Het Europees Parlement , – gelet op artikel 104 van zijn Reglement, – gelet op artikel 17, tweede alinea van het EU-Verdrag, – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties van 16 mei 2002 (1) en 30 januari 2003 (2) over Irak, – gelet op resoluties 1483 (3) , 1500 (4) , 1502 (5) van de Veiligheidsraad van de VN, – gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid (A5&nbhy;0306/2003), A. eraan herinnerende dat een democratisch, veilig en welvarend Irak slechts mogelijk is, indien het land en zijn bevolking ten volle gebruik maken van het buitengewone potentieel van zijn bewoners, zijn aardolie en zijn waterreserves, en indien sprake is van democratie, alsmede van de eerbiediging van de mensenrechten van iedereen, goed bestuur en de rechtsorde; overwegende dat het alleen dan voor Irak mogelijk zal zijn om zijn rechtmatige plaats in de internationale gemeenschap opnieuw in te nemen, B. eraan herinnerend dat de natuurlijke hulpbronnen van Irak, met name de aardolie, het eigendom zijn van de Iraakse bevolking en onderstrepend dat het Iraakse volk de zeggenschap moet hebben over zijn eigen hulpbronnen, C. andermaal wijzend op het feit dat de internationale gemeenschap in de eerste plaats de uitdagingen van de naoorlogse periode in Irak op zich moet nemen door de interne veiligheid te schragen en de politieke stabiliteit en vooruitgang in het land te versterken om zo snel mogelijk de soevereiniteit en territoriale integriteit van Irak in het kader van een democratisch proces te verwezenlijken, D. evenwel benadrukkend dat, zolang de coalitie de controle over het Iraaks grondgebied niet afstaat, zij krachtens het internationaal humanitair recht verantwoordelijk en verplicht is te zorgen voor veiligheid en zekerheid voor de Iraakse bevolking en haar effectieve bescherming en naleving van de mensenrechten te waarborgen, E. andermaal wijzend op de noodzaak van de leidende en essentiële rol van de Verenigde Naties in Irak, met name met het oog op een brede internationale legitimiteit van de democratisering van het land, door de handhaving van de interne en regionale vrede en veiligheid, de waarborging van een multilateraal kader van de internationale reactie op de huidige situatie en de verbetering van de doeltreffendheid van de internationale bijstand, F. verheugd over de veranderde houding van de regering-Bush in de richting van een actievere rol van de internationale gemeenschap in het proces van vrede en wederopbouw in Irak, G. zich bewust van de noodzaak om onverwijld te komen tot een Gemeenschappelijk Standpunt van de EU inzake de rol en bevoegdheden van de VN, de Voorlopige Coalitieregering (CPA), de Voorlopige Iraakse Regeringsraad en de onlangs benoemde voorlopige regering, H. onderstrepende dat het dringend noodzakelijk is om de soevereiniteitsoverdracht aan de Irakezen vreedzaam te regelen door onverwijld voor de nodige veiligheid en stabiliteit te zorgen waarmee ook het dringende herstel, de wederopbouw en de economische ontwikkeling die het Iraakse volk verdient, kan worden vergemakkelijkt, I. andermaal wijzende op de noodzaak de bevolking en het land te leren het heft in eigen handen te nemen door te zorgen voor een zo volledig mogelijke raadpleging en participatie van het Iraakse volk in het besluitvormingsproces over de toekomst van zijn land, en door de soevereiniteitsoverdracht mogelijk te maken, J. onderstrepende dat de verzoening van alle groeperingen en hun evenwichtige participatie, de invoering van de rechtsorde en een functionerende en betrouwbaar rechtspraak, alsmede een doeltreffend politie- en strafrechtelijk apparaat van fundamenteel belang zijn om de ontwikkeling van Irak en zijn economisch herstel te bevorderen en interne en buitenlandse investeringen aan te trekken, K. erop wijzende dat veiligheid en stabiliteit in Irak en de regio slechts mogelijk zijn dankzij de constructieve bijdrage van en de directe samenwerking met de buurlanden en de internationale regionale organisaties, zoals de Arabische Liga en de Samenwerkingsraad van de Golf , L. veroordeelt ten stelligste de terroristische aanvallen in Irak, die onverdedigbaar zijn aangezien hierbij Iraakse burgers, VN-personeel, met inbegrip van de Speciale Vertegenwoordiger van de Secretaris-generaal van VN, alsmede hoogwaardigheidsbekleders van de Iraakse samenleving en de veiligheidsstrijdkrachten om het leven zij gekomen; zijn medeleven betuigend met de gewonden en hun familie, alsmede met de families van de slachtoffers; met vreugde kennis nemend van resolutie 1502 van de VN-Veiligheidsraad waarin de aanvallen op de VN en hun personeel, alsmede op humanitaire organisaties als oorlogsmisdaden worden aangemerkt en waarin erop wordt aangedrongen dat de verantwoordelijken moeten worden opgespoord en veroordeeld; 1. beveelt aan dat de Raad onverwijld een Gemeenschappelijk Standpunt van de EU goedkeurt in het kader van de huidige internationale overeenstemming waaruit blijkt dat het nodig is de internationale steun voor de stabiliteit en wederopbouw van Irak samen te stimuleren, en waarin de volgende beleidsrichtsnoeren tot uiting komen: 2. beveelt aan dat de Raad instemt met het Europees Parlement dat vóór de internationale conferentie van donorlanden, die op 23-24 oktober 2003 in Madrid zal worden gehouden, een duidelijk kader moet worden afgesproken door de internationale gemeenschap. In dit verband moeten de volgende voorwaarden worden gerespecteerd: 3. vraagt daarom aan de Raad - rekening houdend met de aanstaande verantwoordelijkheden van de EU, met name in het kader van de wederopbouw van Irak - een bijzondere vertegenwoordiger van de EU voor Irak te benoemen; 4. vraagt de permanente en niet-permanente EU-leden van de VN-Veiligheidsraad in de Verenigde Naties op te treden in overeenstemming met het nieuwe gemeenschappelijk standpunt dat in deze resolutie wordt aanbevolen; 5. beveelt aan dat de Raad uitvoering geeft aan dit nieuw gemeenschappelijk standpunt met de noodzakelijke gezamenlijke optredens op het gebied van GBVB, en dat de Raad met het Europees Parlement instemt voor wat betreft de noodzakelijke maatregelen die in het kader van de eerste, tweede en mogelijk derde pijler moeten worden genomen, met inbegrip van de aanpassingen die nodig worden geacht op het gebied van begroting en financiën van de Unie; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Commissie, alsmede aan de Secretaris-generaal van de VN, de VN-Veiligheidsraad en de Voorlopige Coalitieregering in Irak, de Voorlopige Iraakse Regeringsraad en de voorlopige Iraakse regering. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 92 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 95 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0082/2002), − gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport (A5&nbhy;0238/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 september 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2003/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie (3) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Voor de totstandbrenging van de interne markt is het nodig beperkingen voor het vrije verkeer en concurrentieverstoringen op te heffen, en tegelijkertijd een gunstig klimaat te scheppen voor innovatie en investeringen. In deze context is de bescherming van uitvindingen een essentieel element voor het succes van de interne markt. Doeltreffende , transparante en geharmoniseerde bescherming van in computers geïmplementeerde uitvindingen in alle lidstaten is van essentieel belang om de investeringen op dit gebied in stand te houden en aan te moedigen. (2) Er bestaan verschillen in de bescherming van in computers geïmplementeerde uitvindingen die wordt geboden door de bestuursrechtelijke praktijken en de jurisprudentie van de verschillende lidstaten. Deze verschillen kunnen leiden tot handelsbelemmeringen en aldus de goede werking van de interne markt verhinderen. (3) Deze verschillen zijn ontstaan en kunnen groter worden naarmate de lidstaten nieuwe en uiteenlopende bestuursrechtelijke praktijken goedkeuren, of wanneer de nationale jurisprudentie die de bestaande wetgeving interpreteert, op ongelijke wijze evolueert. (4) De gestadige toename van de verspreiding en het gebruik van computerprogramma's op alle gebieden van de technologie en van de wereldwijde verspreiding ervan via internet is een kritieke factor voor de technologische innovatie. Daarom moet worden voorzien in een optimale omgeving voor de ontwikkelaars en de gebruikers van computerprogramma's in de Gemeenschap. (5) Om die reden moeten de rechtsregels betreffende de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen worden geharmoniseerd , om ervoor te zorgen dat de daaruit voortvloeiende rechtszekerheid en het niveau van de voorwaarden waaraan voor octrooieerbaarheid moet worden voldaan, de innoverende ondernemingen in staat stellen optimaal profijt te trekken van hun uitvindingsproces en een stimulans zijn voor investeringen en innovatie. De rechtszekerheid wordt tevens gewaarborgd door het feit dat in geval van twijfel over de interpretatie van deze richtlijn nationale rechtscolleges kunnen en nationale rechtscolleges in laatste instantie moeten verzoeken om een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. (6) De voorschriften van het Verdrag inzake de verlening van Europese octrooien, ondertekend in München op 5 oktober 1973, en met name die in artikel 52 betreffende de grenzen van octrooieerbaarheid, dienen te worden bevestigd en nauwkeuriger te worden omschreven. De rechtszekerheid die daaruit voortkomt, moet bijdragen tot een op investering en vernieuwing gericht klimaat in de softwaresector. (7) Overeenkomstig dit verdrag en de octrooiwetten van de lidstaten worden computerprogramma's alsmede ontdekkingen, natuurwetenschappelijke theorieën, wiskundige methoden, esthetische vormgevingen, stelsels, regels en methoden voor het verrichten van geestelijke arbeid, voor het spelen of voor de bedrijfsvoering, en de presentatie van gegevens uitdrukkelijk niet als uitvindingen beschouwd en bijgevolg van octrooieerbaarheid uitgesloten. Deze uitzondering