Het Europees Parlement , – gelet op het voorstel voor een besluit van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 576 – C5-0455/2003), – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (1) , – gezien de resultaten van de triloog van 13 november 2003, – gezien de uitkomst van de bemiddelingsbijeenkomst met de Raad op 24 november 2003, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A5-0456/2003 ), A. overwegende dat een mogelijke deelneming van de EU aan de wederopbouw in Irak absoluut niet te voorzien was, toen op 9 mei 1999 de financiële vooruitzichten werden goedgekeurd, B. overwegende dat de Raad in zijn eerste lezing geen bedrag voor de wederopbouw in Irak heeft opgenomen, C. overwegende dat de Commissie voorafgaande aan haar toezegging, namens de Europese Unie, op de ministersconferentie in Madrid, om de bijdrage van de Gemeenschap voor herstel en wederopbouw in Irak tot eind 2004 vast te stellen, de begrotingsautoriteit heeft geraadpleegd, D. overwegende dat het Parlement in zijn eerste lezing van de ontwerpbegroting voor 2004 een bedrag van 30 miljoen EUR voor Irak heeft gereserveerd zonder de kredieten voor bestaande beleidsinstrumenten te reduceren, maar dat de Raad in zijn tweede lezing deze kredieten wel heeft verlaagd om het hele bedrag via herschikking te kunnen financieren, 1. onderstreept dat voor het vierde achtereenvolgende jaar is besloten het flexibiliteitsinstrument, zoals voorzien in punt 24 van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999, in te zetten omdat ondanks de noodzaak om internationale crises het hoofd te bieden hiervoor sinds 2000 geen financiering kon worden gevonden binnen de oorspronkelijke maxima van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten; 2. is bereid de Europese Unie te voorzien van de nodige middelen om haar nieuwe verantwoordelijkheden in de wereld, zonder afbreuk te doen aan haar traditionele prioriteiten, te kunnen dragen; 3. hecht zijn goedkeuring aan bijgevoegd besluit; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, inclusief de bijlage, ter informatie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD over het gebruik van het flexibiliteitsinstrument voor herstel en wederopbouw in Irak overeenkomstig punt 24 van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (2) , en met name op punt 24, Gezien het voorstel van de Commissie (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Naar aanleiding van de Europese Raad van 19 en 20 juni 2003 in Thessaloniki stelde de Commissie een bijdrage van de Gemeenschap voor van 200 miljoen EUR voor de periode 2003-2004, waarvan 40 miljoen EUR in 2003 en 160 miljoen EUR in 2004. (2) Het voor 2004 voorgestelde bedrag is niet opgenomen in het voorontwerp van begroting voor 2004. Daarom heeft de Commissie voorgesteld 160 miljoen EUR op te nemen onder de nieuwe, bij nota van wijzigingen nr. 1 bij het VOB 2004 gecreëerde begrotingslijn (artikel 19 08 07). Tijdens het bemiddelingsoverleg op 24 november 2003 gingen het Europees Parlement en de Raad akkoord met deze nota van wijzigingen met een bedrag van 160 miljoen EUR de lijn die is gecreëerd voor "steun voor herstel en wederopbouw van Irak" en met gebruikmaking van het flexibiliteitsinstrument voor een bedrag van 95 miljoen EUR. HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT GENOMEN: Artikel 1 Via het flexibiliteitsinstrument wordt 95 000 000 EUR aan vastleggingskredieten verstrekt voor de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2004 (hierna "de begroting 2004"). Dit bedrag wordt geboekt onder het nieuwe artikel 19 08 07 van de begroting 2004 en in het kader van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten ("Externe maatregelen") gebruikt voor de financiering van de steun voor herstel en wederopbouw in Irak. Artikel 2 Dit besluit wordt tegelijk met de begroting 2004 gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie . Gedaan te Straatsburg, op […] Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter […] […] Het Europees Parlement , – gelet op artikel 272 van het EG-Verdrag en artikel 177 van het Euratom-Verdrag, – gelet op Besluit 2000/597/EG, Euratom van de Raad van 29 september 2000 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (1) , – gezien Verordening (EG, EURATOM) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (2) , – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (3) en de op 19 mei 2003 goedgekeurde aanpassing van de financiële vooruitzichten in verband met de uitbreiding, – gezien het voorontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2004, door de Commissie op 13 juni 2003 ingediend ( COM(2003) 400 ), – gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2004, opgesteld door de Raad op 18 juli 2003 (C5-0300/2003), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 oktober 2003 (4) over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2004, Afdeling III - Commissie (C5-0300/2003), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 oktober 2003 (5) over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2004, Afdeling I - Europees Parlement, Afdeling II - Raad, Afdeling IV - Hof van Justitie, Afdeling V - Rekenkamer, Afdeling VI - Europees Economisch en Sociaal Comité, Afdeling VII - Comité van de regio's, Afdeling VIII (A) - Europese Ombudsman, Afdeling VIII (B) - Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (C5-0300/2003), – gezien zijn amendementen en wijzigingsvoorstellen van 23 oktober 2003 (6) op het ontwerp van algemene begroting, – gezien de wijzigingen die de Raad heeft aangebracht in de door het Parlement aangenomen amendementen en wijzigingsvoorstellen op het ontwerp van algemene begroting (11357/2003 - C5-0600/2003), – gezien de resultaten van het begrotingsoverleg van 24 november 2003, – onder verwijzing naar het besluit van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2003 over het gebruik van het flexibiliteitsinstrument voor herstel en wederopbouw in Irak, overeenkomstig punt 24 van het Interinstitutioneel Akkoord (IA) van 6 mei 1999 (7) , – gezien de nota's van wijzigingen nrs. 1/2004 (14837/2003 - C5-0570/2003), 2/2004 (14838/2003 - C5-0571/2003 en 3/2004 (14839/2003 - C5-0572/2003) op het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2004, – gelet op artikel 92 en bijlage IV van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0473/2003), A. overwegende dat in nota van wijzigingen nr. 1/2004 op de ontwerpbegroting (OB) onder andere wordt voorgesteld een nieuw artikel te creëren in rubriek 4, met aanvullende kredieten voor steun ten behoeve van het herstel en de wederopbouw van Irak, en overwegende dat dit gedeelte deel uitmaakt van de stemming over de begroting, B. overwegende dat in nota van wijzigingen nr. 2/2004 op de OB een aanpassing wordt voorgesteld van de ramingen voor landbouw en internationale visserij-overeenkomsten in overeenstemming met de bepalingen van het IA van 6 mei 1999, C. overwegende dat in nota van wijzigingen nr. 3/2004 wordt voorgesteld een passende structuur op te zetten voor opneming op de begroting van de ontvangsten uit de "speciale heffing" op de salarissen van leden van de instellingen, ambtenaren en andere personeelsleden van de Gemeenschappen, D. overwegende dat de begroting voor het begrotingsjaar 2004 zoals aangenomen door het Parlement voor EU-15 99 528 miljoen EUR aan vastleggingskredieten omvat en 94 618 miljoen EUR aan betalingen; overwegende dat de overeengekomen begroting voor EU-25 111 300 miljoen EUR aan vastleggingskredieten en 99 724 miljoen EUR aan betalingskredieten omvat; overwegende dat dit betalingenniveau slechts 0,98% vertegenwoordigt van het voor 2004 geraamde BNI, vergeleken met 1,06% voor EU-15 en 1,10 % voor EU-25 zoals vastgesteld in de financiële vooruitzichten, hetgeen een marge laat van 7 655 miljoen EUR voor EU-15 en 11 829 miljoen EUR voor EU-25, E. overwegende dat rekening is gehouden met de brief van de Commissie over de uitvoerbaarheid van de aangenomen amendementen op de ontwerpbegroting 2004, F. overwegende dat het maximumpercentage van stijging (artikel 272, lid 9 van het Verdrag) in acht is genomen, G. overwegende dat het totaalbedrag aan betalingskredieten voor de EU-25 op het laagste aanvaardbare peil is gehouden, d.w.z. 2,3% hoger dan in de begroting 2003, in overeenstemming met het akkoord dat werd bereikt in het begrotingsoverleg van 24 november 2003, H. overwegende dat de begrotingsautoriteit tijdens het begrotingsoverleg van 24 november 2003 (zie bijgevoegde verklaring) overeenstemming heeft bereikt over de procedure voor de indiening van de gewijzigde begroting in verband met de uitbreiding; voorts overwegende dat het van het allerhoogste belang is dat de resultaten van de eerste lezing door het Parlement worden opgenomen in het voorontwerp van gewijzigde begroting (VOGB), teneinde de begroting voor de EU-25 op 1 mei 2004 van kracht te doen worden, I. overwegende dat het van essentieel belang is de controle op de uitvoering van de begroting voort te zetten en dat het derhalve heeft besloten de reserves voor de uitvoering op een aantal terreinen te handhaven, in overeenstemming met het in zijn eerste lezing aangenomen beginsel, 1. hecht zijn goedkeuring aan de delen van nota van wijzigingen nr. 1/2004, door de Raad vastgesteld op 25 november 2003, die geen deel uitmaken van de stemming over de begroting; 2. hecht zijn goedkeuring aan nota van wijzigingen nr. 2/2004, door de Raad vastgesteld op 25 november 2003; 3. hecht zijn goedkeuring aan nota van wijzigingen nr. 3/2004, door de Raad vastgesteld op 25 november 2003; Subsidies en onder de medebeslissingsprocedure vallende programma's 4. is ingenomen met de akkoorden die tijdens het begrotingsoverleg van 24 november 2003 zijn bereikt over de basisbesluiten voor subsidies en onder de medebeslissingsprocedure vallende programma's, zoals vastgelegd in de bijgevoegde verklaringen; Uitvoering 5. verwacht dat de Commissie grotere vastberadenheid toont met het oog op een efficiëntere uitvoering van de begroting voor 2004 zoals vastgesteld door de begrotingsautoriteit en daarbij de politieke prioriteiten van het Europees Parlement eerbiedigt; is van mening dat de Commissie dient te komen met voorstellen voor efficiëntere instrumenten voor toezicht op de uitvoering en de tijdige onderkenning van probleemgebieden; Rubriek 1: Gemeenschappelijk landbouwbeleid 6. heeft besloten zijn goedkeuring te hechten aan nota van wijzigingen nr. 2/2004 inzake landbouw en internationale visserij; is verheugd over het feit dat de Commissie in haar nota van wijzigingen rekening heeft gehouden met de prioriteiten voor de landbouwsector die het Parlement voor de eerste lezing had gesteld en waarbij het onder meer ging om de volgende punten: 7. stelt vast dat de geactualiseerde cijfers voor subrubriek 1a overeenkomen met 40 254,3 miljoen EUR voor de EU-25, waardoor er een marge overblijft van 2 523,7 miljoen EUR onder het plafond van de financiële vooruitzichten, terwijl de marge in het VOB 1 431,2 miljoen EUR bedroeg; stelt voorts vast dat er, ten aanzien van plattelandsontwikkling, in de nota van wijzigingen diverse wijzigingen zijn aangebracht zonder verandering van het totaalbedrag, dat overeenkomt met het plafond van subrubriek 1b (4 803 miljoen EUR); 8. is verheugd over het feit dat de Raad zijn goedkeuring heeft gehecht aan nota van wijzigingen nr. 2/2004 en heeft besloten de bedragen van het VOB opnieuw op te nemen op alle landbouwbegrotingslijnen waarin door de Commissie in haar nota van wijzigingen geen veranderingen zijn aangebracht; 9. neemt nota van de schatting van de Commissie dat het niveau van de kredieten op post 17 04 02 (Andere maatregelen op veterinair gebied, op het gebied van dierenwelzijn en van de volksgezondheid) hoog genoeg is om de ontwikkeling van marker-vaccins te financieren; is niettemin bereid in de loop van 2004 de noodzakelijke kredieten beschikbaar te stellen met behulp van een verzoek om kredietoverschrijving indien blijkt dat het niveau van de kredieten te laag is; 10. is ingenomen met de opmerkingen bij artikel 11 03 01 in nota van wijzigingen nr. 2 met betrekking tot de uitsplitsing van de kredieten voor internationale visserijovereenkomsten in financiële bijdragen (142 miljoen EUR aan vastleggingen en betalingen) en specifieke/overige maatregelen (26,3 miljoen EUR aan vastleggingen en 30,8 miljoen EUR aan betalingen); Rubriek 2: Structurele maatregelen 11. blijft bezorgd over het hoge niveau van de nog uitstaande verplichtingen en de aanhoudende groei ervan; verzoekt de Commissie om in het eerste kwartaal van 2004 een diepgaande beoordeling voor te leggen van de situatie van de betalingen uit de structuurfondsen, in het bijzonder met betrekking tot de resterende betalingen die verband houden met de vorige programmeringsperiode 1994-1999, per fonds en per land, en de gevolgen van de tenuitvoerlegging van de N + 2-regel; herinnert de Commissie aan haar toezegging een gewijzigde begroting voor te leggen indien het niveau van de beschikbaar gestelde betalingskredieten in de loop van 2004 onvoldoende zou blijken te zijn; Rubriek 3: Interne beleidsmaatregelen 12. stelt vast dat de Raad vrijwel geen van de amendementen van het Parlement heeft overgenomen; betreurt met name de houding van de Raad om slechts marginale steun te verlenen aan voorstellen van het Parlement inzake proefprojecten en voorbereidende acties, ondanks het feit dat de bepalingen inzake de financiering hiervan gezamenlijk zijn overeengekomen in het IA van 6 mei 1999 en de in punt 37 vastgelegde plafonds volledig zijn geëerbiedigd; 13. bevestigt dat het toezicht op de buitengrenzen van de Unie een prioriteit blijft; heeft derhalve besloten een bedrag van 19,8 miljoen EUR aan vastleggingen op te nemen voor het ARGO-programma, zoals aanbevolen door de Commissie en goedgekeurd door de Raad; 14. steunt de oplossing met betrekking tot de financiering van InfoPoints, zoals voorgesteld door de Commissie en overeengekomen in de verklaring die is aangenomen tijdens het begrotingsoverleg van 24 november 2003 (bij deze resolutie gevoegd); herhaalt zijn verzoek aan de Commissie met betrekking tot het nemen van overgangsmaatregelen om de voortzetting van de EU-financiering voor acties en programma's op het gebied van het voorlichtingsbeleid te verzekeren, met name met het oog op de Europese verkiezingen en met inachtneming van de bepalingen van het Financieel Reglement; 15. is ingenomen met de constructieve reacties van de Commissie, sommige commissies van het Parlement en de agentschappen zelf op de eerste-lezingsamendementen betreffende de gedecentraliseerde agentschappen; is van mening dat het toezicht van het EP op politiek en begrotingsniveau moet worden versterkt in verband met de tendens om in de toekomst meer agentschappen op te richten en de aanzienlijke en toenemende gevolgen die de agentschappen zullen hebben voor rubriek 3; verzoekt zijn commissies hun activiteiten meer te coördineren, mede in het licht van de bepalingen van het Financieel Reglement, zodat een samenhangende benadering van het Parlement op dit gebied kan worden gewaarborgd; 16. heeft besloten het besluit van de Raad ten aanzien van het personeel van de agentschappen te bekrachtigen; is van opvatting dat in het personeelsbeleid van de agentschappen de bepalingen van het Financieel Reglement, het Statuut van de ambtenaren alsmede de beste praktijken bij de instellingen in het algemeen moeten worden gevolgd; 17. is van mening dat de Commissie de richtsnoeren met betrekking tot het personeelsbeleid voor aanvang van de begrotingsprocedure 2005 bekend dient te maken, met name ten aanzien van het aantal vacante posten, het aantal bevorderingen en het niveau van de aanwervingen en een standaard carrièreprofiel; verzoekt de agentschappen in verband hiermee de Commissie de noodzakelijk gegevens te verschaffen, met name over hun organigrammen; 18. verzoekt alle agentschappen een loopbaan- en bevorderingsbeleid in te voeren dat overeenkomt met dat van de Commissie of de andere instellingen; Rubriek 4: Externe maatregelen 19. is ingenomen met het bereikte akkoord over financiering voor de wederopbouw van Irak, waarbij het tijdens de donorconferentie in Madrid indicatief door de EU toegezegde bedrag van 200 miljoen EUR - voor de periode 2003-2004 - volledig is gehandhaafd, dat zal worden uitgevoerd op basis van de door het Parlement op 24 september 2003 (8) goedgekeurde beleidsrichtnoeren; herinnert eraan dat het de verantwoordelijkheid van de Unie is om haar bijdragen op de langere termijn te baseren op de behoeften van het Iraakse volk en de politieke en institutionele voortgang die wordt gemaakt; 20. stelt met tevredenheid vast dat zijn verbintenis in verband met Irak is nagekomen met handhaving van zijn bestaande prioriteiten op het gebied van het externe beleid, zoals de wereldwijde strijd tegen armoede in diverse geografische regio's, de bestrijding van HIV/AIDS, bevordering van de mensenrechten, consolidatie van de rechtsstaat en de ontwikkeling van burgerrechten; betreurt echter dat de onbuigzaamheid van de Raad heeft moeten leiden tot besnoeiingen op van andere gevestigde beleidsterreinen en/of geografische regio's; 21. neemt nota van de door de Commissie verstrekte documentatie over haar procedures in verband met niet-overheidsactoren, met inbegrip van NGO's; is van mening dat de ontvangen informatie bijdraagt tot grotere duidelijkheid over de toewijzing van financiële middelen op dit gebied en voldoende is; is niettemin van opvatting dat een nadere analyse noodzakelijk is; handhaaft derhalve de reserves die in eerste lezing waren gecreëerd en is voornemens om in de loop van 2004 actie te ondernemen in verband met de verstrekte informatie, in het bijzonder met betrekking tot de uitzonderingen op het beginsel van open aanbesteding waarvan de Commissie melding maakt; onderstreept dat de reserves kunnen worden vrijgemaakt zodra aanvullende antwoorden van de Commissie zijn ontvangen en bestudeerd; 22. is van opvatting dat het met de Raad bereikte akkoord over het GBVB, ten aanzien van de praktische tenuitvoerlegging van de punten 39 en 40 van het IA van 6 mei 1999, en de gezamenlijke verklaring van 25 november 2002 een belangrijke stap voorwaarts vormen voor de politieke dialoog en een vroegtijdige waarschuwing bij toekomstige optredens in het kader van het GBVB; heeft derhalve besloten de kredieten voor het GBVB substantieel te verhogen, met name om de nieuwe politiemissie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië te kunnen starten, op voorwaarde echter dat de nieuwe bepalingen inzake samenwerking/raadpleging tussen Parlement en Raad volledig worden geëerbiedigd en de kwaliteit van het jaarlijkse verslag over het GBVB (meer beleidsgeoriënteerd en toekomstgericht) wordt verbeterd; 23. heeft besloten de begrotingsstructuur voor mijnopruimingsactiviteiten op Cyprus (post 22 02 09) op te zetten met een p.m.-boeking; verzoekt de Commissie echter in haar voorontwerp van gewijzigde begroting rekening te houden met de resultaten van de stemming na de eerste lezing door het Parlement en te komen met een voorstel voor het daarmee overeenstemmende bedrag; 24. herbevestigt zijn steun voor de oprichting van een bi-regionaal solidariteitsfonds in het kader van de samenwerking met Latijns-Amerika; verzoekt de Commissie om, in afwachting van het van kracht worden van de rechtsgrondslag, de passende maatregelen te nemen op basis van amendement nr. 0692 uit zijn eerste lezing van de ontwerpbegroting voor 2004 en het voorstel inzake wijziging van Verordening (EG) nr. 2258/96, zoals in eerste lezing door het Parlement gewijzigd; Rubriek 5: Administratieve uitgaven 25. heeft besloten de noodzakelijke kredieten beschikbaar te stellen voor de instelling van 247 posten op het organigram van de Commissie; verlangt echter dat deze posten worden geautoriseerd op voorwaarde dat de Commissie de door het Parlement goedgekeurde proefprojecten en voorbereidende acties uitvoert, met name door de procedures voor oproepen tot indiening van blijken van belangstelling op gang te brengen, door toereikende menselijke hulpbronnen toe te wijzen en uiteindelijk door volledige integratie ervan in het wetgevingsprogramma; 26. neemt met belangstelling kennis van de verklaring van de heer Prodi dat de doeltreffende werking van de Commissie nog steeds problemen stelt en dat nog hervormingen nodig zijn; heeft derhalve besloten de kredieten voor de resterende 25 posten waarom de Commissie heeft verzocht in de reserve te houden tot de Commissie het Parlement een algemene evaluatie voorlegt, niet alleen van de maatregelen die in het kader van de hervormingen zijn genomen, maar in het bijzonder ook van wat nog moet worden gedaan om de hervorming uiterlijk op 15 februari 2004 met succes af te ronden; 27. ziet de goedkeuring van gewijzigde begroting nr. 8/2003 als onderdeel van een algehele oplossing voor de situatie in rubriek 5; heeft besloten een afdoende marge over te laten voor de kosten van opkomende extra behoeften, waaronder de financiering van Europese politieke partijen, de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en de salarisaanpassing voor het personeel; stelt vast dat er in de loop van 2004 gewijzigde begrotingen aan de begrotingsautoriteit zullen worden voorgelegd om de financiële middelen voor deze behoeften beschikbaar te maken; 28. merkt op dat de uitbreiding gepaard gaat met de aanwerving van een aantal ambtenaren uit de nieuwe lidstaten; herinnert eraan dat het beginsel van geografische evenwichtigheid dat is vastgelegd in het Statuut van de ambtenaren voor alle lidstaten moet worden geëerbiedigd; doet, rekening houdend met hun bestuurlijke autonomie, een beroep op alle instellingen om dit beginsel toe te passen bij het aanwerven van ambtenaren met de vereiste kwalificaties voor zowel vacante als nieuw ingestelde posten; 29. herhaalt het in zijn resolutie van 19 december 2002 over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2003 (9) geformuleerde verzoek aan de Commissie om zo spoedig mogelijk een voorstel in te dienen om de kwestie van het opzetten van een centrum voor dagopvang en een tehuis voor gehandicapte kinderen van Europese ambtenaren op te lossen; wijst erop dat het aantal betrokken kinderen gezien de komende uitbreiding van de Europese Unie allicht nog zal toenemen; Overige afdelingen 30. merkt op dat rubriek 5 in 2005 onder aanzienlijke druk zal komen als gevolg van onder andere de effecten van de nieuwe ramingen van het bruto nationaal inkomen op de technische aanpassing van de financiële vooruitzichten en de daaruit voortvloeiende verlaging van het plafond; herinnert eraan dat alle secretarissen-generaal van de instellingen in het derde verslag over de ontwikkeling van rubriek 5 een raming hebben voorgelegd van de behoeften in 2005; wijst erop dat voorgelegde raming niet meer verenigbaar is met het aangepaste plafond van de financiële vooruitzichten in 2005; dringt er derhalve bij alle instellingen op aan hun behoeften nauwkeurig vast te stellen en in te perken wanneer zij hun ramingen van de uitgaven in 2005 indienen, zodat het plafond van rubriek 5 niet wordt overschreden, zoals ook is vastgelegd in de bijgevoegde verklaring over rubriek 5; 31. gelast zijn Bureau en zijn secretaris-generaal om bij de opstelling van de begrotingsramingen voor 2005 een soepele en snelle financiële structuur uit te werken voor de betaling uit de begroting van het Parlement van de diverse kosten die verband houden met zijn betrokkenheid bij de Parlementaire Vergadering van de Wereldhandelsorganisatie, en hiertoe in het begrotingsjaar 2004 passende maatregelen te nemen; o o o 32. verzoekt zijn Voorzitter te verklaren dat de begroting definitief is aangenomen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Rekenkamer, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's, de Europese Ombudsman, de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en de overige betrokken instellingen en organen. BIJLAGE Gemeenschappelijke verklaring over de administratieve uitgaven in 2005 en 2006 "De Commissie verklaart dat de financiering van de voor de salarissen voorgestelde aanpassing en van de in het VOB 2004 door alle Instellingen gevraagde nieuwe posten in overeenstemming is met de huidige bovengrenzen en ramingen voor de administratieve uitgaven van 2004 tot en met 2006. Om evenwel rekening te houden met de meest recente beschikbare gegevens en economische voorspellingen, zal de Commissie in december, vóór de procedure voor 2005, technische aanpassingen van de financiële vooruitzichten vaststellen aan de hand van de bewegingen van het BNI en de prijzen, conform het IA . Voornamelijk door de waardevermindering van het Britse pond ten opzichte van de euro in 2003 zullen deze aanpassingen resulteren in een verlaging van de huidige bovengrenzen, behoudens die voor rubriek 1 en de Structuurfondsen. Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie roepen de secretarissen-generaal van alle instellingen en de directeuren van niet-zelffinancierende gedecentraliseerde communautaire organen op om uiterlijk vóór eind februari 2004 hun ramingen van de administratieve uitgaven dienovereenkomstig bij te stellen, zodat het VOB 2005 beneden deze nieuwe bovengrens kan blijven." ________________________ Gemeenschappelijke verklaring over de EU-25 begroting "Het Europees Parlement en de Raad: Herinnerend aan de verklaring die zij tijdens de overlegvergadering van 16 juli 2003 over de begrotingsprocedure 2004 hebben aangenomen; - wat de overige rubrieken (4, 5, 6 en 7) betreft, merken zij op dat de begroting zoals die in december wordt goedgekeurd, reeds de bedragen voor de uitgebreide Unie zal bevatten." ________________________ Verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de programma's waarvoor de medebeslissingsprocedure geldt "Onder verwijzing naar de gemeenschappelijke verklaring van 16 juli 2003 en na een politiek akkoord te hebben bereikt over de indicatieve referentiebedragen die moeten worden opgenomen in de basisbesluiten van de communautaire programma's die na de uitbreiding in het kader van de medebeslissingsprocedure worden vastgesteld, verzoeken het Parlement en de Raad de Commissie onverwijld passende wetgevingsvoorstellen in te dienen, en verklaren zij alles in het werk te zullen stellen om in de medebeslissingsprocedure tijdig de nodige aandacht te besteden aan de aan deze verklaring gehechte bedragen, zodat zij bij de inwerkingtreding van het Toetredingsverdrag kunnen worden toegepast. Naam van het programma (periode die wordt bestreken door de programma's waarvan de basisbesluiten zijn aangenomen) Referentiebedrag Vastgestelde bedragen Verschil EU-15 EU-25 EU-10 6e kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (02-06) 17 500,000 19 235,000 1 735,000 Netten voor gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) (02-04) 74,000 75,500 1,500 Arbeidsmarkt (02-06) 55,000 62,300 7,300 Maatregelen ter bestrijding en voorkoming van uitsluiting (02-06) 75,000 85,040 10,040 Herstructurering van het stelsel voor landbouwenquêtes 12,850 26,400 13,550 Tapas - (03-07) 5,000 11,650 6,650 LUCAS/MARS (04-07) 7,850 14,750 6,900 Marco Polo-programma (03-06) 75,000 100,000 25,000 Naam van het programma (periode die wordt bestreken door de programma's waarvan de basisbesluiten zijn aangenomen) Referentiebedrag Vastgestelde bedragen Verschil EU-15 EU-25 EU-10 Financiële steun aan projecten van gemeenschappelijk belang van het trans-Europees vervoersnet en de energie-infrastructuren (00-06) 4 325,000 4 580,000 255,000 Programma "Intelligente energie voor Europa" (03-06) 200,000 250,000 50,000 Bescherming van de bossen (03-06) 61,000 65,000 4,000 Communautair actieprogramma ter ondersteuning van NGO's die voornamelijk werkzaam zijn op het gebied van milieubescherming (02-06) 32,000 34,300 2,300 LIFE III (financieringsinstrument voor het milieu (2000 - 2004)) - acties op communautair grondgebied (01-04) 640,000 649,900 9,900 Communautair samenwerkingskader ter bevordering van duurzame ontwikkeling in het stedelijk milieu (01-04) 14,000 14,800 0,800 Communautaire samenwerking op het gebied van verontreiniging van de zee (00-06) 7,000 12,600 5,600 Actie tegen illegale en schadelijke inhoud op internet (03-04) 13,300 14,100 0,800 Trans-Europese telecommunicatienetwerken (00-06) 275,000 294,880 19,880 Douane 2007 (03-07) 133,000 165,550 32,550 Fiscalis 2007 (communautair programma ter verbetering van het functioneren van de belastingstelsels in de interne markt) (03-07) 44,000 67,250 23,250 Socrates (00-06) 1 850,000 2 060,000 210,000 Kaderprogramma voor cultuur (00-04) 167,000 170,700 3,700 Media-opleiding (uitvoering van een opleidingsprogramma voor vakmensen van de audiovisuele programma-industrie (01-05) 50,000 52,000 2,000 Europees jaar van opvoeding door de sport (03-04) 11,500 12,100 0,600 Naam van het programma (periode die wordt bestreken door de programma's waarvan de basisbesluiten zijn aangenomen) Referentiebedrag Vastgestelde bedragen Verschil EU-15 EU-25 EU-10 Jeugd (00-06) 520,000 605,000 85,000 Communautaire activiteiten ten behoeve van de consumenten (04-07) 72,000 81,800 9,800 Volksgezondheid (2003 - 2008) 312,000 353,770 41,770 Beleid inzake statistische informatie (03-07) 192,500 220,600 28,100 Netwerk voor intracommunautaire statistieken (Edicom) (01-05) 51,200 53,600 2,400 Modinis (03-05) 21,000 22,440 1,440 TOTAAL 26 783,350 29 364,630 2 581,280 TER INFORMATIE: REFERENTIEBEDRAGEN EU-25 VAN DE PROGRAMMA'S DIE REEDS ZIJN AANGENOMEN OF BINNENKORT WORDEN AANGENOMEN IN HET KADER VAN DE MEDEBESLISSINGSPROCEDURE Naam van het programma (periode die wordt bestreken door de programma's waarvan de basisbesluiten zijn aangenomen) Oud bedrag Nieuw referentiebedrag Verschil EU-15 EU-25 EU-10 E-leren (04-06) 33,000 44,000 11,000 Erasmus Mundus (04-08) 180,000 230,000 50,000 Maatregelen ter voorkoming van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen - Daphne II (04-08)* 41,000 50,000 9,000 TOTAAL 254,000 324,000 70,000 ALGEMEEN TOTAAL 27 037,350 29 688,630 2 651,280 *wordt binnenkort aangenomen, akkoord over het bedrag tussen Raad en EP Het Europees Parlement en de Raad herinneren hun respectieve organen eraan dat in de wetgevingsprocedure onder alle omstandigheden de aanpassing en herziening van de financiële vooruitzichten met het oog op de uitbreiding, zoals goedgekeurd op 9 april 2003, in acht moet worden genomen en voldoende ruimte moet worden gelaten voor toekomstige programma's, inclusief de niet op medebeslissing gebaseerde programma's." ________________________ Gemeenschappelijke verklaring over de basisbesluiten voor subsidies (ex A-30) - de lijst van begunstigden moet worden opgenomen in het basisbesluit van de programma's voor actief Europese burgerschap en cultuur voor de jaren 2004 en 2005, zoals goedgekeurd in eerste lezing van de ontwerp-begroting voor 2004 door het Europees Parlement. Het Europees Parlement en de Raad verzoeken de Commissie alle voorbereidingen te treffen om de begroting 2004 onmiddellijk na de goedkeuring van de basisbesluiten te kunnen uitvoeren. Om de uitvoering te bespoedigen, zullen de voor subsidiëring van huishoudelijke uitgaven goedgekeurde bedragen in de begrotingsonderdelen, en niet in de reserve worden opgenomen. De Commissie zal evenwel niet tot uitvoering overgaan vóór de basisbesluiten zijn vastgesteld. Als die vaststelling pas in 2004 gebeurt, moeten aan die besluiten overgangsbepalingen voor de periode voorafgaand aan de vaststelling worden toegevoegd waarbij bij wijze van uitzondering wordt toegestaan om de in artikel 112, lid 2, van het Financieel Reglement bedoelde overeenkomsten vóór 30 juni 2004 te ondertekenen." Periode 2004-2006 (behalve Gelijkheid: 2004-2005) Overeengekomen bedragen Jeugd 13,000 Opleiding en onderwijs 77,000 Cultuur 19,000 Financiële belangen 11,775 Gelijke kansen 2,200 Burgerschap 72,000 Buitenlandse betrekkingen 4,100 Totaal 199,075 in miljoenen euro's Verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de Info-points en de informatie- en adviescentra voor het platteland "Beide instellingen bevestigen het belang dat zij hechten aan de werking van het systeem van Info&nbhy;points en informatie- en adviescentra (Carrefours) en aan de oplossing van de huidige problemen. In dit verband zijn het Parlement en de Raad ingenomen met het voornemen van de Commissie om een overgangsbesluit vast te stellen op grond waarvan de subsidies aan de Info-points en de centra voor het platteland, die momenteel financiële steun uit de EU-begroting ontvangen, in 2004 kunnen worden voortgezet. Dit besluit zal vergezeld gaan van specifieke monitoring- en controlemaatregelen. Zij verzoeken de Commissie om, met inachtneming van het financieel reglement, naar een definitieve oplossing te zoeken." ________________________ Het Europees Parlement , – gelet op de artikelen 268 en 269 van het EG-Verdrag, – gezien Besluit 2000/597/EG,Euratom van de Raad van 29 september 2000 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (1) , – gezien Verordening(EG) nr. 2040/2000 van de Raad van 26 september 2000 betreffende de begrotingsdiscipline (2) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (3) , – gezien Besluit 91/400/EGKS, EEG van de Raad en de Commissie van 25 februari 1991 betreffende de sluiting van de vierde ACS-EEG-Overeenkomst (4) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende de volledige opneming van de ontwikkelingssamenwerking met de ACS-landen in de begroting van de Europese Unie (SEC(2003) 241/2), – gezien de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, op 23 juni 2000 te Cotonou ondertekend (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 november 2003 over de grotere Europese nabuurschap: een nieuw kader voor de betrekkingen met de oostelijke en zuidelijke buurlanden (6) , – gezien het verslag van de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid (A5&nbhy;0434/2003), A. overwegende dat de Unie sinds 1988 beschikt over een meerjarig uitgavenplan met als doel te voorzien in voldoende kredieten om de grote beleidsprioriteiten op middellange termijn te kunnen financieren, B. overwegende dat de financiële vooruitzichten van 1988 tot nu 48 keer moesten worden herzien wegens de onmogelijkheid om soepel op nieuwe omstandigheden te kunnen inspelen, C. overwegende dat het maximum van rubriek 4 – externe acties – van de financiële vooruitzichten voor de periode 2000-2006 ontoereikend is gebleken om het hoofd te kunnen bieden aan de vele internationale crisissen die zich sedertdien hebben voorgedaan, met als gevolg dat voor de jaren 2000-2003 het flexibiliteitsinstrument reeds moest worden aangesproken voor een bedrag van 600 miljoen EUR, D. overwegende dat de begrotingsautoriteit de laatste jaren ook een beroep heeft moeten doen op de reserve voor noodhulp (rubriek 6) en besloten heeft om de ruimte voor toepassing van dit instrument gedurende de begrotingsprocedure 2003 te vergroten teneinde de communautaire steun naar aanleiding van de verscheidene internationale crisissen aan te vullen, E. overwegende dat de financiële bepalingen in het ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa de uiteindelijke beslissing over het maximum van de eigen middelen aan de Raad overlaten, hetgeen een verhoging van het maximum van de eigen middelen op middellange termijn weinig waarschijnlijk maakt, en dat het huidige maximum dus mogelijk ook voor het volgende financiële kader als referentie zal dienen, F. overwegende dat tijdens de jongste begrotingsjaren het uitgavenpeil ruim onder het maximum van de eigen middelen is gebleven, namelijk om en bij de 1,02%, hetgeen een aanzienlijke gebudgetteerde marge onder het huidige maximum heeft opgeleverd, G. overwegende dat het volume van de kredieten die momenteel aan externe maatregelen (rubrieken 4 en 7) worden besteed iets minder dan 9% van de totale begroting van de Unie uitmaakt, H. overwegende dat de nieuwe buitengrenzen van de uitgebreide Unie nieuwe betrekkingen van goed nabuurschap impliceren en dat de belangrijke wijzigingen van het buitenlands en veiligheidsbeleid na de conflicten in de afgelopen jaren naast de noodzakelijke politieke oplossingen extra financiële ruimte verlangen om de veiligheid, stabiliteit en economische ontwikkeling te versterken, I. overwegende dat het nieuwe ontwerpverdrag onder meer beoogt de zichtbaarheid van de Unie op het vlak van de vertegenwoordiging naar buiten toe te verbeteren door een minister van Buitenlandse Zaken in te stellen, J. overwegende dat de algemene begroting van de EU onder rubriek 4 van de financiële vooruitzichten voorziet in middelen voor ontwikkelingssamenwerking en andere externe maatregelen via geografische programma's, sectoriële maatregelen en het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid, K. overwegende dat de middelen die onder rubriek 4 zijn uitgetrokken grotendeels bestemd zijn voor ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp (52% zonder de samenwerking met de mediterrane ontwikkelingslanden), L. overwegende dat rubriek 7 ''Pretoetredingsstrategie", die in verband met de aanpassing van de financiële vooruitzichten met het oog op de uitbreiding was herzien, de steun van de Unie aan Roemenië, Bulgarije en Turkije omvat, M. overwegende dat het EP herhaaldelijk heeft aangedrongen op de budgettering van het EOF in naam van de principes van eenheid en transparantie van de begroting en met als doel de doeltreffendheid van de communautaire steun in een internationale context te verhogen, N. overwegende dat armoedebestrijding en ontwikkeling doelstellingen van het EOF zijn en dat het Parlement zich ertoe heeft verplicht om deze doelstellingen te bereiken door middel van projecten die armoede moeten uitroeien, O. overwegende dat de Commissie het lopende hervormingsproces moet verdiepen door te streven naar harmonisatie en vereenvoudiging van financiële en administratieve procedures en overwegende dat de nieuwe bepalingen van het financieel reglement als doel hebben de uitvoering van de communautaire beleidsmaatregelen te verbeteren door transparantie, doeltreffendheid, goed financieel beheer en het geven van verantwoordelijkheid, P. overwegende dat de Commissie een kader van algemene richtsnoeren voorbereidt met het oog op de presentatie van een nieuw financieel pakket voor de periode na 2006, Q. overwegende dat de Commissie moet werken aan de opstelling van ad hoc criteria voor de toewijzing van middelen om de doelstellingen van externe maatregelen te helpen bereiken, rekening houdend met het feit dat verschillende situaties verschillende instrumenten vereisen, Toekomstig financieel kader 1. is van oordeel dat het tot de verantwoordelijkheid van het Parlement als tak van de begrotingsautoriteit behoort om het startsein te geven voor een reflectie over de toekomstige behoeften van de uitgebreide Unie op het vlak van de externe uitgaven enerzijds en de vaststelling van het financiële kader anderzijds; 2. neemt kennis van de lopende besprekingen en voorbereidingen in de Commissie over toekomstige politieke prioriteiten voor een herzien financieel kader na 2006; acht deze kwestie van groot belang en meent dat hierover een brede discussie met Parlement en Raad moet worden gevoerd alvorens de Commissie haar voorstellen indient; meent dat dit besluit het prerogatief moet zijn van de nieuw te vormen Commissie zodra deze haar eigen prioriteiten heeft vastgesteld, en dat de uiteindelijke beslissing door de begrotingsautoriteit moet worden genomen; 3. onderstreept dat het huidige Parlement in het licht van de aanstaande Europese verkiezingen geen beslissingen moet nemen die de beslissingsruimte beperken van het nieuwe Parlement dat in juni 2004 wordt gekozen; verzoekt de Commissie en de Raad met aandrang om bij de opstelling van het tijdschema voor de interinstitutionele onderhandelingen met deze politieke gebeurtenis rekening te houden; 4. bevestigt zijn advies van 24 september 2003 over de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie (7) volgens welk het Parlement zijn bevoegdheid tot goedkeuring van het meerjarig financieel kader alleen bevredigend kan uitoefenen als na de Intergouvernementele Conferentie snel interinstitutionele onderhandelingen worden geopend over de structuur van dit kader en de aard van de gevolgen ervan voor de begrotingsprocedure; 5. is van mening dat het toekomstige financiële kader de Europese Unie de mogelijkheid moet bieden om in de wereld de rol te spelen die ze ambieert; verzoekt de Commissie een voorstel te doen voor beleidsmaatregelen die in het kader van deze uitgavenrubriek zouden kunnen worden gefinancierd, met het oog op de definitie van het financieel kader voor de externe acties, rekening houdend met de opgedane ervaring en de verwachte toekomstige behoeften; 6. herinnert er in dat verband aan dat de maxima van rubriek 4 van de vigerende financiële vooruitzichten, maxima die op verzoek van de Raad zijn vastgesteld op basis van de begroting van 1999 en niet op basis van het laatste jaar van de vorige financiële vooruitzichten, niet volstonden om de behoeften van de Unie op het gebied van de externe maatregelen te dekken; 7. is van mening dat financiële behoeften als gevolg van internationale crisissen en/of gebeurtenissen, die niet waren voorzien op het moment waarop de begroting werd opgesteld en waaraan snel tegemoet moet worden gekomen, niet ten koste mogen gaan van voorziene financiële verplichtingen, daar dit de geloofwaardigheid en doeltreffendheid van het externe EU-beleid op het spel zet; 8. wijst erop dat het flexibiliteitsinstrument als bedoeld in punt 21 van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 ter financiering van nauwkeurig omschreven uitgaven die niet kunnen worden bekostigd binnen de bestaande limieten van één of meer rubrieken, in 2000, 2001 en 2002 (en er is al een voorstel van de Commissie voor 2004) ingezet moest worden om te kunnen inspelen op onvoorziene internationale meerjarige crisissen, hetgeen niet overeenstemt met zijn aanvankelijke doelstelling; 9. wijst erop dat het bij voortduring aanspreken van het flexibiliteitsinstrument of welk ander reddingsmiddel dan ook geen goede basis is voor de totstandbrenging van een coherent buitenlands beleid; meent dat het beste voor flexibiliteit kan worden gezorgd door een redelijke marge onder het maximum in het hoofdstuk op te nemen; acht het van wezenlijk belang dat de begrotingsplanning voor de periode na 2006 voorziet in maxima die het de Europese Unie mogelijk maken een effectief buitenlands beleid te voeren; 10. constateert dat het maximum van de eigen middelen momenteel is vastgesteld op 1,24% van het BNI van de lidstaten, hetgeen, op basis van de begrotingen van de jongste jaren, die 1,01 of 1,02% van het BNI uitmaken, een potentiële marge van jaarlijks 16,5 miljard EUR. oplevert, stelt daarom voor een passend deel van deze potentiële marge uit te trekken voor externe maatregelen; 11. verzoekt de Commissie deze hypothese te onderzoeken en voorstellen op tafel te leggen voor een betere besteding van de marge onder het maximum van de eigen middelen als vastgesteld door Besluit 2000/597/EG, Euratom; 12. verzoekt zijn bevoegde commissie voorstellen te doen om de mogelijkheid te onderzoeken begrotingsmechanismen te creëren met als doel de beschikbare marges te verhogen en een antwoord te vinden op de problemen die zijn gerezen door het systematisch aanspreken van het flexibiliteitsinstrument om de financieringsproblemen van deze rubriek op te lossen, met name het gebruik van onbenutte begrotingskredieten voor dringende externe maatregelen, bv. het gebruik van onbenutte kredieten van hetzelfde begrotingsjaar uit verschillende categorieën (negatieve reserve), eventueel in combinatie met een speciaal fonds dat wordt gevoed met kredieten afkomstig van onderbesteding van betalingsverplichtingen van het voorafgaande jaar; meent dat voor activering van deze instrumenten toestemming van de begrotingsautoriteit nodig is; 13. verzoekt de bevoegde instanties de mogelijkheid te onderzoeken om de rol van de Europese Investeringsbank te versterken om te zorgen dat een reeks instrumenten beschikbaar blijft voor het ondersteunen van externe acties, en dat met name technische bijstand en leningen een passende rol kunnen spelen in gevallen waarin zij op doeltreffende wijze kunnen worden ingezet; 14. vraagt zich af of het nodig is drie afzonderlijke rubrieken voor externe maatregelen te behouden en stelt voor de structuur van het toekomstige financiële kader te herzien en zo de mogelijkheid te scheppen de kredieten doeltreffend te besteden en de politieke zichtbaarheid te verbeteren; is in dit verband bereid diverse opties te overwegen waaronder het maken van onderscheid tussen verschillende niveaus van externe actie, zoals pretoetredingssteun, intensievere buurtschapssamenwerking zoals vastgelegd door de nieuwe grenzen van de Unie, GBVB en geografische, selectieve of structurele hulp aan diverse andere regio's in de wereld; Politieke richtsnoeren 15. wijst erop dat de rol van de Europese Unie in de wereld ook zal worden afgemeten aan haar vermogen om conflicten te voorkomen en aan de snelheid van haar reactie- en interventievermogen in conflictgebieden; acht het onontbeerlijk dat de middelen voor het GBVB in het toekomstige financiële kader worden aangepast, mits duidelijk gekoppeld aan verdere communautarisering van het GBVB, onder meer door versterking van de rol van de andere instellingen (Parlement en Commissie) bij het vaststellen van prioriteiten en bij de besluitvorming en door voorafgaande informatie van de begrotingsautoriteit; is van mening dat de desbetreffende voorstellen die vervat zijn in het ontwerpverdrag een stap in de goede richting zijn; 16. bevestigt zijn standpunt ten gunste van een budgettering van het EOF onder voorbehoud van een nader onderzoek van de bovengenoemde mededeling van de Commissie, mits de bijdragen zo worden vastgesteld dat de kredieten voor de armste landen op peil blijven en op voorwaarde dat de budgettering niet ten koste gaat van de ontwikkelingssamenwerking die door de algemene begroting wordt gefinancierd, en dat het plafond van de financiële vooruitzichten en, zonodig, het maximum van de eigen middelen naar verhouding wordt aangepast; 17. acht het noodzakelijk dat de ontwikkelingssamenwerking wordt geconcentreerd en gerationaliseerd door het EOF in de algemene begroting op te nemen, door de coördinatie en samenhang tussen geografische en sectoriële programma's te verbeteren en aldus tot een geleidelijke synergie tussen alle bestaande instrumenten te komen en door snelle en transparante procedures voor de uitvoering van de begroting te garanderen, teneinde de externe acties van de Unie in het algemeen te rationaliseren; 18. verwacht dat de Commissie de nieuwe bepalingen van het financieel reglement toepast om de uitvoering van de communautaire beleidsmaatregelen te verbeteren, in het bijzonder wat de externe acties betreft, en alle aanvullende voorstellen in verband met de aspecten wetgeving en beheer bestudeert die de tenuitvoerlegging van de steun voor de toekomstige externe acties van de Unie kunnen verbeteren; 19. meent dat op activiteiten gebaseerde budgettering een extra middel kan zijn om de efficiëntie, uitwerking en doelmatigheid van externe maatregelen te beoordelen en een besluit te nemen over prioriteiten en negatieve prioriteiten van het extern beleid; 20. herhaalt zijn verzoek dat de Commissie de kwantitatieve en kwalitatieve vooruitgang zou beoordelen die voortvloeit uit de hervorming van de buitendiensten; verwacht eveneens dat de Commissie haar inspanningen zal opvoeren om de opgelopen vertraging te compenseren; 21. bevestigt dat het de bevordering van een "preventiecultuur" beschouwt als de kern van maatregelen van de EU op het gebied van de buitenlandse betrekkingen en verlangt van de Commissie dat zij dit consequent bij haar planning van zowel het GVDB als het buitenlands beleid algemeen toepast en verder ontwikkelt; wijst in dit verband op diverse resoluties van het Parlement en op het door de Europese Raad van Göteborg op 15 en 16 juni 2001 vastgestelde programma ter voorkoming van gewelddadige conflicten; 22. herhaalt dat administratieve procedures en vereisten moeten worden vereenvoudigd, vooral voor kleine projecten die voor het daarmee gemoeide geld veel opleveren, om te komen tot een meer op resultaat gericht beleid; 23. is van mening dat het toekomstige financiële kader moet worden herzien om een onderscheid te maken tussen de verschillende soorten externe maatregelen, die verschillende kenmerken hebben en waarvoor de financiële behoeften apart moeten worden bezien: pretoetredingssteun, buurtschapssamenwerking binnen de nieuwe grenzen van de Unie, ontwikkelingssamenwerking, humanitaire hulp en armoedebestrijding, met inbegrip van de betrekkingen met de ACS landen, het GBVB en de reserves; 24. herinnert eraan dat de budgettering van het EOF een al sinds jaar en dag uitgesproken wens van het Parlement is en betreurt dat tot nu toe nog geen consensus is bereikt; verheugt zich over het nieuwe initiatief van de Europese Unie waardoor de communautaire steun in de internationale context een grotere doeltreffendheid en politieke zichtbaarheid krijgt; 25. is van mening dat de externe strategie van de EU niet alleen moet worden beoordeeld naar de omvang maar ook naar de doelmatigheid van de bijdragen; 26. onderstreept eens te meer dat het voor de Europese Unie, overeenkomstig de aangegane politieke verplichting om de belangrijke rol te spelen die haar op het gebied van het buitenlands beleid toekomt, van groot belang is de zichtbaarheid, de coherentie en de geloofwaardigheid van haar extern optreden te verbeteren, zowel in de ogen van haar eigen burgers als van de hele wereld; dringt erop aan dat de Europese Unie hiertoe polyvalente instrumenten en soepele en snelle mechanismen in het leven roept, die transparant zijn en onderworpen worden aan de voorafgaande goedkeuring en de politieke controle van het Europees Parlement; 27. is van mening dat de externe acties van de Europese Unie nog in omvang zullen toenemen en verlangt dan ook dat de middelen en de mogelijkheden van haar optreden opgevoerd worden, zowel op het vlak van de logistiek als van de menselijke hulpbronnen, de inlichtingendiensten en de defensieuitrusting in het kader van het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid, zoals in de door de Hoge Vertegenwoordiger voor het Europees Buitenlands en Veiligheidsbeleid voorgestelde strategie en in het ontwerp van Europese Conventie wordt bepleit; herhaalt dat versterking van de actiemiddelen en -capaciteiten nodig is om de geloofwaardigheid van de Europese Unie als belangrijk speler in de wereldpolitiek te versterken; 28. vestigt de aandacht op de zeer uiteenlopende aard van bedreigingen – ecologische, technologische, militaire, terroristische – en vindt dat het externe optreden van de Unie omvattend moet zijn; pleit, naast de uitvoering van de gewone programma's, voor maatregelen ter bevordering van macro-economische steun gericht op de preventie van alle mogelijke vormen van conflicten, acties met het oog op de instandhouding van de vrede, alsook maatregelen voor het beheer van civiele of militaire crisissen, meer bepaald door de snelle ontplooiing van een interventiemacht; wijst er met klem op dat de middelen die worden vrijgemaakt moeten volstaan voor alle aspecten van de politieke samenwerking, de strijd tegen de armoede en de bescherming van de democratie en de mensenrechten, in overeenstemming met het werk van de agentschappen van de Verenigde Naties, de NGO's en het maatschappelijk middenveld ter plaatse; 29. verlangt dat de Commissie haar inspanningen met het oog op de deconcentratie voortzet en verzoekt de begrotingsautoriteit voldoende middelen ter beschikking te stellen voor een doeltreffende en rationele verwezenlijking van de doelstellingen; 30. is van mening dat de instelling van de post van Minister van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie gepaard moet gaan met een consequentere begroting voor het GBVB en een betere uitvoering en een verdergaande communautarisering ervan; 31. verlangt dat bij de opstelling van de volgende financiële vooruitzichten de verbetering – ook uit begrotingsoogpunt – van de coherentie tussen het optreden van de Unie en dat van de lidstaten als streefdoel wordt vooropgesteld, teneinde alle overlappingen te voorkomen; 32. wenst dat de begrotingsautoriteit oog heeft voor de noodzaak om adequaat te kunnen reageren in internationale crisissituaties, daar de geloofwaardigheid van de Europese Unie als belangrijke speler in de wereldpolitiek rechtstreeks afhangt van haar vermogen om doeltreffend te reageren; 33. pleit voor een transfer van kredieten van rubriek 7 van de begroting naar rubriek 4 en herinnert eraan dat het beleid ten aanzien van de nieuwe buurlanden van het uitgebreide Europa extra aandacht en een specifiek krediet verdient; 34. verlangt dat een reflectie op gang komt over de interne reorganisatie van de begrotingsrubriek voor de externe maatregelen, waarbij de aangegane verplichtingen voor elke begrotingslijn worden gehandhaafd en bij de afwikkeling van deze verplichtingen wordt gestreefd naar continuïteit en een zo groot mogelijke transparantie; stelt in dat opzicht een thematische verdeling volgens horizontale beleidsdoelstellingen voor, gecombineerd met een geografische opbouw die het mogelijk maakt de middelen op een flexibele manier vrij te maken voor een bepaalde geografische zone, natuurlijk naar gelang van de behoeften maar ook volgens objectieve en strikte toewijzingscriteria, zoals onder meer de opnamecapaciteit van de begunstigde landen en het vervullen van een aantal bindende voorwaarden zoals de vrije toegang van de bevolking tot de basisvoorzieningen; 35. wenst in het bijzonder dat Afrika en de allerarmste en minst ontwikkelde landen meer aandacht krijgen en dat meer synergieën tot stand worden gebracht tussen het humanitaire beleid, de ontwikkelingsprogramma's en de politieke samenwerking; heeft vragen bij de wenselijkheid van de huidige verdeling van de bevoegdheden tussen externe betrekkingen en ontwikkelingssamenwerking en wenst dat deze opnieuw wordt bekeken; 36. verlangt dat de Commissie bij de stemming over urgente transfers van kredieten rekening houdt met het werkschema van het Europees Parlement en zijn betrokken commissies, zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van het bestaande mechanisme van overleg en snelle kennisgeving. o o o 37. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Raad van Ministers ACS-EU en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst en de daarop betrekking hebbende verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (PE-CONS 3689/1/2003 – C5&nbhy;0562/2003), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 807 ) (2) , – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (3) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (4) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2003) 531 &nbhy; C5&nbhy;0415/2003) (5) , – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0475/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst en wijst op de daarop betrekking hebbende verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG-Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan, samen met de daarop betrekking hebbende verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, in het Publicatieblad van de Europese Unie; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst en de desbetreffende verklaring van de Commissie (PE-CONS 3676/2003 – C5&nbhy;0518/2003), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 784 ) (2) , – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2002) 717 ) (3) , – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2003) 496 &nbhy; C5&nbhy;0396/2003) (6) , – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0464/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst en vestigt de aandacht op de verklaring van de Commissie hierover; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG-Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan, samen met de verklaring van de Commissie, in het Publicatieblad van de Europese Unie; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (10345/2/2003 – C5&nbhy;0444/2003) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 415 ) (3) , – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2003) 416 (4) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0457/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 18 december 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2004/.../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bevordering van warmtekrachtkoppeling op basis van de vraag naar nuttige warmte binnen de interne energiemarkt en tot wijziging van Richtlijn 92/42/EEG HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 175, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (6) , Gezien het standpunt van het Comité van de Regio's (7) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (8) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Op dit moment wordt het potentieel voor het gebruik van warmtekrachtkoppeling als maatregel om energie te besparen onvoldoende benut in de Gemeenschap. De bevordering van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling op basis van vraag naar nuttige warmte is een communautaire prioriteit, gegeven de potentiële voordelen van warmtekrachtkoppeling op het punt van de besparing op primaire energie, het voorkomen van netwerkverliezen en de vermindering van emissies, in het bijzonder broeikasgasemissies. Daarnaast kan een efficiënt gebruik van energie uit warmtekrachtkoppeling ook een positieve bijdrage leveren aan de continuïteit van de energievoorziening en aan de concurrentiepositie van de Europese Unie en haar lidstaten. Het is daarom noodzakelijk om maatregelen te nemen teneinde te bereiken dat het potentieel binnen het kader van de interne energiemarkt beter wordt benut. (2) Bij Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 (9) worden gemeenschappelijke regels vastgesteld voor de productie, de transmissie, de distributie en de levering van elektriciteit in de interne markt voor elektriciteit. In die context draagt de ontwikkeling van warmtekrachtkoppeling bij aan de verbetering van de concurrentie, ook ten aanzien van nieuwe spelers op de markt. (3) Het Groenboek over de continuïteit van de energievoorziening wijst erop dat de Europese Unie buitengewoon afhankelijk is van ingevoerde energie, die thans 50% van de behoeften dekt en waarvan het aandeel naar verwacht zal oplopen tot 70% in 2030 als de huidige trends aanhouden. De afhankelijkheid van ingevoerde energie en de stijgende aandelen van de invoer vergroten het risico van onderbreking van of problemen met de energievoorziening. De voorzieningsveiligheid mag evenwel niet worden gezien als uitsluitend een kwestie van vermindering van de afhankelijkheid van ingevoerde energie en verhoging van de interne productie. De continuïteit van de energievoorziening vraagt om een breed scala aan beleidsinitiatieven die onder andere zijn gericht op diversificatie van de bronnen en technologieën en betere internationale betrekkingen. Het Groenboek benadrukt voorts dat de continuïteit van de energievoorziening van wezenlijk belang is voor toekomstige duurzame ontwikkeling. Het Groenboek concludeert dat het zowel voor de vermindering van de afhankelijkheid van ingevoerde energie als voor de beperking van de broeikasgasemissies noodzakelijk is om nieuwe maatregelen aan te nemen om de vraag naar energie te verminderen. In zijn resolutie van 15 november 2001 over het Groenboek (10) verlangt het Europees Parlement de invoering van stimulansen om een overschakeling naar efficiënte energieproductiecentrales, met inbegrip van warmtekrachtkoppeling, te bevorderen. (4) De mededeling "Duurzame ontwikkeling in Europa voor een betere wereld: Een strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling" van de Commissie, die tijdens de Europese Raad van Göteborg op 15 en 16 juni 2001 is gepresenteerd, identificeert klimaatverandering als een van de voornaamste gevaren voor duurzame ontwikkeling, en benadrukt de noodzaak van een groter gebruik van schone energie en duidelijke actie om de vraag naar energie te verminderen. (5) Een groter gebruik van op besparingen op primaire energie gerichte warmtekrachtkoppeling kan een belangrijk onderdeel vormen van het pakket maatregelen dat nodig is om aan het Protocol van Kyoto bij het raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering te voldoen, en van elk beleidspakket om aan verdere verplichtingen te voldoen. De Commissie heeft in haar mededeling inzake de tenuitvoerlegging van de eerste fase van het Europees programma inzake klimaatverandering aangegeven dat bevordering van warmtekrachtkoppeling een van de maatregelen is die nodig zijn om de broeikasgasemissies door de energiesector te verminderen, en zij heeft bekendgemaakt van plan te zijn om in 2002 een voorstel voor een richtlijn inzake de bevordering van warmtekrachtkoppeling te presenteren. (6) In zijn resolutie van 25 september 2002 over de Mededeling van de Commissie inzake de tenuitvoerlegging van de eerste fase van het Europees Programma inzake klimaatverandering (11) spreekt het Europees Parlement zijn waardering uit over het voornemen een voorstel in te dienen om de maatregelen van de Gemeenschap ter bevordering van de toepassing van warmtekrachtkoppeling op te voeren en dringt het aan op de spoedige aanneming van een richtlijn ter bevordering van warmtekrachtkoppeling. (7) Het belang van warmtekrachtkoppeling werd ook erkend in de Resolutie van de Raad van 18 december 1997 (12) en in de resolutie van het Europees Parlement van 15 mei 1998 (13) over een communautaire strategie voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling. (8) De Raad heeft in zijn conclusies van 30 mei 2000 en van 5 december 2000 het actieplan van de Commissie voor energie-efficiëntie goedgekeurd en heeft aangegeven dat bevordering van warmtekrachtkoppeling een van de prioritaire terreinen voor de korte termijn is. Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 14 maart 2001 over het actieplan voor energie-efficiëntie (14) de Commissie opgeroepen om met voorstellen te komen voor de totstandkoming van gemeenschappelijke regels voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling, waar dit vanuit milieuoogpunt zinvol is. (9) Richtlijn 96/61/EG van de Raad van 24 september 1996 inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPCC) (15) , Richtlijn 2001/80/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2001 inzake de beperking van de emissies van bepaalde verontreinigende stoffen in de lucht door grote stookinstallaties (16) en Richtlijn 2000/76/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 december 2000 betreffende de verbranding van afval (17) maken specifiek melding van de noodzaak het potentieel voor warmtekrachtkoppeling in nieuwe installaties te evalueren. (10) In Richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen (18) worden de lidstaten ertoe verplicht te waarborgen dat bij nieuwe gebouwen van meer dan 1000 m 2 bruikbare vloeroppervlakte met de technische, ecologische en economische toepassingsmogelijkheden van alternatieve systemen, zoals warmtekrachtkoppeling, reeds bij de aanvang van de bouw rekening gehouden wordt. (11) Hoogrendabele warmtekrachtkoppeling wordt in deze richtlijn gedefinieerd aan de hand van de energiebesparing die gecombineerde productie van warmte en elektriciteit oplevert vergeleken met gescheiden productie. Een energiebesparing van meer dan 10% komt in aanmerking voor de benaming "hoogrendabele warmtekrachtkoppeling". Teneinde de energiebesparingen te maximaliseren en te voorkomen dat energiebesparingen verloren gaan, moet de grootst mogelijke aandacht worden geschonken aan de omstandigheden waaronder deze eenheden functioneren. (12) Het is van belang dat bij de evaluatie van de besparing op primaire energie rekening wordt gehouden met de situatie van de lidstaten waar het elektriciteitsverbruik voor het grootste deel door invoer wordt gedekt. (13) Om redenen van transparantie is het van belang te komen tot een geharmoniseerde basisdefinitie van warmtekrachtkoppeling. Voorzover warmtekrachtinstallaties zijn uitgerust voor gescheiden productie van elektriciteit of warmte, mag deze productie niet als warmtekrachtkoppeling worden aangemerkt met het oog op het verstrekken van een waarborg van oorsprong noch voor statische doeleinden. (14) Teneinde te verzekeren dat steun voor warmtekrachtkoppeling gebaseerd is op de vraag naar nuttige warmte en op besparingen op primaire energie, is het noodzakelijk criteria vast te stellen om de energie-efficiëntie van de warmtekrachtproductie die aan de basisdefinitie voldoet te bepalen en de kwaliteit ervan te evalueren. (15) Deze richtlijn moet in het algemeen gericht zijn op de vaststelling van een geharmoniseerde methode voor de berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling en van noodzakelijke richtsnoeren voor de tenuitvoerlegging daarvan, rekening houdend met methodes zoals die momenteel worden ontwikkeld door de Europese normalisatie-organisaties. Deze methode moet aanpasbaar zijn om rekening te houden met de technische vooruitgang. Toepassing van de berekeningen in de Bijlagen II en III op micro-warmtekrachteenheden kan overeenkomstig het proportionaliteitsbeginsel worden gebaseerd op waarden die resulteren uit de door een bevoegde, onafhankelijke instantie officieel erkende typekeuringsprocedure. (16) De definities van warmtekrachtkoppeling en hoogrendabele warmtekrachtkoppeling die in deze richtlijn worden gebruikt, doen geen afbreuk aan de verschillende definities die in de nationale wetgevingen worden gebruikt voor andere doeleinden dan de doeleinden die in deze richtlijn worden aangegeven. Het is dienstig om daarnaast de relevante definities te ontlenen aan Richtlijn 2003/54/EG en Richtlijn 2001/77/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2001 betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt (19) . (17) Door de opbrengst aan nuttige warmte aan het punt van opwekking van de warmtekrachteenheid te meten, wordt benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat de voordelen van nuttige warmte uit warmtekrachtkoppeling niet verloren gaan door hoge warmteverliezen in distributienetwerken. (18) De elektriciteitwarmteratio is een technisch kenmerk dat moet worden gedefinieerd om de hoeveelheid elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling te kunnen berekenen. (19) Voor de toepassing van deze richtlijn kan de definitie van "warmtekrachtkoppelingseenheden" ook installaties omvatten waarin alleen elektrische energie of alleen thermische energie kan worden opgewekt, zoals bijstook- en naverbrandingseenheden. De productie van dergelijke installaties mag niet als warmtekrachtkoppeling worden aangemerkt met het oog op het verstrekken van een waarborg van oorsprong noch voor statistische doeleinden. (20) De definitie van "kleinschalige warmtekrachtkoppeling" omvat onder meer micro-warmtekrachtkoppelings- en verspreide warmtekrachtkoppelingseenheden, zoals eenheden die in geïsoleerde gebieden leveren, of die in beperkte particuliere, commerciële en industriële behoeften voorzien. (21) Teneinde de consument een transparantere keus te kunnen laten maken tussen elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling en elektriciteit die op basis van andere technieken wordt geproduceerd, moet ervoor worden gezorgd dat de oorsprong van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling op basis van geharmoniseerde rendementsreferentiewaarden kan worden gegarandeerd. Regels inzake de waarborg van oorsprong impliceren als zodanig geen recht om in aanmerking te komen voor nationale steunmaatregelen. (22) Het is van belang dat alle vormen van elektriciteit uit hoogrenderende warmtekrachtkoppeling onder een garantie van oorsprong kunnen vallen. Er moet een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen garanties van oorsprong en verhandelbare certificaten. (23) Teneinde op de middellange termijn een grotere marktpenetratie van warmtekrachtkoppeling te verzekeren, is het wenselijk dat alle lidstaten ertoe worden verplicht om een verslag te maken en te publiceren waarin het nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling wordt geanalyseerd, en om in het verslag een aparte analyse op te nemen van de belemmeringen voor warmtekrachtkoppeling en van de getroffen maatregelen om de betrouwbaarheid van het garantiesysteem te garanderen. (24) Staatssteun moet in overeenstemming zijn met de bepalingen van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu (20) , mede inzake het niet cumuleren van steun. Deze kaderregeling staat thans bepaalde typen staatssteun toe als kan worden aangetoond dat de steunmaatregelen gunstig zijn voor de bescherming van het milieu, doordat het omzettingsrendement bijzonder hoog is, doordat de maatregelen het mogelijk maken het energieverbruik te verlagen of doordat het productieproces minder schadelijk voor het milieu is. Dergelijke steun zal in sommige gevallen noodzakelijk zijn om het potentieel voor warmtekrachtkoppeling verder te benutten, in het bijzonder om rekening te houden met de noodzaak van internalisering van de externe kosten. (25) Steunregelingen van de overheid ter bevordering van warmtekrachtkoppeling moeten zich vooral concentreren op steun voor warmtekrachtkoppeling op basis van een economisch verantwoorde vraag naar warmte en koeling. (26) De lidstaten hanteren op nationaal niveau verschillende steunmechanismen voor warmtekrachtkoppeling, zoals investeringssteun, belastingvrijstellingen of -verlagingen, groencertificaten en directe prijssteunregelingen. Een belangrijk middel om het doel van deze richtlijn te verwezenlijken is, de goede werking van deze regelingen te garanderen zolang er geen geharmoniseerd communautair raamwerk is, teneinde het vertrouwen van de investeerders te behouden. De Commissie is van plan om toezicht uit te oefenen op de situatie en verslag uit te brengen van de ervaringen die worden opgedaan met de toepassing van de nationale steunregelingen. (27) Om de transmissie en distributie van elektriciteit uit hoogrenderende warmtekrachtkoppeling te garanderen, moeten artikel 7, leden 1, 2 en 5, van Richtlijn 2001/77/EG alsmede de desbetreffende bepalingen van Richtlijn 2003/54/EG van toepassing zijn. Totdat de producent van warmtekrachtkoppeling krachtens zijn nationale wetgeving voldoet aan het bepaalde in artikel 21, lid 1, van Richtlijn 2003/54/EG moeten de tarieven die gelden voor de inkoop van aanvullende elektriciteit die warmtekrachtproducenten soms nodig hebben, worden vastgesteld volgens objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria. Met name voor kleinschalige en micro-warmtekrachtkoppelingseenheden mag de toegang tot het net voor door hoogrenderende warmtekrachtkoppeling geproduceerde elektriciteit worden vergemakkelijkt, mits de Commissie daarvan in kennis wordt gesteld. (28) Warmtekrachtkoppelingseenheden tot 400 kW die onder de definities van Richtlijn 92/42/EEG van de Raad van 21 mei 1992 betreffende de rendementseisen voor nieuwe olie- en gasgestookte centrale-verwarmingsketels (21) vallen, voldoen over het algemeen waarschijnlijk niet aan de minimumrendementsvereisten van die richtlijn en moeten derhalve van het toepassingsgebied van die richtlijn worden uitgesloten. (29) Er moet rekening worden gehouden met de specifieke structuur van de warmtekrachtkoppelingssector, die veel kleine en middelgrote producenten kent, vooral bij het opnieuw bekijken van de administratieve procedures voor het verkrijgen van toestemming om warmtekrachtcapaciteit te bouwen. (30) Voor het creëren van een kader voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling, het doel van deze richtlijn, moet de behoefte aan een stabiele economische en administratieve omgeving voor investeringen in nieuwe warmtekrachtinstallaties worden benadrukt. De lidstaten moeten worden aangemoedigd om in deze behoefte te voorzien door steunregelingen met een looptijd van minstens 4 jaar op te zetten en door frequente veranderingen in onder meer de administratieve procedures te vermijden. De lidstaten moeten voorts worden aangemoedigd om te verzekeren dat steunregelingen van de overheid het beginsel van geleidelijke afbouw respecteren. (31) Het totale rendement en de duurzaamheid van warmtekrachtkoppeling hangen af van veel factoren, zoals de gebruikte technologie, de gebruikte brandstof, de systeembelasting, de grootte van de eenheid en ook de eigenschappen van de warmte. Om praktische redenen en op grond van het feit dat voor verschillende toepassingen verschillende temperatuurniveaus van de geproduceerde warmte nodig zijn en dat deze temperatuurverschillen het rendement van de warmtekrachtkoppeling beïnvloeden, zou warmtekrachtkoppeling kunnen worden onderverdeeld in drie klassen, bijvoorbeeld: "warmtekrachtkoppeling voor de industrie", "warmtekrachtkoppeling voor verwarming" en "warmtekrachtkoppeling voor de landbouw". (32) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en het proportionaliteitsbeginsel die in artikel 5 van het Verdrag zijn geformuleerd, dienen algemene beginselen die een kader bieden voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling binnen de interne energiemarkt, op communautair niveau te worden vastgesteld, maar moet de gedetailleerde tenuitvoerlegging worden overgelaten aan de lidstaten, zodat elke lidstaat het regime kan kiezen dat het beste past bij zijn situatie. Deze richtlijn beperkt zich tot het vereiste minimum om deze doelstellingen te verwezenlijken en gaat niet verder dan hiertoe nodig is. (33) De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (22) , HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Doel Het doel van deze richtlijn is, het energierendement te vergroten en de voorzieningszekerheid te verbeteren door een kader te creëren voor de bevordering en ontwikkeling van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling op basis van de vraag naar nuttige warmte en besparing op primaire energie binnen de interne energiemarkt, rekening houdend met de specifieke nationale omstandigheden, in het bijzonder met de klimatologische en de economische situatie. Artikel 2 Toepassingsgebied Deze richtlijn is van toepassing op warmtekrachtkoppeling zoals gedefinieerd in artikel 3 en warmtekrachtkoppelingstechnologieën zoals genoemd in bijlage I. Artikel 3 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn gelden de volgende definities: Daarnaast zijn de relevante definities van Richtlijn 2003/54/EG en Richtlijn 2001/77/EG van toepassing. Artikel 4 Rendementscriteria voor warmtekrachtkoppeling 1. Ten behoeve van de bepaling van het rendement van warmtekrachtkoppeling overeenkomstig bijlage III stelt de Commissie volgens de procedure van artikel 14, lid 2, uiterlijk ... (23) geharmoniseerde rendementsreferentiewaarden vast voor de gescheiden productie van elektriciteit en warmte. Deze geharmoniseerde rendementsreferentiewaarden zullen bestaan uit een matrix van waarden naar gelang van de relevante factoren, met inbegrip van bouwjaar, en type brandstof, en moeten gebaseerd zijn op een goed gedocumenteerde analyse, waarbij onder andere rekening wordt gehouden met gegevens over operationeel gebruik onder realistische omstandigheden, grensoverschrijdende uitwisseling van elektriciteit, brandstofmengsel en klimatologische omstandigheden alsmede toegepaste warmtekrachtkoppelingstechnologieën overeenkomstig de beginselen van bijlage III. 2. Voor het eerst op (24) * en vervolgens om de vier jaar evalueert de Commissie, volgens de procedure van artikel 14, lid 2, de geharmoniseerde rendementsreferentiewaarden voor de gescheiden productie van elektriciteit en warmte als bedoeld in lid 1, teneinde rekening te houden met de technologische ontwikkelingen en de veranderingen in de distributie van energiebronnen. 3. De lidstaten die deze richtlijn implementeren vóórdat de Commissie de in lid 1 bedoelde geharmoniseerde referentiewaarden voor de gescheiden productie van elektriciteit en warmte heeft vastgesteld, moeten tot de in lid 1 bedoelde datum nationale rendementsreferentiewaarden voor gescheiden productie van warmte en elektriciteit vaststellen voor de berekening van de besparing op primaire energie als gevolg van warmtekrachtkoppeling volgens de methode van bijlage III. Artikel 5 Garantie van oorsprong van elektriciteit uit hoogrenderende warmtekrachtkoppeling 1. Op basis van de in artikel 4, lid 1, bedoelde geharmoniseerde rendementsreferentiewaarden zorgen de lidstaten ervoor dat, uiterlijk zes maanden na de vaststelling van deze waarden, de oorsprong van elektriciteit uit hoogrenderende warmtekrachtkoppeling kan worden gegarandeerd volgens objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria die door elke lidstaat zijn vastgelegd. Zij zorgen ervoor dat, op verzoek van de producent, een dergelijke garantie van oorsprong van de elektriciteit wordt afgegeven die de producenten in staat stelt aan te tonen dat de elektriciteit die zij verkopen, geproduceerd is door middel van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling. 2. De lidstaten kunnen een of meer bevoegde instanties aanwijzen die onafhankelijk zijn van de productie- en distributiebedrijven, voor het toezicht op de afgifte van de in lid 1 genoemde garantie van oorsprong. 3. De lidstaten of de bevoegde instanties voeren passende mechanismen in om ervoor te zorgen dat de garanties van oorsprong nauwkeurig en betrouwbaar zijn, en zij geven in het in artikel 10, lid 1, bedoelde verslag aan welke maatregelen zij hebben getroffen om de betrouwbaarheid van het garantiesysteem te garanderen. 4. Regelingen voor de garantie van oorsprong houden op zich niet het recht in om van de nationale steunregelingen gebruik te maken. 5. Een garantie van oorsprong: De lidstaten kunnen in de garantie van oorsprong aanvullende informatie opnemen. 6. De overeenkomstig lid 1 afgegeven garanties van oorsprong dienen door de lidstaten uitsluitend als bewijs voor de in lid 5 genoemde punten wederzijds te worden erkend. Weigering van de erkenning van garanties van oorsprong, in het bijzonder om redenen in verband met fraudepreventie, moet berusten op objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria. Wanneer erkenning van een garantie van oorsprong wordt geweigerd, kan de Commissie de weigerende partij verplichten de garantie van oorsprong te erkennen, in het bijzonder in verband met objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria waarop de erkenning gebaseerd is. Artikel 6 Nationaal potentieel voor hoogrenderende warmtekrachtkoppeling 1. De lidstaten stellen een analyse op van het nationale potentieel voor de toepassing van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling, met inbegrip van hoogrenderende micro-warmtekrachtkoppeling. 2. De analyse: 3. De lidstaten evalueren, voor het eerst uiterlijk op (25) en vervolgens om de vier jaar, na een verzoek van de Commissie dat ten minste zes maanden voor de gestelde datum wordt ingediend, de groei van het aandeel van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling. Artikel 7 Steunregelingen 1. De lidstaten zorgen ervoor dat steun voor warmtekrachtkoppeling - voor bestaande en toekomstige eenheden - gebaseerd is op de vraag naar nuttige warmte, in het licht van de mogelijkheden waarover men beschikt om de vraag naar energie te verminderen door middel van andere economisch uitvoerbare of milieuvriendelijke maatregelen, zoals andere energie-efficiëntiemaatregelen. 2. Onverminderd de artikelen 87 en 88 van het Verdrag evalueert de Commissie de toepassing van de in de lidstaten gebruikte steunmechanismen volgens welke een warmtekrachtproducent op basis van de verordeningen die door overheidsinstanties worden uitgevaardigd, directe of indirecte steun ontvangt die als effect zou kunnen hebben dat de handel wordt beperkt. De Commissie gaat na of deze mechanismen bijdragen tot de verwezenlijking van de in de artikel 6 en artikel 174, lid 1, van het Verdrag genoemde doelstellingen. 3. De Commissie neemt in het in artikel 11 bedoelde verslag een goedgedocumenteerde analyse op van de ervaring die is opgedaan met de toepassing en het naast elkaar bestaan van de verschillende in lid 2 bedoelde steunmechanismen. In het verslag wordt het succes, met inbegrip van de kosteneffectiviteit, beoordeeld van de ondersteuningssystemen om het gebruik van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling in overeenstemming met het in artikel 6 bedoelde nationale potentieel te bevorderen. Het verslag beoordeelt voorts in hoeverre de steunregelingen hebben bijgedragen aan de totstandbrenging van stabiele omstandigheden voor investeringen in warmtekrachtkoppeling. Artikel 8 Aspecten betreffende het elektriciteitsnet en de tarieven 1. Om de transmissie en distributie van elektriciteit uit hoogrenderende warmtekrachtkoppeling te garanderen, zijn artikel 7, leden 1, 2 en 5, van Richtlijn 2001/77/EG alsmede de desbetreffende bepalingen van Richtlijn 2003/54/EG van toepassing. 2. Totdat de warmtekrachtproducent een volgens de nationale wetgeving in aanmerking komende afnemer is in de zin van artikel 21, lid 1, van Richtlijn 2003/54/EG, dienen de lidstaten de nodige maatregelen te treffen om te verzekeren dat de tarieven voor de inkoop van elektriciteit om de elektriciteitsopwekking te ondersteunen of aan te vullen, worden vastgesteld op grond van gepubliceerde tarieven en voorwaarden. 3. Onder voorbehoud van kennisgeving aan de Commissie kunnen de lidstaten de toegang tot het net in het bijzonder vergemakkelijken voor elektriciteit geproduceerd door hoogrenderende kleinschalige en micro-warmtekrachtkoppelingseenheden. Artikel 9 Administratieve procedures 1. De lidstaten of de bevoegde instanties die door de lidstaten zijn aangewezen, evalueren het bestaande wet- en regelgevingskader met betrekking tot de vergunningsprocedures of de overige procedures voor hoogrenderende warmtekrachtkoppelingseenheden die zijn vastgelegd in artikel 6 van Richtlijn 2003/54/EG. Deze evaluatie gebeurt met het oog op: 2. De lidstaten geven &nbhy; waar dit passend is in de context van de nationale wetgeving &nbhy; een indicatie van de stand van zaken die is bereikt, in het bijzonder op het gebied van: Artikel 10 Rapportage door de lidstaten 1. De lidstaten publiceren uiterlijk op (26) een verslag met de resultaten van de analyse en de evaluaties die overeenkomstig de volgende artikelen zijn verricht: artikel 5, lid 3, artikel 6, lid 1, en artikel 9, leden 1 en 2. 