Het Europees Parlement, – gezien het verzoek om opheffing van de immuniteit van Elena Yoncheva van 18 oktober 2019, toegezonden door de procureur-generaal van de Republiek Bulgarije met het oog op de voortzetting van een strafprocedure tegen mevrouw Yoncheva in de Republiek Bulgarije wegens een strafbaar feit in de zin van het wetboek van strafrecht, dat op 25 november 2019 in de plenaire vergadering is bekendgemaakt, – na Elena Yoncheva te hebben gehoord, overeenkomstig artikel 9, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 8 en 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) van 21 oktober 2008, 19 maart 2010, 6 september 2011, 17 januari 2013, 19 december 2019 en 17 september 2020 (1) , – gezien de artikelen 69 en 70 van de grondwet van de Republiek Bulgarije en artikel 138 van het reglement inzake de organisatie en procedures van de Nationale Assemblee van de Republiek Bulgarije, – gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de rechtsstaat en de grondrechten in Bulgarije (2) , – gezien artikel 5, lid 2, artikel 6, lid 1, en artikel 9 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9‑0014/2022 ), A. overwegende dat het Parlement niet als een rechtbank mag worden beschouwd en dat het lid in het kader van een procedure tot opheffing van de immuniteit niet als een “verdachte” kan worden beschouwd (3) ; B. overwegende dat de procureur-generaal van de Republiek Bulgarije om opheffing van de immuniteit van Elena Yoncheva heeft verzocht in verband met een onderzoek naar een strafbaar feit op grond van artikel 253, lid 5 juncto lid 1, van het wetboek van strafrecht (witwassen van geld); C. overwegende dat in verband hiermee op 31 augustus 2018 overeenkomstig artikel 212, lid 1, van het wetboek van strafprocesrecht een strafrechtelijk vooronderzoek is ingeleid en ingeschreven in het register van de eenheid Onderzoek van het gespecialiseerde parket; overwegende dat er een onderzoek is ingesteld en dat Elena Yoncheva bij besluit van 11 januari 2019 is beschuldigd van een strafbaar feit op grond van artikel 253, lid 5, van het wetboek van strafrecht; D. overwegende dat de haar ten laste gelegde feiten zouden hebben plaatsgevonden tussen 2010 en 2018 in de vorm van financiële transacties met vermeend verduisterde middelen afkomstig van een handelsbank; overwegende dat Elena Yoncheva in die periode eerst werkzaam was als journalist en vervolgens als lid van het Bulgaarse nationale parlement; E. overwegende dat Elena Yoncheva na de verkiezingen van 26 mei 2019 tot lid van het Europees Parlement is verkozen; overwegende dat de aanklager die verantwoordelijk is voor het gespecialiseerde parket op 30 september 2019 heeft besloten de strafrechtelijke procedure tegen Elena Yoncheva op te schorten totdat het Europees Parlement een besluit neemt over de opheffing van haar immuniteit; F. overwegende dat de procureur-generaal van de Republiek Bulgarije het verzoek om opheffing van immuniteit op 18 oktober 2019 heeft ingediend; G. overwegende dat de vermeende strafbare feiten geen verband houden met meningen die de betrokkene in de uitoefening van haar ambt heeft geuit dan wel een stem die zij in de uitoefening van dat ambt heeft uitgebracht, conform artikel 8 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie; H. overwegende dat in artikel 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie is bepaald dat de leden van het Europees Parlement op hun eigen grondgebied de immuniteiten genieten welke aan de leden van de volksvertegenwoordiging in hun land zijn verleend; I. overwegende dat de parlementaire immuniteit tot doel heeft het Parlement en zijn leden te beschermen tegen gerechtelijke procedures in verband met activiteiten die in de uitoefening van parlementaire taken zijn verricht en die niet van die taken kunnen worden gescheiden; J. overwegende dat Elena Yoncheva beweert het slachtoffer te zijn van fumus persecutionis , dat wil zeggen concrete elementen (4) die erop wijzen dat de gerechtelijke procedure in kwestie is ingeleid om haar politieke activiteit, in het bijzonder haar werkzaamheden als lid van het Europees Parlement, schade toe te brengen; K. overwegende dat het Parlement krachtens de jurisprudentie van het HvJ-EU met betrekking tot de richting die het aan een besluit inzake een verzoek tot opheffing of verdediging van de immuniteit wil geven, wegens de politieke aard van een dergelijk besluit over een zeer ruime beoordelingsbevoegdheid beschikt (5) ; L. overwegende dat Elena Yoncheva lid is van de commissie LIBE en in dit verband regelmatig kritiek levert op de politieke autoriteiten van haar land; overwegende dat zij met name deel uitmaakte van de parlementaire delegatie die op 23 en 24 september 2021 naar Bulgarije is gereisd in het kader van het toezicht op de situatie van de