is van toepassing omdat de genoemde onderwerpen en werkzaamheden niet tot een gebied van de technologie behoren. (8) Deze richtlijn heeft niet tot doel dit verdrag te wijzigen, maar moet voorkomen dat de bepalingen ervan verschillend worden geïnterpreteerd. (9) Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 30 maart 2000 over het besluit van het Europees Octrooibureau met betrekking tot het op 8 december 1999 verleende octrooi EP 695 351 (6) er wederom op aangedrongen dat de interne regels van het Europees Octrooibureau zodanig worden herzien dat gewaarborgd is dat het bij de uitoefening van zijn functies openbare verantwoording kan afleggen. (10) Dankzij octrooibescherming kunnen innovatoren profijt trekken van hun creativiteit. Octrooirechten bieden bescherming voor innovatie in het belang van de maatschappij, maar mogen niet worden gebruikt op een wijze die de concurrentie beperkt. (11) Overeenkomstig Richtlijn 91/250/EEG van de Raad van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's (7) wordt de uitdrukkingswijze, in welke vorm dan ook, van een oorspronkelijk computerprogramma auteursrechtelijk beschermd als werk van letterkunde. De ideeën en beginselen die aan enig element van een computerprogramma ten grondslag liggen, worden echter niet auteursrechtelijk beschermd. (12) Opdat een uitvinding als octrooieerbaar kan worden beschouwd, moet deze een technisch karakter hebben, en aldus behoren tot een gebied van de technologie. (13) Om octrooieerbaar te zijn moeten uitvindingen in het algemeen en in computers geïmplementeerde uitvindingen in het bijzonder geschikt zijn voor industriële toepassing, nieuw zijn en op uitvinderswerkzaamheid berusten. Om op uitvinderswerkzaamheid te berusten moeten in computers geïmplementeerde uitvindingen bovendien een nieuwe technische bijdrage tot de stand van de techniek leveren¸ ten einde onderscheid te kunnen aanbrengen met zuivere software . (14) Dienovereenkomstig is een innovatie die geen technische bijdrage tot de stand van de techniek levert geen uitvinding in de zin van de octrooiwetgeving. (15) Louter de implementatie van een anders niet octrooieerbare methode op een apparaat zoals een computer, garandeert niettemin als zodanig niet afdoende dat er van een technische bijdrage sprake is. Bijgevolg kan een in computers geïmplementeerde bedrijfs-, gegevensverwerkings- of andere methode waarbij de enige bijdrage aan de stand van de techniek van niet-technische aard is, geen octrooieerbare uitvinding vormen. (16) Indien de bijdrage aan de stand van de techniek slechts verband houdt met niet-octrooieerbare onderwerpen kan er geen sprake zijn van een octrooieerbare uitvinding, ongeacht hoe het onderwerp in de aanvraag gepresenteerd wordt. Zo kan bijvoorbeeld het vereiste van een technische bijdrage niet omzeild worden door in de octrooiaanvraag louter de technische middelen te specificeren. (17) Bovendien is een algoritme inherent van niet-technische aard en kan derhalve geen technische uitvinding vormen. Desalniettemin zou een methode waarbij een algoritme gebruikt wordt, octrooieerbaar kunnen zijn op voorwaarde dat de methode gebruikt wordt om een technisch probleem op te lossen. Elk octrooi dat verleend wordt voor een dergelijke methode zou echter niet het algoritme zelf of het gebruik ervan in een context die niet in het octrooi voorzien is, mogen monopoliseren. (18) De omvang van de exclusieve rechten die een octrooi verleent, wordt bepaald door de octrooiconclusies. Voor in computers geïmplementeerde uitvindingen moet het octrooi worden geclaimd hetzij voor een product, zoals een geprogrammeerd apparaat, hetzij voor een werkwijze die door een dergelijk apparaat wordt uitgevoerd. Bijgevolg vormt het gebruik van individuele software-elementen in een omgeving die niet de realisatie inhoudt van een op geldige wijze geclaimd product of werkwijze, geen inbreuk op een octrooi. (19) De rechtsbescherming van in computers geïmplementeerde uitvindingen vereist niet dat wordt voorzien in een afzonderlijk rechtsinstrument ter vervanging van de regels van het nationale octrooirecht. De regels van het nationale octrooirecht blijven de essentiële basis voor de rechtsbescherming van in computers geïmplementeerde uitvindingen. Deze richtlijn verduidelijkt slechts de huidige juridische situatie, ter waarborging van de rechtszekerheid, transparantie en duidelijkheid van de wetgeving en als tegenwicht tegen de ontwikkeling naar octrooieerbaarheid van niet-octrooieerbare methoden, zoals alledaagse procedures en bedrijfsmethoden. (20) De richtlijn moet worden beperkt tot het vaststellen van bepaalde beginselen met betrekking tot de octrooieerbaarheid van dergelijke uitvindingen. Deze beginselen dienen er met name voor te zorgen dat uitvindingen die tot een gebied van de technologie behoren en een technische bijdrage leveren, voor bescherming in aanmerking komen, en omgekeerd dat uitvindingen die geen technische bijdrage leveren, daar niet voor in aanmerking komen. (21) De concurrentiepositie van het Europese bedrijfsleven ten opzichte van zijn voornaamste handelspartners zal worden verbeterd indien de bestaande verschillen in de rechtsbescherming van in computers geïmplementeerde uitvindingen worden opgeheven en de rechtssituatie transparant is . Gelet op de huidige tendens voor de traditionele verwerkende industrie om haar werkzaamheden te verplaatsen naar lage-loneneconomieën buiten de Europese Unie, is het belang van de bescherming van intellectuele eigendom en met name van octrooien vanzelfsprekend. (22) Deze richtlijn mag geen afbreuk doen aan de toepassing van de mededingingsregels, inzonderheid de artikelen 81 en 82 van het Verdrag. (23) De rechten die zijn toegekend middels octrooien die binnen de werkingssfeer van deze richtlijn voor uitvindingen zijn verleend, laten handelingen onverlet die zijn toegestaan op grond van de artikelen 5 en 6 van Richtlijn 91/250/EEG, met name de daarin opgenomen bepalingen betreffende decompilatie en compatibiliteit . In het bijzonder is voor handelingen waarvoor op grond van de artikelen 5 en 6 van die richtlijn geen toestemming van de rechthebbende is vereist in verband met diens auteursrechten in of ten aanzien van een computerprogramma en waarvoor dergelijke toestemming zonder de artikelen 5 en 6 van die richtlijn wel zou zijn vereist, geen toestemming van de rechthebbende vereist in verband met de octrooirechten die deze in of ten aanzien van het computerprogramma bezit . (24) Hoe dan ook moet in de wetgeving van de lidstaten worden verzekerd dat de octrooien noviteiten bevatten en op een uitvinderswerkzaamheid berusten, om te voorkomen dat uitvindingen die reeds publiek bezit zijn, worden toegeëigend, enkel en alleen omdat ze deel uitmaken van een computerprogramma. (25) Aangezien de doelstellingen van het voorgestelde optreden, namelijk de harmonisatie van de nationale voorschriften betreffende in computers geïmplementeerde uitvindingen, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, mag de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag bedoelde subsidiariteitsbeginsel maatregelen treffen. Overeenkomstig het in dat artikel bedoelde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Werkingssfeer Deze richtlijn stelt regels vast voor de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn gelden de volgende definities: Artikel 3 Gegevensverwerking en octrooirecht De lidstaten zorgen ervoor dat gegevensverwerking niet wordt beschouwd als een gebied van de technologie in octrooirechtelijke zin en dat innovaties op het gebied van gegevensverwerking geen uitvindingen zijn in octrooirechtelijke zin . Artikel 4 Voorwaarden voor octrooieerbaarheid 1. Om octrooieerbaar te zijn moet een in computers geïmplementeerde uitvinding geschikt zijn voor industriële toepassing, nieuw zijn en op uitvinderswerkzaamheid berusten. Om op uitvinderswerkzaamheid te berusten moet een in computers geïmplementeerde uitvinding een technische bijdrage leveren. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat een in computers geïmplementeerde uitvinding die een technische bijdrage levert, een noodzakelijke voorwaarde voor het bestaan van uitvinderswerkzaamheid is. 3. Of de technische bijdrage significante omvang heeft, wordt beoordeeld door het bepalen van het verschil tussen de technische kenmerken in de omvang van de octrooiconclusie in hun geheel beschouwd, en de stand van de techniek, ongeacht of deze kenmerken gepaard gaan met niet-technische kenmerken. 4. Of een in computers geïmplementeerde uitvinding een technische bijdrage levert tot de stand van de techniek, wordt bepaald aan de hand van de vraag of zij nieuw inzicht verschaft in het oorzakelijk verband bij het gebruik van beheersbare natuurkrachten en of zij industrieel toepasbaar is in enge zin, zowel wat de methode als wat het resultaat betreft. Artikel 5 Uitzonderingen op de octrooieerbaarheid Een in computers geïmplementeerde uitvinding wordt niet geacht een technische bijdrage te leveren louter op grond van het feit dat daarbij gebruik wordt gemaakt van een computer, een netwerk of andere programmeerbare apparatuur. Bijgevolg zijn uitvindingen waarbij gebruik wordt gemaakt van computerprogramma's met toepassing van bedrijfsmethoden, mathematische of andere methoden en die geen technische resultaten produceren buiten de normale fysieke interactie tussen een programma en de computer, een netwerk of andere programmeerbare apparatuur waarop dit ten uitvoer wordt gebracht, niet octrooieerbaar. Artikel 6 Octrooieerbaarheid van oplossingen voor technische problemen De lidstaten zorgen ervoor dat in computers geïmplementeerde oplossingen voor technische problemen niet worden beschouwd als octrooieerbare uitvindingen enkel en alleen omdat zij de doeltreffendheid bij het gebruik van middelen binnen het gegevensverwerkingssysteem verhogen. Artikel 7 Vorm van de conclusies 1. De lidstaten zorgen ervoor dat een in computers geïmplementeerde uitvinding alleen kan worden geclaimd als product, dat wil zeggen als een geprogrammeerd apparaat of als een technisch productieprocédé . 