2. De lidstaten publiceren uiterlijk op (27) * en vervolgens om de vier jaar, op verzoek van de Commissie dat ten minste zes maanden voor de vereiste datum wordt ingediend, een verslag met de resultaten van de in artikel 6, lid 3, bedoelde evaluatie. 3. De lidstaten verstrekken de Commissie voor het eerst vóór eind december 2004 wat de gegevens over 2003 betreft, en vervolgens op jaarbasis, statistieken over de nationale productie van elektriciteit en warmte uit warmtekrachtkoppeling in overeenstemming met de in bijlage II genoemde methodologie. Tevens verstrekken zij ieder jaar statistieken over warmtekrachtkoppelingscapaciteit en de brandstoffen die voor warmtekrachtkoppeling worden gebruikt. De lidstaten kunnen ook statistieken verstrekken over de besparing van primaire energie door warmtekrachtkoppeling in overeenstemming met de in bijlage III genoemde methodologie. Artikel 11 Rapportage door de Commissie 1. Op basis van de verslagen die worden ingediend overeenkomstig artikel 10, beoordeelt de Commissie de toepassing van deze richtlijn en overhandigt zij het Europees Parlement en de Raad uiterlijk op (28) en vervolgens om de vier jaar een voortgangsverslag over de uitvoering van deze richtlijn. In het bijzonder moet het verslag: De Commissie doet het verslag zo nodig vergezeld gaan van voorstellen aan het Europees Parlement en de Raad voor verdere maatregelen. 2. Bij de beoordeling van de vorderingen als bedoeld in lid 1, onder a), overweegt de Commissie in welke mate het in artikel 6 bedoelde nationale potentieel voor hoogrenderende warmtekrachtkoppeling is of zal worden gerealiseerd, rekening houdend met de maatregelen van de lidstaten, de omstandigheden &nbhy; waaronder klimatologische omstandigheden &nbhy; en de gevolgen van de interne energiemarkt en van andere communautaire initiatieven zoals Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2003 tot vaststelling van een regeling voor de handel in de broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap en tot wijziging van Richtlijn 96/61/EG van de Raad. (29) Zo nodig legt de Commissie nadere voorstellen aan het Europees Parlement en de Raad voor, met name voor de vaststelling van een actieplan voor de ontwikkeling van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling in de Gemeenschap. 3. Bij de beoordeling van de ruimte voor verdere harmonisatie van de in artikel 4, lid 1, bedoelde berekeningsmethode overweegt de Commissie de gevolgen van het gelijktijdig bestaan van berekeningen als bedoeld in artikel 12, bijlagen II en III, op de internationale energiemarkt, tevens rekening houdend met de opgedane ervaring met nationale steunregelingen. Zo nodig legt de Commissie nadere voorstellen aan het Europees Parlement en de Raad voor ter verdere harmonisatie van de berekeningsmethoden. Artikel 12 Alternatieve berekeningen 1. Tot eind 2010 en onder voorbehoud van voorafgaande goedkeuring door de Commissie kunnen de lidstaten andere methoden gebruiken dan de methode van bijlage II, punt b), om de eventuele elektriciteit die niet in een warmtekrachtkoppelingsproces is geproduceerd, in mindering te brengen op de gerapporteerde cijfers. Voor de in artikel 10, lid 3, en artikel 5, lid 1, vermelde doeleinden wordt de hoeveelheid elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling evenwel overeenkomstig bijlage II bepaald. 2. De lidstaten mogen de besparingen op primaire energie uit een productie van warmte, elektriciteit en mechanische energie overeenkomstig bijlage III, punt c), berekenen zonder gebruik te maken van bijlage II ter uitsluiting van de gedeelten warmte of elektriciteit van hetzelfde proces die niet van warmtekrachtkoppeling afkomstig zijn. Deze productie kan als hoogrenderende warmtekrachtkoppeling worden aangemerkt, op voorwaarde dat voldaan is aan de rendementscriteria van bijlage III, punt a), en voor warmtekrachtkoppelingseenheden met een groter elektrisch vermogen dan 25 MW indien het totale rendement hoger is dan 70%. De in deze productie geproduceerde hoeveelheid elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling wordt overeenkomstig bijlage II evenwel gespecificeerd met het oog op de afgifte van een garantie van oorsprong en voor statistische doeleinden. 3. Tot eind 2010 mogen de lidstaten volgens een alternatieve methode warmtekrachtkoppeling als hoogrenderende warmtekrachtkoppeling definiëren zonder te verifiëren dat de warmtekrachtkoppelingsproductie aan de criteria van bijlage III, punt a), voldoet, indien op nationaal niveau wordt aangetoond dat de warmtekrachtkoppelingsproductie die met een dergelijke alternatieve berekeningsmethode is bepaald, gemiddeld voldoet aan de criteria van bijlage III, punt a). Indien voor een dergelijke productie een garantie van oorsprong wordt afgegeven, mag het daarin gespecificeerde rendement van de warmtekrachtkoppelingsproductie de drempelwaarden betreffende de criteria van bijlage III, punt a), niet overschrijden, tenzij berekeningen overeenkomstig bijlage III anders uitwijzen. De in deze productie geproduceerde hoeveelheid elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling wordt overeenkomstig bijlage II evenwel gespecificeerd met het oog op de afgifte van een garantie van oorsprong en voor statistische doeleinden. Artikel 13 Toetsing 1. De in bijlage II, punt a), vermelde drempelwaarden die worden gebruikt voor de berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling, worden aangepast aan de technische vooruitgang volgens de procedure van artikel 14, lid 2 . 2. De in bijlage III, punt a), vermelde drempelwaarden die worden gebruikt voor de berekening van het rendement van de warmtekrachtkoppelingsproductie en de besparingen op primaire energie, worden aangepast aan de technische vooruitgang volgens de procedure van artikel 14, lid 2. 3. De richtsnoeren voor de vaststelling van de elektriciteit-warmteratio als bedoeld in bijlage II, sub d), worden aangepast aan de technische vooruitgang, overeenkomstig de procedure van artikel 14, lid 2. Artikel 14 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 15 Omzetting De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op ..... (30) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor de verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 16 Wijziging van Richtlijn 92/42/EEG Aan artikel 3, lid 1, van Richtlijn 92/42/EEG wordt het volgende streepje toegevoegd: ______________ * PB L ......... Artikel 17 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 18 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Technologieën voor warmtekrachtkoppeling waarop de richtlijn betrekking heeft a) Stoom- en gasturbine met warmteterugwinning b) Tegendrukstoomturbine c) Aftap-condensatiestoomturbine d) Gasturbine met warmteterugwinning e) Interne verbrandingsmotor f) Microturbine g) Stirlingmotor h) Brandstofcel i) Stoommachine j) Organische Rankine-cyclus k) Alle overige typen technologie en alle combinaties daarvan die onder de definitie vallen die in artikel 3, onder a), is vastgelegd. _______________ BIJLAGE II Berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling De waarden die worden gebruikt voor de berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling moeten worden bepaald op basis van de verwachte of werkelijke werking van de eenheid onder normale gebruiksomstandigheden. Voor micro-warmtekrachtkoppelingseenheden kunnen de berekeningen worden gebaseerd op officieel erkende waarden. a) De elektriciteitsproductie uit warmtekrachtkoppeling wordt gelijkgesteld aan de totale elektriciteitsproductie van de eenheid op jaarbasis, gemeten op de aansluiting op de hoofdgeneratoren b) In warmtekrachtkoppelingseenheden met een totaal rendement op jaarbasis van minder dan de onder a), i), genoemde waarde (warmtekrachtkoppelingseenheden van de in bijlage I genoemde typen b), d), e), f), g) en h)) of met een totaal rendement op jaarbasis van minder dan de onder a), ii), genoemde waarde (warmtekrachtkoppelingseenheden van de in bijlage I genoemde typen a) en c)) wordt de warmtekrachtkoppeling berekend volgens de volgende formule: E WKK = W WKK . C waarin: E WKK de hoeveelheid elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling is, C de elektriciteit-warmteratio is, W WKK de hoeveelheid nuttige warmte uit warmtekrachtkoppeling (voor dit doel berekend als de totale warmteproductie minus de warmte die is geproduceerd in aparte ketels of door aftap van directe stroom van de stoomgenerator voor de turbine). De elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling moet worden berekend op basis van de werkelijke elektriciteit-warmteratio. Als de werkelijke elektriciteit-warmteratio van een warmtekrachtkoppelingseenheid onbekend is, kunnen , met name voor statistische doeleinden , de volgende standaardwaarden worden gebruikt voor eenheden van de in bijlage I genoemde typen a), b), c), d) en e), mits de berekende elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling minder is dan of gelijk is aan de totale elektriciteitsproductie van de eenheid: Type eenheid Standaard elektriciteitwarmteratio, (C) Stoom- en gasturbine met warmteterugwinning 0,95 Tegendrukstoomturbine 0,45 Aftap-condensatiestoomturbine 0,45 Gasturbine met warmteterugwinning 0,55 Interne verbrandingsmotor 0,75 Als lidstaten standaardwaarden voor de elektriciteit-warmteratio's introduceren voor eenheden van de in bijlage I genoemde typen f), g), h), i), j) en k), dienen deze standaardwaarden te worden bekendgemaakt en ter kennis van de Commissie te worden gebracht. c) Indien een deel van de energie-inhoud van de brandstofinvoer in het warmtekrachtkoppelingsproces wordt teruggewonnen in de vorm van chemicaliën en wordt gerecycleerd, kan dit deel op de brandstofinvoer in mindering worden gebracht voordat het totale rendement bedoeld in de punten a) en b) wordt berekend. d) De lidstaten kunnen de elektriciteit-warmteratio definiëren als de verhouding tussen elektriciteit en nuttige warmte wanneer de warmtekrachtkoppelingsmodus op een lagere capaciteit in bedrijf is, op basis van operationele gegevens van de specifieke eenheid. e) De Commissie stelt, overeenkomstig de procedure van artikel 14, gedetailleerde richtsnoeren vast voor de tenuitvoerlegging en toepassing van bijlage II, waaronder de vaststelling van de elektriciteit-warmteratio. f) De lidstaten mogen voor de berekeningen overeenkomstig de punten a) en b) andere rapportageperioden dan de periode van één jaar hanteren. ___________________ BIJLAGE III Methodologie voor de bepaling van het rendement van het warmtekrachtkoppelingsproces De waarden die gebruikt worden voor de berekening van het rendement van warmtekrachtkoppeling en de besparingen op primaire energie worden bepaald op basis van de verwachte of werkelijke werking van de eenheid onder normale gebruiksomstandigheden. a) Hoogrenderende warmtekrachtkoppeling Voor de toepassing van deze richtlijn moet hoogrenderende warmtekrachtkoppeling aan de volgende criteria voldoen: b) Berekening van de besparing op primaire energie De besparing op primaire energie als gevolg van warmtekrachtkoppelingsproductie als gedefinieerd in bijlage II, wordt met de volgende formule berekend: waarin: BPE de besparing op primaire energie is, WKK Wη het warmterendement van de warmtekrachtkoppelingsproductie is, gedefinieerd als de opbrengst aan nuttige warmte op jaarbasis gedeeld door de brandstofinvoer die is gebruikt voor de opwekking van de som van de opbrengst aan nuttige warmte en elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling, Ref Wη de rendementsreferentiewaarde voor gescheiden warmteproductie is, WKK Eη het elektriciteitsrendement van de warmtekrachtkoppelingsproductie is, gedefinieerd als elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling op jaarbasis, gedeeld door de brandstofinvoer die is gebruikt voor de opwekking van de som van de opbrengst aan nuttige warmte en elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling; wanneer een warmtekrachtkoppelingseenheid mechanische energie genereert, kan de elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling op jaarbasis worden verhoogd met een aanvullend element dat staat voor de hoeveelheid elektriciteit gelijk aan die van mechanische energie. Dit aanvullend element schept geen recht om overeenkomstig artikel 5 garanties van oorsprong af te geven, Ref Eη de rendementsreferentiewaarde voor gescheiden elektriciteitsproductie is. c) Berekening van de energiebesparing met een alternatieve berekeningsmethode als bepaald in artikel 12, lid 2 Indien de besparing op primaire energie voor een proces wordt berekend overeenkomstig artikel 12, lid 2, wordt de formule onder b) gebruikt, waarbij "WKK Wη" wordt vervangen door "Wη" en "WKK Eη" door "Eη", waarin: Wη het warmterendement van het proces is, gedefinieerd als de jaarlijkse opbrengst aan warmte, gedeeld door de brandstofinvoer die is gebruikt om de som van de jaarlijkse opbrengst aan warmte en elektriciteit te produceren. Eη het elektriciteitsrendement van het proces is, gedefinieerd als de jaarlijkse opbrengst aan elektriciteit, gedeeld door de brandstofinvoer die is gebruikt om de som van de jaarlijkse opbrengst aan warmte en elektriciteit te produceren. wanneer een warmtekrachtkoppelingseenheid mechanische energie genereert, kan de elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling op jaarbasis worden verhoogd met een aanvullend element dat staat voor de hoeveelheid elektriciteit gelijk aan die van mechanische energie. Dit aanvullend element schept geen recht om overeenkomstig artikel 5 garanties van oorsprong af te geven, d) De lidstaten mogen voor de berekeningen overeenkomstig de punten b) en c) andere rapportageperioden dan de periode van één jaar hanteren. e) Voor micro-warmtekrachtkoppelingseenheden kan de berekening van de besparing op primaire energie worden gebaseerd op officieel erkende gegevens. f) Rendementsreferentiewaarden voor gescheiden productie van warmte en elektriciteit De beginselen voor de vaststelling van de in artikel 4, lid 1, en in de formule in punt b) van deze bijlage genoemde referenties voor gescheiden productie van warmte en elektriciteit bepalen het bedrijfsrendement van de gescheiden warmte- en elektriciteitsproductie die warmtekrachtkoppeling beoogt te vervangen. De rendementsreferentiewaarden worden berekend overeenkomstig de volgende beginselen: 1) Voor warmtekrachtkoppelingseenheden als gedefinieerd in artikel 3 is de vergelijking met gescheiden elektriciteitsproductie gebaseerd op het beginsel dat dezelfde brandstofcategorieën moeten worden vergeleken. 2) Elke warmtekrachtkoppelingseenheid wordt vergeleken met de best beschikbare en economisch verantwoorde technologie voor gescheiden productie van warmte en elektriciteit op de markt weerspiegelen in het jaar waarin de warmtekrachtkoppelingseenheid is gebouwd. 3) De referentiewaarden voor warmtekrachtkoppelingseenheden die meer dan 10 jaar oud zijn, worden vastgesteld op basis van de referentiewaarden voor eenheden die 10 jaar oud zijn. 4) De referentiewaarden voor de gescheiden productie van elektriciteit en warmte moeten de klimaatverschillen tussen de lidstaten weerspiegelen. ____________________ BIJLAGE IV Criteria voor de analyse van het nationale potentieel voor hoogrenderende warmtekrachtkoppeling a) Bij de analyse van het nationale potentieel als bedoeld in artikel 6 wordt rekening gehouden met: b) De analyse bevat passende mechanismen om de kosteneffectiviteit - in termen van besparing op primaire energie - van de groei van het aandeel van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling in de nationale energiemix te beoordelen. In de analyse van de kosteneffectiviteit wordt ook rekening gehouden met nationale verbintenissen uit hoofde van de verplichtingen inzake klimaatverandering die de Gemeenschap is aangegaan ingevolge het Protocol van Kyoto bij het raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering. c) De analyse van het nationale potentieel voor warmtekrachtkoppeling specificeert het potentieel met betrekking tot de tijdskaders 2010, 2015 en 2020 en bevat, waar dit haalbaar is, voor elk tijdskader passende kostenramingen. Het Europees Parlement , – gezien het ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa van 18 juli 2003, opgesteld door de Europese Conventie, – gezien de voorstellen van het Italiaanse voorzitterschap (CIG 60/03), – gelet op artikel 37, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat algemeen wordt erkend dat de Europese eenwording tijdens de uitbreiding van de Unie moet worden geïntensiveerd, B. zijn standpunt herhalende dat de grondwet tijdig moet worden ondertekend om het publiek gelegenheid te geven tot politieke discussie daarover in het kader van de campagnes voor de verkiezingen van het Europees Parlement, 1. is diep teleurgesteld naar aanleiding van het feit dat de Europese Raad er niet in is geslaagd een algeheel akkoord te bereiken over het ontwerpverdrag inzake de grondwet; 2. stelt nogmaals de mislukking vast van de methode van de intergouvernementele conferentie en wijst op de doeltreffendheid van de Europese Conventie; betreurt het klaarblijkelijke gemis aan concentratie bij de IGC op het gemeenschappelijke Europese belang; 3. verlangt dat het ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa, zoals voortgekomen uit de Conventie, de basis blijft voor definitieve en algehele overeenstemming in de IGC, zonder dat wordt onderhandeld over nieuwe punten; 4. waarschuwt dat het niet-oplossen van de kwestie van het handelingsvermogen van de uitgebreide Unie kan leiden tot een "Europa met verschillende snelheden", een terugval tot de intergouvernementele methode of zelfs de fragmentatie van de Unie; 5. verzoekt het Italiaanse voorzitterschap een gedetailleerde lijst bekend te maken van de akkoorden die naar zijn zeggen op de vergadering van de IGC in Brussel op 12 en 13 december 2003 zijn bereikt; 6. roept het komende Ierse voorzitterschap ertoe op de IGC in januari 2004 opnieuw bijeen te roepen op het niveau van ministers van Buitenlandse Zaken, teneinde een procedure overeen te komen waarmee vooruitgang kan worden geboekt en alle teksten waarover tot dusver in de IGC overeenstemming is bereikt, te consolideren; 7. verzoekt het Ierse voorzitterschap een datum voor te stellen – vóór 1 mei 2004 – voor een IGC-vergadering op het niveau van staatshoofden en regeringsleiders om besluiten te nemen over de resterende kwesties; 8. verzoekt het Ierse voorzitterschap om in januari 2004 voor het Europees Parlement in Straatsburg zijn actieplan voor de succesvolle afronding van de IGC te presenteren; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de IGC, de Raad en de Commissie, alsook aan de parlementen van de lidstaten en van de toetredende landen en de kandidaat-lidstaten. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 132 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 71, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0190/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0435/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 18 december 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2004/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van elektronische tolheffingssystemen voor het wegverkeer in de Gemeenschap HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, en met name op artikel 71, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In de resolutie van 17 juni 1997 over de invoering van telematica in het wegvervoer, in het bijzonder met betrekking tot elektronische tolheffing (6) heeft de Raad de lidstaten en de Commissie gevraagd een strategie uit te werken die convergentie van de elektronische tolheffingssystemen (ETS) tot stand moet brengen, met als doel een passend niveau van interoperabiliteit op Europees niveau. De mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's betreffende interoperabele elektronische tolheffingssystemen in Europa (7) was de eerste stap van deze strategie. (2) De Europese landen die elektronische tolheffingssystemen hebben geïnstalleerd ter financiering van hun wegeninfrastructuur, of elektronische systemen voor de inning van heffingen voor gebruik van het wegennet (voortaan aangeduid met de verzamelnaam "elektronische tolheffing") gebruiken meestal de microgolftechnologie met kort bereik, met frequenties in de frequentieband van 5,8 GHz, maar deze systemen zijn thans onderling niet volledig compatibel . De inspanningen van het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) op het gebied van de microgolftechnologie hebben in januari 2003 geleid tot de opstelling van technische normen ter bevordering van de compatibiliteit van microgolfsystemen voor elektronische tolheffing in de frequentieband van 5,8 GHz, volgend op de vaststelling van prenormen in 1997. Deze technische prenormen omvatten niet alle Dedicated Short Range Communications (DSRC) 5,8 GHz systemen die in de Unie in bedrijf zijn maar wel twee varianten die niet geheel verenigbaar zijn. Zij zijn gebaseerd op het "Open Systems Interconnection" (OSI)-model , het door de Internationale normalisatie-organisatie gedefinieerde model voor communicatie tussen computersystemen. (3) Deze richtlijn mag de vrijheid van de lidstaten om de tarieven van de spoorweginfrastructuurvoorzieningen te bepalen, niet aantasten. (4) De bedrijven en infrastructuurbeheerders in de lidstaten van de Europese Unie zijn echter overeengekomen interoperabele producten te gaan ontwikkelen op basis van de in 1997 goedgekeurde prenormen, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan de optie van snelle transmissie tussen de apparatuur langs de weg en de in het voertuig te installeren apparatuur . In het licht hiervan moet de gebruikers apparatuur ter beschikking worden gesteld waarmee zij met alle systemen kunnen communiceren die onder artikel 2, lid 1 worden vermeld. (5) Het is van wezenlijk belang dat deze normalisatiewerkzaamheden zo snel mogelijk worden voltooid om de technische normen vast te stellen die de compatibiliteit waarborgen van de elektronische tolheffingssystemen die zijn gebaseerd op de microgolftechnologie. Andere normalisatiewerkzaamheden met betrekking tot de combinatie van satelliettechnologie en mobiele communicatie voor tolheffingsdoeleinden, moeten ook snel worden afgerond om een hernieuwde verbrokkeling van de markt te voorkomen. (6) Er moet worden voorzien in een algemene invoering van elektronische tolheffingssystemen in de lidstaten en hun buurlanden, en daarvoor moet men ook kunnen beschikken over interoperabele systemen die zijn afgestemd op de toekomstige ontwikkeling van Europeesschalig rekeningrijden en op de technische ontwikkelingen . (7) Bij de invoering van nieuwe tolheffingssystemen moet voldoende tolapparatuur ter beschikking staan om discriminatie tussen de betrokken ondernemingen te voorkomen . (8) Door de toepassing van de nieuwe technieken voor plaatsbepaling met satelliet (GNSS) en mobiele communicatie (GSM/GPRS) op elektronische tolheffing kan met name vanwege de grote flexibiliteit en de pluriforme toepassingen worden voldaan aan de eisen van het voorgenomen nieuwe tolheffingsbeleid van de Gemeenschap en van de lidstaten. Met deze technieken is het mogelijk het aantal afgelegde kilometers per wegcategorie in rekening te brengen, zonder dat er zwaar geïnvesteerd hoeft te worden in infrastructuur. Deze technologieën maken ook nieuwe extra veiligheids- en informatiediensten voor de reiziger mogelijk, zoals een automatisch alarm bij een ongeval, dat automatisch de positie van het verongelukte voertuig aangeeft, real time-informatie over de verkeerstoestand, de verkeersintensiteit of rijtijden. Wat de plaatsbepaling met satelliet betreft, met het in 2002 door de Europese Unie gestarte GALILEO-project zal vanaf 2008 een betere informatiekwaliteit worden bereikt dan mogelijk is met het huidige GPS-systeem, een kwaliteit die optimaal is voor de telematicadiensten voor het wegverkeer. Het EGNOS-systeem, een voorloper van GALILEO, zal reeds in 2004 vergelijkbare prestaties kunnen leveren. Deze vernieuwende systemen zouden echter tekortkomingen kunnen vertonen ten aanzien van aspecten als de betrouwbaarheid van de controle en de voorkoming van fraude. Wegens de vorenvermelde enorme voordelen is echter de toepassing van de nieuwe technieken voor plaatsbepaling met satelliet en mobiele communicatie bij de invoering van nieuwe tolheffingssystemen principieel aan te bevelen. (9) Het toenemend aantal technologieën die worden gebruikt of die men de komende jaren voor elektronische tolheffing wil gaan gebruiken (voornamelijk de zogenoemde DSRC-technologie in de frequentieband van 5,8 GHz, plaatsbepaling per satelliet en mobiele communicatie) en specificaties die lidstaten en buurlanden opleggen voor hun tolheffingssystemen, kunnen afbreuk doen aan de goede werking van de interne markt en de doelstellingen van het vervoerbeleid. Vrachtwagenchauffeurs dreigen in de toekomst opgescheept te worden met steeds meer incompatibele, lastige elektronische kastjes in hun bestuurderscabine, met voor hen het risico van vergissingen bij het gebruik en onopzettelijke fraude. Zo'n wildgroei is uit kosten- en veiligheidsoverwegingen en om juridische redenen onaanvaardbaar voor gebruikers en voor de producenten van commerciële voertuigen. (10) De kunstmatige belemmeringen voor het functioneren van de interne markt moeten worden opgeheven, maar de lidstaten en de Unie moeten wel de mogelijkheid blijven behouden om voor alle soorten voertuigen lokaal, nationaal en internationaal verschillende toltarieven te hanteren. Het apparaat in de auto moet de mogelijkheid tot toepassing van die verschillende tarieven bieden, met inachtneming van het beginsel van gelijke behandeling van burgers uit de verschillende landen van de Europese Unie. De interoperabiliteit van de tolheffingssystemen op communautair niveau moet dus zo snel mogelijk gerealiseerd worden. (11) De autobestuurder wenst terecht een betere kwaliteit van de dienstverlening op de weg, met name wat de veiligheid betreft, en zou graag kortere files voor de tolpoorten zien, vooral op dagen met een groot verkeersaanbod, of op bepaalde heel drukke punten van het wegennet. De definitie van de Europese elektronische tolheffingsdienst moet hierop worden afgestemd. Voorts moet erop worden gelet dat de beoogde technieken en componenten ook compatibel zijn met andere componenten van het voertuig, zoals bijvoorbeeld de elektronische tachograaf en alarmdiensten. Intermodale systemen mogen in een latere fase niet worden uitgesloten. (12) De mogelijkheid om toegang te krijgen tot andere, toekomstige toepassingen naast die voor tolheffing, moet door een adequate verbinding worden gewaarborgd. (13) Een Europese elektronische tolheffingsdienst zorgt voor interoperabiliteit op technisch en contractueel niveau en omvat één enkel contract tussen de klanten en de exploitanten die de dienst aanbieden, dat voldoet aan een aantal contractuele regels die alle exploitanten en/of dienstverleners in staat stelt de dienst te verlenen en dat toegang geeft tot het gehele netwerk, alsmede een reeks technische normen en vereisten die de industrie in staat stelt de voor de dienstverlening nodige