rechtsstaat in Bulgarije; M. overwegende dat de onderzoeksprocedure tegen haar pas is ingeleid op 31 augustus 2018, dat wil zeggen op een tijdstip waarop haar politieke engagement bekend was, hoewel de inbreuk die haar wordt verweten al in 2010 zou zijn begonnen, en overwegende dat er geen overtuigende rechtvaardiging is gegeven voor dit uitermate laattijdige optreden; N. overwegende dat deze gerechtelijke procedure is ingeleid naar aanleiding van een aangifte van twee parlementsleden, die politieke tegenstanders zijn van Elena Yoncheva; O. overwegende dat Elena Yoncheva eerst als onderzoeksjournaliste en vervolgens als lid van het nationale parlement het gebrek aan onderzoek naar corruptie op hoog niveau in haar land heeft aangeklaagd, en dit probleem ook als lid van het Europees Parlement aan de kaak blijft stellen; P. overwegende dat de Unie van Bulgaarse journalisten in januari 2019 openlijk de mening heeft geuit dat de vervolging van Elena Yoncheva verband houdt met haar onderzoeken en neerkomt op een poging om de vrijheid van meningsuiting van een politieke tegenstander aan te tasten; Q. overwegende dat het Europees Hof voor de rechten van de mens het door Elena Yoncheva tegen Bulgarije ingestelde beroep in verband met deze vervolging op 28 september 2021 ontvankelijk heeft verklaard, op basis van artikel 6, lid 2 (vermoeden van onschuld), artikel 13 (recht op een doeltreffende voorziening in rechte) en artikel 18 (het ontbreken van een rechtmatig doel voor de beperking van rechten) van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens; R. overwegende dat uit het dossier dat bij het Europees Hof voor de rechten van de mens is ingediend, blijkt dat meerdere Bulgaarse digitale media op 12 juni 2020 een telefoongesprek hebben gepubliceerd dat ging over de opening van een strafrechtelijke procedure tegen Elena Yoncheva, en overwegende dat een van de stemmen in dit gesprek volgens een bij dit dossier gevoegd deskundigenverslag die van de Bulgaarse premier is; S. overwegende dat het samenvallen en het uitzonderlijke gewicht van deze concrete elementen een ernstig vermoeden doen rijzen dat het de bedoeling is om de politieke activiteiten van Elena Yoncheva, en met name haar werkzaamheden als lid van het Europees Parlement, te schaden, en overwegende dat het feit dat de vervolging is ingeleid vóór haar verkiezing op zich niet volstaat om dit vermoeden te ontkrachten; T. overwegende dat het hier bijgevolg om een geval lijkt te gaan waarin kan worden aangenomen dat er sprake is van fumus persecutionis ; 1. besluit de immuniteit van Elena Yoncheva niet op te heffen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde Bulgaarse autoriteiten en aan Elena Yoncheva. Het Europees Parlement, – gezien het verzoek van Mario Borghezio van 13 november 2018, dat op 25 maart 2019 aan de plenaire vergadering is meegedeeld, op 27 mei 2021 door Mario Borghezio is herhaald en op 7 juli 2021 is overgedragen aan de Commissie juridische zaken, met het oog op de verdediging van zijn voorrechten en immuniteiten in strafzaak nr. 4975/16 RGNR bij het parket van Imperia in Italië, – na Mario Borghezio te hebben gehoord, overeenkomstig artikel 9, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 8 en 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 21 oktober 2008, 19 maart 2010, 6 september 2011, 17 januari 2013 en 19 december 2019 (1) , – gezien artikel 5, lid 2, en de artikelen 7 en 9 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0015/2022 ), A. overwegende dat Mario Borghezio, lid van het Europees Parlement tot 2 juli 2019, heeft verzocht om de verdediging van zijn parlementaire immuniteit in het kader van een strafprocedure voor het parket van Imperia; B. overwegende dat Mario Borghezio onenigheid zou hebben gehad met een werknemer van een spoorwegmaatschappij die hem had geweigerd met een trein te reizen omdat hij niet over een geldig vervoersbewijs beschikte; C. overwegende dat Mario Borghezio tijdens zijn hoorzitting in de Commissie juridische zaken geen informatie heeft aangedragen waaruit kan worden afgeleid dat de onenigheid in kwestie betrekking had op de uiting van een politieke mening van het voormalige lid; D. overwegende dat de gerechtelijke procedure dan ook geen betrekking heeft op een mening die de betrokkene in de uitoefening van zijn ambt als lid van het Europees Parlement heeft geuit dan wel een stem die hij in de uitoefening van dat ambt heeft uitgebracht in de zin van artikel 8 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie; E. overwegende dat artikel 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie alleen van toepassing is op “leden” van het Europees Parlement; overwegende dat Mario Borghezio tot 2 juli 2019 lid was van het Europees Parlement; overwegende dat het verlies van de