt ten zeerste dat er gevallen waren waarin het debat op nationale onderwerpen en niet op EU-kwesties was gericht, zonder een rechtstreeks verband met de EU-beleidsvorming; is van mening dat de Europese dimensie van verkiezingen vooral kan worden vergroot door burgers van meer informatie te voorzien over de door de EU genomen besluiten, en de impact van deze besluiten op hun dagelijks leven; 31. is van mening dat de invoering van een jaarlijkse Europese Week in alle nationale parlementen tegelijkertijd, met debatten over het werkprogramma van de Commissie tussen leden van de nationale parlementen, Europese commissarissen, leden van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld de opkomst van het daarmee samenhangende interparlementaire publieke domein zou ondersteunen en de berichtgeving over de Europese maatregelen op nationaal niveau zou verbeteren; 32. dringt aan op een gecoördineerde strategie op Europees niveau om te waarborgen dat de Europese verkiezingen aandacht krijgen in de media, met name door ervoor te zorgen dat over de politieke agenda’s van de verschillende Europese politieke partijen wordt gedebatteerd, dat kandidaten die zich in de verschillende lidstaten verkiesbaar stellen in de Europese verkiezingen worden uitgenodigd, en dat over campagneactiviteiten wordt bericht; 33. spoort de publieke omroepen ertoe aan debatten tussen lijsttrekkers te organiseren en uit te zenden, alsook tussen kandidaten voor het Europees Parlement, als onderdeel van hun taak om het publiek te informeren; 34. is van oordeel dat de uitslag van de Europese verkiezingen een duidelijk signaal is dat een diepgaand institutioneel denkproces nodig is, waarmee burgers, het maatschappelijk middenveld en hun vertegenwoordigers in staat worden gesteld vorm te geven aan de toekomst van de Unie; onderstreept dat het als gevolg van de COVID-19-uitbraak nog dringender is een institutioneel hervormingsproces op Europees niveau op gang te brengen; dringt derhalve bij alle institutionele partners erop aan hun verantwoordelijkheid te nemen en te zorgen voor een ambitieuze, interactieve en inclusieve Conferentie over de toekomst van Europa die openstaat voor burgers, het maatschappelijk middenveld en hun vertegenwoordigers, en die de representatieve democratie en de veerkracht van de EU versterkt door concrete resultaten te boeken, alsmede een vervolg te geven aan de conclusies van de Conferentie, hetgeen tot belangrijke veranderingen zou moeten leiden van de beleidsmaatregelen en institutionele architectuur van de EU, en het Europees project een nieuwe impuls zou moeten geven; 35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ("het Handvest"), – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, – gezien de Agenda 2030 van de Verenigde Naties en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s), – gezien de verwijzingen in eerdere verslagen naar de situatie van de grondrechten in de Europese Unie, – gezien artikel 20 van het Handvest, waarin is bepaald dat eenieder gelijk is voor de wet, – gezien artikel 21 van het Handvest, waarin is bepaald dat iedere vorm van discriminatie verboden is, – gezien de verplichting van de EU op grond van artikel 6, lid 2, VEU, om toe te treden tot het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, – gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (1) ("Richtlijn rassengelijkheid"), – gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (2) , – gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (3) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden (4) , – gezien Verordening (EG) nr. 1367/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 6 september 2006 betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op de communautaire instellingen en organen (5) , – gezien het debat in zijn plenaire vergadering, op 13 januari 2020 in Straatsburg, over het feit dat dringende actie nodig is om dakloosheid in Europa aan te pakken, – gezien beginsel nr. 19 van de Europese pijler van sociale rechten, waarin wordt gesteld dat “personen die dit nodig hebben, [...] toegang [hebben] tot goede sociale huisvesting of tot hoogwaardige hulp bij huisvesting”, – gezien artikel 31 van het herziene Europees Sociaal Handvest over het recht op huisvesting, – gezien artikel 34, lid 3, van het Handvest, waarin staat dat de Unie, “om sociale uitsluiting en armoede te bestrijden, [...] het recht op sociale bijstand en op bijstand voor huisvesting [erkent en eerbiedigt]”, – gezien het verslag van 2019 van de Commissie over armoede onder werkenden (6) , – gezien het verslag van het FRA getiteld “Combating child poverty: an issue of fundamental rights”, – gezien Resolutie 2280 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 11 april 2019 getiteld “The situation of migrants and refugees on the Greek islands: more needs to be done” (7) , – gezien zijn wetgevingsresolutie van 4 april 2019 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) (8) , – gezien artikel 2 van het herziene Europees Sociaal Handvest over het recht op billijke arbeidsvoorwaarden, – gezien artikel 31 van het Handvest over rechtvaardige en billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden, – gezien de aanbeveling van de Raad van 9 april 2019 over het economisch beleid van de eurozone (2019/C 136/01), – gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019 over het werkgelegenheids- en sociaal beleid van de eurozone (9) , – gezien de EU-strategie voor jongeren 2019-2027, die gebaseerd is op de resolutie van de Raad van 26 november 2018, – gezien Richtlijn (EU) 2019/1152 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie (10) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad (11) , – gezien Richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan, en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad (12) , – gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad getiteld “Tweede verslag over de vorderingen die zijn gemaakt op het gebied van de bestrijding van mensenhandel (2018) als vereist op grond van artikel 20 van Richtlijn 2011/36/EU inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan” ( COM(2018)0777 ), – gezien het achtste algemeen verslag over de activiteiten van GRETA (13) en de GRETA-verslagen over de tenuitvoerlegging van het Verdrag van de Raad van Europa inzake bestrijding van mensenhandel door alle lidstaten (14) , – gezien de mededeling van de Commissie van 28 november 2018 aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de Regio’s en de Europese Investeringsbank getiteld “Een schone planeet voor iedereen: een Europese strategische langetermijnvisie voor een bloeiende, moderne, concurrerende en klimaatneutrale economie” ( COM(2018)0773 ) (15) , – gezien beginsel nr. 16 van de Europese Pijler van sociale rechten, waarin het recht op tijdige toegang tot betaalbare preventieve en curatieve gezondheidszorg van goede kwaliteit wordt benadrukt, – gezien zijn resolutie van 12 april 2016 over de situatie in het Middellandse Zeegebied en de noodzaak van een holistische EU-aanpak van migratie (16) , – gezien zijn resolutie van 5 juli 2018 over richtsnoeren voor lidstaten om te voorkomen dat humanitaire bijstand strafbaar wordt gesteld (17) , – gezien zijn resolutie van 3 mei 2018 over de bescherming van migrerende kinderen (18) , – gezien de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van oktober 2014 over alternatieven voor de detentie van kinderen in het kader van immigratie (RES 2020), – gezien de aanbeveling van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa van juni 2019 getiteld “Lives saved. Rights protected. Bridging the protection gap for refugees and migrants in the Mediterranean” (19) , – gezien het verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) van 2019 over de grondrechten en de update van de nota van het FRA van juni 2019 getiteld “NGO ships involved in search and rescue in the Mediterranean and criminal investigations” (20) , – gezien zijn resolutie van 5 oktober 2017 over penitentiaire systemen en de omstandigheden in de gevangenis (21) , – gezien zijn resolutie van 1 juni 2017 over de bestrijding van antisemitisme (22) , – gezien zijn resolutie van 15 april 2015 over de Internationale Dag van de Roma – zigeunerhaat en de erkenning door de EU van de herdenkingsdag van de genocide op Roma tijdens WO II (23) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2017 over de grondrechtelijke aspecten bij de integratie van Roma in de EU: bestrijding van zigeunerhaat (24) , – gezien zijn resolutie van 12 februari 2019 over de behoefte aan een versterkt strategisch EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma voor de periode na 2020 en intensivering van de bestrijding van zigeunerhaat (25) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over de uitvoering van de nationale strategieën voor integratie van de Roma: bestrijding van een negatieve houding ten opzichte van mensen met een Romani-achtergrond in Europa (26) , – gezien het verslag van het FRA getiteld “Roma women in nine EU countries”, – gezien zijn resolutie van 3 mei 2018 over pluralisme van de media en mediavrijheid in de Europese Unie (27) , – gezien zijn resolutie van 7 februari 2018 over de bescherming en non-discriminatie ten aanzien van minderheden in de EU-lidstaten (28) , – gezien zijn resolutie van 7 juli 2016 over de tenuitvoerlegging van het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, met speciale aandacht voor de slotopmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap (29) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2018 over het gebruik van gegevens van Facebookgebruikers door Cambridge Analytica en de impact op de gegevensbescherming (30) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2018 over de opkomst van neofascistisch geweld in Europa (31) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2020 over de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (32) , – gezien zijn wetgevingsresolutie van 17 januari 2019 over bescherming van de begroting van de Unie in geval van fundamentele tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten (33) , – gezien de mededeling van de Commissie van 17 juli 2019 getiteld “Versterking van de rechtsstaat binnen de Unie – Een blauwdruk voor actie” ( COM(2019)0343 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 getiteld “Verslag over de rechtsstaat 2020 – De situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” ( COM(2020)0580 ) en de 27 bijbehorende landenhoofdstukken over de rechtsstaat in de lidstaten (SWD(2020)0300-0326), waarin wordt ingegaan op de impact van de door de lidstaten genomen COVID-19-maatregelen op de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten, – gezien zijn resolutie van 14 februari 2019 over de rechten van interseksuele personen (34) , – gezien zijn resolutie van 14 februari 2019 over het recht op vreedzaam protest en het evenredig gebruik van geweld (35) , – gezien zijn resolutie van 26 maart 2019 over de mensenrechten van mensen van Afrikaanse afkomst in Europa (36) , – gezien zijn resolutie van 14 november 2019 over de criminalisering van seksuele voorlichting in Polen (37) , – gezien zijn resolutie van 26 november 2019 over kinderrechten naar aanleiding van het dertigjarig bestaan van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (38) , – gezien zijn resolutie van 13 februari 2019 over verslechteringen op het gebied van de rechten van de vrouw en gendergelijkheid in de EU (39) , – gezien Aanbeveling (EU) 2018/951 van de Commissie betreffende normen voor organen voor gelijke behandeling (40) , – gezien het jaarverslag 2018 van de Commissie getiteld “List of actions to advance LGBTI equality”, – gezien zijn resolutie van 18 december 2019 over openbare discriminatie en haatzaaiende uitlatingen ten aanzien van LGBTI-personen, zoals LGBTI-vrije zones (41) , – gezien zijn resolutie van 30 mei 2018 over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2012/29/EU tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten (42) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2020 over hoorzittingen die plaatsvinden in het kader van artikel 7, lid 1, van het VEU met betrekking tot Polen en Hongarije (43) , – gezien de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 19 december 2017 in de zaak A.R. en L.R. tegen Zwitserland (22338/15), waarin wordt bekrachtigd dat alomvattende seksuele voorlichting de legitieme doelstellingen nastreeft van de bescherming van de volksgezondheid, de bescherming van kinderen tegen seksueel geweld en de voorbereiding van kinderen op de maatschappij, en waarin derhalve niet werd erkend dat de lidstaten verplicht zijn om ouders toe te staan hun kinderen te onttrekken aan dergelijke voorlichting, – gezien de uitspraak van het EHRM in de zaak Sh.D. en anderen tegen Griekenland, Oostenrijk, Kroatië, Hongarije, Noord-Macedonië, Servië en Slovenië (44) , waarin wordt bekrachtigd dat de extreme kwetsbaarheid van kinderen zwaarder moet wegen dan hun illegale status, dat de noodzakelijke maatregelen moeten worden vastgesteld om hen te beschermen, en dat de autoriteiten artikel 5 hebben geschonden door automatisch het regime van beschermende bewaring toe te passen zonder alternatieven voor bewaring te overwegen en zonder rekening te houden met het vereiste uit hoofde van het EU-recht om de bewaring van kinderen te vermijden (45) , – gezien de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 3 oktober 2019 over obstetrisch en gynaecologisch geweld (RES 2306) en het daarmee verband houdende verslag van de Commissie voor gelijkheid en non-discriminatie van de Raad van Europa van 12 september 2019, waarin de lidstaten van de Raad van Europa worden opgeroepen obstetrisch en gynaecologisch geweld te bestrijden, en aanbevelingen worden geformuleerd over hoe dat te doen, – gezien de discussienota van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa van 2017 getiteld “Women’s sexual and reproductive health and rights in Europe”, – gezien het verslag van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa naar aanleiding van haar bezoek aan Hongarije van 4 t/m 8 februari 2019 (46) , – gezien Resolutie 2299 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa uit 2019 over het pushbackbeleid en de pushbackpraktijken in de lidstaten van de Raad van Europa (47) , – gezien de verslagen van nationale, Europese en internationale ngo’s en de verslagen van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa, – gezien de werkzaamheden van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), de Raad van Europa en de Commissie van Venetië, – gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, dat op 11 mei 2011 in Istanbul voor ondertekening werd opengesteld (het “Verdrag van Istanbul”), – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en andere maatregelen ter bestrijding van gendergerelateerd geweld (48) , – gezien de werkzaamheden van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, de Commissie constitutionele zaken, de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, en de Commissie verzoekschriften, – gezien het jaarverslag van de Commissie van 2018 over de toepassing van het EU-Handvest van de grondrechten (49) , – gezien de verslagen van het FRA van 2018 en 2019 over de grondrechten (50) , – gezien de publicatie van het FRA getiteld “Civil society space: views of organisations” en het verslag van het FRA getiteld “Challenges facing civil society organisations working on human rights in the EU”, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie constitutionele zaken en de Commissie verzoekschriften, – gezien het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0226/2020 ), A. overwegende dat de EU niet uitsluitend een monetaire unie is, maar ook een sociale unie, zoals verankerd in het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, het Europees Sociaal Handvest en de Europese pijler van sociale rechten; overwegende dat artikel 151 VWEU verwijst naar de sociale grondrechten zoals vastgelegd in het Europees Sociaal Handvest; overwegende dat eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, de waarden zijn waarop de EU berust, zoals neergelegd in artikel 2 VEU en zoals weerspiegeld in het Handvest en opgenomen in internationale mensenrechtenverdragen; overwegende dat het Handvest deel uitmaakt van het primaire EU-recht; overwegende dat de Unie nog steeds niet is toegetreden tot het EVRM, ondanks haar verplichting om dit uit hoofde van artikel 6, lid 2, VEU te doen; B. overwegende dat alle lidstaten deze waarden gemeen hebben en dat deze waarden door de EU en door elke lidstaat afzonderlijk in alle interne en externe beleidsmaatregelen consequent moeten worden geëerbiedigd en actief moeten worden bevorderd; overwegende dat de eerbiediging van de rechtstaat een essentiële voorwaarde is voor de bescherming van de grondrechten, en overwegende dat de lidstaten de eindverantwoordelijkheid dragen voor het waarborgen van de mensenrechten van iedereen; C. overwegende dat in artikel 17 VEU is bepaald dat de Commissie toeziet op de toepassing van de Verdragen; overwegende dat een weigering van een lidstaat om het EU-recht, de scheiding der machten, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de voorspelbaarheid van het overheidsoptreden volledig te handhaven, de geloofwaardigheid van de EU ondermijnt; overwegende dat een onafhankelijke rechterlijke macht, vrijheid van meningsuiting en van informatie en pluralisme in de media cruciale onderdelen van de rechtsstaat zijn; D. overwegende dat de EU in 2018 en 2019 werd geconfronteerd met ernstige, complexe uitdagingen met betrekking tot de bescherming van de grondrechten, de rechtsstaat en de democratie, die intrinsiek met elkaar verbonden zijn; overwegende dat uit de speciale Eurobarometerenquête van de Commissie van maart 2019 blijkt dat het Handvest nog steeds weinig bekend is; overwegende dat er in 2018 volgens het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten niet alleen mensenrechtenschendingen werden vastgesteld, maar ook de afwijzing van systemen voor de bescherming van de mensenrechten als geheel (51) ; E. overwegende dat het Handvest beter gepromoot moet worden, bijvoorbeeld door middel van bewustmakingscampagnes, teneinde de bepalingen ervan doeltreffender te maken en het te bevorderen als een positieve bron van interpretatie; overwegende dat het voordelig kan zijn om tussen rechters, verenigingen van advocaten en overheidsdiensten in de lidstaten en over de nationale grenzen heen meer informatie uit te wisselen over de ervaringen met en de benaderingen ten aanzien van het gebruik van het Handvest, onder meer door in voorkomend geval gebruik te maken van bestaande financieringsinstrumenten, zoals die waarin voorzien is in het programma Justitie, en om gerichte opleidingsprogramma’s op te zetten voor beoefenaars van juridische beroepen; F. overwegende dat corruptie een ernstige bedreiging voor de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten vormt, en alle lidstaten en de EU als geheel schade berokkent; overwegende dat er nog altijd verschillen zijn tussen de lidstaten wat betreft de tenuitvoerlegging van het rechtskader voor corruptiebestrijding; G. overwegende dat de toename van onzeker werk en jeugdwerkloosheid erg zorgwekkend is en langdurige negatieve gevolgen kan hebben op de rechten die in artikel 31 van het Handvest zijn verankerd; H. overwegende dat de rechten van kinderen zijn verankerd in het Handvest; overwegende dat het belang van het kind voorop moet staan in alle acties van de EU en dat het beginsel van het belang van het kind volledig moet worden geëerbiedigd in alle wetgeving en rechterlijke en overheidsbeslissingen op alle niveaus; overwegende dat de lidstaten het recht op onderwijs voor alle kinderen in de EU moeten waarborgen en hen moeten beschermen tegen elke vorm van discriminatie; I. overwegende dat gendergerelateerd geweld in welke vorm dan ook – waaronder intimidatie en geweld op het werk, thuis en online – een schending van de grondrechten is die alle maatschappelijke gelederen treft, ongeacht leeftijd, opleiding, inkomen, sociale status en land van herkomst of woonplaats, en die een groot obstakel vormt voor de gelijkheid tussen vrouwen en mannen; overwegende dat liefst elf lidstaten geen gegevens verstrekken over vrouwelijke slachtoffers van moord met voorbedachten rade door een partner of familielid (52) ; J. overwegende dat het EHRM heeft bepaald dat verschillende vormen van milieuaantasting kunnen leiden tot schendingen van de mensenrechten, zoals het recht op leven, het recht op een privé- en gezinsleven, het verbod op onmenselijke en vernederende behandelingen en het recht op ongestoord genot van de eigen woning (53) ; overwegende dat milieuonrechtvaardigheden vaak verband houden met gezondheidsrisico’s en negatieve gevolgen voor het welzijn, en dat bepaalde gemeenschappen en groepen, waaronder sociaaleconomisch achtergestelde groepen, evenals zwarte mensen, mensen van kleur en etnische minderheden, onevenredig zwaar worden getroffen door milieulasten; K. overwegende dat toegang tot de rechter een grondrecht is en dat straffeloosheid een aanzienlijk obstakel vormt voor het herstel en de bescherming van slachtoffers; L. overwegende dat er de afgelopen jaren sprake is geweest van een structurele terugval op het gebied van de rechten van vrouwen en meisjes en dat sommige lidstaten hebben geprobeerd om de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten terug te draaien, zoals de bestaande rechtsbescherming voor de toegang van vrouwen tot abortuszorg, waarbij onder meer regressieve voorwaarden voor abortus zijn ingevoerd, zoals verplichte niet-neutrale begeleiding of wachtperioden, en waarbij de belemmeringen voor de toegang tot abortus in de praktijk niet worden weggenomen, en dat ze hebben geprobeerd om abortus volledig te verbieden of om bestaande rechtsgronden voor abortus af te schaffen; overwegende dat sommige lidstaten hebben geprobeerd om seksuele voorlichting en genderstudies te beperken of te verbieden en om campagnes tegen het Verdrag van Istanbul te bevorderen waarin het bestaan van gendergerelateerd geweld wordt ontkend; overwegende dat de terugval op het gebied van vrouwenrechten en gendergelijkheid vaak verband houdt met een bredere achteruitgang op het gebied van de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten; M. overwegende dat in verschillende lidstaten steeds vaker melding wordt gedaan van gynaecologisch en obstetrisch geweld (54) ; overwegende dat de rechten van vrouwen in al hun diversiteit worden beschermd door het Verdrag, inclusief Romavrouwen, zwarte en gekleurde vrouwen, LGBT-vrouwen en vrouwen met een handicap; overwegende dat met name Romavrouwen met inbreuken op hun vrouwenrechten worden geconfronteerd en vaak te maken krijgen met ernstige vormen van verbale, lichamelijke, psychologische en raciale intimidatie in het kader van reproductieve gezondheidszorgdiensten; overwegende dat Roma ook te maken krijgen met etnische segregatie in kraamklinieken, en in aparte kamers met aparte badkamers en aparte eetruimten worden geplaatst; overwegende dat Roma in sommige lidstaten stelselmatig aan praktijken zoals gedwongen sterilisatie en sterilisatie onder dwang worden onderworpen, en geen passende schadeloosstelling, waaronder compensatie, kunnen krijgen voor de daaruit voortvloeiende schendingen van hun mensenrechten; N. overwegende dat racisme, onverdraagzaamheid, extremisme, xenofobie, islamofobie, antisemitisme en anti-Romagevoelens in de EU zijn toegenomen en in bepaalde lidstaten normaal worden gevonden en worden omarmd door opinieleiders en politici in de gehele EU, waardoor er een maatschappelijk klimaat ontstaat dat als voedingsbodem dient voor racisme, discriminatie en haatmisdrijven; overwegende dat moslims, onder wie moslimvrouwen, in veel EU-lidstaten nog steeds te maken hebben met wijdverspreide vijandigheid en onverdraagzaamheid (55) ; overwegende dat het FRA er in zijn verslag van 2019 op heeft gewezen dat er in veel landen sprake is van discriminerende institutionele praktijken, beleidslijnen en wetten; overwegende dat de strijd tegen terrorisme en terrorismebestrijdingsbeleid niet mag leiden tot algemene discriminatie van bepaalde gemeenschappen; overwegende dat het FRA in december 2018 de eerste speciale databank inzake haat tegen moslims heeft opgezet; overwegende dat het antisemitisme lijkt toe te nemen, zoals blijkt uit het verslag van het FRA van 4 juli 2019, waarbij verschillende lidstaten een toename van het aantal door antisemitisme ingegeven misdrijven melden; overwegende dat etnische en religieuze minderheden vaak te maken krijgen met verbale, fysieke, psychologische en raciale intimidatie; overwegende dat het cruciaal is om onderwijs- en opleidingsmateriaal te ontwikkelen dat kritisch denken bevordert, voorziet in instrumenten om alle vormen van discriminatie en onverdraagzaamheid te identificeren en digitale geletterdheid bevordert; O. overwegende dat het toegenomen gebruik van nieuwe technologie door staten, zoals voorspellend politiewerk en gezichtsherkenning, een aantal risico’s met zich meebrengt, met name voor raciale minderheden in Europa; P. overwegende dat er sprake is van een ernstige terugval op het gebied van LGBTI-rechten, en wel dusdanig dat er in een lidstaat “LGBTI-vrije zones” zijn ingevoerd (56) ; Q. overwegende dat de EU en de lidstaten gedeelde bevoegdheden hebben op het gebied van huisvesting; overwegende dat er zowel nationale strategieën als een EU-strategie nodig zijn; overwegende dat dakloosheid mensen hun mensenrechten ontneemt en op zich een schending van de mensenrechten vormt; overwegende dat het aantal uithuiszettingen en daklozen in de hele EU toeneemt (57) ; R. overwegende dat er vandaag een tekort is aan betaalbare huisvesting in Europa, ondanks de toenemende vraag; overwegende dat uit de door de Europese Federatie van nationale organisaties werkend met daklozen (Feantsa) gepubliceerde jaarlijkse overzichten blijkt dat dakloosheid in bijna de hele EU/EER toeneemt; overwegende dat in het verslag van Feantsa uit 2018 werd opgemerkt dat kinderen de grootste groep van mensen in noodopvangcentra zijn als gevolg van een verslechtering van de leefomstandigheden van erg kwetsbare gezinnen (58) ; S. overwegende dat de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid en pluralisme van de media zijn verankerd in artikel 11 van het Handvest en artikel 10 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM); overwegende dat een onafhankelijke rechterlijke macht, vrijheid van meningsuiting, vrijheid van informatie en pluralisme van de media essentiële onderdelen zijn van de rechtsstaat en cruciaal zijn voor het functioneren van de democratie in de EU en haar lidstaten; T. overwegende dat het aantal bedreigingen van en aanvallen op journalisten is toegenomen in de hele EU (59) ; overwegende dat de OVSE meldt dat straffeloosheid de norm is, aangezien bijvoorbeeld minder dan 15 % van de moorden op journalisten in het OVSE-gebied wordt opgelost (verslag over de vrijheid van de media); overwegende dat dit een duidelijke verslechtering van de bescherming van journalisten is, wat de vrijheid van de media en de vrijheid van meningsuiting ondermijnt en de democratie in gevaar brengt; U. