Het Europees Parlement, - gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het actieplan om de sociale, economische en regionale gevolgen van de herstructurering van de visserijsector in de Europese Unie tegen te gaan ( COM(2002) 600 , - gezien zijn resolutie van 6 november 1997 over het gemeenschappelijk visserijbeleid na het jaar 2002 (1) , - gezien zijn resolutie van 5 juli 2001 over het voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering van een integraal kustbeleid in Europa (2) , - gezien zijn resolutie van 17 januari 2002 over het Groenboek van de Commissie over het toekomstig gemeenschappelijk visserijbeleid (3) , - gezien zijn resolutie van 20 november 2002 over de mededeling van de Commissie over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid ("Roadmap") (4) , - gezien zijn resolutie van 5 december 2002 over het voorstel voor een Verordening van de Raad over de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visserijhulpbronnen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid (5) , - gezien zijn resolutie van 5 december 2002 over het voorstel voor een Verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2792/1999 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor structurele acties van het Gemeenschappelijk visserijbeleid (6) , - gezien zijn resolutie van 12 maart 2003 over de sociaal-economische crisis in de witvissector (7) , - gelet op de artikelen 47, lid 2 en 163 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie visserij en het advies van de Begrotingscommissie ( A5-0162/2003 ), A. overwegende dat het een cruciaal onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid is een koppeling aan te brengen tussen het bevorderen van een levensvatbare economische sector van strategisch belang voor de Europese Unie en de sociaal-economische samenhang in de kustgebieden van de Unie die van de visserij afhankelijk zijn, B. overwegende dat het uitgangspunt voor de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, binnen het kader van een integraal kustbeleid, een heldere middellange en langetermijnvisie op de visserijsector in de EU moet zijn, C. overwegende dat de Commissievoorstellen ter compensatie van de sociaal-economische gevolgen van de hervorming een hoog theoretisch gehalte hebben, en gebaseerd zijn op uitgangspunten die gedeeltelijk zijn achterhaald door de besluiten van de ministers van visserij tijdens de vergadering van de Raad van december 2002, en dat het actieplan geen rekening houdt met de dramatische effecten voor de werkgelegenheid van het herstelplan voor de kabeljauw noch met de gevolgen voor de aanverwante industrietakken, D. overwegende dat de grondslag van de speelruimte op de begroting gebaseerd was op de herprogrammering van beschikbare FIOV-middelen, maar verdwenen is als gevolg van de amendementen van de Raad op het oorspronkelijke hervormingsvoorstel van de Commissie, en voorts overwegende dat er onvoldoende middelen in het FIOV beschikbaar zijn voor het schadeloos stellen van gemeenschappen die getroffen worden door de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid en de herstelplannen, E. overwegende dat als gevolg van de besluiten van de ministers van visserij 2002, enerzijds de negatieve gevolgen voor de visserijsector minder ernstig zullen zijn dan aanvankelijk voorzien, terwijl deze anderzijds de beschikbaarheid van middelen voor sociaal-economische maatregelen in gevaar brengen als gevolg van het uitstellen van de herprogrammeringsmogelijkheden van de FIOV-fondsen tot na 2004, F. overwegende dat de uitbreiding van de Unie waarschijnlijk verdere problemen in de visserijsector zal veroorzaken, G. overwegende dat kleinschalige kustvisserijbedrijven bijzondere aandacht verdienen aangezien zij 75% van het totaalaantal communautaire vaartuigen vertegenwoordigen en werk bieden aan 44% van de mensen die in de sector werkzaam zijn, H. overwegende dat vrouwen ongeveer 22% van alle banen in de visserij-industrie bezetten en dat hun formele en informele rol over het algemeen wordt onderschat, I. overwegende dat het verlies van 28.000 banen op de schepen leidt tot sociale, culturele en economische kaalslag in de kustgebieden die een onderdeel vormen van het erfdeel van de Unie, sterk afhankelijk zijn van de visserijsector en weinig mogelijkheden hebben om zich buiten de visserijsector te diversifiëren, J. overwegende dat de raadplegingsprocedure met de lidstaten ter voorbereiding van de voorstellen, geen groot succes is geworden, omdat deze in dit stadium begrijpelijkerwijs weinig geneigd zijn vooruit te lopen op het grootschalig banenverlies dat door de Commissie wordt gepland, K. overwegende dat de mededeling van de Commissie ten onrechte geen melding maakt van de rapporten van de visserijsector over het actieplan om de sociale, economische en regionale gevolgen van de herstructurering van de EU-visserijsector tegen te gaan, L. overwegende dat ernstig nagedacht moet worden over de sociaal-economische gevolgen voor de visserijsector in de periode na 2006 als de bestaande regelingen in het kader van de structuurfondsen ten einde lopen, hoewel de behoefte aan steun voor de visserijsector blijft bestaan, 1. beklemtoont nogmaals de sociale, culturele en economische rol van de visserij-industrie, met name de kleinschalige kustvisserij in gebieden die sterk van deze sector afhankelijk zijn, en doet een beroep op de Commissie te zorgen voor economische en sociale maatregelen voor het waarborgen van noodzakelijke economische en sociale cohesie in gebieden die van de visserij afhankelijk zijn, en met name in ultraperifere gebieden, teneinde erop toe te zien dat deze gebieden financieel onafhankelijk worden; 2. doet een beroep op de Commissie om in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid in 2002, bij het opstellen van nieuwe plannen voor gebieden die van de visserij afhankelijk zijn, met name rekening te houden met de mogelijkheden die het integraal kustbeheer biedt; 3. verwelkomt de inspanningen van de Commissie om de sociaal-economische gevolgen van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) te evalueren, alsook het daaropvolgend debat over de mogelijkheden om de sociale, economische en regionale gevolgen van de herstructurering van de visserijsector te verzachten; 4. onderstreept dat de amendementen op het pakket van voorstellen van de minister van Visserij inzake de hervorming van het GVB welke de Raad op zijn vergadering van 16&nbhy;20 december 2002 heeft aangenomen, de implementatie van deze hervorming en de geplande herprogrammering van het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij (FIOV) waarschijnlijk niet zullen vergemakkelijken; 5. dringt er bij de Europese Commissie op aan het Parlement een aangepaste versie van het actieplan te doen toekomen, waarin rekening wordt gehouden met de gevolgen van de besluiten die in december 2002 door de ministers van Visserij zijn genomen; 6. herinnert de begrotingsautoriteit aan de financiële middelen die onder rubriek 2 van de financiële vooruitzichten beschikbaar zijn voor de visserijsector en de gebieden die afhankelijk zijn van de visserij, welke voor de periode 2000-2006 kunnen worden geraamd op 28 miljard EUR (3,7 miljard EUR onder het FIOV, 19,2 miljard EUR onder het EFRO en 5,17 miljard EUR onder het ESF); 7. dringt aan op extra bijzondere financiering die los staat van de middelen die al aan de sector zijn toegewezen voor structurele aanpassingen (FIOV), teneinde negatieve sociaal-economische gevolgen van de herstructureringsmaatregelen en van herstelplannen in de sector, tegen te gaan, en ervoor te zorgen dat de sector financieel onafhankelijk wordt; 8. herinnert eraan dat extra EU-middelen voor maatregelen voor de compensatie van mogelijke verliezen die vissers of kustgemeenschappen lijden ten gevolge van instandhoudingsmaatregelen, alleen kunnen worden toegekend hetzij onder de voorwaarde dat deze financiering in overeenstemming is met het maximum van rubriek 2 van de financiële vooruitzichten hetzij door gebruik te maken van het flexibliteitsinstrument zoals bepaald in artikel 24 van het interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (8) ; vraagt dat de Commissie een evaluatie maakt van de mogelijke negatieve gevolgen voor vissers of kustgemeenschappen en indien nodig bij de begrotingsautoriteit een voorstel indient voor dergelijke extra EU-middelen; 9. dringt er, in aansluiting op de resolutie van het Parlement van 12 maart 2003, bij de begrotingsautoriteit van de Unie en de Commissie op aan, gezamenlijk met de betreffende lidstaten een plan op te stellen ter compensatie van verliezen die de gemeenschappen aan de kust lijden door maatregelen tot instandhouding van het kabeljauwbestand, en een bedrag tot 150 miljoen EUR aan extra EU-middelen toe te wijzen, rekening houdend met de bijdrage van de lidstaten om de crisis te bestrijden; 10. dringt er bij de Commissie nadrukkelijk op aan de geëigende middelen ter beschikking te stellen om het hoofd te bieden aan de moeilijkheden in de visserijsector als gevolg van de uitbreiding van de Europese Unie; 11. doet een beroep op de Commissie hoogwaardige werkgelegenheid en hoogwaardige gezondheids- en veiligheidsvoorwaarden op de werkplek als één van de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid te beschouwen, en daarbij een verbetering van de veiligheid en de arbeidsomstandigheden na te streven; 12. is ingenomen met de lange-termijnplannen van de Commissie zoals bijvoorbeeld de noodzaak tot de verbetering van het imago van de sector, de uitbreiding van de sociale dialoog en de versterking van de rol van de vrouw in de sector; 13. verzoekt de Commissie zich in te zetten voor raadpleging van de lidstaten en de visserijsector in de voorbereidende fase van het opstellen van sociaal-economische maatregelen in aansluiting op het actieplan en dringt krachtig bij de Commissie aan op verruiming van het werkterrein van de regionale adviesraden zoals gedefinieerd in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, om een grotere betrokkenheid van de belanghebbenden te bereiken; 14. onderstreept dat er diepgaand gedacht moet worden over de sociaal-economische situatie van de visserijsector in de volgende programmeringsperiode (2007–2014) als de bestaande regelingen in het kader van de structuurfondsen zijn beëindigd; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gelet op artikel 190, lid 5 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en artikel 108, lid 4 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien de Akte betreffende de verkiezing van de leden in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, gehecht aan Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 20 september 1976, inzonderheid de artikelen 1 tot en met 6 daarvan, alsmede Besluit 2002/772/EG van 25 juni 2002 en 23 september 2002 tot wijziging van deze Akte (1) , – gezien het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen, inzonderheid de artikelen 8, 9 en 10 daarvan, – gezien het advies van de Commissie, – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt en het advies van de Begrotingscommissie ( A5-0193/2003 ), 1. neemt het besluit houdende aanneming van het Statuut van de leden van het Europees Parlement (2) aan; 2. acht de budgettaire gevolgen van het bovengenoemde besluit verenigbaar met het plafond van rubriek 5 ("Administratieve uitgaven") van de financiële vooruitzichten, zonder beperkingen voor het huidige beleid; 3. verzoekt de Commissie overeenkomstig artikel 48 van het EU-Verdrag om voorlegging van een ontwerp tot intrekking van de artikelen 8, 9 en 10 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen en van artikel 4, leden 1 en 2 van de Akte van 1976; 4. verzoekt de Raad zijn toestemming te geven; 5. verzoekt zijn Voorzitter het Statuut van de leden te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie (serie L) zodra de Raad zijn toestemming heeft gegeven; 6. verzoekt zijn Voorzitter het besluit houdende aanneming van het Statuut van de leden samen met deze resolutie aan de Raad en de Commissie te doen toekomen. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15528/2/2002 – C5&nbhy;0034/2003) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 125 (3) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2002) 304 (4) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0136/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 4 juni 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2003/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en houdende intrekking van Richtlijn 96/92/EG HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name op artikel 47, lid 2, artikel 55 en artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie, (5) Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, (6) Na raadpleging van het Comité van de regio's, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag, (7) Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (8) heeft aanzienlijk bijgedragen tot de totstandkoming van de interne markt voor elektriciteit. (2) Uit de ervaring die met de uitvoering van deze richtlijn is opgedaan, blijkt dat de interne markt voor elektriciteit voordelen kan opleveren in de vorm van verbeterde efficiëntie, prijsverlagingen, kwalitatief betere dienstverlening en toegenomen concurrentie. Er zijn evenwel nog belangrijke tekortkomingen en mogelijkheden tot verbetering van de werking van de markt, met name dienen concrete maatregelen te worden genomen om te zorgen voor gelijke concurrentievoorwaarden op het niveau van de elektriciteitsproductie en het beperken van het risico van marktdominantie en marktondermijnend gedrag, het zorgen voor niet-discriminerende transmissie- en distributietarieven doordat toegang tot het net wordt verleend op basis van tarieven die gepubliceerd worden voordat ze in werking treden, en het zorgen voor de bescherming van de rechten van kleine en kwetsbare afnemers en het verstrekken van informatie over de brandstoffen die voor de elektriciteitsopwekking worden gebruikt en het verwijzen naar -waar beschikbaar- informatiebronnen over de milieueffecten daarvan. (3) Tijdens zijn bijeenkomst van 23 en 24 maart 2000 in Lissabon heeft de Europese Raad gevraagd om een snelle voortgang van de voltooiing van de interne markt voor de elektriciteits- en gassector en om een versnelling van de liberalisering in deze sectoren met het oog op de totstandbrenging van een volledig operationele interne markt op deze gebieden. In zijn resolutie van 6 juli 2000 over het tweede verslag van de Commissie betreffende de stand van de liberalisering van de energiemarkten heeft het Europees Parlement de Commissie verzocht een gedetailleerd tijdschema vast te leggen voor de verwezenlijking van nauwkeurig omschreven doelstellingen met het oog op een geleidelijke maar volledige liberalisering van de energiemarkt. (4) Met de rechten die de Europese burgers in het EG&nbhy;Verdrag worden gegarandeerd op het gebied van het vrij verkeer van goederen, de vrijheid van dienstverlening en de vrijheid van vestiging, is evenwel alleen een volledig opengestelde markt in overeenstemming waarop alle consumenten hun leveranciers vrijelijk kunnen kiezen en alle aanbieders vrijelijk aan hun klanten leveren. (5) De voornaamste hinderpalen voor de totstandbrenging van een volledig operationele en competitieve interne markt betreffen o.a. de toegang tot het net, de nettarifering en een van lidstaat tot lidstaat uiteenlopende mate van openstelling van de markt. (6) Voor een goed werkende concurrentie is vereist dat de toegang tot het net niet&nbhy;discriminerend en transparant is en tegen redelijke prijzen kan geschieden. (7) Voor de voltooiing van de interne elektriciteitsmarkt is niet-discriminerende toegang tot het netwerk van de transport- of de distributienetbeheerder van het grootste belang. Een transport- of distributienetbeheerder kan een of meer bedrijven omvatten. (8) Met het oog op een efficiënte en niet-discriminerende toegang tot het netwerk moeten de distributie- en transmissiesystemen, in het geval van verticaal geïntegreerde elektriciteitsbedrijven, door juridisch gescheiden entiteiten worden beheerd. De Commissie beoordeelt maatregelen van gelijke werking die door de lidstaten zijn opgesteld om deze doelstelling te bereiken en zij dient, in voorkomend geval, voorstellen tot wijziging van de onderhavige richtlijn in. Ook moeten transmissie- en distributiesysteembeheerders over effectieve bevoegdheden beschikken om besluiten te nemen met betrekking tot de voor het onderhoud en het beheer en de ontwikkeling van de netwerken benodigde activa wanneer deze activa eigendom zijn van en geëxploiteerd worden door verticaal geïntegreerde bedrijven. Het is noodzakelijk dat de onafhankelijkheid van de distributie- en transmissiesysteembeheerders wordt gewaarborgd, met name voor wat de productie- en leveringsbelangen betreft. Derhalve dienen onafhankelijke beheerstructuren tussen distributie- en transmissiesysteembeheerders en eventuele productie/leveringsbedrijven te worden gecreëerd. Het is echter van belang een onderscheid te maken tussen die juridische scheiding en de scheiding van eigendomsrechten. Juridische scheiding impliceert niet dat de eigendom van de activa verandert, en niets staat soortgelijke of identieke arbeidsvoorwaarden voor het gehele verticaal geïntegreerde bedrijf in de weg. Niettemin dient een niet-discriminerend besluit–vormingsproces te worden gecreëerd via organisatorische maatregelen betreffende de onafhankelijkheid van de verantwoordelijken die met de besluitvorming zijn belast. (9) In geval van kleine netten kan het voorkomen dat de ondersteunende diensten moeten worden verzorgd door transportnetbeheerders waaraan het kleine net gekoppeld is. (10) Bij deze richtlijn worden geen eigendomsvraagstukken geregeld, doch er wordt aan herinnerd dat, indien een bedrijf dat transport of distributie verricht qua rechtsvorm onderscheiden is van de bedrijven die productie- en/of leveringsdiensten verrichten, de aangewezen netbeheerder het bedrijf kan zijn dat de infrastructuur bezit. (11) Teneinde kleine distributiebedrijven geen onevenredige financiële en administratieve lasten op te leggen, dienen de lidstaten, waar nodig, in staat te zijn deze bedrijven te ontheffen van de wettelijke scheidingsvoorschriften inzake distributie. (12) Vergunningsprocedures mogen niet leiden tot een administratieve belasting die niet in verhouding staat tot de grootte en het potentiële effect van de elektriciteitsproducenten. (13) Verder dienen nog maatregelen te worden getroffen om te zorgen voor transparante, voorspelbare en niet-discriminerende tarieven voor de netwerktoegang. Deze tarieven moeten op een niet-discriminerende basis voor alle netgebruikers gelden. (14) Teneinde het voor een in een lidstaat gevestigd elektriciteitsbedrijf makkelijker te maken om contracten te sluiten voor de levering van elektriciteit aan in aanmerking komende afnemers in een andere lidstaat, dienen de lidstaten of de nationale regelgevende instanties te werken aan de totstandbrenging van homogenere voorwaarden en een gelijke mate van keuzevrijheid op de hele interne markt. (15) De aanwezigheid van een efficiënte regelgeving, die door een of meer nationale regelgevende instanties wordt uitgevoerd, vormt een belangrijk aspect bij het waarborgen van niet-discriminerende toegang tot het net. De lidstaten specificeren de taken en de administratieve en andere bevoegdheden van de regelgevende instanties. Het is van belang dat de regelgevende instanties in alle lidstaten over dezelfde minimumbevoegdheden beschikken. Deze instanties moeten ten minste bevoegd zijn om de tarieven, of ten minste de methoden voor de berekening van transport- en distributietarieven vast te stellen of goed te keuren. Om onzekerheid te voorkomen en kostbare en tijdrovende geschillen te vermijden moeten deze tarieven worden gepubliceerd voordat ze in werking treden. (16) De Commissie heeft meegedeeld dat zij van plan is een groep van Europese regelgevende instanties voor elektriciteit en gas in het leven te roepen als een geëigend adviesmechanisme voor bevordering van de samenwerking en de coördinatie van de nationale regelgevende instanties, teneinde de ontwikkeling van de interne markt voor elektriciteit en gas te bevorderen en bij te dragen aan de consistente toepassing in alle lidstaten van de bepalingen als bedoeld in de onderhavige richtlijn, Richtlijn 2003/.../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas (9) en Verordening (EG) nr. /2003 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit (10) . (17) Om ervoor te zorgen dat alle marktdeelnemers, waaronder nieuwe deelnemers, daadwerkelijk toegang tot de markt hebben, dient te worden voorzien in niet-discriminerende balanceringsmechanismen die de kosten correct weerspiegelen. Zodra de elektriciteitsmarkt voldoende transparant is, dient dit te worden verwezenlijkt door de invoering van transparante, op de markt gebaseerde mechanismen voor de levering en aankoop van de hoeveelheden elektriciteit die nodig zijn in het kader van de balanceringsvoorschriften. Bij gebreke van een dergelijke transparante markt dienen de nationale regelgevende instanties een actieve rol te spelen om te garanderen dat de balanceringstarieven niet-discriminerend zijn en een correcte weerspiegeling van de kosten vormen. Tegelijkertijd dienen passende stimuleringsmaatregelen te worden vastgesteld om de input en output van elektriciteit op elkaar af te stemmen en het systeem niet in gevaar te brengen. (18) De nationale regelgevende instanties moeten in staat zijn de tarieven of de methoden voor de berekening van de tarieven, vast te stellen of goed te keuren op basis van een voorstel van de transportnetbeheerder, van de distributienetbeheerder(s), dan wel op basis van een voorstel dat is overeengekomen tussen deze netbeheerder(s) en de gebruikers van het net. Bij de uitvoering van deze taken dienen de nationale regelgevende instanties ervoor te zorgen dat de transport- en distributietarieven niet&nbhy;discriminerend zijn en een juiste weerspiegeling van de kosten vormen, en rekening te houden met de marginale op lange termijn vermeden netwerkkosten als gevolg van gedecentraliseerde productie en maatregelen inzake vraagzijdebeheer. (19) Ter wille van de eerlijkheid, het concurrentievermogen en, indirect, het scheppen van werkgelegenheid moeten de volledige handel- en industriesector in de Gemeenschap, en met name ook het midden- en kleinbedrijf, alsmede alle burgers van de Gemeenschap, die de economische voordelen van de interne markt genieten, ook kunnen profiteren van een hoge mate van consumentenbescherming, en met name huishoudens, en indien de lidstaten dit passend achten, moeten kleine bedrijven ook kunnen profiteren van garanties inzake openbare dienstverlening, in het bijzonder op het gebied van de continuïteit van de energievoorziening en redelijke tarieven. (20) Afnemers van elektriciteit moeten hun leverancier vrijelijk kunnen kiezen. De voltooiing van de interne elektriciteitmarkt moet echter worden aangepakt in fasen, zodat de industrie zich kan aanpassen en kan zorgen voor passende maatregelen en netten om de belangen van de afnemers te beschermen en deze een echt en daadwerkelijk recht van keuze van leverancier te waarborgen. (21) Een progressieve openstelling van de markt tot volledige concurrentie moet de verschillen tussen de lidstaten geleidelijk opheffen. Transparantie en zekerheid bij de uitvoering van deze richtlijn moeten gewaarborgd zijn. (22) Bijna alle lidstaten hebben ervoor gekozen concurrentie op de markt voor elektriciteitproductie te waarborgen door middel van een transparante vergunningsprocedure. De lidstaten moeten echter de mogelijkheid hebben bij te dragen tot de voorzieningszekerheid door middel van een aanbestedingsprocedure of een gelijkwaardige procedure, ingeval met de vergunningsprocedure niet voldoende stroomproductiecapaciteit wordt opgebouwd. De lidstaten moeten in het belang van de milieubescherming en de bevordering van opkomende nieuwe technieken de mogelijkheid hebben een aanbesteding voor nieuwe capaciteit uit te schrijven, op basis van gepubliceerde criteria. Nieuwe capaciteit omvat onder meer hernieuwbare energiebronnen en warmtekrachtkoppeling. (23) In het belang van de voorzieningszekerheid moet het evenwicht tussen vraag en aanbod in de afzonderlijke lidstaten worden bewaakt, waarbij verslag moet worden uitgebracht over de situatie op het niveau van de Gemeenschap, met inachtneming van de interconnectiecapaciteit tussen de verschillende regio's. Met dergelijk toezicht moet tijdig genoeg een begin worden gemaakt, zodat passende maatregelen kunnen worden genomen indien de voorzieningszekerheid in gevaar komt. Bouw plus onderhoud van de noodzakelijke netwerkinfrastructuur, met inbegrip van interconnectiecapaciteit, dient ertoe bij te dragen dat een stabiele elektriciteitsvoorziening gewaarborgd is. De aanleg en het onderhoud van de nodige netwerkinfrastructuur, waaronder koppelingscapaciteit en gedecentraliseerde elektriciteitsopwekking, zijn belangrijke elementen voor het waarborgen van een stabiele elektriciteitsvoorziening. (24) De lidstaten moeten huishoudelijke afnemers, en, indien zij dat dienstig achten, kleine ondernemingen, het recht garanderen om tegen duidelijk vergelijkbare, transparante en redelijke prijzen van elektriciteit van een bepaalde kwaliteit te worden voorzien. Teneinde de handhaving van de hoge normen van de openbare dienstverlening in de Gemeenschap te waarborgen, moet de Commissie op gezette tijden in kennis worden gesteld van alle door de lidstaten genomen maatregelen ter verwezenlijking van de doelstellingen van deze richtlijn. De Commissie moet op gezette tijden een verslag publiceren waarin de op nationaal niveau genomen maatregelen ter verwezenlijking van de doelstellingen van openbare dienstverlening worden geanalyseerd en de doelmatigheid ervan wordt vergeleken, teneinde aanbevelingen te kunnen doen betreffende maatregelen die op nationaal niveau moeten worden genomen om een hoog peil van openbare dienstverlening te bereiken. De lidstaten dienen de nodige maatregelen te nemen om kwetsbare afnemers in de context van de interne elektriciteitsmarkt te beschermen. Die maatregelen kunnen verschillen naar gelang van de bijzondere omstandigheden in de betrokken lidstaat, en kunnen specifieke maatregelen omvatten in verband met de betaling van elektriciteitsrekeningen of meer algemene maatregelen in het kader van het socialezekerheidsstelsel. Indien een universele dienst ook aan het midden- en kleinbedrijf wordt verstrekt, kunnen de maatregelen om te waarborgen dat die universele dienst wordt verstrekt, verschillen naar gelang het huishoudens dan wel het midden- en kleinbedrijf betreft. (25) De Commissie heeft meegedeeld dat zij van plan is met name initiatieven te ontplooien ten aanzien van de reikwijdte van de etiketteringsvoorschriften en met name m.b.t. de wijze waarop informatie over de gevolgen voor het milieu tenminste wat betreft CO 2 -emissies en radioactief afval van elektriciteitsproductie met verschillende energiebronnen op een transparante, gemakkelijk toegankelijke en vergelijkbare manier in de gehele Europese Unie beschikbaar kan worden gesteld, alsook m.b.t. de wijze waarop de in de lidstaten genomen maatregelen ter controle op de nauwkeurigheid van de door de leveranciers verstrekte informatie kan worden gestroomlijnd. (26) Naleving van de eisen inzake openbaredienstverlening is een fundamentele eis van deze richtlijn, en het is belangrijk dat in deze richtlijn gemeenschappelijke, door alle lidstaten nageleefde minimumnormen worden vastgesteld waarbij rekening wordt gehouden met de doelstellingen op het gebied van consumentenbescherming, voorzieningszekerheid, milieubescherming en gelijkwaardige mededingingsniveaus in alle lidstaten. Het is belangrijk dat de voorschriften inzake openbare dienstverlening op nationale basis kunnen worden geïnterpreteerd, rekening houdend met de nationale omstandigheden en met inachtneming van de Gemeenschapswetgeving. (27) De lidstaten kunnen een achtervangleverancier aanwijzen. Die leverancier kan de verkoopafdeling zijn van een verticaal geïntegreerd bedrijf dat ook een distributiefunctie heeft, mits de scheidingsvoorschriften van deze richtlijn worden nageleefd. (28) De maatregelen van de lidstaten om de doelstellingen inzake sociale en economische samenhang te verwezenlijken kunnen met name adequate economische stimulansen behelzen, waarbij, indien nodig, alle bestaande nationale en communautaire instrumenten worden gebruikt. Tot die instrumenten kunnen ook aansprakelijkheidsmechanismen, die de nodige investeringen moeten garanderen, behoren. (29) Voorzover de door de lidstaten genomen maatregelen ter vervulling van openbaredienstverplichtingen, steunmaatregelen van de staten, in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag vormen, moeten zij overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag ter kennis van de Commissie worden gebracht. (30) De eis de Commissie in kennis te stellen van een weigering tot het verlenen van een vergunning voor de bouw van nieuwe productiecapaciteit is een onnodige administratieve last gebleken en dient derhalve te vervallen. (31) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel zoals neergelegd in artikel 5 van het Verdrag, kunnen de doelstellingen van het voorgestelde optreden, te weten de totstandbrenging van een volledig operationele interne elektriciteitmarkt die door eerlijke concurrentie wordt gekenmerkt, niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt, zodat zij wegens de omvang en de gevolgen van het optreden, beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel van genoemd artikel 5 gaat deze richtlijn niet verder dan hetgeen nodig is om deze doelstelling te bereiken. (32) In het licht van de ervaring met de werking van Richtlijn 90/547/EEG van de Raad van 29 oktober 1990 betreffende de doorvoer van elektriciteit via de hoofdnetten (11) , dienen er maatregelen te worden genomen die homogene en niet-discriminerende toegangsregelingen voor transport waarborgen, met inbegrip van de grensoverschrijdende elektriciteitsstromen tussen de lidstaten. Teneinde homogeniteit in de behandeling van de toegang tot de elektriciteitsnetten te waarborgen, ook in het geval van doorvoer, moet die richtlijn worden ingetrokken. (33) Gezien de omvang van de wijzigingen in Richtlijn 96/92/EG is het omwille van de duidelijkheid en de logica wenselijk dat de betrokken bepalingen opnieuw worden geformuleerd. (34) Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name worden erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Werkingssfeer en definities Artikel 1 Werkingssfeer Bij deze richtlijn worden gemeenschappelijke regels vastgesteld voor de productie, de transmissie, de distributie en de levering van elektriciteit. De richtlijn regelt de organisatie en de werking van de elektriciteitssector, de toegang tot de markt, de criteria en procedures voor aanbestedingen, de verlening van vergunningen en het beheer van netten. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: Hoofdstuk II Algemene regels voor de organisatie van de sector Artikel 3 Openbaredienstverplichtingen en bescherming van de afnemer 1. De lidstaten waarborgen op basis van hun institutionele organisatie en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel dat elektriciteitsbedrijven, onverminderd lid 2, volgens de beginselen van deze richtlijn worden geëxploiteerd met het oog op de totstandbrenging van een concurrerende , zekere en ecologisch duurzame elektriciteitsmarkt; wat de rechten en plichten betreft, mogen zij deze bedrijven niet verschillend behandelen. 2. Met volledige inachtneming van de toepasselijke bepalingen van het Verdrag, met name artikel 86, mogen de lidstaten in het algemeen economisch belang aan elektriciteitsbedrijven openbaredienstverplichtingen opleggen, die betrekking kunnen hebben op de veiligheid, waaronder zowel de voorzieningszekerheid als de regelmaat, de kwaliteit en de prijs van de leveringen zijn begrepen, alsmede op de bescherming van het milieu, met inbegrip van energie-efficiëntie en bescherming van het klimaat. Deze verplichtingen moeten duidelijk gedefinieerd, transparant, niet-discriminerend en controleerbaar zijn en voor EU-elektriciteitsbedrijven een gelijke toegang tot nationale consumenten waarborgen. Met betrekking tot voorzieningszekerheid en energie-efficiëntie/vraagzijdebeheer, alsmede ter verwezenlijking van milieudoelstellingen in de zin van dit lid, kunnen de lidstaten gebruik maken van planning op lange termijn, daarbij rekening houdend met de mogelijkheid dat derden toegang tot het net wensen. 3. De lidstaten waarborgen dat alle huishoudelijke afnemers en, indien zij dat dienstig achten, kleine ondernemingen, namelijk ondernemingen die minder dan 50 personen in dienst hebben en een jaaromzet of een financiële balans van ten hoogste EUR 10 miljoen, aanspraak kunnen maken op universele dienstverlening, dat wil zeggen het recht op levering van elektriciteit van een bepaalde kwaliteit tegen redelijke , eenvoudig en duidelijk vergelijkbare en doorzichtige prijzen op hun grondgebied. Om de universele dienstverlening te waarborgen, kunnen de lidstaten een noodleverancier aanwijzen. De lidstaten verplichten distributiebedrijven om afnemers op hun netwerk aan te sluiten overeenkomstig de voorwaarden en tarieven die zijn vastgesteld volgens de procedure van artikel 23, lid 2. Deze wetgeving mag de lidstaten er geenszins van weerhouden om de marktpositie van de binnenlandse kleine en middelgrote verbruikers te versterken door de mogelijkheden van vrijwillige gezamenlijke vertegenwoordiging voor deze groep consumenten te verbeteren. Aan bovenstaande alinea wordt uitvoering gegeven op transparante en niet-discriminerende wijze, en vormt geen belemmering voor de in artikel 21 voorgeschreven openstelling van de markt. 4. Indien een lidstaat financiële compensatie, andere vormen van compensatie en exclusieve rechten voor het nakomen van de in de leden 2 en 3 bedoelde verplichtingen verleent, geschiedt dat op een niet-discriminerende en transparante wijze. 5. De lidstaten nemen passende maatregelen om eindafnemers te beschermen en voorzien met name in adequate waarborgen voor de bescherming van kwetsbare afnemers, met inbegrip van maatregelen om hen te helpen voorkomen dat de voorziening wordt onderbroken. In dit verband kunnen de lidstaten maatregelen nemen om eindafnemers in afgelegen gebieden te beschermen. Zij waarborgen een hoog niveau van consumentenbescherming, met name met betrekking tot de transparantie van contractvoorwaarden, De lidstaten zorgen ervoor dat een in aanmerking komende afnemer daadwerkelijk de mogelijkheid heeft op een nieuwe leverancier over te stappen. Wat ten minste de huishoudelijke afnemers betreft, omvatten deze maatregelen de in bijlage A beschreven maatregelen. 