2. De lidstaten zorgen ervoor dat voor in computers geïmplementeerde uitvindingen verleende octrooiaanspraken alleen betrekking hebben op de technische bijdrage die de basis van de octrooiaanvraag vormt. Een octrooiaanspraak op een computerprogramma, hetzij een computerprogramma als zodanig hetzij een op een drager opgeslagen computerprogramma, is niet toelaatbaar. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat de productie, manipulatie, verwerking, distributie en publicatie van informatie in welke vorm dan ook nooit direct of indirect inbreuk maakt op een octrooi, ook al worden daartoe technische apparaten gebruikt. 4. De lidstaten zorgen ervoor dat het gebruik van een computerprogramma voor doeleinden die niet onder het toepassingsgebied van het octrooi vallen, geen directe of indirecte inbreuk op het octrooi kan vormen. 5. De lidstaten zorgen ervoor dat als in een octrooiconclusie kenmerken worden genoemd die het gebruik van een computerprogramma impliceren, een goed werkende en goed gedocumenteerde referentie-implementering van een dergelijk programma wordt gepubliceerd als onderdeel van de beschrijving, zonder beperkende licentievoorwaarden. Artikel 8 Verband met Richtlijn 91/250/EEG De rechten die zijn toegekend middels octrooien die binnen de werkingssfeer van deze richtlijn voor uitvindingen zijn verleend, laten handelingen onverlet die zijn toegestaan op grond van de artikelen 5 en 6 van Richtlijn 91/250/EEG, met name de daarin opgenomen bepalingen betreffende decompilatie en compatibiliteit . Artikel 9 Gebruik van geoctrooieerde technieken De lidstaten zorgen ervoor dat gebruik van een geoctrooieerde techniek met een belangrijk doel zoals de omzetting van de conventies die in twee verschillende computersystemen of netwerken worden gebruikt om communicatie en gegevensuitwisseling tussen beide mogelijk te maken, niet wordt beschouwd als een inbreuk op het octrooi. Artikel 10 Toezicht De Commissie volgt welke invloed in computers geïmplementeerde uitvindingen hebben op innovatie en mededinging, zowel in Europa als internationaal, en op het Europese bedrijfsleven, in het bijzonder kleine en middelgrote ondernemingen en de open-sourcegemeenschap, en de elektronische handel. Artikel 11 Verslag over de gevolgen van de richtlijn De Commissie brengt bij het Europees Parlement en de Raad uiterlijk op... (8) verslag uit over: In dit verslag motiveert de Commissie waarom ze van oordeel is dat er al dan niet een wijziging van onderhavige richtlijn nodig is en somt ze desgevallend de punten op waarop ze zich voorneemt een voorstel tot wijziging te formuleren. Artikel 12 Evaluatie van de gevolgen In het kader van het toezicht overeenkomstig artikel 10 en het verslag dat moet worden opgesteld overeenkomstig artikel 11 evalueert de Commissie de gevolgen van deze richtlijn en dient zij, voorzover noodzakelijk, bij het Europees Parlement en de Raad voorstellen in tot wijziging van de wetgeving. Artikel 13 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op ... (9) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de bepalingen van nationaal recht mee die zij vaststellen op het gebied waarop deze richtlijn van toepassing is. Artikel 14 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 15 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 44 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 153 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0022/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en het advies van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0232/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. is van mening dat het financieel memorandum van het Commissievoorstel dat aan dit verslag is gehecht, verenigbaar is met de bovengrens van rubriek 3 van de financiële vooruitzichten zonder tot een beperking te leiden van het op dit ogenblik gevoerde beleid. 3. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 september 2003 met het oog op de aanneming van Besluit nr. .../2003/EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een algemeen kader voor de financiering van communautaire acties ter ondersteuning van het consumentenbeleid in de periode 2004-2007 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 153, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Europees economisch en sociaal comité (3) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Het consumentenbeleid levert een cruciale bijdrage aan twee strategische doelstellingen van de Commissie die zijn vervat in de Mededeling van de Commissie over de strategische doelstellingen 2000-2005 "De vorm van het nieuwe Europa", namelijk de bevordering van een nieuwe economische en sociale agenda ter modernisering van de Europese economie en een hogere levenskwaliteit voor Europa's burgers. (2) De strategie voor het consumentenbeleid 2002-2006 streeft drie cruciale doelstellingen na. Deze doelstellingen worden verwezenlijkt via acties in het kader van een doorlopend programma dat op gezette tijden door de Commissie wordt herzien. (3) De doelstellingen en de acties van de strategie voor het consumentenbeleid dienen de toewijzing van financiële middelen voor acties binnen dit kader te sturen. Bovendien moet aan activiteiten die de integratie van consumentenbelangen in andere werkterreinen tot doel hebben in de zin van artikel 153 van het Verdrag, dezelfde hoge prioriteit worden gegeven als aan de in de tweede overweging bedoelde drie cruciale doelstellingen. (4) Overeenkomstig de strategie voor het consumentenbeleid bestrijkt het consumentenbeleid in de context van dit kader de veiligheid van diensten en niet-voedingsproducten en de economische belangen van de consument in de EU. Acties op het gebied van voedselveiligheid vallen niet onder dit kader. (5) Evenwichtige en duurzame ontwikkeling is overeenkomstig artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese unie een algemeen doel van de Europese unie. In aansluiting op de Verklaring van Johannesburg over duurzame ontwikkeling, het programma voor de tenuitvoerlegging van de wereldtop inzake duurzame ontwikkeling en de procedure van Cardiff, moeten maatregelen worden genomen om duurzame ontwikkeling tot stand te brengen. (6) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5 van het Verdrag omvat dit kader communautaire acties ter ondersteuning en versterking van de capaciteit van organisaties en organen die de belangen van de consument op communautair, nationaal en regionaal vlak behartigen. (7) In aanvulling op de maatregelen in dit kader moet de Commissie er eveneens voor zorgen dat consumentenorganisaties en andere relevante niet-gouvernementele organisaties kunnen bijdragen tot de uitvoering van de strategie ter bescherming van de consument, door middel van hun betrokkenheid bij de werkzaamheden van het uit hoofde van Besluit 2000/33/EG van de Commissie (5) opgerichte consumentencomité. (8) Dit kader omvat gezamenlijke acties van de Commissie en een of meer lidstaten om de doelstellingen van het consumentenbeleid te verwezenlijken. (9) Het is van algemeen Europees belang – in de betekenis van artikel 108 van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het financieel reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese gemeenschappen (6) – dat de gezondheid, de veiligheid en de economische belangen van de consument, evenals de belangen van de consument bij de ontwikkeling van normen voor producten en diensten, op communautair vlak worden behartigd. (10) Het onderhavige besluit stelt voor de gehele duur van het kader de financiële middelen vast die in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure voor de begrotingsautoriteit het voornaamste referentiepunt vormen in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (7) . (11) Teneinde de doeltreffendheid en het effect te vergroten van de activiteiten van Europese consumentenorganisaties en consumentenorganisaties die op communautair vlak de belangen van de consument bij de ontwikkeling van normen voor producten en diensten behartigen, kunnen de financiële bijdragen voor subsidiabele organisaties gedurende de looptijd van dit kader voorwerp zijn van kaderpartnerschapsovereenkomsten. (12) Met het oog op meer administratieve efficiëntie en een grotere doeltreffendheid en impact van specifieke projecten worden minstens om de twee jaar oproepen tot het indienen van projecten gepubliceerd en bedraagt de financiële steun maximum 75% van de subsidiabele uitgaven voor de uitvoering van de projecten. (13) De overeenkomst betreffende de Europese economische ruimte ("EER-overeenkomst") bepaalt onder meer dat de landen van de Europese vrijhandelsassociatie die aan de Europese economische ruimte ("EVA/EER-landen") deelnemen, nauwer en op grotere schaal moeten samenwerken in het kader van de communautaire activiteiten op het gebied van consumentenbescherming. (14) De geassocieerde landen kunnen aan dit algemene kader deelnemen overeenkomstig de voorwaarden van de respectieve bilaterale overeenkomsten tot vaststelling van de algemene beginselen voor hun deelname aan communautaire programma's. (15) De acties worden voortdurend gecontroleerd en op gezette tijden geëvalueerd om het nut en de impact van het kader te vergroten. Zo nodig wordt het kader aangepast. (16) De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (8) , BESLUITEN: Artikel 1 Werkingssfeer 1. Dit besluit stelt een algemeen kader vast voor communautaire acties ter ondersteuning van het consumentenbeleid ("het kader") in de in artikel 5, lid 1, bedoelde periode. 2. De acties van dit kader vullen de acties aan die in en door de lidstaten worden ondernomen ter bescherming van de gezondheids-, veiligheids- en economische belangen van de consumenten en ter bevordering van het recht op informatie en educatie, alsmede van het recht van de consumenten zich ter bescherming van zijn belangen te organiseren. Artikel 2 Actiegebieden De acties van dit kader houden verband met de volgende specifieke gebieden: Artikel 3 Doelstellingen van de acties De acties van dit kader helpen de volgende algemene doelstellingen verwezenlijken: Artikel 4 Soorten acties 1. De acties van dit kader worden in de bijlage per doelstelling vermeld. 