status van lid van het Europees Parlement gepaard gaat met het verlies van de bijbehorende immuniteit, waarvan de duur krachtens artikel 9 van Protocol nr. 7 beperkt is tot dat mandaat (2) ; F. overwegende dat het Parlement niet met een rechtbank moet worden verward en dat het lid in het kader van een procedure tot opheffing van de immuniteit niet als “verdachte” kan worden beschouwd (3) ; 1. besluit de voorrechten en immuniteiten van Mario Borghezio niet te verdedigen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde Italiaanse autoriteiten die de zaak behandelen en aan Mario Borghezio. Het Europees Parlement, – gezien het aan het Parlement voorgelegde verzoek om opheffing van de immuniteit van Jörg Meuthen, dat per brief d.d. 16 juni 2021 werd ingediend door de Duitse federale minister van Justitie en Consumentenbescherming in het kader van een vooronderzoek naar vermoedelijke strafbare feiten, en van de ontvangst waarvan op 5 juli 2021 ter plenaire vergadering kennis werd gegeven, – na Jörg Meuthen te hebben gehoord, overeenkomstig artikel 9, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 8 en 9 van protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 21 oktober 2008, 19 maart 2010, 6 september 2011, 17 januari 2013 en 19 december 2019 (1) , – gezien artikel 46, leden 2, 3, en 4, van de Grondwet van de Bondsrepubliek Duitsland en artikel 192b van de Richtlinien für das Strafverfahren und das Bußgeldverfahren (richtsnoeren voor strafrechtelijke procedures en procedures ter oplegging van een boete), – gezien artikel 5, lid 2, artikel 6, lid 1, en artikel 9 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9‑0016/2022 ), A. overwegende dat de officier van justitie van Berlijn heeft verzocht om opheffing van de immuniteit van Jörg Meuthen, lid van het Europees Parlement voor Duitsland, met het oog op het inleiden van een strafrechtelijke procedure in de zin van artikel 152, lid 2, van het Duitse wetboek van strafvordering (Strafprozessordnung), wegens misbruik van vertrouwen in de zin van artikel 266 van het Wetboek van Strafrecht en wegens het vermoeden dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit in de zin van artikel 31d, lid 1), punt 1, van de wet inzake politieke partijen (Parteiengesetz); B. overwegende dat Jörg Meuthen in zijn hoedanigheid van voorzitter op federaal niveau van de partij Alternative für Deutschland (AfD) voor de jaren 2016, 2017 en 2018: C. overwegende dat Jörg Meuthen met ingang van 8 november 2017 is verkozen tot lid van het Europees Parlement; D. overwegende dat de gerechtelijke procedure geen betrekking heeft op meningen die de betrokkene in de uitoefening van zijn ambt als lid van het Europees Parlement heeft geuit dan wel een stem die hij in de uitoefening van dat ambt heeft uitgebracht in de zin van artikel 8 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie; E. overwegende dat in artikel 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie is bepaald dat de leden van het Europees Parlement op hun eigen grondgebied de immuniteiten genieten welke aan de leden van de volksvertegenwoordiging in hun land zijn verleend; F. overwegende dat in artikel 46, leden 2, 3, en 4, van de Grondwet van de Bondsrepubliek Duitsland het volgende wordt bepaald: “(2) Een lid mag slechts ter verantwoording worden geroepen of worden gearresteerd op grond van een strafbaar feit als de Bondsdag daarvoor toestemming verleent, behalve in gevallen waarin hij op heterdaad of de dag volgend op het strafbare feit wordt aangehouden. (3) Beperking van de persoonlijke vrijheid van een lid of het inleiden van een procedure krachtens artikel 18 is alleen geoorloofd na toestemming van de Bondsdag. (4) Een tegen een lid ingestelde strafrechtelijke vervolging, een procedure krachtens artikel 18, alsmede iedere vorm van hechtenis of andere beperking van de persoonlijke vrijheid van een lid worden op verzoek van de Bondsdag geseponeerd.”; G. overwegende dat in artikel 192b van de Richtlinien für das Strafverfahren und das Bußgeldverfahren de opheffing van de immuniteit van een lid van het Europees Parlement wordt geregeld, en dat in het eerste lid van dat artikel het volgende wordt bepaald: “Een lid van het Europees Parlement uit de Bondsrepubliek Duitsland geniet de immuniteit die aan een lid van de Duitse Bondsdag is verleend. (...)”; H. overwegende dat het Parlement niet als een rechtbank kan worden beschouwd en dat het lid in het kader van een procedure tot opheffing van de immuniteit niet als een “verdachte” kan worden beschouwd (2) ; I. overwegende dat de parlementaire immuniteit tot doel heeft het Parlement en zijn leden te beschermen tegen gerechtelijke procedures in verband met activiteiten die in de uitoefening van parlementaire taken zijn verricht en die niet van die taken