6. De lidstaten zien erop toe dat elektriciteitsleveranciers op of bij de rekeningen en in promotiemateriaal dat voor de eindafnemers is bestemd, de volgende informatie verstrekken: Voor elektriciteit die is verkregen via elektriciteitsuitwisseling of ingevoerd van een buiten de Europese Unie gelegen onderneming, kunnen door de elektriciteitsbeurs of de betrokken onderneming verstrekte geaggregeerde cijfers over het voorgaande jaar worden gebruikt. De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat de overeenkomstig dit artikel door leveranciers aan klanten verstrekte informatie, betrouwbaar is. 7. De lidstaten nemen passende maatregelen ter verwezenlijking van de doelstellingen inzake sociale en economische samenhang, milieubescherming, waarbij onder meer maatregelen betreffende energie-efficiëntie en vraagbeheersing en ter bestrijding van klimaatverandering kunnen worden genomen, alsmede inzake voorzieningszekerheid. Bij deze maatregelen kan het met name gaan om het verstrekken van toereikende economische stimulansen, in voorkomend geval met gebruikmaking van alle bestaande nationale en communautaire instrumenten, voor onderhoud en aanleg van de noodzakelijke netinfrastructuur, inclusief koppelingscapaciteit. 8. De lidstaten kunnen besluiten de bepalingen van de artikelen 6, 7, 20 en 22 niet toe te passen, voor zover de toepassing daarvan zou verhinderen dat de elektriciteitsbedrijven zich rechtens of feitelijk van de hun in het algemeen economisch belang opgelegde verplichtingen kwijten en mits de ontwikkeling van het handelsverkeer niet wordt beïnvloed in een mate die strijdig is met de belangen van de Gemeenschap. De belangen van de Gemeenschap omvatten onder meer mededinging met betrekking tot de in aanmerking komende afnemers overeenkomstig deze richtlijn en artikel 86 van het Verdrag. 9. De lidstaten delen de Commissie in het verlengde van de uitvoering van deze richtlijn alle maatregelen mee die zijn vastgesteld om aan de verplichtingen inzake universele dienstverlening en openbare dienstverlening te voldoen, met inbegrip van consumentenbeschermings- en milieubeschermingsmaatregelen, alsmede de mogelijke gevolgen van die maatregelen voor de nationale en internationale mededinging, ongeacht of deze maatregelen een afwijking van deze richtlijn vereisen. Zij delen de Commissie vervolgens om de twee jaar alle wijzigingen van de maatregelen mede, ongeacht of deze maatregelen een afwijking van deze richtlijn vereisen. Artikel 4 Toezicht op de voorzieningszekerheid De lidstaten zorgen voor toezicht op aangelegenheden betreffende de voorzieningszekerheid. Wanneer de lidstaten zulks nodig achten, kunnen zij deze taak toevertrouwen aan de in artikel 23, lid 1, bedoelde regelgevende instanties. Dit toezicht slaat met name op het evenwicht tussen vraag en aanbod op de nationale markt, het niveau van de verwachte toekomstige vraag, geplande of in aanbouw zijnde extra capaciteit die wordt overwogen, en de kwaliteit en het niveau van het onderhoud van de netten, alsmede maatregelen in geval van piekbelasting of in gebreke blijven van een of meer leveranciers. De bevoegde autoriteiten publiceren om de twee jaar uiterlijk op 31 juli een verslag over de bevindingen die het toezicht op deze aangelegenheden heeft opgeleverd, alsmede de getroffen of overwogen maatregelen met betrekking tot deze aangelegenheden, en zenden dit verslag onverwijld naar de Commissie. Artikel 5 Technische voorschriften De lidstaten dragen zorg voor de opstelling van technische veiligheidscriteria en de bekendmaking van technische voorschriften met de minimumeisen waaraan op het gebied van technisch ontwerp en exploitatie moet worden voldaan voor de aansluiting op het net van productie-installaties, distributienetten, uitrusting van direct aangesloten afnemers, koppellijnencircuits en directe lijnen. Die technische voorschriften moeten de interoperabiliteit van de netwerken garanderen en objectief en niet-discriminerend zijn. Zij worden aan de Commissie meegedeeld overeenkomstig artikel 8 van Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften (14) Hoofdstuk III Productie Artikel 6 Vergunningsprocedure 1. Voor de bouw van nieuwe productiecapaciteit voeren de lidstaten een vergunningsprocedure in die aan de hand van objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria wordt toegepast. 2. De lidstaten stellen de criteria voor de verlening van bouwvergunningen voor productiecapaciteit op hun grondgebied vast. Deze criteria kunnen betrekking hebben op: 3. De lidstaten zorgen ervoor dat er bij de vergunningsprocedures voor kleine en/of plaatselijke elektriciteitsproductie rekening gehouden wordt met hun beperkte grootte en potentiële effect. 4. De vergunningsprocedures en de criteria worden gepubliceerd. De aanvragers worden op de hoogte gesteld van de redenen tot weigering van een vergunning. De redenen moeten objectief en niet-discriminerend zijn, op goede gronden berusten en naar behoren worden gestaafd. Beroep moet voor de aanvrager mogelijk zijn. Artikel 7 Aanbestedingsprocedure voor nieuwe capaciteit 1. De lidstaten zorgen er in het belang van de voorzieningszekerheid voor dat in nieuwe capaciteit of maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie/vraagzijdebeheer kan worden voorzien door middel van een aanbestedingsprocedure of een procedure die inzake transparantie en non-discriminatie gelijkwaardig is, op basis van gepubliceerde criteria. Een aanbestedingsprocedure kan echter alleen worden ingeleid indien de op basis van de vergunningsprocedure te bouwen productiecapaciteit of te nemen maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie/vraagzijdebeheer niet voldoende zijn om voorzieningszekerheid te waarborgen. 2. De lidstaten kunnen in het belang van de milieubescherming en de bevordering van opkomende technologieën voorzien in de mogelijkheid om een aanbestedingsprocedure voor nieuwe capaciteit te beginnen op basis van gepubliceerde criteria. Deze aanbesteding kan betrekking hebben op nieuwe capaciteit of op maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie/vraagzijdebeheer. Een aanbestedingsprocedure kan echter alleen worden gestart indien de op basis van de vergunningsprocedure te bouwen productiecapaciteit of te nemen maatregelen op het gebied van energie-efficiëtie/vraagzijdebeheer niet voldoende zijn om deze doelstellingen te bereiken. 3. De aanbestedingsprocedure voor de bouw van productiecapaciteit en voor maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie/vraagzijdebeheer wordt ten minste zes maanden vóór de uiterste inschrijvingsdatum in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. Het bestek wordt ter beschikking gesteld van ieder geïnteresseerd elektriciteitsbedrijf dat gevestigd is op het grondgebied van een lidstaat, en wel zo dat het voldoende tijd heeft om in te schrijven. Om transparantie en non-discriminatie te waarborgen, bevat het bestek een gedetailleerde beschrijving van de specificaties van het contract, de procedure die alle inschrijvers moeten volgen, alsmede een complete lijst van de criteria die bepalend zijn voor de selectie van de kandidaten en de gunning, waaronder stimulansen, zoals subsidies, die onder het bestek vallen. De specificaties kunnen ook betrekking hebben op de gebieden, bedoeld in artikel 6, lid 2. 4. Wanneer de aanbesteding betrekking heeft op de vereiste productiecapaciteit, moeten daarin ook de inschrijvingen in aanmerking worden genomen met lange-termijnwaarborgen voor de levering van elektriciteit uit bestaande productie-eenheden, mits daarmee bijkomende behoeften kunnen worden gedekt. 5. De lidstaten wijzen een autoriteit of een openbare instantie, dan wel een van de elektriciteitsproductie-, -transmissie-, -distributie- en -leveringsactiviteiten onafhankelijke privaatrechtelijke instantie aan, die de in artikel 23, lid 1, bedoelde regelgevende instantie kan zijn, die verantwoordelijk is voor de organisatie van en het toezicht en de controle op de aanbestedingsprocedure, bedoeld in de leden 1 tot en met 4. Wanneer een transmissienetbeheerder, wat de eigendom betreft, volledig onafhankelijk is van andere, niet met het transmissienet samenhangende activiteiten, kan de transmissienetbeheerder worden aangewezen als de verantwoordelijke instantie voor de organisatie van en het toezicht en de controle op de aanbestedingsprocedure. Die autoriteit of instantie treft de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de vertrouwelijkheid van de gegevens in de inschrijvingen gewaarborgd is. Hoofdstuk IV Beheer van het transportnet Artikel 8 Aanwijzing van transportnetbeheerders De lidstaten wijzen een of meer transportnetbeheerders aan of verlangen van de elektriciteitsbedrijven die eigenaar van transportnetten zijn, dat zij een of meer transportnetbeheerders aanwijzen, voor een op grond van doelmatigheid en economisch evenwicht door de lidstaten te bepalen periode. De lidstaten zien erop toe dat de transportnetbeheerders handelen overeenkomstig de artikelen 9 tot en met 12. Artikel 9 Taken van transportnetbeheerders Elke transportnetbeheerder heeft de taak: Artikel 10 Scheiding van transportnetbeheerders 1. Wanneer de transmissienetbeheerder deel uitmaakt van een verticaal geïntegreerd elektriciteitsbedrijf moet hij althans met betrekking tot zijn rechtsvorm, organisatie en besluitvorming, onafhankelijk zijn van andere, niet met transmissie verband houdende activiteiten. Deze regels houden geen verplichting in om de eigendom van de activa van het transmissiesysteem af te scheiden van het verticaal geïntegreerde bedrijf. 2. Teneinde de onafhankelijkheid van de in lid 1 bedoelde transportnetbeheerder te waarborgen, gelden de volgende minimumcriteria: Artikel 11 Inschakelen en balanceren 1. Onverminderd de levering van elektriciteit op basis van contractuele verplichtingen, met inbegrip van die welke voortvloeien uit de in aanbestedingen vervatte specificaties, is de transportnetbeheerder, wanneer zulks tot zijn taak behoort, verantwoordelijk voor de inschakeling van de stroomproductie-eenheden in zijn gebied en voor het gebruik van koppellijnen met andere netten. 2. De inschakeling van de stroomproductie-eenheden en het gebruik van koppellijnen geschieden op basis van criteria waaraan de betrokken lidstaat zijn goedkeuring kan hechten en die objectief moeten zijn, bekendgemaakt moeten worden en op een niet-discriminerende wijze moeten worden toegepast om een goede werking van de interne markt voor elektriciteit te waarborgen. De criteria houden rekening met de economische rangorde van de elektriciteit uit beschikbare productie-eenheden of uit koppellijnoverbrengingen en met de voor het net geldende technische beperkingen. 3. Een lidstaat kan de transportnetbeheerder ertoe verplichten om bij het inschakelen van stroomproductie-eenheden prioriteit te geven aan productie-installaties die gebruik maken van hernieuwbare energiebronnen, afvalstoffen of warmtekrachtkoppeling. 4. Een lidstaat kan om redenen van voorzieningszekerheid bepalen dat prioriteit wordt gegeven aan de inschakeling van stroomproductie-eenheden die primaire brandstofenergiebronnen uit eigen land gebruiken, voor zover het hierbij gaat om hoeveelheden die per kalenderjaar niet meer bedragen dan 15% van de totale primaire energie die nodig is voor de productie van de in de betrokken lidstaat verbruikte elektriciteit. 5. De lidstaten kunnen verlangen dat transportnetbeheerders voldoen aan minimumnormen voor het onderhoud en de ontwikkeling van het transportnet, inclusief koppelingscapaciteit. 6. Transportnetbeheerders kopen, wanneer zulks tot hun taak behoort, de energie die zij gebruiken om energieverliezen te dekken en in reservecapaciteit in hun net te voorzien volgens transparante, niet-discriminerende en op de markt gebaseerde procedures. 7. De door transportnetbeheerders vastgestelde regels voor het balanceren van het elektriciteitsnet, waaronder de regels voor de vaststelling van de tarieven die zij netgebruikers voor verstoringen van de energiebalans aanrekenen, zijn objectief, transparant en niet-discriminerend. De voorwaarden, met inbegrip van de regels en tarieven, voor het verlenen van dergelijke diensten door transportnetbeheerders worden volgens een methode die in overeenstemming is met artikel 23, lid 2, vastgesteld op een niet-discriminerende wijze die de kostprijs getrouw weerspiegelt. De voorwaarden worden bekendgemaakt. Artikel 12 Vertrouwelijkheid voor transportnetbeheerders Onverminderd artikel 18 of andere wettelijke verplichtingen tot het verstrekken van informatie, eerbiedigt de transmissiesysteembeheerder de vertrouwelijkheid van de commercieel gevoelige gegevens die hem bij zijn bedrijfsvoering ter kennis komen. Vrijgegeven informatie over zijn eigen activiteiten die commercieel voordeel kan opleveren, wordt op niet-discriminerende wijze beschikbaar gesteld. Hoofdstuk V Beheer van het distributienet Artikel 13 Aanwijzing van distributienetbeheerders De lidstaten wijzen een of meer distributienetbeheerders aan, of verlangen van de elektriciteitsbedrijven die eigenaar zijn van of verantwoordelijk zijn voor distributienetten, dat zij een of meer distributienetbeheerders aanwijzen voor een op grond van doelmatigheid en economisch evenwicht door de lidstaten te bepalen periode. De lidstaten zien erop toe dat distributienetbeheerders handelen overeenkomstig de artikelen 14 tot en met 16. Artikel 14 Taken van distributienetbeheerders 1. De distributienetbeheerder draagt in zijn gebied, met inachtneming van het milieu, zorg voor een veilig, betrouwbaar en efficiënt elektriciteitsdistributienet. 2. Hij discrimineert in geen geval tussen gebruikers of categorieën gebruikers van het net, met name niet ten gunste van verwante bedrijven. 3. De distributienetbeheerder verstrekt de netgebruikers de informatie die zij voor een efficiënte toegang tot het net nodig hebben. 4. Een lidstaat kan de distributienetbeheerder ertoe verplichten om bij het inschakelen van stroomproductie-eenheden prioriteit te geven aan productie-installaties die gebruik maken van hernieuwbare energiebronnen, afvalstoffen of warmtekrachtkoppeling. 5. Distributienetbeheerders kopen de energie die zij gebruiken om energieverliezen te dekken en in reservecapaciteit in hun net te voorzien volgens transparante, niet-discriminerende en op de markt gebaseerde procedures, wanneer zij die taak hebben. Deze bepaling laat het gebruik van elektriciteit die op grond van vóór 1 januari 2002 gesloten contracten is verkregen, onverlet. 6. Wanneer distributienetbeheerders verantwoordelijk zijn voor het balanceren van het elektriciteitsdistributienet, moeten de daartoe door hen vastgestelde regels, waaronder de regels voor de vaststelling van de tarieven die zij netgebruikers voor verstoringen van de energiebalans aanrekenen, objectief, transparant en niet-discriminerend zijn. De voorwaarden, met inbegrip van de regels en tarieven, voor het verlenen van dergelijke diensten door distributienetbeheerders worden in overeenstemming met artikel 23, lid 2, vastgesteld op een niet-discriminerende wijze die de kostprijs getrouw weerspiegelt. De voorwaarden worden bekendgemaakt. 7. Bij de planning van de ontwikkeling van het distributienet, neemt de distributienetbeheerder maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie/vraagzijdebeheer en/of plaatselijke elektriciteitsproductie die de noodzaak van een verbetering of vervanging van elektriciteitscapaciteit kunnen ondervervangen, in overweging Artikel 15 Scheiding van distributienetbeheerders 1. Wanneer de distributiesysteembeheerder deel uitmaakt van een verticaal geïntegreerd bedrijf, moet hij, althans met betrekking tot zijn rechtsvorm, organisatie en besluitvorming, onafhankelijk van andere, niet met distributie samenhangende activiteiten zijn. Deze regels houden geen verplichting in om de eigendom van de activa van het distributiesysteem af te scheiden van het verticaal geïntegreerde bedrijf. 2. Wanneer de distributiesysteembeheerder deel uitmaakt van een verticaal beheerd bedrijf, moet hij, afgezien van de vereisten van lid 1, met betrekking tot zijn organisatie en besluitvorming onafhankelijk zijn van andere, niet met distributie samenhangende activiteiten. Daartoe gelden de volgende minimumcriteria: De lidstaten kunnen besluiten de leden 1 en 2 niet toe te passen op geïntegreerde elektriciteitsbedrijven die minder dan 100 000 aangesloten afnemers bedienen, of die kleine geïsoleerde systemen bedienen. Artikel 16 Vertrouwelijkheid voor distributienetbeheerders Onverminderd artikel 18 of enige andere wettelijke verplichting tot openbaarmaking van informatie, eerbiedigt de distributienetbeheerder de vertrouwelijkheid van de commercieel gevoelige gegevens die hem bij de uitvoering van zijn taak ter kennis komen, en voorkomt hij dat informatie over zijn eigen activiteiten die commercieel voordeel kan opleveren, op discriminerende wijze openbaar wordt gemaakt. Artikel 17 Gecombineerde beheerder De in artikel 10, lid 1, en artikel 15, lid 1, vervatte regels vormen geen beletsel voor een gecombineerd beheer van transport- en distributienetten door een beheerder die wat zijn rechtsvorm, organisatie en besluitvorming betreft onafhankelijk is van andere, niet met het beheer van het transport- of distributienet samenhangende activiteiten en aan de in de letters a) tot en met d) genoemde eisen voldoet. Deze houden evenwel geen verplichting in om de eigendom van de activa van het gecombineerde netwerk af te scheiden van het verticaal geïntegreerde bedrijf: Hoofdstuk VI Scheiding en transparantie van de boekhouding Artikel 18 Recht op inzage van de boekhouding 1. De lidstaten of de bevoegde instanties die zij aanwijzen, waaronder de in artikel 23 bedoelde regelgevende instanties, hebben recht op inzage van de in artikel 19 bedoelde boekhouding van de elektriciteitsbedrijven, voorzover dat voor de uitvoering van hun taken nodig is. 2. De lidstaten en de bevoegde instanties die zij aanwijzen, waaronder de in artikel 23 bedoelde regelgevende instanties, eerbiedigen de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige gegevens. De lidstaten kunnen regelingen treffen voor het openbaar maken van dergelijke gegevens dat voor de uitvoering van de taken van de bevoegde instanties nodig is. Artikel 19 Scheiding van de boekhouding 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de boekhouding van elektriciteitsbedrijven overeenkomstig de leden 2 en 3 van dit artikel wordt gevoerd. 2. Ongeacht hun eigendomsregeling of rechtsvorm houden elektriciteitsbedrijven zich bij de opstelling, indiening voor accountantscontrole en publicatie van hun jaarrekening aan de nationale voorschriften inzake de jaarrekening van kapitaalvennootschappen die zijn vastgesteld uit hoofde van de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978, gebaseerd op artikel 44, lid 2, onder g) *, van het Verdrag betreffende de jaarrekeningen van bepaalde vennootschappen (15) . Bedrijven die niet bij wet verplicht zijn hun jaarrekening te publiceren, dienen op hun hoofdkantoor een kopie daarvan ter beschikking van het publiek te houden. 3. Om discriminatie, kruissubsidiëring en concurrentievervalsing te voorkomen voeren elektriciteitsbedrijven intern een afzonderlijke boekhouding voor al hun transport- en distributieactiviteiten, zoals zij zouden moeten doen indien die activiteiten door verschillende ondernemingen werden uitgevoerd. Zij stellen ook al dan niet geconsolideerde jaarrekeningen op voor andere activiteiten op het gebied van elektriciteit, die geen verband houden met transport en distributie. Wat de leveringsactiviteiten betreft, worden voor in aanmerking komende en niet in aanmerking komende afnemers, tot 1 juli 2007 afzonderlijke boekhoudingen gevoerd. Inkomsten die voortvloeien uit de eigendom van het transport/distributienet worden in de boekhouding gespecificeerd. In voorkomend geval voeren zij een boekhouding op geconsolideerde basis voor hun andere, niet op elektriciteitsgebied liggende activiteiten. Deze interne boekhoudingen bevatten per activiteit een balans en een winst- en verliesrekening. 4. Bij de audit als bedoeld in lid 2 wordt in het bijzonder nagegaan, of de verplichting van lid 3 om discriminatie en kruissubsidies te voorkomen, wordt nagekomen. Hoofdstuk VII Organisatie van de toegang tot het net Artikel 20 Toegang van derden 1. De lidstaten dragen zorg voor de invoering van een systeem voor toegang van derden tot de transport- en distributienetten, gebaseerd op gepubliceerde tarieven die voor alle in aanmerking komende afnemers gelden en die objectief worden toegepast zonder onderscheid te maken tussen gebruikers van het net. De lidstaten zorgen ervoor dat deze tarieven of de aan de berekening daarvan ten grondslag liggende methodes voorafgaand aan hun toepassing worden goedgekeurd overeenkomstig artikel 22 en dat deze tarieven en, wanneer alleen de methodes zijn goedgekeurd, de methodes worden gepubliceerd voordat zij in werking treden. 2. De beheerder van een transport- of distributienet kan de toegang weigeren wanneer hij niet over de nodige capaciteit beschikt. De weigering moet naar behoren met redenen worden omkleed waarbij met name het bepaalde in artikel 3 in acht moet worden genomen. Wanneer de toegang wordt geweigerd, zorgen de lidstaten er zo nodig voor dat de transport- of distributienetbeheerder relevante informatie verstrekt over de voor de versterking van het net vereiste maatregelen. Aan degene die om dergelijke informatie verzoekt kan een redelijke vergoeding in rekening worden gebracht voor de aan de verstrekking van die informatie verbonden kosten. Artikel 21 Openstelling van de markt en wederkerigheid 1. De lidstaten zien erop toe dat de in aanmerking komende afnemers zijn: 2. Teneinde een verstoring van het evenwicht bij het openstellen van de elektriciteitsmarkten te voorkomen: Artikel 22 Directe lijnen 1. De lidstaten nemen maatregelen om het mogelijk te maken dat: 2. De lidstaten stellen criteria vast voor de toekenning van vergunningen voor de aanleg van directe lijnen op hun grondgebied. Die criteria moeten objectief en niet-discriminerend zijn. 3. De mogelijkheid van elektriciteitslevering via een directe lijn als bedoeld in lid 1 laat de mogelijkheid tot het sluiten van een leveringscontract overeenkomstig artikel 20 onverlet. 4. De lidstaten kunnen de vergunning voor de aanleg van een directe lijn afhankelijk stellen van een weigering van toegang tot het net op basis van - voor zover van toepassing - artikel 20, dan wel de inleiding van een geschillenbeslechtingsprocedure overeenkomstig artikel 23. 5. De lidstaten kunnen de vergunning voor een directe lijn weigeren indien de verlening van een dergelijke vergunning de bepalingen van artikel 3 zou doorkruisen. De weigering wordt naar behoren met redenen omkleed. Artikel 23 Regelgevende instanties 1. De lidstaten wijzen een of meer bevoegde instanties met de functie van regelgevende instantie aan. Deze instanties zijn geheel onafhankelijk van de belangen van de elektriciteitssector. Zij zijn via de toepassing van dit artikel ten minste verantwoordelijk voor het garanderen van non-discriminatie, daadwerkelijke mededinging en een doeltreffende marktwerking, vooral ten aanzien van: De overeenkomstig dit artikel ingestelde autoriteiten publiceren jaarlijks een verslag over het resultaat van hun monitoring als bedoeld onder a) tot en met h). 2. De regelgevende instanties zijn verantwoordelijk voor de vaststelling of de aan de inwerkingtreding voorafgaande goedkeuring van ten minste de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake: 3. Onverminderd lid 2 kunnen de lidstaten voorschrijven dat de regelgevende instanties de tarieven of ten minste de in dat lid bedoelde methoden alsook de in lid 3 bedoelde wijzigingen aan de relevante instantie in de lidstaat voorleggen met het oog op een formeel besluit. Deze tarieven, methoden of wijzigingen worden samen met het besluit inzake de formele aanneming bekendgemaakt. De relevante instantie is in een dergelijk geval bevoegd een door de regelgevende instantie voorgelegd ontwerpbesluit goed te keuren of te verwerpen. Deze tarieven, methoden of wijzigingen worden samen met het besluit inzake de formele aanneming bekendgemaakt. Elke formele verwerping van een ontwerpbesluit wordt eveneens bekendgemaakt, met inbegrip van de motivering ervan. 4. De regelgevende instanties zijn bevoegd om zo nodig van de beheerders van transport- en distributienetten te verlangen dat zij de in de leden 1, 2 en 3 bedoelde voorwaarden, tarieven, regels, mechanismen en methoden wijzigen om ervoor te zorgen dat deze evenredig zijn en op niet-discriminerende wijze worden toegepast. 5. Partijen die een klacht hebben tegen de beheerder van een transport- of distributienet over de in de leden 1, 2 en 4 bedoelde aangelegenheden, kunnen de klacht voorleggen aan de regelgevende instantie die, fungerend als geschillenbeslechtingsinstantie, binnen twee maanden na ontvangst van de klacht een beslissing neemt. Die periode kan met twee maanden worden verlengd indien de regelgevende instantie aanvullende informatie behoeft. Deze periode kan met instemming van de klager verder verlengd worden. Een dergelijke beslissing heeft bindende kracht tenzij of totdat zij in beroep wordt herroepen. Wanneer een klacht betrekking heeft op aansluitingstarieven voor grote productiefaciliteiten kan de periode van twee maanden door de regelgevende instantie worden verlengd. 6. Benadeelde partijen die gerechtigd zijn een klacht in te dienen ten aanzien van een overeenkomstig de leden 2, 3 of 4 genomen besluit over de gehanteerde methoden of wanneer de regelgevende instantie een raadplegingsplicht heeft met betrekking tot de voorgestelde methoden kunnen binnen twee maanden of binnen een door de betrokken lidstaat vastgelegde kortere termijn na de bekendmaking van het besluit of voorstel voor een besluit een klacht indienen met het oog op herziening. Een dergelijke klacht heeft geen schorsende werking. 7. De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat de in lid 1 bedoelde regelgevende instanties in staat zijn om hun in de leden 1 tot en met 5 bedoelde taken snel en doeltreffend uit te voeren. 8. De lidstaten voorzien in geschikte en doelmatige mechanismen voor regelgeving, controle en transparantie, teneinde eventueel misbruik van een machtspositie, met name ten nadele van de afnemers, en eventueel marktondermijnend gedrag te voorkomen. Bij deze mechanismen moeten de bepalingen van het Verdrag, en met name artikel 82, in acht worden genomen. Tot 2010 doen de bevoegde instanties van de lidstaten de Commissie overeenkomstig het mededingingsrecht jaarlijks uiterlijk 31 juli een verslag toekomen over marktoverheersing en marktondermijnend en concurrentieverstorend gedrag. In dit verslag wordt verder ingegaan op de veranderende eigendomspatronen en worden tevens praktische maatregelen vermeld die op nationaal niveau zijn getroffen om een voldoende grote verscheidenheid aan marktdeelnemers te waarborgen of concrete maatregelen om de interconnectie en de mededinging te bevorderen. Vanaf 2010 presenteren de bevoegde autoriteiten een dergelijk verslag om de twee jaar. 9. De lidstaten dragen er zorg voor dat passende maatregelen, waaronder bestuursrechtelijke of strafrechtelijke procedures in overeenstemming met hun nationale wetgeving, tegen de verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersonen worden genomen wanneer de door deze richtlijn opgelegde vertrouwelijkheidsregels niet in acht zijn genomen. 10. In geval van een grensoverschrijdend geschil wordt het geschil beslecht door de regelgevende instantie die rechtsmacht heeft over de netbeheerder die het gebruik van of de toegang tot het net weigert. 11. Klachten als bedoeld in de leden 5 en 6 doen geen afbreuk aan de uitoefening van de beroepsmogelijkheden uit hoofde van het Gemeenschapsrecht en de nationale wetgeving. 12. De nationale regelgevende instanties dragen bij tot de ontwikkeling van de interne markt en gelijke mededingingsvoorwaarden door transparante samenwerking onderling en met de Commissie. Hoofdstuk VIII Slotbepalingen Artikel 24 Vrijwaringsmaatregelen Bij een plotselinge crisis op de energiemarkt of wanneer de fysieke veiligheid van personen, de veiligheid of betrouwbaarheid van apparatuur of installaties of de integriteit van een net worden bedreigd, kan een lidstaat tijdelijk de nodige vrijwaringsmaatregelen treffen. Die maatregelen moeten de werking van de interne markt zo min mogelijk verstoren en mogen niet verder reiken dan strikt noodzakelijk is om de plotseling gerezen moeilijkheden te verhelpen. De betrokken lidstaat stelt de overige lidstaten en de Commissie onverwijld van die maatregelen in kennis; de Commissie kan besluiten dat de betrokken lidstaat de maatregelen dient aan te passen of in te trekken, voorzover zij de concurrentie zodanig verstoren en het handelsverkeer dermate ongunstig beïnvloeden, dat dit strijdig is met het gemeenschappelijk belang. Artikel 25 Toezicht op de invoer van elektriciteit De lidstaten stellen de Commissie om de drie maanden in kennis van de elektriciteitsinvoer in de vorm van fysieke stromen uit derde landen gedurende het afgelopen kwartaal. Artikel 26 Afwijkingen 1. De lidstaten die na de inwerkingtreding van deze richtlijn kunnen aantonen dat zich wezenlijke beheersproblemen voordoen voor hun kleine geïsoleerde netten, kunnen om afwijkingen vragen van de desbetreffende bepalingen van de hoofdstukken IV, V, VI en VII, alsmede, voor geïsoleerde microsystemen, hoofstuk III met het oog op het opknappen, verbeteren en vergroten van de bestaande capaciteit. De Commissie kan hun die afwijkingen verlenen. De Commissie stelt de lidstaten van dergelijke verzoeken in kennis alvorens een besluit te nemen, en houdt daarbij rekening met de eerbiediging van de vertrouwelijkheid. Het besluit wordt in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. Dit artikel is ook van toepassing op Luxemburg. 2. Een lidstaat die na de inwerkingtreding van deze richtlijn kan aantonen dat zich om redenen van technische aard wezenlijke problemen voordoen met het openstellen van zijn markt voor bepaalde beperkte groepen van de in artikel 21, lid 1, onder b), bedoelde niet-huishoudelijke afnemers, kan om een afwijking van deze bepaling vragen, die de Commissie hem kan verlenen voor een periode van ten hoogste 18 maanden na de in artikel 30, lid 1, bedoelde datum. De afwijking eindigt in elk geval op de in artikel 21, lid 1, onder c), genoemde datum. Artikel 27 Herzieningsprocedure Ingeval in het in artikel 27, lid 3, bedoelde verslag geconcludeerd wordt dat de Commissie, in het licht van de efficiënte wijze waarop de toegang tot het net in een lidstaat geregeld is - en waar de toegang tot het net dus volledig efficiënt, niet-discriminerend en ongehinderd verloopt - vaststelt dat bepaalde verplichtingen die uit hoofde van deze richtlijn op ondernemingen rusten (ook als het gaat om verplichtingen inzake juridische scheiding voor distributienetbeheerders) niet in verhouding staan tot het beoogde doel, mag de lidstaat in kwestie de Commissie verzoeken van deze verplichting te worden vrijgesteld. De lidstaat stelt de Commissie onverwijld in kennis van het verzoek en van alle informatie waaruit blijkt dat de in het verslag getrokken conclusie - nl. dat de efficiënte toegang tot het net gewaarborgd is - geldig blijft. Binnen drie maanden na ontvangst van de kennisgeving stelt de Commissie een advies op over het verzoek van de betrokken lidstaat, en indien nodig dient zij bij het Europees Parlement en de Raad voorstellen in om de bepalingen in kwestie van de richtlijn aan te passen of andere passende maatregelen te treffen. De Commissie kan in de voorstellen tot wijziging van de richtlijn voorzien in vrijstelling van de betrokken lidstaat van specifieke verplichtingen, op voorwaarde dat die indien nodig even effectieve maatregelen neemt. Artikel 28 Verslaglegging 1. De Commissie bewaakt en toetst de toepassing van deze richtlijn en dient vóór het einde van het eerste jaar volgend op de inwerkingtreding van deze richtlijn, en vervolgens jaarlijks een algemeen voortgangsverslag in bij het Europees Parlement en de Raad. In het verslag komen ten minste de volgende punten aan de orde: Waar toepasselijk kan dit verslag aanbevelingen bevatten, vooral voor de reikwijdte en de modaliteiten van de etiketteringsvoorschriften, waaronder bijvoorbeeld de wijze waarop wordt verwezen naar bestaande referentiebronnen en de inhoud van deze bronnen, met name m.b.t. de wijze waarop informatie over de gevolgen voor het milieu tenminste wat betreft CO 2 -emissies en radioactief afval van elektriciteitsproductie met verschillende energiebronnen op een transparante, gemakkelijk toegankelijke en vergelijkbare manier in de gehele Europese Unie beschikbaar kan worden gesteld, alsook m.b.t. de wijze waarop de in de lidstaten genomen maatregelen ter controle op de nauwkeurigheid van de door de leveranciers verstrekte informatie kan worden gestroomlijnd en maatregelen om de negatieve effecten van marktdominantie en -concentratie tegen te gaan. 2. Om de twee jaar bevat het in lid 1 bedoelde verslag ook een analyse van de verschillende maatregelen die in de lidstaten genomen zijn om aan de verplichtingen tot openbare dienstverlening te voldoen, tezamen met een onderzoek naar de doeltreffendheid van deze maatregelen en met name naar hun gevolgen voor de mededinging op de elektriciteitsmarkt. Waar toepasselijk kan dit verslag aanbevelingen bevatten voor op nationaal niveau te nemen maatregelen om een hoog peil van openbare dienstverlening te bereiken of maatregelen om marktvergrendeling te voorkomen. 3. De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad uiterlijk op 1 januari 2006 een gedetailleerd verslag voor over de vorderingen in de totstandbrenging van de interne elektriciteitsmarkt. Het verslag richt zich met name op: Indien nodig dient de Commissie voorstellen in bij het Europees Parlement en bij de Raad, met name om naleving van hoge normen voor openbare dienstverlening te garanderen. Indien nodig dient de Commissie voorstellen in bij het Europees Parlement en bij de Raad, met name om er voor te zorgen dat de distributienetbeheerders voor 1 juli 2007 volledig en daadwerkelijk onafhankelijk zijn. Zo nodig hebben deze voorstellen overeenkomstig het mededingingsrecht ook betrekking op maatregelen om problemen aan te pakken in verband met marktdominantie, concentratie in de markt, marktondermijnend of concurrentievervalsend gedrag. Artikel 29 Intrekking Richtlijn 90/547/EEG wordt ingetrokken met ingang van 1 juli 2004. Richtlijn 96/92/EG wordt hierbij met ingang van 1 juli 2004 ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten betreffende de termijnen voor omzetting en toepassing van voornoemde richtlijn. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar deze richtlijn en moeten gelezen worden overeenkomstig de concordantietabel in bijlage B. Artikel 30 Uitvoering 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 juli 2004 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 2. De lidstaten mogen de toepassing van artikel 15, lid 1, opschorten tot en met 1 juli 2007 onverminderd de vereisten van artikel 15, lid 2. 3. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 31 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgend op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 32 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE A Voorschriften inzake consumentenbescherming Onverminderd de communautaire voorschriften inzake consumentenbescherming, met name Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad (16) en Richtlijn 93/13/EG (17) van de Raad, houden de in artikel 3 bedoelde maatregelen in dat ervoor wordt gezorgd dat de afnemers: De contractuele voorwaarden zijn eerlijk en vooraf bekend. In ieder geval wordt deze informatie voorafgaand aan de ondertekening of bevestiging van het contract verstrekt. Indien contracten door middel van tussenpersonen worden gesloten, wordt bovengenoemde informatie eveneens voorafgaand aan de ondertekening van het contract verstrekt. BIJLAGE B Concordantietabel Richtlijn 96/92/EG Deze richtlijn Artikel 1 Art. 1 Werkingssfeer Artikel 2 Artikel 3 en artikel 10, lid 1 - Artikel 7, lid 2 Artikelen 4 en 5 Artikelen 4 en 6 Artikel 7, lid 1 Artikel 7, lid 3 - lid 5 Artikel 7, lid 6 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10, lid 2 en lid 3 Artikel 11 - Artikel 12 - Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15-18 Artikel 19 Artikel 21 Artikel 20, leden 3 en 4 en artikel 22 Artikel 23 - Artikel 24 - Artikelen 25 en 26 - Artikel 27 Artikel 28 Artikel 29 Art. 2 Definities Art. 3 Openbaredienstverplichting en bescherming van de afnemer Art. 4 Toezicht op de voorzieningszekerheid Art. 5 Technische voorschriften Art. 6 Vergunningsprocedure voor nieuwe capaciteit Art. 7 Aanbestedingsprocedure voor nieuwe capaciteit Art. 8 Aanwijzing van transportnetbeheerders Art. 9 Taken van transportnetbeheerders Art. 10 Scheiding van transportnetbeheerders Art. 11 Inschakelen en balanceren Art. 12 Vertrouwelijkheid Art. 13 Aanwijzing van distributienetbeheerders Art. 14 Taken van distributienetbeheerders Art. 15 Scheiding van distributienetbeheerders Art. 16 Vertrouwelijkheid Art. 17 Gecombineerde beheerder Art. 18 Recht op inzage van de boekhouding Art. 19 Scheiding van de boekhouding Art. 20 Toegang van derden Art. 21 Openstelling van de markt en wederkerigheid Art. 22 Directe lijnen Art. 23 Regelgevende instanties Art. 24 Vrijwaringsmaatregelen Art. 25 Toezicht op de invoer van elektriciteit Art. 26 Afwijkingen Art. 27 Herzieningsprocedure Art. 28 Verslaglegging Art. 29 Intrekking Art. 30 Uitvoering van de richtlijn Art. 31 Inwerkingtreding Art. 32 Adressaten BIJLAGE A Maatregelen inzake consumentenbescherming Verklaringen met betrekking tot ontmantelings- en afvalbeheeractiviteiten Interinstitutionele verklaring "Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie onderstrepen de noodzaak voor de lidstaten ervoor te zorgen dat passende financiële middelen voor ontmantelings- of afvalbeheeractiviteiten, die in de lidstaten worden gecontroleerd, inderdaad beschikbaar zijn voor het doel waarvoor deze zijn bestemd en op een transparante wijze worden beheerd, zodat belemmeringen voor een eerlijke concurrentie op de energiemarkt worden voorkomen." Verklaring van de Commissie "De Commissie vindt het belangrijk ervoor te zorgen dat de middelen die zijn vastgesteld voor ontmantelings- en afvalbeheeractiviteiten &nbhy; die verband houden met de doelstellingen van het Euratom-Verdrag &nbhy; op een transparante wijze worden beheerd en alleen voor het beoogde doel worden gebruikt. De Commissie is dan ook van plan om binnen haar bevoegdheden uit hoofde van het Euratom-Verdrag elk jaar een verslag bekend te maken over het gebruik van de middelen voor ontmanteling en afvalbeheer. Zij zal er met name op toezien dat de betreffende bepalingen van het Gemeenschaprecht volledig worden toegepast." (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15531/2/2002 – C5&nbhy;0035/2003) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 125 (3) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2002) 304 (4) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0135/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 4 juni 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2003/…../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en houdende intrekking van Richtlijn 98/30/EG HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 47, lid 2, artikel 55 en artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (6) , Na raadpleging van het Comité van de regio's, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (7) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas (8) heeft aanzienlijk bijgedragen tot de totstandkoming van de interne markt voor gas. (2) Uit de ervaring die met de uitvoering van deze richtlijn is opgedaan, blijkt dat de interne markt voor gas voordelen kan opleveren in de vorm van verbeterde efficiëntie, prijsverlagingen, kwalitatief betere dienstverlening en toegenomen concurrentie. Er zijn evenwel nog belangrijke tekortkomingen en mogelijkheden tot verbetering van de werking van de markt, met name door het vaststellen van concrete maatregelen om gelijke concurrentievoorwaarden te waarborgen en het risico van marktdominantie en marktondermijnend gedrag te beperken, niet-discriminerende transmissie&nbhy; en distributietarieven te garanderen doordat toegang tot het net wordt verleend op basis van tarieven die gepubliceerd worden voordat ze in werking treden, en de rechten van kleine en kwetsbare afnemers te beschermen. (3) Tijdens zijn bijeenkomst van 23 en 24 maart 2000 in Lissabon heeft de Europese Raad gevraagd om een snelle voortgang van de voltooiing van de interne markt voor de elektriciteits- en gassector en om een versnelling van de liberalisering in deze sectoren met het oog op de totstandbrenging van een volledig operationele interne markt op deze gebieden. In zijn resolutie van 6 juli 2000 over het tweede verslag van de Commissie betreffende de stand van de liberalisering van de energiemarkten heeft het Europees Parlement de Commissie verzocht een gedetailleerd tijdschema vast te leggen voor de verwezenlijking van nauwkeurig omschreven doelstellingen met het oog op een geleidelijke maar volledige liberalisering van de energiemarkt. (4) Met de rechten die de Europese burgers in het EG&nbhy;Verdrag worden gegarandeerd op het gebied van het vrij verkeer van goederen, de vrijheid van dienstverlening en de vrijheid van vestiging, is evenwel alleen een volledig opengestelde markt in overeenstemming waarop alle consumenten hun leveranciers vrijelijk kunnen kiezen en alle aanbieders vrijelijk aan hun klanten leveren. (5) Tegen de achtergrond van de verwachte grotere afhankelijkheid met betrekking tot het verbruik van aardgas, dient aandacht te worden besteed aan initiatieven en maatregelen om wederzijdse regelingen voor de toegang tot de netten van derde landen en integratie van de markt aan te moedigen. (6) De voornaamste hinderpalen voor de totstandbrenging van een volledig en operationele competitieve interne markt betreffen de toegang tot het netwerk, de toegang tot opslagfaciliteiten, de tarifering, de interoperabiliteit van systemen en een van lidstaat tot lidstaat uiteenlopende mate van openstelling van de markt. (7) Voor een goed werkende concurrentie is vereist dat de toegang tot het netwerk niet&nbhy;discriminerend en transparant is en tegen redelijke prijzen kan geschieden. (8) Voor de voltooiing van de interne gasmarkt, is niet&nbhy;discriminerende toegang tot het netwerk van de transmissie&nbhy; en de distributiesysteembeheerders van het grootste belang. Een transmissie- of distributiesysteembeheerder kan een of meer bedrijven omvatten. (9) Indien een gasbedrijf dat transmissie&nbhy;, distributie&nbhy;, opslag&nbhy; of LNG-activiteiten verricht qua rechtsvorm onderscheiden is van de bedrijven die productie- en/of leveringsactiviteiten verrichten, kunnen de aangewezen systeembeheerders het bedrijf zijn dat de infrastructuur bezit. (10) Met het oog op een efficiënte en niet-discriminerende toegang tot het netwerk moeten de transmissie&nbhy; en distributiesystemen, in het geval van verticaal geïntegreerde bedrijven, door juridisch gescheiden entiteiten worden beheerd. De Commissie beoordeelt maatregelen van gelijke werking die de lidstaten vaststellen teneinde deze doelstelling te bereiken en zij dient, waar nodig, voorstellen tot wijziging van deze richtlijn in. Ook moeten transmissie- en distributiesysteembeheerders beschikken over effectieve bevoegdheden om besluiten te nemen met betrekking tot de voor het onderhoud, het beheer en de ontwikkeling van de netwerken benodigde activa wanneer deze activa eigendom zijn van en geëxploiteerd worden door verticaal geïntegreerde bedrijven. Het is echter van belang een onderscheid te maken tussen die juridische scheiding en de scheiding van eigendomsrechten. Juridische scheiding impliceert geen verandering van de eigendom van de activa, en niets staat soortgelijke of identieke arbeidsvoorwaarden voor het gehele verticaal geïntegreerde gasbedrijf in de weg. Niettemin dient een niet-discriminerend besluitvormingsproces te worden gecreëerd via organisatorische maatregelen betreffende de onafhankelijkheid van de verantwoordelijken die met de besluitvorming zijn belast. (11) Teneinde kleine distributiebedrijven geen onevenredige financiële en administratieve lasten op te leggen, dienen de lidstaten, waar nodig, in staat te zijn deze bedrijven te ontheffen van de wettelijke ontvlechtingsvoorschriften inzake distributie. (12) Teneinde het voor een in een lidstaat gevestigd gasbedrijf makkelijker te maken om contracten te sluiten voor de levering van gas aan in aanmerking komende afnemers in een andere lidstaat, dienen de lidstaten en, indien van toepassing, de nationale regelgevende instanties te werken aan de totstandbrenging van homogenere voorwaarden en een gelijke mate van keuzevrijheid op de hele interne markt. (13) De aanwezigheid van een effectieve regelgeving, die door een of meer nationale regelgevende instanties wordt uitgevoerd, vormt een belangrijk factor bij het waarborgen van niet-discriminerende toegang tot het netwerk. De lidstaten specificeren de taken en de administratieve en andere bevoegdheden van de regelgevende instanties. Het is van belang dat de regelgevende instanties in alle lidstaten over dezelfde minimumbevoegdheden beschikken. Deze instanties moeten bevoegd zijn om de tarieven, of ten minste de methoden voor de berekening van de transmissie&nbhy; en distributietarieven en de tarieven voor de toegang tot installaties voor vloeibaar aardgas (LNG) vast te stellen of goed te keuren. Om onzekerheid te voorkomen en kostbare en tijdrovende geschillen te vermijden, moeten deze tarieven worden gepubliceerd voordat ze in werking treden. (14) De Commissie heeft meegedeeld dat ze van plan is een groep van Europese regelgevende instanties voor elektriciteit en aardgas in het leven te roepen als een geëigend raadgevend mechanisme voor verbetering van de samenwerking en de coördinatie van de nationale regelgevende instanties, teneinde de ontwikkeling van de interne markt voor elektriciteit en aardgas te bevorderen en een consistente toepassing van de in deze richtlijn, in Richtlijn 2003/.../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (9) en in Verordening (EG) .../2003 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit (10) , opgenomen bepalingen in alle lidstaten te bewerkstelligen. (15) Om ervoor te zorgen dat alle marktdeelnemers, inclusief nieuwe deelnemers daadwerkelijk toegang tot de markt hebben, zijn niet-discriminerende balanceringsmechanismen nodig die de kosten weerspiegelen. Zodra de markt voor gas voldoende liquide is, dient dit te worden verwezenlijkt door de invoering van transparante, op de markt gebaseerde mechanismen voor de levering en aankoop van de hoeveelheden gas die nodig zijn in het kader van de balanceringsbehoeften. Bij gebreke van een dergelijke liquide markt dienen de nationale regelgevende instanties een actieve rol te spelen om te garanderen dat de balanceringstarieven niet-discriminerend zijn en een weerspiegeling van de kosten vormen. Tegelijkertijd dienen stimuleringsmaatregelen te worden vastgesteld om input en output van gas op elkaar af te stemmen en het systeem niet in gevaar te brengen. (16) De nationale regelgevende instanties moeten in staat zijn de tarieven, of de methoden voor de berekening van de tarieven, vast te stellen of goed te keuren op basis van een voorstel van de transportsysteembeheerder, van de distributiesysteembeheerder(s), of van de LNG&nbhy;systeembeheerder, dan wel op basis van een voorstel dat is overeengekomen tussen deze beheerder(s) en de gebruikers van het netwerk. Bij de uitvoering van deze taken dienen de nationale regelgevende instanties ervoor te zorgen dat de transmissie&nbhy; en distributietarieven niet&nbhy;discriminerend zijn en een weerspiegeling van de kosten vormen, en rekening te houden met de lange termijn, marginale, vermeden netkosten van vraagsturingsmaatregelen. (17) Ter wille van de eerlijkheid, het concurrentievermogen en, indirect, het scheppen van werkgelegenheid door de grotere efficiëntie van de bedrijven, moeten de voordelen van de interne markt zo spoedig mogelijk beschikbaar komen voor de volledige handel- en industriesector in de Gemeenschap, ook voor het midden- en kleinbedrijf, alsmede voor alle burgers van de Gemeenschap. (18) Afnemers van gas moeten hun leverancier vrij kunnen kiezen. De voltooiing van de interne markt voor gas moet echter worden aangepakt in fasen, waarbij een specifieke einddatum wordt vastgelegd, zodat de industrie zich kan aanpassen en kan zorgen voor passende maatregelen en systemen om de belangen van de afnemers te beschermen en deze een echt en daadwerkelijk recht van keuze van leverancier te waarborgen. (19) Een progressieve openstelling van de markt tot volledige concurrentie moet de verschillen tussen de lidstaten zo snel mogelijk opheffen. Transparantie en zekerheid bij de uitvoering van deze richtlijn moeten gewaarborgd zijn. (20) Richtlijn 98/30/EG draagt bij tot de toegang tot opslag als onderdeel van het gassysteem. In het licht van de opgedane ervaring bij de totstandbrenging van de interne markt moeten aanvullende maatregelen worden genomen om de bepalingen inzake toegang tot opslag en ondersteunende diensten te verduidelijken. (21) Opslaginstallaties zijn essentiële middelen, onder meer om openbare dienstverplichtingen zoals de leverings- en voorzieningszekerheid te vervullen. Dit mag niet leiden tot verstoring van de mededinging of discriminatie bij de toegang tot opslaginstallaties. (22) Verder dienen nog maatregelen te worden getroffen om te zorgen voor transparante en niet&nbhy;discriminerende tarieven voor de toegang tot transport. Deze tarieven moeten op een niet-discriminerende basis voor alle gebruikers gelden. Indien de opslaginstallaties, de leidingbuffer of ondersteunende diensten op een voldoend concurrerende markt functioneren, kan toegang worden verleend op basis van transparante en niet&nbhy;discriminerende, op de markt gebaseerde mechanismen. (23) In het belang van de leverings- en voorzieningszekerheid moet het evenwicht tussen vraag en aanbod in de afzonderlijke lidstaten worden gemonitord, en moet in vervolg op het monitoren verslag worden uitgebracht over de situatie op het niveau van de Gemeenschap, met inachtneming van de interconnectiecapaciteit tussen de verschillende regio's. Met dergelijk monitoren moet tijdig genoeg een begin worden gemaakt, zodat passende maatregelen kunnen worden genomen indien de leverings- en voorzieningszekerheid in gevaar komt. De bouw en het onderhoud van de noodzakelijke netwerkinfrastructuur, met inbegrip van interconnectiecapaciteit, dient bij te dragen aan een stabiele gasvoorziening. (24) Rekening houdend met de nodige kwaliteitseisen dienen de lidstaten te waarborgen dat biogas en gas uit biomassa en andere soorten gas een niet-discriminerende toegang tot het gassysteem krijgen, op voorwaarde dat deze toegang permanent verenigbaar is met de desbetreffende technische regels en veiligheidsnormen. Deze regels en normen moeten het technisch mogelijk en veilig maken dat deze gassen worden ingevoerd in en getransporteerd door het aardgassysteem, en dienen ook rekening te houden met de chemische kenmerken van deze gassen. (25) Langetermijncontracten zullen een belangrijk deel van de gasvoorziening van de lidstaten blijven uitmaken en dienen te worden gehandhaafd als optie voor de gasleveringsbedrijven voorzover zij de doelstellingen van deze richtlijn niet ondermijnen en verenigbaar zijn met het Verdrag, met inbegrip van de mededingingsregels. Daarom moet met deze contracten rekening worden gehouden bij de planning van de leverings&nbhy; en transportcapaciteit van de gasbedrijven. (26) Teneinde de handhaving van een hoogwaardige openbare dienstverlening in de Gemeenschap te waarborgen, moet de Commissie op gezette tijden in kennis worden gesteld van alle door de lidstaten genomen maatregelen ter verwezenlijking van de doelstellingen van deze richtlijn. De Commissie moet op gezette tijden een verslag publiceren waarin de op nationaal niveau genomen maatregelen ter verwezenlijking van de doelstellingen van openbare dienstverlening worden geanalyseerd en de doelmatigheid ervan wordt vergeleken, teneinde aanbevelingen te kunnen doen betreffende maatregelen die op nationaal niveau moeten worden genomen om een hoog peil van openbare dienstverlening te bereiken. Lidstaten dienen te garanderen dat alle verbruikers die zijn aangesloten op het gassysteem op de hoogte worden gebracht van hun rechten om tegen redelijke prijzen van aardgas van een specifieke kwaliteit te worden voorzien. Maatregelen die de lidstaten nemen om de eindafnemers te beschermen mogen verschillen naargelang het huishoudelijke afnemers dan wel kleine en middelgrote bedrijven betreft. (27) Naleving van de eisen inzake openbare dienstverlening is een fundamentele eis van deze richtlijn, en het is belangrijk dat in deze richtlijn gemeenschappelijke, door alle lidstaten nageleefde minimumnormen worden vastgesteld waarbij rekening wordt gehouden met de doelstellingen op het gebied van consumentenbescherming, leverings- en voorzieningszekerheid, milieubescherming en gelijkwaardige mededingingsniveaus in alle lidstaten. Het is belangrijk dat de voorschriften inzake openbare dienstverlening op nationale basis kunnen worden geïnterpreteerd, rekening houdend met de nationale omstandigheden en met inachtneming van de Gemeenschapswetgeving. (28) De maatregelen van de lidstaten om de doelstellingen inzake sociale en economische cohesie te verwezenlijken kunnen met name adequate economische stimulansen behelzen, waarbij, indien nodig, alle bestaande nationale en communautaire instrumenten worden gebruikt. Tot die instrumenten kunnen ook aansprakelijkheidsmechanismen, die de nodige investeringen moeten garanderen, behoren. (29) Voorzover de door de lidstaten genomen maatregelen ter vervulling van openbare dienstverplichtingen, steunmaatregelen van de staten, in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag vormen, moeten zij overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag ter kennis van de Commissie worden gebracht. (30) Aangezien de doelstelling van het voorgestelde optreden, te weten de totstandbrenging van een volledig operationele interne gasmarkt die door eerlijke concurrentie wordt gekenmerkt, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, en deze, wegens de omvang en de gevolgen van het optreden, beter op gemeenschap kan worden verwezenlijkt kan de Gemeenschap maatregelen nemen, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel zoals neergelegd in artikel 5 van het Verdrag. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel van genoemd artikel 5 gaat deze richtlijn niet verder dan hetgeen nodig is om deze doelstelling te bereiken. (31) In het licht van de ervaring met de werking van Richtlijn 91/296/EEG van de Raad van 31 mei 1991 betreffende de doorvoer van aardgas via de hoofdnetten (11) dienen maatregelen te worden genomen die homogene en niet&nbhy;discriminerende toegangsregelingen voor transmissie waarborgen, met inbegrip van de grensoverschrijdende stromen van gas tussen de lidstaten. Teneinde homogeniteit in de behandeling van de toegang tot de gasnetten te waarborgen, ook in het geval van doorvoer, moet die richtlijn worden ingetrokken, onverminderd de uit hoofde van die richtlijn gesloten contracten die blijven gelden. Intrekking van Richtlijn 91/296/EEG verhindert niet dat in de toekomst langetermijncontracten worden gesloten. (32) Gezien de omvang van de wijzigingen in Richtlijn 98/30/EG is het omwille van de duidelijkheid en de logica wenselijk dat de betrokken bepalingen opnieuw worden geformuleerd. (33) Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name worden erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. (34) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (12) , HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Werkingssfeer en definities Artikel 1 Werkingssfeer 1. Bij deze richtlijn worden gemeenschappelijke regels vastgesteld voor de transmissie, distributie, levering en opslag van aardgas. De richtlijn stelt de regels vast met betrekking tot de organisatie en de werking van de aardgassector, de toegang tot de markt, de criteria en procedures voor de verlening van vergunningen voor transmissie, distributie, levering en opslag van aardgas en het beheer van systemen. 2. De bij deze richtlijn vastgestelde voorschriften voor aardgas, waartoe ook vloeibaar aardgas (LNG) behoort, zijn tevens van toepassing op biogas en uit biomassa verkregen gas en andere soorten gas, voorzover het technisch mogelijk en veilig is dergelijke gassen te injecteren in en te transporteren via het aardgassysteem. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: Hoofdstuk II Algemene regels voor de organisatie van de sector Artikel 3 Openbaredienstverplichtingen en bescherming van de afnemer 1. · 1. De lidstaten waarborgen op basis van hun institutionele organisatie en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel dat aardgasbedrijven, onverminderd lid 2, volgens de beginselen van deze richtlijn worden geëxploiteerd met het oog op de totstandbrenging van een concurrerende, zekere en ecologisch duurzame aardgasmarkt en wat de rechten en plichten betreft, mogen zij deze bedrijven niet verschillend behandelen. 2. Met volledige inachtneming van de toepasselijke bepalingen van het Verdrag, met name artikel 86, mogen de lidstaten in het algemeen economisch belang aan bedrijven die in de gassector actief zijn verplichtingen inzake openbare dienstverlening opleggen, die betrekking kunnen hebben op de zekerheid, met inbegrip van voorzienings- en leveringszekerheid, regelmaat, kwaliteit en prijs van de leveringen, en milieubescherming, waaronder energie-efficiëntie en klimaatbescherming. Deze verplichtingen moeten duidelijk gedefinieerd, transparant, niet-discriminerend en controleerbaar zijn en de gelijke toegang van EU- aardgasbedrijven tot nationale consumenten waarborgen. Met betrekking tot de voorzieningszekerheid , energie-efficiëntie/beheer aan de vraagzijde en de verwezenlijking van de milieudoelstellingen, zoals bedoeld in dit lid, mogen de lidstaten langetermijnplanning toepassen, daarbij rekening houdend met de mogelijkheid dat derden toegang tot het systeem wensen. 3. De lidstaten nemen passende maatregelen om eindafnemers te beschermen en om een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen en waarborgen in het bijzonder een passende bescherming van kwetsbare afnemers, met inbegrip van passende maatregelen om hen te helpen voorkomen dat zij worden afgesloten . In dit verband kunnen zij passende maatregelen nemen ter bescherming van op het gassysteem aangesloten afnemers in afgelegen gebieden. De lidstaten kunnen een noodleverancier aanwijzen voor op het gasnet aangesloten afnemers. Zij zorgen voor een hoog niveau van consumentenbescherming, met name met betrekking tot de transparantie van algemene contractvoorwaarden, algemene informatie en mechanismen ter beslechting van geschillen. De lidstaten zorgen ervoor dat een in aanmerking komende afnemer daadwerkelijk de mogelijkheid heeft op een nieuwe leverancier over te stappen. Wat ten minste de huishoudelijke afnemers betreft, omvatten deze maatregelen de in Bijlage A beschreven maatregelen. 4. De lidstaten nemen passende maatregelen ter verwezenlijking van de doelstellingen inzake sociale en economische samenhang, milieubescherming - waaronder eventueel middelen ter bestrijding van klimaatverandering - en de leverings- en voorzieningszekerheid. Dergelijke maatregelen kunnen in het bijzonder toereikende economische stimulansen omvatten, zo nodig met gebruikmaking van alle bestaande nationale en communautaire instrumenten, voor onderhoud en aanleg van de noodzakelijke netwerkinfrastructuur, inclusief interconnectiecapaciteit. 5. De lidstaten kunnen besluiten artikel 4 niet toe te passen op de distributie, voor zover de toepassing daarvan de aardgasbedrijven in feite of in rechte verhindert zich van de in het algemeen economisch belang aan hen opgelegde verplichtingen te kwijten en voor zover de ontwikkeling van de handel niet zodanig wordt belemmerd dat de belangen van de Gemeenschap hiervan schade zouden ondervinden. De belangen van de Gemeenschap omvatten onder meer mededinging met betrekking tot de in aanmerking komende afnemers overeenkomstig deze richtlijn en artikel 86 van het Verdrag. 6. De lidstaten delen de Commissie na de implementatie van deze richtlijn alle maatregelen mede die zijn vastgesteld om openbare dienstverleningverplichtingen in het leven te roepen , met inbegrip van consumenten- en milieubescherming en van de mogelijke gevolgen van deze maatregelen voor de nationale en internationale concurrentie, ongeacht of deze maatregelen een ontheffing van de bepalingen van deze richtlijn vereisen. Zij stellen de Commissie vervolgens om de twee jaar in kennis van alle wijzigingen van deze maatregelen, ongeacht of deze maatregelen een ontheffing van deze richtlijn vereisen. Artikel 4 Vergunningsprocedure 1. In gevallen waarin toestemming (bijvoorbeeld vergunning, toelating, concessie, instemming of goedkeuring) vereist is voor de bouw of exploitatie van aardgasinstallaties, verlenen de lidstaten of de door hen aangewezen bevoegde instanties overeenkomstig de leden 2 tot en met 4 toestemming voor de bouw en/of exploitatie van dergelijke installaties, pijpleidingen en bijbehorende uitrusting op hun grondgebied. De lidstaten of de door hen aangewezen bevoegde instanties kunnen op dezelfde basis tevens toestemming verlenen voor de levering van aardgas, ook aan grootafnemers. 2. Lidstaten met een toestemmingsregeling leggen objectieve en niet-discriminerende criteria vast waaraan moet worden voldaan door een bedrijf dat een aanvraag voor de bouw en/of exploitatie van aardgasinstallaties of een aanvraag voor het leveren van aardgas indient. De niet-discriminerende criteria en procedures voor het verlenen van toestemming worden gepubliceerd. 3. De lidstaten dragen er zorg voor dat de redenen waarom toestemming wordt geweigerd objectief en niet-discriminerend zijn en aan de aanvrager worden meegedeeld. De Commissie wordt ingelicht over de redenen van een dergelijke weigering. De lidstaten stellen een procedure vast die de aanvrager de mogelijkheid biedt om tegen dergelijke weigeringen beroep aan te tekenen. 4. Met het oog op de ontwikkeling van gebieden waar sinds kort geleverd wordt en met het oog op een doelmatige exploitatie in het algemeen, kunnen de lidstaten onverminderd artikel 24 verdere toestemming voor de bouw en exploitatie van distributiepijpleidingsystemen in een bepaald gebied weigeren als dergelijke pijpleidingsystemen in dat gebied zijn aangelegd of daartoe voorstellen zijn gedaan en de bestaande of geplande tcapaciteit niet volledig wordt benut. Artikel 5 Monitoren van de leverings- en voorzieningszekerheid De lidstaten zorgen ervoor dat aangelegenheden betreffende de leverings- en voorzieningszekerheid worden gemonitord. Wanneer de lidstaten het nodig achten, kunnen zij deze taak toevertrouwen aan de in artikel 25, lid 1, bedoelde regelgevende instanties. Met name zal gemonitord worden het evenwicht tussen vraag en aanbod op de nationale markt, het niveau van de verwachte toekomstige vraag en beschikbare voorraden, de extra capaciteit aan geplande of in aanbouw zijnde infrastructuur en de kwaliteit en staat van onderhoud van de netwerken, alsmede maatregelen ter dekking van de piekvraag en bij het in gebreke blijven van een of meer leveranciers. De bevoegde autoriteiten publiceren jaarlijks uiterlijk op 31 juli een rapport over de bevindingen die voortvloeien uit het monitoren van deze kwesties alsmede de getroffen of overwogen hierop gerichte maatregelen en zenden dit verslag onverwijld naar de Commissie. Artikel 6 Technische voorschriften De lidstaten zorgen ervoor dat er technische veiligheidsnormen worden opgesteld en dat er technische voorschriften worden opgesteld met minimumeisen inzake het technisch ontwerp en de exploitatie voor de aansluiting op het systeem van LNG-installaties, opslaginstallaties, andere transmissie- en distributiesystemen en directe leidingen en dat deze openbaar worden gemaakt. Die technische voorschriften moeten de interoperabiliteit van de systemen garanderen en objectief en niet-discriminerend zijn. Zij worden aan de Commissie meegedeeld overeenkomstig artikel 8 van Richtlijn 98/34/EG van de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften (16) . Hoofdstuk III Transmissie, opslag en LNG Artikel 7 Aanwijzing van systeembeheerders De lidstaten of door hen daartoe aangezochte aardgasbedrijven met eigen transmissie&nbhy;, opslag&nbhy; of LNG-installaties wijzen een of meer systeembeheerders aan voor een termijn die door de lidstaten op grond van efficiëntie en economisch evenwicht wordt vastgesteld. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat transmissiesysteembeheerders en opslag- en LNG-systeembeheerders de bepalingen van de artikelen 8 tot en met 10 naleven. Artikel 8 Taken van systeembeheerders 1. · 1. Elke transmissie-, opslag- en/of LNG-systeembeheerder: 2. · 2. De door transmissiesysteembeheerders vastgestelde regels voor het in evenwicht houden van het gastransmissiesysteem, waaronder de regels voor de tarieven die zij hun systeemgebruikers in rekening brengen voor energieonbalans, zijn objectief, transparant en niet-discriminerend. De voorwaarden, met inbegrip van de regels en tarieven, voor het verlenen van dergelijke diensten door transmissiesysteembeheerders worden volgens een methode die in overeenstemming is met artikel 25, lid 2, vastgesteld op een niet-discriminerende wijze die de kostprijs weerspiegelt. De voorwaarden worden gepubliceerd. 3. · 3. De lidstaten kunnen verlangen dat transmissiesysteembeheerders voldoen aan minimumeisen voor het onderhoud en de ontwikkeling van het transmissiesysteem, inclusief interconnectiecapaciteit. 4. · 4. Transmissiesysteembeheerders verwerven de energie die zij ter uitvoering van hun functies gebruiken volgens transparante, niet-discriminerende en op de markt gebaseerde procedures. Artikel 9 Ontvlechting van transmissiesysteembeheerders 1. · 1. Wanneer de transmissiesysteembeheerder deel uitmaakt van een verticaal geïntegreerd bedrijf moet hij althans met betrekking tot zijn rechtsvorm, organisatie en besluitvorming, onafhankelijk zijn van andere, niet met transmissie verband houdende activiteiten. Deze regels houden geen verplichting in om de eigendom van de activa van het transmissiesysteem af te scheiden van het verticaal geïntegreerde bedrijf. 2. · 2. Teneinde de onafhankelijkheid van de in lid 1 bedoelde transmissiesysteembeheerder te waarborgen, gelden de volgende minimumcriteria: Artikel 10 Vertrouwelijkheid voor transmissiesysteembeheerders 1. · 1. Elke transmissie-, opslag- en/of LNG-systeembeheerder eerbiedigt de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige gegevens die hij bij zijn bedrijfsvoering heeft gekregen en voorkomt dat informatie over zijn activiteiten die commercieel voordeel kan opleveren, op discriminerende manier wordt vrijgegeven, onverminderd artikel 16 of enige andere wettelijke verplichting om informatie bekend te maken. 2. · 2. Transmissiesysteembeheerders maken in verband met de aan- of verkoop van aardgas door verwante bedrijven geen misbruik van commercieel gevoelige informatie die zij van derden hebben gekregen in het kader van de verlening van of onderhandelingen over toegang tot het systeem. Hoofdstuk IV Distributie en levering Artikel 11 Aanwijzing van distributiesysteembeheerders De lidstaten of door hen daartoe aangezochte bedrijven met eigen distributie-installaties of met de verantwoordelijkheid voor distributie-installaties wijzen een of meer distributiesysteembeheerders aan voor een termijn die door de lidstaten op grond van efficiëntie en economisch evenwicht wordt vastgesteld. De lidstaten zien erop toe dat deze beheerders de bepalingen van de artikelen 12 tot 14 naleven. Artikel 12 Taken van distributiesysteembeheerders 1. · 1. Elke distributiesysteembeheerder beheert, onderhoudt en ontwikkelt op economische voorwaarden een veilig, betrouwbaar en efficiënt systeem en besteedt daarbij de nodige aandacht aan het milieu. 2. · 2. De distributiesysteembeheerder mag niet tussen systeemgebruikers of categorieën van systeemgebruikers discrimineren, en mag met name verwante bedrijven niet bevoordelen. 3. · 3. Elke distributiesysteembeheerder verstrekt elke andere distributiesysteembeheerder, transmissiesysteembeheerder, LNG-systeembeheerder en/of opslagsysteembeheerder voldoende informatie om te waarborgen dat het transport en de opslag van aardgas geschieden op een wijze die verenigbaar is met de zekere en doelmatige exploitatie van het stelsel van systemen. 4. · 4. Elke distributiesysteembeheerder verstrekt de systeemgebruikers de informatie die zij nodig hebben voor een efficiënte toegang tot het systeem. 5. · 5. Waar de distributiesysteembeheerders verantwoordelijk zijn voor het in evenwicht houden van het gasdistributiesysteem zijn de door hen hiertoe vastgestelde voorschriften, waaronder de regels voor de tarieven die zij hun systeemgebruikers in rekening brengen voor energieonbalans, objectief, transparant en niet-discriminerend. De voorwaarden, inclusief regels en tarieven, voor het verlenen van dergelijke diensten door systeembeheerders worden bepaald overeenkomstig artikel 25, lid 2, op een niet-discriminerende wijze die de kosten weerspiegelt. De voorwaarden worden gepubliceerd. Artikel 13 Ontvlechting van distributiesysteembeheerders 1. · 1. Wanneer de distributiesysteembeheerder deel uitmaakt van een verticaal geïntegreerd bedrijf, moet hij, althans met betrekking tot zijn rechtsvorm, organisatie en besluitvorming, onafhankelijk zijn van andere, niet met distributie samenhangende activiteiten. Deze regels houden geen verplichting in om de eigendom van de activa van het distributiesysteem af te scheiden van het verticaal geïntegreerde bedrijf. 