Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 11, 13 en 39, artikel 168, lid 1, artikel 169, lid 1, artikel 191, artikel 192, lid 1, en artikel 349, – gezien het Internationaal Verdrag inzake plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw van 2004, – gezien Verordening (EU) 2019/1381 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende de transparantie en duurzaamheid van de EU-risicobeoordeling in de voedselketen (1) , – gezien Verordening (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 betreffende diergeneesmiddelen (2) , – gezien Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (3) , Richtlijn 2009/128/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van een kader voor communautaire actie ter verwezenlijking van een duurzaam gebruik van pesticiden (4) en Verordening (EG) nr. 1185/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende statistieken over pesticiden (5) , – gezien Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu (6) , – gezien Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (7) , Richtlijn 2006/118/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende de bescherming van het grondwater tegen verontreiniging en achteruitgang van de toestand (8) , en Richtlijn 91/676/EEG van de Raad van 12 december 1991 inzake de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen (9) , – gezien Richtlijn 98/58/EG van de Raad van 20 juli 1998 inzake de bescherming van voor landbouwdoeleinden gehouden dieren (10) , Richtlijn 1999/74/EG van de Raad van 19 juli 1999 tot vaststelling van minimumnormen voor de bescherming van legkippen (11) , Richtlijn 2007/43/EG van de Raad van 28 juni 2007 tot vaststelling van minimumvoorschriften voor de bescherming van vleeskuikens (12) , Richtlijn 2008/120/EG van de Raad van 18 december 2008 tot vaststelling van minimumnormen ter bescherming van varkens (13) , Richtlijn 2008/119/EG van de Raad van 18 december 2008 tot vaststelling van minimumnormen ter bescherming van kalveren (14) , Verordening (EG) nr. 1/2005 van de Raad van 22 december 2004 inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten (15) , Verordening (EG) nr. 1099/2009 van de Raad van 24 september 2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden (16) , Verordening (EU) 2016/429 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende overdraagbare dierziekten en tot wijziging en intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van diergezondheid (“diergezondheidswetgeving”) (17) en Richtlijn 2010/63/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2010 betreffende de bescherming van dieren die voor wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt (18) , – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 over een van boer tot bord -strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem ( COM(2020)0381 , – gezien zijn resolutie van 19 juni 2020 over Europese bescherming van grensoverschrijdende en seizoenarbeiders in het kader van de COVID-19-crisis (19) , – gezien zijn resolutie van 18 december 2019 over het EU-initiatief inzake bestuivers (20) en zijn resolutie van 23 oktober 2019 over de ontwerpverordening van de Commissie tot wijziging van Verordening (EU) nr. 546/2011 wat de beoordeling van de effecten van gewasbeschermingsmiddelen op honingbijen betreft (21) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu (22) , – gezien zijn resolutie van 13 maart 2019 over een Europa dat beschermt: schone lucht voor iedereen (23) , – gezien zijn resolutie van 13 september 2018 over een Europees “één gezondheid”‑actieplan tegen antimicrobiële resistentie (AMR) (24) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over de uitvoering van het zevende milieuactieprogramma (25) , – gezien zijn resolutie van 16 mei 2017 over initiatief met betrekking tot hulpbronnenefficiëntie: minder voedselverspilling, meer voedselveiligheid (26) , – gezien zijn resolutie van 4 april 2017 over vrouwen en hun rol in plattelandsgebieden (27) en zijn resolutie van 16 januari 2018 over vrouwen, gendergelijkheid en klimaatrechtvaardigheid (28) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2016 over technologische oplossingen voor duurzame landbouw in de EU (29) , – gezien zijn wetgevingsresolutie van 8 september 2015 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het klonen van runderen, varkens, schapen, geiten en paardachtigen die voor landbouwdoeleinden worden gehouden en gereproduceerd (30) , – gezien zijn resolutie van 11 februari 2015 over oorsprongsetikettering voor vlees in verwerkte levensmiddelen (31) en zijn resolutie van 12 mei 2016 over de verplichte aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor bepaalde voedingsmiddelen (32) , – gezien speciaal verslag nr. 15/2020 van de Rekenkamer van 9 juli 2020 getiteld “Bescherming van wilde bestuivers in de EU – De initiatieven van de Commissie hebben geen vruchten afgeworpen”, speciaal verslag nr. 13/2020 van 5 juni 2020 getiteld “Biodiversiteit op landbouwgrond: met de bijdrage van het GLB is de achteruitgang niet tot staan gebracht”, speciaal verslag nr. 05/2020 van 5 februari 2020 getiteld “Duurzaam gebruik van gewasbeschermingsmiddelen: beperkte vooruitgang bij het meten en beperken van de risico’s”, speciaal verslag nr. 02/2019 van 15 januari 2019 getiteld “Chemische gevaren in onze voeding: het voedselveiligheidsbeleid van de EU beschermt ons maar kent uitdagingen”, speciaal verslag nr. 31/2018 van 14 november 2018 getiteld “Dierenwelzijn in de EU: het dichten van de kloof tussen ambitieuze doelstellingen en praktische uitvoering”, speciaal verslag nr. 34/2016 van 17 januari 2017 getiteld “De bestrijding van voedselverspilling: een kans voor de EU om de hulpbronnenefficiëntie van de voedselvoorzieningsketen te verbeteren” en speciaal verslag nr. 21/2019 van 19 november 2019 getiteld “De bestrijding van antimicrobiële resistentie: vooruitgang in de dierlijke sector, maar deze bedreiging voor de gezondheid blijft een uitdaging voor de EU”, – gezien het verslag van het Europees Milieuagentschap van 11 mei 2020 getiteld “The European environment – state and outlook 2020: knowledge for transition to a sustainable Europe” (Het milieu in Europa – Toestand en verkenningen 2020: kennis voor de overgang naar een duurzaam Europa), – gezien de Europese pijler van sociale rechten, – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s over de “van boer tot bord”-strategie van december 2020 getiteld “Van boer tot bord: de lokale en regionale dimensie” (NAT-VII/005), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie internationale handel, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie visserij, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A9‑0271/2021 ), A. overwegende dat in de mededeling van de Commissie over een “van boer tot bord”-strategie een holistische benadering van het Europese voedselsysteem wordt uiteengezet, waarin landbouw vanwege zijn rol in de voedselvoorziening een centrale plaats krijgt toebedeeld en wordt gewezen op de onderlinge verbondenheid van alle actoren in de hele toeleveringsketen en hun gedeelde verantwoordelijkheid ter verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie, alsook op de cruciale rol van landbouwers bij het leveren van collectieve goederen, onder meer in het kader van de strijd tegen de klimaatverandering; overwegende dat de strategie echter ambitieuzer moet zijn wat de erkenning van de rol, rechten en verantwoordelijkheden van consumenten en de economische levensvatbaarheid van landbouwers op de lange termijn betreft; overwegende dat de strategie grote gevolgen heeft voor de productie van niet voor de voeding bestemde landbouwproducten en dat hiermee ten volle rekening moet worden gehouden; B. overwegende dat in het onlangs gepubliceerde verslag van het JRC met als titel “Modelling environmental and climate ambition in the agricultural sector with the CAPRI model: Exploring the potential effects of selected Farm to Fork and Biodiversity strategies targets in the framework of the 2030 Climate targets and the post 2020 Common Agricultural Policy” (Modellering van de milieu- en klimaatambitie in de landbouwsector volgens het CAPRI-model: onderzoek naar de mogelijke gevolgen van bepaalde doelstellingen van de “van boer tot bord”-strategie en de biodiversiteitsstrategie in het kader van de klimaatdoelstellingen voor 2030 en het gemeenschappelijk landbouwbeleid na 2020), evenals in andere recente studies wordt geconcludeerd dat de uitvoering van de doelstellingen van de strategie aanzienlijke gevolgen zou hebben voor de landbouwproductie in de EU; overwegende dat in deze studies wordt benadrukt dat het noodzakelijk is om robuuste voorafgaande wetenschappelijke effectbeoordelingen uit te voeren die betrekking hebben op de economische, sociale en ecologische dimensie van duurzaamheid, evenals om in wetsvoorstellen in het kader van de “van boer tot bord”-strategie rekening te houden met cumulatieve effecten, mogelijke wisselwerkingen, de beschikbaarheid van middelen om de doelstellingen te verwezenlijken en de verschillende landbouwmodellen in de lidstaten; C. overwegende dat het voedselsysteem van Europa kwaliteitsvolle voedsel- en voedingszekerheid moet bieden op een manier die bijdraagt aan het sociaal welzijn en de volksgezondheid, ecosystemen gezond houdt en herstelt, rekening houdt met de grenzen van onze planeet en de gezondheid en het welzijn van dieren waarborgt; overwegende dat het voedselsysteem als geheel momenteel verantwoordelijk is voor een reeks effecten op de gezondheid en het welzijn van mens en dier en op het milieu, het klimaat en de biodiversiteit, met inbegrip van ontbossing en aantasting van ecosystemen buiten de EU; overwegende dat de manier waarop wij voedsel, dranken en andere landbouwproducten produceren en consumeren moet worden aangepast om overeenstemming te waarborgen met de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), de Overeenkomst van Parijs, het Verdrag inzake biologische diversiteit, het Internationaal Verdrag inzake plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw, het EU-beleid en de verbintenissen die de EU is aangegaan, alsook om in het algemeen een samenhangend evenwicht te vinden tussen de drie pijlers van duurzaamheid, met inbegrip van milieu, klimaat, biodiversiteit, volksgezondheid, de economie en de betaalbaarheid van voedsel, dierenwelzijn, economische duurzaamheid voor landbouwers, vissers en actoren verderop in de voedselketen en plattelands- en kustgebieden, evenals sociale aspecten zoals werk- en arbeidsvoorwaarden en gezondheids- en veiligheidsnormen; overwegende dat ook andere belangrijke factoren, zoals onderzoek en innovatie, handelsbeleid en afvalbeleid, in aanmerking moeten worden genomen; D. overwegende dat het noodzakelijk is te zorgen voor consistentie en samenhang tussen de maatregelen van de “van boer tot bord”-strategie en het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid, het EU-handelsbeleid, de biodiversiteitsstrategie van de EU voor 2030, de EU-bosstrategie, het actieplan voor de circulaire economie, het actieplan voor de bio-economie, de Europese klimaatwet en andere gerelateerde beleidsmaatregelen en strategieën van de EU; overwegende dat moet worden benadrukt dat alle ingevoerde voedingsmiddelen moeten voldoen aan dezelfde normen inzake duurzaamheid en veiligheid van agrovoedingsproducten als de normen die van toepassing zijn in de EU; E. overwegende dat volgens schattingen van het intergouvernementeel platform voor biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES) naar verwachting 90 % van de grond tussen nu en 2050 aanzienlijk zal veranderen en dat dit nu al voor 75 % van de grond geldt; overwegende dat nu reeds 85 % van de wetlands verloren is gegaan (33) ; overwegende dat biodiversiteit cruciaal is voor de voedselzekerheid, het welzijn van de mens en de ontwikkeling in de hele wereld; overwegende dat door het verlies aan biodiversiteit de landbouwproductie, voedselsystemen en voeding zowel in Europa als wereldwijd in het gedrang worden gebracht; overwegende dat de mondiale sociale en economische kosten in verband met bodemdegradatie naar schatting oplopen tot 5,5 à 10,5 biljoen EUR per jaar (34) ; F. overwegende dat ongeveer 80 % van de wereldwijde ontbossing wordt veroorzaakt door uitbreiding van land dat wordt gebruikt voor landbouw (35) ; overwegende dat de vraag in de Unie naar producten als palmolie, vlees, soja, cacao, mais, hout en rubber, ook in de vorm van verwerkte producten of diensten, in belangrijke mate aanzet tot ontbossing, bos- en bodemdegradatie, verwoesting van ecosystemen en daaraan gekoppelde schendingen van de mensenrechten in niet-EU-landen, en verantwoordelijk is voor een wereldwijd aandeel van ongeveer 10 % van de ontbossing die in het totale eindverbruik besloten ligt (36) ; overwegende dat niet-duurzame visserij ernstige negatieve gevolgen heeft voor de biodiversiteit; G. overwegende dat met name van landbouw afhankelijke halfnatuurlijke habitats, zoals grasland, bedreigd worden en dat de staat van instandhouding van die habitats aanzienlijk slechter is dan die van andere habitattypen die niet van landbouw afhankelijk zijn; overwegende dat 45 % van de habitats die van landbouw afhankelijk zijn als slecht wordt beoordeeld, vergeleken met 31 % voor andere habitats; H. overwegende dat onvoorzichtig gebruik van pesticiden een aanzienlijke bron van bodem-, water- en luchtverontreiniging is en negatieve gevolgen heeft voor de gezondheid van mensen, dieren en planten; overwegende dat het daarom noodzakelijk is de inspanningen op te voeren om de afhankelijkheid, de risico’s en het gebruik van schadelijke pesticiden en het gebruik van meststoffen en antibiotica aanzienlijk terug te dringen; overwegende dat duurzame landbouwpraktijken, zoals de correcte tenuitvoerlegging van geïntegreerde gewasbescherming (IPM), agrobosbouw, agro-ecologie, biologische landbouw en precisielandbouwtechnieken, oplossingen kunnen helpen bieden om het gebruik van pesticiden op EU-niveau en wereldwijd terug te dringen, en moeten worden aangemoedigd; overwegende dat uit wetenschappelijk onderzoek (37) blijkt dat het gebruik van pesticiden aanzienlijk kan worden verminderd zonder negatieve gevolgen voor de rentabiliteit en productiviteit, vooral als dit gepaard gaat met een grotere beschikbaarheid van duurzame alternatieven; I. overwegende dat de EU-lidstaten in 2018 de uitvoer van meer dan 81 000 ton pesticiden met in Europa verboden stoffen hebben goedgekeurd (38) ; overwegende dat deze gevaarlijke pesticiden zelfs nog grotere risico’s kunnen inhouden in het land van bestemming, omdat de gebruiksomstandigheden (bv. beschermende kleding, besproeiing vanuit de lucht) niet altijd even streng zijn als in de EU; overwegende dat deze verboden pesticiden als residuen in geïmporteerde voedingsmiddelen opnieuw op de EU-markt terecht kunnen komen; overwegende dat uit monitoringprogramma’s is gebleken dat residuen van verschillende pesticiden waarvan het gebruik in de EU verboden is, zijn aangetroffen in voedingsmiddelen die op de EU-markt worden verkocht, in 4,5 % van de gevallen zelfs op een niveau dat hoger ligt dan de maximumwaarde voor residuen (MRL) die voor deze stoffen is vastgesteld om de veiligheid van de consument te waarborgen (39) ; J. overwegende dat overgewicht en obesitas snel toenemen in de EU (40) , en dat één op de twee volwassenen met overgewicht of obesitas kampt (41) ; overwegende dat de oorzaken van overgewicht en obesitas weliswaar vele facetten omvatten, maar dat een slecht voedingspatroon en slechte voeding bij de bepalende factoren horen die tot een hoge prevalentie van overgewicht en obesitas leiden; K. overwegende dat in de EU in 2017 naar schatting meer dan 950 000 sterfgevallen (één op de vijf) en meer dan 16 miljoen verloren gezonde levensjaren, voornamelijk door hart- en vaatziekten en kanker, toe te schrijven waren aan een ongezond voedingspatroon (42) ; overwegende dat blootstelling aan hormoonontregelende stoffen via voedsel en voedselverpakkingen eveneens een verhoogde bedreiging voor de volksgezondheid vormt (43) ; L. overwegende dat ongeveer de helft van de zoönotische ziekten die sinds 1940 bij de mens zijn opgedoken, het gevolg is van veranderingen in landgebruik (44) ; overwegende dat diergezondheid een essentieel element is in elk duurzaam voedselsysteem en dat gevolgen voor de diergezondheid direct doorwerken op de duurzaamheid van het voedselsysteem; M. overwegende dat in de EU elk jaar naar schatting 88 miljoen ton aan voedselafval wordt gegenereerd en dat de daarmee samenhangende kosten worden geraamd op 143 miljard EUR (45) ; overwegende dat voedselafval een enorm effect op het milieu heeft en verantwoordelijk is voor ongeveer 6 % van de totale broeikasgasemissies van de EU (46) ; overwegende dat het grootste aandeel van het voedselafval in de EU afkomstig is van huishoudens (53 %) en de verwerkende industrie (19 %) (47) ; overwegende dat 10 % van het voedselafval in de EU verband houdt met datumaanduidingen en misverstanden bij de consument over de interpretatie en het gebruik van het systeem van datumaanduiding (48) ; N. overwegende dat het volume van de verkoop van antibiotica aan Europese veehouderijbedrijven tussen 2011 en 2016 met 18,5 % is gedaald (49) , hetgeen heeft geleid tot een vermindering van het gebruik van antibiotica in de landbouw met 35 % in de periode 2011-2018, en dat de antimicrobiële consumptie bij voedselproducerende dieren in de meeste lidstaten lager of veel lager ligt dan bij mensen (50) ; overwegende dat er echter grote verschillen bestaan tussen de lidstaten en dat de consumptie van sommige antimicrobiële stoffen nog steeds te hoog is (51) ; overwegende dat antimicrobiële resistentie een grote bedreiging voor de menselijke gezondheid vormt; overwegende dat het verminderen en tot een minimum herleiden van het antibioticagebruik in de veehouderij de ontwikkeling en verspreiding van antimicrobiële resistentie zal helpen vertragen; O. overwegende dat de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) reeds in 2018 zijn speciaal verslag over de gevolgen van de opwarming van de aarde met 1,5 °C publiceerde, waarin werd gesteld dat er in alle aspecten van de samenleving snelle, verreikende en ongekende veranderingen vereist zijn als we de opwarming van de aarde willen beperken tot 1,5 °C; overwegende dat klimaatverandering en biodiversiteitsverlies een steeds grotere bedreiging vormen voor voedselzekerheid en levensonderhoud, door terugkerende droogten, overstromingen, bosbranden en nieuwe plaagorganismen; overwegende dat voedselsystemen verantwoordelijk zijn voor 29 % van de mondiale broeikasgasemissies en een ingrijpend effect hebben op het klimaat, de biodiversiteit, water, lucht, bodem en koolstofputten; overwegende dat de EU-landbouwsector ongeveer 10 % van de totale broeikasgasemissies van de EU veroorzaakt, met aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten, waarbij het aandeel van de landbouw schommelt tussen 3 % en 33 % van de nationale broeikasgasemissies (52) ; P. overwegende dat de broeikasgasemissies van de Europese landbouw sinds 1990 met ongeveer 20 % zijn verminderd; overwegende dat de vermindering van de broeikasgasemissies in de landbouw sinds 2012 aanzienlijk is vertraagd en dat de uitstoot in bepaalde jaren zelfs is toegenomen (53) ; overwegende dat de landbouw actief kan bijdragen tot koolstofvastlegging door het aantal natuurlijke koolstofputten te vergroten via het gebruik van op natuur en ecosystemen gebaseerde oplossingen, zoals brede vruchtwisseling, combinatieteelt, permacultuur, agrobosbouw, houtteelt, agro‑ecologie en ecosysteemherstel, en met name het herstel en de instandhouding van veengebieden als een manier om over meer natuurlijke koolstofputten en mogelijkheden voor koolstofvastlegging te beschikken; Q. overwegende dat de landbouw de op twee na belangrijkste bron van primaire PM 10 ‑emissies in de EU vertegenwoordigt, zoals is benadrukt door het Europees Milieuagentschap; overwegende dat emissies van ammoniak (NH 3 ) uit de landbouw bijdragen aan perioden van hoge PM-concentraties die elk voorjaar in heel Europa voorkomen en negatieve gevolgen voor de gezondheid op de korte en lange termijn hebben; R. overwegende dat de EU zeven keer meer stikstof en drie keer meer fosfor verbruikt dan met het oog op de grenzen van de planeet als duurzaam en billijk kan worden beschouwd (54) ; S. overwegende dat toenemende kennis over de levenscyclus, in combinatie met betere tracering en monitoring van gegevens over de toeleveringsketen, nodig zijn om concrete vooruitgang te boeken wat de beperking van de milieueffecten van het Europese voedselsysteem betreft; T. overwegende dat het Europese model van een multifunctionele agrovoedingssector, bestaande uit diverse landbouwmodellen en aangestuurd door agrarische familiebedrijven, een centraal onderdeel vormt van de economie en samenleving van de EU en moet zorgen voor een concurrerende, kwaliteitsvolle en gediversifieerde voedselproductie, voedselzekerheid, lokale toeleveringsketens, goede landbouwpraktijken, bescherming van bodemrijkdommen en watervoorraden, strenge normen op het gebied van milieu en dierenwelzijn, en levendige plattelandsgebieden in de hele EU; overwegende dat een goed ondersteund landbouwbeleid de transitie naar meer lokale toeleveringsketens en duurzamere landbouwpraktijken zal bevorderen, waarmee strengere milieu- en dierenwelzijnsnormen worden gehaald; U. overwegende dat het belangrijk is te wijzen op de belangrijke rol van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen in de agrovoedingssector van de EU in alle stadia van de toeleveringsketen – van de verwerking tot de detailhandel – bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie; V. overwegende dat de landbouwsector veilig en voedzaam voedsel moet blijven produceren en hierbij moet zorgen voor een duurzamer behoud en beheer van de gronden, hetgeen allemaal een rol speelt om de ontvolking van plattelandsgebieden tegen te gaan; overwegende dat Europese landbouwers aan de strengste mondiale normen voldoen en kwaliteitsvol voedsel produceren, niet alleen voor Europese burgers maar voor mensen overal ter wereld; overwegende dat de landbouwsector strategisch gezien van enorm belang is, maar dat in slechts iets meer dan tien jaar tijd miljoenen landbouwbedrijven zijn verdwenen – meer dan een derde van alle landbouwbedrijven in Europa – waarbij het voor de overgrote meerderheid om kleine familiebedrijven ging; W. overwegende dat voor de transitie van de Europese landbouw naar meer duurzame praktijken en circulariteit substantiële investeringen nodig zijn, met als allereerste voorwaarde voldoende toegang tot financiering; overwegende dat de EIB zich ertoe heeft verbonden om in 2025 het deel van haar financiering dat bestemd is voor investeringen op het gebied van klimaatactie en milieuduurzaamheid te verhogen tot 50 % van haar transacties en dit ook daarna aan te houden; overwegende dat die financiering kan worden aangewend voor de uitrol van technologieën die bijdragen aan duurzame praktijken en voor het versterken van de band tussen landbouw en de circulaire economie; X. overwegende dat een gezonde bodem de aarde beter in staat stelt voedsel te produceren, water te filteren en koolstof op te nemen, en zo niet alleen bijdraagt tot een stabieler klimaat, maar ook tot het waarborgen van voedselzekerheid, herstel van de biodiversiteit, bescherming van onze landbouwgrond en de totstandbrenging van een gezonder voedselsysteem; overwegende dat regeneratieve landbouw als benadering voor voedselproductie en landbeheer een oplossing kan bieden voor die uitdagingen, door bij te dragen aan de transitie naar een uiterst veerkrachtig landbouwsysteem op basis van een passend beheer van land en bodem; Y. overwegende dat het belangrijk is dat consumenten over alle informatie, mogelijkheden en stimulansen beschikken om goed doordachte voedselkeuzes te kunnen maken; overwegende dat hiervoor een gezonde en degelijke voedselomgeving nodig is die transparantie waarborgt en ervoor zorgt dat de gezonde en duurzame keuze ook voor iedereen een gemakkelijke en betaalbare keuze is, en die consumptiepatronen bevordert en stimuleert die de menselijke gezondheid ondersteunen en tegelijk het duurzaam gebruik van natuurlijke en menselijke hulpbronnen en een hoog niveau van dierenwelzijn waarborgen; overwegende dat informatieverstrekking, voorlichting en bewustmakingscampagnes alleen niet volstaan om de vereiste verandering in de richting van duurzamere en gezondere consumentenkeuzes teweeg te brengen, aangezien deze kunnen worden beïnvloed door aspecten als normen en conventies, prijs, gemak, gewoonte en de manier waarop voedselkeuzes worden gepresenteerd; overwegende dat geïnformeerde burgers en voorlichting echter een belangrijke rol kunnen spelen om aan de vraagzijde de Europese doelstellingen op het gebied van klimaat, hulpbronnenefficiëntie en biodiversiteit te bereiken; overwegende dat verplichte vermelding op het etiket van het gehalte aan voedingstoffen en de oorsprong ervan, en begrijpelijke informatie over dierenwelzijn en duurzaamheid, in beginsel voor alle voedingsmiddelen, alsook de verstrekking van informatie aan het publiek over de werkelijke productiekosten, kunnen helpen om de consument de weg te wijzen naar gezonde, duurzame en veilige voeding; overwegende dat consumenteninformatie ook aangepast moet zijn aan het digitale tijdperk, maar dat niemand aan zijn lot mag worden overgelaten; Z. overwegende dat het mediterrane dieet, dat door de Unesco in 2010 is erkend als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid, bekend staat als een gezond en evenwichtig dieet met een hoge voedings-, sociale en culturele waarde en gebaseerd is op respect voor het grondgebied en de biodiversiteit, met aandacht voor het behoud en de ontwikkeling van traditionele activiteiten en ambachten met betrekking tot visserij, duurzame jacht en landbouw, en dat dit dieet een beschermende rol speelt bij de primaire en secundaire preventie van de voornaamste chronische degeneratieve ziekten; AA. overwegende dat water en landbouw onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden en dat duurzaam waterbeheer in de landbouwsector essentieel is om de productie van hoogwaardig en voldoende voedsel mogelijk te maken en het behoud van watervoorraden te waarborgen; AB. overwegende dat de mondialisering van de voedselmarkt is toegenomen, waardoor het belang van vrijhandelsovereenkomsten tussen de EU en derde landen steeds groter wordt; AC. overwegende dat rekening moet worden gehouden met de resultaten die zijn geboekt als gevolg van de toepassing van de momenteel geldende milieunormen; AD. overwegende dat de ernstige situatie die is ontstaan door de COVID-19-pandemie gevolgen heeft gehad voor alle actoren in de Europese agrovoedingsketen, van de primaire productie tot de horeca; AE. overwegende dat het Europese voedselsysteem tijdens de COVID-19-pandemie een cruciale rol heeft gespeeld en zijn veerkracht heeft getoond, waarbij landbouwers en hun coöperaties of producentenorganisaties, werknemers in de gehele voedselwaardeketen, verwerkers, distributeurs en detailhandelaren hebben samengewerkt, in moeilijke omstandigheden – met inbegrip van lockdowns – en met risico’s voor de gezondheid, om ervoor te zorgen dat de Europese consument onbelemmerde toegang bleef krijgen tot veilige, betaalbare en kwaliteitsvolle producten, met eerbiediging van de integriteit van de interne markt; overwegende dat de interne markt en het landbouwsysteem van de EU de onderbrekingen van de voorziening tijdens de COVID-19-crisis ruimschoots en snel hebben kunnen opvangen, maar dat hierdoor niettemin bepaalde kwetsbaarheden in de complexe voedselvoorzieningsketens aan het licht zijn gekomen waaruit blijkt dat het noodzakelijk is op de lange termijn voedselzekerheid, veerkracht en korte toeleveringsketens te waarborgen; overwegende dat het in dit verband van essentieel belang is de waarde van voedselzekerheid en veiligheid van de toeleveringsketens voor alle EU-burgers te benadrukken, evenals het belang om landbouwers alle nodige instrumenten aan te reiken om op duurzame wijze diverse voedingsmiddelen te kunnen produceren; AF. overwegende dat de rechten van landbouwers in 2004 weliswaar zijn verankerd in het Internationaal Verdrag inzake plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO), maar dat de regels inzake intellectuele eigendom vaak botsen met deze rechten, waardoor lokale, traditionele en inheemse zaaimethoden op de helling komen te staan; AG. overwegende dat consumenten zich steeds meer zorgen maken over dierenwelzijn en diergezondheid; overwegende dat een hoog niveau van dierenwelzijn belangrijk is voor duurzame ontwikkeling en het potentieel heeft om de economische en ecologische duurzaamheid van Europese landbouwers te versterken, waarbij een nieuwe markt tot stand wordt gebracht waar landbouwers producten kunnen verkopen op basis van hogere dierenwelzijnsnormen; overwegende dat de Commissie een evaluatie en herziening van de bestaande regelgeving inzake dierenwelzijn heeft aangekondigd, onder meer met betrekking tot het vervoer en het slachten van dieren; overwegende dat horizontale regels ter bescherming van dieren in de landbouw, in combinatie met wetenschappelijk onderbouwde, soortspecifieke dierenwelzijnsvoorschriften voor alle landbouwhuisdieren, het dierenwelzijn aanzienlijk ten goede zouden komen; overwegende dat overgangsperioden en steun voor landbouwers essentieel zijn in het kader van wijzigingen van de wetgeving om duurzamere landbouw mogelijk te maken en het dierenwelzijn te verbeteren; AH. overwegende dat geografische aanduidingen voortvloeien uit eeuwenoud EU-erfgoed, het resultaat zijn van de aanpassing van de mens aan zijn omgeving en een uitdrukking zijn van de EU-identiteit; AI. overwegende dat het uiterst belangrijk is voedselfraude en oneerlijke praktijken op voedingsgebied aan te pakken door frauduleuze activiteiten te identificeren en te onderzoeken; 1. is ingenomen met de ambities en doelstellingen van de “van boer tot bord”-strategie als een belangrijke stap voor het waarborgen van een duurzaam, eerlijk, gezond, diervriendelijk, regionaler, gediversifieerd en veerkrachtig voedselsysteem, hetgeen essentieel is voor de verwezenlijking van de in de Europese Green Deal en de SDG’s vastgestelde doelstellingen; beklemtoont dat gezonde mensen, gezonde samenlevingen, gezonde dieren en een gezonde planeet niet los van elkaar te zien zijn; benadrukt dat deze strategie van essentieel belang is om het voedselsysteem, met inbegrip van de productie van dieren en gewassen, binnen de grenzen te houden van wat de planeet aankan, en onderstreept dat het van belang is fatsoenlijke werk- en arbeidsomstandigheden en eerlijke kansen in de hele voedselwaardeketen tot stand te brengen en dat er een passende en evenwichtige beleidsaanpak moet worden ontwikkeld; moedigt de Commissie aan om de strategie zo snel mogelijk om te zetten in concrete wetgevings- en niet-wetgevingsmaatregelen, vergezeld van de passende mechanismen voor financiële steun ter begeleiding van de transitie; Actie noodzakelijk 2. herinnert eraan dat effectbeoordelingen integraal deel uitmaken van het regelgevingsproces van de EU; is ingenomen met het aangekondigde voornemen van de Commissie om, in overeenstemming met de richtsnoeren voor betere regelgeving, gedetailleerde effectbeoordelingen, met inbegrip van openbare raadplegingen, uit te voeren voor alle wetgevingsinitiatieven in het kader van de “van boer tot bord”-strategie, onder meer met betrekking tot effectieve kwantitatieve streefdoelen (55) ; benadrukt dat deze voorafgaande wetenschappelijke effectbeoordelingen robuuste milieubeoordelingen moeten omvatten, betrekking moeten hebben op de drie dimensies van duurzaamheid (de ecologische, economische en sociale dimensie, met inbegrip van gezondheid) volgens een holistische en systemische benadering en rekening moeten houden met cumulatieve effecten, alsook dat ze de kosten van niet-handelen moeten omvatten in termen van onmiddellijke en langetermijneffecten op de menselijke gezondheid, het milieu, de biodiversiteit en de algemene duurzaamheid, waarbij tevens rekening moet worden gehouden met generatievernieuwing, mogelijke afwegingen tussen beleidsdoelstellingen, de beschikbaarheid van middelen om de streefdoelen te halen en de verschillende landbouwmodellen in de EU-lidstaten; wijst erop dat het van belang is de berekeningsmethoden, uitgangswaarden en referentieperioden voor elk afzonderlijk streefdoel te beschrijven en benadrukt dat dit in samenwerking en overleg met de lidstaten moet gebeuren; erkent dat de eerste tussentijdse evaluatie van de “van boer tot bord”-strategie voor midden 2023 is gepland; benadrukt dat in deze tussentijdse evaluatie uitvoerig aandacht moet worden besteed aan de cumulatieve effecten van alle acties, op een holistische en systemische wijze waarbij alle dimensies van duurzaamheid aan bod komen, ongeacht of het om de ecologische, economische of sociale dimensie, met inbegrip van gezondheid, gaat; 3. is ingenomen met de aankondiging van een wetenschappelijk onderbouwd voorstel voor een wetgevingskader met betrekking tot duurzame voedselsystemen, op basis van transparante gegevens en rekening houdend met de meest recente wetenschappelijke inzichten; verzoekt de Commissie dit voorstel te gebruiken om een toekomstgericht, holistisch, evenwichtig, geïntegreerd en ecologisch, sociaal en economisch duurzaam gemeenschappelijk voedselbeleid vast te stellen waaraan alle actoren een bijdrage leveren, gericht op het verkleinen van de milieu- en klimaatvoetafdruk van het EU‑voedselsysteem en op het verminderen van de negatieve gevolgen ervan voor de biodiversiteit en de gezondheid en het welzijn van mens en dier, teneinde van Europa uiterlijk in 2050 het eerste klimaatneutrale continent te maken dat vrijwel geen verontreiniging veroorzaakt, en met het oog op de versterking van de veerkracht ervan om te zorgen voor voedselzekerheid op middellange en lange termijn in het licht van de klimaatverandering, milieuaantasting en biodiversiteitsverlies; benadrukt dat economische en sociale duurzaamheid in de hele voedselketen moeten worden gewaarborgd, aangezien goede sociaal-economische vooruitzichten en het concurrentievermogen van de diverse betrokken sectoren zullen bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie; spoort de EU ertoe aan het voortouw te nemen bij een wereldwijde transitie naar duurzaamheid van boer tot bord, op basis van het beginsel van een multifunctionele landbouwsector die vanuit ecologisch, sociaal (inclusief gezondheid) en economisch oogpunt duurzaam is, op basis van de beginselen van agro-ecologie van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO) en het VN-recht op voedsel, en tegelijkertijd te zorgen voor meer consistentie en samenhang van het beleid, zodat alle actoren in het Europese voedselsysteem op lange termijn plannen kunnen maken op basis van realistische en transparante Smart-doelstellingen; benadrukt dat er dringende en doortastende veranderingen in het beleid en de wetgeving moeten worden doorgevoerd, gezien het verpletterende wetenschappelijke bewijs van de noodzaak om de duurzaamheid van het huidige voedselsysteem te verbeteren en de hogere kosten die gepaard gaan met niet‑handelen, en wijst op het belang van innovatie en duurzame praktijken; stelt voor dat rekening wordt gehouden met de respectieve uitgangswaarden in elke lidstaat en met de geboekte vooruitgang, alsook met hun specifieke (regionale) omstandigheden, waarbij de uitwisseling van knowhow en beste praktijken tussen de lidstaten wordt bevorderd; beklemtoont dat het van belang is aandacht te besteden aan de volledige voedsel- en drankenketens, met inbegrip van productie, verwerking, marketing, opslag, vervoer, distributie, horeca, detailhandel, verwijdering en recycling van secundaire materialen; dringt erop aan dat in dit wetgevingsvoorstel ten volle rekening wordt gehouden met het welzijn van landbouwhuisdieren, aangezien dit een wezenlijk aspect van duurzaam voedsel is; 4. steunt de ontwikkeling van strategische plannen voor het voedselbeleid (56) , met als doel nieuw en bestaand nationaal, regionaal en lokaal voedselbeleid te faciliteren, te stimuleren en op te schalen, waarbij ook aandacht wordt besteed aan het complexe probleem van voedselarmoede in Europa; benadrukt hoe belangrijk het is deze plannen te onderbouwen met onafhankelijke, neutrale wetenschappelijke kennis en onderzoek en de betrokkenheid van belanghebbenden vanuit een brede waaier aan invalshoeken te verzekeren, teneinde een legitiem en inclusief proces te waarborgen; benadrukt dat een nieuwe transversale benadering van governance nodig is om samenhang te garanderen tussen het EU-beleid op het gebied van voedsel en landbouw en ander beleid dat hierop van invloed is, bijvoorbeeld op het gebied van handel, energie, mededinging en klimaat, teneinde meer synergieën tot stand te brengen en afwegingen tussen deze beleidsdomeinen te vermijden en te beheren; dringt daarom aan op een gestructureerde dialoog tussen het Parlement, de lidstaten en alle actoren van het voedselsysteem, met inbegrip van de burgers, om alle kansen die deze strategie te bieden heeft te benutten en om de lacunes, kansen en uitdagingen bij de ontwikkeling en uitvoering van een holistisch gemeenschappelijk EU-voedselbeleid te bespreken; verzoekt de Commissie een maatschappelijke dialoog te bevorderen op basis van een gemeenschappelijke interpretatie van duurzaamheid en de diverse aspecten daarvan, in de aanloop naar haar voorstel voor een wetgevingskader voor een duurzaam voedselsysteem, dat uiteindelijk moet uitgaan van één samenhangende benadering voor alle aspecten van duurzaamheid; 5. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een noodplan op te stellen om de voedselvoorziening en voedselzekerheid te garanderen, met het oog op een gecoördineerde Europese respons op crises die gevolgen hebben voor voedselsystemen; benadrukt dat een preventieve benadering vereist is om paniekgedrag en overdreven reacties van mensen, bedrijven of lidstaten te voorkomen; is van mening dat dit een adequate respons zal vormen op de steeds grotere verwachtingen in verband met voedselzekerheid waaraan op Europees niveau moet worden tegemoetgekomen; dringt er bij de Commissie op aan problemen in verband met strategische voedselvoorraden op dezelfde manier te benaderen als problemen in verband met strategische aardolievoorraden in de Unie; 6. beklemtoont dat er maatregelen moeten worden genomen om duurzame landbouw te bevorderen, het gebruik van pesticiden en de hieraan gekoppelde risico’s te beperken, bodemecosystemen te beschermen en te herstellen en op landbouwgrond meer landschapselementen te creëren die het herstel van krachtens de natuurrichtlijnen beschermde soorten en habitats ondersteunen, waaronder bestuivers en hun habitats; wijst erop dat de productiviteit en veerkracht van de landbouw afhankelijk zijn van het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen om de duurzaamheid van onze voedselsystemen op de lange termijn te waarborgen; 7. benadrukt dat Europese consumenten, landbouwers en bedrijven belang hebben bij een geslaagde transitie naar een duurzamer voedselsysteem; wijst erop dat betere informering van belanghebbenden en maatregelen in het kader van het landbouwbeleid deze transitie kunnen ondersteunen; benadrukt dat de ecologische transitie in de voedselproductie en de daaruit voortvloeiende bijdrage aan de mitigatie van klimaatverandering een win-winsituatie kan zijn voor primaire producenten, het milieu, de economie en de samenleving als geheel, waarbij wordt voorzien in duurzame, veilige, toereikende, betaalbare, gezonde en voedzame voedingsmiddelen, en dat deze transitie kan worden verwezenlijkt door middel van een evenwichtige aanpak die synergieën creëert tussen duurzame praktijken en economische kansen; herhaalt dat als van de landbouwsector een evenredige bijdrage wordt verwacht, landbouw een op streefdoelen en stimulansen gebaseerd onderdeel moet zijn van de ambitie van de EU om uiterlijk halverwege deze eeuw broeikasgasneutraal te zijn, en dat ook aandacht moet worden besteed aan emissies die verband houden met de Europese voedselproductie en -consumptie maar die buiten Europa worden gegenereerd; benadrukt dat de betrokkenheid van landbouwers bij klimaatmaatregelen en steun voor landbouwers in dit verband van cruciaal belang zijn om de wereldwijde mitigatiestreefdoelen en de SDG’s te verwezenlijken, zonder de wereldwijde voedsel- en voedingszekerheid op het spel te zetten en zonder iemand aan zijn lot over te laten; 8. benadrukt dat moet worden gezorgd voor samenhang tussen de “van boer tot bord”-strategie en de doelstellingen van de Europese Green Deal, onder meer op het gebied van klimaat, biodiversiteit, de ambitie om alle verontreiniging tot nul terug te dringen en gezondheid; beklemtoont dat het in stand houden en het verbeteren van de biodiversiteit van cruciaal belang zijn om de voedselzekerheid in de EU en wereldwijd te kunnen waarborgen, en dat het noodzakelijk is samenhang te garanderen met de EU‑biodiversiteitsstrategie, waaronder de ondersteunende bijdrage van het Natura 2000-netwerk en beschermde mariene gebieden aan de productie van gezond voedsel, en consistentie in acht te nemen met het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), het EU-handelsbeleid en de EU-strategie voor de bio-economie; benadrukt dat de SDG’s een relevant kader bieden om ecologische, sociale en economische doelstellingen op samenhangende en systemische wijze te integreren en dat zij de ontwikkeling mogelijk maken van transversaal beleid dat een betere afspiegeling vormt van de onderlinge koppelingen tussen de verschillende beleidsdoelstellingen; herinnert eraan dat de sociale dimensie volledig moet worden geïntegreerd in alle toekomstige initiatieven van de “van boer tot bord”-strategie, samen met de economische en de ecologische dimensie, teneinde de broodnodige beleidssamenhang voor duurzame ontwikkeling te verwezenlijken; benadrukt dat ook de verbetering van de arbeidsomstandigheden overeenkomstig de acht kernverdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), collectieve onderhandelingen en sociale bescherming deel moeten uitmaken van de duurzaamheidscriteria; Een voedselketen die werkt voor burgers, werknemers, producenten, distributeurs en het milieu 9. is ingenomen met de beslissing over de herziening van de richtlijn betreffende een duurzaam gebruik van pesticiden en de reductiestreefdoelen voor pesticiden, nutriëntenverliezen uit zowel biologische als minerale bronnen en de verkoop van antibiotica, en is ervan overtuigd dat deze streefdoelen haalbaar zijn, maar dat het al dan niet behalen ervan afhangt van de beschikbaarheid van veiligere, doeltreffende en efficiënte alternatieven; benadrukt het belang van aanvullende holistische voorlichting en communicatie, onder meer via adviesdiensten, om deze transformatie te verwezenlijken; benadrukt dat deze reductiestreefdoelen bindend moeten zijn en dat ze moeten worden nagestreefd door middel van holistische, preventieve en circulaire benaderingen, zoals biologische en agro-ecologische praktijken, innovatieve duurzame landbouwpraktijken, waar passend de toepassing van precisielandbouw en geïntegreerde gewasbescherming, en het gebruik van duurzame alternatieven, met behulp van een op de levenscyclus gebaseerd perspectief; benadrukt dat het noodzakelijk is versnelde procedures voor de evaluatie, toelating en registratie van niet-chemische pesticiden met een laag risico vast te stellen, waarbij moet worden gewaarborgd dat de beoordeling even streng verloopt als voor andere stoffen; dringt erop aan dat alle lidstaten, overeenkomstig hun klimatologische en landbouwproductiekenmerken, robuuste, doeltreffende en tijdgebonden kwantitatieve reductiestreefdoelen vaststellen in de herziening van hun strategische GLB-plannen en andere relevante beleidsinstrumenten, met de ambitie om de landbouwemissies in de bodem, het grondwater, het oppervlaktewater en de lucht tot nul te herleiden, in overeenstemming met de ambitie van de Green Deal om alle verontreiniging tot nul terug te dringen, in combinatie met duidelijk omschreven gewasspecifieke steunmaatregelen om verantwoording en afdwingbaarheid op alle niveaus te waarborgen, en aan de hand van onafhankelijke en volledige gegevens om deze streefdoelen te helpen bereiken, alsook steun en opleiding voor de uitvoering op het niveau van de landbouwbedrijven en aanvullende mogelijkheden voor onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot innovatieve en duurzame landbouwoplossingen; verzoekt de Commissie de lidstaten te helpen met het verbeteren van hun systemen voor bewaking, monitoring en correcte handhaving van de regels inzake het gebruik van pesticiden, de communicatie met eindgebruikers te verbeteren en bewustzijn te kweken onder eindgebruikers; herhaalt zijn oproep om bovengenoemde streefdoelen en doelstellingen in wetgeving om te zetten, onder meer via de herziening van de richtlijn betreffende een duurzaam gebruik van pesticiden, en verzoekt de Commissie te verduidelijken hoe zij zal omgaan met de bijdragen van afzonderlijke lidstaten aan voor de hele Unie geldende bindende streefdoelen en tegelijkertijd een gelijk speelveld zal waarborgen, en tevens de uitgangswaarden voor deze streefdoelen te verduidelijken, rekening houdend met de verschillende uitgangsposities, geleverde inspanningen en kenmerken van elke lidstaat en met een duidelijk overzicht van de vele niet-synthetische en andere alternatieven die vandaag al bekend zijn, de beschikbaarheid ervan en de gevolgen voor de levensvatbaarheid van de sector, het inkomen van landbouwers en de voedselzekerheid, en verzoekt de Commissie een plan op te stellen om synthetische inputs in de landbouw tot een minimum te beperken; verzoekt de Commissie de lidstaten te helpen bijzondere aandacht te schenken aan de specifieke voorwaarden die van toepassing zijn op het gebruik van pesticiden in zones waar het grondwater wordt beschermd, door middel van betere communicatie, monitoring en inspecties; 10. benadrukt de sleutelrol van geïntegreerde gewasbescherming (IPM) bij het verminderen van de afhankelijkheid van pesticiden en dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat dit systeem wordt toegepast en dat de tenuitvoerlegging ervan systematisch wordt beoordeeld en gemonitord; verzoekt de lidstaten de algemene IPM-beginselen om te zetten in praktische en meetbare criteria en deze criteria op bedrijfsniveau te verifiëren, en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de lidstaten deze IPM‑beginselen effectief ten uitvoer leggen via hun strategische GLB-plannen; dringt er bij de lidstaten op aan om hierin duidelijk omschreven en op maat gesneden maatregelen en praktijken voor elk gewas, zoals bloemstroken, op te nemen als uitgangswaarde om een kentering teweeg te brengen op het vlak van pesticidengebruik en resistentie bij plaagorganismen; verzoekt detailhandelaren in de voedselketen proactief met landbouwers samen te werken bij de uitvoering en opschaling van alle beschikbare IPM-praktijken en -methoden voor elk gewas in hun toeleveringsketen en verslag uit te brengen over hun eigen bijdrage aan de doelstellingen en reductiestreefdoelen als onderdeel van hun verslaglegging op milieu-, sociaal en governancegebied; 11. is van oordeel dat, hoewel het systeem van de EU een van de strengste ter wereld is, zowel de regels voor de goedkeuring van pesticiden als zodanig als de uitvoering ervan moeten worden verbeterd; wijst op zijn resolutie over de toelatingsprocedure van de Unie voor pesticiden (57) en verwacht van de Commissie en de lidstaten dat zij onverwijld gevolg geven aan alle hierin vermelde verzoeken; onderstreept dat het regelgevingskader moet aanzetten tot innovatie en onderzoek om betere en veiligere gewasbeschermingsmiddelen en alternatieven te ontwikkelen; wijst erop dat de Commissie, de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) en het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), in aanvulling op de herziening van de richtlijn betreffende een duurzaam gebruik van pesticiden om het gebruik van pesticiden en de hieraan gekoppelde risico’s te beperken, de milieueffectbeoordeling voor gewasbeschermingsmiddelen moeten verbeteren, onder meer door rekening te houden met de effecten van pesticiden op de kwaliteit van het grondwater en van drinkwaterbronnen, met inbegrip van cumulatieve en synergistische effecten; dringt er bij de Commissie op aan de vooruitgang die is geboekt ter verwezenlijking van beleidsdoelstellingen adequaat te beoordelen en de geharmoniseerde risico-indicatoren van Richtlijn (EU) 2019/782 van de Commissie (58) te verbeteren door ze uit te breiden tot toxiciteit, persistentie en bioaccumulatie, en verzoekt rekening te houden met landbouwarealen of volumes van werkzame stoffen en de manier waarop gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt om het gebruik van synthetische pesticiden en zware metalen in de conventionele en biologische landbouw effectief te beperken, en duidelijke wetenschappelijk onderbouwde criteria vast te stellen om te bepalen wat als onaanvaardbare effecten op het milieu wordt beschouwd, rekening houdend met de reële blootstelling (acuut en chronisch) aan meerdere gewasbeschermingsmiddelen, met inbegrip van cumulatieve en synergistische effecten; benadrukt dat profylactisch gebruik van pesticiden, met inbegrip van zaadbehandeling met systemische pesticiden, zoveel mogelijk moet worden beperkt wanneer dit een gevaar vormt voor de menselijke gezondheid of het milieu; verzoekt de Commissie uiterlijk midden 2022 haar wetgevingsvoorstel inzake gegevens over pesticiden te presenteren; 12. verzoekt de Commissie te verzekeren dat de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1107/2009 correct worden toegepast, en bijgevolg onder meer een minimumnorm te waarborgen voor kennisgevingen van toelatingen voor pesticiden in noodsituaties, met inbegrip van de verplichting voor de lidstaten om volledige en gedetailleerde toelichtingen te verstrekken en de desbetreffende kennisgevingen openbaar maken; is ingenomen met de rol van de EFSA bij het beoordelen van deze afwijkingen; 13. dringt erop aan dat bij de beoordeling van aanvragen voor nieuwe MRL’s overeenkomstig artikel 14 van de MRL-verordening ten volle rekening wordt gehouden met de cumulatieve en synergistische effecten van pesticiden wanneer de MRL’s worden vastgesteld, en dat er beter rekening wordt gehouden met de criteria in verband met risico’s voor de diergezondheid en het milieu; dringt erop aan om gegevens die na het in de handel brengen zijn verzameld in het kader van biomonitoring te gebruiken om de nauwkeurigheid te verifiëren van de voorspelde niveaus van blootstelling aan pesticiden met het oog op de vaststelling van MRL’s, alsook met het oog op de vaststelling van aanvaardbare blootstellingsniveaus voor werknemers in landbouwbedrijven, omwonenden, omstanders en consumenten, evenals voor landbouwhuisdieren; beklemtoont dat het noodzakelijk is om in toekomstige EU‑wetgevingsinitiatieven die verband houden met het gebruik van pesticiden veel aandacht te blijven besteden aan de bescherming van de gezondheid en veiligheid van gebruikers; wijst erop hoe belangrijk het is om te garanderen dat alle gebruikers over beschermingsmiddelen beschikken en dat zij uitgebreide informatie en opleiding krijgen over het gebruik van pesticiden en de hieraan verbonden gevaren; benadrukt dat moet worden gegarandeerd dat alle werknemers in de landbouw officiële documentatie kunnen opvragen met informatie over het soort pesticide dat wordt gebruikt bij hun werkzaamheden; onderstreept dat het voor de verwezenlijking van deze streefdoelen cruciaal is te werken aan een verdere herziening van Richtlijn 2004/37/EG betreffende blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk (59) , Richtlijn 2009/128/EG betreffende een duurzaam gebruik van pesticiden en Richtlijn 98/24/EG betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers tegen risico’s van chemische agentia op het werk (60) ; 14. is ingenomen met de toezegging van de Commissie om maatregelen te nemen om nutriëntenverliezen met ten minste 50 % terug te dringen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de bodemvruchtbaarheid niet verslechtert; is ervan overtuigd dat dit het best kan worden bereikt door het sluiten van nutriëntencycli, het terugwinnen en hergebruiken van nutriënten en het stimuleren en belonen van landbouwers om peulgewassen te planten; benadrukt dat daartoe juridisch bindende wetgevingsinitiatieven nodig zijn, evenals maatregelen om landbouwers in staat te stellen hun nutriëntenbeheer te verbeteren; beklemtoont dat het belangrijk is dat die streefdoelen worden nagestreefd aan de hand van holistische en circulaire benaderingen van nutriëntenbeheer, zoals agro-ecologische praktijken en slimme landbouw, die positieve neveneffecten kunnen hebben voor de bodemkwaliteit en de biodiversiteit, en landbouwers kunnen helpen een einde te maken aan hun afhankelijkheid van minerale meststoffen en de fosfor- en stikstofstromen te beperken; wijst erop dat bij de beperking van inefficiënte bemesting en de geleidelijke afschaffing van excessieve bemesting rekening moet worden gehouden met de klimaat- en milieueffecten van verschillende meststoffen, met inbegrip van de aanwezigheid van zware metalen; dringt er bij de lidstaten op aan om in hun strategische plannen maatregelen voor te stellen ter bevordering van een efficiënt beheer en de circulariteit van nutriënten, alsook om voorlichting voor bedrijfsadviseurs en landbouwers sterk te ondersteunen en de hervorming van het GLB aan te grijpen als een kans om de uitstoot van ammoniak (NH 3 ) door de landbouwsector aan banden te leggen; benadrukt dat verbeterd beheer van nutriënten zowel economische als milieuvoordelen biedt; benadrukt het belang van de toepassing van moderne en innovatieve technologieën en oplossingen, zoals precisielandbouw, gerichte bemesting die is aangepast aan wat de plant nodig heeft, adviesdiensten op het gebied van plantenvoeding en ondersteuning bij het beheer, alsook de noodzaak om daartoe breedbandnetwerken in plattelandsgebieden aan te leggen; is van mening dat steun moet worden verleend aan duurzame landbouwbedrijfsmodellen om bij te dragen aan terugwinning, recycling en hergebruik van nutriënten