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie over pluralisme van de media en mediavrijheid in de Europese Unie heeft benadrukt dat de lidstaten en de Commissie moeten afzien van onnodige of buitensporige maatregelen die de toegang tot internet en de uitoefening van fundamentele mensenrechten beperken of die zijn gericht op het controleren van de openbare communicatie door het arbitrair uitroepen van de noodtoestand of op andere gronden; overwegende dat deze wetten soms vaag en onnauwkeurig zijn geformuleerd, zodat de rechtshandhavingsautoriteiten over een ruime beoordelingsmarge beschikken bij de uitvoering en het risico op willekeurige beperkingen van het recht op vrijheid van vreedzame vergadering toeneemt; V. overwegende dat in 2018 en 2019 is aangetoond dat sommige grote socialemediabedrijven in strijd met de bestaande gegevensbeschermingswetgeving toepassingen van derde partijen toegang hebben geboden tot de persoonsgegevens van gebruikers, en dat persoonsgegevens in toenemende mate worden misbruikt om gedrag te voorspellen en te manipuleren, onder meer voor verkiezingscampagnes; overwegende dat er in het licht van de constante technologische ontwikkelingen vaak sprake kan zijn van inmenging in de grondrechten; overwegende dat verschillende informatiesystemen gevolgen kunnen hebben voor de grondrechten, bijvoorbeeld op het gebied van gegevensbescherming en privacyschendingen; W. overwegende dat inmenging in de grondrechten moeilijk voorspelbaar is in het licht van de constante technologische ontwikkelingen; overwegende dat verschillende informatiesystemen gevolgen kunnen hebben voor de grondrechten, bijvoorbeeld tekortkomingen op het gebied van gegevensbescherming en privacyschendingen; overwegende dat de burgers en bijgevolg hun rechten beter en tijdiger kunnen worden beschermd indien die systemen nog meer interoperabel zijn, met name in het geval van vermiste kinderen, mensenhandel en de bestrijding van witwassen; overwegende dat de samenwerking en informatieuitwisseling tussen de verschillende EU-agentschappen die zich met veiligheid bezighouden van vitaal belang is voor een tijdige en doeltreffende bestrijding van terrorisme en radicalisering en voor de preventie van cybercriminaliteit; X. overwegende dat klokkenluiders en journalisten in een open en transparante democratie een essentiële rol spelen; overwegende dat klokkenluiders en journalisten een belangrijke rol spelen bij de bevordering van transparantie, democratie en de rechtsstaat door onwettig of ongepast gedrag te melden dat het algemeen belang ondermijnt, zoals corruptie, strafbare feiten of belangenconflicten, die een bedreiging vormen voor de rechten en vrijheden van de burgers; overwegende dat de bescherming van klokkenluiders en persvrijheid fundamentele aspecten zijn van de vrijheid van meningsuiting en van informatie; overwegende dat journalisten en andere media-actoren regelmatig worden aangevallen, bedreigd en onder druk worden gezet door overheids- en niet overheidsactoren; overwegende dat passende bescherming van journalisten en klokkenluiders op EU-, nationaal en internationaal niveau en erkenning van de belangrijke rol die journalisten, en dan met name onderzoeksjournalisten, en klokkenluiders in de samenleving spelen, voorwaarden zijn voor een doeltreffende uitvoering van die rol; Y. overwegende dat artikel 11 van het EVRM en artikel 12 van het Handvest bepalen dat eenieder recht heeft op vrijheid van vreedzame vergadering en vrijheid van vereniging, met inbegrip van het recht om ter bescherming van zijn belangen vakverenigingen op te richten of zich daarbij aan te sluiten; overwegende dat het recht op vrijheid van vergadering mensen in democratische samenlevingen de mogelijkheid geeft om deel te nemen aan het publieke debat en maatschappelijke verandering teweeg te brengen; Z. overwegende dat politieagenten die van dienst zijn altijd identificeerbaar moeten zijn zodat mogelijk buitensporig gebruik van geweld kan worden onderzocht, en dat de nationale autoriteiten de daarmee verband houdende verantwoordelijkheden moeten vaststellen; overwegende dat de lidstaten uiteenlopende drempels hanteren voor het gebruik van geweld en wapens door de rechtshandhavingsautoriteiten bij de handhaving van de openbare orde; overwegende dat verschillende lidstaten (60) wetten hebben aangenomen die kunnen leiden tot buitensporige beperkingen van het recht op vrijheid van vreedzame vergadering; AA. overwegende dat de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in bepaalde lidstaten steeds kleiner wordt; overwegende dat de lidstaten de verantwoordelijkheid hebben om ervoor te zorgen dat de rechten van maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers niet worden beperkt en dat er een gunstig wet- en regelgevingskader bestaat, zoals wordt bekrachtigd in de recent aangenomen Conclusies van de Raad over tien jaar Handvest van de grondrechten: stand van zaken en verdere werkzaamheden; overwegende dat de lidstaten tevens door middel van voldoende financiering het werk van maatschappelijke organisaties moeten ondersteunen en moeten zorgen voor mechanismen om vruchtbaar met hen samen te werken; AB. overwegende dat door de staat en door non-gouvernementele actoren gesponsorde campagnes om mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties in diskrediet te brengen het doel hebben om bestaande wetgeving inzake fundamentele grondrechten terug te draaien; overwegende dat deze campagnes vaak weerklank vinden in de traditionele media en op sociale netwerken, en dat personen die opkomen voor migranten en asielzoekers, de LGBTI+-gemeenschap, overlevenden van gendergerelateerd geweld, gelovigen en andere gemarginaliseerde groepen nog steeds worden gecriminaliseerd en gestigmatiseerd; AC. overwegende dat de IOM vermoedt dat in 2019 1 885 mensen en in 2018 2 299 mensen op weg naar Europa om het leven zijn gekomen of vermist zijn geraakt in de Middellandse Zee; overwegende dat de route van Libië naar Europa nog steeds de dodelijkste migratieroute ter wereld is (met tot nu toe 646 doden in 2019) en in 2018 vijf keer zo dodelijk was als in 2015, met name als gevolg van een vermindering van de opsporings- en reddingsactiviteiten voor de Libische kust (61) ; overwegende dat het redden van levens neerkomt op een daad van solidariteit met mensen die gevaar lopen, maar in de eerste plaats een wettelijke verplichting is uit hoofde van het internationaal recht – aangezien landen krachtens artikel 98 van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee (Unclos), dat door alle lidstaten en de Unie zelf is geratificeerd, verplicht zijn bijstand te verlenen aan mensen in nood op zee – en uit hoofde van het Unierecht (62) ; AD. overwegende dat men de strafbaarstelling van solidariteit blijft inzetten als instrument om het werk te verstoren van ngo’s die mensenlevens proberen te redden op de Middellandse Zee; overwegende dat individuen zijn aangeklaagd vanwege de hulp die zij in verschillende EU-lidstaten aan migranten en asielzoekers hebben verleend, wat duidt op een zorgwekkende trend waarbij humanitaire hulp aan migranten en asielzoekers strafbaar wordt gesteld; AE. overwegende dat de EU op grond van het internationaal en EU-recht verplicht is de asielaanvragen van personen die naar de Unie komen om asiel aan te vragen, in ontvangst te nemen en te verwerken; overwegende dat pushbacks een schending van het internationaal en EU-recht vormen, en dat migranten daardoor niet de wettelijke garanties kunnen genieten waarin dat recht voorziet; overwegende dat de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa zijn grote bezorgdheid heeft geuit over het grote aantal meldingen van gewelddadige pushbacks; AF. overwegende dat migratie deel uitmaakt van het verleden, het heden en de toekomst van de EU en een van de grootste uitdagingen van onze tijd is, met duidelijke gevolgen voor de grondrechten; overwegende dat asielzoekers het recht en de mogelijkheid hebben om hun asielaanvragen bij officiële grensposten in te dienen wanneer zij de EU binnenkomen; overwegende dat er aantijgingen zijn van schendingen van de grondrechten van migranten en asielzoekers; overwegende dat grenswachters adequate diensten moeten verlenen aan vluchtelingen, rekening houdend met de bijzondere omstandigheden van kwetsbare mensen, zoals kinderen, getraumatiseerde personen en zwangere vrouwen; AG. overwegende dat uit gegevens van het Europees Grens- en kustwachtagentschap blijkt dat in 2018 18 % van alle personen die irregulier binnenkwamen via de EU-buitengrenzen vrouwen waren en dat bijna een op de vijf migranten kinderen waren, waaronder circa 3 750 niet-begeleide; overwegende dat met name deze vrouwen en kinderen bijzonder kwetsbaar zijn voor schendingen van hun grondrechten, bijvoorbeeld in de vorm van mensenhandel; overwegende dat de lidstaten kinderbeschermingsstelsel moeten opbouwen en versterken om geweld, misbruik, verwaarlozing en uitbuiting van kinderen te voorkomen en erop te reageren; AH. overwegende dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat migranten- en vluchtelingenkinderen snel na hun aankomst op het grondgebied van de Europese Unie toegang wordt verleend tot onderwijs; AI. overwegende dat terreurdaden tot de ernstigste schendingen van grondrechten en vrijheden behoren; overwegende dat in 2018 en 2019 binnen de Europese Unie terrorisme is verheerlijkt en terroristen zijn bewierookt; overwegende dat dergelijk gedrag terrorisme rechtvaardigt, onze democratie bedreigt en de slachtoffers vernedert; Economische en sociale rechten 1. erkent dat de EU een belangrijke rol speelt bij het voorkomen van armoede en sociale uitsluiting in de lidstaten; benadrukt het feit dat het belangrijk is dat de EU en haar lidstaten specifieke programma’s uitwerken die erop gericht zijn een einde te maken aan kinderarmoede, aangezien bijzondere aandacht moet worden besteed aan de bijzonder schadelijke gevolgen van armoede voor de sociale, psychologische en lichamelijke ontwikkeling van kinderen en aan de gevolgen voor de gezondheid van toekomstige generaties volwassenen; benadrukt dat kinderen een onevenredig groot risico op sociale en economische uitsluiting lopen en schending van hun grondrechten ervaren als gevolg van misbruik, geweld, uitbuiting, armoede en allerlei vormen van sociale uitsluiting; benadrukt dat armoede op zichzelf een vorm van sociaal onrecht is, die stoelt op genderongelijkheid, discriminatie en ongelijke kansen bij de toegang tot goederen en diensten; verzoekt de Commissie en de Raad bij het formuleren van economische beleidsvoorstellen rekening te houden met de grondrechten en ervoor te zorgen dat effectbeoordelingen op het gebied van mensenrechten worden uitgevoerd in samenhang met eventuele besluiten over de vaststelling ervan, teneinde mogelijke negatieve gevolgen voor de mensenrechten te beoordelen; verzoekt de lidstaten om iedereen op gelijke voet toegang te garanderen tot gezondheidszorg, hoogwaardig onderwijs en huisvesting; 2. benadrukt dat aanzienlijke verlagingen van de overheidsuitgaven voor publieke dienstverlening ernstige gevolgen hebben gehad voor de ongelijkheid, met een grote impact op het sociale weefsel van de EU in veel lidstaten, en benadrukt dat deze ontwikkeling nog steeds voortgaat, zodat de reeds toenemende ongelijkheden nog verder worden vergroot en de grondrechten worden geschonden, en dat met name vrouwen, mensen met een handicap, ouderen, kinderen, migranten, Roma, Travellers, LGBTI+ en mensen in andere achtergestelde groepen hierdoor worden getroffen; herhaalt dat macro-economisch beleid niet alleen gericht moet zijn op economische groei, maar ook sociale normen moet omvatten, om ervoor te zorgen dat de meest kwetsbaren in de samenleving hun sociale, politieke en economische rechten ten volle kunnen uitoefenen; benadrukt dat gelijke toegang tot en gelijke kansen voor hoogwaardig onderwijs en werkgelegenheid van cruciaal belang zijn om ongelijkheid te helpen verminderen en mensen uit de armoede te halen; erkent het feit dat werknemersrechten, zoals moederschaps- en vaderschapsverlof, die bijdragen tot een gezonde en stabiele omgeving voor kinderen, belangrijk zijn; verzoekt de lidstaten wetten aan te nemen om deze rechten, die bijdragen tot de sociale en economische stabiliteit van gezinnen, te waarborgen en te versterken; verzoekt de lidstaten te zorgen voor passende arbeidsomstandigheden en voor bescherming tegen economische uitbuiting en discriminatie, met name voor de groepen die het meest kwetsbaar zijn voor deze ongelijkheden, zoals jongeren; verzoekt de lidstaten de uitvoering van de jongerengarantie te versterken, door ervoor te zorgen dat alle jongeren toegang hebben tot hoogwaardige werkgelegenheid en onderwijs- en opleidingsmogelijkheden, en dat het aanbod op dit gebied gelijkelijk verdeeld is over de lidstaten en regio’s; verzoekt de lidstaten de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep volledig ten uitvoer te leggen om gelijke toegang te waarborgen tot arbeidskansen, ongeacht religieuze overtuiging, leeftijd, handicap en seksuele geaardheid; 3. beklemtoont dat huisvesting niet louter handelswaar is, maar een noodzaak, aangezien burgers die ervan verstoken blijven, niet volledig aan de samenleving kunnen deelnemen, noch al hun grondrechten kunnen genieten; is bezorgd over het feit dat met name jongeren zich geen geen woning kunnen veroorloven als gevolg van de prijs en betreurt gevallen van discriminatie door verhuurders en beleid waarbij de huisvestingsvoordelen voor jongeren worden teruggeschroefd; is verontrust over het feit dat in de EU-lidstaten vaak een derde van alle daklozen tussen 18 en 29 jaar oud is; verzoekt de Commissie en de lidstaten uitvoering te geven aan de aanbevelingen die de commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa formuleert in haar verklaring van 23 januari 2020 getiteld “The right to affordable housing: Europe’s neglected duty”, in het bijzonder de aanbeveling dat alle lidstaten onverwijld moeten toezeggen zich te zullen houden aan artikel 31 (over het recht op huisvesting) van het herziene Europees Sociaal Handvest; verzoekt de lidstaten het recht op adequate huisvesting voor burgers tot een van hun prioriteiten op het gebied van sociaal beleid te maken en meer te investeren in sociale en betaalbare huisvesting, om de overmatige last die de kosten van huisvesting veroorzaken, tegen te gaan, met name met het oog op de bescherming van kansarme en kwetsbare groepen; verzoekt de Commissie discriminatie bij de toegang tot huisvesting, die verboden is uit hoofde van de richtlijn inzake rassengelijkheid, behoorlijk te onderzoeken en inbreukprocedures in te leiden in geval van overtredingen; 4. wijst in het bijzonder op artikel 37 van het Handvest, waarin staat dat maatregelen gericht op een hoog niveau van milieubescherming en de verbetering van de kwaliteit van het milieu in het beleid van de Unie moeten worden geïntegreerd; benadrukt dat het dringend noodzakelijk is om relevante milieuoverwegingen op te nemen in het besluitvormingsproces van alle beleidsmaatregelen en initiatieven en is van mening dat duurzaamheid het leidende beginsel moet zijn voor alle macro-economische beleidsmaatregelen om een rechtvaardige overgang naar een ecologisch duurzame economie te waarborgen en tegelijkertijd duurzame werkgelegenheid te beschermen en te creëren en om het hoofd te bieden aan een van de belangrijkste bedreigingen voor de mensheid; pleit voor de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Aarhus, waarin milieurechten en mensenrechten aan elkaar worden gekoppeld, in de hele EU; benadrukt dat aantasting van het milieu en het feit dat sommige overheidsinstanties geen informatie verstrekken over de ernstige milieurisico’s waaraan personen worden blootgesteld, zeer schadelijke gevolgen kunnen hebben voor personen; 5. herinnert eraan dat bescherming en verbetering van de volksgezondheid overeenkomstig artikel 6 VWEU onder de bevoegdheid van de EU-lidstaten valt; Recht op gelijke behandeling 6. herhaalt dat vrouwen en meisjes zeggenschap moeten hebben over hun lichaam en hun seksualiteit; verzoekt alle lidstaten om alomvattende seksuele voorlichting te waarborgen, evenals laagdrempelige toegang voor vrouwen en meisjes tot gezinsplanning en het volledige spectrum van seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten, met inbegrip van moderne anticonceptiemethodes en veilige en legale abortus; 7. veroordeelt het zichtbare, georganiseerde offensief dat momenteel op mondiaal en Europees niveau wordt gevoerd tegen gendergelijkheid en vrouwenrechten, met inbegrip van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; stelt nadrukkelijk dat de ontzegging van diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten een vorm van geweld tegen vrouwen en meisjes is, en benadrukt dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens bij diverse gelegenheden heeft geoordeeld dat een restrictieve abortuswetgeving en het blokkeren van de toegang tot legale abortus de mensenrechten van vrouwen schenden; herhaalt dat, als medische beroepsbeoefenaars om persoonlijke redenen weigeren het hele scala aan reproductieve gezondheidsdiensten te verlenen, dit niet mag resulteren in een schending van het recht van vrouwen en meisjes op toegang tot reproductieve zorg; verzoekt de Commissie de noodzaak om de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te eerbiedigen op te nemen in haar grondrechtenstrategie; 8. veroordeelt krachtig het alarmerende aantal gevallen van feminicide in de EU, de extreemste vorm van geweld tegen vrouwen; betreurt het dat in bepaalde lidstaten geen gegevens beschikbaar zijn, hetgeen een weerspiegeling is van het feit dat dit probleem onvoldoende wordt onderkend; verzoekt de Raad de ratificatie door de EU van het Verdrag van Istanbul inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld zo snel mogelijk af te ronden, op basis van een brede toetreding, zonder beperkingen; dringt er bij de Commissie en de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan op aan om de ratificatie van het Verdrag van Istanbul af te ronden; 9. veroordeelt krachtig alle vormen van seksueel, gynaecologisch en obstetrisch geweld tegen vrouwen, zoals ongepaste of niet-consensuele daden, pijnlijke ingrepen zonder verdoving, vrouwelijke genitale verminking, gedwongen abortus, gedwongen sterilisatie en gedwongen draagmoederschap; 10. veroordeelt met klem de etnische segregatie van Roma-vrouwen in kraamklinieken; verzoekt de lidstaten onmiddellijk alle vormen van etnische segregatie in gezondheidszorginstellingen, met inbegrip van kraamklinieken, te verbieden; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat alle slachtoffers van gedwongen en dwangsterilisatie onverwijld en naar behoren schadeloos worden gesteld, onder andere door de vaststelling van effectieve compensatieregelingen; 11. veroordeelt haatmisdrijven en haatzaaiende uitlatingen, evenals discriminatie op welke grond dan ook, zoals ras, huidskleur, etnische of sociale afkomst, taal, godsdienst of overtuiging, politieke overtuiging, status van minderheid, handicap, seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie of seksuele kenmerken; herhaalt de bezorgdheid dat haatzaaiende uitlatingen op het internet een alomtegenwoordig, prangend probleem blijft; waarschuwt voor de toename en normalisering van haatzaaiende uitlatingen en diverse vormen van racisme, zoals islamofobie, zigeunerhaat, antisemitisme racisme jegens zwarte en gekleurde mensen in veel lidstaten, gestimuleerd door de opkomst van extremistische bewegingen en hun retoriek, en door regeringsvertegenwoordigers of politieke leiders in bepaalde lidstaten, die een haatdragend discours voeren, door racistische, xenofobe en anti-LGBTI-retoriek te verspreiden; uit zijn bezorgdheid over het feit dat slachtoffers van haatmisdrijven vaak geen aangifte doen vanwege ontoereikende waarborgen en omdat de autoriteiten nalaten om haatmisdrijven in de lidstaten naar behoren te onderzoeken en de daders veroordeeld te krijgen; dringt erop aan slachtoffers aan te moedigen en te helpen om van haatmisdrijven of discriminatie aangifte te doen en hun adequate bescherming en ondersteuning te bieden; herinnert eraan dat de lidstaten moeten garanderen dat haatmisdrijven en haatzaaiende uitlatingen effectief worden geregistreerd, onderzocht, vervolgd en berecht; verzoekt de Commissie en het FRA hun werk op het gebied van monitoring van haatmisdrijven en haatzaaiende uitingen in de lidstaten voort te zetten en regelmatig verslag uit te brengen over gevallen en tendensen; 12. herinnert eraan dat er in de Europese Unie aanslagen zijn geweest op plaatsen waar christenen hun geloof belijden en op plaatsen die anderszins verband houden met het christendom, zoals kerken en begraafplaatsen, en op monumenten en standbeelden; veroordeelt alle aanslagen op christenen en dringt aan op gelijke behandeling van christenen in Europa en de rest van de wereld; 13. herinnert eraan dat de EU-instellingen en -agentschappen verplicht zijn het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst en het verbod op discriminatie op grond van godsdienst of overtuiging, inclusief filosofische overtuigingen, zowel in het openbaar als in de privésfeer ten volle te laten naleven voor alle burgers; verzoekt de lidstaten de vrijheid van gedachte, geweten, godsdienst of overtuiging te beschermen en de EU-richtsnoeren voor de bevordering en bescherming ervan doeltreffend ten uitvoer te leggen; 14. is uiterst bezorgd dat hoewel het promoten van fascisme in verschillende lidstaten bij nationale wet verboden is, neofascistische bewegingen in sommige lidstaten meer zichtbaarheid hebben gekregen wat betreft het gebruik van fascistische symbolen en retoriek; is ernstig bezorgd over de toenemende normalisering van fascisme in de gehele EU; dringt er bij de lidstaten op aan een effectief verbod op neofascistische en neonazigroepen en andere stichtingen of verenigingen die het nazisme en het fascisme verheerlijken op te leggen; 15. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de richtlijn rassengelijkheid volledig ten uitvoer wordt gelegd om de aanhoudende verschijnselen van racisme tegen zwarte en gekleurde mensen, transfobie, zigeunerhaat, antisemitisme en islamofobie te bestrijden; veroordeelt het feit dat raciale, etnische, taalkundige en religieuze minderheden te maken krijgen met structureel racisme, discriminatie, haatmisdrijven en haatzaaiende uitlatingen, gebrekkige toegang tot de rechter en aanhoudende sociaal-economische ongelijkheid op terreinen zoals huisvesting, gezondheidszorg, werkgelegenheid en onderwijs, hetgeen moet worden erkend als ernstige belemmering voor het volledige genot van de grondrechten en als essentiële belemmering voor inclusie en gelijkheid; 16. roept op tot de spoedige vaststelling van de voorgestelde richtlijn inzake gelijke behandeling van 2008, die nog altijd door de Raad moet worden goedgekeurd, met het oog op het dichten van de beschermingskloof die momenteel bestaat in het wettelijk kader van de EU voor non-discriminatie op grond van leeftijd, handicap, godsdienst of overtuiging of seksuele geaardheid in belangrijke aspecten van het leven, zoals sociale bescherming, onderwijs en toegang tot goederen en diensten; verzoekt de Commissie segregatie en discriminatie actief te bestrijden, inclusief door inbreukprocedures in te leiden om de effectieve toepassing van het kaderbesluit betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht te stimuleren; herinnert eraan dat deze maatregelen gepaard moeten gaan met passende nationale integratiestrategieën; 17. brengt in herinnering dat het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD) het doel heeft om gelijke kansen te bieden met betrekking tot toegankelijkheid, participatie, gelijkheid, werkgelegenheid, onderwijs en opleiding, sociale bescherming, gezondheid en het externe optreden van de EU; onderstreept dat personen met een handicap nog steeds achtergesteld zijn en worden gediscrimineerd op het gebied van werkgelegenheid, onderwijs en sociale inclusie; benadrukt in dit verband het belang van toegankelijkheid in publieke ruimten, een minimumpercentage voor het in dienst nemen van personen met een handicap en waarborgen voor inclusief onderwijs, met inbegrip van toegang tot initiatieven als Erasmus+, met bijzondere aandacht voor kinderen met een handicap; 18. dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat kinderen beschermd worden tegen elke vorm van discriminatie op het gebied van onderwijs; dringt er met name op aan dat kinderen met een handicap die taalontwikkelingsproblemen met zich meebrengt, zoals autismespectrumstoornissen, bijzondere bescherming krijgen wanneer hun opleiding in een meertalige omgeving plaatsvindt, zodat zij hun opleiding desgewenst in hun moedertaal kunnen volgen; Vrijheden 19. verzoekt de lidstaten om een dynamische, onafhankelijke, pluriforme en vrije mediasector te beschermen en te ontwikkelen; veroordeelt in dat verband alle maatregelen om kritische media het zwijgen op te leggen en persvrijheid en pluriformiteit van de pers te ondermijnen, waaronder via geraffineerde praktijken die in de regel niet leiden tot klachten bij het Platform voor de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten van de Raad van Europa; uit zijn bezorgdheid over de oprichting van door de overheid gecontroleerde organen die grote delen van het medialandschap van een land beheren en over de kaping van publieke media voor het dienen van partijbelangen; herinnert eraan dat wanneer media-eigendom sterk geconcentreerd blijft, ongeacht of het om de overheid gaat dan wel om een privépersoon, dit een aanzienlijk risico vormt voor de diversiteit van de informatie en de standpunten die in de media-inhoud aan bod komen; herinnert eraan dat vrijheid van meningsuiting en informatie, met inbegrip van de vrijheid van artistieke expressie, en mediavrijheid van fundamenteel belang zijn voor de democratie en de rechtsstaat en dringt er bij de lidstaten op aan de onafhankelijkheid van hun media-autoriteiten te waarborgen; herinnert eraan dat het recht om informatie en ideeën te verzamelen, te ontvangen en te verstrekken, mondeling, schriftelijk of in gedrukte vorm, in de vorm van kunst of via elke andere media, een onderdeel is van de vrijheid van artistieke expressie (63) ; 20. herinnert aan de fundamentele rol die onderzoeksjournalistiek speelt als waakhond in een democratische samenleving, door het publieke toezicht op politieke actoren te versterken, onder meer op het gebied van corruptie; veroordeelt het aanhouden en toenemen in veel lidstaten van geweld, bedreigingen en intimidatie ten aanzien van journalisten, onder meer in verband met de onthulling van informatie over schendingen van de grondrechten, hetgeen vaak leid tot zelfcensuur en het recht van de burgers op informatie ondergraaft; verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen voor sterke en omvattende mechanismen ter bescherming en versterking van de vrijheid van meningsuiting en de mediavrijheid en ter verbetering van de bescherming van journalisten, onder meer door de transparantie van de eigendomsstructuur van media te garanderen, een anti-SLAPP-richtlijn voor de hele EU vast te stellen, een permanent EU-fonds voor onafhankelijke media en onderzoeksjournalisten op te zetten en een snellereactiemechanisme in het leven te roepen voor journalisten die gevaar lopen; verzoekt de lidstaten aanvallen op onderzoeksjournalisten bij het uitoefenen van hun beroepsactiviteit te voorkomen en te bestraffen; 21. benadrukt de bijzonder belangrijke rol van klokkenluiders bij het beschermen van het algemeen belang en het bevorderen van een cultuur van publieke verantwoording en integriteit, zowel in openbare als in particuliere instellingen; verzoekt de lidstaten de bepalingen van Richtlijn (EU) 2019/1937 onverwijld en volledig om te zetten in het nationale recht om de effecten ervan te maximaliseren zodra de richtlijn van kracht wordt; moedigt de lidstaten ertoe aan deze maatregelen aan te vullen om klokkenluiders ook te beschermen in gevallen waarin zij inbreuken melden die buiten de werkingssfeer van het EU-recht vallen; 22. spreekt zijn bezorgdheid uit over het gevaar dat diverse vormen van propaganda en desinformatie inhouden voor de vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van de media en over de negatieve gevolgen die zij kunnen hebben voor de kwaliteit van het politieke debat en de participatie van de burgers in democratische samenlevingen; verzoekt de Commissie een versterking van de mediageletterdheid te bevorderen en op dit gebied investeringen te doen, kwaliteitsjournalistiek actief te ondersteunen, gegevensbescherming te stimuleren en een transparanter online ecosysteem te creëren, terwijl de vrijheid en de pluriformiteit van de media worden gevrijwaard; 23. benadrukt dat politieke profilering, desinformatie en manipulatie van informatie een bedreiging vormen voor de democratische waarden van de EU; verzoekt de Commissie en de lidstaten een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van lessen en opleidingen op het gebied van kritisch denken, om ervoor te zorgen dat burgers hun eigen mening kunnen vormen om deze risico’s aan te pakken; 24. benadrukt dat rechtshandhavingsfunctionarissen bij de uitoefening van hun taken de menselijke waardigheid moeten eerbiedigen en beschermen en de mensenrechten voor iedereen moeten handhaven; benadrukt dat de belangrijkste taak van de politiediensten is de veiligheid van de burgers te garanderen en ervoor te zorgen dat protesten vreedzaam verlopen; veroordeelt het gewelddadige en onevenredige ingrijpen door wethandhavingsinstanties tijdens vreedzame demonstraties; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat elk gebruik van geweld door de rechtshandhavingsinstanties altijd rechtmatig, evenredig en noodzakelijk is en dient als laatste redmiddel, en dat hierbij het menselijk leven en de lichamelijke integriteit worden beschermd; verzoekt de bevoegde nationale autoriteiten in gevallen waarin het gebruik van buitensporig geweld wordt vermoed of waarin wordt beweerd dat buitensporig geweld is gepleegd, te zorgen voor een transparant, onpartijdig, onafhankelijk en effectief onderzoek en straffeloosheid te voorkomen; herinnert eraan dat wethandhavingsinstanties altijd verantwoording moeten afleggen over de uitvoering van hun taken en hun naleving van de toepasselijke wettelijke en operationele kaders; 25. veroordeelt met klem het feit dat de vrijheid van vergadering steeds meer wordt ingeperkt, inclusief tijdens verkiezingsperioden; verzoekt de lidstaten geen wetten goed te keuren die de vrijheid van vergadering inperken en spoort de EU en haar lidstaten ertoe aan bijkomende stappen te ondernemen om de vrijheid van vergadering, als grondrecht en als