2. · 2. Wanneer de distributiesysteembeheerder deel uitmaakt van een verticaal geïntegreerd bedrijf, moet hij, naast de in lid 1 bedoelde eisen, met betrekking tot zijn organisatie en besluitvorming, onafhankelijk zijn van andere, niet met distributie samenhangende activiteiten. Om dit te verwezenlijken, gelden de volgende minimumcriteria: De lidstaten kunnen besluiten de leden 1 en 2 niet toe te passen op geïntegreerde aardgasbedrijven die minder dan 100.000 aangesloten afnemers bedienen. Artikel 14 Vertrouwelijkheid voor distributiesysteembeheerders 1. · 1. Elke distributiesysteembeheerder eerbiedigt de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige gegevens die hij bij zijn bedrijfsvoering heeft gekregen en voorkomt dat informatie over zijn activiteiten die commercieel voordeel kan opleveren, op discriminerende manier wordt vrijgegeven, onverminderd artikel 16 of enige andere wettelijke verplichting om informatie bekend te maken. 2. · 2. Distributiesysteembeheerders maken in verband met de aan- of verkoop van aardgas door verwante bedrijven geen misbruik van commercieel gevoelige informatie die zij van derden hebben verkregen in het kader van de verlening van of onderhandelingen over toegang tot het systeem. Artikel 15 Gecombineerde beheerder De in artikel 9, lid 1, en artikel 13, lid 1, vervatte regels vormen geen beletsel voor een gecombineerde transmissie-, LNG-, opslag- en distributiesysteembeheerder die wat zijn rechtsvorm, organisatie en besluitvorming betreft onafhankelijk is van andere, niet met het beheer van de transmissie-, LNG-, opslag- of distributiesysteem verbonden activiteiten en die aan de in de letters a) tot en met d) genoemde eisen voldoet. Deze regels houden evenwel geen verplichting in om de eigendom van de activa van het gecombineerde netwerk af te scheiden van het verticaal geïntegreerde bedrijf. Hoofdstuk V Ontvlechting en transparantie van de boekhouding Artikel 16 Recht op inzage van de boekhouding 1. De lidstaten of de bevoegde instantie die zij aanwijzen, waaronder de in artikel 25, lid 1, bedoelde regelgevende instanties en de in artikel 10, lid 3, bedoelde instanties voor geschillenbeslechting, hebben recht op inzage van de boekhouding van de aardgasbedrijven zoals uiteengezet in artikel 17, voorzover dat voor de uitvoering van hun functies nodig is. 2. De lidstaten en de bevoegde instantie die zij aanwijzen, met inbegrip van de in artikel 25, lid 1, bedoelde nationale regelgevende instanties en de instanties voor geschillenbeslechting, eerbiedigen de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige gegevens. De lidstaten kunnen regelingen treffen voor het openbaar maken van dergelijke gegevens waar dit voor de uitvoering van de functies van de bevoegde instanties nodig is. Artikel 17 Ontvlechting van de boekhouding 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de boekhouding van aardgasbedrijven overeenkomstig de leden 2 tot en met 5 wordt gevoerd. Wanneer een aardgasbedrijf op grond van artikel 28, leden 2 en 4, van deze bepaling is ontheven, dient het ten minste zijn interne boekhouding overeenkomstig dit artikel te voeren. 2. Ongeacht hun eigendomsregeling of rechtsvorm houden aardgasbedrijven zich bij de opstelling, indiening voor accountantscontrole en publicatie van hun jaarrekening aan de nationale voorschriften inzake de jaarrekening van kapitaalvennootschappen die zijn vastgesteld uit hoofde van de vierde richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 op de grondslag van artikel 44, lid 2, onder g) (17) , van het Verdrag betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen (18) . Bedrijven die niet bij wet verplicht zijn hun jaarrekening te publiceren, dienen op hun hoofdkantoor een kopie daarvan ter beschikking van het publiek te houden. 3. Om discriminatie, kruissubsidiëring en concurrentievervalsing te voorkomen, voeren aardgasbedrijven intern een afzonderlijke boekhouding voor al hun transmissie-, distributie-, LNG- en opslagactiviteiten, zoals zij dat zouden moeten doen indien die activiteiten door verschillende bedrijven werden uitgevoerd. Zij stellen ook al dan niet geconsolideerde jaarrekeningen op voor andere gasactiviteiten die geen verband houden met transmissie, distributie, LNG of opslag. Wat de leveringsactiviteiten betreft, worden voor in aanmerking komende en niet in aanmerking komende afnemers, tot 1 juli 2007 afzonderlijke boekhoudingen gevoerd. Inkomsten die voortkomen uit de eigendom van het transmissie/distributienetwerk worden in de boekhouding gespecificeerd. In voorkomend geval houden zij geconsolideerde boekhoudingen bij voor hun andere, niet aan gas gerelateerde activiteiten. Deze interne boekhoudingen bevatten per activiteit een balans en een winst- en verliesrekening. 4. Bij de audit volgens lid 2 wordt in het bijzonder nagegaan of de verplichting van lid 3 om discriminatie en kruissubsidies te voorkomen, wordt nagekomen. 5. Onverminderd de nationaal geldende boekhoudvoorschriften specificeren de bedrijven in hun interne boekhouding welke regels zij bij de opstelling van de in lid 3 genoemde afzonderlijke boekhoudingen volgen voor de toerekening van de activa en passiva, de lasten en baten, alsmede de regels voor de afschrijving. Die interne regels mogen slechts in uitzonderlijke gevallen worden gewijzigd. Dergelijke wijzigingen worden vermeld en naar behoren gemotiveerd. 6. De bedrijven specificeren in de toelichting bij de jaarrekening alle transacties van een zekere omvang met verwante bedrijven. Hoofdstuk VI Organisatie van de toegang tot het systeem Artikel 18 Toegang van derden 1. De lidstaten dragen zorg voor de invoering van een regeling voor toegang van derden tot het transmissie- en distributiesysteem en de LNG-installatie, op basis van gepubliceerde tarieven die gelden voor alle in aanmerking komende afnemers, inclusief leveringsbedrijven, en die objectief worden toegepast, zonder onderscheid te maken tussen systeemgebruikers. De lidstaten zorgen ervoor dat die tarieven dan wel de methoden voor de berekening ervan, alvorens in werking te treden, worden goedgekeurd door een regelgevende instantie als bedoeld in artikel 25, lid 1, en dat deze tarieven, en de methoden indien alleen de methoden zijn goedgekeurd, worden gepubliceerd alvorens van kracht te worden. 2. Transmissiesysteembeheerders hebben, indien nodig ten behoeve van de uitvoering van hun functies, waaronder die met betrekking tot grensoverschrijdende transmissie, toegang tot het net van andere transmissiesysteembeheerders. 3. De bepalingen van deze richtlijn laten de sluiting van langlopende contracten onverlet, voorzover die in overeenstemming zijn met de communautaire mededingingsregels. Artikel 19 Toegang tot opslag 1. · 1. Met het oog op de organisatie van de toegang tot opslaginstallaties en leidingbuffer, wanneer dit technisch en/of economisch noodzakelijk is voor een efficiënte toegang tot het systeem voor de levering aan afnemers, alsmede met het oog op de organisatie van de toegang tot ondersteunende diensten, kunnen de lidstaten een of beide van de in de leden 3 en 4 bedoelde procedures kiezen. Bij deze procedures worden objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria gehanteerd. 2. · 2. Lid 1 is niet van toepassing op ondersteunende diensten en tijdelijke opslag van een LNG-installatie en die nodig zijn voor de hervergassing en de daaropvolgende toelevering aan het transmissiesysteem. 3. · 3. Bij toegang via onderhandelingen nemen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat aardgasbedrijven en in aanmerking komende afnemers binnen en buiten het door het stelsel van systemen bestreken grondgebied kunnen onderhandelen over toegang tot opslaginstallaties en leidingbuffer, wanneer dit technisch en/of economisch noodzakelijk is voor een efficiënte toegang tot het systeem, alsmede met het oog op de organisatie van de toegang tot andere ondersteunende diensten. De partijen zijn verplicht te goeder trouw over toegang tot opslaginstallaties, leidingbuffer en andere ondersteunende diensten te onderhandelen. · Over contracten voor toegang tot opslaginstallaties, leidingbuffer en andere ondersteunende diensten wordt met de betrokken opslagsysteembeheerder of aardgasbedrijven onderhandeld. De lidstaten schrijven de opslagsysteembeheerders en de aardgasbedrijven voor dat zij hun belangrijkste commerciële voorwaarden voor het gebruik van opslaginstallaties, leidingbuffer en andere ondersteunende diensten binnen zes maanden na de implementatie van deze richtlijn en vervolgens elk jaar publiceren. 4. · 4. Bij gereguleerde toegang nemen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat aardgasbedrijven en in aanmerking komende afnemers binnen en buiten het door het stelsel van systemen bestreken grondgebied een recht van toegang tot opslaginstallaties, leidingbuffer en andere ondersteunende diensten krijgen op basis van gepubliceerde tarieven en/of andere voorwaarden en verplichtingen voor het gebruik van die opslaginstallaties en leidingbuffer, wanneer dit technisch en/of economisch noodzakelijk is voor een efficiënte toegang tot het systeem, alsmede met het oog op de organisatie van de toegang tot andere ondersteunende diensten. Dit recht van toegang voor in aanmerking komende afnemers kan worden verleend door hen in staat te stellen leveringscontracten te sluiten met andere concurrerende aardgasbedrijven dan de eigenaar en/of beheerder van het systeem of een verwant bedrijf. Artikel 20 Toegang tot upstreampijpleidingnetten 1. · 1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat aardgasbedrijven en in aanmerking komende afnemers, ongeacht hun locatie, overeenkomstig dit artikel toegang kunnen krijgen tot upstreampijpleidingnetten, met inbegrip van installaties voor technische diensten in verband met die toegang, tenzij wanneer het gaat om delen van dergelijke netten en installaties die gebruikt worden voor plaatselijke productieactiviteiten op de plaats binnen een veld waar de aardgasproductie plaatsvindt. Overeenkomstig artikel 33 stellen zij de Commissie van deze maatregelen in kennis. 2. De in lid 1 bedoelde toegang wordt verschaft op een wijze die door de lidstaat wordt vastgesteld overeenkomstig de toepasselijke rechtsinstrumenten. De lidstaten passen de doelstellingen inzake eerlijke en vrije toegang, de totstandbrenging van een competitieve aardgasmarkt en het vermijden van misbruik van dominante marktposities toe en houden daarbij rekening met de zekerheid en de regelmaat van de leveringen, de beschikbare of redelijkerwijs beschikbaar te maken capaciteit en de bescherming van het milieu. Zij kunnen tevens rekening houden met: 3. De lidstaten zorgen ervoor dat zij over regelingen voor geschillenbeslechting beschikken, met inbegrip van een instantie die onafhankelijk van de partijen opereert en toegang heeft tot alle relevante informatie, zodat geschillen over de toegang tot upstreampijpleidingnetten met bekwame spoed beslecht kunnen worden, met inachtneming van de in lid 2 genoemde criteria en rekening houdend met het aantal partijen dat betrokken kan zijn bij de onderhandelingen over de toegang tot dergelijke netten. 4. In geval van een grensoverschrijdend geschil wordt de regeling voor geschillenbeslechting toegepast van de lidstaat die rechtsmacht heeft over het upstreampijpleidingnet waartoe de toegang wordt geweigerd. Wanneer bij grensoverschrijdende geschillen meer dan één lidstaat bevoegd is voor het betrokken net, plegen de betrokken lidstaten overleg om ervoor te zorgen dat de bepalingen van deze richtlijn consequent worden toegepast. Artikel 21 Weigering van toegang 1. Aardgasbedrijven kunnen toegang tot het systeem weigeren op grond van een gebrek aan capaciteit of indien de toegang tot het systeem hen zou verhinderen om de zoals in artikel 3, lid 2, bedoelde aan hen opgelegde openbaredienstverplichtingen na te komen, of op grond van ernstige economische en financiële moeilijkheden met take-or-pay-contracten, zulks met inachtneming van de criteria en procedures van artikel 27 en het door de lidstaat overeenkomstig lid 1 van dat artikel gekozen alternatief. Een dergelijke weigering wordt naar behoren gemotiveerd. 2. De lidstaten kunnen de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat het aardgasbedrijf dat de toegang tot het systeem op grond van een gebrek aan capaciteit of het ontbreken van een verbinding weigert, de nodige uitbreidingswerkzaamheden verricht voorzover dat economisch verantwoord is of wanneer een potentiële afnemer bereid is daarvoor te betalen. In de lidstaten die artikel 4, lid 4, toepassen, nemen de lidstaten de maatregelen in kwestie. Artikel 22 Nieuwe infrastructuur 1. Grote nieuwe gasinfrastructuur, dat wil zeggen interconnectoren tussen lidstaten, LNG- en opslaginstallaties kunnen, op verzoek, ontheven worden van artikel 18, artikel 19, artikel 20 en artikel 25, leden 2, 3 en 4, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 2. Het bepaalde in lid 1 is ook van toepassing op een aanzienlijke capaciteitsverhoging van bestaande infrastructuur en op wijzigingen van die infrastructuur die het mogelijk maken nieuwe bronnen voor de levering van gas te ontwikkelen. 3. a) De in artikel 25 bedoelde regelgevende instantie kan per geval een besluit nemen over de ontheffing bedoeld in de leden 1 en 2. De lidstaten kunnen evenwel bepalen dat de regelgevende instanties hun advies over het ontheffingsverzoek voorleggen aan de relevante instantie in de lidstaat met het oog op een formeel besluit. Dit advies wordt samen met het besluit bekendgemaakt. b) i) De ontheffing kan gelden voor het geheel of voor gedeelten van, respectievelijk, de nieuwe infrastructuur, de aanzienlijk verhoogde capaciteit van de bestaande infrastructuur of de wijziging van de bestaande infrastructuur. ii) Bij de besluitvorming over de ontheffing wordt per geval nagegaan of er voorwaarden gesteld moeten worden met betrekking tot de duur van de ontheffing en de niet-discriminerende toegang tot de interconnector. iii) Bij de vaststelling van de in deze alinea bedoelde bijzonderheden, wordt met name rekening gehouden met de looptijd van de contracten, de aan te leggen extra capaciteit of de wijziging van de bestaande capaciteit, de looptijd van het project en de nationale omstandigheden. c) Wanneer een ontheffing wordt verleend, kan de betrokken instantie een besluit nemen over de voorschriften en de mechanismen voor het beheer en de toewijzing van capaciteit, voorzover dit geen beletsel vormt voor de uitvoering van langetermijncontracten. d) Het ontheffingbesluit, met inbegrip van de onder b) bedoelde bijzonderheden, wordt naar behoren gemotiveerd en bekendgemaakt. e) In het geval van een interconnector worden ontheffingsbesluiten uitsluitend genomen na overleg met de andere betrokken lidstaten of regelgevende instanties. 4. Het ontheffingsbesluit wordt door de bevoegde instantie onverwijld ter kennis van de Commissie gebracht, samen met alle relevante informatie over het besluit. Deze informatie kan in samengevoegde vorm aan de Commissie worden voorgelegd om haar in staat te stellen een gefundeerd besluit te nemen. Deze informatie omvat in het bijzonder: Binnen twee maanden na ontvangst van de kennisgeving kan de Commissie de betrokken regelgevende instantie of de betrokken lidstaat verzoeken het besluit tot verlening van de ontheffing te wijzigen of in te trekken. De termijn van twee maanden kan met één maand worden verlengd indien de Commissie aanvullende informatie behoeft. Indien de betrokken regelgevende instantie of de betrokken lidstaat niet binnen een termijn van vier weken gehoor geeft aan een verzoek, wordt een definitief besluit genomen volgens de procedure van artikel 30, lid 2. De Commissie neemt de geheimhouding van commercieel gevoelige informatie in acht. Artikel 23 Openstelling van de markt en wederkerigheid 1. De lidstaten zien erop toe dat de in aanmerking komende afnemers zijn: 2. Teneinde een verstoring van het evenwicht bij het openstellen van de gasmarkten te voorkomen: Artikel 24 Directe leidingen 1. · 1. De lidstaten nemen maatregelen om het mogelijk te maken dat: 2. In gevallen waarin toestemming (bijvoorbeeld vergunning, toelating, concessie, instemming of goedkeuring) vereist is voor de aanleg of exploitatie van directe leidingen, stellen de lidstaten of een door hen aangewezen bevoegde instantie criteria vast voor het verlenen van toestemming voor de aanleg of exploitatie van die directe leidingen op hun grondgebied. De criteria moeten objectief, transparant en niet-discriminerend zijn. 3. De lidstaten kunnen de toestemming voor de aanleg van een directe leiding afhankelijk stellen van de weigering van toegang tot het systeem op basis van artikel 21, dan wel van de start van een geschillenbeslechtingsprocedure overeenkomstig artikel 25. Artikel 25 Regelgevende instanties 1. · 1. De lidstaten wijzen een of meer bevoegde instanties met de functie van regelgevende instantie aan. Deze instanties zijn geheel onafhankelijk van de belangen van de gassector. Zij zijn ingevolge dit artikel ten minste verantwoordelijk voor het garanderen van non-discriminatie, daadwerkelijke mededinging en doeltreffende marktwerking, dit door monitoring van in het bijzonder: De op grond van dit artikel ingestelde instanties publiceren jaarlijks een verslag over de resultaten van de onder a) tot en met h) bedoelde monotoring. 2. · 2. De regelgevende instanties zijn verantwoordelijk voor de vaststelling of de aan de inwerkingtreding voorafgaande goedkeuring van ten minste de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake: 3. Onverminderd lid 2 kunnen de lidstaten voorschrijven dat de regelgevende instanties de tarieven of ten minste de in dat lid bedoelde methoden alsook de wijzigingen in lid 4 aan de relevante instantie in de lidstaat voorleggen met het oog op een formeel besluit. De relevante instantie beschikt in dat geval over de bevoegdheid om een door de regelgevende instantie voorgelegd ontwerpbesluit hetzij goed te keuren, hetzij af te wijzen. Deze tarieven, methoden of wijzigingen worden samen met het besluit inzake de formele goedkeuring gepubliceerd. Elke formele afwijzing van een ontwerp-besluit wordt ook gepubliceerd, inclusief de motivering. 4. De regelgevende instanties zijn bevoegd om zo nodig van de transmissie-, LNG- en distributiesysteembeheerders te verlangen dat zij de voorwaarden, inclusief de in de leden 1, 2, en 3 bedoelde tarieven en methoden, wijzigen om ervoor te zorgen dat deze evenredig zijn en op niet-discriminerende wijze worden toegepast. 5. Partijen die een klacht hebben tegen een transmissie-, LNG- of distributiesysteembeheerder over de in de leden 1, 2 of 4 of in artikel 19 genoemde onderwerpen kunnen de klacht voorleggen aan de regelgevende instantie, die als geschillenbeslechtingsinstantie binnen twee maanden na ontvangst van de klacht een beslissing neemt. Deze periode kan met twee maanden worden verlengd indien de nationale regelgevende instanties aanvullende informatie behoeven. Deze periode kan met instemming van de klager verder worden verlengd. Een dergelijke beslissing heeft bindende kracht tenzij of totdat zij in beroep wordt herroepen. 6. Benadeelde partijen die gerechtigd zijn bezwaar te maken tegen een overeenkomstig de leden 2, 3 of 4 genomen besluit over de gehanteerde methoden of wanneer de regelgevende instantie een raadplegingsplicht heeft met betrekking tot de voorgestelde methoden kunnen binnen twee maanden of binnen een door de betrokken lidstaat vastgelegde kortere termijn na de publicatie van het besluit of voorstel voor een besluit bezwaar maken met het oog op herziening. Een dergelijk bezwaar heeft geen schorsende werking. 7. · 7. De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat de in lid 1 bedoelde regelgevende instanties in staat zijn om hun in de leden 1 tot en met 5 bedoelde taken doelmatig en onverwijld uit te voeren. 8. · 8. De lidstaten voorzien in geschikte en doelmatige mechanismen voor regelgeving, controle en transparantie, teneinde eventueel misbruik van een machtspositie, met name ten nadele van afnemers, en eventueel roofzuchtig marktgedrag te voorkomen. Bij deze mechanismen moeten de bepalingen van het Verdrag, en met name artikel 82, in acht worden genomen. 9. · 9. De lidstaten dragen er zorg voor dat passende maatregelen, waaronder bestuursrechtelijke of strafrechtelijke procedures in overeenstemming met hun nationale wetgeving, tegen de verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersonen worden genomen wanneer de door deze richtlijn opgelegde vertrouwelijkheidsregels niet in acht zijn genomen. 10. · 10. In geval van een grensoverschrijdend geschil wordt het geschil beslecht door de regelgevende instantie die rechtsmacht heeft over de systeembeheerder die het gebruik van of de toegang tot het systeem weigert. 11. · 11. Klachten en bezwaren als bedoeld in de leden 5 en 6 doen geen afbreuk aan de uitoefening van de beroepsmogelijkheden uit hoofde van het Gemeenschapsrecht en de nationale wetgeving. 12. De nationale regelgevende instanties dragen bij tot de ontwikkeling van de interne markt en van gelijke concurrentievoorwaarden door op transparante wijze met elkaar en met de Commissie samen te werken. Hoofdstuk VII Slotbepalingen Artikel 26 Beschermingsmaatregelen 1. Bij een plotselinge crisis op de energiemarkt of wanneer de fysieke veiligheid van personen, de veiligheid of betrouwbaarheid van apparatuur of installaties of de systeemintegriteit worden bedreigd, kan een lidstaat tijdelijk de nodige beschermingsmaatregelen treffen. 2. Die maatregelen moeten de werking van de interne markt zo min mogelijk verstoren en mogen niet verder reiken dan strikt noodzakelijk is om de plotseling gerezen moeilijkheden te verhelpen. 3. De betrokken lidstaat stelt de overige lidstaten en de Commissie onverwijld van die maatregelen in kennis; de Commissie kan besluiten dat de betrokken lidstaat de maatregelen dient aan te passen of in te trekken, voorzover zij de concurrentie zodanig verstoren en het handelsverkeer dermate ongunstig beïnvloeden, dat dit strijdig is met het gemeenschappelijk belang. Artikel 27 Ontheffingen in verband met take-or-pay-verbintenissen 1. Indien een aardgasbedrijf ernstige economische en financiële moeilijkheden ondervindt of meent dergelijke moeilijkheden te zullen ondervinden wegens take-or-pay-verbintenissen die het in een of meer gasaankoopcontracten is aangegaan, kan een verzoek om een tijdelijke ontheffing van artikel 18 worden toegezonden aan de betrokken lidstaat of de aangewezen bevoegde instantie. Verzoeken moeten naar keuze van de lidstaten per geval worden ingediend, hetzij vóór, hetzij na een weigering van toegang tot het systeem. De lidstaten kunnen ook het aardgasbedrijf de keuze bieden tussen indiening van een verzoek vóór, dan wel na de weigering van toegang tot het systeem. Wanneer een aardgasbedrijf de toegang heeft geweigerd, dient het verzoek onverwijld te worden ingediend. De verzoeken moeten vergezeld gaan van alle relevante informatie over de aard en de omvang van het probleem en over de inspanningen die het aardgasbedrijf geleverd heeft om het probleem op te lossen. Als er redelijkerwijs geen alternatieve oplossingen voorhanden zijn, mag de lidstaat of de aangewezen bevoegde instantie met inachtneming van het bepaalde in lid 3 besluiten een ontheffing te verlenen. 2. De lidstaat of de aangewezen bevoegde instantie brengt het besluit tot verlening van een ontheffing onverwijld ter kennis van de Commissie, samen met alle relevante informatie in verband met de ontheffing. Deze informatie kan in samengevoegde vorm aan de Commissie worden voorgelegd, om haar in staat te stellen een gefundeerd besluit te nemen. Binnen acht weken na de ontvangst van de kennisgeving kan de Commissie de betrokken lidstaat of aangewezen bevoegde instantie verzoeken het besluit tot verlening van een ontheffing te wijzigen of in te trekken. Indien de betrokken lidstaat of aangewezen bevoegde instantie niet binnen een termijn van vier weken gehoor geeft aan dit verzoek, wordt met bekwame spoed een definitief besluit genomen volgens de procedure van artikel 30, lid 2. De Commissie eerbiedigt de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie. 3. Bij de beslissing over de in lid 1 bedoelde ontheffingen houden de lidstaat of de aangewezen bevoegde instantie en de Commissie in het bijzonder rekening met de volgende criteria: Een besluit inzake een verzoek tot ontheffing met betrekking tot take-or-pay-contracten die vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn zijn afgesloten, mag niet tot gevolg hebben dat alternatieve rendabele afzetmogelijkheden wegvallen. Ernstige moeilijkheden zullen in elk geval niet geacht worden te bestaan wanneer de verkoop van aardgas niet terugloopt tot beneden de gegarandeerde minimumafname die in take-or-pay-contracten voor gas vastgelegd is of voorzover het betrokken take-or-pay-contract voor gasaankoop kan worden aangepast of het aardgasbedrijf in staat is alternatieve afzetmogelijkheden te vinden. 4. Aardgasbedrijven waaraan geen ontheffing is verleend als bedoeld in lid 1, mogen toegang tot het systeem niet of niet langer weigeren op grond van take-or-pay-verbintenissen die in het kader van een gasaankoopcontract zijn aangegaan. De lidstaten zorgen ervoor dat de toepasselijke bepalingen van hoofdstuk VI [artikelen 18 tot en met 25] worden nageleefd. 5. Elke krachtens de bovenstaande bepalingen verleende ontheffing wordt naar behoren gemotiveerd. De Commissie maakt het betreffende besluit bekend in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 6. De Commissie legt binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn een evaluatieverslag voor over de ervaring die is opgedaan met de toepassing van dit artikel, zodat het Europees Parlement en de Raad te zijner tijd kunnen beoordelen of dit artikel moet worden aangepast. Artikel 28 Opkomende en geïsoleerde markten 1. · 1. Lidstaten die niet rechtstreeks verbonden zijn met het stelsel van systemen van een andere lidstaat en slechts één externe hoofdleverancier hebben, mogen afwijken van artikel 4, artikel 9, artikel 23 en/of artikel 24 van deze richtlijn. Een leveringsbedrijf met een marktaandeel van meer dan 75% wordt beschouwd als een hoofdleverancier. Deze ontheffing komt automatisch te vervallen zodra ten minste een van deze voorwaarden niet langer van toepassing is. De Commissie wordt van een dergelijke ontheffing in kennis gesteld. 2. · 2. Een lidstaat die als opkomende markt kan worden aangemerkt [en die als gevolg van de uitvoering van deze richtlijn aanzienlijke problemen ondervindt] [ ], mag afwijken van artikel 4, artikel 7, artikel 8, leden 1 en 2, artikel 9, artikel 11, artikel 12, lid 5, artikel 13, artikel 17, artikel 18, artikel 23, lid 1, en/of artikel 24 van deze richtlijn. Deze ontheffing komt automatisch te vervallen zodra de betrokken lidstaat niet langer als opkomende markt kan worden aangemerkt. De Commissie wordt van een dergelijke ontheffing in kennis gesteld. 3. · 3. Op de dag waarop de in lid 2 bedoelde ontheffing komt te vervallen, resulteert de omschrijving van in aanmerking komende afnemers in de openstelling van de markt die gelijk is aan ten minste 33% van het totale jaarlijkse gasverbruik van de nationale gasmarkt. Twee jaar later is artikel 23, lid 1, onder b), van toepassing, en drie jaar later artikel 23, lid 1, onder c). Tot de toepassing van artikel 23, lid 1, onder b), kan de in lid 2 bedoelde lidstaat besluiten artikel 18 niet toe te passen op ondersteunende diensten en installaties voor tijdelijke opslag voor de hervergassing en de daaropvolgende toelevering aan het transmissiesysteem. 4. · 4. Indien de tenuitvoerlegging van deze richtlijn in een geografisch beperkt gebied van een lidstaat tot aanzienlijke problemen zou leiden, met name wat de ontwikkeling van de transmissie- en grote distributie-infrastructuur betreft, kan de lidstaat, mede om investeringen te stimuleren, de Commissie om een tijdelijke ontheffing van artikel 4, artikel 7, artikel 8, leden 1 en 2, artikel 9, artikel 11, artikel 12, lid 5, artikel 13, artikel 17, artikel 18, artikel 23, lid 1, en/of artikel 24 verzoeken voor ontwikkelingen op dit gebied. 5. · 5. De Commissie kan de in lid 4 bedoelde ontheffing verlenen, in het bijzonder rekening houdend met de volgende criteria: a) Voor andere gasvoorzieningsinfrastructuur dan distributie-infrastructuur mag alleen een ontheffing worden verleend als het betrokken gebied niet of sedert minder dan tien jaar beschikt over infrastructuur voor de gasvoorziening. De ontheffing is tijdelijk en mag niet langer gelden dan tien jaar vanaf de eerste gaslevering in het gebied. b) Voor distributie-infrastructuur kan een ontheffing worden verleend van ten hoogste 20 jaar vanaf de eerste gaslevering in het gebied via het betrokken systeem. 6. Luxemburg kan worden ontheven van het bepaalde in artikel 8, lid 3, en artikel 9 voor een termijn van vijf jaar vanaf 1 juli 2004. Een dergelijke ontheffing wordt opnieuw bezien vóór het verstrijken van de termijn van vijf jaar en een besluit tot verlenging van de ontheffing met nogmaals vijf jaar wordt genomen volgens de in artikel 30, lid 2, bedoelde procedure. De Commissie wordt van een dergelijke ontheffing in kennis gesteld. 7. De Commissie stelt de lidstaten van verzoeken uit hoofde van lid 4 in kennis alvorens zij een besluit neemt krachtens lid 5 en houdt daarbij rekening met de vertrouwelijkheidsvereisten. Dit besluit en de in de leden 1 en 2 bedoelde ontheffingen worden in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt. 8. Griekenland mag afwijken van de artikelen 4, 11, 12, 13, 18, 23 en/of 24 van deze richtlijn voor de geografische gebieden en de termijnen die vermeld worden in de vergunningen die het vóór 15 maart 2002 en overeenkomstig Richtlijn 98/30/EG heeft afgegeven voor de ontwikkeling en de exclusieve exploitatie van distributienetten in bepaalde geografische gebieden. Artikel 29 Herzieningsprocedure Ingeval in het in artikel 31, lid 3, bedoelde verslag geconcludeerd wordt dat de Commissie, in het licht van de effectieve wijze waarop de toegang tot het netwerk in een lidstaat geregeld is &nbhy; en waar de toegang tot het netwerk dus volledig effectief, niet-discriminerend en ongehinderd verloopt - vaststelt dat bepaalde verplichtingen die uit hoofde van deze richtlijn op ondernemingen rusten (ook als het gaat om verplichtingen inzake juridische ontvlechting voor distributiesysteembeheerders) niet in verhouding staan tot het beoogde doel, mag de lidstaat in kwestie de Commissie verzoeken van deze verplichting te worden vrijgesteld. De lidstaat stelt de Commissie onverwijld in kennis van het verzoek en van alle informatie waaruit blijkt dat de in het verslag getrokken conclusie - nl. dat de effectieve toegang tot het netwerk gewaarborgd is - geldig blijft. Binnen drie maanden na ontvangst van de kennisgeving stelt de Commissie een advies op over het verzoek van de betrokken lidstaat, en indien passend dient zij bij het Europees Parlement en de Raad voorstellen in om de bepalingen in kwestie van de richtlijn aan te passen. In haar voorstellen tot aanpassing van de richtlijn kan de Commissie voorzien in vrijstelling van de betrokken lidstaat van specifieke verplichtingen, op voorwaarde dat die lidstaat indien nodig even effectieve maatregelen neemt. Artikel 30 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 31 Verslaglegging 1. De Commissie bewaakt en toetst de toepassing van deze richtlijn en dient vóór het einde van het eerste jaar volgend op de inwerkingtreding van deze richtlijn, en vervolgens jaarlijks een algemeen voortgangsverslag in bij het Europees Parlement en de Raad. In het verslag komen ten minste de volgende punten aan de orde: Waar nodig, kan dat verslag aanbevelingen en maatregelen voor het tenietdoen van de negatieve effecten van marktdominantie en marktconcentratie bevatten. 2. · 2. Om de twee jaar omvat het in lid 1 bedoelde verslag tevens een analyse van de verschillende maatregelen die in de lidstaten genomen zijn om aan de openbaredienstverplichtingen te voldoen, met een onderzoek naar de doeltreffendheid van deze maatregelen en meer bepaald hun gevolgen voor de mededinging op de aardgasmarkt. Waar toepasselijk kan het verslag aanbevelingen bevatten over op nationaal niveau te nemen maatregelen om een hoog peil van openbare dienstverlening te bereiken of maatregelen om marktafscherming te voorkomen. 3. De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad uiterlijk op 1 januari 2006 een speciaal verslag voor over de vorderingen in de totstandbrenging van de interne gasmarkt. Het verslag zal met name aandacht besteden aan: Indien nodig dient de Commissie voorstellen in bij het Europees Parlement en bij de Raad, met name om naleving van hoge normen voor openbare dienstverlening te garanderen Indien nodig dient de Commissie voorstellen in bij het Europees Parlement en bij de Raad, met name om ervoor te zorgen dat de distributiesysteembeheerders voor 1 juli 2007 volledig en daadwerkelijk onafhankelijk zijn. Indien nodig hebben deze voorstellen, in overeenstemming met het mededingingsrecht, ook betrekking op maatregelen tegen marktdominantie, concentratie in de markt en marktondermijnend of concurrentievervalsend gedrag. Artikel 32 Intrekking 1. Richtlijn 91/296/EEG wordt hierbij met ingang van 1 juli 2004 ingetrokken, onverminderd contracten die zijn gesloten overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Richtlijn 91/296/EEG, en die blijven gelden en geïmplementeerd blijven overeenkomstig die richtlijn. 2. Richtlijn 98/30/EG wordt met ingang van 1 juli 2004 ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten betreffende de termijnen voor omzetting en toepassing van voornoemde richtlijn. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn moeten als verwijzingen naar deze richtlijn worden beschouwd en overeenkomstig de in bijlage B opgenomen concordantietabel worden geïnterpreteerd. Artikel 33 Uitvoering van de richtlijn 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 juli 2004 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 2. De lidstaten kunnen de toepassing van artikel 13, lid 1, opschorten tot en met 1 juli 2007. Dit geldt onverminderd artikel 13, lid 2. 3. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 34 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgend op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 35 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE A Voorschriften inzake consumentenbescherming Onverminderd de communautaire voorschriften inzake consumentenbescherming, met name Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad (19) en Richtlijn 93/13/EG (20) van de Raad, houden de in artikel 3 bedoelde maatregelen in dat ervoor wordt gezorgd dat de afnemers: BIJLAGE B Concordantietabel Richtlijn 98/30/EG Deze richtlijn Artikel 1 Art. 1 Werkingssfeer Artikel 2 Art. 2 Definities Artikel 3 Art. 3 Openbare dienstverplichting en bescherming van de afnemer Artikel 4 Art. 4 Vergunningsprocedure – Art. 5 Monitoren van de leverings- en de voorzieningszekerheid Artikel 5 Art. 6 Technische voorschriften Artikel 6 Art. 7 Aanwijzing van systeembeheerders Artikel 7 Art. 8 Taken van systeembeheerders – Art. 9 Ontvlechting van transmissiesysteembeheerders Artikel 8 Art. 10 Vertrouwelijkheid voor transmissiesysteembeheerders Artikel 9, lid 1 Art. 11 Aanwijzing van distributiesysteembeheerders Artikel 10 Art. 12 Taken van distributiesysteembeheerders – Art. 13 Ontvlechting van distributiesysteembeheerders Artikel 11 Art. 14 Vertrouwelijkheid voor distributiesysteembeheerders – Art. 15 Gecombineerde beheerder Artikel 12 Art. 16 Recht op inzage van de boekhouding Artikel 13 Art. 17 Ontvlechting van de boekhouding Artikelen 14-16 Art. 18 Toegang van derden – Art. 19 Toegang tot opslag Artikel 23 Art. 20 Toegang tot upstreampijpleidingnetten Artikel 17 Art. 21 Weigering van toegang – Art. 22 Nieuwe infrastructuur Artikelen 18 en 19 Art. 23 Openstelling van de markt en wederkerigheid Artikel 20 Art. 24 Directe lijnen Artikelen 21, lid 2-3 en 22 Art. 25 Regelgevende instanties Artikel 24 Art. 26 Beschermingssmaatregelen Artikel 25 Art. 27 Ontheffingen in verband met take-or-pay-verbintenissen Artikel 26 Art. 28 Opkomende en geïsoleerde markten – Art. 29 Herzieningsprocedure – Art. 30 Comité Artikelen 27 en 28 Art. 31 Verslaglegging – Art. 32 Intrekking Artikel 29 Art. 33 Uitvoering van de richtlijn Artikel 30 Art. 34 Inwerkingtreding Artikel 31 Art. 35 Adressaten Bijlage A Maatregelen inzake consumentenbescherming (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15527/2/2002 – C5&nbhy;0036/2003) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 125 ) (3) , – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2002) 304 ) (4) , – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0134/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 4 juni 2003 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2003 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (6) , Gezien het advies van het Comité van de regio's, Volgens de in artikel 251 van het Verdrag neergelegde procedure (7) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (8) vormt een belangrijke stap vooruit bij de voltooiing van de interne elektriciteitsmarkt. (2) Op zijn bijeenkomst van 23 en 24 maart 2000 te Lissabon heeft Europese Raad gevraagd om een snelle voortgang van de voltooiing van de interne markt voor de sectoren elektriciteit en gas en om een versnelling van de liberalisering van deze sectoren, met het oog op de totstandbrenging van een volledig operationele interne markt op deze gebieden. (3) De totstandbrenging van een echte interne elektriciteitsmarkt dient te worden bevorderd door een intensivering van de handel in elektriciteit, welke, vergeleken met andere sectoren van de economie, momenteel onderontwikkeld is. (4) In aanvulling op de bepalingen van Richtlijn 96/92/EG moeten eerlijke, kosten-georiënteerde, de vergelijking met efficiënte netbeheerders uit structureel vergelijkbare gebieden in aanmerking nemende, transparante en rechtstreeks toepasbare voorschriften met betrekking tot grensoverschrijdende tarifering en de toewijzing van beschikbare interconnectiecapaciteit worden ingevoerd, teneinde een daadwerkelijke toegang tot de transmissiesystemen te verzekeren en aldus grensoverschrijdende transacties mogelijk te maken. (5) In zijn conclusies heeft de Energieraad van 30 mei 2000 de Commissie, de lidstaten en de nationale regelgevende instanties verzocht te zorgen voor een tijdige uitvoering van maatregelen voor congestiebeheer en, in samenwerking met de Europese transmissiesysteembeheerder (ETSO) een snelle invoering van een solide tariferingstelsel op langere termijn dat marktdeelnemers de juiste signalen inzake kostenverdeling geeft. (6) In zijn resolutie van 6 juli 2000 over het tweede verslag van de Commissie betreffende de stand van de liberalisering van de energiemarkten heeft het Europees Parlement gevraagd om voorwaarden voor het gebruik van de netten in de lidstaten die de grensoverschrijdende handel in elektriciteit niet in de weg staan en heeft het de Commissie verzocht specifieke voorstellen voor te leggen met het oogmerk alle bestaande hinderpalen voor de intracommunautaire handel weg te nemen. (7) Het is van belang dat derde landen die deel uitmaken van het Europees elektriciteitssysteem de regels van deze verordening en de uit hoofde van deze verordening aangenomen richtsnoeren naleven, teneinde de doelmatige werking van de interne markt te bevorderen. (8) In deze verordening dienen de grondbeginselen voor tarifering en capaciteitstoewijzing te worden vastgelegd en tegelijkertijd richtsnoeren te worden gegeven waarin de relevante beginselen en methoden nader worden uiteengezet, zodat een snelle aanpassing aan de gewijzigde omstandigheden mogelijk wordt. (9) Op een concurrerende open markt dienen de transportnetbeheerders een vergoeding te ontvangen voor de kosten in verband met het optreden van grensoverschrijdende elektriciteitsstromen op hun netten, en wel van de beheerders van die transportnetten waarvan de grensoverschrijdende stromen afkomstig zijn en van de netten waar die stromen eindigen. (10) Bij de vaststelling van nationale nettarieven moet rekening worden gehouden met betalingen en ontvangsten in verband met verrekeningen tussen transportnetbeheerders. (11) Het voor grensoverschrijdende toegang tot het net verschuldigde bedrag kan aanzienlijk variëren, afhankelijk van de betrokken transportnetbeheerders en de verschillen in structuur tussen de tariferingstelsels in de lidstaten. Derhalve is een zekere mate van harmonisatie noodzakelijk, teneinde verstoring van de handel te voorkomen. (12) Er is behoefte aan een goed systeem voor locatiespecifieke signalen voor de lange termijn met als uitgangspunt dat de hoogte van de tarieven voor nettoegang in beginsel het evenwicht tussen productie en verbruik in de betrokken regio moet weerspiegelen, dat wordt verkregen door een differentiatie van de tarieven voor nettoegang voor producenten en/of consumenten. (13) Het zou niet juist zijn afstandgerelateerde tarieven te hanteren of, indien passende locatiespecifieke signalen zijn ingebouwd, specifieke tarieven voor exporteurs of importeurs vast te stellen, bovenop een algemeen tarief voor toegang tot het nationale net. (14) Voorwaarde voor een goed functionerende concurrentie in de interne markt zijn niet-discriminerende en transparante tarieven voor het gebruik van het net waaronder de interconnectieleidingen in het transportnet. De beschikbare capaciteit van deze lijnen dient gesteld te worden op het maximum dat met de veiligheidsnormen voor een bedrijfszeker beheer van het net in overeenstemming is. (15) Het is belangrijk te voorkomen dat verschillende normen voor veiligheid, bedrijfsvoering en planning die door transportnetbeheerders in de lidstaten worden gehanteerd, leiden tot verstoring van de mededinging. Marktdeelnemers moeten bovendien een duidelijk beeld krijgen van de beschikbare transportcapaciteit en de normen inzake veiligheid, planning en bedrijfsvoering die van invloed zijn op de beschikbare overdrachtcapaciteit. (16) Er dienen regels te gelden voor het gebruik van eventuele ontvangsten uit congestiebeheersprocedures, tenzij de specifieke aard van de koppelleiding een vrijstelling van deze regels rechtvaardigt. (17) Congestieproblemen moeten op verschillende manieren kunnen worden aangepakt, mits de gebruikte methoden de transportnetbeheerders en marktdeelnemers maar de juiste economische signalen geven en op marktmechanismen gebaseerd zijn. (18) Om een vlotte werking van de interne markt te verzekeren, moeten er procedures komen waarmee de Commissie besluiten en richtsnoeren betreffende o.a. tarifering en capaciteitstoewijzing kan vaststellen, waarbij betrokkenheid van de regelgevende instanties van de lidstaten verzekerd is, waar nodig via hun Europese associatie. De regelgevende instanties hebben samen met andere betrokken instanties in de lidstaten een belangrijke rol te spelen bij het goed functioneren van de interne markt voor elektriciteit. (19) Van de lidstaten en de bevoegde nationale autoriteiten dient te worden verlangd dat zij de Commissie relevante informatie verschaffen. Deze informatie moet door de Commissie vertrouwelijk worden behandeld. Waar nodig dient de Commissie de mogelijkheid te hebben de relevante informatie rechtstreeks bij de betrokken ondernemingen op te vragen, op voorwaarde dat de bevoegde nationale autoriteiten op de hoogte worden gebracht. (20) De nationale regelgevende instanties moeten ervoor zorgen dat de in deze verordening neergelegde voorschriften en de op basis van deze verordening vastgestelde richtsnoeren in acht worden genomen. (21) De lidstaten moeten regels vaststellen inzake sancties wegens inbreuken op de bepalingen van deze verordening en erop toezien dat deze worden uitgevoerd. Deze sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. (22) Aangezien de doelstelling van het voorgestelde optreden, namelijk het verschaffen van een geharmoniseerd kader voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, niet door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve, wegens de omvang en de gevolgen van het optreden, beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap maatregelen treffen, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel neergelegd in artikel 5 van het Verdrag. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel als bedoeld in genoemd artikel gaat deze verordening niet verder dan hetgeen nodig is om deze doelstelling te bereiken. (23) De voor de uitvoering van deze verordening vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (9) , HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING AANGENOMEN: Artikel 1 Doel en werkingssfeer Deze verordening beoogt eerlijke regels te stellen voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit, en aldus de mededinging op de interne elektriciteitsmarkt te bevorderen, rekening houdend met de specifieke kenmerken van de nationale en regionale markten. Dit houdt onder meer in de totstandbrenging van een vergoedingsmechanisme voor grensoverschrijdende stromen en de vaststelling van geharmoniseerde beginselen inzake tarieven voor grensoverschrijdend transport en de toewijzing van beschikbare interconnectiecapaciteit tussen nationale transmissiesystemen. Artikel 2 Definities 1. Voor de toepassing van deze verordening zijn de definities in artikel 2 van Richtlijn 2003/../EG betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van Richtlijn 96/92/EG (10) van toepassing, uitgezonderd de definitie van "interconnector", die als volgt komt te luiden: 'interconnector': transportlijn, die een grens tussen lidstaten overschrijdt of overspant, en de nationale transmissiesystemen van de lidstaten onderling koppelt;". 2. Tevens zijn de volgende definities van toepassing: Artikel 3 Vergoedingsmechanisme voor elektriciteitsstromen tussen transmissiesysteembeheerders 1. Transmissiesysteembeheerders ontvangen een vergoeding voor kosten die veroorzaakt worden door op hun net optredende grensoverschrijdende stromen van elektriciteit 2. De in lid 1 bedoelde vergoeding is verschuldigd door de beheerders van nationale transmissiesystemen waar de grensoverschrijdende stromen hun oorsprong vinden en waar die stromen eindigen. 3. De vergoedingen worden op gezette tijden betaald over een bepaald tijdvak in het verleden. De betaalde vergoedingen worden achteraf waar nodig aangepast aan de werkelijk veroorzaakte kosten. Het eerste tijdvak waarover de vergoedingen moeten worden betaald, wordt in de in artikel 8 bedoelde richtsnoeren bepaald. 4. Handelend in overeenstemming met de in artikel 13, lid 2, bedoelde procedure, neemt de Commissie een besluit ten aanzien van de verschuldigde vergoedingsbedragen. 5. De omvang van de optredende grensoverschrijdende stromen en de omvang van de grensoverschrijdende stromen die worden aangemerkt als afkomstig van en/of eindigend in nationale transmissienetwerken worden vastgesteld op basis van de daadwerkelijk over een bepaald tijdvak gemeten fysieke elektriciteitsstromen. 6. De kosten veroorzaakt door grensoverschrijdende stromen worden berekend op basis van de verwachte gemiddelde incrementele kosten op lange termijn, rekening houdend met verliezen, investeringen in nieuwe infrastructuur, en een passend aandeel in de kosten van bestaande infrastructuur, voorzover de infrastructuur gebruikt wordt voor transmissie van grensoverschrijdende stromen, waarbij in het bijzonder de noodzaak om de leverings- en voorzieningszekerheid te waarborgen in aanmerking wordt genomen. Voor het bepalen van de veroorzaakte kosten wordt gebruik gemaakt van erkende gestandaardiseerde kostenberekeningsmethodes. De aan een net toevloeiende baten als gevolg van het optreden van grensoverschrijdende stromen worden in aanmerking genomen, ter vermindering van de ontvangen vergoeding. Artikel 4 Tarieven voor de toegang tot netten 1. De door de netbeheerders gehanteerde tarieven voor nettoegang moeten transparant zijn , rekening houden met de noodzaak van zekerheid van het net en een afspiegeling vormen van de werkelijk gemaakte kosten, voorzover deze overeenkomen met die van een efficiënte en structureel vergelijkbare netbeheerder en op niet&nbhy;discriminerende wijze worden toegepast. Deze tarieven mogen niet op afstand gebaseerd zijn. 2. Aan producenten en verbruikers ("load") kan een bedrag voor nettoegang in rekening worden gebracht. Onverminderd de noodzaak om passende en efficiënte locatiespecifieke signalen in te bouwen, is het door producenten van elektriciteit te betalen aandeel in de totale netkosten lager dan het door de verbruikers te betalen aandeel. Wanneer passend, worden in het op producenten en/of verbruikers van toepassing zijnde tarief locatiespecifieke signalen op Europees niveau ingebouwd en wordt rekening gehouden met de omvang van de veroorzaakte netverliezen en congestie en met de investeringskosten voor infrastructuur. Dit belet de lidstaten niet op hun grondgebied locatiespecifieke signalen in te bouwen, noch mechanismen toe te passen om ervoor te zorgen dat de tarieven voor toegang tot de netten voor de verbruikers ("load") op hun gehele grondgebied uniform zijn. 3. Bij de vaststelling van de tarieven voor nettoegang wordt rekening gehouden met: 4. Mits overeenkomstig lid 2 passende en efficiënte locatiespecifieke signalen zijn ingebouwd, gelden de ten aanzien van producenten en verbruikers gehanteerde tarieven voor nettoegang ongeacht het land van bestemming of herkomst van de elektriciteit zoals genoemd in de onderliggende overeenkomst. Een en ander laat tarieven die in het kader van het in artikel 6 bedoelde congestiebeheer op aangegeven export en aangegeven import worden geheven onverlet. 5. Er worden geen specifieke nettarieven in rekening gebracht voor individuele transacties inzake aangegeven doorvoerstromen. Artikel 5 Verschaffing van informatie over koppelingscapaciteit 1. De transmissiesysteembeheerders voorzien in mechanismen voor coördinatie- en uitwisseling van informatie teneinde in het kader van congestiebeheer in te staan voor de zekerheid van de netten. 2. De door de transmissiesysteembeheerders gehanteerde veiligheids- operationele en planningsnormen worden openbaar gemaakt. Dit omvat tevens een algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit en de transportbetrouwbaarheidsmarge, een en ander gebaseerd op de elektrische en fysieke eigenschappen van het net. Dergelijke modellen moeten door de regelgevende instanties worden goedgekeurd. 3. De transmissiesysteembeheerders publiceren ramingen van de voor iedere dag beschikbare overdrachtcapaciteit, met vermelding van eventuele reeds gereserveerde overdrachtscapaciteit. Deze publicaties vinden plaats op bepaalde tijdstippen vóór de dag van het transport en omvatten in elk geval ramingen voor de komende week en de komende maand, alsook een kwantitatieve aanduiding van de verwachte betrouwbaarheid van de beschikbare capaciteit. Artikel 6 Algemene beginselen inzake congestiebeheer 1. Congestieproblemen op het net worden aangepakt met niet-discriminerende, aan de markt gerelateerde oplossingen waarvan voor de marktdeelnemers en de betrokken transmissiesysteembeheerders efficiënte economische signalen uitgaan. Bij voorkeur worden netcongestieproblemen opgelost met van transacties losstaande methoden, d.w.z. methoden waarbij geen keuze tussen de contracten van afzonderlijke marktdeelnemers behoeft te worden gemaakt. 2. Procedures om transacties te beperken worden slechts in noodsituaties toegepast wanneer de transmissiesysteembeheerder snel moet optreden en redispatching of compensatiehandel niet mogelijk is. Dergelijke procedures worden op niet-discriminerende wijze toegepast. Behoudens in geval van overmacht worden marktdeelnemers met een capaciteitstoewijzing voor een eventuele beperking vergoed. 3. Marktdeelnemers krijgen de beschikking over de maximale capaciteit van de interconnecties en/of de maximale capaciteit van de transmissiesystemen waarmee grensoverschrijdende stromen worden verzorgd, zulks in overeenstemming met de voor een bedrijfszekere exploitatie van het net geldende veiligheidsnormen. 4. Marktdeelnemers stellen de betrokken transmissiesysteembeheerders er voldoende lang vóór de aanvang van de betrokken exploitatieperiode van in kennis of zij voornemens zijn de toegewezen capaciteit te gebruiken. Eventueel toegewezen capaciteit die niet benut zal gaan worden wordt op een open, transparante en niet-discriminerende wijze weer op de markt gebracht. 5. De transmissiesysteembeheerders vereffenen, voorzover dit technisch mogelijk is, de behoeften aan capaciteit voor elektriciteitsstromen in tegengestelde richting over de overbelaste koppellijn, teneinde de capaciteit van deze lijn maximaal te benutten. Transacties waarmee de congestie wordt verlicht mogen, met volledige inachtneming van de bedrijfsveiligheid van het net, nooit worden geweigerd. 6. Eventuele ontvangsten uit de toewijzing van koppelingscapaciteit worden gebruikt voor een of meer van de volgende doelen: Artikel 7 Nieuwe interconnectoren 1. Nieuwe gelijkstroom interconnectoren kunnen op verzoek worden vrijgesteld van het bepaalde in artikel 6, lid 6, van deze verordening, alsmede artikel 20 en artikel 23, leden 2, 3 en 4, van Richtlijn 2003/../EG, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 2. Lid 1 is in uitzonderlijke gevallen tevens van toepassing op wisselstroominterconnectoren, mits de investeringskosten en &nbhy;risico's bijzonder hoog zijn in vergelijking met de investeringskosten en &nbhy;risico's die normaliter gepaard gaan met de koppeling van twee aangrenzende binnenlandse transmissiesystemen door middel van een wisselstroominterconnector. Het bepaalde in lid 1 is ook van toepassing op aanzienlijke verhogingen van de capaciteit van bestaande interconnectoren. 4. a) De regelgevende instantie kan per geval een besluit nemen over de in de leden 1 en 2 bedoelde vrijstelling. De lidstaten kunnen evenwel bepalen dat de regelgevende instanties hun advies over het verzoek om vrijstelling voorleggen aan het desbetreffende orgaan in de lidstaat met het oog op een formeel besluit . Dit advies zal samen met het besluit worden gepubliceerd. b) i) De vrijstelling kan gelden voor het geheel of een deel van de capaciteit van de nieuwe interconnector of de aanzienlijk uitgebreide bestaande interconnector. ii) Bij het beslissen over een vrijstelling zal per geval gelet worden op de noodzaak om voorwaarden te stellen aangaande de duur van de vrijstelling en de niet-discriminerende toegang tot de interconnector. iii) Bij het bepalen van de onder i) en ii) genoemde voorwaarden zal met name rekening worden gehouden met de extra capaciteit die gebouwd gaat worden, de verwachte looptijd van het project en de nationale omstandigheden. c) Bij het verlenen van een vrijstelling kan de bevoegde instantie de voorschriften en/of mechanismen betreffende het beheer en de toewijzing van capaciteit goedkeuren of vaststellen. d) Het besluit tot verlening van vrijstelling, met inbegrip van eventuele voorwaarden als bedoeld onder b), wordt naar behoren met redenen omkleed en wordt gepubliceerd. e) Besluiten tot verlening van vrijstelling worden genomen na overleg met andere betrokken lidstaten of regelgevende instanties. 5. Het besluit tot verlening van vrijstelling wordt door de bevoegde instantie onverwijld ter kennis van de Commissie gebracht, samen met alle relevante informatie over het besluit. De informatie kan in geaggregeerde vorm aan de Commissie worden voorgelegd om haar in staat te stellen een gefundeerd besluit te nemen. Deze informatie omvat in het bijzonder: Binnen twee maanden na ontvangst van deze kennisgeving kan de Commissie eisen dat de betrokken regelgevende instantie of lidstaat het besluit tot verlening van de vrijstelling wijzigt of intrekt. De termijn van twee maanden kan met één maand worden verlengd indien de Commissie aanvullende informatie behoeft. Indien de betrokken regelgevende instantie of lidstaat niet binnen vier weken aan deze eis voldoet, wordt er een definitief besluit genomen volgens de in artikel 13, lid 3 bedoelde procedure. De Commissie beschermt het vertrouwelijke karakter van commercieel gevoelige informatie. Artikel 8 Richtsnoeren 1. Waar passend, stelt de Commissie, in overeenstemming met de in artikel 13, lid 2, bedoelde procedure richtsnoeren en eventuele wijzigingen daarop vast met betrekking tot de in de leden 2 en 3 genoemde aangelegenheden die te maken hebben met het vergoedingsmechanisme tussen transmissiesysteembeheerders, een en ander met inachtneming van de in artikelen 3 en 4 vastgestelde beginselen. Wanneer de Commissie die richtsnoeren voor de eerste maal vaststelt, zorgt zij ervoor dat zij in een ontwerp-maatregel ten minste de in lid 2, punten a) en d), en lid 3 genoemde aangelegenheden bestrijken. 2. De richtsnoeren omvatten: 3. In de richtsnoeren worden tevens passende regels vastgesteld die leiden tot een geleidelijke harmonisatie van de beginselen waarop de uit hoofde van de nationale tariefstelsels op producenten en verbruikers ("load") toegepaste tarieven gebaseerd zijn, inclusief de doorwerking van het vergoedingsmechanisme tussen transmissiesysteembeheerders in nationale netwerktarieven en het inbouwen van passende en efficiënte, locatiespecifieke signalen, zulks in overeenstemming met de in artikel 4 vastgestelde beginselen. De richtsnoeren bepalen dat er passende en efficiënte op Europees niveau geharmoniseerde locatiespecifieke signalen moeten worden ingebouwd. Harmonisatie terzake dient de lidstaten niet te beletten mechanismen toe te passen om ervoor te zorgen dat de tarieven voor toegang tot de netten voor de verbruikers ("load") op hun gehele grondgebied vergelijkbaar zijn. 4. In voorkomend geval wijzigt de Commissie, in overeenstemming met de in artikel 13, lid 2, bedoelde procedure, de in de bijlage opgenomen richtsnoeren voor het beheer en de toewijzing van beschikbare overdrachtcapaciteit van interconnecties tussen nationale systemen, met inachtneming van de in de artikelen 5 en 6 vastgestelde beginselen in het bijzonder om gedetailleerde richtsnoeren over alle in de praktijk toegepaste methoden voor capaciteitstoewijzing op te nemen en om ervoor te zorgen dat de congestiebeheersmechanismen evolueren op een manier die verenigbaar is met de doelstellingen van de interne markt. Waar passend, worden bij deze wijzigingen gemeenschappelijke voorschriften vastgesteld inzake de minimale veiligheids&nbhy; en operationele normen voor het gebruik en de werking van het net, als bedoeld in artikel 5, lid 2. Wanneer de Commissie richtsnoeren opstelt of wijzigt, zorgt zij ervoor dat wordt voorzien in de minimale harmonisatie die vereist is om de doelstellingen van deze verordening te verwezenlijken, zonder dat verder wordt gegaan dan daartoe nodig is. Wanneer de Commissie richtsnoeren vaststelt of wijzigt, geeft zij aan welke maatregelen zij heeft genomen in verband met de overeenstemming tussen de desbetreffende richtsnoeren en de regels van derde landen die deel uitmaken van het Europees elektriciteitssysteem. Artikel 9 Regelgevende instanties Bij de uitoefening van hun bevoegdheden zorgen de regelgevende instanties er voor dat deze verordening en de krachtens artikel 8 vastgestelde richtsnoeren in acht worden genomen. Waar nodig om te voldoen aan de doelstellingen van deze verordening, werken zij samen met elkaar en met de Commissie. Artikel 10 Verschaffing van informatie en vertrouwelijkheid 1. De lidstaten en de regelgevende instanties verstrekken de Commissie desgevraagd alle ter uitvoering van artikel 3, lid 4, en artikel 8 benodigde informatie. In het bijzonder verstrekken de regelgevende instanties voor de toepassing van artikel 3, leden 4 en 6, de Commissie op gezette tijden informatie over de door de transmissiesysteembeheerders geleden werkelijke kosten, alsmede gegevens en alle relevante informatie met betrekking tot de fysieke stromen in door transmissiesysteembeheerders geëxploiteerde netten en de kosten van het net. De Commissie stelt voor de informatieverstrekking een redelijke termijn vast, rekening houdend met de complexiteit van de gevraagde informatie en de urgentie. 2. Indien de betrokken lidstaten of de betrokken regelgevende instanties informatie niet binnen de overeenkomstig lid 1 vastgestelde termijn verstrekken, kan de Commissie alle voor de toepassing van artikel 3, lid 4, en artikel 8 benodigde informatie rechtstreeks van de betrokken ondernemingen verlangen. Wanneer de Commissie een verzoek om informatie tot een onderneming richt, zendt zij tegelijkertijd een afschrift van het verzoek aan de regelgevende instanties van de lidstaat op het grondgebied waarvan het hoofdkantoor van de onderneming gevestigd is. 3. In haar verzoek noemt de Commissie de rechtsgrond van het verzoek, de voor de informatieverstrekking vastgestelde termijn, het doel van het verzoek, alsmede de sancties waarin artikel 12, lid 2, voorziet voor het verstrekken van onjuiste, onvolledige en misleidende informatie. De Commissie stelt voor de informatieverstrekking een redelijke termijn vast, rekening houdend met de complexiteit van de gevraagde informatie en de urgentie. 4. Tot het verstrekken van de gevraagde informatie zijn verplicht de eigenaren van een onderneming of degenen die hen vertegenwoordigen, en, in het geval van rechtspersonen, degenen die volgens het recht of de statuten bevoegd zijn hen te vertegenwoordigen. Naar behoren tot handelen gemachtigde advocaten mogen de informatie namens hun cliënten verstrekken, in welk geval de cliënt volledig verantwoordelijk blijft indien de verstrekte informatie onvolledig, onjuist of misleidend is. 5. Indien een onderneming de gevraagde informatie binnen de door de Commissie vastgestelde termijn niet dan wel onvolledig verstrekt, kan de Commissie de informatie bij beschikking verlangen. Zij omschrijft daarin de gevraagde informatie, stelt een passende termijn vast waarbinnen deze moet worden verstrekt en wijst op de in artikel 12, lid 2, bedoelde sancties, alsmede op het recht om tegen de beschikking beroep in te stellen bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. De Commissie doet tegelijkertijd een afschrift van haar beschikking toekomen aan de regelgevende instanties van de lidstaat op het grondgebied waarvan zich de verblijfplaats van de betrokken persoon bevindt, dan wel het hoofdkantoor van de onderneming gevestigd is. 6. De overeenkomstig deze verordening ingewonnen informatie mag slechts ter uitvoering van artikel 3, lid 4, en artikel 8 worden aangewend. De Commissie mag uit hoofde van deze verordening verkregen informatie die onder het beroepsgeheim valt niet openbaar maken. Artikel 11 Het recht van de lidstaten om meer gedetailleerde maatregelen te treffen Deze verordening doet geen afbreuk aan de rechten van de lidstaten om maatregelen te handhaven of in te voeren die meer gedetailleerde voorschriften bevatten dan die welke in deze verordening en de in artikel 8 bedoelde richtsnoeren zijn vervat. Artikel 12 Sancties 1. Onverminderd het bepaalde in lid 2, stellen de lidstaten de regels vast inzake de sancties die van toepassing zijn op inbreuken op de bepalingen van deze verordening en nemen alle nodige maatregelen om te waarborgen dat zij worden uitgevoerd. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op 1 juli 2004 van deze bepalingen in kennis en delen haar onverwijld alle latere wijzigingen van die bepalingen mee. 2. De Commissie kan bij beschikking aan ondernemingen boetes opleggen van ten hoogste 1% van de totale omzet over het voorgaande boekjaar, wanneer zij opzettelijk of uit onachtzaamheid onjuiste, onvolledige of misleidende informatie verschaffen in antwoord op een ingevolge artikel 10, lid 3, tot hen gericht verzoek, dan wel verzuimen informatie te verschaffen binnen de termijn vastgesteld bij een op basis van artikel 10, lid 5, eerste alinea, uitgevaardigde beschikking. Bij de vaststelling van het bedrag van de geldboete dient de Commissie rekening te houden met de ernst van de niet-naleving van het bepaalde in punt 1. 3. Op basis van lid 1 opgelegde sancties en krachtens lid 2 vastgestelde beschikkingen zijn niet van strafrechtelijke aard. Artikel 13 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt op drie maanden vastgesteld. 3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. 4. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 14 Verslag van de Commissie De Commissie ziet toe op de uitvoering van deze verordening. Zij legt aan het Europees Parlement en de Raad uiterlijk drie jaar na inwerkingtreding van deze verordening een verslag voor over de bij de tenuitvoerlegging daarvan opgedane ervaring. Met name moet in het verslag worden onderzocht in hoeverre de verordening heeft bewerkstelligd dat voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit niet&nbhy;discriminerende en op de kosten afgestemde voorwaarden voor toegang tot het net gelden, ten einde een bijdrage te leveren aan keuzemogelijkheden voor de klant in een goed functionerende interne markt en aan leverings- en voorzieningszekerheid op lange termijn, en in hoeverre effectieve locatiespecifieke signalen ingebouwd zijn. Indien nodig dient het verslag vergezeld te gaan van passende voorstellen en/of aanbevelingen. Artikel 15 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Zij is van toepassing vanaf 1 juli 2004. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE Richtsnoeren voor het beheer en de toewijzing van beschikbare overdrachtcapaciteit op interconnecties tussen nationale systemen Algemeen 1. Bij de door hen gehanteerde congestiebeheermethode(n) pakken de lidstaten kortetermijncongestie op een aan de markt gerelateerde en economisch efficiënte wijze aan en verschaffen zij tegelijkertijd signalen of stimulansen voor efficiënte net- en productie&nbhy;investeringen op de juiste locaties. 2. De transmissiesysteembeheerders of, waar passend de lidstaten, verschaffen niet-discriminerende en transparante normen, waarin wordt beschreven onder welke omstandigheden zij welke congestiebeheermethoden zullen gebruiken. Deze normen, alsmede de veiligheidsnormen, moeten in voor eenieder toegankelijke documenten worden beschreven. 3. Het maken van onderscheid tussen de verschillende typen grensoverschrijdende transacties wordt, ongeacht de vraag of het hier fysieke bilaterale contracten betreft, dan wel pogingen om op buitenlandse markten vaste voet aan de grond te krijgen, tot een minimum beperkt wanneer de regels voor specifieke congestiebeheermethoden worden uitgewerkt. De methode voor de toewijzing van schaarse transmissiecapaciteit dient transparant te zijn. Aantoonbaar moet zijn dat eventuele verschillen in de behandeling van transacties geen concurrentievervalsend effect hebben en de ontwikkeling van concurrentie niet in de weg staan. 4. Van congestiebeheersystemen uitgaande prijssignalen dienen richtinggevend te zijn. 5. Transmissiesysteembeheerders maken de door hen op de markt aangeboden transmissiecapaciteit zo "zeker" mogelijk. Voor een redelijk deel mag deze capaciteit als minder "zeker" op de markt worden gebracht, maar de marktdeelnemers worden te allen tijde op de hoogte gebracht van de precieze voorwaarden voor het transport via grensoverschrijdende lijnen. 6. In aanmerking genomen dat het Europese continentale net uiterst fijnmazig is en dat het gebruik van koppellijnen de elektriciteitstromen aan ten minste twee zijden van een landsgrens beïnvloedt, moeten de nationale regelgevende instanties er voor zorgen dat er niet unilateraal congestiebeheersprocedures met significante effecten voor de elektriciteitstromen in andere netten worden uitgewerkt. Langlopende contracten 1. Rechten op prioritaire toegang tot koppelingscapaciteit kunnen niet worden toegewezen aan contracten die strijdig zijn met de artikelen 81 en 82 van het EG&nbhy;Verdrag. 2. Bestaande langlopende contracten krijgen bij vernieuwing geen prioritaire rechten. Informatieverstrekking 1. Transmissiesysteembeheerders zorgen voor passende coördinatie&nbhy; en informatie-uitwisselingsmechanismen om de bedrijfsveiligheid van het net te garanderen. 2. Transmissiesysteembeheerders publiceren alle relevante gegevens betreffende de totale grensoverschrijdende overdrachtcapaciteit. Naast de beschikbare ATC&nbhy;waarden voor winter en zomer (ATC: available transmission capacity) publiceren zij ramingen van de voor iedere dag beschikbare overdrachtcapaciteit, en dit op verschillende tijdstippen vóór de dag van het transport. De marktdeelnemers moeten ten minste over accurate ramingen voor de komende week kunnen beschikken en de transmissiesysteembeheerders dienen tevens te proberen informatie voor de komende maand te verschaffen. Een beschrijving van de betrouwbaarheid van de gegevens moet worden bijgevoegd. 3. De transmissiesysteembeheerders publiceren een algemeen schema voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit en de betrouwbaarheidsmarge voor de transmissie, een en ander uitgaande van de elektrische en fysieke kenmerken van het net. Een dergelijk schema wordt dan ter goedkeuring aan de regelgevende instanties van de betrokken lidstaten voorgelegd. De gehanteerde veiligheids&nbhy;, operationele en planningsnormen vormen een integrerend deel van de informatie die de transmissiesysteembeheerders in openbare documenten dienen te publiceren. Principes die ten grondslag liggen aan methoden voor congestiebeheer 1. Bij voorkeur dienen netcongestieproblemen te worden opgelost met van transacties losstaande methoden, d.w.z. methoden waarbij geen keuze tussen de contracten van afzonderlijke marktdeelnemers behoeft te worden gemaakt. 2. Grensoverschrijdende gecoördineerde redispatching of compensatiehandel kan door de betrokken transmissiesysteembeheerders gezamenlijk worden gebruikt. De voor transmissiesysteembeheerders aan compensatiehandel en redispatching verbonden kosten moeten evenwel op een efficiënt niveau blijven. 3. Als een meer permanente benadering van congestiebeheer dient onmiddellijk een onderzoek te worden ingesteld naar de mogelijke verdiensten van een combinatie van marktsplitsing, of andere marktgeoriënteerde mechanismen voor het oplossen van "permanente" congestie en compensatiehandel voor het oplossen van tijdelijke congestie. Richtsnoeren voor expliciete veilingen 1. Het veilingsysteem wordt op zodanige wijze opgezet dat alle beschikbare capaciteit op de markt wordt gebracht. Hiertoe kan een gecombineerde veiling worden georganiseerd waarbij capaciteit van uiteenlopende duur en met verschillende karakteristieken (bv. met betrekking tot de betrouwbaarheid) wordt geveild. 