uit afvalstromen die vrij zijn van verontreinigde stoffen; 15. benadrukt dat het met het oog op de verwezenlijking van de streefdoelen voor de beperking van het gebruik van chemische pesticiden en de hieraan gekoppelde risico’s en de beperking van nutriëntenverliezen noodzakelijk is dat er veiligere alternatieven voorhanden zijn, teneinde de beschikbaarheid van een goed werkend instrumentarium voor gewasbescherming te waarborgen; benadrukt echter het belang van voorlichting voor het waarborgen van de correcte toepassing van preventieve maatregelen; dringt aan op meer mogelijkheden voor onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot alternatieve gewasbeschermingsmiddelen, meststoffen en meer resistente rassen die minder input vereisen om stabiele opbrengsten te waarborgen en digitale instrumenten, alsook op stimulansen voor toepassingsmethoden en -technologieën zoals precisielandbouw; verzoekt de Commissie de goedkeuring van nieuwe oplossingen op het gebied van plantgezondheid te versnellen en te vereenvoudigen, met inbegrip van gewasbeschermingsmiddelen met een geringere impact, zoals stoffen met een laag risico of biologische oplossingen, en in horizontale wetgeving een definitie en een aparte categorie voor natuurlijke stoffen in te voeren, en verzoekt tevens initiatieven te ontplooien om op zoek te gaan naar alternatieve beoordelingstrajecten voor deze laag-risicostoffen, basisstoffen en natuurlijk voorkomende stoffen; benadrukt voorts dat een verminderd gebruik van pesticiden gepaard moet gaan met een grotere beschikbaarheid op de markt van duurzame alternatieven die even doeltreffend zijn op het gebied van gewasbescherming als chemische pesticiden, teneinde de verspreiding van plaagorganismen bij planten te voorkomen; pleit bovendien voor maatregelen om te faciliteren dat in beoordelingen van de chemische risico’s van voedsel en diervoeder nieuwe benaderingsmethoden worden ingevoerd, zodat de behoefte aan tests met behulp van dieren afneemt en dierproeven uiteindelijk volledig kunnen worden afgeschaft; 16. beklemtoont nogmaals hoe belangrijk het is bijen en andere bestuivers te beschermen tegen de schadelijke effecten van pesticiden en ziekten; herinnert aan zijn bezwaar van 23 oktober 2019 (61) en herhaalt zijn oproep aan de Commissie om te garanderen dat de herziening van de richtsnoeren betreffende bijen en de toekomstige uitvoeringshandelingen geen lager beschermingsniveau voor bijen inhouden dan het niveau van de EFSA-richtsnoeren betreffende bijen van 2013 en worden gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke en technische inzichten, en stelt daarom voor de uniforme beginselen te wijzigen, niet alleen met betrekking tot acute toxiciteit voor honingbijen, maar ten minste ook met betrekking tot chronische toxiciteit voor honingbijen en toxiciteit voor hun larven en acute toxiciteit voor hommels; merkt op dat de EFSA een eigen modelleringssysteem, ApisRAM, ontwikkelt dat beter op de biologie van de honingbij lijkt te zijn afgestemd dan BEEHAVE en minder gevoelig lijkt te zijn voor belangenconflicten; dringt er bij de Commissie op aan de stoffen die hetzelfde werkingsmechanisme hebben als neonicotinoïden met spoed opnieuw te beoordelen; 17. dringt nogmaals aan op een indicator voor bestuivers (62) en een streefdoel voor herstel; verzoekt de Commissie en de lidstaten een nieuw EU-breed monitoringkader voor bestuivers tot stand te brengen met robuuste, op lidstaatniveau toegepaste regelingen, tussentijdse mijlpalen, duidelijke tijdgebonden doelstellingen, indicatoren en streefcijfers; benadrukt dat de monitoringactiviteiten moeten worden geïntegreerd in het nieuwe monitoring- en evaluatiekader van het GLB; 18. roept de lidstaten op de biodiversiteit op landbouwgrond op systematische en gestandaardiseerde wijze te monitoren op het veld, met inbegrip van bestuivers, en hierbij beroepsbeoefenaren, landbouwers en burgerwetenschappers te betrekken, en de gegevens te gebruiken om EU-beleidsmaatregelen en de uitvoering daarvan te helpen evalueren; 19. herinnert aan het belang van een “één gezondheid”-benadering; benadrukt dat antimicrobiële resistentie (AMR) een toenemend transnationaal en grensoverschrijdend gevaar voor de gezondheid is en dat een gecoördineerd EU-optreden een verschil kan maken; is zich bewust van de aanzienlijke inspanningen die zijn geleverd om het gebruik van antimicrobiële stoffen bij dieren te beperken, hetgeen bijdraagt tot de wereldwijde inspanningen om antibioticaresistentie te verminderen; benadrukt echter dat het gebruik van antibiotica verder moet worden teruggedrongen, ook bij de voedselproductie; is ingenomen met het plan van de Commissie om de totale verkoop van antimicrobiële stoffen voor landbouwhuisdieren en in de aquacultuur tegen 2030 met 50 % te verminderen; onderstreept dat rekening moet worden gehouden met de reeds geboekte vooruitgang op het niveau van de lidstaten; wijst erop dat tussentijdse streefdoelen en duidelijke acties en maatregelen, met inbegrip van de toepassing van sancties zoals bepaald in EU-wetgeving, noodzakelijk zijn om deze doelstelling te verwezenlijken; wijst er voorts op dat betere veehouderijpraktijken cruciaal zijn om deze doelstelling te verwezenlijken, aangezien een beter dierwelzijn leidt tot een betere diergezondheid, waardoor de behoefte aan geneesmiddelen afneemt; is van mening dat de correcte tenuitvoerlegging van de verordening betreffende diergeneesmiddelen (63) en Verordening (EU) 2019/4 betreffende gemedicineerde diervoeders (64) het gebruik van antibiotica verder zal verminderen en verzoekt de Commissie de tenuitvoerlegging en handhaving door de lidstaten nauwkeurig te controleren; onderstreept dat alle antimicrobiële stoffen die geen aan de mens voorbehouden antibiotica zijn, beschikbaar moeten blijven voor essentieel gebruik, zodat de gezondheid en het welzijn van dieren te allen tijde kunnen worden beschermd; 20. is ingenomen met de nadruk die wordt gelegd op de noodzaak om de totale EU-verkoop van antibiotica voor landbouwhuisdieren en in de aquacultuur te blijven beperken, en benadrukt dat EU-initiatieven op dit gebied zijn vastgesteld en ook in de toekomst zullen worden vastgesteld op basis van de “één gezondheid”-benadering, waarmee de onderlinge afhankelijkheid tussen de gezondheid en het welzijn van mensen, dieren en het milieu wordt erkend; verzoekt de Commissie en de lidstaten hun aandacht te richten op aanvullende maatregelen om duurzame innovatieve oplossingen mogelijk te maken en te stimuleren, met name op het gebied van preventieve hulpmiddelen en alternatieve behandelingen; dringt aan op inspanningen om te waarborgen dat normen voor in de EU ingevoerde producten van dierlijke oorsprong gelijkwaardig zijn aan de normen die in het kader van de verordening betreffende diergeneesmiddelen zijn vastgesteld; merkt op dat in het kader van de herziening van de verordening betreffende toevoegingsmiddelen voor diervoeding (65) aandacht moet worden besteed aan het gebruik van stoffen die momenteel niet als antibiotica zijn ingedeeld, maar wel de eigenschappen van een antibioticum hebben overeenkomstig artikel 4, punt 14, van de verordening betreffende diergeneesmiddelen, en die voor preventief gebruik in de veehouderij en de aquacultuur kunnen worden gebruikt; wijst erop dat werknemers in de voedselketen het risico lopen pathogenen met antimicrobiële resistentie op te lopen, bijvoorbeeld bij het gebruik van de “top dressing”-techniek bij het toedienen van diergeneesmiddelen; benadrukt dat passende maatregelen moeten worden genomen om dit ernstige risico voor de gezondheid op het werk te verminderen; 21. herinnert eraan dat landbouw en bosbouw een belangrijke rol spelen in de aanpassing aan en mitigatie van klimaatverandering; beklemtoont dat het belangrijk is de effecten van landbouw en dierlijke productie op de uitstoot van broeikasgassen en op landgebruik te erkennen en te monitoren; wijst erop dat die uitstoot absoluut moet worden teruggedrongen, teneinde bij te dragen aan de verbintenis van de EU in het kader van de Overeenkomst van Parijs; benadrukt de noodzaak en het potentieel van de instandhouding, het herstel en de bevordering van natuurlijke koolstofputten en de beperking van de uitstoot van koolstofdioxide, methaan en stikstofoxide in de landbouw, met name in de sector diervoeder en de veehouderij, alsook in de biologische sector en de sector minerale meststoffen, zonder het dierenwelzijn verder in het gedrang te brengen, waarbij wordt gewaarborgd dat de bodemvruchtbaarheid niet verder achteruitgaat; erkent dat gezonde dieren minder natuurlijke hulpbronnen vereisen en dat duurzame praktijken voor het beheer van de veestapel de broeikasgasemissies kunnen helpen beperken; pleit voor passende en op maat gesneden regelgevingsmaatregelen en streefdoelen voor emissies uit de landbouw en het bijbehorende landgebruik, als onderdeel van het “Klaar voor 55”-pakket, teneinde ambitieuze reducties van alle broeikasgasemissies in deze sectoren te waarborgen, onder meer door veedichtheid in de EU aan te pakken, evenals de ingebedde emissies uit landgebruik van ingevoerde diervoeders en voedingsmiddelen; roept op tot een samenhangende beleidsmix om een transitie naar duurzamere praktijken zoals op gras gebaseerde extensieve veeteelt mogelijk te maken, als onderdeel van een gemengd landbouwsysteem dat de draagkracht van de lokale omgeving eerbiedigt en de biodiversiteit ondersteunt; 22. neemt kennis van veelbelovende ontwikkelingen op het gebied van toevoegingsmiddelen voor diervoeding die de broeikasgasemissies en de water- en luchtverontreiniging van de veehouderij kunnen helpen beperken; is in dat opzicht ingenomen met de plannen van de Commissie om het in de handel brengen van duurzame en innovatieve toevoegingsmiddelen voor diervoeding te vergemakkelijken, en dringt aan op relevante onderzoeksprogramma’s om de verdere ontwikkeling hiervan te ondersteunen; 23. wijst erop dat extensieve, permanente, op grasland gebaseerde, silvo-pastorale of extensieve biologische veehouderij, waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van weiden met een hoge milieuwaarde, een centraal kenmerk vormen van het Europese voedselsysteem, en dat de kwaliteitsregelingen ervan een bepalend onderdeel zijn van veel traditionele plattelandsgemeenschappen, waardoor zij productief gebruik kunnen maken van gronden die anders zouden zijn opgegeven; onderstreept dat deze vorm van op land gebaseerde landbouwproductie met een lage dichtheid meerdere positieve effecten kan hebben op het milieu en het behoud van cultuurlandschappen, plattelandsgebieden helpt beschermen tegen ontvolking en het opgeven van gronden en bijdraagt tot klimaatmitigatie, een circulaire economie en herstel van de biodiversiteit, en daarom moet worden ondersteund en aangemoedigd; benadrukt dat steun moet worden verleend aan landbouwbedrijven die de overgang maken naar duurzamere productievormen en afstappen van landbouwpraktijken zoals begrazing met een hoge dichtheid en monoculturen van gewassen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat haar beleid en financieringsprogramma’s het traditionele Europese cultuurlandschap ondersteunen, zoals op hellingen en in terrassen aangelegde wijngaarden en extensieve, permanente, op grasland gebaseerde productie ter ondersteuning van de biodiversiteit; merkt op dat de lidstaten in hun verslagen uit hoofde van artikel 17 van de habitatrichtlijn (66) aangeven dat veel halfnatuurlijk grasland in een ongunstige, ontoereikende of slechte staat van instandhouding verkeert en dat bestuivers die ervan afhankelijk zijn worden bedreigd, waardoor de bestuivingsdiensten in gevaar komen; 24. dringt aan op een sterkere harmonisatie van het rechtskader voor de veehouderij in de EU, waarbij gebruik wordt gemaakt van gemeenschappelijke, wetenschappelijk onderbouwde dierenwelzijnsindicatoren, en is ingenomen met de toezegging van de Commissie om de bestaande wetgeving inzake dierenwelzijn te evalueren en waar nodig te herzien; benadrukt dat rekening moet worden gehouden met de laatste ontwikkelingen in de kennis over dierenwelzijn en tegemoet moet worden gekomen aan de vraag van de bevolking, de politiek en de markt naar strengere normen inzake dierenwelzijn; verzoekt de Commissie een wetgevingsvoorstel in te dienen dat als doel heeft het gebruik van kooien in de veehouderij in de EU geleidelijk af te schaffen, waarbij de mogelijkheid van een geleidelijke afschaffing tegen 2027 wordt beoordeeld; benadrukt dat deze geleidelijke afschaffing op een wetenschappelijk onderbouwde effectbeoordeling moet worden gebaseerd en dat een passende overgangsperiode moet worden gewaarborgd; verzoekt de Commissie een soortspecifieke benadering te hanteren waarin de kenmerken van elk afzonderlijk dier in aanmerking worden genomen en worden beoordeeld, zodat voor elke soort wordt voorzien in dierenverblijfsystemen die zijn afgestemd op hun specifieke behoeften, waarbij de gezondheid van mens en dier wordt gewaarborgd, de bescherming van werknemers wordt verzekerd en wordt gezorgd voor voldoende steun en een overgangsperiode met het oog op het behoud van het concurrentievermogen van landbouwers en fokkers; 25. herinnert aan het belang van een kwalitatief hoogstaand systeem inzake dierenwelzijn, ook bij vervoer en slacht; benadrukt dat een hoge mate van dierenwelzijn een wezenlijk deel uitmaakt van duurzame ontwikkeling en van essentieel belang is voor een superieure voedselkwaliteit die gezondere voeding bevordert en daarbij tegemoetkomt aan de eisen van consumenten en bijdraagt aan het behoud van de biodiversiteit; benadrukt dat een coherente en geharmoniseerde aanpak nodig is, waarbij op holistische en gezamenlijke wijze aandacht wordt besteed aan de menselijke gezondheid, het milieu, de biodiversiteit, de gezondheid en het welzijn van dieren en het klimaat wanneer wordt verwezen naar een duurzaam voedselsysteem; 26. acht het van belang inbreukprocedures in te leiden tegen lidstaten die systematisch niet aan de regels voldoen bij de tenuitvoerlegging en handhaving van de bestaande wetgeving inzake dierenwelzijn en, waar nodig, lacunes in de wetgeving op te vullen en strengere normen vast te stellen in de wetgeving inzake dierenwelzijn; benadrukt dat het van essentieel belang is dat de EU rekening houdt met de naleving door derde landen van dierenwelzijnsnormen, met name wat ingevoerde producten betreft; 27. benadrukt dat dieren zo weinig mogelijk stress dienen te ervaren bij het vervoer en het slachten en is derhalve ingenomen met het voornemen om de bestaande wetgeving inzake dierenwelzijn met betrekking tot het vervoer en het slachten van dieren te herzien; verzoekt de Commissie en de lidstaten oplossingen voor lokaal slachten, waaronder mobiel slachten, te bevorderen waarbij gebruik wordt gemaakt van kleinere eenheden en het personeel beter wordt opgeleid over het voorkomen van dierenleed; verzoekt de Commissie om overal waar dit mogelijk is alternatieven voor het vervoer van levende dieren te bevorderen; 28. verzoekt de Commissie en de lidstaten de relevante EU-wetgeving ten uitvoer te leggen en te handhaven, met name Verordening (EG) nr. 1/2005 van de Raad inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten (67) ; betreurt de huidige niet-naleving van de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie waarin wordt gesteld dat de bescherming van dierenwelzijn niet ophoudt aan de buitengrenzen van de EU en dat vervoerders van dieren die vanuit de Europese Unie vertrekken bijgevolg ook de Europese dierenwelzijnsregels moeten naleven wanneer zij de EU verlaten, maar wijst tegelijk op de moeilijkheden bij de toepassing ervan als gevolg van het gebrek aan jurisdictie op niet-EU-grondgebied; 29. herinnert eraan dat volgens het IPBES 70 % van de nieuwe ziekten en pandemieën van dierlijke oorsprong zijn; uit zijn diepe bezorgdheid over het steeds frequenter opduiken van nieuwe zoönotische ziekten die van dieren op mensen worden overgedragen (anthropozoönosen), zoals Q-koorts, vogelgriep en de nieuwe variant van influenza A (H1N1), hetgeen wordt verergerd door de klimaatverandering, milieuaantasting, veranderingen in landgebruik, ontbossing, de vernietiging en bedreiging van de biodiversiteit en van natuurlijke habitats, de illegale handel in wilde dieren en onze huidige voedselproductie- en -consumptiesystemen; benadrukt dat systemen voor dierlijke productie waarbij dieren van een soortgelijk genotype dicht op elkaar worden opgesloten, de vatbaarheid van dieren voor besmettelijke ziekten kan vergroten, waardoor de voorwaarden worden gecreëerd voor het ontstaan en de verspreiding van zoönotische ziekten (68) ; verzoekt de Commissie en de lidstaten in een versneld tempo af te stappen van deze landbouwpraktijken en van het niet-duurzame gebruik van wilde dieren, met inbegrip van illegale handel, en over te stappen naar een beter beheer inzake veterinaire preventie en de bevordering van strenge normen op het gebied van diergezondheid en dierenwelzijn, ook met de handelspartners van de EU, teneinde de verspreiding van zoönotische ziekten en invasieve soorten te voorkomen en de strenge EU-normen op het gebied van bioveiligheid op mondiaal niveau te bevorderen als beste praktijk; erkent dat ziektepreventie en paraatheid voor ziekten, d.w.z. de beschikbaarheid van diagnose-, preventie- en behandelingsmethoden, van essentieel belang zijn om nieuwe bedreigingen voor de gezondheid van mens en dier te beheersen; 30. is ingenomen met de erkenning door de Commissie van biologische landbouw als een van de sterke elementen die de EU op weg kunnen helpen naar duurzamere voedselsystemen en de ambitie om het landbouwareaal van de EU waarop aan biologische landbouw wordt gedaan tegen 2030 uit te breiden; onderstreept dat een meerderheid van de lidstaten al streefcijfers heeft vastgesteld om het landbouwareaal dat bestemd is voor biologische productie te vergroten; kijkt uit naar de analyse van de biologische sector in de algemene effectbeoordeling van de strategie en benadrukt het belang van het Europees actieplan voor biologische landbouw om het gebruik ervan te vergroten; onderstreept dat de ontwikkeling en groei van de biologische sector gepaard moeten gaan met marktgestuurde ontwikkeling en ontwikkeling van de toeleveringsketen en maatregelen om de vraag naar biologische voeding meer te stimuleren en het vertrouwen van de consument te waarborgen, samen met openbare aanbestedingen, fiscale stimulansen en een breed scala aan bevorderingsmaatregelen, onderzoek, innovatie, opleiding en overdracht van wetenschappelijke kennis, hetgeen allemaal zou bijdragen tot de stabiliteit van de markt voor biologische producten en een eerlijke beloning voor landbouwers; 31. is ingenomen met het idee om de natuurlijke koolstofvastlegging in de bodem – hetgeen op sommige landbouwbedrijven al is verwezenlijkt – te verbeteren, te stimuleren en te belonen door landbouwers extra beloningen te bieden voor het ontwikkelen en in stand houden van goede landbouwpraktijken voor koolstofvastlegging, hetgeen zou moeten leiden tot de uitbreiding van koolstofputten in de hele EU; onderstreept dat het landbouw- en voedselbeleid de overgang naar duurzame landbouw moet vergemakkelijken door landbouwers te belonen voor de milieu- en klimaatvoordelen die zij verwezenlijken; benadrukt het belang van op de natuur gebaseerde oplossingen, zoals brede vruchtwisseling, combinatieteelt, permacultuur, agro-ecologie en ecosysteemherstel, en met name het herstel en de instandhouding van veengebieden met het oog op de uitbreiding van natuurlijke koolstofputten en koolstofvastlegging; benadrukt echter dat landbouw en landbouwpraktijken met aanzienlijke negatieve gevolgen voor het klimaat, de biodiversiteit, de bodem, het water, de lucht en het dierenwelzijn geen klimaatfinanciering mogen ontvangen, noch gestimuleerd of beloond mogen worden; verzoekt de Commissie op zoek te gaan naar een kader voor robuuste koolstofkwantificering en -certificering waarbij de mogelijkheid om een verkeerde voorstelling te geven – bekend als greenwashing – moet worden voorkomen; verzoekt de Commissie verschillende opties voor koolstoflandbouw voor te stellen en onderstreept dat koolstofmarkten deel uitmaken van een veel breder pakket regelgevings- en niet-regelgevingsmaatregelen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, en benadrukt dat regelingen voor koolstoflandbouw deel moeten uitmaken van een instrumentarium met stimulansen om de klimaatdoelstellingen te verwezenlijken; dringt erop aan dat de voorstellen in overeenstemming zijn met de doelstellingen inzake dierenwelzijn en milieu en het niet-schadenbeginsel van de Green Deal; is voorstander van het stimuleren van de toepassing van regeneratieve landbouwpraktijken, het verbeteren van de toegang tot technologieën, gegevens, opleidingen en informatie en het aanvullen van het inkomen van landbouwers via koolstofvastlegging en betalingen voor ecosysteemdiensten, om zo hun veerkracht te vergroten; 32. onderstreept dat het van belang is de veiligheid en diversiteit van zaaigoed en teeltmateriaal te waarborgen met het oog op stabiele opbrengsten en plantenrassen die zijn aangepast aan de druk van de klimaatverandering, met inbegrip van traditionele en aan de plaatselijke omstandigheden aangepaste rassen, en rassen die geschikt zijn voor biologische productie en landbouwsystemen die weinig input vergen, waarbij tegelijkertijd wordt gezorgd voor transparantie en keuzevrijheid voor landbouwers en toegang tot genetische hulpbronnen en innovatieve teelttechnieken, teneinde bij te dragen tot gezonde zaden en planten te beschermen tegen schadelijke plaagorganismen en ziekten, en landbouwers te helpen de groeiende risico’s als gevolg van de klimaatverandering aan te pakken, waarbij een stimulans wordt geboden voor open innovatie door plantvariatie; 33. wijst op de mogelijke negatieve gevolgen van concentraties en monopolies in de zaaigoedsector en verzoekt de Commissie om zo nodig maatregelen vast te stellen ter bestrijding hiervan; benadrukt in dit verband het belang van open innovatie door middel van kwekersrechten en wijst met bezorgdheid op het schadelijke effect van octrooien met een breed toepassingsgebied in de zaaigoedsector; is van mening dat niet-commerciële productie en het gebruik van traditionele en aan de plaatselijke omstandigheden aangepaste zaadvariëteiten door particulieren en kleine landbouwers niet mag worden onderworpen aan buitensporige wetgeving op EU- en nationaal niveau; wijst erop dat het belangrijk is een sterke eengemaakte markt voor de EU‑zaaigoedsector te behouden; 34. dringt aan op versterkte coördinatie op EU-niveau om het behoud en het duurzame gebruik van genetische diversiteit te stimuleren en op de oprichting van een gemeenschappelijk EU-platform voor de uitwisseling van informatie over het behoud van genetische hulpbronnen; 35. is ingenomen met de aankondiging van de herziening van de regels voor het in de handel brengen van traditionele en aan de plaatselijke omstandigheden aangepaste plantenrassen om bij te dragen aan het behoud en het duurzame gebruik ervan; benadrukt dat het noodzakelijk is maatregelen te nemen om de registratie van zaadvariëteiten, waaronder die voor de biologische landbouw, en de markttoegang voor traditionele en aan de plaatselijke omstandigheden aangepaste rassen te vergemakkelijken; 36. neemt kennis van de studie over de stand van zaken met betrekking tot nieuwe genomische technieken in het kader van het Unierecht en in het licht van het arrest van het Hof van Justitie in zaak C-528/16 (SWD(2021)0092), en van de aankondiging van de Commissie dat zij voornemens is een beleidsmaatregel van regelgevende aard te op te starten, met inbegrip van een effectbeoordeling en een openbare raadpleging, over planten die afgeleid zijn van bepaalde nieuwe genomische technieken, met als doel een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van mens en dier en het milieu te handhaven en tegelijkertijd de potentiële voordelen van wetenschap en innovatie te benutten, met name om bij te dragen tot duurzaamheid en de duurzaamheidsdoelstellingen van de Europese Green Deal en de “van boer tot bord”-strategie; wijst op het voorzorgsbeginsel en op de noodzaak om te zorgen voor transparantie en keuzevrijheid voor landbouwers, verwerkers en consumenten, en benadrukt dat deze beleidsmaatregel risicobeoordelingen, een uitgebreid overzicht en een alomvattende beoordeling van de opties voor traceerbaarheid en etikettering moet omvatten met het oog op een goed regelgevend toezicht en het verstrekken van relevante informatie aan consumenten, ook voor producten uit derde landen, teneinde een gelijk speelveld te waarborgen; 37. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om dringend met een nieuw wetgevingsvoorstel te komen over de kwestie van klonen en “gekloonde voedingsmiddelen”; benadrukt dat het voorstel een verbod op klonen moet inhouden, evenals een verbod op het in de handel brengen en invoeren van gekloonde dieren, hun teeltmateriaal en hun nakomelingen en een verbod op het in de handel brengen en invoeren van voedsel dat afkomstig is van gekloonde dieren en hun nakomelingen; betreurt ten zeerste het gebrek aan actie om regels inzake gekloonde dieren en hun nakomelingen vast te stellen en herhaalt dat natuurlijke of kunstmatige fokmethoden die de betrokken dieren pijn of letsel toebrengen of kunnen toebrengen, niet mogen worden toegepast en dat het noodzakelijk is te waarborgen dat voedingsmiddelen die afkomstig zijn van gekloonde dieren en hun nakomelingen niet in de voedselketen terechtkomen; 38. wijst op de belangrijke rol van Europese landbouwers bij de verwezenlijking van de transitie naar een duurzaam voedselsysteem en benadrukt dat hiervoor voldoende financiële middelen beschikbaar moeten worden gesteld; benadrukt dat alle verschillende duurzame productiemethoden, met inbegrip van biologische productie, geïntegreerde productie en agro-ecologie, moeten worden gebruikt, bevorderd en ondersteund, aangezien deze milieuduurzaamheid kunnen opleveren, het aandeel van het totale bebouwde areaal waarop milieuvriendelijke systemen worden toegepast kunnen vergroten en sterke garanties kunnen bieden op het gebied van kwaliteit, veiligheid, kwantiteit en prijs; 39. dringt erop aan dat de nationale strategische plannen, die door de lidstaten moeten worden opgesteld en door de Commissie moeten worden goedgekeurd in het kader van het nieuwe GLB, zorgen voor adequate financiële steun voor alle land- en bosbouwers in de EU om hun concurrentievermogen en inkomen te versterken, zodat zij en hun gezinnen een behoorlijke levensstandaard kunnen bereiken, de ontvolking van het platteland kan worden bestreden en levendige plattelandsgemeenschappen in stand kunnen worden gehouden; 40. stelt verheugd vast dat het nieuwe GLB stimulansen zal bieden om innovatieve, digitale, ecologische, regionale en duurzame bedrijfsmodellen voor de landbouw en de ambachtelijke voedselproductie te bevorderen, met name door korte toeleveringsketens te stimuleren, zoals producten met beschermde geografische aanduidingen of oorsprongsbenamingen, met inachtneming van de regels inzake de eengemaakte markt, en door middel van benaderingen zoals innovatieve lokale logistiek, bijvoorbeeld “groene hubs”, en de integratie van ambachtelijke voedselproductie in andere diensten in plattelandsgebieden, zoals toerisme of gastronomie; wijst erop dat het regionaal in de handel brengen van landbouwproducten en partnerschappen een belangrijke rol spelen bij de bevordering van duurzame toeleveringsketens; erkent dat producten moeten worden ingevoerd als er geen lokale productie beschikbaar is; 41. verzoekt de Commissie alleen nationale strategische GLB-plannen goed te keuren die duidelijk blijk geven van een verbintenis tot duurzaamheid vanuit economisch, ecologisch en sociaal oogpunt en die in overeenstemming zijn met de doelstellingen van de Europese Green Deal, de desbetreffende voor de hele EU geldende streefdoelen en de Overeenkomst van Parijs; 42. dringt erop aan dat in deze plannen terdege rekening wordt gehouden met de specifieke uitdagingen waarmee de ultraperifere gebieden van de EU worden geconfronteerd op het gebied van biodiversiteit, landbouwproductie en de levering van levensmiddelen en grondstoffen; benadrukt dat toereikende financiële steun in het kader van het GLB van cruciaal belang is om landbouwers in de EU in staat te stellen bij te dragen aan de transitie naar klimaatneutraliteit en om de biodiversiteit te behouden; wijst erop dat aanvullende steunmaatregelen, met inbegrip van opleidingsprogramma’s en adviesdiensten, van essentieel belang zijn om landbouwers in staat te stellen een rol te spelen bij het halen van de streefdoelen van de strategie; dringt erop aan dat verbeterde ecoregelingen, in overeenstemming met het standpunt van het Parlement, in nationale strategische plannen worden opgenomen om een onnodige verdubbeling van conditionaliteitscontroles te voorkomen; 43. beklemtoont dat een gezonde bodem een absolute voorwaarde is voor de zekerheid van de voedsel-, voer- en vezelproductie; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom de verdere aantasting van de bodem op EU-niveau te voorkomen; onderstreept dat landbouwgrond een fundamentele natuurlijke hulpbron is, en dat de goede staat ervan essentieel is voor het verwezenlijken van de “van boer tot bord”-strategie; benadrukt in dit verband het belang van de nieuwe bodemstrategie, en verzoekt de Commissie passende maatregelen te nemen op grond van deze strategie om de nodige oplossingen te bieden; erkent het cruciale belang van organisch materiaal in de bodem en biodiversiteit en van de diensten en goederen die daaruit voortkomen; betreurt dat de druk op de bodem toeneemt; is van mening dat in alle lidstaten degelijk EU-breed toezicht op bodemorganismen en de ontwikkeling van hun verspreidingsgebied en volume moet worden gehouden; 44. erkent het belang van een grote diversiteit aan landschapskenmerken, die essentieel zijn om de fundamentele ecosysteemdiensten, zoals bestuiving of natuurlijke plaagbestrijding, voor de landbouwproductie in stand te houden en die de productiviteit van de landbouw op de lange termijn zullen verhogen; is ingenomen met het EU-streefdoel om ten minste 10 % van het landbouwareaal hiervoor te gebruiken; wijst op de bevindingen in de effectbeoordeling van 20 oktober 2011 betreffende het gemeenschappelijk landbouwbeleid tegen 2020 (SEC(2011)1153), waaruit blijkt dat er op bedrijfsniveau geen grote gevolgen zouden zijn voor de productie of de inkomsten; 45. benadrukt dat de hoeveelheid landbouwgrond beperkt is en daarom efficiënt moet worden gebruikt; benadrukt dat innovatieve landbouwmodellen met een beperkte voetafdruk qua landgebruik, zoals de tuinbouw en de insectenteelt, in de strategie moeten worden opgenomen; 46. wijst erop dat de beschermde teelt van groenten en fruit in moderne kassen een zeer duurzaam voedselproductiesysteem is dat op steeds grotere schaal wordt gebruikt en verschillende voordelen heeft; verzoekt de Commissie de voortdurende veranderingen in de Europese tuinbouwsector te erkennen, waardoor een duurzamere voedselproductie mogelijk is en waarmee wordt bijgedragen aan voedselzekerheid, voedselveiligheid, meer hulpbronnenefficiëntie en minder voedselverspilling in de hele voedselproductieketen; benadrukt dat de moderne tuinbouw niet alleen een beperkte voetafdruk heeft qua landgebruik, maar ook bijdraagt aan diverse doelstellingen van de strategie, zoals de beperkte behoefte aan input, het efficiënte gebruik van hulpbronnen en de productie van groenten en fruit dicht bij de plek van consumptie, en zo kortere toeleveringsketens en voorzieningszekerheid bevordert; roept de Commissie op om investeringsfondsen op het gebied van onderzoek en innovatie te overwegen voor beschermde teeltsystemen in moderne kassen waarvoor minder middelen worden gebruikt om dezelfde hoeveelheid gewassen te kweken; 47. verzoekt de Commissie de regeringen van de lidstaten aan te sporen systemen uit te breiden of op te zetten die het publiek in staat stellen braakliggend en ongebruikt land dat in bezit is van de overheid te huren en te gebruiken voor voedselproductie; 48. beklemtoont dat het belangrijk is boslandbouw en bosstroken te gebruiken om de druk op natuurlijke bossen te verlagen, de klimaatverandering aan te pakken, de productiviteit te verhogen en alternatieven te bieden voor het gebruik van meststoffen in de landbouwproductie; spoort de Commissie en de lidstaten aan om in hun toekomstige nationale strategische plannen instrumenten te ontwikkelen om herbebossing en bebossing aan te moedigen en duurzame boslandbouw, en waar mogelijk ook bosweide, te bevorderen; verzoekt de Commissie EU-brede gespecialiseerde opleidingsprogramma’s te bevorderen om landbouwers te wijzen op de voordelen van het combineren van bosrijke vegetatie met landbouw; benadrukt dat het herstel en de vernieuwing van bestaande boslandbouwsystemen en het opzetten van nieuwe systemen bij zou dragen aan de verwezenlijking van het biodiversiteitsstreefdoel om ten minste drie miljard bomen te planten, hetgeen het bereiken van zowel de biodiversiteits- als de klimaatdoelstellingen, evenals de doelstelling van diversificatie en circulariteit, dichterbij zou brengen; 49. benadrukt het belang van robuuste en strenge criteria voor de opwekking van hernieuwbare energie uit biomassa en verzoekt de Commissie wetenschappelijk onderbouwde criteria te presenteren in het kader van de herziening van de richtlijn hernieuwbare energie; 50. herinnert eraan dat het Europese agrovoedings- en visserijsysteem burgers te allen tijde een gevarieerd aanbod van voldoende veilig, voedzaam, gezond, betaalbaar, op duurzame wijze geproduceerd voedsel moet bieden, en beklemtoont dat het versterken van de economische, ecologische en sociale duurzaamheid van de voedselproductie uiteindelijk de weerbaarheid van de voedselproductie op de middellange en lange termijn zal vergroten, nieuwe economische kansen zal creëren en zal bijdragen aan het gebruik van grondstoffen van Europese oorsprong; benadrukt dat meer lokaal geproduceerd voedsel kan bijdragen aan de verwezenlijking van al deze doelstellingen, met inbegrip van voedselzekerheid; herinnert eraan dat 33 miljoen mensen in de EU (69) zich niet om de dag een kwalitatief goede maaltijd kunnen veroorloven; benadrukt dat passende beleidsreacties vereist zijn om ervoor te zorgen dat voedsel betaalbaar en beschikbaar is en dat hiermee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van de stijging van de productiekosten, met inbegrip van de kosten die het gevolg zijn van veranderende landbouwpraktijken; benadrukt de noodzaak om de ontwikkeling van duurzame voedsel-kmo’s in plattelandsgebieden te ondersteunen; 51. dringt er bij de Commissie op aan kwesties met betrekking tot voedselhulp op te nemen in de “van boer tot bord”-strategie, aangezien veel Europeanen, met name eenoudergezinnen en studenten, niet genoeg te eten hebben, en dit aantal door de sociale en economische gevolgen van de pandemie zal stijgen; erkent de unieke rol van organisaties die voedselhulp verlenen in de Europese Unie en is van mening dat deze beter moeten worden gesteund aangezien steeds meer mensen hulp behoeven; is van mening dat de veerkracht van ons voedselsysteem alleen kan worden vergroot door de koppelingen tussen voedsel- en landbouwbeleid op elk niveau, van het lokale tot het Europese niveau, te versterken; 52. is ingenomen met het feit dat met de Europese Green Deal wordt beoogd fatsoenlijke levensomstandigheden te waarborgen voor mensen die in de landbouw en visserij werken en voor hun gezinnen; herinnert eraan dat de sociale dimensie, samen met de milieu- en economische dimensie, volledig deel moet uitmaken van alle toekomstige initiatieven in het kader van de strategie; onderstreept dat door de COVID-19-pandemie nieuw licht is geworpen op moeilijke arbeids- en levensomstandigheden, en benadrukt daarom dat het belangrijk is de individuele en collectieve arbeids- en sociale rechten van werknemers in de landbouw te beschermen, met inbegrip van seizoenarbeiders en mobiele werknemers die werkzaam zijn in de voedselvoorzieningsketen in de EU; dringt aan op behoorlijke arbeids- en levensomstandigheden voor alle werknemers in de sector, collectieve onderhandelingen en sociale bescherming; 53. spoort de Commissie en de lidstaten aan om landbouwgrond, landbouwkennis en de voedselvoorzieningsketen en de mensen die daarin werkzaam zijn, te beschouwen als een strategische troef voor de veiligheid en het welzijn van alle Europeanen, en ervoor te zorgen dat de arbeidsomstandigheden en de sociale bescherming voor alle werknemers in de voedselvoorzieningsketen voldoen aan nationale, EU- en internationale normen en dat er in deze keten passende controles worden uitgevoerd om oneerlijke praktijken tegen te gaan; 54. benadrukt het belang van seizoenarbeiders voor een goed werkende toeleveringsketen en pleit voor strenge maatregelen om te zorgen voor goede arbeidsvoorwaarden en levensomstandigheden voor deze arbeiders; spoort detailhandelaren aan om hun verantwoordelijkheid te nemen en bij hun inkooppraktijken aan sociale, ecologische en economische duurzaamheidscriteria te voldoen; 55. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om een voorstel te doen voor een noodplan om voedselcrises aan te pakken, op basis van de tijdens de COVID-19-pandemie opgedane ervaringen, en daarin geharmoniseerde maatregelen voor een goede werking van de interne markt op te nemen; is van mening dat de bevordering van lokale voedselprojecten waarmee de ontwikkeling van korte voedselketens in de lidstaten wordt gestimuleerd, kan helpen om dergelijke crises het hoofd te bieden; 56. is het eens met de conclusie dat de COVID-19-pandemie heeft aangetoond hoe belangrijk een solide, duurzaam en weerbaar voedselsysteem is dat onder alle omstandigheden goed werkt en de Europese consumenten voldoende plaatselijke voedingsmiddelen tegen betaalbare prijzen kan leveren; benadrukt in dat verband de noodzaak om de goede werking van de interne markt te vrijwaren, en met name het verkeer van levensmiddelen, ook tijdens een gezondheidscrisis; benadrukt bovendien dat de pandemie ook moet worden beschouwd als een kans om een duurzaam en veerkrachtig voedselsysteem op te bouwen, en geen uitvlucht mag zijn om de ambities naar beneden bij te stellen, aangezien duurzaamheid en gezondheid onderling verbonden zijn; 57. benadrukt dat de EU, onder meer vanwege de verstoringen van de mondiale productieketens en de toegenomen prijsvolatiliteit als gevolg van de COVID-19-pandemie, een open strategische autonomie moet ontwikkelen met als doel de toegang tot belangrijke markten te waarborgen en minder afhankelijk te zijn van de invoer van kritieke goederen zoals plantaardige eiwitbronnen; herhaalt dat agrovoedingssystemen moeten worden erkend als een cruciaal aspect van de open strategische autonomie van de EU, teneinde voldoende beschikbaarheid van veilig en kwalitatief hoogwaardig voedsel te waarborgen en tijdens toekomstige crises goed functionerende en veerkrachtige voedselvoorzieningsketens en handelsstromen in stand te houden, in overeenstemming met artikel 2, lid 1, van de Overeenkomst van Parijs; 58. wijst erop dat de agrovoedingssector niet alleen landbouwers ondersteunt, maar ook ondernemingen hoger en lager in de keten, en daardoor banen veiligstelt en creëert, en de ruggengraat van de hele voedingsmiddelenindustrie vormt; benadrukt in dit verband dat het behoud van cultuurlandschappen de drijvende kracht achter actieve plattelandsgebieden vormt; benadrukt het belang van traditioneel vakmanschap in de regionale en lokale voedselproductie en de rijke culturele diversiteit die daaruit voortkomt; herinnert eraan dat het in stand houden en doorgeven van vakkennis in de voedselproductie eveneens moet worden ondersteund, als horizontaal onderdeel van de “van boer tot bord”-strategie, bijvoorbeeld door die kennis beter te integreren in participatief onderzoek en participatieve ontwikkelingsprogramma’s; 59. is teleurgesteld over het gebrek aan ambitie voor de bijdrage en het potentieel van het onderdeel over visserij en aquacultuur in de “van boer tot bord”-strategie en over de weinige aandacht die deze sector in de strategie krijgt; verzoekt de Commissie in toekomstige wetgevingsvoorstellen, strategieën en richtsnoeren de nodige aandacht te besteden aan de specifieke aard van de visserij en de aquacultuur; benadrukt dat er een ecosysteemgerichte benadering nodig is om visbestanden naar een duurzaam niveau te brengen en de kust- en mariene ecosystemen te herstellen en dat die ook gericht moet zijn op de voordelen en de sociale, economische en ecologische duurzaamheid van de visserij en de aquacultuur; 60. beklemtoont dat robuuste en betrouwbare rechtskaders voor de visserij en de aquacultuur, indien op consequente wijze het voorzorgsbeginsel wordt toegepast en indien de rechtskaders in overeenstemming zijn met de meest recente strategische richtsnoeren voor de duurzame ontwikkeling van de aquacultuur in de EU, de grondslag moeten leggen voor het op duurzame wijze gebruikmaken van het potentieel in de sector en voor betere beschermingsmaatregelen en maatregelen met betrekking tot de gezondheid van dieren, waaronder een verminderd gebruik van diergeneesmiddelen en antibiotica, met een vergroting van de vispopulaties en meer duidelijkheid omtrent het gebruik van ruimte en vergunningen voor alle antropogene toepassingen tot gevolg, onder andere in de aquacultuur, wat een grotere voorspelbaarheid voor investeringen mogelijk maakt zonder daarbij de milieuwetgeving te ondermijnen; wijst op het belang van een transparant en participatief mechanisme, overeenkomstig Richtlijn 2014/89/EU inzake maritieme ruimtelijke planning, voor het op billijke wijze toewijzen van ruimte aan alle belanghebbenden; benadrukt dat beschermde mariene gebieden volledig moeten worden gerespecteerd; 61. benadrukt dat goede traceerbaarheidsmechanismen die beantwoorden aan de wensen van de consumenten door informatie te verstrekken over het waar, wanneer en hoe en welke vis is gevangen of gekweekt, met inbegrip van informatie over de oorsprong en etikettering van producten en de hoge duurzaamheids- en dierenwelzijnsnormen voor alle producten die op de EU-markt worden verkocht, met inbegrip van producten die van buiten de EU worden ingevoerd, essentieel zijn voor het waarborgen van voedselveiligheid, transparantie voor consumenten, de sector en de verschillende overheden, de strijd tegen illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO‑visserij) en het halen van de streefdoelen van de Green Deal en de SDG’s; benadrukt daartoe het belang van technologieën die cyberbeveiligd zijn bij de ontwikkeling van nauwkeurige, digitale, gedecentraliseerde traceersystemen; dringt aan op een gecoördineerde aanpak om te zorgen voor samenhang tussen de verschillende initiatieven op dit gebied, waarbij alle actoren in de waardeketen worden betrokken; pleit voor controlemaatregelen om ervoor te zorgen dat alle geïmporteerde visserijproducten die de EU-markt binnenkomen, voldoen aan de internationaal overeengekomen sociale normen, zoals de normen die zijn vastgelegd in ILO-verdrag nr. 188 betreffende werk in de visserijsector en omgezet in de EU via Richtlijn (EU) 2017/159 van de Raad (70) , om te voorkomen dat vis die is gevangen door vaartuigen die de minimale sociale voorwaarden niet respecteren op de EU-markt terechtkomt; 62. herinnert aan de doelstellingen van het GVB om de duurzame exploitatie van levende mariene biologische hulpbronnen te waarborgen, de visbestanden te herstellen en in stand te houden tot boven een biomassaniveau dat de maximale duurzame opbrengst kan opleveren, de rentabiliteit van visserijactiviteiten te waarborgen en bij te dragen aan de voorziening van de EU-markt met levensmiddelen met een hoge voedingswaarde en de afhankelijkheid van de EU-markt van voedselinvoer te verminderen, en benadrukt dat het toezicht op, de controle op en de handhaving van het GVB moeten worden verbeterd, met inbegrip van de volledige uitvoering van de aanlandingsverplichting en de invoering van de elektronische monitoring van bepaalde vaartuigen; 63. verzoekt de Commissie en de lidstaten voort te bouwen op bestaande duurzame praktijken en de overgang naar visserij en aquacultuur met een lage impact en de duurzame ontwikkeling van deze sectoren, met inbegrip van kleinschalige kustvisserij, te faciliteren, aan te moedigen en te ondersteunen, bijvoorbeeld door de toepassing van selectieve visspullen, milieuvriendelijke aquacultuur, met inbegrip van biologische aquacultuur, en energie-efficiëntieoplossingen, en door het percentage van de nationale quota voor kleinschalige kustvisserij te verhogen; benadrukt dat vissers en actoren in de visserijsector, onder andere in de ultraperifere regio’s, moeten worden ondersteund bij de overgang naar meer digitale praktijken door middel van forse investeringen in opleiding en financiering voor digitalisering en omschakeling naar groene praktijken en instrumenten; onderstreept in dit verband het belang van het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur (EFMZVA) voor het bevorderen van de ontwikkeling van een duurzame blauwe economie en het moderniseren van de visserijsector overeenkomstig de doelstellingen van het GVB; 64. eist dat de Raad van de Europese Unie op proactieve wijze alle documenten openbaar maakt die betrekking hebben op de vaststelling van de jaarlijkse verordeningen inzake de totaal toegestane vangst (TAC) overeenkomstig de aanbeveling van de Europese Ombudsman in zaak 640/2019/FP; 65. benadrukt de noodzaak om de verantwoorde exploitatie van de visbestanden te monitoren en te bevorderen en tegelijkertijd nultolerantie toe te passen in de strijd tegen illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij door ten volle gebruik te maken van de instrumenten waarover de EU beschikt overeenkomstig de IOO-verordening (71) , met inbegrip van rode kaarten indien een land niet voldoet aan de EU-voorschriften, en door het beleid van duurzamevisserijovereenkomsten met derde landen te versterken; benadrukt dat die overeenkomsten daadwerkelijk duurzaam moeten worden en in lijn moeten zijn met het beste beschikbare wetenschappelijke advies en noch de kleinschalige visserijsector in derde landen mogen bedreigen noch de lokale voedselveiligheid mogen ondermijnen; 66. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan uitvoering te geven aan de wettelijk bindende maatregelen waartoe zij zich hebben verbonden in het kader van de mariene Natura 2000-gebieden, een holistische benadering van het mariene milieu te hanteren en de onderliggende oorzaken van waterverontreiniging aan te pakken, met inbegrip van zwerfvuil op zee en stedelijk en industrieel afvalwater, een einde te maken aan praktijken die schadelijk zijn voor het mariene milieu en de volksgezondheid en vissers aan te moedigen om maritiem afval op duurzame wijze in te zamelen en tegelijkertijd extra brandstofconsumptie en emissies alsook bijvangst van mariene dieren en vis en negatieve gevolgen voor ecosystemen te voorkomen, en maatregelen te nemen om de kwaliteit van het water te verbeteren, ziektes te bestrijden en de bezettingsdichtheid in de aquacultuur te beperken in het belang van de volksgezondheid en het welzijn van dieren; 67. benadrukt de waarde van het werk van vrouwen en mannen in de visserij- en aquacultuursector en de belangrijke rol die vrouwen spelen bij de verwerking van, de reclame voor en het op de markt brengen van gevangen vis; herinnert aan het potentieel van duurzame aquacultuur en visserij voor het scheppen van groene banen en is van mening dat de ecologische transitie van voedselsystemen, met inbegrip van de visserij, moet plaatsvinden op een manier waarop een billijk inkomen en een sterke positie in de gehele waardeketen wordt gewaarborgd, en onderstreept in dit verband het belang van actieve deelname van producentenorganisaties aan de visserij- en aquacultuursector; 68. verzoekt de Commissie en de lidstaten de ontwikkeling van duurzamere visserijtechnieken en visspullen en betere welzijnsmethoden voor het vangen, aanlanden, vervoeren en doden van vis en ongewervelde zeedieren te ondersteunen en aan te moedigen, op basis van de beste beschikbare wetenschappelijke informatie, alsmede de normen voor dierenwelzijn voor kweekvis te verbeteren, teneinde stress te verminderen en de kwaliteit van de vis te verbeteren; benadrukt dat de Unie investeringen in dergelijke visspullen, methoden en verbeteringen moet ondersteunen en aanmoedigen; 69. benadrukt de bijdrage van vijverteelt, met haar traditionele beheerpraktijken, aan het halen van de streefdoelen van de “van boer tot bord” -strategie en de daarmee samenhangende biodiversiteitsstrategie; benadrukt dat gecultiveerde watergebieden habitats voor zeldzame soorten vormen, een positief effect hebben op het klimaat en op de waterreserves, fungeren als voedingsstoffenreservoir, sedimenten vasthouden en bijdragen aan een duurzame productie van regionale voedingsmiddelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten vijverteelt mee te nemen in de relevante maatregelen en programma’s; 70. herinnert eraan dat primaire producenten vergeleken met zowel andere exploitanten in de voedselvoorzieningsketen als exploitanten in de rest van de economie wat het inkomen betreft veel sterker benadeeld zijn; benadrukt dat het van essentieel belang is de positie van primaire producenten in de voedselvoorzieningsketen te versterken, met name ten aanzien van kleine en middelgrote producenten, om hen in staat te stellen een billijk aandeel in de toegevoegde waarde van duurzaam geproduceerd voedsel te veroveren, onder meer door samenwerking en collectieve acties aan te moedigen, waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden waarin de gemeenschappelijke marktordeningen voor landbouw-, visserij- en aquacultuurproducten voorzien, met inbegrip van de aanpassing van de mededingingsregels; 71. benadrukt dat het bemachtigen van een stabiel en billijk inkomen voor primaire producenten van cruciaal belang is om de overgang van het voedselsysteem naar meer duurzaamheid en een meer circulaire landbouw mogelijk te maken, oneerlijke handelspraktijken te bestrijden, risico’s te beperken en crises te beheersen; dringt erop aan primaire producenten in de hele EU te ondersteunen bij het doorvoeren van deze overgang, onder meer door het inzetten van nieuwe technologieën en het vergroten van de efficiëntie van landbouwsystemen, afvalbeheer en de levering en verpakking van productiemiddelen; benadrukt dat producentenprijzen de productiekosten moeten dekken en sociale, economische en milieuduurzaamheid moeten weergeven, en dus in overeenstemming moeten zijn met de doelstellingen van de Europese Green Deal; 72. is van mening dat het sluiten van overeenkomsten in de toeleveringsketen moet worden aangemoedigd om te zorgen voor een eerlijke verdeling van de waarde over de landbouwers en voor meer transparantie en traceerbaarheid van de keten als geheel, waarbij de toename van het aantal jongeren dat in de sector werkt, wordt aangemoedigd; 73. is ingenomen met de doelstelling om de toeleveringsketens te verkorten; benadrukt echter de realiteit van lidstaten die een eiland zijn of eilandgebieden bezitten en zijn afgesloten van het vasteland van Europa, die te maken hebben met kwesties als isolatie en afhankelijkheid van de invoer van noodzakelijke producten, zoals granen voor diervoeder, hetgeen moet worden geëerbiedigd wanneer er maatregelen worden vastgesteld om de afhankelijkheid van vervoer over lange afstanden en andere maatregelen om de toeleveringsketens te verkorten; benadrukt dat de voedselzekerheid van die afgesloten gebieden zonder langeafstandsvervoer van bepaalde levensmiddelen in gevaar kan komen; 74. merkt op dat de verwachtingen van burgers zich verder ontwikkelen en aanzienlijke veranderingen in de voedselmarkt teweegbrengen, waardoor de vraag naar lokaal geproduceerd voedsel toeneemt; benadrukt het belang van lokaal geproduceerd voedsel, de kansen die deze vorm van productie onze landbouwers biedt en de aanzienlijke positieve bijdragen die lokaal geproduceerd voedsel kan leveren aan ons milieu; moedigt de Commissie en de lidstaten daarom aan om de ontwikkeling van strategieën voor de lokale productie van voedsel actief te bevorderen, en initiatieven te nemen voor het verkorten van toeleveringsketens; 75. erkent het belang van lokaal geconsumeerd vers biologisch voedsel dat de gezondheid van consumenten en het milieu ten goede komt; benadrukt het grote potentieel van het bevorderen van de samenwerking tussen lokale primaire producenten en toeristische dienstverleners, waardoor de consumptie van vers lokaal geteeld voedsel kan worden bevorderd; pleit voor steunmaatregelen die een dergelijke samenwerking zouden bevorderen; 76. pleit voor de bevordering van maatregelen die het mogelijk maken dat grondstoffen zo dicht mogelijk bij de plaats van oorsprong worden verwerkt, wat de koolstofvoetafdruk aanzienlijk vermindert en zorgt voor een betere traceerbaarheid van levensmiddelen; 77. wijst erop dat duurzame bedrijfsmodellen weliswaar reusachtige kansen bieden voor kmo’s, maar dat diverse in het kader van de strategie beoogde initiatieven een aanzienlijke administratieve rompslomp kunnen veroorzaken; is ingenomen met de toezegging van de Commissie om de instrumenten voor betere regelgeving te benutten, de gevolgen voor kmo’s te beoordelen en maatregelen te treffen ter bevordering van op kmo’s gerichte duurzame en circulaire bedrijfsmodellen, gebruik te maken van het InvestEU-fonds om de toegang tot financiering voor kmo’s te vergemakkelijken alsook om op kmo’s toegesneden oplossingen te bieden die hen moeten helpen bij het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden en bedrijfsmodellen; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de administratieve belasting voor kleine en middelgrote deelnemers aan de voedselketen te verminderen via maatregelen zoals het stroomlijnen van registratieprocessen en het doeltreffender maken van de goedkeuring van vergunningen en ook door te waarborgen dat relevante regelgevende organen over voldoende personeel beschikken, zodat kleine voedselproducenten hun producten zo snel en gemakkelijk mogelijk op de markt kunnen brengen; 78. is van oordeel dat het bedrag dat is begroot om de ambities van de Europese Green Deal en het mechanisme voor een rechtvaardige transitie ontoereikend is om de gevolgen van de verwachte transformatie op een maatschappelijk duurzame manier het hoofd te bieden; pleit ervoor dat ook landbouwgebieden die mogelijk nadelige gevolgen ondervinden onder het mechanisme voor een rechtvaardige transitie moeten vallen en onderstreept dat de sociale partners terdege moeten worden betrokken bij toekomstige initiatieven die in het kader van de strategie worden vastgesteld en uitgevoerd; wijst erop dat de transitie naar dit systeem aanzienlijke investeringen zal vergen en niet mogelijk is zonder de medewerking en steun van de Europese landbouwers; 79. verzoekt de Commissie met klem Richtlijn (EU) 2019/633 inzake oneerlijke handelspraktijken terdege te handhaven en streng toezicht te houden op de omzetting ervan in nationaal recht; verzoekt de Commissie meer inspanningen te leveren om de positie van landbouwers in de voedselvoorzieningsketen te versterken en concrete voorstellen te doen die in overeenstemming zijn met de strategie; 80. herhaalt dat een uiteenlopende kwaliteit van levensmiddelen onaanvaardbaar is en dat dit volledig moet worden tegengegaan om discriminatie en misleiding van Europese consumenten te voorkomen; is daarom van mening dat de “van-boer-tot-bord”-strategie bepalingen moet bevatten om een dubbele standaard voor de kwaliteit van levensmiddelen te voorkomen, en verzoekt de Commissie in dit verband de situatie op de markt nauwlettend in het oog te houden en waar nodig gerichte wetgeving voor te stellen; benadrukt daarnaast de rol van consumentenorganisaties bij het identificeren van dergelijke misleidende praktijken; 81. herinnert de Commissie er daarom aan dat er gevolg moet worden gegeven aan de EU‑gedragscode voor verantwoorde bedrijfs- en marketingpraktijken door een monitoringkader op te stellen voor de sectoren voedsel en detailhandel en door te voorzien in gerechtelijke stappen indien de vooruitgang van de integratie van economische, milieu- en sociale duurzaamheid en overwegingen met betrekking tot het welzijn van dieren in bedrijfsstrategieën ontoereikend is, en zo de inspanningen van duurzame landbouwproducenten te bevorderen en te belonen en tegelijkertijd de beschikbaarheid en betaalbaarheid van gezonde, duurzame voedingsopties te verbeteren en de totale milieuvoetafdruk van het voedselsysteem en de maatschappelijke kosten van een ongezond dieet te verkleinen; 82. dringt erop aan dat de EU-gedragscode voor levensmiddelenbedrijven en detailhandel gericht moet zijn op afspraken die relevant zijn voor het tot stand brengen van gezonde en duurzame voedselomgevingen en die specifiek, meetbaar en tijdgebonden zijn, die dubbele standaarden met betrekking tot agrovoedingspraktijken kunnen tegengaan en die gericht zijn op essentiële activiteiten van de betrokken entiteiten; 83. beklemtoont dat het belangrijk is consolidatie en concentratie in de levensmiddelendetailhandel een halt toe te roepen en aan te pakken teneinde eerlijke prijzen voor landbouwers en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor werknemers te waarborgen; dringt erop aan dat upstreamactoren rekening moeten houden met de productiekosten in de landbouw en dat eerlijke prijzen worden toegepast op alle schakels in de toeleveringsketen; herinnert eraan dat het van belang is dat landbouwers meer veerkracht op de markt krijgen door meer waarde uit de voedselketen te halen, hetgeen kan worden bewerkstelligd door hun deelname aan bijvoorbeeld producentenorganisaties of coöperaties aan te moedigen; 84. dringt erop aan dat op niet-discriminerende wijze verbeteringen worden aangebracht in het afzetbevorderingsbeleid van de EU voor landbouwproducten en levensmiddelen, alsook in de schoolregeling van de EU en het Europese gezonde schoolmaaltijden-initiatief; is van mening dat deze verbeteringen kwalitatief hoogwaardige Europese landbouwproductie moeten verbeteren en moeten bijdragen aan duurzame productie en consumptie in overeenstemming met deze strategie, de Europese Green Deal en de SDG’s; is van mening dat deze verbeteringen gericht moeten zijn op educatieve boodschappen die gebaseerd zijn op beschikbare wetenschappelijke informatie, op EU‑kwaliteitslabels zoals het EU-keurmerk voor biologische producten en geografische aanduidingen, op korte, lokale en regionale toeleveringsketens, op gezonde voeding en levensstijlen, op de bevordering van een grotere consumptie van groenten en fruit als onderdeel van een gevarieerd en evenwichtig dieet, en op een lagere inname van suiker, zout en vetten om het aantal gevallen van obesitas te verminderen; 85. wijst in het kader van het EU-afzetbevorderingsprogramma voorts op het belang van een groenere omgeving, zowel in binnen als buiten, als natuurlijke oplossing voor de gevolgen van de klimaatverandering en luchtvervuiling, alsook het belang van een gezonde leefomgeving en het welzijn van de mensen; 86. benadrukt dat Europese informatiecampagnes over matige consumptie van wijn moeten worden verbeterd en dat er tegelijkertijd reclame moet worden gemaakt voor kwaliteitsproducten; is van mening dat alleen brede informatie- en voorlichtingscampagnes doeltreffend zouden zijn in de strijd tegen overmatige consumptie en herinnert eraan dat een matige wijnconsumptie onderdeel is van het mediterrane dieet; 87. erkent het belang van kwaliteitsregelingen van de EU en geografische aanduidingen in de EU, zoals de beschermde oorsprongsbenaming (BOB), de beschermde geografische aanduiding (BGA), de geografische aanduiding van gedistilleerde dranken en gearomatiseerde wijnen (GA), alsook de gegarandeerde traditionele specialiteit (GTS), die uitstekende voorbeelden zijn van gevallen waarin de EU kwaliteitsnormen heeft vastgesteld in de landbouw; is ingenomen met de herziening van het GA-beleid van de EU, zodat beschermde geografische aanduidingen of oorsprongsbenamingen verder kunnen bijdragen aan de economische, sociale en ecologische duurzaamheid van Europese regio’s, ten voordele van producenten, consumenten en de samenleving als geheel door middel van de productie van kwalitatief hoogwaardige producten die sterk met de regio’s verbonden zijn; benadrukt dat consumenten die niet altijd in staat zijn Europese geografische aanduidingen te onderscheiden van andere producten zonder de benaming de authenticiteit van deze producten beter moet erkennen; acht het ook nodig de administratieve lasten te verminderen voor kleine producenten die aan dergelijke kwaliteitsregelingen wensen deel te nemen en geografische aanduidingen beter te beschermen tegen misbruik of namaak op internationaal niveau; wijst nogmaals op de belangrijke rol van deze producenten in de handel tussen de EU en partnerlanden; 88. wijst erop dat in de strategie wordt erkend dat de eetgewoonten van de meeste Europeanen niet stroken met de aanbevelingen inzake gezonde voeding, en dat de consumptiepatronen van de hele bevolking zullen moeten verschuiven naar gezondere voedingsmiddelen, eetgewoonten en levensstijlen, met een grotere consumptie van duurzaam en regionaal geproduceerde planten en plantaardige voedingsmiddelen, zoals vers fruit en verse groenten, volkorengranen en peulvruchten, ook om de overconsumptie van vlees, ultraverwerkte producten en producten die veel suiker, zout en vetten bevatten, aan te pakken, hetgeen ook het milieu en het welzijn van dieren ten goede zal komen en zal zorgen voor een veerkrachtiger economie; benadrukt dat EU‑brede wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen, met duidelijke doelstellingen, voor duurzame, gezonde en evenwichtigere voedingspatronen, rekening houdend met de culturele en regionale diversiteit van de Europese voedingsmiddelen en voedingspatronen en de behoeften van de consumenten, de consumenten zouden helpen en aanmoedigen en de eigen inspanningen van de lidstaten om duurzaamheidsaspecten in de nationale voedingsadviezen te integreren, zouden onderbouwen; verzoekt de Commissie dergelijke aanbevelingen op te stellen en specifieke acties uit te werken om gezonde, duurzame en evenwichtigere eetgewoonten daadwerkelijk te bevorderen; 89. is ingenomen met het feit dat in de strategie terecht de rol en invloed van de voedselomgeving bij het vormgeven van consumptiepatronen wordt erkend, alsmede het feit dat het voor consumenten gemakkelijker moet worden gemaakt om voor gezonde en duurzame voedingspatronen te kiezen; spoort de Commissie en de lidstaten aan een meer systematische en empirisch onderbouwde aanpak te volgen om het creëren van gezonde, duurzame en eerlijke voedselomgevingen te vergemakkelijken in plaats van alleen te vertrouwen op een gedragscode; herinnert er nogmaals aan dat het belangrijk is gezonde, evenwichtigere en duurzame voedingspatronen te bevorderen, door de voedselomgeving te verbeteren, de consument bewust te maken van de gevolgen van zijn consumptiepatronen, onder andere via digitale kanalen, en informatie te verstrekken over voedingsgewoonten die beter zijn voor de menselijke gezondheid en die een kleinere koolstof- en milieuvoetafdruk achterlaten, zoals producten uit korte, lokale en regionale toeleveringsketens, die hoe dan ook zouden moeten worden vergezeld van een aantal maatregelen om de voedselproductie duurzamer te maken; 90. pleit voor alomvattende en aanvullende maatregelen, waaronder voorschriften en informatiecampagnes ter verlichting van de last die de overconsumptie van sterk bewerkte levensmiddelen en andere producten met hoge zout-, suiker- en vetgehalten betekenen voor de volksgezondheid; verzoekt de grote levensmiddelenproducenten en -detailhandelaars de samenstelling van verwerkte levensmiddelen die niet onder de kwaliteitsregelingen van de EU vallen en waar verbeteringen in de richting van een gezondere samenstelling kunnen worden bereikt, snel en serieus te veranderen, en is ingenomen met het voornemen van de Commissie om initiatieven te nemen om deze verandering te stimuleren, onder meer door maximale hoeveelheden voor suiker, vetten en zout in bepaalde verwerkte levensmiddelen vast te stellen, en dringt er bij de Commissie op aan nauwlettend toe te zien op de vooruitgang van deze verandering; onderstreept dat dergelijke veranderingen er ook op gericht moeten zijn de gezondheidsrisico’s van voedselverbeteraars, residuen van bestrijdingsmiddelen en schadelijke chemische stoffen tot een minimum te beperken; pleit ervoor dat speciale aandacht wordt besteed aan voedsel voor kinderen en ander voedsel voor speciale doeleinden, en pleit voor een doeltreffende en EU-brede regelgevingsaanpak van de blootstelling van kinderen en jongeren aan marketing en reclame voor bewerkte levensmiddelen met een hoog vet-, suiker- en zoutgehalte op de radio, op tv en in de digitale media; 91. is van oordeel dat de verdere ontwikkeling en duurzame innovatie van de productie van plantaardige eiwitten en alternatieve bronnen van eiwitten in de EU, zoals insecten of algen, een manier is om veel van de milieu- en klimaatproblemen waar de landbouw in de EU mee te kampen heeft, op doeltreffende wijze aan te pakken en ontbossing, biodiversiteitsverlies en de achteruitgang van ecosystemen in landen buiten de EU te voorkomen, alsmede de huidige afhankelijkheid van Europa van de aanvoer van plantaardige eiwitten te verminderen; verzoekt de Commissie voort te bouwen op haar verslag over de ontwikkeling van plantaardige eiwitten in de Europese Unie ( COM(2018)0757 ) en een EU-strategie voor de overgang naar plantaardige eiwitten voor te stellen die betrekking heeft op de vraag- en aanbodzijde, teneinde de duurzame productie van eiwithoudende gewassen te ondersteunen en te stimuleren, met inbegrip van lokale leveringen van diervoeder en voedsel, de zelfvoorziening van de EU te vergroten en de mondiale milieu- en klimaateffecten te verminderen; onderstreept hoe belangrijk het is de afhankelijkheid van de invoer van eiwithoudende gewassen uit het buitenland te verminderen; 92. herinnert aan zijn verzoek om de algemene risicobeoordeling van de EU uit te breiden naar alle wetgeving ter voorkoming van de blootstelling van consumenten aan gevaarlijke stoffen in levensmiddelen; 93. wijst erop dat voedingsprofielen, die er al lang hadden moeten zijn, pertinent en noodzakelijk blijven om de doelstellingen van Verordening (EG) nr. 1924/2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen (72) te kunnen verwezenlijken; is ingenomen met de aankondiging van een wetgevingsvoorstel om voedingsprofielen vast te stellen; wijst erop dat er bij tal van voedingsproducten, waaronder enkele die voor kinderen op de markt worden gebracht, nog altijd gebruik wordt gemaakt van gezondheids- en voedingsclaims ondanks het feit dat zij veel problematische voedingsstoffen bevatten; beklemtoont dat een robuuste reeks voedingsprofielen moet worden ontwikkeld teneinde het gebruik van valse gezondheids- en voedingsclaims bij levensmiddelen met veel vet, suiker en/of zout te verbieden; pleit ervoor speciale aandacht te besteden aan voeding voor kinderen en aan andere voeding voor bijzondere doeleinden; 94. erkent dat internationale volksgezondheidsinstanties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie voedingswaarde-etikettering op de voorzijde van de verpakking hebben bestempeld als een belangrijk instrument om de consumenten te helpen beter geïnformeerde, evenwichtigere en gezondere voedingskeuzen te maken; benadrukt dat het systeem voor voedingswaarde-etikettering op de voorzijde van de verpakking, dat overeenkomt met en een aanvulling vormt op de voedingsrichtsnoeren, consumenten moet helpen gezondere voedselkeuzes te maken door hen begrijpelijke informatie te verstrekken over het voedsel dat zij consumeren; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat een verplicht en geharmoniseerd EU-voedingsetiket op de voorzijde van de verpakking wordt ontwikkeld op basis van robuust, onafhankelijk wetenschappelijk bewijs en aangetoonde consumentenkennis, met open toegang voor alle marktdeelnemers, met inbegrip van kleine en middelgrote marktdeelnemers, rekening houdend met de extra lasten voor exploitanten van levensmiddelenbedrijven en vakbonden; benadrukt voorts dat, om de vergelijking tussen producten te vergemakkelijken, deze vergelijking een interpretatief element moet omvatten om transparante, vergelijkbare en geharmoniseerde productinformatie te verstrekken en gebaseerd moet zijn op uniforme referentiebedragen; verzoekt de Commissie terdege rekening te houden met de specifieke kenmerken van producten met één ingrediënt en producten in het kader van de Europese kwaliteitsregelingen (BOB, BGA, GA enzovoort), met name met de onveranderlijkheid van de samenstelling van deze producten, en benadrukt dat overwegingen met betrekking tot mogelijke vrijstellingen gebaseerd moeten zijn op wetenschappelijke argumenten; pleit voor de vaststelling van een digitaal systeem voor het vrijwillig verstrekken van aanvullende informatie over levensmiddelen (“EU4healthyfood”), en stelt voor dat deze informatie digitaal wordt verstrekt via een QR-code en gemakkelijk door de consument kan worden teruggevonden; 95. merkt op dat gezonde producten, met inbegrip van voeding, natuurlijke of synthetische ingrediënten kunnen bevatten, die uiteenlopende gevolgen hebben voor het milieu en de gezondheid van de consumenten; pleit voor de invoering van verplichte etiketteringsregelingen voor gezonde producten, waarbij wordt aangeduid of een ingrediënt van synthetische oorsprong is wanneer het door chemische synthese wordt verkregen, met name in gevallen waarin er natuurlijke equivalenten bestaan; 96. verzoekt de Commissie in haar evaluaties rekening te houden met veranderingen in het gedrag van consumenten, zoals het online aanschaffen van levensmiddelen; 97. is ingenomen met het initiatief van de Commissie dat is gericht op een verbetering van de oorsprongsetikettering en met de overweging van de Commissie om deze uit te breiden naar een groter aantal verschillende producten; herhaalt zijn verzoek voor verplichte oorsprongsetikettering; benadrukt dat deze etikettering alomvattend en geharmoniseerd moet zijn en betrekking moet hebben op alle levensmiddelen en cateringfaciliteiten, restaurants en detailhandel moet omvatten, volledig verifieerbaar en traceerbaar moet zijn en de goede werking van de interne markt niet mag ondermijnen; benadrukt dat de verordening inzake voedselinformatie (73) moet worden herzien met bijzondere aandacht voor melk en vlees als ingrediënten; verzoekt de Commissie de huidige praktijk te corrigeren waarbij producten waarvan de primaire ingrediënten niet lokaal of regionaal zijn verkregen, als zodanig in de handel kunnen worden gebracht als de oorsprong van deze niet-lokale primaire ingrediënten in kleine letters wordt vermeld, en de oorsprong van de primaire ingrediënten zichtbaarder te maken voor de consument; verzoekt de Commissie wetswijzigingen voor de etiketteringsvoorschriften voor honing voor te stellen die zullen leiden tot betere consumentenvoorlichting en de bijenteeltsector in de EU te ondersteunen door de invoerinspecties te versterken om de invoer van namaakhoning te voorkomen, en benadrukt dat alle oorsprongsetikettering op doeltreffende wijze moet worden gehandhaafd om voedselfraude te bestrijden; 98. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om een kader voor de etikettering voor duurzaam voedsel vast te stellen en verzoekt de Commissie de methodologie te definiëren en aan te geven welke dimensies van duurzaamheid in acht zullen worden genomen en tegelijkertijd te garanderen dat de nieuwe regeling niet in strijd is met bestaande milieukaders zoals het EU-ecolabel of het EU-biologo; benadrukt dat momenteel veel ongefundeerde en zelfs misleidende milieuclaims en reclamemethoden worden gebruikt en verzoekt de Commissie een regelgevingskader in te voeren waarin een duidelijke, snelle en doeltreffende voorafgaande goedkeuringsprocedure voor alle duurzaamheidsclaims en -labels wordt vastgesteld; benadrukt dat een dergelijk kader consumenten zou beschermen tegen onjuiste duurzaamheidsclaims en er tegelijkertijd voor zou zorgen dat ondernemingen die echt streven naar milieuvriendelijkere handelingen naar behoren worden beloond voor hun inspanningen; benadrukt de behoefte aan inspecties door openbare controle-instanties van nieuwe etiketten die voor voedingsproducten worden toegelaten; 99. onderstreept de noodzaak van etikettering op dierlijke producten, die gebaseerd moet zijn op de identificatie van de productiemethode en op indicatoren voor dierenwelzijn, die de plaats van geboorte, fokkerij en slacht van het dier moet bevatten, en benadrukt dat deze voorschriften ook moeten gelden voor verwerkte producten om de transparantie te vergroten, consumenten te helpen een betere keuze te maken en bij te dragen aan het welzijn van dieren; benadrukt dat de productie en het op de markt komen van plantaardige eiwitten beter moeten worden ondersteund, en dringt er voorts op aan dat onverwijld werk wordt gemaakt van de reeds lang vereiste harmonisatie van de etiketteringsvoorschriften voor vegetarische en veganistische levensmiddelen; 100. herhaalt zijn overtuiging dat beleidsmaatregelen ter verbetering van de duurzaamheid van het voedselsysteem niet alleen mogen afhangen van een verschuiving van de verantwoordelijkheid voor de aankoop van duurzame producten naar de consument, aangezien dit niet doeltreffend is, terwijl de keuze van de consument een belangrijke factor is voor de acceptatie van duurzaam geproduceerde en gezondere voeding; benadrukt het belang van goede voedings- en milieuvoorlichting en van de beschikbaarheid van gemakkelijk te begrijpen relevante informatie in dit opzicht; benadrukt dat duurzaamheidsetikettering gebaseerd moet zijn op wetenschappelijk geharmoniseerde duurzaamheidscriteria, waar mogelijk inspecties door openbare controle-instanties en waar nodig nieuwe wetgevingsmaatregelen moet omvatten; merkt echter op dat certificering door derden en etikettering op zich niet doeltreffend zijn, maar wel aanvullende instrumenten kunnen zijn om de overgang naar duurzame productie en consumptie te waarborgen; erkent dat meer transparantie door middel van methoden als etikettering een belangrijk element is dat consumenten kan helpen om duurzamere aankoopbeslissingen te nemen, wat belangrijk is voor de overgang naar een duurzamer, regionaal en gezond voedselsysteem; 101. beklemtoont dat de prijzen van voedsel de consument het juiste signaal moeten geven; is van mening dat de daadwerkelijke voedselprijzen, die ook de werkelijke productiekostprijs voor landbouwers, het milieu en de samenleving weergeven, de meest efficiënte manier zijn om op lange termijn te komen tot duurzame en billijke voedselsystemen; is dan ook ingenomen met de doelstelling van de strategie om de voedingsindustrie te oriënteren op praktijken die ervoor zorgen dat de gezonde en duurzame keuze voor de consument gemakkelijk, toegankelijk en betaalbaar is; is er voorstander van dat de lidstaten meer flexibiliteit krijgen om de btw-tarieven voor levensmiddelen met verschillende gezondheids- en milieueffecten van elkaar te onderscheiden en hen in staat te stellen te kiezen voor een btw-nultarief voor gezonde en duurzame levensmiddelen zoals groenten en fruit, dat in sommige lidstaten al wordt toegepast, maar momenteel niet voor alle lidstaten mogelijk is (74) , en een hoger btw-tarief voor ongezonde levensmiddelen en levensmiddelen met een grote ecologische voetafdruk; herinnert eraan dat de uitgaven van huishoudens voor levensmiddelen aanzienlijk verschillen van lidstaat tot lidstaat en dat de betaalbaarheid voor consumenten in alle lidstaten moet worden gewaarborgd en tegelijkertijd ook moet worden gezorgd voor een billijk inkomen voor primaire producenten voor hun duurzame en gezonde producten en voor meer transparantie en het bewuster maken van consumenten van de kosten en winsten in verband met elk stadium van de voedselvoorzieningsketen; verzoekt de Commissie een studie uit te voeren om in economische termen de milieu- en sociale kosten, met inbegrip van gezondheidsgerelateerde kosten, te kwantificeren die gepaard gaan met de productie en consumptie van de levensmiddelen die op de EU-markt het meest worden geconsumeerd; 102. dringt aan op een herziening van de wetgeving inzake overheidsopdrachten met het oog op de invoering of versterking van verplichte minimumcriteria voor kleuterscholen en scholen, andere openbare instellingen en particuliere bedrijven die openbare diensten verlenen, teneinde de volgende zaken aan te moedigen: duurzame voedselproductie, met inbegrip van traditionele en typische levensmiddelen met geografische aanduidingen; de consumptie van lokale en, waar mogelijk, seizoensgebonden producten; korte toeleveringsketens, met inbegrip van rechtstreekse verkoop; hogere dierenwelzijnsnormen; en de vermindering van voedselverspilling en verpakkingsmateriaal in overeenstemming met de beginselen van de circulaire economie; dringt aan op de bevordering van gezondere en evenwichtige voedingspatronen door een voedselomgeving te creëren waarin gezonde, geïnformeerde en duurzame keuzes voor consumenten het gemakkelijkst worden gemaakt; verzoekt de Commissie verder te werken aan de ontwikkeling van monitoring- en rapportage-instrumenten inzake duurzame voedselinkoop; 103. is ingenomen met de toezegging van de Commissie om de EU-wetgeving inzake materialen die met levensmiddelen in contact komen te herzien, maar betreurt het gebrek aan geharmoniseerde maatregelen tot nu toe en stelt voor dat de Commissie de datum van publicatie van het voorstel vervroegt; benadrukt de noodzaak van een alomvattende, geharmoniseerde regelgeving voor alle materialen die met levensmiddelen in contact komen, met inbegrip van materialen en verontreinigende stoffen die nog niet op EU-niveau worden behandeld, dringt erop aan dat deze regelgeving gebaseerd moet zijn op het voorzorgsbeginsel, het “zonder gegevens geen handel“-beginsel, uitgebreide veiligheidsbeoordelingen op basis van de meest recente wetenschappelijke gegevens en wetenschappelijke werken van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) en de EFSA, en benadrukt dat doeltreffende handhaving en betere informatieverstrekking aan consumenten van cruciaal belang zijn; herhaalt zijn verzoek om de wetgeving inzake materiaal dat met levensmiddelen in contact komt, te herzien en in overeenstemming te brengen met de verordening inzake de registratie en beoordeling van en autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffende (de Reach-verordening) en met regelgeving over de indeling, etikettering en verpakking, en om onverwijld specifieke bepalingen op te nemen om hormoonontregelende stoffen en andere gevaarlijke chemische stoffen in alle levensmiddelen te vervangen, zonder afbreuk te doen aan de rol van de verpakking bij het behoud van de voedselveiligheid of kwaliteit; is ingenomen met het voornemen van de Commissie om regels op te stellen voor de veilige recycling van alle kunststoffen behalve polyethyleentereftalaat die in materialen die met levensmiddelen in contact komen worden verwerkt; benadrukt tegelijkertijd dat gelijke veiligheidseisen moeten worden toegepast op nieuw geproduceerde en gerecycleerde materialen en dat verantwoordelijke actoren in toeleveringsketens en eindgebruikers gemakkelijk toegang moeten hebben tot informatie over de identiteit en veiligheid van chemische stoffen in materialen die met levensmiddelen in contact komen; 104. benadrukt dat voedselverspilling en -verlies enorme gevolgen heeft voor het milieu, de klimaatverandering verergert, een verspilling is van schaarse hulpbronnen als grond, energie en water, en zorgt voor een inkomstenverlies voor landbouwers; vraagt nogmaals dat de nodige maatregelen worden getroffen voor het behalen van een streefdoel voor de beperking van voedselverspilling in de Unie van 30 % uiterlijk in 2025 en van 50 % uiterlijk in 2030 ten opzichte van de referentieniveaus van 2014; onderstreept dat bindende streefdoelen in elk stadium van de toeleveringsketen, met inbegrip van primaire productie, predetailhandel en detailhandel, nodig zijn om dit te bereiken; verzoekt alle lidstaten programma’s voor de preventie van voedselverspilling op te zetten en uit te voeren waarin de beginselen van de circulaire economie volledig zijn opgenomen en korte voedselvoorzieningsketens worden bevorderd, waardoor het risico op voedselverspilling wordt verkleind; benadrukt dat de GLB-doelstellingen de preventie van voedselverspilling omvatten, en benadrukt dat maatregelen moeten worden aangemoedigd om voedselverspilling tegen te gaan die voorkomt op het niveau van de primaire productie en in de vroege stadia van de toeleveringsketen, met inbegrip van niet-geoogste levensmiddelen; onderstreept het belang van het waarborgen van de gezondheid van dieren, onder meer als middel om voedselverlies en -verspilling bij de bron te voorkomen en benadrukt dat het terugwinnen van plantaardig voedselafval voor het voederen van dieren een haalbare oplossing is wanneer voedselverspilling niet kan worden voorkomen; benadrukt dat het belangrijk is het publiek bewuster te maken en richtsnoeren te verstrekken over de manier waarop voedselverspilling kan worden voorkomen om verandering in het gedrag van consumenten op de lange termijn te bevorderen; verzoekt de Commissie mogelijke belemmeringen in kaart te brengen die een snellere vermindering van afval in de weg staan en verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor voldoende financiering voor onderzoek, innovatie, betrokkenheid van belanghebbenden en informatie- en voorlichtingscampagnes door middel van de oprichting van nationale fondsen voor voedselverspilling met als doel afval weg te werken; 105. onderstreept dat de nadruk, in overeenstemming met de afvalhiërarchie, moet liggen op de preventie van voedselverspilling; is ingenomen met de voorgestelde herziening om de EU-regels inzake datumaanduidingen te verduidelijken, teneinde voedselverspilling en voedselverlies te voorkomen en terug te dringen; beklemtoont dat elke wijziging van de regels inzake datumaanduidingen moet zijn gebaseerd op wetenschappelijke bevindingen en moet dienen ter verbetering van het gebruik, het uitdrukken en de presentatie van datumaanduidingen door alle actoren in de voedselvoorzieningsketen, waaronder de horeca, en het inzicht van de consument erin, met name met betrekking tot de aanduidingen “te gebruiken tot” en “ten minste houdbaar tot”, maar tegelijkertijd de voedselveiligheid en -kwaliteit niet mag ondermijnen; benadrukt dat een geharmoniseerde datumaanduiding voedselverspilling zou helpen bestrijden; pleit voor een aanvullende herziening van de voorschriften voor de distributie van levensmiddelen, met als doel mogelijke belemmeringen voor de vermindering van verspilling in kaart te brengen en weg te nemen, efficiëntie te bevorderen en concurrentie en innovatie te versterken; 106. benadrukt het belang van de bestrijding van voedselfraude en -namaak in de levensmiddelensector, waardoor consumenten worden misleid en de concurrentie op de interne markt wordt verstoord; benadrukt dat het complexe probleem van voedselfraude dringend moet worden aangepakt, meer bepaald met betrekking tot onjuiste etikettering, verdunning, toevoeging, verwijdering of vervanging van ingrediënten door goedkopere of ondermaatse ingrediënten, niet-goedgekeurde chemische behandelingen of processen en vervalste documentatie, en met bijzondere aandacht voor namaak en illegale handel in geografische aanduidingen; benadrukt hoe belangrijk het is om effectieve straffen op te leggen die passen bij het strafbare feit en roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat dit beginsel afdoende in de nationale wetgeving wordt weerspiegeld, overeenkomstig de verordening officiële controles (75) ; verzoekt de Commissie te werken aan een Europese actie tegen voedselfraude om de coördinatie tussen de verschillende betrokken nationale agentschappen te verbeteren, teneinde de toepassing van EU-voedingsnormen te garanderen, zowel binnen de eengemaakte markt als in verband met onze invoer; 107. dringt er bij de Commissie op aan de voortdurende toewijzing van toereikende middelen voor officiële voedselcontroles te monitoren en te handhaven om ervoor te zorgen dat er voldoende controles worden uitgevoerd om na te gaan of de voedsel- en voedervoorschriften worden nageleefd, en verzoekt de Commissie en de lidstaten de douanecontroles te verbeteren om ervoor te zorgen dat de EU-productienormen worden nageleefd, onder meer op het gebied van voedselveiligheid, antimicrobiële resistentie, dierenwelzijn en gewasbeschermingsmiddelen, en om de binnenkomst van planten- en dierenziekten in de EU te voorkomen; verzoekt de lidstaten de bepalingen inzake de traceerbaarheid van producten van de verordening inzake de algemene levensmiddelenwetgeving (76) in de hele voedselketen strikt en consequent te handhaven; wijst erop dat de overheidsinstanties in gevallen die een risico vormen voor de volksgezondheid en -veiligheid de bevolking onmiddellijk volledig en goed moeten informeren over de mogelijke risico’s van de betrokken voedingsmiddelen, overeenkomstig de relevante bepaling van de verordening inzake de algemene levensmiddelenwetgeving; De transitie mogelijk maken 108. onderstreept het belang van EU-financiering voor onderzoek en innovatie, met name voor kmo’s en klein landbouwbedrijven, als belangrijke drijvende krachten achter de versnelling van de overgang naar een duurzamer, productief, gediversifieerd, lokaal, gezond en inclusief Europees voedselsysteem; spoort de agrovoedingssector aan actief gebruik te maken van de financiering die hiervoor in het kader van Horizon Europa aan de sector is toegewezen; benadrukt eveneens de noodzaak om de investeringen te vergemakkelijken die nodig zijn om duurzame praktijken en de circulaire economie en de bio-economie aan te moedigen; 109. wijst erop dat de invoering van nieuwe technologieën en technieken voor slimme landbouw, waaronder digitalisering en beschermde teeltsystemen, de efficiëntie, het gebruik van hulpbronnen en de milieuduurzaamheid ten goede kan komen en positieve economische voordelen voor de landbouwproductie kan hebben; erkent dat innovatie moet aansluiten bij het herstel en de bevordering van traditionele werkwijzen en kennis, met name waar deze zijn aangepast aan de agroklimatologische kenmerken van het gebied in kwestie; 110. benadrukt dat het belangrijk is de verschillende geïntegreerde plaagbestrijdingspraktijken toe te passen en onafhankelijke bedrijfsadviesdiensten te verlenen om te zorgen voor een bredere en inclusieve overdracht van kennis aan de landbouwsector; is van mening dat dit zou worden bevorderd door de invoering van een systeem voor de verzameling en verspreiding van duurzame praktijken en door voort te bouwen op de bestaande gespecialiseerde opleidingssystemen voor landbouwers in de lidstaten, zonder extra administratieve lasten voor landbouwers in de lidstaten; verzoekt de lidstaten een voldoende groot deel van hun toewijzingen voor bedrijfsadviesdiensten aan te wenden voor diensten en technische bijstand in verband met duurzame praktijken die bijdragen aan de doelstellingen van de strategie; is van mening dat, gezien hun verworven kennis en knowhow, de input van kleinschalige primaire producenten ook een belangrijke rol zou spelen bij het bereiken van reële resultaten op het niveau van individuele landbouwbedrijven; 111. benadrukt dat instellingen voor hoger onderwijs de bevordering van onderzoek en innovatie moeten stimuleren en advies moeten geven over duurzame goede praktijken; erkent de rol van universiteiten in de ontwikkeling en transitie van de agrovoedingssector in regio’s met uiteenlopende kernmerken, waaronder de ultraperifere gebieden; is ingenomen met het in de strategie kenbaar gemaakte voornemen om voedselverwerkende kmo’s en kleine detailhandel- en voedseldiensten te helpen nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en tegelijkertijd te voorkomen dat er aanvullende administratieve lasten voor hen ontstaan; benadrukt het strategisch belang van collectieve benaderingen door middel van producentenorganisaties en coöperaties om landbouwers bij elkaar te brengen bij het bereiken van hun doelen; 112. benadrukt dat diverse synergieën mogelijk zijn tussen de landbouw en het Europees ruimtebeleid om de bodem- en voedselkwaliteit daadwerkelijk te verhogen en de uitdagingen in verband met het milieu, het klimaat en de demografische ontwikkeling aan te pakken; moedigt de deelname van alle lidstaten aan wetenschappelijke en onderzoeksprogramma’s aan en verzoekt de Commissie maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat in alle lidstaten evenveel vooruitgang wordt geboekt; 113. herinnert eraan dat doeltreffende agrarische kennis- en innovatiesystemen in de landbouw (AKIS) moeten worden bevorderd, zodat de landbouwsector duurzamer kan worden door de innovatie te versnellen en door nauwe samenwerking tussen alle belanghebbenden, zoals landbouwers, onderzoekers, adviseurs, deskundigen en ngo’s, te bevorderen door middel van hoogwaardige en inclusieve opleiding en een leven lang leren en door de kennisoverdracht te versnellen, onder meer wat betreft de toepassing van geïntegreerde landbouwtechnieken zoals een geïntegreerde plaagbestrijding voor elk gewas; 114. verzoekt de lidstaten om bij het ontwerpen en uitvoeren van hun nationale strategische GLB-plannen ten volle gebruik te maken van de mogelijkheden die door AKIS worden geboden; herinnert er bovendien aan dat er een datanetwerk inzake de duurzaamheid van landbouwbedrijven nodig is voor het vaststellen van benchmarks voor de prestaties van landbouwbedrijven, om de ingebruikname van duurzame landbouwpraktijken bij te houden en om de precieze en op maat gemaakte toepassing van nieuwe productiemethoden op landbouwniveau mogelijk te maken, onder andere door de verwerking van de verzamelde gegevens en door landbouwers en belanghebbenden gemakkelijke toegang te bieden tot relevante informatie, met name over goede praktijken; wijst erop dat gegevens over landbouw en landbouwgrond van algemeen belang zijn, maar dat de toegang van landbouwers tot en de controle over hun eigen landbouwgegevens moeten worden beschermd; 115. benadrukt het belang van uitgebreide toegang tot snelle breedbandverbindingen om de invoering van digitale landbouwtechnologieën op het niveau van landbouwbedrijven te vergemakkelijken en benadrukt dat het belangrijk is landbouwers te steunen bij het efficiënte gebruik van dergelijke innovatieve oplossingen en tegelijkertijd hun economische levensvatbaarheid te waarborgen; erkent dat landbouworganisaties waardevolle contacten zijn bij de ontwikkeling van op informatiebemiddeling en innovatie gerichte diensten; wijst op het belang van Horizon Europa voor de verwezenlijking van de onderzoeks- en innovatiedoelstellingen met betrekking tot de bodemkwaliteit en de gezondheid van voedsel, hetgeen het mogelijk maakt de landbouwsector aantrekkelijk te maken voor de volgende generatie; 116. wijst op de fundamentele rol van onafhankelijke bedrijfsadviessystemen bij het verspreiden van innovatie en kennis, het stimuleren van de uitwisseling van ervaringen en het bevorderen van praktische demonstraties, en verzoekt de lidstaten met name om uitgebreid advies te geven aan landbouwers die duurzamere productiesystemen willen aanschaffen; spoort de Commissie en de lidstaten aan om actief bottom-upinitiatieven te steunen die landbouwers en burgers dichter bij elkaar brengen door op lokaal niveau te werken en lokale kennis te gebruiken, teneinde zich beter aan te passen aan de specifieke realiteit ter plaatse; benadrukt dat het belang van het opleiden van jonge landbouwers en ondernemers op het gebied van de duurzame landbouw- en voedselsystemen; 117. pleit daarnaast voor bedrijfsadviessystemen, voor het opzetten en bevorderen van platforms met meerdere belanghebbenden waarmee de onderlinge samenwerking wordt vergoot en wordt uitgenodigd tot het uitwisselen van kennis en technologie, in de hele landbouw- en voedselvoorzieningsketen, teneinde innovaties op te schalen en landbouwproductiesystemen te ontwikkelen; benadrukt tevens dat het belangrijk is deze mogelijkheid beschikbaar te maken voor alle actoren in de toeleveringsketen, zonder extra administratieve lasten; 118. benadrukt de belangrijke rol die jonge landbouwers zullen spelen bij de overgang naar duurzame landbouw en bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie; benadrukt dat de ecologische transitie van ons voedselsysteem een kans is om bij te dragen aan een levendig platteland; benadrukt dat het GLB meer steun moet bieden aan jonge en nieuwe landbouwers op het gebied van inkomen, generatievernieuwing, opleiding, werkgelegenheid voor jongeren, ondernemerschap en digitalisering, met name in perifere en zeer dunbevolkte gebieden, om een ruimte te creëren die de inclusie en het behoud van jongeren in de landbouw mogelijk maakt, aangezien zij waarschijnlijk de eerste gebruikers van nieuwe en duurzamere landbouwmethoden zullen zijn; 119. benadrukt dat jonge landbouwers en potentiële nieuwkomers moeilijkheden ondervinden bij het kopen of verpachten van grond en benadrukt dat het voor jonge landbouwers gemakkelijker moet worden om tot de sector toe te treden; benadrukt de noodzaak ervoor te zorgen dat de genoemde strategie geen negatieve invloed heeft op de beschikbaarheid en de prijs van grond, met als gevolg een toename van speculatie en de extra moeilijkheden voor jongeren om toegang te krijgen tot land; 120. merkt op dat de concentratie van landbouwgrond en landroof in de EU, die in sommige gevallen wordt aangemoedigd door beleid op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau, moeilijkheden kan opleveren voor jonge landbouwers en nieuwkomers die op zoek zijn naar land om een landbouwbedrijf op te richten; verzoekt de Commissie, de lidstaten en de regionale en lokale overheden een einde te maken aan dergelijke praktijken om jonge landbouwers te steunen en hun intrede in de landbouw te vergemakkelijken; 121. is voorts van mening dat deze strategie een kans is om de vooruitzichten van vrouwen op het platteland te verbeteren en de cruciale rol van deze vrouwen te benadrukken door vrouwelijke ondernemers een stimulerende omgeving te bieden, met inbegrip van juridische en politieke overwegingen, die leidt tot een betere toegang tot informatie, kennis en vaardigheden, en de toegang tot financiële middelen vergemakkelijkt, wat leidt tot het scheppen van meer banen in plattelandsgebieden; De wereldwijde transitie bevorderen 122. herinnert aan de mondiale verantwoordelijkheid die de Europese voedselsystemen dragen en de belangrijke rol die zij spelen in het vaststellen van mondiale normen op het gebied van voedselveiligheid, milieubescherming, sociale bescherming en dierenwelzijn; staat onverminderd achter de toepassing van de beginselen inzake beleidscoherentie voor ontwikkeling; verzoekt de Commissie en de lidstaten te waarborgen dat alle in de EU ingevoerde voedsel- en voederproducten volledig voldoen aan de relevante EU-wetgeving en de strenge normen van de Unie, alsmede ontwikkelingshulp te verlenen teneinde primaire producenten in ontwikkelingslanden te helpen aan deze normen te voldoen; is ingenomen met het voornemen van de Commissie om rekening te houden met de milieueffecten van aanvragen voor invoertoleranties; is van mening dat geïntegreerde emissies door landgebruik en emissies door verandering in landgebruik van ingevoerde diervoeders en levensmiddelen moeten worden aangepakt; 123. verzoekt de Commissie en de lidstaten een holistische benadering te blijven toepassen aangezien de uitvoering van bepaalde streefdoelen van de “van boer tot bord”-strategie in de EU niet mag leiden tot de verplaatsing van delen van de landbouwproductie naar andere regio’s met minder strenge normen dan de EU; 124. herinnert eraan dat toegang tot de EU-markt en de 450 miljoen consumenten in de EU onze handelspartners een sterke prikkel geeft om hun duurzaamheid en hun productie- en arbeidsnormen te verbeteren; is van mening dat het succes van de Green Deal nauw samenhangt met ons handelsbeleid; 125. is ingenomen met de toezegging van de Commissie om te ijveren voor de wereldwijde geleidelijke afschaffing van in de EU niet langer toegestane pesticiden en erop toe te zien dat gevaarlijke pesticiden waarvan het gebruik in de EU overeenkomstig de relevante wetgeving is verboden niet naar landen buiten de Unie worden uitgevoerd, en verzoekt de Commissie haar voorstellen daarom zo snel mogelijk in te dienen; is van mening dat de EU ontwikkelingslanden moet ondersteunen om hen te helpen het onverstandige gebruik van pesticiden terug te dringen en andere methoden voor de bescherming van planten en visbestanden te bevorderen; benadrukt dat de strategie niet mag leiden tot de goedkeuring van producten uit derde landen met een hoger milieueffect en een grotere klimaatvoetafdruk; merkt in dat verband op dat agrovoedingsproducten uit derde landen daarom aan dezelfde eisen moeten worden onderworpen, met inbegrip van een nultolerantie van residuen van stoffen die onder de uitsluitingscriteria vallen; 126. wijst erop dat er uiterlijk in 2050 zal moeten worden gezorgd voor veilig en betaalbaar voedsel voor een wereldbevolking van ongeveer tien miljard mensen in het licht van de snelle bevolkingsgroei, de klimaatverandering, de schaarste aan natuurlijke hulpbronnen en de veranderende consumptiepatronen; verzoekt de Commissie de internationale dimensie van de strategie te versterken om het recht op geschikt voedsel te waarborgen en de VN-Verklaring over de rechten van landbouwers en andere mensen die werkzaam zijn in plattelandsgebieden ten uitvoer te leggen en benadrukt dat in het EU-beleid inzake eerlijke, duurzame en veerkrachtige voedselsystemen genderongelijkheid duidelijk moet worden aangepakt; verzoekt de Commissie met klem ontwikkelingslanden te ondersteunen bij de bescherming van hun opkomende industrieën, de bevordering van de voedselzekerheid en de ondersteuning van de beperking van de klimaatverandering in de landbouw, en hen te helpen voldoen aan de EU- en internationale duurzaamheidsnormen voor de uitvoer van hun landbouwproducten; 127. beklemtoont dat de EU de mensenrechten en het recht op voedsel moet verdedigen als centrale beginselen en prioriteiten van voedselsystemen en als fundamentele instrumenten voor de omvorming van voedselsystemen, en dat de EU bovendien de rechten van de meest gemarginaliseerde mensen op toegang tot voedzame levensmiddelen moet waarborgen en de VN-Verklaring over de rechten van landbouwers en andere mensen die werkzaam zijn in plattelandsgebieden ten uitvoer moet leggen; 128. benadrukt dat de invoer van dierlijke producten uit derde landen moet worden verboden, tenzij de normen inzake dierlijke productie in derde landen worden afgestemd op die van de EU; 129. stelt met bezorgdheid vast dat uit diverse door het DG Gezondheid uitgevoerde audits alsmede gedetailleerde onderzoeken door ngo’s blijkt dat de volledige traceerbaarheid van levende paarden uit Argentinië met de markt van de Europese Unie als bestemming niet is gewaarborgd, met alle gevolgen voor de voedselveiligheid en het dierenwelzijn van dien; vraagt de Commissie de invoer van paardenvlees uit landen die niet voldoen aan de toepasselijke EU-vereisten inzake traceerbaarheid en dierenwelzijn op te schorten; 130. wijst erop dat structurele dierproeven die niet onontbeerlijk zijn, niet in de voedselvoorzieningsketen thuishoren, aangezien in Richtlijn 2010/63/EU wordt voorzien in vervanging en vermindering van het gebruik van dieren in procedures; vraagt de Commissie en de lidstaten de invoer en de binnenlandse productie van Pregnant Mare Serum Gonadotropin (PMSG) te staken, een hormoon dat wordt verkregen uit het bloed dat wordt afgenomen bij drachtige paarden die stelselmatig worden bevrucht, met alle gevolgen voor hun gezondheid en welzijn van dien; 131. verzoekt de Commissie dringend een voorstel in te dienen voor een EU-rechtskader dat is gebaseerd op verplichte horizontale zorgvuldigheid in de hele toeleveringsketen voor EU- en buitenlandse bedrijven die actief zijn op de interne markt, dat zorgt voor duurzame toeleveringsketens en investeringen die geen negatieve milieueffecten hebben, zoals ontbossing, aantasting van bossen, conversie en degradatie van ecosystemen en negatieve gevolgen voor de mensenrechten en het bestuur, om goed bestuur te bevorderen en de traceerbaarheid en verantwoordingsplicht in mondiale toeleveringsketens te vergroten; 132. merkt op dat de interne markt van de EU de grootste importeur en exporteur van agrovoedingsproducten ter wereld is; is ervan overtuigd dat de EU haar positie als belangrijke wereldspeler moet gebruiken om de benchmark vast te stellen en de richting aan te geven voor internationale normen inzake duurzame voedingssystemen, op basis van de eerbiediging van de mensenrechten en arbeidsrechten, eerlijke concurrentie, het voorzorgsbeginsel, milieubescherming en dierenwelzijn, in overeenstemming met de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO); is van mening dat de bescherming van normen op deze gebieden een integraal onderdeel moet vormen van alle hoofdstukken van handelsovereenkomsten, en dat multilaterale samenwerking en samenwerking op het gebied van regelgeving verder kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de “van boer tot bord”-strategie; 133. verzoekt de Commissie de handelsaspecten van de “van boer tot bord”-strategie te versterken, teneinde te zorgen voor samenhang tussen het gemeenschappelijk handelsbeleid, het actieplan douane-unie, het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid en de doelstellingen van de “van boer tot bord”-strategie, de EU‑biodiversiteitsstrategie voor 2030 en andere gerelateerde EU-beleidsmaatregelen, en verzoekt om deze doelstellingen geleidelijk na te streven via de totstandbrenging van efficiënte groene allianties in alle relevante bilaterale, regionale en multilaterale fora, met inbegrip van de VN-top over voedselsystemen van 2021, alsook via een ambitieuze herziening van haar handelsbeleid, door een specifiek kader inzake duurzame agrovoedingssystemen en -producten tot stand te brengen voor toekomstige handelsovereenkomsten, met name door te voorzien in non-regressieclausules, de werking van vrijwaringsclausules te verbeteren en een einde te maken aan de invoer van producten die de in de EU geldende maximumgehalten aan residuen voor gewasbeschermingsmiddelen overschrijden, in overeenstemming met de WTO-regels; verzoekt de Commissie een betere coördinatie tussen alle publieke en particuliere belanghebbenden te bevorderen om deze doelstellingen te verwezenlijken; is van oordeel dat de EU het mandaat van de Commissie inzake Wereldvoedselzekerheid moet herbevestigen als het internationale beleidsplatform voor voedselzekerheid en voeding; 134. is ingenomen met de ambitie van de “van boer tot bord”-strategie om te zorgen voor afdwingbare hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in alle handelsovereenkomsten van de EU, als middel om te waarborgen dat de voorgestelde hogere regelgevingsambities in overeenstemming zijn met het handelsbeleid van de EU en worden nageleefd door derde landen die handelsovereenkomsten met de EU hebben ondertekend; benadrukt hoe belangrijk het is de afdwingbaarheid van hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in handelsovereenkomsten te versterken, onder meer door te voorzien in op sancties gebaseerde geschillenmechanismen als laatste redmiddel, met als doel een mondiale aanpak van klimaat en biodiversiteit te bevorderen, een meer duurzame agrovoedingsproductie te stimuleren, een einde te maken aan mondiale ontbossing en de arbeidsnormen in overeenstemming te brengen met de acht kernverdragen van de IAO; stelt voor dat in hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling ook aandacht wordt besteed aan gelijkwaardige productienormen, zoals dierenwelzijn, traceerbaarheid, antimicrobiële resistentie en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, hetgeen systematisch moet worden gecertificeerd door onafhankelijke audit- en certificeringsinstanties in alle stadia van de productie en distributie, en dat deze routekaarten met mijlpalen moeten omvatten die aan ex-postevaluaties worden onderworpen; dringt er bij de Commissie op aan te voorzien in steun voor ontwikkelingslanden om te proberen de voedselzekerheid te bevorderen en bijstand te verlenen bij de afstemming op Europese normen inzake duurzame agrovoedingssystemen; rekent erop dat het hoofd handhaving voor de handel van de Commissie zijn rol bij het waarborgen van de correcte toepassing van de overeenkomsten in kwestie ten volle vervult door marktverstoringen aan te pakken, de handhaving van de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling te versterken en een constructieve dialoog aan te gaan met regeringen en belanghebbenden; 135. verzoekt de EU ontwikkelingslanden te helpen bij de vaststelling van passende nationale wetgeving met het oog op de bescherming van bedreigde genetische hulpbronnen voor voedsel en landbouw, de waarborging van het voortgezette gebruik en beheer daarvan door lokale gemeenschappen, inheemse volkeren, mannen en vrouwen, en de waarborging van de eerlijke en billijke verdeling van de daaruit voortvloeiende voordelen; 136. neemt kennis van de studie van de Commissie over de cumulatieve economische effecten van EU-handelsovereenkomsten op de landbouw, waaruit blijkt dat de EU‑handelsovereenkomsten voor de EU-handel in agrovoedingsproducten zowel in een conservatief als in een ambitieus scenario tot 2030 naar verwachting een positieve algemene handelsbalans en een waardestijging zullen genereren; wijst erop dat hiermee wordt aangetoond dat EU-handelsovereenkomsten een positief effect hebben op de EU‑landbouwsector; 137. benadrukt dat de overeenkomst tussen de EU en de Mercosur in haar huidige vorm niet kan worden geratificeerd, onder andere omdat hierin de bescherming van de biodiversiteit niet wordt gewaarborgd, met name in het Amazonegebied, en ook geen garanties worden geboden ten aanzien van landbouwnormen; 138. merkt op dat in de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling niet wordt ingegaan op de mogelijke negatieve gevolgen van handelsovereenkomsten voor verandering in landgebruik, ontbossing of klimaatverandering; is van mening dat Europese en internationale milieu-, veiligheids-, dierenwelzijns- en sociale normen integraal van toepassing moeten zijn op alle hoofdstukken van handelsovereenkomsten om te voorkomen dat die normen door andere handelsbepalingen worden ondermijnd; 139. wijst erop dat handelsovereenkomsten moeten garanderen dat de betrokken partijen zich actief inzetten voor de bevordering van de beginselen van duurzame ontwikkeling en dat internationale normen in overeenstemming zijn met de milieu- en klimaatambities van de EU; is voorts van mening dat in die overeenkomsten rekening moet worden gehouden met het bindende karakter van de naleving van de Overeenkomst van Parijs, teneinde een mondiale transitie naar duurzame voedselsystemen te waarborgen; 140. wijst erop dat landbouw en visserij essentieel zijn voor de ontwikkeling van duurzame economische activiteiten in de ultraperifere gebieden en benadrukt de bijdrage en de toegevoegde waarde van deze sectoren op het vlak van voedselzekerheid en het voldoen aan de vraag van de bevolking naar voldoende, veilige en kwalitatief hoogwaardige producten; dringt erop aan om bij de uitvoering van de “van boer tot bord”-strategie en in de daaropvolgende wetgevingsvoorstellen systematisch rekening te houden met de structurele landbouw- en handelsbeperkingen van de ultraperifere gebieden als bedoeld in artikel 349 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, om deze gebieden in staat te stellen op gelijke voet te concurreren en om de agrovoedingssectoren de beschikbaarheid van levensvatbare alternatieven te garanderen indien hun productiemiddelen en handelsstromen beperkt zijn; 141. is ingenomen met het voorgestelde nieuwe initiatief inzake klimaat en handel in het kader van de WTO; onderstreept dat het van belang is dit kader te gebruiken voor de ontwikkeling van een alomvattend en duurzaam agrovoedingssysteem op basis van gemeenschappelijke en ambitieuze productienormen; verzoekt de Commissie zich proactief in te zetten in het kader van de WTO om een ecologische transitie mogelijk te maken, ervoor te zorgen dat het handelsbeleid in overeenstemming is met de SDG’s, de onderhandelingen voort te zetten over transparantie in verband met voorraden om de voedselvoorziening veilig te stellen, en met name situaties te voorkomen waarin agrovoedingsproducten de aanpassingsvariabele of het onbedoelde slachtoffer van handelsconflicten worden, en vraagt om tegelijkertijd een ambitieus, met de WTO verenigbaar, duurzaam handelsbeleid te blijven ontwikkelen; 142. is verheugd dat in de “van boer tot bord”-strategie wordt verwezen naar desbetreffende VN-processen; onderstreept dat de Commissie inzake Wereldvoedselzekerheid, evenals haar mechanisme voor het maatschappelijk middenveld, door de EU moet worden gesteund als voornaamste platform voor multilateraal beleid inzake voedselsystemen; verzoekt de Commissie de mondiale transitie naar duurzame voedselsystemen en voedselzekerheid te stimuleren op alle desbetreffende internationale fora, waaronder op de VN-top over voedselsystemen van 2021; 143. benadrukt hoe belangrijk het is om moderne technologieën en deskundigheid te delen met ontwikkelingslanden en lokale en Europese landbouwers op te leiden om hen te helpen innovatieve landbouwpraktijken toe te passen, aangezien de landbouwsector in deze gebieden van cruciaal belang is voor de voedselzekerheid en de werkgelegenheid; o o o 144. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 2 juni 2021 getiteld “Coördinatie van het economisch beleid in 2021: COVID-19 overwinnen, het herstel ondersteunen en onze economie moderniseren” ( COM(2021)0500 ), – gezien het voorjaarspakket van het Europees Semester van de Commissie: omnibusverslag uit hoofde van art. 126, lid 3, ( COM(2021)0529 ), – gezien de Europese economische prognose van de Europese Commissie van voorjaar 2021, gepubliceerd op 12 mei 2021 (1) , – gezien de Economic Outlook van de OESO, jaargang 2021, nummer 1: voorlopige versie (2) , – gezien de Verklaring van Porto over sociaal engagement die werd ondertekend door het Portugese voorzitterschap van de Raad, de voorzitter van het Parlement en vertegenwoordigers van de sociale partners en maatschappelijke organisaties (3) , – gezien de Verklaring van Porto van 8 mei 2021, die door de Europese Raad is aangenomen (4) , – gezien zijn resolutie van 10 juni 2021 over de standpunten van het Parlement over de lopende beoordeling door de Commissie en de Raad van de nationale plannen voor herstel en veerkracht (5) , – gezien de mededeling van de Commissie van 17 september 2020 over de jaarlijkse strategie voor duurzame groei voor 2021 ( COM(2020)0575 ), – gezien het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid 2021, zoals vastgesteld door de Raad op 9 maart 2021 (6) , – gezien zijn resolutie van 19 januari 2017 over een Europese pijler van sociale rechten (7) , – gezien de Europese pijler van sociale rechten, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 januari 2020 getiteld “Een sterk sociaal Europa voor rechtvaardige transities” ( COM(2020)0014 ), – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, – gezien de mededeling van de Commissie van 27 mei 2020, getiteld “Het moment van Europa: herstel en voorbereiding voor de volgende generatie” ( COM(2020)0456 ), – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (8) (RRF-verordening), – gezien het verslag in opdracht van het Comité van de Regio’s getiteld “Application of the principles of partnership and multi-level governance in Cohesion Policy programming 2021-2027” (9) , – gezien de jaarlijkse conferentie over het Europees Semester van het Europees Economisch en Sociaal Comité, die op 31 mei 2021 plaatsvond (10) , – gezien de resolutie van het Europees Economisch en Sociaal Comité van februari 2021getiteld “Het betrekken van maatschappelijke organisaties bij de nationale plannen voor herstel en veerkracht — Wat werkt en wat niet?” (11) , – gezien de verklaring van het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie, de Europese Commissie en de Europese sociale partners van 2016 getiteld “Een nieuwe start voor de sociale dialoog”, – gezien de studie van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) van 23 maart 2021, getiteld “COVID-19: gevolgen voor de werkgelegenheid en het arbeidsleven” (12) , – gezien de studie van Eurofound van april 2021 getiteld “Leven, werken en COVID-19 (update april 2021): Geestelijke gezondheid en vertrouwen in de EU afgenomen in tweede pandemiejaar” (13) , – gezien het Speciaal verslag nr. 10/2021 van de Europese Rekenkamer getiteld “Gendermainstreaming in de EU-begroting: tijd om de daad bij het woord te voegen” (14) , – gezien het verslag uit 2021 over langdurige zorg, opgesteld door de Commissie en het Comité voor sociale bescherming (15) , – gezien het Speciaal verslag 09/2018 van de Europese Rekenkamer getiteld “Publiek-private partnerschappen in de EU: algemeen voorkomende tekortkomingen en beperkte voordelen” (16) , – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur voor extreme armoede en mensenrechten, Olivier De Schutter, na zijn bezoek aan de EU-instellingen van 25 november 2020 tot 29 januari 2021 (17) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9-0274/2021 ), A. overwegende dat de COVID-19-crisis een aanzienlijke maar onevenredig grote impact op verschillende lidstaten, sociale groepen, sectoren en regio’s heeft gehad en waarschijnlijk zal blijven hebben, en tot een toename van de armoede in de hele EU leidt; overwegende dat de meest kwetsbaren het hardst zijn getroffen; overwegende dat de crisis verwoestende gevolgen heeft gehad voor verschillende kwetsbare groepen, en het personeel in de ouderenzorg voor ongekende uitdagingen heeft gesteld; overwegende dat vrouwen, in vergelijking tot mannen, laaggeschoolde werknemers, migranten, gehandicapten, mensen uit kansarme milieus, ouderen, en mensen met tijdelijke contracten of andere atypische arbeidsvormen, maar ook zelfstandigen, onevenredig zijn getroffen; overwegende dat sommige bedrijven, met name kmo’s en micro-ondernemingen (kmo’s), ernstige gevolgen hebben ondervonden; B. overwegende dat volgens de Europese economische voorjaarsprognoses 2021 van de Commissie (18) de EU-economie in 2021 met 4,2 % en in 2022 met 4,4 % zal groeien; overwegende dat de ramingen van EU-werkloosheidspercentage voor 2021 7,6 % en voor 2022 7 % bedragen; overwegende dat deze percentages nog steeds hoger zijn dan voor de crisis; C. overwegende dat de COVID-19-pandemie een schok van historische proporties inhield voor de Europese economieën met een economische krimp in 2020 van 6,1 %; overwegende dat bedrijven en consumenten zich inmiddels beter kunnen aanpassen aan de beperkende maatregelen, maar sommige sectoren, zoals toerisme en persoonlijke dienstverlening, hier nog steeds onder lijden; D. overwegende dat de bestrijding van discriminatie op grond van leeftijd en het wegnemen van de obstakels voor vrijwilligerswerk voor senioren boven de reguliere pensioengerechtigde leeftijd belangrijke elementen zijn om actief ouder worden en solidariteit tussen generaties te bevorderen; E. overwegende dat de toename van ongelijkheid binnen de Europese samenlevingen tijdens de COVID-19-crisis gevaarlijke sociale trends heeft versneld, waardoor een klimaat van verdeeldheid, stress en teleurstelling kan ontstaan dat ertoe leidt dat alle leden van de samenleving, en niet alleen de behoeftigen, lijden onder een verminderd welzijnsniveau; overwegende dat een vermindering van de ongelijkheid een cruciale voorwaarde is om duurzaamheid en welzijn voor iedereen te bewerkstelligen, omdat ongelijkheid afbreuk doet aan de algehele prestaties van samenlevingen op het gebied van cruciale welzijnsindicatoren als geestelijke en fysieke gezondheid, vertrouwen in democratische instellingen en sociale vrede en veiligheid; overwegende dat de stelsels voor sociale bescherming zwaar op de proef worden gesteld om de sociale gevolgen van de crisis te verzachten en iedereen fatsoenlijke levensomstandigheden en toegang tot essentiële diensten zoals gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting te verschaffen; F. overwegende dat de EU-leiders op de sociale top van Porto van 7 en 8 mei 2021 de Europese pijler van sociale rechten (EPSR) hebben onderkend als een fundamenteel element van het herstel, en dat zij in de verklaring van Porto hebben benadrukt vastbesloten te zijn de uitvoering ervan op EU- en nationaal niveau verder te verdiepen; G. overwegende dat jongeren te maken hebben gehad met de scherpste daling van de werkgelegenheid (19) en met een verlies van kansen als gevolg van een gebrek aan opleiding of stagemogelijkheden; overwegende dat in sommige lidstaten werknemers met een precaire baan, in het bijzonder zijn geconfronteerd met baanverlies als gevolg van de pandemie en onvoldoende sociale bescherming genoten; overwegende dat er meer moet worden geïnvesteerd in betaalbare, toegankelijke, inclusieve en hoogwaardige voorzieningen voor beroepsonderwijs en -opleiding, zodat iedereen over de juiste competenties en kwalificaties beschikt, met inbegrip van de competenties en kwalificaties die nodig zijn voor de groene en digitale transitie; overwegende dat het vermijden van nog een “verloren generatie” jongeren een topprioriteit is; overwegende dat beleid dat leidt tot meer ongelijkheid tussen generaties gevolgen heeft voor de houdbaarheid van ons stelsel van sociale voorzieningen alsmede voor onze democratieën; H. overwegende dat de digitalisering van de arbeidsmarkt kansen biedt en we de vruchten ervan moeten plukken, maar dat ook moet worden gegarandeerd dat telewerken en de flexibiliteit met betrekking tot werktijden niet tot gevolg hebben dat de rechten van werknemers worden geschonden; I. overwegende dat regelingen voor werktijdverkorting die kunnen worden geactiveerd in een crisis en de structurele aanpassing van economieën en personele middelen mogelijk maken, cruciaal zullen zijn; overwegende dat met een grote betrokkenheid van de sociale partners onvoorziene uitsluiting van deze regelingen kan worden voorkomen; overwegende dat deze regelingen om de werkgelegenheid in stand te houden de negatieve ontwikkelingen op de arbeidsmarkt bleven verzachten: in februari 2021 zat naar schatting 5,6 % van de werknemers als gevolg van de laatste lockdownmaatregelen in een dergelijke regeling, ten opzichte van 5 % in oktober 2020 (20) ; J. overwegende dat deze pandemie duidelijk heeft aangetoond hoe belangrijk geïntegreerde zorg is waarin de nadruk ligt op de levering van hoogwaardige diensten in alle levensfasen en bijzondere aandacht is voor de zorg voor kinderen, personen met een handicap, kwetsbare personen en ouderen; overwegende dat vrouwen tijdens de lockdowns het grootste deel van het onbetaalde werk verrichtten, ondanks het feit dat mannen het huishouden meer dan voorheen deelden (21) (vrouwen besteedden 18,4 uur per week aan koken en huishoudelijk werk, tegenover 12,1 uur voor mannen, terwijl vrouwen voor de pandemie 15,8 uur en mannen 6,8 uur aan deze taken hebben besteed); overwegende dat personeelstekorten in de gezondheids- en zorgsector, waarmee sommige lidstaten reeds vóór de pandemie te kampen hadden (22) , als gevolg van een gebrek aan investeringen en/of een gebrek aan anticipatie op demografische veranderingen, door de crisis kunnen zijn verergerd, mede als gevolg van de enorme werkdruk en psychische stress als gevolg van de pandemie (23) ; overwegende dat de sociale partners in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening pleiten voor een aantal verbeteringen in de verlening van gezondheidszorg en maatschappelijke diensten om veerkracht en paraatheid te waarborgen (24) ; K. overwegende dat de Europese Rekenkamer (ERK) erop heeft gewezen dat in de begrotingscyclus van de EU niet naar behoren rekening werd gehouden met gendergelijkheid; overwegende dat het ERK de Commissie heeft aanbevolen te evalueren of in de herstel- en veerkrachtplannen van de lidstaten aandacht wordt besteed aan gendergelijkheid, en hierover verslag uit te brengen; overwegende dat NextGenerationEU is gericht op een groene en een digitale transitie, die vooral gevolgen hebben voor sectoren en beroepen waarin meer mannen werken; L. overwegende dat in de RRF-verordening met betrekking tot de sociale dimensie van de RRF als algemeen doel wordt gesteld de economische, sociale en territoriale cohesie in de Unie te bevorderen door de veerkracht, de crisisparaatheid, het aanpassingsvermogen en het groeipotentieel van de lidstaten te verbeteren en de sociale en economische impact van de crisis te beperken, een bijdrage te leveren aan de uitvoering van de EPSR, aan opwaartse sociale convergentie en aan de hervatting en bevordering van duurzame groei, en hoogwaardige werkgelegenheid te scheppen; M. overwegende dat wereldwijde uitdagingen zoals digitalisering en de strijd tegen klimaatverandering zich ongeacht de COVID-19-crisis zullen doen blijven gelden en vragen om een eerlijke transitie, zodat niemand achterblijft; overwegende dat de klimaatverandering, de wereldwijde temperatuurstijging en het verlies aan biodiversiteit volgens het laatste verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) exponentieel toenemen; overwegende dat Europese burgers en werknemers steeds regelmatiger steeds ernstigere consequenties van klimaatverandering en extreme weersomstandigheden ondervinden; overwegende dat de doelstellingen voor decarbonisatie voor 2030 zijn verhoogd teneinde in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; overwegende dat de toegenomen inspanningen op het gebied van mitigatie en aanpassing een grondige transformatie van de Europese en nationale economieën en arbeidsmarkten vereisen; N. overwegende dat de specifieke doelstelling van de RRF bestaat in het verstrekken van financiële steun aan lidstaten om de mijlpalen en streefdoelen van de hervormingen en investeringen zoals vastgelegd in hun plannen voor herstel en veerkracht te bereiken; overwegende dat dit betekent dat alle acties in de plannen (met inbegrip van digitale en groene investeringen) en overeengekomen hervormingen moeten bijdragen aan de beginselen van de EPSR, het scheppen van hoogwaardige banen en opwaartse sociale convergentie; overwegende dat acties die niet bijdragen tot deze sociale doelstellingen niet in overeenstemming zijn met de vereisten van de RRF-verordening; O. overwegende dat de nationale plannen overeenkomstig artikel 17, lid 3, van de RRF-verordening moeten stroken met de desbetreffende landenspecifieke uitdagingen en prioriteiten die in het kader van het Europees Semester zijn vastgesteld, alsmede met de uitdagingen en prioriteiten die zijn vastgesteld in de meest recente aanbeveling van de Raad over het economische beleid van de eurozone voor die lidstaten die de euro als munt hebben; P. overwegende dat sociaal duurzame hervormingen gebaseerd zijn op solidariteit, integratie, sociale rechtvaardigheid, een eerlijke verdeling van de rijkdom, gendergelijkheid, een openbaar onderwijsstelsel van hoge kwaliteit voor iedereen, hoogwaardige banen en duurzame groei – een model dat zorgt voor gelijkheid en sociale bescherming, dat kwetsbare groepen zeggenschap geeft, inspraak en burgerschap bevordert en de levensstandaard van iedereen verbetert; Q. overwegende dat de COVID-19-crisis de digitale transitie van de Europese en nationale economieën en de ontwikkeling van nieuwe werkwijzen heeft versneld; overwegende dat digitalisering, robotisering, automatisering en artificiële intelligentie werknemers en de samenleving ten goede moeten komen door de arbeidsomstandigheden en levenskwaliteit te verbeteren, een goed evenwicht tussen werk en privé te garanderen, hoogwaardigere werkgelegenheid te scheppen en bij te dragen tot sociaaleconomische convergentie; 1. herinnert eraan dat in de Verdragen is bepaald dat de Unie moet werken aan de duurzame ontwikkeling van Europa op basis van evenwichtige economische groei en prijsstabiliteit, een sociale markteconomie met een hoog concurrentievermogen die gericht is op volledige werkgelegenheid, gezonde en veilige werkomgevingen en -omstandigheden, maatschappelijke vooruitgang, een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu, de bevordering van wetenschappelijke en technologische vooruitgang, de bestrijding van armoede, sociale uitsluiting en discriminatie en de bevordering van sociale rechtvaardigheid en bescherming, gelijkheid tussen mannen en vrouwen, solidariteit tussen generaties en de bescherming van de rechten van het kind en van personen met een handicap; dringt erop aan dat deze doelstellingen overkoepelende prioriteiten moeten vormen voor de EU-strategie voor duurzame langetermijngroei, in overeenstemming met de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s), de EPSR en de Green Deal, en de basis moeten vormen voor de herstel- en veerkrachtplannen van de lidstaten; verzoekt de Commissie te waarborgen dat het Europees Semester in de toekomst op deze doelstellingen en strategieën wordt afgestemd, zodat het Europees Semester echt een alomvattend instrument wordt; 2. verzoekt de lidstaten het potentieel van de algemene ontsnappingsclausule, het nieuwe meerjarig financieel kader en NextGenerationEU volledig te benutten om bedrijven te ondersteunen die in moeilijkheden verkeren en onvoldoende liquiditeit hebben, met name door de toegang van kmo’s tot financiering te verbeteren, de banen en arbeidsomstandigheden van mensen die in de EU werken te beschermen en bedrijven en werknemers tijdens de groene en de digitale transitie te begeleiden; 3. benadrukt dat economisch beleid niet alleen kan worden geanalyseerd vanuit een puur macro-economisch perspectief waarin de nadruk ligt op traditionele indicatoren van groei, schuld, tekorten en werkgelegenheid en dat het beleid de onderliggende oorzaken van de economische en sociale onevenwichtigheden moet aanpakken; dringt erop aan dat het Europees semester gebaseerd moet zijn op een geïntegreerde aanpak waarbij evenveel belang wordt gehecht aan economisch, sociaal en milieubeleid; is van mening dat het klimaatbeleid ook een prominente rol moet krijgen; vraagt het Europees Semester de coördinatie tussen lidstaten te waarborgen om er zeker van te zijn dat deze zich allemaal naar een klimaatneutrale en digitalere economie bewegen waarin niemand achterblijft, en structurele verandering voor sociale vooruitgang, duurzame ontwikkeling en welzijn te bevorderen; benadrukt dat het belangrijk is rekening te houden met de effecten van economisch beleid om negatieve sociale gevolgen en negatieve gevolgen voor de sociale cohesie te voorkomen, ook voor veel kwetsbare groepen, en dus voor onze democratieën en het Europees project; 4. is ingenomen met de toezegging van EU-leiders dat zij de EPSR zullen uitvoeren en de drie nieuwe kerndoelen van de EU, die tegen 2030 moeten zijn verwezenlijkt, zullen nastreven; verzoekt de Commissie het EPSR-actieplan tijdig en rigoureus uit te voeren, door middel van concrete stappen en wapenfeiten en ervoor te zorgen dat elk voorstel resultaat oplevert en de doelstellingen daarvan worden behaald; verzoekt dat de hoofdindicatoren de sociale risico’s op het gebied van economie, werkgelegenheid en volksgezondheid die voortvloeien uit de pandemiecrisis en de risico’s waarmee burgers en werknemers in het kader van de groene en digitale transformatie zullen worden geconfronteerd, bestrijken; merkt op dat deze risico’s aan de hand van SDG-monitoring en het nieuwe sociale scorebord uitgebreider kunnen worden gevolgd, maar dat er geen duidelijke doelstellingen zijn om de impact van EU-optreden te meten; ondersteunt een ambitieuze agenda voor een krachtig, duurzaam en inclusief economisch en sociaal herstel- en moderniseringsproces in combinatie met een versterking van het Europese sociale model, zodat iedereen kan profiteren van de groene en de digitale transitie en een waardig leven kan leiden; verzoekt de lidstaten ambitieuze nationale doelstellingen vast te stellen die, naar behoren rekening houdend met de uitgangspositie van elk land, een passende bijdrage leveren aan de verwezenlijking van de Europese doelstellingen; 5. verzoekt de Commissie lering te trekken uit de crisis en toe te werken naar de toepassing van een betere architectuur voor duurzame governance in de EU op basis van solidariteit, sociale rechtvaardigheid en integratie, een billijke verdeling van rijkdom, gendergelijkheid, hoogwaardige overheidsdiensten, met inbegrip van een universeel en hoogwaardig openbaar onderwijssysteem, hoogwaardige werkgelegenheid en duurzame groei; verzoekt de Commissie om, alvorens te besluiten de algemene ontsnappingsclausule buiten werking te stellen, niet alleen een algemene beoordeling van de toestand van de economie op basis van kwantitatieve criteria te overwegen, maar ook een beoordeling die de onderliggende ongelijkheden naar behoren weerspiegelt, alsook de werkgelegenheids-, sociale en gezondheidssituatie van de getroffen lidstaten; is van mening dat de herziening van het EU-kader voor economische governance bij voorkeur voorafgaand aan het deactiveren van de algemene ontsnappingsclausule moet plaatsvinden; 6. herinnert eraan dat bepaalde in de nasleep van de financiële en economische crisis van 2008 gemaakte politieke keuzes en het toegepast begrotingsbeleid ertoe hebben geleid dat de gezondheidszorg- en sociale stelsels in sommige lidstaten niet voldoende voorbereid waren om de pandemie het hoofd te bieden; wijst op de noodzaak van aanvullende criteria, met name criteria die rekening houden met de noodzaak van duurzame publieke, sociale en milieu-investeringen, economische activiteit in de publieke en particuliere sector en sociale vooruitgang om de EPSR in de lidstaten ten uitvoer te leggen; is van mening dat het louter bereiken van de niveaus van economische activiteit van voor de crisis mogelijk onvoldoende is om een duurzaam herstel te consolideren; wijst erop dat de huidige instrumenten mogelijk niet voldoende zijn om de risico’s van economische stagnatie, toenemende ongelijkheid en sociale en territoriale divergentie weg te nemen; 7. merkt op dat de COVID-19-pandemie negatieve gevolgen heeft gehad voor het welzijn van een ieder in de EU en met name kwetsbare bevolkingsgroepen; herinnert eraan dat de voorzitter van de Commissie zich ertoe heeft verbonden duurzaamheid, sociale inclusie en het welzijn van burgers centraal te stellen in de economische strategie van de EU (25) ; is van mening dat het essentieel is ervoor te zorgen dat Europa de meest geavanceerde socialezekerheidsstelsels ter wereld blijft houden, het eerste klimaatneutrale continent wordt en een dynamische hub is voor innovatie en competitief ondernemerschap; herinnert eraan dat de sociale, economische en territoriale ongelijkheden tussen en binnen de lidstaten de afgelopen tien jaar zijn toegenomen; verzoekt de Commissie in haar analyse in het kader van het Semester aandacht te besteden aan sociale en ecologische onevenwichtigheden; verzoekt de lidstaten deel te nemen aan de herziening van de EU-begrotingsregels om duurzame groeibevorderende sociale investeringen aan te moedigen en tegelijkertijd de houdbaarheid van de begroting en robuuste socialezekerheidsstelsels te waarborgen; 8. benadrukt nogmaals het belang van de toereikendheid en houdbaarheid van de socialebeschermingsstelsels in de lidstaten; neemt kennis van het communiqué van de G20 van 9-10 juli 2021 en de belofte van de G20 om een doeltreffend algemeen minimumbelastingtarief in te voeren zoals uiteengezet in de verklaring inzake een tweepijleroplossing om de uitdagingen op belastinggebied aan te pakken die voortvloeien uit de digitalisering van de economie, die op 1 juli 2021 werd gepubliceerd door het inclusief kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS) van de OESO/G20; ziet uit naar het voorstel van de Commissie voor de omzetting van het internationale akkoord in de EU-wetgeving teneinde agressieve fiscale planning te vermijden en billijkheid voor de middenklasse en arbeiders in de EU te waarborgen; 9. erkent dat toegang tot essentiële diensten, zoals water en energie, cruciaal is om sociale inclusie en elementaire hygiënenormen te waarborgen; pleit voor ondersteunende maatregelen om inclusieve en betaalbare toegang te waarborgen tot essentiële diensten in het kader van de uitvoering van het EPSR-actieplan; verzoekt de Commissie en de lidstaten om specifieke voorstellen te doen om het probleem van energiearmoede doeltreffend aan te pakken in het kader van de doelstellingen van de Green Deal en de energiemarkten te beoordelen om te voorkomen dat de stijgende energieprijzen negatieve gevolgen hebben voor de concurrentiepositie van kmo’s en voor huishoudens; 10. benadrukt dat goed ontworpen stelsels van belasting op arbeid essentieel zijn om hoge normen van werknemersbescherming tegen risico’s en ziekte alsmede voorziening van ouderdomspensioenen te waarborgen; is van mening dat belastingstelsels zodanig moeten worden ontworpen dat ongelijkheden worden verminderd, billijkheid wordt bevorderd en huishoudens worden beschermd, en dat zij evenwichtig moeten zijn om stelsels eerlijker en efficiënter te maken; wijst erop dat overheidsontvangsten kunnen worden gebruikt om belangrijke prioriteiten te financieren, een bijdrage te leveren aan de aanpak van de uitdagingen van de lidstaten op begrotingsgebied en aan de houdbaarheid op lange termijn van de overheidsfinanciën, onder meer door de dekking en toereikendheid van gezondheidszorg- en socialebeschermingsstelsels voor iedereen te verbeteren en de financiering daarvan op lange termijn veilig te stellen; verzoekt de Commissie en de lidstaten belastingontwijking en belastingfraude daadwerkelijk aan te pakken, als een belangrijke manier om economische ongelijkheid te beperken, en de belastinginning in de lidstaten te verbeteren; 11. benadrukt het belang van betere integratie van sociale doelstellingen, sociale vooruitgang, welzijn en duurzaamheid in al het beleid van de EU, met name de EU-begrotingsplanning, teneinde ervoor te zorgen dat publieke uitgaven en investeringen in overeenstemming zijn met de sociale en milieudoelstellingen en de potentiële sociale effecten van begrotingskeuzes vast te stellen; verzoekt de Commissie duurzaamheid en welzijn op te nemen in de jaarlijkse strategie voor duurzame groei en de landenspecifieke aanbevelingen, en in haar effectbeoordeling vooral aandacht te besteden aan de sociale gevolgen van EU-beleidsmaatregelen; benadrukt hoe belangrijk het is een alomvattend en integraal kader op te zetten binnen het proces van het Europees semester, waarbij specifiek aandacht wordt besteed aan de meest kwetsbare en gemarginaliseerde groepen in de samenleving; 12. beklemtoont dat de COVID-19-crisis tekortkomingen heeft blootgelegd in de toegang tot sociale bescherming en heeft aangetoond hoe belangrijk het is meer veerkracht te bevorderen door bijvoorbeeld de toereikendheid en dekking van minimuminkomensregelingen en pensioenen te verbeteren en de voorwaarden om daarvoor in aanmerking te komen te versoepelen; 13. maakt zich zorgen over de overmatige schuldenlast die door de pandemie is ontstaan en de economische en maatschappelijke gevolgen daarvan, en wijst erop dat moet worden voorkomen dat burgers en kmo’s zich diep in de schulden steken; dringt aan op verdere verbetering van de diensten op het gebied van schuldadvies en schuldbescherming en op vergroting van het financiële bewustzijn; is van mening dat met betrekking tot de niet-renderende leningen die in de mededeling van de Commissie van 2 juni 2021 worden vermeld, Europese kmo’s, werknemers en huishoudens moeten worden ondersteund; merkt op dat de RRF de mogelijkheid biedt om in dit verband het herstel te ondersteunen door middel van aanvullende investeringen en hervormingen; benadrukt hoe belangrijk het is beleidsinstrumenten vast te stellen om huishoudens met een laag inkomen die met veel moeite rondkomen, te helpen de effecten van de pandemie op te vangen zodat zij niet in armoede vervallen; Europees governancekader 2022 voor duurzaamheid, sociale inclusie en welzijn van mensen 14. is van mening dat het voorstel van het Parlement voor de vaststelling van een pact voor duurzaam welzijn en sociale vooruitgang met bindende sociale en duurzaamheidsdoelstellingen aan de hand waarvan de SDG’s van de VN kunnen worden verwezenlijkt, relevanter dan ooit is in de context van de herstel- en veerkrachtplannen, de torenhoge overheidsschulden en de aankomende hervorming van het stabiliteits- en groeipact en het Semester-proces; constateert dat SDG 8 inzake duurzame groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk in dat opzicht een stuwende factor achter de volledige Agenda 2030 van de VN is gebleken; 15. is van mening dat een duurzame, slimme en inclusieve groei op middellange termijn duurzaam begrotingsbeleid moet garanderen en moet waarborgen dat het economisch en sociaal beleid van de EU bijdraagt aan een duurzaam herstel dat onze economieën en samenlevingen duurzamer, inclusiever en veerkrachtiger maakt en beter voorbereidt op de groene en de digitale transitie; beklemtoont in dit opzicht dat de uitvoering van het actieplan voor de EPRS zal bijdragen tot een versterking van de sociale dimensie in al het beleid van de Unie en een inclusief herstel zal helpen waarborgen; 16. beklemtoont dat een betere afstemming tussen de lidstaten op het gebied van economische en sociale governance, met name door toe te werken naar een grotere convergentie van belastingregels, een drijvende kracht achter herstel zou zijn; 17. is het wat de economische en sociale governance van de EU betreft met de Europese leiders eens dat de vorderingen ten opzichte van de kerndoelen voor 2030 en de opwaartse convergentie regelmatig op het hoogste politieke niveau moeten worden geëvalueerd (26) ; is van mening dat de ministers van Arbeid en Sociale Zaken en de ministers van Economische Zaken en Financiën in het kader van een herzieningsproces van het governancesysteem een gelijke rol moeten spelen, teneinde gelijke waarde toe te kennen aan sociale en arbeidsaangelegenheden in het kader van het mechanisme van het Europees Semester; is het met de Raad eens dat de uitvoering van de EPSR het streven van de Unie naar een digitale, groene en billijke transitie zal versterken en zal bijdragen aan de verwezenlijking van opwaartse sociale en economische convergentie en de aanpak van demografische uitdagingen, en dat de sociale dimensie, sociale dialoog en de actieve betrokkenheid van sociale partners altijd een centrale rol hebben gespeeld in uiterst competitieve sociale markteconomieën; is van mening dat het sociaal scorebord moet worden vernieuwd als onderdeel van het beleidscoördinatiekader van het Europees semester, zodat de vooruitgang op dit gebied kan worden gevolgd en het scorebord kan worden aangepast aan de situatie na de pandemie, alsook aan het RRF-proces; 18. beklemtoont dat een beleidsoriëntatie en governancebenadering die tot doel hebben mensen en hun welzijn centraal te stellen in het beleids- en besluitvormingsproces, cruciaal zijn voor de toekomst van de Europese Unie; verzoekt de Commissie hiertoe een alomvattend voorstel te presenteren met een gedetailleerde reeks specifieke sociale, ecologische en economische doelstellingen die een afspiegeling vormen van de relevante internationale en interne toezeggingen van de EU, met inbegrip van die welke voortvloeien uit de EP-resolutie van 17 december 2020 over een sterk sociaal Europa voor rechtvaardige transities (27) , de SDG’s van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs, de doelstelling uit hoofde van de Europese klimaatwet om tegen 2050 broeikasgasneutraal te zijn en verwante tussentijdse streefwaarden, het Europees Handvest van de grondrechten, de Europese pijler van sociale rechten en de verbintenis om de armoede in Europa tegen 2050 uit te bannen aan de hand van een EU-wet inzake armoedebestrijding; 19. is van mening dat het noodzakelijk is opvolging te geven aan de verklaring uit 2016 over een nieuwe start voor de sociale dialoog en manieren te evalueren om de sociale partners te betrekken bij de governance van het Europees Semester, die tot nu toe ontoereikend is geweest, en de hervormingsdoelstellingen dientengevolge te delen met werknemers en bedrijven zodat de uitvoering ervan kan worden gefaciliteerd; 20. is ingenomen met het gezamenlijke voorstel van de Europese sociale partners voor een alternatieve reeks indicatoren om de vooruitgang van het economische, sociale milieu- en klimaatbeleid te meten, ter aanvulling op het bbp als welvaartsmaat voor inclusieve en duurzame groei; is van mening dat het sociale scorebord nieuwe indicatoren moet integreren die een volledige afspiegeling vormen van de trends op het gebied van en oorzaken van ongelijkheid; benadrukt hoe belangrijk het is rekening te houden in dit proces met de belangen van de meest kwetsbare en gemarginaliseerde personen in de samenleving; beklemtoont dat de sociale partners moeten worden betrokken bij het besluitvormingsproces voor het initiëren van strategische acties die gericht zijn op herstel; is van mening dat de autonomie van de sociale partners niet in het gedrang mag komen door maatregelen die in dit verband genomen worden; 21. wijst erop dat de sociale impact van milieuaantasting en klimaatverandering moeten worden gemeten; pleit voor bescherming op EU-niveau van het recht op gezondheid en een gezonde omgeving, aangezien dit recht essentieel is om de uitoefening van de meeste andere grondrechten (zoals voeding, onderdak en werk) te waarborgen en een inclusieve transitie te verwezenlijken; Van het beschermen naar het scheppen van groene, digitale en hoogwaardige werkgelegenheid: de noodzaak van een ambitieuze Europese sociale agenda 22. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat vakbonden toegang hebben tot de werkplek en de werknemers zelf, ook waar het werk digitaal wordt uitgevoerd; benadrukt dat moet worden gewaarborgd dat alle werknemers, ook die in de digitale economie, recht hebben op collectieve onderhandelingen en collectieve actie; 23. is het met de Europese leiders eens dat het nu de werkloosheid en ongelijkheid door de pandemie toenemen, belangrijk is middelen in te zetten waar deze het meest nodig zijn om onze economieën te versterken, en onze beleidsinspanningen te concentreren op gelijke toegang tot hoogwaardige diensten om voor meer gelijke kansen te zorgen, de schepping en verbetering van hoogwaardige werkgelegenheid, ondernemerschap, bij- en omscholing en het verminderen van armoede en uitsluiting; beklemtoont dat de buitengewone middelen die beschikbaar zijn gesteld om het Europees herstel te bevorderen een kans vormen die moet worden benut; 24. wijst op de negatieve effecten van de COVID-19-crisis op de Europese arbeidsmarkt, het ongekende baanverlies als gevolg daarvan, met name in strategische sectoren, evenals de daarmee verband houdende toename van de armoede en verschillen in levensstandaard, waar met name jongeren, vrouwen en laaggeschoolde werknemers en werknemers met een onzeker dienstverband mee worden geconfronteerd; 25. erkent dat de lidstaten naar verwachting tegen eind 2022 opnieuw hun kwartaaloutput van vóór de crisis zullen bereiken; benadrukt dat het voor een duurzaam herstel cruciaal is dat er ook hoogwaardige banen worden geschapen voor middelbaar of laagopgeleide werknemers, in het bijzonder voor vrouwen en jongeren, aangezien is aangetoond dat die werknemers essentieel zijn voor de veerkracht van onze samenlevingen en economieën, en dat deze banen geografisch evenwichtig moeten zijn verspreid om verschillen tussen regio’s te vermijden; is van mening dat de sociale partners een cruciale rol spelen door vooruit te lopen op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en een soepele transitie te garanderen voor werknemers voor wie structurele veranderingen gevolgen hebben; is van mening dat een versterking van de collectieve-onderhandelingsstructuren op alle niveaus noodzakelijk is om hoogwaardige en duurzame werkgelegenheid te scheppen; 26. benadrukt dat hoogwaardig onderwijs en een goed opgeleide beroepsbevolking, evenals inspanningen op het gebied van onderzoek en innovatie, een absolute voorwaarde vormen voor duurzaam herstel en sociale cohesie; wijst erop dat gemiddeld en laagopgeleide werknemers de kans moeten krijgen zich om of bij te scholen; dringt erop aan prioriteit toe te kennen aan duurzame investeringen in hoogwaardige stageplekken, de deelname van volwassenen aan “een leven lang leren” en opleidingen voor werknemers; wijst erop dat een inclusief economisch herstel duurzame publieke en particuliere investeringen vereist om te garanderen dat werklozen en laagopgeleide personen worden opgeleid zodat zij gecertificeerde elementaire vaardigheden, professionele vaardigheden en belangrijke competenties kunnen verwerven, met kwalificaties en loopbaanontwikkeling als resultaat; benadrukt in dit verband het belang van het versterken van de onderwijsprogramma’s van de EU, het afstemmen van opleiding en onderwijs op de behoeften van de samenleving en de economie, en het ondersteunen van werknemers en leerkrachten, alsook het belang van investeringen in digitale, groene en sociale infrastructuur; benadrukt dat het uitvoeren van de EU-vaardighedenagenda voor iedereen van cruciaal belang is om het tekort aan vaardigheden aan te pakken; verzoekt de Commissie en de lidstaten hun inspanningen te intensiveren met betrekking tot investeringen in beroepsonderwijs en -opleiding die betaalbaar, toegankelijk, inclusief en van goede kwaliteit zijn, bijscholings- en omscholingsmaatregelen te versterken, onder meer voor wat digitale en overdraagbare vaardigheden betreft, en levenslang leren te bevorderen, dit alles om werknemers in staat te stellen zich aan te passen aan de in het licht van de groene en de digitale transformatie veranderende behoeften van de arbeidsmarkt; onderstreept dat de wederzijdse erkenning van kwalificaties cruciaal is voor het oplossen van vaardighedentekorten en -mismatches; 27. is ingenomen met het voorstel van de Commissie inzake de versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid door middel van beloningstransparantie en handhavingsmechanismen; is verheugd dat dit voorstel bindende maatregelen voor transparantie omtrent betalingen bevat; dringt erop aan dat deze maatregelen spoedig worden vastgesteld om verdere op gender gebaseerde ongelijkheden te voorkomen; verzoekt de lidstaten en de Commissie ondernemerschap onder vrouwen te bevorderen en hun toegang tot financiering te vergemakkelijken; verzoekt de lidstaten de onderhandelingen in de Raad over de richtlijn inzake vrouwelijke bestuurders dringend uit het slop te halen; 28. onderstreept hoe belangrijk het is ervoor te zorgen dat werknemers in de EU worden beschermd door toereikende minimumlonen die in overeenstemming met nationale tradities en praktijken worden vastgesteld via wetgeving of collectieve arbeidsovereenkomsten, en te waarborgen dat zij, ongeacht waar ze werken, een fatsoenlijke levensstandaard hebben; is in dit opzicht ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn betreffende toereikende minimumlonen in de EU, waarmee wordt beoogd de dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen te verhogen, armoede onder werkenden te bestrijden en opwaartse sociale convergentie te bevorderen; 29. acht het noodzakelijk de financiële en personele middelen van de openbare diensten voor arbeidsvoorziening uit te breiden; verzoekt de lidstaten doeltreffende mechanismen voor prestatiebeheer voor openbare diensten voor arbeidsvoorziening in te voeren om de impact van hun arbeidsmarktprogramma’s te evalueren en te bepalen wat er beter kan; verzoekt de lidstaten hun openbare diensten voor arbeidsvoorziening uit te rusten met technologische oplossingen zodat zij de werving van werkzoekenden efficiënt kunnen stroomlijnen en hun vaardigheden beter kunnen beoordelen en matchen; 30. herinnert de lidstaten eraan dat een zelfstandig bestaan, hoogwaardige maatschappelijke diensten en diensten voor arbeidsvoorziening, adequate sociale bescherming en een versterkte sociale economie onontbeerlijk zijn om alle personen met een handicap een fatsoenlijke levensstandaard te waarborgen, zoals ook werd aangegeven in de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap; 31. verzoekt de Commissie en de lidstaten met behulp van een specifiek systeem de schepping van hoogwaardige banen in alle sectoren te monitoren, met inbegrip van de banen die met overheidsinvesteringen zijn geschapen, en die ook een specifiek onderdeel voor groene en digitale banen omvat en rekening houdt met het gender- en non-discriminatieperspectief, en overeenstemming te bereiken over een reeks voorwaarden met betrekking tot de schepping van hoogwaardige en groene banen voor bedrijven die toegang willen hebben tot overheidsmiddelen; pleit voor een nauwgezette monitoring van actieve voorlichtingsmaatregelen teneinde een gelijke participatie in hoogwaardige banen te waarborgen van de personen die het verst van de arbeidsmarkt zijn verwijderd; benadrukt dat de toegang tot publieke middelen van de EU afhankelijk moet worden gesteld van de eerbiediging van de rechten van werknemers en collectieve overeenkomsten; 32. verzoekt de lidstaten maatregelen te treffen om de gebrekkige toegang tot stelsels van sociale bescherming te verbeteren, met name door naleving van de aanbeveling van de Raad van 8 november 2019 met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen (28) ; is eens te meer ingenomen met de aanname van die aanbeveling als eerste stap en met de toezegging van de Commissie om de socialebeschermingsstelsels in Europa te versterken, maar onderstreept dat de universele toegang tot sociale bescherming daadwerkelijk moet worden verwezenlijkt, met name in de huidige moeilijke context; verzoekt de Commissie een EU-regelgevingskader te presenteren dat is gericht op het versterken en waarborgen van fatsoenlijke arbeidsomstandigheden, rechten en toegang tot sociale bescherming voor platformwerkers en werknemers met een niet-gangbaar dienstverband; 33. verzoekt de Commissie om actualisering van haar kader voor de oprichting en ontwikkeling van coöperaties en sociale ondernemingen, aangezien deze intrinsiek meer nadruk leggen op eerlijke arbeidsvoorwaarden en het bieden van kansen aan werknemers; 34. wijst erop dat, als de EU een voortrekkersrol wil vervullen in een proces van een duurzaam en inclusief mondiaal herstel waarbij onze economieën worden gemoderniseerd en hoogwaardige banen gewaarborgd, miljoenen goed betaalde banen moeten worden geschapen, onder meer voor middelbaar en laagopgeleide werknemers, waarbij gezorgd wordt voor opwaartse, sociale en economische convergentie en gelijke kans voor iedereen, zodat iedereen de kans krijgt om bij te dragen aan het gemeenschappelijke Europese project; benadrukt dat er meer moet worden geïnvesteerd in groene, digitale en sociale infrastructuur, openbare diensten, onderwijs en sociale diensten, en in onderzoek, innovatie en koolstofvrije technologieën, rekening houdend met de specifieke aard van micro-ondernemingen en kmo’s, die belangrijke spelers zijn in de Europese economische structuur, teneinde hun innovatieve potentieel optimaal te benutten en tegelijkertijd de toegang van kmo’s tot publieke en private financiering te verbeteren en te zorgen voor duurzame, groeivriendelijke investeringen; dringt aan op versterking van de sociale en duurzame dimensies van de industriële strategie, met bijzondere aandacht voor hoogwaardige werkgelegenheid en strategische waardeketens in de EU; 35. uit zijn bezorgdheid over de ernstige sociale impact van de COVID-19-crisis en de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid, met name voor jongeren; verzoekt de lidstaten en de Commissie te zorgen dat elke jonge Europeaan toegang heeft tot onderwijs, opleiding en de arbeidsmarkt; verzoekt de lidstaten en de Commissie prioriteit te geven aan de bestrijding van jeugdwerkloosheid, niet in de laatste plaats in het kader van het herstelinstrument van NextGenerationEU, ten volle gebruik te maken van financiële instrumenten zoals de jongerengarantie en Europese programma’s zoals Erasmus+, en passende maatregelen te nemen om de jeugdwerkloosheid aan te pakken en de inzetbaarheid van jongeren te verbeteren; wijst erop dat het nieuwe Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering kan worden ingezet als respons op de gevolgen van de COVID-19-crisis voor de werkgelegenheid; verzoekt de lidstaten derhalve snel financieringsaanvragen in te dienen bij de Commissie om de Europese werknemers die als gevolg van COVID-19 werkloos zijn geworden te begeleiden bij hun bij- of omscholing en herintegratie op de arbeidsmarkt; 36. onderstreept het belang van arbeidsmobiliteit binnen de EU en beklemtoont dat het vrije verkeer van werknemers bijdraagt aan economische groei en cohesie in de Unie en leidt tot werkgelegenheidskansen; onderstreept voorts dat arbeidsmobiliteit hand in hand moet gaan met eerlijke en gemeenschappelijke regels op basis van het beginsel van gelijke behandeling; verzoekt de Commissie in dit verband toe te zien op de tenuitvoerlegging en handhaving van de regels inzake het vrije verkeer van werknemers; verzoekt de Commissie om de braindrain in bepaalde regio’s en sectoren te analyseren, en mobiele werknemers te ondersteunen door eerlijke mobiliteit te waarborgen en de overdraagbaarheid van rechten en aanspraken te verbeteren; verzoekt de lidstaten om zich ten volle in te zetten voor de digitalisering van overheidsdiensten om een eerlijke mobiliteit van werknemers te vergemakkelijken, met name op het gebied van de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels; verzoekt de Commissie derhalve een voorstel in te dienen voor een digitaal EU-socialezekerheidsnummer; 37. onderstreept dat de COVID-19-crisis heeft aangetoond dat het noodzakelijk is een gemeenschappelijke EU-benadering van gezondheid, met inbegrip van gezondheid op het werk, te ontwikkelen; dringt aan op de invoering van een Europese Gezondheidsunie, die gebaseerd is op de beginselen van solidariteit, strategische autonomie en samenwerking, waarbij de volksgezondheid centraal staat bij de vaststelling en uitvoering van alle beleidsmaatregelen en activiteiten van de EU, zoals verankerd in het Verdrag, met stelselmatige gezondheidseffectbeoordelingen van alle betrokken beleidsmaatregelen; is ingenomen met de ambitieuze doelstelling in het nieuwe strategische EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk van nul werkgerelateerde overlijdensgevallen; wijst er nogmaals op dat het noodzakelijk is om reproductietoxische stoffen op te nemen in het toepassingsgebied van de richtlijn carcinogene of mutagene agentia (29) , en gevaarlijke geneesmiddelen op te nemen in bijlage 1 bij de richtlijn om gezondheidswerkers beter te beschermen; 38. herinnert eraan dat in beginsel 15 van de EPSR wordt bepaald dat werknemers en zelfstandigen bij pensionering recht hebben op een pensioen dat een passend inkomen vormt en dat iedereen op oudere leeftijd recht heeft op middelen die een waardig leven mogelijk maken; Synergieën tussen het Semester en de nationale herstel- en veerkrachtplannen 39. onderstreept dat in de nationale herstel- en veerkrachtplannen landenspecifieke aanbevelingen in acht moeten worden genomen die bijdragen aan de sociale doelstellingen die worden vermeld in de RRF-verordening en dat de landenspecifieke aanbevelingen voor de nationale herstel- en veerkrachtplannen moeten worden gelezen op een manier die bijdraagt aan de verwezenlijking van de sociale doelstellingen van de verordening, met inbegrip van economische, sociale en territoriale cohesie; benadrukt dat ingevolge de RRF-verordening de nationale herstel- en veerkrachtplannen moeten bijdragen aan de verwezenlijking van de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling en de uitvoering van de groeistrategie van de EU zoals vastgesteld in de Green Deal, met inachtneming van de beginselen van de EPSR; herinnert eraan dat de cyclus van het Europees Semester voor 2021 tijdelijk is aangepast om de inwerkingtreding van de RRF mogelijk te maken; eist dat de Commissie zich meer ambitieus toont wat betreft de sociale dimensie en samenhang waarborgt tussen de landenspecifieke aanbevelingen en de algemene en specifieke doelstellingen van de RRF-verordening; 40. herinnert eraan dat hervormingen en investeringen volgens de RRF-verordening “moeten leiden tot het scheppen van hoogwaardige en stabiele banen en de inclusie en integratie van kansarme groepen”; 41. beklemtoont dat het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid een van de doelstellingen van de RRF-verordening vormt; benadrukt dat de hervormingen van de arbeidsmarkt die zijn opgenomen in de nationale herstel- en veerkrachtplannen moeten bijdragen tot een verbetering van de kwaliteit van de werkgelegenheid; verzoekt de Commissie de arbeidsmarkthervormingen in de nationale herstel- en veerkrachtplannen op dit specifieke punt te analyseren; wijst erop dat artikel 152 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bepaalt dat de Unie de rol van de sociale partners op het niveau van de Unie erkent en bevordert, en hun autonomie in acht neemt; waarschuwt dat de Commissie zich geenszins moet bemoeien met het proces van sociale dialoog op nationaal niveau in het kader van de hervormingen uit hoofde van de nationale herstel- en veerkrachtplannen; 42. verzoekt de Commissie de sociale indicatoren van het sociaal scorebord van het Europees Semester, met name die met betrekking tot fatsoenlijk werk, sociale rechtvaardigheid, gelijke kansen, solide socialezekerheidsstelsels en eerlijke mobiliteit, op te nemen in de gemeenschappelijke indicatoren die in het kader van de RRF moeten worden gebruikt voor het in kaart brengen van de vooruitgang en het monitoren en evalueren van de nationale herstel- en veerkrachtplannen, alsmede in de sociale traceringsmethode, onder meer voor de Europese kindergarantie en jongerengarantie; benadrukt dat het Parlement de gedelegeerde handeling die de Commissie over dit onderwerp zal indienen, nauwlettend zal bestuderen om te controleren of de sociale indicatoren, het scorebord en de sociale methodologie beantwoorden aan de doelstellingen, en om na te gaan of er geen bezwaren zijn; 43. dringt erop aan dat sociale dialoog cruciaal is om efficiënte hervormingen en investeringen te waarborgen, met name in de sectoren die door de transities sterk zullen veranderen; onderstreept dat een adequate betrokkenheid van belanghebbenden, zoals de nationale parlementen, lokale en regionale autoriteiten, sociale partners, ngo’s en het maatschappelijk middenveld, bij de voorbereiding en uitvoering van de nationale herstel- en veerkrachtplannen van doorslaggevend belang zal zijn voor het welslagen ervan; 44. wijst erop dat gendergelijkheid volgens de RRF-verordening volledig moet worden gemainstreamd bij de voorbereiding en uitvoering van nationale herstel- en veerkrachtplannen en dat verslaglegging over gender en gendermainstreaming niet mogen worden gecombineerd met sociale tracering en sociale investeringen; is van mening dat gendergelijkheid in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit zijn eigen mainstreamingmethode vereist en herinnert eraan dat het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) een geschikte methode heeft ontwikkeld; beklemtoont dat overeenkomstig de RRF-verordening investeren in een degelijke zorginfrastructuur ook van essentieel belang is om gendergelijkheid te waarborgen, de economische emancipatie van vrouwen te bevorderen, veerkrachtige samenlevingen tot stand te brengen, slechte omstandigheden in een sector waar overheersend vrouwen werkzaam zijn te bestrijden, de werkgelegenheid te bevorderen, en armoede en sociale uitsluiting te voorkomen, en een positief effect op het bbp heeft, aangezien meer vrouwen betaald werk kunnen verrichten als er een degelijke zorginfrastructuur is; 45. dringt aan op de ontwikkeling van een Europese zorgstrategie, met inbegrip van een sterke genderdimensie, die een holistische en levenslange benadering van zorgverlening moet omvatten, met specifieke maatregelen en acties voor zowel formele als informele zorgverleners en onbetaalde zorgtaken; verzoekt de lidstaten ook beste werkwijzen te evalueren en uit te wisselen met betrekking tot het ondersteunen van maatschappelijke groepen met bijzondere zorgbehoeften, en het meerekenen van perioden waarin zorg is verleend in pensioenregelingen, teneinde de genderpensioenkloof te dichten; wijst erop dat volgens Eurofound het aandeel van werknemers in langdurige zorg het afgelopen decennium met een derde is gestegen – in schril contrast met de aanhoudend lage lonen die zij ontvangen; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat zorgmedewerkers fatsoenlijke lonen hebben, aangezien de lonen in de langdurige zorg en andere maatschappelijke diensten momenteel 21 % onder het gemiddelde liggen (30) ; verzoekt de Commissie en de lidstaten om, in het licht van het verslag over langdurige zorg 2021, hervormingen door te voeren die bijdragen tot de verwezenlijking van de gemeenschappelijke doelstelling om hoogwaardige langdurige zorg te waarborgen die toegankelijk en betaalbaar is voor iedereen en op een financieel duurzame manier wordt verleend; pleit voor een doeltreffend actief arbeidsmarktbeleid en beleid inzake evenwicht tussen werk en privéleven om het privé- en gezinsleven van mensen verder te beschermen, onder meer door middel van de omzetting en uitvoering van de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven (31) , alsmede voor een voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake zorgverlening; 46. beklemtoont dat het essentieel is meer te investeren in volksgezondheid en sociale zorg, met inbegrip van lonen en opleidingen van werknemers, om de werving en behoud van banen te verbeteren en een adequate personeelsbezetting en op behoeften gerichte diensten te waarborgen; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat een aanzienlijk deel van de investeringen in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen wordt bestemd voor de verbetering van de gezondheidszorg, onder meer door de arbeidsomstandigheden en personele bezetting te verbeteren, voor opleidingsbehoeften, meer kerndiensten, het behoud van de verlening van basiszorg en voor ondersteuning van langdurige zorg en andere openbare maatschappelijke diensten; dringt erop aan de zwakke punten die zijn gedetecteerd in de stresstesten van de gezondheidszorg en sociale sector, aan te pakken in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen en het volgende EU-programma op het gebied van gezondheid (EU4Health) en door middel van landenspecifieke aanbevelingen voor deze sectoren; 47. benadrukt dat de investeringskloof met betrekking tot betaalbare huisvesting 57 miljard EUR per jaar bedraagt; verzoekt de Commissie en de lidstaten te voorzien in voldoende passende en betaalbare sociale huisvesting om tegemoet te komen aan de huisvestingsbehoeften van de bevolking, en de bovenmatige uitgaven voor huisvesting te verminderen; verzoekt de Commissie deze doelstelling op te nemen in de landenspecifieke aanbevelingen; vraagt in dit verband om een hervorming van het kader voor economische governance, zodat de lidstaten de nodige groene en sociale overheidsinvesteringen kunnen doen, onder meer in de ontwikkeling en verbetering van sociale, openbare, betaalbare en energie-efficiënte huisvesting; onderstreept dat dakloosheid een van de meest extreme vormen van sociale uitsluiting is; is ingenomen met de oprichting van het Europees platform voor de bestrijding van dakloosheid, dat als einddoel heeft dakloosheid tegen 2030 volledig uit te bannen; verzoekt de lidstaten ambitieuze nationale strategieën met adequate nationale en EU-financiering vast te stellen op basis van het beginsel “huisvesting eerst”, de preventie van dakloosheid te bevorderen en toegang te bieden tot adequate, veilige en betaalbare huisvesting; dringt er bij de Commissie op aan een alomvattende armoedebestrijdingsstrategie voor te stellen; 48. wijst erop dat in de RRF-verordening wordt bepaald dat bij de voorbereiding en uitvoering van nationale herstel- en veerkrachtplannen het mainstreamen van gelijke kansen voor iedereen moet worden gewaarborgd, aangezien de ongelijkheid in meerdere EU-lidstaten toeneemt; verzoekt de Commissie met het oog hierop bijzondere nadruk te leggen op het monitoren en uitvoeren van de nationale herstel- en veerkrachtplannen, met de hulp van relevante maatschappelijke organisaties en gelijkheidsorganen uit de lidstaten; 49. benadrukt dat de digitale en groene transformaties en investeringen ook vanuit sociaal perspectief moeten worden beoordeeld om te voorkomen dat deze leiden tot banenverlies, een verstoring van de arbeidsmarkt of arbeidsmarktpolarisatie doordat banen waarvoor een gemiddeld opleidingsniveau vereist is verloren gaan, en dat ervoor moet worden gezorgd dat digitaliserings- en groene-transitieprocessen van bedrijven niet worden gebruikt als voorwendsel om personeel te kunnen ontslaan om kosten te besparen; 50. benadrukt dat sociale dialoog en collectieve onderhandelingen essentiële instrumenten zijn voor de vaststelling van billijke lonen en arbeidsomstandigheden door werkgevers en vakbonden, en dat krachtige systemen voor collectieve onderhandelingen de veerkracht van lidstaten in tijden van economische crises vergroten; 51. eist dat bij het toezicht in het kader van het Semester ook aandacht wordt besteed aan de mobiliteit van werknemers en de eerbiediging van hun rechten, met name in het geval van seizoenwerkers; o o o 52. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de artikelen 152 en 154 VWEU over de rol en de raadpleging van de sociale partners, – gezien artikel 153, leden 1 en 2, VWEU, – gezien artikel 192, leden 1, 3, 4 en 5 VWEU, – gezien artikel 194, lid 2, VWEU, – gezien artikel 114, lid 1, VWEU, – gezien artikel 168 VWEU, – gezien artikel 169, lid 3, VWEU, – gezien Richtlijn 2009/148/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk (1) , – gezien Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen (2) , – gezien Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk (3) , – gezien Richtlijn 2004/37/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk (zesde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) (4) , – gezien de Europese pijler van sociale rechten, afgekondigd op 17 november 2017 door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, – gezien de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” ( COM(2021)0102 ), – gezien zijn resolutie van 14 maart 2013 over aan asbest gerelateerde bedreigingen voor de gezondheid op de werkplek en vooruitzichten op afschaffing van alle bestaande vormen van asbest (5) , – gezien de praktische richtsnoeren van de Commissie van 2012 over de voorlichting en opleiding van werknemers die betrokken zijn bij de verwijdering of het onderhoud van asbest, – gezien de mededeling van de Commissie van 6 juni 2014 inzake een strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 ( COM(2014)0332 ), – gezien het verslag van de Commissie van november 2015 getiteld “Evaluation of the Practical Implementation of the EU Occupational Safety and Health (OSH) Directives in EU Member States” (“Evaluatie van de praktische tenuitvoerlegging van de EU-richtlijnen betreffende gezondheid en veiligheid op het werk in de EU-lidstaten”), – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 15 mei 2019 getiteld “Werken met asbest bij energierenovatie”, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 18 februari 2015 getiteld “Een asbestvrije Europese Unie”, – gezien zijn resolutie van 10 maart 2021 over de tenuitvoerlegging van Verordening (EU) nr. 305/2011 tot vaststelling van geharmoniseerde voorwaarden voor het verhandelen van bouwproducten (de bouwproductenverordening) (6) , – gezien zijn resolutie van 10 juli 2020 over de strategie voor duurzaam gebruik van chemische stoffen (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020, getiteld “Strategie voor duurzame chemische stoffen. Op weg naar een gifvrij milieu” ( COM(2020)0667 ), – gezien de conclusies van de Raad van 12 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor duurzame chemische stoffen: tijd voor resultaten”, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 getiteld “Een renovatiegolf voor Europa – groenere gebouwen, meer banen, hogere levenskwaliteit” ( COM(2020)0662 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 februari 2021 getiteld “Het Europees kankerbestrijdingsplan” ( COM(2021)0044 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2020 getiteld “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie – Voor een schoner en concurrerender Europa” ( COM(2020)0098 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2015 getiteld “De eengemaakte markt verbeteren: meer mogelijkheden voor mensen en ondernemingen” ( COM(2015)0550 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020 getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien het wetenschappelijk verslag van 1 februari 2021 van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) getiteld “Wetenschappelijk rapport over de evaluatie van de grenswaarden voor asbest op het werk”, – gezien het verslag van de Commissie van september 2020 getiteld “Conquering Cancer – mission possible”, – gezien de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie van maart 2014 zoals uiteengezet in het informatieblad “Elimination of asbestos-related diseases”, – gezien de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, met name doelstelling 3, te weten een goede gezondheid verzekeren en welzijn promoten voor iedereen, op elke leeftijd, – gezien de artikelen 47 en 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie interne markt en consumentenbescherming, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9‑0275/2021 ), A. overwegende dat bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Unie een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid moet worden verzekerd; B. overwegende dat asbest in de Unie jaarlijks tussen de 30 000 en 90 000 sterfgevallen veroorzaakt; C. overwegende dat de meest voorkomende beroepskanker longkanker is, die tussen de 54 % en de 75 % van alle beroepskankers uitmaakt, en overwegende dat asbest de belangrijkste oorzaak van longkanker is (45 %) (8) ; overwegende dat blootstelling aan asbest in combinatie met tabaksconsumptie het risico op het ontwikkelen van longkanker aanzienlijk doet toenemen (9) ; D. overwegende dat het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek (IARC) heeft erkend dat asbest aantoonbaar kankerverwekkend is (groep 1) en verantwoordelijk is voor asbestose, longkanker en mesothelioom, alsmede strottenhoofd- en eierstokkanker; overwegende dat meer onderzoek moet worden verricht naar andere vormen van kanker die door asbest worden veroorzaakt, alsook naar andere gezondheidsproblemen (andere dan kanker) (10) ; overwegende dat er zelfs onder bevolkingsgroepen die blootgesteld zijn geweest aan zeer kleine hoeveelheden asbestvezels, inclusief chrysotielvezels, een verhoogde kans op kanker is waargenomen; overwegende dat asbest andere niet-kwaadaardige pleurale en longaandoeningen, zoals pleurale plaques, pleurale verdikking, en goedaardige pleurale effusie, kan veroorzaken; E. overwegende dat asbest in de Unie sinds 2005 verboden is; overwegende dat sommige lidstaten asbest al in de jaren 80 hebben verboden; overwegende dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat asbestvezels zo snel mogelijk volledig worden afgeschaft; overwegende dat de aard en de omvang van het gebruik van asbest van lidstaat tot lidstaat sterk uiteenloopt; F. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (11) (REACH) is bepaald dat de vervaardiging, de verkoop en het gebruik van asbestvezels en producten waaraan deze vezels opzettelijk zijn toegevoegd, verboden zijn, en overwegende dat Verordening (EU) 2016/1005 van de Commissie (12) tot wijziging van bijlage XVII bij de Reach-verordening tot doel heeft asbestproducten in de lidstaten uiterlijk op 1 juli 2025 volledig af te schaffen; G. overwegende dat asbest een zeer gevaarlijke kankerverwekkende stof is die wereldwijd in gebouwen en andere materialen op tal van gebieden van het dagelijks leven wordt gebruikt; overwegende dat veel verschillende groepen riskeren aan asbest te worden blootgesteld, met inbegrip van werknemers in de bouw- en renovatiesector, in de mijnbouw, in het afvalbeheer, brandweerlieden, en huiseigenaren en huurders; overwegende dat de meest schadelijke gezondheidseffecten van asbestvezels die worden ingeademd en aan asbest gerelateerd ziekten zich soms pas 40 jaar later voordoen; overwegende dat het aantal gevallen in de Unie naar verwachting gaat pieken rond 2025 (13) ; H. overwegende dat veel asbestgerelateerde ziekten, ondanks de bestaande regelgeving in de Unie en op nationaal niveau, te vaak niet als beroepsziekte worden erkend en dat slachtoffers daardoor geen recht hebben op een werkgerelateerde schadevergoeding, bovenop het fysieke lijden door de ziekte; overwegende dat vakbonden en belangenorganisaties van slachtoffers een belangrijke rol spelen in het bijstaan van slachtoffers van beroepsziekten in erkenningsprocedures en schadevergoedingsacties; I. overwegende dat bij het beheer van asbest in gebouwen, waaronder leegstaande gebouwen, en de veilige verwijdering ervan ten volle rekening moet worden gehouden met gezondheid en veiligheid op het werk in de context van het plan van de Unie om de thermische isolatie van haar bebouwde omgeving te verbeteren teneinde energie te besparen en uiterlijk in 2050 het eerste klimaatneutrale continent te worden; overwegende dat bij de renovatie van gebouwen om de energie-efficiëntie te vergroten vaak wordt omgegaan met materialen zoals daken, wanden of elektrische opstellingen, die mogelijk asbest bevatten wanneer die gebouwen zijn gebouwd voordat er op het niveau van de Unie en in de lidstaten regelgeving en verboden op het gebruik van asbest waren; overwegende dat een aanzienlijk deel van de bestaande gebouwen in de Unie ouder is dan 50 jaar; overwegende dat de achteruitgang van het gebouwenbestand in de Unie het risico op milieublootstelling doet toenemen, hetgeen een bedreiging vormt voor veel verschillende bevolkingsgroepen en met name tot meer gevallen van mesothelioom zou kunnen leiden; overwegende dat aan asbest gerelateerde ziekten vastgesteld zijn bij personen die in de buurt van industrieterreinen asbest wonen; overwegende dat de gezondheidseffecten van milieublootstelling sterk onderschat zijn (14) ; overwegende dat milieublootstelling aan asbest even hoog kan zijn als beroepsmatige blootstelling; overwegende dat meer onderzoek moet worden verricht naar de risico’s in verband met dergelijke trajecten van milieublootstelling aan asbest; J. overwegende dat het storten van asbestafval geen duurzame langetermijnoplossing is, aangezien het probleem op die manier door toekomstige generaties moet worden opgelost, in de wetenschap dat asbestvezels in de tijd vrijwel onverwoestbaar zijn; overwegende dat het vrijkomen van asbestvezels in het milieu moet worden voorkomen; overwegende dat er kosteneffectieve methoden moeten worden ontwikkeld voor het inert maken van asbesthoudend afval, om actieve asbestvezels onschadelijk te maken en ze om te zetten in materialen die geen risico voor de volksgezondheid inhouden; K. overwegende dat - meer in het algemeen - onderzoek en innovatie moeten worden bevorderd teneinde de screening op asbest, de opsporing van andere asbestgerelateerde vormen van kanker dan longkanker en mesothelioom, veilige verwijderingstechnieken, het afvalbeheer en de veiligheid van gebruikers van gebouwen en blootgestelde werknemers te verbeteren, inclusief middels real-time waarschuwings- en meettechnologieën op het gebied van asbest; L. overwegende dat het milieubeleid van de Unie overeenkomstig artikel 191, lid 1, VWEU moet bijdragen tot het nastreven van doelstellingen zoals de bescherming van de gezondheid van haar burgers, de bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu, de bevordering van een behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de bevordering op internationaal vlak van maatregelen om het hoofd te bieden aan regionale of mondiale milieuproblemen; M. overwegende dat het milieubeleid van de Unie overeenkomstig artikel 191, lid 2, VWEU moet berusten op het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden, en het beginsel dat de vervuiler betaalt; N. overwegende dat in artikel 37 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie wordt bepaald dat een hoog niveau van milieubescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu geïntegreerd moeten worden in het beleid van de Unie en moeten worden gewaarborgd overeenkomstig het beginsel van duurzame ontwikkeling; O. overwegende dat het recht op een veilig, schoon, gezond en duurzaam milieu geleidelijk aan universeel wordt erkend, aangezien het aantal landen dat dit recht erkent de afgelopen jaren is toegenomen en intussen meer dan 155 landen dit recht, of elementen van dit recht, erkennen in hun nationale rechtsstelsels; P. overwegende dat asbest volgens het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA), een carcinogeen zonder drempelwaarde is; overwegende dat de huidige bindende grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling (occupational exposure limit value; OELV) aan asbest 0,1 vezel/cm 3 over een periode van acht uur als tijdgewogen gemiddelde bedraagt; overwegende dat het comité Risicobeoordeling van het ECHA een advies voorbereid heeft voor een beperking van de bindende OELV aan asbest; overwegende dat blootstelling altijd zo veel moet worden beperkt als technisch mogelijk is, met name wanneer er geen veilige drempelwaarde bestaat; overwegende dat de OELV derhalve moet worden geëvalueerd om rekening te houden met de recentste wetenschappelijke en technische ontwikkelingen, en dienovereenkomstig moet worden herzien; Q. overwegende dat 80 % van de in de lidstaten erkende beroepskankers asbestgerelateerd is; overwegende dat 98 % van de menselijke kosten, waaronder de impact op de levenskwaliteit en op het gezin van werknemers, door werknemers wordt gedragen; overwegende dat de kosten van beroepskankers in de Unie naar schatting tussen de 270 en de 610 miljard EUR per jaar bedragen, oftewel 1,8 % tot 4,1 % van het bbp (15) , overwegende dat actie ter verbetering van het beleid voor het voorkomen van gezondheidsproblemen cruciaal is om ervoor te zorgen dat werknemers en hun gezinnen gezonder kunnen leven; R. overwegende dat asbest op grote schaal in woningen is gebruikt en voor gezondheidsrisico’s zorgt; overwegende dat het recht op passende woonruimte, waarvan de definitie ook het recht op bescherming tegen bedreigingen voor de gezondheid omvat, door internationale organisaties en de lidstaten erkend is als een mensenrecht en als essentieel voor het aanpakken van ongelijkheid op het gebied van gezondheid; overwegende dat de veilige verwijdering van asbest zal bijdragen aan het garanderen van goede huisvesting voor iedereen, in het bijzonder voor huiseigenaren en huurders met lage inkomens, wier huisvestingsomstandigheden de afgelopen decennia zijn verslechterd; S. overwegende dat de veilige verwijdering van asbest niet als voorwendsel mag worden gebruikt voor praktijken als het uitzetten van huurders met als argument dat hun woning moet worden gerenoveerd; T. overwegende dat de invoering van eisen voor veilige asbestverwijdering sociaal rechtvaardig moet zijn en vergezeld moet gaan van passende maatregelen om eigenaren van gebouwen te ondersteunen bij de financiering van de noodzakelijke renovaties, alsmede van flankerende maatregelen op het vlak van capaciteitsopbouw voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) die werkzaamheden uitvoeren; overwegende dat - tegelijkertijd - financiering met middelen van de Unie in het kader van de renovatiegolf voor Europa, als bedoeld in de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 (renovatiegolf), ter beschikking moet worden gesteld aan begunstigden die zich houden aan regelgeving van de Unie en de lidstaten gericht op bescherming van werknemers tegen blootstelling aan asbest; U. overwegende dat er nog steeds asbest aanwezig is in veel administratieve gebouwen, scholen, woningen, infrastructuur, openbare vervoermiddelen en waternetwerken; overwegende dat met het verstrijken van de tijd de kennis over het gebruik en de aanwezigheid van deze stof afneemt; overwegende dat de aanwezigheid van asbest en het gebrek aan kennis hierover een gevaar vormen voor alle bewoners en gebruikers van gebouwen; V. overwegende dat de lidstaten in de resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over een sterk sociaal Europa voor rechtvaardige transities (16) werden opgeroepen om uiterlijk in 2030 werkgerelateerde sterfgevallen een halt toe te roepen en werkgerelateerde ziekten te verminderen, en de Commissie werd opgeroepen om Richtlijn 2004/37/EG te herzien; W. overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 3 februari 2021 staat dat 52 % van de jaarlijkse arbeidsgerelateerde sterfgevallen in de Unie aan werkgerelateerde vormen van kanker kan worden toegeschreven; overwegende dat verbetering van vroegtijdige diagnose, behandeling en revalidatie prioriteiten zijn voor het Europees kankerbestrijdingsplan en dat die ten goede moeten komen aan patiënten die lijden aan asbestgerelateerde aandoeningen; overwegende dat de Commissie - als onderdeel van haar plan - overweegt in 2022 een wetgevingsvoorstel te presenteren om de blootstelling van werknemers aan asbest verder te reduceren; X. overwegende dat de Europese pijler van sociale rechten (de “Pijler”) is vastgesteld als antwoord op maatschappelijke uitdagingen in de Unie; overwegende dat de Pijler 20 beginselen omvat die in drie categorieën zijn onderverdeeld: gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt, billijke arbeidsvoorwaarden, en sociale bescherming en inclusie; overwegende dat in beginsel 10 wordt voorzien in een hoog niveau van bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers op het werk, hetgeen bescherming van werknemers tegen blootstelling aan carcinogene en mutagene agentia op het werk moet omvatten; Y. overwegende dat uit de crisis is gebleken hoe belangrijk het is om beroepsgebonden ziekten te voorkomen en in betaalbare volksgezondheid voor iedereen te investeren; overwegende dat arbeidsinspecties, vakbonden en vertegenwoordigers op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk een belangrijke rol spelen bij de doeltreffende inspectie en handhaving van asbestgerelateerde regels en voorschriften; overwegende dat doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties van essentieel belang zijn om werkgevers ervan te weerhouden de regelgeving inzake veiligheid en gezondheid op het werk aan hun laars te lappen, en eerlijke mededinging op de interne markt te waarborgen; Z. overwegende dat de bebouwde omgeving een aanzienlijk effect op tal van sectoren van de economie, op de lokale werkgelegenheid en op de kwaliteit van het bestaan heeft; overwegende dat de nieuwe strategie voor een duurzame bebouwde omgeving van de Commissie er onder meer op gericht is gedurende de hele levenscyclus van gebouwen de circulariteitsbeginselen te bevorderen; overwegende dat het nieuwe Actieplan voor de circulaire economie van de Commissie, zoals uiteengezet in haar mededeling van 11 maart 2020, gerichte initiatieven omvat om waardeketens van belangrijke producten, zoals constructie en gebouwen, aan te pakken; overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020 wordt erkend dat de bouwsector moet investeren in bijscholing van werknemers teneinde in te spelen op de behoeften van de groene transitie met betrekking tot groen ontwerp en groene materialen, energie-efficiëntie, circulariteit en renovatie; overwegende dat de beschikbaarheid van geschoolde bouwvakkers van cruciaal belang is voor het welslagen van de renovatiegolf; AA. overwegende dat er in meer dan 100 landen wereldwijd, waaronder in landen van de nabuurschap van de Unie, nog steeds asbest en asbesthoudende materialen en producten legaal worden geproduceerd, verwerkt en uitgevoerd; overwegende dat in Verordening (EU) nr. 649/2012 van het Europees Parlement en de Raad (17) de uitvoering van het Verdrag van Rotterdam inzake de procedure met betrekking tot voorafgaande geïnformeerde toestemming ten aanzien van bepaalde gevaarlijke chemische stoffen en pesticiden in de internationale handel als herzien in 2019 (het “Verdrag van Rotterdam”) wordt vastgesteld, op basis waarvan de specifieke toestemming van een land moet worden verkregen voor het uitvoeren van een product dat giftige chemische stoffen bevat; overwegende dat het opvoeren van de inspanningen om te voorkomen dat producten die niet aan de eisen voldoen op de markt van de Unie worden gebracht als prioriteit is aangemerkt in de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2015; overwegende dat nog altijd asbest op de interne markt terechtkomt, ondanks verboden op Unie- en nationaal niveau, en bestaande regelgeving (18) ; overwegende dat, zo lang asbest wereldwijd legaal wordt geproduceerd en verhandeld, altijd het risico bestaat dat het op de interne markt terechtkomt; AB. overwegende dat naar behoren bijgehouden registers van mensen die in het verleden zijn blootgesteld of momenteel worden blootgesteld aan asbest belangrijk zijn om medisch toezicht te waarborgen en de erkenning van beroepsziekten te vergemakkelijken, naast inachtneming van Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (19) ; overwegende dat nationale sociale-verzekeringsregelingen in de lidstaten op verschillende manieren georganiseerd zijn met betrekking tot arbeidsongevallen of beroepsziekten, met inbegrip van de aanvullende rol van collectieve overeenkomsten; overwegende dat de beginselen die aan dergelijke regelingen ten grondslag liggen en de autonomie van de sociale partners in acht moeten worden genomen; AC. overwegende dat in het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 18 februari 2015 inzake een asbestvrije EU gesteld wordt dat ervoor moet worden gezorgd dat alle gevallen van asbestose, mesothelioom en aanverwante asbestgerelateerde ziekten in de lidstaten worden geregistreerd door middel van de systematische verzameling van gegevens over beroepsgerelateerde en niet-beroepsgerelateerde asbestziekten, dat pleurale plaques worden aangemerkt en officieel worden geregistreerd als asbestgerelateerde ziekte en dat de aanwezigheid van asbest met de hulp van specifieke waarnemingscentra op betrouwbare wijze in kaart wordt gebracht, en dat medisch personeel een gedegen training nodig heeft zodat het een goede diagnose kan stellen; AD. overwegende dat eigenaren en beheerders van asbesthoudende gebouwen in sommige lidstaten pas een aantal wettelijke verplichtingen opgelegd krijgen wanneer zij het gebouw in gebruik nemen of met de sloop ervan willen beginnen, maar niet wanneer zij een gebouw waarin asbest voorkomt, verkopen; Europese strategie voor de verwijdering van alle asbest 1. wijst erop dat de veilige verwijdering van asbest een voorbeeld is van de noodzaak om het in artikel 168, lid 1, VWEU bedoelde beginsel van gezondheid op alle beleidsgebieden toe te passen, aangezien het rechtstreeks verband houdt met de volgende recente en toekomstige beleidsinitiatieven van de Unie: het nieuwe EU-kader voor gezondheid en veiligheid, de Green Deal met de renovatiegolf, Next Generation EU en het meerjarig financieel kader, het Europees kankerbestrijdingsplan, de EU-strategie inzake afvalbeheer en het pakket circulaire economie; benadrukt dat bij de verwerking van asbestafval het voorzorgsbeginsel ten volle moet worden toegepast; verzoekt de Commissie een hiertoe strekkende herziening van de relevante afvalwetgeving van de Unie voor te stellen; 2. benadrukt dat de veilige verwijdering van asbest een moeilijke en dringende taak is, en herhaalt zijn oproep tot een alomvattende en geïntegreerde aanpak die verschillende beleidsterreinen met elkaar verbindt; wijst erop dat veilige arbeidsomstandigheden de voornaamste prioriteit moeten zijn; 3. roept de Commissie op een Europese strategie voor de verwijdering van alle asbest te presenteren, die de volgende elementen omvat: 4. wijst erop dat alomvattende strategieën voor verwijdering financiële en administratieve gevolgen zullen hebben voor eigenaren van gebouwen, overheden en bedrijven, in het bijzonder kmo’s, met inbegrip van micro-ondernemingen, alsook tot een significante werkdruk voor de certificerende instanties zullen leiden; benadrukt derhalve dat in passende overgangsperioden moet worden voorzien en dat adequate steun op regelgevings- en financieel vlak moet worden geboden; 5. benadrukt dat alle op het niveau van de Unie en de lidstaten beschikbare financiële mechanismen moeten worden gemobiliseerd, en onderstreept het feit dat de Commissie reeds duidelijk heeft gemaakt dat de lidstaten middelen van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI) kunnen toewijzen voor de behandeling en verwijdering van asbest (20) ; dringt er in dit kader op aan ESI-middelen te mobiliseren voor het verbeteren van de betrouwbaarheid en snelheid van asbestscreening, en meting, verwijdering en veilig afvalstoffenbeheer, overeenkomstig de doelstellingen van de desbetreffende nationale of regionale programma’s; benadrukt dat steun voor onderzoek en ontwikkeling van cruciaal belang is, met name voor het ontwikkelen en verbeteren van de opname door de markt van technologieën op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk, inclusief systemen voor het in real-time meten van en afgeven van waarschuwingen voor asbest, alsook kostenefficiënte methoden en technologieën voor het inert maken van asbest; verzoekt de Commissie en de lidstaten alle mogelijke middelen in te zetten om investeringen in duurzame behandelingstechnologieën te ondersteunen, onder andere door middel van speciale belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang; 6. benadrukt dat middelen van de Unie in het kader van de renovatiegolf ter beschikking moeten worden gesteld aan begunstigden die zich houden aan regelgeving van de Unie en de lidstaten gericht op bescherming van werknemers tegen asbest; dringt aan op een systeem voor het terugvorderen van middelen van de Unie van begunstigden die niet voldoen aan de Unie- of nationale regels inzake de bescherming van werknemers tegen asbest; 7. roept ertoe op het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk (EU-OSHA) te versterken, teneinde te voorzien in doeltreffende instrumenten zoals technische en wetenschappelijke ondersteuning om de preventie-inspanningen op te voeren, beter toezicht te houden op de registratie van asbesthoudende werkplekken en op de opsporing van werknemers die ermee in contact zijn geweest of er mogelijk mee in contact zijn geweest, en de opleiding van en de beschermende uitrusting voor werknemers te verbeteren; dringt aan op de oprichting van een Europees platform, binnen het mandaat van EU-OSHA, om goede praktijken voor de verwijdering en veilige verwerking van asbest onder de aandacht te brengen, die in meerdere lidstaten al in de praktijk worden gebracht, en op dit vlak voor uitwisseling daarvan te zorgen; 8. geeft aan dat de arbeidsinspecties een cruciale rol toekomt bij de preventie en controle van blootstelling aan asbest, alsook bij het verbeteren van de deskundigheid en informatie binnen bedrijven; verzoekt de lidstaten voor meer arbeidsinspecteurs te zorgen, de kwaliteit van de arbeidsinspectiediensten en de arbeidsinspecties te verbeteren, en de frequentie van de inspecties te vergroten; is van mening dat de lidstaten veel verder moeten gaan dan de aanbeveling van de Internationale Arbeidsorganisatie van ten minste één inspecteur voor elke 10 000 werknemers; spoort de lidstaten aan doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties op te leggen aan bedrijven die hun verplichtingen inzake met name veiligheid en gezondheid op het werk niet nakomen; 9. is van oordeel dat er een dringende behoefte is aan doeltreffende toegang tot de rechter en schadeloosstelling voor alle gezondheidsschade, niet enkel voor angstgerelateerde gezondheidsklachten, en voor alle slachtoffers van asbest; onderstreept dat alle medische kosten als gevolg van blootstelling aan asbest door de werkgevers dienen te worden gedekt wanneer deze verzuimd hebben alle passende maatregelen te nemen en te doen wat binnen hun mogelijkheden ligt om blootstelling aan asbest te voorkomen; verzoekt de Commissie de mogelijke noodzaak van wetgeving te beoordelen die een algemene aansprakelijkheidsregeling instelt voor diffuse verontreiniging, teneinde te voorzien in schadeloosstelling van slachtoffers voor alle schade ten gevolge van diffuse verontreiniging, met inbegrip van door asbest veroorzaakte verontreiniging; Een Europese kaderrichtlijn voor nationale strategieën voor de verwijdering van asbest 10. is ingenomen met de renovatiegolf, die als doel heeft om uiterlijk in 2030 35 miljoen gebouwen te renoveren; is het eens met het standpunt in de mededeling dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de bescherming van werknemers die oude gebouwen renoveren en deelnemen aan noodoperaties tegen blootstelling aan asbest; 11. wijst erop dat voor betere preventieve maatregelen en het risicobeheer van asbestgerelateerde risico’s toegang nodig is tot relevante informatie die is afgestemd op de behoeften van de rechtstreeks betrokkenen; 12. verzoekt de Commissie te helpen bij de informatievoorziening over de verschillende systemen voor een veilige en ordelijke verwijdering of afvoer van asbesthoudende producten die gebruikmaken van de beste voorhanden zijnde technieken; 13. onderstreept dat er eveneens informatie ontbreekt over risico’s die voortvloeien uit de blootstelling van de bevolking aan in de natuur voorkomende asbesthoudende materialen; 14. dringt erop aan dat elk initiatief van de Unie ter ondersteuning van energierenovatie sociaal rechtvaardig moet zijn en maatregelen moet omvatten voor de bescherming van de gezondheid van gebruikers en werknemers, onder andere door middel van de identificatie van asbesthoudende gebouwen, teneinde te voorzien in de veilige verwijdering van asbest en andere gevaarlijke materialen; 15. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat toegang tot fatsoenlijke, betaalbare en gezonde huisvesting een van de hoekstenen van het actieplan van de Pijler is; 16. is verheugd over het feit dat meerdere lidstaten en regio’s, waaronder Nederland, Polen en Vlaanderen, momenteel ambitieuze plannen met duidelijke tijdschema’s hebben om asbest uit de bebouwde omgeving te verwijderen; 17. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een rechtskader vast te stellen om in overleg met de relevante belanghebbenden, waaronder de sociale partners, al het bestaande asbest in gebouwen en infrastructuur in de lidstaten te beoordelen, en om de kosten van de veilige verwijdering ervan in elke lidstaat te ramen; 18. roept de Commissie op met een voorstel te komen voor een kaderrichtlijn voor de lidstaten om nationale plannen voor de verwijdering van asbest op te stellen, met duidelijke en realistische tijdschema’s, alsook prioriteiten en tussentijdse doelstellingen, de opsporing en registratie van asbest, financiering en steun voor huiseigenaren en kmo’s, beschermingsmaatregelen voor werknemers tegen het risico van blootstelling aan asbest overeenkomstig Richtlijn 2009/148/EG, en de veilige verwerking van asbest om te voorkomen dat asbest in recyclingprocessen terechtkomt; 19. dringt aan op de noodzaak van langlopend epidemiologisch toezicht teneinde de doeltreffendheid van de genomen maatregelen te beoordelen; benadrukt dat mesothelioom een ziekte is waarvan asbest de belangrijkste risicofactor is en dat het aantal gediagnosticeerde gevallen van mesothelioom een relevante indicator voor epidemiologisch toezicht is; dringt er derhalve op aan het melden van gevallen van mesothelioom bij de bevoegde autoriteiten verplicht te stellen; 20. wijst erop dat, volgens recente studies, niet-beroepsmatige blootstelling aan asbest ongeveer 20 % van de gevallen van mesothelioom in geïndustrialiseerde landen zou kunnen verklaren (21) ; 21. herinnert eraan dat vanwege de renovatiegolf een toename aan bouwwerkzaamheden kan worden verwacht, die gepaard zal gaan met een verhoogde beroepsmatige en milieublootstelling aan asbestvezels; onderstreept dat in het kader van de renovatiegolf asbest moet worden vervangen door energie-efficiënte materialen; 22. herhaalt zijn oproep tot nationale openbare asbestregisters; verzoekt de Commissie om als onderdeel van een voorstel voor een kaderrichtlijn minimumnormen in te voeren voor openbaar toegankelijke digitale nationale registers voor asbest en andere gevaarlijke stoffen in openbare en particuliere gebouwen; wijst erop dat asbestregisters verenigbaar moeten zijn met databanken en registers in verband met onder andere energie-efficiëntie, en gevoed moeten worden middels veel gebruikte instrumenten (zoals gebouwrenovatiepaspoorten), overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679; 23. verzoekt het Europees Milieuagentschap verder onderzoek te verrichten naar de aanwezigheid van asbest in rivieren en hun zijrivieren, en naar de gevolgen daarvan voor vegetatie en in het wild levende dieren, in navolging van het onderzoek van het Amerikaanse Environmental Protection Agency (22) ; 24. beklemtoont dat achtergrondconcentratieniveaus van asbest in de atmosfeer in alle lidstaten gemonitord en gemeten moeten worden, dat voor toegang tot informatie moet worden gezorgd en dat er blootstellingsgrenswaarden voor woonruimten vastgesteld moeten worden; 25. neemt kennis van de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van 2017 (23) , waarin werd gesteld dat het niet nodig is asbestvezels op te nemen in bijlage I bij Richtlijn 98/83/EG van de Raad (24) en werd geconcludeerd dat asbestvezels in drinkwater geen aanleiding geven tot bezorgdheid voor de gezondheid; herinnert eraan dat een studie van Italiaanse wetenschappers de belangrijke vraag heeft opgeworpen of het drinken van water met asbestvezels erin het risico op spijsverterings- en colorectale kanker verhoogt (25) ; benadrukt dat mogelijke asbestgerelateerde ziekten die mogelijk worden veroorzaakt door het inslikken van water dat dergelijke vezels bevat die afkomstig zijn van asbestleidingen, zich tientallen jaren later nog kunnen manifesteren; benadrukt dat de Italiaanse studie op zichzelf weliswaar niet voldoende is om in dit stadium definitieve conclusies te kunnen trekken over het verband tussen de inname van asbest via water en de ontwikkeling van kanker in het maag-darmkanaal, maar dat gezien de bestaande onzekerheden het voorzorgsbeginsel van toepassing moet zijn; is van oordeel dat er meer onderzoek moet worden verricht naar deze belangrijke vraag; roept de lidstaten op om met regelmaat controles uit te voeren van de kwaliteit van het water dat voor drinkwaterwinning bestemd is en de nodige preventieve en risicobeperkende maatregelen te nemen indien een risico voor de menselijke gezondheid wordt geconstateerd; 26. maakt zich zorgen over de staat van het drinkwaterdistributienetwerk in de EU en de aanwezigheid van leidingen uit asbestcement die door slijtage asbestvezels in het water vrijgeven; herinnert er voorts aan dat overeenkomstig aanbevelingen van de WHO, leidingen van asbestcement niet langer mogen worden gebruikt of goedgekeurd voor drinkwater (26) ; is van oordeel dat in het kader van de Europese strategie voor de volledige uitbanning van asbest, en met behulp van het herstelplan voor Europa en de herstelplannen van de lidstaten, een integraal plan voor de renovatie en het asbestvrij maken van het Europese drinkwaterdistributienetwerk moet worden ontwikkeld en uitgevoerd; Actualisering van Richtlijn 2009/148/EG betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk 27. brengt in herinnering dat asbest nog steeds een van de grootste uitdagingen op het gebied van gezondheid op het werk is en dat wereldwijd 125 miljoen mensen op hun werk aan asbest zijn blootgesteld (27) , ondanks het feit dat de gezondheidsrisico’s al tientallen jaren bekend zijn; 28. wijst erop dat wereldwijd jaarlijks ongeveer 250 000 mensen sterven als gevolg van blootstelling aan asbest (28) ; wijst erop dat het sterftecijfer ten gevolge van ziektes gerelateerd aan de blootstelling aan asbestvezels de afgelopen jaren zelfs versneld is toegenomen; 29. verzoekt de Commissie Richtlijn 2009/148/EG te actualiseren, rekening houdend met de meest recente wetenschappelijke kennis en technische ontwikkelingen, met inbegrip van een evaluatie van verschillende soorten asbestvezels en de nadelige gevolgen ervan voor de gezondheid, alsmede een begin te maken met de raadpleging voor het actualiseren van de lijst van vezelachtige silicaten die binnen het toepassingsgebied van de richtlijn vallen, en in deze context te overwegen om riebeckiet, winchiet, richteriet, fluoredeniet en erioniet op te nemen in de lijst waarop actinoliet, anthofylliet, tremoliet en bruine asbest al vermeld staan; 30. benadrukt dat Richtlijn 2009/148/EG van toepassing is op alle werkzaamheden waarbij werknemers tijdens hun werk worden of kunnen worden blootgesteld aan stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen; roept op tot sterkere bepalingen waarmee de bescherming van alle werknemers wordt gegarandeerd op locaties waar asbest wordt verwijderd, met inbegrip van werknemers die na verwijdering een werkterrein betreden; dringt erop aan meer nadruk te leggen op de noodzaak om alle risicoberoepen, met inbegrip van werknemers in de renovatie- en sloopsector, afvalbeheerders, mijnbouwers en brandweerlieden, op te nemen in de nationale uitvoering van die richtlijn; 31. maakt zich zorgen over het feit dat uit de recentste wetenschappelijke medische studies en aanbevelingen blijkt dat er geen drempelwaarde is waaronder de concentratie van asbestvezels in de lucht onschadelijk is (29) ; is in dat opzicht van mening dat vrijstellingen van de beschermingsmaatregelen van Richtlijn 2009/148/EG niet kunnen worden gerechtvaardigd op grond van de OELV; roept op dat in Richtlijn 2009/148/EG volledig het beginsel wordt weerspiegeld dat altijd passende persoonlijke beschermingsmaatregelen moeten worden genomen bij werkzaamheden waarbij werknemers tijdens hun werk worden blootgesteld of kunnen worden blootgesteld aan stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen; is van mening dat bij het beoordelen van de risico’s rekening moet worden gehouden met de gevaarlijke aard van niet-broze asbesthoudende materialen; dringt aan op een individuele risicobeoordeling in verband met het geplande arbeidsproces om te bepalen welke beschermingsmaatregelen moeten worden getroffen; 32. dringt erop aan prioriteit te geven aan de veilige verwijdering en afvoering van asbesthoudende onderdelen en materialen, omdat repareren, onderhouden, inkapselen of omhullen alleen maar leiden tot het uitstel van de verwijdering, waardoor bewoners en werknemers ook jaren later nog met de risico’s worden geconfronteerd; roept op tot een verbod op het inkapselen en omhullen van asbesthoudende materialen die technisch kunnen worden verwijderd; wijst er met klem op dat dit verbod er niet toe mag leiden dat de huishoudens met de kleinste inkomens in een situatie terechtkomen waarin zij zich de noodzakelijke renovatie niet kunnen veroorloven; benadrukt dan ook de noodzaak van begeleidende maatregelen; dringt aan op het belang van de identificatie en registratie van en regelmatig toezicht op asbesthoudende structuren die niet op korte termijn kunnen worden verwijderd, zoals betonnen muren in gebouwen; 33. dringt erop aan synergieën tot stand te brengen met de databank die wordt opgezet door het ECHA om informatie te verzamelen en de kennis te verbeteren over tot bezorgdheid aanleiding gevende stoffen in producten en in producten wanneer deze afval worden; 34. herinnert aan het fundamentele rechtsbeginsel dat, in het kader van gezondheid en veiligheid op het werk, altijd de modernste technologieën moeten worden gebruikt om het hoogst mogelijke beschermingsniveau te bereiken; roept op tot de versterking van de technische minimumvereisten om de concentratie asbestvezels in de lucht tot het laagste niveau dat technisch mogelijk is terug te brengen, waaronder door middel van stofbestrijding en stofzuigen aan de bron, continue sedimentatie en ontsmettingsmiddelen; dringt aan op minimumvereisten voor het drukverschil tussen ingesloten asbest en de omgeving, de toevoer van verse lucht en HEPA-filters; 35. onderstreept de noodzaak dat geactualiseerde technische minimumeisen bepalingen bevatten die gelijke tred houden met de technologische ontwikkelingen; benadrukt dat het vereiste gebruik van robots en andere geavanceerde technologieën verder moet worden onderzocht, onder andere door middel van onderzoek en een systematischere uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten met het oog op de continue ontwikkeling van nieuwe normen voor de bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers; merkt op dat optische microscopie niet de meest recente technologie voor het tellen van asbestvezels in de ingeademde lucht is en dat analytische transmissie-elektronenmicroscopie (ATEM; Analytical Transmission Electron Microscopy) gevoeliger is en het mogelijk maakt om asbestvezels te onderscheiden en te tellen; roept op tot het gebruik, waar mogelijk, van ATEM of vergelijkbare geavanceerde methoden voor het tellen van vezels; 36. herinnert eraan dat de monstername representatief moet zijn voor de persoonlijke blootstelling van de werknemer, hetgeen betekent dat in representatieve en realistische situaties monsters van de blootstelling van werknemers aan asbeststof moeten worden genomen door herhaaldelijk met regelmatige tussenpozen te meten gedurende de specifieke operationele fasen; is van mening dat indien de monstername niet kan worden gedaan op een manier die representatief is voor de persoonlijke blootstelling van de werknemer, alle beschikbare beschermingsmaatregelen moeten worden toegepast; 37. is van oordeel dat de informatie in de kennisgeving alle elementen moet omvatten die toegevoegd zijn in bijlage II, zoals de plaatsen waar de werkzaamheden zullen worden verricht, de apparatuur die voor de bescherming en ontsmetting van werknemers word gebruikt, en een afvalverwijderingsplan; is van oordeel dat nationale bevoegde autoriteiten die informatie ten minste 40 jaar moeten bewaren; 38. geeft met klem aan dat moet worden gezorgd voor voldoende en gerichte administratieve steun voor werkgevers voor de omzetting van de beschermingsmaatregelen en kennisgevingsvereisten, met name kmo’s, inclusief micro-ondernemingen, om niet-naleving te vermijden; benadrukt dat de verstrekking van gestandaardiseerde processen voor handelingen met asbesthoudende materialen zou helpen de hoeveelheden asbestvezels of -stof en de kosten van die handelingen terug te dringen, en de naleving van de kennisgevingsvereisten zou vergemakkelijken; 39. merkt op dat de huidige minimumnorm van de Unie voor de OELV voor asbest 100 000 vezels per m 3 bedraagt (0,1 vezel/cm 3 ); geeft aan dat de meeste lidstaten de huidige minimumnorm toepassen; benadrukt dat sommige lidstaten veel lagere OELV’s hanteren om de gezondheid van werknemers te beschermen, zoals een OELV van 2 000 vezels/m 3 (0,002) in Nederland; 40. onderstreept dat vooraanstaande medische onderzoekers van de Internationale Commissie voor gezondheid op het werk tot de conclusie zijn gekomen dat de blootstellingsgrenswaarden geen passende bescherming tegen kanker bieden en een grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling voorstellen van 1 000 vezels/m 3 (0,001 vezel/cm 3 ); is ingenomen met de toezegging van de Commissie om in 2022 een wetsvoorstel in te dienen teneinde de blootstelling van werknemers aan asbest verder te beperken, en roept de Commissie op deze grenswaarden voor blootstelling zo snel mogelijk te actualiseren en vast te stellen op 0,001 vezel/cm 3 (1 000 vezels/m 3 ), rekening houdend met de aanbevelingen van verschillende belanghebbende partijen en na raadpleging van het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats; benadrukt dat er een passende overgangsperiode nodig is om de nieuwe methode en de nieuwe blootstellingsgrenswaarden toe te passen; 41. benadrukt dat werkgevers, maar ook eigenaren, hoofdaannemers en aanbestedende diensten die opdracht geven voor werkzaamheden verplicht moeten worden een asbestdiagnose uit te voeren voordat van start wordt gegaan met werkzaamheden in gebouwen, schepen, vliegtuigen, of aan uitrusting of producten; verlangt dat, voordat werkzaamheden worden gestart aan gebouwen die vóór 2005 of vóór het jaar van inwerkingtreding van een equivalent nationaal asbestverbod (naargelang welke datum eerder valt) zijn gebouwd, een alomvattende screening op de aanwezigheid van asbesthoudende materialen wordt uitgevoerd door een gekwalificeerde en gecertificeerde exploitant; is van mening dat screenings altijd een diagnose moeten omvatten die is afgestemd op de specifieke werkplek en dat in een verslag de afwezigheid of aanwezigheid van asbest, alsook - in voorkomend geval - het vezeltype, moeten worden vermeld, met een gedetailleerde beschrijving van de aard van de verontreiniging en de exacte locatie en de geschatte hoeveelheden ervan; is van mening dat, behalve de in artikel 14 van Richtlijn 2009/148/EG vastgestelde eisen, de bijlage bij die richtlijn ook eisen moet bevatten voor een minimale opleidingsduur, die gevalideerd wordt middels een examen, met betrekking tot het desbetreffende soort werk; benadrukt in deze context het belang van een samenhangende methode voor risicobeoordeling teneinde op het niveau van de Unie een gelijk speelveld te creëren en versnippering van de interne markt te vermijden; 42. is bezorgd over het feit dat de opleidingseisen en de certificering van gevolgde opleidingen nog steeds sterk verschillen van lidstaat tot lidstaat, wat een ernstig gevaar inhoudt voor de gezondheid en de veiligheid in de context van grensoverschrijdende mobiliteit van werknemers; dringt aan op een nieuwe bijlage bij Richtlijn 2009/148/EG met verplichte minimumvereisten voor opleiding op het gebied van werken met asbest, met inbegrip van specifieke vereisten voor werknemers in bedrijven die gespecialiseerd zijn in asbestverwijdering en werknemers die tijdens hun werk in contact kunnen komen met asbesthoudende materialen; is van mening dat, behalve de in artikel 14 van Richtlijn 2009/148/EG vastgestelde eisen, de bijlage bij die richtlijn ook eisen moet bevatten voor een minimale opleidingsduur met betrekking tot het respectieve soort werk, alsmede passende documentatie van die opleiding, en de regelmaat waarmee een individuele werknemer opleiding moet volgen; Erkenning van en schadeloosstelling voor asbestgerelateerde ziekten 43. roept de Commissie op om haar aanbeveling van 19 september 2003 betreffende de Europese lijst van beroepsziekten te actualiseren (30) en er de recentste wetenschappelijke medische kennis op het gebied van beroepsziekten in op te nemen, met name in verband met asbestgerelateerde ziekten; 44. roept de lidstaten op om de erkenningsprocedures te vereenvoudigen door de bewijslast om te keren, met name wanneer er pas onlangs nationale registers zijn opgezet voor asbestarbeiders, en om passende schadevergoedingen vast te stellen voor werknemers die aan asbestgerelateerde ziekten lijden; 45. wijst erop dat asbestgerelateerde ziekten een grensoverschrijdende uitdaging vormen vanwege het vrije verkeer en dat met de rol van mobiele werknemers met name in dat opzicht rekening moet gehouden worden; herinnert eraan dat beroepsziekten en aan de werkplek gerelateerde gezondheidsrisico’s altijd verband houden met een specifiek beroep, beroepsactiviteit, werkplek en tijd; verzoekt de Commissie om, na raadpleging van de sociale partners, op grond van artikel 153, lid 1, punten a) en b), VWEU een voorstel te doen voor een richtlijn tot vaststelling van minimumnormen voor de erkenning van en schadeloosstelling voor beroepsziekten, waaronder asbestgerelateerde ziekten; 46. verzoekt de Commissie een voorstel voor te leggen voor de lidstaten houdende het instellen van een nationale functie of een ombudsman teneinde slachtoffers van beroepsziekten, en met name asbestgerelateerde ziekten met een lange latentieperiode, bij te staan in erkenningsprocedures; verzoekt de lidstaten de oprichting van patiëntenverenigingen en belangengroepen voor slachtoffers van asbestgerelateerde ziekten en hun gezinnen te ondersteunen, en hamert erop dat deze verenigingen en groepen geraadpleegd moeten worden voor het vergemakkelijken en vereenvoudigen van de erkenningsprocedures; roept op tot meer nationale financiële middelen om slachtoffers van asbestgerelateerde ziekten schadeloos te stellen, teneinde ervoor te zorgen dat de rechtstreekse, onrechtstreekse en menselijke kosten van de ziekte voldoende worden gedekt; 47. herinnert eraan dat het synergetische effect van roken en blootstelling aan asbest het risico om longkanker te krijgen aanzienlijk vergroot; verzoekt de lidstaten om alle werknemers die aan asbest zijn blootgesteld een programma aan te bieden voor hulp bij het stoppen met roken; herhaalt dat roken nooit een reden mag zijn om een werknemer erkenning van een asbestgerelateerde beroepsziekte te weigeren, of uit te sluiten van het indienen van een claim om compensatie en medische behandeling voor de ziekte; 48. roept op tot een betere evaluatie van de risico’s in verband met secundaire blootstelling, met name voor gezinsleden die met asbestwerkers samenwonen; verzoekt de lidstaten om de erkenning van en schadeloosstelling voor gedocumenteerde slachtoffers van secundaire blootstelling via niet-beroepsmatig contact met asbest te vergemakkelijken en zich op de goede praktijken van lidstaten zoals Denemarken te baseren; herinnert nogmaals aan het genderperspectief van secundaire blootstelling; 49. benadrukt het bestaan van verschillende vormen van niet-beroepsmatige blootstelling aan asbest met mogelijk aanzienlijke gevolgen voor de menselijke gezondheid, te weten indirect via een beroepsactiviteit (onder meer blootstelling aan asbeststof dat onbedoeld door werknemers naar huis wordt meegenomen), in en om de woning (onder meer huishoudelijke voorwerpen die asbest bevatten), en via de omgeving (met inbegrip van asbest in de aanwezige bouwmaterialen en installaties of in materialen van industriële oorsprong); 50. benadrukt dat vrouwen die aan asbestgerelateerde risico’s worden blootgesteld bijzonder kwetsbaar zijn voor bepaalde soorten asbestblootstelling; roept op tot betere erkenning van het genderperspectief bij alle aspecten van gezondheid en veiligheid op het werk, en tot gendermainstreaming in alle instrumenten van wetgevende en niet-wetgevende aard in de lidstaten, teneinde te voorkomen dat gendervooroordelen van invloed zijn op de opsporing, identificatie, behandeling of beschouwing van een ziekte als asbestgerelateerd, hetgeen eveneens gevolgen zou hebben voor de schadeloosstelling van slachtoffers; roept ertoe op meer rekening te houden met schoonmaakwerkzaamheden als risicofactoren bij de diagnose van ziekten; dringt aan op betere risicobeoordelingen en de identificatie van blootstelling aan asbest van arbeiders die schoonmakers zijn, met name vrouwelijke schoonmakers, alsmede personen die onbetaalde huishoudelijke taken verrichten, zoals het schoonmaken van producten die met asbest verontreinigd zijn; 51. benadrukt dat bij de toewijzing van de kosten van asbestverwijdering zoveel mogelijk rekening moet worden gehouden met het beginsel “de vervuiler betaalt”; Asbestscreening voorafgaand aan energierenovatiewerkzaamheden en de verkoop of verhuur van een gebouw 52. herinnert eraan dat de lidstaten in overweging 14 van Richtlijn (EU) 2018/844 van het Europees Parlement en de Raad (31) tot wijziging van Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen worden opgeroepen om verbeteringen van de energieprestatie van bestaande gebouwen te steunen, mede door het verwijderen van asbest en andere schadelijke stoffen, het voorkomen van de illegale verwijdering van schadelijke stoffen, en het bevorderen van de naleving van bestaande wetgeving; 53. roept de Commissie op in het kader van de renovatiegolf een voorstel te doen tot wijziging van artikel 7 van Richtlijn 2010/31/EU voor de invoering van een voorschrift voor de verplichte screening, registratie en verwijdering van asbest en andere gevaarlijke stoffen voordat met renovatiewerkzaamheden van start kan worden gegaan, rekening houdend met artikel 153, lid 1, punt a), VWEU met name wat betreft de verbetering van de werkomgeving teneinde de gezondheid en veiligheid van werknemers te beschermen; 54. verzoekt de Commissie een wetgevingsvoorstel te presenteren dat rekening houdt met de bestaande nationale regelgeving evenals een effectbeoordeling van de meest efficiënte modellen voor de verplichte screening van gebouwen, bestaande uit een oppervlaktediagnose van de aanwezigheid van asbest door een professionele entiteit met passende kwalificaties en vergunningen, vóór verkoop of verhuur en voor het opstellen van asbestcertificaten voor gebouwen die vóór 2005 of vóór het jaar van inwerkingtreding van een equivalent nationaal asbestverbod (naargelang welke datum eerder valt) zijn gebouwd; 55. verzoekt de lidstaten beschermingsmaatregelen te nemen voor huurders bij wie voorafgaand aan energierenovatiewerkzaamheden asbest is aangetroffen; benadrukt dat huurders niet moeten worden opgezadeld met de kosten van screening en verwijdering; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat huurders volledig worden geïnformeerd over de aanwezigheid van asbest in gebouwen en dat zij het asbestcertificaat krijgen; De Unie als wereldleider bij de aanpak van asbest 56. is ingenomen met de conclusies van de Raad van 12 maart 2021, waarin de noodzaak wordt benadrukt om de nationale capaciteit voor markttoezicht en de rol van de douaneautoriteiten te versterken; verzoekt de lidstaten om de controles en het markttoezicht te versterken en samen te werken met de grens- en douaneautoriteiten van andere lidstaten, teneinde te voorkomen dat illegale asbesthoudende producten op de interne markt terechtkomen; benadrukt het belang van het ondersteunen en ontwikkelen van duurzame oplossingen voor het slopen van schepen in de Unie, overeenkomstig het nieuwe actieplan voor de circulaire economie, teneinde negatieve gezondheidseffecten bij werknemers naar aanleiding van blootstelling aan asbest daarbij te vermijden; verzoekt de Commissie te zorgen voor hoge normen inzake de bescherming van werknemers tegen blootstelling aan asbest op door de Unie goedgekeurde faciliteiten voor scheepsrecycling in derde landen; verzoekt de Commissie in kaart te brengen wat de omvang is van het probleem van de illegale invoer in de Unie van asbesthoudende producten en materialen, en aan te geven met welke maatregelen het markttoezicht zou kunnen worden verbeterd, waarbij te denken valt aan beperking van de toegang tot aanlegplaatsen en havenfaciliteiten, en het tijdelijk in de Unie vasthouden van schepen die asbesthoudende producten of materialen als vracht hebben in douanevervoer; 57. verzoekt de Commissie hoogste prioriteit toe te kennen aan de vermelding van chrysotielasbest in bijlage III bij het Verdrag van Rotterdam, alsook aan een mondiaal verbod op asbest; verzoekt de Unie met internationale organisaties samen te werken aan instrumenten om de asbestmarkt als gifhandel aan te merken; verzoekt de Unie de strijd tegen asbest en asbestgerelateerde ziekten in haar extern beleid op te nemen; verzoekt de Commissie en de lidstaten meer steun, met inbegrip van financiële steun, te verlenen aan mondiale actoren, waaronder de WHO, die asbest en asbestgerelateerde ziekten bestrijden; veroordeelt financiële investeringen in asbestindustrieën, waar ook ter wereld; 58. herinnert eraan dat een derde van de bevolking van de Europese regio van de WHO in landen woont waar nog niet alle vormen van asbest verboden zijn (32) ; wijst erop dat 16 Europese landen nog steeds asbest gebruiken, met name als bouwmateriaal, en asbest blijven produceren en exporteren; Financiële aspecten 59. roept de Commissie op om de financiële gevolgen van de verzoeken van het Parlement te beoordelen in overeenstemming met de paragrafen 17 en 18 van deze resolutie en bijlage I, punt 3; o o o 60. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. BIJLAGE I BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL Een Europese kaderrichtlijn voor nationale strategieën voor de verwijdering van asbest Het Europees Parlement verzoekt de Commissie om na raadpleging van de sociale partners als bedoeld in artikel 154 en op grond van artikel 152, lid 2, en artikel 192 VWEU een voorstel in te dienen voor een kaderrichtlijn tot vaststelling van minimumeisen voor nationale strategieën voor de verwijdering van asbest, waarin ten minste de volgende elementen in aanmerking worden genomen: (1) een raming van de hoeveelheden en belangrijkste soorten asbesthoudende materialen die uit gebouwen en infrastructuur moeten worden verwijderd in een lidstaat of regio; (2) een tijdschema voor asbestverwijdering, waarbij onder meer voorrang wordt verleend aan bepaalde gebouwen - zoals scholen, ziekenhuizen, sportfaciliteiten en/of sociale huisvesting -, mijlpalen en regelmatige evaluaties van de geboekte vooruitgang, minstens om de vijf jaar; (3) een financieel kader, op basis van het gebruik van ESI-middelen, voor de ondersteuning van eigenaren van gebouwen, waarbij de verwijdering van asbest wordt gekoppeld aan andere publieke beleidsmaatregelen en programma’s (zoals energie-efficiëntie, verbetering van de leefomgeving, sociale huisvesting, ziektepreventie) met het oog op efficiëntie en het gebruik van synergieën; (4) minimumcriteria voor nationale digitale asbestregisters, waarin al het bestaande asbest in een lidstaat of regio in kaart moet worden gebracht, met inbegrip van ten minste de volgende vereisten: (a) publieke en gratis toegankelijkheid voor onder andere werknemers en bedrijven die in een gebouw of infrastructuur werken, eigenaren, bewoners, brandweerlieden en andere hulpdiensten en gebruikers, overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679; (b) het bouwjaar van het betrokken gebouw of de betrokken infrastructuur (voor of na het nationale asbestverbod); (c) informatie over het soort gebouw of infrastructuur waarin asbest zich bevindt (particuliere, publieke of bedrijfsruimten); (d) de specifieke locatie van schadelijke stoffen en de delen van het gebouw die op asbest zijn gescreend; (e) een indicatie van waar werkzaamheden zullen plaatsvinden of hebben plaatsgevonden (binnen/buiten) en van het deel van het gebouw (vloer, muur, plafond, dak) of de infrastructuur; (f) het soort materiaal (asbestcement, isolatie, plamuur enz.) en het geschatte aandeel van deze materialen; (g) het soort werkzaamheden dat moet worden uitgevoerd en een indicatie van de werkmethoden waarbij asbesthoudende materialen vrij kunnen komen (boren, snijden enz.) en de verwachte duur van de werkzaamheden; (h) een tijdschema voor de verwijdering ervan en een beheerplan; (5) een link naar alle relevante regelgeving op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk overeenkomstig Richtlijn 2009/148/EG; (6) een plan voor het op veilige, gecontroleerde en gedocumenteerde wijze afvoeren van asbesthoudend afval inclusief de beschikbaarheid van passende afvalverwerkingsfaciliteiten overeenkomstig nationale praktijken; het plan moet een oplossing bevatten voor de volledige scheiding van afvalcycli in overeenstemming met het beginsel van absoluut geen asbestvervuiling in afvalcycli, dat het hergebruik van bouwmaterialen voorkomt en maximale bescherming van werknemers op het gebied van de circulaire economie waarborgt, alsook een milieuvriendelijke opslag van asbestafval in overeenstemming met de best beschikbare technologieën; (7) een strategie voor de controle en handhaving van de maatregelen waarin de kaderrichtlijn voorziet, met inbegrip van bewustmakingscampagnes, begeleidende maatregelen voor capaciteitsopbouw voor kmo’s, inspecties, en doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties in geval van niet-naleving; (8) de nauwe betrokkenheid van de sociale partners en andere relevante belanghebbenden, zoals verenigingen van asbestslachtoffers en nationale preventie-instellingen voor gezondheid en veiligheid op het werk, bij de omzetting, tenuitvoerlegging en monitoring van Richtlijn 2009/148/EG. BIJLAGE II BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL Actualisering van Richtlijn 2009/148/EG Het Europees Parlement verzoekt de Commissie om na raadpleging van de sociale partners als bedoeld in artikel 154 en op grond van artikel 153, lid 2, punt b), VWEU een voorstel in te dienen tot wijziging van Richtlijn 2009/148/EG betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk, op basis van de volgende aanbevelingen: 1. Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd: (a) lid 1 wordt vervangen door (33) : “1. Deze richtlijn is van toepassing op alle werkzaamheden waarbij werknemers tijdens hun werk worden of kunnen worden blootgesteld aan stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen.”; (b) lid 3 wordt geschrapt (34) ; (c) lid 4 wordt vervangen door (35) : “ 4. Na overleg met de sociale partners, overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijk, worden door de lidstaten praktische richtsnoeren opgesteld voor de omschrijving van sporadische blootstelling met een geringe intensiteit. Zij ontwikkelen tevens sectorspecifieke antwoorden om werknemers te beschermen tegen blootstelling aan asbeststof, met inbegrip van werkzaamheden in de renovatie- en sloopsector, afvalbeheer, de mijnbouw, de schoonmaaksector en brandbestrijding.” 2. Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd: (a) lid 1 wordt vervangen door (36) : “1. Onder voorbehoud van artikel 3 [...] worden de in de leden 2 tot en met 5 genoemde maatregelen getroffen.” (b) lid 3 wordt vervangen door (37) : “3. Vóór de aanvang van de werkzaamheden doet de werkgever melding in de zin van lid 2 aan de verantwoordelijke instantie van de lidstaat, overeenkomstig de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. De melding moet tenminste een beknopte beschrijving bevatten van: (a) de plaats waar de werkzaamheden worden verricht en de specifieke gebieden waar de werkzaamheden worden uitgevoerd; (b) de gebruikte of gehanteerde types en hoeveelheden asbest; (c) de verrichte werkzaamheden en toegepaste procedés; (d) het aantal betrokken werknemers, de lijst van werknemers die waarschijnlijk op de bouwplaats zullen werken, de individuele certificaten waaruit hun bekwaamheid en gevolgde opleiding blijken, en de datums van de verplichte medische onderzoeken; (e) de datum waarop de werkzaamheden aanvangen, de duur ervan en de geplande werktijden ; (f) de maatregelen die zijn genomen om blootstelling van werknemers aan asbest te beperken; (g) de eigenschappen van de apparatuur die wordt gebruikt voor de bescherming en ontsmetting van werknemers; (h) de eigenschappen van de apparatuur die wordt gebruikt voor afvalverwijdering; (i) het ontsmettingsprocedé voor werknemers en apparatuur, tijdsduur en werktijden; (j) een tijdelijke aeraulische balans voor werkzaamheden in gesloten ruimten; (k) een plan voor de veilige en duurzame verwerking van afvalstoffen, waaronder met betrekking tot de bestemming van asbesthoudende afvalstoffen. Kennisgevingen worden in overeenstemming met de nationale wetgeving en praktijk door de verantwoordelijke autoriteit van de lidstaat bewaard voor een periode van ten minste 40 jaar. 3. Artikel 5 wordt vervangen door (38) : “Artikel 5 [...] Onverminderd andere Gemeenschapsvoorschriften betreffende het in de handel brengen en het gebruik van asbest zijn activiteiten die de werknemers aan asbestvezels blootstellen bij de winning van asbest, bij de vervaardiging en de verwerking van asbestproducten, dan wel de vervaardiging en de verwerking van producten die doelbewust toegevoegde asbest bevatten, verboden, met uitzondering van het behandelen en storten van producten die afkomstig zijn van sloop en asbestverwijdering. Asbesthoudende onderdelen en materialen die reeds in gebruik zijn, worden veilig verwijderd en afgevoerd, indien technisch mogelijk, en worden niet gerepareerd, onderhouden, omhuld of bedekt. Asbesthoudende materialen die niet op korte termijn kunnen worden verwijderd, worden geïdentificeerd, geregistreerd en regelmatig gemonitord.” 4. In artikel 6 wordt punt b) vervangen door (39) : “(b) de werkprocedés zijn zo ingericht dat er geen asbeststof wordt geproduceerd of dat, indien zulks onmogelijk is, er geen asbeststof in de lucht vrijkomt , door ten minste de volgende maatregelen toe te passen: (i) stofbestrijding; (ii) stofzuigen aan de bron; (iii) continue sedimentatie van vezels in de lucht; (iv) passende ontsmetting; (v) een minimaal drukverschil van min tien; (vi) toevoer van schone, verse lucht vanaf een verder gelegen punt; (vii) controle van de prestaties van onderdrukeenheden en draagbare stofzuiginstallaties van plaatselijke afzuigsystemen na de vervanging van een HEPA-filter en voor het begin van de asbestverwijdering of ten minste eenmaal per jaar, door het verwijderingsrendement van filters te meten met een deeltjesteller met directe aflezing.” 5. Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd: (a) lid 1 wordt vervangen door (40) : “1. Afhankelijk van de resultaten van de eerste risicobeoordeling wordt, om de naleving van de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde te waarborgen, de concentratie aan asbestvezels in de lucht op het werk gemeten door tijdens specifieke operationele fases en op gezette tijden tijdens het arbeidsproces te meten .” (b) lid 2 wordt vervangen door (41) : “2. De monstername is representatief voor de werkelijke persoonlijke blootstelling van de werknemer aan stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen.” (c) lid 5 wordt vervangen door (42) : “5. De duur van de monstername wordt zo gekozen dat de representatieve blootstelling voor alle tijdens het arbeidsproces uitgevoerde operaties in al hun verschillende fases kan worden vastgesteld.” (d) de eerste alinea van lid 6 wordt vervangen door (43) : “6. De telling van de vezels gebeurt bij voorkeur door middel van analytische transmissie-elektronenmicroscopie of met een methode die gelijkwaardige resultaten oplevert.” 6. Artikel 8 wordt vervangen door (44) : “Artikel 8 De werkgevers zorgen ervoor dat geen enkele werknemer op enig moment tijdens het arbeidsproces wordt blootgesteld aan een asbestconcentratie in de lucht die groter is dan 0,001 vezel per cm 3 (1 000 vezels per m 3 ) .” 7. In artikel 10 wordt lid 1 vervangen door (45) : “1. Wanneer de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde wordt overschreden of er reden bestaat om aan te nemen dat asbesthoudende materialen die vóór de werkzaamheden niet waren geïdentificeerd, verstoord zijn en stof kunnen genereren, worden de werkzaamheden onmiddellijk stopgezet . De oorzaken voor deze overschrijding worden opgespoord en er worden zo snel mogelijk passende maatregelen getroffen om deze situatie te verhelpen. Het werk in de betrokken zone wordt niet voortgezet totdat er ter bescherming van de betrokken werknemers passende maatregelen worden genomen.” 8. Artikel 11 wordt vervangen door (46) : “Artikel 11 Voordat wordt begonnen met sloop- of onderhoudswerkzaamheden, of renovatiewerkzaamheden aan gebouwen die vóór 2005 of vóór het jaar van inwerkingtreding van een equivalent nationaal asbestverbod (naargelang welke datum eerder valt) zijn gebouwd, worden de gebouwen gescreend om alle asbesthoudende materialen vast te stellen, in overeenstemming met de vereisten van bijlage XVII, deel 6, bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 en bijlage I bij Verordening (EU) nr. 305/2011 . De screening wordt uitgevoerd door een gekwalificeerde en gecertificeerde exploitant of autoriteit, rekening houdend met de artikelen 14 en 15 van deze richtlijn en de bepalingen van het nationale bouwrecht. In overeenstemming met hun nationale bouwvoorschriften stellen de lidstaten gedetailleerde regels vast voor het onderzoek en de opsporing van asbesthoudende materialen. Wanneer niet kan worden gegarandeerd dat er geen asbest aanwezig is, worden de werkzaamheden uitgevoerd volgens de procedures die moeten worden gevolgd wanneer er asbest aanwezig is.” 9. In artikel 12 wordt de eerste alinea vervangen door (47) : “Voor bepaalde werkzaamheden, zoals sloop of asbestverwijdering [...] , waarvan kan worden verwacht dat ondanks alle mogelijke preventieve technische maatregelen ter beperking van de asbestconcentratie in de lucht, de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde zal worden overschreden, stelt de werkgever maatregelen vast voor de bescherming van de werknemers tijdens deze werkzaamheden, in het bijzonder: (a) krijgen de werknemers verplicht te dragen passende ademhalingsapparatuur en andere individuele beschermingsmiddelen; (b) worden er waarschuwingsborden aangebracht om erop te wijzen dat een overschrijding van de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde kan worden verwacht; (c) wordt de verspreiding van stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen buiten de ruimten/werkplek waar de activiteiten plaatsvinden, voorkomen en is de ventilatie van lucht van werkplekken waar asbest wordt verwijderd naar afgesloten ruimten niet toegestaan ; en (c bis) wordt een meting van de asbestvezelconcentratie in de lucht uitgevoerd nadat de in dit lid bedoelde werkzaamheden zijn voltooid, om te garanderen dat de werknemers de werkplek weer veilig kunnen betreden.” 10. In artikel 13 wordt lid 1 vervangen door (48) : “1. Voordat wordt begonnen met werkzaamheden in verband met asbest wordt een werkplan opgesteld.” 11. In artikel 14 worden de leden 2 en 3 vervangen door (49) : “2. De inhoud van de opleiding is voor de werknemers gemakkelijk toegankelijk. Zij verschaft hun de nodige kennis en vaardigheden inzake preventie en veiligheid , in overeenstemming met de toepasselijke wet- en regelgeving in de lidstaat waar het werk plaatsvindt. 3. Verplichte minimumeisen voor de inhoud, duur, tussenpozen van en de documentatie voor de opleiding zijn opgenomen in bijlage 1 bis.” 12. Artikel 15 wordt vervangen door (50) : “Artikel 15 1. Ondernemingen die van plan zijn sloop- of asbestverwijderingswerkzaamheden uit te voeren, moeten voordat de werkzaamheden van start gaan over een door de bevoegde autoriteit uitgevaardigde hernieuwbare vergunning beschikken. De bevoegde autoriteiten kunnen dergelijke vergunningen uitvaardigen aan aanvragende ondernemingen die bewijzen dat ze beschikken over adequate, geavanceerde technische apparatuur voor emissievrije of, indien dat technisch nog niet mogelijk is, emissiearme arbeidsprocedures in overeenstemming met de vereisten van artikel 6, en opleidingscertificaten voor hun individuele werknemers in overeenstemming met artikel 14 en bijlage 1 bis. 2. De bevoegde autoriteiten verlenen alleen een vergunning aan een onderneming als zij geen twijfel hebben over de betrouwbaarheid van de onderneming en haar bestuur. De vergunningen kunnen om de vijf jaar worden verlengd in overeenstemming met de nationale wetgeving en praktijk. 3. De lidstaten leggen openbare registers aan van de ondernemingen die overeenkomstig lid 1 gemachtigd zijn asbest te verwijderen.” 13. In artikel 16 wordt lid 1 vervangen door (51) : “1. Voor elke in artikel 3, lid 1 [...] , bedoelde werkzaamheid worden passende maatregelen getroffen om te bewerkstelligen dat: (a) de plaatsen waar deze werkzaamheden worden uitgevoerd: (i) duidelijk worden afgebakend en worden aangegeven met waarschuwingsborden; (ii) alleen toegankelijk zijn voor werknemers die deze plaatsen wegens hun werk of functie moeten betreden; iii) zones zijn waar een rookverbod geldt; (b) zones worden ingericht waar de werknemers zonder gevaar voor besmetting door asbeststof kunnen eten en drinken; (c) passende werk- of beschermende kleding ter beschikking wordt gesteld van de werknemers, evenals beschermingsmiddelen, en in het bijzonder ademhalingsapparatuur, die aan een verplichte individuele pasvormcontrole onderworpen worden; al deze werk- of beschermende kleding wordt niet buiten het bedrijf gebracht; Zij mag evenwel gewassen worden in daartoe uitgeruste buiten het bedrijf gelegen wasserijen als het bedrijf niet zelf voor de reiniging zorgt; in dat geval dient de kleding in gesloten recipiënten te worden vervoerd; (c bis) er wordt voorzien in regelmatige, verplichte pauzes met voldoende tijd voor herstel voor werknemers die ademhalingsapparatuur dragen ; (d) de werk- of beschermende kleding en de normale kleding afzonderlijk worden opgeborgen; (e) de werknemers worden onderworpen aan een verplicht ontsmettingsprocedé ; (f) de beschermende uitrusting op een daartoe aangewezen plaats wordt bewaard en na ieder gebruik wordt gecontroleerd en gereinigd en passende maatregelen worden genomen om defecte uitrusting te herstellen of te vervangen voordat deze weer wordt gebruikt.” 14. In artikel 17, lid 2, wordt het inleidende gedeelte vervangen door (52) : “2. Naast de in lid 1 [...] bedoelde maatregelen worden passende maatregelen genomen opdat:” 15. Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd: (a) lid 1 wordt vervangen door (53) : “1. Onder voorbehoud van artikel 3 [...] worden de in de leden 2 tot en met 5 genoemde maatregelen getroffen.” (b) lid 2 wordt vervangen door (54) : “2. Vóór de blootstelling aan stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen op de arbeidsplaats wordt iedere werknemer in de gelegenheid gesteld een medische keuring te ondergaan. Deze keuring omvat een specifiek onderzoek van de borstkas. Praktische aanbevelingen die de lidstaten bij de klinische keuring van werknemers als leidraad kunnen nemen, staan in bijlage I; deze aanbevelingen worden volgens de in artikel 17 van Richtlijn 89/391/EEG bedoelde procedure aangepast aan de technische vooruitgang. [...] Zolang de blootstelling duurt, worden de werknemers ten minste eenmaal in de drie jaar in de gelegenheid gesteld zich opnieuw te laten keuren. Van iedere werknemer wordt in overeenstemming met de nationale wetgeving en/of praktijk een individueel gezondheidsdossier aangelegd en voor ten minste 40 jaar bijgehouden . 16. Het volgende artikel wordt ingevoegd: “Artikel 18 quater De Commissie herziet, in overleg met de sociale partners, uiterlijk op ... [vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van deze wijzigingsrichtlijn] en daarna elke vijf jaar, de technologische en wetenschappelijke staat van identificatie-, meet- of waarschuwingstechnologieën voor asbest en geeft richtsnoeren uit voor wanneer dergelijke technologieën moeten worden gebruikt om werknemers tegen blootstelling aan asbest te beschermen.” 17. In artikel 19 wordt lid 1 vervangen door (55) : “1. Onder voorbehoud van artikel 3 [...] worden de in de leden 2, 3 en 4 genoemde maatregelen getroffen.” 18. Artikel 21 wordt vervangen door (56) : “Artikel 21 1. De lidstaten houden een register bij van alle erkende gevallen van asbestgerelateerde beroepsziekten . Bijlage 1 ter bevat een indicatieve lijst van ziekten die volgens de huidige kennis kunnen worden veroorzaakt door blootstelling aan asbest. 2. De in lid 1 bedoelde term “erkende gevallen” is niet beperkt tot gevallen waarvoor een schadevergoeding is toegekend, maar verwijst naar alle gevallen van medisch vastgestelde asbestgerelateerde ziekten.” 19. Het volgende artikel wordt ingevoegd: “Artikel 21 bis In geval van brand wordt alle bestaande informatie over de aanwezigheid en locatie van asbest ter beschikking gesteld van de brandweerlieden.” 20. De volgende bijlagen worden ingevoegd: “Bijlage 1 bis VERPLICHTE MINIMUMEISEN VOOR OPLEIDING Alle werknemers die worden of kunnen worden blootgesteld aan stof van asbest of asbesthoudende materialen krijgen een verplichte opleiding, die ten minste de volgende minimumeisen omvat: 1. De opleiding vindt plaats aan het begin van de arbeidsrelatie en met tussenpozen van niet meer dan vier jaar. 2. Elke opleiding duurt ten minste drie werkdagen. 3. De opleiding wordt aangeboden door een gekwalificeerde en gecertificeerde instelling en instructeur en uitgevoerd door een autoriteit of erkende bevoegde instantie in de lidstaat overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijken. 4. Iedere werknemer die op bevredigende wijze een opleiding heeft gevolgd en voor de vereiste test is geslaagd, krijgt een opleidingscertificaat waarop het volgende wordt vermeld: (a) de datum van de opleiding; (b) de duur van de opleiding; (c) de inhoud van de opleiding; (d) de taal van de opleiding; (e) de naam, kwalificatie en contactgegevens van de instructeur en de instelling die de opleiding hebben verstrekt. 5. Alle werknemers die worden, kunnen worden of het risico lopen te worden blootgesteld aan stof van asbest of asbesthoudende materialen krijgen ten minste de volgende opleiding, met een theoretisch en een praktisch gedeelte, over: (a) de toepasselijke wetgeving van de lidstaat waar de werkzaamheden worden uitgevoerd; (b) de eigenschappen van asbest en de gevolgen ervan voor de gezondheid, met inbegrip van het synergetische effect van roken, alsmede de risico’s in verband met secundaire blootstelling en milieublootstelling; (c) de soorten producten of materialen die asbest kunnen bevatten; (d) de handelingen die kunnen leiden tot blootstelling aan asbest en het belang van preventieve controles om blootstelling tot een minimum te beperken; (e) veilige werkwijzen, met inbegrip van voorbereiding van de werkplek, keuze van werkmethoden en planning van de uitvoering van het werk, ventilatie, puntextractie, meting en controle, en regelmatige pauzes; (f) de geëigende rol, keuze en selectie, beperkingen en het juiste gebruik van beschermingsmiddelen, met bijzondere aandacht voor ademhalingsapparatuur; (g) noodprocedures; (h) ontsmettingsprocedés; (i) verwijdering van afvalstoffen; (j) de eisen inzake medisch toezicht. De opleiding wordt zo goed mogelijk afgestemd op de kenmerken van het beroep en de specifieke taken en werkmethoden die ermee gepaard gaan. 6. Werknemers die sloop- of asbestverwijderingswerkzaamheden verrichten krijgen naast de in punt 4 genoemde opleiding ook opleiding over: (a) het gebruik van technische uitrusting en machines om het vrijkomen en verspreiden van asbestvezels tijdens de arbeidsprocessen te beperken, overeenkomstig Richtlijn 2009/104/EG; (b) de modernste beschikbare technologieën en machines voor emissievrije of, indien dat technisch nog niet mogelijk is, emissiearme arbeidsprocedures, om het vrijkomen en verspreiden van asbestvezels te beperken. Bijlage 1 ter LIJST VAN ASBESTGERELATEERDE ZIEKTEN Volgens de huidige kennis kan blootstelling aan asbestvezels leiden tot ten minste de volgende asbestgerelateerde beroepsziekten, die de lidstaten derhalve in hun nationale wetgeving moeten opnemen: — asbestose; — mesothelioom na inademing van asbeststof; — goedaardige pleurale ziekten, waaronder fibrose, longatelectase en goedaardige pleurale effusie als gevolg van asbest; — longkanker, waaronder bronchiale kanker na inademing van asbeststof; — strottenhoofdkanker na inademing van asbeststof; — eierstokkanker als gevolg van asbest; Het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek heeft melding gemaakt van positieve associaties tussen blootstelling aan asbest en de volgende ziekten: — keelkanker; — colorectale kanker; — maagkanker.” BIJLAGE III BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL Erkenning van en schadeloosstelling voor asbestgerelateerde ziekten Het Europees Parlement verzoekt de Commissie om na raadpleging van de sociale partners als bedoeld in artikel 154 en op grond van artikel 153, lid 2, punt b), VWEU een voorstel in te dienen voor een richtlijn tot vaststelling van minimumvereisten voor de erkenning van beroepsziekten, met inbegrip van alle asbestgerelateerde ziekten, en een passende schadevergoeding voor de betrokken personen. In het voorstel van de Commissie moeten ten minste de volgende elementen in aanmerking worden genomen: (1) een lijst met beroepsziekten die voor schadevergoeding in aanmerking komen, waarvoor preventieve maatregelen gelden en die door de lidstaten moeten worden erkend, onverminderd gunstigere nationale wetgeving, op basis van de aanbeveling van de Commissie van 19 september 2003 betreffende de Europese lijst van beroepsziekten, en bijgewerkt op basis van de recentste wetenschappelijke kennis; (2) de oprichting van één-loketinstanties als contactpunt voor betrokken personen voor alle aangelegenheden in verband met beroepsziekten; (3) de oprichting van een nationale functie, zoals een ombudsman, om slachtoffers van beroepsziekten bij te staan bij erkenningsprocedures, en meer steun voor en de uitwisseling van beste praktijken met onder andere vakbonden en verenigingen voor slachtoffers met betrekking tot erkenningsprocedures; (4) een omkering van de bewijslast voor de erkenning van beroepsziekten of ten minste de daadwerkelijke vereenvoudiging daarvan, bijvoorbeeld door te bepalen dat waar blootstelling aan asbest op het werk redelijkerwijs kan worden vastgesteld, een verband tussen blootstelling en daarop volgende symptomen kan worden vermoed; (5) bepalingen voor passende schadeloosstelling voor erkende beroepsziekten. BIJLAGE IV BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL Actualisering van Richtlijn 2010/31/EU – Asbestscreening voorafgaand aan energierenovatiewerkzaamheden Het Europees Parlement verzoekt de Commissie om op grond van artikel 194, lid 2, VWEU een voorstel in te dienen tot wijziging van Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen, op basis van de volgende aanbeveling: Artikel 7 wordt vervangen door: “Artikel 7 Bestaande gebouwen De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat wanneer bestaande gebouwen een ingrijpende renovatie ondergaan, de energieprestatie van het gebouw of van het gerenoveerde deel daarvan tot het niveau van de overeenkomstig artikel 4 vastgestelde minimumeisen inzake energieprestatie wordt opgevoerd, voor zover dit technisch, functioneel en economisch haalbaar is. Die eisen worden toegepast op het gerenoveerde gebouw of de gerenoveerde gebouwunit als geheel. Daarnaast of in plaats daarvan kunnen er eisen worden toegepast op de gerenoveerde onderdelen van een gebouw. Daarnaast treffen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat wanneer een tot de bouwschil behorend onderdeel van een gebouw dat, na te zijn vernieuwd of vervangen, een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil heeft, de energieprestatie van dat onderdeel van een gebouw aan minimumeisen inzake energieprestatie voldoet, voor zover dat technisch, functioneel en economisch haalbaar is. De lidstaten stellen deze minimumeisen voor de energieprestatie vast overeenkomstig artikel 4. De lidstaten stimuleren, met betrekking tot gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan, alternatieve systemen met een hoog rendement, voor zover dit technisch, functioneel en economisch haalbaar is, en besteden aandacht aan de problematiek van een gezond binnenklimaat, brandveiligheid en risico’s in verband met intense seismische activiteit. De lidstaten stellen het verplicht om gebouwen te screenen op asbest en andere gevaarlijke materialen voordat met de renovatiewerkzaamheden van start wordt gegaan. Het resultaat van de screening wordt vermeld in een certificaat waarin de aanwezigheid of afwezigheid van asbest of andere gevaarlijke stoffen wordt vermeld. In het eerste geval worden in het certificaat de soorten gevonden asbesthoudende materialen vermeld, alsmede de precieze locatie ervan. Wanneer op basis van verkenning en onderzoeken de aanwezigheid van asbest in een materiaal niet kan worden uitgesloten, is het voorzorgsbeginsel van toepassing. De verwijdering en afvoering van de bij de renovatie betrokken materialen verloopt op ordelijke en veilige wijze, overeenkomstig Richtlijn 2009/148/EG, Verordening (EU) nr. 305/2011 en andere relevante wetgevingshandelingen. ” BIJLAGE V BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL Asbestscreening van gebouwen die te koop of te huur zijn Het Europees Parlement verzoekt de Commissie om op grond van artikel 169, lid 3, en artikel 114, lid 1, VWEU een voorstel voor een richtlijn voor te leggen tot vaststelling van minimumeisen voor asbestcertificaten voor gebouwen die zijn gebouwd vóór 2005 of, als dat eerder is, vóór het jaar van het overeenkomstige nationale verbod op asbest en die worden verkocht of verhuurd. In het voorstel moeten ten minste de volgende elementen in overweging worden genomen: (1) een verplichting voor eigenaren van (openbare of particuliere) gebouwen die zijn gebouwd vóór 2005 of, als dat eerder is, vóór het jaar van het overeenkomstige nationale verbod op asbest om het gebouw te laten screenen om na te gaan of en waar asbesthoudende materialen aanwezig zijn voordat het gebouw (of een deel daarvan) wordt verkocht of verhuurd; (2) de screenings worden uitsluitend door gecertificeerde exploitanten uitgevoerd overeenkomstig Richtlijn 2009/148/EG, nationale wetgeving en praktijken, en onder toezicht van een bevoegde nationale instantie; (3) met het oog op een optimale bescherming van de gebruikers of bewoners, worden de screening en, indien nodig, de verwijdering of, indien dat technisch niet mogelijk is, de inkapseling uitgevoerd door gekwalificeerd en gecertificeerd personeel, overeenkomstig Richtlijn 2009/148/EG en nationale wetgeving en praktijken, onder toezicht van een nationale bevoegde instantie; (4) de gecertificeerde exploitant deelt de resultaten van de screening mee aan de eigenaar, en een bevoegde nationale instantie (een één-loketinstantie) geeft een certificaat af zoals bedoeld in punt 5, dat wordt bijgehouden in een nationaal register, en geeft eigenaren informatie en advies over de toepasselijke wet- en regelgeving, waaronder over de correcte en veilige verwijdering van gedetecteerd asbest en over de beschikbare financiële steun uit de relevante ESI-fondsen; (5) de asbestcertificaten bevatten het resultaat van de screening, met inbegrip van een lijst van welke asbesthoudende materialen zijn gevonden, de exacte locatie ervan, de huidige staat van instandhouding ervan samen met een kennisgeving van de vereiste werkzaamheden en het vereiste toezicht om te voorkomen dat de gezondheid van de bewoners wordt aangetast, een concept voor de veilige verwijdering ervan en informatie over mogelijke delen van het gebouw waar screening niet mogelijk was of waar de aanwezigheid van asbest niet kan worden uitgesloten door onderzoek; (6) het certificaat waarin de aanwezigheid van asbest wordt vermeld, heeft een passende geldigheidsduur die overeenstemt met het vereiste toezicht, teneinde een toename van de screenings te voorkomen; (7) de certificaten worden opgenomen in bestaande asbestregisters, worden ter beschikking gesteld van bedrijven en werknemers die werkzaamheden verrichten in het gebouw, worden bij verkoopovereenkomsten in verband met het gebouw gevoegd en worden ter beschikking gesteld van huurders van het gebouw; (8) er worden doeltreffende, evenredige en afschrikkende boetes vastgesteld voor verkopers en verhuurders van gebouwen die de verplichte screening niet laten uitvoeren en die het resultaat van de screening niet melden aan de bevoegde instantie voordat het gebouw wordt verkocht of verhuurd; (9) in geval van niet-naleving worden passende aansprakelijkheidsregelingen ingesteld. De bevoegde nationale instantie publiceert een lijst van gecertificeerde exploitanten zoals bedoeld in de eerste alinea, punt 2. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 167 en 173, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name artikel 11 daarvan, – gezien het aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte protocol nr. 29 betreffende het openbare-omroepstelsel in de lidstaten (Protocol van Amsterdam), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten (wet inzake digitale diensten) en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG ( COM(2020)0825 ), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad over betwistbare en eerlijke markten in de digitale sector (wet inzake digitale markten) ( COM(2020)0842 ), – gezien de conclusies van de Raad van 18 mei 2021 over de Europese media in het digitale decennium: een actieplan ter ondersteuning van het herstel en de transformatie, – gezien de conclusies van de Raad van 15 december 2020 over het versterken van de weerbaarheid en het bestrijden van hybride dreigingen, waaronder desinformatie, in de context van de COVID-19-pandemie, – gezien de conclusies van de Raad van 7 juni 2019 over verbetering van de grensoverschrijdende verspreiding van Europese audiovisuele werken, met nadruk op coproducties, – gezien de mededeling van de Commissie van 26 mei 2021 met richtsnoeren ter versterking van de praktijkcode betreffende desinformatie, ( COM(2021)0262 ), – gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (1) , – gezien de conclusies van de Raad van 19 december 2018 over het versterken van Europese inhoud in de digitale economie, – gezien de door Verslaggevers zonder grenzen gepubliceerde Wereldindex voor persvrijheid en de rangschikking van de Monitor voor het pluralisme van de media van het Centrum voor mediapluriformiteit en mediavrijheid van het Europees Universitair Instituut van juli 2020, – gezien Richtlijn (EU) 2019/790 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt (2) (“richtlijn inzake auteursrechten”), – gezien Verordening (EU) 2021/523 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van het InvestEU-programma (3) , – gezien Richtlijn (EU) 2018/1808 van 14 november 2018 tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (4) (“richtlijn audiovisuele mediadiensten”) in het licht van een veranderende marktsituatie, – gezien de conclusies van de Raad van 18 november 2020 over het waarborgen van een vrij en pluriform mediastelsel, – gezien de mededeling van de Commissie van 3 december 2020 over de Europese media in het digitale decennium: een actieplan ter ondersteuning van het herstel en de transformatie ( COM(2020)0784 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 december 2020 over het actieplan voor Europese democratie ( COM(2020)0790 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 25 november 2020 getiteld “Het innovatiepotentieel van de EU optimaal benutten – Een actieplan inzake intellectuele eigendom om het herstel en de veerkracht van de EU te ondersteunen” ( COM(2020)0760 ). – gezien de bepalingen inzake de media van het Europees Handvest van 1 maart 1998 voor regionale talen of talen van minderheden, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 5 december 2018 over het actieplan tegen desinformatie (JOIN(2018)0036), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 6 april 2016 met als titel "Gezamenlijk kader voor de bestrijding van hybride bedreigingen: een reactie van de Europese Unie" (JOIN(2016)0018), – gezien zijn resolutie van 25 november 2020 over versterking van de mediavrijheid: bescherming van journalisten in Europa, haatzaaiende taal, desinformatie en de rol van platforms (5) , – gezien de digitale doelstellingen voor 2030 die zijn opgenomen in de mededeling van de Commissie van 9 maart 2021 getiteld “Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium” ( COM(2021)0118 ), – gezien de conclusies van de Raad van 26 mei 2020 op het gebied van cultuur en audiovisuele media, – gezien de conclusies van de Raad van 9 juni 2020 over het vormgeven van de digitale toekomst van Europa, – gezien de conclusies van de Raad van 12 december 2018 over het werkplan voor cultuur 2019-2022, – gezien de conclusies van de Raad van 26 november 2013 over de vrijheid en de pluriformiteit van de media in een digitale omgeving, – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (6) , – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) ( COM(2018)0366 ), – gezien de studie van juli 2020 in opdracht van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken over de veiligheid van journalisten en de bestrijding van corruptie in de EU, – gezien het verslag van het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector van juni 2020 getiteld “IRIS Plus 2020-2: The European audiovisual Industry in the time of COVID-19”, – gezien het verslag van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 3 januari 2020 over bedreigingen voor de mediavrijheid en de veiligheid van journalisten in Europa, – gezien het verslag van het Centrum voor mediapluriformiteit en mediavrijheid van juli 2020 getiteld “Media Pluralism Monitor 2020 Results”, – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa (7) , – gezien zijn resolutie van 15 september 2020 over de doeltreffende maatregelen voor een “groen” Erasmus+, Creatief Europa en het Europees Solidariteitskorps (8) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs ( A9-0278/2021 ), A. overwegende dat de term ‘nieuwsmedia’ in dit verslag betrekking heeft op alle redactionele media in de uitgeverijsector, zoals televisie, radio, kranten, tijdschriften en digitale media; B. overwegende dat de term ‘audiovisuele sector’ in dit verslag betrekking heeft op de omroep-, audio-, video- en multimediasectoren en -industrie in al hun vormen, inclusief bioscopen en andere fysieke locaties; C. overwegende dat de termen ‘media’ en ‘mediasector’ in dit verslag betrekking hebben op zowel de nieuwsmedia als de audiovisuele sectoren; D. overwegende dat de COVID-19-crisis bijzonder ernstige gevolgen heeft gehad voor de culturele en creatieve sector, waarvan de nieuwsmedia en de audiovisuele sectoren een integrerend en essentieel deel vormen, en met name voor kleine, middelgrote en micro‑ondernemingen; overwegende dat deze sector zich naar verwachting ook minder snel zal herstellen dan de algemene economie; overwegende dat de pandemie niet dezelfde impact heeft gehad op alle actoren van de nieuwsmedia en audiovisuele sectoren en industrie, en dat de verschillende uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd, met specifieke crisisherstelmaatregelen moeten worden aangepakt; E. overwegende dat de audiovisuele sectoren hard zijn getroffen en een kolossaal verlies aan inkomsten hebben geleden – in 2020 gaat het om een daling van de omzet met bijna 70 % voor bioscopen en verdelers, wat neerkomt op een totaal inkomstenverlies van 4 miljard EUR (9) , en een daling van de activiteit met 30 % voor de productie evenals een totale stopzetting van coproducties –, wat hun herstelvermogen in het gedrang brengt en problemen doet rijzen op het vlak van de financiering en verdeling van Europese films en cultuur (10) ; overwegende dat deze sectoren voor specifieke problemen staan, waaronder stijgende exploitatiekosten als gevolg van strengere gezondheids- en veiligheidsmaatregelen; F. overwegende dat bioscopen en filmfestivals een centrale rol spelen in het Europese audiovisuele ecosysteem, met name wat betreft de distributie en ook wat betreft de kijkervaring die zij de Europeanen bieden; overwegende dat deze fysieke locaties wegens de huidige sanitaire maatregelen niet op volle capaciteit kunnen draaien of gesloten zijn; overwegende dat daar waar de bioscopen opnieuw open zijn, het publiek terugkomt in aantallen die vergelijkbaar zijn met die van de periode van vóór COVID‑19; G. overwegende dat de pandemie heeft geleid tot een plotse stopzetting van reclame-investeringen, die een essentiële bron van inkomsten vormen voor de nieuwsmediasector; overwegende dat de reclame-inkomsten van de nieuwsmedia volgens de eerste schattingen met 20 tot 80 % zijn gedaald (11) ; overwegende dat mediaorganisaties, met name kleine en middelgrote ondernemingen, vaak kampen met liquiditeitsproblemen; H. overwegende dat de waaier van organisaties en bedrijven in de nieuwsmediasector varieert van freelancers zoals journalisten of technisch personeel tot publieke omroepen en grote mediaconglomeraten met een hoge mate van verticale integratie, kleine lokale en regionale nieuwsmediakanalen, en een divers scala van verenigingen zonder winstoogmerk; overwegende dat in de meeste EU-landen een grote marktconcentratie heerst met monopolies of oligopolies in de omroepsector, oligopolies in de krantenindustrie en een aanzienlijke concurrentie tussen tijdschriften- en boekenuitgeverijen (12) ; I. overwegende dat de mediasector, naast de gevolgen van de pandemie, ook wordt geconfronteerd met relevante uitdagingen in verband met de digitale omwenteling en het effect daarvan op het algemene bedrijfsmodel van de sector; overwegende dat er meer inspanningen nodig zijn om een veilige, eerlijke en concurrerende online-omgeving tot stand te brengen waarin ook de grondrechten van de burgers zijn veiliggesteld; overwegende dat de Commissie de vernieuwing van de bedrijfsmodellen van audio- en audiovisuele media op digitaal gebied moet bevorderen; J. overwegende dat afdoende gefinancierde en onafhankelijke kwaliteitsmedia en professionele journalistiek essentieel zijn voor de vrijheid en pluriformiteit van de media en bijgevolg een pijler vormen van de democratie en de rechtsstaat; overwegende dat de mediavrijheid de afgelopen tien jaar ernstig is verslechterd; overwegende dat de COVID-19-crisis het belang van hoogwaardige journalistiek die burgers informeert en hun kritisch denkvermogen stimuleert, nog heeft vergroot; overwegende dat het informatie-ecosysteem, van poortwachters tot media, opnieuw in evenwicht moet worden gebracht; overwegende dat alles in het werk moet worden gesteld om de robuustheid van de mediasector te garanderen, te waarborgen dat zij niet onder economische of politieke druk wordt gezet, de vrijheid en pluriformiteit van de media te vergroten (13) , strengere normen in de sector te bevorderen, zowel offline als online, en de veiligheid van journalisten en hun informatiebronnen veilig te stellen; overwegende dat een transparante financiering van de media van essentieel belang is om het vertrouwen van de Europese burgers te winnen; K. overwegende dat de nieuwsmedia en de audiovisuele sector een cruciale rol spelen bij het bevorderen van de veerkracht en het inclusieve karakter van onze democratische samenlevingen en voor het bevorderen van culturele diversiteit en mediapluriformiteit; overwegende dat de nieuwsmedia en audiovisuele sector diverse actoren en bedrijven omvat die inhoud produceren, uitzenden en weergeven, vaak op basis van intellectuele-eigendomsrechten, en dat het hierbij voornamelijk gaat om kmo’s, die aldus bijdragen tot de bevordering, versterking en instandhouding van de culturele, taalkundige, sociale en politieke verscheidenheid van Europa; overwegende dat de structurering van de Europese audiovisuele en mediasector tot een concurrerende industrie derhalve hand in hand moet gaan met de bevordering van de culturele diversiteit en de toegang tot de markt voor kleinere exploitanten; L. overwegende dat de sectorale strategie die is opgenomen in het actieplan inzake de media en de audiovisuele sector, zo holistisch mogelijk moet zijn en optimaal gebruik moet maken van alle mogelijke hefboommiddelen om investeringen in de nieuws- en uitgeverijsector en in de audiovisuele sector aan te moedigen; overwegende dat dit plan tot doel moet hebben de culturele, artistieke en industriële diversiteit in de hele waardeketen te bevorderen; overwegende dat de krachtens het plan voorziene acties moeten voortbouwen op de herziene richtlijn audiovisuele mediadiensten en het onderdeel betreffende media van het programma Creatief Europa, ter ondersteuning van de wettelijke toegang tot en de beschikbaarheid van films en audiovisuele werken in heel Europa, zodat het publiek cultureel gevarieerde en kwalitatief hoogstaande inhoud aangeboden krijgt; M. overwegende dat de EU en haar lidstaten maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat de media gebaseerd zijn op publieke waarden en open, democratisch, duurzaam en inclusief zijn, en dat de mediasector een milieu wordt waarin meer vrouwen, mensen uit raciale en etnische minderheden, migranten en vluchtelingen, leden van LHBTIQ+-gemeenschappen en personen met een handicap creatieve en besluitvormende posities bekleden; N. overwegende dat de lidstaten als gevolg van de COVID-19-crisis vertraging hebben opgelopen bij de uitvoering van de richtlijn inzake auteursrechten, Richtlijn (EU) 2019/789 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 tot vaststelling van voorschriften inzake de uitoefening van auteursrechten en naburige rechten die van toepassing zijn op bepaalde online-uitzendingen van omroeporganisaties en doorgifte van televisie- en radioprogramma’s (14) , en de richtlijn audiovisuele mediadiensten; overwegende dat de lidstaten van de vertragingen moeten profiteren om in hun tenuitvoerlegging van deze wetgeving doortastende oplossingen op te nemen voor de problemen in de Europese audiovisuele sector die door de crisis zijn veroorzaakt of verergerd, zoals de vergoeding van scheppende kunstenaars voor de online-exploitatie van hun werken en de financiële investering van mondiale platforms in lokale productie; O. overwegende dat zowel de nieuwsmedia als de omroepsector baat zouden hebben bij een coherentere en holistischer aanpak; overwegende dat de Commissie heeft aangekondigd een voorstel te willen indienen voor een wet inzake mediavrijheid; overwegende dat zij hierbij moet voortbouwen op bestaande initiatieven zoals het actieplan inzake democratie, het actieplan inzake de media en de audiovisuele sector, de wet inzake digitale diensten en de wet inzake digitale markten, en niet vooral nieuwe wetsbepalingen mag voorstellen; P. overwegende dat territoriale en exclusieve licentierechten van essentieel belang zijn voor de film- en audiovisuele sector om hun creativiteit, financiering, vrijheid en duurzaamheid op lange termijn te beschermen en garanderen; Q. overwegende dat in het voorlichtings- en communicatiebeleid rekening moet worden gehouden met de toegankelijkheid van inhoud voor personen met een zintuiglijke handicap, in overeenstemming met de verschillende Europese richtlijnen; Herstel en ondersteuning 1. benadrukt de gevolgen van de economische neergang en herhaalt met klem zijn oproep aan de Commissie en de lidstaten om meer steun beschikbaar te stellen voor de nieuwsmedia en de audiovisuele sector en voor de culturele en creatieve sector in ruimere zin, met bijzondere aandacht voor kmo’s; is van mening dat de toewijzingen voor de nieuwsmedia en de audiovisuele sector in verschillende programma’s van het volgende meerjarig financieel kader (MFK) moeten worden verhoogd; merkt op dat deze sectoren de steun van de EU en haar lidstaten nodig hebben en roept de Commissie ertoe op de lidstaten ertoe aan te moedigen hun steun aan deze sectoren in het kader van hun nationale herstelplannen op te voeren, zodat zij zich volledig kunnen herstellen van de pandemie, duurzamer kunnen worden en hun groene en digitale transitie kunnen voortzetten; is van mening dat in alle initiatieven speciale aandacht moet uitgaan naar lokale en regionale media en naar nieuwsmedia die actief zijn op kleine markten; onderstreept dat er een transparant en open ondersteuningsmechanisme nodig is om ervoor te zorgen dat de media onafhankelijk blijven; 2. is ingenomen met de lancering van het NEWS-initiatief voor de nieuwsmedia, en met het voorstel om een Europees Forum voor nieuwsmedia op te richten, dat zo inclusief mogelijk moet zijn en diepgaande gesprekken met de betrokken sectoren over hun huidige transformatie mogelijk moet maken; verzoekt de Commissie dit initiatief verder uit te werken en te bestendigen, als de belanghebbenden hierom vragen; is verheugd over het feit dat dit initiatief steun zal uitvangen uit verschillende MFK-programma’s; onderstreept evenwel dat er moet worden gezorgd voor volledig toezicht op het initiatief om een correct gebruik van de EU-middelen te waarborgen; herhaalt voor de zoveelste keer met klem zijn verzoek om de oprichting van een permanent EU-fonds voor nieuwsmedia, om onafhankelijke nieuwsberichtgeving mogelijk te maken, de onafhankelijkheid van Europese journalisten en de Europese journalistiek te waarborgen, en de persvrijheid te garanderen; benadrukt dat de diensten voor capaciteitsopbouw die het NEWS-initiatief zullen aanvullen, ook aandacht moeten besteden aan lokale en regionale media; 3. is ingenomen met de invoering van een op maat gemaakt interactief instrument dat mediaorganisaties helpt toegang te krijgen tot financieringsmogelijkheden op nationaal en Europees niveau; is van mening dat met name kleinere mediaorganisaties veel baat zouden kunnen hebben bij specifiek op hen afgestemde opleiding en ondersteuning; benadrukt dat een dergelijk instrument gebruikersvriendelijk moet zijn en gedurende de hele aanvraagprocedure gepaste technische ondersteuning moet bieden; 4. verheugt zich over de goedkeuring van het nieuwe programma Creatief Europa en wijst op de relevantie ervan, en is ingenomen met de invoering van nieuwe acties, in het kader van het vernieuwde sectoroverschrijdende onderdeel, die zijn gericht op de bevordering van mediavrijheid, hoogwaardige journalistiek en mediageletterdheid; is van mening dat de toegang tot deze ondersteunende acties en de snelle uitvoering ervan van cruciaal belang zijn; is evenwel van mening dat de beschikbare steun gezien de financiële behoeften van de sector ontoereikend is; vraagt de Commissie om ten volle gebruik te maken van de financiering voor de nieuwsmediasector die reeds beschikbaar is in het kader van het bestaande sectoroverschrijdende onderdeel binnen de huidige programmeringsperiode; 5. merkt op dat de audiovisuele sector dringend nood heeft aan aanzienlijke en duurzame steun via de diverse EU-financieringsprogramma’s zoals Horizon Europa, het MEDIA-programma Creatief Europa en de cohesiefondsen; herinnert eraan, wat de toegang tot financiering betreft, dat administratieve belemmeringen moeten worden verlaagd en er meer flexibiliteit moet worden geboden aan aanvragers, en met name aan kmo’s, die de overgrote meerderheid van de belanghebbenden in de sector uitmaken; 6. herinnert eraan dat in het kader van het MEDIA-programma Creatief Europa moet worden gestreefd naar een evenwicht in de financiering tussen de lidstaten en tussen de verschillende clusters en genres die het programma ondersteunt; herinnert eraan dat het voor de sector van essentieel belang is dat de lidstaten werken aan een ecosysteem van onafhankelijke spelers, die belangrijke aandrijvers zijn van de productiediversiteit; 7. is ingenomen met de invoering van een proefinitiatief op basis van aandelen, in het kader van InvestEU, dat de nieuwsmediasector op vernieuwende manieren zal kunnen ondersteunen; verzoekt de Commissie om voldoende financiële middelen uit te trekken voor dit proefinitiatief; 8. betreurt dat sommige delen van het media-ecosysteem niet onder de huidige steunmaatregelen vallen; verzoekt de Commissie te blijven zoeken naar op maat gesneden steunregelingen voor de nieuwsmedia en de invoering van verzekeringsgaranties voor audiovisuele coproductie te overwegen; dringt erop aan dat bij alle ondersteunende acties bijzondere aandacht wordt besteed aan lidstaten