(Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2009)0254 ), – gelet op artikel 308 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0054/2009), – gelet op artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0077/2009 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. is van mening dat het in het wetgevingsvoorstel vermelde indicatieve referentiebedrag verenigbaar moet zijn met de maxima van subrubriek 3b van het meerjarig financieel kader 2007-2013, en wijst erop dat het jaarlijkse bedrag in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure zal worden vastgesteld door de begrotingsautoriteit; 3. onderstreept dat de financiering van nieuwe activiteiten niet ten koste mag gaan van bestaande programma's of eventuele andere initiatieven; 4. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2009)0182 ), – gelet op artikel 170, artikel 300, lid 2, eerste alinea, en artikel 300, lid 3, eerste alinea, van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0018/2009), – gelet op artikel 55, artikel 46, lid 1, en artikel 90, lid 8, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A7-0074/2009 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de verlenging van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en van Oekraïne. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2009)0438 ), – gelet op artikel 175, lid 1, artikel 300, lid 3, eerste alinea, en artikel 300, lid 3, eerste alinea, van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0219/2009), – gelet op artikel 55, artikel 90, lid 8, en artikel 46, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A7-0075/2009 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de ondertekening van het referentiekader en het memorandum; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en het Internationaal Energieagentschap. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie getiteld "Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2009-2010" ( COM(2009)0533 ), en de bijhorende voortgangsverslagen over de afzonderlijke landen voor 2009, – onder verwijzing naar zijn resoluties van 16 maart 2006 over het document van de Commissie betreffende de strategie voor de uitbreiding 2005 (1) , van 13 december 2006 over de mededeling van de Commissie over de uitbreidingsstrategie en de belangrijkste uitdagingen voor 2006-2007 (2) , en van 10 juli 2008 over het strategiedocument van de Commissie voor de uitbreiding 2007 (3) , – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over de landen van de Westelijke Balkan en Turkije, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2009 getiteld "Kosovo (4) − Op weg naar de Europese Unie" ( COM(2009)0534 ), – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat in artikel 49 van het EU-Verdrag is bepaald dat "elke Europese staat […] kan verzoeken lid te worden van de Unie", B. overwegende dat de toekomst van de Westelijke Balkan binnen de Europese Unie ligt, wat opnieuw werd bevestigd door de Europese Raad van Thessaloniki van 19-20 juni 2003, de Europese Raad van Brussel van 15-16 juni 2006 en op daaropvolgende bijeenkomsten; overwegende dat alle bestaande toezeggingen die aan de landen van Zuidoost-Europa zijn gedaan, moeten worden nagekomen, C. overwegende dat Turkije sinds 1999 kandidaat-lidstaat is, Kroatië sinds 2004, en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië sinds 2005; overwegende dat Albanië, Montenegro en IJsland een aanvraag hebben ingediend om lid te worden van de Unie, en dat de Commissie momenteel de aanvragen van Montenegro en IJsland aan het beoordelen is; overwegende dat stabilisatie- en associatieovereenkomsten zijn gesloten met Bosnië en Herzegovina (BiH) en met Servië; overwegende dat de Commissie heeft aangekondigd van plan te zijn op middellange termijn handelsovereenkomsten en visumliberalisatie voor te stellen voor Kosovo, D. overwegende dat, aangezien de vorige uitbreidingen zowel voor de EU zelf als voor de lidstaten die zich bij de EU aansloten onmiskenbaar een succes waren en hebben bijgedragen tot de stabiliteit, ontwikkeling en welvaart van Europa als geheel, het van essentieel belang is de noodzakelijke voorwaarden te creëren om ervoor te zorgen dat ook toekomstige uitbreidingen een succes worden, E. overwegende dat de uitbreidingsstrategie veel meer moet omvatten dan alleen een onderhandelingsmethode, temeer daar zij de wezenlijke overtuiging weerspiegelt dat de EU een samenleving is met gedeelde normen en waarden, en dat zij nauw samenhangt met het debat over de doelstellingen en de effectiviteit van de EU, haar toekomst en haar rol met betrekking tot de buurlanden en de wereld, F. overwegende dat een aantal kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten nog altijd onopgeloste geschillen met hun buurlanden hebben; overwegende dat regionale samenwerking en goede betrekkingen tussen buurlanden cruciale factoren in het integratieproces zijn; 1. blijft groot belang hechten aan het uitbreidingsbeleid, dat één van de meest succesvolle beleidsdomeinen van de EU gebleken is; herinnert eraan dat de vorige uitbreidingen hebben bijgedragen tot een ongekende groei van de ruimte van vrede, veiligheid en welvaart in Europa en herhaalt dat de Europese Unie zeer veel aan gelegen is aan voortzetting van het uitbreidingsproces; 2. meent dat lessen kunnen worden getrokken uit de vorige uitbreidingen en dat verdere methoden om de kwaliteit van het uitbreidingsproces te verbeteren moeten berusten op de tot dusver opgedane positieve ervaringen; wijst voorts, in lijn met zijn eerdere resoluties, op de noodzaak adequate institutionele, financiële en politieke consolidatie te combineren met voortzetting van het uitbreidingsproces; 3. benadrukt het feit dat de principes die in de conclusies van het voorzitterschap van de vergadering van de Europese Raad van Brussel van 14-15 december 2006 zijn neergelegd met betrekking tot de "nieuwe consensus over uitbreiding", met name dat de Europese Unie effectief moet kunnen functioneren en dat zij zich moet kunnen ontwikkelen, onmisbare beginselen van het uitbreidingsbeleid van de EU moeten blijven; 4. bevestigt nogmaals dat een vast engagement voor volledige en nauwgezette voldoening, zowel door de kandidaat-lidstaten als door de Europese Unie, van alle criteria die op de Europese Raad van Kopenhagen van 21 en 22 juni 1993 zijn vastgesteld, noodzakelijk is, ook voor de integratiecapaciteit van de Europese Unie; 5. roept de instellingen van de EU ertoe op de integratiecapaciteit van de Europese Unie te analyseren en te vergroten; 6. benadrukt het feit dat de rechtsstaat een essentieel principe is van democratische, economische en sociale ontwikkeling en een van de hoofdvoorwaarden voor toetreding tot de EU; is tevreden met de inspanningen die in de regio met betrekking tot het doorvoeren van hervormingen op dit gebied zijn geleverd, maar stelt vast dat sommige landen nog steeds met ernstige problemen te kampen hebben, met name wat de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad betreft; dringt er bij die landen op aan hun inspanningen op dit terrein op te voeren; 7. onderstreept dat de vrijheid van meningsuiting een van de fundamentele beginselen van de democratie is en uit zijn bezorgdheid over het feit dat deze vrijheid in sommige landen nog niet volledig wordt geëerbiedigd; acht het een prioriteit voor de Westelijke Balkan en Turkije om de media te vrijwaren van politieke inmenging en om de onafhankelijkheid van de regelgevende organen te waarborgen; roept de betrokken landen op om adequate rechtskaders te scheppen en te verzekeren dat de wet wordt nageleefd; 8. benadrukt dat volledige samenwerking met het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) een conditio sine qua non is voor de landen van de westelijke Balkan om de weg naar lidmaatschap van de Unie verder te kunnen bewandelen, maar wijst er op dat het even belangrijk is dat de samenleving in deze landen het vergoeden van oorlogsmisdaden beschouwt als een wezenlijke stap om te zorgen voor gerechtigheid voor de slachtoffers en om de regionale verzoening te vergemakkelijken; 9. benadrukt het feit dat betrekkingen van goed nabuurschap belangrijk zijn als voorwaarde voor regionale stabiliteit en samenwerking en voor een ongehinderd uitbreidingsproces; roept alle betrokken landen daarom op al het mogelijke te doen om de meningsverschillen met hun buren in een vroeg stadium van het uitbreidingsproces bij te leggen; benadrukt echter dat dergelijke bilaterale geschillen door de betrokken partijen moeten worden opgelost; stelt voor dat, als de betrokken partijen er niet in slagen deze geschillen op te lossen, de Europese Unie alles in het werk stelt om tot een oplossing te komen; wijst erop dat, hoewel deze geschillen op zich geen belemmering voor vooruitgang in de richting van toetreding hoeven te vormen, de Europese Unie moet voorkomen dat zij met deze onopgeloste bilaterale geschillen wordt opgezadeld en ernaar moet streven dat deze vóór de toetreding worden opgelost; 10. stelt met bezorgdheid vast dat de regio van de westelijke Balkan te kampen heeft met economische problemen ten gevolge van de financiële crisis; is ingenomen met de bereidheid van de Commissie om buitengewone financiële steun te verlenen, zoals macro-economische bijstand en directe begrotingssteun; benadrukt dat de situatie met name moeilijk is in het licht van de grote armoede en hoge werkloosheidsgraad in sommige van de betrokken landen; roept de Commissie en de landen zelf op al het mogelijke te doen om de gevolgen van de crisis te beperken, met name voor de meest kwetsbare leden van de samenleving; 11. onderstreept het belang van regionale samenwerking in de westelijke Balkan als een belangrijke factor voor het uitbreidingsproces en als cruciaal onderdeel van het verzoeningsproces en de verbetering van de intermenselijke contacten; wijst bovendien opnieuw op de voordelen van een dergelijke samenwerking in termen van grotere handelsvolumes, meer energiezekerheid door diversificatie van de energieleveranciers, -bronnen en toeleveringsroutes, milieubeleid, en de strijd tegen de georganiseerde misdaad en illegale handel; uit in dit verband zijn tevredenheid over het werk van de regionale samenwerkingsraad; verlangt meer politieke wil en een betere coördinatie met betrekking tot de uitvoering van de strategie tegen illegale handel, vooral op het vlak van bescherming van slachtoffers; benadrukt dat alle politieke actoren, alsook het maatschappelijk middenveld, en met name de vrouwenorganisaties, betrokken moeten zijn bij de regionale politieke en economische samenwerking, en dat deze samenwerking niet mag worden belemmerd door bilaterale politieke problemen; roept in dit verband alle betrokken partijen op pragmatische oplossingen te zoeken om het inclusieve karakter van de regionale samenwerking te garanderen, onverminderd de uiteenlopende standpunten over de status van Kosovo; 12. verzoekt alle betrokken landen een grotere inspanning te leveren op het gebied van vrouwenrechten en de gelijke behandeling van man en vrouw, met name wat de bestrijding van gendergerelateerd geweld, de bevordering van de toegang tot wettelijke beschermingsmogelijkheden tegen discriminatie op grond van geslacht en de bevordering van de politieke participatie van vrouwen betreft; 13. acht het van cruciaal belang de participatie van maatschappelijke organisaties en non-gouvernementele organisaties (NGO's) te bevorderen, zowel op centraal als op lokaal niveau, alsmede de ondersteuning en financiering van NGO's te verbeteren, hun participatie in de planning en het gebruik van de faciliteit voor het maatschappelijk middenveld in het kader van het instrument voor pretoetredingssteun aan te moedigen, alsmede de sociale dialoog op de arbeidsmarkt te verbeteren; 14. roept de landen in de regio op meer inspanningen te leveren om de situatie van etnische minderheden, en met name van de Roma, te verbeteren; benadrukt dat de Roma vaak het slachtoffer zijn van discriminatie en dat vooral hun deelname aan besluitvormingsprocessen, aan de arbeidsmarkt en aan de formele onderwijsstelsels aanzienlijk moet worden verhoogd; neemt in dit opzicht kennis van de bilaterale terugnameovereenkomsten die zijn gesloten tussen de landen van de westelijke Balkan en de lidstaten, en roept de betrokken landen op meer inspanningen te leveren om te zorgen voor geschikte sociale omstandigheden, infrastructuur en toegang tot overheidsdiensten om eerbiediging van de grondrechten van de Roma te garanderen en de re-integratie van de Roma na hun terugkeer te vergemakkelijken; verzoekt de landen van de westelijke Balkan en de lidstaten om de re-integratie van de gerepatrieerde Roma van nabij te volgen en jaarlijks bij de Commissie verslag over de behaalde resultaten uit te brengen, ten einde de evaluatie van het re-integratiebeleid en de uitwisseling van beste praktijken te vergemakkelijken; 15. benadrukt het vitale belang van het proces van visumliberalisering voor de landen van de westelijke Balkan; uit zijn tevredenheid over het feit dat de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro en Servië aan de criteria voor visumliberalisering voldoen en dat de visumvrije regeling naar verwachting op 19 december 2009 in werking zal treden; is tevreden met de maatregelen die de BiH en Albanese autoriteiten onlangs hebben getroffen waarmee sneller kan worden voldaan aan de in het stappenplan vastgelegde voorwaarden voor een regeling voor visumvrij reizen, en spoort hen aan vaart te zetten achter de voorbereidingen, zodat zij medio 2010 aan alle relevante criteria voldoen en burgers van die landen vanaf die datum visumvrij kunnen reizen; is van oordeel dat de Commissie, zonder haar bevoegdheden te overschrijden en in de geest van resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad van 10 juni 1999 zo spoedig mogelijk een visumdialoog met Kosovo moet opzetten als onderdeel van haar regionale aanpak, om de uivoering van de Thessaloniki-agenda dichter bij te brengen en teneinde zo spoedig mogelijk te komen tot een stappenplan voor visumliberalisering en -verstrekking, naar het voorbeeld van de dialogen die zijn opgezet met de landen van de westelijke Balkan; 16. dringt er bij alle landen in de regio op aan om zo spoedig mogelijk wetten goed te keuren op het verbod van discriminatie of deze wetten effectief toe te passen, met name gelet op het feit dat vele gevallen van bedreiging, aanval, intimidatie of discriminatie tegen lesbische, homoseksuele, biseksuele en transseksuele personen ongemeld en onvervolgd blijven; 17. verzoekt de internationale en de Kosovaarse autoriteiten om alles in het werk te stellen voor de onmiddellijke sluiting van de met lood besmette kampen voor binnenlandse ontheemden in Çesmin Llugë/Česmin Lug, Osterode en Leposaviq/Leposavić, die gelegen zijn aan de uiterst giftige residubassins van de loodmijn van Trepça, en te zorgen voor de eerbiediging van de meest fundamentele mensenrechten van de aldaar wonende gezinnen door deze te laten verhuizen naar veilige plaatsen met behoorlijke sanitaire voorzieningen; 18. is van mening dat het, met het oog op het behoud van de steun van de EU-burgers voor verdere uitbreiding en van het engagement van de burgers van de kandidaat-lidstaten om de hervormingen voort te zetten, van wezenlijk belang is hun duidelijke en volledige informatie te geven over de voordelen en gevolgen van dit beleid; roept de Commissie en de lidstaten op hiertoe inspanningen te leveren; acht het evenzeer van essentieel belang om naar de bekommernissen en vragen van de burgers te luisteren en er een oplossing voor te zoeken; 19. prijst Kroatië voor de gestage vooruitgang die het land boekt bij het voldoen aan de criteria voor toetreding tot de Unie en de verplichtingen van het lidmaatschap; is verheugd over de bilaterale overeenkomst betreffende de oplossing van het grensgeschil met Slovenië, waardoor de juiste impuls werd gegeven om alle overblijvende