2. Totale koppelingscapaciteit wordt te koop aangeboden op een reeks veilingen, welke, bijvoorbeeld, jaarlijks, maandelijks, wekelijks, dagelijks of meerdere malen per dag kunnen worden gehouden, al naargelang de behoeften van de betrokken markten. Bij elk van deze veilingen wordt dan een voorgeschreven fractie van de overdrachtcapaciteit toegewezen, alsmede eventuele resterende capaciteit die nog niet bij eerdere veilingen is toegewezen. 3. De procedures voor expliciete veilingen moeten worden uitgewerkt in nauwe samenwerking tussen de nationale regelgevende instantie en de betrokken transmissiesysteembeheerder en zo worden opgezet dat bieders ook kunnen deelnemen aan de veilingdagen van georganiseerde markten (d.w.z. een energiebeurs) in de bewuste landen. 4. De elektriciteitsstromen in beide richtingen via overbelaste koppellijnen dienen in principe te worden vereffend teneinde de transportcapaciteit in de richting van de congestie te kunnen maximaliseren. De hiertoe te volgen procedure dient echter aan de voor een bedrijfszekere exploitatie van het systeem geldende eisen te voldoen. 5. Om zoveel mogelijk capaciteit op de markt te kunnen brengen, dienen de aan de vereffening van stromen verbonden financiële risico's te berusten bij de partijen die voor de concretisering van deze risico's verantwoordelijk zijn. 6. Iedere goedgekeurde veilingprocedure moet richtinggevende prijssignalen naar de marktdeelnemers kunnen laten uitgaan. Elektriciteitstransporten in een richting tegengesteld aan de overheersende energiestroom verlichten de congestie en leveren derhalve extra transportcapaciteit over de overbelaste koppellijn op. 7. Om mogelijke ergere problemen in verband met de dominante positie van één of meerdere marktdeelnemers te voorkomen, dienen de bevoegde regelgevende instanties bij het ontwerp van veilingmechanismen serieus te denken aan een beperking van de hoeveelheid capaciteit die één enkele marktdeelnemer op een veiling kan kopen, dan wel bezitten of gebruiken. 8. Om het ontstaan van vlot functionerende elektriciteitsmarkten te bevorderen, moet op een veiling gekochte capaciteit vrij verhandelbaar zijn tot de kennisgeving aan de transmissiesysteembeheerder dat de gekochte capaciteit zal worden gebruikt. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15767/2/2002 – C5&nbhy;0033/2003) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 775 ) (3) , – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0132/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 4 juni 2003 met het oog op de aanneming van Beschikking nr. .../2003/EG van het Europees Parlement en de Raad tot opstelling van richtsnoeren voor trans-Europese netwerken in de energiesector en houdende intrekking van Beschikking nr. 1254/96/EG HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 156, eerste alinea, Gezien het voorstel van de Commissie (4) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (5) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (6) , Handelende volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (7) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Sinds vaststelling van Beschikking nr. 1254/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 1996 tot opstelling van richtsnoeren voor trans&nbhy;Europese netwerken in de energiesector (8) is de behoefte ontstaan daarin nieuwe prioriteiten op te nemen, teneinde meer aandacht te geven aan belangrijke projecten, de lijst met projecten te actualiseren en de procedure voor de selectie van de projecten aan te passen. (2) Deze nieuwe prioriteiten vloeien voort uit de totstandbrenging van een meer open en concurrentiegerichte interne energiemarkt als gevolg van de uitvoering van Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (9) en Richtlijn 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas (10) . Zij sluiten aan op de conclusies van de Europese Raad van Stockholm van maart 2001 inzake de ontwikkeling van de infrastructuren die noodzakelijk zijn voor de goede werking van de energiemarkt. Er dient een speciale inspanning te worden verricht om de doelstelling van een toenemend gebruik van duurzame energiebronnen te bereiken, teneinde daarmee bij te dragen tot een beleid voor duurzame ontwikkeling. (3) Als regel dienen de bouw en het onderhoud van energie-infrastructuur onderworpen te zijn aan beginselen van de vrije markt. Dit is tevens in overeenstemming met de voorstellen van de Commissie voor de totstandbrenging van de interne energiemarkt en met de gemeenschappelijke voorschriften van het mededingingsrecht, die erop gericht zijn een opener en concurrerender interne energiemarkt tot stand te brengen. Financiële steun van de Gemeenschap voor bouw en onderhoud moet daarom tot de hoge uitzonderingen behoren. Deze uitzonderingen moeten naar behoren worden gemotiveerd . (4) De energie-infrastructuur dient zodanig te worden aangelegd en onderhouden dat de interne markt voor energie efficiënt kan werken, waarbij ten volle rekening wordt gehouden met strategische criteria en universele dienstverlening. Deze nieuwe prioriteiten vloeien tevens voort uit het feit dat de trans&nbhy;Europese energienetwerken steeds belangrijker worden teneinde de gasvoorziening in de Gemeenschap te diversifiëren, de energienetwerken van de kandidaat&nbhy;lidstaten te integreren en te bewerkstelligen dat de elektriciteitsnetten in Europa en in de landen aan de Middellandse Zee en de Zwarte Zee op elkaar zijn afgestemd. (5) Binnen de projecten op het gebied van de trans&nbhy;Europese energienetwerken dienen prioritaire projecten te worden aangewezen die van groot belang zijn voor de goede werking van de interne energiemarkt of voor de continuïteit van de energievoorziening. (6) De procedure voor de selectie van de projecten met betrekking tot de trans&nbhy;Europese energienetwerken dient te worden aangepast ten behoeve van een evenwichtige toepassing van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad van 18 september 1995 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van de trans&nbhy;Europese netwerken (11) . (7) De procedure voor de selectie van de projecten met betrekking tot de trans&nbhy;Europese energienetwerken dient op twee niveaus te worden aangepast: een eerste fase waarin een beperkt aantal thematisch gedefinieerde projecten van gemeenschappelijk belang wordt aangewezen, en een tweede fase waarin tot de gedetailleerde beschrijving, de zogenoemde specificaties, van de projecten wordt overgegaan. (8) Aangezien de specificaties van de projecten vatbaar zijn voor wijziging, betreft het hier indicatieve specificaties. De Commissie dient dan ook gemachtigd te blijven deze bij te werken. Aangezien het project aanzienlijke politieke en economische gevolgen kan hebben, dient het juiste evenwicht te worden gevonden tussen wetgevingstoezicht en flexibiliteit bij het vaststellen van projecten die eventueel voor communautaire steun in aanmerking komen. (9) De voor de uitvoering van deze beschikking vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (12) . (10) De vaststelling van de projecten van gemeenschappelijk belang, van de specificaties van deze projecten en van de prioritaire projecten dient te geschieden zonder vooruit te lopen op de uitkomsten van de milieueffectbeoordeling van de projecten of van de plannen of programma's. (11) Het is raadzaam de termijn waarbinnen de Commissie krachtens Beschikking nr. 1254/96/EG het periodieke verslag inzake de uitvoering van de richtsnoeren moet uitbrengen te verlengen, aangezien de Commissie uit hoofde van Verordening (EG) nr. 2236/95 jaarlijks een verslag indient dat informatie bevat over de voortgang van de projecten, en met name van de prioritaire projecten. (12) Gezien de ingrijpende wijzigingen die worden aangebracht in Beschikking nr. 1254/96/EG is het duidelijkheidshalve en om redenen van rationalisatie wenselijk de betrokken bepalingen in een nieuw rechtsinstrument op te nemen, HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: Artikel 1 Doel Bij deze beschikking worden de aard en de strekking van het richtinggevend beleid van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese energienetwerken omschreven. Daartoe worden richtsnoeren opgesteld die de doelstellingen, de prioriteiten en de grote lijnen van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese energienetwerken bestrijken. In deze richtsnoeren worden projecten van gemeenschappelijk belang, met inbegrip van die welke prioriteit hebben, op het gebied van de trans-Europese elektriciteits&nbhy; en aardgasnetwerken aangegeven. Artikel 2 Werkingssfeer Deze beschikking betreft: Artikel 3 Doelstellingen De Gemeenschap bevordert de onderlinge koppeling, de interoperabiliteit en de ontwikkeling van de trans-Europese energienetwerken alsmede de toegang tot die netwerken, overeenkomstig het bestaande Gemeenschapsrecht, teneinde: Artikel 4 Prioriteiten De prioriteiten van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese energienetwerken moeten verenigbaar zijn met duurzame ontwikkeling en luiden als volgt: ontwikkeling van aardgasnetwerken om aan de vraag van de Gemeenschap naar aardgas te voldoen, regulering van de aardgasvoorzieningssystemen, interoperabiliteit van de aardgasnetwerken met die van andere landen in Europa en de landen van het Middellandse Zee-gebied en het Zwarte Zee-gebied en diversificatie van de aardgasbronnen en &nbhy;aanvoerroutes. Artikel 5 Beleidslijnen De hoofdlijnen van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese energienetten zijn: Artikel 6 Aanvullende criteria voor projecten van gemeenschappelijk belang 1. De algemene criteria die moeten worden toegepast wanneer een besluit wordt genomen over wijzigingen, specificaties of aanvragen tot aanpassing van projecten van gemeenschappelijk belang zijn de volgende: Voor projecten van gemeenschappelijk belang die het grondgebied van een lidstaat betreffen, is de goedkeuring van de betrokken lidstaat vereist. 2. De aanvullende criteria voor de aanwijzing van de projecten van gemeenschappelijk belang staan in bijlage II. 3. Elke wijziging die een verandering inhoudt van de omschrijving van de aanvullende criteria voor projecten van gemeenschappelijk belang, zoals deze in bijlage II zijn opgenomen, waaronder aanzienlijke wijzigingen die van invloed zijn op deze criteria, zoals volkomen nieuwe projecten of nieuwe landen van bestemming, wordt volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag behandeld. 4. Alleen de in bijlage III genoemde projecten die voldoen aan de criteria van de leden 1 en 2 komen in aanmerking voor financiële bijstand van de Gemeenschap ingevolge Verordening (EG) nr. 2236/95 . 5. De indicatieve projectspecificaties, waaronder , indien van toepassing, de geografische beschrijving ervan, staan in bijlage III. Deze specificaties worden bijgewerkt volgens de procedure bedoeld in artikel 10, lid 2. Actualiseringen zijn technisch van aard en moeten zich beperken tot technische wijzigingen van projecten, bij voorbeeld een noodzakelijke wijziging van een bepaald deel van de gespecificeerde route of een beperkte aanpassing van de projectlocatie. 6. De lidstaten nemen alle maatregelen die zij nodig achten om de verwezenlijking van projecten van gemeenschappelijk belang te vergemakkelijken en te versnellen en vertragingen tot een minimum te beperken, met inachtneming van de communautaire regelgeving en de internationale overeenkomsten op het gebied van het milieu. In het bijzonder moeten de vereiste vergunningsprocedures snel worden afgewikkeld. 7. Wanneer delen van projecten van gemeenschappelijk belang op het grondgebied van derde landen worden uitgevoerd, kan de Commissie in overleg met de betrokken lidstaten voorstellen doen, in voorkomend geval in het kader van het beheer van de akkoorden van de Gemeenschap met die derde landen en overeenkomstig het Verdrag inzake het Energiehandvest voor de derde landen die dat Verdrag hebben ondertekend, zodat ook de betrokken derde landen de projecten als van wederzijds belang erkennen, om aldus de verwezenlijking ervan te vergemakkelijken. 8. De evaluatie van de economische levensvatbaarheid, bedoeld in lid 1, onder c, wordt gebaseerd op een kosten-batenanalyse, waarbij rekening wordt gehouden met alle kosten en baten, ook op middellange en/of lange termijn, uit het oogpunt van de milieuaspecten, de continuïteit van de voorziening en de bijdrage tot de economische en sociale samenhang. Artikel 7 Prioritaire projecten 1. De in artikel 6, lid 4, bedoelde projecten van gemeenschappelijk belang die onder bijlage I vallen, zijn prioritair wat betreft het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap ingevolge Verordening (EG) nr. 2236/95 . Besluiten tot wijziging van bijlage I worden genomen volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag. 2. De betrokken lidstaten en de Commissie streven er binnen hun bevoegdheid naar, de uitvoering van de prioritaire projecten te bevorderen, in het bijzonder wanneer het om grensoverschrijdende projecten gaat. 3. Prioritaire projecten zijn verenigbaar met duurzame ontwikkeling en voldoen aan navolgende criteria: Artikel 8 Gevolgen voor de mededinging Wanneer een project wordt overwogen, wordt ernaar gestreefd de gevolgen voor de mededinging in aanmerking te nemen. Particuliere financiering of financiering door de betrokken marktdeelnemers wordt aangemoedigd. Concurrentievervalsing tussen de marktdeelnemers wordt vermeden, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag. Artikel 9 Beperkingen 1. Deze beschikking loopt niet vooruit op de financiële verplichtingen van een lidstaat of van de Gemeenschap. 2. Deze beschikking loopt niet vooruit op het resultaat van de milieueffectbeoordeling van de projecten en van de plannen of programma's die het toekomstige kader vormen voor het verlenen van vergunningen voor dergelijke projecten. Er wordt rekening gehouden met het resultaat van een milieueffectbeoordeling, wanneer een dergelijke beoordeling krachtens het Gemeenschapsrecht ter zake vereist is, voordat een besluit wordt genomen om de projecten effectief uit te voeren overeenkomstig de toepasselijke Gemeenschapswetgeving. Artikel 10 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 11 Verslag De Commissie stelt over de uitvoering van deze beschikking om de twee jaar een verslag op dat zij aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité, en het Comité van de regio's voorlegt. In dat verslag wordt ook aandacht besteed aan de verwezenlijking en de vorderingen met de uitvoering van de prioritaire projecten die betrekking hebben op de in bijlage II, punten 1, 2 en 7, genoemde grensoverschrijdende verbindingen , alsmede aan de wijze van financiering van deze projecten, met name wat de financiële bijdrage van de Gemeenschap betreft. Artikel 12 Deze beschikking treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 13 Beschikking nr. 1254/96/EG wordt ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten inzake de toepassing van voornoemde beschikking. Verwijzingen naar Beschikking nr. 1254/96/EG gelden als verwijzingen naar deze beschikking. Artikel 14 Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I TRANS-EUROPESE NETWERKEN IN DE ENERGIESECTOR Assen voor prioritaire projecten als omschreven in artikel 7 ELEKTRICITEITSNETTEN EL.1. Frankrijk – België – Nederland – Duitsland: versterking van de elektriciteitsnetten die noodzakelijk zijn om congestie in de Benelux op te lossen. EL.2. Grenzen van Italië met Frankrijk, Oostenrijk, Slovenië en Zwitserland: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten. EL.3. Frankrijk – Spanje – Portugal: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten tussen deze landen en voor het Iberisch schiereiland en ontwikkeling van het netwerk in de insulaire gebieden. EL.4. Griekenland – de Balkanlanden – UCTE&nbhy;systeem: ontwikkeling van de elektriciteitsnetten om Griekenland op het UCTE&nbhy;systeem (Unie voor de Coördinatie van het Transport van Elektriciteit) aan te sluiten. EL.5. Verenigd Koninkrijk - continentaal Europa en Noord-Europa: totstandbrenging/ uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten en mogelijke integratie van offshore-windenergie. EL.6. Ierland - Verenigd Koninkrijk: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten en mogelijke integratie van offshore-windenergie. EL.7. Denemarken - Duitsland - Baltisch gebied (incl. Noorwegen - Zweden - Finland - Denemarken - Duitsland) uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten en mogelijke integratie van offshore-windenergie. GASNETTEN NG.1. Verenigd Koninkrijk – noordelijk continentaal Europa, omvattend Nederland, Denemarken en Duitsland – (met aansluitingen voor de landen aan de Baltische Zee) - Rusland: gasleidingen die een aantal van de voornaamste gasbronnen in Europa met elkaar verbinden, om zo de interoperabiliteit van de netten te verbeteren en de continuïteit van de gasvoorziening beter te verzekeren. NG.2. Algerije – Spanje – Italië - Frankrijk - noordelijk continentaal Europa: de aanleg van nieuwe gasleidingen van Algerije naar Spanje, Frankrijk en Italië en een toename van de netcapaciteit in en tussen Spanje, Italië en Frankrijk. NG.3. Landen aan de Kaspische Zee – het Midden&nbhy;Oosten – de Europese Unie: nieuwe gasleidingen naar de Europese Unie, vanaf nieuwe bronnen, met inbegrip van de gasleidingen Turkije-Griekenland, Griekenland-Italië en Turkije-Oostenrijk. NG.4. LNG&nbhy;terminals in België, Frankrijk, Spanje, Portugal en Italië: diversifiëring van de bronnen en de toegangspunten, waaronder de LNG-aansluitingen op het transmissienet. NG.5. Ondergrondse opslaginstallaties in Spanje, Portugal, Italië, Griekenland en de landen aan de Baltische Zee: uitbreiding van de capaciteit in Spanje, Italië en de landen aan de Baltische Zee en bouw van de eerste installaties in Portugal en Griekenland. BIJLAGE II TRANS-EUROPESE NETWERKEN IN DE ENERGIESECTOR Aanvullende criteria voor projecten van gemeenschappelijk belang ELEKTRICITEITSNETTEN 1. Ontwikkeling van de elektriciteitsnetten in de insulaire, geïsoleerde, perifere en ultraperifere regio's met voorrang voor de diversificatie van energiebronnen en het opvoeren van het gebruik van duurzame energie en, in voorkomend geval, aansluiting van de elektriciteitsnetten van deze regio's. 2. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen tussen de lidstaten, die noodzakelijk zijn voor de werking van de interne markt of om de betrouwbaarheid en de veiligheid van de werking van de elektriciteitsnetten te verzekeren. 3. Ontwikkeling van de binnenlandse elektriciteitsverbindingen in de lidstaten, die nodig zijn voor de benutting van de verbindingen tussen de lidstaten, voor de werking van de interne markt of voor de aansluiting van installaties voor duurzame energie. 4. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen met derde landen, met name met de kandidaat-lidstaten, die bijdragen aan de interoperabiliteit, de betrouwbaarheid en de veiligheid van de werking van de elektriciteitsnetten of aan de elektriciteitsvoorziening van de Europese Gemeenschap. 5. Acties die de werking van de onderling gekoppelde elektriciteitsnetten verbeteren in het kader van de interne markt, met name gericht op de inventarisatie van de knelpunten en ontbrekende schakels, het zoeken naar oplossingen voor de congestieproblemen en de aanpassing van de methoden voor de capaciteitsberekening en de exploitatie van de elektriciteitsnetten. GASNETTEN 6. Introductie van aardgas in nieuwe regio's, met name de insulaire, geïsoleerde, perifere en ultraperifere gebieden, en de ontwikkeling van de gasnetten in deze gebieden. 7. Ontwikkeling van de gasnetverbindingen die nodig zijn voor de werking van de interne markt of om de continuïteit van de energievoorziening beter te verzekeren, met inbegrip van de aansluiting van de afzonderlijke gasnetten. 8. Ontwikkeling van de aanlandingscapaciteit van vloeibaar aardgas (LNG) en van de opslagcapaciteit van aardgas, die nodig zijn om aan de vraag te voldoen en om de gasinstallaties af te stellen alsmede diversifiëring van de bevoorradingsbronnen en de aanvoerroutes. 9. Ontwikkeling van de gastransportcapaciteit (aanvoerleidingen), die nodig is om aan de vraag te voldoen alsmede diversifiëring van de bevoorrading vanaf interne en externe bronnen en van de aanvoerroutes. 10. Acties die de werking van de onderling gekoppelde gasnetten verbeteren in het kader van de interne markt, in het bijzonder die welke gericht zijn op de inventarisatie van de knelpunten en ontbrekende schakels, het vinden van oplossingen voor de congestieproblemen en de aanpassing van de methoden voor de capaciteitsberekening en de exploitatie van de gasnetten. BIJLAGE III TRANS-EUROPESE NETWERKEN IN DE ENERGIESECTOR Projecten van gemeenschappelijk belang en de specificaties daarvan, zoals die momenteel aan de hand van de criteria van bijlage II zijn bepaald ELEKTRICITEITSNETTEN 1. Ontwikkeling van elektriciteitsnetten in geïsoleerde regio's 1.1. Onderzeese kabel Ierland - Wales (UK) 1.2. Versterking van de verbinding Ipiros (GR) - Puglia (IT) 1.3. Aansluiting van de Zuidelijke Cycladen (GR) 1.4. Verbinding via een onderzeese kabel voor 30 kV tussen de eilanden Faial, Pico en S. Jorge (Azoren, PT) 1.5. Verbinding en versterking van het elektriciteitsnet op Terceira, Faial en S. Miguel (Azoren, PT) 1.6. Verbinding en versterking van het elektriciteitsnet op Madeira (PT) 1.7. Onderzeese kabel Sardinië (IT) - vasteland van Italië 1.8. Onderzeese kabel Corsica (FR) - Italië 1.9. Verbinding vasteland van Italië - Sicilië (IT) 1.10. Verdubbeling van de verbinding Sorgente (IT) - Rizziconi (IT) 1.11. Nieuwe verbindingen op de Balearen en de Canarische eilanden (ES) 2. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen tussen de lidstaten 2.1. Verbinding Moulaine (FR) – Aubange (BE) 2.2. Verbinding Avelin (FR) - Avelgem (BE) 2.3. Verbinding Vigy (FR) – Marlenheim (FR) 2.4. Verbinding Vigy (FR) – Uchtelfangen (DE) 2.5. La Praz (FR) fasenregelaar 2.6. Verdere uitbreiding van de capaciteit via de bestaande koppeling tussen Frankrijk en Italië 2.7. Nieuwe koppeling tussen Frankrijk en Italië 2.8. Nieuwe koppeling via de Pyreneeën tussen Frankrijk en Spanje 2.9. Verbinding via de oostelijke Pyreneeën tussen Frankrijk en Spanje 2.10. Verbindingen tussen Noord-Portugal en Noordwest-Spanje 2.11. Lijn Sines (PT) - Alqueva (PT) - Balboa (ES) 2.12 Lijn Valdigem (PT) - Douro Internacional (PT) - Aldeadávila (ES) en de installaties van Douro Internacional 2.13. Nieuwe verbindingen ten noorden van de Botnische Golf tussen Finland en Zweden 2.14. Lijn Lienz (AT) – Cordignano (IT) 2.15. Nieuwe verbinding tussen Italië en Oostenrijk aan de Brennerpas 2.16. Verbinding tussen Ierland en Noord-Ierland 2.17. Lijn St Peter (AT) - Isar (DE) 2.18. Onderzeese kabel tussen Zuidoost&nbhy;Engeland en Midden&nbhy;Nederland. 2.19. Versterking van de verbindingen tussen Denemarken en Duitsland, bijv. de lijn Kasso - Hamburg 2.20. Versterking van de verbindingen tussen Denemarken en Zweden 3. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen binnen de lidstaten 3.1. Aansluitingen op de Deense Oost&nbhy;West&nbhy;verbinding: verbinding tussen de westelijke (UCTE) en oostelijke (NORDEL) netten van Denemarken 3.2. Aansluitingen op de Deense Noord&nbhy;Zuid&nbhy;verbinding 3.3. Nieuwe aansluitingen in Noord-Frankrijk 3.4. Nieuwe aansluitingen in Zuidwest-Frankrijk 3.5. Lijn Trino Vercellese (IT) - Lacchiarelle (IT 3.6. Lijn Turbigo (IT) – Rho - Bovisio (IT) 3.7. Lijn Voghera (IT) - La Casella (IT) 3.8. Lijn S. Fiorano (IT) - Nave (IT) 3.9. Lijn Venezia Nord (IT) - Cordignano (IT) 3.10. Lijn Redipuglia (IT) - Udine Ovest (IT) 3.11. Nieuwe aansluitingen op de Oost&nbhy;West&nbhy;verbinding van Italië 3.12. Lijn Tavarnuzze (IT) - Casellina (IT) 3.13. Lijn Tavarnuzze (IT) - S. Barbara (IT) 3.14. Lijn Rizziconi (IT) - Feroleto (IT) - Laino (IT) 3.15. Nieuwe aansluitingen op de Noord&nbhy;Zuid&nbhy;verbinding van Italië 3.16. Wijzigingen van het netwerk om de aansluitingen voor duurzame energie in Italië te vergemakkelijken 3.17. Nieuwe aansluitingen voor windenergie in Italië 3.18. Nieuwe aansluitingen op de noordas van Spanje 3.19. Nieuwe aansluitingen op de mediterrane as van Spanje 3.20. Nieuwe aansluitingen op de as Galicia (ES) - Centro (ES) 3.21. Nieuwe aansluitingen op de as Centro (ES) - Aragón (ES) 3.22. Nieuwe aansluitingen op de as Aragón (ES) - Levante (ES) 3.23. Nieuwe aansluitingen in Andalusië (ES) 3.24. Lijn Pedralva (PT) - Riba d'Ave (PT) en de installaties van Pedralva 3.25. Lijn Recarei (PT) - Valdigem (PT) 3.26. Lijn Picote (PT) - Pocinho (PT) (opwaardering) 3.27. Wijziging van de huidige lijn Pego (PT)- Cedillo (ES)/Falagueira (PT) en de installaties van Falagueira 3.28. Lijn Pego (PT) - Batalha (PT) en de installaties van Batalha 3.29. Lijn Sines (PT) - Ferreira do Alentejo I (PT) (opwaardering) 3.30. Nieuwe aansluitingen voor windenergie in Italië 3.31. Lijn Pereiros (PT) - Zêzere (PT) - Santarém (PT) en de installaties van Zêzere 3.32. Lijn Batalha (PT) - Rio Maior (PT) I en II (opwaarderingen) 3.33. Lijn Carrapatelo (PT) - Mourisca (PT) (opwaardering) 3.34. Lijn Valdigem (PT) -Viseu (PT) - Anadia (PT) 3.35. Omlegging van de huidige lijn Rio Maior (PT) - Palmela (PT) naar de lijn Ribatejo (PT) en de installaties van Ribatejo 3.36. Thessaloniki (GR), Lamia (GR) en Patras (GR) onderstations en verbindingslijnen 3.37. Verbindingen voor de regio's Evia (GR), Laconië (GR) en Thracië (GR) 3.38. Versterking van de bestaande verbindingen tussen de perifere regio's en het vasteland in Griekenland 3.39. Lijn Tynagh (IE) – Cashla (IE) 3.40. Lijn Flagford (IE) – East Sligo (IE) 3.41. Verbindingen in Noordoost&nbhy; en West&nbhy;Spanje, met name voor aansluiting op het netwerk voor de opwekking van windenergie 3.42. Verbindingen in Baskenland (ES), Aragón (ES) en Navarra (ES) 3.43. Verbindingen in Galicië (ES) 3.44. Verbindingen in Midden&nbhy;Zweden 3.45. Verbindingen in Zuid&nbhy;Zweden 3.46. Lijn Lübeck/Siems (DE) – Görries (DE) 3.47. Lijn Lübeck/Siems (DE) – Krümmel (DE) 3.48. Verbindingen in Noord&nbhy;Ierland, met betrekking tot de koppelverbindingen met Ierland 3.49. Verbindingen in het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk 3.50. Verbindingen in Schotland en Engeland, met het oog op een groter gebruik van hernieuwbare bronnen voor het opwekken van elektriciteit 3.51. Nieuwe aansluitingen voor offshore-windenergie in België 3.52. Borssele (NL) 3.53. Implementatie van "reactive power compensation equipment" (NL) 3.54. St. Peter (AT) - Tauern (AT) 3.55. Südburgenland (AT) - Kainachtal (AT) 4. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen met derde landen 4.1. Lijn Neuenhagen (DE) – Vierraden (DE) – Krajnik (PL) 4.2. Verbinding Brunsbüttel (DE) – Zuid&nbhy;Noorwegen 4.3. Lijn S. Fiorano (IT) - Robbia (CH) 4.4. Nieuwe koppeling tussen Italië en Zwitserland 4.5. Lijn Philippi (GR) – Maritsa 3 (Bulgarije) 4.6. Lijn Amintaio (GR) – Bitola (FYROM) 4.7. Lijn Kardia (GR) – Elbasan (Albanië) 4.8. Lijn Elbasan (Albanië) – Podgorica (Federale Republiek Joegoslavië) 4.9. Mostar (Bosnië&nbhy;Herzegovina) onderstation en verbindingslijnen 4.10. Ernestinovo (Kroatië) onderstation en verbindingslijnen 4.11. Verbindingen tussen Griekenland en Albanië, Bulgarije en FYROM 4.12. Lijn Philippi (GR) – Hamidabad (TR) 4.13. Onderzeese kabel tussen Noordoost&nbhy;/Oost&nbhy;Engeland en Zuid&nbhy;Noorwegen 4.14. Lijn Eemshaven (NL)- Feda (NO) 4.15. Onderzeese kabel tussen Zuid&nbhy;Spanje en Marokko (versterking van de bestaande verbinding) 4.16. Aansluitingen op de Baltische elektriciteitsring: Duitsland - Polen - Rusland - Estland - Letland - Litouwen - Zweden - Finland - Denemarken - Wit-Rusland 4.17. Verbindingen Zuid&nbhy;Finland – Rusland 4.18. Verbinding Duitsland – Polen – Litouwen – Wit&nbhy;Rusland – Rusland (Oost&nbhy;West&nbhy;hoogspanningslijn) 4.19. Verbinding Polen – Litouwen. 4.20. Onderzeese kabel tussen Finland en Estland 4.21. Nieuwe verbindingen tussen Noord-Zweden en Noord-Noorwegen 4.22. Nieuwe verbindingen tussen Midden-Zweden en Midden-Noorwegen 4.23. Lijn Borgvik (S) – Hoesle (NO) – regio Oslo (NO) 4.24. Nieuwe verbindingen tussen de systemen UCTE en CENTREL 4.25. Nieuwe verbindingen tussen het systeem UCTE/CENTREL en de Balkanlanden 4.26. Verbindingen en interface tussen het uitgebreide UCTE&nbhy;systeem en Wit&nbhy;Rusland, Rusland en Oekraïne, en de verplaatsing van HVDC conversiestations die voorheen operationeel waren tussen Oostenrijk en Hongarije, Oostenrijk en de Tsjechische Republiek en tussen Duitsland en Tsjechië 4.27. Aansluitingen op de Zwarte Zee-elektriciteitsring: Rusland - Oekraïne - Roemenië - Bulgarije - Turkije - Georgië 4.28. Nieuwe verbindingen in het gebied rond de Zwarte Zee met het oog op de interoperabiliteit van het uitgebreide UCTE&nbhy;net met de netten in de betreffende landen 4.29. Nieuwe aansluitingen op de mediterrane elektriciteitsring: Frankrijk - Spanje - Marokko - Algerije - Tunesië - Libië - Egypte - landen in het Nabije Oosten - Turkije - Griekenland - Italië 4.30. Onderzeese kabel tussen Zuid&nbhy;Spanje en Noordwest&nbhy;Algerije 4.31. Onderzeese kabel tussen Italië en Algerije 4.32. Nieuwe verbindingen in het gebied rond de Barentszee 4.33. Installatie van flexibele alternatieve transmissiesystemen tussen Italië en Slovenië. 4.34. Nieuwe koppeling tussen Italië en Slovenië 4.35. Onderzeese kabel tussen Italië en Kroatië 4.36. Versterking van de verbindingen tussen Denemarken en Noorwegen 5. Acties om de werking van de onderling gekoppelde elektriciteitsnetten te verbeteren in het kader van de interne markt (Er zijn nog geen specificaties bepaald.) GASNETTEN 6. Introductie van aardgas in nieuwe gebieden 6.1. Ontwikkeling van een gasnet van Belfast tot het Noordwesten van Noord&nbhy;Ierland (UK) en zo nodig tot de westkust van Ierland 6.2. LNG in Santa Cruz de Tenerife, de Canarische eilanden (ES) 6.3. LNG in Las Palmas de Gran Canaria (ES) 6.4. LNG in Madeira (PT) 6.5. Ontwikkeling van het gasnet in Zweden 6.6. Verbinding tussen de Balearen (ES) en het vasteland van Spanje 6.7. Hogedrukleiding naar Thracië (GR) 6.8. Hogedrukleiding naar Korinthe (GR) 6.9. Hogedrukleiding naar Noordwest&nbhy;Griekenland (GR) 6.10. Verbinding tussen Lolland (DK) en de Falster eilanden (DK) 7. Ontwikkeling van de gasnetverbindingen die nodig zijn voor de werking van de interne markt of om de continuïteit van de energievoorziening beter te verzekeren, met inbegrip van de aansluiting van de afzonderlijke gasnetten. 