kunnen worden gescheiden; J. overwegende dat het Parlement in dit geval geen bewijs van fumus persecutionis heeft gevonden, dat wil zeggen feiten die erop wijzen dat de gerechtelijke procedure wordt gevoerd met de intentie de politieke activiteiten van het lid en daarmee het Europees Parlement schade toe te brengen; 1. besluit de immuniteit van Jörg Meuthen op te heffen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde autoriteit van de Bondsrepubliek Duitsland en aan Jörg Meuthen. Het Europees Parlement, – gezien het aan het Parlement voorgelegde verzoek om opheffing van de immuniteit van Álvaro Amaro, dat op 26 april 2021 werd ingediend door de rechter in eerste aanleg te Guarda in verband met een strafrechtelijke procedure, en van de ontvangst waarvan op 7 juni 2021 ter plenaire vergadering kennis werd gegeven, – na Álvaro Amaro te hebben gehoord, overeenkomstig artikel 9, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 8 en 9 van protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 21 oktober 2008, 19 maart 2010, 6 september 2011, 17 januari 2013 en 19 december 2019 (1) , – gezien artikel 157, leden 2 en 3, van de Portugese grondwet en artikel 11 van wet nr. 7/93 van 1 maart 1993 betreffende het statuut van de leden van het Portugese parlement, – gezien artikel 5, lid 2, artikel 6, lid 1, en artikel 9 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0017/2022 ), A. overwegende dat de rechter in eerste aanleg te Guarda een verzoek om opheffing van de parlementaire immuniteit van Álvaro Amaro heeft ingediend met het oog op het inleiden van een strafrechtelijke procedure tegen hem wegens verduistering van overheidsmiddelen met misbruik van zijn politieke ambt, welk feiten zouden hebben plaatsgevonden tussen medio 2007 en medio 2013, zoals bepaald en strafbaar gesteld in artikel 26 van het Portugese wetboek van strafrecht en artikel 3, punt i), en artikel 11 van de Portugese wet nr. 34/87 van 16 juli 1987; B. overwegende dat Álvaro Amaro op 9 oktober 2005 tot burgemeester van Gouveia werd gekozen (termijn 2005-2009) en op 11 oktober 2009 werd herkozen (termijn 2009-2013); overwegende dat hij in zijn hoedanigheid van burgemeester gezamenlijk en in overleg met anderen zou hebben gehandeld in strijd met de regels voor begrotingscontrole en openbare aanbestedingen en met de beginselen van non-discriminatie, transparantie en goed beheer van overheidsmiddelen, waardoor hij de plichten die voortvloeiden uit zijn openbare functie als politiek ambtsdrager niet zou zijn nagekomen, en waarmee hij als oogmerk zou hebben gehad voordelen te behalen voor zichzelf en de andere verdachten; overwegende voorts dat hij de wettelijke regels en administratiefrechtelijke beginselen zou hebben geschonden, in het bijzonder die van openbare aanbestedingen, met het oogmerk illegale financiële voordelen te verkrijgen; C. overwegende dat Álvaro Amaro in mei 2019 is verkozen tot lid van het Europees Parlement; D. overwegende dat de gestelde strafbare feiten geen betrekking hebben op een mening of een stem die Álvaro Amaro in de uitoefening van zijn ambt heeft uitgebracht, als bedoeld in artikel 8 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie; E. overwegende dat in artikel 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie is bepaald dat de leden van het Europees Parlement op hun eigen grondgebied de immuniteiten genieten welke aan de leden van de volksvertegenwoordiging in hun land zijn verleend; F. overwegende dat in artikel 157, leden 2 en 3, van de Portugese grondwet het volgende wordt bepaald: “2. Een lid van het Portugese parlement mag niet zonder toestemming van dat parlement als getuige worden gehoord noch als verdachte worden verhoord, waarbij het Portugese parlement in het laatste geval toestemming dient te geven voor een verhoor indien er sterke aanwijzingen zijn voor een opzettelijk gepleegd strafbaar feit waarop een vrijheidsstraf staat van meer dan drie jaar. 3. Geen enkel lid van het Portugese parlement mag worden gearresteerd of in hechtenis worden genomen zonder toestemming van dat parlement, tenzij sprake is van een opzettelijk gepleegd strafbaar feit waarop de in het vorige lid genoemde vrijheidsstraf staat en het lid op heterdaad betrapt wordt.”; G. overwegende dat het uitsluitend aan het Parlement toekomt om in een bepaald geval over de opheffing van de immuniteit te beslissen; overwegende dat het Parlement bij het nemen van het besluit om de immuniteit al dan niet op te heffen redelijkerwijs rekening kan houden met het standpunt van het lid (2) ; overwegende dat Álvaro Amaro tijdens zijn hoorzitting heeft aangegeven geen bezwaar te hebben tegen de opheffing van zijn parlementaire immuniteit; H. overwegende dat de parlementaire immuniteit tot doel heeft het Parlement en zijn leden te