hoofdstukken van het toetredingsproces aan te vatten; is van oordeel dat de toetredingsonderhandelingen medio 2010 kunnen worden afgerond, mits Kroatië zijn inspanningen opvoert en aan alle vereiste criteria en benchmarks voldoet, met inbegrip van volledige samenwerking met het ICTY; 20. feliciteert de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië met de vooruitgang die is geboekt sinds het laatste voortgangsverslag, en met name in de loop van de laatste maanden; merkt tevreden op dat deze vooruitgang is erkend door de Commissie, die heeft aanbevolen toetredingsonderhandelingen op te starten met het land; vraagt de Raad te handelen in overeenstemming met de aanbeveling van de Commissie tijdens de top die in December 2009 zal worden gehouden; verwacht dat de onderhandelingen in de nabije toekomst zullen beginnen, waarbij hopelijk wederzijds bevredigende oplossingen kunnen worden gevonden voor de onopgeloste twistpunten met buurlanden, met inbegrip van de naamkwestie tussen de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Griekenland; roept de regeringen van beide landen op in dit opzicht meer inspanningen te leveren; herhaalt het belang van goede nabuurschapsbetrekkingen en dringt er bij de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië op aan zich gevoelig op te stellen met betrekking tot kwesties die zijn buren treffen; neemt kennis van het onlangs aanknopen van diplomatieke betrekkingen met Kosovo en van de sluiting van een overeenkomst inzake de fysieke vaststelling van de grens, als vitale bijdrage tot de regionale stabiliteit; 21. roept de autoriteiten van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië op zich te blijven inzetten voor het hervormingsproces, met name op het vlak van de hervorming van de overheidsadministratie en het gerechtelijk apparaat, het beleid ter bestrijding van de corruptie, de rechten van de vrouw en de interetnische betrekkingen, met inbegrip van het waarborgen van de rechten van personen van alle etnische achtergronden en de verhoging van hun deelname aan het openbare leven en het openbaar bestuur; 22. prijst de vooruitgang die Turkije als kandidaat-lidstaat heeft geboekt op het vlak van de naleving van de politieke criteria van Kopenhagen; dringt er bij de regering van Turkije en bij alle partijen in het parlement in Turkije op aan om tot overeenstemming te komen over de formulering en uitvoering van de belangrijkste hervormingen; is verheugd over de goedkeuring door de regering van de strategie voor de hervorming van het gerechtelijke apparaat en wijst op het cruciale belang van een snelle uitvoering ervan voor de Turkse staat en samenleving; is bezorgd over de situatie op het gebied van de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid, in het bijzonder na de ongekende boete die is opgelegd aan een mediaconcern; wijst met tevredenheid op het in steeds grotere openheid gevoerde publieke debat in Turkije over onderwerpen die voorheen taboe waren; betreurt dat er slechts beperkte vooruitgang is geboekt op het vlak van vrijheid van religie, en dringt er bij de regering op aan een rechtskader te scheppen dat strookt met het Europees Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, dat alle niet-islamitische geloofsgemeenschappen en de alevitische gemeenschap in staat stelt zonder buitensporige beperkingen te functioneren; betreurt dat nog steeds niet wordt voldaan aan de verplichtingen die voortvloeien uit het aanvullend protocol bij de associatieovereenkomst tussen de EU en Turkije en dringt er bij Turkije op aan over te gaan tot de volledige en non-discriminatoire uitvoering ervan; roept de Turkse regering en alle betrokken partijen op actief een bijdrage te leveren om snel te komen tot een allesomvattende regeling voor de kwestie Cyprus, op basis van resoluties van de VN-Veiligheidsraad en de beginselen waarop de EU is gegrondvest; is verheugd over de inspanningen om de Koerdische kwestie op te lossen in het kader van het project van "democratische opening" en spoort de Turkse regering aan concrete maatregelen te nemen om de situatie van burgers van Koerdische origine aan te pakken en verzoekt alle politieke actoren dit proces te ondersteunen; prijst de diplomatieke inspanningen om de betrekkingen met Armenië te normaliseren en dringt er bij de Turkse Grote Nationale Vergadering en het Armeense parlement op aan om de relevante protocollen te ratificeren; verwelkomt de ondertekening door Turkije van het Intergouvernementeel Akkoord inzake de Nabucco-gaspijpleiding, waarvan de uitvoering een van de hoogste prioriteiten van de EU op het gebied van de energiezekerheid blijft vormen, en roept op tot een snelle opening van het hoofdstuk "energie" bij de toetredingsonderhandelingen; neemt kennis van de hervatting van de onderhandelingen over een overnameovereenkomst EU-Turkije en dringt er bij Turkije op aan de bestaande bilaterale overnameovereenkomsten met de lidstaten intussen volledig uit te voeren; roept de Turkse regering op haar buitenlandse beleid meer af te stemmen op dat van de EU, met name met betrekking tot Iran; betreurt evenwel dat de strategische samenwerking tussen de NAVO en de EU die verder gaat dan de "Berlijn-plus-regelingen", nog steeds geblokkeerd is als gevolg van Turkse bezwaren, wat negatieve gevolgen heeft voor de bescherming van de ingezette EU-manschappen, en verzoekt Turkije met klem deze bezwaren zo snel mogelijk opzij te zetten; 23. neemt met tevredenheid kennis van de vooruitgang die Servië heeft geboekt, en met name van zijn unilaterale uitvoering van de interimovereenkomst; is van mening dat een dergelijke unilaterale uitvoering, in de context van de financiële crisis, aantoont dat het land vastberaden is de weg naar het lidmaatschap van de Unie verder te bewandelen; dringt er bijgevolg bij de Raad op aan onverwijld te besluiten tot ratificatie van de interimovereenkomst; verzoekt Servië volledig samen te werken met het ICTY; is in dit opzicht ingenomen met het rapport dat op 4 juni 2009 door de hoofdaanklager van het ICTY is ingediend, en waarin wordt gesteld dat Servië nog meer vooruitgang heeft geboekt op het vlak van de samenwerking met het ICTY; hecht belang aan het feit dat de vervolgingen door de Rechtbank voor Oorlogsmisdaden van de Districtsrechtbank van Belgrado worden voortgezet; is verheugd over de ondertekening door de Servische autoriteiten van het politieprotocol met de rechtsstaatmissie van de Europese Unie voor Kosovo (EULEX Kosovo), en roept Servië op de samenwerking met EULEX Kosovo verder te intensiveren, met name met betrekking tot de operaties van EULEX Kosovo in het noorden van Kosovo; betreurt de oproep van de Servische autoriteiten aan de Kosovaarse Serviërs om de plaatselijke verkiezingen van 15 november 2009 te boycotten en dringt er bij de Servische autoriteiten op aan een constructieve benadering te hanteren om de actieve participatie van de Servische gemeenschap in Kosovo aan de Kosovaarse instellingen te stimuleren; 24. erkent dat BiH enige vooruitgang heeft geboekt op het gebied van veiligheid en grensbeheer; is echter ontevreden over de beperkte vooruitgang die BiH heeft geboekt als potentiële kandidaat-lidstaat op weg naar lidmaatschap van de Unie; uit zijn groeiende bezorgdheid over het onstabiele politieke klimaat en het gebrek aan een gemeenschappelijke visie bij beide entiteiten, en veroordeelt het gebruik van opruiende taal, wat de resultaten in het kader van het interetnische verzoeningsproces en de werking van de staatsstructuren kan ondermijnen; spoort de Raad aan om met de hulp van de internationale gemeenschap inspanningen te blijven leveren om de dialoog met de politieke leiders in BiH voort te zetten, om het land en zijn bevolking te helpen de weg naar Europese integratie te blijven volgen; benadrukt dat het van groot belang is een duurzamer constitutioneel kader te creëren, zodat de instellingen van het land effectiever kunnen functioneren; neemt bijgevolg kennis van de meest recente gezamenlijke diplomatieke inspanningen van het voorzitterschap van de Raad, de Commissie en de regering van de VS, en beveelt verdere onderhandelingen aan, waarbij rekening wordt gehouden met eerdere overeenkomsten tussen politieke leiders in BiH; brengt in herinnering dat het noodzakelijk is parlementsleden en het maatschappelijk middenveld nauwer te betrekken bij de instandhouding van een levensvatbaar land; 25. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om de betrekkingen met Kosovo te versterken (5) , met inbegrip van het onderzoeken van de mogelijkheid om Kosovo te laten deelnemen aan communautaire programma's; verwacht dat het decentralisatieproces vóór het eind van het jaar zal worden afgerond, zodat wordt voldaan aan de basisvoorwaarden van het plan-Ahtissaari, waardoor de politieke vertegenwoordiging van alle inwoners van Kosovo, met inbegrip van met name de Servische minderheid, wordt gewaarborgd; roept de Kosovaarse autoriteiten op te blijven werken aan het verbeteren en waarborgen van de eerbiediging van de rechten van minderheden; is verheugd over het in het algemeen vredevolle en vlotte verloop van de lokale verkiezingen van 15 november 2009 en erkent de inspanningen van de centrale verkiezingscommissie bij de voorbereiding ervan; is bovendien verheugd over de ongekend hoge participatie van Kosovaarse Serven en beschouwt dit als een bemoedigende aanwijzing dat de Servische gemeenschap in Kosovo bereid is haar verantwoordelijkheden op te nemen in de Kosovaarse instellingen; is verheugd over het feit dat de EULEX Kosovo-missie beschikt over een volledig operationele capaciteit, waardoor zij haar taak kan vervullen om op verantwoordelijke en transparante wijze de rechtstaat, de openbare orde en de openbare veiligheid in heel Kosovo te bevorderen om zo het pad te effenen voor de integratie van Kosovo in de Unie, indien het land voldoet aan de noodzakelijke voorwaarden en vereisten; 26. erkent dat Montenegro sinds het laatste voortgangsverslag vorderingen heeft gemaakt; merkt op dat het land een aanvraag heeft ingediend om lid te worden van de Unie en dat de Raad heeft besloten de Commissie te verzoeken haar advies over de kandidatuur van Montenegro voor te bereiden; feliciteert Montenegro met wat het land heeft verwezenlijkt, in het bijzonder met het ordelijke verloop van de recente verkiezingen en de goede economische prestaties, de mondiale economische crisis ten spijt, en moedigt het land aan zich te blijven inspannen om hervormingen door te voeren; 27. erkent dat Albanië vooruitgang heeft geboekt sinds het laatste voortgangsverslag, met name met betrekking tot de afgifte van identiteitskaarten en de verbeteringen van het wettelijke en bestuurlijke kader voor het verkiezingsproces, zoals bleek bij de afgelopen nationale verkiezingen; roept de oppositie op het parlement niet langer te boycotten en aan haar verplichting te voldoen om haar kiezers in het Parlement te vertegenwoordigen; roept de regering en de oppositie op een gemeenschappelijke basis te vinden voor het geven van een vervolg aan de afgelopen parlementsverkiezingen; merkt op dat Albanië een aanvraag heeft ingediend om lid te worden van de Unie en dat de Raad heeft besloten de Commissie te verzoeken haar advies over de kandidatuur van het land voor te bereiden; roept de Albanese autoriteiten op zich te blijven inspannen om hervormingen door te voeren met het oog op de economische en sociale vooruitgang van hun burgers, zodat het land de weg naar lidmaatschap van de Europese Unie verder kan bewandelen; 28. is verheugd over het verzoek tot toetreding van IJsland en verwacht dat de Commissie spoedig een advies en een aanbeveling hierover zal opstellen en dat, rekening houdend met het feit dat het land een gevestigde democratische traditie heeft en reeds in hoge mate het acquis communautaire heeft overgenomen, het niet lang zal duren eer IJsland de status van kandidaat-lidstaat verkrijgt; is evenwel van mening dat IJslands staat van dienst op het gebied van de naleving van de in het kader van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte aangegane verplichtingen een cruciaal aspect moet zijn van de beoordeling door de Commissie; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om reeds in het eerste semester van 2010 een delegatiebureau in IJsland te openen; 29. roept de Commissie en de Raad op een functioneel en coherent model te ontwikkelen voor de nieuwe EU-delegaties in de uitbreidingszone, waardoor de uniformiteit van het EU-optreden na oprichting van de Europese dienst voor extern optreden (EEAS) wordt gehandhaafd, vooral indien het uitbreidingsbeleid buiten het kader van de EEAS blijft vallen; 30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de betrokken landen. Het Europees Parlement , – gezien de bepalingen van de juridische instrumenten van de VN op het gebied van mensenrechten en met name vrouwenrechten, zoals het VN-Handvest, de Universele Verklaring van de rechten van de mens, de internationale verdragen over burgerrechten en politieke rechten en over economische, sociale en culturele rechten, het VN-Verdrag inzake de afschaffing van mensenhandel en van de exploitatie van de prostitutie van anderen, het Verdrag over de uitbanning van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen (CEDAW) en het facultatieve protocol hierbij, alsmede het Verdrag inzake de bescherming tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, – gezien andere instrumenten van de VN inzake geweld tegen vrouwen, zoals de Verklaring en het Actieprogramma van Wenen van 25 juni 1993, aangenomen door de Wereldconferentie over de mensenrechten (A/CONF.157/23), de Verklaring over de uitbanning van geweld tegen vrouwen van 20 december 1993 (A/RES/48/104), de resoluties van de Algemene Vergadering van de VN van 12 december 1997 getiteld "De preventie van misdaden en strafrechtelijke maatregelen om geweld tegen vrouwen uit te bannen" (A/RES/52/86), van 18 december 2002 over de uitbanning van misdaden tegen vrouwen die worden gepleegd wegens schending van de eer (A/RES/57/179) en van 22 december 2003 over de uitbanning van huiselijk geweld tegen vrouwen (A/RES/58/147), de verslagen van de speciale rapporteurs van de Hoge Commissaris van de mensenrechten van de VN over geweld tegen vrouwen, en de algemene aanbeveling nr. 19 over de uitbanning van discriminatie tegen vrouwen goedgekeurd door het Comité over de uitbanning van discriminatie tegen vrouwen (11de Vergadering, 1992), – gezien de Verklaring van Beijing en het Actieplatform die zijn aangenomen op de Vierde Wereldconferentie over Vrouwen op 15 september 1995, en onder verwijzing naar de resoluties van het Parlement van 18 mei 2000 over de follow-up van het Actieplatform van Beijing (1) en van 10 maart 2005 over de follow-up van de Vierde Wereldvrouwenconferentie inzake het Actieplatform voor Vrouwen (Beijing +10) (2) , – gezien het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 6 juli 2006, getiteld "In-depth study on all forms of violence against women"(A/61/122/Add.1), – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 19 december 2006 over opvoering van de inspanningen om alle vormen van geweld tegen vrouwen uit te bannen (A/RES/61/143), – gezien resolutie 2003/45 van de VN-Commissie inzake Mensenrechten van 23 april 2003 over de Uitbanning van geweld tegen vrouwen (E/CN.4/RES/2003/45), – gezien de resolutie van de Interparlementaire Unie aangenomen op de 114de vergadering op 12 mei 2006 over de rol van parlementen bij de bestrijding van geweld tegen vrouwen, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 september 1997 over de noodzaak van een campagne in de gehele Europese Unie ter bestrijding van geweld tegen vrouwen (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 2 februari 2006 over de huidige situatie ten aanzien van de bestrijding van geweld tegen vrouwen en mogelijke toekomstige actie (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 11 oktober 