2. Acties 1 tot en met 8, 11 tot en met 15, en 19 worden rechtstreeks door de Commissie uitgevoerd. 3. Acties 9 en 10 worden gezamenlijk gefinancierd door de Gemeenschap en een of meer lidstaten, of door de Gemeenschap en de bevoegde autoriteiten in de derde landen die krachtens artikel 9 aan het kader deelnemen. 4. Acties 16, 17 en 18 ontvangen financiële bijdragen van de Gemeenschap. Artikel 5 Financiering 1. Het financiële kader voor de uitvoering van deze beschikking tijdens de periode van 1 januari 2004 tot 31 december 2007 bedraagt 72 miljoen EUR, waarvan 54 miljoen EUR voor de periode tot 31 december 2006. 2. Voor de periode na 31 december 2006 wordt het bedrag geacht bevestigd te zijn indien het in deze periode aansluit bij de financiële vooruitzichten die gelden voor de periode die in 2007 begint. 3. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten. Artikel 6 Financiële bijdrage 1. De bijdrage van de Gemeenschap aan de gezamenlijke acties 9 en 10 van de bijlage bedraagt in principe 50% – maar in geen geval meer dan 70% – van de totale kosten van de actie. De Commissie vermeldt duidelijk welke gezamenlijke maatregelen in aanmerking komen voor een financiële bijdrage van meer dan 50%. 2. De financiële bijdragen voor actie 16 bedragen hoogstens 50% van de kosten van subsidiabele activiteiten. 3. De financiële bijdragen voor actie 17 bedragen hoogstens 95% van de kosten van subsidiabele activiteiten. 4. Voor verlenging van de financiële bijdragen voor de acties 16 en 17 ten gunste van subsidiabele organisaties die het voorafgaande jaar de belangen van de consument actief en doeltreffend hebben behartigd, geldt niet de regel van de geleidelijke vermindering. 5. De financiële bijdragen voor actie 18 bedragen in principe 50% – maar in geen geval meer dan 75% – van de subsidiabele kosten voor de uitvoering van het project. De Commissie geeft duidelijk aan welke specifieke projecten in aanmerking komen voor een financiële bijdrage van meer dan 50%. Artikel 7 Begunstigden 1. De financiële bijdragen voor de gezamenlijke acties 9 en 10 kunnen worden toegekend aan overheidsinstanties of non-profitorganisaties die door de betrokken lidstaat of bevoegde autoriteit worden aangewezen en door de Commissie aanvaard. 2. De financiële bijdragen voor actie 16 kunnen worden toegekend aan Europese consumentenorganisaties die: 3. De financiële bijdragen voor actie 17 kunnen worden toegekend aan Europese consumentenorganisaties die: 4. De financiële bijdragen voor actie 18 kunnen worden toegekend aan rechtspersonen of verenigingen van rechtspersonen, met inbegrip van relevante onafhankelijke overheidsinstanties en regionale consumentenorganisaties, die onafhankelijk van het bedrijfsleven en de handel opereren en daadwerkelijk verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de projecten. Artikel 8 Uitsluitingen Subsidieaanvragers, inschrijvers en contractanten die valse verklaringen indienen of ernstig tekortschieten in het naleven van hun contractuele verplichtingen,worden uitgesloten van de gunning van nieuwe contracten als bedoeld in artikel 96 van het financieel reglement. Artikel 9 Deelname van derde landen Aan het kader kunnen deelnemen: Artikel 10 Samenhang en complementariteit 1. De Commissie zorgt ervoor dat de acties van het kader stroken met de strategie voor het consumentenbeleid. 2. De Commissie zorgt ervoor dat de acties van dit kader en andere communautaire programma's en initiatieven samenhang vertonen en complementair zijn. Artikel 11 Werkprogramma De Commissie keurt een jaarlijks werkprogramma goed dat de volgende elementen omvat: Artikel 12 Publicatie en procedures 1. De Commissie publiceert in het Publicatieblad van de Europese Unie en op haar internetsite: 2. Indien aanvragers niet in aanmerking komen of hun aanvraag niet de vereiste informatie bevat om na te gaan of zij aan de selectiecriteria voldoen, stelt de Commissie hun daarvan in een vroeg stadium van het beoordelingsproces op de hoogte. 3. De Commissie neemt binnen drie maanden na het verstrijken van de termijn voor het indienen van aanvragen een besluit over de toekenning van financiële bijdragen voor de acties 16, 17 en 18. 4. De Commissie publiceert jaarlijks op haar internetsite een lijst van wie financiële bijdragen heeft ontvangen en een lijst van in de context van het kader gefinancierde acties (met vermelding van de bedragen). Artikel 13 Toezicht en evaluatie 1. De Commissie houdt nauwgezet en op gezette tijden toezicht op de ondernomen acties van het kader. De Commissie legt uiterlijk 31 december 2005 een tussentijds verslag over de uitvoering van het kader aan het Europees Parlement en de Raad voor. De Commissie stelt het Europees Parlement jaarlijks op de hoogte indien de besluitvormingsprocedure inzake aanvragen voor de acties 16, 17 en 18 de in artikel 12, lid 3 vastgelegde termijn van drie maanden overschrijdt. 2. Voordat een voorstel tot verlenging van het kader wordt ingediend en in elk geval uiterlijk 31 december 2007 legt de Commissie een evaluatieverslag over de acties van het kader aan het Europees Parlement en de Raad voor. Artikel 14 Uitvoering van maatregelen 1. De Commissie is overeenkomstig het financieel reglement verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van dit besluit. 2. De maatregelen bedoeld in artikel 4, leden 3 en 4 en in artikel 11 worden genomen volgens de procedure van artikel 15, lid 2. Artikel 15 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 16 Inwerkingtreding Dit besluit treedt in werking op de derde dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese unie. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter ___________________ BIJLAGE Per doelstelling gerangschikte acties waarnaar in artikel 4 verwezen wordt Doelstelling (a): Een hoog gemeenschappelijk niveau van consumentenbescherming Actie 1. Wetenschappelijk advies, risicoanalyses inclusief vergelijkende beoordelingen en beoordeling van de opties inzake risicovermindering met betrekking tot de gezondheid van de consument en de veiligheid van niet-voedingsmiddelen en diensten Actie 2. Voorbereiden van wetgevingsinitiatieven en andere regulerende initiatieven en bevorderen van zelfregulerende initiatieven, onder meer: Actie 3. Volgen en beoordelen van marktontwikkelingen die gevolgen voor de economische en andere belangen van consumenten hebben (onder meer prijsonderzoeken; inventarisatie en analyse van klachten van consumenten; en onderzoek naar veranderingen van de marktstructuur). Actie 4. Verzamelen en uitwisselen van gegevens met het oog op het leveren van een bewijsgrond voor de ontwikkeling van een consumentenbeleid en de integratie van de belangen van de consument in andere EU-beleid (onder meer onderzoek naar de opvattingen van de consumenten en het bedrijfsleven; en het verzamelen en analyseren van statistische en andere relevante gegevens). Doelstelling (b): Een doeltreffende handhaving van de voorschriften inzake consumentenbescherming Actie 5. Coördinatie van acties op het gebied van surveillance en handhaving van de voorschriften, onder meer: Actie 6. Ontwikkelen van gemakkelijk en algemeen toegankelijke databases over de toepassing van en de jurisprudentie over consumentenrechten die uit de communautaire wetgeving ter bescherming van de consument voortvloeien (inclusief de voltooiing en de verbetering van de database over oneerlijke contractvoorwaarden). Actie 7. Volgen en beoordelen van de veiligheid van niet-voedingsproducten en diensten, onder meer: Actie 8. Volgen van het functioneren van en het beoordelen van de gevolgen van alternatieve systemen voor geschillenbeslechting (met name on&nbhy;linesystemen) en de mate waarin deze systemen grensoverschrijdende klachten en geschillen doeltreffend kunnen beslechten. Technische bijstand voor de verdere ontwikkeling van het Europees buitengerechtelijk netwerk. Actie 9. (gezamenlijke actie) Financiële bijdragen – in overeenstemming met artikel 7, lid 1 – voor overheidsinstanties en non-profitorganisaties die communautaire netwerken vormen die informatie en bijstand aan consumenten verlenen, zodat ze hun rechten kunnen uitoefenen en toegang tot een geschikt systeem voor geschillenbeslechting krijgen (het netwerk van Europese Bureaus voor consumentenvoorlichting en de infobalies van het Europees buitengerechtelijk netwerk). Actie 10. (gezamenlijke actie) Financiële bijdragen – in overeenstemming met artikel 7, lid 1 – voor specifieke gezamenlijke acties op het gebied van surveillance en handhaving van de voorschriften. Doel is de samenwerking inzake de communautaire wetgeving ter bescherming van de consument (inclusief de richtlijn inzake algemene productveiligheid) op het punt van administratie en handhaving te verbeteren. Financiële bijdragen voor andere acties op het gebied van administratieve samenwerking. Doelstelling (c): Een gepaste rol voor consumentenorganisaties bij het beleid van de EU Actie 11. Het ter beschikking stellen van specifieke technische en juridische knowhow t aan consumentenorganisaties ter ondersteuning van hun deelname aan en inbreng bij het overleg over wetgevende als niet-wetgevende initiatieven van de Gemeenschap op relevante beleidsgebieden - zoals interne markt, diensten van algemeen belang en het 10-jaren kaderprogramma voor duurzame productie en consumptie -, en ter ondersteuning van hun bijdrage aan het markttoezicht. Actie 12. Het behartigen van de belangen van de Europese consument op internationale fora (inclusief internationale normalisatieorganisaties en internationale handelsorganisaties). Actie 13. Opleidingen voor het personeel van regionale, nationale en Europese consumentenorganisaties en andere acties op het gebied van capaciteitsopbouw, zoals trainingen op het gebied van projectontwikkeling en aanvraagprocedures, een internetforum voor specifieke projecten, workshops en bijeenkomsten ter bevordering van projectpartnerschappen. Actie 14. Voorlichting over de rechten waarover de consument krachtens de wetgeving ter bescherming van de consument en andere communautaire beschermingsmaatregelen