beschermen tegen gerechtelijke procedures in verband met activiteiten die in de uitoefening van parlementaire taken zijn verricht en niet los daarvan kunnen worden gezien; I. overwegende dat de strafbare feiten waarvan Álvaro Amaro wordt beschuldigd, hebben plaatsgevonden vóór zijn verkiezing in het Europees Parlement; J. overwegende dat het Parlement in deze zaak geen bewijs heeft gevonden dat duidt op fumus persecutionis, dat wil zeggen feiten die erop wijzen dat de betrokken gerechtelijke procedure is ingeleid om de politieke activiteit van het lid en daarmee het Europees Parlement te schaden; K. overwegende dat het Parlement niet als een rechtbank kan worden beschouwd en dat het lid in het kader van een procedure tot opheffing van de immuniteit niet als een “verdachte” kan worden beschouwd (3) ; 1. besluit de immuniteit van Álvaro Amaro op te heffen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde Portugese autoriteit en aan Álvaro Amaro. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12617/2021), – gezien het Verdrag inzake de instandhouding en het beheer van de visbestanden van de volle zee in het noordelijke deel van de Stille Oceaan (12617/2021 ADD 1), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 43 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), (C9-0420/2021), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie visserij ( A9‑0008/2022 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerpbesluit van de Raad; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten, alsmede de regering van de Republiek Korea in haar hoedanigheid van depositaris van het verdrag. Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Conferentie van voorzitters, – gezien zijn besluit van 17 april 2019 over het aantal interparlementaire delegaties, delegaties in gemengde parlementaire commissies, delegaties in parlementaire samenwerkingscommissies en multilaterale parlementaire vergaderingen (1) , – gezien zijn besluit van 17 juli 2019 over het aantal leden van de interparlementaire delegaties (2) , – gezien zijn besluit van 5 oktober 2021 over de instelling en het aantal leden van een delegatie in de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering (3) , – gezien de artikelen 223 en 224 van zijn Reglement, 1. besluit het aantal leden van de volgende interparlementaire delegaties als volgt vast te stellen: 2. besluit onder verwijzing naar het besluit van de Conferentie van voorzitters van donderdag 11 juli 2019 inzake de samenstelling van de bureaus van de parlementaire delegaties, dat het bureau van een commissie mag bestaan uit maximaal twee ondervoorzitters; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit ter informatie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), met name titel XVIII, – gezien Verordening (EU) 2020/2221 van het Europees Parlement en de Raad van 23 december 2020 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1303/2013 wat betreft extra middelen en uitvoeringsregelingen om bijstand te verlenen ter bevordering van het crisisherstel in de context van de COVID-19-pandemie en de sociale gevolgen daarvan en ter voorbereiding van een groen, digitaal en veerkrachtig herstel van de economie (React-EU) (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (2) (de verordening gemeenschappelijke bepalingen), – gezien Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds (3) , – gezien Verordening (EU) 2021/1059 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 betreffende specifieke bepalingen voor de doelstelling “Europese territoriale samenwerking” (Interreg) ondersteund door het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en door externe financieringsinstrumenten (4) , – gezien Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie (5) , – gezien het Pact van Amsterdam tot vaststelling van de stedenagenda voor de EU, dat op 30 mei 2016 door de voor stedelijke aangelegenheden verantwoordelijke EU-ministers werd gesloten, – gezien de Overeenkomst die op 12 december 2015 is goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP21) in Parijs (Overeenkomst van Parijs), – gezien de VN-agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, in het bijzonder duurzameontwikkelingsdoelstelling 11 (SDG 11) inzake duurzame steden en gemeenschappen, – gezien zijn resolutie van 9 september 2015 over de stedelijke dimensie van EU-beleid (6) , – gezien zijn resolutie van 13 maart 2018 over de rol van regio’s en steden van de EU bij de tenuitvoerlegging van de COP21-overeenkomst van Parijs over klimaatverandering (7) , – gezien zijn resolutie van 3 juli 2018 over de rol van steden in het institutioneel kader van de Unie (8) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het Europees Jaar van groenere steden 2022 (9) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over