2007 over vrouwenmoorden (feminicide) in Mexico en Midden-Amerika en de rol van de Europese Unie in de bestrijding van dit fenomeen (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 maart 2009 over de strijd tegen genitale verminking van vrouwen in de EU (6) , – gezien de vragen van 1 oktober 2009 aan de Raad ( O-0096/2009 − B7-0220/2009) en aan de Commissie ( O-0097/2009 – B7-0221/2009) over uitbanning van geweld tegen vrouwen ), – gelet op artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat het VN-actieplatform van Beijing geweld tegen vrouwen heeft gedefinieerd als elke daad van op gender gebaseerd geweld die fysieke, seksuele of psychologische schade of lijden tot gevolg heeft of kan hebben, met inbegrip van het dreigen hiermee, dwang of willekeurige vrijheidsberoving, B. overwegende dat het VN-actieplatform van Beijing heeft verklaard dat geweld tegen vrouwen een uiting is van de historisch gegroeide ongelijke machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen, die ertoe geleid hebben dat mannen vrouwen domineren en discrimineren en dat vrouwen een volledige ontplooiing onmogelijk wordt gemaakt, C. overwegende dat geweld van mannen tegen vrouwen niet alleen een probleem op het gebied van de volksgezondheid is, maar ook verband houdt met de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, een gebied waarop de EU gemachtigd is maatregelen te nemen, D. overwegende dat gelijkheid tussen vrouwen en mannen een fundamenteel principe van de Europese Unie is, dat erkend wordt in het EG-Verdrag en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, E. overwegende dat geweld van mannen tegen vrouwen een schending vormt van de mensenrechten, en in het bijzonder van het recht op leven, het recht op veiligheid, het recht op waardigheid, het recht op fysieke en psychische integriteit en het recht op keuze en gezondheid op seksueel en reproductief gebied, F. overwegende dat geweld van mannen tegen vrouwen een belemmering vormt voor de participatie van vrouwen in maatschappelijke activiteiten, in het politiek en maatschappelijk leven en op de arbeidsmarkt, en tot marginalisatie en armoede voor vrouwen kan leiden, G. overwegende dat geweld tegen vrouwen in uiterste vorm kan leiden tot moord op vrouwen, H. overwegende dat geweld tegen vrouwen vaak gepaard gaat met geweld tegen kinderen en invloed heeft op hun psychisch welzijn en hun leven, I. overwegende dat geweld tegen moeders een directe en indirecte invloed op en langdurige negatieve gevolgen heeft voor de emotionele en geestelijke gezondheid van hun kinderen en een cyclus van geweld en misbruik kan creëren die generaties lang kan voortduren, J. overwegende dat geweld van mannen tegen vrouwen een structureel en wijdverbreid probleem overal in Europa en de wereld vormt en dat dit verschijnsel zowel voor de slachtoffers als de geweldplegers geen verband houdt met leeftijd, opleiding, inkomen of maatschappelijke positie, en te maken heeft met een ongelijke machtsverdeling tussen mannen en vrouwen in onze samenleving, K. overwegende dat het soort geweld tegen vrouwen per cultuur en traditie verschilt, en dat genitale verminking van vrouwen, zogeheten eerwraak en gedwongen huwelijken in de EU een reëel voorkomend verschijnsel zijn, L. overwegende dat in situaties als oorlog, gewapende conflicten, opbouw na conflicten, economische, dan wel maatschappelijke en/of financiële crisis vrouwen individueel en collectief kwetsbaarder worden voor geweld van mannen en dat deze situaties niet als excuus voor het tolereren van mannelijk geweld mogen dienen, M. overwegende dat de handel in vrouwen voor seksuele en andere doeleinden een fundamentele schending van de mensenrechten van de vrouw betekent, en schadelijk is voor de individuele slachtoffers en de samenleving als geheel, N. overwegende dat de tolerantie tegenover de prostitutie in Europa leidt tot een toename van de vrouwenhandel naar Europa voor seksuele doeleinden, en tot sekstoerisme, O. overwegende dat er geen systematische verzameling van vergelijkbare gegevens over verschillende soorten geweld tegen vrouwen in de EU is, zodat het moeilijk is de werkelijke omvang van dit verschijnsel vast te stellen en passende oplossingen voor dit probleem te vinden, P. overwegende dat het aantal vrouwen dat slachtoffer is van seksueel geweld alarmerend groot is, Q. overwegende dat het vertekende beeld van de vrouw in de media, waarin zij vaak tot reclameobject wordt gereduceerd, het respect voor de menselijke waardigheid ondermijnt, R. overwegende dat belangrijke factoren die vrouwelijke slachtoffers ertoe brengen geen aangifte te doen van het geweld, afgezien van de economische afhankelijkheid (die vaak voor vrouwen geldt) gelegen zijn in de sociale cultuur en het idee dat mannelijk geweld tegen vrouwen een privé aangelegenheid is of dat dergelijk geweld vaak aan de vrouw zelf te wijten is, S. overwegende dat vrouwen vaak geen aangifte doen van geweld door mannen om diverse en complexe, psychologische, financiële, sociale en culturele redenen, en dat zij soms van het doen van aangifte afgeschrikt worden door gebrek aan vertrouwen in politie, justitie en maatschappelijke en medische hulpdiensten, T. overwegende dat het Parlement vaak heeft aangedrongen op de invoering van een Europees Jaar voor de uitbanning van alle soorten van geweld tegen vrouwen, U. overwegende dat de VN 25 november heeft uitgeroepen tot Werelddag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen en dat in december 2009 in het Europees Parlement een internationale studiebijeenkomst zal worden georganiseerd, gewijd aan de strijd tegen geweld tegen vrouwen, V. overwegende dat er een dringende behoefte is aan de invoering van een omvattend rechtsinstrument gericht op de bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen,waaronder de handel in vrouwen, 1. dringt er bij de lidstaten op aan hun nationale wetgeving en beleid ter bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen aan te scherpen, met name via de ontwikkeling van omvattende nationale actieplannen tegen geweld tegen vrouwen, op basis van een onderzoek naar de implicaties van geweld tegen vrouwen voor de gendergelijkheid en van de uit internationale verdragen voortvloeiende verplichtingen van de lidstaten tot uitbanning van alle vormen van vrouwendiscriminatie, en die concrete maatregelen bevatten ter voorkoming van mannelijk geweld, bescherming van de slachtoffers en vervolging van de geweldplegers; 2. verzoekt de lidstaten door middel van nationale programma's en financiering vrijwilligersorganisaties en –verenigingen voor de opvang van en psychologisch hulp aan vrouwelijke slachtoffers te ondersteunen, vooral om deze te helpen bij hun herintegratie op de arbeidsmarkt en in staat te stellen hun persoonlijke waardigheid volledig terug te vinden; 3. dringt er bij de Commissie op aan aan het Parlement en de Raad een gericht en coherenter EU-beleidsplan tegen alle vormen van geweld tegen vrouwen voor te leggen, zoals genoemd in de Mededeling van de Commissie van 1 maart 2006, getiteld "Een routekaart voor gelijkheid van vrouwen en mannen 2006-2010" ( COM(2006)0092 ) en om in het actieprogramma inzake gelijkheid van mannen en vrouwen voor 2011-2016 maatregelen op te nemen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen, en concrete maatregelen ter voorkoming van alle vormen van geweld, bescherming van de slachtoffers en vervolging van de geweldplegers, en een onderzoek uit te voeren naar de implicaties van mannelijk geweld tegen vrouwen voor de gendergelijkheid op alle communautaire beleidsterreinen en ervoor te zorgen dat de instellingen van de EU en de lidstaten gecoördineerde, geëngageerde en coherente maatregelen nemen om een einde aan dit geweld te maken; 4. verzoekt de Commissie dringend de mogelijkheid van nieuwe maatregelen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen na te gaan; 5. verzoekt de Commissie een speciale conferentie op hoog niveau te organiseren, samengesteld uit vertegenwoordigers van politieke instanties, groepen uit de samenleving alsmede maatschappelijke en institutionele organisaties, met als doel een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een coherenter beleid voor de bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen; 6. verzoekt de EU het recht op bijstand en steun te waarborgen voor alle geweldslachtoffers, met inbegrip van slachtoffers van mensenhandel, ongeacht hun nationaliteit, en te zorgen voor de bescherming van vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld, wier wettelijke status van hun partner zou kunnen afhangen; 7. doet een beroep op de EU om mechanismen in te voeren die ervoor zorgen dat de gendergelijkheidsbeoordeling van de mensenhandel deel uitmaakt van alle wetten en beleidsvormen ter voorkoming en bestrijding van mensenhandel, en het geweld bij de wortel aan te pakken met preventieve maatregelen als sancties, voorlichtings- en bewustmakingscampagnes; 8. herinnert eraan dat het nog steeds wacht op de resultaten van de studie van de Commissie naar wetgeving inzake op gender gebaseerd geweld en geweld tegen vrouwen; 9. verzoekt de Commissie en de lidstaten garanties te scheppen om ervoor te zorgen dat vrouwen die het slachtoffer van geweld zijn daadwerkelijk toegang krijgen tot juridische hulp en bescherming, ongeacht hun nationaliteit en de manier waarop zij betrokken zijn bij politieonderzoek; 10. dringt er bij Raad en Commissie op aan om voor een duidelijke rechtsgrondslag te zorgen voor de bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen, waaronder vrouwenhandel; 11. verzoekt de Commissie te starten met de voorbereiding van een voorstel voor een algemene richtlijn over maatregelen ter voorkoming en bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen; 12. dringt erop aan dat de Commissie en de lidstaten actie ondernemen om de oorzaken van geweld tegen vrouwen aan te pakken, met name door middel van preventiemaatregelen en bewustmakingscampagnes over de verschillende vormen van geweld; 13. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan gezamenlijke actie te ondernemen, waaronder bewustmakings- en voorlichtingscampagnes over huiselijk geweld en strategieën gericht op verandering van de maatschappelijke stereotypes van de positie van de vrouw in de samenleving via het onderwijs en de media, alsmede de uitwisseling van optimale praktijken aan te moedigen; 14. verzoekt de Commissie en de lidstaten geweld tegen vrouwen en de gendergerelateerde dimensie van schendingen van de mensenrechten internationaal aan te pakken, met name in het verband van bilaterale associatie- en internationale handelsovereenkomsten die van kracht zijn en die waarover nog onderhandeld wordt; 15. betreurt het in dit verband dat in de verplichte duurzaamheidseffectbeoordelingen die worden uitgevoerd vóór sluiting van dergelijke overeenkomsten een genderdimensie van betekenis ontbreekt, laat staan de kwestie van seksueel geweld, alsmede een serie instrumenten voor het analyseren van het gendereffect, en vraagt de Commissie zo spoedig mogelijk met een voorstel tot oplossing van dit probleem te komen; 16. verzoekt de lidstaten terdege rekening te houden met de speciale omstandigheden van bepaalde categorieën vrouwen die uiterst kwetsbaar voor geweld zijn, zoals vrouwen die tot minderheden behoren, migrantenvrouwen, vrouwelijke vluchtelingen, vrouwen die in plattelandsgemeenschappen of afgelegen gemeenschappen in armoede leven, vrouwen in gevangenschap of in hechtenis, meisjes, homoseksuele vrouwen, gehandicapte vrouwen en oudere vrouwen; 17. vraagt de lidstaten hun maatregelen ter voorkoming van seksueel geweld onder jongeren aan te scherpen via gerichte onderwijscampagnes en een betere samenwerking tussen de actoren en de verschillende milieus die met dit verschijnsel te maken hebben, zoals het gezin, de school, de openbare ruimte en de media; 18. vraagt de Commissie de internationale dimensie van geweld tegen vrouwen ook aan de orde te stellen in het kader van haar werk met betrekking tot maatschappelijk verantwoord ondernemen, vooral in verband met Europese ondernemingen die in exportsectoren opereren; 19. onderstreept het belang van een adequate opleiding voor degenen die werken met vrouwelijke slachtoffers van mannelijk geweld, waaronder vertegenwoordigers van het gerechtelijk apparaat en de wetshandhaving, en in het bijzonder de politie, de rechtbanken, de sociale, medische en juridische diensten, arbeidsmarktinstanties, werkgevers, en vakbonden; 20. dringt aan op de invoering van mechanismen om voor vrouwen die slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld en netwerken voor mensensmokkel de toegang te vergemakkelijken tot gratis juridische bijstand waarmee zij hun rechten in de gehele Unie kunnen doen gelden; acht een verbetering noodzakelijk van de samenwerking tussen justitiemedewerkers en de uitwisseling van optimale praktijken in de strijd tegen discriminatie en seksueel geweld, en is van mening dat de media gemobiliseerd moeten worden voor het afbreken van de belemmeringen die erkenning van veroordelingen in andere lidstaten in de weg staan, waaronder veroordeling wegens seksueel geweld en maatregelen die plegers van een delict ertoe verplichten afstand tot hun ex-slachtoffers te houden; 21. is verheugd over de invoering in sommige lidstaten van rechtbanken die bevoegd zijn voor de behandeling van geweldsmisdrijven tegen vrouwen en verzoekt alle lidstaten om dit initiatief te volgen; 22. dringt erop aan in het Europees Strafregisterinformatiesysteem (ECRIS) een belangrijke plaats in te ruimen voor gegevens over aan gender gerelateerd geweld; 23. dringt er bij de lidstaten op aan een coherent systeem in te voeren voor verzameling van statistieken over geweld tegen vrouwen, en met name over geweld tegen minderjarigen, en tevens over moord in de context van huiselijk geweld of binnen nauwe relaties, in nauwe samenwerking met het Europees Instituut voor gendergelijkheid, ten einde vergelijkbare gegevens over geweld tegen vrouwen in de hele EU te verkrijgen; 24. dringt er bij de lidstaten op aan seksueel geweld tegen en verkrachting van vrouwen, ook binnen het huwelijk en informele intieme relaties en/of begaan door mannelijke verwanten, als strafbare feiten te erkennen als er tegen de wil van het slachtoffer is gehandeld, en ervoor te zorgen dat deze delicten automatisch worden vervolgd, en elk beroep op culturele, traditionele of religieuze praktijken of tradities als verzachtende omstandigheid af te wijzen in gevallen van geweld tegen vrouwen, bij zogenaamde eerwraak of genitale verminking van vrouwen; 25. constateert dat sommige lidstaten beleid kennen waarbij seksueel geweld tussen partners, en met name binnen het huwelijk, als misdrijf moet worden beschouwd; verzoekt de lidstaten het resultaat van dergelijk beleid te bestuderen met het oog op uitwisseling in heel Europa van goede praktijken; 26. verzoekt de lidstaten adequate maatregelen te nemen om een einde te maken aan genitale verminking van vrouwen; wijst erop dat in de Gemeenschap verblijvende immigranten zich ervan bewust moeten zijn dat genitale verminking van vrouwen een ernstige aanslag is op de vrouwelijke gezondheid en een schending is van de mensenrechten; verzoekt de lidstaten om toepassing van specifieke rechtsbepalingen inzake genitale verminking van vrouwen of dergelijke wetgeving in te voeren en tot vervolging over te gaan van eenieder die zich aan genitale verminking schuldig maakt; 27. verzoekt de EU het recht op bijstand en steun te garanderen voor alle vrouwen die het slachtoffer zijn mannelijk geweld; 28. dringt er bij de lidstaten op aan onverwijld een onderzoek uit te voeren naar de ernstige schendingen van de mensenrechten van Roma-vrouwen, de schuldigen te straffen en een adequate schadevergoeding te geven aan de slachtoffers van gedwongen sterilisatie; 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de toestand in