beschikt in het bijzonder in de nieuwe lidstaten, in samenwerking met de consumentenorganisaties aldaar. Actie 15. Educatie van de consument, inclusief acties gericht op jonge consumenten, en de ontwikkeling van interactieve educatieve on-linehulpmiddelen inzake grensoverschrijdende transacties en de rechten van de consument op de interne markt). Actie 16. Financiële bijdragen – in overeenstemming met artikel 7, lid 2 – voor het functioneren van Europese consumentenorganisaties. Actie 17. Financiële bijdragen – in overeenstemming met artikel 7, lid 3 – voor het functioneren van Europese consumentenorganisaties die de belangen van de consument behartigen bij het ontwikkelen van normen voor producten en diensten in de Gemeenschap. Doelstellingen (a), (b) en (c): Actie 18. Financiële bijdragen – in overeenstemming met artikel 7, lid 4 – voor specifieke communautaire of nationale projecten ter ondersteuning van de in artikel 3 vastgestelde doelstellingen van het consumentenbeleid, met inbegrip van financiële bijdragen voor: Actie 19. Evaluatie van acties die krachtens dit algemeen kader zijn ondernomen. __________________ (Raadplegingsprocedure - Hernieuwde raadpleging) Het Europees Parlement , – gezien het ontwerp van de Raad (8084/2003) (1) , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(1997) 30 ) (2) , – gezien zijn advies van 13 april 1999 (3) , – opnieuw geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 93 van het EG-Verdrag (C5&nbhy;0192/2003), – gelet op artikel 67 en artikel 71, lid 3 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0302/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van de Raad, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen in het voorstel aan te brengen of dit door een andere tekst te vervangen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. 1 januari 2004 1 januari 2010 ; Gelode benzine (euro per 1000 l) GN-codes 2710 11 31, 2710 11 51 en 2710 11 59 421 421 Loodvrije benzine (euro per 1000 l) GN-codes 2710 11 31, 2710 11 41, 2710 11 45 en 2710 11 49 359 359 Gasolie (euro per 1000 l) GN-codes 2710 19 41 tot en met 2710 19 49 302 330 Kerosine (euro per 1000 l) GN-codes 2710 19 21 en 2710 19 25 302 330 LPG (euro per 1000 kg) GN-codes 2711 12 11 tot en met 2711 19 00 125 125 Aardgas (euro per gigajoule) GN-code 2711 11 00 en 2711 21 00 2,6 2,6 1 januari 2004 1 januari 2008 ; Gelode benzine (euro per 1000 l) GN-codes 2710 11 31, 2710 11 51 en 2710 11 59 450 450 Loodvrije benzine (euro per 1000 l) GN-codes 2710 11 31, 2710 11 41, 2710 11 45 en 2710 11 49 417 417 Gasolie (euro per 1000 l) GN-codes 2710 19 41 tot en met 2710 19 49 343 393 Kerosine (euro per 1000 l) GN-codes 2710 19 21 en 2710 19 25 343 393 LPG (euro per 1000 kg) GN-codes 2711 12 11 tot en met 2711 19 00 174 174 Aardgas (euro per gigajoule) GN-code 2711 11 00 en 2711 21 00 3,5 3,5 (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement, - gezien het voorstel voor een verordening van de Raad ( COM(2003) 202 ) (1) , - gelet op artikel 37 en artikel 300, lid 2, eerste alinea van het EG-Verdrag, - gelet op artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5&nbhy;0236/2003), - gelet op artikel 67 en artikel 97, lid 7 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie visserij ( A5-0289/2003 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel voor een verordening van de Raad, als geamendeerd door het Parlement, en hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en van Mauritius. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2002) 737 - C5-0074/2003), - gezien het gezamenlijk verslag van de Commissie en de Raad inzake toereikende pensioenen (7165/03), als goedgekeurd door de Raad voor werkgelegenheid, sociaal beleid, volksgezondheid en consumentenzaken en door de Raad voor economische en financiële zaken van respectievelijk 6 en 7 maart 2003, - gezien de conclusies van de Europese Raad van 20 en 21 maart 2003 van Brussel en de conclusies van eerdere bijeenkomsten van de Europese Raad inzake pensioenbeleid, met name die van Lissabon (23-24 maart 2000), Stockholm (23-24 maart 2001), Göteborg (15-16 juni 2001), Laken (14-15 december 2001) en Barcelona (15-16 maart 2002), - gezien zijn resolutie van 11 april 2002 over de mededeling van de Commissie "Ondersteuning van de nationale strategieën ten behoeve van veilige en betaalbare pensioenen door middel van een geïntegreerde benadering" (1) , - gezien zijn resolutie van 17 mei 2001 over de mededeling van de Commissie "De ontwikkeling van de sociale bescherming op de lange termijn: veilige en houdbare pensioenen" (2) , - gezien zijn resolutie van 16 februari 2000 over de mededeling van de Commissie "Een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming" (3) , - gezien de conclusies van de Raad van 17 december 1999 betreffende de versterking van de samenwerking voor de modernisering en verbetering van de sociale bescherming (4) , - gezien het gezamenlijk verslag van het Comité voor economische politiek en het Comité voor sociale bescherming aan de Raad, inzake doelstellingen en werkmethoden op pensioengebied: toepassing van de open coördinatiemethode (14098/01), - gezien de mededeling van de Commissie "De bijdrage van openbare financiën aan de groei van de werkgelegenheid: verbetering van kwaliteit en houdbaarheid" ( COM(2000) 846 ), – gezien artikel 47, lid 2 en artikel 163 van het Reglement van het Europees Parlement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen (A5&nbhy;0259/2003), A. overwegende dat ongeveer een tiende deel van het BBP van de EU momenteel wordt besteed aan overheidsuitgaven voor pensioenen; overwegende dat alle voorspellingen wijzen op een toekomstscenario waarin de overheidsuitgaven voor pensioenstelsels verder zullen toenemen; overwegende dat de deelname van ouderen in de arbeidsmarkt tegenwoordig lager is dan dertig jaar geleden; B. overwegende dat algemeen wordt aanvaard dat de toereikendheid en betaalbaarheid van pensioenstelsels grensoverschrijdende kwesties zijn; overwegende dat de stabiliteit van de gemeenschappelijke munt afhankelijk is van een over de hele linie gezond financieel beleid in de hele eurozone, C. overwegende dat een aantal lidstaten hervormingen heeft ingevoerd die als stappen in de juiste richting kunnen worden beschouwd; D. overwegende dat een langetermijnperspectief op pensioengebied noodzakelijk is; overwegende dat het maatschappelijk draagvlak voor hervormingen zeer gebaat is bij een transparant debat hierover, zodat het publiek weet welke veranderingen het kan verwachten; E. overwegende dat overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel de verantwoordelijkheid voor het pensioenbeleid en de financiering daarvan in de eerste plaats bij de lidstaten ligt en ook moet blijven liggen; F. overwegende dat de pensioenspolitiek van iedere lidstaat zou moeten inhouden dat er een toereikend en billijk inkomen aan ouderen wordt verstrekt en armoede op de oude dag wordt voorkomen, G. overwegende dat deze verantwoordelijkheid van de lidstaten geenszins afbreuk doet aan het feit dat de Europese Unie een waardevolle bijdrage kan leveren door het stimuleren van de uitwisseling van beste praktijken en consensusvorming, alsmede door gemeenschappelijke regelgeving met betrekking tot aspecten die noodzakelijk zijn voor het mogelijk maken en verzekeren van de overdraagbaarheid van iedere soort pensioenrechten, H. overwegende dat de toegenomen levensverwachting en het feit dat ouderen gemiddeld geen significant hoger risico lopen om door armoede te worden getroffen dan anderen, duidelijke bewijzen zijn van het grote succes van de Europese welzijnssamenleving; overwegende dat armoede en sociale uitsluiting onder gepensioneerden een aanhoudend probleem vormt in een aantal lidstaten, in het bijzonder voor oudere vrouwen, I. overwegende dat de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen die tot uiting komt in het feit dat oudere vrouwen een hoger risico lopen door armoede te worden getroffen dan andere bevolkingsgroepen, voor een aanzienlijk deel haar oorsprong vindt in de ongelijke situatie op de arbeidsmarkt, het overheersende model waarbij de man kostwinnaar is, en berekeningsmethoden voor de pensioenregelingen die een ongunstige dekking bewerkstelligen in geval van afgebroken loopbanen en atypische vormen van werkgelegenheid, J. overwegende dat pensioenstelsels niet alleen een herverdeling van inkomens tussen verschillende generaties bewerkstelligen, maar dit ook doen tussen verschillende groepen binnen dezelfde generatie; overwegende dat het concept van betaalbaarheid vereist dat het sociale welzijn van de huidige en toekomstige generaties gegarandeerd moet worden door de pensioenstelsels van nu, K. overwegende dat steeds meer mensen de pensioengerechtigde leeftijd bereiken en dat bovendien hun levensverwachting toeneemt, hetgeen zal leiden tot een verdubbeling van de 65-plussers van het huidige cijfer van 25% van het aantal personen in de werkzame leeftijdsklassen tot 50% in 2050, L. overwegende dat bepaalde Europese instellingen in hun aanwervingsbeleid oudere werknemers blijven discrimineren en dat de voortzetting van een dergelijk beleid onaanvaardbaar is, 1. juicht de nauwe samenwerking tussen de lidstaten op pensioengebied toe; voor deze samenwerking wordt de open coördinatiemethode gebruikt; benadrukt dat pensioenstelsels een instrument zijn om welzijn te verzekeren en een belangrijk instrument vormen voor het bevorderen van de sociale samenhang; 2. verwacht van de lidstaten dat zij de burgers duidelijk tonen wat zij van hun pensioensysteem kunnen verwachten en wat zij moeten doen om later van een passende levensstandaard te kunnen genieten; 3. is van mening dat de lidstaten en de kandidaatlanden op hun begrotingen prioriteit moeten geven aan de financiering van de pensioenstelsels; 4. onderstreept het belang dat de openbare pensioensystemen worden aangevuld met een toereikende openbare gezondheidszorg die specifiek is afgestemd op de behoeften van ouderen die deze zorg niet zelf kunnen betalen; 5. spreekt opnieuw zijn steun uit voor de drie voornaamste doelen – toereikendheid, betaalbaarheid en modernisering – die ten grondslag liggen aan de strategie; erkent ook de relevantie van de elf concrete doelstellingen van de strategie, met de nadruk op de doelstellingen die betrekking hebben op de sociale oogmerken van pensioenstelsels en op de herverdeling van inkomens middels pensioenen; 6. betreurt echter dat er in de geschetste prognoses geen schatting wordt gemaakt van de gevolgen van de komende uitbreiding voor de pensioensituatie en de hieruit voortvloeiende toekomstscenario's; is wel verheugd over het verzoek van de Europese Raad om een voortgangsevaluatie uit te voeren waarin ook de nieuwe lidstaten worden betrokken; benadrukt dat men in dit verband met name dient te kijken naar het armoedepeil onder gepensioneerden; is ingenomen met de oproep tot het ontwikkelen van indicatoren die betrekking hebben op alle drie de doelen van de strategie; 7. is het ermee eens dat analyses van huidige en toekomstige pensioenstelsels niet alleen een financiële dimensie moeten hebben, maar ook terdege rekening dienen te houden met sociale en welzijnsaspecten, en gericht dienen te zijn op de vraag in welke mate pensioenstelsels bijdragen aan de solidariteit binnen en tussen generaties; benadrukt hoe nauw macro-economisch beleid, werkgelegenheidsbeleid en sociaal beleid met elkaar verweven zijn; 8. concludeert dat de inherente voorwaarde voor de betaalbaarheid van alle regelingen - ook als deze zijn gebaseerd op uiteenlopende vormen van financiering - groei en voldoende economische productiviteit is, alsmede volledige werkgelegenheid met kwalitatief hoogwaardige banen in een gezonde en veilige werkomgeving, hetgeen de beste manier is om de betaalbaarheid van pensioenen te garanderen; wijst er voorts op dat de lidstaten kunnen overwegen een reservefonds in te stellen om de financierbaarheid van de pensioenstelsels op lange termijn te waarborgen; 9. concludeert dat openbare pensioenregelingen, dankzij hun intrinsieke herverdelingskarakter, van essentieel belang blijven voor een maatschappelijk verantwoorde toekenning en verdeling van inkomens voor gepensioneerden; is het standpunt toegedaan dat alle openbare pensioenregelingen moeten bijdragen aan de strijd tegen de armoede, onder andere door middel van een voldoende hoog en gegarandeerd minimumniveau voor pensioenen; 10. stelt vast dat het stijgend aantal en de hoge leeftijd van de gepensioneerden de omslagstelsels ("pay-as-you-go") onder aanzienlijke druk zullen zetten; wijst er derhalve op dat er tijdig maatregelen moeten worden genomen om een evenwicht tussen pensioenpremies en inkomens te bewaren; stelt vast dat sommige lidstaten daartoe hervormingen hebben doorgevoerd; onderstreept tevens dat maatregelen om bijvoorbeeld de administratiekosten te verlagen en de bureaucratie terug te dringen, kunnen bijdragen tot een over de hele linie goed pensioenbeheer; 11. is van mening dat het voor een voldoende mate van legitimiteit en zekerheid in de pensioenstelsels van essentieel belang is dat de transparantie van en de informatievoorziening over de systemen op degelijke wijze zijn gewaarborgd; benadrukt het belang van de voorspelbaarheid en helderheid van de systemen niet alleen in het directe belang van het publiek, maar ook om het mogelijk te maken de doeltreffendheid van het systeem continu te evalueren, d.w.z. na te gaan in hoeverre de maatschappelijke doelstellingen worden bereikt en de betaalbaarheid wordt gewaarborgd; 12. dringt er verder bij de lidstaten op aan een Europatoets voor nationale regelgeving met grensoverschrijdende implicaties te ontwikkelen, zodat interpretatieverschillen voortkomende uit bilaterale belastingverdragen verminderd worden; dringt er bij de lidstaten op aan door te gaan met de afstemming van fiscale stelsels met betrekking tot aanvullende bedrijfspensioensvoorzieningen door een aparte code of conduct in te voeren die enkele basisbelastingbeginselen op dit gebied regelt; 13. dringt erop aan dat opgebouwde pensioenrechten in een lidstaat volledig erkend en tot uitkering moeten komen, waarbij dit nimmer aanleiding mag zijn tot het korten van pensioenuitkeringen in een andere lidstaat; 14. ziet een mogelijkheid om een passend niveau van de wettelijke pensioenen te garanderen door flexibeler regels in te voeren voor de pensioengerechtigde leeftijd en de overgang van beroepsleven naar pensioen, zodat door een verlenging van het beroepsleven ook aanvullende pensioenrechten kunnen worden verworven; 15. wenst dat de verhoging van de effectieve pensioenleeftijd gerealiseerd wordt met stimulerende maatregelen en niet met dissuasieve maatregelen zoals een drastische verlaging van de pensioenen; 16. onderstreept echter dat als men de effectieve pensioenleeftijd wil verhogen door de arbeidsdeelname van ouderen te vergroten, men zich niet uitsluitend kan verlaten op stimuleringsmaatregelen ten aanzien van de hoogte van pensioenen en een stevigere koppeling tussen premies en uitkeringen; 17. betreurt in dit verband dat de Commissie onvoldoende nadruk heeft gelegd op het duidelijke causale verband tussen het bereiken van deze doelstelling en de actieve bevordering van de mogelijkheden voor levenslang leren, kwaliteit van arbeid en een veilige en gezonde werkomgeving; 18. wijst in dit verband op de grote mogelijke bijdrage van de Europese werkgelegenheidsstrategie, en met name op de doelstellingen die tot op heden zijn voortgevloeid uit de pijlers "aanpassingsvermogen" en "inzetbaarheid", aangezien het de taak van de werkgevers en de sociale partners is om een arbeidswereld te creëren waarin de belemmeringen voor oudere werknemers om te blijven werken of om in dienst te worden genomen uit de weg zijn geruimd, en verlangt dat uit het Sociaal Fonds ook maatregelen gestimuleerd worden om de integratie en wederopneming van ouderen op de arbeidsmarkt te bevorderen; verzoekt de lidstaten dringend maatregelen vast te stellen om bedrijven te ontmoedigen stelselmatig werknemers uit kwetsbare groepen, zoals ouderen en gehandicapten, te ontslaan; 19. benadrukt dat het aantal atypische, los-vaste en mobiele werknemers voortdurend toeneemt; wijst erop dat deze groep werknemers over het algemeen niet goed vertegenwoordigd is in de pensioenstelsels en al helemaal niet in de bedrijfspensioenstelsels en dat er daarom procedures moeten worden ontwikkeld om deze atypische werknemers beter op de arbeidsmarkt op te vangen en een passende oudedagsvoorziening voor hen te garanderen; dringt er bij de lidstaten op aan bepalingen in nationale wetgeving inzake aanvullende pensioenvoorzieningen die ertoe leiden dat de mobiliteit van werknemers wordt belemmerd, zoals wachttijden en andere toelatingsvoorwaarden, weg te nemen; 20. wijst er in dit verband op dat een modernisering van de bestaande pensioenstelsels niet alleen de financiële duurzaamheid van deze stelsels moet garanderen, maar ook rekening moet houden met de gewijzigde maatschappelijke eisen, opdat het pensioenstelsel ook in de toekomst zijn sociaal-politieke doelstellingen kan vervullen; 21. benadrukt in dit verband dat de toekenning van arbeidsgerelateerde pensioenen in het kader van collectieve overeenkomsten succesvol is gebleken; 22. is het ermee eens dat de financiële duurzaamheid van een op fondsen gebaseerd pensioenstelsel afhankelijk is van een goed beheer van de fondsen en de ontwikkeling van de financiële markten; 23. dringt er bij de lidstaten op aan om uit hun pensioenvoorzieningen alle vormen van op sekse gebaseerde discriminatie te schrappen die nog bestaan en strijdig zijn met de vigerende richtlijnen inzake de gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het stuk van de sociale zekerheid; 24. benadrukt echter dat een belangrijke taak in dit verband ligt in het verhogen van de arbeidsdeelname onder vrouwen tegen gelijke loonvoorwaarden; wijst in dat verband op de tot op heden geldende richtsnoeren van de pijler "gelijke kansen" van de Europese werkgelegenheidsstrategie en benadrukt dat de nieuwe ontwerprichtsnoeren in dat opzicht niet mogen worden afgezwakt; wijst de lidstaten tevens op hun verplichtingen betreffende de verhoging van de arbeidsdeelname onder vrouwen en van de beschikbaarheid van kinderzorg; herinnert hen eraan dat ook rekening moet worden gehouden met de zorg voor andere afhankelijke personen; 25. wijst op het feit dat als gevolg van hun lagere arbeidsdeelname, het hogere percentage vrouwen in deeltijdarbeid, lagere inkomens en de langzamere inkomensstijging onder andere vanwege ouderschapsverlof op dit moment en in het verleden vrouwen gemiddeld lagere pensioenen krijgen dan mannen. Volgens het verslag van de Commissie varieert dit verschil per land, en wel van 16% tot 45%; 26. wijst erop dat de ongelijke belonings- en werkgelegenheidssituatie van vrouwen een probleem vormt voor de sociale zekerheid van uit de echtgescheiden en gescheiden levende vrouwen; om dit te ondervangen zouden de lidstaten eraan kunnen denken het delen van de gedurende het huwelijk verworven pensioenrechten mogelijk te maken, teneinde de onafhankelijke sociale zekerheid van de echtgeno(o)t(e) te waarborgen die zijn/haar beroepsbezigheid heeft onderbroken om zich aan het gezin te wijden; 27. dringt er bij de lidstaten op aan de individualisering van de pensioenrechten te bevorderen zonder echter de afgeleide rechten van de overlevenden (weduwen/weduwnaars en kinderen) af te schaffen; 28. dringt er bij de lidstaten op aan in hun pensioenstelsels te waarborgen dat personen tijdens ouderschapsverlof of zorgverlof ten behoeve van kinderen of andere afhankelijke personen aangesloten blijven, zoals reeds in een aantal lidstaten het geval is en verzoekt om een gepaste waardering van de betrokken pensioenrechten; wijst erop dat het met name vrouwen zijn die vaak zorgverlof nemen en dat zij door dat feit niet in hun pensioenopbouw benadeeld mogen worden; 29. roept de Commissie en de lidstaten op in het kader van het werkgelegenheidsbeleid de stimulansen voor vrouwen om zich op de arbeidsmarkt te begeven, te versterken teneinde hun economische onafhankelijkheid in alle levensomstandigheden te waarborgen; verwijst daarbij naar de doelstelling inzake een arbeidsparticipatie van vrouwen in 2010 van 60%, zoals vastgesteld door de Europese Raad van Lissabon in 2001. Een dergelijk beleid dient tevens de oorzaken van beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen aan te pakken die een weerslag hebben op de hoogte van het invaliditeits- en ouderdomspensioen; is van oordeel dat het bovenstaande onder andere bereikt kan worden door een diversificatie van de beroepskeuzes van meisjes en vrouwen en door de waarborging van permanente educatie en beroepsopleiding in alle levensfasen, met name voor herintredende vrouwen na een onderbreking van hun beroepsactiviteit met het oog op de zorg voor het gezin, en benadrukt dat het Europees Sociaal Fonds hiervoor dient te worden benut; 30. eist opnieuw dat het Europees Parlement naar behoren wordt geraadpleegd en voldoende tijd krijgt om commentaar te leveren op verslagen van de Commissie over de voortgang van de activiteiten; benadrukt opnieuw het belang van een continue dialoog met het Comité voor sociale bescherming; 31. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de parlementen van de lidstaten en kandidaatlanden. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 48, tweede lid van het Verdrag betreffende de Europese Unie over de bijeenroeping van een Intergouvernementele Conferentie (IGC) ter behandeling van de wijzigingen van de Verdragen waarop de Unie gebaseerd is (11047/2003 – C5-0340/2003), – gezien het ontwerpverdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa (1) , opgesteld door de Conventie over de toekomst van Europa, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 31 mei 2001 over het Verdrag van Nice en de toekomst van de Europese Unie (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 november 2001 over de grondwettelijke procedure en de toekomst van de Unie (3) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 16 mei 2002 over de afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten (4) , van 14 maart 2002 over de rechtspersoonlijkheid van de Europese Unie (5) , van 7 februari 2002 over betrekkingen tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen in het kader van de opbouw van Europa (6) en van 14 januari 2003 over de rol van de regionale en lokale overheden bij de Europese opbouw (7) , – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de mededeling van de Commissie " Een Grondwet voor de Unie ( COM (2003) 548 ), – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de Economische en Monetaire Commissie, de Commissie juridische zaken en interne markt, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie visserij, de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en de Commissie verzoekschriften (A5&nbhy;0299/2003), Overwegende hetgeen volgt: A. overwegende dat de burgers, parlementen, regeringen, politieke partijen - zowel in de lidstaten als op Europees niveau - en de instellingen van de Unie er recht op hebben aan het democratische proces van de grondwetgeving voor Europa mee te werken; dat het Europees Parlement derhalve met deze resolutie een beoordeling geeft van het door de Conventie opgestelde ontwerpverdrag, B. overwegende dat uit de voorbereidingen, het verloop en vooral uit het resultaat van de Conferentie over het Verdrag van Nice definitief is gebleken dat de intergouvernementele aanpak ter herziening van de Verdragen van de Unie zijn grenzen heeft bereikt, en dat zuiver diplomatieke onderhandelingen geen oplossingen kunnen aandragen waarmee wordt voorzien in de behoeften van een Europese Unie met 25 lidstaten, C. overwegende dat de kwaliteit van de werkzaamheden van de Conventie met betrekking tot de voorbereiding van de ontwerpgrondwet en de herziening van de Verdragen het besluit van de Europese Raad van Laken volledig rechtvaardigt om van een intergouvernementele aanpak af te zien en het voorstel van het Parlement tot instelling van een Conventie tot opstelling van een grondwet goed te keuren; overwegende dat het resultaat van de Conventie, waarin de vertegenwoordigers van het Europees Parlement en de nationale parlementen een centrale rol hebben gespeeld, aantoont dat methode van open discussies in de Conventie veel succesvoller is dan de tot dusver gevolgde methode van intergouvernementele conferenties achter gesloten deuren, D. overwegende dat het verlangt zowel bij de Intergouvernementele Conferentie als bij de toekomstige fasen van het constitutionele proces actief en permanent te worden betrokken, E. overwegende dat met de voorstellen van de Conventie belangrijke vooruitgang is geboekt, maar dat de nieuwe bepalingen getoetst zullen moeten worden aan de uitdagingen die de uitgebreide Unie met zich meebrengt; overwegende dat bij alle toekomstige herzieningen de Conventie-methode moet worden gevolgd, F. overwegende dat de Conventie, evenals haar voorgangster over het Handvest van de grondrechten, een nieuwe fase van de Europese integratie heeft ingeluid, waarin de Europese Unie haar rechtsorde in een constitutionele orde, welke haar staten en burgers bindt, zal consolideren, ook al zal de uiteindelijke goedkeuring van de grondwet in de vorm van een internationaal verdrag geschieden, G. overwegende dat ondanks aanvankelijk zeer uiteenlopende meningen van de Conventiedeelnemers een ruime meerderheid van alle vier groeperingen van de Europese Conventie, waaronder het Europees Parlement, het eindvoorstel van de Conventie heeft gesteund, dat derhalve gebaseerd is op een nieuwe en brede consensus, ook al is niet aan alle wensen van het Parlement wat betreft democratie, doorzichtigheid en een efficiënt functioneren van de Europese Unie voldaan; overwegende dat tornen aan de binnen de Conventie bereikte belangrijke compromissen niet alleen de vooruitgang in gevaar zal brengen die de Conventie heeft geboekt bij het opnieuw leggen van een meer efficiënte en democratische grondwettelijke basis voor de Unie, maar ook de gehele methode van de Conventie zou ondermijnen, H. overwegende dat het ontwerpverdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa dient te worden beoordeeld op grond van onderstaande criteria: 1. is verheugd over de vooruitgang bij de Europese integratie en de democratische ontwikkeling, zoals belichaamd in de door de Conventie voorgestelde "Grondwet voor Europa" die via een Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa moet worden vastgesteld, waarvan de tekst de politieke wil van de Europese burgers en de lidstaten plechtig en alomvattend tot uitdrukking brengt; 2. constateert met voldoening dat de waarden, doelstellingen, beginselen, structuren en instellingen van Europa's constitutionele erfgoed in belangrijke mate in de ontwerpgrondwet verankerd zijn, waardoor de ontwerpgrondwet in hoge mate niet alleen de kwaliteit van een grondwetstekst heeft gekregen, maar ook het potentieel zich voortdurend verder te ontwikkelen; 3. is ermee ingenomen dat de symbolen van de Unie in de ontwerpgrondwet zijn opgenomen; Belangrijke stappen op weg naar een democratischer, transparantere en doelmatiger Europese Unie Democratie 4. is bijzonder verheugd op de opneming van het Handvest van de grondrechten als integraal, juridisch bindend deel van de Grondwet (deel II) en onderstreept het belang van de waardigheid van de individuen van de grondrechten als centrale elementen van een door de burgers gedragen sociale en democratische Unie; 5. juicht de nieuwe "wetgevingsprocedure", die de reguliere procedure zal worden, toe als belangrijke vooruitgang naar een grotere democratische legitimering van de werkzaamheden van de Unie; spreekt zijn waardering uit voor deze aanzienlijke uitbreiding van de toepassingssfeer van de medebeslissingsprocedure, en is van oordeel dat deze tendens moet worden voortgezet; 6. beschouwt de verkiezing van de voorzitter van de Commissie door het Europees Parlement als positief, en onderstreept dat dit in elk geval een belangrijke stap is naar een verbeterd systeem van parlementaire democratie op Europees niveau; 7. waardeert de mogelijkheden die zijn gecreëerd voor een betere participatie van de Europese burgers en sociale partners, en met name de invoering van een wetgevingsinitiatief van burgers; 8. acht de grotere rol van de nationale parlementen en regionale en lokale overheden bij de werkzaamheden van de Unie van groot belang; 9. steunt de nationale parlementen in hun streven hun taak om hun respectievelijke regeringen als leden van de Raad van de Unie te sturen en te controleren, effectiever uit te voeren, hetgeen een doeltreffende manier is om participatie van de nationale parlementen bij de wetgevingswerkzaamheden van de Unie en de uitstippeling van gemeenschappelijk beleid veilig te stellen; 10. gelast zijn bevoegde commissie gemeenschappelijke bijeenkomsten met vertegenwoordigers van de nationale parlementen te organiseren, zo mogelijk met inbegrip van oud-Conventieleden, om de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie kritisch te begeleiden; Transparantie 11. acht het van fundamenteel belang dat de Unie een enkele rechtspersoonlijkheid krijgt, en dat de pijlerstructuur formeel verdwijnt, ook al is de Gemeenschapsmethode niet ten volle op alle besluiten in het kader van het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid, op het gebied van justitie en binnenlandse zaken en op het gebied van de coördinatie van het economisch beleid van toepassing; 12. is ingenomen met de invoering van een hiërarchie van besluiten van de Unie en de vereenvoudiging hiervan, alsmede met de uitdrukkelijke verankering van de voorrang die de Grondwet en het Unierecht hebben op de wetgeving van de lidstaten; 13. waardeert dat er stappen zijn gezet op de weg naar grotere transparantie en een duidelijker indeling van de bevoegdheden van de lidstaten en de Unie, met behoud van een zekere flexibiliteit om toekomstige aanpassingen in een zich ontwikkelende Unie met 25 of meer lidstaten mogelijk te maken; 14. juicht het toe dat het Euratom-Verdrag gescheiden wordt van de rechtsstructuur van de toekomstige Grondwet; dringt er bij de IGC op aan een conferentie tot herziening van het Verdrag bijeen