apparatuur te leveren. (14) De elektronische tolheffingssystemen leveren een aanzienlijke bijdrage tot vermindering van de kans op ongevallen, en verhogen dus de veiligheid van de weggebruiker bij de tolpoorten, verminderen het aantal geldtransacties en de opstoppingen voor de tolpoorten, met name bij een groot verkeersaanbod. Met deze systemen kan ook het ongunstige milieueffect van de plaatsing van nieuwe tolpoorten of de uitbreiding van bestaande tolstations worden voorkomen. (15) Bij invoering van elektronische tolheffingssystemen is sprake van de verwerking van persoonsgegevens. Dit dient te geschieden met inachtneming van de Europese normen als omschreven in Richtlijn 95/46/EG (8) en Richtlijn 2002/58/EG (9) . Het recht op bescherming van persoonsgegevens is uitdrukkelijk vastgelegd in artikel 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. (16) Aangezien de doelstellingen van de voorgestelde maatregelen, met name de interoperabiliteit van de tolheffingssystemen in de interne markt en de invoering van een Europese elektronische tolheffingsdienst voor alle aan tolheffing onderworpen wegen in de Gemeenschap, niet in voldoende mate door de afzonderlijke lidstaten bereikt kunnen worden, en vanwege hun Europese dimensie dus beter realiseerbaar zijn op communautair niveau, kan de Gemeenschap maatregelen nemen volgens het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5 van het Verdrag. Overeenkomstig het in dit artikel verwoord evenredigheidsbeginsel gaat de richtlijn niet verder dan nodig is om genoemde doelstellingen te bereiken. (17) Voor de invoering van een Europees tolheffingssysteem is de vaststelling van een reeks beginselen vereist die door het in artikel 5 genoemde comité moeten worden uitgewerkt. (18) Voor automatische afschrijvingen van tolheffingen van bankrekeningen of credit/debetkaartrekeningen die in (of buiten) de EU zijn gedomicilieerd, is een volledig operationele EU-betalingsruimte nodig, waarbij de kosten op non-discriminatoire wijze in rekening worden gebracht. (19) Het is van wezenlijk belang dat een eventueel gemeenschappelijk elektronisch tolheffingssysteem dat voor de EU wordt ingevoerd, aan de volgende fundamentele criteria voldoet, namelijk dat het gemakkelijk kan worden geïntegreerd in het kader van toekomstige technologische en systeemverbeteringen en -ontwikkelingen, zonder dat er hoge kosten verbonden zijn aan het overbodig worden van oudere modellen en methoden, dat de kosten van invoering ervan door commerciële en particuliere weggebruikers niet significant zijn in verhouding tot de voordelen voor diezelfde gebruikers en de maatschappij in het algemeen en dat bij de tenuitvoerlegging ervan in ongeacht welke lidstaat in geen enkel opzicht sprake is van discriminatie tussen binnenlandse weggebruikers en weggebruikers uit andere lidstaten. (20) De maatregelen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn dienen te worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (10) . (21) Inschakeling van de betrokkenen (exploitanten van toldiensten, beheerders van infrastructuur, de elektronica- en auto-industrie, gebruikers) bij het overleg van de Commissie over de technische en contractuele aspecten van de invoering van een Europese elektronische tolheffingsdienst moet worden gewaarborgd, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Doelstelling en werkingssfeer 1. Deze richtlijn legt de voorwaarden vast voor de interoperabiliteit van elektronische tolheffingssystemen voor het wegverkeer in de Gemeenschap. De richtlijn is van toepassing op de elektronische inning van alle typen tolgelden op het gehele wegennet binnen de Gemeenschap, van stads- en verbindingswegen tussen de steden, snelwegen, hoofdwegen en secundaire wegen, tot voorzieningen als tunnels, bruggen, veerponten e.d.. 2. Deze richtlijn is niet van toepassing op: 3. Ter verwezenlijking van de in de eerste alinea genoemde doelstelling wordt een Europese elektronische tolheffingsdienst ingevoerd. Deze dienst dient zorg te dragen voor de interoperabiliteit voor de gebruiker van de in de lidstaten reeds ingevoerde elektronische tolheffingssystemen, en van in de toekomst op het gehele grondgebied van de Unie in te voeren systemen. Artikel 2 Technologische oplossingen 1. Alle nieuwe elektronische tolheffingssystemen die vanaf 1 januari 2007 in gebruik worden genomen en bestemd zijn voor gebruik door vrachtauto's van alle categorieën en/of door bussen, zijn voor de afhandeling van elektronische tolheffingstransacties interoperabel en gebaseerd op het gebruik van een of meer van de navolgende technologieën: (a) Plaatsbepaling met satelliet (b) Mobiele communicatie volgens de GSM-GPRS-norm (verwijzing voor GSM: TS 03.60/23.060) (c) Microgolftechnologie in de frequentieband van 5,8 GHz. 2. Deze systemen (lid 1, onder a t/m c) zijn onderling interoperabel en mogen alleen worden gesteund omwille van de interoperabiliteit, voorzover het de herkomst betreft van de industrieproducten of de voorwaarden waaronder het systeem functioneert (vrije concurrentie). 3. Krachtens het bepaalde in artikel 3 wordt op 1 januari 2007 een Europese reeks contractuele regels voor elektronische tolheffing opgesteld . Met ingang van deze datum dienen exploitanten aan geïnteresseerde gebruikers apparatuur ter beschikking te stellen die in het voertuig kan worden ingebouwd, geschikt is voor alle elektronische tolheffingssystemen die in de Unie in gebruik zijn, bestemd is voor alle typen voertuigen volgens het tijdschema als bedoeld in artikel 3, lid 4 , en interoperabel is en kan communiceren met alle in gebruik zijnde systemen binnen de Unie en waarvan voldoende exemplaren beschikbaar zijn om te voldoen aan de vraag van alle belangstellende gebruikers . 4. Onverminderd van het bepaalde in lid 1, kan apparatuur aan boord ook geschikt zijn voor andere soorten technologie, op voorwaarde dat dit niet leidt tot extra lasten voor de gebruikers of tot discriminatie tussen gebruikers. In voorkomend geval kan apparatuur aan boord ook worden gekoppeld aan de elektronische tachograaf van het voertuig . 5. De werkzaamheden voor de interoperabiliteit van de bestaande elektronische tolheffingssystemen, die worden verricht in het kader van de Europese elektronische tolheffingsdienst, moeten de onderlinge compatibiliteit en de interface van de in lid 1 genoemde systemen en de bijbehorende apparatuur waarborgen. 6. Aanbevolen wordt om de ingevoerde nieuwe elektronische tolheffingsystemen gebruik te laten maken van de technologie voor plaatsbepaling per satelliet en mobiele communicatie genoemd in lid 1. Gezien de eventuele migratie naar systemen die van dergelijke technologie gebruikmaken vanuit systemen met een andere technologie stelt de Commissie, in overleg met het in artikel 5 genoemde Comité, uiterlijk op 31 december 2009 een verslag op. Dit verslag omvat een onderzoek naar het gebruik van elk van de in lid 1 genoemde technologieën, evenals een kosten-batenanalyse. Zonodig doet de Commissie het verslag vergezeld gaan van een voorstel aan het Europees Parlement en de Raad voor een migratiestrategie . 7. De lidstaten nemen de nodige maatregelen ter uitbreiding van het gebruik van elektronische tolheffingssystemen. Zij trachten ervoor te zorgen dat uiterlijk op 1 januari 2007 minstens 50% van het verkeer dat het tolhuis passeert, gebruik kan maken van elektronische tolheffing. Voor elektronische tolheffing bestemde rijstroken mogen, met inachtneming van de veiligheid, ook worden gebruikt voor tolheffing met andere middelen. 8. De lidstaten zien erop toe dat de met het oog op het functioneren van de Europese elektronische tolheffingsdienst noodzakelijke verwerking van persoonsgegevens plaatsvindt in overeenstemming met de Europese normen op het gebied van de bescherming van de vrijheden en grondrechten van natuurlijke personen en met name in overeenstemming met de bepalingen van de Europese Richtlijnen 95/46/EG en 2002/58/EG. Artikel 3 Invoering van een Europese elektronische tolheffingsdienst 1. Er wordt een Europese elektronische tolheffingsdienst ingevoerd op alle wegeninfrastructuren in de Gemeenschap waar langs elektronische weg tolgeld of gebruiksheffingen moeten worden betaald. Deze elektronische tolheffingsdienst wordt omschreven door een reeks contractuele regels die alle exploitanten en/of dienstverleners in staat stelt de dienst te verlenen, een reeks technische normen en vereisten en één enkel contract tussen de klanten en de exploitanten die de dienst aanbieden. Dit contract bestrijkt het volledige wegennet door middel van één abonnementsovereenkomst, die bij iedere exploitant van een deel van het net kan worden ondertekend. 2. De Europese elektronische tolheffingsdienst is niet van invloed op de fundamentele besluiten van de lidstaten om tol te heffen op bepaalde types voertuigen en over de hoogte van heffingen of het doel daarvan. Zij betreft uitsluitend de inning van de te betalen tol of vergoeding. Het systeem maakt interoperabiliteit van contracten mogelijk ongeacht de plaats van inschrijving van het voertuig, de nationaliteit van de ondertekenaar van het abonnement, de nationaliteit van de contractverstrekker bij wie voor de dienst is getekend, en de zone of het punt binnen het wegennet waar de tol verschuldigd is. 3. Het systeem opent de mogelijkheid voor een intermodale Europese elektronische tolheffingsdienst, waarbij geen nadeel mag ontstaan voor duurzamer vervoerswijzen. 4. Alle verstrekkers van ETS-contracten in de Unie moeten hun klanten een contract aanbieden dat in overeenstemming is met de Europese elektronische tolheffingsdienst volgens onderstaand tijdschema: Artikel 4 Definitie van de Europese elektronische tolheffingsdienst 1. De Europese elektronische tolheffingsdienst wordt gedefinieerd op basis van de volgende elementen: (a) Functionele en technische specificaties van de dienst, de kwaliteit van de dienst, en het dienstaanbod op de tolstations, om wachtrijen, vertragingen en incidenten van allerlei aard die zich bij het innen van tolgelden kunnen voordoen te beperken; (b) Opstarten en volgen van de technische normalisatie-inspanningen met de Europese normalisatie-instellingen; (c) Eventuele technische aanvullingen op de gebruikte normen of prenormen die toelaten om de interoperabiliteit te waarborgen; regels volgens welke rekening wordt gehouden met technologische ontwikkelingen, met name de ontwikkeling van de mobiele communicatie, teneinde de lijst van technologieën waarop de Europese elektronische tolheffingsdienst is gebaseerd bij te werken; (d) Specificaties voor de inbouw van de apparatuur in de voertuigen; (e) Procedures voor goedkeuring op Europees niveau van apparatuur die in de voertuigen wordt ingebouwd alsmede van apparatuur die langs de weg wordt geplaatst, en van alle in het voertuig aangebrachte apparatuur, met name vanuit een oogpunt van verkeersveiligheid ; (f) Transactiemodellen ; (g) Memorandum van overeenstemming tussen de beheerders van het betreffende wegennet voor de implementatie van de dienst op het Europees wegennet, alsmede een uniforme overeenkomst naar de klant toe; (h) Behandeling van bijzondere gevallen zoals: incidentele gebruikers en storingen van uiteenlopende aard; (j) Beoordeling van de mogelijkheid om op het gebied van de elektronische tolheffing een harmonisatie van de regels tot afdwinging te verwezenlijken. 2. De Europese elektronische tolheffingsdienst is gebaseerd op de in artikel 2 bedoelde technische oplossingen en op het feit dat de specificaties die voor de uitvoering nodig zijn voor het publiek beschikbaar zijn . 3. De Commissie neemt de technische besluiten met betrekking tot de definiëring van de Europese elektronische tolheffingsdienst volgens de in artikel 5, lid 2, bedoelde procedure. 4. In overeenstemming met het bepaalde in Richtlijn 98/34/EG (11) verzoekt de Commissie de Europese instituten voor normalisatie en in het bijzonder het Europees Comité voor Normalisatie om al het mogelijke te doen om op korte termijn normen vast te stellen voor elektronische tolheffingssystemen en met name voor microgolftechnologie en systemen die gebruik maken van plaatsbepaling per satelliet en mobiele communicatie. 5. De apparatuur die de Europese elektronische tolheffingsdienst ondersteunt moet met name in overeenstemming zijn met de eisen als vastgelegd in de Richtlijnen 1999/5/EG (12) en 89/336/EEG (13) . 6. De besluiten in verband met de definitie van de Europese elektronische tolheffingsdienst worden door de Commissie genomen overeenkomstig de procedure genoemd in artikel 5, uiterlijk op 1 januari 2007. Deze besluiten worden pas genomen als aan alle voorwaarden, geëvalueerd aan de hand van passende studies, is voldaan om te zorgen dat de interoperabiliteit in elk opzicht, met inbegrip van het technische, juridische en commerciële gezichtspunt, functioneert. Artikel 5 Comité De Commissie wordt bijgestaan door het "Comité elektronische tolheffing", dat bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten en van NGO's die verantwoordelijk zijn voor bescherming van de privacy, veiligheids- en milieukwesties, en wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt op 3 maanden vastgesteld. Het comité stelt zijn huishoudelijk reglement vast. Artikel 6 De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 30 juni 2005 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 7 Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 8 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 413 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 179, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0319/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en het advies van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0431/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. is van mening dat het financieel memorandum in het voorstel van de Commissie verenigbaar is met het plafond van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten en geen beperkingen voor andere beleidssectoren tot gevolg heeft; 3. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 18 december 2003 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2004 van het Europees Parlement en de Raad tot verlenging en wijziging van Verordening (EG) nr. 1659/98 van de Raad betreffende gedecentraliseerde samenwerking HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 179, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Verordening (EG) nr. 1659/98 van de Raad van 17 juli 1998 (4) was van toepassing tot en met 31 december 2001. (2) Bovengenoemde verordening is bij Verordening (EG) nr. 955/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 13 mei 2002 (5) gewijzigd en verlengd tot en met 31 december 2003. (3) Volgens een in 2003 verrichte evaluatie diende de begrotingslijn beter te worden gericht. (4) Het instrument gedecentraliseerde samenwerking heeft een specifieke toegevoegde waarde voor de ondersteuning van gerichte maatregelen in specifieke situaties waarin traditionele instrumenten niet bruikbaar zijn of niet relevant. Ook kan het begrotingsinstrument de diversifiëring ondersteunen van gedecentraliseerde actoren als potentiële partners van het ontwikkelingsproces. (5) Verordening (EG) nr. 1659/98 dient te worden gewijzigd en verlengd tot en met 31 december 2006. Dit volgt uit de afsluiting van de evaluatie en de goedkeuring van de mededeling van de Commissie inzake participatie van niet-overheidsactoren in het EG-ontwikkelingsbeleid (6) . Het financiële kader en de referentieperiode, die in artikel 4, lid 1, worden genoemd, dienen te worden aangepast. (6) Verordening (EG) nr. 1659/98 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : Artikel 1 Verordening (EG) nr. 1659/98 wordt als volgt gewijzigd: 1. De tekst van artikel 1 wordt vervangen door de volgende tekst: Artikel 1 De Gemeenschap ondersteunt acties en initiatieven op het gebied van armoedevermindering en duurzame ontwikkeling die ondernomen worden door actoren van de gedecentraliseerde samenwerking uit de Gemeenschap en uit de ontwikkelingslanden, met name in het geval van moeilijke partnerschappen waarin geen beroep kan worden gedaan op andere instrumenten. Deze acties en initiatieven zijn gericht op de bevordering van: Bij het steunen van dergelijke acties en initiatieven wordt prioriteit gegeven aan actoren van de gedecentraliseerde samenwerking uit de ontwikkelingslanden. De acties zijn gericht op bevordering van gedecentraliseerde samenwerking ten behoeve van alle ontwikkelingslanden. 2. Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: a) de tekst van het tweede streepje wordt vervangen door de volgende tekst: b) na het derde streepje wordt het volgende streepje toegevoegd: 3. De tekst van artikel 3 wordt vervangen door de volgende tekst: Artikel 3 De samenwerkingspartners die krachtens deze verordening financiële steun kunnen verkrijgen, zijn de actoren van de gedecentraliseerde samenwerking uit de Gemeenschap en uit de ontwikkelingslanden, zoals plaatselijke (waaronder ook gemeentelijke) overheden, niet-gouvernementele organisaties, organisaties van inheemse volkeren, beroepsverenigingen en plaatselijke initiatiefgroepen, coöperaties, vakbonden, organisaties van economische en sociale actoren, lokale organisaties (met inbegrip van netwerken), die actief zijn op het terrein van de regionale gedecentraliseerde samenwerking en integratie, consumentenorganisaties, vrouwen- en jongerenorganisaties, onderwijs-, culturele, onderzoek- en wetenschappelijke organisaties, universiteiten, kerken en religieuze verenigingen of gemeenschappen, media en alle andere niet-gouvernementele verenigingen en onafhankelijke stichtingen die een bijdrage kunnen leveren aan ontwikkeling. De activiteiten van de actoren die met de doelstellingen van deze verordening verband houden, zijn transparant en beantwoorden aan de beginselen van goed financieel beheer en verantwoording. 4. Artikel 4, wordt als volgt gewijzigd: a) de tekst van lid 1 wordt vervangen door de volgende tekst: De financiering door de Gemeenschap van de in artikel 1 bedoelde acties heeft betrekking op een periode van drie jaar. Het financieel referentiebedrag voor de tenuitvoerlegging van dit programma voor de periode 2004-2006 bedraagt 18 miljoen EUR . De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit binnen de begrenzingen van de financiële vooruitzichten goedgekeurd. b) lid 2 wordt geschrapt. 5. Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd: 6. De tekst van artikel 8, lid 1 wordt vervangen door de volgende tekst: 1. De Commissie wordt bijgestaan door het comité dat wordt opgericht ingevolge artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1658/98 van de Raad van 17 juli 1998 betreffende de cofinanciering van acties op gebieden die voor de ontwikkelingslanden van belang zijn, met Europese niet-gouvernementele organisaties (NGO's) voor ontwikkeling 1 (hierna aangeduid als "het comité"). _____________ 1 PB L 213 van 30.7.1998, blz. 1. 7. Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd: 8 . De tekst van de tweede alinea van artikel 13 wordt vervangen door de volgende tekst: Zij is van toepassing tot en met 31 december 2006. Artikel 2 Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Deze verordening is bindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 465 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en 179 van het EG–Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0367/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en het advies van de Begrotingscommissie en de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A5&nbhy;0447/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. is van mening dat het financieel memorandum in het voorstel van de Commissie, als geamendeerd, verenigbaar is met het maximum van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten, eventueel via een aanpassing van het beleid; 3. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 18 december 2003 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 179, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De milleniumdoelstellingen van de VN voor ontwikkeling (4) hebben onder meer betrekking op de gelijkheid van mannen en vrouwen en de versterking van de rol van de vrouw. Daarbij worden duidelijke doelen gesteld op onderwijsgebied, die uiterlijk in 2015 moeten worden gerealiseerd. (2) Twee derde van de kinderen die niet naar school gaan zijn meisjes; bij meisjes is het schoolbezoekpercentage lager dan bij jongens, en het schoolverlatingspercentage hoger. (3) Artikel 3, lid 2, van het Verdrag bepaalt dat de Gemeenschap er bij elk in dat artikel bedoeld optreden, met inbegrip van het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, naar dient te streven de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. (4) Een onevenredig deel van de armen in de wereld is vrouw. Bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen is dan ook belangrijk in het kader van de algemene doelstelling van armoedevermindering vóór 2015. (5) De gelijkheid van mannen en vrouwen van alle leeftijdscategorieën wordt algemeen erkend als een punt dat van groot belang is voor de effectieve en efficiënte bestrijding van armoede. Om de doelstelling van gelijkheid van mannen en vrouwen te bereiken door horizontale integratie, moet deze strategie worden gecombineerd met specifieke maatregelen voor vrouwen in alle leeftijdscategorieën. (6) Vrouwen leveren een bijdrage aan ontwikkeling, ondanks tal van obstakels die het effect van hun werk beperken en de voordelen ervan voor henzelf en de samenleving als geheel verminderen. Gezien de belangrijke rol die vrouwen, vanuit economisch, sociaal en milieuoogpunt, in hun verschillende levensfases in ontwikkelingslanden spelen, groeit internationaal het besef dat hun volledige deelname zonder enige vorm van discriminatie onontbeerlijk is voor duurzame en effectieve ontwikkeling. (7) De Gemeenschap en haar lidstaten hebben de verklaring en het actieprogramma van de 4e Wereldvrouwenconferentie van Peking (1995) mede ondertekend. Daarin wordt de nadruk gelegd op de behoefte aan actie tegen wereldwijde obstakels voor de gelijkheid van mannen en vrouwen, en staat verder dat de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen gestalte dient te krijgen via een strategie voor horizontale integratie. (8) Volgens het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen is discriminatie van vrouwen een obstakel voor ontwikkeling. De partijen bij dat verdrag zijn dan ook overeengekomen deze vorm van discriminatie met alle passende middelen uit te roeien. (9) Verordening (EG) nr. 2836/98 van de Raad van 22 december 1998 betreffende de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking (5) is gericht op de ondersteuning van de horizontale integratie van de genderproblematiek in alle beleidsvormen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en op de ondersteuning en vergemakkelijking van de opname daarin van maatregelen ter bestrijding van de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Die verordening draagt bij tot de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de nationale plannen die de voornaamste elementen van het actieprogramma van Peking ten uitvoer moeten leggen. De verordening verstrijkt op 31 december 2003. (10) Volgens de verklaring van de Raad en de Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap, die op 10 november 2000 door de Raad Ontwikkeling werd aangenomen, is de gelijkheid van mannen en vrouwen een transversaal vraagstuk. (11) In de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 21 juni 2001 over het actieprogramma voor de horizontale integratie van het gendergelijkheidsaspect ("mainstreaming of gender equality") in de ontwikkelingssamenwerking van de Gemeenschap [ COM(2001) 295 def.] is het beleidskader vastgesteld voor de horizontale integratie van de gelijkheid van mannen en vrouwen in de ontwikkelingssamenwerking van de EG. Het actieprogramma is door de Raad goedgekeurd in de conclusies van 8 november 2001. (12) Het Europees Parlement wees in zijn resolutie van 25 april 2002 over het actieprogramma op zijn gehechtheid aan horizontale integratie om de gelijkheid van mannen en vrouwen en de verbetering van de positie van de vrouw in ontwikkelingslanden te bevorderen. (13) Deze verordening moet een financieel kader vastleggen dat, in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure, voor de begrotingsautoriteit het voornaamste referentiepunt vormt in de loop van de jaarlijkse begrotingsprocedure (6) . In het algemeen dient de communautaire financiering voor ontwikkelingsaangelegenheden ook bij te dragen tot de gendergelijkheid als een horizontale kwestie. (14) De voor de uitvoering van deze verordening vereiste maatregelen dienen te worden aangenomen overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (7) . (15) Overeenkomstig de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit bedoeld in artikel 5 van het Verdrag kan de doelstelling van het overwogen optreden, namelijk de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking, niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt. Derhalve kan deze doelstelling vanwege de omvang of de gevolgen van het overwogen optreden beter door de Gemeenschap worden verwezenlijkt. Deze verordening beperkt zich tot het minimum dat nodig is om dit doel te verwezenlijken en gaat derhalve niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : Hoofdstuk I Toepassingsgebied Artikel 1 1. Doel van deze verordening is de implementatie van maatregelen ter bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van beleid, strategieën en acties van de Gemeenschap op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. De Gemeenschap verstrekt daartoe financiële bijstand en relevante knowhow om de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van beleid en acties van de Gemeenschap op het gebied van ontwikkelingssamenwerking in ontwikkelingslanden te bevorderen. 2. De steun van de Gemeenschap moet het beleid en de capaciteiten van ontwikkelingslanden, alsmede de in het kader van andere samenwerkingsinstrumenten verleende bijstand aanvullen en versterken. Artikel 2 Voor de toepassing van deze verordening geldt het volgende: Artikel 3 Overeenkomstig de in de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling van de Verenigde Naties , het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, de Verklaring van Peking en het Actieplatform, die werden aangenomen op de Vierde Wereldvrouwenconferentie, het resultatendocument van de speciale zitting van de Algemene Vergadering "Vrouwen 2000: gendergelijkheid, ontwikkeling en vrede voor de 21e eeuw" genoemde bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen en versterking van de rol van de vrouw, is deze verordening gericht op de volgende doelstellingen: Artikel 4 1. Activiteiten op het gebied van de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen die voor financiering in aanmerking komen, zijn met name: 2. In het kader van de in lid 1 bedoelde maatregelen kunnen de volgende instrumenten gefinancierd worden: 3. De communautaire middelen kunnen worden gebruikt voor de financiering van: De financiering van exploitatiesubsidies dient stapsgewijs te worden verlaagd. Artikel 5 Bij de selectie en implementatie van de in artikel 4, lid 1, bedoelde activiteiten dient bijzondere aandacht te worden besteed aan de volgende punten: Hoofdstuk II Implementatie van hulp Artikel 6 1. De financiële steunverlening krachtens deze verordening vindt plaats in de vorm van subsidies of contracten. 