Somalië, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 oktober 2008 over zeepiraterij (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 juni 2008 over het banaliseren van het vermoorden van burgers in Somalië (2) , – gezien de conclusies van de zitting van de Raad Externe Betrekkingen van 27 juli 2009 (12354/2009) en van 17 november 2009 (15914/2009), – gezien Besluit 2008/918/GBVB van de Raad van 8 december 2008 inzake het aanvangen van de militaire operatie van de Europese Unie die moet bijdragen tot het ontmoedigen, het voorkomen en het bestrijden van piraterij en gewapende overvallen voor de Somalische kust (Atlanta) (3) , operatie Atlanta genoemd, – gezien Resoluties S/RES1814 (2008), 1816 (2008), 1838 (2008), 1846 (2008), 1851 (2008), 1863 (2009) en 1972 (2009) van de VN-Veiligheidsraad, – gezien de briefwisseling tussen de Europese Unie en de regering van Kenia over de voorwaarden en nadere bepalingen voor de overdracht door de door de Europese Unie geleide zeemacht (EUNAVFOR) aan Kenia van personen die worden verdacht van piraterij en die worden vastgehouden door EUNAVFOR, alsmede van in beslag genomen goederen die in handen zijn van EUNAVFOR, van EUNAVFOR naar Kenia en voor hun behandeling na zulke overdracht, – gezien de op 30 oktober 2009 beëindigde briefwisseling tussen de EU en de Republiek der Seychellen betreffende de overdracht van personen naar de Seychellen die verdacht worden van piraterij en gewapende overvallers die door EUNAVFOR zijn aangehouden in het gebied van de operatie, – gelet op de richtsnoeren die op 25 november 2008 werden overeengekomen door de partijen van het vredesakkoord van Djibouti, met name de oprichting van een eenheidsregering en een inclusief parlement in Somalië, – gelet op artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de recente nieuwe vijandelijkheden tussen de opstandelingen van de Unie van Islamitische Rechtbanken (UIC) en de troepen van federale overgangsregering (TFG) en de Missie van de Afrikaanse Unie (AU) in Somalië (AMISOM) hebben geleid tot meer instabiliteit en verlies aan mensenlevens in Somalië, B. overwegende dat de internationale gemeenschap de soevereiniteit, de territoriale integriteit, de politieke onafhankelijkheid en de eenheid van Somalië eerbiedigt, C. overwegende dat Somalië sinds de omverwerping van het regime van Siad Barre in 1991 geen echte regering meer heeft gehad en dat de politieke toestand er sindsdien één van anarchie is geweest, met gevechten tussen elkaar bestrijdende clans en banditisme, D. overwegende dat de veiligheid in de Somalische hoofdstad Mogadishu erop achteruitgaat en dat dit het de nationale en internationale niet-gouvernementele organisaties (ngo's) onmogelijk heeft gemaakt zich bezig te houden met de humanitaire ramp die zich aan het ontwikkelen is en op noodsituaties te reageren, E. overwegende dat alle partijen die betrokken zijn bij het conflict zich in Somalië nog steeds op grote schaal schuldig maken aan schendingen van de mensenrechten en van de internationale humanitaire rechtsregels, met name marteling en andere vormen van mishandeling, verkrachting, buitengerechtelijke terechtstellingen, willekeurige opsluiting en aanslagen op burgers, journalisten en mensenrechtenactivisten en de civiele infrastructuur in Somalië, F. overwegende dat de aanhoudende burgeroorlog in Somalië en de weerslag daarvan op het vredes- en verzoeningsproces in het land en op de veiligheid en stabiliteit in de Hoorn van Afrika in zijn geheel zorgwekkend zijn, G. overwegende dat tot voor kort niet alleen koopvaardijschepen, maar ook schepen van het Wereldvoedselprogramma, vissersboten en toeristenboten het doelwit van de piraten waren, H. overwegende dat dergelijke piraterij ten dele voortvloeit uit het geweld en de politieke instabiliteit in Somalië, maar daar ook aan bijdraagt, en een domino-effect teweegbrengt in de rest van de Hoorn van Afrika, en dat dit consequenties heeft voor de burgerbevolking van Somalië, die hierdoor wordt blootgesteld aan bedreigingen, verminderde ontwikkelingskansen en de onderbreking van voedselhulp en andere humanitaire steun, I. overwegende dat de Raad op 8 december 2008 besloten heeft om als onderdeel van het algemeen optreden van de Europese unie in de Hoorn van Afrika de bovengenoemde allereerste vlootoperatie, EUNAVFOR Atalanta, uit te voeren, met als opdracht piraterij en gewapende overvallen voor de kust van Somalië te onderdrukken, te ontmoedigen en te verhinderen en de veiligheid van de koopvaardij − meer in het bijzonder de schepen van het Wereldvoedselprogramma die de ontheemden in Somalië voedselhulp brengen − te helpen verzekeren, J. overwegende dat de operatie EUNAVFOR Atalanta sinds december 2008 cruciale bescherming heeft geboden aan vijftig schepen van het Wereldvoedselprogramma, die ongeveer 300 000 ton voedsel hebben geleverd, waardoor uiteindelijk 1,6 miljoen Somaliërs rechtstreeks werden geholpen, K. overwegende dat tijdens de bovengenoemde vergadering van de Raad buitenlandse betrekkingen op 27 juli 2009 de Raad besloten heeft om de inzet van de Europese unie voor vrede en ontwikkeling in Somalië uit te breiden, in nauwe samenwerking met alle belanghebbende partijen, met name de VN en de AU, en daarom onderzocht heeft hoe de Europese Unie aan de internationale inspanningen kan bijdragen, ook op het gebied van veiligheid, L. overwegende dat tijdens de bovengenoemde vergadering van de Raad buitenlandse betrekkingen op 17 november 2009 de Raad een crisisbeheersingsconcept voor een eventueel optreden in het kader van het EVDB (Europees veiligheids- en defensiebeleid) heeft goedgekeurd ten einde 2 000 leden van de veiligheidstroepen van de Somalische federale overgangsregering te helpen opleiden, M. overwegende dat piraterij een lucratieve business is geworden waarbij enorme bedragen aan losgeld voor mensen worden gevraagd, en dat de moderne piraten gebruik maken van meer geperfectioneerde methoden, zeer goed bewapend zijn, een duidelijke strategie hebben en het vermogen om zich snel aan nieuwe tactieken aan te passen, N. overwegende dat de bijstand van internationale partners op de lange termijn alleen bij een stabiele veiligheidstoestand doeltreffend kan zijn, O. overwegende dat de opstandelingen van de UIC alle politiek contact en verzoening met het oog op vrede volgens het vredesproces van Djibouti, dat een kader voor een blijvende politieke oplossing in Somalië biedt, afwijzen, P. overwegende dat het militair personeel dat betrokken is bij de operatie EUNAVFOR Atlanta personen die verdacht worden van piraterij of gewapende roofovervallen in het gebied waar ze zich bevinden kunnen aanhouden, vasthouden en overdragen; overwegende dat de verdachten ook kunnen worden vervolgd door een EU-lidstaat of door Kenia, in overeenstemming met de overeenkomst die op 6 maart 2009 werd gesloten met de EU en die de Keniaanse autoriteiten het recht geeft om te vervolgen, Q. overwegende dat volgens een rapport van het VN-milieuprogramma (UNEP) een groot aantal illegale scheepsladingen giftige afvalstoffen, die al vanaf de schepen in het milieu lekten, voor de kust van Somalië zijn gedumpt, met totale veronachtzaming van de gezondheid van de bevolking ter plaatse en het behoud van het milieu, 1. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over de ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht en de rechten van de mens door alle partijen in het Somalische conflict; roept op tot onmiddellijke staking van de vijandelijkheden en vraagt alle gewapende groepen dringend de wapens neer te leggen en zich bij een echte ruim opgevatte dialoog met de federale overgangsregering aan te sluiten; verzoekt alle oorlogvoerende partijen zich van willekeurige aanvallen op de burgerbevolking te onthouden en dringt erop aan dat oorlogsmisdaden en schendingen van de rechten van de mens door een onafhankelijke commissie worden onderzocht; 2. betuigt nogmaals zijn steun aan de federale overgangsregering onder leiding van president Sheikh Sharif Sheikh Ahmed en aan diens toezeggingen om de beginselen te eerbiedigen die in de vredesovereenkomst van Djibouti zijn neergelegd, onder meer de geest van verzoening en het streven naar een algemeen integrerende politiek proces; veroordeelt de gewapende aanvallen op de Somalische federale overgangsregering, de VN en op ngo's; 3. herinnert eraan dat de internationale gemeenschap en alle partijen in het huidige conflict verantwoordelijkheid dragen om burgers te beschermen, de verlening van de hulp mogelijk te maken en de humanitaire ruimte en de veiligheid van humanitaire werkers te eerbiedigen; wenst derhalve dat onverwijld de juiste voorwaarden worden gecreëerd voor een passend antwoord op de humanitaire ramp in Somalië; 4. stelt met groot genoegen vast dat EUNAVFOR Atalanta met succes de veiligheid van de scheepvaart voor de kust van Somalië blijft helpen verzekeren door de charterschepen van het Wereldvoedselprogramma die hulp voor Somalië aanvoeren, de schepen die belangrijke vrachten voor de vredesoperatie van de AU naar Somalië brengen en andere kwetsbare schepen bescherming te bieden; verzoekt de Raad de operatie met een jaar te verlengen wanneer het huidige mandaat op 12 december 2009 verstrijkt; geeft zijn steun voor een mogelijke uitbreiding van het operatiegebied in zuidelijke richting naargelang van de activiteiten van de piraten, maar benadrukt dat een dergelijke uitbreiding geen invloed op het wezenlijke doel van de operatie mag hebben, namelijk de konvooien van het Wereldvoedselprogramma en andere kwetsbare schepen, zoals koopvaardijschepen en vissersboten, beschermen; 5. benadrukt dat piraterij een ernstige bedreiging vormt voor de veiligheid op zee en de levering van voedselhulp in een regio die reeds in een kritieke humanitaire situatie verkeert, in ernstige mate in gevaar brengt; 6. benadrukt dat piraterij alleen maar met succes te bestrijden is door de diepere oorzaken ervan aan te pakken, oorzaken die zich aan land bevinden en armoede en een tekortschietend staatsgezag omvatten en enkel uit te roeien zijn door in Somalië vrede, ontwikkeling en staatsopbouw te verwezenlijken; 7. is van mening dat, zolang er geen politieke oplossing voor de betrouwbaarheid van de Somalische staat als lid van de internationale gemeenschap is, de veiligheidsstrategie die met de operatie EUNAVFOR Atalanta wordt gevolgd, voorrang moet blijven krijgen en zelfs over uitgebreider middelen voor het optreden van de strijdkrachten in het kader van de operatie moet kunnen beschikken; 8. verzoekt de Raad daarom de mogelijkheid te onderzoeken om parallel met de operatie EUNAVFOR Atalanta een nieuwe kleinschalige operatie in het kader van het EVDB op te zetten om de veiligheidstroepen van de federale overgangsregering te helpen opleiden, waarbij bestaande initiatieven, met name dat van Frankrijk in Djibouti en dat van Oeganda als onderdeel van het opleidingsprogramma van AMISOM, op elkaar worden afgestemd door te waarborgen dat ze hetzelfde soort actie ondernemen; verheugt zich in deze context over de goedkeuring door de lidstaten op 17 november 2009 van het crisisbeheersingsconcept voor een eventuele nieuwe operatie in het kader van het EVDB in Somalië, maar benadrukt dat de goedkeuring van het concept op geen enkele manier op het besluit over een nieuwe missie vooruit mag lopen, dat enkel na gedetailleerder onderzoek van de toestand ter plaatse kan worden genomen, dat er voor moet worden gezorgd de mensenrechten worden geëerbiedigd, soldij wordt uitbetaald, uitrusting voorhanden is en dat de opgeleide veiligheidstroepen in een staats- en bevelstructuur geïntegreerd zijn, zodat ze zich na hun terugkeer niet tegen de regering keren die ze geacht worden te beschermen; 9. betreurt dat 35 tot 40% van de schepen in het gebied niet geregistreerd staan bij het centrale coördinatieorgaan voor maritieme veiligheid en dat deze schepen bijgevolg niet weten welke specifieke veiligheidsrisico's zij lopen; verzoekt de lidstaten bijgevolg erop toe te zien dat al hun schepen geregistreerd staan; roept alle schepen op de aanbevelingen van EUNAVFOR − Operatie Atalanta op te volgen om de veiligheid zo goed mogelijk te garanderen en zo het risico op aanvallen en verovering te verminderen; 10. betreurt dat een al te toegeeflijke houding tegenover de eisen van de Somalische piraten, zonder toepassing van de noodzakelijke dwangmaatregelen, in de toekomst averechtse en ongewenste gevolgen kan hebben omdat dit bijdraagt aan nieuwe gevallen van piraterij in de regio; 11. betuigt zijn blijvende steun voor de AMISOM, gezien de cruciale rol daarvan in het vredesproces; stelt met nadruk dat verdere betrokkenheid van de AU en AMISOM de meest dringende noden en mogelijke vormen van bijkomende EU-steun moet identificeren teneinde AMISOM te helpen mogelijkheden te ontwikkelen die aan zijn mandaat beantwoorden; 12. roept de internationale gemeenschap en de EU in het bijzonder op om de humanitaire hulpverlening aan binnenlandse ontheemden en de noodlijdende bevolking op te voeren; 13. is van oordeel dat van inschakeling van vrouwenorganisaties in Somalië en van het maatschappelijk middenveld een positieve invloed op het nationale verzoeningsproces kan uitgaan; 14. verzoekt de lidstaten de mogelijkheid te onderzoeken van een specifieke training voor bemanning en vissers ten einde hen voor te bereiden op de mogelijkheid van gijzelneming; 15. dringt aan op strikte nieuwe toepassing van en controle op het wapenembargo van 1992 van de VN tegen Somalië, dat nauwelijks in acht wordt genomen; vraagt dat diegenen die het wapenembargo tegen Somalië schenden, aansprakelijk worden gesteld; 16. vraagt de VN en de Commissie de dumping van giftig afval en illegale visserij voor de Somalische kust grondig te onderzoeken, de verantwoordelijkheid op alle niveaus vast te stellen, steun te geven aan het streven degenen die deze misdaden hebben bedreven voor de rechter te brengen en ervoor te zorgen dat de vervuiling van het milieu op uitgebreide schaal wordt aangepakt; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de secretarissen-generaal van de AU, de VN en de Intergouvernementele Ontwikkelingsautoriteit, de president van de Federale Overgangsregering, de regering van Ethiopië en het Pan-Afrikaans Parlement. Het Europees Parlement , – gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 152, lid 4, tweede alinea, – gezien het Commissievoorstel van 30 juni 2009 voor een aanbeveling van de Raad betreffende rookvrije ruimten ( COM(2009)0328 ), – gezien het Groenboek van de Commissie van 30 januari 2007, getiteld "Op weg naar een rookvrij Europa: beleidsopties op EU-niveau" ( COM(2007)0027 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 oktober 2007 over het Groenboek − "Op weg naar een rookvrij Europa: beleidsopties op EU-niveau" (1) ; – onder verwijzing naar zijn resoluties van 23 februari 2005 over het Europees actieplan voor milieu en gezondheid 2004-2010 (2) en 4 september 2008 over de tussentijdse evaluatie van het Europees actieplan voor milieu en gezondheid (2004-2010)" (3) , – gezien de kaderovereenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor de bestrijding van tabaksgebruik (FCTC) uit 2003, en met name de artikelen 8 (bescherming tegen blootstelling aan tabaksrook) en 14 (maatregelen ter beperking van de vraag met betrekking tot tabaksverslaving en stoppen met roken), – gezien de Europese WHO-strategie uit 2004 voor een beleid dat aanzet tot stoppen met roken, – gezien de beleidsaanbevelingen van de WHO uit 2007 over de bescherming tegen passief roken, – gelet op het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, – gezien de verklaring van de Raad over rookvrije ruimten, – gelet op artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat tabak met afstand de belangrijkste oorzaak is van vermijdbare dood, en dat hieraan in de EU ieder jaar een half miljoen mensen overlijden (4) , B. overwegende dat naar schatting 25% van alle sterfgevallen door kanker