Het Europees Parlement , - onder verwijzing naar het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name artikelen 95, 151 en 192, lid 2, - gelet op artikel 59 en 163 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt en het advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport (A5&nbhy;0039/2002), A. overwegende dat er thans geen voorschriften betreffende een vaste boekenprijs bestaan, B. overwegende dat thans geen voorstel in de zin van artikel 59 van het Reglement wordt uitgewerkt, C. overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 12 februari 2001 betreffende de toepassing van de nationale systemen tot vaststelling van een boekenprijs (1) herinnert aan de vrijheid van elke lidstaat om in het kader van het beleid ter bevordering van het boek en het lezen al dan niet te kiezen voor een nationaal systeem inzake de boekenprijs, in de vorm van wetgeving of overeenkomsten, D. overwegende dat het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zich herhaaldelijk over de betekenis van het boek en de vaste boekenprijs hebben gebogen (2) , E. overwegende dat het Europees Parlement in zijn laatste resolutie terzake van 16 december 1999 heeft bekrachtigd dat "het boek tegelijkertijd een economisch product en een cultuurgoed is, en dat de vaste boekenprijs die in een reeks lidstaten wordt gehanteerd het bestaan van een groot aantal onafhankelijke uitgeverijen garandeert, bijdraagt tot behoud en bevordering van een gevarieerde literaire productie, de vrijheid van meningsuiting, de onafhankelijkheid van onderzoek, wetenschap en kennisoverdracht, alsmede - in grensoverschrijdende gemeenschappelijke taalgebieden - tot de bevordering van de Europese gedachte, en zonder rechtstreekse of onrechtstreekse overheidssteun een dicht netwerk van boekhandels mogelijk maakt, waardoor de lezer over een rijk, kwalitatief hoogstaand en goed toegankelijk aanbod aan boeken beschikt", F. overwegende dat de Commissie in de genoemde resolutie wordt verzocht "nationale en regionale maatregelen ten behoeve van het boek te erkennen en onaangetast te laten, met inbegrip van de vaste boekenprijs, die beter dan ieder ander systeem de productie en distributie van literaire werken ten goede komt, zonder de concurrentie uit te schakelen", G. overwegende dat de Commissie thans geen wetgevingsmaatregelen op het gebied van de vaste boekenprijs in voorbereiding heeft, 1. verzoekt de Commissie het Parlement op basis van artikel 95 van het EG-Verdrag voor eind 2002, conform de bijgaande aanbevelingen, een wetgevingsvoorstel over vaste boekenprijzen voor te leggen; 2. stelt vast dat de genoemde aanbeveling strookt met het subsidiariteitsbeginsel en de grondrechten van de burger; 3. is van mening dat het verlangde voorstel geen financiële gevolgen heeft; 1. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en de bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. BIJLAGE GEDETAILLEERDE AANBEVELINGEN OVER DE VASTSTELLING VAN EEN RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE DE VASTE BOEKENPRIJS BEGINSELEN EN DOELSTELLINGEN VAN HET VOORSTEL In het voorjaar 2000 heeft de Commissie naar aanleiding van een klacht van de Oostenrijkse onderneming Libro vastgesteld dat een grensoverschrijdende prijsbinding voor boeken op basis van overeenkomsten – bijvoorbeeld de overeenkomst tussen Duitsland en Oostenrijk, de zogenoemde "Sammelrevers" – niet verenigbaar is met het mededingingsrecht van de EU. Een nationale prijsbinding voor boeken op wettelijke grondslag is echter, gezien het feit dat de bevoegdheid voor het cultureel beleid bij de lidstaten ligt en een en ander geen gevolgen heeft voor de handel tussen de lidstaten, uit concurrentie-oogpunt onbedenkelijk, mits hierdoor het Gemeenschapsrecht in het algemeen niet wordt geschonden (b.v. het beginsel van het vrij verkeer van goederen). De grensoverschrijdende "Sammelrevers" diende uiterlijk eind juni te worden opgeheven. 2. Nog vóór de opheffing van de grensoverschrijdende "Sammelrevers" eind juni 2000 is in Duitsland een nationale overeenkomst gesloten ("Sammelrevers 2000") en heeft Oostenrijk een wet aangenomen die zich aan het Franse recht oriënteert (Loi Lang) en vijf jaar geldig is. 3. Het Europees Parlement had er in zijn resolutie van 16 december 1999 bij de Commissie op aangedrongen "haar besluit in de zaak-LIBRO op de beginselen van de Franse wet te baseren". 4. De meeste lidstaten beschikken over een systeem van vaste boekenprijzen. a. België 4. Momenteel zijn er geen vaste boekenprijzen. Een wet is in voorbereiding. b. Denemarken Prijsbindingstelsel sinds 1830 (sectoriële overeenkomst). b) De verdere toekomst van dit systeem is onderwerp van discussie. Duitsland Prijsbinding sinds 1888 (sectoriële overeenkomst). Volgens de Commissie druist de grensoverschrijdende prijsbinding met Oostenrijk in tegen het Europese mededingingsrecht. Derhalve bestaat er sinds 1 juli 2000 alleen een nationale prijsbinding. d. Finland De prijsbinding (sectoriële overeenkomst) is in 1970 afgeschaft. e. Frankrijk Prijsbinding sinds 1 januari 1982 op basis van de wet van 10 augustus 1981 (Loi Lang). f. Griekenland Prijsbinding sinds 1997 bij de wet geregeld. g. Verenigd Koninkrijk Het "Net Book Agreement", dat sinds 1 januari 1900 van kracht was, is 1995 door de uitgeversbond opgeschort. h. Ierland De handel in boeken werd tot 1989 door het "Net Book Agreement" geregeld. Aangezien de Commissie de grensoverschrijdende prijsbinding als niet-verenigbaar met Europees recht heeft bestempeld, is de prijsbinding opgeheven. i. Italië De sectoriële overeenkomst inzake prijsbinding is 1996 geannuleerd. In het parlement wordt momenteel over een wetsontwerp gediscussieerd. j. Luxemburg Er bestaat een sectoriële overeenkomst inzake prijsbinding, die echter niet van toepassing is op ingevoerde boeken. Een wetsontwerp is onderwerp van discussie. k. Nederland Prijsbinding sinds 1903, sectoriële overeenkomst sinds 1923. l. Oostenrijk Volgens de Commissie druist de grensoverschrijdende prijsbinding met Duitsland in tegen het Europese mededingingsrecht. Derhalve bestaat er sinds 1 juli 2000 een bij de wet geregelde nationale prijsbinding. m. Portugal Prijsbinding sinds 1996 bij de wet geregeld. n. Zweden Prijsbinding 1970 afgeschaft. o. Spanje Prijsbinding 1975 bij de wet ingevoerd en per koninklijk besluit van 30 maart 1990 uitgebreid. 5. Ten gevolge van het besluit van de Commissie in de Libro -zaak gelden voor boekhandelaren (ook internethandelaren) in een lidstaat met vaste boekenprijzen andere concurrentievoorwaarden dan voor importeurs, exporteurs en reïmporteurs evenals voor internethandelaren die vanuit een ander land leveren. Importeurs, exporteurs en reïmporteurs evenals internethandelaren die vanuit een ander land leveren zijn namelijk principieel niet onderworpen aan de prijsbinding. 7. De hieruit voortvloeiende concurrentiedistorsies bij de handel in het economisch goed boek zijn onverenigbaar met een functionerende interne markt en dus met het communautair recht. 8. Artikel 95, lid 1 van het EG-Verdrag vormt derhalve de adequate rechtsgrondslag voor de voorgestelde richtlijn. 9. De Europese Unie is niet bevoegd nationale prijsbindingen aan te tasten. Afschaffing van de vaste boekenprijs zou bovendien, zoals reeds uiteengezet, het cultureel goed boek in het gedrang brengen en indruisen tegen artikel 151, lid 4 van het EG-Verdrag. 10. De vaste boekenprijs in de lidstaten is door het besluit van de Commissie in de zaak- Libro de facto in gevaar gebracht. - De prijsbinding kan door import of export en reïmport of door de internethandel worden ontweken. In het communautair recht moeten regels inzake de mededinging worden opgenomen waardoor wordt gewaarborgd dat toegestane nationale prijsbindingstelsels niet worden uitgehold. - Handelsondernemingen die ook in boeken handelen zullen de nationale stelsels permanent voor nationale en Europese rechtbanken aanvallen omdat zij hopen dat deze op een dag ineen zullen storten. 11. Er dient derhalve een richtlijn te komen die een stabiel economisch en juridisch kader schept voor de bestaande of vast te stellen nationale prijsbindingstelsels, zonder aanvullende verplichtingen op te leggen aan de lidstaten die geen nationale prijsbindingsstelsels kennen, en die alle marktdeelnemers rechtsveiligheid biedt. 12. De lidstaten bepalen zelf of zij al dan niet een nationale prijsbinding vaststellen en of deze bij de wet of op basis van een overeenkomst wordt geregeld. 13. Door de prijsbinding wordt de concurrentie via de uiteindelijke verkoopprijs van het boek belemmerd. In het kader van de prijsbindingstelsels kunnen de uiteindelijke verkoopprijzen definitief worden vastgelegd of kan de boekhandelaren worden toegestaan op deze uiteindelijke verkoopprijs een korting in bepaalde hoogte te verlenen. 14. De mededinging tussen de uitgeverijen in de afzonderlijke boeksegmenten (interbrand-mededinging) en de concurrentie op service- en dienstverleningsgebied in de distributiesector blijven onaangetast. 15. Bepaalde gebruikersgroepen, zoals (vak-)bibliotheken, scholen en studenten, dragen op bijzondere wijze bij tot de verspreiding van de boekencultuur of zijn om educatieve redenen bijzonder aangewezen op korting bij de aanschaf van boeken. Er moet derhalve een mogelijkheid worden geschapen om deze groepen korting te verlenen. De details worden door de lidstaten geregeld. 16. Er zij op gewezen dat prijsbindingstelsels die voldoen aan de vereisten van de onderhavige richtlijn, maatregelen zijn ter bevordering van de cultuur- en taalverscheidenheid en ter bescherming van het pluralisme in de zin van artikel 1, lid 6 van Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de electronische handel, in de interne markt ("Richtlijn inzake electronische handel") (3) . B. VOORGESTELDE MAATREGELEN 16. Artikel 1 In de zin van deze richtlijn wordt verstaan onder: 1. "Boeken": alle gedrukte of op andere wijze gereproduceerde werken, in het bijzonder op het gebied van literatuur, muzieknoten, kunst en fotografie, vaktijdschriften (met uitzondering van dag- en weekbladen of tijdschriften voor een breed publiek) en elektronische uitgeverijproducten, voor zover deze boeken vervangen. 2. "Eindafnemer": degene die een boek voor een ander doel dan doorverkoop koopt. Iedere lidstaat heeft het recht om op zijn grondgebied prijsbindingstelsels voor boeken bij de wet in te voeren of te handhaven of deze op basis van overeenkomsten toe te staan. Artikel 3 In de prijsbindingstelsels kan alternatief worden voorzien in: 1. de mogelijkheid voor de uitgever om de eindverbruikerprijs voor de boeken vast te leggen en de eindverkoper op grond van een overeenkomst te verplichten tot eerbiediging van de eindverbruikerprijs; of Artikel 4 Prijsbindingstelsels voor boeken zijn overeenkomstig deze richtlijn uitsluitend toegestaan wanneer hiermee cultuurpolitieke doelstellingen worden nagestreefd. 2. Nationale prijsbindingstelsels die voldoen aan de vereisten van de onderhavige richtlijn, zijn maatregelen ter bevordering van de cultuur- en taalverscheidenheid en ter bescherming van het pluralisme in de zin van artikel 1, lid 6 van richtlijn 2000/31/EG van 8 juni 2000 inzake elektronische handel. 1. Artikel 5 In de prijsbindingstelsels wordt voorzien in de mogelijkheid van korting voor bepaalde gebruikersgroepen, zoals vakbibliotheken, onderwijsinstellingen of abonnees. 2. De lidstaten kunnen de kortingsgerechtigde gebruikersgroepen en de hoogte van de toegestane kortingen op de eindverbruikerprijs vastleggen. 3. De lidstaten kunnen in verdere kortingsmogelijkheden voorzien. 1. Artikel 6 Grensoverschrijdende verkooptransacties van boeken aan eindafnemers of handelaren mogen aan de prijsbinding worden onderworpen wanneer zij tot doel hebben de nationale prijsbinding te ontwijken of een en ander tot gevolg hebben. 2. Van ontwijking van de nationale prijsbinding is sprake: a) wanneer naar aanleiding van de concrete eindafnemertransactie in werkelijkheid geen grensoverschrijdende levering plaatsvindt; 3. De nationale prijsbinding wordt ook dan ontweken wanneer een boekhandelaar alleen door de uitvoering van een grensoverschrijdende transactie een concurrentievoordeel geniet dat bij nationale transacties noch in het land van uitvoer, noch in het land van invoer zou kunnen worden behaald. Van ontwijking is dan sprake, wanneer een boek ook in het land van uitvoer alleen maar tegen een vaste prijs mag worden verkocht die niet onder de voor het land van invoer vastgestelde prijs ligt. 4. De prijsbindingstelsels, ook bij grensoverschrijdende transacties, gelden zonder onderscheid voor iedere vorm van handel in boeken (plaatsgebonden handel, internet- of andere vormen van verzendhandel). Artikel 7 De boekhandelaren moeten controles op een eventuele ontwijking van de prijsbinding mogelijk maken. De lidstaten kunnen de details van de controles bij de wet regelen of bepalen dat deze in contractuele overeenkomsten dienen te worden vastgelegd. Artikel 8 In de prijsbindingstelsels kan worden bepaald dat nationale boekhandelaren in een land van uitvoer behaalde specifieke inkoopvoordelen door een in verhouding met het voordeel staande korting op de vastgestelde eindverbruikerprijs aan hun eindafnemers mogen of moeten doorberekenen. De door nationale en buitenlandse uitgevers geboden quantumkortingen zijn principieel geen dergelijke specifieke inkoopvoordelen. Artikel 9 1. Door een bij de wet vastgelegd prijsbindingstelsel voor boeken wordt iedere uitgever en importeur van een boek verplicht voor het gebied van de lidstaat een eindverbruikerprijs voor het door hem uitgegeven of ingevoerde boek vast te leggen en deze bekend te maken. 2. De door de importeur vastgelegde eindverbruikerprijs mag niet lager zijn dan de prijs die door de uitgever van het land van herkomst voor het land van invoer of voor de lidstaat waarin de boeken in de handel zijn gebracht is vastgelegd of aanbevolen. De door de uitgever van het land van herkomst voor het land van invoer of voor de lidstaat waarin de boeken in de handel zijn gebracht aanbevolen prijs kan identiek zijn met de voor het land van herkomst vastgelegde prijs. Voor boeken die in een lidstaat zijn uitgegeven of die uit een lidstaat zijn ingevoerd kunnen of moeten echter de in het land van uitvoer behaalde specifieke inkoopvoordelen overeenkomstig artikel 8 bij de vaststelling van de prijs in aanmerking worden genomen, voor zover de lidstaat een dergelijke bepaling heeft vastgesteld. Artikel 10 1. Op een overeenkomst gebaseerde prijsbindingstelsels voor boeken kunnen door de lidstaten worden toegestaan wanneer de prijsbindingsovereenkomsten verticaal tussen een nationale uitgever of alleenimporteur en binnen- of buitenlandse boekhandelaren voor de verkoop aan eindafnemers in de desbetreffende lidstaat worden gesloten. Uitgevers uit andere lidstaten mogen aan op een overeenkomst gebaseerde prijsbindingstelsels deelnemen voor zover hieruit geen voelbare belemmering van de mededinging en de handel in de zin van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen voortvloeit. 2. Door de ondertekening van de prijsbindingsovereenkomst verplicht de boekhandelaar zich er ten opzichte van de uitgever of alleenimporteur toe, bij verkoop aan eindafnemers in de desbetreffende lidstaat de door de uitgever of de alleenimporteur vastgestelde eindverbruikerprijs te eerbiedigen. 3. De lidstaten kunnen bepalen dat de gebonden boekhandelaren in een land van uitvoer behaalde specifieke inkoopvoordelen overeenkomstig artikel 8 aan hun eindafnemers kunnen of moeten doorberekenen. 4. Ingevoerde boeken uit andere lidstaten kunnen onder voorbehoud van paragraaf 1, tweede zin slechts in zoverre in een op een overeenkomst gebaseerd prijsbindingstelsel worden opgenomen als dit ter bescherming van dit stelsel tegen ontwijkingen overeenkomstig de onderhavige richtlijn gerechtvaardigd is. 5. Heringevoerde boeken mogen in een op een overeenkomst gebaseerd prijsbindingstelsel worden opgenomen wanneer de uitvoer en daarop volgende invoer tot doel hebben de prijsbinding te ontwijken. Artikel 11 De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen inzake effectief toezicht op misbruik door hun nationale instanties. Van misbruik is in het bijzonder sprake wanneer in het kader van een prijsbindingstelsel gelijksoortige ondernemingen zonder feitelijk gerechtvaardigde redenen direct of indirect op uiteenlopende wijze worden behandeld. Artikel 12 (Inwerkingtreding) Het Europees Parlement , - gezien de aanbeveling van de Commissie ( COM(2002) 191 – C5–0191/2002)), - gezien het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid 2001 ( COM(2002) 93 ), - gezien de mededeling van de Commissie aan de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad in Barcelona – De strategie van Lissabon – de veranderingen verwerkelijken ( COM(2002) 14 ), en zijn resolutie van 28 februari 2002 hierover (1) , - gezien het door de TEPSA-deskundigen aan de Economische en Monetaire Commissie gepresenteerde eindverslag van 24 januari 2002 over de globale richtsnoeren van het economische beleid voor 2001 en 2002, - gezien de conclusies van de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000, - gezien de conclusies van de Europese Raad van Barcelona van 15 en 16 maart 2002, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 februari 2002 over de strategie voor volledige werkgelegenheid en sociale inclusie in de aanloop naar de Topconferentie in het voorjaar van 2002: het proces van Lissabon en de te volgen weg ( 2001/2196 (INI) ) (2) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 maart 2002 over de economische situatie, voorbereidend verslag voorafgaand aan de aanbeveling van de Commissie betreffende de globale richtsnoeren voor het economisch beleid ( 2002/2014 (INI) ) (3) , - gelet op artikel 99, lid 2 van het EG-Verdrag, - gelet op artikel 41 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A5&nbhy;0161/2002), A. overwegende dat de scherpe en deels verwachte terugval in de economische groei van de Europese Unie in het jaar 2001 heeft aangetoond dat de EU-economie behoefte heeft aan versterkte coördinatie en een verbeterde beleidsmix, B. overwegende dat het bindende karakter van het Pact voor stabiliteit en groei, en met name de drempelwaarde van 3% voor nationale begrotingstekorten en het handhaven van prijsstabiliteit, een belangrijke rol speelt bij zowel de stabilisering van de economische productie als het creëren van economisch zelfvertrouwen in Europa, C. overwegende dat tijdens de Europese Raad van Lissabon op 24 maart 2000 als belangrijkste strategische doel is gesteld dat de EU de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie moet worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang, maar dat daarbij in verschillende lidstaten van de Unie aanzienlijke vertraging is opgelopen, D. overwegende dat in de aanbevelingen betreffende de globale richtsnoeren 2002 voor het economische beleid van de lidstaten en de Gemeenschap de conclusies van de Europese Raad van Barcelona in aanmerking genomen moeten worden en de verantwoordelijkheid moet worden genomen voor een omvattende oriëntatie inzake duurzame groei, werkgelegenheid en sociale cohesie in Europa, 1. is over het geheel genomen ingenomen met de aanbeveling van de Commissie betreffende de globale richtsnoeren 2002 voor het economische beleid van de lidstaten en de Gemeenschap, maar is van mening dat het gecoördineerde strategisch kader voor het economisch en sociaal beleid van de landen van het eurogebied verstevigd moet worden, zodat de Europese Unie in staat is de recessietendens doeltreffend tegen te gaan, met name door een actief en samenhangend investeringsbeleid, in het bijzonder op het terrein van onderzoek en innovatie, levenslang leren en communicatienetwerken; 2. verzoekt de lidstaten met name om milieuaspecten in hun economisch, sociaal en werkgelegenheidsbeleid te integreren en de modernisering van het Europese sociale model, als een productieve factor voor groei en gekwalificeerde werkgelegenheid, te versnellen teneinde aan de vereisten van de strategie van Lissabon te voldoen, met inbegrip van het proces van Stockholm over duurzame ontwikkeling; 3. spreekt nogmaals zijn teleurstelling uit over het feit dat het Europees Parlement nog steeds niet volledig participeert in de ontwikkeling en de tenuitvoerlegging van de globale richtsnoeren voor het economische beleid van de Europese Unie en stelt daarom voor dat het Europees Parlement dit jaar naar behoren wordt betrokken en benadrukt daarnaast opnieuw dat de besluitvormingsprocedures in de Europese Unie transparanter moeten worden en dat de nationale parlementen systematischer betrokken moeten worden bij de voorbereiding van de tenuitvoerlegging op nationaal niveau van de globale richtsnoeren voor het economische beleid, voordat de regeringen besluiten nemen die niet meer gewijzigd kunnen worden; 4. verzoekt de Commissie en de Raad de huidige aanbeveling conform de hiernavolgende wijzigingen aan te passen en de "voornaamste prioriteiten en beleidsvereisten" voor 2002 uit te breiden met onder meer maatregelen voor verbetering van de macro-economische beleidsmix en soepelere economische en werkgelegenheidsprocedures, waaronder de verbetering van de samenwerking tussen de betrokken EU-instellingen; 5. verzoekt de Raad rekening te houden met onderstaande wijzigingen: 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2001 over de hervorming van de Raad ( 2001/2020(INI) (1) , met name de paragrafen 6, 7, 23 en 25 daarvan, – gezien het verslag van 11 maart 2002 dat door de secretaris-generaal van de Raad zal worden aangeboden aan de Europese Raad van Sevilla (2) , over voorbereiding van de Raad op uitbreiding, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 maart 2002 over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad over de toegang van het publiek tot documenten van Europees Parlement, Raad en Commissie (3) , met name paragraaf 20 daarvan, - gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Barcelona van 15 en 16 maart 2002, met name Deel II, paragraaf 51, A. overwegende dat het belangrijkste doel van de hervorming van de Raad moet zijn de praktische structuur en procedures van de Raad aan te passen aan het groeiende aantal leden en de eisen van samenhang en doorzichtigheid waartoe de wetgevende taak aanleiding is in een Gemeenschap die gebaseerd is op de rechtsstaat, en dat er derhalve onderscheid moet zijn tussen de wetgevende Raad die in het openbaar bijeen komt en de uitvoerende Raad, B. met instemming de bereidheid van de Raad begroetend samen met het Parlement blijk te geven van zijn gehechtheid aan doorzichtigheid en openheid, zoals in een schrijven van 11 februari 2002 aan de Voorzitter van het Parlement aanvaard door het voorzitterschap van de Raad, C. overwegende dat het Parlement er in het verleden reeds op heeft aangedrongen dat onderhandelingen en stemmingen, wanneer de Raad als wetgever optreedt, openbaar zijn, D. overwegende dat het de Europese Raad van Barcelona heeft verzocht de initiatieven over te nemen die door premier Blair en kanselier Schroeder in hun gezamenlijke schrijven aan premier Aznar zijn uiteengezet en die inhouden dat de zittingen van de Raad openbaar zijn wanneer hij optreedt als wetgever, E. overwegende dat de conclusies van Barcelona de agenda van de Europese Raad te verlichten en opnieuw te richten op de wezenlijke taken, een eerste stap vormen in de door het Parlement gewenste richting, F. overwegende dat de Conventie over de toekomst van Europa beraadslaagt over fundamentele hervormingen die van invloed zullen zijn op de stijl, de structuur en de output van de Raad, alsmede op de verhouding van de Raad tot de andere instellingen, G. overwegende dat in het verslag van de secretaris-generaal over de voorbereiding van de Raad op de uitbreiding een reeks hervormingen in overweging wordt gegeven die ten uitvoer kunnen worden gelegd zonder het Verdrag te wijzigen en ten aanzien waarvan de Raad van Algemene zaken nog zijn standpunt moet bepalen, H. overwegende echter dat in dit verslag de concrete maatregelen tot hervorming van de werkmethode van de Raad zeer ontspannen worden benaderd, I. overwegende dat van de huidige voorstellen samenwerking met het Parlement als medewetgever geen deel uitmaakt, en derhalve zijn voorstellen uit de genoemde resolutie van 25 oktober 2001 herhalend over aanwezigheid van de Raad tijdens plenaire vergaderingen en vergaderingen van parlementaire commissies, 1. wijst er nogmaals op dat de communautaire methode tijdens de besluitvormingsprocedures in het kader van de voorgenomen hervorming, op alle gebieden waarop de Unie optreedt, de voorkeur dient te krijgen ten opzichte van de intergouvernementele; wijst er in dit verband op dat de hervorming van de Raad dient aan te sluiten bij de meer algemene doelstelling van het vinden van een nieuw evenwicht tussen de bevoegdheden van de instellingen van de Unie, dat tot doel heeft de Raad en het Europees Parlement te bekleden met de wetgevende en de Commissie met de uitvoerende macht. 