7.1. Extra onderling gekoppelde gasleiding tussen Ierland en Schotland 7.2. Noord&nbhy;Zuid&nbhy;koppelverbinding, alsmede de gasleiding Dublin – Belfast 7.3. Compressiestation gasleiding Lacq (FR) – Calahorra (ES) 7.4. Gasleiding Lussagnet (FR) - Bilbao (ES) 7.5. Gasleiding Perpignan (FR) – Barcelona (ES) 7.6. Uitbreiding van de transportcapaciteit van gasleidingen die Portugal voorzien via Zuid&nbhy;Spanje en Galicia, en Asturië via Portugal 7.7. Gasleiding Puchkirchen (AT) – Burghausen (DE) 7.8. Gasleiding Andorf (AT)– Simbach (DE) 7.9. Gasleiding Wiener Neustadt (AT) – Sopron (HU) 7.10. Gasleiding Bad Leonfelden (DE) – Linz (AT) 7.11. Gasleiding Noordwest&nbhy;Griekenland – Elbasan (AL) 7.12. Onderling gekoppelde gasleiding Griekenland – Italië 7.13. Compressiestation bij de hoofdgasleiding in Griekenland 7.14. Verbinding tussen de netten van Oostenrijk en Tsjechië 7.15. Gastransportcorridor naar Zuidoost-Europa, door Griekenland, de FYROM, de FRJ, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, Slovenië en Oostenrijk 7.16. Gastransportcorridor tussen Oostenrijk en Turkije via Hongarije, Roemenië en Bulgarije 7.17. Onderling gekoppelde gasleidingen tussen het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Duitsland, die de voornaamste bronnen van Noordwest&nbhy;Europa met elkaar verbinden 7.18. Verbinding tussen Noordoost&nbhy;Duitsland (regio Berlijn) en Noordwest&nbhy;Polen (regio Szczecin), met een aftakking van Schmölln naar Lubmin (DE, regio Greifswald) 7.19. Verbinding tussen de offshore-installaties in de Noordzee of tussen Deense offshore-installaties en Britse installaties op het vasteland 7.20. Versterking van de transportcapaciteit tussen Frankrijk en Italië 7.21. De Baltische gaskoppeling tussen Denemarken - Duitsland - Zweden 8. Ontwikkeling van de aanlandingscapaciteit van vloeibaar aardgas (LNG) en van de opslagcapaciteit van aardgas 8.1. LNG in Le Verdon&nbhy;sur&nbhy;mer (FR, nieuwe terminal) en gasleiding naar de opslaginstallatie in Lussagnet (FR) 8.2. LNG in Fos&nbhy;sur&nbhy;mer (FR) 8.3. LNG in Huelva (ES), uitbreiding van de bestaande terminal 8.4. LNG in Cartagena (ES, uitbreiding van de bestaande terminal 8.5. LNG in Galicië (ES), nieuwe terminal 8.6. LNG in Bilbao (ES), nieuwe terminal 8.7. LNG in de regio van Valencia (ES), nieuwe terminal 8.8. LNG in Barcelona (ES), uitbreiding van de bestaande terminal 8.9. LNG in Sines (PT), nieuwe terminal 8.10. LNG in Revithoussa (GR), uitbreiding van de bestaande terminal 8.11. LNG aan de Noord-Adriatische kust (IT) 8.12. LNG&nbhy;offshore in het noordelijke deel van de Adriatische Zee (IT) 8.13. LNG aan de zuidkust van de Adriatische Zee (IT) 8.14. LNG aan de Ionische kust (IT) 8.15. LNG aan de Tyrreense kust (IT) 8.16. LNG aan de Ligurische kust (IT) 8.17. LNG in Zeebrugge/Dudzele (BE, uitbreiding van de bestaande terminal) 8.18. LNG in Isle of Grain, Kent (UK) 8.19. Bouw van een tweede LNG&nbhy;terminal in Griekenland 8.20. Ontwikkeling van ondergrondse gasopslaginstallaties in Ierland 8.21. Opslag in Zuid&nbhy;Kavala (GR), conversie van een offshore gelegen uitgeput gasveld 8.22. Opslag in Lussagnet (F), uitbreiding van de bestaande installatie 8.23. Opslag in Pecorade (F), conversie van een uitgeput olieveld 8.24. Opslag in de regio Elzas (FR), constructie in zoutholtes 8.25. Opslag in centrale regio (FR), constructie in de watertafel 8.26. Opslag bij de Noord&nbhy;Zuid&nbhy;verbinding van Spanje (nieuwe installaties), in Cantabria, Aragón, Castilla y León, Castilla – La Mancha en Andalusië 8.27. Opslag bij de mediterrane verbinding van Spanje (nieuwe installaties), in Catalonië, Valencia en Murcia 8.28. Opslag in Carriço (PT), nieuwe installatie 8.29. Opslag in Loenhout (BE, uitbreiding van de bestaande installatie) 8.30. Opslag in Stenlille (DK) en Lille Torup (DK, uitbreiding van de bestaande installatie) 8.31. Opslag in Tønder (DK, nieuwe installatie) 8.32. Opslag in Puchkirchen (At, uitbreiding van de bestaande installatie), met gasleiding naar het Penta West-systeem bij Andorf (AT) 8.33. Opslag in Baumgarten (AT, nieuwe installatie) 8.34. Opslag in Haidach (AT, nieuwe installatie), met gasleiding naar het Europees gasnet 8.35. Ontwikkeling van ondergrondse gasopslaginstallaties in Italië 9. Ontwikkeling van de gastransportcapaciteit (aanvoerleidingen) 9.1. Aanleg en ontwikkeling van aansluitingen op het noordelijk gasnet: Noorwegen - Denemarken - Duitsland - Zweden - Finland - Rusland - Balkanlanden - Polen 9.2. De Midden&nbhy;Noordse gasleiding: Noorwegen, Zweden, Finland 9.3. De Noord&nbhy;Europese gasleiding: Rusland, de Oostzee, Duitsland 9.4. Gasleiding van Rusland naar Duitsland, via Letland, Litouwen en Polen, en de ontwikkeling van ondergrondse gasopslaginstallaties in Letland 9.5. Gasleiding van Finland naar Estland 9.6. Nieuwe gasleidingen van Algerije naar Spanje en Frankrijk en daarmee samenhangende toename van de capaciteit van de interne netten in deze landen 9.7. Uitbreiding van de transportcapaciteit van de gasleiding Algerije – Marokko – Spanje (tot aan Córdoba) 9.8. Gasleiding Córdoba (ES) – Ciudad Real (ES) 9.9. Gasleiding Ciudad Real (ES) – Madrid (ES) 9.10. Gasleiding Ciudad Real (ES)– Middellandse Zeekust (ES) 9.11. Aftakkingen in Castilla (ES) – La Mancha (ES) 9.12. Uitbreiding richting Noordwest&nbhy;Spanje 9.13. Onderzeese gasleiding Algerije – Spanje en gasleidingen voor de verbinding met Frankrijk 9.14. Uitbreiding van de transportcapaciteit vanuit Russische bronnen naar de Europese Unie, via Oekraïne, Slowakije en Tsjechië 9.15. Uitbreiding van de transportcapaciteit vanaf Russische bronnen naar de Europese Unie via Wit&nbhy;Rusland en Polen 9.16. Yagal Sud gasleiding (tussen de STEGAL&nbhy;gasleiding en de driehoek D, F, CH) 9.17. SUDAL oostelijke gasleiding (tussen de MIDAL&nbhy;gasleiding nabij Heppenheim naar Burghausen verbinding met de PENTA&nbhy;gasleiding in Oostenrijk) 9.18. Gasleiding vanaf Libische bronnen naar Italië 9.19. Gasleiding van bronnen in landen aan de Kaspische Zee naar de Europese Unie 9.20. Gasleiding Griekenland – Turkije 9.21. Uitbreiding van de transportcapaciteit vanuit Russische velden naar Griekenland en andere Balkanlanden, via Oekraïne, Moldavië, Roemenië en Bulgarije 9.22. Gasleiding St. Zagora (BG) – Ihtiman (BG) - Griekenland 9.23. Verbinding gasleidingen tussen Duitse, Tsjechische, Oostenrijkse en Italiaanse gasnetten 9.24. Gasleiding vanaf Russische bronnen naar Italië, via Oekraïne, Slowakije, Hongarije en Slovenië 9.25. Uitbreiding van de transportcapaciteit van de TENP&nbhy;leiding van Nederland naar Italië via Duitsland 9.26. Gasleiding Taisnieres (F) – Oltingue (CH) 9.27. Gasleiding van Denemarken naar Polen, eventueel via Zweden 9.28. Gasleiding Nybro (DK) - Dragør (DK), inclusief de gasleiding voor de aansluiting op de opslagplaats in Stenlille (DK) 9.29. Gasnetwerk van de bronnen in de Barentszee naar de Europese Unie, via Zweden en Finland 9.30. Gasleiding vanaf het Corrib&nbhy;veld (IE, offshore) 9.31. Gasleiding van Algerijnse bronnen naar Italië, via Sardinië, met een aftakking naar Corsica 9.32. Gasnetwerk van bronnen in het Midden-Oosten naar de Europese Unie 9.33. Gasleiding van Noorwegen naar het Verenigd Koninkrijk 10. Acties die de werking van de onderling gekoppelde gasnetten verbeteren in het kader van de interne markt (Er zijn nog geen specificaties bepaald.) (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15546/1/2002 – C5&nbhy;0081/2003) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 85 (3) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2002) 578 (4) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0154/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 4 juni 2003 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2003 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name op artikel 175, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (6) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (7) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (8) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid bij het Verdrag inzake biologische diversiteit ("het Protocol") werd in 2000 door de Gemeenschap en haar lidstaten ondertekend en Besluit 2002/628/EG (9) tot sluiting van het Protocol namens de Gemeenschap werd op 25 juni 2002 door de Raad vastgesteld. (2) In artikel 1 van het protocol is bepaald dat, in overeenstemming met de voorzorgbenadering van beginsel 15 van de verklaring van Rio inzake milieu en ontwikkeling, dit protocol als doelstelling heeft bij te dragen tot een afdoend beschermingsniveau op het gebied van de veilige overdracht, de veilige behandeling en het veilige gebruik van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's), voortgekomen uit de moderne biotechnologie, die nadelige gevolgen kunnen hebben voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, waarbij ook rekening wordt gehouden met de risico's voor de gezondheid van de mens en specifiek de nadruk ligt op grensoverschrijdende verplaatsingen. (3) In het protocol is bepaald dat elke partij de nodige en afdoende wettelijke, bestuursrechtelijke en andere maatregelen dient te nemen om aan haar verplichtingen krachtens dit protocol te voldoen. In Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad (10) , werd de Commissie verzocht een wetgevingsvoorstel in te dienen voor de implementatie van de procedures van het Protocol waarin, overeenkomstig het Protocol, wordt verlangd dat de communautaire exporteurs ervoor zorgen dat aan alle vereisten van de procedure voor voorafgaande geïnformeerde instemming, volgens de artikelen 7 tot en met 10, 12 en 14 van het Protocol, wordt voldaan. (4) Het is belangrijk dat toezicht en controle op grensoverschrijdende verplaatsingen van GGO's worden georganiseerd, met het oog op het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, mede rekening houdend met de risico's voor de gezondheid van de mens, zodat de burgers een vrije en geïnformeerde keuze inzake GGO's kunnen maken. (5) Aangezien de communautaire wetgeving geen bijzondere voorschriften voor de uitvoer van GGO's naar derde landen bevat, en met het oog op vervulling van de verplichtingen in het Protocol betreffende grensoverschrijdende verplaatsingen van GGO's, dient voor die uitvoer een gemeenschappelijk regelgevingskader te worden vastgesteld. (6) Het is noodzakelijk dat het regelgevend kader voor de bioveiligheid door partijen en niet-partijen wordt nageleefd op een wijze die in overeenstemming is met het Protocol. (7) Geneesmiddelen voor mensen die het voorwerp vormen van andere relevante internationale overeenkomsten waarbij de Gemeenschap of de desbetreffende lidstaat partij is dan wel organisaties waarvan de Gemeenschap of de desbetreffende lidstaat partij is, zijn van de werkingssfeer van deze verordening uitgesloten. (8) Uitvoer van GGO's die bestemd zijn voor een doelbewuste introductie in het milieu moet worden aangemeld bij de partij of niet-partij van invoer, zodat het een geïnformeerd besluit kan nemen op basis van een op wetenschappelijk verantwoorde wijze uitgevoerde risicoanalyse. (9) De uitvoerder moet voor de kennisgeving zorgen. Hij is ook verantwoordelijk voor de juistheid van de in de kennisgeving verstrekte informatie. (10) De uitvoerder moet de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming vooraf van de invoerende partij of niet-partij afwachten, voordat er een grensoverschrijdende verplaatsing van een voor doelbewuste introductie in het milieu bestemd GGO mag plaatsvinden. (11) Erkennend dat sommige ontwikkelingslanden en sommige landen waarvan de economie zich in een overgangsfase bevindt, wellicht het vermogen missen om op dergelijke kennis gebaseerde besluiten te nemen, moeten de Commissie en de lidstaten blijven proberen hen in staat te stellen menselijke hulpbronnen en institutionele middelen te ontwikkelen. (12) Overeenkomstig het Protocol kan de Gemeenschap of een andere partij maatregelen nemen die het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit meer beschermen dan door het protocol wordt vereist, mits deze maatregelen verenigbaar zijn met de doelstelling en de bepalingen van het protocol en met andere verplichtingen van die partij krachtens het internationale recht. (13) Overeenkomstig het Protocol kan de Gemeenschap de eigen wetgeving toepassen op verplaatsingen van GGO's binnen haar tolgebied. (14) Aangezien de bestaande communautaire wetgeving, met name Richtlijn 2001/18/EG en sectorale wetgeving betreffende specifieke risicobeoordelingen die overeenkomstig de beginselen van die richtlijn moeten worden uitgevoerd, reeds voorschriften bevat die in de lijn liggen van de doelstellingen van het Protocol, is het niet nodig aanvullende bepalingen vast te stellen met betrekking tot de invoer van GGO's in de Gemeenschap. (15) Het is noodzakelijk het veilig vervoeren, behandelen en verpakken van GGO's te waarborgen. Aangezien de bestaande communautaire wetgeving, met name Richtlijn 94/55/EG van de Raad van 21 november 1994 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (11) en Richtlijn 96/49/EG van de Raad van 23 juli 1996 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake het vervoer van gevaarlijke goederen per spoor (12) reeds desbetreffende voorschriften bevat, is het niet nodig in dit verband aanvullende bepalingen vast te stellen. (16) Het is noodzakelijk te zorgen voor identificatie van GGO's die worden uitgevoerd uit of ingevoerd in de Gemeenschap. Met betrekking tot de traceerbaarheid, de etikettering en de identificatie van de invoer in de Gemeenschap gelden voor deze GGO's communautaire voorschriften. Voor de uitvoer moeten soortgelijke voorschriften gelden. (17) De Commissie en de lidstaten steunen het proces van het naar behoren opstellen van internationale voorschriften en procedures in de sector aansprakelijkheid en vergoeding van schade ten gevolge van grensoverschrijdende verplaatsingen van GGO's, die, overeenkomstig artikel 27 van het Protocol, tijdens de eerste bijeenkomst van de conferentie van de partijen die als de vergadering van de partijen bij het Verdrag fungeert, moeten worden bepaald. (18) De Commissie en de lidstaten steunen de verdere ontwikkeling en de toepassing van gemeenschappelijke opmaken voor een begeleidende documentatie over de identificatie van GGO's, overeenkomstig artikel 18 van het Protocol. (19) Teneinde efficiënt te reageren op onbedoelde grensoverschrijdende verplaatsingen van GGO's die waarschijnlijk significante nadelige gevolgen hebben voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, waarbij rekening wordt gehouden met de risico's voor de gezondheid van de mens, moet een lidstaat, zodra hij zich bewust wordt van een gebeurtenis die onder zijn rechtsmacht valt die een introductie tot gevolg heeft die aanleiding kan geven tot onbedoelde grensoverschrijdende verplaatsing van een GGO dat waarschijnlijk dergelijke gevolgen zal hebben, geschikte maatregelen nemen om het publiek op de hoogte te brengen en onverwijld de Commissie, alle andere lidstaten en de betrokken of mogelijkerwijs betrokken staten, het uitwisselingcentrum voor bioveiligheid en, indien van toepassing, betrokken internationale organisaties in kennis te stellen. Voorts moet die lidstaat de betrokken of mogelijkerwijs betrokken staten onverwijld raadplegen, om deze in de gelegenheid te stellen op passende wijze te reageren en de nodige maatregelen kunnen nemen. (20) Teneinde de ontwikkeling van het uitwisselingscentrum voor bioveiligheid in de hand te werken, zorgen de Gemeenschap en de lidstaten ervoor dat aan het uitwisselingscentrum voor bioveiligheid relevante informatie wordt verstrekt en dat toezicht wordt uitgeoefend op en verslag wordt uitgebracht over de tenuitvoerlegging van het Protocol in de Gemeenschap. (21) De lidstaten dienen regels vast te stellen voor de bestraffing van inbreuken op deze verordening en ervoor zorgen dat zij ten uitvoer worden gelegd. Die straffen moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. (22) Bij de toepassing van deze verordening moet het voorzorgsbeginsel in acht genomen worden. (23) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK I DOELSTELLINGEN, WERKINGSSFEER EN DEFINITIES Artikel 1 Doel Overeenkomstig het voorzorgsbeginsel en zonder afbreuk te doen aan de bepalingen van Richtlijn 2001/18/EG, heeft deze verordening tot doel een gemeenschappelijk systeem van kennisgeving en informatie voor grensoverschrijdende verplaatsingen van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) in te stellen en een waarborg te bieden voor samenhangende uitvoering van de bepalingen van het Protocol van Cartagena namens de Gemeenschap, teneinde bij te dragen tot een afdoende beschermingsniveau op het gebied van de veilige overdracht, de veilige behandeling en het veilige gebruik van GGO's die nadelige gevolgen kunnen hebben voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, waarbij ook rekening wordt gehouden met de risico's voor de gezondheid van de mens. Artikel 2 Werkingssfeer 1. Deze verordening is van toepassing op de grensoverschrijdende verplaatsingen van alle GGO's die nadelige gevolgen kunnen hebben voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, waarbij ook rekening wordt gehouden met de risico's voor de gezondheid van de mens. 2. Geneesmiddelen voor mensen die het voorwerp vormen van andere relevante internationale overeenkomsten of organisaties, zijn van de werkingssfeer van deze verordening uitgesloten. Artikel 3 Definities In deze verordening wordt verstaan onder: HOOFDSTUK II UITVOER VAN GGO's NAAR DERDE LANDEN Deel 1 GGO's bestemd voor doelbewuste introductie in het milieu Artikel 4 Kennisgeving aan partijen en niet-partijen van invoer De uitvoerder zorgt voor een schriftelijke kennisgeving aan de bevoegde instantie van de partij of niet-partij van invoer voorafgaand aan de eerste doelbewuste grensoverschrijdende verplaatsing van een GGO bestemd voor doelbewuste introductie in het milieu en bestemd voor overeenkomstig bijlage I, onder i), gespecificeerd gebruik. De kennisgeving bevat ten minste de in bijlage I gespecificeerde informatie. De uitvoerder zorgt ervoor dat de in de kennisgeving verstrekte informatie juist is. Artikel 5 Gevallen waarin geen beslissing wordt genomen 1. Wanneer een partij van invoer verzuimt de ontvangst van een kennisgeving te bevestigen, of haar beslissing mede te delen, houdt dit niet in dat zij met een doelbewuste grensoverschrijdende verplaatsing instemt. Er mag geen eerste doelbewuste grensoverschrijdende verplaatsing plaatsvinden zonder de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming vooraf van de partij of, waar van toepassing, de niet-partij van invoer. 2. Indien de partij van invoer niet binnen 270 dagen na de datum waarop de kennisgeving is ontvangen, haar besluiten inzake een kennisgeving meedeelt, zendt de uitvoerder aan de bevoegde instantie van die partij van invoer een rappelbrief, met een antwoordtermijn van 60 dagen vanaf de ontvangst van deze rappelbrief, en met een afschrift aan het secretariaat, de lidstaat van uitvoer en de Commissie. Bij het berekenen van de termijn waarbinnen een partij van invoer moet antwoorden, wordt het aantal dagen dat de partij moet wachten op nadere relevante informatie niet meegerekend. 3. Onverminderd lid 1 verricht de uitvoerder de eerste doelbewuste grensoverschrijdende verplaatsing van een GGO bestemd voor doelbewuste introductie alleen wanneer de door de partij van invoer uit hoofde van de artikelen 9 en 10 van het Protocol vastgestelde procedures, of, waar van toepassing, gelijkwaardige, door een niet-partij van invoer vereiste procedures, zijn gevolgd. 4. De leden 1, 2 en 3 zijn niet van toepassing op grensoverschrijdende verplaatsingen die onder vereenvoudigde procedures of bilaterale, regionale en multilaterale overeenkomsten of regelingen uit hoofde van de artikelen 13 en 14 van het Protocol vallen. 5. De Commissie en de lidstaten treffen, in overleg met het secretariaat, passende maatregelen overeenkomstig de passende procedures en mechanismen ter vergemakkelijking van de besluitvorming of ter bevordering van de naleving van de bepalingen van het Protocol door de partijen van invoer, zoals de Conferentie van de partijen bij het Verdrag die als de vergadering van de partijen bij het Protocol fungeert, heeft vastgesteld. Artikel 6 Inlichten van de partij van uitvoer De uitvoerder bewaart gedurende ten minste vijf jaar een dossier van de in artikel 4 bedoelde kennisgeving en de ontvangstbevestiging, alsmede het besluit van de partij, of, indien van toepassing, de niet-partij van invoer en zendt een afschrift van deze documenten aan de bevoegde instantie van de lidstaat van waaruit het GGO is uitgevoerd en aan de Commissie. Onverminderd het in artikel 16 bepaalde maakt de Commissie deze documenten openbaar overeenkomstig de voorschriften van de Gemeenschap inzake milieugegevens. Artikel 7 Herziening van beslissingen 1. Wanneer een uitvoerder van mening is dat zich in de omstandigheden een wijziging heeft voorgedaan die invloed kan hebben op het resultaat van de risicobeoordeling waarop het besluit gebaseerd is of dat aanvullende relevante wetenschappelijke of technische informatie beschikbaar is gekomen, kan hij de partij of, indien van toepassing, de niet-partij van invoer verzoeken de beslissing die zij heeft genomen met betrekking tot de kennisgeving uit hoofde van artikel 10 van het protocol te herzien. 2. Wanneer een partij of niet-partij van invoer niet binnen 90 dagen op een kennisgeving reageert, zendt de uitvoerder aan de bevoegde instantie van deze partij of, indien van toepassing, niet-partij van invoer een rappelbrief, met een afschrift aan het secretariaat, waarin wordt verzocht binnen een welbepaalde termijn na ontvangst te reageren. Artikel 8 Uitzonderingen op dit deel 1. GGO's die bestemd zijn voor doelbewuste introductie in het milieu en waarvan in een besluit van de conferentie van de partijen bij het Verdrag die als de vergadering van de partijen bij het Protocol fungeert, wordt gespecificeerd dat het niet waarschijnlijk is dat zij nadelige gevolgen hebben voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, waarbij ook rekening wordt gehouden met de risico's voor de gezondheid van de mens, vallen niet onder de werkingssfeer van dit deel . 2. Dit deel is niet van toepassing op GGO's bestemd voor rechtstreeks gebruik als levensmiddel of diervoeder, of voor be&nbhy; of verwerking. De in dit deel bedoelde verplichtingen gelden niet indien de partij van invoer vooraf overeenkomstig artikel 13, lid 1, onder b), en lid 14, lid 3, van het Protocol, aan het BCH heeft laten weten dat een dergelijke invoer van GGO's moet worden vrijgesteld van de procedure van voorafgaande geïnformeerde instemming, als bedoeld in de artikelen 7 tot en met 10, 12 en 14 van het protocol, op voorwaarde dat er adequate maatregelen worden genomen om de veilige doelbewuste grensoverschrijdende verplaatsing ervan te waarborgen overeenkomstig de doelstelling van het Protocol. Deel 2 GGO's die bedoeld zijn om rechtstreeks als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking te worden gebruikt Artikel 9 Informatie aan het BCH 1. De Commissie stelt, namens de Gemeenschap, of, indien van toepassing, de lidstaat die het besluit heeft genomen, het BCH, en andere partijen via het BCH, in kennis van elk definitief besluit inzake het gebruik, met inbegrip van het op de markt brengen, binnen de Gemeenschap of gebruik binnen een lidstaat, van een GGO dat aan een grensoverschrijdende verplaatsing kan worden onderworpen om rechtstreeks als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking te worden gebruikt. Deze informatie wordt binnen vijftien dagen na het nemen van dat besluit aan het BCH gezonden. Dit lid is niet van toepassing op besluiten inzake de doelbewuste introductie overeenkomstig Deel B van Richtlijn 2001/18/EG van een GGO dat niet is bedoeld om zonder verder besluit rechtstreeks als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking in een derde land te worden gebruikt. 2. De in lid 1 bedoelde informatie voor het uitwisselingcentrum voor bioveiligheid bevat minimaal de in bijlage II vermelde informatie. 3. De Commissie of de in lid 1 bedoelde lidstaat behandelen aan hen voorgelegde verzoeken van partijen of niet-partijen om nadere gegevens met betrekking tot de in lid 1 bedoelde besluiten. 4. Een afschrift van de in de leden 1, 2 en 3 bedoelde informatie wordt door de Commissie of de in lid 1 bedoelde lidstaat schriftelijk verstrekt aan het nationale contactpunt van elke partij die het secretariaat vooraf meedeelt dat zij geen toegang heeft tot het BCH. Artikel 10 Nationale besluiten van partijen en niet-partijen over invoer 1. De uitvoerder eerbiedigt ieder besluit over de invoer van GGO's bestemd voor rechtstreeks gebruik als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking, dat door een partij is genomen overeenkomstig artikel 11, lid 4, van het Protocol van Cartagena, of dat door een niet-partij van invoer is genomen overeenkomstig haar nationale regelgevingskader. 2. Indien een ontwikkelingsland, partij of niet-partij van invoer, of een partij of niet-partij van invoer met een overgangseconomie via het BCH heeft laten weten een besluit te zullen nemen voorafgaand aan de invoer van een specifiek, voor rechtstreeks gebruik als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking bedoeld GGO, overeenkomstig artikel 11, lid 6, van het Protocol, gaat de uitvoerder niet over tot de eerste uitvoer van zo'n GGO zolang de in die bepaling bedoelde procedure niet is gevolgd. 3. Wanneer een partij of niet-partij van invoer verzuimt de ontvangst van een kennisgeving te bevestigen of haar besluit mee te delen overeenkomstig lid 2, houdt dit niet in dat zij instemt met of zich verzet tegen de invoer van een voor rechtstreeks gebruik als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking bestemd GGO. Geen enkel GGO dat kan worden onderworpen aan grensoverschrijdende verplaatsingen voor rechtstreeks gebruik als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking, mag worden uitgevoerd, tenzij het binnen de EU is toegestaan of de bevoegde autoriteit van een derde land uitdrukkelijk heeft ingestemd met de invoer, zoals artikel 12 van Verordening (EG) nr. 178/2002 voorschrijft. Deel 3 GGO's bestemd voor ingeperkt gebruik Artikel 11 1. De bepalingen van hoofdstuk II, deel 1, van deze verordening zijn niet van toepassing op grensoverschrijdende verplaatsingen van GGO's bestemd voor ingeperkt gebruik wanneer dergelijke grensoverschrijdende verplaatsingen worden ondernomen overeenkomstig de normen van de partij of de niet-partij van invoer. 2. Lid 1 doet geen afbreuk aan enig recht van een partij of niet-partij om alle GGO's te onderwerpen aan een risicobeoordeling, voorafgaand aan besluiten over invoer en om normen vast te stellen voor ingeperkt gebruik binnen hun rechtsgebied. Deel 4 Gemeenschappelijke bepalingen Artikel 12 Identificatie en begeleidende documentatie 1. Uitvoerders zorgen ervoor dat de volgende informatie wordt opgenomen in een begeleidend document bij het GGO en wordt verstrekt aan de invoerder die het GGO ontvangt: 2. Voor GGO's die bedoeld zijn om rechtstreeks als levensmiddel of diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking te worden gebruikt, wordt de in het eerste lid bedoelde informatie aangevuld met een verklaring van de uitvoerder met de volgende gegevens: Lid 1, onder b) is niet van toepassing op producten die bestaan uit GGO's of mengsels daarvan bevatten die bedoeld zijn om uitsluitend en rechtstreeks als levensmiddel of als diervoeder of voor be&nbhy; of verwerking te worden gebruikt. Op deze producten zijn de voorschriften betreffende traceerbaarheid van Richtlijn 2001/18/EG van toepassing en waar van toepassing de toekomstige communautaire wetgeving betreffende de traceerbaarheid, etikettering en identificatie van dergelijke GGO's. 3. Voor GGO's bedoeld voor ingeperkt gebruik wordt de in lid 1 bedoelde informatie aangevuld met een verklaring van de uitvoerder met de volgende gegevens: 4. Voor GGO's bedoeld voor doelbewuste introductie in het milieu en andere GGO's waarop deze verordening van toepassing is, wordt de in lid 1 bedoelde informatie aangevuld met een verklaring van de uitvoerder met de volgende gegevens: 5. De leden 1 tot en met 4 doen geen afbreuk aan andere specifieke voorschriften in de communautaire wetgeving en aan internationale identificatievoorschriften die overeenkomstig artikel 18 van het Protocol moeten worden opgesteld. Artikel 13 Doorvoer De uitvoerder zorgt voor kennisgeving van de doorvoer van GGO's aan partijen die hebben besloten de doorvoer van GGO's over hun grondgebied te reguleren en dit besluit hebben meegedeeld aan het BCH. HOOFDSTUK III Onbedoelde grensoverschrijdende verplaatsing VAN GGO's Artikel 14 1. De lidstaten nemen passende maatregelen om onbedoelde grensoverschrijdende verplaatsing van GGO's te voorkomen. 2. Zodra een lidstaat op de hoogte is van een gebeurtenis onder zijn rechtsmacht die een introductie van GGO's tot gevolg heeft die leidt of kan leiden tot een onbedoelde grensoverschrijdende verplaatsing, die waarschijnlijk significante nadelige gevolgen heeft voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, waarbij ook rekening wordt gehouden met de risico's voor de gezondheid van de mens, gaat die lidstaat als volgt te werk: 3. Uit lid 2 voortvloeiende informatie bevat de in bijlage III vermelde informatie. HOOFDSTUK IV GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN Artikel 15 Deelneming aan de internationale informatieprocedure 1. De lidstaten stellen onverminderd de bescherming van vertrouwelijke informatie overeenkomstig het bepaalde in het Protocol het BCH en de Commissie van het volgende in kennis: 2. De Commissie stelt namens de Gemeenschap het BCH van het volgende in kennis, overeenkomstig het bepaalde in het Protocol: Artikel 16 Vertrouwelijkheid 1. De Commissie en de lidstaten verspreiden vertrouwelijke informatie die zij krachtens deze verordening hebben ontvangen of uitgewisseld, niet onder derden. 2. De uitvoerder kan in de kennisgeving die krachtens artikel 4 wordt overgelegd, vermelden welke informatie als vertrouwelijk moet worden behandeld. Dit dient op verzoek met redenen te worden omkleed . 3. In geen geval wordt de volgende informatie, voorzover overgelegd overeenkomstig de artikelen 4, 9 of 12, vertrouwelijk behandeld: 4. Indien de uitvoerder om enigerlei reden de kennisgeving intrekt, dienen de lidstaten en de Commissie de vertrouwelijkheid van commerciële en industriële informatie te eerbiedigen, met inbegrip van informatie inzake onderzoek en ontwikkeling en informatie over de vertrouwelijkheid waarvan de partij of de niet-partij van invoer en de uitvoerder het oneens zijn. Artikel 17 Bevoegde instanties en nationale contactpunten 1. De Commissie wijst een communautair contactpunt aan en stelt, voorzover van toepassing, vast welke communautaire instantie bevoegd is. 2. Elke lidstaat wijst één nationaal contactpunt aan, alsmede een of meer bevoegde instanties. Eén instantie kan worden aangewezen om de taken van zowel nationaal contactpunt als bevoegde instantie te vervullen. 3. De Commissie, namens de Gemeenschap, en iedere lidstaat stellen uiterlijk op de datum waarop dit protocol voor hen in werking treedt, het secretariaat in kennis van de namen en adressen van hun nationale contactpunten en hun bevoegde instanties. Indien een lidstaat of de Commissie meer dan één bevoegde instantie aanwijst, verstrekt hij, respectievelijk zij, het secretariaat tegelijk met de kennisgeving daarvan relevante informatie over de respectieve verantwoordelijkheden van deze instanties. Voorzover van toepassing, wordt in deze informatie minimaal gespecificeerd welke bevoegde instantie verantwoordelijk is voor welke soort GGO. De Commissie en de lidstaten stellen het secretariaat onmiddellijk in kennis van eventuele wijzigingen in de aanwijzing van hun nationale contactpunten of in de naam, het adres of de taken van hun bevoegde instantie of instanties. Artikel 18 Sancties De lidstaten stellen sancties op overtredingen van de bepalingen van deze verordening vast en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat zij ten uitvoer worden gelegd. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend zijn. De lidstaten delen de Commissie die bepalingen uiterlijk .... (15) mede en stellen haar onverwijld in kennis van eventuele wijzigingen daarin. Artikel 19 Toezicht en rapportage 1. De lidstaten doen de Commissie op gezette tijden en ten minste om de drie jaar, tenzij anders wordt bepaald krachtens artikel 33 van het protocol, een verslag toekomen over de uitvoering van deze verordening. 2. De Commissie maakt met een regelmaat die wordt bepaald door de conferentie van de partijen bij het Verdrag die als vergadering van de partijen bij dit Protocol fungeert, op basis van de door de lidstaten verstrekte informatie een verslag op dat wordt ingediend bij de conferentie van de partijen bij het Verdrag die als vergadering van de partijen bij dit Protocol fungeert. Artikel 20 Inwerkingtreding 1. Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. 2. Deze verordening is van toepassing vanaf de dag van inwerkingtreding van het Protocol, overeenkomstig artikel 37, lid 1, van het Protocol, of vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening, afhankelijk van de vraag welke datum het laatst valt. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I INFORMATIE DIE IN KENNISGEVINGEN KRACHTENS ARTIKEL 4 MOET WORDEN OPGENOMEN (a) Naam, adres en bereikbaarheid van de uitvoerder. (b) Naam, adres en bereikbaarheid van de invoerder. (c) Naam en identiteit van het GGO en de eventuele binnenlandse indeling van het bioveiligheidsniveau van het GGO in de staat van uitvoer. (d) Beoogde datum of data van de grensoverschrijdende verplaatsing, indien bekend. (e) Taxonomische status, gangbare naam, punt van verzameling of verwerving en kenmerken van het recipiënte organisme of de ouderorganismen op het gebied van de bioveiligheid. (f) Centra van oorsprong en centra van genetische diversiteit, indien bekend, van het recipiënte organisme en/of de ouderorganismen en een beschrijving van de habitats waar de organismen kunnen overleven of zich kunnen vermenigvuldigen. (g) Taxonomische status, gangbare naam, punt van verzameling of verwerving en kenmerken van het (de) donororganisme(n) op het gebied van de bioveiligheid. (h) Beschrijving van het geïntroduceerde nucleïnezuur of de geïntroduceerde modificatie, de toegepaste techniek en de resulterende kenmerken van het GGO. (i) Beoogd gebruik van het GGO of producten daarvan, te weten be&nbhy; of verwerkte materialen die van het GGO afkomstig zijn en die detecteerbare nieuwe combinaties van repliceerbaar genetisch materiaal bevatten dat is verkregen door toepassing van in bijlage I A, deel 1 van Richtlijn 2001/18/EG vermelde technieken. (j) Hoeveelheid of volume van het te verplaatsen GGO. (k) Reeds bestaand risicobeoordelingsverslag overeenkomstig bijlage II van Richtlijn 2001/18/EG. (l) Voorgestelde methoden voor het veilig behandelen, opslaan, vervoeren en gebruiken, eventueel met inbegrip van informatie over verpakking, etikettering, documentatie, verwijdering en rampenplannen. (m) Status in de regelgeving van het GGO in de staat van uitvoer (bijvoorbeeld of het in de staat van uitvoer verboden is, of er andere beperkingen zijn, dan wel of het voor algemene introductie is goedgekeurd) en, als het GGO in de staat van uitvoer verboden is, de reden of redenen voor dit verbod. (n) Resultaat en doel van een eventuele kennisgeving door de uitvoerder aan andere staten ten aanzien van het te verplaatsen GGO. (o) Een verklaring dat bovengenoemde informatie feitelijk juist is. BIJLAGE II KRACHTENS ARTIKEL 9 VEREISTE INFORMATIE (a) Naam en bereikbaarheid van de aanvrager van een besluit voor binnenlands gebruik. (b) Naam en bereikbaarheid van de instantie die verantwoordelijk is voor het besluit. (c) Naam en identiteit van het GGO. (d) Beschrijving van de genetische modificatie, de toegepaste techniek en de daaruit resulterende kenmerken van het GGO. (e) Een unieke identificatie van het GGO. (f) Taxonomische status, gangbare naam, punt van verzameling of verwerving en kenmerken van het recipiënte organisme of de ouderorganismen op het gebied van de bioveiligheid. (g) Centra van oorsprong en centra van genetische diversiteit, indien bekend, van het recipiënte organisme en/of de ouderorganismen en een beschrijving van de habitats waar de organismen kunnen overleven of zich kunnen vermenigvuldigen. (h) Taxonomische status, gangbare naam, punt van verzameling of verwerving en kenmerken van het (de) donororganisme(n) op het gebied van de bioveiligheid. (i) Goedgekeurde toepassingen van het GGO. (j) Een risicobeoordelingsverslag overeenkomstig bijlage II van Richtlijn 2001/18/EG. (k) Voorgestelde methoden voor het veilig behandelen, opslaan, vervoeren en gebruiken, eventueel met inbegrip van informatie over verpakking, etikettering, documentatie, verwijdering en rampenplannen. BIJLAGE III KRACHTENS ARTIKEL 14 VEREISTE INFORMATIE (a) De beschikbare relevante informatie over de geraamde hoeveelheden en de relevante kenmerken en/of eigenschappen van het GGO. (b) Informatie over de omstandigheden en de geraamde datum van de introductie en over het gebruik van het GGO in de partij van herkomst. (c) Alle beschikbare informatie over de mogelijke nadelige gevolgen voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische diversiteit, waarbij ook rekening wordt gehouden met de risico's voor de gezondheid van de mens, alsmede de beschikbare informatie over mogelijke maatregelen ten behoeve van risicobeheer. (d) Alle andere relevante informatie. (e) Een contactpunt voor nadere informatie. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 780 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 80, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0629/2002), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0144/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juni 2003 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2003 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 417/2002 betreffende het versneld invoeren van de vereisten inzake een dubbelwandige uitvoering of een gelijkwaardig ontwerp voor enkelwandige olietankschepen en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2978/94 van de Raad HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 80, lid 2, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Overeenkomstig de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Bij Verordening (EG) nr. 417/2002 (6) is een regeling vastgesteld voor de versnelde invoering van de toepassing van de vereisten inzake een dubbelwandige uitvoering of een gelijkwaardig ontwerp van het Marpol -verdrag van 73/78 voor enkelwandige olietankschepen, om de kans op accidentele olieverontreiniging in de Europese wateren te doen afnemen . (2) De Commissie en de lidstaten zullen alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat een overeenkomstige bepaling als vervat in de onderhavige verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 417/2002 in 2003 door amendering van het Marpol-Verdrag wereldwijd kan worden vastgesteld. Raad en Commissie zijn verheugd over de bereidheid van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) om in december 2003 een extra bijeenkomst van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu (MEPC) te beleggen teneinde een internationale oplossing mogelijk te maken voor het versneld uit de vaart nemen van enkelwandige olietankers en een verbod op korte termijn op het vervoer van zware oliesoorten in enkelwandige tankers. (3) De Gemeenschap vreest dat de in Verordening (EG) nr. 417/2002 voor de exploitatie van enkelwandige olietankschepen gestelde ouderdomsgrenzen niet streng genoeg zijn en dat, vooral na de schipbreuk van het enkelwandige olietankschip van categorie 1, de "PRESTIGE", die dezelfde ouderdom had als de "ERIKA", namelijk 26 jaar, die ouderdomsgrenzen verder dienen te worden verlaagd. (4) In de Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de veiligheid van het vervoer van olie over zee (7) werden ouderdomsgrenzen voorgesteld van 23, 28 en 25 tot 30 jaar voor respectievelijk drie categorieën van enkelwandige olietankschepen, alsmede de uiterste data van respectievelijk 2005, 2010 en 2015 voor dergelijke tankschepen. In het aanvankelijke voorstel was bepaald dat de verordening van toepassing zou zijn op olietankschepen met een draagvermogen van 600 ton massa en meer. De grenswaarden die na onderhandelingen uiteindelijk in Verordening (EG) nr. 417/2002 werden opgenomen, zijn in alle opzichten minder streng. (5) In de Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en aan de Raad inzake verhoging van de veiligheid op zee naar aanleiding van het ongeval met de Prestige (8) werd gezegd dat de Commissie voornemens was een verordening voor te stellen die het vervoer van zware stookolie in enkelwandige tankschepen naar of vanuit havens in de lidstaten zou verbieden. (6) In de conclusies van de Raad van 6 december 2002 wordt de Commissie verzocht om bij hoogdringendheid een voorstel in te dienen voor het versneld uit de vaart nemen van enkelwandige tankschepen en daarin de keuringsregeling scheepvaart (Condition Assessment Scheme) te laten gelden voor tankschepen, ongeacht het ontwerp ervan, vanaf de ouderdom van 15 jaar. De Raad stemde er voorts mee in dat zware soorten olie uitsluitend in dubbelwandige olietankschepen mogen worden vervoerd. (7) Door het versneld uit de vaart nemen van enkelwandige schepen zal het aantal te slopen schepen aanzienlijk toenemen en er moet gestreefd worden naar een voor mens en milieu veilige verwerking van sloopschepen. (8) De keuringsregeling scheepsvaart is bedoeld om constructiegebreken op te sporen in ouder wordende olietankers en dient daarom vanaf 2005 van toepassing te zijn op alle olietankschepen ouder dan 15 jaar. (9) Het Europees Parlement verzocht in zijn resolutie van 21 november 2002 over de ramp met het olietankschip de Prestige voor de kust van Galicië om strengere maatregelen die sneller van kracht konden worden, en verklaarde dat deze nieuwe olietankerramp andermaal de noodzaak aantoonde van doeltreffende maatregelen op internationaal en EU-niveau om de veiligheid op zee drastisch te verbeteren. (10) De Commissie dient van de Raad en de lidstaten een mandaat te ontvangen op grond waarvan zij in het kader van de IMO onderhandelingen kan voeren over de invoering van de bepalingen van deze verordening. (11) Aangezien de snelle toename qua omvang van het olietransport via de Oostzee, vooral in de winter, een gevaar voor het mariene milieu betekent, dienen de scheepsconstructie en de aandrijfmotor van olietankschepen, die een haven of offshoreterminal onder de rechtsbevoegdheid van een lidstaat binnenlopen of uitvaren dan wel in een gebied onder de rechtsbevoegdheid van een lidstaat voor anker gaan, voorzien te zijn van bescherming tegen ijs die voldoet aan de door de overheid van deze lidstaat gestelde eisen, indien het gebruik van een schip met bescherming tegen ijs vanwege de ijsgang vereist is. (12) Het is van erg groot belang ook andere landen dan de lidstaten, met name de kandidaat-lidstaten en de buurlanden, tot de verplichting te brengen enkelwandige olietankers uit de vaart te nemen. (13) Vracht- en containerschepen hebben vaak zware olie (Heavy Fuel Oil, HFO) als brandstof ingenomen. De hoeveelheid daarvan kan aanzienlijk groter zijn dan de lading van kleinere olietankers. De Commissie dient zo snel mogelijk aan Raad en Parlement een voorstel te doen om ervoor te zorgen dat voor nieuwe schepen de als brandstof ingenomen olie in veilige dubbelwandige tanks wordt opgeslagen. (14) De Europese werven beschikken over de nodige knowhow voor de bouw van dubbelwandige tankschepen. De Commissie en de lidstaten dienen er dan ook met geschikte instrumenten en programma's te bewerkstelligen dat ervoor wordt gezorgd dat de als gevolg van deze verordening toegenomen vraag naar veilige dubbelwandige tankschepen positieve gevolgen voor de scheepsbouwsector in de Gemeenschap heeft. (15) Verordening (EG) nr. 417/2002 dient dienovereenkomstig te worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Verordening (EG) nr. 417/2002 wordt als volgt gewijzigd: 1) In artikel 1 wordt het volgende toegevoegd: en het invoeren van een verbod op het vervoer naar of vanuit havens in de lidstaten van zware soorten olie in enkelwandige olietankschepen. 2) Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd : 3) Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd: a) punt 10 wordt vervangen door: 4) Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd: 5) Artikel 5 wordt vervangen door het volgende: Artikel 5 Naleving van de keuringsregeling scheepvaart (Condition Assessment Scheme - CAS) voor schepen van de categorieën 2 en 3 Enkelwandige olietankschepen ouder dan 15 jaar mogen , ongeacht de vlag waaronder zij varen, na de verjaardag van de oplevering in 2005, wanneer het schepen van de categorieën 2 en 3 betreft, geen onder de rechtsbevoegdheid van een lidstaat vallende havens of offshoreterminals binnenvaren , of van daaruit vertrekken of in een onder de rechtsbevoegdheid van een lidstaat vallend gebied voor anker gaan, tenzij voldaan wordt aan de in artikel 6 bedoelde keuringsregeling scheepvaart . __________________ 6) Artikel 6 wordt vervangen door: Artikel 6 Keuringsregeling scheepvaart Voor de toepassing van artikel 5 is de bij MEPC-resolutie 94(46) van 27 april 2001 aangenomen gewijzigde versie van de keuringsregeling scheepvaart van toepassing. 7) In artikel 8 wordt de inleidende formule van lid 1 vervangen door: 1. In afwijking van de artikelen 4, 5 en 7, kan de bevoegde instantie van een lidstaat, onverminderd nationale bepalingen, in uitzonderlijke omstandigheden toelaten dat een afzonderlijk schip een onder de rechtsbevoegdheid van die lidstaat vallende haven of offshoreterminal binnenvaart of van daaruit vertrekt of in een onder de rechtsbevoegdheid van die lidstaat vallend gebied voor anker gaat, indien: Artikel 2 Het voorzitterschap van de Raad, dat daarbij namens de lidstaten optreedt, en de Commissie stellen gezamenlijk de IMO in kennis van de vaststelling van deze verordening, waarbij wordt verwezen naar artikel 211, lid 3, van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee. Artikel 3 Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 595 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 175, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0558/2002), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme (A5&nbhy;0151/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juni 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2003/…../EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 1999/32/EG betreffende het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 175, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Met het milieubeleid van de Gemeenschap, zoals geformuleerd in de actieprogramma's voor het milieu en met name het zesde milieuactieprogramma (6) , die zijn gebaseerd op de beginselen die zijn vastgelegd in artikel 174 van het Verdrag, wordt gestreefd naar een luchtkwaliteitsniveau waarbij er geen sprake is van onaanvaardbare effecten op en risico's voor de gezondheid van de mens en het milieu. (2) In Richtlijn 1999/32/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende een vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen (7) wordt het maximaal toegestane zwavelgehalte van in de Gemeenschap gebruikte zware stookolie, gasolie en gasolie voor de zeescheepvaart vastgesteld. (3) Krachtens artikel 7, lid 3, van Richtlijn 1999/32/EG dient de Commissie na te gaan welke maatregelen genomen kunnen worden voor het verminderen van de bijdrage van de verbranding van andere scheepsbrandstoffen dan gasolie voor de zeescheepvaart tot de verzuring en zo nodig een voorstel in te dienen. (4) De emissie door de scheepvaart ten gevolge van de verbranding van scheepsbrandstoffen met een hoog zwavelgehalte draagt bij tot de luchtverontreiniging in de vorm van zwaveldioxide en zwevende deeltjes, die schade toebrengt aan de gezondheid van de mens of aan het milieu, publieke en particuliere onroerende goederen en cultureel erfgoed en bijdraagt tot de verzuring. (5) Emissies door de scheepvaart dragen ook bij tot de wereldwijde temperatuurstijging, de vorming van ozon en eutrofiëring. (6) Emissies door de scheepvaart moeten worden opgenomen in het toepassingsbereik van Richtlijn 2001/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2001 houdende vaststelling van drempelwaarden voor de emissie van vervuilende stoffen in de atmosfeer (8) . (7) De mens en de natuur in kust- en havengebieden zijn in bijzondere mate de dupe van door de scheepvaart veroorzaakte verontreiniging als gevolg van brandstoffen met een hoog zwavelgehalte. Tegen deze achtergrond zijn derhalve speciale maatregelen noodzakelijk. (8) Schepen die brandstoffen met een laag zwavelgehalte gebruiken, hebben exploitatievoordelen en lagere onderhoudskosten. (9) Voor nieuwe technologieën, met name ook op het gebied van verbrandingsgassen (b.v. SCR-katalysatoren) zijn brandstoffen met een laag zwavelgehalte noodzakelijk. (10) Krachtens artikel 299 van het Verdrag moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van de ultraperifere regio's van de Gemeenschap. Deze ultraperifere regio's zijn de Franse overzeese departementen, de Azoren, Madeira en de Canarische eilanden. (11) Bijlage VI van het protocol van 1997 tot wijziging van het Internationaal Verdrag ter voorkoming van de verontreiniging door schepen van 1973, zoals gewijzigd bij het protocol van 1978 (hierna "bijlage VI van Marpol " te noemen), opgesteld door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), bevat voorschriften inzake de preventie van luchtverontreiniging door schepen en regelt de aanwijzing van bepaalde gebieden als gebieden waar de emissie van zwaveloxiden wordt beheerst (hierna "gebieden met SOx-emissiebeheersing" te noemen). Tot op heden zijn de Oostzee, de Noordzee en het Kanaal als zodanig aangewezen. (12) Bijlage VI van Marpol treedt niet in werking voordat deze is bekrachtigd door ten minste vijftien staten die ten minste 50% van het tonnage van de mondiale koopvaardijvloot vertegenwoordigen en de IMO heeft er in resolutie A.929(22) bij de regeringen op aangedrongen bijlage VI te bekrachtigen en in resolutie A.926(22) de regeringen, met name van staten op wier grondgebied gebieden met SOx-emissiebeheersing zijn aangewezen, opgeroepen ervoor te zorgen dat er laagzwavelige zware stookolie verkrijgbaar is binnen het gebied dat onder hun rechtsmacht valt. (13) Het comité voor de bescherming van het mariene milieu van de IMO heeft richtsnoeren vastgesteld voor de bemonstering van stookolie om te bepalen of deze in overeenstemming is met bijlage VI van Marpol . Uniforme bemonstering van stookolie en dissuasieve sancties over de hele Europese Unie zijn nodig om een geloofwaardige tenuitvoerlegging van deze richtlijn te verzekeren. (14) Krachtens bijlage VI van Marpol moet de IMO richtsnoeren ontwikkelen voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen en andere technologische methoden om de SOx-emissie in gebieden met SOx-emissiebeheersing te beperken. (15) Wegens het wereldwijde karakter van de zeescheepvaart moet met voorrang naar internationale oplossingen worden gestreefd. De Commissie en de lidstaten moeten de overname van de bepalingen van deze richtlijn in het kader van het IMO sterker bevorderen. In de verdere onderhandelingen moeten zij met name ernaar streven op IMO-niveau een wereldwijde beperking van het maximaal toelaatbare zwavelgehalte in scheepsbrandstof te bewerkstelligen. Bovendien dient de Commissie na te gaan of nog meer zeegebieden binnen de Gemeenschap, bijv. de Middellandse Zee, het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Zwarte Zee, in bijlage VI bij Marpol aangemerkt dienen te worden als gebieden met SO x -emissiebeheersing. (16) Richtlijn 2001/80/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2001 inzake de beperking van de emissies van bepaalde verontreinigende stoffen in de lucht door grote stookinstallaties (9) omvat een nieuwe formulering van Richtlijn 88/609/EEG en Richtlijn 1999/32/EG dient dienovereenkomstig te worden herzien, zoals bepaald in artikel 3, lid 4, van Richtlijn 1999/32/EG. (17) Er is een regelgevingsprocedure nodig voor de vaststelling van toekomstige wijzigingen voor de aanpassing van deze richtlijn aan de vooruitgang van wetenschap en techniek. (18) Richtlijn 1999/32/EG dient derhalve dienovereenkomstig te worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Richtlijn 1999/32/EG wordt als volgt gewijzigd: 1) In artikel 1 wordt lid 2 vervangen door: De emissie van zwaveldioxide bij de verbranding van bepaalde uit aardolie verkregen vloeibare brandstoffen wordt verminderd door grenswaarden vast te stellen voor het zwavelgehalte van die brandstoffen als voorwaarde voor het gebruik ervan op het grondgebied van de lidstaten. In bepaalde delen van de Gemeenschap mogen scheepsbrandstoffen alleen door schepen worden gebruikt op voorwaarde dat ze aan grenswaarden voor hun zwavelgehalte voldoen. De verkoop op het grondgebied van de Gemeenschap van gasolie en dieselolie voor de zeescheepvaart met een hoger zwavelgehalte dan in deze richtlijn wordt bepaald, wordt tevens verboden. De bij deze richtlijn vastgestelde beperking van het zwavelgehalte van bepaalde uit aardolie verkregen vloeibare brandstoffen is evenwel niet van toepassing op: 2) Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: a) Onder 1 wordt het eerste streepje vervangen door: zware stookolie: b) Onder 2 worden het eerste en het tweede streepje vervangen door: gasolie: of _______________________ * Deze GN-codes worden gespecificeerd in het gemeenschappelijk douanetarief, zoals gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2031/2001 van de Commissie (PB L 279 van 23.10.2001, blz. 1). c) Punt 3 wordt geschrapt en de volgende punten 3a tot en met 3i worden ingevoegd: of 3) Artikel 3 wordt vervangen door: Artikel 3 Maximaal zwavelgehalte van zware stookolie 1. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat met ingang van 1 januari 2003 op hun grondgebied geen zware stookolie wordt gebruikt met een zwavelgehalte van meer dan 1,00 massaprocent. 2. i) Behoudens passende emissiecontroles door de bevoegde instanties is deze bepaling niet van toepassing op zware stookolie die wordt gebruikt: ii) De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat stookinstallaties die zware stookolie met een hoger dan het in lid 1 genoemde zwavelgehalte gebruiken, niet worden geëxploiteerd zonder een door een bevoegde instantie afgegeven vergunning waarin de emissiegrenswaarden zijn aangegeven. 3. De bepalingen van lid 2 worden in het licht van toekomstige herzieningen van Richtlijn 2001/80/EG opnieuw bezien en zo nodig herzien. 4) Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd: a) In lid 1 worden de woorden "met inbegrip van gasolie voor de zeescheepvaart" geschrapt. b) De leden 2, 3 en 4 worden geschrapt. 5) Het volgende artikel 4 bis wordt ingevoegd: Artikel 4 bis Maximaal zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen die in de Europese Gemeenschap worden gebruikt (eerste fase) 1. De lidstaten die grenzen aan gebieden met SOx-emissiebeheersing nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat scheepsbrandstoffen niet worden gebruikt in hun territoriale zeewateren, exclusieve economische zones en zones met verontreinigingsbeheersing die binnen gebieden met SOx-emissiebeheersing vallen, indien het zwavelgehalte van deze brandstoffen hoger is dan 1,5 massaprocent. Dit geldt voor alle schepen van alle vlaggen, met inbegrip van de schepen die hun reis buiten de Gemeenschap zijn begonnen, met ingang van [...]* . 2. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat er met ingang van 31 december 2010 in hun territoriale wateren en exclusieve economische zones buiten de gebieden met SOx-emissiebeheersing geen scheepsbrandstoffen gebruikt worden indien het zwavelgehalte daarvan meer dan 1,5 % van de massa bedraagt. Deze bepaling is van toepassing op schepen van elke vlag, met inbegrip van schepen die hun reis buiten de Gemeenschap zijn begonnen. 3. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat met ingang van [...]* scheepsbrandstoffen niet worden gebruikt door passagiersschepen op geregelde diensten naar of vanuit havens in de Gemeenschap, indien het zwavelgehalte van deze brandstoffen hoger is dan 1,5 massaprocent. Dit geldt voor schepen van alle vlaggen. 4. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat met ingang van [...]* in alle havens van de Gemeenschap die niet meer dan 1,5 massaprocent zwavel bevatten in voldoende hoeveelheden verkrijgbaar zijn om aan de vraag te voldoen. 5. Met ingang van [... ]* stellen de lidstaten als voorwaarde voor schepen om een haven in de Gemeenschap binnen te lopen, verplicht dat het scheepslogboek correct is ingevuld, met inbegrip van de vermelding van een overschakeling op een andere brandstof. 6. De lidstaten zorgen ervoor dat met ingang van [ ... ]* het zwavelgehalte van alle scheepsbrandstoffen die op hun grondgebied worden verkocht, door de leverancier wordt vermeld op door de vertegenwoordiger van het ontvangende schip ondertekende brandstofleveringsnota, die vergezeld gaat van een verzegeld monster. 7. De lidstaten zorgen ervoor dat dieselolie voor de zeescheepvaart met ingang van [...]* niet op hun grondgebied wordt verkocht indien het zwavelgehalte van deze dieselolie voor de zeescheepvaart hoger is dan 1,5 massaprocent. 8. In afwijking van lid 7 kan in de ultraperifere regio's overeenkomstig de definitie van artikel 299 van het Verdrag de verkoop van gasolie voor de zeescheepvaart met een zwavelgehalte van meer dan 1,5 massaprocent worden toegestaan, op voorwaarde dat de lidstaten waarborgen dat de luchtkwaliteitsnormen in acht worden genomen. __________________ * 6 maanden na inwerkingtreding van deze richtlijn. 6) Het volgende artikel 4 bis bis wordt ingevoegd: Artikel 4 bis bis Maximaal zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen die in de Europese Gemeenschap worden gebruikt (tweede fase) 1. De lidstaten die grenzen aan een gebied met SOx-emissiebeheersing nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat er vanaf 31 december 2008 in hun territoriale wateren, exclusieve economische zones en zones met verontreinigingsbeheersing die binnen gebieden met SOx-emissiebeheersing vallen, geen scheepsbrandstoffen gebruikt worden waarvan het zwavelgehalte meer dan 0,5 % van de massa bedraagt. Deze bepaling is van toepassing op schepen van elke vlag, met inbegrip van schepen die hun reis buiten de Gemeenschap zijn begonnen. 2. De lidstaten nemen alle noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat er met ingang van 31 december 2012 in hun territoriale wateren en exclusieve economische zones buiten de gebieden met SOx-emissiebeheersing geen scheepsbrandstoffen gebruikt worden met een zwavelgehalte van meer dan 0,5 % van de massa. Deze bepaling is van toepassing op schepen van elke vlag, met inbegrip van schepen die hun reis buiten de Gemeenschap zijn begonnen. 3. De lidstaten nemen alle noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat er met ingang van 31 december 2008 door passagiersschepen die regelmatige diensten verzorgen naar of van havens in de Gemeenschap geen scheepsbrandstoffen gebruikt worden met een zwavelgehalte van meer dan 0,5 % van de massa. Deze bepaling is van toepassing op schepen van iedere vlag. 4. De lidstaten nemen alle noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat met ingang van 31 december 2008 scheepsbrandstoffen met een zwavelgehalte van ten hoogste 0,5 procent van de massa in voldoende mate beschikbaar zijn om de behoeften in alle communautaire havens te dekken. 7) Het volgende artikel 4 ter wordt ingevoegd: Artikel 4 ter Maximaal zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen die door schepen op binnenwateren en op hun ligplaats in havens van de Gemeenschap worden gebruikt 1. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat scheepsbrandstoffen met ingang van: 2. Schepen die hun reis buiten de Gemeenschap begonnen kunnen van deze bepaling worden vrijgesteld van de bepalingen van lid 1 als zij zich in de territoriale wateren bevinden, mits kan worden aangetoond dat in de vorige aanloophaven geen geschikte brandstof verkrijgbaar was. Lid 1 is echter wel van toepassing op deze schepen wanneer zij aanleggen in havens in de Gemeenschap. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat gasolie voor de zeescheepvaart niet op hun grondgebied wordt verkocht als het zwavelgehalte van deze gasolie voor de zeescheepvaart hoger is dan de in lid vermelde grenswaarden. 4. Voor brandstoffen die in boilers van tankers worden gebruikt voor de productie van stoom voor het aandrijven van lospompen, gelden de leden 1 en 3 van dit artikel vanaf 2010. ________________ * 6 maanden na inwerkingtreding van deze richtlijn. 8) Het volgende artikel 4 ter bis wordt ingevoegd: Artikel 4 ter bis Proefnemingen met nieuwe emissiebeperkingstechnieken 1. Rekening houdend met eventuele IMO-richtsnoeren voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen en andere technologieën voor de beperking van SO x -emissies, geeft de Commissie toestemming voor proefnemingen met de momenteel in ontwikkeling zijnde emissiebeperkingstechnieken om gegevens over hun functioneren te verzamelen. Gedurende deze proefnemingen is het gebruik van laagzwavelige scheepsbrandstoffen in de betrokken vaartuigen, zoals vereist op grond van de artikelen 4 bis en 4 ter niet verplicht. De Commissie heeft het recht deze vergunningen op ieder moment in te trekken, overeenkomstig de procedure in artikel 9 bis. Deze vergunningen mogen over het algemeen voor niet meer dan 18 maanden worden afgegeven, mits voldoende en representatieve gegevens kunnen worden verzameld over de doeltreffendheid van de emissiebeperkingstechnieken en de effecten ervan op het mariene milieu. De doeltreffendheid en duurzaamheid van de emissiebeperkingstechnieken en de effecten op het mariene milieu worden onderzocht door een externe groep van deskundigen, die onafhankelijk is van de desbetreffende industrieën. Na de eerste proefperiode blijft het gebruik van deze emissiebeperkingstechnieken onderworpen aan voortdurend toezicht op lange termijn en periodieke evaluaties van de doeltreffendheid en de effecten ervan op de plaatselijke luchtkwaliteit en op het mariene milieu, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van ondiep water. 2. Na de in lid 1 bedoelde proefnemingen overweegt de Commissie, overeenkomstig de procedure in artikel 9 bis, of ook andere technieken voor emissiebeperking kunnen worden toegelaten als alternatief voor of aanvulling op het gebruik van krachtens de artikelen 4 bis bis en 4 ter vereiste scheepsbrandstoffen met een laag zwavelgehalte (0,5 % of 0,2%), en dient de Commissie voorstellen in overeenkomstig het bepaalde in artikel 7 bis. Aan de hand van de besluiten en richtsnoeren uit hoofde van bijlage VI van Marpol mag de Commissie andere emissiebeperkingstechnieken toestaan als alternatief voor of aanvulling op scheepsbrandstoffen met een zwavelgehalte van 1,5%. 3. Bij het uitvoeren van de taken uit hoofde van dit artikel, draagt de Commissie er zorg voor: 9) Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd: a) De titel wordt als volgt gewijzigd: Monitoring en sancties b) Het volgende lid 1 bis wordt ingevoegd: 1 bis. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om te controleren dat het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen die in de Gemeenschap worden verkocht en worden gebruikt voldoet aan de desbetreffende bepalingen van de artikelen 4 bis , 4 bis bis en 4 ter. Elk van de volgende wijzen van monsterneming, analyse en inspectie wordt gebruikt: De monsterneming begint met ingang van de datum waarop de desbetreffende grenswaarde voor het maximale zwavelgehalte van de brandstof van kracht wordt. Zij wordt met een voldoend hoge frequentie in voldoende hoeveelheden uitgevoerd en wel zodanig dat de monsters representatief zijn voor de onderzochte brandstof en voor de brandstof die door schepen in zeegebieden, in havens en op binnenwateren van de Gemeenschap wordt gebruikt. Tenminste 50% van de monsters wordt gecontroleerd. De lidstaten stellen de regels vast voor effectieve sancties op inbreuken op de bepalingen inzake monitoring en bemonstering en zij nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze proportioneel zijn en op een zodanige wijze worden uitgevoerd dat hiervan een dissuasief effect uitgaat. Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart (EMSA) zal in zijn mandaat voor de preventie van vervuiling door schepen ook rapportage over de luchtvervuiling opnemen. Meer in het bijzonder zal de EMSA de lidstaten en de Commissie bijstaan bij het houden van toezicht op de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van deze richtlijn. c) In lid 2 wordt punt a) vervangen door: 10) Artikel 7 wordt vervangen door: Artikel 7 Rapportage en herziening 1. Op basis van de resultaten van de overeenkomstig artikel 6 verrichte monsterneming, analyse en inspectie dienen de lidstaten uiterlijk op 30 juni van elk jaar bij de Commissie een kort verslag in over het zwavelgehalte van de binnen de werkingssfeer van deze richtlijn vallende vloeibare brandstoffen die gedurende het voorgaande kalenderjaar op hun grondgebied zijn gebruikt. Dit verslag bevat een registratie van het totale aantal geteste monsters per brandstoftype (zware stookolie, gasolie, zware stookolie voor de zeescheepvaart, dieselolie voor de zeescheepvaart en gasolie voor de zeescheepvaart) en vermeldt de gebruikte hoeveelheden van de desbetreffende brandstoffen en het berekende gemiddelde zwavelgehalte. De lidstaten brengen ook verslag uit over het aantal uitgevoerde inspecties aan boord van schepen en registreren het gemiddelde zwavelgehalte van op hun grondgebied gebruikte scheepsbrandstoffen die momenteel niet binnen de werkingssfeer van de richtlijn vallen. 2. Op basis van onder meer het jaarlijks in te dienen verslag en de waargenomen ontwikkelingen in met name de luchtkwaliteit , de emissie van zwevende deeltjes, de verzuring en de aantasting van gebouwen en het cultureel erfgoed dient de Commissie uiterlijk op 31 december 2008 bij het Europees Parlement en de Raad een rapport in met voorstellen tot herziening van deze richtlijn. Deze herziening omvat voorstellen tot aanpassing van de voor elke brandstofcategorie vastgestelde grenswaarden , alsmede voorstellen tot beperking van verdere door zeeschepen veroorzaakte emissies van luchtverontreinigende stoffen, met inbegrip van volledige specificaties voor scheepsbrandstoffen overeenkomstig Richtlijn 98/70/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1998 betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG van de Raad*. Daarbij wordt met name rekening gehouden met kostenbesparingen die kunnen worden bereikt door een lager zwavelgehalte in op schepen gebruikte scheepsbrandstoffen, met de noodzaak van nieuwe motortechnologie en met een beperking van de kosten als gevolg van milieuschade. De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad bovendien een verslag voor over maatregelen ter verankering van de bepalingen van deze richtlijn in het kader van Marpol. 3. Wijzigingen die nodig zijn om de bepalingen van deze richtlijn aan de vooruitgang van wetenschap en techniek aan te passen, worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 9 bis, maar deze mogen niet leiden tot directe of indirecte wijzigingen in de grenswaarden voor het zwavelgehalte van brandstoffen. __________________ * PB L 350 van 28.12.1998, blz. 58. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2003/17/EG (PB L 76 van 22.3.2003, blz. 10). 12) Het volgende artikel 9 bis wordt ingevoegd: Artikel 9 bis Regelgevend comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. 2. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG* met inachtneming van artikel 7, lid 3, en artikel 8 van dat besluit van toepassing. 3. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt op drie maanden vastgesteld. _____________________________ * Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 (PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23). Artikel 2 De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op [...] (10) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 3 Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 4 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europese Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement, - gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2002) 672 ) (1) , - gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5&nbhy;0026/2003), - gelet op artikel 67 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie visserij ( A5-0168/2003 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement, - gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2002) 739 ) (1) , - gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5-0030/2003), - gelet op artikel 67 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie visserij ( A5-0165/2003 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer hij voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , - gelet op artikel 51 van zijn Reglement, A. overwegende dat op grond van de bestaande EU-wetgeving de rittijden voor het vervoer van levende dieren mogen variëren van 19 uur voor jonge dieren die gezoogd worden tot 29 uur voor volwassen vee, geiten en schapen, met rustpauzes van een uur, B. overwegende dat het wenselijk is dieren in de nabijheid van het fokbedrijf te slachten, 1. is er nog steeds uiterst bezorgd over dat niet op de strikte naleving van deze regels wordt toegezien en dat dieren zoals levende schapen en lammeren gedurende meer dan 40 uur worden vervoerd in voertuigen met te weinig plaats en een slechte ventilatie, waarin de dieren geen water en voedsel krijgen; 2. constateert dat varkens onlangs negentig uur in een vrachtauto verbleven op een transport tussen Nederland en Griekenland en dat vanuit Polen levende paarden en ezels worden geëxporteerd door middel van vijf dagen durende transporten zonder rustpauzes, voedsel of water; 3. doet een beroep op de Commissie, de nationale regeringen en de kandidaat-landen op de strikte naleving van de bestaande voorschriften toe te zien en de door het Europees Parlement aangenomen aanbeveling van 13 november 2001 (1) in de praktijk te brengen door een maximumlimiet van acht uur of 500 kilometer in acht nemen bij transporten naar een slachtplaats of een bedrijf waar de dieren verder worden gemest; 4. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat bij de invoer van levende dieren uit derde landen de EU-normen in acht moeten worden genomen en dat deze kwestie bij de WTO aan de orde wordt gesteld, zodat landbouwers uit de EU niet in een nadelige positie komen te verkeren omdat zij zich aan strenge normen binnen de Europese Unie houden. 5. verzoekt zijn Voorzitter deze verklaring te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen van de lidstaten en kandidaatlidstaten. BIJLAGE Lijst van ondertekenaars Aaltonen, Abitbol, Ahern, Alavanos, Andersen, Andersson, Andreasen, Andria, Atkins, Auroi, Averoff, Balfe, Banotti, Bartolozzi, Bastos, Belder, Berend, van den Berg, Berger, Berthu, Bigliardo, Blak, Blokland, Bösch, von Boetticher, Bonde, Boogerd-Quaak, Borghezio, van den Bos, Boumediene-Thiery, Bourlanges, Bouwman, Bowis, Bradbourn, Breyer, Brie, Brok, Brunetta, Buitenweg, Bullmann, Bushill-Matthews, Callanan, Camisón Asensio, Camre, Cappato, Carlotti, Carrilho, Cashman, Caudron, Celli, Ceyhun, Chichester, Cocilovo, Coelho, Corbett, Corbey, Cornillet, Corrie, Cossutta, Costa P., Costa R., Coûteaux, van Dam, Darras, Davies, De Clercq, Dehousse, De Keyser, Dell'Alba, Della Vedova, De Rossa, Deva, Dhaene, Di Lello Finuoli, Dimitrakopoulos, Di Pietro, Doorn, Dover, Dührkop Dührkop, Duin, Dupuis, Ebner, Echerer, Elles, Eriksson, Ettl, Evans Jillian, Evans R., Färm, Fatuzzo, Ferber, Ferri, Fiebiger, Figueiredo, Fiori, Flemming, Florenz, Ford, Foster, Fourtou, Frahm, Frassoni, Friedrich, Gahler, Gahrton, de Gaulle, Gawronski, Ghilardotti, Glase, Goepel, Görlach, Gollnisch, Gomolka, Goodwill, Graefe zu Baringdorf, Graça Moura, Gröner, Grosch, Hager, Harbour, Hatzidakis, Haug, Hautala, Heaton-Harris, Helmer, Hudghton, Hughes, van Hulten, Hume, Inglewood, Isler Béguin, Izquierdo Collado, Jackson, Jonckheer, Karas, Karlsson, Kaufmann, Kauppi, Keppelhoff-Wiechert, Klamt, Koch, Konrad, Korhola, Krarup, Kreissl-Dörfler, Kronberger, Kuhne, Langedijk, Lambert, Langen, Langenhagen, Lannoye, Laschet, Le Pen, Liese, Lipietz, Lisi, Lombardo, Lucas, Ludford, Lulling, Lund, Lynne, Maat, Maaten, McAvan, McCarthy, MacCormick, McKenna, McMillan-Scott, Maes, Maij-Weggen, Manders, Mann T., Marchiani, Marinho, Marini, Marinos, Markov, Martin D., Martinez, Meijer, Mennitti, Messner, Miller, Miranda, Moraes, Moreira Da Silva, Morgantini, Müller E., Müller R., Murphy, Muscardini, Mussa, Musumeci, Napoletano, Nicholson, Nicholson of Winterbourne, Niebler, Nisticò, Nobilia, Nordmann, Olsson, Onesta, Oomen-Ruijten, Oostlander, Paasilinna, Paciotti, Pack, Paisley, Pannella, Papayannakis, Parish, Pastorelli, Paulsen, Perry, Piétrasanta, Pirker, Piscarretta, Pittella, Podestà, Pohjamo, Poli Bortone, Posselt, Prets, Procacci, Pronk, Provan, Purvis, Queiró, Radwan, Raschhofer, Read, Ribeiro e Castro, Rod, de Roo, Roth-Behrendt, Rothe, Roure, Rovsing, Rübig, Rühle, Sacconi, Sacrédeus, Salafranca Sánchez-Neyra, Sandberg-Fries, Sandbæk, Santer, Santini, Scheele, Schierhuber, Schmid G., Schmid H., Schmidt, Schnellhardt, Schörling, Schröder J., Schroedter, Schwaiger, Segni, Sichrovsky, Simpson, Sjöstedt, Skinner, Smet, Sörensen, Sommer, Sornosa Martínez, Staes, Stauner, Stenzel, Sterckx, Stevenson, Stihler, Stockton, Sturdy, Sudre, Sumberg, Suominen, Swoboda, Tajani, Tannock, Theorin, Thors, Thyssen, Trentin, Turchi, Turco, Turmes, Uca, Vairinhos, Valdivielso de Cué, Van Brempt, Vanhecke, Van Lancker, Van Orden, Vattimo, Veltroni, Villiers, Voggenhuber, Volcic, Watts, Wenzel-Perillo, Whitehead, Wieland, Wiersma, Wijkman, von Wogau, Wuori, Wyn, Wynn, Xarchakos, Zappalà, Zimeray, Zrihen