te roepen tot intrekking van de verouderde en achterhaalde bepalingen van het Verdrag, met name betreffende de bevordering van kernenergie en het ontbreken van democratische besluitvormingsprocedures; 15. is verheugd over de toezegging van de president van de Europese Conventie dat de gehele grondwetstekst in geslachtsneutrale taal wordt opgesteld, en verzoekt de Intergouvernementele Conferentie de daarvoor noodzakelijke redactionele veranderingen in de ontwerpgrondwet aan te brengen; Doelmatigheid 16. hecht groot belang aan de uitbreiding van de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Raad bij wetgeving; juicht de verbetering van dit systeem toe, maar onderstreept tegelijkertijd de noodzaak van verdere uitbreiding van besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen of van een speciale gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de toekomst, onverminderd de mogelijkheden waarin artikel I-24, lid 4 van de ontwerpgrondwet voorziet; 17. constateert dat het Europees Parlement de parlementaire instantie voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het Europees veiligheids- en defensiebeleid moet zijn, voorzover de bevoegdheid van de EU in het geding is; 18. spreekt er zijn waardering over uit dat met de ontwerpgrondwet enkele andere belangrijke verbeteringen in de besluit- en beleidsvorming worden aangebracht, zoals 19. ondersteunt de solidariteitsclausule met betrekking tot de bestrijding van het terrorisme en de mogelijkheid van een structurele samenwerking in het veiligheids- en defensiebeleid onder eerbiediging van NAVO-verplichtingen; Aspecten die gedurende hun uitvoering verder gevolgd moeten worden 20. is van oordeel dat de verkiezing van de voorzitter van de Europese Raad alle huidige problemen in verband met de werking van deze instelling op zich niet kan oplossen en niet te voorziene gevolgen met zich mee kan brengen voor het institutionele evenwicht van de Unie; meent dat de rol van voorzitter strikt beperkt moet zijn tot de taken van een voorzitter teneinde mogelijke conflicten met de voorzitter van de Commissie of de minister van Buitenlandse Zaken van de Unie te voorkomen en hun status niet aan te tasten en op geen enkele wijze afbreuk te doen aan de rol van de Commissie bij externe vertegenwoordiging, wetgevingsinitiatief, uitvoering of beheer; 21. wijst erop dat de details met betrekking tot de bepalingen inzake de voorzitterschappen van de Raad van Ministers in andere formaties dan de Raad Buitenlandse Zaken later moeten worden ingevuld, hetgeen zorgvuldig moet worden bestudeerd, waarbij rekening moet worden gehouden met de vereiste coherentie, efficiency en verantwoordingsplicht en de noodzaak zich te buigen over het probleem van het voorzitterschap van voorbereidende organen van de Raad; 22. is erover verheugd dat het verband tussen de weging van stemmen in de Raad en de verdeling van de zetels in het Europees Parlement, als vastgesteld in het aan het Verdrag van Nice gehechte Protocol betreffende de uitbreiding van de Europese Unie, komt te vervallen; steunt de in de ontwerpgrondwet verankerde regeling betreffende de toekomstige samenstelling van het Europees Parlement en stelt voor een en ander onverwijld ten uitvoer te leggen, aangezien dit van groot belang is voor het globale evenwicht tussen de lidstaten binnen de diverse instellingen; 23. is van mening dat de benoeming van een minister van Buitenlandse Zaken van de Unie de zichtbaarheid en het vermogen tot handelend optreden van de Unie op het internationale toneel zal verbeteren, maar wijst erop dat het absoluut noodzakelijk is dat de minister van Buitenlandse Zaken van de Unie bijgestaan wordt door een gezamenlijke administratie binnen de Commissie; 24. stelt voor dat de door het Europees Parlement gekozen Europese Ombudsman en de nationale ombudsmannen - in nauwe samenwerking met de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement - een voorstel doen voor een alomvattender systeem van buitengerechtelijke rechtsmiddelen; 25. is van oordeel dat de Intergouvernementele Conferentie de artikelen 8, 9 en 10 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen alsook artikel 4, leden 1 en 2 van de Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen moet afschaffen zodra het door het Europees Parlement op 4 juni 2003 goedgekeurde Statuut van de leden in werking treedt; 26. betreurt de inconsistentie van deel III met deel I van de ontwerpgrondwet, met name met betrekking tot artikel I-3; 27. uit zijn voldoening over de "passerelle-clausule", die de Europese Raad de mogelijkheid biedt de gewone wetgevingsprocedure te volgen in gevallen waarin in speciale procedures is voorzien; na raadpleging van het Europees Parlement en na de nationale parlementen op de hoogte te hebben gesteld; 28. is van oordeel dat het Parlement de rechten die het momenteel in het kader van de begrotingsprocedure bezit, moet behouden en dat aan zijn bevoegdheden geen afbreuk mag worden gedaan; is van oordeel dat de bevoegdheid van het Parlement tot goedkeuring van het meerjarig financieel kader alleen bevredigend kan worden uitgeoefend als naast de Intergouvernementele Conferentie snel interinstitutionele onderhandelingen worden geopend over de structuur van dit kader en de aard van de restricties voor de begrotingsprocedure; is van mening dat het meerjarig financieel kader de begrotingsautoriteit voldoende manoeuvreerruimte bij de jaarlijkse procedure moet bieden; 29. spreekt zijn bezorgdheid uit over de onbevredigende antwoorden op enkele fundamentele kwesties die duidelijk zijn aangegeven in eerdere resoluties van het Europees Parlement, zoals: 30. beseft dat de in de ontwerpgrondwet voor de Commissie voorgestelde oplossing een belangrijk element van het totale institutionele compromis is; hoopt dat de hervorming van de Commissie haar collegiale karakter niet zal verzwakken of tot discontinuïteit zal leiden; betreurt dat het beoogde systeem het moeilijk maakt om een goede Europese commissaris voor een tweede ambtstermijn te behouden; Algemene beoordeling 31. wijst erop dat de door de Conventie opgestelde ontwerpgrondwet het resultaat is van een brede democratische, het Europees Parlement en de nationale parlementen en regeringen van de Unie omvattende consensus, die aldus de wil van de burgers tot uitdrukking brengt; 32. is ingenomen met de bepaling dat het Europees Parlement voortaan het recht heeft grondwetswijzigingen voor te stellen en verder zijn goedkeuring moet geven aan elke poging de Grondwet zonder bijeenroeping van een Conventie te wijzigen, waardoor het een de facto-controle uitoefent op het gebruik van dit nieuwe instrument van grondwetsherziening; betreurt echter dat eenparigheid van stemmen van de lidstaten en ratificatie door de nationale parlementen of overeenkomstig andere grondwettelijke bepalingen nog steeds vereist zijn om minder belangrijke grondwetswijzigingen in werking te doen treden; betreurt ten zeerste dat voor de inwerkingtreding van nieuwe constitutionele teksten niet stelselmatig is voorzien in goedkeuring door het Europees Parlement; 33. verklaart dat het resultaat van de werkzaamheden van de Conventie, ondanks bepaalde beperkingen en tegenstelllingen, onderschreven moet worden, aangezien het een historische stap betekent op de weg naar een die democratischer, doelmatiger en transparantere Europese Unie; 34. is van oordeel dat deze methode in het licht van de ervaring die met de twee Conventies is opgedaan, voor democratische legitimiteit zorgt en door haar werkwijze openheid en participatie waarborgt; neemt niettemin dat de verkiezing van het presidium van de Conventie door de Conventie zelf met het oog op toekomstige herzieningen nuttig zou kunnen zijn; Bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie en ratificatieproces 35. stemt in met de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie (IGC) op 4 oktober 2003; 36. dringt er bij de IGC op aan de door de Conventie bereikte consensus te respecteren, onderhandelingen over de door de Conventie genomen fundamentele besluiten te vermijden en het ontwerpverdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa goed te keuren zonder dat bij het streven naar meer samenhang het basisevenwicht wordt gewijzigd; 37. verzoekt de politieke partijen - zowel in de lidstaten als op Europees niveau -, de representatieve organisaties en het maatschappelijk middenveld niet alleen het resultaat van de Europese Conventie, maar ook de in deze resolutie verwoorde visie van het Europees Parlement uitvoerig te bestuderen; 38. juicht met klem de verzekering van het Italiaanse voorzitterschap toe dat het Europees Parlement nauw en doorlopend bij de IGC, zowel op het niveau van staatshoofden en regeringsleiders als op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken, betrokken zal worden, en steunt het voornemen deze Conferentie in december 2003 af te ronden; 39. is van mening dat het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa door alle 25 lidstaten op 9 mei 2004, de Dag van Europa, moet worden ondertekend, onmiddellijk na de toetreding van de nieuwe lidstaten tot de Unie; 40. is van mening dat de lidstaten die referenda over de ontwerpgrondwet houden deze zo mogelijk op dezelfde dag moeten houden of de ontwerpgrondwet overeenkomstig hun grondwettelijke bepalingen op dezelfde dag dienen te ratificeren; 41. 41 waardeert dat de werkzaamheden van de IGC op Internet zullen worden gepubliceerd en verzoekt de Commissie de regeringen van de lidstaten en de politieke partijen ervoor te zorgen dat alle mogelijke informatiekanalen worden benut om de burgers bekend te maken met de inhoudelijke werkzaamheden van de IGC, en met de ontwerpgrondwet ook door het organiseren van nationale fora; o o o 42. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, houdende het advies van het Europees Parlement inzake de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie, te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Centrale Bank, alsmede aan de staatshoofden en regeringsleiders en de parlementen van de lidstaten, de toetredende landen en de kandidaatlanden.