basisprincipe van de democratische processen, te waarborgen en te beschermen; verzoekt de Commissie een actieve rol te spelen bij het bevorderen van deze rechten overeenkomstig de internationaal geldende normen voor mensenrechten; 26. herinnert aan de essentiële rol die het maatschappelijk middenveld op lokaal, regionaal, nationaal, EU- en internationaal niveau speelt bij het vertegenwoordigen van de belangen van de burgers; het versterken van de stem van minderheden die niet naar behoren vertegenwoordigd zijn; en bij het verdedigen en bevorderen van de in artikel 2 VEU verankerde beginselen; benadrukt dat een bevorderlijk klimaat moet worden gegarandeerd voor organisaties uit het maatschappelijk middenveld, waarin zij kunnen werken zonder te worden aangevallen en zonder onnodige of willekeurige beperkingen; 27. maakt zich ernstige zorgen over het feit dat er in een aantal lidstaten steeds minder ruimte is voor een onafhankelijk maatschappelijk middenveld, in het bijzonder voor vrouwenrechtenorganisaties, LGBTI-organisaties en mensenrechtenverdedigers, bijvoorbeeld in de vorm van onredelijke administratieve belemmeringen, verlaging van de financiële steun voor pleitbezorging en beperkingen van de vrijheid van vergadering en organisatie; veroordeelt de beperkingen van de toegang tot financiering voor organisaties van het maatschappelijk middenveld, die in sommige lidstaten systematischer worden toegepast in de vorm van wets- en beleidswijzigingen en die ernstige gevolgen hebben voor de werkzaamheden en de rechtspositie van deze organisaties; verzoekt de Commissie en de Raad de EU-steun op te trekken voor organisaties van het maatschappelijk middenveld die de waarden van artikel 2 VEU verdedigen in de Europese Unie, via het programma Rechten en waarden, waaraan aanzienlijke financiering moet worden toegewezen, zoals gevraagd door het Europees Parlement; 28. hamert erop dat regelmatige, omvattende monitoring en analyses van cruciaal belang zijn om inzicht te krijgen in de uitdagingen waarmee het maatschappelijk middenveld in heel Europa wordt geconfronteerd; verzoekt de Commissie in toekomstige jaarlijkse verslagen over de rechtsstaat relevante indicatoren op te nemen met betrekking tot de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering, een actieplan voor te stellen om het maatschappelijk middenveld te bevorderen en te beschermen, onder meer door richtsnoeren goed te keuren voor de bescherming van de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de vrijheid van vreedzame vergadering en de bescherming van mensenrechtenverdedigers die risico lopen, en een noodfonds op te richten om hen te beschermen; is ingenomen met het voorstel voor een herziening van Verordening (EG) nr. 168/2007 van de Raad van 15 februari 2007 tot oprichting van een Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (64) en benadrukt dat het mandaat ervan na een grondige effectbeoordeling moet worden versterkt en uitgebreid; moedigt de Commissie, de Raad en het Europees Parlement ertoe aan om bij de beleidsvorming systematisch gebruik te maken van de door het FRA geproduceerde gegevens; 29. erkent de ernstige problemen die binnen overwegend eurosceptische gemeenschappen kunnen ontstaan, met name in verband met gewelddadige politieke opvattingen, en dringt er bij de EU en de lidstaten op aan de actieve deelname van EU-burgers aan EU-aangelegenheden aan te moedigen, in het bijzonder onder jongeren, zodat zij hun mening kunnen uiten langs democratische kanalen; 30. benadrukt de belangrijke rol die burgerschapsonderwijs en interculturele dialoog spelen om EU-burgers beter inzicht te bieden in hun politieke participatie; moedigt aan dat EU-burgers worden onderwezen over hun rechten; 31. merkt op dat nieuwe technieken voor het verzamelen en verwerken van persoonsgegevens met het oog op het voorspellen en manipuleren van gedrag steeds meer gevolgen hebben voor de grondrechten van miljarden mensen in de EU en wereldwijd, in het bijzonder het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, het recht op gegevensbescherming, het recht op informatie en het recht op mediavrijheid en pluriformiteit van de media; dringt er in dit verband bij particuliere actoren en bevoegde autoriteiten op aan te zorgen voor de volledige toepassing van de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming en privacy, en ervoor te zorgen dat personen begrijpen wanneer en hoe hun persoonsgegevens worden verwerkt en voor welke doeleinden, en hoe zij bezwaar kunnen maken tegen de verwerking van gegevens en klachten kunnen indienen, teneinde hun recht op bescherming van persoonsgegevens en privacy te beschermen; 32. verzoekt de Commissie inbreukprocedures in te leiden tegen lidstaten waarvan de wetgeving ter uitvoering van de ongeldig verklaarde richtlijn gegevensbewaring niet is ingetrokken om ze in overeenstemming te brengen met de jurisprudentie van het HvJ-EU (65) ; 33. onderstreept de potentiële gevaren voor de grondrechten en de veiligheid als gevolg van het gebruik van nieuwe technologieën, in het bijzonder systemen voor kunstmatige intelligentie (AI), met inbegrip van de risico’s in verband met het recht op bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer, bio-ethische bezwaren met betrekking tot het gebruik van AI in de gezondheidszorg en potentiële rechtstreekse en onrechtstreekse discriminatie en vooroordelen, waardoor vooringenomenheid en marginalisering, alsmede de verspreiding van desinformatie kunnen worden verergerd; wijst erop dat vooroordelen in datasets en bij het ontwerp en de werking van deze systemen kunnen leiden tot vertekende resultaten, met name wanneer zij worden gebruikt door rechtshandhavingsinstanties, hetgeen ertoe kan leiden dat deze systemen de bestaande maatschappelijke, persoonlijke en andere vooroordelen reproduceren en kan leiden tot discriminatie op grond van sociale, economische, etnische of raciale factoren, dan wel factoren in verband met seksuele geaardheid, gender, handicap of andere factoren; benadrukt dat bijkomende waarborgen nodig zijn om privacy- en gegevensbescherming te waarborgen in het licht van de ontwikkeling van nieuwe technologieën, en dat rekening moet worden gehouden met eventuele gevolgen voor de grondrechten; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten de digitale kloof die aan het ontstaan is, met name op het gebied van openbaar bestuur en overheidsdiensten, aan te pakken; benadrukt dat ouderen samen met sociaal-economisch achtergestelden behoren tot de groepen die het zwaarst door de digitale kloof getroffen worden; wijst erop dat de aanpak van AI mensgericht moet zijn en dat hierbij gegarandeerd moet worden dat de menselijke waarden centraal staan in de manier waarop AI-systemen worden ontwikkeld, ingevoerd, gebruikt en bewaakt, door te waarborgen dat de in de Verdragen en in het Handvest vastgestelde grondrechten worden geëerbiedigd; verzoekt de Commissie wetgevingsvoorstellen te doen voor een gecoördineerde Europese aanpak van AI, op basis van de ethische richtsnoeren voor betrouwbare AI die zijn opgesteld door de deskundigengroep op hoog niveau inzake kunstmatige intelligentie van de Commissie; 34. is ingenomen met initiatieven en acties om de veiligheidssamenwerking tussen de lidstaten te versterken en een doeltreffende EU-reactie op terrorisme en bedreigingen van de veiligheid in de Europese Unie vast te stellen; verzoekt de lidstaten met klem volledig met elkaar samen te werken en de informatie-uitwisseling, onderling en met de EU-agentschappen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, te verbeteren; benadrukt dat het van belang is bij de strijd tegen het terrorisme de grondrechten te eerbiedigen; onderstreept dat de toezichtmechanismen op het gebied van de inlichtingendiensten moeten stroken met het Handvest en het EVRM; verzoekt de instellingen in kwestie waarborgen in te voeren om te voorkomen dat personen na de feiten ook nog eens slachtoffer worden van vernedering en aanvallen op hun imago vanuit maatschappelijke sectoren die gerelateerd zijn aan de aanvaller; 35. benadrukt dat antidiscriminatiewetgeving een essentieel onderdeel blijft van elke strategie om radicalisering te voorkomen en de deradicalisering mogelijk te maken van mensen die al lid zijn van extremistische organisaties; herhaalt dat de lidstaten, met de aanhoudende steun van de Commissie, meer inspanningen moeten leveren om radicalisering en gewelddadig extremisme te voorkomen door de Europese waarden, de verdraagzaamheid en het gemeenschapsgevoel te bevorderen; Grondrechten van migranten, asielzoekers en vluchtelingen 36. verzoekt de Commissie en de lidstaten uitvoering te geven aan de aanbeveling van de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa van juni 2019 getiteld “Lives saved. Rights protected. Bridging the protection gap for refugees and migrants in the Mediterranean”; herhaalt dat veilige en legale routes voor migratie de beste manier zijn om te voorkomen dat levens verloren gaan; dringt er bij de lidstaten op aan de hervestigingsmaatregelen te intensiveren, humanitaire corridors naar de EU in te voeren en de mogelijkheid in te voeren om humanitaire visa voor asielzoekers aan te vragen; 37. wijst op het belang van een strikt beheer van de buitengrenzen in de EU; 38. is ernstig bezorgd over de aanhoudende meldingen van gewelddadige refoulement door rechtshandhavingsfunctionarissen in sommige lidstaten; verzoekt de Commissie en de lidstaten de zaak te onderzoeken en doeltreffende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat dergelijke beleidsmaatregelen en praktijken worden afgeschaft, onder meer door te zorgen voor onafhankelijk toezicht op grenscontroleactiviteiten door bestaande nationale mensenrechteninstellingen (ombudsinstanties, nationale mensenrechteninstellingen, nationale preventiemechanismen), ondersteund door EU-organen en internationale organen (commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa, Comité inzake de voorkoming van folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen, Europese Commissie tegen Racisme en Onverdraagzaamheid, FRA), en ervoor te zorgen dat EU-financiering niet wordt gebruikt om schendingen van de grondrechten te plegen; verzoekt de Commissie en de lidstaten het internationale en het EU-recht, alsook het Handvest te eerbiedigen en een ruim kader te bieden om ordelijke migratie mogelijk te maken en te voorkomen dat migranten gedwongen worden illegale migratiekanalen te gebruiken; 39. veroordeelt het feit dat sommige lidstaten wetten, beleid en praktijken hebben vastgesteld die de effectieve bescherming van de mensenrechten van vluchtelingen, asielzoekers en migranten op het land en op zee ondermijnen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om de mensenrechten van migranten, asielzoekers en vluchtelingen en het beginsel van gedeelde verantwoordelijkheid centraal te stellen in hun migratie- en asielbeleid; uit zijn ernstige bezorgdheid over de humanitaire situatie in de hotspots; verzoekt de Commissie snel een oplossing voor te stellen om de flagrante mensenrechtenschendingen in opvangcentra voor vluchtelingen en migranten op Europese bodem te remediëren; 40. benadrukt dat het redden van levens een wettelijke verplichting is uit hoofde van het internationaal recht en het EU-recht; veroordeelt de intimidatie, arrestaties en strafprocedures die in sommige lidstaten tegen maatschappelijke organisaties en individuen zijn ingeleid voor het verlenen van humanitaire bijstand aan migranten wier leven in gevaar is; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat humanitaire hulpacties niet strafbaar worden gesteld, overeenkomstig het VN-protocol inzake mensensmokkel; 41. benadrukt dat migranten zonder papieren ten volle hun essentiële grondrechten moeten kunnen genieten, ongeacht hun juridische of administratieve status; herinnert eraan dat vrouwen en kinderen zich gedwongen kunnen zien om seksuele activiteiten te verrichten in ruil voor bescherming of essentiële ondersteuning om te overleven, en dat dit vaak het gevolg is van lacunes in de bijstand, tekortkomingen van registratiesystemen en een gebrek aan naleving van het beginsel van het belang van het kind, scheiding van de familie of het gebrek aan veilige en wettelijke manieren om de EU binnen te komen; 42. wijst erop dat één op de drie asielzoekers een kind is en daardoor bijzonder kwetsbaar; verzoekt de Unie en de lidstaten meer inspanningen te leveren om te voorkomen dat niet-begeleide minderjarigen het slachtoffer worden van mensenhandel en seksuele uitbuiting; 43. spoort de EU en de lidstaten ertoe aan om voldoende middelen vrij te maken om het ondernemingsmodel te ondermijnen van netwerken voor mensenhandel en smokkelaars, die steevast de meest kwetsbare groepen, zoals vrouwen en kinderen, in levensbedreigende situaties plaatsen, en om te voorkomen dat velen het risico van een gevaarlijke en ongecontroleerde migratieroute nemen wanneer zij geen toegang kunnen krijgen tot een officiële asielprocedure; 44. herhaalt dat detentie van kinderen in het kader van immigratie overeenkomstig de Verklaring van New York voor vluchtelingen en migranten nooit in het belang van het kind is; verzoekt de EU en de lidstaten meer maatregelen te nemen om een einde te maken aan de detentie van kinderen, in het bijzonder in de context van migratie binnen de EU, en om alternatieven voor detentie uit te werken die gebaseerd zijn op de gemeenschap, alsmede prioriteit te geven aan integratie, onderwijs en psychologische ondersteuning; benadrukt dat een niet-begeleid kind bovenal een kind is dat mogelijk gevaar loopt, en dat kinderbescherming en niet het migratiebeleid het leidende beginsel moet zijn voor de Europese Unie en de lidstaten om met deze kinderen om te gaan, teneinde het essentiële beginsel te eerbiedigen van het belang van het kind; Rechtsstaat en corruptiebestrijding 45. herhaalt dat corruptie een ernstige bedreiging voor de democratie, de rechtsstaat en de gelijke behandeling van alle burgers vormt; wijst op het verband tussen corruptie en schendingen van de grondrechten op een aantal gebieden, zoals de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de mediavrijheid en de vrijheid van meningsuiting van journalisten en klokkenluiders, detentiecentra, toegang tot sociale rechten of mensenhandel (66) ; 46. dringt er bij de EU-instellingen en de lidstaten op aan om corruptie resoluut te bestrijden en effectieve instrumenten te ontwikkelen voor de preventie, bestrijding en bestraffing van corruptie en voor de strijd tegen fraude, alsmede voor periodieke controle op de besteding van publieke middelen; dringt er bij de Commissie op aan haar jaarlijkse monitoring en verslaglegging op het gebied van corruptiebestrijding met betrekking tot de EU-instellingen en de lidstaten onmiddellijk te hervatten; verzoekt alle lidstaten uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de Greco; 47. benadrukt het feit dat georganiseerde misdaad in de eerste plaats mogelijk wordt gemaakt door corruptie; veroordeelt krachtig de toename van mensenhandel en dringt er bij de lidstaten en de EU-instellingen op aan de samenwerking te intensiveren en hun strijd tegen de georganiseerde misdaad op te voeren; 48. bevestigt nogmaals zijn steun voor de snelle oprichting van een efficiënt, onafhankelijk en volledig operationeel Europees Openbaar Ministerie (EOM) om de bestrijding van fraude in de Europese Unie te versterken; 49. onderstreept dat de rechtsstaat een hoeksteen is van de democratie, de scheiding van de machten in stand houdt, verantwoordingsplicht garandeert, bijdraagt aan het vertrouwen in overheidsinstellingen en de beginselen van legaliteit, rechtszekerheid, verbod op willekeur van de uitvoerende macht, rechterlijke onafhankelijkheid, onpartijdigheid en gelijkheid voor de wet waarborgt; benadrukt dat de rechtsstaat en in het bijzonder rechterlijke onafhankelijkheid van kritiek belang zijn opdat burgers hun grondrechten en fundamentele vrijheden kunnen genieten; wijst erop dat volgens artikel 47 van het Handvest het grondrecht op een doeltreffende voorziening in rechte de toegang tot een onafhankelijk gerecht vereist; benadrukt dat politieke beïnvloeding of controle van de rechterlijke macht en soortgelijke belemmeringen voor de onafhankelijkheid van individuele rechters er vaak toe hebben geleid dat de rechterlijke macht zijn rol als onafhankelijke controle op het willekeurige gebruik van de macht door de uitvoerende en wetgevende tak van de overheid niet kan vervullen; veroordeelt het gebruik van het gerechtelijke apparaat voor politieke doeleinden, om politiek andersdenkenden te beschadigen, te delegitimeren en het zwijgen op te leggen; 50. herinnert aan het intrinsieke verband tussen de rechtsstaat en de grondrechten en de noodzaak om het bewustzijn van de in artikel 2 VEU en het Handvest verankerde waarden te vergroten door informatie te verstrekken over de rechten van de burgers; 51. veroordeelt met klem de inspanningen van de regering in sommige lidstaten om de scheiding der machten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te verzwakken; is met name ernstig bezorgd over de besluiten die het primaat van het Europees recht op de helling zetten en verzoekt de Commissie alle beschikbare middelen in te zetten om actie tegen deze aanval te ondernemen; 52. verzoekt de Commissie in het kader van haar aangekondigde herzieningscyclus van de rechtsstaat alle schendingen van artikel 2 VEU tijdig aan te pakken, in het bijzonder degene die betrekking hebben op de grondrechten; herhaalt dat er dringend een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten nodig is, zoals voorgesteld door het Parlement, met inbegrip van een jaarlijkse, op feiten gebaseerde, niet-discriminerende evaluatie waarin voor alle lidstaten wordt nagegaan of zij artikel 2 VEU naleven; benadrukt dat schendingen van artikel 2 VEU het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten ondermijnen en grensoverschrijdende justitiële samenwerking onhoudbaar maken; 53. betreurt het feit dat bij de lopende procedures uit hoofde van artikel 7 in de Raad geen vooruitgang wordt geboekt, ondanks verslagen en verklaringen van de Commissie, de VN, de OVSE en de Raad van Europa waaruit blijkt dat de situatie in de betrokken lidstaten is verslechterd; verzoekt de Raad bij zijn hoorzittingen over de procedure van artikel 7, lid 1, rekening te houden met de situatie van de grondrechten, de democratie en de rechtsstaat; herinnert eraan dat het Europees Parlement niet buiten deze lopende hoorzittingen mag worden gehouden; 54. roept de Commissie en de Raad op ten volle gebruik te maken van alle instrumenten waarover zij beschikken om risico’s in verband met ernstige schendingen van de rechtsstaat aan te pakken en vorderingen te maken met de lopende procedures uit hoofde van artikel 7; wijst erop dat het ondoeltreffende optreden van de EU om de grondrechten te beschermen het gehele EU-recht en de daarop gebaseerde rechten van de burgers in gevaar brengt en de geloofwaardigheid van de EU aantast; Omstandigheden in gevangenissen 55. is verontrust door de slechte omstandigheden in gevangenissen in bepaalde lidstaten. spoort de lidstaten aan de detentieregels die voortkomen uit het internationale recht en de normen van de Raad van Europa te eerbiedigen; herinnert eraan dat voorhechtenis bedoeld is als uitzonderingsmaatregel, alleen te gebruiken in gevallen waar dat absoluut noodzakelijk is, op proportionele wijze en voor zo kort mogelijke tijd, en betreurt het aanhoudende gebruik van voorhechtenis in plaats van alternatieve maatregelen waarbij geen sprake is van vrijheidsberoving; herinnert eraan dat kwetsbare groepen gevangenen zoals vrouwen, jongeren, etnische minderheden, LGBTI-gevangenen, gevangenen die geestelijke gezondheidszorg nodig hebben of ernstig zieke gevangenen, bijzondere behoeften hebben, waarmee rekening moet worden gehouden; verzoekt de Commissie gemeenschappelijke EU-normen vast te stellen inzake de omstandigheden in gevangenissen om de rechten van gevangenen te beschermen en detentienormen in de EU te bevorderen; Toetreding van de EU tot het EVRM 56. herinnert aan de in artikel 6 VEU vastgelegde verplichting om toe te treden tot het EVRM; verzoekt de Commissie de nodige stappen te ondernemen om de juridische belemmeringen te verwijderen die de afronding van het toetredingsproces in de weg staan, en een nieuwe ontwerpovereenkomst voor de toetreding van de EU tot het EVRM in te dienen; is van mening dat de afronding bijkomende waarborgen zal bieden voor de bescherming van de grondrechten van burgers en ingezetenen van de EU, alsmede een extra mechanisme om de mensenrechten te handhaven, namelijk de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij het EHRM met betrekking tot een schending van de mensenrechten als gevolg van een handeling van een EU-instelling of een lidstaat bij de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving, als deze binnen het toepassingsgebied van het EVRM valt; o o o 57. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Algerije, met name die van 28 november 2019 over de situatie op het gebied van de vrijheden in Algerije (1) en die van 30 april 2015 over de detentie van werknemers en mensenrechtenactivisten in Algerije (2) , – gezien het jaarverslag van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld in 2019 van 15 juni 2020, – gezien het briefingdocument van de Internationale Commissie van Juristen “Flawed and inadequate: Algeria’s Constitutional Amendment Process”, dat werd gepubliceerd in oktober 2020, – gezien de door 31 lokale, regionale en internationale maatschappelijke organisaties ondertekende gezamenlijke brief van 29 september 2020 over het harde optreden tegen het maatschappelijk middenveld in Algerije, – gezien de vier mededelingen die tussen 30 maart en 16 september 2020 aan de Algerijnse regering zijn toegezonden in het kader van de speciale procedures van de VN-Mensenrechtenraad over willekeurige en gewelddadige arrestaties, oneerlijke processen en represailles tegen mensenrechtenverdedigers en vreedzame activisten, – gezien de associatieovereenkomst tussen de EU en Algerije, en met name artikel 2, waarin is bepaald dat eerbiediging van de democratische beginselen en van de fundamentele mensenrechten een essentieel element van de overeenkomst is en de grondslag moet vormen van het binnenlandse en buitenlandse beleid van de partijen, – gezien de 11e Associatieraad EU-Algerije, – gezien de gemeenschappelijke partnerschapsprioriteiten die Algerije en de Europese Unie op 13 maart 2017 in het kader van het herziene Europese nabuurschapsbeleid hebben vastgesteld, – gezien de conclusies van de Raad van 19 november 2020 over het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024, en met name het ter bescherming en ter ondersteuning van journalisten en mediamedewerkers ingestelde EU-mechanisme voor mensenrechtenverdedigers, – gezien het Algerijnse wetboek van strafrecht, en met name de artikelen 75, 79, 95 bis, 98, 100, 144, 144 bis, 144 bis 2, 146 en 196 bis, – gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers, over de doodstraf, inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en inzake de vrijheid van meningsuiting online en offline, en gezien het strategisch kader en het actieplan van de EU inzake mensenrechten en democratie, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, en het Verdrag inzake de rechten van het kind, die alle vier door de EU-lidstaten en Algerije zijn geratificeerd, – gezien advies nr. 7/2020 over de opsluiting van Fadel Breika, dat de werkgroep van de VN inzake willekeurige opsluiting heeft goedgekeurd, – gezien de derde universele periodieke doorlichting van Algerije door de VN‑Mensenrechtenraad tijdens zijn 36e zitting op 21 en 22 september 2017, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, – gezien het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren, – gezien de door verslaggevers zonder grenzen opgestelde wereldindex voor persvrijheid van 2020, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 1948 en de VN‑Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van intolerantie en discriminatie op grond van religie of overtuiging, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Algerije begin februari 2019 te maken kreeg met een ongekende protestbeweging (Hirak) tegen het vooruitzicht op een vijfde ambtstermijn voor de toenmalige president Abdelaziz Bouteflika; overwegende dat er ’s dinsdags en ’s vrijdags regelmatig in het hele land vreedzame demonstraties tegen regeringscorruptie hebben plaatsgevonden, waarin werd aangedrongen op een burgerstaat, een onafhankelijke rechterlijke macht, democratische hervormingen, transparantie en een inclusief kader voor de voorbereiding van vrije verkiezingen, en dat deze gedurende een heel jaar werden gehouden, ook tijdens het verkiezingsproces; overwegende dat deze veelbetekenende wekelijkse demonstraties in maart 2020 vrijwillig zijn stopgezet vanwege de COVID-19-pandemie, hoewel de protestbeweging via de sociale media is voortgezet; B. overwegende dat president Bouteflika op 2 april 2019 vanwege de Hirak-beweging is afgetreden, dat de militaire leiding vervolgens een prominente rol heeft gespeeld bij het tweevoudige uitstel van de verkiezingen en dat op 12 december 2019 presidentsverkiezingen zijn gehouden in Algerije, waarbij voormalig premier Abdelmadjid Tebboune president is geworden; overwegende dat de Hirak-beweging de lijst van kandidaten afkeurde vanwege hun banden met het vroegere bestuur en uit protest niet heeft deelgenomen aan de verkiezingen, waarvoor de officiële opkomst minder dan 40 % bedroeg; C. overwegende dat de politieke arrestaties en willekeurige detentie van vreedzame Hirak- en vakbondsactivisten, evenals journalisten, sinds de zomer van 2019 zijn toegenomen, in strijd met de grondrechten op een eerlijk proces en een goede rechtsbedeling; overwegende dat onafhankelijke media er vaak van worden beschuldigd banden te hebben met buitenlandse mogendheden en zo de nationale veiligheid in gevaar te brengen en dat de situatie van deze media wat censuur, berechting en strenge bestraffing betreft, blijft verslechteren ondanks het officiële einde van de regering-Bouteflika; overwegende dat de veiligheidsbeperkingen ter bestrijding van de COVID-19-crisis tot scherper toezicht hebben geleid en door de autoriteiten worden gebruikt om de ruimte voor het maatschappelijk middenveld verder in te perken, vreedzaam protest te beperken en de vrijheid van meningsuiting te belemmeren; D. overwegende dat er tegen deze actuele achtergrond van repressie in Algerije steeds meer beschuldigingen worden geuit van foltering in politiebureaus en in het directoraat-generaal interne veiligheid (DGSI) in Algiers, bijvoorbeeld in de zaak van de gevangene Walid Nekkiche; E. overwegende dat tussen 30 maart en 16 april 2020 drie mededelingen aan de Algerijnse regering zijn toegezonden in het kader van de speciale procedures van de VN over willekeurige en gewelddadige arrestaties, oneerlijke processen en represailles tegen mensenrechtenverdedigers en vreedzame activisten, en daaropvolgend een vierde mededeling van 27 augustus 2020 over Mohamed Khaled Drareni; F. overwegende dat Mohamed Khaled Drareni, correspondent voor TV5MONDE, vertegenwoordiger van verslaggevers zonder grenzen en directeur van de nieuwssite Casbah Tribune, in augustus 2020 is veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf en een geldboete van 50 000 Algerijnse dinar omdat hij heeft gefilmd dat de politie demonstranten in Algiers heeft aangevallen; overwegende dat hij er officieel van werd beschuldigd aan te zetten tot een ongewapende bijeenkomst en de integriteit van het nationale grondgebied te ondermijnen; overwegende dat zijn straf op 15 september 2020 in beroep tot twee jaar werd teruggebracht; overwegende dat de speciale rapporteurs en de werkgroep van de speciale procedures van de VN op 16 september 2020 zijn gevangenisstraf in de krachtigste bewoordingen hebben veroordeeld, de Algerijnse autoriteiten hebben opgeroepen voor zijn onmiddellijke vrijlating te zorgen en zijn veroordeling hebben omschreven als een duidelijke schending van het recht op vrije meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging; G. overwegende dat Mohamed Khaled Drareni vanaf het begin in februari 2019 verslag heeft uitgebracht over de protestacties die de Hirak-beweging twee keer per week hield; overwegende dat hij het harde optreden van de Algerijnse overheid, dat in strijd was met het recht op vreedzame vergadering en op vrije meningsuiting, heeft bekendgemaakt, en dat dit ertoe heeft geleid dat hij drie keer vóór zijn veroordeling, meer bepaald op 14 mei 2019, 9 augustus 2019 en 9 januari 2020, werd opgesloten, ondervraagd en geïntimideerd vanwege zijn berichtgeving over de Hirak-protestacties, en dat overheidsfunctionarissen twee keer hebben geprobeerd hem om te kopen; overwegende dat hem werd gezegd dat zijn laatste opsluiting als definitieve waarschuwing gold vooraleer hij naar de rechter zou worden verwezen; overwegende