in de Europese Unie aan het roken toe te schrijven is (5) ; overwegende dat in de Europese Unie in 2002 volgens voorzichtige schattingen 7 300 volwassenen, onder wie 2 800 niet-rokers, zijn overleden ten gevolge van blootstelling aan tabaksrook in het milieu (TRM) op de plaats waar zij werkten; overwegende dat nog eens 72 000 gevallen van overlijden van volwassenen, onder wie 16 400 niet-rokers, verband houden met blootstelling aan TRM thuis (6) , C. overwegende dat 70% van de bevolking van de EU, volgens een Eurobarometeronderzoek uit maart 2009, niet-rokers zijn en dat een ruime meerderheid van de burgers voorstander is van een verbod in alle openbare ruimten (werk, restaurants, bars en cafés), D. overwegende dat de gegevens waarin met name de gevolgen van langdurige en stelselmatige blootstelling van kinderen aan TRM centraal staan, hoewel duidelijk is dat kinderen in bijzondere mate gevoelig zijn voor TRM, ontoereikend of niet beschikbaar zijn, en dat een onderzoek dat relevante gegevens oplevert doelmatiger op pan-Europees niveau kan worden voorbereid en de voorkeur geniet boven 27 verschillende onderzoeken in de 27 lidstaten, E. overwegende dat blootstelling aan TRM − ook aangeduid als passief roken - een belangrijke extra oorzaak is van sterfte, ziekte en handicaps in de EU, F. overwegende dat tabaksrook een complex toxisch mengsel is van meer dan 4 000 gas- en deeltjesvormige bestanddelen, waaronder 69 bekende kankerverwekkers en tal van toxische agentia, G. overwegende dat TRM door het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek van de WHO is ingedeeld als stof waarvan bekend is dat hij kanker veroorzaakt, H. overwegende dat er geen veilig niveau bestaat van blootstelling aan passief roken; dat eenieder recht heeft op een hoog niveau van bescherming van zijn gezondheid en beschermd moet worden tegen passief roken, en dat kinderen bijzonder gevoelig zijn voor tabaksvervuiling, I. overwegende dat rokers vaker voor korte of lange perioden ziekteverlof opnemen dan niet-rokers en ex-rokers, waardoor de enorme kosten van tabaksgebruik voor individuen, werkgevers, het bedrijfsleven en de economie als geheel nog stijgen, J. overwegende dat kinderen zelf niet kunnen instemmen met blootstelling aan TRM in gesloten ruimten en het recht hebben beschermd te worden en geen schade te ondervinden van acties die hun gezondheid aantasten, K. overwegende dat blootstelling aan tabaksvervuiling tijdens de zwangerschap een hogere kans op afwijkingen, miskramen, dood- en voortijdig geboren kinderen, storingen van de groei van de foetus, geringere hoofdomtrek en een lager geboortegewicht tot gevolg kan hebben, en overwegende dat er verband is tussen passief roken en middenoorontstekingen, verminderde longwerking, astma en wiegendood, L. overwegende dat is aangetoond dat de invoering van antirookbeleid tot gevolg heeft gehad dat de arbeidsomstandigheden als geheel verbeteren en dat ziekten die verband houden met roken zoals acute storingen van de hartkransslagader, aandoeningen van de luchtwegen en ontstekingen van de hartspier minder voorkomen, M. overwegende dat de door tabaksgebruik veroorzaakte kosten ten laste van de gezondheidsstelsels door de bevolking als geheel worden gedragen en niet door hen die ze veroorzaken, N. overwegende dat de EU en 26 van de 27 lidstaten de FCTC reeds hebben ondertekend en geratificeerd; eveneens wijzend op de preambule bij de Grondwet van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarin wordt gesteld dat het genot van de grootst mogelijke mate van gezondheid een van de fundamentele rechten van ieder mens is, O. overwegende dat de partijen overeenkomstig artikel 8 van de FCTC wettelijk verplicht zijn tot aanneming en tenuitvoerlegging in sectoren van bestaande nationale jurisdictie zoals bepaald bij de nationale wetgeving, en tot actieve bevordering op andere niveaus van jurisdictie van de aanneming en tenuitvoerlegging van doelmatige maatregelen om mensen te beschermen tegen passief roken op alle gesloten werkplekken, in het openbaar vervoer en in gesloten openbare ruimten en indien van toepassing op andere openbare plaatsen, P. overwegende dat het Europees Parlement de lidstaten heeft verzocht vóór eind oktober 2009 een onbeperkt rookverbod in te voeren in alle gesloten werkplekken, met inbegrip van grootkeukens, alsook in alle gesloten openbare gebouwen en het openbaar vervoer in de EU, Q. overwegende dat de nationale wetgeving per lidstaat aanzienlijk verschilt, 1. betreurt dat de voorzitterschap heeft besloten de aanbeveling van de Raad aan te nemen zonder het Parlement om advies te vragen; 2. betreurt dat door het ontbreken van algemene regelgeving over rookvrije ruimten in de meeste lidstaten (met name in de horeca- en vrijetijdssector) ongelijkheden ontstaan tussen verschillende beroeps- en sociaal-economische groepen; het is bijvoorbeeld drie maal waarschijnlijker dat werknemers in de horeca gedurende vijf uur per dag blootstaan aan tabaksrook dan bureaupersoneel; 3. wijst erop dat het Parlement consequent voorstander is geweest van krachtiger maatregelen om de tabaksverslaving aan te pakken en het passief roken van jongeren terug te dringen; 4. wijst op de ernstige schadelijke gevolgen van passief roken, de specifieke gevolgen die schadelijke stoffen kunnen hebben tijdens de gevoelige kindertijd, en op het feit dat kinderen niet beschikken over het wettelijke vermogen in te stemmen met stelselmatige, langdurige blootstelling aan milieus vol rook; 5. wijst erop dat de verschillen in nationale wetgeving tot gevolg hebben dat er per lidstaat enorme verschillen bestaan in bescherming tegen passief roken; 6. acht het van wezenlijk belang dat in de huidige wetgeving inzake rookverboden in de lidstaten wettelijke zekerheid wordt geboden en tegelijkertijd het beginsel van gelijkheid tussen verschillende soorten horeca-etablissement wordt geëerbiedigd; 7. spreekt zijn waardering uit voor het feit dat de EU actief bezig is met de opstelling van een algemeen tabaksbestrijdingsbeleid dat gekenmerkt wordt door wetgevende maatregelen, steun voor Europadekkende acties om roken te voorkomen en op te geven, verwerking van tabaksbestrijding in een reeks andere vormen van Gemeenschapsbeleid en de EU op de kaart zetten als een belangrijke factor in de tabaksbestrijding op mondiaal niveau; 8. spreekt zijn waardering uit voor de bereidheid van de EU het gebruik van tabak te bestrijden en voor de recent zichtbare samenhang van haar beleid; 9. wijst erop dat de bindende wetgeving op de grondslag van de artikelen 137 en 152 van het Verdrag zou kunnen resulteren in beperkingen van TRM-dominantie en de belasting van gezondheid en economie die daaruit voortvloeit; erkent echter dat in deze artikelen, en met name in artikel 137, de specifieke problemen van kinderen niet rechtstreeks worden aangepakt; 10. wijst erop dat uitsluitend een volledig rookverbod in alle gesloten werkplekken, met inbegrip van grootkeukens, en alle openbare gebouwen en vervoer, de gezondheid van werknemers en niet-rokers kan beschermen, en het voor rokers aanzienlijk gemakkelijker kan maken op te houden; 11. spreekt zijn waardering uit voor de acties van de lidstaten die reeds doelmatige maatregelen hebben genomen om te zorgen voor bescherming tegen passief roken; verzoekt de lidstaten voorschriften te blijven invoeren over de bescherming van niet-rokers in de sector bescherming van de gezondheid van werknemers en de huidige maatregelen ter bescherming van niet-rokers uit te breiden; 12. verzoekt de Commissie om een verslag over de kosten die op de nationale gezondheidstelsels en de economie van de EU drukken als gevolg van roken en de gevolgen van verontreiniging met tabaksrook; 13. stelt voor dat de Raad de lidstaten aanbeveelt met alle betrokken partijen een permanente dialoog en raadpleging in te stellen overeenkomstig de tenuitvoerleggingsrichtlijnen in artikel 5, lid 3 van de FCTC die op de conferentie van belanghebbenden bij de FCTC in 2009 zijn aangenomen om de steun van alle actoren te waarborgen bij de tenuitvoerlegging van nationale tabaksbestrijdingsstrategieën en -programma's; 14. verzoekt de Commissie andermaal een voorstel in te dienen tot wijziging van Richtlijn 2001/37/EG (7) over tabaksproducten, dat in ieder geval de wijzigingen bevat van de hogervermelde resolutie van het Parlement van 24 oktober 2007; 15. verzoekt de Commissie om een algemeen onderzoek naar de gevolgen van langdurige, stelselmatige blootstelling van kinderen aan passief roken op alle plaatsen waar zij verkeren; 16. verzoekt de Commissie en de lidstaten de voorgestelde aanbeveling van de Raad en de optimale werkmethoden van de lidstaten te gebruiken als grondslag voor bijdragen tot de formulering van richtsnoeren voor de tenuitvoerlegging van artikel 14 van de FCTC (maatregelen ter beperking van de vraag met betrekking tot tabaksverslaving en ophouden met roken), dat moet worden aangenomen op de volgende conferentie van partijen bij de FCTC; 17. moedigt de Commissie aan in combinatie met nationale voorlichtingscampagnes ter ontmoediging van het roken, de steunmaatregelen ter uitvoering op EU-niveau voort te zetten, bij voorbeeld bewustmakingsmaatregelen o.a. via informatie op de verpakkingen van tabaksproducten; 18. acht het van wezenlijk belang dat de Commissie, evenals het geval is bij de maatregelen ten behoeve van een Europa zonder tabak, in nauwe samenwerking met de lidstaten, zorgt dat zij de beschikking krijgt over nieuwe middelen ter bestrijding van de illegale handel in en namaak van tabaksproducten, met name op Internet, daar deze onmiddellijke en grotere gevaren met zich meebrengen voor de gezondheid van de consument; 19. verzoekt de lidstaten die de FCTC reeds hebben geratificeerd, gezien de noodzaak van krachtige maatregelen ter waarborging van volledige en nauwkeurige controle en tenuitvoerlegging, zijn aanbevelingen overeenkomstig hun verplichtingen uit hoofde van artikel 8 van de FCTC ten uitvoer te leggen en aan de Commissie iedere twee jaar verslag te doen van de vooruitgang die zij bij de tenuitvoerlegging boeken; 20. verzoekt de Voorzitter en het Bureau die immers tot taak hebben de lidstaten een voorbeeld te stellen, andermaal met onmiddellijke ingang voor alle delen van het Parlement een rookverbod zonder uitzonderingen aan te nemen; dringt aan strenge handhaving van dit verbod; 21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de WHO. Het Europees Parlement , – gezien de verdragen die de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) als bijgewerkt heeft geclassificeerd, – gezien de IAO-verklaring over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering aangenomen op 10 juni 2008, – gezien het Mondiale Banenplan van de IAO aangenomen op 19 juni 2009, – gezien de mededeling van de Commissie van 2 juli 2008 getiteld "Vernieuwde sociale agenda" ( COM(2008)0412 ), – gezien zijn resolutie van 6 mei 2009 over de vernieuwde sociale agenda (1) , – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2004 getiteld "De sociale dimensie van de globalisering – hoe de EU ertoe bijdraagt dat iedereen er voordeel van heeft" ( COM(2004)0383 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 mei 2006 getiteld "Bevordering van waardig werk voor iedereen – Bijdrage van de Europese Unie aan de uitvoering van de agenda voor waardig werk over de hele wereld ( COM(2006)0249 ), – gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in Zaak C-45/07 Commissie/Griekenland (2) betreffende de externe bevoegdheid van de lidstaten, in verband met de AETR, – gezien de Strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid, – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de fundamentele waarden van vrijheid, menselijke waardigheid, sociale gerechtigheid, sociale zekerheid en gelijkgerechtigdheid de hoekstenen zijn van duurzame economische en sociale ontwikkeling, B. overwegende dat in de huidige wereldwijde economische en werkgelegenheidscrisis deze beginselen nog meer aan betekenis winnen, C. overwegende dat de IAO sinds 1919 een stelsel van internationale arbeidsnormen heeft weten de handhaven en te ontwikkelen, dat een grote waaier aan thema's omvat, zoals werk, werkgelegenheid, sociale zekerheid, sociaal beleid en de eraan gekoppelde mensenrechten, D. overwegende dat moet worden gezorgd voor samenhang tussen het interne en het externe beleid van de EU, 1. neemt met voldoening kennis van de door de IAO als bijgewerkt geclassificeerde verdragen, die het resultaat zijn van tripartiete IAO-onderhandelingen tussen werkgevers, werknemers en regeringen; 2. verzoekt de lidstaten rekening te houden met de sterke sociale argumenten die pleiten voor ratificatie en tenuitvoerlegging van de verdragen die de IAO als bijgewerkt heeft geclassificeerd, conform de EU-Verdragen; 3. verzoekt de Commissie het Europees Parlement en de lidstaten nauwkeurig mee te delen welke verdragen binnen de bevoegdheid van de Europese Unie vallen en welke onder toepassing van het subsidiariteitsbeginsel vallen; 4. roept de verkozen voorzitter van de Europese Raad er toe op binnen zijn mandaat zo ambitieus mogelijk te zijn zodat de lidstaten worden gestimuleerd om de bijgewerkte IAO-Verdragen te ratificeren en ten uitvoer te leggen; 5. verzoekt de Commissie werk te maken van een aanbeveling waarin de lidstaten ertoe worden aangespoord de verdragen die de IAO als bijgewerkt heeft geclassificeerd te ratificeren en actief bij te dragen aan de tenuitvoerlegging ervan, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 33 van het EG-Verdrag, – onder verwijzing naar zijn resoluties van 25 oktober 2007 over de stijging van de prijzen van levensmiddelen (1) en van 22 mei 2008 over de stijgende voedselprijzen in de Europese Unie en de ontwikkelingslanden (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 november 2007 over nieuwe impulsen voor de Afrikaanse landbouw – Voorstel voor landbouwontwikkeling en voedselzekerheid in Afrika (3) , – gezien Verordening (EG) nr. 1337/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 tot vaststelling van een snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden (4) , – gezien zijn resolutie van 13 januari 2009 over het gemeenschappelijk landbouwbeleid en mondiale voedselzekerheid (5) , – gezien de Landbouwvooruitzichten (Agricultural Outlook) 2008-2017 van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), – gezien de aanbevelingen van de International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development (IAASTD), – gezien de resultaten van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in het kader van de "gezondheidscontrole", – gezien de Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp, – gezien de conclusies en de verklaring van de Wereldtop van de FAO over voedselzekerheid, die van 16 tot 18 november 2009 in Rome is gehouden, – gelet op artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese Unie 's werelds belangrijkste donor van ontwikkelingshulp en humanitaire hulp is, maar dat internationaal gezien het aandeel van de officiële ontwikkelingshulp dat aan de landbouw wordt toegewezen, met name vanuit de Europese Unie, sinds de jaren tachtig gestaag is teruggelopen, met een daling van 17% in 1980 tot 3,8% in 2006, overwegende dat, terwijl de natuurlijke hulpbronnen onder druk staan, de mondiale vraag naar voedsel in 2050 naar verwachting zal zijn verdubbeld en dat de wereldvoedselproductie zal moeten toenemen, B. overwegende dat de slotverklaring van de Wereldtop over voedselzekerheid 2009 in onvoldoende mate de redenen analyseert waarom we er niet in slagen honger uit te roeien en evenmin concrete voorstellen doet over hoe honger beter kan worden bestreden; overwegende dat volgens de FAO een investering van 30 miljard EUR per jaar voldoende zou zijn om een wereldbevolking die in 2050 bij 9 miljard zal liggen, van voedsel te verzekeren, C. overwegende dat de Europese Unie een belangrijke voedselproducent blijft, maar