2. Een subsidie mag slechts worden gebruikt voor de financiering van de volledige kosten van een maatregel indien wordt aangetoond dat dit essentieel is voor de uitvoering van die maatregel, met uitzondering van maatregelen die voortvloeien uit de implementatie van financieringsovereenkomsten met derde landen of maatregelen die worden beheerd door internationale organisaties. In alle andere gevallen dient te worden verzocht om een financiële bijdrage van de in artikel 7 gedefinieerde begunstigden. Bij de vaststelling van die bijdrage dient rekening te worden gehouden met de capaciteit van de betrokken partners en de aard van de actie. 3. Contracten met begunstigden mogen voorzien in de financiering van de operationele uitgaven van deze laatsten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 4, lid 3, onder b). 4. De levering van financiële bijstand in het kader van deze verordening kan medefinanciering omvatten met andere donors, in het bijzonder de lidstaten, de Verenigde Naties, en internationale of regionale ontwikkelingsbanken of financiële instellingen. Artikel 7 1. De partners die voor financiële bijstand in het kader van deze verordening in aanmerking komen, zijn: 2. Onverminderd het bepaalde in lid 1, onder (e), verleent de Gemeenschap financiële bijstand in de vorm van subsidies aan partners waarvan het hoofdkantoor is gevestigd in een lidstaat of een derde land dat in het kader van deze verordening communautaire bijstand krijgt of daarvoor in aanmerking kan komen, mits dit kantoor het feitelijke centrum is vanwaaruit de zakelijke activiteiten worden bestuurd. In uitzonderlijke gevallen mag dit kantoor zich in een ander derde land bevinden. Prioriteit wordt verleend aan inheemse structuren die een rol kunnen spelen bij de ontwikkeling van plaatselijke capaciteiten op het gebied van gender. Artikel 8 1. Indien deze acties onderwerp zijn van financieringsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en het begunstigde land, dienen die overeenkomsten te bepalen dat de betaling van belastingen, heffingen en andere lasten niet door de Gemeenschap wordt gefinancierd. 2. Elke krachtens deze verordening gesloten financieringsovereenkomst, elke subsidieovereenkomst en elk krachtens deze verordening gesloten financieringscontract voorziet in controles ter plaatse door de Commissie en de Rekenkamer volgens de gebruikelijke procedures, die door de Commissie zijn vastgesteld op basis van de geldende bepalingen, met name het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. 3. Er worden de nodige maatregelen genomen om tot uitdrukking te laten komen dat de krachtens deze verordening verleende steun afkomstig is van de Gemeenschap. Artikel 9 1. De deelname aan aanbestedingen en de gunning van aanbestedingsopdrachten staat op gelijke voorwaarden open voor alle natuurlijke personen en rechtspersonen uit de lidstaten, daarmee gelijkgestelde landen en alle ontwikkelingslanden. Op basis van reciprociteit staat deelname ook open voor andere derde landen. Deelname kan in uitzonderlijke en goed gemotiveerde gevallen worden opengesteld voor andere derde landen. 2. Leveringen zijn afkomstig uit de lidstaten, het begunstigde land of andere ontwikkelingslanden. In de in lid 1 genoemde gevallen mogen leveranties afkomstig zijn uit andere landen. Artikel 10 1. Om de doelstellingen van samenhang en complementariteit, als bedoeld in het Verdrag, te verwezenlijken en om optimale doeltreffendheid van de steun te garanderen, kan de Commissie alle noodzakelijke coördinatiemaatregelen nemen, met name: 2. De Commissie stelt de genderkwestie als een vast agendapunt aan de orde tijdens vergaderingen van vertegenwoordigers van de Commissie, de lidstaten en de partnerlanden om het bewustzijn te vergroten met betrekking tot gendervraagstukken op nieuwe terreinen van ontwikkelingssamenwerking. 3. De Commissie houdt rekening met de ervaringen van de lidstaten, andere donoren en partnerlanden op het gebied van integratie van gendermainstreaming en de emancipatie van vrouwen. 4. De Commissie mag in samenwerking met de lidstaten alle nodige initiatieven nemen om te zorgen voor een optimale coördinatie met andere betrokken donoren, in het bijzonder donoren die deel uitmaken van het systeem van de Verenigde Naties. Hoofdstuk III Financiële bepalingen en relevante besluitvormingsprocedures Artikel 11 1. Het financiële kader voor de uitvoering van deze verordening in de periode van 2004 tot en met 2006 wordt hierbij vastgesteld op 11 miljoen EUR . 2. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit goedgekeurd binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten. Artikel 12 1. De Commissie is verantwoordelijk voor de opstelling van strategische programmeringsrichtlijnen, waarin de samenwerking van de Gemeenschap wordt gedefinieerd in termen van meetbare doelstellingen, prioriteiten, termijnen voor specifieke actiegebieden, uitgangspunten en verwachte resultaten. De programmering is meerjaarlijks en indicatief. 2. In het kader van een gezamenlijke vergadering van de in artikel 14, lid 1, bedoelde comités vindt eenmaal per jaar overleg plaats op basis van een uiteenzetting door de vertegenwoordiger van de Commissie van de algemene richtlijnen voor de te voeren acties. Artikel 13 1. De Commissie is verantwoordelijk voor het voorafgaand onderzoek van, de besluitvorming inzake en het beheer van de onder deze verordening vallende acties, volgens de geldende budgettaire en andere procedures, met name die welke zijn vastgelegd in het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. 2. Het werkprogramma dient overeenkomstig de in artikel 14 vastgestelde procedure te worden goedgekeurd. Artikel 14 1. De Commissie wordt bijgestaan door het geografisch comité dat bevoegd is voor ontwikkeling. 2. In gevallen waarin wordt verwezen naar dit lid is de beheersprocedure van artikel 4 van Besluit 1999/468/EG van toepassing met inachtneming van de artikelen 7 en 8 daarvan. De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op 45 dagen. Hoofdstuk IV Rapporten Artikel 15 1. Na elk begrotingsjaar legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een jaarverslag voor over het EG-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, met daarin informatie over de in de loop van dat begrotingsjaar gefinancierde acties en de conclusies van de Commissie betreffende de uitvoering van deze verordening in het voorgaande begrotingsjaar. Het overzicht bevat met name informatie over de sterke en zwakke punten en de resultaten van de acties, de organisaties waarmee contracten zijn gesloten en de resultaten van eventuele onafhankelijke evaluaties van specifieke acties. 2. Een jaar vóór het verstrijken van deze verordening legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een onafhankelijk beoordelingsrapport voor over de uitvoering van deze verordening, met het doel vast te stellen of de beoogde doelstellingen zijn bereikt en om richtlijnen te geven om toekomstige acties doeltreffender te maken. Op basis van dit beoordelingsrapport kan de Commissie voorstellen doen voor de toekomst van deze verordening en, voor zover nodig, voorstellen deze te wijzigen. Artikel 16 Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Zij is van toepassing tot en met 31 december 2006. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2003) 556 ) (1) , – gelet op artikel 37 , en artikel 300, leden 2 en 3, eerste alinea van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5&nbhy;0458/2003), – gelet op de artikelen 67 en 97, lid 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij en het advies van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0459/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gewijzigde versie van het voorstel voor een verordening van de Raad en stemt in met de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten en Ivoorkust. Het Europees Parlement , A. gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel op 12 en 13 December 2003, Economische groei 1. is ingenomen met de goedkeuring door de Europese Raad van de "Europese actie voor groei", maar benadrukt dat het stimuleren van investeringen in sleutelprojecten alleen geen oplossing biedt voor de problemen van de Europese economie op korte en lange termijn; wijst met klem op de behoefte aan een sterkere nadruk op uitvoering en resultaten voor het verwezenlijken van de doelstellingen van Lissabon; dringt aan op voortzetting van de structurele hervormingen die nodig zijn voor het herstel van het Europese concurrentievermogen, het genereren van groei en het creëren van werkgelegenheid; 2. betreurt het echter dat het snelstartprogramma zonder overleg met het Europees Parlement en zonder duidelijke financiering tot stand is gekomen; merkt op dat de Europese actie voor groei dient te worden uitgevoerd binnen het kader van het groei- en stabiliteitspact en de financiële vooruitzichten, en is verheugd over de prudente rol die de EIB wordt aanbevolen; 3. verwelkomt de nadruk die wordt gelegd op de rol van particuliere bronnen voor het financieren van subsidiabele projecten; dringt aan op een evaluatie van publiek-private partnerschappen met betrekking tot de gevolgen inzake "eigendom" en "verborgen" financiële positie van de overheid op de lange termijn; 4. onderstreept dat de prioriteiten voor de ontwikkeling van de TEN's strategisch moeten worden gepland met inachtneming van het algemeen belang, en dat de toegevoegde waarde van individuele projecten moet worden gewaarborgd via een uitgebreide effectbeoordeling, geconcentreerd op projecten gericht op ontkoppeling tussen vervoersgroei, enerzijds, en economische groei en hulpbrongebruik, anderzijds; benadrukt dat prioriteit moet worden verleend aan infrastructuurprojecten voor duurzame spoor- en waterverbindingen, overeenkomstig de intermodale visie in het Witboek van de Commissie "het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen" ( COM(2001)370 ), en dringt erop aan dat de prioritaire TEN-vervoerprojecten worden beperkt tot grensoverschrijdende, intermodale en duurzame projecten; benadrukt verder dat er een strategische milieueffectbeoordeling moet komen van het TEN-vervoerinitiatief, met inbegrip van de impact van zijn CO 2 -uitstoot; herinnert de Raad er in dit verband aan dat het besluit over de TEN's overeenkomstig de volledige medebeslissingsprocedure met het Parlement moet worden genomen, en betreurt dat het Parlement tot dusverre nog niet bij het vaststellen van de prioriteiten is geraadpleegd; 5. vindt in het groei-initiatief onvoldoende het feit terug dat investeren in menselijk kapitaal, inclusief voor secundair onderwijs en permanente scholing, voor Europa waarschijnlijk de belangrijkste factor is om de uitdagingen van een op innovatie gebaseerde wereldeconomie het hoofd te bieden; dringt er daarom op aan de criteria voor de vaststelling van mogelijke investeringsprojecten uit te breiden door het vaststellen van ambitieuze investeringsacties gericht op verbetering van de werkgelegenheid, onderwijs en permanente scholing, alsmede de ontwikkeling van schone, milieuvriendelijke technologieën, met inachtneming van het belang van goede openbare diensten; 6. is van oordeel dat uiterlijk 2006, en niet uiterlijk eind 2007, een tussentijdse evaluatie van de Europese actie voor groei moet worden voorgelegd aan de Europese Raad en het Europees Parlement, teneinde conclusies te kunnen trekken voor de nieuwe financiële vooruitzichten 2007-2011 en de nieuwe financieringsperiode voor de EU-Structuurfondsen; wenst dat het Europees Parlement volledig bij de tussentijdse evaluatie van de Europese actie voor groei wordt betrokken en verzoekt de EIB zo snel mogelijk verslag aan het Europees Parlement uit te brengen over haar voorbereidende werkzaamheden; 7. uit zijn waardering voor het verslag van de taakgroep werkgelegenheid; verklaart nogmaals dat verbetering van de kwaliteit van banen en verhoging van het vaardigheidsniveau helpen de doelmatigheid en de productiviteit van de economie naar een hoger plan te tillen en mensen beter te integreren in de arbeidsmarkt; onderstreept dat al bij veel gelegenheden dergelijke aanbevelingen zijn gedaan, bijvoorbeeld bij de richtsnoeren inzake werkgelegenheid, en dat de blik nu op uitvoering moet worden gericht; 8. uit zijn ernstige ongerustheid over het vrijwel ontbreken van een follow-up van de Lissabon-strategie op het niveau van de lidstaten; herhaalt zijn oproep tot het controleren van de nationale prestaties op dit gebied, in het bijzonder voor wat betreft de werkgelegenheid en sociale vraagstukken; wijst erop dat het algemeen beleid om de uitvoering van de agenda van Lissabon te versnellen volledig rekening moet houden met de nieuwe werkgelegenheidsrichtsnoeren die eerder dit jaar zijn goedgekeurd; wijst met nadruk op de noodzaak de nationale parlementen, de sociale partners en alle relevante actoren op nationaal en plaatselijk niveau een rol te laten spelen met het oog op een werkelijke omzetting van de Europese strategie in nationaal beleid; 9. verwelkomt de dubbele nadruk van de Europese Raad op concurrentievermogen en werkgelegenheid en is verheugd over het besluit om de verbetering van de prestaties van de lidstaten ten aanzien van het scheppen van werk hoog op zijn volgende agenda te plaatsen, maar pleit er nadrukkelijk voor in het Europees sociaal model een concept te definiëren van concurrentievermogen dat niet beperkt blijft tot kostenreducering, maar waarin ook langetermijnkwaliteitsaspecten, zoals sociale en milieuproblemen, worden opgenomen; herhaalt zijn verzoek om uitvoering van een effectbeoordeling bij alle nieuwe Europese wetgeving; 10. benadrukt dat het belangrijk is innovatie beter te verspreiden, O&O te versterken, ervoor te zorgen dat werken rendeert, een positief werkgelegenheidsbeleid te ontwikkelen voor actieve ouderen, preventieve werkloosheidsmaatregelen in te voeren, in opleiding en permanente educatie te investeren, gezinsvriendelijke werkgelegenheidsmaatregelen te nemen en te zorgen voor betaalbare en toegankelijke kinderopvang; 11. verwelkomt de gemeenschappelijke boodschap van de Europese sociale partners op de tripartiete sociale top van 11 december 2003; wijst erop dat sociale dialoog een cruciaal element is voor de modernisering van de arbeidsmarkt; 12. verzoekt de Commissie terdege rekening te houden met het verslag en de aanbevelingen van de task force werkgelegenheid bij de opstelling van het gemeenschappelijke verslag over de werkgelegenheid voor presentatie aan de Europese Raad van het voorjaar van 2004, en verzoekt de Commissie vervolgmaatregelen te nemen op het Europese Jaar van mensen met een handicap 2003 door de arbeidsmarkt toegankelijker te maken voor mensen met een handicap overal in het uitgebreide Europa; verzoekt de Commissie actie te ondernemen en er nauw op toe te zien dat de twee EU-richtlijnen ter bestrijding van alle vormen van discriminatie daadwerkelijk in nationale wetgeving worden omgezet; 13. neemt met belangstelling kennis van het feit dat de Commissie heeft aangekondigd in het eerste halfjaar van 2004 met een rapport over deïndustrialisering te komen; verwacht van dit rapport voorstellen inzake alle gevolgen van de herstructureringen en delocalisaties; roept met name op tot verbetering van de voorlichting aan, het overleg met en de participatie van werknemers in loondienst, in het kader van de herziening van de Richtlijn betreffende de Europese ondernemingsraad; 14. neemt er nota van dat de Europese Raad het nodig heeft geacht om naar andere middelen te grijpen opdat de EU haar verplichtingen nakomt op het terrein van klimaatverandering; is van mening dat deze middelen nodig zijn gezien de zwakke conclusies van de Conferentie van de Verenigde Naties over klimaatverandering (de conferentie die op 12 december 2003 in Milaan is geëindigd); verwacht van de andere partijen, vooral van de Verenigde Staten en Rusland, nieuwe besluiten opdat het Protocol van Kyoto eindelijk in werking kan treden; Vrijheid, veiligheid, rechtvaardigheid 15. neemt kennis van de bereidheid van de Europese Raad de oprichting van een Europees agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen te versnellen en herhaalt nog eens zijn voorkeur voor een operationele communautaire structuur ter verbetering van de samenwerking bij het bewaken van de buitengrens; stemt in met de maatregelen gericht op het vergemakkelijken van de grenscontroles, voorzover dit niet resulteert in minder veiligheid; verzoekt de Raad het Parlement volledig te betrekken bij de goedkeuring van dit voorstel; 16. betreurt het dat slechts drie lidstaten (Denemarken, Spanje en Portugal) Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten (1) hebben omgezet, en dat de Europese Raad er niet op heeft aangedrongen dat de overige lidstaten zich aan de uiterste datum van 31 december 2003 houden; roept de Raad nogmaals op tot vaststelling van een kaderbesluit inzake gemeenschappelijke normen voor procedurerecht; 17. betreurt het dat de EU-leiders en het voorzitterschap van de Raad niet hebben gesproken over de rechten van de gedetineerden van Guantanamo op een eerlijk proces; dringt erop aan dat de Europese Raad en het nieuwe Ierse voorzitterschap deze zaak, wanneer dat maar even kan, opnemen met de VS-regering; 18. is verheugd over het voornemen van de Commissie en de bereidheid van de Europese Raad de definitieve evaluatie te presenteren van de tenuitvoerlegging van de doelstellingen van Tampere en herinnert eraan dat krachtens het Verdrag van Nice de volgende etappe in de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid de toepassing is van de medebeslissingsprocedure op de meeste maatregelen in verband met asiel en immigratie; verzoekt de Raad Binnenlandse Zaken en Justitie derhalve met klem de belemmeringen die in de conclusies van de Europese Raad worden genoemd, weg te nemen; bepleit in het bijzonder dat de Conventie van Genève en het bijbehorend protocol volledig worden geëerbiedigd in de richtlijnen inzake asiel; 19. verzoekt de Raad, met name in de context van het terugkeeractieprogramma en de spoedonderhandelingen over wederopname-akkoorden, alle reeds ter bestrijding van illegale immigratie genomen maatregelen te compenseren door een actief beleid tot integratie en bevordering van de rechten van onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van de EU verblijven; 20. verwelkomt de bereidheid van de Raad te zorgen voor de tenuitvoerlegging van de maatregelen zoals bedoeld in het programma inzake de bestrijding van de illegale immigratie over zee, met name gezien de menselijke drama's die zich onlangs voor de kusten van de lidstaten in het gebied van de Middellandse Zee hebben afgespeeld, en wenst verder op voet van gelijkheid met de Commissie en de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van deze maatregelen te worden betrokken; 21. doet voorlopig nog geen uitspraak over het opnemen van biometrische identificatie-elementen in visa en verblijfsvergunningen, aangezien er nog geen oplossing is gevonden voor een groot aantal punten van zorg in verband met de bescherming van gegevens, waaronder centrale opslag en secundair gebruik, met name bij de ontwikkeling van het visuminformatiesysteem en de mogelijke synergieën met het Schengen-informatiesysteem, waar het Europees over zou moeten worden geraadpleegd; 22. is verheugd dat de Raad bereid is de bevoegdheden van Europol uit te breiden en herhaalt dat communautarisering van Europol de beste manier is om Europols doeltreffendheid te vergroten; 23. is het ermee eens dat de Raad een groot belang toekent aan de bestrijding van de drugssmokkel, met als doel de ondermijning van de financiering van de illegale activiteiten van drugssmokkelaars en criminele of terroristische organisaties; 24. maakt zich zorgen over toenemende vreemdelingenhaat, racisme en antisemitisme; neemt kennis van het vastberaden streven van de Raad om de uitingen van racistisch geweld te bestrijden; bepleit het nemen van nieuwe maatregelen op nationaal en communautair plan ter bestrijding van alle uitingen van onverdraagzaamheid; 25. steunt het besluit voort te bouwen op het bestaande Europese Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat en het mandaat ervan uit te breiden en er een Europees Agentschap voor mensenrechten van te maken; verzoekt de Commissie verder te onderzoeken hoe de managementstructuur aan de nieuwe taken kan worden aangepast en welk profiel van het toekomstige management mag worden verwacht; Uitbreiding Nieuwe lidstaten 26. ziet er met de Europese Raad naar uit de Tsjechische Republiek, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slovenië en Slowakije op 1 mei 2004 als volwaardige leden van de Unie te mogen verwelkomen; sluit zich aan bij de aansporing die de Europese Raad tot de nieuwe lidstaten heeft gericht om hun definitieve voorbereiding op het lidmaatschap in de aanloop naar de toetreding te intensiveren en te voltooien; dringt er bij de huidige en de nieuwe lidstaten op aan ervoor te zorgen dat de procedure voor ratificatie van het toetredingsverdrag tijdig wordt afgerond; Bulgarije en Roemenië 27. dringt er bij Bulgarije en Roemenië op aan hun voorbereidingen op het lidmaatschap te voltooien en met name hun capaciteit met betrekking tot administratie en gerechtelijk apparaat op het vereiste niveau te brengen, opdat deze landen klaar zijn om in 2004 de onderhandelingen af te ronden, in 2005 het toetredingsverdrag te ondertekenen en in januari 2007 tot de Unie toe te treden; Turkije 28. stemt er volledig mee in dat de Europese Raad er bij Turkije op heeft aangedrongen om verdere krachtige inspanningen tot hervorming te doen, met name met betrekking tot de uitoefening van fundamentele vrijheden, de verdere afstemming van de civiel-militaire betrekkingen op de Europese praktijk en macro-economische onevenwichtigheden; is het ermee eens dat een oplossing van de kwestie-Cyprus de aspiraties van Turkije ten aanzien van het lidmaatschap in hoge mate ten goede zou komen; Cyprus 29. neemt met belangstelling kennis van de resultaten van de Turks-Cypriotische "verkiezingen" van 14 december 2003 en spreekt de hoop uit dat resultaat kan worden gezien als steun voor een alomvattende oplossing van de kwestie-Cyprus en toetreding tot de EU; 30. dringt er bij alle betrokken partijen en met name Turkije en het Turks-Cypriotische leiderschap op aan blijk te geven van hun vastberadenheid om te voldoen aan de criteria van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor een zo spoedig mogelijke hervatting van de onderhandelingen, opdat de besprekingen kunnen worden hervat; 31. spreekt nogmaals de hoop uit dat op 1 mei 2004 een herenigd Cyprus tot de Unie zal toetreden; wijst er in dit verband op hoe belangrijk het is dat Turkije blijk geeft van de politieke wil om een oplossing te vinden voor de Cypriotische kwestie; Externe betrekkingen, GBVB, EVDB Externe betrekkingen westelijke balkan 32. deelt de conclusies van de Europese Raad dienaangaande en wijst met nadruk op de noodzaak van hernieuwde inspanningen van de betrokken landen teneinde ervoor te zorgen dat op economisch, politiek en democratisch terrein een gunstig klimaat wordt gecreëerd voor het leggen van nauwere betrekkingen met de EU in het kader van het stabilisatie- en associatieproces; 33. verwelkomt de voorbereidingen voor de deelname van landen op de Westelijke Balkan aan communautaire programma's en dringt aan op de versnelling van dit proces; beschouwt de geplande regeling voor afzonderlijke Europese partnerschappen als een bijkomende kans voor de betrokken landen om toenadering te krijgen tot en zich te integreren in de EU&nbhy;structuren; Europees-mediterraan partnerschap 34. is verheugd over de getoonde bereidheid om een zo groot strategisch belang toe te kennen aan het Euromediterraan partnerschap, met name gezien de nieuwe situatie die ontstaat na de uitbreiding, waarbinnen de buurlanden in het gebied van de Middellandse Zee worden geacht een doorslaggevende rol te spelen met betrekking tot de Europese grenzen; is verder verheugd over de resultaten van de zesde Euromediterrane conferentie in Napels, alsook over de resultaten van de sectoriële Euromediterrane conferenties, 35. staat positief tegenover de instelling van de FEMIP (Europees-mediterrane investerings- en partnerschapsfaciliteit) en spreekt de hoop uit dat deze zal bijdragen tot de groei van de investeringsstroom in de regio; 36. is ingenomen met het besluit tot oprichting van een Europees-mediterrane stichting voor de dialoog tussen culturen en spreekt de hoop uit dat zo spoedig mogelijk concrete besluiten worden genomen om dit project werkelijkheid te doen worden; Irak 37. ziet de gevangenneming van de voormalige leider van Irak, Saddam Hoessein, als een keerpunt in het proces van totstandbrenging van vrede, stabiliteit en democratie in Irak; geeft nogmaals uiting aan zijn standpunt dat een dergelijk proces onder auspiciën van de Verenigde Naties, overeenkomstig resolutie 1511 van de Veiligheidsraad en met een zo spoedig mogelijke overdracht van de soevereiniteit aan het Iraakse volk, vruchten kan afwerpen; 38. verzoekt de Raad en de lidstaten er bij de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op aan te dringen ervoor te zorgen dat Saddam Hoessein overeenkomstig het internationale recht en de Verdragen van Genève wordt berecht, met volledige tenuitvoerlegging van resolutie 1511 met betrekking tot de soevereiniteit van het Iraakse volk; Terrorisme 39. betuigt zijn instemming met de ondubbelzinnige veroordeling van terroristische aanvallen door de Europese Raad, en spreekt nogmaals als zijn overtuiging uit dat het voor het verslaan van het terrorisme noodzakelijk is dat wordt gehandeld in het kader van de internationale gemeenschap, het internationaal recht in acht wordt genomen en deze mondiale dreiging gezamenlijk het hoofd wordt geboden; Midden-Oosten 40. is van mening dat de vastbeslotenheid van de Europese Raad te werken aan de verwezenlijking van de doelstelling van twee staten, Israël en een levensvatbare en democratische Palestijnse staat, het noodzakelijk maakt dat er van de zijde van de Europese Unie sprake is van een sterkere politieke wil, en dringt aan op een spoedige hervatting van het Kwartet-initiatief; verzoekt de Raad en de Commissie dienaangaande de noodzakelijk initiatieven te nemen; 41. verwelkomt het Genève-initiatief, dat, afkomstig uit de Israëlische en Palestijnse samenlevingen, gericht is op het bevorderen van een klimaat van vertrouwen en duurzame vrede en een bevestiging is van het streven om te komen tot vreedzame coëxistentie; beschouwt dit initiatief als een waardevolle bijdrage van het maatschappelijk middenveld aan de "routekaart"; 42. sluit zich aan bij het standpunt van de Raad, die de Palestijnse autoriteit heeft opgeroepen zijn vastbeslotenheid om het terrorisme en het extremistisch geweld te bestrijden, concreet te bewijzen, en de regering van Israël om de na 2001 gebouwde nederzettingen te ontruimen en de bouw van de scheidingsmuur te staken; 43. spreekt zijn steun uit voor de interreligieuze dialoog en de initiatieven van maatschappelijke organisaties, keert zich tegen elke vorm van extremisme, intolerantie en vreemdelingenhaat, en veroordeelt elke uiting van antisemitisme en aansporing tot rassenhaat of tegen andere godsdiensten gerichte haat; 44. is ingenomen met de verklaringen die over deze zaak zijn afgelegd door de Euromediterrane conferentie die in Napels is gehouden en het houden van een donorbijeenkomst (ad hoc Verbindingscomité) in Rome, naar aanleiding waarvan hopelijk concrete en spoedige initiatieven zullen worden genomen; Arabische wereld 45. is ingenomen met het verslag van de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB en de Commissie over de betrekkingen met de Arabische wereld, en beschouwt deze benadering als een positieve bijdrage voor vrede en veiligheid in de gehele regio en als een stap voorwaarts met betrekking tot de totstandkoming van een hernieuwd partnerschap met de betrokken landen in het kader van het proces van Barcelona en het initiatief inzake nabuurschap; Transatlantische betrekkingen 46. deelt ten volle de overtuiging van de Europese Raad dat het transatlantische partnerschap onvervangbaar is en is ingenomen met de verklaring van de Europese Raad over de transatlantische betrekkingen en met name het feit dat de Europese Raad heeft aangedrongen op een werkelijk multilateralisme en met nadruk heeft gewezen op het feit dat de EU en haar partners zich moeten scharen achter een gemeenschappelijke internationale agenda; dringt er derhalve bij de Raad en de Commissie op aan om ter voorbereiding van de volgende topontmoetingen EU-VS en EU-Canada voorstellen te doen voor een verdere verdieping van de transatlantische samenwerking met betrekking tot de ontwikkeling van een gemeenschappelijke agenda, met inbegrip van een gemeenschappelijke aanpak ter verwezenlijking van een meer doeltreffend multilateralisme in de wereldpolitiek; Rusland 47. verwelkomt het besluit om de Raad en de Commissie te verzoeken om een evaluatieverslag op te stellen over alle aspecten van de betrekkingen van de Unie met Rusland; wijst er evenwel op dat de tekortkomingen in de Russische democratie, met name wat de algemene verkiezingen van 7 december 2003 betreft, het aanslepende bloedige conflict in Tsjetsjenië en het uitstel inzake de ratificatie van het Protocol van Kyoto, bijdragen tot de verzwakking van een mogelijk strategisch partnerschap; Latijns-Amerika en het Caribische gebied 48. is ingenomen met de ondertekening van de overeenkomsten betreffende politieke dialoog en samenwerking met de Andes-gemeenschap en de landen van Midden-Amerika; dringt nogmaals aan op spoedige afronding van de onderhandelingen met Mercosur, en stemt daarom ook in met het op 12 november 2003 op ministersniveau overeengekomen tijdschema, aangezien dit in belangrijke mate zal bijdragen tot versterking van de biregionale betrekkingen; 49. betreurt het dat de Europese Raad de situatie op Cuba niet heeft besproken, vooral in het licht van de weigering van de Cubaanse autoriteiten om een visum te verlenen aan Oswaldo Paya Sardinas, winnaar van de Sacharov-prijs in 2002, voor een bezoek aan Europa om daar zijn ideeën over de huidige situatie in het land uiteen te zetten; Afrika 50. bevestigt nogmaals het belang van het partnerschap met Afrika en is verheugd over de versterking van de dialoog EU-Afrika, zoals blijkt uit de positieve en constructieve resultaten van de ministerstrojka EU-Afrika in Rome op 10 november 2003; GBVB/EVDB 51. is ingenomen met de goedkeuring door de Europese Raad van de door de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB gepresenteerde Europese veiligheidsstrategie; herbevestigt zijn steun voor de overige besluiten die op dit gebied zijn genomen en zoals die zijn verwoord in het document van het voorzitterschap over Europese defensie, en spreekt de hoop uit dat de doelstellingen van dit beleid in weerwil van het feit dat thans geen overeenstemming kon worden bereikt over het constitutioneel verdrag, toch worden verwezenlijkt; Overige besluiten 52. is bijzonder verheugd over het besluit van de Raad om de zetels van de nieuwe Europese agentschappen vast te stellen, waardoor de nieuwe organen doeltreffend kunnen gaan werken; o o o 53. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , - onder verwijzing naar de verklaring over China, afgelegd door de Europese Raad op 26 juni 1989 in Madrid na de gewelddadige onderdrukking die destijds in China plaatsvond, waarbij een embargo werd ingesteld op de wapenhandel met China, waarvan de reikwijdte aan nationale interpretatie werd overgelaten, - gezien de conclusies van de Europese Raad van 12-13 december 2003, - gezien de conclusies van de zesde topontmoeting tussen China en de Europese Unie in Beijing op 30 oktober 2003, - gezien de recente bekendmaking van beleidsdocumenten van de EU en China over hun onderlinge betrekkingen, die het pad effenen voor de ontwikkeling van de betrekkingen in de komende jaren, - onder verwijzing naar de EU-gedragscode voor wapenuitvoer, ten aanzien van landen en regio's waar ernstige aanhoudende spanningen bestaan, - gelet op artikel 37, lid 4 van zijn Reglement, A. onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 oktober 2003 (1) over het jaarlijks verslag van de Raad aan het Europees Parlement over de voornaamste aspecten en de fundamentele keuzen van het GBVB waarin wordt aangedrongen op een vreedzame oplossing voor de kwestie Taiwan door een dialoog tussen de beide zijden van de Straat van Taiwan, en waarin er bij China op aan wordt gedrongen zijn geleide raketten in de kustprovincies aan de Straat van Taiwan terug te trekken, B. overwegende dat bij het beleid ten aanzien van China de volgende drie sleutelfactoren in aanmerking moeten worden genomen: bevordering van de mensenrechten en ontwikkeling van de rechtsstaat, de rol van China in de wereldpolitiek, en de economische belangen van de EU, C. overwegende dat China en de EU grote waarde hechten aan een multilaterale aanpak, non-proliferatie van kernwapens, wapenbeheersing en ontwapening, D. overwegende dat de situatie op het gebied van de mensenrechten in de Volksrepubliek China de laatste jaren verbeterd is, maar nog steeds onbevredigend blijft, aangezien de onderdrukking van fundamentele vrijheden voortduurt en er nog steeds sprake is van foltering, mishandeling, slechte behandeling van hiv/aids-patienten, willekeurige opsluiting, voltrekking van een groot aantal doodstraffen jaarlijks en niet-naleving en niet-bescherming van de rechten van minderheden, E. erop wijzend dat van meet af aan weinig tastbare vorderingen in de mensenrechtendialoog tussen de EU en China zijn gemaakt, F. kennis nemende van een voorstel van sommige EU-lidstaten om het embargo op wapenleveranties aan China op te heffen, 1. meent absoluut dat China bewijzen moet dat het aanzienlijke vooruitgang op het gebied van de mensenrechten heeft geboekt voordat de EU een opheffing van het embargo in overweging kan nemen; 2. is van mening, gezien de Chinese dreigementen aan het adres van Taiwan, dat het het verkeerde ogenblik is de weg te effenen voor een opheffing van het Europese wapenembargo; 3. verzoekt de Raad en de lidstaten, met inbegrip van de toetredende landen en de kandidaat-landen, aan het EU-embargo op de wapenhandel met de Volksrepubliek China vast te houden en de bestaande nationale beperkingen op dergelijke wapenleveranties niet te versoepelen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de regeringen van de lidstaten, de toetredende landen en kandidaat-lidstaten alsmede aan de regering van de Volksrepubliek China. Het Europees Parlement , – gezien Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 betreffende genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (2) , – gezien Verordening (EG) nr. 1830/2003van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wijziging van Richtlijn 2001/18/EG (3) , – gezien Aanbeveling 2003/556/EG van de Commissie van 23 juli 2003 met richtsnoeren voor de opstelling van nationale strategieën en passende procedures voor de coëxistentie van genetisch gemodificeerde, conventionele en biologische gewassen (4) , – gezien Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (5) , – gezien het ontwerp voor een richtlijn van de Commissie tot wijziging van de Richtlijnen 66/401/EEG, 66/402/EEG, 2002/54/EG, 2002/55/EG, 2002/56/EG en 2002/57/EG van de Raad met extra voorwaarden en eisen voor de onvoorziene of technisch onvermijdbare aanwezigheid van genetisch gemodificeerd zaaizaad in partijen zaaizaad van niet-genetisch gemodificeerde soorten en met bijzonderheden over de etikettering van zaaizaad van genetisch gemodificeerde soorten, in de versie van september 2003 (6) , – gezien Verordening (EEG) nr. 2092/91 van de Raad van 24 juni 1991 inzake de biologische productiemethode en aanduidingen dienaangaande op landbouwproducten en levensmiddelen (7) , – gezien het voorstel voor een richtlijn van de Commissie van het Europees Parlement en de Raad betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade (8) , – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid ( A5-0465/2003 ), A. overwegende dat de co-existentie van genetisch gemodificeerde gewassen enerzijds en genetisch niet-gemodificeerde conventionele en biologische gewassen anderzijds de basis vormt voor de keuzevrijheid van zowel de consumenten als de landbouwers en tevens een voorwaarde is voor het in de Gemeenschap voorgeschreven risicomanagement in de omgang met GGO's, B. overwegende dat de ongewenste kruising van genetisch gemodificeerde soorten en niet-genetisch gemodificeerde gewassen bij grootschalige aanplant van GGO's niet, of moeilijk, kan worden uitgesloten, C. overwegende dat er bij grote delen van de bevolking en de landbouwers veel onzekerheid bestaat over het gebruik van GGO's in de levensmiddelenproductie, D. overwegende dat de huidige wetenschappelijke kennis in verband met de ongewenste kruising en de verspreiding van GGO's als gevolg van de huidige grootschalige toepassing tot dusverre nog beperkt en voor een nauwkeurige raming van de gevolgen ontoereikend is, E. ervan overtuigd dat de invoering van GGO's in de landbouw geen extra kosten voor de landbouwers met zich mee mag brengen, die deze technologieën niet toepassen en geen genetisch gemodificeerde producten verbouwen en verkopen willen, F. overwegende dat de productie van zaaizaad onder bijzondere omstandigheden plaatsvindt, dat een zo groot mogelijke zuiverheid van de soorten wordt gegarandeerd, als het de bedoeling is dat de grenswaarde voor de etikettering van GGO-verontreinigingen in zaaizaad op de technisch meetbare en betrouwbare aantoonbaarheidsdrempel wordt vastgelegd en rekening wordt gehouden met de wetenschappelijke beoordelingen van de toepasbaarheid in de praktijk; anders kan de landbouwproductie naleving van de geldende etiketteringslimiet van 0,9% voor levensmiddelen niet garanderen, G. overwegende dat de landbouwers, als aangetoond is dat genetisch gemodificeerde organismen in hun zaaizaad voorkomen, niet meer zouden kunnen beweren dat de aanwezigheid van GGO's in hun producten onvoorzien en technisch niet te voorkomen is, dat zij deze dan volgens de huidige wetgeving in ieder geval zouden moeten etiketteren en mogelijk inkomensverliezen zouden moeten accepteren, 1. wijst erop dat informatie over de aanwezigheid van GGO's in zaaizaad niet alleen bedoeld is ter informatie van de boeren en verbruikers, maar dat deze een voorwaarde is voor een ordentelijke uitvoering van richtlijn 2001/18/EG (met name van monitoring na het op de markt brengen, registratie van de aanplant, aflopen en herroepen van toestemmingen, noodmaatregelen) en van de verordening inzake de etikettering en traceerbaarheid van GGO's; 2. verzoekt de Commissie voor de etikettering van GGO's in zaaizaad een technisch meetbare en betrouwbare minimumdrempel op grond van artikel 21, lid 2 van Richtlijn 2001/18/EG voor te schrijven en rekening te houden met de wetenschappelijke beoordelingen van de toepasbaarheid in de praktijk; 3. verlangt dat op communautair niveau onverwijld uniforme en bindende regelingen voor de co-existentie van genetisch gemodificeerde gewassen enerzijds en genetisch niet-gemodificeerde conventionele gewassen anderzijds worden ingevoerd; het Europees Parlement dient daarbij via de medebeslissingsprocedure te worden betrokken; 4. verzoekt de lidstaten onverwijld in het kader van de omzetting van artikel 26 bis van richtlijn 2001/18/EG wettelijke maatregelen te nemen die de coëxistentie van genetisch gemodificeerde, conventionele en biologische gewassen waarborgen; acht het onbegrijpelijk dat deze bepaling in de aanbeveling van de Commissie in het geheel niet wordt vermeld; 5. verzoekt de Commissie met het oog op tegenstrijdige uitspraken van de wetenschap over de kosten van de co-existentie, het Europees Parlement en de Raad binnen een jaar een verslag over de economische gevolgen van de noodzakelijke coëxistentiemaatregelen voor te leggen, waarin rekening wordt gehouden met de verschillende voorwaarden voor verbouw en met de verschillende plantensoorten; 6. is verheugd, tegen de achtergrond van het beginsel van aansprakelijkheid van de veroorzaker, dat volgens de aanbeveling van de Commissie "tijdens de fase van de introductie van een nieuw productietype in een regio diegenen (landbouwers) die het nieuwe productietype introduceren, verantwoordelijk dienen te zijn voor de toepassing van de beheersmaatregelen op bedrijfsniveau die nodig zijn om de genenstroom te beperken"; 7. verzoekt de Commissie een voorstel voor een communautaire civielrechtelijke aansprakelijkheid en verzekering tegen mogelijke financiële schade in verband met de co-existentie in te dienen; 8. verzoekt de Commissie en de lidstaten goed in de praktijk toepasbare en justitiabele bepalingen voor een adequate preventieve dekking van de aanvrager in verband met de wettelijke aansprakelijkheid tot een vast bestanddeel van de toestemmingsprocedure voor gevallen van het in de handel brengen van GGO's te maken om op eisen van betrokkenen bij schadegevallen in voldoende omvang en snel in te gaan; 9. verzoekt de Commissie en de lidstaten niet in te stemmen met de introductie van enige andere genetisch gemodificeerde plantensoorten voordat bindende regels inzake coëxistentie zijn overeengekomen en geïmplementeerd, aangevuld met een systeem voor de aansprakelijkheid dat stoelt op het beginsel "de vervuiler betaalt"; 10. verzoekt de Commissie de begrippen "onvoorzien" en "technisch niet te voorkomen" wettelijk bindend te definiëren; 11. verzoekt de Commissie een openbaar protocol op te stellen van de nationale strategieën en beste praktijken voor de co-existentie van genetisch gemodificeerde gewassen met conventionele en biologische landbouw van de lidstaten en derde landen met grensoverschrijdende gevolgen in de EU, en het Europees Parlement desbetreffend in de vorm van een periodiek verslag op de hoogte te houden; 12. wijst erop dat in het bijzonder aandacht moet worden besteed aan coëxistentie van genetisch gemodificeerde gewassen met conventionele en biologische gewassen met een grensoverschrijdend karakter (lidstaten en/of derde landen); verzoekt de Commissie een onderzoek te houden naar aspecten van grensoverschrijdende coëxistentie, en de lidstaten moeten maatregelen nemen betreffende de vermenging en de coëxistentie van genetisch gemodificeerde gewassen op grensoverschrijdend niveau na instemming; 13. is van mening dat een vrijwillig of regionaal beperkt afzien van de aanplant van GGO's in bepaalde gebieden en onder bepaalde verbouwvoorwaarden de meest doeltreffende en goedkoopste maatregel voor de waarborging van de co-existentie kan zijn die de lidstaten bij de omzetting van artikel 26 bis van Richtlijn 2001/18/EG ter beschikking moet staan, op voorwaarde dat alle betrokkenen hiermee instemmen teneinde volledige keuzevrijheid te waarborgen; 14. meent dat de communautaire coëxistentieregelingen de lidstaten de mogelijkheid moeten bieden de verbouw van GGO's in geografisch beperkte gebieden volledig te verbieden ter waarborging van coëxistentie; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , &nbhy; onder verwijzing naar verzoekschrift nr. 842/2001 van mevrouw Louise McVay, &nbhy; gelet op artikel 175, lid 1, van het Reglement, &nbhy; gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A5-0451/2003 ), A. overwegende dat in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie is vastgelegd dat de menselijke waardigheid onschendbaar is en geëerbiedigd en beschermd moet worden, B. overwegende dat artikel 26 van dit Handvest als volgt luidt: "de Unie erkent en eerbiedigt het recht van personen met een handicap op maatregelen die beogen hun zelfstandigheid, hun maatschappelijke en beroepsintegratie en hun deelname aan het gemeenschapsleven te bewerkstelligen", C. overwegende dat in artikel 35 van het Handvest is bepaald dat medische behandeling door nationale wetten en praktijken moet worden gereguleerd, maar dat de Unie bij de vaststelling en uitvoering van het beleid en de maatregelen een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid dient te waarborgen, D. overwegende dat in artikel 152, lid 1, eerste alinea, van het EG-Verdrag is vastgelegd dat "bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Gemeenschap (…) een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid [wordt] verzekerd", hetgeen integratie van gezondheidsaspecten in de communautaire besluitvorming vereist wanneer zulks noodzakelijk is, E. overwegende dat in artikel 152, lid 1, tweede alinea van het EG-Verdrag is bepaald dat "het optreden van de Gemeenschap, dat een aanvulling vormt op het nationale beleid, is gericht op verbetering van de volksgezondheid, preventie van ziekten en aandoeningen bij de mens en het wegnemen van bronnen van gevaar voor de menselijke gezondheid"; overwegende dat volgens artikel 152, lid 3, "de Gemeenschap en de lidstaten de samenwerking met derde landen en met de inzake volksgezondheid bevoegde internationale organisaties [bevorderen]", F. overwegende dat er vermoedens zijn omtrent een mogelijk verband tussen multiple sclerose en blootstelling aan giftige chemische stoffen; overwegende dat deze vermoedens benadrukken hoe belangrijk een preventieve aanpak is, met name bij de hervorming van het EU-beleid inzake chemische stoffen, en hoe noodzakelijk dat deze preventieve aanpak in multilateraal en bilateraal verband wordt verdedigd, G. overwegende dat MS-patiënten en lijders aan andere chronische ziektes naar gelang van hun verblijfplaats te maken hebben met uiteenlopende niveaus van medische en therapeutische zorg en dat de lidstaten van de Unie, maar ook de instellingen van de Europese Unie, onvoldoende prioriteit hebben gegeven aan het verbeteren van deze situatie, H. overwegende dat er in de afgelopen jaren, door middel van wetenschappelijk en medisch onderzoek naar multiple sclerose, aanzienlijke vooruitgang is geboekt met medicamenteuze behandelingen die de invaliditeit van MS-patiënten verminderen en met de verstrekking van medicijnen die de symptomen verlichten, I. overwegende dat de oorzaken van multiple sclerose nog grotendeels onbekend zijn, hoewel verondersteld wordt dat het gaat om een combinatie van genetische, immunologische en omgevingsfactoren; overwegende derhalve dat het onderzoek naar de oorzaken van de ziekte dergelijke uiteenlopende potentiële elementen dient te omvatten en erop gericht moet zijn verbanden tussen deze elementen vast te stellen, J. overwegende dat de toegang tot de medicijnen in de lidstaten van de Europese Unie helaas nog steeds ongelijk is, hetzij om budgettaire redenen hetzij omdat de volksgezondheidsautoriteiten onvoldoende aandacht aan het probleem besteden, en dat de gevolgen van deze situatie worden verergerd door de noodzaak effectieve medicatie in een zo vroeg mogelijk stadium na de diagnose toe te dienen om het beste resultaat te bereiken, K. overwegende dat de Europese Unie volgens het European Multiple Sclerose Platform momenteel circa 400.000 MS-patiënten telt en dat MS de meest voorkomende vorm van invaliditeit is bij jonge volwassenen, waarvan tweederde vrouw is, L. overwegende dat er naast medicamenteuze therapieën behoefte bestaat aan het ontwikkelen van doeltreffende en van voldoende hulpbronnen voorziene zorgdiensten voor MS-patiënten die kunnen voorzien in hun complexe en levenslang durende behoeften, M. overwegende dat de Europese Unie, veelal via Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (1) , wetgeving heeft aangenomen om gehandicapten betere werkgelegenheidsvooruitzichten te bieden, maar dat de volledige en effectieve uitvoering van deze richtlijn nog lang zal duren, tenzij de nationale en lokale autoriteiten met grotere vastberadenheid optreden om werkgevers ertoe aan te sporen hun verantwoordelijkheid jegens deze kwetsbare mensen te nemen, N. overwegende dat er vraag is naar een meer omvattende richtlijn voor de rechten van gehandicapten en dat een concept voor deze richtlijn door vertegenwoordigers van gehandicapten en juristen is voorbereid en door de Interwerkgroep gehandicapten van het Europees Parlement wordt ondersteund; overwegende dat adequate uitvoering van reeds op basis van artikel 13 van het EG-Verdrag vastgestelde maatregelen een even grote prioriteit blijft, O. overwegende dat beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg en bij overheidsinstanties via het Actieprogramma volksgezondheid van de Europese Unie (2003-2008) ertoe worden aangemoedigd beter samenhangende gezondheidsstrategieën uit te werken, teneinde ziektes zoals multiple sclerose op Europese schaal aan te pakken, P. overwegende dat het van essentieel belang is de financiële middelen voor onderzoek naar MS binnen de Europese Unie te verhogen en de complementariteit van onderzoeksprojecten te verbeteren gezien de combinatie van factoren waardoor de ziekte vermoedelijk wordt veroorzaakt, Q. overwegende dat nauwere internationale samenwerking van essentieel belang is om meer gerichte subsidiëring op het gebied van genetica, onderzoek en studies naar auto-immuunziektes te verwerven en aldus op efficiënte wijze voortgang te kunnen maken bij de ontwikkeling van inzicht in multiple sclerose alsook bij de ontwikkeling van therapieën en behandelingen, R. overwegende dat beperking van de toegang tot effectieve therapieën en ziekteremmende medicijnen niet alleen rampzalige gevolgen heeft voor het vermogen van mensen om te werken, voor hun gezinsleven, hun bewegingsvrijheid en hun integratie in de maatschappij in het algemeen, maar ook een ontkenning is van de grondrechten, S. overwegende dat mensen die aan multiple sclerose lijden vaak teleurgesteld zijn over het gebrek aan begrip en deskundigheid bij de beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg die hen behandelen, en dat vaak een positievere benadering vereist is die gericht is op wat een patiënt nog kan bereiken in plaats van uitsluitend op de problemen die hij/zij heeft, T. overwegende dat er gezien het grote aantal relatief jonge MS-patiënten in de meeste EU-landen weinig verzorgingshuizen of dagverblijven zijn die aan hun behoeften tegemoet komen, daar accommodaties vaak moeten worden gedeeld met ouderen of geriatrische patiënten, hetgeen voor geen van beide groepen gunstig en sociaal wenselijk is, U. overwegende dat toepassing van de beste praktijken voor het verschaffen van gelijke toegang tot therapieën en behandelingen alsmede betere dienstverlening voor mensen met MS een hoofddoelstelling moet worden voor alle gezondheidsautoriteiten in de Europese Unie en dat elke lidstaat zijn partners hiertoe dient aan te moedigen door middel van gecoördineerde programma's die worden opgezet in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie, V. overwegende dat nationale MS-verenigingen en het European Multiple Sclerose Platform een cruciale en lovenswaardige rol spelen bij het tot stand brengen van daadwerkelijke verbeteringen voor mensen met MS, door hun inzet voor het vinden van oplossingen voor de vele problemen waarmee patiënten worden geconfronteerd en door hun niet-aflatende inspanningen om beleidsmakers en artsen op een wijze te beïnvloeden die bevorderlijk is voor het vinden van nieuwe remedies, W. overwegende in het bijzonder dat zij een grote rol spelen bij het verstrekken en verspreiden van voor mensen met MS nuttige en essentiële informatie die troost, steun en daadwerkelijke solidariteit kan bieden aan velen die zich anders nog verder geïsoleerd zouden voelen van de kwesties en discussies die hen rechtstreeks betreffen, 1. dringt er bij de Commissie op aan specifieke discussiepunten aan te dragen om de in deze resolutie over MS genoemde kwesties aan de orde te stellen in een komende vergadering van ministers van volksgezondheid van de Europese Unie, met als doel een "Code voor de beste praktijken" te ontwikkelen die in alle lidstaten moet worden toegepast; 2. dringt er bij de Commissie op aan nauwere internationale wetenschappelijke samenwerking te ontwikkelen in het kader van het zesde en zevende kaderprogramma voor onderzoek, teneinde de ontwikkeling van nog doeltreffender behandelingen van MS in al zijn verschijningsvormen, te versnellen; 3. is van mening dat het voorzorgsbeginsel dient te worden toegepast in besluiten met betrekking tot de volksgezondheid, met name bij het gebruik en de verwijdering van giftige chemische stoffen; 4. stelt vast dat de werkelijke oorzaken van MS, een ziekte waaraan meer dan 400.000 personen in de EU lijden, niettemin nog steeds onbekend zijn en dat in het zesde kaderprogramma voor onderzoek de aangegane verplichting tot "mainstreaming" van vraagstukken met betrekking tot handicaps niet wordt nagekomen - het niveau van het EU-onderzoek naar handicaps en aandoeningen zoals MS is zelfs gedaald; verlangt dat hieraan in het zevende kaderprogramma voor onderzoek prioriteit wordt gegeven; 5. is van mening dat gebruikers van de dienstverlening moeten worden betrokken bij dergelijk onderzoek, teneinde te waarborgen dat de inspanningen op passende wijze worden gericht op de behoeften van patiënten met MS of met soortgelijke ziektes; 6. herinnert aan het concept van "redelijke aanpassingen" voor personen met een handicap zoals vastgelegd in bovengenoemde Richtlijn 2000/78/EG ; dringt er bij de lidstaten op aan de bepalingen van deze richtlijn volledig ten uitvoer te leggen; 7. dringt aan op het zo spoedig mogelijk opzetten van een geheel Europa omvattend en door de Europese Unie gefinancierd epidemiologisch onderzoek in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie, teneinde relevante gegevens te verzamelen die een bijdrage kunnen leveren tot het onderzoek naar de oorzaken van multiple sclerose, die tot dusver nog onbekend zijn; 8. is in verband hiermee ingenomen met de vergelijkende evaluatie van het beheer van bepaalde Europese MS-centra die momenteel wordt uitgevoerd om de kwaliteit ervan te beoordelen en te verifiëren of gebruik wordt gemaakt van de beste praktijken, en die zal leiden tot de ontwikkeling van positieve "benchmarks" en de vaststelling van geïntegreerde zorgtrajecten en revalidatie-activiteiten; 9. dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan te erkennen en te onderschrijven dat de kosteneffectiviteit van medicamenteuze therapieën die aan MS-patiënten en andere chronisch zieken worden voorgeschreven niet alleen moet worden gemeten via klinische proeven, maar ook aan de hand van een beoordeling van de verbetering van de levenskwaliteit die een nieuwe behandeling oplevert, hetgeen positieve gevolgen kan hebben met betrekking tot besparingen in andere delen van de begrotingen voor de sociale en de welzijnsector; 10. is van opvatting dat patiënten met MS of met soortgelijke ziektes actief moeten worden aangemoedigd en verzocht om deel te nemen aan de ontwikkeling van programma's samen met medici en andere