met weinig audiovisuele productiecapaciteit; onderstreept de voordelen van de uitwisseling tussen de lidstaten van goede praktijken ter ondersteuning van het audiovisuele ecosysteem; 9. dringt er bij de Commissie op aan het unieke karakter van Euranet Plus te erkennen als een onafhankelijk radionetwerk dat de informatiekloof tussen de EU en haar burgers met succes overbrugt door het inzicht in en het debat over alle terreinen van de EU-beleidsvorming te versterken; dringt erop aan dat de huidige basisfinanciering van Euranet Plus met ten minste twee jaar moet worden verlengd in de vorm van een overgangssubsidieovereenkomst, zodat Euranet Plus een strategisch langetermijnplan kan opstellen om het netwerk tegen eind 2027 verder te ontwikkelen, teneinde het aantal leden en de geografische en taalkundige dekking uit te breiden, voorbereid te zijn op de digitale verschuiving en te investeren in verdere verbeteringen van zijn producten en diensten; 10. verzoekt de Commissie een studie uit te voeren over de financiering van nieuwsmedia in de EU, richtsnoeren te ontwikkelen en de uitwisseling onder de lidstaten van informatie en goede praktijken op het gebied van openbare financieringsmechanismen te vergemakkelijken; herhaalt dat deze studie moet worden uitgevoerd door onafhankelijke instanties; herinnert aan de verantwoordelijkheid van de lidstaten op het vlak van cultuur-, onderwijs-, jeugd- en mediabeleid en meer in het bijzonder op het vlak van de financieringsmechanismen op deze terreinen, die duidelijk en transparant moeten zijn; 11. herinnert eraan dat kleine media in de algemene regelingen niet kunnen concurreren met grote media, en verzoekt de lidstaten de productie van inhoud in regionale talen en minderheidstalen en de wijde verspreiding ervan via verschillende platforms te ondersteunen; 12. merkt op dat de LUMIERE VOD-databank en andere gegevensbanken van het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector weliswaar een overvloed aan informatie bevatten over de oorsprong van de inhoud van VOD-platforms, maar geen gegevens omvatten over de aanwezigheid van ondertitels, gebarentaal of andere in de verschillende media gebruikte talen; is van mening dat deze gegevens van essentieel belang zijn, aangezien zij als grondslag dienen voor het ontwerpen en monitoren van het audiovisueel beleid van de EU, alsook om de VOD-sector toegankelijker te maken voor mensen met een zintuiglijke handicap; 13. is van mening dat belastingbeleid een essentieel instrument is dat het herstel en de veerkracht van de media en van de culturele en creatieve sector kan bevorderen en investeringen in deze sectoren kan stimuleren; spoort lidstaten met voldoende begrotingsruimte ertoe aan de productie, verdeling en consumptie van nieuwsmedia en audiovisuele werken (inclusief in bioscopen) te helpen bevorderen door middel van bevorderlijke belasting- en btw-tarieven, en eveneens rekening te houden met de verschillen tussen fysieke locaties en onlineplatforms, met name wat hun onderhoudskosten betreft; is ingenomen met de aankondiging door de Commissie dat zij het Europees netwerk van bioscopen extra financiële steun zal verlenen; verzoekt de Commissie de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten te vergemakkelijken, teneinde het concurrentievermogen van de media en de audiovisuele sector te ondersteunen; onderstreept evenwel dat er speciale belastingmaatregelen nodig zijn die zorgen voor een gelijk speelveld voor alle mediaontwikkelaars en kmo’s en freelancers niet benadelen; 14. is van mening dat steun voor de versterking van onafhankelijke media en media- en informatievaardigheden ook integraal deel moet uitmaken van het externe beleid van de EU; Zorgen voor gelijke concurrentievoorwaarden 15. vestigt de aandacht op het feit dat de huidige crisis de fusie van nieuwsmedia in de lidstaten versnelt, wat ten koste kan gaan van de mediapluriformiteit en de kwaliteit en onpartijdigheid van informatie, in het bijzonder in kleinere markten waar de keuze sowieso al beperkt is; erkent dat de concurrentievoorwaarden in de media- en audiovisuele sector weliswaar snel veranderen, en erkent eveneens dat fusies een laatste uitweg kunnen zijn voor kleinere spelers om niet failliet te gaan, maar waarschuwt dat zulke fusies niet de norm mogen worden; vraagt de mededingingsautoriteiten daarom waakzaam te blijven en rekening te houden met de langetermijneffecten van fusies en overnames, niet alleen op het marktaandeel, maar ook op de taalkundige en culturele diversiteit; verzoekt de Commissie tegelijk meer rekening te houden met de evolutie van de digitale concurrentiesituatie, zodat mediaspelers uit de EU kunnen op lange termijn concurrerend kunnen blijven en een rol van betekenis kunnen blijven spelen; onderstreept dat de nieuwe media op kleinere markten en in landen en regio’s met een geringe mate van mediavrijheid een constructieve en actieve rol kunnen spelen door toegang te bieden tot onafhankelijke informatievoorziening; 16. stelt met bezorgdheid vast dat mondiale onlineplatforms een enorm ontwrichtend effect hebben op de mediasector, aangezien zij de gegevens- en reclamemarkt domineren en de consumptiepatronen van het publiek radicaal hebben veranderd; onderstreept de noodzaak van een gelijk speelveld; benadrukt in dit verband dat de huidige wetgeving niet echt voorziet in een eerlijk klimaat voor centrale kwesties in het online-ecosysteem, zoals de toegang tot en transparantie van gegevens, de verantwoordingsplicht van platforms ten aanzien van algoritmen, en reclameregels, met name voor politieke onlinereclame, en wijst erop dat al deze kwesties van essentieel belang zijn opdat Europese mediaspelers en audiovisuele spelers eerlijk met deze platforms kunnen concurreren; is bezorgd over de bedrijfspraktijken die platforms hanteren om legale inhoud die onder de redactionele verantwoordelijkheid van een aanbieder van mediadiensten valt en aan specifieke normen en specifiek toezicht onderworpen is, te verwijderen of te manipuleren; is van mening dat er dringend wetgeving moet worden aangenomen om deze misstanden aan te pakken, en denkt daarbij met name aan de toekomstige wetten inzake digitale diensten en digitale markten en aan een aanzienlijk aangescherpte praktijkcode betreffende desinformatie; stelt vast dat de bevolking steeds meer toegang krijgt tot nieuws en diverse inhoud via platforms van derde partijen zoals sociale netwerken en nieuwsaggregatoren; onderstreept anderzijds dat onlineplatforms, als ze goed worden gebruikt, mensen toegang bieden tot informatie, met name in landen en regio’s met een geringe mate van mediavrijheid; 17. erkent de noodzaak van ambitieuze, duidelijke en wettelijk bindende maatregelen om schendingen van intellectuele-eigendomsrechten, inclusief internetpiraterij, tegen te gaan en alle vormen van ontwijking efficiënter te bestrijden; is van mening dat de negatieve impact van piraterij op het Europese cultuur- en medialandschap moet worden aangepakt met praktische instrumenten zoals, waar toepasselijk, het gebruik van dynamische bevelen, onmiddellijke verwijdering na kennisgeving, en verduidelijking van de wettelijke regeling die van toepassing is op diensten die hyperlinks plaatsen naar websites waarop auteursrechtelijk beschermde werken ter beschikking zijn gesteld zonder dat de rechthebbenden hiermee hebben ingestemd; verzoekt de lidstaten om de onverwijlde omzetting van artikel 18 van de richtlijn inzake auteursrechten en om de invoering van vergoedingsmechanismen die auteurs en uitvoerende kunstenaars een passende en evenredige beloning bieden voor het gebruik van hun werk in alle media, met name onlinemedia; 18. merkt op dat het waarborgen van een eerlijker speelveld, waarbij auteursrechten en intellectuele-eigendomsrechten worden geëerbiedigd, het economisch aspect van de mediasector zal stimuleren, duizenden banen zal redden en de rijke culturele en taalkundige verscheidenheid van Europa zal helpen vrijwaren en bevorderen; is van mening dat de snelle uitvoering en daadwerkelijke handhaving van alle bepalingen van de richtlijn inzake audiovisuele mediadiensten en de richtlijn inzake auteursrechten belangrijk zijn om te zorgen voor een gelijk speelveld, een gelijke mate van bescherming voor scheppende kunstenaars, en rechtszekerheid voor consumenten en rechthebbenden; onderstreept in deze context het belang van versterkte bescherming voor de gebruikers van videoplatforms, in het bijzonder minderjarigen, tegen schadelijke inhoud, en is van mening dat dit moet gebeuren middels de bevordering van gecoördineerde preventiemaatregelen en de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van bestaande wetgeving, inclusief de richtlijn inzake audiovisuele mediadiensten; verzoekt de Commissie de ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend te volgen, en spoort de Commissie ertoe aan na te gaan hoe de mediasector kan worden bijgestaan met betrekking tot het nieuwe naburige recht, zodat eerlijke onderhandelingen met de platforms mogelijk worden; erkent dat de rol en capaciteit van de Europese Groep van regulerende instanties voor audiovisuele mediadiensten (ERGA) moeten worden versterkt; 19. erkent dat nieuwsmedia die actief zijn op kleinere markten, met inbegrip van lokale en regionale media en nichemedia, zich voor extra uitdagingen geplaatst zien doordat ze beperkte inkomsten hebben, in het licht van de huidige commerciële bedrijfsmodellen niet levensvatbaar zijn en geen nieuwe bedrijfsmodellen kunnen invoeren die voor media op grotere markten wel tot de mogelijkheden behoren; benadrukt dat er ‘nieuwswoestijnen’ zijn ontstaan die een aanzienlijk negatief effect kunnen hebben op de culturele en taalkundige verscheidenheid; is daarom van mening dat er openbare financieringsmechanismen nodig zijn die de redactionele onafhankelijkheid ten volle eerbiedigen en gebaseerd zijn op het zakelijkheidsbeginsel, gekoppeld aan een onbelemmerde toegang tot de reclamemarkt; onderstreept dat de EU grensoverschrijdende samenwerking moet steunen en de marktdiversiteit moet vergroten, zodat de uitdagingen van fragmentatie en nationale oriëntatie worden aangepakt; acht het van cruciaal belang dat alle voor de media bestemde en via de lidstaten verstrekte herstelfondsen afhankelijk worden gesteld van een proces dat een eerlijke en objectieve verdeling ter ondersteuning van onafhankelijke hoogwaardige journalistiek waarborgt, en is van mening dat de Commissie bijzondere aandacht moet besteden aan steun voor mediaorganisaties in lidstaten waar onafhankelijke media onder bijzondere financiële en politieke druk staan, en aan lidstaten waar door aanhoudende problemen in verband met de rechtsstaat twijfel rijst over het vermogen van de staat om de journalistiek onpartijdige steun te verlenen; 20. wijst op het belang van het duale systeem van publieke en commerciële media in Europa; verzoekt de lidstaten te zorgen voor een stabiele, open, transparante, duurzame en adequate meerjarige financiering van de publieke media, teneinde hun onafhankelijkheid van regerings-, politieke en marktdruk te waarborgen en aldus de diversiteit van het Europese medialandschap in stand te houden; 21. benadrukt dat iedere EU-burger moet kunnen beschikken over informatie en toegang tot nieuwsmedia in zijn of haar eigen taal, is van mening dat er meer aandacht moet worden besteed aan EU-nieuws, teneinde de burgers te informeren over de activiteiten van de Unie; herhaalt zijn steun aan nieuwsmedia die de redactionele keuze hebben gemaakt om verslag uit te brengen over Europese aangelegenheden; verzoekt de Commissie en de lidstaten hun inspanningen ter bevordering van de totstandkoming van een echt Europees media-ecosysteem voort te zetten; ziet daarnaast de voordelen van alternatieve, door de gemeenschap geleide financieringsmechanismen, bijvoorbeeld ‘door de media en voor de media’, met onafhankelijke raden in een watervalsysteem (15) ; 22. benadrukt dat het van essentieel belang is dat de financiële duurzaamheid van de publieke media wordt gewaarborgd, en dat particuliere en openbare media verschoond blijven van interne en externe politieke en economische inmenging, zij het door regeringen, machtige belangengroepen, derde landen of andere externe actoren; erkent de specifieke situatie waarmee lidstaten te maken hebben die blootstaan aan geopolitieke risico’s als gevolg van inmenging van derde landen in hun informatieruimte, onder meer middels de financiering van media; is van mening dat de beste remedie hiertegen een versterkt medialandschap met stabiele en betrouwbare inkomstenstromen is; is van mening dat meer transparantie en strengere verplichtingen inzake feitenonderzoek essentieel zijn en is dan ook ingenomen met initiatieven zoals de monitor voor media-eigendom en de monitor voor mediapluriformiteit; verzoekt de Commissie te zorgen voor een uitgebreidere monitoring van de politieke economie van de nieuwsmedia in de EU en in de Europese buurlanden; 23. hekelt de onzekere levensomstandigheden en het fenomeen van schijnzelfstandigheid in journalistieke beroepen en pleit voor de invoering van passende maatregelen om een eerlijk inkomen en degelijke sociale zekerheid voor journalisten te helpen garanderen; 24. is ernstig bezorgd over de inbezitneming van de media door de staat in sommige lidstaten, die in de hand wordt gewerkt door verstoringen van de mediamarkt en concentratie van eigendom, alsook door het misbruik van regelgevingsinstrumenten om een van de regering afhankelijke mediasector op te bouwen ten koste van kritische, op het algemeen belang gerichte journalistiek; 25. is van mening dat de EU ertoe kan bijdragen dat de internationale normen inzake mediavrijheid zowel binnen als buiten de EU verder worden aangescherpt; dringt er derhalve bij de Commissie op aan om op basis van de huidige wetgeving, met name de richtlijn audiovisuele mediadiensten, een ambitieus, solide en volledig mechanisme te ontwikkelen dat van toepassing is op alle media, ter versterking van het vermogen van de EU om toezicht te houden op en sancties op te leggen voor acties die de mediavrijheid beperken of schaden; onderstreept dat de ontwikkeling van een robuust en onafhankelijk medialandschap kan worden nagestreefd door complementariteit met de in het actieplan voor de Europese democratie voorziene acties, en is van mening dat het komende voorstel inzake mediavrijheid van de Commissie (de wet inzake mediavrijheid) hiertoe kan bijdragen en de media de status van economische speler kan toekennen alsook een rol kan verlenen als hoeksteen van de Europese democratie; 26. is ingenomen met de aanbeveling van de Commissie van 16 september 2021 over het waarborgen van de veiligheid en emancipatie van journalisten en andere mediaberoepsbeoefenaars in de Europese Unie (16) , en vraagt de Commissie en de lidstaten om journalisten, ngo’s en maatschappelijke organisaties middels al dan niet wetgevende instrumenten effectief te beschermen tegen het toenemende gebruik van SLAPP-rechtszaken (strategische rechtszaken ter ontmoediging van publieksparticipatie) om hen te intimideren en het zwijgen op te leggen; benadrukt het belang van onderzoeksjournalistiek, die in gevaar komt door de hoge kosten ervan, en is ingenomen met het fonds Investigative Journalism for Europe (IJ4EU), dat deze vorm van journalistiek steunt; 27. waarschuwt dat bepaalde media in toenemende mate worden ontregeld door mondiale platforms en interfaces, waarvan sommige verticaal geïntegreerde concurrenten zijn; maakt zich zorgen over dit verschijnsel van ontwrichting in nieuwsmedia, dat de mededinging op lange termijn immers kan ondermijnen en de mogelijkheden voor andere spelers kan beperken; is van mening dat veel onlineplatforms niet zelf investeren in creatieve inhoud of in journalistiek en toch een groot deel van de reclame-inkomsten uit de inhoud die zij hosten opstrijken; pleit voor een eerlijke discussie tussen de media die redactionele inhoud produceren en de platforms die deze inhoud gebruiken door middel van verwijzingen in hun zoek-, communicatie- en clouddiensten voor individuele, institutionele en zakelijke gebruikers; verzoekt de Commissie de situatie nauwlettend te volgen en zo nodig maatregelen te nemen om voor eerlijker concurrentievoorwaarden te zorgen, zodat de EU-burgers op degelijke diensten kunnen rekenen, ongeacht de distributiemiddelen die zij kiezen om toegang te krijgen tot inhoud en informatie; 28. maakt zich zorgen over de onevenredige macht van de mondiale onlinespelers, over hun capaciteiten om via marketing een groot publiek te bereiken, en over gevallen van roofzucht aan de hand van oneerlijke contractuele voorwaarden; merkt op dat dergelijke acties kunnen leiden tot oneerlijke concurrentievoorwaarden en de Europese audiovisuele sector verzwakken, wat vaak gevolgen heeft voor de onafhankelijke productie en distributie van audiovisuele werken; verzoekt de Commissie dan ook deze ontwikkelingen op de voet te volgen, de situatie nauwlettend in het oog te houden en eventueel de nodige maatregelen te nemen om voor eerlijke concurrentievoorwaarden te zorgen; 29. is van mening dat algoritmen en aanbevelingssystemen transparanter moeten worden om een eerlijker aanwezigheid van Europese werken op onlineplatforms te garanderen en om de consument een echte keuze te bieden; verzoekt de Commissie de rol van streamingdiensten te evalueren, met name in het licht van de convergerende online mediaomgeving, en indien nodig, eventueel aan de hand van algoritmen, stimulansen te verstrekken voor culturele diversiteit en voor het vindbaarder maken van Europese werken op dergelijke diensten; 30. is ingenomen met de merkbare vooruitgang die in 2021 is geboekt bij het uitwerken van een wereldwijde oplossing om effectief belastingen te heffen op de digitale economie, en verheugt zich met name over de in juli 2021 bereikte overeenkomst op basis van de op twee pijlers gestoelde aanpak van het inclusieve kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS) van de G20/OESO (17) ; benadrukt dat deze overeenkomst onverwijld moet worden uitgevoerd en moet worden gesteund door alle betrokken landen; onderstreept dat een dergelijke overeenkomst berust op het uitgangspunt dat de interactie met gebruikers en consumenten in digitale bedrijfsmodellen in aanzienlijke mate bijdraagt aan het genereren van waarde en dat hiermee bij het verdelen van belastingrechten over verschillende landen dan ook rekening moet worden gehouden; is daarnaast van mening dat de lidstaten deze nieuwe inkomstenbronnen op passende wijze moeten aanwenden om dubbele belastingheffing te voorkomen en hun audiovisuele sector en nieuwsmedia te ondersteunen, inclusief kleinere, lokaal actieve spelers; 31. merkt op dat de uitdagingen waarmee nieuwsmedia en de audiovisuele sector worden geconfronteerd, ondanks enkele overeenkomsten verschillen; verzoekt de Commissie daarom alomvattende en sectorspecifieke Europese strategieën voor de nieuwsmedia en de audiovisuele sector uit te werken die op maat gesneden steunmaatregelen bieden voor de nieuwsmedia en de audiovisuele sector, met de betrokkenheid van relevante belanghebbenden voor wat betreft activiteiten met een hoge toegevoegde waarde waarin de EU een concurrerende rol speelt of kan spelen; onderstreept dat dergelijke strategieën holistisch moeten zijn en alle beschikbare opties moeten onderzoeken, met inbegrip van fiscale stimuleringsmaatregelen, handelsbeleid, en meer verantwoordingsplicht en regels voor onlineplatforms om een gelijk speelveld wat regelgeving betreft tot stand te brengen, zodat de media kunnen blijven investeren in nieuws en culturele inhoud en tegelijkertijd de Europese consumenten zowel online als offline kunnen beschermen; Transformatie en bevordering van de Europese mediasector en audiovisuele sector 32. benadrukt dat de sector van de nieuwsmedia een transformatie moet ondergaan, onder meer via meer steun voor journalistieke opleiding, de opbouw van individuele en collectieve vaardigheden voor innovatie en samenwerking, een grotere diversiteit in leidinggevende functies in de media, digitalisering van nieuwsredacties, het gebruik van artificiële intelligentie (AI), inclusief automatische vertaling en post-editing, veranderingen en verbeteringen inzake de schepping en presentatie van inhoud, en betere distributiemodellen en abonnementsformules, met inbegrip van microbetalingen; merkt op dat hiervoor extra investeringen en vaardigheden nodig zijn die de spelers in de nieuwsmediasector, onder meer die met een klein marktaandeel, vaak missen; verzoekt de Commissie en de lidstaten op maat gesneden steun te verlenen voor de digitale transformatie van deze sector, met name door hiervoor financiering uit te trekken in het kader van Horizon Europa; 33. erkent het belang van onafhankelijke journalistiek en het groeipotentieel ervan doordat de instapdrempels dankzij technologische verbeteringen lager worden, en wijst met name op de opkomst van innovatieve publicatie- en betalingsoplossingen die het eenvoudiger maken online een publiek te bereiken en geld te verdienen aan inhoud, en die de economische situatie en arbeidsomstandigheden van onafhankelijke journalisten zouden moeten helpen verbeteren; 34. verzoekt de Commissie een overkoepelende strategie inzake media- en informatievaardigheden uit te werken; onderstreept de toegevoegde waarde van het opnemen van de belanghebbenden uit de mediasector in initiatieven op het gebied van media- en informatievaardigheden, inclusief acties voor monitoring; is van mening dat maatschappelijke organisaties een sleutelrol spelen bij de bevordering van media- en informatievaardigheden en verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom hen als belanghebbenden te betrekken bij initiatieven ter bevordering van deze vaardigheden en van de journalistiek; onderstreept dat mediaonderwijs moet worden bevorderd middels de aanpak van continu leren in een formeel en informeel kader, met als doel de digitale en mediavaardigheden van de bevolking van jongs af aan en hun hele leven door te ontwikkelen; vraagt de Commissie de verlening van steun aan programma’s en initiatieven op het gebied van mediageletterdheid aan universiteiten te bevorderen; is ingenomen met de uitvoering, in nauwe samenwerking met ERGA, van een toolbox voor mediageletterdheid en met de praktische toepassing van de nieuwe verplichtingen inzake mediageletterdheid waarin de richtlijn inzake audiovisuele mediadiensten voorziet; 35. is van mening dat steun voor de versterking van onafhankelijke media en media- en informatievaardigheden ook integraal deel moet uitmaken van het buitenlandse beleid van de EU; benadrukt dat er in de buurlanden van de EU meer politieke, technische en financiële steun nodig is om bij te dragen tot de publieke diplomatie van de EU, het gebruik van ‘soft power’ te bevorderen, en de geopolitieke zichtbaarheid van de EU te vergroten; 36. is van mening dat de EU, om de concurrentie te stimuleren, ook de oprichting en groei van start-ups op het gebied van digitale media moet bevorderen door middel van een vlottere toegang tot financiering en een ondersteunend kader voor innovatie dat schaalbaarheid mogelijk maakt; 37. is verheugd over de aankondiging van het tweejaarlijkse ‘Media Industry Report’, waarin mediatrends worden onderzocht; onderstreept dat taal moet worden beschouwd als een analyse-eenheid die verder reikt dan mondiale trends en nationale grondgebieden, zodat het mogelijk is trends te monitoren die in verschillende taalruimten een andere impact hebben, en doelt hierbij zowel op de officiële talen van de EU als op Europese regionale en minderheidstalen; 38. benadrukt het belang van territoriale exclusiviteit en licentierechten voor het voortbestaan en het doeltreffend functioneren van de audiovisuele sector, en evenzeer voor de culturele diversiteit; is van mening dat het territorialiteitsbeginsel, dat een van de hoekstenen van de Europese audiovisuele industrie vormt, moet worden behouden; benadrukt bijgevolg dat het probleem van de concentratie van dominante spelers op de markt moet worden aangepakt, aangezien die concentratie ten koste gaat van een alternatief of onafhankelijk aanbod; merkt op dat de intellectuele-eigendomsrechten in Europa vaak in handen zijn van auteurs, uitvoerende kunstenaars en onafhankelijke en geïntegreerde producenten; spoort aan tot acties die erop gericht zijn makers van inhoud te steunen en voor hen kansen en een eerlijk speelveld te creëren, zodat zij billijk worden vergoed voor hun inspanningen, met name in de digitale omgeving; 39. pleit tegelijkertijd voor een aanzienlijke uitbreiding van het Europese publiek door inhoud wettelijk beschikbaar te maken over de EU-grenzen heen, met vrijwaring van het beginsel van contractuele vrijheid en met gebruikmaking van de bestaande mogelijkheden in de EU, zoals de verordening inzake portabiliteit; benadrukt dat het aanbod van legale alternatieven om toegang te krijgen tot inhoud moet worden uitgebreid, met als doel piraterij in de hele EU terug te dringen en makers van inhoud te vergoeden, en neemt tennis van het feit dat de voortschrijdende digitalisering de nationale grenzen steeds meer doet vervagen; is bezorgd over de hoge prijs van bepaalde uitzendrechten die het voor kleinere actoren zeer moeilijk maakt om audiovisuele werken te exploiteren, en over de gevolgen hiervan voor inhoud, culturele diversiteit en concurrentie; is ingenomen met de door de Commissie gelanceerde dialoog met belanghebbenden over de bredere beschikbaarstelling van audiovisuele inhoud in de EU, en vraagt de Commissie terdege rekening te houden met de uitkomsten van deze dialoog en deze bevindingen te gebruiken om alternatieve financieringsmodellen te onderzoeken, met volledige inachtneming van de regels inzake auteursrecht, territoriale exclusiviteit en de eerlijke vergoeding van rechthebbenden; 40. is van mening dat er meer zichtbaarheid moet worden verleend aan EU-programma’s en -initiatieven ter bevordering van de productie en verspreiding van Europese werken van hoge kwaliteit met internationaal potentieel in de EU en daarbuiten; herhaalt dat er in dit verband op maat gesneden steun nodig is; is van mening dat doelgerichte maatregelen ter ondersteuning van coproductie, vertaling, ondertiteling en nasynchronisatie, voorverkoop van toekomstige distributierechten en co-distributie de beschikbaarheid van gevarieerde Europese audiovisuele inhoud kunnen helpen vergroten; is ingenomen met de investeringen die zijn gedaan om de Europese productie te promoten, en neemt met belangstelling nota van verscheidene innoverende projecten in dat verband die Europese publieke mediaorganisaties hebben uitgevoerd; spreekt zijn blijvende steun uit voor de Lux-publieksprijs en de recente uitbreiding ervan met een publieksstemming als instrument om de kennis van het Europese publiek over de diversiteit van de Europese film te vergroten, en herhaalt dat onafhankelijke bioscopen en onafhankelijke filmfestivals van cruciaal belang zijn voor de veerkracht van de sector; 41. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan instrumenten te creëren en acties te ondersteunen die aandacht besteden aan de geringe audiovisuele productiecapaciteit van sommige lidstaten; wijst op de goedkeuring van de herziene richtlijn inzake audiovisuele mediadiensten, en verzoekt de lidstaten om met name artikel 13, lid 1, van deze richtlijn naar behoren uit te voeren, zodat aanbieders van audiovisuele mediadiensten op aanvraag die onder hun rechtsbevoegdheid vallen, in hun catalogi een aandeel van ten minste 30 % Europese producties opnemen; verzoekt de Commissie en de ERGA nauwlettend toe te zien op de doeltreffende uitvoering van deze maatregel en de verwezenlijking van de doelstelling ervan te evalueren; 42. onderstreept dat diensten voor video-on-demand (VOD) en andere innovaties inmiddels integraal deel uitmaken van het audiovisuele medialandschap, en uitdagingen en kansen voor gevestigde spelers met zich meebrengen; merkt op dat er in veel opzichten een onomkeerbare transformatie aan de gang is, waarbij onder meer nieuwe markten worden gecreëerd; moedigt de gevestigde spelers in de sector ertoe aan nieuwe markten te blijven betreden en innovatieve bedrijfsmodellen te omarmen, zodat zij hun publiek de best mogelijke dienstverlening kunnen bieden; is van mening dat de uitrol van multiterritoriale VOD-diensten de culturele en taalkundige verscheidenheid van de EU niet in de weg mag staan; 43. benadrukt de kansen die grote VOD-diensten bieden voor Europese makers en producenten van audiovisuele werken; is evenwel bezorgd over het systeem van huurkoopcontracten en uitkoopcontracten dat door deze diensten wordt gehanteerd, waarbij de intellectuele eigendomsrechten op een werk tegen een eenmalige vergoeding worden gekocht en aldus wordt geprofiteerd van de inkomsten uit het gebruik van deze werken; erkent dat eerlijke marktconcurrentie tussen omroepen en VOD-diensten van het grootste belang is voor het voortbestaan van de sectoren, zoals bevestigd in de richtlijn audiovisuele mediadiensten; vraagt de Commissie het effect van VOD-diensten op de Europese film- en audiovisuele markt te onderzoeken, met name op de relaties tussen de verschillende actoren in de waardeketen, en concrete maatregelen te nemen om mogelijke dwangpraktijken die kunnen verhinderen dat scheppende kunstenaars een adequate en evenredige vergoeding ontvangen, te voorkomen; 44. benadrukt de centrale rol die de media spelen bij de vormgeving van de percepties, ideeën, attitudes en het gedrag van de samenleving; wijst op het gebrek aan diversiteit in de sector en het ontoereikende aantal vrouwen in creatieve en leidinggevende functies in de sector; benadrukt dat het van belang is Europees mediatalent te koesteren, onder meer door de ontwikkeling van nieuwe mentorprogramma’s en campagnes over diversiteit voor en achter de camera, teneinde de vertegenwoordiging van vrouwen en achtergestelde groepen in de samenleving te verbeteren en hen ertoe aan te moedigen een loopbaan in de mediasector te overwegen; 45. benadrukt dat het belangrijk is de koolstofvoetafdruk van de audiovisuele sector te verkleinen, met name in de productiefase, die de meeste CO 2 -uitstoot veroorzaakt; merkt op dat digitale oplossingen zoals virtuele audiovisuele productietechnieken deze vermindering kunnen vergemakkelijken; is van mening dat het huidige MFK een unieke kans biedt om vergroeningsprojecten te financieren en binnen dit decennium koolstofneutraliteit voor de sector te bereiken; verzoekt de Commissie een studie te verrichten naar de CO 2 -emissies in de gehele waardeketen en gerichte maatregelen voor te stellen; verzoekt de Commissie deze ontwikkeling te bespoedigen en de uitwisseling van goede praktijken, gemeenschappelijke instrumenten en vrijwillige normen voor de hele waardeketen te ondersteunen, met als doel de koolstofvoetafdruk van de audiovisuele sector te verminderen en de doelstelling van de EU om tegen 2050 klimaatneutraal te worden, te halen; is daarom ingenomen met het voornemen van de Commissie om een gids van goede praktijken voor groene productie en dienstverlening op te stellen; onderstreept dat milieuduurzaamheid een belangrijke factor en troef kan zijn om de industrie concurrerender en aantrekkelijker te maken voor investeerders; 46. benadrukt dat filmeducatie bijzonder belangrijk is om een jonger publiek bewust te maken van de Europese culturele diversiteit en geschiedenis, en talloze mogelijkheden biedt voor het creëren en versterken van het gevoel erbij te horen en van een gemeenschappelijke Europese identiteit; merkt op dat Europese makers, producenten, distributeurs en filmers een sleutelrol te vervullen hebben; acht het noodzakelijk een instrumentarium voor filmeducatie te ontwikkelen; herinnert aan de specifieke kenmerken van de Europese cinematografische productie en de culturele uitzondering op dit gebied om de hoogwaardige productie van het Europese continent te behouden; verzoekt de lidstaten daarom te overwegen filmeducatie op te nemen in de leerplannen van scholen, op alle onderwijsniveaus; 47. is van mening dat er meer financiële middelen moeten worden besteed voor de digitalisering en de bevordering van de beschikbaarheid van het Europese audiovisueel en cinematografisch erfgoed, teneinde het te redden en toegankelijker te maken voor een breder publiek; verzoekt de Commissie na te gaan welke mogelijkheden er zijn om audiovisueel en cinematografisch erfgoed te steunen in het kader van het programma Creatief Europa, bijvoorbeeld middels de bevordering en vergemakkelijking van uitwisselingen en capaciteitsopbouw tussen vakmensen op het gebied van filmrestauratie en -behoud, en hierbij terdege rekening te houden met onafhankelijke kmo’s, die door specifieke bedrijfsmodel een centrale rol spelen bij het behoud van het rijke en gevarieerde audiovisuele erfgoed van Europa; 48. verzoekt de Commissie en de lidstaten het herstel en de transformatie van alle nieuwsmedia en de hele audiovisuele sector verder te ondersteunen en de veerkracht en concurrentievermogen ervan op de markt te versterken, teneinde actuele problemen en toekomstige crises zo doeltreffend mogelijk het hoofd te kunnen bieden; benadrukt dat synergieën moeten worden bevorderd tussen verschillende EU-financieringsregelingen met specifieke bedragen voor de gehele nieuwsmedia- en audiovisuele sector, zoals Creatief Europa, Horizon Europa, InvestEU en Digitaal Europa; o o o 49. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 175, artikel 310, lid 5, en artikel 325 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de artikelen 2, 3 en 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (1) (de SFEU-verordening) en de latere wijzigingen daarvan van 15 mei 2014 en 30 maart 2020, – gezien het eindverslag van de Commissie van 7 december 2018 over de ex-postevaluatie van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie 2002-2016, – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 15 mei 2019, getiteld “Beoordeling van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie 2002-2017” (SWD(2019)0186), – gezien Verordening (EU) 2020/461 van het Europees Parlement en de Raad van 30 maart 2020 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad om financiële steun te verlenen aan lidstaten en landen die over toetreding tot de Unie onderhandelen die zwaar worden getroffen door een grote volksgezondheidscrisis (2) , – gezien zijn resolutie van 18 mei 2021 over de herziening van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (3) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (4) , – gezien zijn resolutie van 1 december 2016, getiteld “Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie: een beoordeling” (5) , – gezien Speciaal verslag nr. 3/2008 van de Europese Rekenkamer (ERK) van 15 april 2008, getiteld “Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie: hoe snel, efficiënt en flexibel is het?”, – gezien Speciaal verslag nr. 24/2012 van de ERK van 3 augustus 2013, getiteld “De reactie van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie op de aardbeving van 2009 in de Abruzzen: relevantie en kosten van de acties”, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Begrotingscommissie, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0273/2021 ), A. overwegende dat het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (SFEU) in 2002 is opgericht als reactie op de ernstige overstromingen die in de zomer van 2002 Midden-Europa hebben geteisterd; overwegende dat het SFEU in het leven is geroepen om financiële steun te verlenen aan lidstaten en kandidaat-lidstaten die getroffen zijn door natuurrampen, zoals overstromingen, aardbevingen of stormen; overwegende dat het SFEU niet alleen een van de belangrijkste instrumenten van de Unie is geworden voor herstel bij rampen, maar ook is uitgegroeid tot een concreet symbool van solidariteit in de Unie; B. overwegende dat het SFEU een van de concreetste uitingen van solidariteit in de Unie is, die alle burgers van de Unie verwachten wanneer zich natuurrampen of ernstige noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid voordoen; overwegende dat het Parlement in zijn resolutie over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden, eraan herinnert dat solidariteit tussen de lidstaten niet facultatief is, maar een kernwaarde van de Unie, zoals vastgesteld in artikel 3 VEU, en een verplichting die voortvloeit uit onder meer de artikelen 2 en 21 VEU; overwegende dat het Parlement in diezelfde resolutie de Commissie met klem verzoekt alle aspecten van haar crisisbeheer- en rampenbestrijdingsmechanismen te versterken; C. overwegende dat het regelgevingskader van het SFEU in 2014 en in 2020 is gewijzigd omdat de procedures moesten worden vereenvoudigd en het toepassingsgebied van het SFEU moest worden uitgebreid met volksgezondheidscrises zoals COVID-19; D. overwegende dat in het kader van het SFEU in totaal 6,548 miljard EUR is uitbetaald, wat neerkomt op een jaarlijks gemiddelde van 339,9 miljoen EUR; overwegende dat de uitbetaalde bedragen van jaar tot jaar sterke schommelingen vertonen; overwegende dat de middelen die in een bepaald jaar niet zijn gebruikt, kunnen worden overgedragen naar het volgende jaar en overwegende dat het ook mogelijk is om van tevoren gebruik te maken van middelen die eigenlijk voor het volgende jaar zijn toegewezen, waardoor de nodige flexibiliteit wordt geboden om het hoofd te bieden aan onvoorziene rampen; E. overwegende dat de uitgaven van het SFEU zijn gestegen van een vijfjarig gemiddelde van ongeveer 270 miljoen EUR in de periode van 2002-2015, naar een vijfjarig gemiddelde van 534 miljoen EUR in de periode van 2016-2020; overwegende dat deze toename is veroorzaakt door een combinatie van een stijging van de schade en een stijging van het bedrag dat per euro schade wordt uitbetaald; overwegende dat deze stijging ook de toegevoegde waarde van het fonds weerspiegelt; F. overwegende dat als gevolg van de klimaatverandering de ernst en frequentie van natuurrampen en noodsituaties voor de volksgezondheid zullen blijven toenemen, waardoor de behoefte aan een robuust en correct toegepast mechanisme voor herstel bij rampen almaar groter wordt; G. overwegende dat het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK) voorziet in een nieuw begrotingsonderdeel, de “reserve voor solidariteit en noodhulp” (SEAR), waarin het SFEU en de reserve voor noodhulp (EAR) zijn samengevoegd en dat bedoeld is om enerzijds te reageren op noodsituaties als gevolg van grote rampen in de lidstaten of in toetredingslanden (SFEU) en anderzijds tegemoet te komen aan specifieke dringende behoeften in de Unie of in derde landen, met name in het geval van humanitaire crises (EAR); H. overwegende dat sommige regio’s structureel kwetsbaar zijn voor bepaalde terugkerende natuurrampen zoals overstromingen, intense seismische of vulkanische activiteit, of volksgezondheidscrises, en dat zij daarom een speciale, proactieve aanpak behoeven; I. overwegende dat de tijd die nodig is om de volledige subsidie in te kunnen zetten verder kan worden verkort, zodat tegemoet kan worden gekomen aan de dringende behoefte aan solidariteit binnen de Unie; 1. benadrukt dat het SFEU tussen 2002 en 2020 meer dan 6,5 miljard EUR heeft gemobiliseerd voor interventies bij 96 rampen in 23 lidstaten en 1 toetredingsland; constateert dat het merendeel van de aanvragen is ingediend om overstromingsschade te dekken; merkt hierbij op dat meer dan 60 % van de rampen waarvoor steun werd ontvangen, tot deze categorie behoort; merkt voorts op dat aardbevingen financieel gezien de meeste totale schade hebben veroorzaakt, en dat 48 % van de SFEU-steun werd uitbetaald in verband met dergelijke schade; 2. merkt op dat in het kader van het gecoördineerde pakket van de Unie als reactie op de COVID-19-pandemie, het toepassingsgebied van het SFEU is uitgebreid door middel van Verordening (EU) 2020/461 die op 1 april 2020 in werking is getreden; is ingenomen met het feit dat volksgezondheidscrises nu onder het toepassingsgebied van het SFEU vallen, zodat dit fonds, indien nodig, kan worden ingezet om de zwaarst getroffen lidstaten en toetredingslanden te ondersteunen; is ingenomen met het feit dat het percentage van de voorschotten aan de getroffen landen in het kader van deze wijziging is verhoogd van 10 % van het geplande steunbedrag (maximaal 30 miljoen EUR) naar 25 % (maximaal 100 miljoen EUR); moedigt de lidstaten aan van deze mogelijkheid gebruik te maken, in nauwe samenwerking met regionale en lokale autoriteiten; 3. merkt op dat de Commissie in maart 2021 in het kader van het SFEU een pakket ter waarde van bijna 400 miljoen EUR heeft voorgesteld voor 17 lidstaten en 3 toetredingslanden, zodat de gezondheidscrisis in verband met COVID-19 het hoofd kan worden geboden; neemt er nota van dat de financiering een deel van de overheidsuitgaven zal dekken voor de financiering van medische en persoonlijke beschermingsmiddelen, noodhulp aan de bevolking en maatregelen ter preventie, monitoring en bestrijding van de verspreiding van ziekten; 4. wijst erop dat het SFEU – ondanks de overheersende COVID-19-crisis – de steunverlening aan landen die de gevolgen van natuurrampen proberen te boven te komen, moet voortzetten; benadrukt dat de klimaatverandering een onmiskenbare realiteit is en dat het daarom ook van essentieel belang is om op middellange tot lange termijn actie te ondernemen; blijft zich zorgen maken over de toereikendheid van de financiering uit het SFEU, vooral in het licht van de uitbreiding van het toepassingsgebied ervan en de fusie met de EAR krachtens het MFK 2021-2027; merkt op dat de SEAR een maximumbedrag van 1,2 miljard EUR heeft; 5. betreurt dat landen die steun aanvragen naar aanleiding van de COVID-19-pandemie in 2020 vanwege budgettaire beperkingen minder dan 50 % van het potentiële steunbedrag zullen ontvangen; blijft bezorgd over de middelen die in de periode 2021-2027 beschikbaar zijn voor het SFEU, met name in het licht van het bredere toepassingsgebied ervan; acht het daarom noodzakelijk na te gaan of het totaalbedrag en de verdeelsleutel voor de SEAR gevolgen hebben voor de doeltreffendheid van het SFEU, in het licht van zowel de uitbreiding van het toepassingsgebied van het SFEU als het aantal rampen en de omvang ervan; 6. is verheugd over het feit dat door de hervorming van 2014 de ontvankelijkheidscriteria voor regionale rampen zijn verduidelijkt en dat als gevolg hiervan het goedkeuringspercentage is gestegen van 31 % naar 85 %; erkent dat dit een belangrijke stap was om de voorspelbaarheid van de aanvraagprocedure en de doeltreffendheid van het SFEU te vergroten; benadrukt dat het belangrijk is om ook rekening te houden met de economische inschatting van de door de ramp veroorzaakte milieuschade; 7. herinnert eraan dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de ultraperifere gebieden die te maken hebben met moeilijke klimatologische situaties, die hun ontwikkeling aanzienlijk in de weg staan; acht het daarom van cruciaal belang dat specifieke maatregelen worden getroffen voor ultraperifere regio’s en voor alle regio’s die bijzonder kwetsbaar zijn voor natuurrampen, zoals eilanden, bergregio’s en dunbevolkte gebieden; 8. wijst op de noodzaak om financiële bijstand uit het SFEU te verlenen aan regio’s en gebieden die bijzonder hard worden getroffen door natuurrampen in de Unie; is van mening dat de uit het Fonds verleende financiële bijstand op eerlijke wijze moet worden verdeeld tussen de zwaarst getroffen regio’s en gebieden in de lidstaten; 9. wijst op de sterke toegevoegde waarde van het fonds bij de ondersteuning van noodmaatregelen en wederopbouwinspanningen en bij de verlichting van de financiële lasten voor nationale, regionale en lokale autoriteiten, ook al moeten de snelheid, consistentie, doeltreffendheid en bevordering van de interventies nog worden verbeterd; 10. wijst op de belangrijke rol van de preventie en beheersing van het risico op rampen in de EU; nodigt de Commissie uit om de vaststelling van een gecoördineerd plan voor de accurate en snelle beoordeling van schade te vergemakkelijken; verzoekt elk begunstigd land in zijn uitvoeringsverslagen een gedetailleerde beschrijving te geven van de genomen of geplande preventieve maatregelen, met inbegrip van de wijze waarop het de structuurfondsen van de Unie zal gebruiken om toekomstige schade te beperken en herhaling van soortgelijke natuurrampen zoveel mogelijk te voorkomen; benadrukt dat toekomstige uitdagingen, op het gebied van de klimaatverandering of noodsituaties voor de volksgezondheid, vooral preventief beleid behoeven; merkt op dat het SFEU curatief van aard is; herinnert derhalve aan de noodzaak van doeltreffende synergieën met andere beleidsmaatregelen en programma’s van de Unie, in het bijzonder de fondsen voor het cohesiebeleid, het Uniemechanisme voor civiele bescherming, de Europese Green Deal en beleidsmaatregelen en programma’s van de Unie ter ondersteuning van rampenpreventie en risicobeheer; verzoekt om een herziening van het SFEU om ervoor te zorgen dat het principe van “betere wederopbouw” erin wordt vastgelegd; 11. herinnert aan het belang van eerbiediging van de rechtsstaat en vrijwaring van de financiële belangen van de Unie; is derhalve van mening dat de Commissie, het Europees Bureau voor fraudebestrijding, de ERK en, indien van toepassing, het Europees Openbaar Ministerie binnen hun bevoegdheden en in overeenstemming met hun prerogatieven toezicht moeten kunnen houden op de uitvoering van het SFEU; 12. wijst op de noodzaak van praktische steun van de Commissie aan de lidstaten, met name voor de raming van schade, en moedigt de Commissie ertoe aan te zorgen voor de verspreiding van goede praktijken met betrekking tot bestuur en het gebruik van institutionele coördinatiestructuren in rampsituaties; benadrukt dat het matigen van de gevolgen van ernstige aardbevingen of grootschalige overstromingen meer tijd kan vragen dan het matigen van de gevolgen van andere natuurrampen; is van mening dat dit tot uiting moet komen in elke toekomstige herziening van het SFEU, met name wat het uittrekken van voldoende tijd voor de absorptie van de financiering na afloop van de huidige aanvraagtermijnen betreft; Kwaliteit van aanvragen 13. betreurt de enorme kwaliteitsverschillen tussen steunaanvragen en vreest dat het hierdoor langer zal duren voordat middelen uit het SFEU kunnen worden gemobiliseerd; stelt vast dat de schatting van de schade in dit verband vaak het moeilijkste onderdeel vormt; merkt op dat dit te wijten is aan de problemen die opduiken bij het verzamelen van gegevens, overlappingen en dubbel werk, en bij het tot stand brengen van samengevoegde gegevens conform de vereisten van de Commissie; roept de Commissie op de vereisten zo eenvoudig en duidelijk mogelijk in te voeren, met behoud van de nodige gedetailleerdheid; verzoekt de Commissie een gemeenschappelijk instrument of systeem te ontwikkelen, zodat het voor begunstigden gemakkelijker wordt gestandaardiseerde methoden te volgen voor de kwantificering en verzameling van gegevens over de verliezen veroorzaakt door rampen, waardoor de administratieve lasten worden verminderd en de aanvraagprocedure zoveel mogelijk wordt vereenvoudigd; 14. wijst op de belangrijke rol die is weggelegd voor lokale autoriteiten, met name gemeenten, niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) en het maatschappelijk middenveld bij het verstrekken van veldgegevens aan de lokale en nationale autoriteiten; benadrukt daarom het feit dat door doeltreffende samenwerking met lokale autoriteiten en ngo’s ook de kwaliteit van de aanvragen kan worden verbeterd; roept de lidstaten op doeltreffende coördinatiemechanismen te ontwikkelen, zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van de gegevens die worden verstrekt door ngo’s; 15. wijst erop dat het verzamelen van gegevens voor aanvragen bij het SFEU voor volksgezondheidscrises voor vele landen onbekend terrein is; merkt op dat veel landen daarom moeilijkheden ondervinden bij het voorbereiden van een aanvraag; roept de Commissie op bijzondere aandacht aan deze kwestie te besteden en landen op alle mogelijke manieren ondersteuning te bieden, onder meer door technische ondersteuning te verlenen; 16. betreurt dat de SFEU-verordening momenteel niet de mogelijkheid biedt om grensoverschrijdende interventieaanvragen in te dienen, hoewel bepaalde gebieden die bijzonder kwetsbaar zijn voor natuurrampen, zoals berggebieden, vaak grenzen overschrijden; Tijdige interventie 17. merkt op dat overeenkomstig artikel 1 van de SFEU-verordening het SFEU is opgericht om de Unie in staat te stellen “snel, doeltreffend en soepel op noodsituaties te reageren”; merkt op dat de ERK in haar Speciaal verslag nr. 3/2008 heeft geconcludeerd dat het SFEU niet snel heeft gereageerd op noodsituaties, gezien het feit dat de tijd tussen de ramp en de betaling meestal een jaar bedroeg; stelt vast dat deze periode na de hervorming van het SFEU in 2014 slechts iets korter is geworden, zoals wordt benadrukt in de evaluatie van het SFEU van 2018; maakt zich nog steeds zorgen over de toekomstige duur van de procedure in het kader van de nieuwe MFK-regelingen, waarin de SFEU-begroting is opgenomen in de SEAR; 18. herinnert eraan dat het van cruciaal belang is dat hulp en middelen zo snel, gemakkelijk en flexibel mogelijk aan de getroffen regio’s worden verstrekt; herinnert in dit verband aan het belang van synergieën tussen het Uniemechanisme voor civiele bescherming, het onderdeel “aanpassing aan klimaatverandering” van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, de territoriale samenwerkingsprogramma’s en het SFEU; benadrukt dat dergelijke synergieën van belang zijn om een alomvattende en snelle respons op noodsituaties te waarborgen en tegelijkertijd te voorzien in een stevig veerkrachtpakket; 19. is bezorgd over het feit dat hoewel de waarde van de voorschotten is gestegen van 10 % naar 25 % van de verwachte financiële bijdrage, de gemiddelde termijn voor de uitbetaling van voorschotten nog erg lang is (ongeveer vijf maanden); 20. roept de Commissie opnieuw op om reactievere oplossingen te overwegen en in het bijzonder verder te werken aan de richtsnoeren voor een vereenvoudigd gebruik van het SFEU om het voor nationale, regionale en lokale autoriteiten gemakkelijker te maken maatregelen te nemen; verzoekt de Commissie bovendien haar werkzaamheden ter vereenvoudiging en bespoediging van de aanvraagprocedure voor de lidstaten voort te zetten, bijvoorbeeld door bijzondere aandacht te besteden aan het vereenvoudigen van aanvragen voor de activering van het SFEU in verschillende regio’s in het kader van grensoverschrijdende rampen, zodat sneller kan worden gereageerd op de verergering van grote en regionale natuurrampen en ernstige noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid; dringt er bij de Commissie op aan een mechanisme in te stellen waarmee financiële steun wordt verleend aan een lidstaat die in een noodsituatie verkeert, ongeacht of het jaarlijkse budget van het SFEU al is besteed; 21. stelt tot zijn spijt vast dat de vertaling van documenten of andere specifieke technische problemen voor aanzienlijke vertragingen kunnen zorgen tijdens verschillende fasen van de steunverlening uit het SFEU; verzoekt de Commissie de nodige maatregelen te treffen, zodat de documenten van door rampen getroffen staten sneller kunnen worden vertaald, waardoor wordt vermeden dat de steunverlening van het SFEU vertraging oploopt; 22. stelt met bezorgdheid vast dat de tijd tussen een ramp en de volledige betaling van steun, zoals uiteengezet door de Commissie in haar jaarverslagen over het SFEU, een van de grootste struikelblokken van het SFEU blijft; benadrukt dat dit tegen de achtergrond van de huidige situatie nog zwaarder weegt, aangezien er door de COVID-19-pandemie en de klimaatverandering een aanzienlijke toename van het aantal aanvragen wordt verwacht, waardoor het aantal vertragingen nog verder zal oplopen; neemt kennis van het standpunt van de Commissie dat de mogelijkheden om het besluitvormingsproces voor de beschikbaarstelling van middelen uit het SFEU te versnellen, volledig zijn benut door de wijzigingen die bij de herziening van het SFEU in 2014 zijn ingevoerd, en dat er weinig mogelijkheden zijn om nog meer vaart te zetten achter de beschikbaarstelling van middelen uit het SFEU; herinnert eraan dat een snelle reactie op noodsituaties van cruciaal belang kan zijn om een doeltreffende werking van het SFEU te waarborgen; wijst erop dat dit met name van belang is in regio’s die over beperkte alternatieve financieringsbronnen beschikken; verzoekt de Commissie om op alle mogelijke manieren te proberen het tempo van de beschikbaarstelling van middelen uit het SFEU in het kader van de nieuwe MFK-regelingen op te voeren, met name voor minder ontwikkelde regio’s; Bevindingen van de evaluatie 23. betreurt dat uit de evaluatie is gebleken dat de uitvoeringsverslagen van de ontvangende landen enorm van elkaar verschillen wat lengte, inhoud en gedetailleerdheid betreft; stelt met bezorgdheid vast dat het door deze verschillen niet mogelijk is om systematische en vergelijkende analyses van de resultaten uit te voeren of om geplande resultaten met feitelijke resultaten te vergelijken; merkt verder op dat uit de geanalyseerde casestudy’s blijkt dat er vaak discrepanties bestaan tussen de in de uitvoeringsovereenkomst opgenomen verwachte prioriteiten voor de SFEU-steun en de werkelijke behoeften ter plaatse; vreest dat de Commissie door dit gebrek aan informatie en vergelijkbare gegevens belemmerd wordt in de doeltreffende monitoring van de uitvoering van het SFEU; merkt bovendien op dat dit een sta-in-de-weg kan zijn voor het doeltreffende en efficiënte gebruik van het SFEU, met negatieve gevolgen voor de bevordering van de territoriale, economische en sociale cohesie in de EU; 24. merkt op dat uit de bevindingen van de casestudy’s in het externe evaluatieverslag is gebleken dat sommige begunstigde landen het moeilijk vonden om binnen de beperkte tijd die in een crisissituatie beschikbaar was, de volledige aanbestedingsprocedure uit te voeren; waarschuwt dat openbare aanbestedingen in noodsituaties bijzonder gevoelig zijn voor fraude, corruptie en onregelmatigheden, en wijst daarom op het belang van doeltreffende controlesystemen en klachtenprocedures; onderstreept dat het van belang is erop toe te zien dat de lidstaten in crisissituaties de openbare aanbestedingsprocedures volgen; benadrukt dat in het geval