toegang tot fatsoenlijke en betaalbare huisvesting voor iedereen (10) , – gezien de verklaring over de stedenagenda voor de EU, die de voor territoriale samenhang en stedelijke aangelegenheden verantwoordelijke ministers op 10 juni 2015 overeenkwamen, – gezien de conclusies van de Raad van 24 juni 2016 over de stedenagenda voor de EU, – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019, getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 juli 2014, getiteld “De stedelijke dimensie van het Europees beleid – Hoofdkenmerken van een Europese stedelijke agenda” ( COM(2014)0490 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 juni 2021, getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU – Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040” ( COM(2021)0345 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021, getiteld “Een Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” ( COM(2021)0101 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 7 oktober 2020, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma” ( COM(2020)0620 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien het nieuwe Handvest van Leipzig betreffende de transformatieve kracht van steden voor het algemeen belang, goedgekeurd tijdens de informele ministeriële bijeenkomst van 30 november 2020, – gezien de Nieuwe Stedenagenda, die tijdens de VN-conferentie over huisvesting en duurzame stadsontwikkeling (Habitat III) van 20 oktober 2016 in Quito, Ecuador, werd goedgekeurd, – gezien het rapport “De stand van zaken in Europese steden” van de Commissie van 2016, – gezien het mondiale vlaggenschipinitiatief van de VN-Entiteit voor gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen, getiteld “Safe Cities and Safe Public Spaces for Women and Girls”, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, dat op 11 mei 2011 in Istanbul voor ondertekening werd opengesteld (het Verdrag van Istanbul), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie vervoer en toerisme, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling ( A9-0352/2021 ), A. overwegende dat steden nog steeds in de frontlinie staan van de COVID-19-crisis, met teruglopende economische activiteit, hoge besmettingscijfers, een lage vaccinatiegraad en vaak ontoereikende middelen; overwegende dat de pandemie ook de heersende tekortkomingen in stedelijke gebieden heeft aangewakkerd, waardoor hun kwetsbaarheden aan het licht zijn gekomen; B. overwegende dat de reeds lang bestaande ongelijkheden in de steden en gemeenten door de pandemie nog groter zijn geworden; overwegende dat mensen in kwetsbare situaties nu kwetsbaarder zijn dan ooit; overwegende dat steden worden geconfronteerd met uitdagingen als gebrekkige toegang tot betaalbare huisvesting, dakloosheid, sociale uitsluiting, armoede en gebrekkige toegang tot overheids-, gezondheids- en andere essentiële diensten; C. overwegende dat 72 % van de EU-bevolking in steden en gemeenten woont; overwegende dat steden en gemeenten rechtstreeks betrokken moeten worden bij het herstel van COVID-19; overwegende dat met de herstelmaatregelen de reeds lang bestaande kwetsbaarheden moeten worden aangepakt en niet alleen een antwoord moet worden geboden op de gezondheidsgevolgen van COVID-19, maar ook de aanhoudende ongelijkheden moeten worden weggewerkt; D. overwegende dat uit de pandemie genderspecifieke gevolgen zijn voortgevloeid waarmee steden, gemeenten en functionele stedelijke gebieden rekening zullen moeten houden; overwegende dat door quarantaines en voorschriften inzake social distancing vrouwen meer risico lopen op gendergerelateerd geweld, terwijl tegelijkertijd de toegang van vrouwen tot ondersteuningsnetwerken, maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen voor seksuele en reproductieve gezondheid is afgenomen; E. overwegende dat de grootste ongelijkheden op het gebied van toegang tot essentiële middelen als gezondheid, onderwijs en digitalisering, zich in de metropolen voordoen, met name voor mensen in kwetsbare situaties; overwegende dat meer aanhoudende inspanningen nodig zijn om allerlei vormen van discriminatie en ongelijkheid te bestrijden; F. overwegende dat de digitale kloof een intersectionele kloof is die de genderkloof, de generatiekloof en de sociale kloof omvat, en dat die kloof tijdens de COVID-19-pandemie nog groter is geworden; overwegende dat in een groot aantal huishoudens en onderwijsinstellingen sprake is van ontoereikende toegang tot geschikte, moderne digitale apparatuur; G. overwegende dat het banenverlies naar schatting in steden hoger is dan elders, en met name laaggeschoolden, zelfstandigen, migrerende werknemers en mensen met atypische arbeidscontracten zwaar treft; overwegende dat jongeren waarvan de onderwijs- en opleidingstrajecten en