dat zij ook een belangrijk invoerder van landbouwproducten is, die voor talrijke landbouwproducten verre van zelfbedruipend is; overwegende dat de stijging van de prijzen voor diervoeder de productiekosten opdrijft, met als risico dat de output van veehouderijproducten zal afnemen, D. overwegende dat dramatische schommelingen van de grondstoffenprijzen een opvallender en vast kenmerk van de mondiale markt kunnen worden; overwegende dat hogere voedselprijzen niet automatisch leiden tot hogere inkomsten voor de landbouwbedrijven, met name door de snelheid waarmee de inputkosten van de landbouwbedrijven stijgen en het toenemende verschil tussen producenten- en consumentenprijzen, E. overwegende dat de wereldvoedselvoorraden zijn geslonken tot een kritiek niveau, van een voedselvoorraad voor een jaar na de tweede wereldoorlog tot een voorraad voor niet meer dan 57 dagen in 2007 en voor maar 40 dagen in 2008, F. overwegende dat de gekrompen voorraden, zelfs in de EU, een negatief effect hebben op het noodvoedselprogramma, dat momenteel minder voedsel te verdelen heeft; overwegende dat dit probleem en de crisis van de voedselprijzen wereldwijd het onmiddellijke ernstige gevolg heeft dat het aantal hongerige mensen in de wereld volgens de FAO in 2009 is gestegen tot een miljard, hetgeen betekent dat één op de vijf mensen momenteel ondervoed is en chronisch honger lijdt, G. overwegende dat meer dan 40 miljoen mensen jaarlijks van honger en armoede sterven, inclusief één kind elke zes seconden; overwegende dat deze ontwikkelingen overal ter wereld onlusten en tumult hebben veroorzaakt, waardoor landen en regio's overal verder zijn gedestabiliseerd, overwegende dat vertegenwoordigers van 185 landen op de Wereldvoedseltop in 1996 hebben toegezegd het aantal mensen dat honger lijdt tegen 2015 met de helft te verminderen; overwegende dat kleine boeren, veehouders en werknemers op het platteland meer dan de helft van de wereldbevolking vertegenwoordigen en de eerste slachtoffers van honger zijn, H. overwegende dat de klimaatverandering een belangrijke invloed heeft op de landbouw, met bijvoorbeeld kleinere oogsten als gevolg van het watertekort dat de lokale landbouwactiviteiten in de armste landen treft, I. overwegende dat landbouw werkgelegenheid biedt en voor bestaansmiddelen zorgt voor meer dan 70% van de beroepsbevolking in de ontwikkelingslanden en voor meer dan 80% in vele Afrikaanse landen en dat plattelandsontwikkelingsbeleid bijgevolg van essentieel belang is om armoede en honger doeltreffend aan te pakken; overwegende dat de Wereldbank ervan uitgaat dat groei in de landbouwsector tweemaal zo doeltreffend is voor het terugdringen van armoede als groei in andere sectoren, J. overwegende dat de Europese Unie, als de bijdragen van de lidstaten worden meegerekend, meer dan 50% van alle ontwikkelingshulp ter wereld verleent; overwegende dat dit wordt bevestigd door de huidige bijdrage via de EG-instrumenten (ongeveer 1,8 miljard EUR, waarvan 1 miljard EUR via de nieuwe snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden en de rest via momenteel beschikbare instrumenten voor ontwikkeling en humanitaire hulp), K. overwegende dat steeds meer ontbost land en landbouwmiddelen worden gebruikt voor de productie van diervoeder, vlees en biomassa voor agrobrandstoffen, wat wereldwijde speculatie in landbouwgoederen heeft aangemoedigd, 1. onderstreept dat het aantal mensen dat onder honger en armoede lijdt, inmiddels meer dan 1 miljard bedraagt en dat dit een onaanvaardbare aantasting is van het leven van een zesde van de wereldbevolking; merkt op dat de gevolgen van een langdurig tekort aan investeringen in voedselzekerheid, de landbouw en plattelandsontwikkeling de laatste tijd nog ernstiger zijn geworden door onder meer de voedselcrisis en de financieel-economische crisis en onderstreept dat de stappen die zijn ondernomen tot dusverre niet hebben geleid tot verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDGs); merkt op dat er collectief maatregelen moeten worden genomen om deze trend om te buigen en te komen tot de geleidelijke verwezenlijking van het recht op voldoende voedsel in de context van nationale voedselzekerheid; 2. onderstreept dat eenieder recht heeft op toegang tot voldoende veilige en voedzame levensmiddelen; wil een wereld zonder honger en wijst erop dat voor daadwerkelijke hongerbestrijding een alomvattend beleid nodig is dat duurzame landbouw en duurzame voedselproductiesystemen bevordert teneinde het vermogen van ontwikkelingslanden te vergroten om hun eigen bevolking te voeden; verzoekt de landen uitvoering te geven aan de FAO "Vrijwillige richtsnoeren voor de geleidelijke verwezenlijking van het recht op voldoende voedsel in de context van nationale voedselzekerheid" en de praktische toepassing van de richtsnoeren ondersteunen aan de hand van de beginselen participatie, transparantie en verantwoordingsplicht; is ingenomen met de principiële verplichtingen die op de Top van Rome zijn aangegaan, maar is teleurgesteld over het feit dat er onvoldoende specifieke financiële toezeggingen zijn gedaan en er maar weinig hooggeplaatste vertegenwoordigers van de G8-landen aanwezig waren; dringt er dan ook bij alle lidstaten op aan hun engagement voor millenniumdoelstelling 1 (halvering van de honger tot 2015) te versterken en zich te verplichten tot het algemene doel om honger en ondervoeding tot 2025, of op een zo vroeg mogelijk tijdstip, uit te roeien; 3. onderstreept het belang van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) als middel om de levensmiddelenproductie in de Europese Unie veilig te stellen; is van mening dat het GLB sinds de invoering ervan in 1962 voor een zeker levensmiddelenaanbod voor de EU-burgers heeft gezorgd, naast bescherming en verbetering van het platteland en de EU-normen voor de voedselproductie, die de strengste ter wereld zijn; benadrukt dat de communautaire landbouw die rol ook in de toekomst moet blijven spelen; 4. onderstreept dat de prijzen van landbouwproducten sinds 2007 aan dramatische schommelingen onderhevig zijn en dat de prijzen tussen medio 2007 en medio 2008 scherp zijn gestegen, gevolgd door een sterke stijging van de consumentenprijzen; merkt op dat deze scherpe stijging van de prijs van basisproducten al snel werd gevolgd door een sterke prijsdaling tot een niveau dat op den duur niet houdbaar is; blijft bezorgd dat de voedselprijzen wellicht weer gaan stijgen als de wereldeconomie zich herstelt, omdat er nog altijd veel structurele problemen zijn, zoals het gebrek aan investeringen en een grote vraag in bepaalde regio's; 5. ziet met bezorgdheid de escalerende kosten van landbouwgrondstoffen (prijsstijgingen voor mest en zaden), die hebben geleid tot een kostenverhoging waarvoor de boeren (met name de veehouders) niet allemaal een gelijke compensatie hebben ontvangen en die een potentiële stijging van de landbouwinkomens als gevolg van hogere product- en voedselprijzen in aanzienlijke mate teniet heeft gedaan, waardoor de prikkel om de duurzame landbouwproductie te verhogen werd verminderd; is bezorgd dat de dramatische stijging van de inputprijzen resulteert in een verminderd gebruik van inputs en mogelijk een verminderde output, die de voedselcrisis in Europa en de rest van de wereld zou verscherpen; 6. wijst erop dat de prijsschommelingen van de afgelopen jaren – zowel naar boven als naar beneden – het bijzonder lastig hebben gemaakt voor voedselzekerheid te zorgen; benadrukt het feit dat, als de landbouwers geen eerlijke prijs voor hun producten krijgen, zij de productie zullen stopzetten; wijst er nogmaals op dat de landbouwbedrijven in de EU tussen 17 en 30% van de tarwe, melk en rundvlees in de wereld produceren; onderstreept dat de instandhouding van levensvatbare landbouwbedrijven in de EU van het allergrootste belang zal zijn voor het voedselaanbod in de EU en de wereld in de komende jaren; 7. vestigt de aandacht op de structurele aspecten op de langere termijn die een rol in de recente prijsstijging van landbouwproducten spelen, met name de gestaag toenemende mondiale vraag en de voortdurende afbouw van de investeringen in de producerende landbouw; merkt op dat van deze factoren vooral de stijging van de energieprijs, en met name de olieprijs, belangrijke gevolgen heeft gehad voor de mondiale landbouwproductie (door hogere productiekosten voor de boeren en hogere kosten voor de levensmiddelendistributie) en voor het ontstaan van voedselcrises in de arme landen (als gevolg van de transportkosten voor levensmiddelen binnen deze landen); 8. merkt op dat, wil men een wereldbevolking kunnen voeden die in 2050 naar verwachting de grens van 9 miljard zal overschrijden, de landbouwproductie tot die tijd met 70% moet toenemen; wijst erop dat wereldwijd meer dan 860 miljoen mensen chronisch honger lijden; merkt op dat volgens prognoses van de Wereldbank als gevolg van de stijging van de voedselprijzen en de huidige brandstof- en voedselcrisis nog eens 130-155 miljoen mensen dieper in de armoede terecht zullen komen in vergelijking met 2008; 9. is van mening dat het GLB de hoeksteen moet blijven van het EU-beleid inzake zekere voedselvoorziening en dat het GLB verder moet worden aangepast om tegemoet te komen aan zorgen over de voedselzekerheid in Europa en op mondiaal niveau; waarschuwt voor ontmanteling van de marktondersteuningsmaatregelen en voor een verlaging van de subsidies voor landbouwbedrijven, gelet op de extreme volatiliteit van de prijzen van landbouwproducten en bijgevolg van de inkomsten van landbouwbedrijven; 10. onderstreept het belang van internationale samenwerking en solidariteit alsmede de noodzaak af te zien van eenzijdige maatregelen die niet in overeenstemming zijn met het internationaal recht en het Handvest van de Verenigde Naties en die de voedselzekerheid in gevaar brengen; dringt aan op evenwichtige handelsakkoorden, omdat zij een essentieel onderdeel vormen van een op mondiale voedselzekerheid gerichte aanpak; 11. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om eerlijke financieringsmechanismen en concepten voor een verdeling van de lasten van de klimaatverandering in de aanstaande onderhandelingen in Kopenhagen op te nemen, waarbij speciaal aandacht moet worden besteed aan steun voor klimaatvriendelijke landbouwpraktijken als coherent instrument voor de bestrijding van honger, om gecoördineerde maatregelen te treffen om elk verder verlies van bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit tegen te gaan, die twee essentiële onderdelen van voedselproductiestelsels zijn, om wereldwijd de efficiëntie van de voedselketen te vergroten en verspilling terug te dringen, om de toegang tot lokale markten te verbeteren; 12. is het eens met de vaststelling van de FAO dat de landen die netto voedselimporteur zijn, het ergst door de stijgende voedselprijzen worden getroffen en dat vele van deze landen behoren tot de minst ontwikkelde ter wereld; wijst er nogmaals op dat armoede en afhankelijkheid van voedselimport de belangrijkste oorzaken van onzekere voedselvoorziening zijn; is zich ervan bewust dat slechts een klein percentage van de mondiale voedselproductie, dat in steeds sterkere mate afkomstig is uit een klein aantal exporterende landen, op de internationale markten wordt verhandeld; 13. is verontrust over de huidige mondiale financiële crisis, die ertoe kan leiden dat er minder financiële middelen beschikbaar zijn voor de landbouw; verzoekt de Commissie de effecten van de financiële crisis op de landbouwsector te analyseren en voorstellen in overweging te nemen om de stabiliteit van de sector te garanderen, onder andere via toegang tot leningen en kredietgaranties; wijst erop dat de voedselcrisis nauw samenhangt met de financiële crisis en dat de kapitaalinjecties van centrale banken ter voorkoming van faillissementen wellicht geleid hebben tot een toename van speculatieve investeringen in grondstoffen; verzoekt het IMF en het Forum voor financiële stabiliteit om dit neveneffect te beoordelen en er rekening mee te houden bij het doen van voorstellen voor mondiale remedies; 14. is van mening dat het GLB een belangrijk onderdeel van het EU-beleid inzake zekere voedselvoorziening is, zowel nu als na 2013, en dat het een belangrijke rol in het kader van het ontwikkelingsbeleid moet spelen, met name wat het externe beleid inzake voedselzekerheid betreft; is van mening dat werkende ecosystemen, vruchtbare bodems, stabiele waterreserves en een gediversifieerde plattelandseconomie van essentieel belang zijn voor een zekere voedselvoorziening op lange termijn; is van mening dat het GLB naast het veiligstellen van de voedselproductie in de Europese Unie ertoe kan bijdragen dat de toegenomen vraag naar levensmiddelen in de wereld wordt gedekt zonder dat de markt wordt verstoord; vraagt maatregelen voor de stabilisatie van de lokale en regionale landbouwsystemen die zijn gebaseerd op duurzame landbouwpraktijken en die voor strategische voedselreserves zorgen; 15. is van mening dat de financieringsfaciliteit waarmee snel kan worden gereageerd op de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden, een noodzakelijk eerste stap is om iets te doen aan de onmiddellijke behoeften van de mensen die het hardst door de voedselcrisis zijn getroffen; is van mening dat de Commissie moet controleren hoe het geld wordt besteed en erop moet toezien dat het altijd daar wordt uitgegeven waar de nood het hoogst is, en dat er regelmatig verslag aan het Parlement wordt uitgebracht; 16. verzoekt de Commissie om versterking van haar huidige programma dat gericht is op een zekere voedselvoorziening in Europa en de wereld; verzoekt om versterking van het thematische programma voedselzekerheid (2007-2010), waarvoor momenteel 925 miljoen EUR is uitgetrokken voor de hele programmeringsperiode; verzoekt de Commissie een uitgebreide impactbeoordeling uit te voeren van het beleid en de programma's van de EU op het gebied van landbouw, ontwikkeling en handel, om voor een coherente en duurzame beleidsaanpak van de wereldwijde voedselzekerheid te zorgen; 17. herhaalt dat de continuïteit van de voedselvoorziening een nationale bevoegdheid is en dat plannen om uitdagingen op dit gebied aan te pakken nationaal besproken, ontworpen, gecontroleerd en geleid moeten worden en gebaseerd moeten op een raadpleging van alle belangrijke belanghebbenden; benadrukt het feit dat voedselzekerheid een belangrijke prioriteit moet zijn en dat het belang ervan moet worden weerspiegeld in de nationale programma's en begrotingen; benadrukt dat goed bestuur een sleutelrol moet spelen en dat corruptie op nationaal niveau moet worden aangepakt; is van oordeel dat de strijd tegen honger gebaseerd moet zijn op de erkenning van het recht op autonome voedselvoorziening, wat vastgesteld is als het vermogen van een land of regio om langs democratische weg zijn eigen landbouw- en voedselbeleid, prioriteiten en strategieën te bepalen; 18. acht permanent onderzoek op het gebied van duurzame systemen voor landbouwproductie van essentieel belang; onderstreept dat door de overheid gefinancierde onderzoeksprogramma's, het technologieplatform van de EU voor onderzoek op het gebied van ecologische landbouw en het zevende kaderprogramma voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie een belangrijke rol spelen; vraagt dat waar nodig programma's voor technologieoverdracht naar de ontwikkelingslanden worden uitgevoerd; verzoekt de regeringen van de FAO-lidstaten de aanbevelingen van de IAASTD te volgen teneinde top-down wetenschappelijke concepten voor technologische overdracht om te keren en te vervangen door bottom-up, participatieve, op de boeren gerichte innovatieve concepten; 19. is van mening dat één ernstige hinderpaal voor een grotere landbouwoutput in de ontwikkelingslanden het feit is dat kleine boeren geen toegang hebben tot leningen en microkredieten voor investeringen in zaden, meststoffen en