van afwijkingen moet worden gewaarborgd dat de aanbestedingsprocedures in overeenstemming zijn met de beginselen van goed financieel beheer en met de bescherming van de financiële belangen van de Unie, onder meer op regionaal en lokaal niveau; 25. merkt op dat het SFEU wordt aangesproken wanneer zich een ramp voordoet en dat de toewijzing van de middelen daarom niet overeenstemt met territoriale quota; is niettemin verbaasd dat uit de bevindingen van de evaluatie is gebleken dat middelen slechts aan een gering aantal begunstigden worden toegewezen, getuige het feit dat 77 % van de middelen naar de vier grootste lidstaten gaat; benadrukt de noodzaak van op behoeften gebaseerde solidariteit, waarbij rekening wordt gehouden met de capaciteit van het ontvangende land om het hoofd te bieden aan een ramp; 26. merkt op dat het SFEU door de aangewezen autoriteiten in de ontvangende landen volgens het beginsel van gedeeld beheer wordt uitgevoerd; merkt op dat de Commissie daarom slechts beperkte invloed kan uitoefenen op de keuze van de projecten waaraan de middelen worden toegewezen; herinnert de Commissie aan de resolutie van het Parlement van 1 december 2016, waarin het Parlement het van belang acht dat wordt nagegaan of subsidies uit het SFEU gebruikt zijn overeenkomstig de beginselen van goed financieel beheer, en waarin het de Commissie en de lidstaten heeft verzocht om de transparantie te versterken en te garanderen dat burgers gedurende de hele procedure voor steunverlening toegang krijgen tot informatie; roept de Commissie op bijzondere aandacht te schenken aan gevallen van mogelijk misbruik van SFEU-middelen onder gedeeld beheer; verzoekt haar tevens om maatregelen in het leven te roepen voor het verbeteren van de transparantie en voor het monitoren en voorkomen van dergelijke gevallen van mogelijk misbruik; 27. betreurt de vertraagde afsluiting van bepaalde interventies; is bezorgd over het feit dat nationale autoriteiten in sommige gevallen meer tijd nodig hadden voor het beantwoorden van controlevragen of niet hebben gereageerd op herhaalde verzoeken om controle-informatie; onderkent het belang van tijdige afsluiting; roept de Commissie op aan het Parlement te rapporteren over afsluiting; 28. merkt op dat de jaarverslagen van het SFEU betrekking hebben op de periode 2008-2018 en dat deze verslagen op onregelmatige wijze worden gepubliceerd; merkt verder op dat er voor 2019 en 2020 nog geen jaarverslagen zijn gepubliceerd; herinnert de Commissie aan haar verplichting om jaarlijks, vóór 1 juli, een verslag in te dienen over de activiteiten van het SFEU in het voorgaande jaar; verzoekt de ERK het Parlement in kennis te stellen van alle bevindingen als onderdeel van de jaarlijkse betrouwbaarheidsverklaring met betrekking tot de uitvoering van het SFEU; 29. dringt erop aan dat de rol van de begrotingsautoriteit volledig wordt gevrijwaard; merkt op dat de SFEU-kredieten krachtens het nieuwe MFK in de algemene begroting worden opgenomen en via overdrachten beschikbaar worden gesteld; benadrukt dat tijdige informatie over dergelijke overdrachten nodig is en dat de Commissie, ongeacht de nieuwe procedure, evenveel informatie moet verstrekken als in het vorige MFK; betreurt bovendien het ontbreken van gedetailleerde achtergrondinformatie over aanvragen voor SFEU-steun, hetgeen controle belemmert, en dringt erop aan dat de Commissie alle beschikbare informatie verstrekt, in overeenstemming met artikel 4 van de SFEU-verordening; 30. nodigt de ERK uit om een nieuwe audit van het SFEU uit te voeren met het oog op een mogelijke herbeoordeling van de instrumenten en de begroting, om ervoor te zorgen dat er voldoende en functionele middelen beschikbaar zijn om doeltreffend te reageren op grote en regionale natuurrampen en grootschalige noodsituaties voor de volksgezondheid; 31. herinnert aan de doelstelling van het SFEU om solidariteit te tonen en te versterken; benadrukt dat deze doelstelling alleen kan worden bereikt als burgers op de hoogte zijn van SFEU-interventies; wijst erop dat het belangrijk is hier meer publiciteit aan te geven; roept de lidstaten op beste praktijken uit te wisselen, zodat het SFEU zichtbaarder wordt; moedigt de lidstaten aan in hun uitvoeringsverslagen een beschrijving op te nemen van de communicatie- en publiciteitsactiviteiten die in verband met SFEU-operaties zijn ondernomen, zodat een volledig en systematisch overzicht van de berichtgeving in de media wordt verstrekt; 32. betreurt het gebrek aan zichtbaarheid van het SFEU, hetgeen betekent dat de rol van de Unie niet altijd duidelijk naar voren komt; betreurt eveneens dat de SFEU-verordening geen enkele verplichting bevat om steun uit het SFEU bekend te maken of om hierover verslag uit te brengen; benadrukt dat er in de lidstaten goede praktijken zijn ontwikkeld voor communicatie over SFEU-steun, zoals het gebruik van vlaggen en logo’s van de Unie; vraagt de lidstaten om ruchtbaarheid te geven aan financiële bijstand uit het SFEU en duidelijk te kennen te geven welke werkzaamheden en diensten door het SFEU zijn en zullen worden gefinancierd; verwacht dat de toekomstige herziening van de SFEU-verordening de verplichting zal omvatten om bekendheid te geven aan en te communiceren over SFEU-steun, onder meer via nationale media en andere kanalen, om ervoor te zorgen dat de burgers worden geïnformeerd; 33. herinnert eraan dat de bijstand uit het SFEU alleen betrekking heeft op het herstel van de vroegere staat van de infrastructuur op het gebied van energie, watervoorziening en waterzuivering, telecommunicatie, vervoer, gezondheidszorg en onderwijs, en de extra kosten van wederopbouw van infrastructuur die beter bestand is tegen rampen en klimaatverandering, zoals de Europese Green Deal voorschrijft, niet dekt, aangezien die door de begunstigde staat moeten worden gefinancierd uit de eigen middelen of uit andere fondsen van de Unie, zoals het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds; roept op tot meer synergie tussen de instrumenten van het cohesiebeleid en het SFEU; 34. roept de Commissie op om de regio’s te identificeren die kwetsbaarder zijn voor specifieke of terugkerende natuurrampen en een actieplan voor te stellen inzake risicobeperking en gerichte anticiperende activiteiten; dringt er bovendien bij de Commissie op aan een herziening voor te stellen van het SFEU om een gerichter, doeltreffender en tijdiger snelleresponsmechanisme in te voeren in gebieden en regio’s die kwetsbaar zijn voor specifieke of terugkerende natuurrampen; o o o 35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de preambule en de artikelen 2, 3 en 4 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de artikelen 6 en 167 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, en met name artikel 19 daarvan, – gezien de Unesco-aanbeveling betreffende de beroepsstatus van kunstenaars, – gezien het Unesco-Verdrag betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen, – gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 getiteld “Bouwen aan een sterker Europa: de rol van het beleid inzake jongeren, onderwijs en cultuur” ( COM(2018)0268 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 getiteld “Een nieuwe Europese agenda voor cultuur” ( COM(2018)0267 ), – gezien de conclusies van de Raad van 15 november 2018 over het werkplan voor cultuur 2019-2022 (1) , – gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over een coherent EU-beleid voor de culturele en creatieve sector (2) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2007 over de sociale status van kunstenaars (3) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa (4) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/790 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt en tot wijziging van Richtlijnen 96/9/EG en 2001/29/EG (5) , – gezien Richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) (6) , – gezien Verordening (EU) 2021/818 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1295/2013 (7) , – gezien Verordening (EU) 2021/523 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van het InvestEU-programma en tot wijziging van Verordening (EU) 2015/1017 (8) , – gezien de conclusies van het Duitse voorzitterschap van de Raad van 20 november 2020 over gendergelijkheid op het gebied van cultuur, – gezien de conclusies van de Raad van 18 mei 2021 over het herstel, de veerkracht en de duurzaamheid van de culturele en creatieve sector, – gezien de Europese pijler van sociale rechten, – gezien het verslag van de Werkgroep open coördinatiemethode (OCM) van deskundigen van de lidstaten van 22 maart 2018 over de rol van het overheidsbeleid in de ontwikkeling van het ondernemers- en innovatiepotentieel in de culturele en de creatieve sector, – gezien de studie getiteld “The Situation of Artists and Cultural Workers and the post-COVID-19 Cultural Recovery in the European Union – Background Analysis”, gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid op 1 februari 2021 (9) , – gezien de briefing getiteld "The Situation of Artists and Cultural Workers and the post-COVID-19 Cultural Recovery in the European Union: Policy Recommendations", gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid op 4 mei 2021 (10) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs ( A9-0283/2021 ), A. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 7 juni 2007 over de sociale status van kunstenaars, de lidstaten reeds expliciet heeft opgeroepen een wettelijk en institutioneel kader te ontwikkelen of ten uitvoer te leggen om artistieke creatie te ondersteunen, door de invoering of toepassing van een aantal samenhangende en globale maatregelen ten aanzien van contractuele situaties, sociale zekerheid, ziektekostenverzekering, directe en indirecte belastingen en conformiteit met de Europese regels; B. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa nogmaals heeft benadrukt dat de arbeidsomstandigheden van werknemers in de culturele en creatieve sector moeten worden verbeterd, en er bij de Commissie op heeft aangedrongen een Europees kader voor arbeidsomstandigheden in de culturele en creatieve sector vast te stellen; C. overwegende dat cultuur, als uitdrukking van menselijkheid, democratie en maatschappelijk engagement, een intrinsieke waarde heeft die van cruciaal belang kan zijn voor de bevordering van duurzame ontwikkeling; D. overwegende dat cultuur en de vrijheid van kunsten een aanzienlijke bijdrage leveren aan de levendigheid van een samenleving en alle geledingen van de samenleving in staat stellen hun identiteit tot uitdrukking te brengen, hetgeen bijdraagt tot sociale cohesie en interculturele dialoog en de weg effent voor een steeds hechtere Europese Unie en tevens een cruciale rol speelt bij de bevordering van de digitale en groene transitie; E. overwegende dat vanuit cultureel, educatief, democratisch, ecologisch, sociaal, economisch en mensenrechtenstandpunt cultuur, kunst, cultureel erfgoed en culturele diversiteit een grote waarde voor de Europese samenleving hebben, en dat deze moeten worden bevorderd en ondersteund; overwegende dat de Europese culturele en creatieve sector een belangrijke bijdrage levert aan de gemeenschappelijke Europese identiteit en waarden, onze geestelijke gezondheid en economische welvaart, en op de lange termijn aan de totstandbrenging van een Europese publieke ruimte; F. overwegende dat de Europese culturele en creatieve sector goed is voor tussen de 4 % en 7 % van het Europees bbp en 8,7 miljoen banen in de EU; G. overwegende dat de Unie tot dusver slechts een beperkte bevoegdheid op het gebied van cultuur heeft; overwegende dat het Parlement een zware strijd heeft moeten leveren om een aanzienlijke verhoging in de begroting voor het programma Creatief Europa te bedingen; overwegende dat het programma Creatief Europa het enige specifiek op cultuur gerichte Unieprogramma is; overwegende dat de financiering van dit programma nog altijd hoegenaamd niet in de behoeften van onze Europese kunstenaars voorziet, noch in die van de culturele en creatieve sector als geheel; H. overwegende dat de culturele en creatieve sector voornamelijk bestaat uit micro-, kleine en middelgrote organisaties en ondernemingen met beperkte toegang tot de financiële markten, alsook zelfstandige kunstenaars, cultuurwerkers, freelancers en ondernemers, die vaker in deeltijd werken en vaak onregelmatige en gemengde inkomsten uit verschillende bronnen halen; I. overwegende dat het percentage zelfstandigen in de culturele en creatieve sector hoger is (33 %) dan voor de economie als geheel (14 %), en overwegende dat culturele en artistieke werknemers vaker in deeltijd werken, wat leidt tot problemen bij de toegang tot ondersteunende maatregelen en vangnetten, en de algehele veerkracht van zelfstandigen in de culturele en creatieve sector vermindert; J. overwegende dat in sommige lidstaten bepaalde culturele en creatieve professionals geen enkele juridische status hebben; K. overwegende dat de inperkingsmaatregelen in antwoord op de COVID-19-pandemie het fragiele culturele en creatieve ecosysteem ernstig hebben verzwakt, als gevolg waarvan culturele en artistieke creatie en expressie in gevaar zijn gekomen en de bijdrage van kunst en cultuur voor onder meer ons welzijn, culturele diversiteit en de democratie zijn aangetast; overwegende dat de omzet van de culturele en creatieve sector in 2020 met meer dan 30 % is gedaald – wat neerkomt op een gecumuleerd verlies van 199 miljard EUR – en dat de sectoren muziek en podiumkunsten een verlies van respectievelijk 75 % en 90 % hebben geleden (11) ; L. overwegende dat cultuur een ecosysteem is dat niet alleen een hoge economische waarde genereert (de sector is goed voor 4,4 % van het bbp van de EU qua totale omzet en biedt werkgelegenheid voor ongeveer 7,6 miljoen mensen), maar ook een aanzienlijke sociale impact heeft, bijdraagt tot democratische, duurzame, vrije, rechtvaardige en inclusieve samenlevingen en onze Europese diversiteit, waarden, geschiedenis en vrijheden weerspiegelt en versterkt; M. overwegende dat onomstotelijk is aangetoond dat de tijdens de lockdowns in het kader van de COVID-19-pandemie verspreide culturele content de psychische gesteldheid van Europese burgers aanzienlijk heeft verbeterd en hierdoor is voorkomen dat geestelijke gezondheidsproblemen als gevolg van langdurig isolement erger zijn geworden; N. overwegende dat traditionele cultuur en kunstenaars ondersteund moeten worden om cultureel erfgoed te beschermen; O. overwegende dat de ontwikkeling van een multidimensioneel, Europees kader voor arbeidsomstandigheden in de culturele en creatieve sector coördinatie vereist met het EU-beleid inzake werkgelegenheid, mededinging, de interne markt, sociaal beleid, grondrechten en gelijkheid, en auteursrecht, alsook financiering voor cultuur, permanente monitoring van de voortgang van de lidstaten met betrekking tot het verbeteren van de arbeidsomstandigheden in de culturele en creatieve sector en het onderling uitwisselen van beste praktijken, met volledige inachtneming van de bevoegdheden van de Europese Unie en haar lidstaten; P. overwegende dat sinds het Parlement in zijn resoluties van juni 2007, november 2016 en september 2020 aandrong op verbetering van de situatie van kunstenaars, er weinig vooruitgang is geboekt en dat de meeste verzoeken van het Parlement nog steeds gelden, met name gezien de grote verschillen tussen de lidstaten met betrekking tot de steunregelingen voor kunstenaars en cultuurprofessionals, en het feit dat de situatie van kunstenaars is verslechterd en het merendeel van de verzoeken van het Parlement dus urgent is geworden; Q. overwegende dat de COVID-19-crisis de reeds bestaande kwetsbaarheden van de culturele en creatieve sector aan het licht heeft gebracht, namelijk periodiciteit, heterogeniteit en instabiliteit, de broze bestaansmiddelen van kunstenaars en cultuurwerkers, alsook de krappe budgetten van veel culturele instellingen en de ontoereikendheid van overheidsfinanciering, en de situatie van kunstenaars, culturele en creatieve professionals en werknemers nog precairder is geworden aangezien het inkomensverlies van freelancers en atypische werknemers, die de meerderheid van de culturele en creatieve sector uitmaken, vaak is verergerd door zwakke of afwezige nationale stelsels van sociale zekerheid en specifieke steunmaatregelen; R. overwegende dat de aanhoudende impact van de pandemie het voor het merendeel van de kunstenaars en culturele en creatieve werknemers onmogelijk heeft gemaakt om hun werkzaamheden uit te oefenen en hun baan te behouden, en bovendien onzekerheid over toekomstperspectieven heeft gecreëerd waardoor beroepsbeoefenaars reeds besluiten de sector te verlaten, hetgeen een langdurig effect zal hebben op de samenstelling en diversiteit van de Europese culturele en creatieve sector als geheel en jongeren, evenals mensen uit gemarginaliseerde groepen, zal ontmoedigen om in deze sector te werken en de creativiteit in de Europese maatschappij als geheel zal doen afnemen; S. overwegende dat veel lidstaten aanzienlijke noodmaatregelen hebben genomen om de culturele en creatieve sector door de crisis heen te helpen; overwegende dat deze steun echter sterk uiteenliep van lidstaat tot lidstaat, niet altijd geschikt was voor alle delen van de culturele en creatieve sector en dat delen van de sector in gevaar zijn gekomen als gevolg van vertragingen bij het verlenen van deze steun; overwegende dat deze steun voor een aantal categorieën van cultuurwerkers, kunstenaars en professionals die zich bezighouden met culturele bemiddeling vanwege hun specifieke arbeidssituatie niet beschikbaar was, en dat deze steun dusdoende onvoldoende was om duurzame arbeidsomstandigheden te waarborgen; overwegende dat de late en soms ontoereikende overheidssteun ertoe heeft geleid dat de sector op zichzelf was aangewezen, hetgeen de noodzaak onderstreept van goed functionerende ondersteuningsmechanismen om de sociale rechten van kunstenaars en professionals uit de culturele sector te waarborgen en de diversiteit van culturele expressie te beschermen; T. overwegende dat grensoverschrijdende mobiliteit nog altijd een essentieel onderdeel vormt van de loopbaan van kunstenaars en cultuurwerkers; overwegende dat de meeste van de huidige financieringsinstrumenten ter ondersteuning van de mobiliteit echter onvoldoende doen om mobiliteit te bevorderen die ecologisch en sociaal duurzaam is, en dat zij een goed evenwicht tussen werk en privéleven van kunstenaars en cultuurprofessionals in de weg staan; U. overwegende dat de totstandbrenging van een ecosysteem dat kunstenaars en culturele en creatieve professionals ondersteunt, in het werkplan voor cultuur 2019-2022 van de Raad tot prioriteit is uitgeroepen, en dat daarin wordt erkend dat er op dit vlak gezamenlijke actie nodig is; overwegende dat er dringend behoefte is aan dergelijke gezamenlijke actie; V. overwegende dat in de EU verschillende definities voor kunstenaars en cultuurwerkers worden gehanteerd, hetgeen mogelijke harmonisatie problematisch maakt; overwegende dat een groot aantal werknemers in de culturele en creatieve sector, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, schrijvers, literair vertalers, producenten en technici, met onzekerheid te kampen hebben als gevolg van het ontbreken van een consistente definitie van hun status; W. overwegende dat verschillende lidstaten beschikken over specifieke wetgeving die kunstenaars een bijzondere status verleent om hun toegang tot sociale uitkeringen te garanderen; overwegende dat deze wetgeving echter sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat, hetgeen een belemmering kan vormen voor de wederzijdse erkenning van de status van kunstenaars, culturele en creatieve werknemers en voor grensoverschrijdende samenwerking en mobiliteit, als gevolg waarvan culturele en artistieke creatie en expressie, alsook het vrije verkeer, en uiteindelijk de culturele diversiteit en sociale duurzaamheid in Europa in het gedrang kunnen komen; X. overwegende dat financiële ondersteuning van de culturele en creatieve sector sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat waar het de omvang van de begroting, kernprioriteiten en waarden betreft, hetgeen bijdraagt aan het verder vergroten van de verschillen tussen landen met betrekking tot de duurzaamheid van loopbanen voor cultuurwerkers, en de inclusiviteit, de duurzaamheid en het evenwicht van grensoverschrijdende samenwerking en mobiliteit belemmert; Y. overwegende dat kunstenaars en cultuurwerkers vaak atypische arbeidspatronen hebben die inherent zijn aan de sector, en vaak te kampen hebben met onzekere werkregelingen die hun toegang tot volledige socialezekerheidsbescherming belemmeren en waardoor zij geen pensioen-, gezondheidszorgs- en werkloosheidsuitkeringen ontvangen; Z. overwegende dat de beloning van kunstenaars en culturele en creatieve werknemers vaak onstabiel en onzeker is en afkomstig is uit verschillende bronnen, zoals contracten, royalty’s, toelagen en subsidies, waardoor hun inkomen zeer onvoorspelbaar is, ze in precaire situaties verkeren en hun veerkracht wordt verzwakt; AA. overwegende dat de COVID-19-pandemie en lockdowns een ernstige belemmering hebben gevormd voor de mogelijke inkomsten van de overgrote meerderheid van de (uitvoerende) kunstenaars en cultuurwerkers; overwegende dat de lopende inkomsten uit auteurs- en aanverwante rechten een van de weinige resterende inkomstenbronnen vormden; overwegende dat deze rechten in veel lidstaten niet adequaat in acht worden genomen door distributieplatforms die de rechthebbenden in het kader van contracten onder druk zetten om, soms voorgoed, afstand te doen van hun rechten, waardoor ze veel minder goed in staat zijn in hun levensonderhoud te voorzien; AB. overwegende dat auteurs, uitvoerende kunstenaars en alle cultuurmakers toegang moeten hebben tot gegarandeerde minimumniveaus van sociale zekerheid, met inbegrip van werkloosheidsuitkeringen, ziektekostenverzekering en pensioenregelingen, zodat zij zich volledig op hun artistieke proces en hun creativiteit kunnen richten; AC. overwegende dat het gebrek aan collectieve onderhandelingen voor zelfstandige kunstenaars en culturele en creatieve werknemers, en de belemmeringen die hiertoe bestaan, hun positie op de arbeidsmarkt verder ondermijnen, leiden tot een gebrek aan adequate sociale bescherming, en negatieve langetermijngevolgen hebben voor hun positie en bescherming; overwegende dat het collectief beheer van auteursrechten een belangrijke inkomstenbron vormt voor het merendeel van de makers en kunstenaars in Europa, aangezien het een ononderbroken vorm van vergoeding betreft, en hen tevens zou moeten beschermen tegen oneerlijke praktijken door grote mediabedrijven en streamingplatforms; AD. overwegende dat grensoverschrijdende mobiliteit een essentieel onderdeel is van het werk van kunstenaars, auteurs, podiumkunstenaars en alle cultuurmakers en cultuurwerkers, maar vaak wordt belemmerd door bureaucratische procedures, een gebrek aan duidelijke informatie en talloze administratieve regels en vereisten in de lidstaten, met name op het gebied van sociale bescherming, belastingen en complexe en dure procedures voor de specifieke vervoersvereisten voor door kunstenaars gebruikte fragiele apparatuur; overwegende dat deze belemmeringen voor grensoverschrijdende culturele mobiliteit het beginsel van vrij verkeer ondermijnen; AE. overwegende dat overheidssubsidies worden beschouwd als de meest essentiële en doeltreffende vorm van financiële steun voor de culturele en creatieve sector, maar vaak ontoereikend, te bureaucratisch en te moeilijk toegankelijk of ontoegankelijk zijn, met name voor gemarginaliseerde groepen, en soms vooringenomen zijn als gevolg van politieke beïnvloeding hetgeen aspirant-kunstenaars en makers ervan weerhoudt zich in te schrijven; overwegende dat het ontbreken van een overkoepelende Europese financieringsstrategie van de Commissie voor de sector, en de verschillende bronnen binnen het meerjarig financieel kader en het gebrek aan mainstreaming ervan eveneens factoren zijn die de toegang tot overheidssubsidies belemmeren; AF. overwegende dat freelancers het meest met onzekerheid te kampen hebben waar het de toegang tot socialezekerheidsstelsels en subsidies, financiële middelen en andere financiële mogelijkheden op nationaal en EU-niveau betreft; AG. overwegende dat de COVID-19-pandemie heeft aangetoond dat kunstenaars op korte termijn afhankelijk zijn van financiële steun uit publieke en particuliere bron en op de middellange termijn van projectmatige steun, en overwegende dat dit de algehele structurele problemen in de sector aan het licht heeft gebracht; AH. overwegende dat toegang tot financiering de grootste uitdaging blijft, vooral voor kleine actoren in de culturele en creatieve sector waaronder individuele kunstenaars, kunstenaarscollectieven en culturele en creatieve werknemers die vaak niet in aanmerking komen voor leningen en bankgaranties, hetgeen toegang tot en beschikbaarheid van publieke en particuliere toelagen en subsidies nog belangrijker maakt; herinnert eraan dat alle culturele sectoren moeten worden ondersteund, met inbegrip van beroepen op het gebied van culturele bemiddeling, die een essentiële rol spelen als raakvlak tussen het publiek aan de ene kant en artistiek werk of erfgoed aan de andere kant, en zo de toegang tot en verspreiding van cultuur onder een breed publiek waarborgen; AI. overwegende dat veel particuliere en publieke investeerders hun financiële steun voor culturele projecten tijdens de crisis hebben teruggeschroefd of volledig hebben gestaakt, met name voor projecten met een grensoverschrijdende dimensie; overwegende dat dit het belang van betrouwbare en ononderbroken overheidsfinanciering onderstreept; AJ. overwegende dat onderwijs en cultuur een sleutelrol vervullen bij het opbouwen van inclusieve, hechte samenlevingen voor iedereen, bij het bevorderen van integratie en bij het behoud van het Europese concurrentievermogen; AK. overwegende dat buiten de EU gevestigde leveranciers van streamingdiensten hun investeringen in de infrastructuur van de culturele en creatieve sector in de lidstaten hebben opgeschroefd met het oog op het creëren van meer content voor onlinedistributie; AL. overwegende dat kunstenaars vaak slachtoffer zijn van racisme, vreemdelingenhaat, discriminatie en uitsluiting op basis van hun gepercipieerde identiteit, als gevolg van structureel en institutioneel racisme en symbolisch beleid, hetgeen tot spanningen leidt in de betrekkingen en samenwerkingen met de betreffende instellingen, alsook tot de belemmering van hun artistieke vrijheid; AM. overwegende dat kunstenaars met een handicap worden uitgesloten van beleidsmaatregelen en financiering in de culturele en creatieve sector, als gevolg van een gebrek aan aandacht voor onder meer hun beperkte mobiliteit of problemen als gevolg van bureaucratische financieringsprocedures; AN. overwegende dat de deelname van vrouwen in de culturele en creatieve sector weliswaar hoog is, maar dat er nog steeds veel gendergerelateerde discriminatie bestaat, evenals een gebrek aan toegang, een loonkloof tussen mannen en vrouwen en belemmeringen voor vertegenwoordiging en zichtbaarheid; overwegende dat vrouwen zelden belangrijke creatieve functies of besluitvormingsposities bekleden in culturele instellingen; overwegende dat vrouwelijke kunstenaars vaak het zwijgen wordt opgelegd en naar aanleiding van hun werkzaamheden onevenredig veel kritiek krijgen, en dat vrouwen en kunstenaars uit de lhbtiq+-gemeenschap vaker het doelwit zijn van aanvallen en vaker met beperkingen worden geconfronteerd; AO. overwegende dat kunstenaars en cultuurprofessionals uit groepen met een achterstand, met inbegrip van vrouwen, jongeren, raciale, etnische en geografische minderheden, mensen met een kwetsbare sociaal-economische achtergrond, personen met een handicap en lhbtiq+-personen, beperktere toegang hebben tot artistieke en culturele loopbanen en minder loopbaanmogelijkheden in de sector met een langetermijnperspectief hebben; overwegende dat de COVID-19-pandemie vooral grote gevolgen heeft gehad voor vrouwen en de reeds bestaande belemmeringen op het gebied van toegang, gelijke betaling, vertegenwoordiging en zichtbaarheid in de culturele en creatieve sector voor deze groepen heeft verergerd; AP. overwegende dat de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van kunsten, zoals vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de EU, in verschillende lidstaten momenteel in gevaar zijn als gevolg van overheidsinterventie en inperkingen van politieke aard, en soms worden belemmerd door het gebruik van antiterreurwetgeving of aantijgingen dat artistieke werken religieuze gevoelens kwetsen of nationale symbolen beledigen of als beledigend of ongepast worden beschouwd, met onder meer gevallen van zelfcensuur tot gevolg; AQ. overwegende dat de steun vanuit de nationale programma’s gedurende de crisis versnipperd was en nog altijd is, met name waar het werknemers in de culturele en creatieve sector betreft die niet onder de nationale definities van het begrip “kunstenaar” vallen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, freelancers zoals schrijvers en auteurs; AR. overwegende, in het licht van de gevolgen van de pandemie, dat een hele generatie jonge kunstenaars en cultuurwerkers problemen zal ondervinden bij het vinden van een loopbaan in de culturele sector of bij de toegang tot hoger kunstonderwijs naarmate zich steeds minder mogelijkheden voordoen; overwegende dat kunstenaars die jonger zijn dan dertig jaar een groter risico lopen werkloos te zijn, onbetaald werk te moeten aannemen en blootgesteld te worden aan uitbuiting in de arbeidssituatie, bijvoorbeeld in de vorm van niet-uitbetaalde lonen en precaire contracten; 1. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de intrinsieke waarde van cultuur, alsook de fundamentele rol van cultuur voor de samenleving en haar vooruitgang, ons welzijn, de economie en inclusiviteit, te erkennen en deze erkenning om te zetten in toereikende en ononderbroken financiële en structurele steun; 2. betreurt het feit dat culturele activiteiten vaak als niet-essentieel worden beschouwd; herinnert eraan dat cultuur, met name in tijden van crisis, een belangrijke rol binnen onze maatschappij vervult en dringt derhalve aan op het zo snel mogelijk heropenen van alle culturele instellingen; erkent dat de culturele en creatieve sector de huidige uitdagingen alleen kan overleven als onmiddellijk steun wordt verstrekt en alle benodigde noodmaatregelen worden uitgevoerd, maar dat hiertoe ook aandacht moet worden besteed aan de ordelijke herstart van deze vitale sector met niet alleen structurele steun in de vorm van innovatieprogramma’s en financiële middelen, maar ook leermogelijkheden op dit gebied voor de jongere generatie; 3. verzoekt de Commissie het sectorale beleidskader voor het ecosysteem van de culturele en creatieve sector verder te ontwikkelen en coherent te maken teneinde een samenhangende, concurrerende en langetermijnstrategie tot stand te brengen met het oog op het vergroten van het concurrentievermogen en de strategische waarde van de sector ten aanzien van de Europese economie en de Europese manier van leven, en de sector in staat te stellen zijn potentieel waar te maken op het vlak van het scheppen van banen en groei; benadrukt het potentieel van de culturele en creatieve sector voor jongerenwerkgelegenheid en herindustrialisering en neemt in het bijzonder nota van de groeiende mogelijkheden voor jongeren in de culturele en creatieve sector voortkomend uit de digitale omgeving; 4. verzoekt de Commissie en de lidstaten de culturele en creatieve sector mee te nemen in alle financiële steuninstrumenten, zoals de programma’s InvestEU en NextGenerationEU; benadrukt dat het van belang is deze middelen optimaal aan te wenden op basis van de specifieke kenmerken van de verschillende sectoren en de omvang van de beoogde ontvangers, teneinde compatibele oplossingen te waarborgen die niet tot nog meer ongelijkheid in de EU leiden; 5. verzoekt de lidstaten en de Commissie de Europese meerwaarde van grensoverschrijdende samenwerking te erkennen en belemmeringen voor duurzame en inclusieve grensoverschrijdende mobiliteit voor kunstenaars en cultuurprofessionals in de EU weg te nemen, en evenzo ten aanzien van landen buiten de EU; 6. verzoekt de Commissie en de lidstaten auteurs, uitvoerende kunstenaars, andere creatieve professionals en werknemers in de culturele en creatieve sector te ondersteunen en van duidelijke informatie en richtsnoeren aangaande mobiliteitsmogelijkheden te voorzien, en administratieve vereisten in alle lidstaten te evalueren en indien nodig te herzien, onder meer wat betreft visa, belastingen, sociale zekerheid en toegang tot opleidingen en de erkenning van diploma’s van kunstenopleidingen, met inbegrip van beroepsonderwijs en academische diploma’s, met het doel toegang tot al deze zaken te vereenvoudigen en gelijk te schakelen, en wat betreft toegang tot programma’s en fondsen van de EU die aansluiten op hun behoeften, zoals het programma Creatief Europa, met inbegrip van programma’s en fondsen die niet rechtstreeks of specifiek gericht zijn op de culturele en creatieve sector; dringt aan op de totstandbrenging van specifieke programma’s voor de mobiliteit van jonge scheppende kunstenaars en vernieuwers, met het oog op het bevorderen van uitwisseling en innovatie op het gebied van cultuur en creativiteit; 7. is ingenomen met de oprichting van informatiepunten inzake mobiliteit om kunstenaars en cultuurprofessionals bij te staan en duurzame mobiliteit te ondersteunen; verzoekt alle lidstaten minstens één mobiliteits- en informatiepunt op te richten voor het verstrekken van kosteloze steun op maat aan kunstenaars en culturele en creatieve werknemers; beveelt aan dat de Commissie consistente en uitgebreidere, op maat gesneden informatie over mobiliteit verstrekt aan grensarbeiders in de culturele sector, alsook aan auteurs, uitvoerende kunstenaars en makers, door middel van initiatieven zoals geactualiseerde toolkits en handboeken; 8. verzoekt de Commissie om kunstenaars van duidelijke informatie te voorzien over mobiliteitsvraagstukken in verband met de betrekkingen tussen de EU en het VK; 9. veroordeelt het feit dat de meeste lidstaten Richtlijn (EU) 2019/970 inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt niet tijdig en vóór de uiterste datum van 7 juni 2021 ten uitvoer hebben gelegd; betreurt het feit dat de Commissie de richtsnoeren slechts drie dagen voor de uiterste uitvoeringstermijn openbaar heeft gemaakt; is van mening dat dit de noodzaak aantoont van een verordening die ook in procedurele zaken voorziet; 10. spoort de lidstaten aan om het mogelijk te maken dat zakelijke kosten in verband met de artistieke activiteiten van culturele en creatieve professionals fiscaal aftrekbaar zijn, evenals de kosten in verband met apparatuur of opleidingen (bij- en omscholing); 11. benadrukt het belang van naar gender uitgesplitste, vergelijkbare gegevens en statistieken inzake culturele werkgelegenheid en inkomens in de culturele en creatieve sector; 12. is voorstander van sterkere synergieën tussen de culturele en educatieve sector en betere participatie van kunstzinnige en culturele opleidingen en instellingen waar het activiteiten in het kader van Erasmus+ en andere activiteiten uit hoofde van EU-programma’s betreft, ten behoeve van zowel studenten als docenten; verzoekt de lidstaten de toegang tot kunstonderwijs, beroepsonderwijs en academische opleidingen volledig in aanmerking te nemen en te bevorderen, als onderdeel van een holistische benadering voor het herstel van de culturele en creatieve sector en van de samenleving als geheel; wijst op het belang van toegang tot een leven lang leren, bij- en omscholing en opleidingen, onder meer door middel van mentorprogramma’s en door de ontwikkeling van opleidingsmateriaal voor de hele EU met betrekking tot de transitie van onderwijs naar een baan in de culturele en creatieve sector; 13. verzoekt de lidstaten Richtlijn (EU) 2019/790 inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt om te zetten, waarbij sterk de nadruk ligt op de bescherming van culturele en creatieve werken en de actoren die verantwoordelijk zijn voor het creatieve proces, en met name auteurs en uitvoerende kunstenaars een billijke, gepaste en evenredige vergoeding te garanderen; vraagt de Commissie nauwgezet toezicht te houden op de doeltreffende uitvoering van deze kernbeginselen; 14. benadrukt het belang van territoriale licenties in het bedrijfsmodel van het merendeel van de entiteiten in de culturele en creatieve sector; herinnert aan de tussentijdse evaluatie van de Commissie betreffende de verordening inzake ongerechtvaardigde geoblocking; wijst er op dat bij iedere discussie over auteursrechtelijk beschermde content rekening moet worden gehouden met de standpunten van de rechthebbenden, alvorens eventuele vervolgmaatregelen in overweging te nemen; herinnert eraan dat inkomsten uit auteursrechten het hoofonderdeel vormen van de billijke vergoeding van niet alleen kunstenaars en makers, maar ook van een groot aantal kleine actoren in de culturele en creatieve sector; herinnert eraan dat iedere drastische wijziging in dit opzicht voor veel van deze actoren dramatische gevolgen zou kunnen hebben; 15. betreurt het feit dat de omzetting in nationaal recht van Richtlijn (EU) 2019/790 en Richtlijn (EU) 2019/789 (12) enige vertraging heeft opgelopen en dat slechts een klein aantal lidstaten gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid uit hoofde van artikel 18 om passende vergoedingsmechanismen vast te stellen; dringt er bij de lidstaten op aan om op basis van artikel 18 van Richtlijn (EU) 2019/790 doeltreffende vergoedingsmechanismen tot stand te brengen; 16. verzoekt de Commissie in het kader van de uitvoering van de recentelijk vastgestelde richtlijnen inzake auteursrechten het collectief beheer van rechten te bevorderen, alsook in het kader van op komst zijnde initiatieven van de Commissie, teneinde scheppende kunstenaars van een billijke vergoeding te voorzien en het publiek ruim toegang te bieden tot culturele en creatieve werken; 17. spoort de Commissie aan door middel van het programma Creatief Europa de doeltreffende uitvoering te waarborgen van initiatieven met betrekking tot gendergelijkheid, inclusie en integratie op cultureel en audiovisueel gebied en de resultaten daarvan te monitoren; 18. verzoekt de Commissie de impact van muziekstreamingplatforms in Europa te evalueren teneinde de transparantie met betrekking tot hun aanbevelingsalgoritmen te kunnen waarborgen aangezien deze algoritmen in hoge mate bepalen welke content hun consumenten in hun afspeellijsten en gebruikersinterfaces te zien en te horen krijgen, en de invoering van positieve verplichtingen ter bevordering van de culturele diversiteit en vindbaarheid van Europese werken binnen de platformdiensten in overweging te nemen; 19. veroordeelt ten sterkste iedere vorm van stereotypering, seksisme en seksuele intimidatie in de culturele en creatieve sector; 20. is verheugd over de initiatieven van een aantal lidstaten gericht op het bevorderen van gendergelijkheid in het selectieproces voor hoge functies in openbare culturele instellingen; 21. erkent de cruciale rol die cultuur en de kunsten vervullen bij het bevorderen van culturele diversiteit en inclusieve gemeenschappen, alsook bij de bestrijding van alle vormen van discriminatie; 22. benadrukt dat door de huidige pandemie het belang van de digitale omgeving wordt onderstreept en dat kunstenaars en gebruikers afhankelijker zijn geworden van de dominante digitale platforms; wijst in dit verband op de noodzaak van meer transparantie; herinnert eraan dat dit nieuwe economische paradigma voor sommige kunstenaars en makers die voornamelijk afhankelijk waren van evenementen, een uitdaging vormt waar het de stabiliteit van hun inkomsten betreft; is bezorgd over het feit dat veel kunstenaars en makers in dit nieuwe bedrijfsmodel niet hetzelfde bedrag aan inkomsten kunnen behalen, omdat dominante of grote streamingplatforms de gewoonte hebben om buy-outclausules op te leggen, waardoor auteurs hun royalty’s mislopen en makers geen passende en evenredige vergoeding ontvangen; verzoekt de Commissie derhalve de situatie te beoordelen en maatregelen te nemen om te waarborgen dat inkomsten naar behoren en eerlijk onder alle makers, kunstenaars en rechthebbenden worden verdeeld; 23. is ingenomen met de aanvangseffectbeoordeling van de Commissie en de recente openbare raadpleging over collectieve onderhandelingen voor zelfstandigen, waarin de mogelijkheid wordt onderzocht om de belemmeringen van het mededingingsrecht voor collectieve onderhandelingen voor zelfstandigen en freelancers weg te nemen; dringt er in dit verband op aan dat de Commissie kiest voor een zo breed mogelijke benadering om ervoor te zorgen dat alle zelfstandigen zonder personeel, met inbegrip van kunstenaars en cultuurwerkers, toegang hebben tot collectieve onderhandelingen; verzoekt de Commissie de huidige staatssteunregels nader te onderzoeken, alsook de toepassing ervan ten aanzien van de culturele en creatieve sector en de mogelijke noodzakelijke aanpassingen; verzoekt de lidstaten het recht van vereniging van alle werknemers in de culturele en creatieve sector te erkennen en collectieve onderhandelingen te bevorderen; 24. merkt op dat atypische arbeidsvormen (deeltijdcontracten, contracten van beperkte duur, tijdelijk werk en economisch afhankelijk zelfstandig ondernemerschap) in de media- en cultuursector wijdverspreid zijn, wat vaak precaire arbeidssituaties tot gevolg heeft voor kunstenaars en cultuurprofessionals; onderstreept dat de arbeidsomstandigheden in de culturele en creatieve sector dringend moeten worden verbeterd; moedigt de lidstaten aan gebruik te maken van opwaartse convergentie om voor kunstenaars en cultuurprofessionals minimumnormen vast te stellen met betrekking tot arbeidsomstandigheden, eerlijke beloning en sociale zekerheid, rekening houdend met de bijzondere kenmerken van de culturele en creatieve sector zoals seizoensgebonden werk en het niet in geld uit te drukken karakter van creativiteit; 25. verzoekt de Commissie een Europese beroepsstatus voor kunstenaars voor te stellen, dat een gemeenschappelijk kader bevat voor arbeidsomstandigheden en minimumnormen die gelden in alle EU-landen, met volledige inachtneming van de verantwoordelijkheden van de lidstaten en de EU met betrekking tot de arbeidsmarkt en het cultuurbeleid, door het vaststellen of toepassen van een aantal samenhangende en veelomvattende richtsnoeren ten aanzien van, maar niet beperkt tot, de contractuele situatie, middelen voor collectieve vertegenwoordiging en collectief beheer, sociale zekerheid, ziekte- en werkloosheidsverzekering, pensioenregelingen, directe en indirecte belasting, niet-tarifaire belemmeringen en informatieasymmetrieën; is in dit verband ingenomen met de komende besprekingen tussen de lidstaten via de open coördinatiemethode over de status van kunstenaars, en ziet dit als goede eerste stap; dringt aan op de oprichting van een werkgroep in het kader van de open coördinatiemethode teneinde de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten mogelijk te maken, alsook het toezicht op de vorderingen met betrekking tot het verbeteren van de arbeidsomstandigheden van kunstenaars; 26. verzoekt de Commissie bestaande definities van “kunstenaar” en “cultuurwerker” in de lidstaten in kaart te brengen om zodoende tot een gemeenschappelijk begrip te komen dat kan worden toegepast in de EU-beleidsvorming en culturele statistieken; merkt op dat een dergelijke definitie rekening dient te houden met de procesgerichte aard van cultureel werk en de arbeidsintensiviteit die samengaat met de verschillende fasen van het creatieve proces; is van mening dat een dergelijke definitie moet worden afgestemd op de aanbeveling uit 1980 van de Unesco betreffende de beroepsstatus van kunstenaars; 27. dringt aan op meer grensoverschrijdende overdraagbaarheid en erkenning van culturele en creatieve vaardigheden, kwalificaties en diploma’s om de mobiliteit van personen die werkzaam zijn in de culturele en creatieve sector te vergemakkelijken; 28. verzoekt de lidstaten en de Commissie programma’s en initiatieven met betrekking tot beroepsopleidingen te steunen met het oog op de loopbaanontwikkeling van alle auteurs, uitvoerende kunstenaars en cultuurmakers, en hen met name te steunen bij het opdoen van digitale, ondernemers- en andere vaardigheden teneinde te kunnen profiteren van de digitale mogelijkheden om hun werk te promoten en met andere kunstenaars samen te werken; 29. dringt er bij alle lidstaten op aan hun verantwoordelijkheid te nemen en hun verplichting na te komen om de artistieke vrijheid te bevorderen en te verdedigen, teneinde het grondrecht op vrijheid van meningsuiting te waarborgen en ervoor te zorgen dat EU-burgers vrijelijk van artistieke creaties kunnen genieten en deel kunnen nemen aan culturele activiteiten, en dringt er bij de Commissie op aan om sancties op te leggen aan lidstaten die niet aan hun verplichtingen voldoen; nodigt de Commissie uit dit thema verder te onderzoeken en een routekaart op te stellen voor het realiseren van betere bescherming van de vrijheid van artistieke expressie in Europa; verzoekt de lidstaten gezamenlijk een gestructureerde dialoog onder kunstenaars, juridische experts en relevante belanghebbenden tot stand te brengen om gemeenschappelijke normen vast te stellen met betrekking tot de vrijheid van artistieke expressie, en relevante richtsnoeren te ontwikkelen en uit te voeren; 30. is verheugd over de recente conclusies van de Raad inzake het herstel, de veerkracht en de duurzaamheid van de culturele en creatieve sector, met name waar het de oproep tot een eerlijke en duurzame arbeidsmarkt en sociale bescherming voor professionals in de culturele en creatieve sector betreft, evenals de noodzaak de inkomens van kunstenaars te waarborgen; verzoekt de lidstaten deze conclusies snel ten uitvoer te brengen; 31. verzoekt de lidstaten volledige toegang tot sociale zekerheid voor kunstenaars en cultuurwerkers te waarborgen, ongeacht hun arbeidssituatie, met inbegrip van toegang tot werkloosheidsuitkeringen, gezondheidszorg en pensioenen; spoort de lidstaten en de Commissie aan specifieke maatregelen te treffen voor de verschillende categorieën creatieve beroepen teneinde onstabiele inkomens, onbetaald werk en baanonzekerheid tegen te gaan, en een minimumnorm met betrekking tot inkomens te waarborgen; 32. verzoekt de lidstaten bij de ontwikkeling van alle relevante beleidsmaatregelen, financieringsprogramma’s en activiteiten terdege rekening te houden met de unieke situatie van kunstenaars uit gemarginaliseerde groepen, en alle obstakels voor de verwezenlijking van gendergelijkheid in de sector weg te nemen, met name door maatregelen in te voeren die gelijke toegang, participatie en vertegenwoordiging van alle culturele werkers en kunstenaars mogelijk maken; 33. verzoekt de lidstaten hun steun voor de culturele en creatieve sector te verhogen door het versterken van overheidsinvesteringen en het aanmoedigen van particuliere investeringen in de culturele en creatieve sector, alsook publiek-private samenwerkingen; verzoekt de lidstaten de toegang tot financiering te vergemakkelijken voor kunstenaars en alle cultuurmakers; 34. verzoekt de lidstaten de middelen ter ondersteuning van de culturele en creatieve sector te diversifiëren en erop toe te zien dat er geen bezuinigingen of verlagingen van bestaande middelen in de sector plaatsvinden, nu de sector nog altijd kampt met de nasleep van de laatste bezuinigingsronde; 35. verzoekt de Commissie en de lidstaten de toegang tot overheidssubsidies en leningen te vergemakkelijken door de administratieve lasten in alle fasen van de aanvraag- en rapportageprocedures te verminderen en transparantie te waarborgen; benadrukt de noodzaak van het bevorderen van synergieën tussen alle relevante EU-financieringsregelingen waarin specifieke bedragen voor de culturele en creatieve sector zijn aangemerkt, zoals Horizon Europa, Creatief Europa, InvestEU, Digitaal Europa, de fondsen voor het cohesiebeleid en de faciliteit voor herstel en veerkracht, teneinde deze te gebruiken om kunstenaars en cultuurwerkers beter te ondersteunen en nieuwe, toegankelijke en waar mogelijk periodieke financieringsstromen aan te bieden; 36. benadrukt dat het belangrijk is een passend en toereikend deel van de maatregelen voor economisch herstel te richten op de culturele en creatieve sector; verzoekt de Commissie en de lidstaten nogmaals cultuur op te nemen in de nationale plannen voor herstel en veerkracht en ten minste 2 % van de begrotingsmiddelen van de faciliteit voor herstel en veerkracht aan cultuur te besteden, met inbegrip van concrete, inclusieve en voor iedereen toegankelijke maatregelen, zodat niemand buiten de boot valt; is verontrust over het feit dat in sommige lidstaten de ingediende plannen een lager percentage of helemaal geen specifieke financiering voor deze sectoren lijken te reserveren; verzoekt de Commissie gegevens te publiceren over de hoogte en doelen van de in de plannen gereserveerde middelen met het oog op het waarborgen transparantie en democratische controle; 37. herinnert eraan dat alle culturele sectoren moeten worden ondersteund, met inbegrip van de beroepen op het gebied van culturele bemiddeling, die een essentiële rol spelen als raakvlak tussen het publiek aan de ene kant en kunst of erfgoed aan de andere kant en zo de toegang tot en verspreiding van cultuur onder een breed publiek waarborgen; 38. benadrukt dat de culturele en creatieve sector als eerste en het zwaarst van alle sectoren door de pandemie is getroffen, en als laatste heeft kunnen heropenen, en dat tegelijkertijd, gezien de beperkingen ten aanzien van de capaciteit van culturele evenementen en locaties, het herstel van deze sector naar verwachting nog langzamer zal verlopen; onderstreept dat het herstel van de culturele en creatieve sector hand in hand moet gaan met een transitie richting duurzaamheid van de sector; verzoekt de Commissie en de lidstaten het herstel op korte termijn van het gehele culturele ecosysteem te ondersteunen en de veerkracht, het concurrentievermogen en de innovatie van de culturele en creatieve sector op de lange termijn te stimuleren, en deze sector te versterken door middel van billijke en gestructureerde steun voor allen, met name de meest kwetsbare actoren in de sector, en de werkgelegenheid te bevorderen voor kunstenaars, auteurs, uitvoerend artiesten, cultuurwerkers en professionals op het gebied van culturele bemiddeling, middels het ondersteunen van interdisciplinaire samenwerking als ook door middel van uitgebreide monitoring van de sociaaleconomische situatie in de culturele en creatieve sector, daarbij gebruikmakend van het Europees kader voor arbeidsomstandigheden, om eventuele grote crises in de toekomst zo doeltreffend mogelijk aan te pakken en de digitale en groene transitie ervan te begeleiden; 39. onderstreept dat de maatregelen ten behoeve van het herstel van de culturele en creatieve sector niet alleen gericht moeten zijn op economisch herstel, maar ook op het verbeteren van de arbeidsomstandigheden van kunstenaars en cultuurprofessionals en hun om- en bijscholing met het doel hen in staat te stellen deel te nemen aan het digitale tijdperk en de digitale omgeving, op investeringen in de groene innovatie van deze sector die een drijvende kracht is voor duurzaamheid, alsook op pioniers in het toepassen en mogelijk maken van revolutionaire technologieën die nodig zijn voor de bestrijding van de klimaatverandering; benadrukt de uitdagingen die samengaan met de digitalisering in de culturele en creatieve sector en het feit dat de bedrijfsmodellen als gevolg hiervan steeds moeten worden herzien en opnieuw vormgegeven met het oog op de ontwikkeling van marktgestuurde oplossingen op basis van big data, cloudcomputing, ICT, artificiële intelligentie en de forse rol van internetplatforms; benadrukt dat het van belang is dat rechthebbenden in de Europese culturele en creatieve sector op transparante wijze toegang hebben tot publieksgegevens en aanbevelingssystemen op het gebied van content; onderstreept derhalve het belang van gegarandeerde financiering voor de digitalisering, voor het behoud en de onlinebeschikbaarheid van culturele en creatieve content en van ons Europees cultureel erfgoed; 40. verzoekt de Commissie en de lidstaten betrouwbare gegevens te verzamelen en te delen over beste praktijken en methoden voor het verdelen van steun aan de culturele en creatieve sector; roept voorts op tot het uitwisselen van beste praktijken met betrekking tot de meest doeltreffende manieren voor het op de korte en middellange termijn verdelen van herstelfinanciering teneinde een optimale dekking in de culturele en creatieve sector te waarborgen en ervoor te zorgen dat geen enkele kunstenaar of cultuurwerker buiten de boot valt; 41. onderstreept het belang van een vergoeding voor auteurs en uitvoerend kunstenaars, zowel online als offline, met name door de bevordering van collectieve onderhandelingen; 42. verzoekt de Commissie doorlopend toezicht te houden op de culturele en creatieve sector in de vorm van regelmatige evaluaties met betrekking tot de situatie van kunstenaars, teneinde nauwkeurige, betrouwbare, geactualiseerde en sectorspecifieke gegevens op Europees niveau te verkrijgen op basis waarvan solide beleid kan worden geformuleerd en de sector beter in kaart kan worden gebracht en daardoor beter voorbereid is op mogelijke toekomstige crises; 43. is verheugd over het feit dat een groot aantal culturele ecosystemen van werknemers en organisaties zich gedurende de crisis heeft weten aan te passen aan de nieuwe methoden van digitale verspreiding, en innovatieve manieren aan de dag heeft gelegd om het publiek te bereiken; wijst er echter op dat digitaal contact geen vervanging mag zijn van culturele ervaringen waarbij men fysiek aanwezig is; 44. spoort aan tot het bevorderen van de inzet van nieuwe technologieën, waaronder artificiële intelligentie, zodat kunstenaars nieuwe methoden kunnen verkennen voor het scheppen en verspreiden van hun werk en zij beter kunnen profiteren van de mogelijkheden in het kader van de digitale omgeving; 45. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.