dat Mohamed Khaled Drareni op 7 maart 2020 is gearresteerd tijdens een Hirak-protestactie; overwegende dat Drareni op 10 maart 2020 werd vrijgelaten, maar op 27 maart 2020 opnieuw werd gearresteerd; H. overwegende dat meer dan twintig andere vreedzame demonstranten werden aangehouden op de dag van zijn eerste arrestatie; overwegende dat twee van deze arrestanten werden aangehouden omdat zij met de Berbervlag hadden gezwaaid; overwegende dat de Berbervlag tijdens de Hirak-protestacties vaak werd gebruikt; overwegende dat generaal Ahmed Gaïd Salah het gebruik van de vlag in juni 2019 heeft verboden; overwegende dat voormalige functionarissen van het regime de afgelopen maanden zijn begonnen met een lastercampagne tegen de Kabylische bevolking die voor het grootste deel uit Berbers bestaat, wat zou kunnen leiden tot etnische verdeeldheid binnen de Hirak-beweging; overwegende dat Berber- en Hirak-activisten, waaronder Yacine Mebarki, nog steeds te maken krijgen met willekeurige arrestaties vanwege het uiten van afwijkende religieuze en politieke standpunten; I. overwegende dat de openbare ruimte voor de burgers werd opgeëist bij de Hirak-protestacties; overwegende dat de beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en de aan journalisten opgelegde beperkingen zijn aangescherpt, met name sinds de Hirak-beweging vanwege COVID-19 online is gegaan, met name door internetsites te blokkeren, televisieprogramma’s te censureren en journalisten vast te houden en te intimideren, evenals mediamanagers en demonstranten die hun visie kenbaar maakten op sociale media, en dat in april en mei 2020 minstens zes onlinenieuwssites op Algerijnse netwerken zijn geblokkeerd; J. overwegende dat volgens schattingen van lokale rechtengroeperingen tussen maart en juni 2020 minstens 200 mensen te maken kregen met willekeurige arrestatie omdat zij hun mening hadden geuit of de Hirak-beweging zouden hebben gesteund; overwegende dat het nationaal comité voor de vrijlating van gedetineerden (CNLD) heeft aangetoond dat er op 17 november 2019 ten minste 91 gewetensgevangenen werden vastgehouden, tegenover 44 eind augustus, en dat een aantal van hen voor onbepaalde duur in voorlopige hechtenis zit; overwegende dat het risico van een COVID-19-uitbraak in de gevangenis een extra bedreiging vormt voor degenen die worden vastgehouden omdat zij hun politieke standpunten kenbaar hebben gemaakt; overwegende dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Michelle Bachelet, op 25 maart 2020 in het kader van de COVID-19-pandemie heeft opgeroepen tot de vrijlating van politieke gevangenen en personen die worden vastgehouden vanwege het uiten van kritische standpunten; K. overwegende dat activisten, in het bijzonder Feminicides-dz sinds januari 2020 melding hebben gemaakt van 41 gevallen van femicide; overwegende dat vrouwenrechtenbewegingen het toenemende geweld tegen vrouwen en het aantal gevallen van femicide in 2020 sterker veroordeeld hebben en verzocht hebben om herziening van geldende wetten, met name het wetboek familierecht en een aantal artikelen van het wetboek van strafrecht, zodat de volledige gelijkheid tussen mannen en vrouwen gewaarborgd wordt; L. overwegende dat Algerije in april 2020 door middel van Wet 20-06 ook wijzigingen in het wetboek van strafrecht heeft aangenomen waarmee de uitoefening van grondrechten als de persvrijheid, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging verder ingeperkt en strafbaar gesteld worden, hetgeen gerechtvaardigd werd met de kunstmatige motivering dat het hierbij gaat om “nepnieuws” ter ondermijning van de Algerijnse staat; overwegende dat de Algerijnse autoriteiten in toenemende mate gebruikmaken van vage artikelen in het wetboek van strafrecht, waaronder de in april 2020 toegevoegde artikelen, om mensen te vervolgen die hun recht op vrijheid van meningsuiting en op vreedzame vereniging en vergadering uitoefenen; overwegende dat iemand die voor het eerst een strafbaar feit pleegt veroordeeld kan worden tot maximaal vijf jaar gevangenisstraf wanneer het feit gepleegd is tijdens “een uitgaansverbod dat is afgekondigd met het oog op de volksgezondheid, tijdens een natuurramp, een biologische ramp, een technologische ramp, of een andere ramp”; M. overwegende dat de Algerijnse autoriteiten in het kader van hun optreden tegen het maatschappelijk middenveld een van boven naar onder gericht constitutioneel herzieningsproces hebben doorgevoerd, kennelijk als onderdeel van de toezegging die president Tebboune bij zijn beëdiging heeft gedaan om in reactie op de protesten van de Hirak-beweging “een nieuw Algerije” op te bouwen; overwegende dat deze herziening brede steun in de Algerijnse samenleving ontbeert en dat onafhankelijke maatschappelijke organisaties kritiek op de herziening hebben geleverd door te stellen dat deze strijdig is met internationale normen inzake inclusiviteit, participatie, transparantie en soevereiniteit bij het constitutioneel proces; overwegende dat de gelijktijdige grootschalige arrestaties van activisten van het maatschappelijk middenveld en journalisten de publieke legitimiteit van het constitutionele herzieningsproces volledig hebben ondermijnd; N. overwegende dat in Algerije op 1 november 2020 een referendum is gehouden over de herziening van de grondwet, waaronder een beperking van de presidentiële ambtstermijn tot twee termijnen; overwegende dat de opkomst bij het referendum in Algerije de laagste was sinds de onafhankelijkheid in 1962, waarbij officieel een opkomst van 23,7 % werd gemeld; overwegende dat de nieuwe grondwet officieel is goedgekeurd door 66,8 % van de kiezers; overwegende dat de nieuwe grondwet na terugkeer van de president in Algerije nog geratificeerd moet worden; O. overwegende dat de in artikel 54 van de herziene Algerijnse grondwet officieel verankerde persvrijheid gehandhaafd wordt, op voorwaarde dat daarbij de “tradities en de religieuze, morele en culturele waarden van de natie” geëerbiedigd worden; overwegende dat dergelijke inperkingen van de persvrijheid strijdig zijn met het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat door Algerije is geratificeerd; overwegende dat in algemene opmerking nr. 16 van de VN‑mensenrechtencommissie staat dat “geen enkel mediakanaal gestraft kan worden voor het bekritiseren van een politiek of sociaal systeem”; overwegende dat de herziening tevens een gevaarlijke wijziging met zich meebrengt, doordat de politieke rol en de bevoegdheden van het leger worden geconstitutionaliseerd; overwegende dat de invloed van de president op alle instituties, waaronder de rechterlijke macht, in de herziene grondwet gehandhaafd blijft; P. overwegende dat de Nationale Unie van Magistraten (SNM) heeft de Algerijnse autoriteiten heeft veroordeeld wegens het wijdverbreid toepassen en het maken van misbruik van het voorarrest; overwegende dat beroepsmatige sancties zijn opgelegd aan leden van de rechterlijke macht nadat zij vreedzame activisten hadden vrijgesproken of nadat zij eerbiediging van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht hadden geëist van de uitvoerende autoriteiten; Q. overwegende dat Algerije in 2020 op de 146e plaats van 180 landen staat in de wereldindex voor persvrijheid van Verslaggevers zonder grenzen – vijf plaatsen lager dan in 2019 en 27 plaatsen lager dan in 2015; R. overwegende dat Algerije een cruciale partner voor de Europese Unie is in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid, waarbij de Europese Unie belangrijke politieke, economische en intermenselijke belangen in het land en in de regio heeft; overwegende dat de prioriteiten van het partnerschap tussen de EU en Algerije een uitdrukking zijn van de gedeelde toewijding aan de universele waarden van democratie, de rechtsstaat en mensenrechten; 1. veroordeelt ten stelligste de toename van willekeurige en onrechtmatige arrestaties, gevangenneming en gerechtelijke intimidatie van journalisten, voorvechters van de mensenrechten, vakbondsleden, advocaten, het maatschappelijk middenveld en vreedzame activisten in Algerije, waardoor er geen enkele ruimte bestond voor politieke dialoog over de ondemocratische herziening van de grondwet en de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging en vergadering; veroordeelt het feit dat de invoering van noodmaatregelen in het kader van de COVID-19-pandemie wordt gebruikt als voorwendsel om de grondrechten van de Algerijnse bevolking in te perken; 2. verzoekt de Algerijnse autoriteiten Mohamed Khaled Drareni onmiddellijk en onvoorwaardelijk in vrijheid te stellen, evenals alle andere personen die gevangengehouden worden en aangeklaagd zijn wegens uitoefening van hun recht op vrijheid van meningsuiting, zowel online als offline, en van hun recht op vrijheid van vereniging en vergadering, onder wie Yacine Mebarki, Abdellah Benaoum, Mohamed Tadjadit, Abdelkrim Zeghileche, Walid Kechida, Brahim Laalami Aissa Chouha, Zoheir Kaddam, Walid Nekkiche, Nourreddine Khimoud en Hakim Addad; onderstreept andermaal het feit dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Michelle Bachelet, in het kader van de COVID-19-pandemie heeft opgeroepen tot vrijlating van alle politieke gevangenen en personen die worden vastgehouden vanwege het uiten van afwijkende standpunten; verzoekt de Algerijnse autoriteiten de blokkade van mediakanalen op te heffen en een halt toe te roepen aan de arrestatie en gevangenhouding van politieke activisten, journalisten en voorvechters van de mensenrechten, en van alle personen die een afwijkend standpunt uiten of kritiek hebben op de regering; 3. herhaalt dat de vrijheid van meningsuiting, met inbegrip van de vrijheid van journalisten en burgerjournalisten om protesten of andere uitdrukkingen van ontevredenheid met de regering of met aan de regering gerelateerde instituties of personen te verslaan, te analyseren en van commentaar te voorzien, fundamenteel is voor een volledig democratische politieke transitie; 4. betuigt zijn solidariteit met alle Algerijnse burgers – vrouwen en mannen van uiteenlopende geografische, sociaaleconomische en etnische herkomst – die sinds februari 2019 vreedzaam hebben gedemonstreerd voor een staat onder civiele controle, volkssoevereiniteit, eerbiediging van de rechtsstaat, sociale rechtvaardigheid en gendergelijkheid; verzoekt de Algerijnse autoriteiten passende maatregelen te nemen ter bestrijding van corruptie; 5. herhaalt zijn oproep aan de Algerijnse autoriteiten om een halt toe te roepen aan elke vorm van bedreiging, gerechtelijke intimidatie, criminalisering of willekeurige arrestatie en gevangenhouding van kritische journalisten, bloggers, voorvechters van de mensenrechten, advocaten en activisten, en om passende maatregelen te nemen, zodat iedereen zijn recht kan uitoefenen op vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging en vreedzame vergadering, vrijheid van de media en vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst of levensovertuiging, waarbij deze rechten gewaarborgd worden door de Algerijnse grondwet en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat Algerije heeft ondertekend en geratificeerd; veroordeelt elke vorm van buitensporig gebruik van geweld door wetshandhavers bij het uiteendrijven van vreedzame demonstraties; herhaalt zijn verzoek aan de Algerijnse autoriteiten een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar alle gevallen waarbij wetshandhavers buitensporig geweld gebruikten, en alle daders ter verantwoording te roepen; roept de Algerijnse autoriteiten ertoe op hun internationale toezeggingen in het kader van het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing ten uitvoer te leggen; 6. merkt op dat enkele politieke activisten voorwaardelijk in vrijheid zijn gesteld sinds het Parlement zijn resolutie van 28 november 2019 heeft aangenomen, onder wie de oppositieleden Karim Tabbou, Mustapha Bendjema en Khaled Tazaghart; 7. verzoekt de Algerijnse autoriteiten te zorgen voor de instelling van een vrije ruimte voor het maatschappelijk middenveld waar een echte politieke dialoog op gang kan komen en waar de fundamentele vrijheden niet strafbaar worden gesteld; verlangt dat de Algerijnse regering hiertoe nieuwe wetgeving aanneemt die volledig in overeenstemming is met internationale normen en die niet voorziet in uitzonderingen welke illegaal zijn uit hoofde van het internationaal recht, met name de door Algerije geratificeerde verdragen, waaronder de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie; benadrukt dat deze vrije ruimte voor het maatschappelijk middenveld een voorwaarde is voor een democratisch en door civiele krachten geleid Algerije; betreurt het feit dat buitenlandse verslaggevers nog steeds te maken krijgen met administratieve obstakels en belemmeringen bij het verkrijgen van de persvisa die zij nodig hebben om in het land te werken; 8. herinnert eraan dat eerbiediging van de democratische beginselen en grondrechten zoals vastgelegd in de Universele Verklaring van de rechten van de mens een van de essentiële aspecten is van de associatieovereenkomst tussen de EU en Algerije van 2005; onderstreept dat tijdens deze politieke transitie gewaarborgd moet worden dat Algerijnen van welk gender en welke geografische, sociaaleconomische en etnische herkomst dan ook, met inbegrip van de Imazighen, het recht hebben om ten volle deel te nemen aan het democratische proces en hun recht op deelname aan openbare aangelegenheden kunnen uitoefenen, onder meer door de afkalving van de ruimte voor een onafhankelijk maatschappelijk middenveld, journalistiek en politiek activisme te keren; 9. geeft uitdrukking aan zijn bezorgdheid over nieuwe restrictieve wetten, zoals Wet 20‑06, die de verspreiding van “nepnieuws” waarmee de reputatie van overheidsfunctionarissen wordt beschadigd en de financiering van verenigingen wordt ondermijnd, op een willekeurige manier strafbaar stellen; benadrukt dat deze wet ettelijke bepalingen bevat die een schending vormen van de internationale normen inzake vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vereniging, met inbegrip van de artikelen 19 en 22 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten; 10. dringt erop aan dat de Algerijnse autoriteiten de huidige restrictieve Wet 12-06 van 2012 op verenigingen herzien, alsook Wet 91-19 van 1991 op openbare bijeenkomsten en demonstraties, die voorziet in toestemming vooraf, en erop toezien dat de betrokken bestuurlijke autoriteit onverwijld een registratiebevestiging afgeeft aan diverse organisaties van het maatschappelijk middenveld, aan non-gouvernementele organisaties, en aan religieuze en liefdadigheidsorganisaties die een verzoek tot hernieuwde registratie hebben ingediend; 11. betreurt de wijzigingen van het Algerijnse wetboek van strafrecht in april 2020, waarmee de persvrijheid, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging zijn ingeperkt; dringt erop aan dat de Algerijnse autoriteiten het wetboek van strafrecht herzien, in het bijzonder de artikelen 75, 79, 95 bis, 98, 100, 144, 144 bis, 144 bis 2, 146 en 196 bis, en in overeenstemming brengen met het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren, zodat de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vreedzame vereniging en vergadering niet langer strafbaar worden gesteld; 12. is ermee ingenomen dat de status van het Tamazight als nationale en officiële taal op grond van de artikelen 4 en 223 van de herziene grondwet versterkt is; benadrukt dat dergelijke verklaringen niet mogen dienen als middel om de structurele problemen van de Tamazight te veronachtzamen, of om tweedracht te zaaien binnen de Hirak-beweging; verzoekt de Algerijnse autoriteiten erop toe te zien dat het gebruik van het Arabisch en van het Tamazight voor de wet gelijk behandeld wordt; roept de Algerijnse regering ertoe op het verbod op de Amazigh-vlag op te heffen en alle personen die vastgehouden worden wegens het tonen van Amazigh-symbolen vrij te laten; 13. ondersteunt de Algerijnse advocaten en andere juristen die ondanks de omstandigheden en de risico’s die hiermee gepaard gaan volharden in het toepassen van de strengste justitiële normen; verzoekt de Algerijnse autoriteiten de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de onpartijdigheid van het rechtsstelsel ten volle te waarborgen en beperkingen, ongepaste beïnvloeding, druk, bedreigingen of inmenging in de juridische besluitvorming en in andere juridische kwesties een halt toe te roepen en te verbieden; 14. verzoekt de Algerijnse autoriteiten te voorzien in zowel volledige verantwoordingsplicht en civiel en democratisch toezicht op de strijdkrachten als in de effectieve onderwerping van de strijdkrachten aan een rechtmatig gevormde civiele autoriteit, en er zorg voor te dragen dat de rol van het leger adequaat gedefinieerd wordt in de grondwet en uitdrukkelijk beperkt wordt tot nationale defensieaangelegenheden; 15. dringt er bij de Algerijnse autoriteiten op aan internationale mensenrechtenorganisaties en speciale procedures van de VN toegang tot het land te verlenen; 16. spreekt zijn bezorgdheid uit over de administratieve belemmeringen voor religieuze minderheden in Algerije, en met name over Besluit 06-03; moedigt de Algerijnse regering aan Besluit 06-03 te herzien en verder af te stemmen op de grondwet en de internationale mensenrechtenverplichtingen, met name artikel 18 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten; roept op tot eerbiediging van de vrijheid van geloofsbelijding van alle religieuze minderheden; 17. verwacht van de EU dat zij de situatie van de mensenrechten centraal stelt in haar betrekkingen met de Algerijnse autoriteiten, met name tijdens de komende Associatieraad EU-Algerije; verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden een lijst van bijzonder zorgwekkende gevallen op te stellen en deze bij te houden, met inbegrip van de in deze resolutie genoemde gevallen, en regelmatig verslag uit te brengen aan het Parlement over de voortgang bij de oplossing van deze gevallen; 18. roept de EDEO, de Commissie en de lidstaten ertoe op om samen met de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten groepen van het maatschappelijk middenveld, voorvechters van de mensenrechten, journalisten en betogers te ondersteunen, onder meer door een assertiever publiek standpunt in te nemen inzake de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat in Algerije, door schendingen van de mensenrechten duidelijk en in het openbaar te veroordelen, door de autoriteiten ertoe op te roepen personen die willekeurig vastgehouden worden vrij te laten en een einde te maken aan de buitensporige toepassing van het voorarrest, door toegang tot gevangenen te eisen en processen tegen activisten, journalisten en voorvechters van de mensenrechten kritisch te volgen en de mensenrechtensituatie in Algerije nauwlettend te monitoren, en daarbij gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten; 19. onderstreept hoe belangrijk de betrekkingen tussen de EU en Algerije zijn, waarbij Algerije een belangrijk buurland en partner is; herinnert aan het belang van sterke en diepgaande betrekkingen tussen de EU en Algerije en bevestigt andermaal vastbesloten te zijn deze betrekkingen te bevorderen op basis van volledige eerbiediging van gemeenschappelijke waarden zoals eerbiediging van de mensenrechten, democratie, de rechtsstaat en vrijheid van de media; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, de EU-delegatie in Algiers, de regering van Algerije, de secretaris-generaal van de VN en de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, en de Raad van Europa. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Ethiopië, – gezien de verklaring van 9 november 2020 van hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter Josep Borrell over de jongste ontwikkelingen in Ethiopië, – gezien de gezamenlijke verklaring van 12 november 2020 van hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter Josep Borrell en commissaris voor Crisisbeheer Janez Lenarčič over de jongste ontwikkelingen in Ethiopië, – gezien de verklaring van 19 november 2020 van commissaris voor Crisisbeheersing Janez Lenarčič met als titel “Tigray conflict: EU humanitarian support to Ethiopian refugees reaching Sudan”, – gezien de verklaring van 4 november 2020 van de secretaris-generaal van de VN, – gezien de verklaringen van 6 en 13 november 2020 van Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten Michelle Bachelet over Tigray, – gezien de informele gesprekken van 24 november 2020 in de VN-Veiligheidsraad over het aanhoudende conflict in de Ethiopische regio Tigray, – gezien het situatieverslag van 11 november 2020 van het Bureau van de VN voor de coördinatie van humanitaire aangelegenheden (OCHA) over Ethiopië, – gezien de verklaring van 9 november 2020 van de voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie, de heer Moussa Faki Mahamat, over de situatie in Ethiopië, – gezien de verklaring van 9 november 2020 van de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, – gezien de verklaring van 19 november 2020 van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten, – gezien de grondwet van de Federale Democratische Republiek Ethiopië, aangenomen op 8 december 1994, en met name de bepalingen in hoofdstuk III inzake fundamentele rechten en vrijheden, mensenrechten en democratische rechten, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien het Afrikaanse Handvest inzake de rechten van mensen en volkeren, – gezien het Afrikaans Handvest inzake democratie, verkiezingen en bestuur, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van de VN, – gezien de tweede herziening van de Overeenkomst van Cotonou, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het huidige gewapende conflict tussen de federale regering van Ethiopië en het regionale bestuur van Tigray onder leiding van het Volksfront voor de bevrijding van Tigray (Tigray People’s Liberation Front, TPLF) honderden burgerdoden en massale ontheemding heeft veroorzaakt; B. overwegende dat de Ethiopische regering op 4 november 2020 de noodtoestand heeft afgekondigd en militaire operaties heeft opgestart in de noordelijke regio Tigray een dag na de melding van een aanslag door het TPLF op de militaire basis van de federale regering in de regio Tigray; overwegende dat sindsdien gewapende confrontaties hebben plaatsgevonden tussen federale strijdkrachten (het federale leger, de speciale politiemacht van de regio Amhara en de lokale milities van Amhara) enerzijds en regionale strijdkrachten (de speciale politiemacht van Tigray en milities) die loyaal zijn aan het TPLF anderzijds; C. overwegende dat de politieke divergentie tussen de PP en het TPLF verder werd versterkt toen de federale regering de nationale verkiezingen, die gepland waren voor mei 2020, uitstelde als gevolg van de COVID-19-crisis; D. overwegende dat het regionale bestuur van Tigray, onder leiding van het TPLF, in september 2020 zijn eigen verkiezingen heeft gehouden, die door de Ethiopische regering onwettig werden verklaard omdat haar ambtstermijn in september 2020 moest aflopen; overwegende dat het federale parlement het verkiezingsproces in de regio Tigray als illegaal beschouwt; overwegende dat de leiding van Tigray heeft aangekondigd de federale regering en haar wetten niet langer te erkennen; overwegende dat het federale parlement op 3 november 2020 het TPLF heeft uitgeroepen tot terroristische groepering; E. overwegende dat het TPLF op 8 november 2020 de Afrikaanse Unie heeft benaderd om gesprekken voor te stellen, maar dat de federale regering elke mogelijkheid van onderhandelingen met het TPLF heeft uitgesloten en internationale oproepen tot dialoog en bemiddeling heeft verworpen, met als argument dat het conflict in Tigray een interne aangelegenheid is die niet mag worden geinternationaliseerd; overwegende dat de EU haar steun heeft aangeboden om de spanningen te helpen de-escaleren, de dialoog weer op gang te brengen en de rechtsstaat in heel Ethiopië te waarborgen; F. overwegende dat Abiy Ahmed in 2018 een historisch vredesakkoord met Eritrea heeft gerealiseerd dat een einde maakte aan de opschorting van de diplomatieke en commerciële banden tussen beide landen gedurende meer dan tien jaar; overwegende dat de regering-Abiy belangrijke stappen heeft ondernomen om journalisten en politieke gevangenen vrij te laten, voorheen verboden oppositiegroepen te laten functioneren en nieuwe wetten goed te keuren inzake maatschappelijke organisaties en terrorismebestrijding; overwegende dat de regering onlangs kritiek heeft gekregen vanwege de detentie van politici van de oppositie; overwegende dat er bezorgdheid blijft bestaan over de goedkeuring van een nieuwe wet ter bestrijding van haatzaaiende uitlatingen en desinformatie, die een negatieve invloed kan hebben op de vrijheid van meningsuiting; G. overwegende dat sommige politieke groeperingen die banden hebben met etnische groepen in Ethiopië die zich gemarginaliseerd voelen door het federalistische bestuurssysteem van Ethiopië, beweren dat dit systeem heeft geleid tot etnische favoritisme en discriminatie; H. overwegende dat in juni 2020 alom geweld is uitgebroken na de dood van Hachalu Hundessa, een zanger en activist uit de regio Oromo, waarbij honderden mensen werden gedood en gearresteerd; overwegende dat op 1 november 2020 meer dan 50 Amharen zijn gedood bij aanvallen op drie dorpen die algemeen worden gezien als etnisch gemotiveerd en mogelijk zijn uitgevoerd door het Leger voor de bevrijding van Oromo (Oromo Liberation Army, OLA), een militie die zich heeft afgescheiden van het Front voor de bevrijding van Oromo (Oromo Liberation Front, OLF); I. overwegende dat de Ethiopische autoriteiten volgens de Nationale Amhara-beweging voor 28 oktober 2020 geplande vreedzame protesten tegen etnisch gemotiveerde moorden hebben verboden; J. overwegende dat volgens internationale mensenrechtenorganisaties sinds het begin van het conflict diverse incidenten hebben plaatsgevonden van willekeurige moorden op burgers in verschillende delen van Tigray, waaronder een bloedbad op de nacht van 9 november 2020 in Mai-Kadra, in de regio Tigray, waar het ombrengen van honderden burgers kan neerkomen op oorlogsmisdaden; K. overwegende dat volgens internationale mensenrechtenorganisaties de inwoners van Tigray elders in het land hun baan hebben verloren en niet internationaal mogen vliegen; overwegende dat er meldingen zijn van fysiek en digitaal toezicht, massale willekeurige arrestaties en opsluitingen; L. overwegende dat de president van Tigray heeft bevestigd dat zijn troepen raketten hadden afgevuurd tegen de luchthaven van Asmara in Eritrea; M. overwegende dat de dodelijke gevechten tussen de Ethiopische federale strijdkrachten en het TPLF internationale bezorgdheid hebben doen ontstaan over de risico’s in verband met het verscherpen van bestaande veiligheidssituaties in Ethiopië of het veroorzaken van nieuwe veiligheidssituaties, hetgeen gevolgen kan hebben voor buurlanden en eventueel de hele Hoorn van Afrika kan destabiliseren; overwegende dat Ethiopië troepen uit Somalië heeft teruggetrokken die streden tegen islamistische opstandelingen; overwegende dat de Keniaanse autoriteiten de veiligheid aan de grens met Ethiopië hebben opgevoerd uit vrees voor toenemende spanningen; N. overwegende dat de ontwikkelingssamenwerking van de EU met Ethiopië een van de grootste ter wereld is, met 815 miljoen EUR voor de periode 2014-2020; overwegende dat Ethiopië ook een van de belangrijkste begunstigden is van het EU-noodtrustfonds voor Afrika, met meer dan 271,5 miljoen EUR voor 2015-2019; overwegende dat de EU in 2020 44,29 miljoen EUR beschikbaar stelt voor humanitaire projecten in Ethiopië door steun te verlenen voor levensreddende hulp aan intern ontheemden die gevlucht zijn voor geweld of natuurrampen; O. overwegende dat het Bureau van de VN voor de coördinatie van humanitaire aangelegenheden (OCHA) toegang heeft gevraagd tot de regio Tigray, die sinds het begin van de gevechten volledig geïsoleerd is (internet- en telefoontoegang zijn stopgezet); overwegende dat volgens de UNHCR het gebrek aan elektriciteit, telecommunicatie, toegang tot brandstof en contant geld de humanitaire hulprespons in Tigray en in de rest van Ethiopië beperkt, inclusief voor wie tijdens de gevechten gewond is geraakt of vermoord is; P. overwegende dat reeds voor het begin van de gevechten 15,2 miljoen mensen in Ethiopië humanitaire hulp nodig hadden, waarvan 2 miljoen in de regio Tigray; overwegende dat de regio Tigray de op vier na meest bevolkte regio van Ethiopië is, met meer dan 6 miljoen mensen, en dat er 100 000 intern ontheemden en 96 000 Eritrese vluchtelingen verblijven; overwegende dat er diverse belangrijke vluchtelingenkampen zijn, waar volgens ngo’s 44 % van de bewoners kinderen zijn; Q. overwegende dat Ethiopië de Overeenkomst van Cotonou heeft ondertekend en dat in artikel 96 van deze overeenkomst is bepaald dat de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden een essentieel onderdeel vormt van de ACS-EU-samenwerking; R. overwegende