2. stelt vast dat het herstel van de beleidsbepalende taak van de Europese Raad een eerste stap is in de door het Parlement gewenste richting; 3. wijst er echter op dat opwaardering van de Raad van Algemene zaken en herstel van één enkele procedure voor de voorbereiding van besluiten de onontbeerlijke effecten van deze hervorming zijn; 4. betreurt dat tijdens de Europese Raad van Barcelona geen duidelijke richtsnoeren zijn gegeven om de werkzaamheden van de Raad doorzichtiger te maken wanneer hij optreedt als wetgever; 5. wijst er nogmaals op dat het Europees Parlement het in de context van de wetgevingsprocedure van doorslaggevend belang vindt dat de Raad zijn vergaderingen voor het publiek openstelt en tevens de aanwezigheid goedkeurt van televisiecamera's om de debatten en de stemmingen vast te leggen; 6. stelt vast dat de Europese Raad louter en alleen door het voorzitterschap van de Raad opdracht te geven voor weer een verslag niet voldoet aan zijn taak de Unie de noodzakelijke vaart te verschaffen voor haar ontwikkeling, zoals bepaald in artikel 4 van het Verdrag betreffende de Europese Unie; 7. is van mening dat de werkwijze van de Raad noodzakelijkerwijs moet worden aangepast aan het aantal deelnemers, opdat de Raad een doelmatige instelling wordt die in staat is in een uitgebreide Unie op te treden; 8. acht het van vitaal belang dat de fungerend voorzitter van de Raad drie maal tijdens het voorzitterschap van de Raad verslag blijft uitbrengen aan het Parlement, namelijk aan het begin van het voorzitterschap om zijn programma te presenteren, tijdens het voorzitterschap om verslag uit te brengen over de bereikte voortgang en aan het einde van het voorzitterschap voor een conclusie; 9. acht het in de context van de wetgevingsprocedure enerzijds van vitaal belang dat de Raad aanwezig is wanneer wetgevingsteksten in het Parlement worden goedgekeurd en anderzijds dat het Parlement aanwezig is wanneer de Raad het definitieve besluit neemt; wanneer besluiten worden genomen in het kader van de medebeslissingsprocedure dienen de vertegenwoordigers van het Parlement het recht te hebben in de vergadering van de Raad het woord te voeren; als gelijkwaardige wetgevingsautoriteiten dienen Parlement en Raad gezamenlijk het eindresultaat van de wetgevingsprocedure publiekelijk bekend te maken; 10. wijst er nogmaals op dat in de context van de wetgevingsprocedure de Raad in het bemiddelingscomité vertegenwoordigd dient te zijn door leden met een politiek mandaat die tijdens de onderhandelingen zelfstandig besluiten kunnen nemen zodat doeltreffende onderhandelingen kunnen plaatsvinden; dit zouden bijvoorbeeld de desbetreffende ministers kunnen zijn en de fungerend voorzitter van de Raad die zonder meer tijdens de gehele bemiddelingsprocedure aanwezig moet zijn; 11. verzoekt de secretaris-generaal van de Raad gesprekken aan te gaan met de bevoegde parlementaire commissie teneinde de besluiten van de Raad diepgaand te bespreken en het Parlement vervolgens op de hoogte te stellen, alvorens het verslag in Sevilla aan te bieden aan de Europese Raad; 12. verzoekt de Raad dit verslag tijdig in te dienen en ten volle rekening te houden met alle voorstellen die zijn gedaan door het Europees Parlement en in het verslag van de secretaris-generaal van de Raad, bij wijze van waardevolle eerste stap ter waarborging van meer doorzichtigheid in het wetgevingsproces; 13. dringt erop aan dat de Raad voorstellen voor de hervorming van de Europese Raad of de Raad waarvoor een hervorming van het Verdrag vereist is, ter behandeling voorlegt aan de Conventie; 14. wijst erop dat artikel 12, lid 2 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 wetgevingsdocumenten definieert als documenten die zijn opgesteld of ontvangen in de loop van procedures voor de aanneming van in of voor de lidstaten bindende besluiten; 15. verzoekt de Raad met klem gemeenschappelijke richtsnoeren te vinden in het kader van het interinstitutioneel comité voor de doorzichtigheid dat is opgericht overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EG) nr. 1049/2001, waar alle procedures en vormen moeten worden besproken van de toekomstige ontwikkeling van de toegang van de burger tot documenten; 16. wijst erop dat de reikwijdte van Verordening (EG) nr. 1049/2001 alle wetgeving betreft, ongeacht de besluitvormingsprocedure, met inbegrip van de wettelijke voorschriften die onder de tweede en derde pijler vallen, en dat als gevolg daarvan het publiek toegang moet krijgen tot de standpunten van de lidstaten inzake wetgevingsvoorstellen; 17. dringt er bij de Raad op aan geen gevolg te geven aan het advies van zijn juridische dienst wat betreft de interpretatie van artikel 49 van het EG-Verdrag, Verordening (EG) nr. 1049/2001 en de kaderovereenkomst van juli 2000 tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie, waarin geen rol is weggelegd voor het Europees Parlement in gemeenschappelijke standpunten die betrekking hebben op externe betrekkingen, zoals bij toetredingsonderhandelingen; 18. verzoekt de Raad en de lidstaten zich aan de sluiten bij de door het Parlement gevoerde voorlichtingscampagne om de burgers op de hoogte te brengen van hun fundamentele recht van toegang tot documenten op Europees niveau; 19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van lidstaten en kandidaat-lidstaten . Het Europees Parlement , - gelet op het verdrag dat op 26 februari 2001 is ondertekend te Nice en met name Verklaring nr. 23 over de toekomst van de Unie, - gezien de verklaring van de Europese Raad van Laken van 15 december 2001 over de toekomst van de Europese Unie (1) , - gelet op de territoriale indeling van de lidstaten, zoals neergelegd in hun respectieve grondwetten, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 juli 1990 over het subsidiariteitsbeginsel (2) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 april 2000 met zijn voorstellen voor de Intergouvernementele Conferentie (3) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 31 mei 2001 over het Verdrag van Nice en de toekomst van de Europese Unie (4) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 november 2001 over het constitutionaliseringsproces en de toekomst van de Unie (5) , - gezien het advies van het Comité van de regio's van 13 maart 2002 inzake "Het ontwerpverslag van het Europees Parlement over de afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten" (6) , - gelet op artikel 163 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, de Economische en Monetaire Commissie, de Commissie juridische zaken en interne markt, alsmede de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme (A5&nbhy;0133/2002), A. overwegende dat het bestaande, in de Verdragen neergelegde systeem voor de verdeling van bevoegdheden wordt gekenmerkt door een wirwar van doelstellingen, materiële competenties en functionele bevoegdheden, door het bestaan van vier verdragen en twee verschillende entiteiten, nl. de Unie en de Gemeenschap, door een overvloed aan wet- en regelgevingsinstrumenten met ongelijke en soms twijfelachtige juridische draagwijdte, alsmede door het ontbreken van een reële normenhiërarchie, B. overwegende dat deze situatie het gevolg is van een bestaansgeschiedenis van meer dan een halve eeuw, gedurende welke instellingen die bedoeld waren voor een kleine gemeenschap met voornamelijk economische doelstellingen zich hebben moeten aanpassen aan de successieve uitbreidingen, alsook aan het feit dat het takenpakket van de Unie steeds meer een politieke lading kreeg, C. overwegende dat het op grond van het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel, zoals die bij het Verdrag van Maastricht zijn ingevoerd en in het Verdrag van Amsterdam nader zijn gepreciseerd, nog niet mogelijk is om per geval duidelijk vast te stellen hoe de rollen van de Unie en de lidstaten precies verdeeld zijn, D. overwegende dat zowel uit de opiniepeilingen als uit de debatten die sinds het Verdrag van Nice zijn georganiseerd blijkt dat er sprake is van een kloof tussen de verwachtingen die de burger heeft van Europa en de problemen die Europa daadwerkelijk aanpakt, E. overwegende dat de lidstaten over een gemeenrechtelijke bevoegdheid dienen te beschikken en dat de Unie slechts over bevoegdheden mag beschikken die conform het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel zijn vastgelegd bij de Constitutie, in overeenstemming met het solidariteitsstreven van de lidstaten en conform het belang van de burgers uit een oogpunt van kosten/batenverhouding, F. overwegende dat de situatie voor de meeste lidstaten en communautaire organen zo is dat de terreinen waarop bevoegdheden exclusief worden uitgeoefend op hetzij communautair hetzij nationaal niveau, steeds verder worden teruggedrongen door conform het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel gedeelde bevoegdheidsterreinen, G. overwegende dat een communautair optreden alleen gerechtvaardigd is indien het voldoet aan tenminste één van de volgende drie criteria: H. overwegende dat de verdeling van bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten momenteel de facto wordt bepaald door de aard van de gevolgde procedures - d.w.z. intergouvernementeel dan wel communautair - en door de besluitvormingsmodaliteiten - dus unaniem of met gekwalificeerde meerderheid - en dat de verlamming die het gevolg is van de toegepaste intergouvernementele procedures en unanieme besluitvormingsregels ertoe leidt dat competenties die krachtens de Verdragen in feite toebehoren aan de Unie ten onrechte in handen blijven van de lidstaten, I. overwegende dat de Verdragsbepalingen die nu al dertig jaar de rolverdeling tussen de Unie en de lidstaten op het stuk van buitenlands beleid regelen, de Unie nauwelijks de mogelijkheid hebben geboden op het wereldtoneel als een zelfstandige partij op te treden, zoals nog maar eens pijnlijk is gebleken bij de crisis in het Midden-Oosten, J. overwegende dat in alle gevallen waar gedeelde bevoegdheden in het geding waren, de intensiteit van het optreden van de Europese Unie niet alleen bepaald wordt door de Verdragsbepalingen maar ook door de lidstaten zelf, die - via de Raad - betrokken zijn bij de besluitvormingsprocedures van de Unie, K. in overweging van het rigide kader van de functionele bevoegdheden zoals die zijn vastgelegd in de huidige Verdragen, waarin alleen artikel 308 van het EG-Verdrag verandering heeft kunnen brengen in die zin dat het inmiddels als rechtsgrondslag heeft gediend voor ruim 700 communautaire besluiten, ook al is het aantal daarvan de afgelopen jaren duidelijk afgenomen, L. overwegende dat er onvoldoende institutionele waarborgen zijn dat de afbakening van bevoegdheden daadwerkelijk wordt gerespecteerd, M. overwegende dat het bevoegdhedenstelsel moet kunnen evolueren en zich moet kunnen aanpassen aan de maatschappelijke, economische en politieke veranderingen die zich in de toekomst kunnen voordoen, N. overwegende dat de Unie hoe dan ook een uniek en origineel institutioneel geheel vormt, O. in overweging van de verschillen in interne territoriale organisatie en bevoegdheden bij de lidstaten, P. overwegende dat de laatste decennia in een aantal lidstaten met succes op decentralisatie gerichte hervormingen zijn doorgevoerd om de afstand tot de burger te verkleinen en een heilzame concurrentie tussen regio's mogelijk te maken, Q. overwegende dat er nu in bijna de helft van de lidstaten gedecentraliseerde organen met wetgevende bevoegdheid bestaan, zodat de omzetting van communautaire wetgeving in nationaal recht in sommige gevallen onder decentrale instanties ressorteert, terwijl het beheer van communautaire programma's hoe dan ook zowel onder de bevoegdheid van regio's en gemeenten als onder die van de centrale overheid valt, en de Verdragsteksten van de Unie derhalve niet meer kunnen voorbijgaan aan de rol van deze bijzondere partners, die er niet alleen toe moeten bijdragen dat de diverse vormen van Gemeenschapsbeleid effectiever gaan functioneren, maar ook dat de burgers nauwer worden betrokken bij het Europees eenmakingsproces, R. hoe dan ook van mening dat het de taak van de lidstaten is om er in het kader van hun constitutionele rechtsorde voor te zorgen dat de regio's adequaat worden betrokken bij de besluitvormingsprocessen en bij het Europees beraad in elk land vertegenwoordigd zijn, zonder dat de essentiële rol van de gemeenten in dit verband uit het oog mag worden verloren, S. overwegende dat volgens de Verklaring van Laken de Conventie als voornaamste taak is opgedragen oplossingen aan te dragen voor zowel bevoegdheids- en subsidiariteitskwesties als voor zeer gewichtige vraagstukken, De bevoegdheden van de Unie in een institutioneel kader 1. is van oordeel dat het moment is aangebroken om over te gaan tot een actualisering van een verdeling van de bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten, gebaseerd op het subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginsel, zodat rekening kan worden gehouden met de ervaringen die zijn opgedaan in het communautaire verleden, met de standpunten van de kandidaat-lidstaten en de verwachtingen van de burgers; 2. hoopt dat er door een betere verdeling van bevoegdheden meer duidelijkheid zal komen over de vraag waar de politieke verantwoordelijkheid ligt, hetgeen tot een versterking van de democratie in Europa zal leiden; 3. dringt opnieuw aan op invoering van een op alle burgers gerichte grondwet voor de Unie, die moet zijn geconcipieerd als een nieuw in te stellen verbond dat de verschillende verdragen in één tekst onderbrengt en betrekking heeft op één entiteit - de Unie - die beschikt over een unieke en volledige rechtspersoonlijkheid; 4. is van mening dat het constitutionaliseringsproces gepaard moet gaan met een nieuwe presentatie van de bevoegdheden van de Unie, en dat deze voldoende duidelijk moet zijn om begrijpelijk te zijn voor alle burgers; 5. is van mening dat er nog steeds een democratisch tekort in de Europese Unie is en dat het huidige hervormingsproces, dat geconcentreerd is op de bevoegdheden van de Europese instellingen, een substantiële democratisering van de instellingen tot stand moet brengen; 6. herhaalt in dit verband zijn eis om de tweede en derde pijler te communautariseren, ten einde de democratische legitimiteit meer kracht bij te zetten en parlementair en justitieel toezicht te garanderen; 7. is van mening dat deze exercitie ten doel moet hebben een evenwicht tot stand te brengen tussen de reeds georganiseerde economische integratie en de sociale en politieke integratie van de Unie; 8. is van oordeel dat de preambule van het Verdrag moet worden aangevuld met verwijzingen naar het Europees sociaal model en de rol die Europa dient te vervullen bij de totstandkoming van een wereld van vrede, stabiliteit en internationale rechtvaardigheid; 9. acht het noodzakelijk dat de algemene doelstellingen van de Unie duidelijk worden onderscheiden van haar per werkterrein vast te stellen bevoegdheden; stuurt aan op een eenvoudige precieze verdeling van bevoegdheden, waarbij voor iedere rubriek slechts wordt vermeld op welke werkterreinen zij betrekking heeft, alsook welke specifieke doelstellingen de Unie op het bewuste terrein nastreeft en welke middelen zij daartoe aanwendt; 10. is van mening dat uit de bepalingen van de huidige verdragen omtrent de wijze van uitoefening van bepaalde aan de Unie toevertrouwde taken, de details die niet van fundamentele betekenis zijn moeten worden overgebracht naar een tweede sectie en via een vereenvoudigde procedure moeten kunnen worden geamendeerd; Uitoefening van bevoegdheden 11. acht het van essentieel belang 12. is van mening dat de wetgevingsnorm - de communautaire "wet"- op exclusief initiatief van de Commissie moet worden aangenomen door de beide takken van de wetgevende macht, de Raad en het Parlement, die bij wet wordt vastgesteld, ressorteert onder de uitvoerende macht, welke naargelang van de omstandigheden wordt bekleed door de Commissie, door een gespecialiseerd Europees agentschap, door de lidstaten of - wanneer de constitutionele rechtsorde van de lidstaten daarin voorziet - door hun plaatselijke en regionale overheden; de uitoefening van de uitvoerende macht op Europees niveau moet aan de controle van het Europees Parlement zijn onderworpen; 13. acht het noodzakelijk de terminologie van het Verdrag in dier voege te veranderen dat een duidelijker onderscheid kan worden gemaakt tussen optredens van de uitvoerende en de wetgevende macht; 14. acht het absoluut noodzakelijk een lijst van rechtsbesluiten en andere mogelijke vormen van optreden van de Unie vast te leggen in een nieuwe versie van artikel 249 van het EG-Verdrag, alsook in een complete definitie die in een afzonderlijk Verdragsartikel moet worden opgenomen; 15. beseft evenwel dat de invoering van een duidelijker hiërarchie van normen mogelijke conflicten in toekomstige wetgevingsvoorstellen niet kan voorkomen indien wordt bepaald welke regelgevingselementen tot het wetgevingsniveau behoren en welke tot het uitvoerende niveau; het moet dan ook absoluut duidelijk zijn dat het onderscheid tussen de twee regelgevende niveaus ook in de toekomst op voorstel van de Commissie via de medebeslissingsprocedure wordt gedefinieerd door de Raad en het Europees Parlement; 16. herhaalt zijn eerdere verklaringen dat herziening van artikel 202 van het Verdrag in dit verband noodzakelijk is en dringt er bij de Conventie op aan de invoering van de medebeslissingsprocedure voor dit artikel aan te bevelen om te kunnen aangeven welke nieuwe procedures voor het gebruik van de uitvoeringsbevoegdheden van toepassing zijn; 17. stelt vast dat ten aanzien van het delegeren van uitvoeringsbevoegdheden naar Europese agentschappen een doeltreffende en rechtstreekse parlementaire monitoring en controle moet worden gewaarborgd; is van mening dat een algemeen en geharmoniseerd kader voor een dergelijke monitoring en controle uiterlijk bij het van kracht worden van het nieuwe Verdrag in overleg met het Parlement moet worden gedefinieerd; 18. wijst erop dat het politieke model van de Unie momenteel op twee fundamentele kenmerken berust: de Unie vervult slechts beperkte beleidstaken, althans waar het de interne sectoren van beleid betreft, die zij overlaat aan de lidstaten (met dien verstande evenwel dat de Commissie controle uitoefent op de wijze waarop de lidstaten zich kwijten van hun plicht om uitvoering te geven aan het vastgestelde beleid), terwijl de budgettaire en fiscale bevoegdheden eveneens voor het merendeel in handen van de lidstaten blijven; Algemene regeling inzake bevoegdheden 19. stelt voor drie soorten bevoegdheden te onderscheiden: de principiële bevoegdheden van de staten, de aan de Unie toegekende eigen bevoegdheden en de gedeelde bevoegdheden, in de wetenschap dat bepaalde vormen van optreden eenvoudigweg kunnen worden verboden ("negatieve bevoegdheden"); 20. is van mening dat de Unie in het kader van haar bevoegdheden en afhanelijk van de mate waarin er behoefte is aan een communautair optreden flexibel moet kunnen opereren aan de hand van rechtsnormen, aanbevelingen, financiële steun, enz.; De principiële bevoegdheden van de staten 21. is van mening dat het niet nodig is om een lijst van bevoegdheden op te stellen die exclusief aan de staten toebehoren, maar dat men zich veeleer moet laten leiden door de regel dat de bevoegdheid normaliter toevalt aan de staat wanneer de grondwetstekst niet anders bepaalt; Eigen bevoegdheden van de Unie 22. is van mening dat de lidstaten op terreinen die ressorteren onder de eigen bevoegdheden van de Unie slechts mogen optreden binnen de door de Unie vastgestelde voorwaarden en beperkingen; 23. is van mening dat de eigen bevoegdheden van de Unie gering in aantal moeten blijven en, zoals thans het geval is, betrekking moeten hebben op het douanebeleid, de externe economische betrekkingen, de interne markt, met inbegrip van de "vier vrijheden" en de financiële diensten, het mededingingsbeleid, het structuur- en cohesiebeleid, de associatieovereenkomsten en - voor de eurozone - het monetair beleid; 24. wenst hier evenwel aan toe te voegen: de definitie en uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid, de rechtsgrondslagen van de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid en veiligheid, en de financiering van de begroting van de Unie; Gedeelde bevoegdheden 25. is van mening dat de gedeelde bevoegdheden op drie terreinen liggen: die waarvoor de Unie algemene regels vaststelt, die waar de Unie slechts aanvullend kan optreden en die waarvan zij het nationaal beleid coördineert; 26. is van mening dat de Unie daar waar de bevoegdheden gedeeld worden, de algemene regels op twee soorten terreinen moet vaststellen: 27. is van mening dat bij dit type bevoegdheden de communautaire norm gerechtvaardigd is wanneer er een Europees belang op het spel staat; de communautaire norm moet in dat geval de richtsnoeren, algemene beginselen en doelstellingen bepalen, zo nodig ook de gezamenlijke voorschriften en minimumnormen; is voorts van mening dat de communautaire norm slechts uniformiteit moet nastreven wanneer de rechtsgelijkheid of de mededingingsvoorwaarden duidelijk dreigen te worden ondermijnd; 28. is daarnaast van mening dat de staten op deze terreinen de mogelijkheid moeten behouden om wetten uit te vaardigen voorzover de Unie haar prerogatieven nog niet heeft uitgeoefend; 29. is van mening dat voor de andere terreinen duidelijk moet worden vastgesteld dat de Unie slechts in actie mag komen in aanvulling op optredens van de lidstaten, die hun gewoonrechtelijke bevoegdheden behouden; dit geldt reeds voor onderwijs, beroepsopleiding, jongerenbeleid, burgerbescherming, cultuur, media , sport, gezondheidszorg, industrie en toerisme, waaraan ook nog civielrechtelijke en handelsovereenkomsten kunnen worden toegevoegd 30. is van mening dat de Unie tevens de bevoegdheid en soms de juridische plicht heeft beleidsterreinen te coördineren die fundamenteel tot de nationale competentie behoren, waaronder de verplichte coördinatie van het begrotings- en fiscaal beleid in het kader van de Economische en Monetaire Unie en van het werkgelegenheidsbeleid, teneinde de doelstellingen van de Unie beter te kunnen verwezenlijken; 31. pleit ervoor om ter wille van de effectiviteit van deze coördinatiebemoeiingen nieuwe procedures in het leven te roepen die losstaan van de procedures in het kader van het gemeen recht van de Unie en waarbij alle communautaire instellingen moeten worden betrokken; 32. acht het noodzakelijk het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel ruimer toe te passen; stelt in dat verband voor een lid van de Commissie te belasten met de controle op de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel voor alle door haar voorgestelde teksten; herhaalt in dit verband zijn wens inzake nauwere samenwerking met de nationale parlementen; bevestigt de aanbevelingen in zijn resolutie van 7 februari 2002 (7) over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen; 33. geeft in overweging dat de "open coördinatie" van het nationaal beleid opnieuw tot verwarring omtrent de politieke verantwoordelijkheid leidt; dringt erop aan deze procedure vergezeld te doen gaan van daadwerkelijke parlementaire controle; 34. is van mening dat de uitoefening door de Unie van haar bevoegdheden (exclusief dan wel gedeeld, aanvullend of coördinerend) niet langer beknot mag worden door verlammende procedures (het ontbreken van initiatiefbevoegdheid, unanieme besluitvorming, ratificering door de lidstaten) of door ondemocratische procedures (het ontbreken van reële parlementaire inspraak of rechterlijke controle), ook al moeten sommige categorieën bevoegdheden, met name de coördinerende bevoegdheden en het stelsel van de eigen middelen, uitgeoefend worden in het kader van speciale procedures waar de nationale parlementen of hun vertegenwoordigers nauw bij betrokken worden; Verdere ontwikkeling van het systeem 35. acht het onontbeerlijk een evolutieve clausule op te nemen om te vermijden dat het systeem voor de verdeling van bevoegdheden op een rigide manier wordt vastgelegd; acht het in dit verband zinvol een mechanisme te handhaven naar het model van het huidige artikel 308 van het EG-Verdrag, dat alleen in uitzonderingsgevallen mag worden toegepast en dat in beide richtingen functioneert doordat bevoegdheden kunnen worden gedelegeerd aan de lidstaten wanneer er geen behoefte meer bestaat aan een communautair optreden; wenst dat het Europees Parlement bij dit besluit wordt betrokken; 36. stelt voor de burgers van de Unie de garantie te bieden dat bevoegdheidsoverdrachten onder transparante begrotingscondities en onder controle van de Rekenkamer plaatsvinden, teneinde dubbel werk en bureaucratische rompslomp op Europees en nationaal niveau te voorkomen; 37. stelt voor het systeem van bevoegdheidsverdeling tien jaar na de invoering ervan opnieuw te bekijken; De rol vanterritoriale overheden 38. is van mening dat de interne territoriale organisatie en de verdeling van bevoegdheden binnen elke lidstaat exclusief onder de nationale besluitvorming vallen; constateert tegelijkertijd dat de regio's en soms ook andere territoriale overheden inmiddels een belangrijker rol vervullen bij de implementatie van het beleid van de Unie, vooral waar het regio's met wetgevende bevoegdheden betreft; 39. wenst derhalve dat de Unie openstaat voor voorstellen van de lidstaten die ten doel hebben hun respectieve plaatselijke en regionale overheden nauwer te betrekken bij de voorbereiding en eventueel de omzetting van Europese wetgeving, onder inachtneming van de respectieve nationale grondwetten; verzoekt zijn voor constitutionele zaken bevoegde commissie een speciaal verslag over dit onderwerp op te stellen en daarbij rekening te houden met het advies van het Comité van de regio's; 40. neemt zich voor, in zijn Reglement de noodzakelijke bepalingen op te nemen opdat een vertegenwoordiging van de regionale parlementen met wetgevingsbevoegdheid voor regionale aangelegenheden regelmatig kan deelnemen aan de werkzaamheden van de terzake bevoegde commissie, en zich daarbij te laten leiden door de reeds gangbare praktijk, die inmiddels goede resultaten heeft opgeleverd; Justitiële garanties 41. beschouwt het Hof van Justitie in velerlei opzicht als het Constitutionele Hof van de Unie; 42. stelt voor te dien einde bij het Hof van Justitie een kamer voor constitutionele, bevoegdheids- en grondrechtelijke vraagstukken in te stellen; 43. stelt voor een aanvullend, vóór de inwerkingtreding van een wetsbesluit te hanteren rechtsmiddel met opschortende werking in te stellen met de volgende kenmerken: o o o 44. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Comité van de regio's, en de Conventie over de toekomst van Europa. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 13 april 2000 over de situatie in Irak (1) , van 6 juli 2000 over Irak (2) , van 7 september 2000 over de Turkse bombardementen op Noord-Irak (3) en van 30 november 2000 over de vooruitgang die bij de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is geboekt (4) , – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid (A5&nbhy;0157/2002), A. overwegende dat hervatting van een democratische, veilige en welvarende toekomst voor Irak en het Iraakse volk alleen mogelijk is als het land zijn opmerkelijke potentieel qua bevolking en olie- en waterbronnen ten volle benut en als het terugkeert naar een systeem van vrije en eerlijke verkiezingen en volledige naleving van de mensenrechten voor eenieder, behoorlijk bestuur en de rechtsstaat; opmerkende dat Irak alleen in dat geval in de internationale gemeenschap opnieuw de rol kan spelen die het land toekomt, B. overwegende dat de eigenlijke, oorspronkelijke en directe doelstellingen van de sancties waren het voorkomen dat Irak opnieuw een aanzienlijk militair potentieel opbouwt, andere staten bedreigt of kan bedreigen en toegang krijgt tot massavernietigingswapens; verder overwegende dat de sancties daarnaast tot doel hadden te bewerkstelligen dat Irak de circa 6000 gedeporteerde Koeweitse gevangenen vrijlaat en de soevereiniteit van Koeweit niet langer in twijfel trekt; verder overwegende dat daarnaast indirect gehoopt werd dat de sancties zouden bijdragen tot beëindiging van de bloedige onderdrukking van het Iraakse volk door Saddam Hoessein; overwegende dat de sancties nog niet tot verwezenlijking van deze doelstellingen hebben geleid, C. overwegende dat Irak een bedreiging voor regionale stabiliteit en veiligheid in de wereld blijft vormen, in het bijzonder door het opnieuw opstarten van verboden programma's voor de ontwikkeling van massavernietigingswapens, inclusief de wederopbouw van installaties voor de productie van chemische producten voor tweeërlei gebruik en van raketten, het handhaven van de industriële capaciteit waarmee op korte termijn biologische wapens kunnen worden geproduceerd, en permanente inspanningen gericht op het verwerven van grondstoffen voor een eigen kernwapenprogramma, D. overwegende op dat de Raad voor Samenwerking van de Arabische-Golfstaten tijdens de twaalfde gemeenschappelijke Raad en ministersvergadering met de EU op 28 februari 2002 zijn steun heeft uitgesproken voor de onafhankelijkheid, territoriale integriteit en soevereiniteit van Koeweit, binnen internationaal erkende grenzen, alsook voor andere landen in de regio, inclusief Irak; met tevredenheid vaststellende dat Irak tijdens de top van de Arabische Liga in Beiroet op 27 en 28 maart 2002 plechtig heeft beloofd de internationaal erkende grenzen van Koeweit te respecteren; E. overwegende dat de EU en de Raad voor Samenwerking van de Arabische-Golfstaten in hun gemeenschappelijke verklaring hun grote bezorgdheid tot uitdrukking hebben gebracht over de ernstige humanitaire situatie in Irak en nog eens hebben gewezen op de absolute verplichting van de Iraakse regering om onverwijld alle resoluties van de Veiligheidsraad van de VN, inclusief resolutie 1284, uit te voeren en op alle terreinen samen te werken met de Verenigde Naties en aan de VN gerelateerde organen, met het oog op het opschorten en te zijner tijd opheffen van de sancties, F. overwegende dat de Raad zich tijdens de top in Barcelona helaas niet over de situatie van Irak heeft geuit, en vast overtuigd van de noodzaak van een gemeenschappelijk EU-standpunt betreffende Irak, herhaalt zijn mening dat een oplossing voor de problemen in de betrekkingen met Irak moet worden gezocht met inachtneming van het Handvest van de Verenigde Naties en de bestaande resoluties van de VN-Veiligheidsraad, G. overwegende dat de Iraakse regering de laatste elf jaar zijn terreurregime, met vertakkingen in alle geledingen van de samenleving, is blijven uitbreiden en ernstig en op grote schaal de mensenrechten is blijven schenden, met inbegrip van een actief vervolgingsbeleid ten aanzien van de Koerdische, Turkmeense en Assyrische bevolkingsgroepen in het noorden en de sjiieten in het zuiden, en met name ten aanzien van de bewoners van de Zuid-Mesopotamische moeraslanden, waarbij de identiteit, de traditionele levenswijze en de waterwegen van deze groepen volledig worden vernietigd, vaststellend dat er geen tekenen zijn die wijzen op een verandering in het beleid, H. overwegende dat Saddam Hoessein de crisis tussen Israël en de Palestijnen opzettelijk aanwakkert door het bevorderen van de ergste Palestijnse terreurdaden middels directe en publiekelijk aangekondigde betalingen aan de families van daders van zelfmoordaanslagen, I. overwegende dat de situatie en de status van vrouwen, kinderen, etnische minderheden en religieuze groeperingen in Irak de laatste tien jaar drastisch en erg is verslechterd en dat in deze periode de politieke, religieuze, burger- en de familiale rechten zijn afgeschaft; dat de Overeenkomst inzake de rechten van het kind systematisch wordt geschonden en dat minderjarigen militaire training krijgen en aan vergelijkbare praktijken worden onderworpen, J. overwegende dat de Iraakse regering heeft verzuimd met de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap samen te werken om de verplichtingen die na de oorlog tussen Iran en Irak en de Golfoorlog zijn opgelegd, na te komen, waarbij zij met name weigert internationale inspectie- en controlemissies met betrekking tot massavernietigingswapens zonder belemmeringen toegang te verlenen; eist dat de hervatting van de dialoog tussen de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de minister van Buitenlandse Zaken van Irak, zoals geïnitieerd op 7 maart 2002; resulteert in een duidelijke toezegging van de Iraakse regering dat alle desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad zullen worden uitgevoerd, K. overwegende dat de zelfgekozen isolatie, het gebrek aan samenwerking met de internationale gemeenschap, de extreme militarisering en de bijna totale controle door de overheid een ondraaglijke en pijnlijke last voor de Iraakse bevolking zijn geworden en de Iraakse economie ernstig hebben beschadigd, L. overwegende dat het regime van Saddam Hoessein jarenlang Iraaks eigen mogelijkheden voor voedselproductie op verschillende wijzen systematisch heeft vernietigd, onder andere door het droogleggen van moeraslanden, zodat het land steeds afhankelijker werd van voedselimporten, M. overwegende dat er sterke, door het UNEP en de permanente leden van de Veiligheidsraad bevestigde bewijzen bestaan van aanhoudende, grootschalige drainage-activiteiten in het Zuid-Iraakse moerasland gedurende de laatste tien jaar, die hebben geleid tot de vrijwel volledige vernietiging van dit duizenden jaren oude gebied, waarvan de resterende 10% van de oppervlakte van het permanente moerasland nu bedreigd wordt, en een genocidale en ecologische ramp is veroorzaakt van mondiale omvang en impact; overwegende dat het herstel van een deel van de Zuid-Iraakse moeraslanden nog mogelijk is en om ecologische, landbouwtechnische en humanitaire redenen erg nodig, N. overwegende dat ten gevolge van het beleid van arabisering en etnische zuivering in de regio's Kirkuk, Sinjar, Mandali, Jalawla en Mossoul in gebieden onder controle van het Iraakse regime op dit moment meer dan 800.000 intern verdreven personen van Koerdische, Turkmeense en Assyrisch-Chaldeese afkomst in de drie Koerdische noordelijke provincies aanwezig zijn, 1. sluit zich aan bij de resolutie die op 19 april 2002 door de Commissie Mensenrechten van de Verenigde Naties over de situatie van de mensenrechten in Irak is goedgekeurd; spreekt zijn ongenoegen uit over het feit dat er in de situatie geen verbetering is opgetreden; veroordeelt derhalve de wijdverbreide en zeer ernstige schendingen van de mensenrechten en de internationale humanitaire wetgeving door de regering over een langere periode in de vorm van discriminatie en terreur op een groot aantal gebieden; veroordeelt verder de grootschalige toepassing van de doodstraf, de parate en arbitraire executies, de operaties voor het "zuiveren" van gevangenissen en het gebruik van martelingen en verkrachtingen als dwang- en beleidsinstrumenten, alsook de gedwongen verhuizing van mensen; betreurt ten zeerste het grote aantal "vermiste personen"; 2. verzoekt de regering van Irak zich ten volle te houden aan haar verplichtingen uit hoofde van internationale mensenrechtenverdragen en de internationale humanitaire wetgeving, met de Verenigde Naties samen te werken om het optreden van haar strijdkrachten en veiligheidsdiensten in overeenstemming met de internationale rechtsnormen te brengen, een onafhankelijk rechtsstelsel op te richten, de rechten van alle etnische en godsdienstige groeperingen te respecteren en onmiddellijk een eind te maken aan praktijken van gedwongen deportatie en herhuisvesting; 3. neemt nota van het bij de Commissie Mensenrechten van de VN ingediende rapport van de speciale VN-rapporteur voor mensenrechten, waarin wordt bevestigd dat de mensenrechten in Irak zo snel mogelijk dramatisch moeten worden verbeterd; herinnert eraan dat op zo kort mogelijke termijn speciale waarnemers inzake mensenrechten naar het hele grondgebied moeten worden uitgezonden; neemt kennis van en ondersteunt de buitengewone inspanningen van de secretaris-generaal van de VN ten aanzien van alle aspecten die met Irak verband houden, en verzoekt om oprichting van een internationale commissie voor het onderzoeken van verdwijningen in heel Irak; 4. verzoekt de Iraakse regering met klem onmiddellijk een eind te maken aan haar steun voor en aanmoediging van de moorddadige praktijk van zelfmoordaanslagen en in plaats daarvan een beleid te bevorderen dat bijdraagt tot een vreedzame oplossing van het conflict in het Midden-Oosten; 5. verzoekt de Raad en lidstaten met klem alle noodzakelijke maatregelen te nemen om de vertegenwoordigers van het Iraakse regime die verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht die plaatsgevonden hebben op Iraaks grondgebied of daarbuiten voor een ad hoc-tribunaal voor Irak te brengen; een dergelijk tribunaal zou moeten worden ingesteld op grond van een resolutie van de VN-Veiligheidsraad onder hoofdstuk VII van het VN-Handvest of op grond van een verdrag tussen de betrokken en benadeelde staten, en is ook nodig omdat artikel 11 (jurisdictie ratione temporis) van het Statuut van Rome betreffende het Internationaal Strafhof alleen rechterlijke bevoegdheid verleent met betrekking tot misdaden die na de inwerkingtreding van het Statuut, d.w.z. 1 juli 2002, zijn begaan; stelt verder voor, in afwachting van de werking van deze tribunalen, een speciaal bureau voor onderzoek naar mensenrechtenschendingen in het leven te roepen om zowel het noodzakelijke bewijsmateriaal te verzamelen als een officiële lijst van de ontelbare schendingen door het Iraakse regime op te roepen; roept de EU op hiertoe onverwijld de nodige stappen te zetten; 6. herhaalt zijn eerdere resoluties en erkent derhalve: 7. verheugt zich, mits het niet leidt tot een steiging van de militaire uitgaven, over de aanneming door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van een nieuwe resolutie (1409/2002), waarbij de procedures voor de voor Irak te kopen goederen worden gerationaliseerd en de meeste beperkingen op handel en investeringen die geen militair karakter hebben en niet geschikt zijn voor militair gebruik worden opgeheven, doch met handhaving van het wapenembargo, ten einde de humanitaire situatie te verbeteren wat de basisbehoeften betreft; dringt er bij de Verenigde Naties op aan de controle te verscherpen op de mogelijkheden van Irak om wapens en aan wapens gerelateerde goederen te importeren en alle vorige sancties op te heffen; 8. beklemtoont dat alle vreedzame en maatschappelijke middelen moeten worden ingezet om te komen tot het onverwijld herstel van de democratische rechten van het Iraakse volk en van de minderheden waaruit het is samengesteld; verwerpt echter met klem militair optreden dat niet stoelt op resoluties van de Verenigde Naties; 9. herhaalt zijn overtuiging dat de toekomstige voorspoed en ontwikkeling van Irak en zijn bevolking enorm gebaat zou zijn bij de totstandbrenging van democratie en een rechtsstaat in het land, regionale samenwerking en verbetering van de betrekkingen met de internationale gemeenschap, in het bijzonder de Europese Unie; is van mening dat verbetering van de regionale samenwerking in dit gebied ook zal leiden tot mechanismen voor het terugdringen van de illegale wapenhandel; 10. betreurt het ontbreken van een civiele samenleving in Irak, inclusief vrije media en onafhankelijke maatschappelijke organisaties, waardoor het rechtstreeks opbouwen van vertrouwen met de Iraakse bevolking nauwelijks mogelijk is; verzoekt dat adequate hulp wordt verstrekt aan media-instanties die zo ruim mogelijk licht werpen op de regionale situatie en dat soortgelijke initiatieven worden ontplooid voor de Iraakse diaspora in de regio; 11. wijst in dit verband op de verbeteringen die reeds zijn verwezenlijkt in de drie bestuursgebieden in het noorden van Irak op het vlak van de ontwikkeling van de civiele maatschappij, hetgeen de inherente capaciteit van de bevolking van Irak onderstreept; 12. verzoekt de Raad en de Commissie op zo kort mogelijke termijn een actieve strategie uit te werken met daarin de onderstaande maatregelen: 13. verzoekt de Commissie met klem alle bestaande mogelijkheden te onderzoeken voor een actiever EU-beleid ten behoeve van de Iraakse bevolking, met name in de vorm van steun voor mensen die gedwongen zijn hun woonplaats te verlaten, herintegratie-acties en mensenrechten; vindt dat de financiële steun die de EU momenteel geeft binnen het kader van de humanitaire hulp (ECHO) moet worden vergroot, eventueel in de vorm van begrotingsoverschrijvingen, teneinde ook aandacht te kunnen besteden aan slachtoffers van vervolging en familieleden van vermisten; spoort de internationale gemeenschap aan soortgelijke initiatieven te ontplooien voor de Iraakse diaspora in de buurlanden, die inmiddels uit miljoenen vluchtelingen bestaat; 14. verzoekt de Commissie met klem binnen het kader van het Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten relevante projecten en actie te identificeren en te financieren over mensenrechten en democratie; 15. dringt erop aan dat de inspanningen die werden geïnitieerd door de voormalig directeur-generaal van Organisatie voor het verbod van chemische wapens, de heer José Bustani, worden voortgezet om Irak bij het Verdrag inzake chemische wapens te betrekken, hetgeen de vernietiging impliceert van de voorraden aan chemische wapens en de faciliteiten voor de productie daarvan - voor zover deze bestaan - en een permanent en onafhankelijk toezicht om de naleving ervan te waarborgen; 16. stelt vast dat het "olie voor voedsel"-programma alleen impact heeft gehad in de drie bestuursgebieden in het noorden van Irak, waar het rechtstreeks werd beheerd door de Verenigde Naties; derhalve concluderend dat de niet-efficiënte uitvoering elders in Irak en de tekorten aan voedsel en medische goederen die daar het gevolg van zijn voornamelijk op het conto van de Iraakse regering kunnen worden geschreven; 17. dringt er bijgevolg op aan dat de Iraakse regering voor verbetering zorgt op het gebied van de indiening van aanvragen voor contracten, dat zij het werk van het personeel van humanitaire NGO's, VN-agentschappen en andere internationale organisaties in Irak vergemakkelijkt en haar samenwerking op het gebied van de lokalisering van mijnenvelden opvoert; 18. verzoekt de Verenigde Naties met klem het besluit te nemen een deel van het geld van het "olie voor voedsel"-programma aan te wenden om langdurige en voldoende humanitaire hulp aan de 3,5 miljoen Iraakse vluchtelingen te bieden, of daarvoor andere financiële middelen te vinden; verzoekt de Raad voor Samenwerking van de Arabische-Golfstaten financieel bij te dragen middels de oprichting van een speciaal fonds voor VN-beheer; 19. is van mening dat dergelijke humanitaire hulp moet worden uitgebreid tot verdrevenen, slachtoffers van terrorisme en aanvallen met biologische en chemische wapens en hun gezinsleden, alsook tot de gezinsleden van vermiste personen; wijst erop dat in deze gevallen de hulp ook gefinancierd moet worden met gebruikmaking van Iraks bevroren tegoeden; 20. verzoekt de Iraakse regering alle door haar gedane beloftes te respecteren en gehoor te geven aan alle tijdens de 14de top van de Arabische Liga in Beiroet op 27 en 28 maart 2002 tot haar gerichte verzoeken betreffende vermisten, in beslag genomen eigendommen en schadeloosstellingen/herstelbetalingen; neemt nota van de officiële verklaring van de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken volgens welke Irak bereid is om in samenwerking met de VN de nationale archieven van Koeweit terug te geven; merkt op dat een dergelijk gebaar een positief effect op de ontwikkeling van de betrekkingen tussen Irak en Koeweit zou hebben; benadrukt verder dat de Iraakse regering opheldering moet verschaffen over het lot van de in februari 2000 als vermisten erkende 605 Koeweitse krijgsgevangenen; 21. spreekt zijn bezorgdheid uit over het gebrek aan eerbied voor het milieu vanwege de Iraakse autoriteiten en met name over de langetermijngevolgen van het gebruik van chemische en andere niet-klassieke wapens en over de grootschalige drainage van de Zuid-Iraakse moeraslanden; 22. verzoekt het Milieuprogramma van de Verenigde Naties en andere agentschappen van de Verenigde Naties en internationale organisaties druk uit te oefenen met het oog op het herstel van het milieu in Irak, met inbegrip van de zwaar beschadigde Zuid-Iraakse moeraslanden; dringt er bij de buurlanden uit het vlakte van de Tigris en de Eufraat op aan dit herstel in de hand te werken en het waterprobleem in regionaal verband te regelen ; stelt vast dat prioriteit moet worden gegeven aan de bescherming en het herstel van het Huwaiza-gebied, een onderneming die direct haalbaar is, en daarna van de rest van de moeraslanden; spoort UNESCO aan de moerasgebieden als potentieel onderdeel van het Erfgoed van de Wereld aan te wijzen en daar in de plannen rekening te houden; verzoekt de Iraanse autoriteiten een verdere achteruitgang van de regio Hawr-Al-Azim, die deel uitmaakt van het grensoverschrijdende moerasgebied in de provincie Khouzistan van de Islamitische Republiek Iran, te stoppen door de recente UNEP-voorstellen onmiddellijk aan te nemen en uit te voeren; 23. verzoekt de Arabische Liga alle mogelijke inspanningen te doen om tot een verstandhouding te komen over een efficiënt beleid van regionale samenwerking op alle gebieden; wijst in dit verband op de resultaten van de 4e top van de Arabische Liga, in het bijzonder de instemming van de vertegenwoordigers van Irak met respect voor de volledige veiligheid, territoriale onschendbaarheid en soevereiniteit van Koeweit; 24. wijst erop dat de VN-Veiligheidsraad op 5 april 2002, overeenkomstig de aanbeveling van zijn secretaris-generaal, heeft besloten tot handhaving van de Irak-Koeweit Waarnemersmissie van de Verenigde Naties (UNIKOM), die doorgaat met het uitoefenen van toezicht op de bevaarbare rivier Khawr'Abd Allah en de gedemilitariseerde zone, en aldus bijdraagt tot handhaving van de rust en de stabiliteit in het grensgebied; 25. verzoekt een zo spoedig mogelijke evaluatie van de belangrijkste factoren die kunnen bijdragen tot een herleving van de civiele maatschappij, democratie, de rechtsstaat en goed bestuur in het toekomstige Irak; verzoekt om adequate opleiding en begeleiding voor professionele en onderlegde Irakezen in verband met de totstandbrenging van democratie en een civiele maatschappij in Irak, om de personen in ballingschap voor te bereiden op hun uiteindelijke terugkeer; gelooft dat het verslag dat na deze evaluatie wordt opgesteld de blauwdruk moet zijn voor de wederopbouw van Irak; 26. verzoekt de Raad onverwijld een gemeenschappelijk standpunt aan te nemen over de situatie in Irak en daarbij rekening te houden met de voorgaande overwegingen; dit gemeenschappelijk standpunt moet de eerste stap zijn in de richting van goedkeuring door de Europese Raad van een gemeenschappelijke strategie voor deze regio; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Verenigde Naties alsmede aan de regering en het parlement van Irak. Het Europees Parlement , – gezien het verslag van de Commissie aan de Raad ( COM(2001) 300 – C5&nbhy;0654/2001), – gezien de aanbeveling van de Commissie over het besluit van de Raad om de Commissie toestemming te verlenen tot het voeren van onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Albanië (15070/2001), – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en het advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport ( A5-0118/2002 ), A. overwegende dat de Raad van 28 januari 2002 benadrukt heeft dat de Unie bereid is zo spoedig mogelijk onderhandelingen te beginnen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Albanië; dat hij de inspanningen waardeert die de Albanese regering zich in dit verband getroost, maar heeft moeten vaststellen dat de aandacht afgeleid is van de vitale hervormingen die voor het openen van de onderhandelingen van essentieel belang zijn; dat de Raad de aanpak van de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement heeft onderschreven en alle politieke stromingen in Albanië heeft aangemoedigd hun krachten te bundelen om vaart te zetten achter de uitvoering van deze hervormingen, B. overwegende dat het voor Albanië belangrijk is de op gang gebrachte hervormingen te consolideren teneinde een sterke staat te scheppen die berust op de eerbiediging van de rechtsstaat en de beginselen van behoorlijk bestuur en die in een stelsel van markteconomie functioneert; overwegende dat de politieke instabiliteit die voortvloeit uit de recente belemmering door de oppositiepartijen van de werkzaamheden van het nationaal parlement en de instabiliteit binnen de meerderheidspartij van de regering zouden kunnen worden verminderd als er een brede consensus over de presidentskandidaat wordt gevonden, C. overwegende dat de onderhandelingen met Albanië de betrekkingen tussen de Europese Unie en Albanië op een nieuwe contractuele leest kunnen schoeien met het oog op zijn toenadering tot de Europese Unie, D. overwegende dat het democratisch proces versterkt en de democratische instellingen geconsolideerd zouden kunnen worden door onderhandelingen te starten en dergelijke onderhandelingen bij zouden kunnen dragen tot de stabiliteit van het land, wat voor de hele regio van het grootste belang is, 1. verzoekt de Albanezen en hun politieke partijen de aanhoudende dialoog en stabiliteit na te streven die het wederzijds vertrouwen tussen de politieke krachten kunnen herstellen, en de legitimiteit en geloofwaardigheid van de instellingen kunnen versterken aangezien dit een prioriteit is geworden met het oog op de onregelmatigheden tijdens de laatste parlementsverkiezingen; wijst in het licht hiervan op de rol die de verkiezing van de president van de republiek in een klimaat van consensus kan spelen; 2. onderstreept dat eerbiediging van democratische beginselen en fundamentele mensenrechten de leidende beginselen zijn van het binnenlands en buitenlands beleid van de Gemeenschap en een essentieel element vormen van een toekomstige stabilisatie- en associatieovereenkomst met Albanië; benadrukt derhalve dat de stabiliteit van de regering tevens een van de essentiële elementen vormt voor de geloofwaardigheid van Albanië als serieuze gesprekspartner in een onderhandelingsproces dat naar het zich laat aanzien zeer delicaat zal zijn; 3. neemt kennis van de inspanningen die de Albanese autoriteiten zich hebben getroost om te voldoen aan de voorwaarden voor het starten van de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst, met name de deelname van de oppositie aan de werkzaamheden van het parlement, de oprichting van een tweepartijencommissie voor het vinden van oplossingen voor de bij de verkiezingen van 2001 geconstateerde onregelmatigheden, goedkeuring van het "actieplan voor de onderhandelingsperiode voor de stabilisatie- en associatieovereenkomst" en goedkeuring van de "nationale strategie voor de bestrijding van illegale mensenhandel"; 4. spoort de Albanese autoriteiten aan zo spoedig mogelijk vaart te zetten achter hun inspanningen om essentiële hervormingen door te voeren teneinde de onderhandelingen in de loop van 2002 te kunnen starten; is van mening dat deze onderhandelingen niet kunnen aanvangen zolang er niet aan de volgende voorwaarden is voldaan: 5. gelooft dat een gezaghebbende president super partes die de goedkeuring van alle partijen kan wegdragen een betere garantie biedt voor de werking van de fragiele Albanese democratische instellingen en dringt er daarom op aan dat de politieke stromingen overeenstemming bereiken over een president die de goedkeuring van allen kan wegdragen en die garant staat voor de politieke stabiliteit die noodzakelijk is voor de onderhandelingen over en de toepassing van de overeenkomst; 6. wijst erop dat de toepassing van een stabilisatie- en associatieovereenkomst momenteel nog wordt belemmerd door met name: 7. maakt zich zorgen over de grote problemen waarmee de Albanese economie momenteel wordt geconfronteerd, met name in de energiesector, die een bedreiging inhouden voor de stabiliteit van het land, en stelt een hechtere samenwerking voor tussen de Europese Unie en de Wereldbank om de beste oplossing te bestuderen om deze sector in Albanië financieel te steunen; 8. wijst erop dat het vermogen om de hervormingen en de geplande of overeen te komen maatregelen ten uitvoer te leggen en toe te passen net zo belangrijk is als de goedkeuring ervan; 9. is derhalve van mening dat de richtsnoeren die aan de Commissie voor de onderhandelingen moeten worden gegeven met inachtneming van de beginselen die in het kader van het stabilisatie- en associatieproces zijn vastgelegd, de Commissie de mogelijkheid moeten bieden om erop toe te zien dat Albanië voldoende in staat is en zal zijn om de verplichtingen die uit een dergelijke overeenkomst voortvloeien te zijner tijd na te komen; 10. is van mening dat de onderhandelingsrichtsnoeren ook het streven moet omvatten naar de garantie van of, indien noodzakelijk, het sluiten van overeenkomsten over: 11. hecht er groot belang aan dat de CARDS-democratieprogramma's effectiever worden gemaakt met het oog op de ontwikkeling van een sterk maatschappelijk middenveld en ondersteuning van de activiteiten van NGO's; 12. benadrukt dat Albanië een zeer positieve rol heeft gespeeld bij de stabilisering van de regio, met name tijdens de crisis in Kosovo en de voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonië; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering en het parlement van de Republiek Albanië Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar de mededeling van de Commissie 2 ( COM(2001) 53 – C5&nbhy;0342/2001), – gelet op artikel 2 van het EG-Verdrag, – onder verwijzing naar de mededeling van de Commissie - Duurzame ontwikkeling in Europa voor een betere wereld: een strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling ( COM(2001) 264 ), – onder verwijzing naar de conclusies van de Milieuraad van 8 maart 2001 (6752/01) inzake de Wereldtop over duurzame ontwikkeling, – onder verwijzing naar de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Naar een wereldwijd partnerschap voor duurzame ontwikkeling ( COM(2002) 82 ), – onder verwijzing naar de besluiten van de Europese Raad van Göteborg over de bevordering van een strategie voor duurzame ontwikkeling in de Unie en met name naar het besluit betreffende een jaarlijkse evaluatie van de voorjaarsbijeenkomsten van de Europese Raad, – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over duurzame ontwikkeling en met name de resolutie van 28 februari 2002 over de "strategie voor een duurzame ontwikkeling voor de Top van Barcelona" (1) , – gezien de conclusies van de Europese Raad in Barcelona van 15 en 16 maart 2002, die een eerste opzet vormen voor het EU-standpunt in Johannesburg dat op de bijeenkomst van juni in Sevilla bepaald zal moeten worden, – onder verwijzing naar de ontwerpresolutie over duurzame ontwikkeling en Rio + 10 (ACS-EU 3394/02/def.) en over besmettelijke ziekten (ACS-EU 3393/02/def.) van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU die op 18-21 maart 2002 in Kaapstad (Zuid-Afrika) is bijeengekomen, – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0151/2002)), A. overwegende dat de Rio+10-Top in Johannesburg een uitgelezen kans biedt om het besef van een wereldgemeenschap te versterken en de beginselen op het gebied van duurzame ontwikkeling in die zin uit te breiden dat zij erop gericht zijn economische stabiliteit en ontwikkeling wereldwijd in overeenstemming te brengen met meer maatschappelijk welzijn en met de eisen op het gebied van de milieubescherming en de verbetering van het