de persoonlijke ontwikkeling zijn onderbroken het hoogste risico op werkloosheid lopen, en dat veel jongeren niet de stage- of leerlingplaats hebben gevonden die zij nodig hebben voor het afronden van hun studie; H. overwegende dat de COVID-19-pandemie enorme gevolgen heeft gehad voor de culturele en de sportsector, wat heeft geleid tot een economische recessie en banenverlies; overwegende dat stedelijke gebieden, met name metropolen, toereikende middelen nodig hebben voor de culturele en creatieve sector ter bevordering van de persoonlijke ontwikkeling van hun inwoners; I. overwegende dat steden, gemeenten en functionele stedelijke gebieden, zoals metropolen, belangrijke economische pijlers zijn voor het op gang brengen van groei, het scheppen van banen en het vergroten van het concurrentievermogen van de Unie in een geglobaliseerde economie; overwegende dat functionele stedelijke gebieden en middelgrote steden, ondanks de grote verschillen in de kwaliteit van de dienstverlening tussen stedelijke en plattelandsgebieden, kunnen fungeren als drijvende krachten achter het aantrekkelijker maken en ontwikkelen van het platteland en de omliggende plattelands- en ontvolkte gebieden toegang kunnen verschaffen tot een aantal diensten; J. overwegende dat stedelijke gebieden, naast de lijst van bestaande uitdagingen, ook te kampen hebben met de klimaatnoodtoestand en demografische uitdagingen; overwegende dat de veelheid aan uitdagingen een reactie vereist op basis van een geïntegreerde aanpak waarin verschillende sectoren worden samengebracht en naar oplossingen wordt gezocht die aan de sectorale behoeften tegemoetkomen; K. overwegende dat het door de regels voor het houden van fysieke afstand duidelijk is geworden dat er in en rondom functionele stedelijke gebieden sprake is van een gebrek aan geschikte parken, groenvoorzieningen en recreatievoorzieningen in de openlucht, alsmede aan een toereikende infrastructuur voor veilig vervoer en alternatief vervoer; L. overwegende dat de COVID-19-crisis uitdagingen zoals het vervoer van voedsel en geneesmiddelen en de verlening van gezondheidsdiensten heeft verergerd, en ernstige tekortkomingen aan het licht heeft gebracht in de medische infrastructuur en de beroepsopleiding van zorgverleners bij het reageren op pandemieën of andere medische noodsituaties; M. overwegende dat huisvesting een universeel recht is en dat de lidstaten daarom specifieke strategieën en passende maatregelen moeten vaststellen om belemmeringen met betrekking tot het recht op huisvesting weg te nemen; overwegende dat er in betaalbare huisvesting moet worden geïnvesteerd; N. overwegende dat stedelijke gebieden verantwoordelijk zijn voor het leeuwendeel van het energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen in de EU en een sleutelrol spelen in de strijd van de Unie tegen klimaatverandering; overwegende dat steden, gemeenten en functionele stedelijke gebieden grootschalige stedenbouwkundige projecten en een circulaire economie in het leven moeten roepen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, de opwarming van de aarde te beperken, congestie te verminderen, afval te recyclen en economische duurzaamheid te waarborgen; O. overwegende dat de wereldwijde stedelijke bevolking tegen 2050 naar verwachting met drie miljard mensen zal zijn toegenomen en dat twee derde van de wereldbevolking in steden zal wonen, en dat deze stadsbewoners 75 % van de mondiale natuurlijke hulpbronnen zullen verbruiken, 50 % van het wereldwijde afval zullen produceren en meer dan 60 % van de broeikasgassen zullen uitstoten; P. overwegende dat het openbaar vervoer een belangrijke rol speelt bij de bestrijding van vervoersarmoede; overwegende dat er dringend meer moet worden geïnvesteerd in duurzaam openbaar vervoer en in het toegankelijker maken daarvan, alsook in een betere infrastructuur voor voetgangers en fietsers met het oog op de veiligheid van weggebruikers, met name van weggebruikers met verminderde mobiliteit en andere beperkingen; Q. overwegende dat alle Europese steden te kampen hebben met een ongekende stijging van de energietarieven en dat deze stijging het economisch herstel na de pandemie in het gedrang dreigt te brengen; R. overwegende dat zowel bestuur op verschillende niveaus als de actieve betrokkenheid van stedelijke autoriteiten, op basis van coördinerend optreden door de EU, de lidstaten en lokale en regionale overheden, en in overeenstemming met het beginsel van partnerschap zoals vastgelegd in de verordening gemeenschappelijke bepalingen, van essentieel belang zijn voor het ontwerp en de uitvoering van alle EU-programma’s; overwegende dat de stedelijke autoriteiten bevoegd zijn om projecten te selecteren in het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) voor duurzame stedelijke