dat de gevechten aan beide zijden duizenden doden en gewonden hebben veroorzaakt en geleid hebben tot ernstige schendingen van de mensenrechten en schendingen van het internationaal humanitair recht; overwegende dat volgens de UNHCR op 22 november 2020 meer dan 38 500 vluchtelingen het conflict waren ontvlucht en de grens naar Soedan waren overgestoken; overwegende dat de VN heeft gewaarschuwd voor een grootschalige humanitaire crisis en dat de VN-agentschappen zich voorbereiden op de mogelijke aankomst van 200 000 vluchtelingen over een periode van zes maanden; overwegende dat de gevechten ook leiden tot interne ontheemding van de bevolking; overwegende dat de UNHCR de twee partijen bij het conflict reeds heeft verzocht corridors te openen om mensen in staat te stellen te vertrekken en tegelijk mogelijk te maken dat bevoorrading wordt geleverd; overwegende dat de internationale humanitaire organisaties ter plaatse slecht uitgerust zijn en te kampen hebben met tekorten aan voorraden die nodig zijn om nieuwe vluchtelingen en slachtoffers van geweld te behandelen; overwegende dat de VN‑agentschappen op zoek zijn naar 50 miljoen USD aan directe financiering voor het verstrekken van voedsel en het opzetten van nieuwe kampen; overwegende dat de Commissie een eerste bedrag van 4 miljoen EUR aan noodhulp uittrekt om de ontheemden te helpen die aankomen in Soedan; 1. is ernstig bezorgd over de recente ontwikkelingen in Ethiopië, waaronder het aanhoudende geweld en de aantijgingen in verband met ernstige schendingen van fundamentele mensenrechten; betreurt het huidige gewapende conflict tussen de federale regering van Ethiopië en het regionale bestuur van Tigray onder leiding van het TPLF; dringt er bij beide partijen op aan om zich te verbinden tot een onmiddellijk staakt-het-vuren, om politieke meningsverschillen op democratische wijze en binnen het kader van de grondwet van het land op te lossen met het oog op een duurzame en vreedzame oplossing, om een toezichtmechanisme voor het staakt-het-vuren op te zetten en om door middel van een inclusieve dialoog een nationale consensus te proberen bereiken; 2. spreekt zijn solidariteit uit met de slachtoffers en hun familie; betreurt het verlies van mensenlevens en de moorden op onschuldige burgers, evenals de buitengerechtelijke executies, ongeacht wie de daders zijn; 3. roept de centrale regering van Ethiopië en het TPLF ertoe op onmiddellijk actie te ondernemen om het conflict te de-escaleren; dringt erop aan dat alle actoren een op mensen gerichte veiligheidsbenadering hanteren; 4. betreurt dat de toegang voor humanitaire hulpverleners momenteel ernstig wordt beperkt; roept de Ethiopische regering ertoe op humanitaire organisaties onmiddellijke en onbeperkte toegang te verlenen tot de conflictgebieden, teneinde humanitaire hulp te waarborgen; waarschuwt voor het gevaar van een grote humanitaire crisis in het land, de buurlanden en de ruimere regio; 5. wijst bezorgd op het ultimatum van premier Abiy aan de troepen van Tigray, waarin zij worden aangespoord zich over te geven en waarin wordt gesteld dat er anders een militaire aanval op de regionale hoofdstad Mekelle zal plaatsvinden; 6. herinnert eraan dat opzettelijke aanvallen op burgers oorlogsmisdaden zijn; roept de troepen van beide partijen ertoe op de internationale mensenrechten en het internationaal humanitair recht te eerbiedigen en de bescherming van de bevolking in de getroffen gebieden te verzekeren; spoort alle partijen bij het conflict en de regionale autoriteiten aan zo weinig mogelijk schade te berokkenen aan de burgerbevolking en de toegang van burgers tot basisvoorzieningen te allen tijde te verzekeren en toe te staan; 7. merkt met grote bezorgdheid op dat de interetnische spanningen en het interetnisch geweld in Ethiopië toenemen; acht het van het grootste belang dat de autoriteiten van Ethiopië en Tigray verantwoordelijk leiderschap aan de dag leggen door voor alle actoren en etnische groepen een inclusief politiek klimaat te scheppen; 8. spoort de federale autoriteiten aan etnische groepen niet langer willekeurig te arresteren, te volgen of op een andere manier te viseren; verzoekt de Ethiopische autoriteiten om krachtige maatregelen te treffen tegen etnische profilering en om de bescherming van etnische minderheden in het hele land te waarborgen; verzoekt de Ethiopische regering om hervormingen door te voeren om de mensenrechten te beschermen en te zorgen voor gelijke toegang tot overheidsdiensten en -middelen voor alle etnische groepen; 9. is ernstig bezorgd over de toenemende verspreiding van desinformatie en het gebruik van haatzaaiende taal, waarbij etnische groepen tegen elkaar worden opgezet om het huidige conflict in Tigray op te stoken; roept alle bij het conflict betrokken partijen ertoe op zowel online als offline geen opruiende en haatzaaiende taal te gebruiken; dringt er bij de nationale en lokale autoriteiten, mediaorganisaties en het publiek op aan niet aan te zetten tot geweld tegen, discriminatie van of vijandigheid tegen de bedreigde bevolkingsgroepen; 10. verzoekt de buurlanden van Ethiopië, waaronder Eritrea, en andere landen in de ruimere regio, zoals de landen in het Nijlbekken, zich te onthouden van politieke en militaire interventies die het conflict zouden kunnen aanwakkeren; benadrukt dat als ze dat niet doen, de ruimere regio dreigt te destabiliseren, met desastreuze gevolgen voor de internationale vrede en veiligheid; wijst op de cruciale rol die de buurlanden van Ethiopië kunnen spelen bij het verlenen van diplomatieke steun voor de de-escalatie van het conflict; 11. spreekt zijn volledige steun uit voor de door de Afrikaanse Unie (AU) gestuurde bemiddeling en de-escalatie-inspanningen die door het Zuid-Afrikaanse voorzitterschap van de AU in gang zijn gezet, met name de benoeming van drie speciale gezanten van de AU, en roept alle betrokken partijen ertoe op actief samen te werken en deel te nemen aan de bemiddelingspogingen van de AU; verzoekt de Ethiopische autoriteiten om samen te werken met internationale organisaties zoals de Afrikaanse Unie, de IGAD en de Europese Unie, om een inclusieve dialoog aan te gaan in een poging om vrede, veiligheid en stabiliteit in het land en de regio te bewerkstelligen; 12. is erg bezorgd over de feitelijke communicatieblack-out in de noordelijke regio Tigray; spoort de Ethiopische regering ertoe aan alle vormen van communicatie met Tigray te herstellen als een daad van verantwoording en transparantie ten aanzien van haar militaire operaties in de regio, en vrije communicatie tussen de bevolking van Tigray mogelijk te maken; benadrukt het belang en de noodzaak van toegang tot informatie, zowel online als offline, aangezien het recht van iedereen om te worden geïnformeerd en toegang te krijgen tot informatie in een crisissituatie van levensbelang is; dringt erop aan onafhankelijke verslaggeving over de situatie toe te staan; benadrukt dat het belangrijk is onafhankelijke media onmiddellijk toegang te verlenen tot Tigray; dringt er bij de Ethiopische regering op aan de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de persvrijheid zoals bepaald in de Ethiopische grondwet volledig te eerbiedigen en onterecht opgesloten journalisten en bloggers vrij te laten; is er vast van overtuigd dat vreedzaam protest een onderdeel is van een democratisch proces en dat hierop reageren met buitensporig geweld onder alle omstandigheden moet worden voorkomen; 13. roept alle partijen bij het conflict ertoe op het veilige en vrije verkeer van burgers te verzekeren en ervoor te zorgen dat de vrijheid van vergadering wordt geëerbiedigd; 14. verzoekt alle partijen die betrokken zijn bij het conflict in de noordelijke regio Tigray om ongehinderde toegang te verlenen aan onafhankelijke mensenrechtenwaarnemers teneinde te waarborgen dat de internationale mensenrechtennormen worden nageleefd; verzoekt alle partijen bij het conflict om nauw samen te werken met de relevante actoren en een transparant onderzoek in te stellen naar het bloedbad in Mai Kadra, en dringt erop aan dat de daders van dit misdrijf ter verantwoording worden geroepen en onverwijld worden vervolgd; 15. roept de Ethiopische federale autoriteiten ertoe op een grondig, onafhankelijk, doeltreffend en onpartijdig onderzoek in te stellen naar alle moorden en mensenrechtenschendingen, met inbegrip van het buitensporig gebruik van geweld, willekeurige aanhoudingen en gedwongen verdwijningen, en dringt er bij de autoriteiten van Tigray op aan mee te werken aan dit onderzoek; verzoekt alle Ethiopische autoriteiten straffeloosheid actief te bestrijden; herinnert de Ethiopische regering aan haar verplichtingen om de grondrechten te waarborgen, met inbegrip van de toegang tot de rechter en het recht op een eerlijk en onafhankelijk proces, zoals vastgelegd in het Afrikaans Handvest en andere internationale en regionale mensenrechteninstrumenten, waaronder de Overeenkomst van Cotonou; dringt erop aan dat de Ethiopische autoriteiten de eerbiediging en handhaving van een eerlijke en onpartijdige rechtsstaat in heel Ethiopië waarborgen; 16. roept op tot nauwe samenwerking tussen de humanitaire hulpverleners van de EU en het UNHCR, en verzoekt het UNHCR steun te blijven verlenen aan de vluchtelingen die deze crisis hebben ontvlucht, waaronder in de buurt van de gebieden die zij hebben ontvlucht; herinnert eraan dat de Ethiopische regering verantwoordelijk is voor de veiligheid van vluchtelingen en intern ontheemden op haar grondgebied; herinnert eraan dat meer dan 96 000 Eritrese vluchtelingen vooral in vluchtelingenkampen in Tigray verblijven; sluit zich aan bij de oproepen van de internationale gemeenschap en humanitaire organisaties om de hulp aan vluchtelingen en ontheemden op te voeren; 17. verzoekt de EU en haar partners om de Sudanese regering en lokale autoriteiten te steunen bij hun dringende reactie op oproepen om de Ethiopische vluchtelingen die de gevechten in de regio Tigray ontvluchten op te vangen; waardeert de bereidheid van Sudan om vluchtelingen die het conflict ontvluchten op te vangen; benadrukt dat er dringend voorbereidingen moeten worden getroffen voor de aankomst van tot 200 000 vluchtelingen in Sudan; merkt op dat Ethiopië voor migranten een belangrijk land van bestemming, doorreis en herkomst is; roept de Commissie en de lidstaten ertoe op te waarborgen dat alle in het kader van het EU-noodtrustfonds voor Afrika gefinancierde projecten de mensenrechten eerbiedigen, in het bijzonder de rechten van migranten en intern ontheemden; 18. dringt erop aan dat de EU en haar lidstaten dringend aanvullende middelen vrijmaken en die op gestructureerde en gecoördineerde wijze inzetten om in te spelen op alle door het conflict veroorzaakte behoeften; 19. is ingenomen met de toezegging van de Ethiopische regering om in 2021 algemene verkiezingen te houden; dringt er bij alle politieke actoren in het land op aan voorafgaand aan de verkiezingen een politieke dialoog aan te gaan met burgers uit het hele politieke, ideologische, regionale en etnische spectrum; benadrukt met klem dat vrije, eerlijke, inclusieve en geloofwaardige verkiezingen alleen kunnen plaatsvinden in een sfeer die vrij is van intimidatie, geweld en pesterijen en wanneer de vrijheid van meningsuiting en vereniging worden gewaarborgd, in overeenstemming met internationale normen; betreurt dat de toezegging om vrije verkiezingen te houden is ondermijnd doordat verschillende politici van de oppositie uit het hele politieke spectrum sinds juni 2020 zijn aangehouden en de regels voor een eerlijk proces ernstig zijn geschonden, waardoor het recht van gevangen op een eerlijk proces is ondermijnd; dringt er bij de autoriteiten op aan om iedereen die is aangehouden vrij te laten, tenzij ze worden beschuldigd van wettelijk erkende strafbare feiten en kunnen worden vervolgd in overeenstemming met de internationale normen voor een eerlijk proces; 20. uit zijn gehechtheid aan de eenheid en territoriale integriteit van Ethiopië en verzoekt alle actoren in Ethiopië om te streven naar een vreedzame oplossing van elk conflict in het land; 21. verzoekt de EU alle nodige diplomatieke middelen te blijven inzetten om samen te werken met de federale en regionale autoriteiten, alsook met regionale partners en multilaterale instellingen, teneinde het conflict op vreedzame wijze op te lossen; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Europese Dienst voor extern optreden, de federale regering en het parlement van Ethiopië, de autoriteiten van Tigray, de regering van de Republiek Sudan, de regeringen van de IGAD, de Afrikaanse Unie en haar lidstaten, het Pan‑Afrikaans Parlement en de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Belarus, in het bijzonder die van 17 september 2020 over de situatie in Belarus (1) , van 4 oktober 2018 over de achteruitgang van de mediavrijheid in Belarus (2) , met name het geval van Charter 97, van 19 april 2018 over Belarus (3) , van 6 april 2017 over de situatie in Belarus (4) , en van 24 november 2016 over de situatie in Belarus (5) , – gezien zijn aanbeveling van 21 oktober 2020 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) over de betrekkingen met Belarus (6) , – gezien de Sacharov-prijs 2020 voor de vrijheid van denken van het Europees Parlement, die op 22 oktober 2020 aan de democratische oppositie in Belarus werd toegekend, – gezien de verklaring van de Voorzitter van het Europees Parlement van 13 augustus 2020 en van de leiders van de vijf politieke fracties van 17 augustus 2020 over de situatie in Belarus na de zogenaamde presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 1 oktober 2020 en 16 oktober 2020, en de conclusies van de Raad over Belarus van 12 oktober 2020, – gezien het besluit van de Raad van 6 november 2020 om 15 leden van de Belarussische autoriteiten, waaronder Aleksandr Loekasjenko, toe te voegen aan de lijst van gesanctioneerde personen, waardoor het totale aantal Belarussen waarvoor een reisverbod en een bevriezing van activa geldt, op 59 komt; gezien het besluit van de Raad van 17 februari 2020 tot verlenging van het EU-embargo van 2004 ten aanzien van Belarus betreffende wapens en uitrusting die kunnen worden gebruikt voor binnenlandse repressie (7) , – gezien de belangrijkste resultaten van de buitengewone vergadering van de Raad Buitenlandse Zaken van 14 augustus 2020 en de conclusies van de voorzitter van de Europese Raad van 19 augustus 2020 over de situatie in Belarus na de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020, – gezien de vele recente verklaringen van de VV/HV over Belarus, met name die van 11 augustus 2020 en van 17 augustus 2020, en de eerdere verklaringen van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), met name die van 13 november 2020 over de dood van Raman Bandarenka, alsook die over de toepassing van de doodstraf in Belarus, – gezien de verklaring van de VV/HV van 7 september 2020 over willekeurige en ongerechtvaardigde aanhoudingen en detenties op politieke gronden, en de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de Europese Unie van 11 september 2020 over de escalatie van het geweld tegen en de intimidatie van leden van de coördinatieraad, gezien de gezamenlijke verklaring van de EU-delegatie in Belarus namens de in Minsk vertegenwoordigde EU-lidstaten, de Britse ambassade, de ambassade van Zwitserland en de ambassade van de Verenigde Staten van Amerika van 17 november 2020 over de verslechterende mensenrechtensituatie in Belarus, – gezien de verklaringen van de Verenigde Naties over de situatie in Belarus, met name die van de speciale rapporteurs van de VN voor de mensenrechten van 13 augustus 2020 en 19 november 2020 en van de woordvoerder van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van 21 augustus 2020, 11 september 2020 en 13 november 2020, en de verklaringen die zijn afgelegd tijdens het urgentiedebat over de mensenrechtensituatie tijdens de 45e zitting van de Mensenrechtenraad op 18 september 2020, – gezien het Verslag van de speciale rapporteur van de VN van 17 juli 2020 over de mensenrechtensituatie in Belarus, en de resolutie van de VN-Mensenrechtenraad van 17 september 2020 over de mensenrechtensituatie in Belarus in de aanloop naar en na de presidentsverkiezingen van 2020, – gezien het verslag van de OVSE-rapporteur voor het Moskou-mechanisme van 5 november 2020 over mogelijke mensenrechtenschendingen die verband houden met de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020 in Belarus, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en alle mensenrechtenverdragen waarbij Belarus partij is, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de ongekende vreedzame protesten en stakingen in Belarus meer dan 100 dagen na het begin ervan voortduren, waaruit blijkt hoezeer de Belarussische samenleving ontevreden is en zich verzet tegen de grootschalige vervalsing van de verkiezingsuitslagen en de mensenrechtenschendingen door het autocratische regime van het land; overwegende dat de aanhoudende protesten tijdens de weekends hun hoogtepunt kennen in “eenheidsmarsen”, en dat de omvang van de protesten, met honderdduizenden deelnemers, ongezien is in de geschiedenis van Belarus; B. overwegende dat de Belarussische autoriteiten op de legitieme en vreedzame protesten hebben gereageerd met geweld, onderdrukking, stelselmatige intimidatie, pesterijen, beperkingen van de fundamentele vrijheden en onmenselijke behandeling, waaronder foltering en seksueel geweld tegen mensen die tijdens protesten worden vastgehouden, onder wie ook mensenrechtenverdedigers; overwegende dat mensenrechtenverdedigers meer dan 500 gevallen van foltering en mishandeling hebben gedocumenteerd, terwijl meerdere personen vermist zijn of dood zijn teruggevonden, waaronder Alyaksandr Taraykouski, Konstantin Shishmakov, Artsyom Parukou, Alexander Vikhor en Gennady Shutov; overwegende dat Belarus als enige land in Europa nog steeds de doodstraf voltrekt; C. overwegende dat naar schatting meer dan 25 000 Belarussen op een of ander ogenblik zijn vastgehouden wegens protest tegen het regime, zowel voor als na de verkiezingen van 9 augustus 2020, onder wie ook ouderen, vrouwen en kinderen; overwegende dat onlangs nog, zowel op 8 als op 15 november 2020, meer dan 1 000 personen werden vastgehouden tijdens de aanhoudende vreedzame protesten; overwegende dat er in Belarus meer dan 125 politieke gevangenen zijn; D. overwegende dat Raman Bandarenka, een 31-jarige kunstleraar, op 11 november 2020 ‘s avonds hardhandig werd geslagen door een groep gemaskerde mannen in burger, die naar verluidt nauwe banden hebben met het Loekasjenko-regime; overwegende dat de heer Bandarenka tijdens zijn detentie nog altijd werd geslagen en na twee uur naar het ziekenhuis werd overgebracht met hoofdletsels, waaraan hij de volgende dag is overleden; overwegende dat de autoriteiten proberen de verantwoordelijkheid af te schuiven door te beweren dat de heer Bandarenka werd geslagen door “betrokken burgers”, en door de twee klokkenluiders, een arts en een journalist, te vervolgen; E. overwegende dat de Belarussische autoriteiten hebben nagelaten onmiddellijk de wettelijk vereiste maatregelen te nemen om het misdrijf te onderzoeken, en dat in de daaropvolgende dagen in geheel Belarus meer dan 1 100 personen werden vastgehouden die de dood van de heer Bandarenka herdachten; overwegende dat vertegenwoordigers van de orthodoxe en katholieke kerk van de Belarussische onderzoekscommissie een betekening hebben gekregen voor overtreding van de wet omdat zij de vernietiging van de herdenkingsplaats voor Raman Bandarenka door de veiligheidstroepen hebben veroordeeld; F. overwegende dat de autoriteiten in plaats van diegenen die verantwoordelijk zijn voor de dood van Raman Bandarenka voor de rechter te brengen, degenen vervolgen die proberen de waarheid over de omstandigheden van zijn dood te achterhalen; overwegende dat het Openbaar Ministerie van Belarus op 19 november 2020 een strafzaak heeft ingeleid op grond van artikel 178, lid 3, van het Strafwetboek van Belarus (“Openbaarmaking van een medisch geheim, met ernstige gevolgen als gevolg”); overwegende dat Katsiaryna Barysevich, journalist van de onafhankelijke mediaorganisatie TUT.BY, die over de dood van Raman Bandarenka schreef, vervolgens werd gearresteerd; G. overwegende dat het Belarussische ministerie van Binnenlandse Zaken op 12 oktober 2020 een verklaring heeft afgelegd waarin het aankondigde scherpe munitie te zullen gebruiken tegen demonstranten; overwegende dat de autoriteiten tijdens meerdere protesten flitsgranaten en pepperspray gebruikten, rechtstreeks met rubberkogels op personen schoten en waarschuwingsschoten losten; overwegende dat het verkeer en de communicatie voortdurend worden belemmerd, met name via beperkingen op de toegang tot het internet, als middel om protesten te voorkomen en uiteen te drijven; H. overwegende dat de Belarussische autoriteiten hun gewelddadig optreden tegen onafhankelijke Belarussische verslaggevers en burgerjournalisten voortzetten en doelbewust pogen objectieve verslaggeving te hinderen; overwegende dat alleen al op 15 november 2020, 23 journalisten die verslag uitbrachten over de protesten ter nagedachtenis aan Raman Bandarenka, in verschillende steden in Belarus zijn gearresteerd; overwegende dat buitenlandse media en journalisten Belarus niet binnen mogen; I. overwegende dat tijdens en na de verkiezingsperiode in totaal 390 journalisten zijn vervolgd, van wie er 77 een korte gevangenisstraf tot 15 dagen hebben uitgezeten wegens administratieve tenlastelegging; overwegende dat er volgens de Belarussische Vereniging van journalisten sinds 23 november 2020 14 journalisten achter de tralies zitten wegens administratieve of strafrechtelijke aanklachten; J. overwegende dat willekeurige detentie en arrestaties van journalisten vaak gepaard zijn gegaan met het gebruik van geweld en hebben geleid tot beschadiging en inbeslagneming van professionele uitrusting, alsook tot het verwijderen van opgenomen videomateriaal; overwegende dat drie vrouwelijke journalisten bij de uitoefening van hun journalistieke taken door rubberkogels gewond zijn geraakt; K. overwegende dat buitenlandse correspondenten die de verkiezingen ter plaatse wilden verslaan, geen accreditering hebben gekregen; overwegende dat het Belarussische ministerie van Buitenlandse Zaken op 2 oktober 2020 de accreditering van alle buitenlandse journalisten in het land heeft ingetrokken en verklaarde dat deze wijziging een onderdeel vormde van een hervorming van de regelgeving en procedures van het land voor de media; L. overwegende dat Belarussische kinderen het doelwit zijn van repressie, aangezien hun ouders worden bedreigd de voogdij te verliezen vanwege hun deelname aan protesten; M. overwegende dat de EU sancties heeft opgelegd aan 40 personen die verantwoordelijk zijn voor geweld, repressie en vervalsing van de verkiezingsuitslagen in Belarus; overwegende dat de Europese Raad op 6 november 2020 heeft besloten 15 leden van de Belarussische autoriteiten, waaronder Aleksandr Loekasjenko en zijn zoon, toe te voegen aan de lijst van gesanctioneerde personen; overwegende dat verdere sancties tegen personen en bedrijven worden voorbereid; overwegende dat de kerncentrale van Astravyets op 3 november 2020 met de productie van elektriciteit is begonnen, wat opnieuw heeft geleid tot bezorgdheid over de veiligheid ervan; N. overwegende dat de Belarussische autoriteiten tot dusver hebben nagelaten meldingen van politiegeweld te onderzoeken, en dat mensenrechtenschendingen totaal ongestraft blijven; overwegende dat het ontbreken van de rechtsstaat het recht van slachtoffers op een eerlijk proces belemmert; 1. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de moord op Raman Bandarenka en betuigt zijn medeleven met zijn familie en alle families die door de repressie van het Loekasjenko-bewind dierbaren hebben verloren; 2. dringt aan op een onverwijld, grondig, onpartijdig en onafhankelijk onderzoek naar de dood van Raman Bandarenka en die van Aljaksandr Tarajkowski, Aljaksandr Vichor, Artsjom Paroekow, Henadz Sjoetaw en Kanstantsin Sjysjmakow, die bij de protesten om het leven zijn gekomen; 3. roept de Belarussische autoriteiten op alle politieke gevangenen onmiddellijk vrij te laten, met inbegrip van Dr. Artsyom Sarokin en journalist Katsiaryna Barysevich, die een officiële doofpotoperatie van de moord op Raman Bandarenka aan het licht hebben gebracht; 4. spreekt andermaal zijn steun uit voor de Belarussische demonstranten die opkomen voor vrijheid, democratie, waardigheid en het recht om hun eigen lot te kiezen; veroordeelt de voortdurende schendingen van de mensenrechten, de intimidatie en het buitensporig gebruik van geweld jegens vreedzame demonstranten; 5. eist de onmiddellijke vrijlating van de medisch medewerker die de informatie van algemeen belang over de dood van Raman Bandarenka aan de media heeft overhandigd zonder de rechten van de familie van het slachtoffer te schenden; 6. dringt er bij de Belarussische autoriteiten op aan een einde te maken aan alle vormen van geweld, mishandeling, gendergerelateerd geweld en foltering tegen Belarussische burgers en gedetineerden, hen toegang te geven tot medisch en juridisch advies, en alle willekeurig vastgehouden personen – onder meer wegens deelname aan protesten tegen de verkiezingsuitslagen of tegen het door de autoriteiten gebruikte geweld of wegens steunbetuiging aan deze protesten – onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten; 7. veroordeelt ten stelligste elk gebruik van intimidatie, pesterijen, willekeurige arrestaties en opsluitingen en mishandeling van burgers en hekelt schendingen van de mensenrechten door of namens de Belarussische overheid; dringt erop aan onmiddellijk een einde te maken aan alle vormen van intimidatie van burgers, zoals ontslag van werknemers of studenten wegens deelname aan stakingen of protesten, intrekking van journalistieke accreditatie, verstoring van gemeentelijke diensten zoals watervoorziening of verwarming bij wijze van straf, ontneming van het hoederecht over kinderen, blokkering van particuliere bankrekeningen en black-outs op internet; 8. roept alle Belarussische rechtshandhavers en al degenen die namens de Belarussische autoriteiten handelen, ertoe op onmiddellijk te stoppen met het gebruik van geweld tegen burgers en geen strafrechtelijke bevelen en instructies uit te voeren waar buitensporig machtsvertoon, geweld, foltering en mishandeling van burgers mee gemoeid is; vraagt dat in het Belarussische wetboek van strafrecht een specifieke definitie van foltering wordt opgenomen die overeenkomt met de internationale mensenrechtennormen, en dat de wetgeving wordt gewijzigd om gedwongen verdwijning strafbaar te stellen; 9. veroordeelt de totale onwil van de autoriteiten om gevallen van mishandeling en foltering door rechtshandhavers te onderzoeken, terwijl er strafrechtelijke onderzoeken tegen vreedzame burgers worden ingesteld; onderstreept dat dit getuigt van een opzettelijk en systematisch beleid van onderdrukking en straffeloosheid, wat verder blijkt uit het feit dat de betrokken politiediensten en speciale veiligheidstroepen nog steeds het hoogste eerbetoon ontvangen voor hun deelname aan misdaden tegen de bevolking; 10. verwerpt de resultaten van de zogenaamde presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020 en spreekt zijn ondubbelzinnige steun uit voor de bevolking van Belarus in haar legitieme eisen voor een dringende beëindiging van de autoritaire repressie, voor eerbiediging van de fundamentele vrijheden en mensenrechten, voor democratische vertegenwoordiging en politieke participatie, en voor nieuwe, vrije en eerlijke verkiezingen in overeenstemming met de internationale normen en met verkiezingswaarneming door het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE; 11. verzoekt alle bedrijven die actief zijn in Belarus bijzondere zorgvuldigheid aan de dag te leggen en hun verantwoordelijkheid voor de eerbiediging van de mensenrechten op te nemen, overeenkomstig de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten; 12. benadrukt dat het noodzakelijk is het recht van burgers op vrijheid van vergadering, vereniging, mening en meningsuiting, evenals de vrijheid van de media te waarborgen, en derhalve alle beperkingen in de wet en in de praktijk die deze vrijheden belemmeren, op te heffen; 13. wijst nogmaals op het belang van de totstandbrenging van de rechtsstaat met het oog op de eerbiediging van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten, alsook van een goed functionerende onafhankelijke rechterlijke macht, om het recht op een advocaat, een eerlijk proces en rechtsmiddelen te waarborgen; 14. verzoekt de Commissie meer steun te verlenen aan onafhankelijke media in Belarus, waarvan het voortbestaan en de werking essentieel zijn om de Belarussische bevolking en de internationale gemeenschap objectief te informeren over de gebeurtenissen in Belarus; 15. veroordeelt met klem de aanhoudende voltrekking van de doodstraf en verzoekt