deskundige adviseurs; 11. roept de Commissie en de volksgezondheidsautoriteiten in de lidstaten ertoe op door patiënten geleide zelfhulpcursussen voor MS-patiënten en andere chronisch zieken te ondersteunen en te bevorderen, zodat zij beter in staat zijn toegang te krijgen tot de juiste therapieën en zij hun gezondheidstoestand zoveel mogelijk zelf in de hand kunnen houden; 12. dringt er bij de lidstaten op aan de ontwikkeling te bevorderen van gespecialiseerde klinieken en verpleeghuizen die voldoen aan de behoeften van jongere patiënten met MS of met soortgelijke ziektes die wegens hun bijzondere situatie institutionele zorg nodig hebben, en het belang hiervan te erkennen in de huidige organisatie van ziekenhuizen of verpleeghuizen; 13. wijst erop dat een specifiek kenmerk van MS de grote verschillen in intensiteit van de symptomen is, waardoor criteria niet zijn aangepast aan MS, met als gevolg dat patiënten worden uitgesloten van de zo noodzakelijke hulp; dringt er bij de lidstaten op aan hiermee rekening te houden bij het verlenen van gezondheidszorg en sociale diensten aan personen met MS; 14. spreekt zich uit voor het recht op een zelfstandig bestaan voor mensen die lijden aan MS of andere handicaps, hetgeen inhoudt dat tijdige en passende maatschappelijke en gezondheidszorg moet worden verleend, teneinde de persoonlijke waardigheid en de autonomie van deze mensen te eerbiedigen; 15. is van opvatting dat er meer prikkels zouden moeten zijn om het opleiden van neurologen, gespecialiseerd verplegend personeel en andere zorgverleners aan te moedigen en hen in staat te stellen zich te specialiseren in het ontwikkelen en verstrekken van de meest doeltreffende behandelingen en therapieën voor patiënten met MS of met soortgelijke ziektes; is voorts van opvatting dat de inspanningen op dit gebied dienen bij te dragen tot een breder positief effect op deze patiënten in de gehele Europese Unie; 16. moedigt aan tot een veel nauwere internationale samenwerking - hetgeen van essentieel belang is voor het verwerven van meer gerichte financiering - met name via contacten met andere landen waar geavanceerd onderzoek op het gebied van de genetica en andere oorzakelijke factoren van multiple sclerose, alsook daarmee verband houdend onderzoek naar andere auto-immuunziektes wordt uitgevoerd; 17. dringt er bij de Commissie op aan om in samenwerking met de lidstaten kaderwetgeving op te stellen en ten uitvoer te leggen waarin voorrang wordt gegeven aan behoud van werk voor patiënten met MS of met soortgelijke ziektes, die momenteel veelal tegen hun wil worden gedwongen hun werk op te geven, hoewel onderzoek heeft uitgewezen dat behoud van werk gunstige mentale effecten heeft die het voortschrijden van de ziekte kunnen afremmen; 18. beveelt aan om ter bevordering van de werkgelegenheid voor gehandicapten uitgebreidere maatregelen te nemen die: 19. wenst dat lokale en nationale overheden de bebouwde omgeving in toenemende mate zodanig inrichten dat de toegang tot gebouwen en vervoer voor personen met MS of soortgelijke aandoeningen gemakkelijker wordt, en dat daarbij uniforme toegangsnormen worden gehanteerd; 20. onderstreept dat betere toegang voor mensen met MS of een andere handicap niet bereikt wordt door alleen fysieke of omgevingsbarrières weg te nemen, maar dat dit ook het verwijderen omvat van alle obstakels die een gelijke toegang tot goederen en diensten belemmeren; 21. verzoekt de Commissie te komen met een voorstel voor een omvattende richtlijn inzake de rechten van gehandicapten, op basis van de voorstellen die zijn gedaan door de Interwerkgroep gehandicapten van het Europees Parlement; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Wereldgezondheidsorganisatie, alsmede aan de indienster van het verzoekschrift. Het Europees Parlement , - gelet op zijn eerdere resoluties over Georgië en de Zuidelijke Kaukasus, - gelet op de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Georgië, - gelet op zijn resolutie van 20 november 2003 over de grotere Europese nabuurschap, (1) - gelet op de parlementaire verkiezingen in Georgië op 2 november 2003, - gelet op het aftreden van President Edoeard Sjevardnadze op 23 november 2003, - gelet op de nietigverklaring van de verkiezingen door het Georgische Hooggerechtshof, - gelet op artikel 50, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat de algemene verkiezingen van 2 november 2003 gekenmerkt werden door tal van onregelmatigheden, grove manipulaties en fraudes, alsmede technische en administratieve problemen, B. overwegende dat de delegaties ad hoc van de OVSE, de Raad van Europa en het Europees Parlement verklaard hebben dat de verkiezingen niet voldeden aan de internationale normen, C. overwegende dat er naar verwachting nieuwe presidentsverkiezingen zullen plaatsvinden op 4 januari 2004 en dat er voor de parlementsverkiezingen nog geen tijdschema is vastgesteld, D. overwegende dat het volk van Georgië een vreedzame verandering in het presidentschap van de natie teweeg gebracht heeft, en ingenomen met de opmerkelijke rijpheid waarvan het Georgische volk in de loop van de vreedzame "rozenrevolutie" blijk gegeven heeft, E. overwegende dat het volk van Georgië getoond heeft gehecht te zijn aan democratische veranderingen en een afkeer de hebben van wantrouwen, corruptie en gebrek aan transparantie in de vorige regering, F. gelet op de rol die Rusland gespeeld heeft, met name zijn minister van Buitenlandse Zaken Ivanov, voor de oplossing van de huidige politieke crisis, G. overwegende dat een vreedzaam en welvarend Georgië van vitaal belang is voor de stabiliteit van de regio in het bijzonder en van Europa in het algemeen, met de rechten van de mens, pluralisme en parlementaire democratie als hoekstenen van die stabiliteit, H. overwegend dat de situatie in Georgië uiterst delicaat blijft als gevolg van de catastrofale financiële toestand, ernstige economische problemen, kwetsbare instellingen, een wijdverbreide corruptie, een interne instabiliteit als gevolg van separatistische verwikkelingen in Abchazië en Zuid-Ossetië en de niet-erkenning van de centrale overheid in Adzjarië, en de uitgesproken gespannen externe context, met name als gevolg van de oorlog in Tsjetsjenië en het nog onopgeloste conflict in Nagorno-Karabach, I. ernstig bezorgd over de levensvatbaarheid van de economie en de omvang van de buitenlandse schulden van Georgië ten bedrage van 1,8 miljard EUR, J. overwegende dat de EU op de recente ministeriële OVSE-Topconferentie opnieuw gewezen heeft op de noodzaak om op korte termijn een akkoord tussen de partijen over de tijdsduur en de modaliteiten voor het functioneren van de Russische militaire bases op het grondgebied van Georgië, tot stand te brengen, K. overwegende dat Georgië bij diverse gelegenheden van zijn Europese instelling blijk gegeven heeft en betoond heeft groot belang te hechten aan nauwere banden met de EU, en op langere termijn een aanvraag voor het lidmaatschap te willen indienen, 1. wenst het volk van Georgië geluk met de politieke veranderingen die het recentelijk teweeggebracht heeft, alsmede met de nieuwe autoriteiten en doet een beroep op hen om de voorwaarden te creëren voor een volledige terugkeer naar de democratie en de oprichting van geloofwaardige en betrouwbare instellingen; 2. pleit voor een vastbesloten leiderschap van de Europese Unie bij de bevordering van vrede, stabiliteit en economische ontwikkeling in Georgië, alsmede in Azerbeidzjan en Armenië; 3. dringt erop aan om de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor de Zuidelijke Kaukasus van middelen te voorzien om de tenuitvoerlegging van de EU&nbhy;beleidsdoelstellingen in de regio mogelijk te maken, onder meer door het scheppen van waarborgen voor de integriteit en de soevereiniteit van Georgië; verzoekt de lidstaten die betrokken zijn bij de oplossing van de conflicten in de regio, actief met hem samen te werken; 4. beklemtoont dat de komende verkiezingen in Georgië vrij, eerlijk en transparant moeten zijn en de volkeren van de regio's Abchazië en Zuid-Ossetië dienen te omvatten; 5. doet een beroep op de Raad en de Commissie om wegen en middelen te vinden voor steunverlening aan de nieuwe Georgische autoriteiten door hen de noodzakelijke politieke, financiële en technische bijstand te verlenen ter stabilisatie van de situatie, een strategie voor hervormingen te definiëren en de voorbereiding van algemene verkiezingen; is in dit verband ingenomen met de door het fungerend Voorzitterschap goedgekeurde bijdrage voor de organisatie van de presidentsverkiezingen, die op 4 januari 2004 zullen plaatsvinden; 6. verzoekt de Russische autoriteiten hun op de OVSE-Topconferentie te Istanbul in 1999 gedane toezegging om onmiddellijk hun militaire bases te sluiten en zich uit Georgië terug te trekken, na te komen; 7. dringt er bij de Georgische autoriteiten op aan om op het gehele grondgebied van Georgië de rechtsstaat effectief te waarborgen en zich in zetten voor de bestrijding van het terrorisme; 8. verzoekt de Raad en de Commissie de TACIS-democratieprogramma's voor Georgië uit te breiden, met name met het oog op de consolidatie van de democratische instellingen, de ontwikkeling en versterking van maatschappelijke organisaties en steunverlening voor onafhankelijke media; 9. verzoekt de Raad en de Commissie aan de VN, de OVSE, de centrale autoriteiten in Georgië en de regionale autoriteiten in Abchazië en Zuid-Ossetië de afvaardiging voor te stellen van een missie voor handhaving van de vrede in deze regio's en als maatregel om het proces ter beslechting van de geschillen tussen deze regio's en de centrale autoriteiten nieuw leven in te blazen; 10. verzoekt de Raad en de Commissie met klem de kwestie van de drie vredesprocessen in de Zuidelijke Kaukasus op te nemen bij de ontwikkeling van het Partnerschap EU&nbhy;Rusland teneinde het noodzakelijke momentum te creëren om de huidige impasse te boven te komen; betreurt de in Moskou gehouden bijeenkomst van de leiders van de drie afscheidingsregio's van Georgië en doet een beroep op de Russische autoriteiten om een constructieve rol te spelen, gericht op beslechting van de spanning in Tbilisi, bevordering van de dialoog en steunverlening voor de integriteit en soevereiniteit van Georgië; 11. betreurt in dit verband het recente besluit van de Russische Federatie om, zonder voorafgaand overleg met de Georgische autoriteiten een vereenvoudigde visaregeling voor burgers van Adzjarië in te voeren, alsmede de recente regelingen om het proces van toekenning van de Russische nationaliteit aan de burgers van Abchazië en Adzjarië te versnellen; 12. uit, gelet op de economische malaise in Georgië, zijn ernstige bezorgdheid over de gezondheid en het welzijn van het volk van Georgië nu de winter in aantocht is en doet een beroep op de Commissie om met voorstellen te komen voor noodhulp voor verwarming, aanvullende elektriciteitsleveranties en de levering van voedsel en geneesmiddelen; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de fungerend President van Georgië, de VN-secretaris-generaal, de OVSE, de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en de regering van de Russische Federatie. Het Europees Parlement , – gezien zijn eerdere resoluties waarin werd verzocht om de afschaffing van de doodstraf en, in afwachting daarvan, een moratorium van de doodstraf, – gezien de EU-richtsnoeren inzake de doodstraf, die door de Raad op 6 juni 1998 werden goedgekeurd, – gezien de mededeling van de Commissie van 8 mei 2001 over de rol van de EU bij de bevordering van de mensenrechten en democratisering in derde landen ( COM(2001) 252 ), waarin staat dat de afschaffing van de doodstraf één van de thematische prioriteiten is voor het toekennen van steun in het kader van het Europees initiatief voor de democratie en bescherming van de mensenrechten, – gelet op artikel 50, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat de voormalige president van de Filippijnen Estrada in maart 2000 een moratorium op de uitvoering van de doodstraf afkondigde, B. overwegende dat president Arroyo de opheffing van dit moratorium per 1 januari 2004 heeft bekendgemaakt, C. overwegende dat op dit moment duizend ter dood veroordeelden in Filippijnse gevangenissen vastzitten in afwachting van de uitvoering van hun straf, D. overwegende dat het besluit van president Arroyo betreffende de opheffing van het moratorium van de doodstraf genomen is na een aantal spectaculaire ontvoeringen voor losgeld op de Filippijnen, E. overwegende dat de enorme toename van het aantal criminele ontvoeringen voor losgeld (150 bij de politie gemelde gevallen sinds het begin van dit jaar, sommige uitmondend in de dood van de slachtoffers) een groot probleem vormt, niet alleen voor de slachtoffers maar ook voor de economie van het land, aangezien deze ontvoeringen een afschrikwekkende uitwerking op potentiële investeerders hebben, F. overwegende dat volgens de meest recente informatie van Amnesty International 112 landen de doodstraf uit hun wetgeving hebben geschrapt of in de praktijk niet meer uitvoeren, en 83 andere landen de doodstraf nog wel kennen en ook daadwerkelijk uitvoeren, G. overwegende dat de uitvoering van de doodstraf nergens tot een afname van de criminaliteit heeft geleid, 1. herhaalt zijn verzoek om de algehele afschaffing van de doodstraf en, in afwachting daarvan, een moratorium van de executies; 2. betreurt dat president Arroyo haar standpunt ten aanzien van de uitvoering van de doodstraf heeft gewijzigd; 3. betreurt ten zeerste dat de doodstraf in 83 landen nog altijd wordt uitgevoerd en roept de president van de Filippijnen in dit kader op tot herziening van haar besluit om het afgekondigde moratorium per 1 januari 2004 op te heffen; 4. roept de regering van de Filippijnen op in ieder geval toepassing te geven aan de wet houdende een verbod op de doodstraf voor minderjarige misdadigers en de concrete gevallen van minderjarigen zo snel mogelijk opnieuw onder de loep te nemen, teneinde te bewerkstelligen dat de leeftijd van verdachten onomstotelijk wordt vastgesteld vóór een eventuele veroordeling; 5. roept de Commissie en de Raad op ten volle gebruik te maken van de posten op de EU-begroting voor het bevorderen van de democratie en mensenrechten, en daarbij prioriteit toe te kennen aan alle communautaire initiatieven die gericht zijn op het bewerkstelligen van een moratorium en de afschaffing van de doodstraf en praktische steun te verlenen aan alle NGO's die op dit vlak actief zijn; 6. roept de Raad en de Commissie op de afschaffing van de doodstraf en een algeheel moratorium van executies tot een wezenlijk onderdeel van de betrekkingen tussen de EU en derde landen te maken, en dit onderwerp ter sprake te brengen bij het sluiten of verlengen van overeenkomsten met deze landen; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de secretaris-generaal van de VN, de voorzitter van de mensenrechtencommissie van de VN, de regering en de president van de Filippijnen en het Filippijnse parlement. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over Moldavië en zijn resolutie over "De grotere Europese nabuurschap: een nieuw kader voor de betrekkingen met de oostelijke en zuidelijke buurlanden" van 20 november 2003, (1) – gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die op 28 november 1994 tussen Moldavië en de EU werd gesloten en die op 1 juli 1998 van kracht werd, – gezien het memorandum van 8 mei 1997 dat tussen Moldavië en Trans-Dnjestrië werd gesloten, – onder verwijzing naar resolutie nr. 1280 van de Raad van Europa van 24 april 2002, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 16 en 17 oktober 2003, – gezien de verklaring van de fungerend voorzitter van de OVSE op de plenaire slotvergadering van de 11de bijeenkomst van de Raad van Ministers van de OVSE in 2003, – gezien de hulp die de Europese Unie in het kader van TACIS aan Moldavië verleent, – gezien de slotverklaring en aanbevelingen van de laatste vergadering van het Parlementaire samenwerkingscomité EU-Moldavië op 11 juni 2003, – gelet op artikel 50, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat de economie van Moldavië als gevolg van een zwak bestuur en het ontbreken van een doeltreffend democratisch toezicht op het bestuur zwaar onder corruptie heeft te lijden, dat bijna 80% van de markt tot de informele sector moet worden gerekend, zodat er geen belastinginkomsten zijn; tevens overwegende dat er geen controle aan de Oostgrens is en dat er een slecht functionerend sociaal stelsel bestaat - waardoor Moldavië een van de armste landen van Europa is, B. zich bewust van de moeilijkheden waarmee de bevolking van Moldavië sedert de onafhankelijkheid en gedurende het proces van economische en sociale hervormingen werd geconfronteerd, C. overwegende dat Trans-Dnjestrië in 1992 na een gewapend conflict waarbij Russische troepen waren betrokken de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen, waardoor de gehele Republiek Moldavië werd gedestabiliseerd, D. overwegende dat er sprake is van criminele activiteiten op ernstige schaal, een diepgewortelde informele economie en overwegende dat de fundamentele rechten en mensenrechten, met name in Trans-Dnjestrië, met voeten worden getreden, E. overwegende dat de regering van Moldavië het aanbod heeft gedaan met Trans-Dnjestrië samen te werken in een paritaire constitutionele commissie, waarbij de Raad van Europa en de EU als waarnemers worden betrokken, om vóór februari 2004 een nieuwe grondwet voor een herenigd Moldavië op te stellen, F. overwegende dat men er op de bijeenkomsten tussen Oekraïne, Rusland en de OVSE op 24 en 25 september 2003 in Zagreb niet in slaagde een nieuwe impuls te geven aan het constitutionele proces, dat niet mag worden gekoppeld aan de terugtrekking van Russische wapens en troepen uit Trans-Djnestrië, G. overwegende dat Rusland op 17 november 2003 besloot zelf een tweede vredesplan te presenteren waarin een gedemilitariseerde federatie wordt voorgesteld waarin Trans-Dnjestrië een speciale status zou hebben, welk plan uiteindelijk door de Moldavische regering werd verworpen, H. overwegende dat de terugtrekking van Russische wapens en troepen - waartoe verplichtingen waren aangegaan op de OVSE-topbijeenkomst van Istanboel in 1999, die werden bevestigd op de 10de Raad van Ministers van de OVSE te Porto in 2002 - opnieuw is vertraagd, waardoor de autoriteiten van Trans-Dnjestrië de mogelijkheid tot handhaving van de status quo kregen, I. overwegende dat de meeste ministers die deelnamen aan de 11de Raad van Ministers van de OVSE voorstander zijn van een OVSE-mandaat voor een multinationale missie tot behoud van de vrede en het zenden van ongewapende waarnemers en er bij de partijen op aandrongen hun pogingen om hun meningsverschillen uit de weg te ruimen te verdubbelen, 1. doet een beroep op de Moldavische regering de democratische beginselen, fundamentele rechten en mensenrechten, waaronder rechten inzake minderheidstalen, te eerbiedigen en het proces van economische en sociale hervorming voort te zetten, waaronder de verdere ontwikkeling en uitvoering van corruptiebestrijdingsmaatregelen; is van oordeel dat hiertoe ook het legitieme recht van het maatschappelijk middenveld en van de oppositiepartijen behoort om gebruik te maken van hun in de grondwet vastgelegde vrijheden; 2. is van oordeel dat de Moldavische regering niet in staat is gebleken de economie te stabiliseren en meer democratie in te voeren, en is ervan overtuigd dat een snelle oplossing van het Trans-Dnjestrische conflict een aanzienlijke bijdrage zou leveren aan de stabilisering van de Moldavische economie en ook de democratie zou versterken; 3. doet voorts zowel op regering als oppositie een beroep voort te bouwen op hun gemeenschappelijke opvattingen over het stimuleren van de Europese aspiraties van Moldavië; 4. is er verheugd over dat het maatschappelijk middenveld in Moldavië een rol speelt bij de demilitarisering, decriminalisering en democratisering van de gehele Republiek Moldavië; 5. dringt er bij de Moldavische regering op aan de handel in mensen, vooral in vrouwen en kinderen, voor seksuele uitbuiting te bestrijden door middel van een doeltreffende rechtshandhaving, en aan de slachtoffers de nodige hulp te bieden om hen opnieuw in de samenleving te integreren; 6. steunt de soevereiniteit en territoriale integriteit van Moldavië als de basis voor een vreedzame oplossing van het conflict; 7. is ingenomen met de instelling van een paritaire constitutionele commissie, maar is er teleurgesteld over dat deze commissie geen tastbare vooruitgang heeft bereikt; 8. is van oordeel dat het door Rusland gepresenteerde vredesplan waarbij de huidige situatie wordt gelegitimeerd een obstakel is voor de verdere ontwikkeling van de democratie in Moldavië en dat het geen bijdrage levert aan de stabilisering van de gehele regio; ziet met belangstelling uit naar een eventueel vredesplan van de Moldavische regering; 9. betreurt het feit dat de Russische regering, ondanks herhaalde toezeggingen, niet van plan is haar wapens en troepen vóór het einde van 2003 terug te trekken; 10. is verheugd over het verbod op de verstrekking van visa dat de EU voor leden van het Trans-Dnjestrische regime heeft opgelegd; 11. dringt aan op de vrijlating van alle politieke gevangen, met name in Trans-Dnjestrië; 12. is er verheugd over dat de meeste ministers die deelnamen aan de 11de Raad van Ministers van de OVSE het standpunt innamen dat een OVSE-mandaat moet worden verstrekt voor een multinationale missie tot behoud van de vrede en het sturen van ongewapende waarnemers, en is er voorstander van dat de EU deelneemt aan deze missie en tevens waarnemers stuurt; 13. dringt er bij de regering van Roemenië, Oekraïne en Rusland op aan zich te onthouden van unilateraal ingrijpen in interne aangelegenheden van Moldavië, maar samen te werken met de OVSE - de toonaangevende kracht in het democratiseringsproces in Moldavië - de EU en de Raad van Europa, om tot een stabiele en vreedzame ontwikkeling van alle landen in de regio te komen; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de regering en het parlement van de republiek Moldavië, de regering van Roemenië, Oekraïne en Rusland, de secretaris-generaal van de OVSE, alsmede de secretaris-generaal van de Raad van Europa. Het Europees Parlement, - gelet op artikel 51 van het Reglement, A. overwegende dat er sterke bewijzen zijn dat in Azië jaarlijks meer dan twee miljoen katten en honden worden gedood voor hun bont en hun huiden en dat een groot deel hiervan in de EU-landen terecht komt; B. overwegende dat de consumenten en wettige handelaars door het opzettelijk bedrieglijk etiketteren of verven van deze producten het slachtoffer worden van grootschalig consumentenbedrog; C. overwegende dat forensisch bewijsmateriaal aantoont dat deze producten in de handel zijn aangetroffen in Frankrijk, Italië, Duitsland, Spanje, Oostenrijk, Nederland, België en Denemarken; D. overwegende dat negen EU-ministers van Landbouw hebben aangedrongen op een verbod in de hele EU; E. overwegende dat de EU-autoriteiten hebben verklaard dat een afgewogen verbod geen probleem zou veroorzaken in het kader van de WTO; F. overwegende dat de afzonderlijke landen onmogelijk dit consumentenbedrog kunnen tegengaan omdat de grenzen poreus zijn; G. overwegende dat wanneer gewacht wordt tot de Commissie ooit eens in de verre toekomst de nationale rechtsregels van de EU-landen harmoniseert, de EU-burgers het slachtoffer van dit bedrog zullen blijven 1. verzoekt de Commissie in het kader van haar bevoegdheden inzake interne markt onverwijld een verordening op te stellen die de invoer, uitvoer, verkoop en productie van bont en huiden van katten en honden verbiedt om het vertrouwen van de consumenten en de handelaars in de EU te herstellen en een eind te maken aan deze handel. 2. verzoekt zijn Voorzitter deze verklaring te doen toekomen aan de Commissie. Bijlage Lijst van ondertekenaars Aaltonen, Adam, Ahern, Alavanos, Alyssandrakis, Andersen, Andersson, André-Léonard, Andreasen, Andrews, Andria, Arvidsson, Atkins, Attwooll, Auroi, Averoff, Avilés Perea, Ayuso González, Bakopoulos, Balfe, Baltas, Banotti, Bastos, Beazley, van den Berg, Bergaz Conesa, Berger, Bertinotti, Bigliardo, Blak, Böge, Bösch, Bonde, Boogerd-Quaak, Booth, Bordes, van den Bos, Boumediene-Thiery, Bourlanges, Bouwman, Bowis, Bradbourn, Bremmer, Breyer, Brie, Brok, Brunetta, Buitenweg, Bushill-Matthews, Busk, Callanan, Camre, Cappato, Cardoso, Carlotti, Carnero González, Carrilho, Casaca, Cashman, Caudron, Cauquil, Celli, Cerdeira Morterero, Ceyhun, Chichester, Claeys, Clegg, Coelho, Collins, Corbett, Corbey, Cornillet, Corrie, Cossutta, Costa R., Coûteaux, Crowley, Cushnahan, van Dam, Darras, Davies, De Clercq, De Keyser, Dell'Alba, Deprez, Descamps, Désir, Deva, Dhaene, Di Lello Finuoli, Dillen, Dimitrakopoulos, Di Pietro, Doorn, Dover, Doyle, Dührkop Dührkop, Duff, Dybkjær, Ebner, Echerer, El Khadraoui, Elles, Eriksson, Ettl, Evans Jillian, Evans Jonathan, Evans R., Färm, Ferber, Ferrandez Lezaun, Ferri, Figueiredo, Fiori, Fitzsimons, Flebiger, Flemming, Flesch, Folias, Ford, Foster, Frahm, Frassoni, Friedrich, Gahler, García-Margallo y Marfil, García-Orcoyen Tormo, de Gaulle, Gawronski, Gemelli, Ghilardotti, Gill, Gil-Robles Gil-Delgado, Gobbo, Goepel, Görlach, Gollnisch, Goodwill, Gouveia, Graefe zu Baringdorf, Gröner, Grönfeldt Bergman, Grossetête, Hager, Hannan, Harbour, Haug, Heaton-Harris, Hedkvist Petersen, Helmer, Honeyball, Howitt, Hudghton, Hughes, Huhne, Hume, Hyland, Imbeni, Inglewood, Isler Béguin, Jackson, Jensen, Jonckheer, Karlsson, Kastler, Katiforis, Kauppi, Keßler, Khanbhai, Kinnock, Kirkhope, Klamt, Konrad, Korhola, Koukiadis, Koulourianos, Kreissl-Dörfler, Kronberger, Kuhne, Kuntz, Lagendijk, Laguiller, Lamassoure, Lambert, Lang, Langenhagen, Lannoye, Leinen, Liese, Lisi, Lucas, Ludford, Lund, Lynne, Maat, Malmström, McAvan, McCarthy, McCartin, MacCormick, McKenna, McNally, McMillan-Scott, Maes, Malliori, Mann T., Manisco, Mantovani, Marinos, Markov, Martin D., Martin H., Martin H.-P., Martinez, Marques, Mastorakis, Mathieu, Mayol i Raynal, Meijer, Méndez de Vigo, Mendiluce Pereiro, Miguélez Ramos, Miller, Modrow, Moraes, Morgan, Morgantini, Mulder, Murphy, Muscardini, Musumeci, Myller, Naïr, Napoletano, Naranjo Escobar, Newton Dunn, Nicholson, Niebler, Obiols i Germà, ÓNeachtain, Onesta, Oomen-Ruijten, Ortuondo Larrea, O'Toole, Paasilinna, Paciotti, Paisley, Papayannakis, Parish, Pasqua, Pastorelli, Paulsen, Perry, Piétrasanta, Plooij-van Gorsel, Poignant, Poli Bortone, Prets, Purvis, Radwan, Read, Redondo Jiménez, Ribeiro e Castro, Ries, Riis-Jørgensen, Rocard, Rod, de Roo, Roth-Behrendt, Rothley, Roure, Rovsing, Rühle, Sacrédeus, Sandberg-Fries, Sandbæk, Santer, Santini, dos Santos, Sauquillo Pérez del Arco, Scallon, Scheele, Schierhuber, Schmidt, Schroedter, Schröder J., Schwaiger, Seppänen, Simpson, Sjöstedt, Skinner, Smet, Sörensen, Sommer, Sornosa Martínez, Souchet, Souladakis, Staes, Stauner, Sterckx, Stevenson, Stihler, Stirbois, Stockton, Sturdy, Sudre, Sumberg, Suominen, Swoboda, Tannock, Thomas-Mauro, Thorning-Schmidt, Thors, Thyssen, Titley, Torres Marques, Turco, Turmes, Twinn, Vallvé, Van Hecke, Van Lancker, Van Orden, Varela Suanzes-Carpegna, Vatanen, Vattimo, Veltroni, Vermeer, de Veyrinas, Villiers, Vinci, Voggenhuber, Watts, Weiler, Wenzel-Perillo, Whitehead, Wijkman, Wuermeling, Wuori, Wyn, Wynn, Zacharakis, Zappala, Zimeray, Zorba, Zrihen