sociale niveau en de levensomstandigheden van allen, B. overwegende dat de verwachtingen van de Rio-Top van 1992 niet zijn uitgekomen, dat de toezeggingen niet zijn nagekomen en aanzienlijke belemmeringen uit de weg moeten worden geruimd en concrete beleidsvormen moeten worden ontwikkeld als wij willen dat de Top van Johannesburg leidt tot concrete maatregelen ter verwezenlijking van een duurzame ontwikkeling, C. overwegende dat de wereldbevolking tegen 2015 zal stijgen tot 7,5 miljard mensen, d.w.z. een stijging van 50% sinds 1990; dat deze stijging overeenkomt met de totale wereldbevolking in 1950, D. overwegende dat 20% van de wereldbevolking 86% van de wereldconsumptie voor haar rekening neemt; dat in 1960 de rijkste 20% een inkomen had dat 30 keer hoger was dan dat van de armste 20%, maar dat het in 1995 82 keer hoger was (UNDP, verslag inzake de menselijke ontwikkeling 2000), E. overwegende dat sociale en economische vooruitgang en de democratische ontwikkeling van de staten nauw samenhangen en dat er daarom geen sprake kan zijn van duurzame sociale en economische ontwikkeling van een land zonder democratische vooruitgang, F. overwegende dat het preventiebeginsel en het beginsel van preventief handelen belangrijke instrumenten zijn voor de duurzame ontwikkeling, G. overwegende dat erkend wordt dat de volkeren het recht hebben om zelf voor hun voedselvoorziening te zorgen en met hun eigen middelen in hun sociaal-economische ontwikkeling te voorzien, H. overwegende dat water, lucht, grond en het genetisch erfgoed gemeenschappelijk bezit van de mensheid zijn en dan ook niet als willekeurige handelswaar beschouwd mogen worden, maar als zodanig behandeld, beschermd en bewaard moeten worden, I. overwegende dat jaarlijks miljoenen mensen omkomen omdat zij geen toegang tot drinkwater hebben en de voorziening van schoon water waarschijnlijk een van de dringendste vraagstukken wordt in de 21e eeuw; dat in 1997 een derde van de wereldbevolking woonde in landen waar een tekort aan water voor de bevrediging van de basisbehoeften wordt verwacht; dat dit tot twee derde zou kunnen stijgen in het jaar 2025 (World Resources, 1998-1999), J. overwegende dat een derde van de wereldbevolking (circa twee miljard mensen) geen toegang heeft tot een adequate energievoorziening , en dat tegelijk klimaatverandering in de allereerste plaats het gevolg is van het niet-duurzaam gebruik van energie in de wereld, K. overwegende dat de druk op het milieu en de natuurlijke rijkdommen sinds de Top in Rio is blijven toenemen, dat de hernieuwing van vele hulpbronnen geen gelijke tred houdt met de exploitatie ervan en dat in 1996 25% van de circa 4630 zoogdiersoorten, 11% van de 9675 vogelsoorten, en 15% van alle bloemensoorten met uitsterven werden bedreigd (IUCN 1996); dat 70% van de visbestanden op aarde geen grotere vangstmogelijkheden te bieden hebben; dat, met name in Afrika vele wilde diersoorten, zoals de mensapen, met uitsterven worden bedreigd door commerciële overbejaging, L. overwegende dat sinds de Conferentie van Rio nieuwe ontwikkelingen hebben plaatsgevonden, waaruit is gebleken dat er een dringende behoefte bestaat aan een global deal waarin de complementaire rol en verantwoordelijkheid van regeringen, bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld wordt erkend en waarmee een doorbraak zou worden bereikt voor de mensen, de planeet en de welvaart, M. overwegende dat in het "global deal"-voorstel, dat door de Europese Raad van Göteborg is goedgekeurd, is voorgesteld dat de OESO-landen het voortouw zouden moeten nemen door het vaststellen van de volgende doelen: N. overwegende dat dit voorstel echter uitsluitend gebaseerd is op een intergouvernementeel proces en niet voldoende rekening houdt met de wijze waarop een "global deal" de "crisis op het gebied van de uitvoering" zou moeten oplossen die een belangrijke hindernis blijft op weg naar verwezenlijking van de doelstellingen van Agenda 21, O. overwegende dat de EU in de Europese Raad van Barcelona ambitieuzer doeleinden voor duurzame ontwikkeling had moeten stellen om de EU een voorlopersrol te laten spelen in het kader van een duurzame ontwikkelingssamenwerking in de wereld, P. overwegende dat in de afgelopen tien jaar een duurzame ontwikkeling in Afrika moeilijk te realiseren was en de meeste landen in de Afrikaanse regio nog altijd worden gemarginaliseerd, hoewel uitbanning van armoede en honger en bevordering van middelen om op duurzame wijze in het eigen onderhoud te kunnen voorzien, centraal staan bij de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling, Q. overwegende dat de activiteiten van de mens steeds grotere gevolgen hebben voor de integriteit van complexe natuurlijke ecosystemen die een essentiële grondslag zijn voor de mens en zijn economische activiteiten; dat het beheer van deze natuurlijke hulpbronbasis van wezenlijk belang is voor de bescherming van de land- en waterhulpbronnen waarvan het menselijk leven en de menselijke ontwikkeling afhankelijk zijn; tevens overwegende dat de negatieve gevolgen van het menselijk handelen voor het cultureel en historisch erfgoed van de ontwikkelingslanden zo veel mogelijk gereduceerd moeten worden zodat de instandhouding van dit erfgoed gewaarborgd is en dat zelfs met deze landen moet worden samengewerkt met het oog op een duurzame benutting ervan door middel van de bevordering van activiteiten die welvaart en banen opleveren, zoals cultureel toerisme, R. overwegende dat er een diepe, wereldwijde "bestuurlijke kloof" bestaat, hoewel goed bestuur op nationaal en internationaal niveau en transparante financiële, monetaire en handelsstelsels voor een duurzame ontwikkeling van cruciaal belang zijn, S. overwegende dat de productie- en consumptiemodellen in die zin gewijzigd moeten worden dat een bijdrage wordt geleverd aan een rechtvaardiger en duurzamer sociaal-economische ontwikkeling in de wereld, T. overwegende dat elke ontwikkelingsstrategie in het bijzonder oog moet hebben voor de ongelijke behandeling van vrouwen en kinderen en dat opheffing van deze ongelijkheid tevens bijdraagt tot een duurzamer wereld, 1. is ingenomen met het besluit van de Algemene Vergadering van de VN (resolutie A/55/199) om in 2002 in Johannesburg een wereldtop voor duurzame ontwikkeling te organiseren die de wereldleiders een unieke kans biedt om een duurzaamheidagenda voor de komende tien jaar in een werkprogramma vast te leggen dat gebaseerd is op de overeenkomsten uit de Top van Rio; betreurt derhalve dat bepaalde landen blijkbaar niet bereid zijn zich vast te leggen op een ambitieuze agenda, zodat tot dusverre slechts langzaam vooruitgang is geboekt; betreurt eveneens dat slechts een gering aantal staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten van de EU tot dusverre hebben toegezegd de Top van Johannesburg zelf te bezoeken; dat het succes van de top zonder deze hooggeplaatste vertegenwoordigers gevaar loopt; 2. drukt dan ook zijn consternatie uit over het feit dat het voorbereidend comité op zijn derde bijeenkomst in New York er niet in geslaagd is tot een consensus te komen over het uitwerken van haalbare voorstellen over de reikwijdte van de toekomstige werkzaamheden van de Commissie voor duurzame ontwikkeling, of over het versterken van het institutioneel kader, dat het er niet in geslaagd is een werkdocument op te stellen voor de Vierde bijeenkomst van het voorbereidend comité en dat voorstellen voor irrelevante partnerschapsovereenkomsten naar voren worden geschoven als vervanging voor regeringstoezeggingen, eerder dan dat ze deze aanvullen; roept de Commissie en de Raad op dat zij er bij het secretariaat van de Top van Johannesburg op aandringen dat de vierde bijeenkomst van het voorbereidend comité beter georganiseerd en gestructureerd wordt zodat de Top van Johannesburg kan leiden tot algemene verplichtingen die duidelijk en positief zijn; 3. roept in dit verband de Commissie en de Raad op erop toe te zien dat dergelijke partnerschapsovereenkomsten of -initiatieven (type II-overeenkomsten) aan specifieke criteria voldoen, specifieke mondiale of regionale doelstellingen bevatten, werkelijk verifieerbare en gerichte resultaten en begunstigden hebben, en zowel op milieu- en sociaal vlak duurzaam, als economisch verantwoord zijn; Duurzaam beheer en bescherming van natuurlijke hulpbronnen 4. is van mening dat de Top van Johannesburg specifieke initiatieven moet ontplooien, voortbordurend op de werkzaamheden van Rio, op gebieden zoals: vers water, oceanen en zeeën (met inbegrip van koraalriffen), kustzones, bergen, bodemgebruik, bossen, woestijnvorming, biodiversiteit, afval, chemicaliën, luchtvervuiling, bioveiligheid, energie, mineralen en metalen; verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat communautaire initiatieven die reeds bestaan of communautaire middelen die reeds aan specifieke onderwerpen zijn toegewezen, een prioritaire plaats krijgen in de EU-voorbereidingen voor Johannesburg; 5. steunt met name de ontwikkeling van een wereldwijd actieplan voor de toegang tot veilig zoet water, gebaseerd op de beginselen van geïntegreerd stroomgebiedsbeheer; meent dat in het algemeen maatregelen zouden moeten worden getroffen zodat het water, van eender welke herkomst en voor eender welk gebruik, duurzaam wordt beheerd en dat dit duurzame beheer derhalve een belangrijke rol in WSSD moet spelen; wijst erop dat een beleid dat met al deze aspecten rekening houdt, moet worden geïnstitutionaliseerd met behulp van een internationaal handvest voor waterbeheer, teneinde tot garanties te komen voor toegang tot voldoende en schoon water als een fundamenteel mensenrecht; verwelkomt in dit verband het mondiale waterinitiatief van de EU, dat gericht is op capaciteitsopbouw en totstandbrenging van regionale samenwerking in het Afrikaanse waterbeleid, en verzoekt de Commissie en de lidstaten voldoende financiële middelen beschikbaar te stellen zodat dit initiatief een succes wordt; 6. erkent de cruciale rol van de verschillende economische sectoren en de noodzaak, ervoor te zorgen dat deze sectoren volledig rekening houden met de eindigheid van de natuurlijke hulpbronnen, en met de noodzaak om deze hulpbronnen eerlijk te delen; erkent de behoefte aan mechanismen om de externe gevolgen van het communautair beleid te evalueren, en dringt erop aan dat deze worden opgenomen in de lijst van structurele indicatoren die worden ontwikkeld voor de beoordeling van duurzame ontwikkeling in het kader van de voorjaarstop en de herziening van het Lissabon-proces; 7. verzoekt de EU derhalve zich er vóór Johannesburg toe te verplichten mee te delen hoe zij de hervorming van het landbouw- en visserijbeleid gestalte wil geven; daartoe behoort ook een nieuw partnerschap met het oog op overeenkomsten voor de toegang tot de visserij van derde landen waarmee volledig rekening wordt gehouden met de sociale en milieubelangen in de regio, en het recht van ontwikkelingslanden op volledige exploitatie van hun eigen natuurlijke hulpbronnen wordt geëerbiedigd; meent dat in deze context ook een duurzaam toerismebeleid tot stand moet worden gebracht; roept de Top van Johannesburg op een duurzame landbouw op menselijke schaal te bevorderen; 8. steunt doeltreffende maatregelen voor het beheer van een duurzame ontwikkeling, het gebruik en de bescherming van natuurlijke hulpbronnen, o.a. via actieprogramma's, vrijwillige processen en mechanismen, rechtsinstrumenten en samenwerking met de industrie die erop gericht zijn dat rekening wordt gehouden met de standpunten en belangen van de betrokkenen; streeft naar doeltreffende oplossingen voor ernstige wereldwijde en regionale milieuproblemen door middel van internationale en regionale wettelijke rechtsinstrumenten, waaronder multilaterale milieuovereenkomsten, waarbij erop wordt gelet dat participatie van lokale en autochtone bevolkingen bij dit soort maatregelen wordt gegarandeerd; steunt, als onderdeel van deze maatregelen, direct werk aan een mondiaal systeem van heffingen voor de lucht- en zeevaart als een middel voor het internaliseren van de "externe" kosten van internationaal vervoer; 9. verzoekt de EU consolidering te bevorderen van het Verdrag inzake de biodiversiteit teneinde een toezegging te doen om adequate, voorspelbare financiering op lange termijn ter beschikking te stellen voor tenuitvoerlegging daarvan, met name voor ontwikkelingslanden; vraagt met aandrang dat alle staten het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid bij het Verdrag inzake biologische diversiteit, ratificeren en implementeren met het doel een adequaat niveau van bescherming te verzekeren op het gebied van veilige overdracht, behandeling en gebruik van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's); steunt het idee dat de wereldleiders op de Top van Johannesburg moeten overeenkomen om het wereldwijd verlies aan biologische diversiteit een halt toe te roepen tegen 2015 in de context van de werkzaamheden die worden verricht in het kader van het Verdrag inzake biologische diversiteit; 10. dringt er bij de Commissie op aan zich in de WTO te beijveren voor nieuwe regels die het mogelijk maken te discrimineren op grond van proces- en productiemethoden, indien de milieuschade die door productie wordt veroorzaakt nationale grenzen overschrijdt, de maatregelen niet arbitrair zijn en in verhouding staan tot de veroorzaakte milieuschade; 11. meent dat, nu natuurlijke hulpbronnen en het milieu steeds meer onder druk staan, een verantwoordelijke benadering van de ontwikkeling van de infrastructuur en de uitbreiding van de vestigingen noodzakelijk is, waarbij rekening moet worden gehouden met de behoeften van het milieu; verzoekt de Commissie het opzetten van partnerschappen met de ondernemingen te vergemakkelijken ter wille van de bewustmaking en teneinde een verantwoordelijke omgang met het milieu alsmede de toepassing van goede praktijkregels te bevorderen; 12. erkent dat bergecosystemen ook bronnen van stroomgebieden omvatten en beschikken over biologische diversiteit, en dat een groot aantal van deze systemen uiterst fragiel en kwetsbaar zijn voor de negatieve gevolgen van klimaatverandering; spoort daarom de Top van Johannesburg aan concrete toezeggingen te doen voor de bescherming van bergecosystemen; 13. stimuleert gemeenschappelijke observatie en onderzoek op internationaal niveau en de verspreiding van wetenschappelijke kennis voor een doeltreffende beperking van rampen en risico's; pleit ervoor dat bij de ruimtelijke ordening en de stadsplanning natuurlijke risicofactoren in aanmerking worden genomen; 14. meent dat het preventiebeginsel moet worden geïntegreerd in alle internationale overeenkomsten; 15. dringt er bij de landen met klem op aan hun nationale verplichtingen strikt na te komen, zoals een beperking en vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in alle sectoren en het protocol van Kyoto te ratificeren om ervoor te zorgen dat dit vóór de Top van Johannesburg van kracht wordt; verzoekt de staten voorts met spoed werk te maken van de bestrijding van andere bronnen van luchtverontreiniging; 16. meent dat verdere maatregelen om het efficiënt gebruik van energie en hulpbronnen aanzienlijk te doen toenemen, onontbeerlijk zijn; vraagt de EU dat zij het voortouw neemt door als doelstelling vast te leggen dat 25% van alle energievoorziening van hernieuwbare bronnen moet komen tegen 2020; 17. vraagt de Top van Johannesburg met aandrang toezeggingen te doen om de ontwikkeling van hernieuwbare energie wereldwijd te versnellen en daarbij dus de kosten van dergelijke nieuwe energietechnologie zodanig te drukken dat zij een fundamentele rol kan vervullen bij de armoedebestrijding het reduceren van emissies en het bestrijden van klimaatverandering, onder andere door het goedkeuren van uitvoeringsmaatregelen binnen de G8-task force inzake hernieuwbare energie; 18. roept de internationale gemeenschap op de Top van Johannesburg op de middelen en de infrastructuur ter beschikking te stellen om een basisvoorziening van duurzame energie te verzekeren voor twee miljard mensen die de komende tien jaar geen toegang krijgen tot het net, en tot een overeenkomst te komen over een internationaal initiatief voor een energie-efficiëntienorm, door middel van de introductie van duurzame systemen waarbij voorrang wordt gegeven aan hernieuwbare bronnen en efficiënt energiegebruik; 19. verzoekt de Commissie nader onderzoek te verrichten naar een efficiënter gebruik van hulpbronnen en te zoeken naar nieuwe en innoverende methoden om technologische samenwerking met en overdracht van technologie naar ontwikkelingslanden te bevorderen, de digitale kloof te overbruggen en meteen de allernieuwste technologie in te voeren op terreinen als energie, vervoer en afvalbeheer en een programma te overwegen speciaal gericht op het uitroeien van armoede op het platteland met gelijktijdige bevordering van hernieuwbare energie in ontwikkelingslanden door het financieren van technologie voor het omzetten van biomassa, hetzij rechtstreeks in elektriciteit, of in methanol en/of waterstof voor het gebruik in de brandstofcellen; 20. verzoekt alle partijen die dat nog niet hebben gedaan naast het Kyoto-protocol en het Cartagena-protocol de Internationale Verbintenis inzake plantgenetische hulpbronnen voor voedsel en landbouw van de FAO, het Verdrag van Stockholm inzake persistente organische stoffen, het Verdrag van Rotterdam inzake voorafgaande geïnformeerde instemming ten aanzien van gevaarlijke chemicaliën en pesticiden in de internationale handel, de VN-Overeenkomst inzake visbestanden, inclusief verschillende actieplannen van de FAO, en het Verdrag van Bazel en het offshore-protocol inzake de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke stoffen te ratificeren; Verandering van de productie en consumptiepatronen 21. erkent dat duurzaam beheer, gebruik en bescherming van natuurlijke hulpbronnen noodzakelijk zijn om de huidige trends op het gebied van niet-duurzame consumptie en productie op nationaal en wereldwijd niveau te keren ; merkt ook op dat het gebrek aan vooruitgang op het gebied van inzicht in niet duurzame productiemodellen in grote mate kan worden toegeschreven aan het feit dat de milieukosten in de economische activiteiten niet meegerekend worden; erkent ook dat de consumptie moet worden verhoogd om armoede in de ontwikkelingslanden te bestrijden; benadrukt derhalve dat een veel doeltreffender gebruik van de hulpbronnen van cruciaal belang zal zijn om duurzame ontwikkeling te verwezenlijken; wijst er ook op hoe belangrijk het is dat de sectoren en de diverse industrieën de reële maatschappelijke kosten betalen; meent dat productprijzen die de reële maatschappelijke en milieukosten weerspiegelen een stimulans zijn voor de consument en de producent wanneer zij besluiten welke producten zij zullen produceren of kopen; 22. erkent de noodzaak om de manier van leven zo aan te passen dat het gebruik van hulpbronnen en de verwerking van afval in ontwikkelingslanden aanzienlijk beperkt worden; dit vereist een strikte ontkoppeling van economische groei en efficiënt gebruik van de hulpbronnen; verzoekt de Top van Johannesburg in te stemmen met een strikte ontkoppeling in de ontwikkelde landen, om het wereldwijd gebruik van hulpbronnen tegen 2010 aanzienlijk te verminderen; 23. wenst dat naast de criteria die nu worden gehanteerd bij de berekening van de economische groei nieuwe criteria worden opgenomen die rekening houden met de menselijke ontwikkeling, zoals niveau van het onderwijs en de gezondheidszorg, levensverwachting, mate van verdeling van de geproduceerde rijkdommen en veranderingen in de toestand van het milieu; 24. wenst dan ook dat ernaar wordt gestreefd de gewoonten van verbruikers in de landen van het noorden door de toepassing van verschillende instrumenten te veranderen, o.a. procedure- en productnormen, heffing op het gebruik van energie en andere hulpbronnen, afschaffen van subsidies die schadelijk zijn voor het milieu, doelstellingen voor het marktaandeel van producten, die als duurzaam worden beschouwd, meer aandacht voor de (lokale en globale) gevolgen voor het consumentengedrag (ecolabels enz.) en wenst dat deze instrumenten gecombineerd worden met een geïntegreerd productbeleid, dat alle fasen van de levenscyclus van het product omvat, met inbegrip van planning, productie, verbruik en verwijdering; 25. dringt er in dit verband op aan dat de Commissie een plan voorlegt voor de geleidelijke afschaffing van de steun aan de productie van niet-duurzame energie, en dat zij een actieprogramma presenteert om na te gaan welke de obstakels zijn voor de bevordering van schone technologieën die efficiënt gebruik maken van hulpbronnen, en hoe deze obstakels uit de weg kunnen worden geruimd; 26. verzoekt de Commissie om de structuur voor het stimuleren van de economie grondig te herzien - waaronder fiscale middelen, subsidies, normen en standaarden enz.- teneinde uit milieuoogpunt duurzame productie- en consumptiesystemen te bevorderen; 27. erkent het belang van technologische innovatie als middel om economische groei te kunnen loskoppelen van het intensieve gebruik van de natuurlijke hulpbronnen; pleit er daarom voor de economische en personele middelen toe te spitsen op alle gebieden van innovatie, maar vooral op die welke kunnen leiden tot een efficiënter gebruik van de natuurlijke hulpbronnen; pleit voor meer overdracht van de beste beschikbare technieken naar de ontwikkelingslanden tegen zo laag mogelijk kosten; 28. wenst dat tegen 2004 een juridisch kader wordt gecreëerd voor maatschappelijk verantwoord ondernemerschap voor privé-bedrijven in de EU, dat particuliere investeerders verplicht tot naleving van de fundamentele arbeids- en milieunormen die in de nationale en internationale wetgeving zijn vastgelegd; Armoedebestrijding 29. wijst erop dat de Top van Johannesburg een beter begrip van de relatie tussen milieu, armoede, handel en bescherming van de menselijke gezondheid zou moeten stimuleren, om op deze wijze een betere integratie van milieubescherming en beleid op het gebied van de bestrijding van armoede en voor een economische ontwikkeling te waarborgen; streeft derhalve in het proces tot de Top van Johannesburg naar een betere samenwerking en solidariteit met de ontwikkelingslanden, die gebaseerd is op partnerschap en wederzijdse verantwoordelijkheid bij de bestrijding van de armoede en stimulering van een duurzame ontwikkeling, waarbij met name rekening moet worden gehouden met het in 1995 op de wereldtop voor een sociale ontwikkeling begonnen proces; 30. verzoekt de Top van Johannesburg, een wereldwijd actieplan voor te leggen met duidelijke streefdata en verplichtingen, hulpbronnen en bewakingsmechanismen, om de internationale ontwikkelingsdoelstellingen en de ontwikkelingsdoelstellingen van de Millenniumverklaring (2) , te verwezenlijken met name het doel dat de extreme armoede in de wereld uiterlijk in 2015 moet zijn gehalveerd ; neemt in dit verband met belangstelling kennis van de resultaten van de top van Monterrey, maar meent dat nog niet de inspanningen zijn geleverd die noodzakelijk zijn om de zelfs maar gematigde doelstellingen die op deze top zijn gesteld, te bereiken; 31. is ingenomen met de ontwikkelingsagenda van Doha om, o.a. de ontwikkelingslanden doeltreffender in het handelsstelsel te integreren, de handelsdistorsies uit de weg te ruimen en de minst ontwikkelde landen een heffings- en quotavrije toegang tot markten te geven, alsmede een nieuwe ronde van de handelsbesprekingen op de volgende bijeenkomst van de WTO te steunen, waarbij het allesoverheersende doel een duurzame ontwikkeling is; 32. verzoekt alle lidstaten van de G7 en de EU om de internationaal afgesproken doelstelling van 0,7% van het BNP voor ontwikkelingshulp snel te verwezenlijken en pleit voor kwijtschelding van de schuld van de arme landen met een zware schuldenlast en een snelle uitvoering van de initiatieven tot verlichting van de schuld van de zeer arme landen, waardoor de arme landen beter in staat zouden zijn de armoede met eigen middelen terug te dringen; is van mening dat het HIPC-initiatief moet worden uitgebreid tot minder arme landen die echter net zoveel schulden hebben en dat een internationaal toezichtproces moet worden ontwikkeld om ervoor te zorgen dat nieuwe schulden op een acceptabel niveau blijven; verzoekt de Top van Johannesburg overeenstemming te bereiken over een concreet actieplan ter verwezenlijking van deze doelstellingen; 33. erkent de noodzaak de toegang van de arme plattelandsbevolking tot natuurlijke hulpbronnen te waarborgen en haar beter in staat te stellen de hulpbronnen duurzaam te exploiteren, alsook het recht van deze bevolking deze hulpbronnen in de eerste plaats te benutten voor hun levensonderhoud en endogene ontwikkeling; 34. onderstreept dat de arme plattelandsbevolking meer controle moet krijgen over de hulpbronnen in en rond hun gemeenschappen, en dat technische en economische steun moet worden verleend om te helpen de natuurlijke hulpbronnen duurzaam te gebruiken; 35. onderstreept dat met de belangrijkste modellen van de economische ontwikkeling de armoede in de minst ontwikkelde landen niet kan worden teruggedrongen; is van mening dat de Top van Johannesburg een discussie over de activiteiten van de Bretton Woods-instellingen op gang moet brengen, om een nieuw economisch ontwikkelingsmodel te stimuleren, dat gebaseerd is op waarborging van duurzame bestaansmogelijkheden, met inbegrip van investeringen in volksgezondheid , consumentenbescherming, onderwijs en handel in sectoren met een hoge toegevoegde waarde en sectoren van de dienstverlening; 36. erkent dat een goede gezondheid een noodzakelijke voorwaarde is voor het economisch welzijn van individuele personen en gemeenschappen, en dat dit welzijn op zijn beurt de mensen in staat stelt om het milieu te beschermen; verwelkomt de toezegging van de Commissie in Kaapstad op de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, dat zij voornemens is in alle beleidsgebieden rekening te houden met de gezondheidsbehoeften van kinderen, ouderen en gehandicapten; roept op tot extra inspanningen om ziekte en handicaps te voorkomen en om in te gaan op de grote, vaak onderling verbonden, uitdagingen van HIV/AIDS, TB, geestesziekten, malaria, meningitis, rivierblindheid, epilepsie en andere ziekten en aandoeningen; 37. onderstreept de noodzaak essentiële openbare voorzieningen als waterleiding, gezondheidszorg, sociale zekerheid, onderwijs, communicatiemiddelen, vervoer, huisvesting en energie in stand te houden en verder te ontwikkelen; Rol van de lokale en regionale instanties 38. betreurt dat in de twee eerder genoemde mededelingen van de Commissie de bijdrage van de lokale en regionale autoriteiten aan een duurzame ontwikkeling nauwelijks wordt genoemd, hoewel in Agenda 21 het lokale bestuur als een cruciale groepering wordt omschreven en als een van de nieuwe sleutelpartners in verband met de creatie van een duurzame ontwikkeling; 