dat deze onmiddellijk en onherroepelijk wordt afgeschaft, en verzoekt zolang dit nog niet is gebeurd om een moratorium op de doodstraf en een effectief recht op beroep tegen doodvonnissen; 16. roept de Belarussische autoriteiten op journalisten en mediamedewerkers niet langer aan te vallen, vast te houden en te demoniseren en te streven naar betekenisvolle bescherming van de vrijheid van de media; 17. dringt er bij de EU op aan steun te verlenen aan een internationaal onderzoek naar misdaden die door het regime van Loekasjenko zijn gepleegd tegen de bevolking van Belarus; is van mening dat het onderzoek moet worden ondersteund door de oprichting van een centrum voor het verzamelen van bewijsmateriaal en een EU-taskforce van deskundigen op het gebied van internationaal recht om te helpen bij toekomstige internationale onderzoeken; verzoekt de Commissie, de lidstaten en de EDEO volledige steun te verlenen aan de inspanningen van de VN-Mensenrechtenraad en het Moskou-mechanisme van de OVSE, alsook van mensenrechtenactivisten en het maatschappelijk middenveld, om te waarborgen dat mensenrechtenschendingen worden gedocumenteerd en gemeld en de daders vervolgens ter verantwoording worden geroepen en gerechtigheid voor de slachtoffers geschiedt; 18. veroordeelt het optreden van de Nationale Vergadering van Belarus om Belarussische burgers om politieke redenen hun staatsburgerschap te ontnemen; 19. veroordeelt het hardhandige optreden tegen vrouwelijke mensenrechtenverdedigers, met name de arrestaties van Marfa Rabkova en Marina Kostiliansjenko van het mensenrechtencentrum Viasna, en dringt aan op onmiddellijke beëindiging van gendergerelateerde intimidatie van vrouwelijke activisten; 20. is van mening dat de uitreiking van zijn Sacharov-prijs voor de vrijheid van denken voor 2020 aan de democratische oppositie in Belarus vanwege de pandemie voorlopig in de vorm van een plechtigheid op afstand kan plaatsvinden; benadrukt echter dat een fysieke ceremonie moet worden georganiseerd zodra de situatie dit toelaat; 21. benadrukt dat de maatregelen die de EU en de lidstaten tot dusver tegen het regime van Loekasjenko hebben genomen, ontoereikend zijn, en is ingenomen met het besluit van de Raad om werk te maken van een derde pakket sancties voor ondernemingen en oligarchen die banden hebben met het Loekasjenko-bewind; dringt aan op een geloofwaardige uitbreiding van de sanctielijst van de EU; 22. steunt het onmiddellijk uitsturen van een onderzoeksmissie van het Europees Parlement naar Vilnius en Warschau, alsook het aangaan van samenwerking met de oppositie in Belarus om mogelijke bemiddelings- en democratieondersteunende activiteiten te verkennen; onderstreept de noodzaak van verdere bemiddelings- en democratieondersteunende activiteiten, zoals een missie op hoog niveau om de onderzoeksmissie te volgen; 23. dringt aan op een volledige bevriezing van alle overdrachten van EU-middelen, met inbegrip van leningen van de Europese Investeringsbank, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling en andere, naar de huidige Belarussische regering en door de staat gecontroleerde projecten; verzoekt de EDEO de onderhandelingen over de partnerschapsprioriteiten van de EU en Belarus op te schorten totdat vrije en eerlijke presidentsverkiezingen hebben plaatsgevonden; 24. verzoekt de EU en de lidstaten de bijstand aan het Belarussische maatschappelijk middenveld op te voeren en de betrokkenheid van de EU bij en de steun aan onafhankelijke maatschappelijke organisaties, mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke journalisten, met name die in gevangenschap, te vergroten door toezicht te houden op hun processen; verzoekt de Commissie snel een beurzenprogramma op te zetten voor studenten en wetenschappers die vanwege hun prodemocratische houding zijn uitgesloten van Belarussische universiteiten; verzoekt de Commissie een gericht EU-bijstandsprogramma op te zetten om slachtoffers van politieke onderdrukking en politiegeweld te helpen; 25. veroordeelt de uitzetting van Europese diplomaten uit Belarus en verzoekt de EU en de lidstaten te overwegen hun diplomatieke contacten met het land terug te schroeven; 26. betreurt de verzoeken van de Belarussische autoriteiten om Stsiapan Putsila en Roman Protasevich uit te leveren, de oprichters van de in Warschau gevestigde zenders Telegram Next en Nexta-live, die door het Belarussische Staatsveiligheidscomité (KGB) zijn toegevoegd aan de lijst van personen die betrokken zijn bij terroristische activiteiten; 27. verzoekt de lidstaten en de Commissie uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de rapporteur van het Moskou-mechanisme van de OVSE met betrekking tot het verlenen van asiel in gevallen van vervolging die onder het Vluchtelingenverdrag van Genève vallen; moedigt de lidstaten in dit verband aan de procedure voor het verkrijgen van visa voor personen die Belarus om politieke redenen ontvluchten, verder te vergemakkelijken en deze personen en hun gezinnen alle nodige ondersteuning en bijstand te verlenen; 28. veroordeelt de onderdrukking van de media en de toegang tot het internet, de verspreiding van desinformatie en de mishandeling, arrestaties en intimidatie van journalisten en bloggers; onderstreept het recht van de Belarussische bevolking op ongehinderde toegang tot informatie; dringt er bij de EU op aan gebruik te maken van haar instrumenten ter ondersteuning van media en journalisten die het slachtoffer zijn van onderdrukking door het regime; 29. dringt erop aan dat Belarussische werknemers hun recht om vreedzaam te staken kunnen uitoefenen zonder risico op ontslag, arrestatie of andere represailles; 30. betreurt dat de kerncentrale van Astravyets niet voldoet aan de strengste internationale milieu- en veiligheidsnormen; steunt de inspanningen om Europese solidariteit te waarborgen met betrekking tot een verbod op de invoer van energie uit de kerncentrale van Astravyets naar de EU markt; 31. verzoekt de Raad en de Commissie nogmaals onverwijld alomvattende, doeltreffende en tijdige beperkende maatregelen op EU-niveau vast te stellen, een zogeheten Europese Magnitsky-wet waarmee gerichte sancties kunnen worden opgelegd aan personen, statelijke en niet-statelijke actoren en andere entiteiten die verantwoordelijk zijn voor of betrokken zijn bij ernstige mensenrechtenschendingen, misbruik en corruptie; 32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, en de autoriteiten van de Republiek Belarus. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Turkije, met name die van 13 maart 2019 over het Commissieverslag 2018 over Turkije (1) en van 17 september 2020 over de voorbereiding van de buitengewone top van de Europese Raad, met bijzondere aandacht voor de gevaarlijke escalatie en de rol van Turkije in het oostelijke Middellandse Zeegebied (2) , – gezien zijn verklaring van 14 februari 2012 over de teruggave van het afgesloten deel van Famagusta aan de rechtmatige bewoners (3) , – gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften van 17 juli 2008 naar aanleiding van het informatiebezoek aan Famagusta, Cyprus, van 25 tot en met 28 november 2007 en het verslag van 21 november 2018 naar aanleiding van het informatiebezoek aan Famagusta, Cyprus, van 7 en 8 mei 2018 in het kader van verzoekschrift nr. 0733/2004, ingediend door Loizos Afxentiou namens de vluchtelingenbeweging van Famagusta, – gezien zijn resoluties over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften van 23 september 2008 (4) , 22 april 2009 (5) en 13 februari 2018 (6) , – gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2020 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU ( COM(2020)0660 ) en het bijbehorende verslag 2020 over Turkije, – gezien het onderhandelingskader voor Turkije van 3 oktober 2005, – gezien de conclusies van de Raad van 15 en 16 oktober 2020, en eerdere conclusies van de Raad en de Europese Raad over deze kwestie, – gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 13 oktober 2020 over de ontwikkelingen met betrekking tot Varosha, – gezien de verklaringen van de VV/HV namens de Europese Unie van 6 oktober 2020 over de ontwikkelingen met betrekking tot Varosha en van 15 november 2020 over Varosha, – gezien de gezamenlijke verklaring van de VV/HV en commissaris Ferreira van 20 oktober 2020 over het verkiezingsproces in de Turks-Cypriotische gemeenschap, – gezien de kernbeginselen van het internationaal recht en het Handvest van de VN, de overeenkomst op hoog niveau van 1979 tussen de leiders van de twee gemeenschappen, en de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Cyprus, waaronder de resoluties 541 (1983), 550 (1984), 789 (1992) en 2537 (2020), – gezien de verklaringen van de voorzitter van de VN-Veiligheidsraad van 9 oktober 2019 en 9 oktober 2020 over de situatie in Cyprus, – gezien de verklaring van de secretaris-generaal van de VN naar aanleiding van zijn ontmoeting met de twee leiders in november 2019 in Berlijn, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Turkije een kandidaat-lidstaat en een belangrijke partner van de EU is; overwegende dat van Turkije als kandidaat-lidstaat wordt verwacht dat het de hoogste normen op het gebied van democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat handhaaft en zijn verplichtingen uit hoofde van internationale verdragen nakomt; B. overwegende dat Turkije een NAVO-bondgenoot is en eraan moet worden herinnerd dat het de verantwoordelijkheid heeft een constructieve rol te spelen bij de de-escalatie van spanningen; C. overwegende dat Turkije op de door de Griekse junta gesteunde, mislukte staatsgreep van 1974 reageerde door met zijn strijdkrachten Cyprus binnen te vallen en in augustus 1974 ook de stad Famagusta, die tot op de dag van vandaag illegaal wordt bezet; D. overwegende dat een deel van Famagusta vervolgens werd afgesloten en sindsdien onder rechtstreekse controle van het Turkse leger staat en nog altijd onbewoond is; E. overwegende dat de VN van oordeel is dat de verantwoordelijkheid voor de status quo in Varosha bij Turkije ligt en dat Turkije dus ook de verantwoordelijkheid draagt voor alle pogingen om de status quo te wijzigen die in strijd zijn met de overeenkomst op hoog niveau van 1979 en de resoluties 550 (1984) en 789 (1992) van de VN-Veiligheidsraad; F. overwegende dat pogingen om enig deel van Varosha te bevolken met anderen dan de oorspronkelijke bewoners van het stadsdeel in resolutie 550 (1984) van de VN-Veiligheidsraad als onaanvaardbaar worden beschouwd en dat er in de resolutie toe wordt opgeroepen het gebied in kwestie onder bestuur van de VN te plaatsen; overwegende dat er in resolutie 789 (1992) van de VN-Veiligheidsraad met het oog op de uitvoering van resolutie 550 (1984) met klem toe wordt opgeroepen Varosha onder toezicht van de VN-Vredesmacht op Cyprus over te dragen aan de rechtmatige bewoners om vertrouwen te winnen; G. overwegende dat de teruggave van het afgesloten deel van Famagusta aan de rechtmatige bewoners de inspanningen in het kader van de integrale regeling van de kwestie-Cyprus zou vergemakkelijken; H. overwegende dat Varosha op 8 oktober 2020 gedeeltelijk werd opengesteld in samenwerking met de huidige Turks-Cypriotische leider, Ersin Tatar, nadat dit op 6 oktober 2020 in Ankara was aangekondigd, wat haaks staat op de eerder gemaakte afspraken en de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad; I. overwegende dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Çavuşoğlu, Varosha in september 2019 heeft bezocht en de “opening” van een “consulaat-generaal” van Turkije in het ruimere gebied van Varosha heeft aangekondigd, en overwegende dat de vicepresident van Turkije, Fuat Oktay, Varosha begin februari 2020 heeft bezocht om een “conferentie” te houden over de “juridische, politieke en economische aspecten van de heropening van het verlaten stadsdeel Varosha”; J. overwegende dat Turkije heeft laten weten voornemens te zijn unilateraal meerdere projecten in Varosha ten uitvoer te leggen, en dreigt het gebied voor te bereiden op illegale vestiging; K. overwegende dat de Turks-Cypriotische gemeenschap sinds 18 oktober 2020 een nieuwe leider heeft, namelijk Ersin Tatar; overwegende dat voormalig Turks-Cypriotisch leider Mustafa Akinci een belangrijke, positieve en historische rol heeft gespeeld bij het bevorderen van vrede en dialoog tussen de twee gemeenschappen op het eiland; L. overwegende dat duizenden Turks-Cyprioten op 10 november 2020 in recordaantallen in Noord-Cyprus hebben geprotesteerd tegen de Turkse inmenging op Cyprus, waaronder in Varosha, en hebben opgeroepen tot vrijheid, democratie en eerbiediging van de rechten van Cyprioten uit Varosha; overwegende dat ook de belangrijkste oppositieleiders, waaronder voormalig Turks-Cypriotisch leider Mustafa Akinci, bij de protesten betrokken waren; M. overwegende dat het bezoek van de president van Turkije, Recep Tayyip Erdogan, van 15 november 2020 aan het bezette deel van Cyprus voor een “picknick” in Varosha provocerend was en extreme reacties onder Turks-Cyprioten heeft uitgelokt; N. overwegende dat Varosha tijdens alle voorgaande onderhandelingen, waaronder tijdens de laatste conferentie over Cyprus van 2017 in Crans-Montana, geacht werd deel uit te maken van de gebieden die in het kader van de integrale regeling van de kwestie-Cyprus op basis van een onderling overeengekomen federatie van twee gemeenschappen en twee zones weer onder Grieks-Cypriotisch bestuur zouden komen te vallen; O. . overwegende dat Turks-Cypriotisch leider Ersin Tatar zich verzet tegen de integrale regeling van de kwestie-Cyprus op basis van een federatie van twee gemeenschappen en twee zones, in overeenstemming met de door de VN vastgestelde parameters; overwegende dat president Erdogan op 15 november 2020 heeft opgeroepen tot besprekingen met het oog op de oprichting van “twee afzonderlijke staten” op Cyprus; P. overwegende dat Turkije zijn huidige illegale, unilaterale militaire optreden in het oostelijke Middellandse Zeegebied voortzet, hoewel dit indruist tegen de soevereiniteit van de EU-lidstaten Griekenland en Cyprus; overwegende dat de rechtstreekse steunbetuigingen van Turkije aan Azerbeidzjan in het kader van het conflict over Nagorno-Karabach verdergaan dan puur geo-economische belangen, waaruit blijkt dat Turkije een ambitieuzere geopolitieke agenda nastreeft; overwegende dat hetzelfde geldt voor het optreden van Turkije in Libië en Syrië; overwegende dat de betrekkingen tussen de EU en Turkije door het stelselmatig en steeds vaker niet eerbiedigen van de Europese waarden en normen door Turkije een historisch dieptepunt hebben bereikt; 1. veroordeelt de illegale activiteiten van Turkije in Varosha, en met name de gedeeltelijke “openstelling” van Varosha; benadrukt dat het tot stand brengen van nieuwe voldongen feiten het wederzijds vertrouwen en de vooruitzichten op een integrale regeling van de kwestie-Cyprus ondermijnt, omdat daardoor de situatie ter plaatse verder verslechtert, de verdeeldheid op het eiland wordt vergroot en de permanente opdeling van Cyprus dichterbij wordt gebracht; waarschuwt voor wijzigingen van de status quo in Varosha die in strijd zijn met bovengenoemde resoluties van de VN-Veiligheidsraad; 2. verzoekt de regering van Turkije met klem dit besluit ongedaan te maken en zich te onthouden van unilaterale acties die de spanningen op het eiland verder kunnen doen oplopen, in overeenstemming met de recente oproep van de VN-Veiligheidsraad; verzoekt Turkije zijn troepen terug te trekken van Cyprus, Varosha in overeenstemming met resolutie 550 (1984) van de VN-Veiligheidsraad over te dragen aan de rechtmatige bewoners van het stadsdeel en onder het tijdelijke bestuur van de VN te plaatsen, en zich te onthouden van acties die het demografisch evenwicht op het eiland veranderen door middel van een beleid van illegale nederzettingen; benadrukt dat het EU-acquis na de beslechting van de kwestie-Cyprus op het hele eiland ten uitvoer moet worden gelegd; 3. is er stellig van overtuigd dat er alleen een duurzame oplossing voor het conflict kan worden gevonden via dialoog, diplomatie en onderhandelingen in een geest van goede wil en in overeenstemming met het internationaal recht; bevestigt opnieuw zijn overtuiging dat een duurzame oplossing van de kwestie-Cyprus alle landen in de regio, en in de eerste plaats Cyprus, Griekenland en Turkije, ten goede zou komen; verzoekt de Europese Raad zijn eensgezinde standpunt ten aanzien van de unilaterale en illegale acties van Turkije te handhaven, actie te ondernemen en als antwoord op de illegale acties van Turkije zware sancties op te leggen; wijst erop dat aanvullende sancties alleen aan de hand van dialoog, loyale samenwerking en concrete vooruitgang ter plaatse kunnen worden voorkomen; 4. vestigt de aandacht op de oproep van de secretaris-generaal van de VN om de onderhandelingen te hervatten op het punt waar ze in 2017 in Crans-Montana zijn afgebroken en onderstreept dat dit moet gebeuren overeenkomstig de gemeenschappelijke verklaring van de twee leiders van 11 februari 2014, het uit zes punten bestaande kader van de secretaris-generaal van de VN van 30 juni 2017 en de aan het eind van de conferentie bereikte punten van overeenstemming; betreurt dat de hoogste Turkse autoriteiten hebben aangegeven voorstander te zijn van een tweestatenoplossing en verzoekt Turkije met klem de oproep van de secretaris-generaal van de VN concreet op te volgen; 5. geeft opnieuw aan voorstander te zijn van een eerlijke, omvattende en uitvoerbare regeling die berust op een federatie van twee gemeenschappen en twee zones met één internationale rechtspersoonlijkheid, één soevereiniteit, één burgerschap en politieke gelijkwaardigheid van de twee gemeenschappen, als omschreven in de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over deze kwestie, in overeenstemming met het internationaal recht en het EU-acquis en met inachtneming van de beginselen waarop de Unie is gegrondvest; 6. geeft aan bezorgd te zijn dat de illegale “openstelling” van Varosha tot doel heeft de status van eigendom in het gebied te veranderen en daarmee het vooruitzicht op de teruggave van Varosha overeenkomstig de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad of met behulp van een integrale regeling van de kwestie-Cyprus te ondermijnen; verzoekt Turkije met klem af te zien van plannen om Varosha illegaal te bevolken met anderen dan de rechtmatige bewoners van het stadsdeel, of plannen om de rechtmatige bewoners op te roepen naar hun eigendommen terug te keren onder omstandigheden van militaire bezetting; 7. benadrukt dat rechtstreekse gesprekken onder auspiciën van de VN overeenkomstig de gemaakte afspraken nog altijd de enige manier zijn om tot een oplossing te komen die het eiland en zijn bewoners verenigt en onder meer leidt tot de normalisatie van de betrekkingen tussen Cyprus en Turkije, betere vooruitzichten wat betreft de afbakening van de exclusieve economische zone tussen Cyprus en Turkije en de verbetering van de betrekkingen tussen de EU en Turkije; dringt erop aan dat de onderhandelingen over de hereniging van Cyprus onder auspiciën van de secretaris-generaal van de VN zo spoedig mogelijk worden hervat overeenkomstig de gemaakte afspraken; 8. staat zowel de Turks-Cypriotische gemeenschap als de Grieks-Cypriotische gemeenschap bij in hun streven naar vrede en stabiliteit en verzoekt de Commissie onverwijld het tweede jaarlijkse actieprogramma voor steun aan de Turks-Cypriotische gemeenschap ten uitvoer te leggen, dat gericht is op de ondersteuning van projecten ter bevordering van verzoening en ter verbetering van infrastructuur, milieubescherming en economische ontwikkeling; pleit met name voor de verlening van doorlopende en aanvullende steun voor het maatschappelijk middenveld van beide gemeenschappen, zowel via het EU-hulpprogramma als op structurelere wijze, als onderdeel van het nieuwe meerjarig financieel kader, en in het bijzonder via het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden; 9. verzoekt de EU en haar lidstaten zich er actiever voor in te zetten dat de onderhandelingen onder auspiciën van de VN tot een goed einde worden gebracht, onder meer door een vertegenwoordiger aan te wijzen voor de VN-missie van goede diensten, en hun inspanningen die erop gericht zijn Turkije te overtuigen zijn illegale activiteiten in Varosha terug te draaien met het Europees Parlement te coördineren; 10. benadrukt voorstander te zijn van de territoriale integriteit van Cyprus en verzoekt de EU-lidstaten zich te verzetten tegen pogingen van derde landen om andere staten op het eiland Cyprus dan de Republiek Cyprus te erkennen; 11. betreurt de verklaringen die de president van Turkije tijdens zijn bezoek aan Varosha van 15 november 2020 heeft afgelegd, waaruit overduidelijk het stappenplan bleek dat Ankara heeft voor de illegale vestiging van Turkse burgers in de afgesloten stad, alsook de steun van de president voor de permanente opdeling van Cyprus; 12. verzoekt Turkije zich te onthouden van unilaterale activiteiten, zoals illegale boorwerkzaamheden, die de soevereiniteit en de soevereine rechten van de Republiek Cyprus nader schenden, dreigen nieuwe voldongen feiten tot stand te brengen die in strijd zijn met het recht van de zee, de hervatting van inhoudelijke onderhandelingen en de hereniging van Cyprus overeenkomstig de gemaakte afspraken ondermijnen, en niet bevorderlijk zijn voor de betrekkingen van goed nabuurschap in de regio; 13. vraagt de VN-missie op Cyprus haar inspanningen met betrekking tot de monitoring van de ontwikkelingen in Varosha op te voeren; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de president, de regering en het parlement van Turkije. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2020)0496 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0284/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 18 november 2020 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0217/2020 ), 1. stelt zijn standpunt in eerste lezing vast en neemt het voorstel van de Commissie over; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 november 2020 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2020/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de afschaffing van de douanerechten op bepaalde goederen (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2020/2131.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2020)0692 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0345/2020), — gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 18 november 2020 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement, 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 november 2020 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2020/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van bijlage IIa bij Verordening (EG) nr. 428/2009 van de Raad wat betreft het verlenen van een uniale algemene uitvoervergunning voor de uitvoer van bepaalde producten voor tweeërlei gebruik uit de Unie naar het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2020/2171.) (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2020)0688 ), — gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0352/2020), — gezien de artikelen 82 en 163 van zijn Reglement, 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name artikel 2 en artikel 7, lid 1, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) van 4 november 1950 en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“het Handvest”), – gezien de grondwet van de Republiek Polen, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948, – gezien het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten van de Verenigde Naties (IVESCR) van 16 december 1966 en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van de Verenigde Naties (IVBPR) van 16 december 1966, – gezien het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 18 december 1979, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties (VN) van 10 december 1984 tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, – gezien de slotopmerkingen van het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties van 23 november 2016 over het zevende periodieke verslag over Polen, – gezien de internationale technische richtsnoeren inzake seksuele voorlichting van de Unesco van 10 januari 2018, – gezien de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling (ICPD) van 1994 in Caïro, het bijbehorende actieprogramma en de resultaten van de toetsingsconferenties en de top van Nairobi van 2019 over ICPD25, – gezien de Verklaring en het Actieprogramma van Peking die op 15 september 1995 tijdens de vierde wereldvrouwenconferentie werden aangenomen, alsmede de daaruit voortkomende documenten die tijdens de bijzondere VN-zittingen Peking +10 (2005), Peking +15 (2010) en Peking +20 (2015) werden aangenomen, – gezien het Verdrag van Istanbul inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen (Verdrag van Istanbul), dat op 1 augustus 2014 in werking trad, alsook de resolutie van het Parlement van 28 november 2019 over toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en overige maatregelen ter bestrijding van gendergebaseerd geweld (1) , – gezien de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling van de VN die zijn aangenomen in 2015, – gezien het themadocument van de commissaris voor mensenrechten van de Raad van Europa van 4 december 2017 getiteld “De seksuele en reproductieve gezondheid en de rechten van vrouwen in Europa”, – gezien de conclusies van het door de Commissie georganiseerde jaarlijks colloquium van 2017 over de grondrechten, getiteld “Vrouwenrechten in turbulente tijden”, – gezien de aanbevelingen uit 2018 van de Wereldgezondheidsorganisatie over de gezondheid en rechten van adolescenten op het gebied van seksualiteit en voortplanting, – gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van 10 juli 2017 naar aanleiding van haar missie in Polen van 22-24 mei 2017, en het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van 3 december 2018 naar aanleiding van het bezoek van een ad-hocdelegatie aan Polen ter beoordeling van de situatie van de rechtsstaat (19-21 september 2018), – gezien zijn eerdere resoluties over Polen, en met name die van 15 november 2017 over rechtsstaat en democratie in Polen: stand van zaken (2) en die van 17 september 2020 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat (3) , – gezien de vier inbreukprocedures die door de Commissie tegen Polen werden ingeleid naar aanleiding van de hervorming van het Poolse rechtsstelsel en het voorstel voor een besluit van de Raad van 20 december 2017 betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat ( COM(2017)0835 ), – gezien zijn resolutie van 1 maart 2018 over het besluit van de Commissie om de procedure van artikel 7, lid 1, VEU in te leiden ten aanzien van de situatie in Polen (4) , – gezien zijn resolutie van 14 november 2019 over de criminalisering van seksuele voorlichting in Polen (5) , – gezien zijn wetgevingsresolutie van 4 april 2019 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van de begroting van de Unie in geval van fundamentele tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten (6) , en zijn wetgevingsresolutie van 17 april 2019 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Rechten en waarden (7) , – gezien zijn resolutie van 13 februari 2019 over verslechteringen op het gebied van de rechten van de vrouw en gendergelijkheid in de EU (8) , – gezien zijn resolutie van 18 december 2019 over openbare discriminatie en haatzaaiende uitlatingen ten aanzien van LGBTI-personen, zoals LGBTI-vrije zones (9) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (10) , – gezien het verslag over de rechtsstaat 2020 van de Commissie van 30 september 2020, getiteld “De situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” ( COM(2020)0580 ) en het hoofdstuk daarin over de situatie van de rechtsstaat in Polen, – gezien de brief die de leiders van de vijf meerderheidsfracties van het Europees Parlement op 30 oktober 2020 aan de premier van Polen hebben gestuurd (11) , – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Unie stelt te zijn gegrondvest op de waarden van eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, rechtvaardigheid, de rechtsstaat, eerbiediging van de mensenrechten en non-discriminatie, zoals voorzien in artikel 2 VEU; overwegende dat alle lidstaten uit hoofde van het internationaal recht en de EU-Verdragen de taak en verplichting hebben om erop toe te zien dat de grondrechten worden geëerbiedigd, gewaarborgd en gehandhaafd; B. overwegende dat een doeltreffend, onafhankelijk en onpartijdig rechtsstelsel essentieel is voor het waarborgen van de rechtsstaat en de bescherming van de grondrechten en de burgerlijke vrijheden van de bevolking in de Unie; C. overwegende dat het recht op gelijke behandeling en non-discriminatie een grondrecht is dat verankerd is in de Verdragen en in het Handvest en dat volledig geëerbiedigd moet worden; overwegende dat volgens het Handvest, het EVRM en de rechtspraak van