irrigatiemechanismen; wijst voorts op de kwestie van leninggaranties, die in de meeste gevallen niet beschikbaar zijn; verzoekt de Europese Investeringsbank manieren te onderzoeken om programma's voor lokale voedselproducenten in de ontwikkelingslanden te voorzien van leninggaranties om de toegang tot krediet en microkrediet te ondersteunen; 20. besluit een permanente werkgroep op hoog niveau op te richten over de bijdrage van de EU aan de verwezenlijking van wereldwijde voedselzekerheid, teneinde een gemeenschappelijke aanpak vast te stellen voor de belangrijkste uitdagingen op het gebied van duurzame landbouw, visserij en plattelandsontwikkeling die de Commissie heeft vastgesteld; 21. merkt op dat de mondiale voedselcrisis een van de grote bedreigingen voor de vrede en de veiligheid in de wereld vormt; juicht het in dat opzicht toe dat de Commissie de laatste tijd probeert na te gaan hoe het mondiale vraagstuk van de voedselzekerheid kan worden aangepakt; verzoekt de lidstaten dergelijke initiatieven op nationaal en lokaal niveau te steunen; 22. benadrukt het feit dat de verwerving van landbouwgrond door buitenlandse investeerders, met name in Afrika, geen negatieve effecten op de lokale voedselveiligheid mag hebben of tot niet-duurzaam grondgebruik mag leiden; wijst erop dat er ook positieve effecten kunnen zijn doordat grond productief wordt benut; verzoekt de FAO en de lidstaten te werken aan gemeenschappelijke regels en wetgevingsinitiatieven waarbij het recht van de inheemse bevolking in elk land wordt erkend om de landbouwgrond en andere natuurlijke hulpbronnen die voor hun voedselzekerheid van vitaal belang zijn, te controleren; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing van zijn voorgaande resoluties over Nicaragua, met name die van 18 december 2008 over aanvallen op verdedigers van mensenrechten, burgerlijke vrijheden en democratie in Nicaragua (1) , – gezien de overeenkomst van 15 december 2003 inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de republieken Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, de Nicaragua en de Panama anderzijds, en gezien de kaderovereenkomst voor samenwerking tussen de Europese Economische Gemeenschap en de republieken Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama (2) , – gezien de Richtlijnen van de Europese Unie met betrekking tot mensenrechtenactivisten van juni 2004, – gezien de verslagen van het deskundigenteam van de EU over de Nicaraguaanse gemeenteraadsverkiezingen van 9 november 2008, – gezien de verklaringen van commissaris Ferrero-Waldner over de gebeurtenissen in Nicaragua na de gemeenteraadsverkiezingen van 9 november 2008, – onder verwijzing naar de lopende onderhandelingen over de sluiting van een associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de landen van Centraal Amerika, – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Inter American Press Association (IAPA) met bezorgdheid heeft gereageerd op een aantal maatregelen en verklaringen van de regering van Nicaragua die de persvrijheid in dit land beknotten, B. overwegende dat krachtens artikel 147 van de Nicaraguaanse Grondwet, dat in 1995 werd ingevoerd, het het in Nicaragua thans niet mogelijk is zich voor 2 opeenvolgende termijnen kandidaat te stellen als president en overwegende dat president Ortega probeert op illegale wijze deze bepaling te omzeilen, zodat hij zich bij de verkiezingen van 2011 voor een tweede termijn kandidaat kan stellen, C. overwegende dat uitsluitend de wetgevende macht zich mag uitlaten over grondwijzigingen, en overwegende dat de regeringspartij, niet de vereiste tweederde meerderheid heeft, D. overwegende dat het Nicaraguaanse Hooggerechtshof in de nacht van 19 oktober 2009 bijeenkwam - in afwezigheid van drie van de zes rechters van het Hof die niet waren uitgenodigd en vervangen werden door drie regeringsgezinde rechters − en het artikel 147 van de grondwet unaniem als niet uitvoerbaar verklaarde, E. overwegende dat alle, in de Nationale Vergadering vertegenwoordigde oppositiepartijen, evenals vele organisaties uit het maatschappelijk middenveld, advocaten en non-gouvernementele organisaties (ngo's) deze gerechtelijke verklaring als zijnde onrechtmatig hebben verworpen en besloten hebben samen te werken om de democratie en de regels van de rechtsstaat in Nicaragua te waarborgen, F. overwegende dat deze juridische verklaring onmiddellijk door de lidstaten van de Bolivariaanse Alliantie voor de Amerika's (ALBA) werd verwelkomd, G. overwegende dat een delegatie van Liberal International tijdens haar bezoek aan Nicaragua bedreigd en beledigd is, en dat de voorzitter, het EP-lid Van Baalen, door de sandinistische autoriteiten zelfs werd bedreigd met uitwijzing uit Nicaragua en tot persona non grata werd verklaard, H. overwegende dat de democratie in Nicaragua is verslechterd sinds de beschuldigingen van fraude tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2008 en de aanvallen op en intimidatie van mensenrechtenorganisaties en de leden daarvan, en op en van journalisten en vertegenwoordigers van de media, door individuele personen, leden van de politie en aan de staat gerelateerde instanties, I. overwegende dat de ontwikkeling en bestendiging van democratie en de regels van de rechtsstaat, alsmede eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, een vast onderdeel van het externe beleid van de EU moet zijn, J. overwegende dat de Europese Unie en haar partners zich verantwoordelijk verklaren voor het waarborgen van de naleving van internationale mensenrechtennormen, wanneer zij overeenkomsten met derde landen sluiten waarin een mensenrechtenclausule is opgenomen, en dat deze clausules noodzakelijkerwijze wederkerig zijn, K. overwegende dat de Europese Unie meer toezicht moet houden op de besteding van fondsen die Nicaragua voor ontwikkelingsprojecten zijn verstrekt, om er voor te zorgen dat er geen cent van deze fondsen in sandinistische handen valt, L. overwegende dat de Verenigde Naties, de Europese Unie, de Verenigde Staten van Amerika en diverse Nicaraguaanse ngo's zich met bezorgdheid hebben uitgelaten over het gebrek aan transparantie van recente verkiezingen, 1. betreurt de talloze aanvallen op en intimidaties van mensenrechtenorganisaties en de leden daarvan, en op en van journalisten en vertegenwoordigers van de media, door individuele personen, leden van de politie en aan de staat gerelateerde instanties; 2. veroordeelt de grondwetswijzigingen die de constitutionele orde in Nicaragua aantasten, en met name de juridisch twijfelachtige tactieken waarvan de Nicaraguaanse regering gebruik maakt en waarbij sandinistische rechters van het Hooggerechtshof betrokken zijn; 3. dringt er bij president Ortega op aan de Nicaraguaanse grondwet te eerbiedigen, krachtens welke de president niet twee achtereenvolgende termijnen in functie kan blijven en wijst erop dat uitsluitend de wetgevende macht bevoegd is een grondwetswijziging vast te stellen en dat zulks in geen geval door een rechter mag worden gedaan; 4. is van mening dat president Ortega met zijn opstelling weinig begrip en respect toont voor de democratie, de regels van de rechtsstaat en de naleving van fundamentele rechten, zoals vrijheid van meningsuiting en politieke vereniging; 5. steunt al diegenen in Nicaragua die tegen de schending van de constitutionele orde door de regeringsautoriteiten zijn en verlangt dat deze orde onverwijld wordt hersteld en dat de rechterlijke verklaring van 19 oktober 2009 nietig worden verklaard; 6. veroordeelt en betreurt de bedreigingen, beledigingen en intimidatie waarvan de, door het EP-lid Johannes Cornelis van Baalen geleide delegatie van Liberal International het slachtoffer werd, en verklaart zich solidair met de leden van die delegatie; 7. betreurt de wijze waarop de gemeenteraadsverkiezingen van 9 november 2008 zijn gehouden, met pogingen van de kant van de regering van Nicaragua om de politieke partijen van de oppositie te diskwalificeren, talloze onregelmatigheden in de stemlokalen, beschuldigingen van verkiezingsfraude en weigering om onafhankelijke verkiezingswaarnemers, zowel buitenlandse als plaatselijke, toe te laten; dringt er bij de Commissie op aan een EU-verkiezingswaarnemingsmissie te zenden om toezicht te houden op de aanstaande presidentsverkiezingen; 8. betreurt het feit dat de Organisatie van Amerikaanse Staten, die andere problematische zaken op het continent gewoonlijk zo nauwlettend volgt, het niet opportuun heeft geacht zich over zo'n flagrante schending van de constitutionele orde in een van haar lidstaten uit te spreken; 9. wijst erop dat Nicaragua er in de onderhandelingen over de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de landen van Midden-Amerika aan moet worden herinnerd, dat het de beginselen van de rechtsstaat, democratie en mensenrechten, die door de Europese Unie nageleefd en bevorderd worden, moet eerbiedigen; 10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten, de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering, het Midden-Amerikaanse Parlement, de regering en het parlement van de Republiek Nicaragua en het Hooggerechtshof van Nicaragua. Het Europees Parlement , – gezien de 15de ASEAN-top van 23-25 oktober 2009, – gezien de instelling van de nieuwe intergouvernementele commissie voor de mensenrechten van de ASEAN op 23 oktober 2009, – gezien het EU-Jaarverslag mensenrechten 2008, – gezien de lopende onderhandelingen over de nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam en de mensenrechtendialoog tussen de EU en Vietnam die de EU en de regering van Vietnam tweemaal per jaar houden, – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over Laos, met name die van 15 november 2001 over willekeurige arrestaties en de politieke situatie in Laos (1) en die van 1 december 2005 over de mensenrechtensituatie in Cambodja, Laos en Vietnam (2) , – gezien het samenwerkingsakkoord tussen de EU en de Democratische Volksrepubliek Laos van 1 december 1997, dat gebaseerd is op "de eerbiediging van de democratische beginselen en de fundamentele rechten van de mens, als vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens", – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, Vietnam A. overwegende dat de Vietnamese regering geweigerd heeft in te gaan op vele van de aanbevelingen die tijdens de universele periodieke evaluatie van de mensenrechtenraad van de VN ("Universal Periodic Review"), die plaatshad van mei tot september 2009, zijn gedaan om de prestaties van het land op het gebied van mensenrechten te verbeteren, B. overwegende dat honderden mensen momenteel in Vietnam gevangen zitten wegens hun religieuze of politieke overtuiging, met name Montagnard-christenen, een katholieke priester, een mennonitische pastors, leden van het Cao Dai-geloof en Hoa Hao-boeddhisten, C. overwegende dat op 27 september 2009 honderden jonge boeddhistische monniken van het Bat Nha-klooster met geweld zijn aangevallen en zijn geslagen en hun klooster geplunderd, terwijl de overheidsdiensten en de politie hun vraag om hulp negeerden; overwegende dat tegen andere monniken, die een schuilplaats hadden gevonden in de Phuoc Hue-tempel, fysiek geweld is gepleegd en dat zij zijn lastiggevallen door de politie; overwegende dat de monniken tegen het risico aankijken door de regering te worden uitgewezen op grond dat zij het Bat Nha-klooster zonder toestemming of voorafgaande registratie hebben bezet, D. overwegende dat de aanval tegen het klooster volgens velen verband houdt met het 10-puntenvoorstel voor religieuze hervormingen dat Thich Nhat Hanh in 2007 heeft voorgelegd aan de Vietnamese president Nguyen Minh Triet, E. overwegende dat alle religieuze groepen moeten worden toegestaan door de regering en worden gecontroleerd door door de regering aangewezen beheercomités en overwegende dat vele religieuze organisaties aankijken tegen een bestaansverbod en vervolging van hun leden, als zij onafhankelijk van de regering willen blijven, F. overwegende dat de dignitarissen van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam zo goed als allemaal zijn opgesloten, te beginnen met patriarch Thich Quang Do (81), de eminentste van de Vietnamese dissidenten, die al meer dan 27 jaar wordt vastgehouden, momenteel in zijn klooster van Zen Thanh Minh in Ho Chi Minhstad, G. overwegende dat mevrouw Tran Khai Thanh Thuy, Vietnamees schrijfster en vooraanstaande figuur in de beweging voor democratie in Vietnam, opnieuw is gearresteerd na het uitzitten van een gevangenisstraf van negen maanden in 2007; overwegende dat zij lijdt aan een ernstige vorm van diabetes, maar dat de Vietnamese autoriteiten weigeren haar op borgtocht vrij te laten of haar toe te staan geneesmiddelen te ontvangen, H. overwegende dat diverse gewetensbezwaarden, met name Nguyen Van Ly, Le Thi Cong Nhan en Nguyen Binh Thanh, die allen zijn veroordeeld wegens "propaganda tegen de regering van de Socialistische Republiek Vietnam" behoorlijke medische verzorging in de gevangenis wordt ontzegd, hoewel hun medische toestand onmiddellijke opname in een ziekenhuis vereist, I. overwegende dat kerkleiders door het ontbreken van onafhankelijke mensenrechtenorganisaties vaak de rol van verdedigers van de mensenrechten op zich nemen en voor meer tolerantie en meer democratische principes strijden, J. overwegende dat Vietnam, dat voorzitter van de ASEAN wordt in 2010, een voorbeeld moet stellen door zijn mensenrechtenpraktijken te verbeteren; is van mening dat de regering kan beginnen met het vrijlaten van de honderden vreedzame critici van de regering, onafhankelijke kerkactivisten, bloggers en pleitbezorgers van de democratie die met schending van het internationale recht op grond van uit de lucht gegrepen redenen van nationale veiligheid zijn opgesloten wegens het vreedzame formuleren van kritiek, Laos K. overwegende dat de Democratische Volksrepubliek Laos op 25 september 2009 het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten heeft geratificeerd, dat met name het recht van personen garandeert op gewetensvrijheid, vrijheid van vergadering, vrije meningsuiting en persvrijheid, alsmede het recht te demonstreren en politieke rechten, L. overwegende dat bijna een maand na de 10de verjaardag van de "studentenbeweging van 26 oktober 1999", die door studenten en leraren in Vientiane is gestart, de belangrijkste leiders van de beweging – Thongpaseuth Keuakoun, Seng-Aloun Phengphanh, Bouavanh Chanmanivong en Kèochay – nog steeds op een geheime plaats worden vastgehouden, terwijl Khamphouvieng Sisa-At volgens berichten in onduidelijke omstandigheden in de gevangenis is gestorven, M. overwegende dat op 2 november 2009 meer dan 300 personen die zich voorbereidden om bij wijze van herdenking van de 10e verjaardag van het politieoptreden op vreedzame wijze in Vientiane te betogen om te vragen om eerbiediging van de mensenrechten en een meerpartijenstelsel, door de geheime politie van de Democratische Volksrepubliek Laos zijn opgepakt en dat negen van hen, mevrouw Kingkèo en mevrouw Somchit en de heren Soubinh, Souane, Sinpasong, Khamsone, Nou, Somkhit en Sourigna, nog steeds gevangen worden gehouden, N. overwegende dat Laos voortgaat met het vervolgen van Hmong-gemeenschappen, wegens een Hmong-opstand die al plaatshad in de jaren 1960, waarbij arrestaties worden verricht, gemarteld, seksueel misbruik gepleegd en standrechtelijke executies uitgevoerd van Hmong die wonen in delen van Laos die ervan worden verdacht opstandige gebieden te zijn, O. overwegende dat 5000 Laotiaanse Hmong momenteel worden vastgehouden in het kamp van Huay Nam Khao in Thailand en op grond van een akkoord tussen de regeringen van Thailand en Laos zijn gedeporteerd en dat 158 andere, waaronder 85 kinderen, al meer dan drie jaar in onmenselijke omstandigheden worden vastgehouden in NongKhai, P. overwegende dat er bezorgdheid is over de algemene politieke situatie in Laos, dat wordt bestuurd door één partij sinds 1975 en waarvan