39. verlangt ontwikkeling en uitvoering van de lokale Agenda 21-strategieën met het oog op een duurzame ontwikkeling, om innovatieve plaatselijke oplossingen te stimuleren, die de samenwerking van de plaatselijke bevolking, organisaties van de Gemeenschap en vrijwillige organisaties, de autochtone bevolking, plaatselijke autoriteiten en de lokale gemeenschappen samen met het bedrijfsleven en de vakbonden steunen; 40. is van mening dat de burgers en het gehele maatschappelijk middenveld de kans moeten krijgen om het Europese beleid te evalueren; vindt het essentieel voor de Europese politieke macht te kunnen zien dat de getroffen maatregelen de gewenste resultaten hebben; meent dat er daarom een aantal indicatoren nodig zijn voor de drie dimensies van duurzame ontwikkeling, welke ook per sector en op nationaal niveau zijn uitgesplitst; 41. meent dat, ter ondervanging van de regionale ongelijkheid die door globalisering kan zijn veroorzaakt, steun moet worden gegeven aan plaatselijke en regionale ontwikkelingsmodellen met productiesystemen die voor continuïteit kunnen zorgen en die zijn gebaseerd op aanvulling van de bedrijvigheid, waarbij wordt gezocht naar formules waarmee gebruik kan worden gemaakt van het menselijk potentieel en die hopen de plaatselijke mogelijkheden op een concreet terrein aan te boren; 42. meent dat, om tot duurzame mondiale ontwikkeling te komen, de ontwikkeling van kleine ondernemingen op bepaalde plaatsen moet worden bevorderd, waardoor productiecentra worden gecreëerd die de bedrijvigheid in de omgeving een impuls kunnen geven en de sociale vooruitgang in achtergebleven gebieden kunnen bevorderen; Verbetering van de bestuursprocessen met het oog op een duurzame ontwikkeling op nationaal, regionaal en internationaal niveau 43. is van mening dat een goed bestuur, o.a. eerbiediging van de mensenrechten - en in het bijzonder de rechten van vrouwen en kinderen -, de regels van rechtsstaat, democratie, transparantie en bestrijding van corruptie, deel uitmaakt van noodzakelijke grondslagen voor een duurzame ontwikkeling in alle landen; is van mening dat de Top van Johannesburg zich nieuwe inspanningen moet getroosten ter verbetering van de partnerschappen van het maatschappelijk middenveld, van bedrijfsleven en industrie en andere groeperingen bij het zoeken naar een duurzame oplossing van de uitdagingen van het ontwikkelingsproces; is van mening dat de internationale besluitvormingsinstanties bij hun toezeggingen op het gebied van een goed bestuur het goede voorbeeld moeten geven en uitgebreide transparante, aan de verantwoordingsplicht onderworpen besluitvormingsprocessen moeten vaststellen, met name binnen de G7/8 en de WTO en in het kader van de geschillenprocedure van de WTO; is van mening dat zulks gebaseerd moet zijn op financiële steun en de opbouw van capaciteiten in het thuisland, zoals in de overeenkomst van Doha werd verlangd; wenst ook een snelle ratificatie en implementatie van het verdrag van Aarhus om de toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter beter te verzekeren; 44. erkent dat zowel bestuurspraktijken met het oog op een duurzame ontwikkeling en internationale bestuurspraktijken uitvoerings- en coördinatie-inspanningen op regionaal niveau vereisen evenals een coherent regionaal institutioneel kader; dringt er daarom bij de Top van Johannesburg op aan zich te beraden over de oprichting van een Wereldmilieuorganisatie onder auspiciën van de VN; verzoekt de internationale organisaties, met name de instanties van de Verenigde Naties en de organisaties die zich bezighouden met milieukwesties en kwesties op het gebied van de duurzame ontwikkeling op regionaal of nationaal niveau, hun overleg uit te breiden tot non-gouvernementele organisaties en andere belangrijke groeperingen; verzoekt de Top van gedachten te wisselen over mogelijkheden en wegen ter bevordering van de naleving en uitvoering van multilaterale milieuakkoorden; verzoekt tevens dat de Top van Johannesburg duidelijk maakt dat de verantwoordelijkheid voor de rechten van de werknemers en voor milieubescherming ook in de toekomst onder de verantwoordelijkheid van de regeringen en de desbetreffende internationale fora (ILO, UNEP, enz.) blijven vallen en dat de rol van de fora moet worden versterkt; 45. onderstreept echter tevens dat onderontwikkeling mede moet worden geweten aan corruptie, oorlogen en slecht bestuur; meent dat de samenwerking met de industrielanden, aan de normen van democratie en rechtsstaat moet zijn gebonden; 46. stelt voor dat duurzaamheids- en gendereffectbeoordelingen en het voorzorgsbeginsel een wezenlijk bestanddeel worden van het mandaat voor en de afsluiting van alle internationale handelsovereenkomsten tussen de EU en derde landen en verzoekt de Commissie in de bilaterale en regionale associatieovereenkomsten van de EU sociale governance en milieugovernance te versterken, en milieuvoorschriften en -waarborgen uit te werken en op te nemen in de hoofdstukken over economie, handel en investeringen van deze overeenkomsten, in overeenstemming met artikel 6 van het EG-Verdrag; Globalisering ten behoeve van duurzame ontwikkeling 47. is van mening dat door de duurzame ontwikkeling kan worden gewaarborgd dat de globalisering ter garantie van een langdurige welvaart van alle landen er toe bijdraagt dat een sterkere internationale gelijkheid wordt verwezenlijkt en de belastbaarheid van de hulpbronnen en ecostelsels in de wereld wordt gerespecteerd ; meent dat politieke besluiten derhalve gebaseerd moeten zijn op een totaalanalyse waarin rekening wordt gehouden met de gevolgen van dergelijke besluiten op alle drie de dimensies van duurzame ontwikkeling; 48. is van mening dat ter compensatie van de gevolgen van de globalisering, economische en sociale ontwikkelingsmaatregelen op concrete gebieden genomen moeten worden en meer steun moet worden verleend voor een duurzaam gebruik van de hulpbronnen, toegang tot voorzieningen en bevordering van de plaatselijke rijkdommen, zodat er minder noodzaak bestaat te emigreren en de dynamiek van landstreken en regio's groter wordt volgens beginselen van territoriale gelijkheid; 49. is van mening dat handelsregelingen en de uitvoering daarvan een doeltreffende uitvoering van sociale, gezondheids-, consumentenbeschermings- en milieuvoorschriften moeten ondersteunen en daarmee niet in strijd mogen zijn; is voorts van mening dat de handel actief een ecologisch duurzame productie en handel met dit soort producten en dienstverleningen door positieve stimulansen, technische steun en de opbouw van capaciteiten in ontwikkelingslanden moet bevorderen; is van mening dat handelsinstrumenten gebruikt moeten worden om conflicten te voorkomen en armoede te bestrijden maar dat zij ook moeten worden ingezet in milieupolitieke kwesties en op het gebied van volksgezondheid ; 50. verzoekt de Raad en de Commissie om als onderdeel van de komende IGC, te zorgen voor meer transparantie van de totstandkoming van het handelsbeleid in de EU, met name in verband met het speciaal comité van de Raad uit hoofde van artikel 133; acht de ontwikkeling van een doeltreffender systeem voor overleg met andere organen van de Raad een prioriteit, alsmede het aangaan van overleg met belanghebbenden en versterking van de rol van het Europees Parlement bij het handelsbeleid van de EU; 51. wijst op de synergetische gevolgen van investeringen in milieuvriendelijke technologie, daar deze de gezondheid en het welzijn van de mens verbetert, de kosten van gezondheidszorg terugdringt, ziekteverzuim beperkt en nieuwe werkgelegenheid schept; 52. erkent de steeds belangrijkere rol van buitenlandse rechtstreekse investeringen en is van mening dat deze de sociale verantwoordelijkheid van de ondernemingen moeten steunen, terwijl sociale, ontwikkelings- en milieucriteria bij krediet- en financieringsbesluiten van exportkredietagentschappen en investeringsbanken versterkt moeten worden; verzoekt de Top van Johannesburg de bestaande richtsnoeren voor multinationale ondernemingen aan te scherpen, hetgeen zou moeten leiden tot een akkoord over een juridisch bindend instrument; is voorts van mening dat ook in internationale milieuovereenkomsten investeringsbepalingen moeten worden opgenomen, die betrekking hebben op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen; 53. spreekt in beginsel zijn waardering ervoor uit dat de EU heeft toegezegd de Mondiale Milieufaciliteit (MF) dit jaar voor ten minste 50% te vervullen, maar wijst erop dat de opneming van aanvullende taken zoals de Overeenkomst inzake bestendige organische vervuilers (POP), aantasting van de bodem, ontbossing en eventuele woestijnvorming uitsluitend kunnen worden aanvaard op voorwaarde dat aanzienlijke extra middelen beschikbaar worden gesteld; dringt er voorts op aan dat het toepassingsgebied van de MF een adequaat evenwicht vertoont tussen de behoeften van de ontwikkelingslanden en de industrielanden, om te voorkomen dat problemen van de industrielanden de boventoon voeren; Middelen voor de uitvoering 54. verzoekt alle staten hun inspanningen betreffende de uitvoering van reeds in het kader van UNCED overeengekomen verplichtingen te intensiveren, en adviseert ratificatie en een doeltreffende tenuitvoerlegging van de UNCED-protocollen, die gericht zijn op duurzame ontwikkeling, ondersteuning en goedkeuring van milieu- en ontwikkelingsdoelstellingen, om het politieke engagement nieuw leven in te blazen, doeltreffender maatregelen te nemen en te zorgen voor verdere behandeling op nationaal, regionaal en internationaal niveau; is van mening dat internationale steun, met inbegrip van kwijtschelding van schulden en officiële ontwikkelingshulp (die moet worden verhoogd) de eigen en particuliere inspanningen in de richting van een duurzame ontwikkeling moet aanvullen; is van mening dat daartoe de ontwikkelde landen overeenstemming moeten bereiken over een actieplan dat gericht is op verwezenlijking van het doel van 0,7% van het BBP ontwikkelingshulp; 55. verzoekt de Europese Unie om op de Wereldtop over duurzame ontwikkeling voor te stellen het begrip "sociale traceerbaarheid" op wereldschaal in te voeren, dat verwijst naar een geïntegreerd productiesysteem waarbij sociale criteria tijdens het hele productie- en verkoopproces in aanmerking worden genomen; 56. dringt er bij de Commissie op aan te zoeken naar alternatieve bronnen voor ontwikkelingsfinanciering en verwacht dat de EU de conclusies van haar analyse uiterlijk voor de Wereldtop over sociale ontwikkeling zal voorleggen; 57. wijst erop dat internationale investeringen afhankelijk moeten worden gesteld van het bestaan van nationaal beleid in het kader waarvan rekening wordt gehouden met de sociale en milieukosten van ontwikkeling en met de noodzaak toe te zien op rechtvaardige verdeling van de voordelen; 58. verzoekt de ontwikkelingspartners met klem andere economische en technische steun ter bevordering van een duurzame ontwikkeling in ontwikkelingslanden en landen in een overgangsfase beschikbaar te stellen; 59. verzoekt de ontwikkelingspartners de ontwikkelingslanden toegang te geven tot openbare, milieuvriendelijke technologieën en de opbouw van capaciteiten voor de toepassing en aanpassing van kennis en techniek te stimuleren; onderstreept in dit verband de noodzaak dat de internationale organen voor ontwikkelingssamenwerking de voorlichting aan en het onderwijs van de bevolkingsgroepen waarmee zij werken uitbreiden, zodat met name: 60. wijst erop dat de uitwisseling van technologie in de milieusector van bijzonder belang is om bij te dragen tot vooruitgang van de mondiale werkzaamheden op milieugebied en tot de economische en sociale ontwikkeling in ontwikkelingslanden; verzoekt de EU zich te verplichten tot de creatie van een Europees Centrum ter bevordering van de overdracht van milieuvriendelijke technologie, ter ondersteuning van de ontwikkeling en verspreiding van technologieën in de sector duurzame energievormen en energie-efficiënte technologieën in ontwikkelingslanden, waarbij het hoofddoel ondersteuning van de uitvoering van multilaterale milieuovereenkomsten, zoals de VN-Conventie inzake klimaatverandering en het Kyoto-protocol, het Verdrag inzake biodiversiteit, het Verdrag inzake de bestrijding van woestijnvorming, de VN-Overeenkomst inzake visserijbestanden enz. is; 61. steunt het voornemen van de Commissie om de ontwikkeling op het terrein van overdracht van technologie en het aanboren van hulpbronnen te bespoedigen en een verbeterde toegang tot de markt alsmede een grotere deelname van de minst ontwikkelde landen, de universiteiten en onderzoekscentra te bevorderen; 62. verzoekt de Commissie maatregelen te nemen om de dialoog binnen de OESO weer op gang te brengen teneinde milieudoelstellingen voor exportkredietinstellingen op te stellen; herinnert in dit verband aan de verklaring van de Milieuministers van de G8 te Trieste om gemeenschappelijke bindende milieurichtsnoeren op te stellen en toe te passen voor exportkredietinstellingen op basis van de praktijk bij andere internationaal erkende, door de overheid gesteunde multilaterale financiële instellingen zoals de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling en de Internationale Financieringsmaatschappij van de Wereldbank; meent dat exportkredietinstellingen tevens gemeenschappelijke maatregelen moeten treffen om de transparantie van hun besluitvormingsproces te vergroten, waaronder openbare toegang tot milieuinformatie, openbare raadpleging en behandeling van relevante onderdelen van de aanbevelingen van de Wereldcommissie voor Dammen (WCD); 63. is van mening dat duurzame-effect-evaluaties (DEE) moeten worden uitgevoerd ten aanzien van alle belangrijke beleidsinitiatieven en stelt vast dat hiervoor een analyse noodzakelijk is van de gevolgen die alle internationale handelsbesprekingen hebben voor de duurzame ontwikkeling; spreekt de wens uit dat deze DEE een verplichte voorwaarde worden voor alle handelsovereenkomsten en –programma's van de EU; 64. verlangt invoering van ontwikkelingsdoelstellingen op de Top van Johannesburg, die met name gericht zijn op uitbanning van armoede, doelstellingen die na tien jaar moeten worden getoetst, nadat eerst halverwege een evaluatie heeft plaatsgevonden; is van mening dat het, nadat op de Top van Rio van 1992 het proces met de vaststelling van strategieën en verplichtingen is begonnen, nu echter belangrijk is de vooruitgang te meten en daarbij algemene indicatoren voor een duurzame ontwikkeling te gebruiken; 65. dringt erop aan dat tijdens de Top van Johannesburg een reeks hoofdindicatoren wordt ingevoerd voor duurzame ontwikkeling, in het kader waarvan rekening wordt gehouden met sociale, economische en milieuproblemen; o o o 66. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2002) 82 – C5&nbhy;0173/2002), – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - Tien jaar na Rio: Voorbereiding op de Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling in 2002 ( COM(2001) 53 – C5-0342/2001), – onder verwijzing naar zijn vroegere resoluties over duurzame ontwikkeling, en met name zijn resolutie van 28 februari 2002 (1) over de strategie inzake duurzame ontwikkeling met het oog op de Europese Raad van Barcelona, – gezien de conclusies van de Raad Milieu van 8 maart 2001 (6752/01) over de wereldtop over duurzame ontwikkeling, – gezien het werkdocument van de Commissie betreffende de integratie van milieuoverwegingen in het externe beleid van de Raad Algemene Zaken (SEC(2002) 271) van 7 maart 2002, onderschreven door de Raad Algemene Zaken op 12 maart 2002, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 januari 2001 (2) over de gevolgen van het gebruik van munitie waarin verarmd uranium is verwerkt, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2001 (3) over openheid en democratie in de internationale handel, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie ( A5-0142/2002 ), A. overwegende dat de Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling voor de wereldleiders een unieke kans is de duurzaamheidsagenda voor de volgende 10 jaar op te stellen, met een werkprogramma dat voortbouwt op de resultaten van de Milieutop in Rio, maar dat sommige landen aarzelen zich hiervoor in te zetten en dat het werk aan een ambitieuze agenda slechts langzaam vordert, B. overwegende dat de helft van de wereldbevolking van minder dan $2 per dag leeft en dat, zelfs als de VN erin slaagt om, overeenkomstig de doelstelling van de Millenniumtop, het aantal mensen dat in extreme armoede leeft in 2015 te halveren, er nog steeds 900 miljoen mensen in de derde wereld in extreme armoede leven (Human Development Report 2001, UNDP), C. overwegende dat er dikwijls een rechtstreeks verband bestaat tussen armoede en milieubederf; dat de armoede en de ermee gepaard gaande bevolkingstoename de druk op de natuurlijke rijkdommen nog opvoeren en bijdragen tot beschadiging van het milieu; dat de wereldbevolking tegen het jaar 2015 naar schatting tot 7,5 miljard mensen zal aangroeien, d.i. 50% meer dan in 1990; D. overwegende dat de inkomenskloof tussen arm en rijk exponentieel toeneemt - in 1960 was het inkomen van de rijkste 20% van de wereldbevolking 30 maal zo hoog als dat van de armste 20% en in 1995 was dit verschil tot een factor 82 gegroeid (Human Development Report 2000, UNDP), E. overwegende dat de Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling een betere kennis van het verband tussen milieu, armoede, handel en veiligheid zou moeten opleveren zodat het milieubeleid, de armoedebestrijding en de economische ontwikkeling beter kunnen worden geïntegreerd; F. overwegende dat nog steeds 826 miljoen mensen in de derde wereld ondervoed zijn en dat elk jaar 16 miljoen mensen van honger en ondervoeding sterven; dat plaatselijke landbouw en plattelandsontwikkeling actief bevorderd moeten worden als instrumenten voor substantiële en duurzame groei en armoedebestrijding (verslagen van de UNEP, FAO en UNDP), G. overwegende dat vrij zijn van armoede en honger twee van de fundamenteelste mensenrechten zijn en daarom hoofddoelstellingen van de Duurzaamheidstop moeten zijn, H. overwegende dat bijna 1 miljard mensen geen toegang hebben tot schoon water, 2,4 miljard mensen geen toegang hebben tot elementaire sanitaire voorzieningen en naar schatting elk jaar 3 miljoen mensen voortijdig sterven als gevolg van ziekten die met water verband houden; dat 34 miljoen mensen HIV-positief zijn of aan aids lijden, 2,2 miljoen mensen jaarlijks sterven als gevolg van vervuilde lucht in huis, en in de komende 15 jaar voorzieningen moeten worden getroffen voor de 113 miljoen kinderen die geen basisonderwijs krijgen (verslagen van de Wereldbank en de UNDP), I. overwegende dat een betere toegang tot gezondheidszorg en een schoon milieu, schoon water, elementaire sanitaire voorzieningen en basisonderwijs derhalve vanzelfsprekende voorwaarden zijn voor duurzame ontwikkeling, J. overwegende dat de huidige onderwijsstelsels weinig aandacht schenken aan maatschappelijke dwarsverbanden, met name aan de gevolgen van de hedendaagse productie- en consumptiepatronen voor ecosystemen en de atmosfeer, en dat dit een van de belangrijkste oorzaken is van de milieucrisis, K. overwegende dat in de zich moderniserende economieën een combinatie van markttekortkomingen en beleidsfouten één van de belangrijkste oorzaken is geweest voor de wildgroei van niet-duurzame productie- en consumptiesystemen, en dat deze situatie voortduurt, L. overwegende dat in de Global Environmental Outlook van de UNEP voor het jaar 2000 het volgende wordt opgemerkt: "De moderne industriële economieën van Noord-Amerika, Europa en delen van Oost-Azië verbruiken enorme hoeveelheden energie en grondstoffen en produceren grote hoeveelheden afval en vervuilende uitstoot" en "De omvang van deze economische activiteiten veroorzaakt milieuschade op mondiale schaal en wijdverspreide vervuiling en ontwrichting van ecosystemen" en overwegende dat het verslag het volgende concludeert: "De aanhoudende armoede van de meerderheid van de bewoners van onze planeet en de excessieve consumptie van een minderheid zijn de twee belangrijkste oorzaken van milieubederf. De huidige ontwikkeling is onhoudbaar en maatregelen kunnen niet langer worden uitgesteld"; overwegende dat duurzame ontwikkeling derhalve niet in de eerste plaats een zaak van economische groei is, maar dat de mondiale agenda geherstructureerd moet worden, zodat economisch en handelsbeleid kunnen worden vastgesteld overeenkomstig de sociale en milieudoelstellingen, M. overwegende dat dergelijke voor het milieu schadelijke en onhoudbare productie- en consumptiepatronen waarbij 20% van de wereldbevolking verantwoordelijk is voor 86% van de mondiale consumptie (Human Development Report 2000, UNDP), niet ongelimiteerd kunnen worden voortgezet en dat nieuwe structurele mechanismen en mondiale instrumenten noodzakelijk zijn, waaronder de toepassing van sociale criteria, ontwikkelings- en milieucriteria bij kredietverlening en financiering door exportkredietinstellingen, N. overwegende dat de kaderovereenkomsten voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven en verantwoord ondernemerschap sleutelelementen zijn bij het zoeken naar duurzame oplossingen, O. overwegende dat het aandeel van oorlogen en gewapende conflicten in de afbraak van het welzijn van mens en milieu niet kan worden genegeerd, P. overwegende dat vooruitgang op het vlak van duurzaamheid dicht bij huis begint, zoals in de mededeling van de Commissie wordt erkend, en een fundamentele hervorming van het absoluut niet-duurzame gemeenschappelijk landbouwbeleid en gemeenschappelijk visserijbeleid derhalve nu niet kan worden vermeden als de EU werkelijk streeft naar een wereldwijd partnerschap, Q. overwegende dat milieubeheer op mondiaal niveau nog steeds verbrokkeld is en dat de coördinatie van multilaterale milieuovereenkomsten (MEA's), het beheer en de tenuitvoerlegging ervan en de mechanismen om te garanderen dat zij worden nageleefd, substantieel moeten worden verbeterd, Inleidende opmerkingen 1. is ingenomen met de mededeling van de Commissie, maar waarschuwt dat de Duurzaamheidstop een gênante mislukking dreigt te worden, als men het bij de voorbereidingen van de Top in Johannesburg niet snel eens wordt over een ambitieuze agenda, en dat de consequenties ernstig zijn als de wereld niet de weg van een werkelijk duurzame ontwikkeling kiest; 2. uit daarom zijn teleurstelling over het feit dat tijdens de derde bijeenkomst van het voorbereidingscomité in New York geen overeenstemming is bereikt over haalbare voorstellen met betrekking tot de toekomstige werkzaamheden van de Commissie voor duurzame ontwikkeling of inzake versterking van het institutionele kader, geen werkdocument is geproduceerd met het oog op de IV bijeenkomst van het voorbereidingscomité, en dat voorstellen voor externe partnerschapsovereenkomsten worden gestimuleerd als vervanging van, in plaats van als aanvulling op afspraken op regeringsniveau; roept de Commissie en de Raad op bij het secretariaat van de Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling aan te dringen op een betere benadering van en een betere structuur voor de IVde bijeenkomst van het voorbereidingscomité, zodat op de regeringstop in Johannesburg duidelijke en positieve mondiale afspraken kunnen worden gemaakt; 3. roept in dit verband de Commissie en de Raad op ervoor te zorgen dat dergelijke partnerschapsovereenkomsten of –initiatieven (Type II – resultaten) worden getoetst aan formale criteria, beantwoorden aan globale of regionale doelstellingen, goed verifieerbare en helder omschreven resultaten nastreven, duidelijk aangeven voor wie zij zijn bestemd, voldoen aan duurzaamheidscriteria in sociaal- en milieuopzicht en economisch verantwoord zijn; 4. is eveneens ingenomen met de toezegging van de EU-lidstaten in Barcelona dat zij zich ervoor zullen inzetten dat het Protocol van Kyoto vóór de Duurzaamheidstop in werking kan treden en verzoekt alle andere landen die het Protocol hebben ondertekend, het vóór de Top in Johannesburg te ratificeren; verwelkomt de strategieën voor integratie van milieukwesties zoals die zijn ingediend door verscheidene Europese ministerraden, met name de ECOFIN en de Raad Algemene Zaken; pleit voor een optimale voorbereiding, in het kader van de instellingen van de EU en met optimale betrokkenheid van het Europees Parlement, van verdere uitwerking van de processen van Lissabon en Göteborg en van de besluiten van Barcelona; is eveneens verheugd over de aanbeveling van de Commissie aan de Raad om het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid door de EU te laten ratificeren, en dringt erop aan dat de EU snel handelt, zodat dit proces vóór Johannesburg is afgerond; 5. wenst een nieuw evenwicht en een herstructurering van de internationale agenda, waarmee de prioriteit tot uitdrukking wordt gebracht die moet worden toegekend aan verlichting van armoede en hongersnood en aan een duurzaam en redelijk gebruik van natuurlijke hulpbronnen; 6. is van mening dat een dergelijk nieuw evenwicht en een dergelijke herstructurering in eerste instantie onder de auspiciën van de Verenigde Naties moeten worden bewerkstelligd en vervolgens als uitgangspunt moeten dienen voor de post-Doha WTO-onderhandelingen; 7. stelt vast dat in de ontwerpconclusies van de Raad met het oog op de Sociale Top krachtige steun wordt uitgesproken voor het Nieuwe Partnerschap voor de Ontwikkeling van Afrika (NEPAD) en vestigt de aandacht op het feit dat door Afrikaanse maatschappelijke organisaties en beleidsinstituten ernstige kritiek is geuit op het NEPAD, vanwege het neoliberale economische beleidskader "dat neerkomt op voortzetting van het beleid van structurele aanpassingsmaatregelen zoals dit de afgelopen twintig jaar is gevolgd en geheel voorbijgaat aan de desastreuze gevolgen ervan" (4) ; 8. acht het beslist noodzakelijk dat een nieuwe impuls wordt gegeven aan mondiaal milieubeheer, sociale verantwoordelijkheid van bedrijven en verantwoord ondernemerschap; 9. pleit voor een herbezinning op de organisatie van zowel wetenschap als onderwijs teneinde interdisciplinair onderzoek te stimuleren en meer besef te kweken van het onderlinge verband tussen menselijk ingrijpen en ecosystemen; 10. verzoekt de Commissie zich in Johannesburg ervoor in te zetten dat overeenstemming wordt bereikt over een grondige herziening van de kadervoorwaarden van het markteconomiemodel, en dan met name de fiscale instrumenten, subsidies, normen en voorschriften, met als belangrijkste doel het stimuleren van in milieuopzicht duurzame productie- en consumptiesystemen; 11. betuigt zich een krachtig voorstander van een internationaal stelsel van vrije en eerlijke handel, doch dringt erop aan dat het kader hiervoor in harmonie moet zijn met en in dienst moet staan van duurzame ontwikkeling; 12. betreurt het feit dat tot op de dag van vandaag groei van het BBP wordt beschouwd als de belangrijkste indicator van