het EHRM de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen verband houden met meerdere mensenrechten, zoals het recht op leven, de vrijwaring van onmenselijke of vernederende behandeling, het recht op toegang tot medische zorg, het recht op privacy, het recht op toegang tot informatie en onderwijs, en het verbod op discriminatie; overwegende dat deze mensenrechten ook zijn vastgelegd in de Poolse grondwet; D. overwegende dat het Parlement de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen heeft behandeld in het recentelijk vastgestelde EU4Health-programma, teneinde de tijdige toegang tot producten te waarborgen die nodig zijn voor de veilige uitoefening van de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen (bijv. geneesmiddelen, anticonceptiemiddelen en medische apparatuur); E. overwegende dat het Poolse Constitutioneel Hof is opgericht om te fungeren als één van de centrale onderdelen die het evenwicht waarborgen dat voortvloeit uit de scheiding der machten binnen de constitutionele democratie en de rechtsstaat in Polen; F. overwegende dat het Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen en het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap in augustus 2018 een gezamenlijke verklaring hebben uitgegeven, waarin wordt benadrukt dat de toegang tot veilige en legale abortus, evenals de bijbehorende voorzieningen en informatie, een essentieel aspect zijn van de reproductieve gezondheid van vrouwen, en waarin landen worden opgeroepen een einde te maken aan de beperkingen betreffende de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen en meisjes, aangezien deze een bedreiging vormen voor hun gezondheid en hun leven; overwegende dat de toegang tot abortus een mensenrecht is, terwijl het vertragen en weigeren daarvan vormen van gendergerelateerd geweld zijn en mogelijk kunnen worden aangemerkt als foltering of wrede, onmenselijke of vernederende behandeling; overwegende dat de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen deel uitmaken van SDG 3 van de VN, en dat gendergerelateerd geweld en schadelijke praktijken deel uitmaken van SDG 5; G. overwegende dat de toegang tot volledige en leeftijdsrelevante informatie, seksuele en relationele voorlichting, en seksuele en reproductieve gezondheidszorgdiensten, waaronder gezinsplanning, anticonceptiemiddelen en legale abortus, alsook de zelfstandigheid van meisjes en vrouwen en hun vermogen om vrije en onafhankelijke beslissingen te nemen over hun lichaam en leven, een basisvoorwaarde zijn voor hun economische onafhankelijkheid en derhalve essentieel zijn voor de verwezenlijking van gendergelijkheid en de uitbanning van gendergerelateerd geweld; overwegende dat hun lichaam van hen is; H. overwegende dat Polen het Verdrag van Istanbul, het Verdrag van Lanzarote, het IVBPR, het IVESCR en het Verdrag inzake de rechten van het kind heeft geratificeerd, en krachtens het internationaal recht betreffende de mensenrechten gehouden is toegang te bieden tot uitgebreide seksuele opvoeding en voorlichting, met inbegrip van de risico’s van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik, alsook om genderstereotypen in de samenleving tegen te gaan; overwegende dat Polen de arresten van het EHRM betreffende de toegang tot legale abortus niet heeft uitgevoerd; overwegende dat het Comité van Ministers van de Raad van Europa Polen heeft bekritiseerd vanwege het gebrek aan vorderingen op dit vlak; I. overwegende dat er met betrekking tot de toegang tot abortus veel verschillen tussen de lidstaten bestaan; overwegende dat Polen een van de laagste scores in de Europese Unie heeft in de European Contraception Atlas van 2020 vanwege haar restrictieve beleid betreffende de toegang tot anticonceptiemiddelen, gezinsplanning, voorlichting en de verstrekking van online-informatie; overwegende dat Polen een van de weinige landen is die een recept verplicht stelt voor het verkrijgen van anticonceptiemiddelen in noodgevallen, iets wat artsen vaak op grond van persoonlijke overtuigingen weigeren; J. overwegende dat, sedert de uitspraak van het Constitutioneel Hof van 2015 betreffende de wet van 5 december 1996 inzake het artsen- en tandartsenberoep, professionele zorgverleners noch zorginstellingen wettelijk verplicht zijn de namen van alternatieve instellingen of artsen te verstrekken indien zij op grond van persoonlijke overtuigingen aan een patiënt seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten weigeren; overwegende dat in de definitieve versie van de wet, zoals gewijzigd in juli 2020, de verwijzingsplicht niet is opgenomen, zoals aanvankelijk was voorgesteld; overwegende dat een dergelijke weglating blijk geeft van volledige veronachtzaming van de aanbeveling van het Comité van Ministers van de Raad van Europa met betrekking tot de uitvoering van de arresten van het EHRM tegen Polen op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; K. overwegende dat volgens maatschappelijke organisaties, zoals de Federatie voor vrouwen en gezinsplanning, slechts 10 % van de ziekenhuizen die voor het Poolse nationale ziekenfonds werkten in 2018 legale abortussen aanboden, wat betekent dat hele woiwodschappen in Polen weigeren om veilige en legale abortussen te verrichten, waardoor het voor vrouwen extreem moeilijk, en vaak zelfs onmogelijk is om toegang te krijgen tot deze diensten; L. overwegende dat artsen in Polen uit angst en onder druk van collega’s en de medische autoriteiten liever niet in verband willen worden gebracht met abortusprocedures; overwegende dat artsen, naast de veelgebruikte clausule betreffende gewetensbezwaren, aanvullende niet-wettelijke belemmeringen creëren, zoals onnodige medische onderzoeken, psychologische adviezen of de raadpleging van verdere deskundigen, of de uitoefening beperken van het recht van vrouwen op prenatale onderzoeken en informatie, die in de openbare gezondheidszorg voor iedereen toegankelijk moeten zijn; M. overwegende dat de toegang tot gynaecologische zorg in Polen zeer beperkt en in sommige regio’s zelfs bijna onmogelijk is, hetgeen leidt tot een groot aantal ongewenste zwangerschappen, een povere reproductieve gezondheid, een hoge prevalentie van baarmoederhalskanker en inadequate toegang tot anticonceptie; overwegende dat toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg en de rechten van LGBTI+-personen zeer beperkt zijn; overwegende dat transseksuelen en non-binaire personen die gynaecologische zorg nodig hebben, in de medische context te maken krijgen met discriminatie en dat hun vaak de toegang tot zorg wordt geweigerd; N. overwegende dat er sinds begin 2019 in Polen meer dan tachtig gevallen zijn geweest waarin regio’s, districten of gemeenten anti-LGBTI+-resoluties hebben aangenomen waarin zij zichzelf vrij verklaren van de zogenoemde “LGBT-ideologie”, of de “regionale handvesten van gezinsrechten” geheel of gedeeltelijk hebben goedgekeurd, en overwegende dat hiermee met name eenoudergezinnen en LGBTI+-ouders en -personen worden gediscrimineerd en het vrije verkeer van deze EU-burgers de facto wordt beperkt; O. overwegende dat in Polen elk jaar naar schatting tot wel 200 000 vrouwen hun zwangerschap onderbreken en worden gedwongen om clandestiene abortussen te ondergaan, waarbij zij meestal gebruikmaken van abortuspillen, zonder het noodzakelijke toezicht en advies van een medische professional; overwegende dat naar schatting elk jaar tot wel 30 000 vrouwen worden gedwongen om vanuit Polen naar het buitenland te reizen om de gezondheidszorg te ontvangen die zij nodig hebben en om abortus te plegen (12) ; overwegende dat voor toegang tot dergelijke diensten moet worden betaald en dat ze dus niet in gelijke mate toegankelijk zijn voor alle vrouwen, met name niet voor vrouwen in een sociaal-economische achterstandspositie en migrantenvrouwen met een irreguliere status; overwegende dat dit betekent dat abortus slechts toegankelijk is voor een beperkte groep vrouwen in Polen; P. overwegende dat het Poolse Constitutioneel Hof in reactie op de motie van 119 leden van het Poolse parlement, gesteund door zogeheten “pro-life”-bewegingen, op 22 oktober 2020 oordeelde dat de bepaling van de wet inzake gezinsplanning, bescherming van de menselijke foetus en voorwaarden voor de onderbreking van zwangerschap uit 1993, op grond waarvan abortus is toegestaan wanneer prenatale testen of andere medische overwegingen duiden op een hoge kans op een ernstige en niet te corrigeren afwijking bij de foetus of een ongeneeslijke ziekte die het leven van de foetus in gevaar brengt, ongrondwettelijk is; Q. overwegende dat een grote kans op een ernstige en niet te corrigeren afwijking of een ongeneeslijke ziekte de rechtsgrondslag vormde voor 1 074 van de 1 110 onderbroken zwangerschap in 2019, en de zwangerschap in de andere gevallen een gevaar vormde voor het leven of de gezondheid van de vrouw of het gevolg was van een delict (bijv. verkrachting), de enige andere omstandigheden waarin een abortus op grond van de wet inzake gezinsplanning uit 1993 is toegestaan; R. overwegende dat de uitspraak op het moment van publicatie – die uit hoofde van de Poolse wetgeving verplicht is – in werking treedt en na publicatie zal resulteren in een bijna volledig verbod op abortus in Polen, aangezien abortus strafbaar wordt gesteld, en zal leiden tot een stijging van het aantal clandestiene, onveilige abortussen en een toename van abortustoerisme, dat slechts voor een beperkte groep toegankelijk is, waardoor de gezondheid en rechten van vrouwen worden ondermijnd en hun leven in de waagschaal wordt gesteld; overwegende dat de uitspraak nog niet is gepubliceerd, maar dat de toegang tot legale abortus voor veel zwangere vrouwen die te horen hebben gekregen dat de kans groot is dat de foetus een ernstige en niet te corrigeren afwijking of ongeneeslijke ziekte heeft, reeds wordt beperkt; S. overwegende dat de uitspraak een nieuwe aanval vormt op de rechtsstaat en grondrechten en wederom een poging is om de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in Polen te beperken, iets dat in de afgelopen jaren al regelmatig gebeurde; overwegende dat deze pogingen in 2016, 2018 en 2020 in eerste instantie waren stilgelegd naar aanleiding van de massale oppositie van Poolse burgers, die bijvoorbeeld tot uiting kwam tijdens de “Zwarte Vrijdag”-protestmarsen, die op grote steun konden rekenen van leden van het Europees Parlement van verschillende fracties; T. overwegende dat de uitspraak op een moment kwam dat er in alle EU-lidstaten, waaronder Polen, sprake was van op de volksgezondheid gebaseerde restricties wegens de tweede golf van de COVID-19-pandemie en deze restricties een passend democratisch debat en een eerlijke rechtsgang – cruciaal wanneer het gaat om kwesties die betrekking hebben op grondrechten – ernstig verhinderden; U. overwegende dat er in Polen en wereldwijd ondanks de sanitaire beperkingen en risico’s ongeëvenaarde protesten hebben plaatsgevonden; overwegende dat duizenden demonstranten blijven protesteren tegen ernstige beperkingen die hun fundamentele seksuele en reproductieve rechten en gezondheid ondermijnen; overwegende dat de oproerpolitie en militaire politie werden ingezet om de protesten in goede banen te leiden en rechtshandhavingsambtenaren buitensporig hard hebben opgetreden en fysiek geweld hebben gebruikt tegen vreedzame betogers, waaronder leden van het Poolse parlement en Poolse leden van het Europees Parlement; overwegende dat deze acties strijdig zijn met de verplichtingen van de Poolse regering uit hoofde van de internationale mensenrechtenwetgeving, met inbegrip van het Handvest, dat het recht van vreedzame vergadering garandeert, en de richtsnoeren van de speciale rapporteur voor het recht op vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging, waarin als algemene regel wordt gesteld dat het leger niet mag worden ingezet om de orde te handhaven bij bijeenkomsten; V. overwegende dat overheidsinstanties dreigementen hebben geuit, onder meer door te dreigen met substantiële geldboetes, om Poolse burgers en mensen die in Polen wonen ervan te weerhouden deel te nemen aan de protesten, en de nationale openbaar aanklager en minister van Justitie Zbigniew Ziobro aankondigde dat er strafrechtelijke procedures – die zouden kunnen resulteren in gevangenisstraffen van maximaal acht jaar – zullen worden aangespannen tegen de organisatoren van de protesten; overwegende dat veel betogers, waaronder minderjarigen, onrechtmatig zijn gearresteerd; W. overwegende dat vicepremier Jarosław Kaczyński mensen op 28 oktober 2020 aanmoedigde de traditionele Poolse waarden te verdedigen en kerken “koste wat het kost” te beschermen, hetgeen aanleiding gaf tot agressie jegens betogers door nationalistische hooligans; overwegende dat derhalve misbruik wordt gemaakt van culturele en religieuze waarden in Polen om de volledige verwezenlijking te belemmeren van vrouwenrechten, gelijkheid voor vrouwen en hun recht om te beslissen over hun eigen lichaam; overwegende dat een fundamentalistische organisatie, Ordo Iuris, die nauwe banden heeft met de regeringscoalitie, een drijvende kracht was achter de campagnes waarmee werd beoogd mensenrechten en gendergelijkheid in Polen te ondermijnen, onder meer door middel van pogingen om abortus te verbieden en oproepen om de opzegging door Polen van het Verdrag van Istanbul en de oprichting van “LGBTI-vrije zones”; X. overwegende dat de meerderheid van de mensen in Polen volgens recente peilingen vóór het recht op toegang tot abortus op verzoek tot de 12e week is; overwegende dat de demonstranten ook het aftreden eisen van de regering, die de rechtsstaat constant aantast; overwegende dat de protesten grotendeels worden georganiseerd en gecoördineerd door door vrouwen geleide organisaties, activisten en maatschappelijke organisaties, die worden gesteund door de Poolse politieke oppositie; overwegende dat de abortuswetgeving die de Poolse president voorstelde naar aanleiding van de protesten, onbevredigend is; Y. overwegende dat de wetten van het Poolse Parlement inzake het Constitutioneel Hof die op 22 december 2015 en 22 juli 2016 werden aangenomen, evenals het pakket met drie wetten dat eind 2016 werd goedgekeurd, de onafhankelijkheid en legitimiteit van het Constitutioneel Hof ernstig ondermijnden; overwegende dat de wetten van 22 december 2015 en van 22 juli 2016 door het Constitutioneel Hof ongrondwettig werden verklaard op respectievelijk 9 maart 2016 en 11 augustus 2016; overwegende dat die uitspraken op dit moment nog niet zijn bekendgemaakt en evenmin zijn uitgevoerd door de Poolse autoriteiten; overwegende dat de grondwettigheid van Poolse wetten sinds de inwerkingtreding van bovengenoemde wetswijzigingen niet langer daadwerkelijk kan worden gegarandeerd in Polen (13) ; Z. overwegende dat de eerdergenoemde uitspraak werd gedaan door rechters die werden gekozen door en volledig afhankelijk waren van politici van de door de PiS (Recht en Rechtvaardigheid) geleide coalitie; overwegende dat de griffier van de Poolse senaat de uitspraak als onbestaand beschouwde en de regering verzocht deze niet te publiceren, met name omdat hij een schending vormt van de mensenrechtenverplichtingen van Polen en niet in overeenstemming is met de eerdere wetgeving inzake de Poolse grondwet, en omdat de benoemingen van drie rechters en de president van het Constitutioneel Hof onrechtmatig zijn (14) ; AA. overwegende dat de Commissie en het Parlement hebben aangegeven zich ernstige zorgen te maken over de rechtsstaat, waaronder over de legitimiteit, onafhankelijkheid en doeltreffendheid van het Constitutioneel Hof; overwegende dat de Commissie een procedure op grond van artikel 7, lid 1, heeft ingeleid naar aanleiding van de hervormingen van het Poolse rechtssysteem uit 2015; 1. veroordeelt met klem de uitspraak van het Constitutioneel Hof en de achteruitgang in de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen in Polen; bevestigt dat de uitspraak de gezondheid en het leven van vrouwen in gevaar brengt; herinnert eraan dat het alle wetgevingsvoorstellen en beperkingen waarmee wordt beoogd de toegang tot veilige en legale abortus in Polen verder te verbieden en beperken – die in feite neerkomen op het verbieden van toegang tot abortushulpverlening aangezien de meeste legale abortussen worden uitgevoerd wegens een ernstig en niet te corrigeren defect of ongeneeslijke ziekte die het leven van de foetus in gevaar brengt – sterk heeft bekritiseerd; herinnert eraan dat universele toegang tot gezondheidszorg en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten fundamentele mensenrechten zijn; 2. merkt op dat het beperken of afschaffen van het recht op abortus geenszins tot gevolg heeft dat er geen abortussen meer zullen plaatsvinden, maar dat deze ondergronds zullen worden uitgevoerd, waardoor het aantal onrechtmatige, onveilige, clandestiene en levensbedreigende abortussen toeneemt; dringt erop aan dat de uitvoering van een abortus niet moet worden opgenomen in de strafwet, aangezien dit tot gevolg zal hebben dat artsen minder geneigd zullen zijn om diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te verlenen uit angst voor strafrechtelijke sancties; 3. betreurt dat de uitspraak werd vrijgegeven op een moment dat de sanitaire beperkingen wegens de COVID-19-pandemie een eerlijk democratisch proces praktisch onmogelijk maakte; is zeer kritisch over het restrictieve verbod op publieke bijeenkomsten, dat is ingevoerd zonder dat er een natuurramp is afgekondigd, hetgeen op grond van artikel 232 van de Poolse grondwet vereist is; 4. wijst erop dat vrouwenrechten grondrechten zijn en dat de EU-instellingen en de lidstaten wettelijk verplicht zijn deze rechten te handhaven en te beschermen in overeenstemming met de Verdragen en het Handvest, alsook met het internationaal recht; 5. merkt op dat de onterecht buitensporige beperkingen van de toegang tot abortus die voortvloeien uit de eerdergenoemde uitspraak van het Constitutioneel Hof tot gevolg hebben dat de inherente en onvervreemdbare waardigheid van vrouwen niet wordt beschermd, aangezien zij een schending vormen van het Handvest, het EVRM, de jurisprudentie van het EHRM, diverse internationale verdragen waarbij Polen partij is en de grondwet van de Republiek Polen; 6. dringt er met klem bij het Poolse parlement en de Poolse autoriteiten op aan af te zien van verdere pogingen om de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te beperken, aangezien dergelijke maatregelen strijdig zijn met het beginsel uit de internationale mensenrechtenwetgeving dat er geen sprake mag zijn van achteruitgang; bevestigt met klem dat de weigering van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten een vorm van gendergerelateerd geweld is; verzoekt de Poolse autoriteiten maatregelen te nemen om de uitspraken van het EHRM in zaken tegen Polen, waarin het hof oordeelde dat de restrictieve abortuswetgeving een schending vormt van de mensenrechten van vrouwen, volledig uit te voeren; benadrukt dat onbelemmerde en tijdige toegang tot reproductieve-gezondheidsdiensten en de eerbiediging van de reproductieve autonomie en beslissingen van vrouwen van cruciaal belang is om de mensenrechten van vrouwen en gendergelijkheid te beschermen; 7. benadrukt dat iedereen toegang moet hebben tot alomvattende, op feiten gebaseerde, niet-discriminerende en op de leeftijd afgestemde seksuele voorlichting en informatie, aangezien een gebrek aan informatie en voorlichting over seks en seksualiteit resulteert in een groter aantal onbedoelde zwangerschappen; 8. veroordeelt met klem het recente besluit van de Poolse minister van Justitie om officieel van start te gaan met de opzegging door Polen van het Verdrag van Istanbul, aangezien dit een ernstige achteruitgang zou zijn op het gebied van gendergelijkheid, vrouwenrechten en de strijd tegen gendergerelateerd geweld; dringt er bij de Poolse autoriteiten op aan de doeltreffende en praktische toepassing van dat verdrag te garanderen, waaronder van de bepaling inzake een toereikend aantal kwalitatief hoogwaardige opvanghuizen voor vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld en hun kinderen, met inachtneming van de escalatie van gendergerelateerd geweld tijdens de COVID-19-pandemie, en toegang tot essentiële ondersteunende en gezondheidsdiensten, met inbegrip van seksuele- en reproductieve-gezondheidszorg, te waarborgen; 9. betreurt dat de toegang tot gezondheidsdiensten in bepaalde gebieden van Polen nog steeds beperkt is en dat volgens de Hoge Rekenkamer in 2018 slechts 2 % van de zwangere vrouwen in Poolse plattelandsgebieden alle standaardtesten onderging die noodzakelijk zijn tijdens een zwangerschap, zoals een echo, cardiotocografie of bloedtesten bij de moeder; 10. betreurt dat steeds meer wordt gebruikgemaakt van de clausule inzake gewetensbezwaren, hetgeen resulteert in de afwezigheid van betrouwbare mechanismen voor het doorverwijzen van personen die gebruik willen maken van abortusdiensten en langzame beroepsprocedures voor de personen die toegang tot dergelijke diensten wordt geweigerd, en betreurt ook dat gynaecologen regelmatig een beroep doen op de clausule inzake gewetensbezwaren wanneer ze worden gevraagd anticonceptiemiddelen voor te schrijven, waardoor de toegang tot anticonceptie in Polen dus effectief wordt beperkt; merkt op dat de clausule inzake gewetensbezwaren ook de toegang belemmert tot prenatale screening, hetgeen niet alleen een schending is van het recht op informatie over de toestand van de foetus, maar ook een geslaagde behandeling van een kind tijdens of gelijk na de zwangerschap in de weg staat; dringt er bij de Poolse autoriteiten op aan de wet in te trekken die de toegang tot noodanticonceptie beperkt; 11. uit zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat duizenden vrouwen moeten reizen voor toegang tot een essentiële gezondheidsdienst als abortus; benadrukt dat grensoverschrijdende abortusdiensten geen haalbare optie zijn voor de meest kwetsbare en gemarginaliseerde personen; maakt zich zorgen om het feit dat reizen de gezondheid en het welzijn van vrouwen in gevaar brengt, aangezien zij vaak alleen zijn; benadrukt het belang van nazorg na een abortus, met name bij vrouwen die complicaties krijgen naar aanleiding van een onvolledige of onveilige abortus; 12. steunt en toont zijn solidariteit met duizenden Poolse burgers, in het bijzonder vrouwen en LGBTI+-personen, die ondanks de gezondheidsrisico’s de straat opgingen om te protesteren tegen de ernstige beperkingen van hun fundamentele vrijheden en rechten; merkt op dat de betogers niet alleen eisten dat de uitspraak van het Constitutioneel Hof nietig wordt verklaard, maar ook dat het zogeheten “abortuscompromis” wordt verworpen, de wetgeving inzake het recht op abortus wordt geliberaliseerd en de lichamelijke autonomie wordt geëerbiedigd; herinnert eraan dat de vrijheid van vergadering en de vrijheid van vereniging de Europese Unie kenmerken, zelfs tijdens een pandemie; 13. veroordeelt met klem het buitensporige en onevenredige gebruik van geweld tegen betogers, met inbegrip van activisten en vrouwenrechtenorganisaties, door rechtshandhavingsautoriteiten en niet-statelijke actoren, zoals extreemrechtse nationalistische groeperingen; verzoekt de Poolse autoriteiten te garanderen dat personen die betogers aanvallen tot de verantwoording worden geroepen; 14. dringt er bij de Poolse autoriteiten op aan de nationale wetgeving voor de bevorderingen van vrouwenrechten en gendergelijkheid te versterken door instellingen die discriminatie op grond van geslacht en gender bestrijden alle nodige financiële en personele middelen te verschaffen; 15. verzoekt de Commissie een grondige evaluatie uit te voeren van de samenstelling van het Constitutioneel Hof, aangezien de onrechtmatigheid daarvan als grond kan dienen om de uitspraken van het hof en derhalve zijn vermogen om de Poolse grondwet te beschermen in twijfel te trekken; onderstreept dat de eerdergenoemde uitspraak wederom een voorbeeld is van de politisering van de rechterlijke macht en de systematische afbraak van de rechtsstaat in Polen; 16. verzoekt de Raad deze kwestie en andere vermeende schendingen van de grondrechten in Polen te behandelen door de reikwijdte van zijn lopende hoorzittingen over de situatie in Polen uit te breiden, overeenkomstig artikel 7, lid 1, VEU; dringt er bij de Raad op aan de formele hoorzitting over de stand van zaken in Polen, die gepland staat voor 10 en 11 december 2020, te laten plaatsvinden; 17. is ingenomen met het voorlopige akkoord van 5 november 2020 inzake wetgeving voor de instelling van een mechanisme dat het mogelijk maakt begrotingsbetalingen aan een lidstaat op te schorten indien deze de rechtsstaat schendt; dringt er bij de Commissie op aan doortastend te handelen met betrekking tot de onlangs overeengekomen conditionaliteit voor het toekomstige meerjarig financieel kader voor 2021-2027; 18. verzoekt de Raad en de Commissie adequate financiering beschikbaar te stellen voor maatschappelijke organisaties op nationaal en lokaal niveau teneinde de steun voor democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in de lidstaten, waaronder Polen, van onderaf te bevorderen; dringt er bij de Commissie op aan onmiddellijke en rechtstreekse steun te verstrekken aan programma’s en Poolse maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de bescherming van de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen; verzoekt de Commissie en de lidstaten bewustmakings- en opleidingsactiviteiten te ondersteunen via financieringsprogramma’s; 19. verzoekt de Commissie prioriteit te verlenen aan de waarborging van gelijke en sterke rechtsbescherming voor iedereen op alle gronden die zijn opgenomen in artikel 19 VWEU; verzoekt de Raad de onderhandelingen over de horizontale richtlijn inzake non‑discriminatie onmiddellijk uit het slop te halen en af te ronden, en is ingenomen met de nieuwe toezeggingen van de Commissie op dit gebied; 20. verzoekt de Commissie de lidstaten te helpen universele toegang te garanderen tot seksuele- en reproductieve-gezondheidsdiensten, met inbegrip van abortus; dringt er bij de Commissie op aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te garanderen door abortusrechten op te nemen in de volgende gezondheidsstrategie van de EU; 21. vestigt de aandacht op de steunbetuigingen voor Poolse vrouwen en de interesse die wordt getoond in hun zaak in diverse lidstaten; verzoekt de EU organisaties te financieren die grensoverschrijdende samenwerking bevorderen tussen organisaties die veilige en legale abortussen verzorgen; 22. verzoekt de Commissie te bevestigen dat Richtlijn 2004/113/EG (15) van toepassing is op goederen en diensten met betrekking tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en te erkennen dat beperkingen en belemmeringen van de toegang tot deze goederen en diensten een vorm van gendergerelateerde discriminatie vormen, aangezien zij onevenredige negatieve gevolgen hebben voor één geslacht (vrouwen) of voor kwetsbare groepen (bijv. transseksuelen en niet-binaire personen); veroordeelt dat de Poolse regering de rechterlijke macht en haar wetgevende bevoegdheden misbruikt om het leven en de gezondheid van vrouwen en LGBTI+-personen als instrument te gebruiken en te politiseren, hetgeen tot gevolg heeft dat zij worden gediscrimineerd; 23. verzoekt de Commissie richtsnoeren voor de lidstaten te formuleren teneinde gelijke toegang tot goederen en diensten met betrekking tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te garanderen in overeenstemming van de EU-wetgeving en de jurisprudentie van het EHRM; 24. verzoekt de Raad de ratificatie van het Verdrag van Istanbul door de EU zo snel mogelijk af te ronden; veroordeelt met klem de pogingen in sommige lidstaten om de reeds getroffen maatregelen bij de tenuitvoerlegging van het verdrag en de bestrijding van gendergerelateerd geweld in te trekken; verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen om gendergerelateerd geweld toe te voegen aan de lijst van EU-delicten uit hoofde van artikel 83 VWEU; 25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad, aan de president, de regering en het parlement van Polen, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 17 mei 2020 getiteld “Aangepast werkprogramma van de Commissie voor 2020” COM(2020)0440 ) en de intentiebrief van voorzitter von der Leyen aan voorzitter Sassoli en bondskanselier Merkel van 16 september 2020, getiteld “Staat van de Unie 2020”, – gezien de raadplegingsnota van de Commissie van 16 juni 2020, getiteld “Een vernieuwd handelsbeleid voor een sterker Europa”, – gezien de mededeling van de Commissie van 27 mei 2020, getiteld “Het moment van Europa: herstel en voorbereiding voor de volgende generatie” ( COM(2020)0456 ), – gezien het witboek van de Commissie over het tot stand brengen van een gelijk speelveld wat betreft buitenlandse subsidies ( COM(2020)0253 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015, getiteld “Handel voor iedereen – Naar een meer verantwoord handels- en investeringsbeleid” ( COM(2015)0497 