de bevolking nog steeds fundamentele mensenrechten worden ontzegd, Vietnam 1. dringt er bij de regering op aan alle vormen van repressie stop te zetten tegen wie zijn recht op vrije meningsuiting, vrijheid van geloof en godsdienst en vrijheid van vergadering overeenkomstig de internationale normen op het gebied van de mensenrechten en de Vietnamese grondwet uitoefent; verzoekt de Vietnamese regering al haar internationale verplichtingen na te komen, hetgeen inhoudt dat zij alle religieuze gemeenschappen moet erkennen, godsdienstbeoefening moet toestaan en de activa van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam, de katholieke kerk en alle andere religieuze gemeenschappen die op willekeurige gronden door de overheid in beslag zijn genomen, moet teruggeven; 2. veroordeelt de gewelddadige verwijdering van meer dan 150 monniken en nonnen uit kloosters die gemeld is en het feit dat de steeds meer gespannen situatie als gevolg van deze acties tegen de vreedzame boeddhistische gemeenschap duidelijk in strijd is met de verplichtingen inzake de naleving van internationaal erkende normen op het gebied van vrijheid van religie, met name wanneer het gaat om mensen die hun rechten willen uitoefenen, tot de naleving waarvan de regering van de Socialistische Republiek Vietnam zich als lid van de VN-Veiligheidsraad en toekomstig voorzitter van de ASEAN heeft verplicht; 3. vraagt dat de Commissie en de Raad in het kader van de lopende onderhandelingen over de nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Vietnam een bindende en duidelijke clausule opnemen over de mensenrechten en de democratie, samen met een mechanisme in verband met de naleving ervan, om een einde aan de systematische schendingen van de democratie en de mensenrechten te maken; 4. vraagt de stopzetting van alle vervolgingen en pesterijen en vraagt dat de monniken en nonnen het boeddhisme mogen beoefenen volgens de traditie van de gemeenschap van de boeddhistische voorman Thich Nhat Hanh in Bat Nha en elders; 5. vraagt de onvoorwaardelijke vrijlating van Thich Quang Do en het herstel van de wettelijke status van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam en haar dignitarissen; 6. verzoekt de regering een onafhankelijke nationale mensenrechtencommissie op te richten, beschuldigingen van marteling of ander machtsmisbruik door ambtenaren, inclusief leden van de veiligheidsdiensten, ontvankelijk te verklaren en te onderzoeken en de procedure te starten om de doodstraf af te schaffen; 7. verzoekt de regering van Vietnam, gelet op Vietnams rol als lid van de VN-Veiligheidsraad, om permanente uitnodigingen te richten aan de speciale rapporteurs van de VN, met name de rapporteurs voor de vrijheid van meningsuiting, religieuze vrijheid, marteling, verdedigers van de mensenrechten en geweld tegen vrouwen en de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie; Laos 8. is tevreden met de ratificering van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten door de Laotiaanse regering; verzoekt de Laotiaanse autoriteiten de bepalingen van het Verdrag onverkort na te leven, de Laotiaanse wet onverwijld aan de bepalingen van het Verdrag aan te passen en deze bepalingen volgens internationaal erkende normen toe te passen, met name wat de vrijheid van meningsuiting, vergadering en geloof betreft; 9. herhaalt zijn verzoek om de onmiddellijke vrijlating van de leiders van de "studentenbeweging van 26 oktober 1999", alsmede van alle gewetensbezwaarden die in Laos worden vastgehouden, en belast de hiervoor bevoegde EU-delegatie in Vientiane met de taak deze kwestie te volgen; 10. verzoekt de Laotiaanse autoriteiten onvoorwaardelijk alle personen vrij te laten die tijdens de poging tot een vreedzame betoging op 2 november 2009 zijn gearresteerd; 11. verzoekt de Thaise autoriteiten om onmiddellijk een einde te maken aan de detentie van 158 Lao Hmong-vluchtelingen en deze toe te staan zich opnieuw te vestigen in Thailand of in de Verenigde Staten, Canada, Nederland of Australië, die al hebben toegezegd hen te zullen opvangen; verzoekt de Thaise regering ook te garanderen dat alle Lao Hmong in het kamp van Huay Nam Khao toegang krijgen tot screeningprocedures en procedures om hun status vast te stellen, als zij wensen een asielaanvraag in te dienen; 12. verzoekt de Commissie de situatie van de Lao-Hmong-gemeenschap en de regeringsprogramma's voor etnische minderheden van nabij te volgen; 13. herhaalt zijn verzoek aan de Laotiaanse autoriteiten om zo spoedig mogelijk alle hervormingen te plannen en uit te voeren die nodig zijn om democratie in het land te brengen, het recht op vreedzame beoefening van politieke oppositie te garanderen en ervoor te zorgen dat spoedig internationaal gecontroleerde verkiezingen met meer partijen worden georganiseerd, om tot nationale verzoening te komen; Algemeen 14. dringt er bij de autoriteiten op aan onmiddellijk en onvoorwaardelijk alle verdedigers van de mensenrechten, politieke gevangenen en gewetensbezwaarden vrij te laten, omdat hun detentie een schending van de mensenrechten is; verzoekt de autoriteiten ook om hun fysieke en psychische welzijn in alle omstandigheden te garanderen en diegenen die dit nodig hebben, toegang te verlenen tot goede onafhankelijke professionele medische verzorging; 15. verzoekt de Raad en de Commissie een gedetailleerde beoordeling uit te voeren van het uitvoeringsbeleid dat op het gebied van democratie en mensenrechten sinds de ondertekening van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten in Laos en Vietnam is gevoerd en verslag bij het Parlement uit te brengen; o o o 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en het parlement van Vietnam en Laos, het ASEAN-secretariaat, de hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties van 1 februari 2007 (1) en 27 september 2007 (2) over een wereldwijd moratorium op de doodstraf, – gezien de resoluties van de Algemene Vergadering van de VN van 18 december 2007 (A/RES/62/149) en van 18 december 2008 (A/RES/63/168) getiteld "Moratorium op het gebruik van de doodstraf", – gezien de verklaringen van het Voorzitterschap namens de Europese Unie van 29 oktober 2009 met betrekking tot de executie van de twee Tibetanen, de heer Lobsang Gyaltsen en de heer Loyak, en van 12 november 2009 over de executie van negen personen van Oeigoerse etniciteit naar aanleiding van de rellen van 5-7 juli 2009 in Ürümqi in de Oeigoerse autonome regio Sinkiang, – gezien de artikelen 35, 36 en 37 van de grondwet van de Volksrepubliek China, op grond waarvan alle burgers respectievelijk de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van geloofsovertuiging en de onschendbaarheid van het individu genieten, – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over China, met name die van 13 december 2007 over de EU-China-top en de mensenrechtendialoog tussen de EU en China (3) , – gezien het EU-China-seminar van 18-19 november 2009 en de 28ste ronde van de mensenrechtendialoog tussen de EU en China, gehouden in Bejing op 20 november 2009, – gezien de 27ste ronde van de mensenrechtendialoog tussen de EU en China die op 14 mei 2009 in Praag is gehouden, – gezien de komende 12de EU-China-top op 30 november 2009 in Nanjing, – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Unie gebaseerd is op instemming met de waarden van vrijheid, democratie en eerbiediging van de mensenrechten en met de rechtsstaat en dat de eerbiediging van deze onvervreemdbare rechten een essentiële voorwaarde is voor een harmonieus maatschappelijk leven, B. overwegende dat het nieuwe strategische partnerschap tussen de Europese Unie en China waarover momenteel wordt onderhandeld, van groot belang is voor de toekomstige betrekkingen tussen de Unie en China en dat een echt partnerschap gebaseerd moet zijn op gedeelde gemeenschappelijke waarden, C. overwegende dat de Europese Unie op 8 mei 2009 heeft verzocht om omzetting van de doodstraffen die de gewone Volksrechtbank van Lhasa tegen verschillende Tibetanen had uitgesproken naar aanleiding van de ongeregeldheden van maart 2008 in Lhasa, D. overwegende dat begin juli 2009 in de Oeigoerse autonome regio Sinkiang de ernstigste etnische onlusten sinds tientallen jaren uitbraken toen Oeigoerse demonstranten de straat opgingen en Han-Chinezen in Ürümqi aanvielen en hieronder slachtoffers hebben gemaakt, teneinde te protesteren tegen aanvallen op Oeigoerse arbeiders in een fabriek in Zuid-China in juni 2009; overwegende dat hierbij volgens officiële cijfers 197 doden en ruim 1 600 gewonden zijn gevallen, E. overwegende dat het absoluut noodzakelijk is een open, permanente en respectvolle dialoog op te zetten ter waarborging van het vreedzaam samenleven van de Tibetaanse en Oeigoerse bevolkingsgroepen, die de twee belangrijkste etnische minderheden vormen, met de grote meerderheid van Han-Chinezen, F. overwegende dat onder de Oeigoerse bevolking, die voor de meerderheid uit moslims bestaat, taalkundige en culturele banden heeft met Centraal-Azië en bijna de helft van de 20 miljoen inwoners van Sinkiang vertegenwoordigt, sprake is van groeiende ontevredenheid en onvrede over de veelal Han-Chinese autoriteiten, die ervan worden beschuldigd dat zij religieuze activiteiten nauwlettend in de gaten houden en inperken door middel van discriminatie op het vlak van werkgelegenheid en marginalisatie van hun etnische groep in de regio, overwegende dat een reactie is uitgebleven op de oproep van mensenrechten-NGO's aan de internationale gemeenschap om een onafhankelijk onderzoeksteam te zenden naar de plaats waar de ongeregeldheden zich hebben afgespeeld, G. overwegende dat de Volksrepubliek China heeft verklaard te streven naar harmonieuze etnische verhoudingen in de Oeigoerse autonome regio Sinkiang, H. overwegende dat de legitimiteit van de veroordelingen die zijn uitgesproken tegen Tibetanen voor misdrijven begaan tijdens de rellen van maart 2008 in twijfel wordt getrokken in een verslag van Human Rights Watch, waarin staat dat sommige processen in het geheim zijn gevoerd op een geheime datum en dat de Tibetanen de vrije keuze van een advocaat werd ontzegd en zich dus niet serieus konden verdedigen, I. overwegende dat religies in China worden onderworpen aan beperkingen en strak worden gecontroleerd door de staat, J. overwegende dat in China op 68 misdrijven, waaronder geweldloze misdrijven als belastingfraude en drugsgebruik, de doodstraf staat, 1. wijst er nogmaals op dat het van oudsher een verklaard tegenstander is van de doodstraf, voor alle gevallen en onder alle omstandigheden; herinnert eraan dat de EU zich altijd krachtig heeft ingezet voor afschaffing van de doodstraf overal ter wereld en benadrukt nogmaals dat afschaffing van de doodstraf bijdraagt tot versterking van de menselijke waardigheid en geleidelijke ontwikkeling van de mensenrechten; 2. spreekt zijn waardering uit over het positieve besluit van de Hoogste Volksrechtbank van januari 2007 om doodvonnissen te herzien, maar betreurt het dat dit niet heeft geleid tot een significante daling van het aantal executies in China; blijft bezorgd over het feit dat China nog steeds het hoogste aantal doodvonnissen ter wereld voltrekt; 3. dringt daarom bij de Chinese autoriteiten aan op een onmiddellijk en onvoorwaardelijk moratorium op de doodstraf, als cruciale stap op weg naar afschaffing van de doodstraf; spreekt zijn krachtige veroordeling uit over de executie van de twee Tibetanen, Lobsang Gyaltsen en Loyak, en van negen Oeigoeren naar aanleiding van de gebeurtenissen van maart 2008 in Lhasa en de rellen van 5-7 juli 2009 in Ürümqi; verzoekt de Chinese autoriteiten alle overige doodstraffen die zijn uitgesproken door de gewone Volksrechtbanken van Lhasa en Ürümqi op te schorten en deze om te zetten in gevangenisstraffen voor degenen wier aandeel in de gewelddadigheden onomstotelijk is vastgesteld; veroordeelt voorts de met twee jaar uitgestelde doodvonnissen die zijn uitgesproken tegen Tenzin Phuntsok en Kangtsuk, naar aanleiding van de protesten in maart, en de levenslange gevangenisstraf van Dawa Sangpo, en uit zijn twijfels over de vraag of zij wel een eerlijk proces hebben gehad; 4. verzoekt China eens te meer het Internationale Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten te ratificeren; uit zijn verontwaardiging over de vaak discriminerende behandeling die etnische en religieuze minderheden in China ten deel valt; 5. wijst erop dat de Chinese regering in april 2009 haar eerste nationale actieplan voor de mensenrechten (2009-2010) heeft gepubliceerd, en dat hierin nadrukkelijk wordt gestreefd naar een betere bescherming van de burgerrechten in gerechtelijke procedures en processen, het beëindigen van willekeurige arrestaties, het verbieden van foltering als middel om bekentenissen los te krijgen en het waarborgen van eerlijke en openbare processen; roept de Chinese autoriteiten op het aantal voltrokken executies openbaar te maken; 6. verzoekt de Chinese autoriteiten alles in het werk te stellen om te komen tot een serieuze dialoog tussen Han-Chinezen en Oeigoeren, een meer integraal en omvattend economisch beleid in Sinkiang te gaan voeren, gericht op stimulering van plaatselijke betrokkenheid, en om de culturele identiteit van de Oeigoeren te beschermen; 7. benadrukt dat de prestaties van China op het gebied van mensenrechten ernstige bezorgdheid blijven wekken; benadrukt het feit dat van de ene tot de andere ronde van de mensenrechtendialoog EU-China een strikte follow-up nodig is van de uitvoering van de aanbevelingen die het resultaat van de vorige dialoog zijn en waarover beide partijen het eens zijn geworden, alsook van de juridische seminars over de mensenrechten tussen de EU en China, die vroeger aan de dialoog voorafgingen en waaraan vertegenwoordigers van de academische wereld en van het maatschappelijk middenveld deelnamen; verzoekt de Raad en de Commissie de kwestie van de afschaffing van de doodstraf en de eerbiediging van de rechten van etnische en religieuze minderheden op de agenda van de 12de EU-Chinatop van 30 november 2009 te plaatsen; vraagt de Commissie en de Raad erbij te blijven dat in de nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarover momenteel wordt onderhandeld, de clausule moet worden opgenomen over de eerbiediging van de mensenrechten in China; 8. verzoekt de Chinese autoriteiten onmiddellijk een einde te maken aan de "harde aanpak"-campagne waarmee de rechten van de mensen in de Oeigoerse autonome regio Sinkiang worden ingeperkt, terwijl de oorzaken van de onrust worden genegeerd; 9. vraagt de wederopstarting van een eerlijke en resultaatgerichte dialoog tussen de Chinese regering en de vertegenwoordigers van de Dalai Lama die gebaseerd is op het "Memorandum betreffende echte autonomie voor het Tibetaanse volk" en die moet leiden tot een positieve, substantiële en betekenisvolle verandering in Tibet, in overeenstemming met de beginselen die zijn neergelegd in de grondwet en de wetten van de Volksrepubliek China; 10. bevestigt zijn solidariteit met alle slachtoffers van de gebeurtenissen van juli 2009 in Ürümqi in de Oeigoerse autonome regio Sinkiang; erkent dat de overheidsinstanties als taak hebben de openbare orde te handhaven, maar is bezorgd door berichten dat disproportioneel geweld wordt gebruikt tegen etnische Oeigoeren en door het grote aantal Oeigoeren dat wordt vastgehouden; 11. verzoekt de Chinese autoriteiten ervoor te zorgen dat degenen die in verband met bovengenoemde gebeurtenissen worden vastgehouden, tijdens de hechtenis een humane behandeling wordt gegarandeerd en voldoening van de normen van een eerlijk proces, in overeenstemming met het internationale recht, met inbegrip van toegang tot een advocaat van hun keuze, het vermoeden van onschuld en proportionele straffen voor wie schuldig wordt bevonden; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de Raad van Europa, de VN-Mensenrechtenraad en de regering van de Volksrepubliek China.