vooruitgang in de maatschappij; roept daarom de Commissie op zich in te zetten voor een overeenkomst in Johannesburg die erop is gericht het huidige nationale boekhoudingssyteem aan te vullen met indicatoren die informatie verschaffen over de sociale en milieuaspecten van ontwikkeling; Bestrijding van armoede en bevordering van sociale ontwikkeling 13. is voorzichtig positief over de resultaten van de Conferentie van Monterrey over de financiering van ontwikkeling, meent echter dat deze resultaten geen oplossingen zijn, maar een stap verder in de gewenste richting en merkt op dat de in Monterrey gedane toezeggingen bij lange na niet voldoende zijn om het Millenniumdoel, een vermindering van de armoede in de wereld met 50% in 2015, te halen; dringt er bij de Europese Raad op aan ter voorbereiding van de Duurzaamheidstop een bindend tijdschema vast te stellen voor alle lidstaten van de EU, met als doel het niveau van hun ontwikkelingshulp zo spoedig mogelijk op te trekken tot het gemiddelde niveau van de EU, namelijk 0,39%, en tegen 2010 de waarde van 0,7% van het BBP te bereiken; 14. benadrukt dat voor de regeringen van de landen die ontwikkelingssteun ontvangen een belangrijke rol is weggelegd bij het bestrijden van armoede; 15. verzoekt de Raad van de EU het initiatief te nemen tot een EU-regeling voor het loskoppelen van alle hulp van de EU en de lidstaten, om de ontwikkelingslanden de noodzakelijke flexibiliteit te geven om de vanuit sociaal en milieuopzicht gunstigste ontwikkelingsoplossingen te kiezen; wenst dat in deze regeling elementen worden opgenomen die voorzien in de introductie van een reeks indicatoren die een duidelijk beeld kunnen geven van de doelmatigheid van het beheer van de steun; 16. betreurt het dat uit de ontwerpconclusies van de Raad met het oog op de Top in Johannesburg geen bereidheid blijkt om verder te gaan dan het versterkte HIPC-schuldeninitiatief, ondanks het feit dat in een recente studie van de Wereldbank en het IMF de tekortkomingen van dit initiatief worden aangetoond en ondanks de toezegging van de EU in Monterrey om "te zoeken naar andere methoden om de schuldenlast te verlichten dan die welke momenteel worden gehanteerd voor de minst ontwikkelde landen"; 17. verzoekt de lidstaten van de EU het eens te worden over een onmiddellijk moratorium inzake schuldaflossing voor alle landen die tot de groep van arme landen met een zware schuldenlast en/of minst ontwikkelde landen behoren, en deze landen alle resterende bilaterale schulden kwijt te schelden; 18. is ingenomen met het voorstel, geformuleerd in het kader van de in Monterrey bereikte consensus, voor een internationale regeling voor het schuldenvraagstuk als eerste stap op weg naar een dringend noodzakelijke, eerlijke en transparante arbitrageprocedure voor landen met een schuldenlast, en verzoekt de EU met een concreet initiatief voor de Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling te komen; 19. wenst dat de criteria voor aanvaardbare schuldverlichting worden herzien om prioriteit toe te kennen aan het voldoen aan de financieringsvoorwaarde van nationale programma's voor de uitroeiing van armoede, en slechts de resterende staatsinkomsten te besteden voor schuldaflossing en het afbetalen van leningen; 20. wijst op het enorme belang van microfinanciering en kredietverschaffing aan zeer kleine en kleine bedrijven, met als specifiek doel de economische onafhankelijkheid van vrouwen te bewerkstelligen zodat zij een wezenlijke bijdrage kunnen leveren tot voedselzekerheid en de verschaffing van dagelijks benodigde goederen en diensten; 21. is voorstander van een gezamenlijke EU-vertegenwoordiging in de raad van bestuur van de internationale financiële instellingen, en dringt aan op grotere transparantie en verantwoording door parlementair toezicht op deze lichamen; 22. steunt het standpunt van de Commissie dat voor een effectieve armoedebestrijdingsstrategie een geïntegreerde benadering nodig is en dat toegang tot betaalbaar, voedzaam voedsel - waar mogelijk plaatselijk geproduceerd - en tot adequate, veilige en betaalbare drinkwatervoorzieningen en sanitaire faciliteiten van het grootste belang is; 23. uit zijn ongerustheid over het feit dat in strategieën ter bestrijding van armoede in het algemeen nauwelijks aandacht wordt besteed aan de vitale rol van natuurlijke hulpbronnen als bossen, bodem, landbouwgrond, drinkwater en mariene hulpbronnen in het dagelijkse leven van de arme plattelandsbevolking; dringt daarom aan op omvangrijke programma's voor bebossing, bodembehoud, ontwikkeling van de watervoorziening, enz. ter verbetering van de middelen van bestaan voor de arme bevolking en roept daarom op om Agenda 21 samen te voegen met de agenda voor de Sociale Top, zodat acties op het gebied van armoedebestrijding volledig worden geïntegreerd in het beleid inzake natuurlijke hulpbronnen; 24. stemt ermee in dat deze aanpak dient te gelden voor alle mondiale collectieve goederen, inclusief toegang tot gezondheidszorg, milieu, onderwijs, financiële stabiliteit en veiligheid en vrede; dringt aan op een EU-initiatief voor de Duurzaamheidstop om dit concept te verfijnen en uit te werken; 25. verwelkomt de toezegging van de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, in het kader van de voorbereiding van de Sociale Top, om het VN-protocol inzake illegale wapenproductie en –handel te ratificeren en ten uitvoer te leggen; 26. neemt nota van het mandaat dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën aan de Commissie heeft verleend om naar alternatieve bronnen voor ontwikkelingsfinanciering te zoeken en vestigt de aandacht op de noodzaak van een brede discussie, met name op multilateraal niveau, over en een diepgaander onderzoek naar de wenselijkheid en de haalbaarheid van de verschillende voorstellen voor alternatieve financieringsinstrumenten, waarvan sommige zijn geanalyseerd in mededeling COM(2002) 81 def. van de Commissie; suggereert in dit verband dat initiatieven als een mondiale heffing op fossiele brandstoffen (met de dubbele doelstelling van verlaging van CO2-uitstoot en financiering van ontwikkeling) als basis kunnen dienen voor een EU-initiatief op dit punt tijdens de Duurzaamheidstop; verzoekt de Commissie in het kader van bovengenoemde analyse de voordelen te bestuderen van de invoering in de EU van een "Give As You Earn (GAYE)" regeling, op grond waarvan elke lidstaat in hun inkomensbelastingensysteem de mogelijkheid schept voor de belastingbetaler om charitatieve instellingen vrijwillige aftrekbare bijdragen te geven, waarvan een minimumbedrag (bijvoorbeeld 10 € per belastingbetaler) in een speciaal fonds wordt gestort dat uitsluitend bestemd is voor verlichting van de armoede in de armste landen van de wereld (de zogenaamde "Sachs tax); 27. benadrukt dat vrouwen in ontwikkelingslanden een substantieel deel van de verantwoordelijkheid voor de voorziening in de basisbehoeften van hun gezin en van de lokale economie en samenleving dragen; wenst een verdubbeling van de inspanningen op het gebied van de gelijkgerechtigdheid van de vrouw, volwaardige toegang tot basisonderwijs en opleiding, bescherming van de reproductieve gezondheid, bescherming tegen individueel geweld - in de meeste gevallen binnen het gezin -, het garanderen van het seksueel zelfbeschikkingsrecht en de volwaardige deelneming van vrouwen aan alle besluitvormingsprocessen; hierbij levert het actieprogramma van de Wereldvrouwenconferentie van 1995 in Peking de algemeen erkende criteria; Beheersing van mondialisering: handel in dienst van duurzame ontwikkeling 28. is van oordeel dat het EU-beleid, met name op het gebied van liberalisering van de handel, landbouw, visserij, milieu en volksgezondheid, opnieuw moet worden bezien in het licht van het effect ervan op armoede en duurzame ontwikkeling en hun onderlinge verband; meent dat moet worden afgestapt van dit beleid in de gevallen waarin dit niet te verenigen is met armoedebestrijding en duurzaamheid, dat de handelsregels aan dit beginsel moeten worden aangepast en dat met name de druk op ontwikkelingslanden om markten open te stellen voor levensmiddelenimport vanuit de EU moet worden gestaakt indien een dergelijke liberalisering negatieve gevolgen heeft voor kleine producenten en voedselzekerheid; 29. is van mening dat handelsregels en de tenuitvoerlegging ervan de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van sociale, milieu-, gender-, onderwijs- en gezondheidsdoelstellingen zou moeten ondersteunen in plaats van tegengaan, en dat handelsbeleid ecologisch verantwoorde productie van en handel in goederen en diensten actief zou moeten bevorderen door middel van positieve stimulansen, technische ondersteuning en capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden; wijst in dit verband met nadruk op de komende onderhandelingen van de EU met de ACS-landen over de handelsvraagstukken in het kader van de Overeenkomst van Cotonou; acht het dringend noodzakelijk dat de EU de status en de autonomie van multilaterale milieuovereenkomsten nogmaals bevestigt en duidelijk maakt dat de doelstellingen, beginselen en bepalingen van multilaterale overeenkomsten niet ondergeschikt mogen worden gemaakt aan WTO-regels; 30. benadrukt 31. is verheugd over het besluit, in Göteborg goedgekeurd en tijdens de bijeenkomst van de Raad in Barcelona bekrachtigd, dat voor alle belangrijke beleidsinitiatieven een duurzaamheidseffectbeoordeling moet worden uitgevoerd, en merkt op dat hiervoor een analyse van de impact van alle handelsovereenkomsten op multilateraal, regionaal en bilateraal niveau op duurzame ontwikkeling noodzakelijk is; wenst dat een transparante en op participatie berustende duurzaamheidseffectbeoordeling verplicht wordt gesteld voor alle communautaire handelsovereenkomsten en -programma's, zodat de mogelijke invloed op sociaal vlak, op het milieu en op de economie duidelijk wordt gecalculeerd en gereguleerd; 32. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie een evaluatie op te stellen van de WTO-mechanismen die met armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling niet verenigbaar zijn en plaatselijke tewerkstelling ontmoedigen, en concrete hervormingsvoorstellen te formuleren in het kader van de lopende WTO-onderhandelingen; spreekt met name zijn bezorgdheid uit dat de druk die bij de lopende GATS-onderhandelingen op de ontwikkelingslanden wordt uitgeoefend om hun openbare diensten te liberaliseren negatieve gevolgen zal hebben voor hun binnenlandse infrastructuur; 33. is van mening dat er tijdens de voorbereidingen van de Duurzaamheidstop een discussie op gang moet worden gebracht over de activiteiten van de instellingen van Bretton Woods om ten behoeve van de minst ontwikkelde landen een nieuw model voor economische groei te bevorderen, dat gebaseerd is op gegarandeerde duurzame middelen van bestaan, onder andere door investeringen in gezondheidszorg en onderwijs, dat zorgt voor voedselzekerheid en dat bescherming biedt tegen onbeperkte concurrentie van buitenaf; 34. doet een beroep op de geïndustrialiseerde landen nieuwe en innovatieve mogelijkheden na te gaan om technologische samenwerking met en overdracht van technologie aan ontwikkelingslanden, met name minst ontwikkelde landen, te bevorderen, zodat zij de digitale kloof kunnen overbruggen en gemakkelijker de nieuwste technologie kunnen invoeren op gebieden als energie, vervoer, afvalverwerking, waterbeheer, handel, landbouw en sanitaire standaarden; meent dat dergelijke dienstensectoren universeel toegankelijk moeten zijn en onder openbaar toezicht moeten staan; roept verder de geïndustrialiseerde landen ertoe op door een verstandig gebruik van informatie- en communicatietechnologie - o.a. een versterkte toepassing van technieken die niet van leidingen afhankelijk zijn, zoals zonne-energie - een economische, ecologische, wetenschappelijke, sociale en democratische meerwaarde te realiseren en er ook in afgelegen gebieden voor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen er toegang toe krijgen; 35. verzoekt de Commissie een programma op te zetten dat specifiek is gericht op het uitroeien van armoede op het platteland en op het bevorderen van het gebruik van hernieuwbare energie in ontwikkelingslanden, door subsidiëring van technologie voor het omzetten van biomassa, hetzij rechtstreeks in elektriciteit hetzij in methanol en/of waterstof, voor gebruik in brandstofcellen; 36. is van mening dat nieuwe technologie ook dient te worden beoordeeld op haar impact op duurzame ontwikkeling; Duurzaam beheer en behoud van natuurlijke hulpbronnen 37. is van mening dat het behoud van natuurlijke hulpbronnen en de regulering van de toegang tot en het rechtvaardig gebruik van deze hulpbronnen een permanente uitdaging vormen voor de mondiale gemeenschap; onderschrijft van harte het voorstel van de Commissie om op de Duurzaamheidstop initiatieven te lanceren voor duurzaam waterbeheer, uitvoering van bosbouwwetgeving en bosbeheer, ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en duurzame en milieuvriendelijke vervoersvormen, maar betreurt het dat er tot nog toe geen specifieke, gedetailleerde voorstellen op tafel liggen; 38. verzoekt de deelnemers aan de Top van Johannesburg daarnaast specifieke initiatieven uit te werken op basis van de werkzaamheden sinds Rio, op gebieden als oceanen en zeeën (inclusief koraalriffen), kustgebieden, bergen, tropische bossen en andersoortige bossen in ontwikkelingslanden, landgebruik, het oprukken van de woestijn, biodiversiteit, afval, chemische stoffen, luchtvervuiling, bioveiligheid, mineralen en metalen; 39. juicht het toe dat de VN-Overeenkomst inzake visbestanden overeenkomstig Agenda 21 in december 2001 in werking is getreden, en dringt er bij de lidstaten die hun ratificatieprocedure nog niet hebben voltooid op aan deze vóór de Top van Johannesburg af te ronden; wenst voorts dat de EU-Raad zich schaart achter het verzoek van de "Antarctic and Southern Ocean Coalition" om een moratorium op alle visserij op antarctische ijsheek in de zuidelijke oceanen, aangezien deze momenteel desastreuze gevolgen heeft voor de belangrijkste visserij (Patagonische ijsheek) en evenmin zonder gevolgen is voor de vogelstand; 40. verzoekt de EU zich te scharen achter verzoeken van regeringen van ontwikkelingslanden met betrekking tot amendementen op artikel 27, lid 3, sub b) van de TRIPS-Overeenkomst, voorzover deze zijn gericht op handhaving en bescherming van relevante bepalingen uit hoofde van het Verdrag inzake biodiversiteit en de internationale afspraken inzake plantgenetische rijkdommen; meent dat TRIPS-amendementen tot doel moeten hebben het ondersteunen van – in plaats van afbreuk te doen aan - inspanningen die erop zijn gericht het verlenen van een octrooi op levende organismen of delen daarvan onmogelijk te maken, het recht van traditionele landbouwers om zaden te gebruiken, uit te wisselen en te bewaren, te garanderen, en voorts innovaties van inheemse en plaatselijke landbouwers te beschermen; 41. is van mening dat problemen met goedkope vlaggen dringend aandacht behoeven en dat zij met name internationaal onder de aandacht moeten worden gebracht en dringt er bij de Europese Unie op aan in concrete termen zowel het verband tussen een goedkopevlagstaat en zijn schepen als de verplichtingen van de vlagstaten te definiëren, als noodzakelijke stap ter bestrijding van ongelimiteerde bevissing; 42. beseft dat ontwikkelde landen hun gebruik van hulpbronnen en afvalproductie aanzienlijk moeten terugdringen en dringt erop aan dat er een programma en een tijdschema worden opgesteld om dit doel te bereiken; erkent daarnaast dat pas geïndustrialiseerde landen die voor dezelfde problemen staan, technologische ondersteuning nodig hebben en dat regeringen van zowel Noord als Zuid een verantwoordelijkheid hebben voor publieksvoorlichting op dit gebied; 43. is van mening dat het afsluiten van mondiale overeenkomsten over dergelijke initiatieven in Johannesburg één van de lakmoesproeven zal zijn voor het succes van de Top; 44. is het eens met de Commissie dat effectieve tenuitvoerlegging en effectief beheer van multilaterale milieuovereenkomsten (MEA's), waaronder het Protocol van Kyoto, een van de belangrijkste politieke prioriteiten voor Johannesburg is; 45. doet een beroep op de Commissie en de Raad met een initiatief te komen voor de stabilisering van exportopbrengsten in de ontwikkelingslanden, met name in sectoren die voor het milieu van belang zijn, zoals de teelt van handelsgewassen of bosbouw; 46. merkt op dat voorzichtig wordt verwezen naar de aanhoudende "aanpassing" van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid van de EU om dit in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van duurzame ontwikkeling; wenst een versnelling van dit proces en tastbare stappen in de richting van een radicale herstructurering ten gunste van regionale en plattelandsontwikkeling; is van mening dat dit proces een nieuw partnerschap voor visserijovereenkomsten met derde landen zou moeten omvatten, waarbij de sociale en milieubelangen in de regio in aanmerking worden genomen en de rechten van ontwikkelingslanden om hun eigen natuurlijke hulpbronnen te exploiteren en daarvan te profiteren worden gerespecteerd; 47. betreurt het in dit verband dat de Commissie de indiening van haar voorstellen voor hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid wederom heeft uitgesteld; 48. erkent de noodzaak van mechanismen voor het evalueren van de externe gevolgen van het EU-beleid, en dringt erop aan deze mechanismen op te nemen in de aan te leggen lijst van structurele indicatoren voor het evalueren van duurzame ontwikkeling, als onderdeel van de Voorjaarstop en de herziening van het Lissabon-proces; 49. is in beginsel verheugd over de toezegging van de EU om het Wereldmilieufonds (WMF) dit jaar met ten minste 50% aan te vullen, maar staat erop dat aanvullende taken voor dit fonds, bijvoorbeeld het Verdrag inzake persistente organische verontreinigende stoffen, landbederf, ontbossing en mogelijke woestijnvorming, alleen kunnen worden aanvaard als substantiële aanvullende middelen ter beschikking worden gesteld; 50. eist daarnaast dat het toepassingsgebied van het WMF een evenwicht moet vertonen tussen de behoeften van ontwikkelde en zich ontwikkelende landen, om te voorkomen dat de agenda wordt beheerst door thema's waarbij de geïndustrialiseerde landen belang hebben; Productie- en consumptiepatronen wijzigen 51. is verheugd over de groeiende nadruk op de noodzaak onze niet-duurzame productie- en consumptiepatronen te wijzigen, en is van mening dat hiervoor een geïntegreerde benadering op communautair en mondiaal niveau nodig is; 52. benadrukt dat één van de belangrijkste uitdagingen waarvoor wij ons gesteld zien een "doelmatigheidsrevolutie" is in de wijze waarop wij met energie en materiaal omgaan; roept daarom de Commissie op zich ervoor in te zetten dat in Johannesburg besloten wordt zich grondig te bezinnen op de structuur van economische prikkels en hierbij te streven naar een minstens viermaal zo doelmatig gebruik van energie in 2025; 53. beseft dat er een grootschalige campagne nodig is om het publiek en de media ervan bewust te maken dat dergelijke veranderingen noodzakelijk zijn; 54. merkt op dat niet alleen dergelijke voorlichtingscampagnes nodig zullen zijn, maar ook nieuwe technologische en juridische kaders; dringt er in dit verband bij de Commissie op aan zich in te zetten voor nieuwe WTO-regels die discriminatie op grond van productieprocédés en –methoden toestaan indien de door de productie aan het milieu toegebrachte schade grensoverschrijdend is, de maatregelen niet arbitrair zijn en evenredig zijn aan de aan het milieu toegebrachte schade; 55. verwacht van de Commissie dat zij vóór Johannesburg krachtigere voorstellen zal ontwikkelen over mondiale collectieve goederen, met inbegrip van financiering en de ontwikkeling van economische instrumenten en stimulansen om externe kosten terug te dringen of door te berekenen; noemt een belasting op vliegtuigbrandstof als voorbeeld van een noodzakelijke maatregel; 56. is van mening dat verdere maatregelen voor een aanzienlijk efficiënter gebruik van energie en hulpbronnen onvermijdelijk zijn; wenst dat de EU het voortouw neemt bij het onderzoeken van de haalbaarheid om in 2020 25% van haar energie uit hernieuwbare bronnen te betrekken, waarbij aandacht moet worden geschonken aan de ernstige problemen die zich voordoen bij de verwezenlijking van de doelstelling die is opgenomen in het Groenboek over energiezelfvoorziening, om in 2010 12% van het totale energieverbruik te laten leveren door hernieuwbare energiebronnen; dringt er in dit verband op aan dat het streefcijfer voor de beperking van energie-intensiteit in de economie van de EU op 2,5% per jaar wordt vastgesteld; 57. verzoekt de internationale gemeenschap op de Duurzaamheidstop voldoende geld ter beschikking te stellen en een passende infrastructuur te bieden om binnen tien jaar basisdiensten op het gebied van duurzame energie ter beschikking te stellen van 2 miljard mensen en om overeenstemming te bereiken over een internationaal initiatief op het gebied van energie-efficiency; 58. roept de EU voorts op zich in te zetten voor het creëren van institutionele, regelgevende en subsidiekaders die in de internationale financiële instellingen en agentschappen voor exportkredieten hernieuwbare energie en toegang tot energie bevorderen; 59. stemt in met het door de Commissie voorgestelde actieplan om te komen tot een gemeenschappelijke aanpak van de "milieu- en exportkredieten", en benadrukt dat deze actie moet leiden tot algemeen bindende milieu- en sociale richtsnoeren voor agentschappen voor exportkredieten en de Europese Investeringsbank, met inbegrip van gemeenschappelijke maatregelen ter vergroting van de transparantie van hun besluitvormingsprocedures; verwacht derhalve van de Raad om de geplande kapitaaluitbreiding van de EIB afhankelijk te stellen van goedkeuring van zulke richtsnoeren; Beter bestuur op alle niveaus 60. gelooft dat behoorlijk bestuur, met inbegrip van eerbiediging van de mensenrechten, de rechtstaat, de democratie, transparantie en de bestrijding van corruptie deel uitmaakt van de noodzakelijke grondslag voor duurzame ontwikkeling in alle landen; is van oordeel dat internationale besluitvormende lichamen, met name de G7/8, de internationale financiële instellingen van Bretton Woods, de EIB en regionale ontwikkelingsbanken, de WTO en haar geschillenprocedures het goede voorbeeld moeten geven en inclusieve, transparante en verantwoorde besluitvormingsprocedures moeten aannemen; 61. steunt de wens van de Commissie om een beter internationaal milieubeheer tot sleutelfactor te maken in het proces van Johannesburg, daarbij voortbouwend op de bestaande VN-structuren, met name UNEP, en dringt aan op betere samenwerking en beter hulpbronnenbeheer tussen de verschillende MEA-secretariaten en op effectievere tenuitvoerlegging en handhaving van MEA's; herinnert in dit verband de Raad en de Commissie aan de noodzaak van een betere coördinatie van het externe optreden van de lidstaten van de EU en de Commissie, met name in het kader van multilaterale organisaties, en wenst dat alle mogelijkheden van een gezamenlijke milieudiplomatie worden benut; 62. betreurt het dat in de mededeling van de Commissie weinig aandacht wordt besteed aan de noodzakelijke bijdragen van plaatselijke en regionale autoriteiten tot duurzame ontwikkeling, ondanks dat plaatselijk bestuur in Agenda 21 aangemerkt wordt als een van de sleutelpartners op dit punt; blijft erbij dat gecoördineerde inspanningen op plaatselijk en regionaal niveau een vitaal element zullen zijn bij de tenuitvoerlegging van de resultaten van Johannesburg; 63. is het ermee eens dat wereldwijd de capaciteit om de naleving van de essentiële arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) af te dwingen, vergroot moet worden, en wenst de IAO aan te moedigen een actievere rol te spelen in sociaal bestuur en sociaal beleid; 64. dringt erop aan dat er in 2004 een wettelijk kader voor economische, sociale en milieuverantwoordelijkheid van particuliere ondernemingen in de EU wordt vastgesteld, dat particuliere ondernemers verplicht zich te houden aan de essentiële arbeids- en milieunormen die in nationale en internationale regelgeving zijn vastgesteld, met inbegrip van maatregelen op het gebied van recht op informatie, mensenrechten, aansprakelijkheid en volledige openbaarheid van financiële transacties met nationale regeringen; wenst als eerste stap een richtlijn inzake verplichte verslaglegging over sociale en milieuprestaties in alle landen waar zij opereren; doet op mondiaal niveau een beroep op de Duurzaamheidstop om de bestaande richtsnoeren voor multinationale ondernemingen aan te scherpen en uiteindelijk een juridisch bindend instrument aan te nemen ter ondersteuning van de economische, sociale en milieuverantwoordelijkheid van bedrijven, met inbegrip van maatregelen inzake het recht van aandeelhouders op informatie, onafhankelijk toezicht, de mensenrechten, aansprakelijkheid en volledige openbaarmaking van financiële transacties met nationale regeringen; is van mening dat alle MEA's bepalingen over het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en controlemechanismen voor investeringen zouden moeten bevatten; o o o 65. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en aan de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement , – gelet op de Wereldvoedseltop van de Verenigde Naties, die van 10 t/m 13 juni 2002 in Rome (Italië) zal plaatsvinden, – gelet op artikel 25 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, – gelet op de artikelen 24 en 27 van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, – gelet op de bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders van de EU op 21 en 22 juni 2002 in Sevilla (Spanje), – gelet op de G8-top die van 26 t/m 28 juni 2002 in Kananaskis (Canada) zal plaatsvinden en die met name zal gaan over de samenwerking van de G8 met Afrika, – gelet op de VN-Wereldtop over duurzame ontwikkeling, die van 24 augustus t/m 4 september 2002 in Johannesburg (Zuid-Afrika) zal plaatsvinden, – onder verwijzing naar de conclusies van de 185 landen die aan de Wereldvoedseltop in 1996 in Rome hebben deelgenomen, die onder meer de toezegging inhielden het aantal ondervoede mensen tegen 2015 te halveren, – onder verwijzing naar zijn standpunt van 4 mei 2000 over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de sluiting namens de Europese Gemeenschap van het Voedselhulpverdrag van 1999 (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 maart 2001 over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap (2) , en naar eerdere resoluties over vermindering van de schuldenlast van ontwikkelingslanden en de coherentie van EU-beleidsmaatregelen, en met name naar zijn resoluties van 7 februari 2002 (3) en 25 april 2002 (4) over de Conferentie van Monterrey, – gezien de landbouwakkoorden van Marrakech, de heropening van de landbouwonderhandelingen sinds 1 januari 2000 en de op de 4de ministerconferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in Doha aangenomen ministeriële verklaring, – onder verwijzing naar de verklaring van de Raad Ontwikkelingssamenwerking van 8 november 2001 over de voorbereiding van de VN-Conferentie over financiering van ontwikkeling, waarin "het grote belang" bevestigd wordt "dat de Europese Unie hecht aan het welslagen van de Internationale Conferentie over de financiering van ontwikkeling alsmede van de Wereldtop over duurzame ontwikkeling (Johannesburg, september 2002)", – onder verwijzing naar de conclusies van de VN-Conferentie over financiering van ontwikkeling, die van 18 t/m 22 maart 2002 in Monterrey (Mexico) plaatsvond, – onder verwijzing naar de OESO-documenten over de rol van ontwikkelingssamenwerking op de drempel van de 21e eeuw, de VN-Millenniumverklaring, het G8-verslag over terugdringing van armoede en economische ontwikkeling, en de resoluties van de Politicians' and Governors' Jubilee Assembly , – gezien de resolutie van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU over voedselzekerheid, aangenomen op 1 november 2001, A. overwegende dat elk individu recht heeft op toegang tot gezond en voedzaam voedsel en een grondrecht heeft op vrijwaring voor honger, B. overwegende dat water en biodiversiteit als onvervreemdbare openbare goederen moeten worden beschouwd, C. overwegende dat de "strategieën voor voedselzekerheid en duurzame plattelandsontwikkeling" een van de zes prioriteiten van het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie vormen en door alle internationale economische en financiële instellingen moeten worden bevorderd, D. overwegende dat honger en ondervoeding niet het resultaat zijn van een bruto-tekort aan levensmiddelen op mondiaal niveau, maar vooral worden veroorzaakt door slechte distributie- en aanvoersystemen, E. overwegende dat op de Wereldvoedseltop van Rome in 1996 het jaar 2015 werd vastgesteld als datum waarop het aantal mensen dat in de wereld honger lijdt - naar schatting momenteel 815 miljoen mensen - tot de helft teruggebracht moet zijn, F. overwegende dat de Wereldvoedseltop in juni 2002 een van de drie belangrijkste conferenties in het kader van de Verenigde Naties is, die gericht zijn op de uitroeiing van armoede en honger, waarbij de VN-Conferentie over financiering van ontwikkeling in Monterrey van maart 2002 de grondslag legde voor extra middelen, terwijl de VN-Wereldtop over duurzame ontwikkeling in Johannesburg in september 2002 gericht zal zijn op de noodzakelijke integratie van duurzame ontwikkeling en milieubeleid, G. overwegende dat toegang tot voedsel, water en grotere duurzame landbouwproductie hoognodig is omdat volgens schattingen van diverse internationale agentschappen H. overwegende dat op de Wereldvoedseltop in 1996 vier prioriteiten voor te nemen maatregelen zijn geformuleerd, te weten J. overwegende dat op de Wereldvoedseltop in 2002 de nadruk zal worden gelegd op de noodzaak van een wereldwijd partnerschap op het gebied van watervoorziening en van aanvullende bijdragen aan het Trust Fund for Food Security and Food Safety om het oorspronkelijke streefbedrag van 500 miljoen US $ te halen, K. overwegende dat de Commissie zich op de Wereldvoedseltop dient vast te leggen op een samenhangende strategie van de Europese Unie voor haar landbouw-, visserij-, ontwikkelings- en handelsbeleid in het kader van de Wereldhandelsorganisatie, L. overwegende dat de op de Wereldvoedseltop voor te stellen Internationale Alliantie tegen honger en armoede een herziening zal vergen van het ontwikkelingsbeleid van de EU dat gefinancierd wordt met behulp van twee verschillende instrumenten (het Europees Ontwikkelingsfonds en de EU-begroting), zulks om een betere coördinatie op het gebied van beleidsbepaling, parlementaire controle en tenuitvoerlegging tussen Commissie, Parlement en de lidstaten en andere internationale organisaties te bewerkstelligen, M. overwegende dat de ontwikkelingslanden op het gebied van de landbouwtechnieken een vrije keuze moeten hebben, 1. is van oordeel dat de in Monterrey genomen besluiten zouden moeten leiden tot hernieuwde inspanningen van alle landen die aan de Wereldvoedseltop in Rome deelnemen; doet op al deze landen een beroep om de door de staatshoofden in 1996 gedane toezeggingen opnieuw te bevestigen en haast te maken met de maatregelen om het geformuleerde doel, namelijk halvering van de hongerlijdende bevolking tegen 2015, te bereiken; 2. bevestigt andermaal zijn inzet voor uitroeiing van armoede, duurzame ontwikkeling en verwezenlijking van de ontwikkelingsdoelstellingen die op de Millenniumtop en de VN-conferenties zijn geformuleerd; wijst er echter op dat uit recente gegevens blijkt dat het aantal ondervoede mensen gemiddeld slechts met zes miljoen per jaar daalt, een cijfer dat ver onder de 22 miljoen per jaar ligt die nodig zijn om het streefcijfer van de Wereldvoedseltop te halen; 3. dringt er bij de Europese Raad en de Commissie op aan erop toe te zien dat de besluiten die zijn genomen op de VN-Conferentie over financiering van ontwikkeling, de Wereldvoedseltop en de Wereldtop over duurzame ontwikkeling consistent zijn en tot een onderling afgestemde internationale actie leiden ter uitroeiing van honger, armoede en ziekten; 4. wijst erop dat honger zowel de oorzaak als het gevolg van grote armoede is zodat maatregelen nodig zijn ter bevordering van de ontwikkeling van plaatselijke markten om de toegang tot adequaat en veilig voedsel en water te waarborgen en de aandacht te richten op de noodzakelijke verbetering van de landbouwproductie in de ontwikkelingslanden door bij voorrang gebruik te maken van de plaatselijke werkwijzen met de nodige aanpassingen, en de verwerking van voedingsproducten ter plaatse te laten gebeuren; 5. waarschuwt ervoor dat, als honger niet wordt uitgeroeid, de wereldwijde kosten in verband met conflicten, zich steeds opnieuw voordoende rampen, internationale misdaad, drugshandel, economische stagnatie, clandestiene migratie en voortijdig overlijden enorm zullen zijn; 6. betreurt de gevallen waarin de regeringen van landen met een onzekere voedselsituatie voorrang hebben gegeven aan militaire uitgaven boven de acute behoefte aan voeding van hun bevolking; 7. verzoekt de Raad, de Commissie en de EU-lidstaten bij te dragen tot de financiering van het Trust Fund for Food Security and Food Safety en de nodige institutionele hervormingsmaatregelen te nemen om nauwere samenwerking tussen internationale en bilaterale donors mogelijk te maken zodat ontwikkelingshulp op doeltreffende wijze wordt verleend; 8. onderstreept opnieuw dat voedselhulp beperkt moet blijven tot noodsituaties en uitsluitend in de vorm van een schenking mag worden verleend, waarbij aankopen ter plaatse voorrang moeten hebben, het beginsel van evenwichtige voeding moet worden nageleefd en de plaatselijke voedingsgewoonten moeten worden gerespecteerd, en tevens moet worden voorzien in maatregelen om de voedselhulp te kunnen staken en voorrang te kunnen geven aan het herstel van de productiecapaciteiten van de getroffen gebieden; 9. verzoekt de Raad, de Commissie en de EU-lidstaten de twee voorbereidende documenten voor de Wereldvoedseltop te steunen, namelijk "Fostering the political will to fight hunger" en "Mobilising resources to fight hunger" , die gaan over 10. herhaalt zijn standpunt dat de WTO-ronde zich dient te richten op noodzakelijke ontwikkeling, met inbegrip van voedselveiligheid, en dat dit aanpassingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid van de EU impliceert en rekening moet houden met deze doelstellingen; 11. dringt erop aan dat internationale visserijovereenkomsten met een commercieel karakter alleen mogen worden ondertekend wanneer zij gericht zijn op bevoorrading van de interne markt en verenigbaar zijn met de voedselveiligheid van de plaatselijke bevolkingen, alsmede met de duurzame ontwikkeling van de visserijsector van de betrokken ontwikkelingslanden; 12. verzoekt de Raad in te stemmen met de opneming van het Europees Ontwikkelingsfonds in de EU-begroting om zo tot een transparant, allesomvattend financieel kader voor EU-ontwikkelingshulp te komen en verzoekt het fungerend Voorzitterschap van de Raad een concreet voorstel in te dienen in het kader van de Wereldtopconferentie over sociale ontwikkeling en in het kader van de procedures van de Conventie; 13. doet een beroep op de industrielanden de mogelijkheden na te gaan om nieuwe en innovatieve wegen te bewandelen om de samenwerking en technologietransfer op het gebied van landbouw, waterbeheer en afvalbeheer te bevorderen, waarbij de ontwikkelingslanden vrij dienen te zijn in hun keuze wat betreft de nieuwe technologieën die zij wensen toe te passen; 14. dringt erop aan dat bestrijdingsmiddelen die in Europa verboden zijn niet langer uitgevoerd mogen worden naar ontwikkelingslanden; 15. ondersteunt de noodzaak microfinanciering en kredietverlening tegen een lage rentevoet te stimuleren ter bevordering van de economische ontwikkeling van het platteland ten behoeve van boeren, plaatselijke visserij en viskwekerijen, alsmede van de plaatselijke voedselverwerkingsfaciliteiten in ontwikkelingslanden en wenst dat de ambachtelijke visserij en de plaatselijke aquacultuur worden bevorderd en gerespecteerd; 16. is van oordeel dat de FAO een actieve rol moet spelen bij het bevorderen en toepassen van internationale juridische instrumenten, die onontbeerlijk zijn voor het beheer van en de controle op de exploitatie van de gedeelde bestanden; 17. verzoekt de WTO-leden de Trips-overeenkomsten die een verbod op octrooiering van levend weefsel behelzen te verduidelijken en de vrije toegang van plaatselijke bevolkingen op hun genetisch materiaal te waarborgen; 18. is van mening dat handelsbelemmeringen, subsidies en andere de handel ontwrichtende maatregelen, met name in sectoren waar de export voor de ontwikkelingslanden van speciaal belang is, zoals de landbouwsector, bestudeerd moeten worden met het oog op afschaffing ervan; doet een beroep op de EU haar industriepartners te verzoeken hun markten open te stellen voor producten uit de 49 minst ontwikkelde landen; 19. neemt kennis van het besluit van de Europese Unie "Everything but Arms" alle producten uit de minst ontwikkelde landen, met uitzondering van wapens en munitie, onbeperkt toe te laten tot de EG-markten; doet in dit verband een beroep op de overige geïndustrialiseerde lidstaten van de FAO dit voorbeeld van de EU te volgen; 20. is van oordeel dat de voedselveiligheidsnormen van de Europese Unie steeds meer een handelsbelemmering voor de ontwikkelingslanden vormen, en verzoekt de EU in te stemmen met redelijke ontheffingen op dit gebied en de betrokken landen financieel te steunen om aan de EU-criteria te kunnen voldoen; 21. verzoekt de staten die deelnemen aan de Top van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) een internationale gedragscode in overweging te nemen inzake het recht op adequate voeding; 22. wijst erop dat bij besluiten over zaken als landhervorming de beginselen van de rechtsstaat, democratie en behoorlijk bestuur moeten worden toegepast; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en kandidaat-landen, de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, de secretarissen-generaal van de Verenigde Naties, de Afrikaanse Unie, de Commonwealth, de OESO en de Interparlementaire Unie, de voorzitters van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, de Economische en Sociale Raad van de Verenigde Naties, de Europese Investeringsbank, de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fond, alsmede aan de directeuren-generaal van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO), het Wereldvoedselprograma (WFP) en het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP). Het Europees Parlement, - gezien de partnerschapsovereenkomst ACS-EU, die op 23 juni 2000 is ondertekend in Cotonou (Benin), - gelet op het nieuwe Afrikaanse initiatief, ondertekend in Lusaka (Zambia), tijdens de OAE-top in juli 2001, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 7 februari 2002 over de verkiezingen in Madagaskar (1) , - onder verwijzing naar de resolutie van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU van 21 maart 2002 over de verkiezingen in Madagaskar, - gelet op de verklaringen die het voorzitterschap van de EU over Madagaskar heeft afgelegd op 27 februari (6567/1/2002), 17 april (8052/1/02), 22 april (8223/02) en 8 mei 2002 (8769/02), - gelet op de verklaring van 28 januari 2002 van de voorzitter van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over de verkiezingen in Madagaskar (SC/7281), - gelet op de verklaring van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties over Madagaskar van 19 april 2002 (SG/SM/8202), - gelet op de overeenkomst die op 18 april 2002 in Dakar (Senegal) is ondertekend door de beide presidentskandidaten van Madagaskar, A. overwegende dat de doelstellingen en beginselen van de Partnerschapsovereenkomst van Cotonou tussen de vijftien lidstaten van de EU en de 77 landen uit Afrika, het Caribisch Gebied en de Stille Oceaan (ACS) o.a. beogen bij te dragen tot vrede en veiligheid en een stabiel democratisch politiek klimaat te bevorderen , B. overwegende dat het voorzitterschap van de EU ervan overtuigd is dat de overeenkomst van Dakar het passende kader is en blijft voor het vinden van een oplossing voor de steeds ernstiger wordende crisis in Madagaskar, C. overwegende dat de spanningen in Madagaskar toenemen: de hoofdstad Antananarivo is afgesloten nadat er zes bruggen zijn vernield; vier van de zes provinciegouverneurs steunen de afgetreden president Didier Ratsiraka; meer dan 60 mensen zijn bij politiek geweld omgekomen; er zijn berichten over nog veel meer dodelijke slachtoffers als gevolg van het tekort aan geneesmiddelen; en de economie van Madagaskar is verlamd nu er meer dan 30 textielfabrieken dicht zijn en 65.000 arbeiders op straat staan, D. ernstig verontrust over de verslechtering van de toestand in Madagaskar ondanks de op 18 april 2002 in Dakar onder auspiciën van de OAE en de VN gesloten overeenkomst tussen de heren Ratsiraka en Ravalomanana, E. overwegende dat deze overeenkomst beantwoordt aan de gestelde doelen: interne vrede, eerbiediging van de democratische beginselen en een politieke oplossing van de crisis, F. overwegende dat de twee hoofdrolspelers zich niet aan de overeenkomst van Dakar hebben gehouden, G. overwegende dat de gouverneurs van vier van de zes provincies van Madagaskar de heer Ratsiraka steunen en hebben gedreigd de onafhankelijkheid uit te roepen, H. gelet op de dreigende scheuring van het land waardoor de nationale eenheid in gevaar komt, I. gelet op de economische en humanitaire ramp die van de huidige toestand een gevolg is, J. overwegende dat de bijeenroeping van twee concurrerende nationale vergaderingen, samengesteld uit een ongeveer gelijk aantal parlementariërs, dreigt uit te lopen op een tweedeling van het land, K. overwegende dat in de overeenkomst van Dakar wordt gesproken van een telling der stemmen in aanwezigheid van beide partijen, L. overwegende dat in het kader van de Partnerschapsovereenkomst van Cotonou de Commissie en de Raad op grond van artikel 8 stappen kunnen nemen om een brede evenwichtige en diepgaande politieke dialoog aan te gaan die tot verbintenissen van beide zijden leidt, en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties kunnen stimuleren om de aandacht te richten op de toenemende ellende in Madagaskar, M. overwegende dat alleen een politiek akkoord tussen de partijen het mogelijk kan maken om uit deze crisis te geraken, 1. is verheugd over het streven van de Afrikaanse Unie en steunt de pogingen van de Senegalese president Abdoulaye Wade om te voorkomen dat Madagaskar wordt opgesplitst en doet een beroep op Didier Ratsiraka en Marc Ravalomanana om de belangen van de 16 miljoen inwoners van Madagaskar voorop te stellen en terug te keren naar de onderhandelingstafel; 2. veroordeelt alle politieke geweld en sabotage in Madagaskar en eist een onmiddellijk opheffen van alle wegversperringen, zodat hulp kan worden geboden aan de behoeftigen; 3. spoort beide partijen aan om de overeenkomst van Dakar van 18 april 2002 integraal toe te passen met eerbiediging van het huidige staatsrecht van Madagaskar en blijft ervan overtuigd dat alleen een overeenkomst tussen de partijen en een nationale verzoening ertoe kan leiden dat de huidige crisis wordt opgelost en de integriteit en eenheid van het land bewaard blijven; 4. verzoekt de EU politieke en technische steun te verlenen voor de implementatie van de overeenkomst en behulpzaam te zijn bij het organiseren van verkiezingen; 5. verzoekt de Europese Unie en de Verenigde Naties om samen met de Afrikaanse Unie een snelle oplossing tot stand te brengen van de crisis waar Madagaskar in verkeert, en verzoekt de Commissie om onmiddellijke humanitaire hulp te bieden bij de wederopbouw nu de toestand waarin de bevolking van de hoofdstad Antananarivo verkeert, steeds nijpender wordt; 6. waarschuwt dat het toenemend dodental, het klimaat van onrust en de toegenomen politieke spanningen niet bevorderlijk zijn voor een stabiel en democratisch politiek klimaat; roept de partijgangers van beide kandidaten op om zich te onthouden van geweld en constateert dat de situatie in Madagaskar inmiddels economische gevolgen heeft voor andere Zuidelijk-Afrikaanse economieën zoals Mauritius; 7. bepleit terug te keren tot omstandigheden die bevorderlijk zijn voor een onmiddellijke hervatting van economische en maatschappelijke activiteiten en bevestigt zijn bereidheid om door te gaan met de hulp- en samenwerkingsprogramma's op het eiland; 8. verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten ervoor te zorgen dat men zich houdt aan de overeenkomst van Dakar en dat het proces van de politieke dialoog overeenkomstig artikel 8 van de Partnerschapsovereenkomst van Cotonou op gang wordt gebracht om een opdeling van Madagaskar te voorkomen; 9. dringt er bij het Spaanse voorzitterschap van de EU op aan om een officiële trojka te sturen die besprekingen moet houden met alle partijen en met de buurlanden van Madagaskar in Zuidelijk Afrika en dringt er bij de lidstaten van de EU op aan om de noodsituatie van Madagaskar aan te kaarten in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties; 10. verzoekt alle staten noch een opdeling van het land noch een regering die zich niet houdt aan de overeenkomst van Dakar, te erkennen; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie toen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaatlanden, het parlement van Madagaskar, de secretarissen-generaal van de Verenigde Naties, de Afrikaanse Unie en de OESO, de co-voorzitters van Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, de voorzitters van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, het Economisch en Sociaal Comité van de Verenigde Naties, de presidenten van de Europese Investeringsbank en de Wereldbank, de voorzitter van het Internationaal Monetair Fonds en de directeur-generaal van het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) en het Wereldvoedelprogramma (WFP). Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de Molukken, Atjeh en de provincie Papoea in Indonesië, Algemeen A. overwegende dat de Indonesische autoriteiten terecht belang hechten aan de territoriale integriteit van het land, maar beklemtonend dat de enige manier voor de regering om de territoriale integriteit van Indonesië op duurzame wijze te bewaren erin bestaat een echte dialoog met de provincies aan te gaan om de oorzaken van het separatisme aan de wortel aan te pakken, en de nadruk leggend op het belang van een interetnische, interreligieuze en interregionale dialoog en daadwerkelijke decentralisatie, B. overwegende dat het de taak van de staat is om de veiligheid van zijn onderdanen te verzekeren ongeacht hun etnische afkomst of geloofsovertuiging, Molukken C. overwegende dat zeventig islamitische en christelijke vertegenwoordigers van de Molukken op 12 februari 2002 de Malino II-vredesverklaring hebben ondertekend, waarin zij zich ertoe verbinden voortaan af te zien van geweld, D. overwegende dat het EU-voorzitterschap dit akkoord heeft toegejuicht, alsook de bemiddelingspogingen van de Indonesische regering die tot deze vredesverklaring hebben geleid, en de Indonesische regering heeft opgeroepen alle nodige maatregelen te treffen tegen pogingen van buitenaf om het vredesproces te dwarsbomen, E. overwegende dat opnieuw christenen zijn vermoord in de weken die volgden op de ondertekening van de vredesverklaring, met name op 3 en 28 april 2002, F. overwegende dat het beloofde onafhankelijke nationale onderzoeksteam nog niet is samengesteld, hoewel vice-president Hamrah Haz had toegezegd ervoor te zorgen dat dit spoedig zou gebeuren, G. overwegende dat Ja'far Umar Thalib, de leider van Laskar Jihad op de Molukken, naar verluidt tijdens een massabijeenkomst met ongeveer 20.000 moslims op vrijdag 26 april 2002 heeft opgeroepen de vredesverklaring te negeren en een burgeroorlog op de eilanden te ontketenen en in een felle verklaring heeft gezegd dat de moslims alle christenen op Ambon zullen vernietigen, H. overwegende dat verscheidene religieuze leiders, onder wie de katholieke bisschop van Ambon, monseigneur Mandagi, en de moderator van de synode van de Molukse protestantse kerk, d. Hendriks, op 29 april 2002 een brief naar VN-secretaris-generaal Kofi Annan hebben gezonden waarin zij de VN vragen de Indonesische regering te helpen verder bloedvergieten te voorkomen, I. overwegende dat sinds het begin van het sektarisch geweld op de Molukken in 1999 meer dan 5000 doden in deze provincie zijn gevallen en dat infiltratie van Laskar Jihad in de aangrenzende provincies Papoea en Sulawesi zou betekenen dat het conflict overslaat naar andere provincies met een grote niet-moslimbevolking, J. overwegende dat de politie Ja'far Umar Thalib, de leider van Laskar Jihad, op 4 mei 2002 op de luchthaven van Surabaya heeft gearresteerd, Atjeh en Papoea K. overwegende dat het geweld in de provincie Atjeh aanhoudt, nadat de Indonesische regering en de separatisten in maart opnieuw, maar tevergeefs gesprekken hebben gevoerd in een poging om een vreedzame oplossing te vinden voor het conflict, L. overwegende dat de gevechten in Atjeh sinds het begin van het jaar in intensiteit zijn toegenomen en ten minste 300 mensen zijn omgekomen, M. overwegende dat de Indonesische regering en de separatistische beweging voor een vrij Atjeh op 10 mei 2002 zijn overeengekomen onderhandelingen te beginnen om een einde aan de vijandelijkheden te maken en een proces te starten dat tot democratisch verkozen leiders voor Atjeh moet leiden, N. overwegende dat de nationale enquêtecommissie heeft beweerd dat een zestal leden van de speciale strijdkrachten betrokken zijn bij de moord op Papoea-leider Theys Hiyo Eluay zonder het motief voor de moord of de namen van de opdrachtgevers te onthullen, Algemeen 1. spreekt zijn grote bezorgdheid uit over het vreselijke geweld op de Molukken en de voortdurende conflicten in Atjeh en de provincie Papoea en betuigt zijn medeleven met alle slachtoffers van deze gewelddadige conflicten; 2. betreurt dat de VN-Commissie voor de mensenrechten de verslechtering van de situatie niet heeft onderkend; Molukken 3. roept alle betrokkenen ertoe op zich in te zetten om de vredesverklaring van 12 februari 2002 ten uitvoer te leggen; 4. ziet in de arrestatie van Ja'far Umar Thalib, de leider van Laskar Jihad, een teken dat het de Indonesische autoriteiten ernst is om het vredesproces in dit gebied te steunen en terroristische groeperingen aan te pakken en wenst dat hij voor de rechter wordt gebracht; 5. betreurt dat de Indonesische autoriteiten in het verleden minder actie hebben ondernomen zodra de internationale druk afnam en spoort de huidige Indonesische regering er daarom toe aan erop toe te zien dat strijdkrachten, veiligheidstroepen en politie de burgerbevolking beschermen tegen aanvallen door terroristische groeperingen, zoals Laskar Jihad, en zich onthouden van geweld tegen de burgerbevolking; 6. is voorts verheugd over het optreden van de Indonesische regering om de leden van Laskar Jihad te dwingen de Molukken onmiddellijk te verlaten en verzoekt haar ervoor te zorgen dat Laskar Jihad ook andere gebieden, zoals de provincie Papoea, verlaat; 7. is ingenomen met de recente diplomatieke stappen van de internationale gemeenschap, onder meer van het Spaanse EU-voorzitterschap, en wenst dat de EU-ambassadeurs in Jakarta de betrokken gebieden zo spoedig mogelijk opnieuw kunnen bezoeken; 8. verzoekt de Commissie en de Raad samen met de VN en de Indonesische regering een programma voor te stellen om de maatschappij opnieuw op te bouwen met inachtneming van het etnische en religieuze evenwicht op de Molukken; Atjeh en Papoea 9. dringt er bij de Indonesische regering op aan een vreedzame oplossing voor de situatie in Atjeh en de provincie Papoea te bewerkstelligen, de gevaar lopende bevolking te beschermen en de bijzondere VN-rapporteurs voor martelingen en standrechtelijke executies toestemming te geven om zich naar Atjeh en de provincie Papoea te begeven; 10. verzoekt de Indonesische regering een geloofwaardig, wettelijk en onafhankelijk enquêteteam van internationale deskundigen inzake mensenrechten samen te stellen, een onderzoek in te stellen naar de betrokkenheid van staatsorganen bij de moord op Papoea-leider en stamhoofd Theys Hiyo Eluay en de daders voor de rechter te brengen; o o o 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regering en het parlement van Indonesië en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over India, – onder verwijzing naar de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken van 15 april 2002, A. geschokt door het recente sektarisch geweld in de Indiase staat Gujarat waarbij naar verluidt meer dan 900 mensen om het leven zijn gekomen, B. zich ervan bewust dat vele duizenden mensen in opvangkampen verblijven en niet naar hun huizen kunnen terugkeren, C. vaststellend dat de meeste slachtoffers moslims zijn en dat de escalatie van geweld een rechtstreeks gevolg was van represaillemaatregelen tegen moslims naar aanleiding van het feit dat in februari 2002 58 hindoes in een trein levend zijn verbrand, D. overwegende dat uit vele onafhankelijke onderzoeken van mensenrechtenorganisaties blijkt dat overheidsambtenaren en de politie in Gujarat betrokken waren bij de rellen, E. overwegende dat de Indiase regering heeft aangekondigd dat een hulppakket ter waarde van circa 35 miljoen euro beschikbaar zal worden gesteld voor de slachtoffers van dit geweld en hun families, F. erop wijzend dat artikel 25 van de grondwet van de Indiase Unie vrijheid van godsdienst waarborgt en dat de opeenvolgende Indiase regeringen zich ertoe hebben verplicht de rechten van etnische en religieuze minderheden te waarborgen, G. ingenomen met het feit dat de incidenten in Gujarat door de politieke leiders van het land zijn veroordeeld en erop wijzend dat de regerings- en oppositiepartijen in het Indiase parlement een open discussie over deze kwesties hebben gevoerd en opgeroepen hebben de harmonie tussen de gemeenschappen in Gujarat te herstellen, H. erop wijzend dat de rellen in de staat Gujarat niet zijn overgeslagen naar andere delen van de Unie, waaruit de kracht van de op democratie en tolerantie gebaseerde samenleving in India blijkt, 1. veroordeelt met alle kracht elke vorm van sektarisch geweld in India, naar aanleiding van de aanslag door moslimextremisten op de trein in Ghodra op 27 februari 2002, waarbij 58 hindoeïstische pelgrims zijn verbrand, alsook de daaropvolgende ongenuanceerde represaillemaatregelen tegen moslims; 2. betuigt zijn medeleven aan de nabestaanden in beide religieuze gemeenschappen; 3. verzoekt de regering van India en de regering van de deelstaat Gujarat het onderzoek naar alle moorden in Gujarat doeltreffend, onafhankelijk en onpartijdig voort te zetten en de verantwoordelijken voor het gerecht te brengen, ongeacht hun positie, godsdienst, identiteit of politieke overtuiging; 4. verzoekt de Raad en de Commissie samen met de Indiase regering mogelijkheden te onderzoeken om de samenleving in Gujarat te steunen en de bestaande hulpprogramma's uit te breiden om de humanitaire noden van mensen die ontheemd of berooid zijn door het geweld tussen de gemeenschappen te verlichten; 5. verzoekt de Indiase regering de fysieke en psychische noden van de veelal ernstig getraumatiseerde personen die in hun eigen land werden verdreven te verlichten en verzoekt de Commissie het streven van de Indiase regering te steunen en alle ontheemden zo spoedig mogelijk te helpen; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de regering en het parlement van India en de regering en het parlement van Gujarat. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties van 14 maart 2002 (1) , 13 december 2001 (2) , 6 september 2001 (3) , 15 maart 2001 (4) , 6 juli 2000 (5) , 18 mei 2000 (6) en 13 april 2000 (7) over de situatie in Zimbabwe, – gezien de uitslag van de presidentsverkiezingen in Zimbabwe op 9-11 maart 2002, – gezien het besluit van het Gemenebest van 19 maart 2002 om Zimbabwe voor één jaar te schorsen als lid, – gezien de resolutie van de Gemengde Parlementaire Commissie EU-ACS in Kaapstad van 21 maart 2002 over de situatie in Zimbabwe, – gezien het besluit van de Raad Algemene Zaken van de EU van 28 januari 2002 om het overleg met Zimbabwe in Cotonou te beëindigen en gezien zijn besluit van 18 februari 2002 om een pakket gerichte maatregelen vast te stellen, – gezien de conclusies van de Europese Raad van Barcelona van 15 en 16 maart 2002, A. overwegende dat de internationale gemeenschap, hoewel haar aandacht door een groot aantal crises wordt opgeëist, de blik niet van Zimbabwe mag afwenden omdat de rampzalige situatie daar dan nog verder achteruit zou gaan, met moord, geweld, intimidatie en nu ook hongersnood als onderdeel van het dagelijkse leven in dit zwaar op de proef gestelde land, B. overwegende dat er bij de presidentsverkiezingen duidelijk onregelmatigheden hebben plaatsgevonden, aangezien sprake is geweest van een groot aantal ernstige gevallen van verkiezingsfraude die duidelijk bewezen zijn, C. overwegende dat de omvang van de humanitaire ramp, een crisis die volgens vooraanstaande vertegenwoordigers van het Wereldvoedselprogramma door het mislukte beleid van het Mugabe-regime is verergerd, een steeds groter deel van de bevolking van Zimbabwe treft, aangezien naar schatting 7,8 miljoen van de in totaal 13 miljoen inwoners van het land nu dringend voedselhulp nodig hebben, en dat de voedseltekorten in Malawi en Zambia hierdoor verder toenemen, D. overwegende dat van de eerder dit jaar door het Wereldvoedselprogramma geschonken totale hoeveelheid voedsel voor de 750.000 mensen die in de zwaarst getroffen plattelandsgebieden van Zimbabwe met de hongerdood worden bedreigd, slechts een derde daadwerkelijk op zijn bestemming is aangekomen, E. overwegende dat de regering haar politieke tegenstanders en de media blijft intimideren en onderdrukken met uitermate twijfelachtige beschuldigingen van verraad tegen MDC-leider Morgan Tsvangirai en MDC-secretaris-generaal Welshman Ncube, en de arrestatie van een groot aantal journalisten, F. overwegende dat het politieke geweld sinds de verkiezingen is toegenomen, inclusief de moord op minstens een twaalftal oppositieleiders, meest recentelijk Jenus Ngamira en Tiperson Madhobha, alsook andere wraakacties die zijn uitgevoerd door ZANU-PF-aanhangers in gebieden waar de politieke oppositie bij de presidentsverkiezingen veel steun heeft gekregen, G. overwegende dat het plan van Zuid-Afrika en Nigeria voor het heropenen van de onderhandelingen tussen vertegenwoordigers van ZANU-PF en MDC in Harare op 13 mei 2002 door de regering van Zimbabwe is geblokkeerd, H. overwegende dat beperkende wetten, waaronder de Public Order and Security Act en de Access to Information and Privacy Act, nu worden gebruikt voor het vervolgen van politieke tegenstanders en journalisten, gezien de arrestatie van acht verslaggevers in de afgelopen maand; verder overwegende dat de vereniging van buitenlandse correspondenten in Zimbabwe besloten heeft voor het Hooggerechtshof een klacht in te dienen tegen de Access to Information and Privacy Act en dat dit een legitieme reactie is op de onaanvaardbare beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid, I. overwegende dat er berichten zijn waaruit blijkt dat ministers en ambtenaren uit Zimbabwe nog altijd vrijelijk naar EU-landen reizen, 1. herhaalt zijn standpunt dat er bij de presidentsverkiezingen van 9-11 maart 2002 ernstige onregelmatigheden hebben plaatsgevonden en dat de omstandigheden waaronder deze hebben plaatsgevonden zeker niet als vrij en eerlijk kunnen worden gekwalificeerd, en erkent derhalve niet de legitimiteit van het Mugabe-regime; 2. wijst erop dat de situatie in Zimbabwe een van de belangrijkste prioriteiten blijft voor de EU en voor de internationale gemeenschap en dat al het mogelijke gedaan moet worden om een verandering ten goede in de situatie teweeg te brengen, inclusief het in de VN-Veiligheidsraad ter sprake brengen van de kwestie Zimbabwe door de lidstaten van de EU; 3. prijst die politici en burgers van Zimbabwe die zich inzetten voor hun democratische rechten en voor het herstel van de rechtsstaat; 4. brengt zijn ongerustheid tot uitdrukking over de ineenstorting van de rechtsstaat en het permanente gebruik van politiek geweld en intimidatie door de aan de macht zijnde partij tegen politieke tegenstanders; 5. is verheugd over het besluit van het Gemenebest om Zimbabwe voor een jaar als lid te schorsen; 6. feliciteert de Gemengde Parlementaire Vergadering EU-ACS met haar krachtige standpunt inzake Zimbabwe in haar resolutie van 21 maart 2002; 7. eist dat de beschuldigingen van verraad tegen Morgan Tsvangirai en Welshman Ncube worden ingetrokken, dat alle in de afgelopen maanden door de regering aangenomen draconische wetten tot beperking van de vrijheid van meningsuiting, de persvrijheid en de democratie in Zimbabwe ongedaan worden gemaakt, en dat diegenen die betrokken zijn bij moord en intimidatie gerechtelijk vervolgd worden; 8. wenst dat binnen een jaar nieuwe presidentsverkiezingen worden gehouden, overeenkomstig internationaal aanvaarde regels en onder toezicht van onafhankelijke internationale waarnemers; 9. is verheugd over de instemming van Afrikaanse staten met harde maatregelen van het Gemenebest, maar betreurt de weigering van een aantal landen steun te verlenen aan de ondubbelzinnige resolutie die desondanks maart 2002 in Kaapstad door de Gemengde Parlementaire Vergadering EU-ACS werd aangenomen; 10. vraagt president Mbeki zich volmondig en krachtig in te zetten voor de beginselen van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat, en dienovereenkomstig een sterk leiderschap aan de dag te leggen dat strookt met de belangrijke en cruciale rol van Zuid-Afrika in deze regio; 11. verzoekt de Afrikaanse leiders, met name in de SADC-regio, niet opnieuw normale betrekkingen met het Mugabe-regime aan te knopen en zo het NEPAD (New Programme for African Development) alsmede de vooruitzichten op het bevorderen van een Afrikaanse 'renaissance' door de G8-top in Canada in juli 2002 in gevaar te brengen; 12. betreurt de weigering van de VN-Mensenrechtencommissie om de crisis in Zimbabwe te bespreken; 13. merkt op dat de sancties die de VS aan Zimbabwe hebben opgelegd, momenteel strenger zijn dan de door de EU opgelegde sancties; 14. dringt erop aan dat de EU-lidstaten en de Raad zich in woord en daad versterkt inzetten voor het streven van de EU naar een snelle verbetering van de situatie in Zimbabwe en dat zij in verband hiermee verdere maatregelen uitwerken en nemen die druk op het Mugabe-regime uitoefenen, waarbij zij moeten toezien op een strikte naleving van de bestaande maatregelen; 15. is van mening dat dergelijke maatregelen onder andere het volgende moeten omvatten: 16. dringt erop aan dat de EU-trojka, die volgende week een bezoek aan zuidelijk Afrika zal brengen, Zimbabwe's buurlanden aanspoort meer te doen om te komen tot een herstel van de democratie, de rechtsstaat en economische voorspoed in Zimbabwe, en daartoe concrete voorstellen in te dienen; 17. beklemtoont dat Zimbabwe via NGO's die niet onder controle van president Mugabe staan humanitaire noodhulp, inclusief bijstand op het vlak van vervoer, moet blijven ontvangen; wijst erop dat, zodra democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat zijn hersteld na vrije en eerlijke verkiezingen, grootschaliger financiële steun, zoals de beloofde hulp voor landhervormingen, inclusief een passende compensatie voor verdreven boeren en landarbeiders, snel los zal komen; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten, alsmede aan de regering en het parlement van Zimbabwe, de presidenten van Zuid-Afrika en Nigeria, de secretarissen-generaal van de VN, de Afrikaanse Unie, de SADC en het Gemenebest en de president van de Wereldbank. Het Europees Parlement , - gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 231 - C5-0396/2001), - gezien de desbetreffende conclusies van de Raad van 31 mei 2001, - gelet op artikel 47, lid 1, van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en het advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid ( A5-0128/2002 ), A. overwegende dat de lidstaten van de Europese Unie een belangrijke rol spelen in het kader van de Verenigde Naties (VN) en ook een aanzienlijke bijdrage leveren in alle sectoren van het VN-optreden, meer in het bijzonder de ontwikkelingssamenwerking en de humanitaire hulpverlening, de vreedzame oplossing van conflicten, de bevordering en de bescherming van de rechten van de mens en het beleid in het algemeen op economisch, sociaal en milieugebied, B. overwegende dat de EU en de lidstaten de grootste donors zijn van de officiële ontwikkelingssamenwerking en dat de EU de grootste donor is van humanitaire hulp; dat de lidstaten voor 37% bijdragen in de begroting van de VN, voor 40% in de activiteiten voor de instandhouding van de vrede en, tezamen met de EU, voor ruim 50% in de verscheidene fondsen en programma's van de VN, C. gelet daarentegen op de zwakke status en de geringe politieke invloed van de EU, onder meer in de gespecialiseerde organen van de VN, en op het feit dat de middelen en functie van de delegaties van de Commissie uitgebreid moeten worden en de coördinatie tussen de delegaties en de EU-lidstaten verbeterd moet worden om het optreden van de Europese Unie bij de Verenigde Naties doeltreffender, beter zichtbaar en invloedrijker te maken, D. overwegende dat er behoefte bestaat aan een verregaande convergentie en een gemeenschappelijke aanpak van de EU en de VN met betrekking tot het probleem van de ontwikkeling (meer in het bijzonder de toepassing van de beginselen van een duurzame economische en sociale ontwikkeling) en de humanitaire hulp (met als doel de toegang van de meest gevoelige en meest behoeftige volkeren tot die hulp te vergemakkelijken); E. gelet op het feit dat de VN en de EU bij hun acties op het gebied van crisisbeheersing, vredeshandhaving en armoedebestrijding soortgelijke doelstellingen en prioriteiten hebben, zodat beide organisaties natuurlijke bondgenoten zijn, F. herinnerend aan de gemeenschappelijke beginselen en doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap en de Millenniumverklaring die op 8 september 2000 door 189 VN-lidstaten is aangenomen, G. gezien het belang van een efficiënt functionerende VN voor de totstandkoming van een nieuwe internationale multilaterale rechtsorde en voor een democratische controle op de wereldeconomie waardoor een meer rechtvaardige verdeling mogelijk wordt van de vooruitgang die gerealiseerd wordt op het vlak van de economische ontwikkeling en de welvaart, H. gelet op de omvang van de uitdagingen waarmee de moderne wereld bij het streven naar vredeshandhaving, veiligheid en welzijn voor alle volkeren op aard te maken krijgt, I. overwegende dat de diverse organisaties van de VN op grond van hun ervaring en activiteiten ter plekke een sleutelrol kunnen en moeten spelen bij het optimaliseren van de externe steun van de EU en het verbeteren van de doeltreffendheid ervan, J. overwegende dat de internationale gemeenschap de VN de opdracht heeft gegeven het internationale antwoord op humanitaire crisissen te coördineren, zowel wat de strategie als wat de operationele coördinatie betreft; dat de geconsolideerde oproepen van de VN in dat opzicht een referentie-instrument zijn waaraan de EU moet meewerken, K. overwegende dat het aangewezen is ook de andere internationale en regionale organisaties, de donorlanden en de ontvangende landen, de niet-gouvernementele organisaties, de vakbonden en de particuliere sector, en andere actoren uit het maatschappelijk middenveld bij dit partnerschap tussen de EU en de VN te betrekken om het welslagen van het humanitaire en ontwikkelingsbeleid te garanderen, 1. ziet de mededeling van de Commissie als basis voor een diepgaand debat over de problematiek van de betrekkingen tussen de EU en de VN en betreurt dat het document zich beperkt tot ontwikkeling en humanitaire zaken en geen aandacht schenkt aan kernvraagstukken die er nauw verband mee houden, zoals conflictpreventie, veiligheid, vredeshandhaving en crisisbeheer; 2. verzoekt de Commissie een nauwkeurige analyse te maken van de resultaten die tot nu toe in het kader van het partnerschap met de VN zijn geboekt; wenst dat in het kader van de samenwerking met de VN op het gebied van ontwikkelingssamenwerking de Gemeenschap meer zichtbaarheid en politieke verantwoordelijkheid krijgt, dus niet alleen wat haar financiële bijdrage betreft, maar ook met betrekking tot de bekleding van besluitvormings- en beheersfuncties; 3. is van mening dat de EU de VN als referentie moet beschouwen en als draagvlak voor het bereiken van haar doelstellingen en het implementeren van haar beleid op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking en, meer in het algemeen, haar externe activiteiten; 4. is van mening dat de EU zich er vast toe moet verplichten voor conflicten een oplossing te vinden op basis van haar beleid en haar instrumenten, met inachtneming van het Handvest van de Verenigde Naties; 5. is van mening dat de lidstaten en de EU als zodanig zich vastberaden moeten verplichten tot de aanpak die de VN aanbeveelt om met succes het hoofd te kunnen bieden aan de gevolgen van de globale economie die zich op steeds meer vlakken doen gevoelen, vooral in de minst ontwikkelde landen; onderstreept in dat opzicht dat de VN moeten worden beschouwd als een pijler van de totstandbrenging en tenuitvoerlegging van een algemeen geldend geheel van regels op economisch, sociaal en milieugebied en op het vlak van de mensenrechten; 6. is van mening dat de EU, tezamen met de lidstaten, een grotere inbreng moet hebben in de VN-programma's (deelneming zowel aan de beginfase van de beoordeling van de behoeften, de uitwerking van de meest adequate oplossingen, als aan de fase van de implementatie van de besluiten) en dat de EU de Intergouvernementele Conferentie die voor het jaar 2004 op het programma staat, moet gebruiken om helderheid te scheppen in kwesties ten aanzien van de rechtsgrondslag van haar optreden naar buiten toe in het kader van het internationaal recht, met name door de juridische status van de Europese Commissie te preciseren en te versterken binnen de internationale instellingen en haar de status van volwaardig lid van de gespecialiseerde VN-organisaties te verlenen op dezelfde manier als ze lid van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) is; wenst ook dat de opdracht en middelen van de delegaties van de Commissie bij de Verenigde Naties aangepast worden aan de alsmaar grotere rol die ze te vervullen krijgen in het optreden van de Europese Unie tegenover de buitenwereld in het algemeen, en meer in het bijzonder voor ontwikkeling en humanitaire hulpverlening, en voor de coördinatie tussen de Commissie en de 15 lidstaten, om te zorgen voor de samenhang en algemene slagkracht van de EU-beleidsvoering op die terreinen; 7. verzoekt de lidstaten hun coördinatie binnen de VN aanzienlijk op te voeren door positief gebruik te maken van de inspanningen die in deze richting tot nu toe zijn verricht; verzoekt de Commissie alle instrumenten van de buitenlandse dienst aan te wenden, vooral haar delegaties in New York en Genève om deze coördinatie te versterken bij het definiëren van de ontwikkelingsstrategieën en bij het programmeren en uitvoeren van acties op het gebied van ontwikkeling en humanitaire aspecten, om te zorgen voor een zo groot mogelijke coherentie met de doelstellingen van het communautaire beleid, waardoor de impact en de doeltreffendheid van de VN-acties kunnen worden geoptimaliseerd en tegelijk de zichtbaarheid van de lidstaten en de Unie op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, waarvoor zij de belangrijkste geldschieters zijn, verbeterd; 8. herhaalt dat de lidstaten beter in staat moeten zijn om bij de agentschappen van de Verenigde Naties gemeenschappelijke standpunten te verdedigen en daarmee voor meer Europese invloed zorgen; 9. is van mening dat de EU, als grootste economische macht ter wereld, in de mondiale economische ontwikkeling de rol van locomotief moet spelen, waarbij de duurzame ontwikkeling van derde landen moet worden bevorderd in synergie met de gespecialiseerde VN-agentschappen en in nauwe samenwerking met de economische spelers in de ontwikkelingslanden, om ervoor te zorgen dat de acties die ten behoeve van deze landen worden ontwikkeld zo coherent en doeltreffend mogelijk zijn; 10. onderstreept dat een daadwerkelijk partnerschap tussen de VN en de EU en het op elkaar afstemmen van de administratieve structuren en procedures van beide organisaties hoofdzakelijk op drie niveaus moeten worden opgebouwd: 11. stemt in met de aanpak van de Commissie, volgens welke de eerste stap op de weg naar een doeltreffende samenwerking erin moet bestaan dat zij binnen het VN-systeem de meest adequate partners uitkiest op basis van het "comparatief voordeel" en aan de hand van transparante criteria (operationele capaciteit, aangetoonde resultaten inzake beheer, doeltreffendheid en verantwoordelijkheid); 12. vindt dat maatregelen getroffen moeten worden om enerzijds de kennis van het personeel van de Commissie over de VN en de VN-agentschappen, en anderzijds de onderlinge contacten te verbeteren; 13. dringt er op aan dat de Commissie optimaal gebruik zou maken van en het maximale voordeel zou halen uit het bestaande uitgebreide netwerk van plaatselijke kantoren van de VN-organisatie, meer in het bijzonder door financiële steun te verlenen aan efficiënte VN-acties op terreinen die voor het EU-ontwikkelingsamenwerkingsbeleid van belang zijn; 14. benadrukt dat een essentiële voorwaarde voor ruimere samenwerking tussen de EU en de VN ter plaatse de spoedige voltooiing van de decentralisatie en deconcentratie van beleidsvoering en besluitvorming ten voordele van de externe delegaties van de Europese Gemeenschap is; is van oordeel dat de sterk hiërarchisch opgebouwde structuur van de EU-besluitvorming in het verleden hinderlijk is geweest voor doeltreffende samenwerking ter plaatse, terwijl de meeste VN-agentschappen en programma's jaren geleden al mogelijkheden gecreëerd hebben voor ingrijpende decentralisatie van de besluitvorming op het niveau van de afzonderlijke landen; 15. onderstreept dat met het oog op een consistente strategie en implementatie van de ontwikkelingshulp de nationale strategiedocumenten gecoördineerd moeten worden met de evaluaties van deze landen door de VN; wijst er eveneens op dat er een gemeenschappelijk systeem en methode moeten worden uitgewerkt voor het evalueren van de impact en de kwaliteit van de op die gebieden geboekte resultaten, onder meer op basis van identieke of op zijn minst vergelijkbare en compatibele prestatie-indicatoren; is van mening dat de bewuste evaluatiemethoden op de eerste plaats rekening moet houden met de kwalitatieve dimensie van de hulpverlening en hun betekenis voor de conflictpreventie; 16. dringt er op aan dat de Commissie en haar delegaties er geen uiteenlopende interpretaties van de kaderovereenkomst van 1999 tussen de EU en de VN op nahouden; 17. constateert dat het huidige Financieel Reglement belemmeringen inhoudt voor de cofinanciering door de EU van VN-programma's en -organen en hoopt dat de aan de gang zijnde herziening ervan de voorspelbaarheid verbetert en de financiering van de programma's die door de VN-organisaties worden uitgevoerd een duurzamer karakter verleent, zonder voorbij te gaan aan de vereisten op het gebied van de transparantie, de zichtbaarheid en het toezicht op de besteding van de communautaire middelen; wijst er ook met nadruk op dat het van belang is om te zorgen voor compatibiliteit van de uitvoeringsregels en -richtlijnen binnen het EU- en VN-systeem zodat er gemakkelijker een betrouwbaar en stabiel partnerschap tussen de beide organisaties tot stand komt, met o.a. ook een degelijk raamwerk voor financiële hulpverlening; 18. neemt nota van de inspanningen van de Commissie om controle, zichtbaarheid en transparantie van de onder het mandaat van internationale organisaties te besteden middelen te verbeteren en verzoekt de Commissie het Parlement regelmatig een kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling voor te leggen van de EU-middelen die via de Verenigde Naties als geheel alsook via individuele VN-organisaties worden besteed; verzoekt de Commissie verder verslag uit te brengen over de resultaten van de onderhandelingen over de herziening van de kaderovereenkomst EG-VN van 1999, in het bijzonder aangaande de afspraken inzake de toepassing van de verificatieclausule en de afspraken inzake de verslaglegging over door VN-organisaties uitgevoerde operaties; 19. beschouwt het als een van de grootste hinderpalen voor de totstandkoming van het partnerschap dat noodsituaties en crisissen de neiging hebben aan te slepen en dat spoedhulp gekoppeld moet worden aan herstel en ontwikkeling; in een uitermate broze sociale en economische context bestaat steeds meer behoefte aan synergie tussen deze twee vormen van hulp en bijgevolg ook aan nauwere samenwerking en coördinatie om de doorstroming tussen deze twee soorten hulpverlening te vergemakkelijken en een doeltreffend optreden tijdens de gehele duur van de crisis te garanderen; 20. maakt zich ongerust over de over het algemeen zwakke prestaties van de internationale gemeenschap in haar steunverlening bij rampen van grotere omvang in verschillende delen van de wereld, en vraagt de EU en de VN om in hun partnerschap dat tot stand aan het komen is ervoor te zorgen dat zij veel beter voorbereid zijn op grote rampen, bijvoorbeeld door gezamenlijke eenheden voor spoedige hulpverlening in verschillende delen van de wereld op te richten; 21. is van mening dat de coördinatie tussen de EU en de VN ook moet verbeteren op het vlak van de hulpverlening aan ontheemden en aanverwante problemen, opdat een gemeenschappelijk beleid tot stand komt voor de behandeling van deze bevolkingsgroepen in de vorm van gemeenschappelijke programma's en financieringen; 22. verheugt zich over het feit dat de Commissie deelneemt aan het programma "Reaching the Vulnerable" in het kader van de geconsolideerde oproepen van de VN in 2002 en hoopt dat dit planningsinstrument voor humanitaire hulp door de toekomstige inbreng van de Commissie een meer strategisch karakter zal krijgen, dat oplossingen kunnen worden aangebracht voor de bestaande problemen en kan worden gezorgd voor een ruime participatie van alle actoren van de humanitaire hulpverlening; 23. vraagt de Commissie om sociale bewegingen en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld actief en op een democratische manier te betrekken bij alle fasen van dit proces opdat zo efficiënt mogelijk gebruik kan worden gemaakt van de ontwikkelingshulp en het best mogelijke resultaat kan worden geboekt in de wereldwijde strijd tegen de armoede; 24. dringt er bij de Commissie op aan dat zij, nog voor conferenties of bijzondere thematische zittingen in het kader van de VN worden georganiseerd, een document over het onderwerp in kwestie indient, op basis waarvan Parlement en Raad beleidsconclusies kunnen formuleren met als doel complementariteit te verzekeren tussen de standpunten van de EU en die van de lidstaten en eveneens de goedkeuring van ambitieuze en uitvoerbare actieprogramma's te stimuleren; 25. verlangt dat de Commissie in haar jaarverslag over het samenwerkingsbeleid specifieke informatie opneemt over de voortgang die is geboekt op het vlak van het partnerschap met de VN; 26. is verontrust over het rapport van het geïntegreerd regionaal informatienet van de Verenigde Naties, gepubliceerd op 12 april 2001, over de rol van het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden in regio's waar oorlog woedt; in dit rapport wordt gewezen op het verband tussen economische belangen, vooral gebaseerd op illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen van een regio, en gewapende conflicten in die regio; verder onderzoek is wenselijk naar de activiteiten van Europese ondernemingen in deze regio's en de conclusies moeten openbaar worden gemaakt; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het secretariaat van de Verenigde Naties, het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF), het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP), het Wereldvoedselprogramma (WFP), het Hoog Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR) en het VN-Bureau van de Coördinator voor humanitaire aangelegenheden (UNOCHA).