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020, getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa” ( COM(2020)0102 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020, getiteld “Een kmo‑strategie voor een duurzaam en digitaal Europa” ( COM(2020)0103 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020, getiteld “De digitale toekomst van Europa vormgeven” ( COM(2020)0067 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019, getiteld “de Europese Green Deal”( COM(2019)0640 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van 9 maart 2020 getiteld “Naar een brede strategie met Afrika” (JOIN(2020)0004), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” ( COM(2020)0381 ), – gezien de overeenkomst die is aangenomen tijdens de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (de Overeenkomst van Parijs), – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s) van de Verenigde Naties, – gezien zijn resoluties van 5 juli 2016 over een nieuw op te stellen toekomstgerichte en innovatieve strategie voor handel en investeringen (1) , van 12 december 2017 getiteld “Naar een digitale handelsstrategie” (2) , van 28 november 2019 over de noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu (3) , van 16 september 2020 over maatregelen van de EU om de bossen wereldwijd te beschermen en te herstellen (4) , van 7 oktober 2020 over de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk handelsbeleid – jaarverslag 2018 (5) , en van 25 november 2020 over een nieuwe industriestrategie voor Europa (6) , – gezien de verklaring van de Commissie van 24 november 2020, – gezien de vraag aan de Commissie over de toetsing van het handelsbeleid van de EU ( O-000070/2020 – B9‑0024/2020), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie internationale handel, A. overwegende dat na de COVID‑19‑uitbraak in 2020 de mondiale toeleveringsketens en productielijnen zijn onderbroken waardoor duidelijk werd dat de Europese Unie afhankelijk is van bronnen buiten de EU, met name voor een aantal strategische sectoren, zoals de medische en farmaceutische sector; B. overwegende dat handelsregels en -voordelen zowel buiten de EU als in de lidstaten worden betwist, en overwegende dat nieuwe uitdagingen voor duurzame ontwikkeling zoals de strijd tegen klimaatverandering in al het externe en interne overheidsbeleid van de EU moeten worden gemainstreamd; C. overwegende dat de EU op het gebied van mededingingsvermogen reeds voor de pandemie achterliep op andere economieën; overwegende dat de uit de COVID-19-pandemie voortvloeiende verstoring van de internationale handel de reeds aanzienlijke economische verliezen nu heeft verergerd; D. overwegende dat de Europese Unie een continent met weinig hulpbronnen en het grootste handelsblok ter wereld is en zich daarom in een unieke positie bevindt om wereldwijd samen te werken aan een duurzaam herstel van de wereldeconomie, overeenkomstig de Europese Green Deal; E. overwegende dat de herziening van het handelsbeleid van de EU en de ontwikkeling van een assertievere EU-handelsagenda plaatsvinden op een moment dat wereldwijd veel politiek gestuurde acties worden uitgevoerd op het gebied van handel, economie en financiën, met gevolgen op de lange termijn; Handel en “open strategische autonomie” 1. is ingenomen met het tijdig opstarten van de toetsing van het handelsbeleid van de EU in 2020, als reactie op en rekening houdend met de uit de COVID-19-pandemie geleerde lessen, de wereldwijde toename van protectionistisch gedrag, het bijzonder uitdagende klimaat voor de internationale handel en de behoefte aan het mainstreamen van handel in de Europese Green Deal en de SDG’s om economische samenwerking en handel eerlijk, inclusief en duurzaam te maken; is van mening dat het daarom absoluut nodig is om coördinatie en synergieën tot stand te brengen tussen de relevante directoraten-generaal van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden, alsmede tussen handelsbeleid en intern beleid (bv. industriebeleid, staatssteun, digitaal beleid, milieubeleid, met inbegrip van de circulaire economie, en sociaal beleid), en dat het handelsbeleid wordt geïntegreerd in het breder extern beleid van de EU; 2. is verheugd over het debat over het unieke begrip “open strategische autonomie” van de EU en verzoekt de Commissie om verdere details over de inhoud ervan; merkt in dit kader op dat het concept in overeenstemming moet zijn met de internationale juridische verplichtingen van de EU en haar verbintenis om een op regels gebaseerde aanpak te hanteren in haar handelsbeleid en haar toewijding aan het multilaterale handelssysteem, waarin de Wereldhandelsorganisatie (WTO) centraal staat; onderstreept dat de handelsstrategie van de EU het concurrentievermogen van de EU-industrie en van de landbouwsector moet vergroten, fatsoenlijke banen moet creëren, de werknemers moet beschermen, inclusieve en duurzame economische ontwikkeling tot stand moet brengen, in overeenstemming met de Europese Green Deal, en de belangen en waarden van de EU moet bevorderen; 3. beklemtoont dat de EU als een van de grootste handelsblokken ter wereld baat zou hebben bij een breder gebruik van de euro in haar internationale handel, aangezien dit het wisselkoersrisico en andere valutagerelateerde kosten in handelstransacties zou verminderen; beklemtoont dat het bevorderen van de handel momenteel nog crucialer is en onderstreept dat de handelsstrategie van de EU voldoende potentieel heeft om een aanzienlijke bijdrage te leveren aan het herstelproces na de aanhoudende gezondheids- en economische crisis; 4. verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe de veerkracht van de toeleveringsketens van de EU kan worden vergroot en de productiecapaciteiten van onze Unie kunnen worden versterkt, door de potentiële voordelen te verkennen van het aanleggen van een strategische voorraad op EU-niveau van essentiële goederen voor noodsituaties en door de diversificatie van voorzieningsbronnen aan te moedigen, en door eveneens het concept van nearshoring te verkennen, alsook de speciale rol die landen van het nabuurschap van de EU daarin zouden kunnen spelen; 5. beklemtoont dat volgens een gedetailleerde analyse per sector die in dit verband wordt uitgevoerd maatregelen op het gebied van reshoring en nearshoring zouden bijdragen tot het concurrentievermogen van de EU op lange termijn en geen hogere kosten zouden veroorzaken voor consumenten; merkt op dat maatregelen voor het beheer van de toeleveringsketen een belangrijke rol kunnen spelen in het economisch herstel en dat het nemen van beslissingen in elk geval de bevoegdheid van de relevante marktdeelnemers moet blijven; 6. verzoekt de Commissie Europese strategische sectoren en grondstoffen in kaart te brengen en proactief steun te verlenen aan bedrijven, met name kleine en middelgrote ondernemingen, en zich daarbij zowel op de huidige crisis als op mogelijke toekomstige ontwikkelingen te concentreren en steun te bieden voor klimaatneutraliteit, de verantwoordelijkheid en duurzaamheid van mondiale toeleveringsketens en digitale innovatie, teneinde de voedselzekerheid te verbeteren door green lanes open te houden en de transparantie met betrekking tot voedselwaardeketens te vergroten; benadrukt dat de EU in hoge mate van derde landen afhankelijk is voor kritieke grondstoffen die nodig zijn voor de groene en de digitale transitie; onderstreept in dit verband dat een volledig functionerend multilateraal handelsstelsel in combinatie met een breed netwerk van duurzame en goed uitgevoerde vrije en billijke handelsovereenkomsten de beste en meest kostenefficiënte manier is om te waarborgen dat verschillende productiebronnen beschikbaar zijn; beklemtoont bovendien dat meer veerkracht zal worden bereikt door open handelsstromen, door af te zien van handelsbeperkende maatregelen en door nauwere samenwerking met onze handelspartners; is van mening dat samenwerking met onze handelspartners eveneens nuttig zou zijn om handelsbelemmeringen weg te nemen; Een multilateraal handelsstelsel 7. bevestigt nogmaals de toewijding van de EU aan het open en op regels gebaseerde multilaterale handelsstelsel, met als centraal element een hervormde WTO, om de efficiëntie, stabiliteit en voorspelbaarheid ervan te verbeteren; verzoekt de Commissie haar deelname aan internationale fora te versterken, in nauwe coördinatie met andere internationale instellingen zoals de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling (UNCTAD) en de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), en te streven naar een ambitieuze modernisering, versterking en substantiële heropleving van de WTO en de onderhandelingsfunctie en regels ervan, en daarbij de SDG’s en de bestrijding van de klimaatverandering centraal te stellen, en tegelijkertijd de eerbiediging van internationale verplichtingen te waarborgen; 8. dringt aan op de hervorming van de WTO-Beroepsinstantie op basis van een volledig operationeel geschillenbeslechtingssysteem met twee niveaus; onderstreept dat zolang de beroepsinstantie niet naar behoren functioneert, de EU doeltreffend gebruik moet maken van de tijdelijke regeling met verschillende partijen inzake beroep en arbitrage, en andere leden van de WTO moet aanmoedigen aan deze regeling deel te nemen; verzoekt de Unie de bepalingen van het Memorandum inzake Geschillenbeslechting van de WTO betreffende vergeldingsmaatregelen te hervormen om ervoor te zorgen dat bij geschillen over illegale staatssteun de maatregelen alleen worden gericht op de relevante en betrokken sectoren; 9. verzoekt de Commissie haar internationale samenwerking met strategische partners te verdiepen en is in dit verband ingenomen met de lopende debatten over de aanpak en doeltreffende beperking van door industriële subsidies veroorzaakte verstoringen, wetende dat marktverstorende praktijken aanzienlijke negatieve gevolgen kunnen hebben voor de eerlijke mededinging en het gelijk speelveld, en vraagt dat de Commissie op zoek gaat naar oplossingen om de gedwongen overdracht van technologie te voorkomen; 10. spreekt zijn voorkeur uit voor multilaterale overeenkomsten; erkent echter dat plurilaterale overeenkomsten kunnen dienen als een nuttige opstap naar het sluiten van multilaterale overeenkomsten; wijst in dit opzicht op de waarde van initiatieven inzake gezamenlijke verklaringen; beklemtoont dat het belangrijk is dat er een bindende en afdwingbare overeenkomst wordt gesloten inzake visserijsubsidies, waarin rekening wordt gehouden met de gevolgen voor ontwikkelingslanden en de minst ontwikkelde landen; 11. pleit nogmaals voor een plurilaterale overeenkomst over elektronische handel die kleine en middelgrote ondernemingen zou helpen de digitale kloof te overbruggen, die zou helpen digitale handelsbelemmeringen aan te pakken en die het commerciële grensoverschrijdende verkeer van gegevens zou bevorderen met volledige inachtneming van de EU-wetgeving inzake privacy en gegevensbescherming, met inbegrip van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG); pleit voor een betere bescherming van onlineconsumenten en voor meer samenwerking tussen de diensten van de Commissie teneinde de opsporing van nagemaakte goederen in de elektronische handel te verbeteren; kijkt in dit verband uit naar de 12e Ministeriële Conferentie van de WTO in 2021 en vraagt dat tegen eind 2020 een geconsolideerde tekst beschikbaar wordt gesteld; benadrukt de noodzaak dat de EU met een voorstel voor een digitale handelsstrategie komt waarmee wordt voortgebouwd op de resolutie van het Parlement van 2017 over dit onderwerp, en naar manieren zoekt waarop de EU nieuwe internationale regels kan opstellen en bevorderen, onder meer door middel van specifieke bepalingen in handelsovereenkomsten, door een gunstig digitaal handelsklimaat voor bedrijven in de EU te creëren en belemmeringen in derde landen weg te nemen; 12. verzoekt de Commissie op mondiaal en bilateraal niveau met haar internationale partners nieuwe handelsbelemmeringen, met inbegrip van uitvoerbeperkingen en andere verstoringen die gevolgen hebben voor essentiële goederen, op te volgen, te analyseren en aan te pakken, alsook gemeenschappelijke criteria te ontwikkelen voor de toekenning van op duurzaamheid gerichte subsidies voor het herstel na de pandemie; verzoekt de Commissie om de farmaceutische overeenkomst van de WTO te actualiseren en tegelijkertijd de mogelijkheden te bestuderen van een breder plurilateraal initiatief inzake gezondheidsproducten; verzoekt de Commissie te waarborgen dat de flexibiliteiten in het kader van de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPS-overeenkomst) optimaal kunnen worden gebruikt voor kritieke medische producten en dat bepalingen in bilaterale overeenkomsten van de EU geen negatieve gevolgen hebben voor deze flexibiliteiten; Betrekkingen met strategische partners 13. benadrukt dat de Verenigde Staten van Amerika de belangrijkste handelspartner van de EU zijn; merkt op dat deze betrekkingen momenteel worden gekenmerkt door spanningen; neemt nota van de overeenkomst met de VS over een pakket tariefverlagingen als een positieve ontwikkeling en verzoekt de Commissie met klem op deze impuls voort te bouwen om een positieve handelsagenda voor de EU en de VS op te stellen die verder gaat dan tariefverlagingen, aangezien een bredere samenwerkingsovereenkomst van uiterst groot belang zou zijn en ten goede zou komen aan ons gezamenlijk economisch herstel en het wegnemen van handelsbelemmeringen, en zou bijdragen tot het verkennen van nieuwe gebieden voor samenwerking, zoals handel, technologieën en digitale belasting, ook in het kader van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO); moedigt de Commissie aan stappen vooruit te zetten met regelgevingsbeoordelingen die met name kleine en middelgrote ondernemingen ten goede zouden komen; steunt krachtig de samenwerking met de VS om strategische uitdagingen op mondiaal niveau aan te pakken; dringt er bij de VS op aan dat zij zich opnieuw aansluiten bij de Overeenkomst van Parijs om de toekomstige samenwerking tussen de EU en de VS te bevorderen; doet een beroep op de Verenigde Staten om de sinds 2017 opgelegde tarieven af te schaffen; neemt nota van de meest recente, langverwachte WTO-uitspraak over het geschil tussen Airbus en Boeing en beklemtoont dat het belangrijk is dat er een onderhandelde oplossing wordt gevonden; 14. vraagt dat er ambitieuze vooruitgang wordt geboekt in de onderhandelingen over de brede investeringsovereenkomst met China om de dringende behoefte aan wederkerigheid aan te pakken, ook met betrekking tot de toegang tot de aanbestedingsmarkt en andere nog te regelen vraagstukken in verband met het gelijk speelveld, zoals marktverstorende praktijken van Chinese overheidsbedrijven of gedwongen overdrachten van technologie, vereisten voor joint ventures en niet-discriminerende behandeling; wijst erop dat de brede investeringsovereenkomst een ambitieus hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling moet omvatten ter bescherming van de mensenrechten, met inbegrip van de fundamentele arbeidsnormen, ter bevordering van milieunormen en ter bestrijding van de klimaatverandering, in overeenstemming met de Klimaatovereenkomst van Parijs; beklemtoont het belang van de strategische betrekkingen van de EU met China als een concurrent, een partner en een systemische rivaal; verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen derhalve met één stem te spreken; dringt er in dit opzicht bij de Commissie op aan een speciale taskforce voor China op te richten, naar het voorbeeld van de taskforce voor de betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk, om de eenheid en samenhang van de boodschap op alle niveaus en in alle formaten te waarborgen met het oog op een gemeenschappelijk en eengemaakt EU-beleid ten opzichte van China; benadrukt dat handels- en investeringsbetrekkingen met de EU volledige eerbiediging van de mensenrechten vereisen; geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de berichten over de uitbuiting van Oeigoeren in Chinese fabrieken en beklemtoont dat in heropvoedingskampen geproduceerde producten op de markten van de EU verboden moeten worden; verzoekt de Commissie een verkennend onderzoek te starten en een effectbeoordeling uit te voeren om de onderhandelingen met Taiwan zo spoedig mogelijk formeel te starten; 15. is van mening dat in het kader van de pandemie op mondiaal niveau, en vooral met betrekking tot Afrika en in het licht van de nieuwe strategie van de Unie voor Afrika, nieuwe benaderingen moeten worden goedgekeurd om de economische, commerciële en handelsbetrekkingen een nieuwe vorm te geven teneinde eerlijke en ethische handel te bevorderen op basis van de beginselen van solidariteit en samenwerking en in overeenstemming met het EU-ontwikkelingsbeleid; Horizontale kwesties 16. onderstreept dat de mondiale markten een cruciale bron van groei zijn voor kmo’s; merkt echter op dat slechts 600 000 kmo’s goederen uitvoeren buiten de EU; dringt er bij de Commissie op aan de kmo’s te ondersteunen door in handelsovereenkomsten stelselmatig specifieke hoofdstukken over kmo’s op te nemen en de uitvoering ervan te garanderen zonder een grotere administratieve en regeldruk, en het gebruik van dergelijke overeenkomsten door kmo’s te steunen in nauwe samenwerking met de kamers van koophandel in de lidstaten; dringt er bij de Commissie op aan iets te doen aan de kwestie van de kosten voor kmo’s om te voldoen aan steeds complexere wetgeving die de handel aantast; verzoekt de Commissie om in een zo vroeg mogelijk stadium contact op te nemen met bedrijven bij het opzetten van nieuwe informatieportalen of bij het verbeteren van reeds bestaande portalen, zodat op een praktische manier aan de informatiebehoeften van kmo’s kan worden voldaan; is in dit verband verheugd over de inspanningen van de Commissie in de context van de kmo-strategie van maart 2020 om toegewijde steun aan kmo’s verder te versterken; is verheugd over de recente introductie van het instrument Access2Markets, waaronder de zelfevaluatiemodule voor oorsprongsregels, en verzoekt alle belanghebbenden om de Commissie terugkoppeling te geven zodat het instrument voortdurend kan worden bijgewerkt; 17. is ervan overtuigd dat wetgeving voor verplichte horizontale zorgvuldigheid op EU-niveau in de hele toeleveringsketen voor EU- en buitenlandse bedrijven die actief zijn op de eengemaakte markt nodig is om de SDG’s te verwezenlijken, goed bestuur te bevorderen, de traceerbaarheid en verantwoordingsplicht in mondiale toeleveringsketens te vergroten, het internationale concurrentievermogen van Europa te versterken door een gelijk speelveld tot stand te brengen en oneerlijke concurrentievoordelen van derde landen die voortvloeien uit lagere beschermingsnormen en sociale en milieudumping in de internationale handel te beperken; benadrukt dat rekening moet worden gehouden met het risico op schade en met de omvang van de onderneming en dat het evenredigheidsbeginsel in acht moet worden genomen; 18. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens dat volledig WTO-conform en op een effectbeoordeling gebaseerd moet zijn; dringt er bij de Commissie op aan het concurrentievermogen van de EU te waarborgen, vooral met betrekking tot de kosten, risico’s en ambities voor andere internationale partners, en een transparant mechanisme voor te stellen dat naast de bestaande maatregelen tegen koolstoflekkage kan bestaan en tegelijkertijd een stabiel en zeker rechtskader voor de Europese industrie helpt scheppen; onderstreept dat verdere soortgelijke voorstellen moeten worden opgenomen in onze industriestrategie teneinde voor de industrie een stimulans te creëren voor het produceren van schone en concurrerende producten; verzoekt de Commissie ideeën uit te werken, onder meer rekening houdend met het Frans-Nederlandse non-paper over handel, sociaal-economische effecten en duurzame ontwikkeling; verzoekt de Commissie de mogelijkheid te onderzoeken van een effectbeoordeling achteraf en herzieningsclausules om bestaande vrijhandelsovereenkomsten af te stemmen op de Europese Green Deal en om met nieuwe initiatieven te komen waarbij handelsbeleid wordt gebruikt om het behalen van onze ambitieuze klimaatdoelstellingen te vergemakkelijken, met inbegrip van een nieuw initiatief over klimaat en handel bij de WTO, dat voortbouwt op het mandaat van de overeenkomst inzake milieugoederen en het toepassingsgebied uit te breiden zodat ook de handel in groene diensten hieronder valt, waardoor de ontwikkeling van groene producten wordt gestimuleerd en de stimulans voor bruine producten wordt afgeremd; 19. verzoekt de Commissie om de bestaande vrijhandelsovereenkomsten, met inbegrip van de afdwingbare hoofdstukken inzake handel en duurzame ontwikkeling, uit te voeren en te bevorderen en de effectieve uitvoering ervan te waarborgen, en ervoor te zorgen dat de voordelen aan iedereen ten goede komen; wijst erop dat de afdwingbaarheid van de hoofdstukken inzake handel en duurzame ontwikkeling aanzienlijk zou kunnen worden vergroot door diverse handhavingsmethoden, en dat de Commissie een op sancties gebaseerd mechanisme slechts als laatste redmiddel zou mogen onderzoeken; ondersteunt de verbintenis van vicevoorzitter van de Commissie en commissaris voor Handel Dombrovskis om de herziening van het actieplan met 15 maatregelen betreffende de hoofdstukken inzake handel en duurzame ontwikkeling te vervroegen, en hiervoor vanaf het begin samen te werken met het Parlement; verzoekt de Commissie de ideeën in de Frans-Nederlandse non-paper te onderzoeken, evenals andere manieren om meer granulariteit in de afdwingbaarheid van deze hoofdstukken op te nemen; is ingenomen met de toezegging van de Commissie om van de naleving van de Overeenkomst van Parijs een essentieel onderdeel in alle toekomstige handelsovereenkomsten te maken; pleit voor aanvullende maatregelen, bijvoorbeeld een verbod op de invoer van producten die verband houden met ernstige mensenrechtenschendingen zoals dwangarbeid of kinderarbeid; 20. verzoekt de Commissie om tijdig het voorstel voor de nieuwe verordening betreffende een stelsel van algemene preferenties vast te stellen, mogelijk met als doel om het aantal landen dat zich tot het SAP+-stelsel verbindt te doen toenemen; 21. benadrukt dat het belangrijk is concurrentieverstorende praktijken met belangrijke handelspartners aan te pakken en het speelveld voor ondernemingen gelijk te maken teneinde het klimaat te creëren voor het herstel van de COVID-19-pandemie en de mondiale transitie naar een ecologisch en sociaal duurzame economie; verzoekt de Commissie om snel te handelen en onderzoeken al in een vroeg stadium te starten, zodra de inbreuk zich voordoet, om ervoor te zorgen dat oneerlijke handelspraktijken het concurrentievermogen en de bedrijfsactiviteiten van Europese marktdeelnemers, met name rekening houdend met de specifieke behoeften van kmo’s, niet ondermijnen; 22. is ingenomen met het onlangs benoemde hoofd handhaving voor de handel en is van oordeel dat de consequente uitvoering en handhaving van EU- en WTO-overeenkomsten, met inbegrip van de hoofdstukken inzake handel en duurzame ontwikkeling ervan, en EU- en WTO-handelswetgeving, met inbegrip van meer doeltreffende, meer flexibele en meer responsieve handelsbeschermingsinstrumenten, cruciaal zijn voor het behoud van de leiderspositie van de EU en haar agenda voor eerlijkere handel; verzoekt het nieuwe hoofd handhaving voor de handel om samen te werken met het Parlement om te waarborgen dat toezeggingen die voorafgaand aan de ratificatie door handelspartners worden gedaan, worden nagekomen; 23. verzoekt de Commissie de rol van delegaties bij de uitvoering van de handels- en samenwerkingsagenda van de EU met inachtneming van een samenhangend beleid te herzien en te zorgen voor een gecoördineerde benadering waarbij de diverse diensten van de Commissie betrokken worden (bv. sectoroverschrijdende handelsmissies naar derde landen); 24. verzoekt de Commissie de voltooiing van alle nodige stappen na grondige onderzoeken te vergemakkelijken om eventuele aangetoonde lacunes in de handels- en investeringsinstrumenten aan te pakken, met inbegrip van een nieuw wetsvoorstel om de blokkeringsverordening tegen sancties die de territoriale soevereiniteit van de lidstaten ernstig aantasten te herzien en een nieuw instrument in te voeren om dwangmaatregelen van derde landen tegen te gaan en te verhinderen, voorafgegaan door een effectbeoordeling; 25. roept op de onderhandelingen over een instrument voor internationale overheidsopdrachten (IPI) voort te zetten teneinde een meer solide toepassing van wederkerigheid in de toegang tot buitenlandse markten voor EU-bedrijven te verzekeren en daarbij mogelijkheden open te laten om overheidsopdrachten te gebruiken als een instrument voor het succes van de klimaattransitie in met name ontwikkelingslanden; is ingenomen met het witboek over buitenlandse subsidies als een noodzakelijk aanvullend instrument op handelsbeschermende maatregelen, en kijkt uit naar een wetsvoorstel van de Commissie in januari 2021 ter bescherming van EU‑ondernemingen tegen verstoringen op de interne en wereldmarkt met nadruk op het belang van vrije en eerlijke mededinging; verzoekt alle lidstaten bovendien alle beschikbare instrumenten, waaronder Verordening (EU) 2019/452 tot vaststelling van een kader voor de screening van buitenlandse directe investeringen in de Europese Unie, te gebruiken om potentiële investeringen en overnames te beoordelen met betrekking tot bedreigingen voor de beveiliging van kritieke infrastructuur in de EU, met name in strategische sectoren zoals gezondheidszorg, nutsvoorzieningen, mobiliteit en informatie- en communicatietechnologie, om onnodige en schadelijke economische afhankelijkheid te vermijden; 26. is verheugd over de geboekte vooruitgang bij de onderhandelingen over een multilateraal investeringsgerecht; merkt op dat het stelsel van investeringsgerechten (ICS) bedoeld is als opstapje naar het multilateraal gerecht; betreurt de uitzonderlijk trage vooruitgang van lidstaten bij de ontmanteling van bilaterale investeringsverdragen binnen de EU (BIT’s), en dringt er bij de Commissie op aan waar gepast in te grijpen, overeenkomstig het arrest van het Europees Hof van Justitie in de zaak Achmea; verzoekt de Commissie haar werkzaamheden voort te zetten voor een kader voor de bescherming en facilitering van investeringen in de EU; ondersteunt de lopende onderhandelingen over het Verdrag inzake het Energiehandvest in overeenstemming met de Europese Green Deal, dat het behalen van klimaatneutraliteit met het oog op de uitfasering van de bescherming van investeringen in verouderde technologieën voor fossiele brandstoffen mogelijk moet maken; drukt zijn bezorgdheid uit over de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten (ISDS) en het aantal gevallen dat verband houdt met het Verdrag inzake het Energiehandvest; 27. onderstreept het belang van genderkwesties; benadrukt de mogelijkheid om in de vrijhandelsovereenkomsten van de EU gendergelijkheid te bevorderen, de economische positie van vrouwen in derde landen te versterken en de levensstandaard voor vrouwen in alle industrieën die vallen onder de vrijhandelsovereenkomsten van de EU te verbeteren; merkt op dat vrouwen minder dan twee vijfde van de opbrengsten van vrijhandelsovereenkomsten ontvangen wat betreft de gecreëerde banen en onderstreept dat vrouwen het risico lopen om onevenredig te worden getroffen door de huidige economische crisis; roept de Commissie en de Raad ertoe op de opneming van een speciaal, aan gender gewijd hoofdstuk in handels- en investeringsovereenkomsten van de EU te bevorderen; 28. roept de Commissie op om ervoor te zorgen dat er gehoor wordt gegeven aan de voorstellen van de interne adviesgroepen om ons internationaal handelsbeleid te verbeteren, en roept de Commissie en de lidstaten op om de voordelen en effecten voor iedereen van het handelsbeleid van de EU beter voor het voetlicht te brengen om de transparantie voor en bewustmaking van burgers, niet-gouvernementele organisaties, vakbonden en ondernemingen, met name kmo’s, te verbeteren, omdat het belangrijk is aan alle belanghebbenden juiste informatie te verstrekken; herinnert in dit verband aan het belang van de rechten van het Europees Parlement zoals ze zijn verankerd in de artikelen 207 en 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en van de interinstitutionele dialoog als een manier om bij te dragen tot de lopende discussies en om tot een positieve conclusie te komen; wijst andermaal op de rol van het Parlement als medewetgever voor het handelsbeleid en op zijn rol bij het toezicht op de onderhandelingen over en de effectieve uitvoering van handelsovereenkomsten, en de verbintenissen die de Voorzitter van de Commissie heeft aangegaan ter ondersteuning van de resoluties over wetgevingsinitiatieven die door het Parlement zijn goedgekeurd krachtens artikel 225 VWEU; o o o 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.