ontwikkeling en in het kader van het nieuwe Stedelijk Europa-initiatief, dat de stedelijke innovatieve acties voor de nieuwe programmeringsperiode vervangt en verdere kansen biedt om nieuwe oplossingen en benaderingen uit te testen, waaronder die ter ondersteuning van stedelijke gebieden in het tijdperk na COVID-19; Inclusieve steden 1. onderkent de sociale, economische, territoriale, culturele en historische diversiteit van stedelijke gebieden in de Unie, en wijst erop dat uitdagingen als segregatie en armoede moeten worden aangepakt; 2. wijst erop dat de bevolkingsdichtheid in steden weliswaar een groot aantal voordelen biedt met betrekking tot duurzaam wonen, maar dat een hoge bevolkingsconcentratie in bepaalde stedelijke gebieden mogelijk ook tot onaangename gevolgen leidt met betrekking tot de betaalbaarheid van huisvesting, de verontreinigingsgraad, de levenskwaliteit en het risico op discriminatie, armoede, ongelijkheid en sociale uitsluiting; 3. benadrukt dat de COVID-19-pandemie de trend van ontvolking heeft versterkt in onderontwikkelde stedelijke gebieden, die vaak over onvoldoende inkomsten beschikken om hun inwoners van hoogwaardige openbare diensten te voorzien; moedigt de Commissie aan aanbevelingen te verstrekken en de lidstaten aan te sporen beste praktijken met betrekking tot administratieve territoriale indeling en hervormingen uit te wisselen; 4. verzoekt de lidstaten maatregelen in de vorm van positieve acties in het leven te roepen teneinde de inclusie te bevorderen van gemarginaliseerde gemeenschappen, zoals personen met een handicap, meer geïsoleerde ouderen, daklozen, migranten, vluchtelingen en etnische minderheden, waaronder de Roma; dringt erop aan dat de financieringsbehoeften zowel op lokaal niveau, met inbegrip van die van stedelijke gebieden, met name metropolen, als op regionaal, nationaal en EU-niveau, gericht worden op de duurzame ondersteuning van deze gemarginaliseerde gemeenschappen; herinnert eraan dat de structuurfondsen, naast voldoende nationale middelen, van cruciaal belang zijn voor de succesvolle uitvoering van beleidsmaatregelen die worden voorgesteld in het strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma; wijst op de rol van stedelijke autoriteiten bij het waarborgen dat deze maatregelen de daadwerkelijke behoeften van de Romagemeenschappen weerspiegelen; 5. onderstreept dat voor personen met een handicap de toegankelijkheid van steden van essentieel belang is om hun recht op mobiliteit, studie en werk ten volle te kunnen uitoefenen; verzoekt de Commissie volledige inclusie te bevorderen en toegang te verlenen tot de voor stedelijke ontwikkeling vrijgemaakte middelen om steden toegankelijk te maken voor personen met een handicap; 6. wijst erop dat het voor het herstel van stedelijke economieën waarbij niemand achter wordt gelaten, nodig is dat investeringen en hervormingen leiden tot stabiele en hoogwaardige banen, versterkte openbare infrastructuur en diensten, betere sociale dialoog en steun voor de inclusie en integratie van kansarme groepen, onder meer door het versterken van de stelsels van sociale bescherming en sociale voorzieningen; 7. benadrukt dat het van belang is een EU-kader tot stand te brengen ter ondersteuning van lokale en nationale strategieën voor het bestrijden van dakloosheid en het verzekeren van gelijke toegang tot fatsoenlijke huisvesting voor iedereen, door een geïntegreerde benadering te stimuleren waarin bijstand voor huisvesting, sociale dienstverlening, gezondheidszorg en actieve insluiting samen worden gebracht; 8. verzoekt de Commissie, de lidstaten en de lokale en regionale overheden specifieke strategieën en passende maatregelen te ontwikkelen om belemmeringen weg te nemen met betrekking tot het recht op huisvesting, zoals discriminatie, financialisering, speculatie, toeristificatie, onrechtmatige kredietverleningspraktijken en gedwongen uitzettingen; 9. benadrukt dat diensten van algemeen economisch belang op het gebied van huisvesting voornamelijk moeten inspelen op specifieke, door de nationale, regionale of lokale overheden vastgestelde vereisten, aangezien deze overheden de huisvestingsbehoeften en levensomstandigheden van verschillende groepen – die sterk kunnen verschillen tussen landelijke en stedelijke gebieden – in kaart kunnen brengen en aan kunnen pakken, en aangezien deze overheden een cruciale rol spelen bij een doelgerichte besluitvorming; verzoekt de Commissie met klem de definitie van de doelgroep voor sociale en met openbare middelen gefinancierde huisvesting in de regels inzake diensten van algemeen economisch belang aan te passen, teneinde de nationale, regionale en lokale overheden in staat te stellen steun te verlenen voor huisvesting voor alle groepen wier behoefte aan fatsoenlijke en betaalbare huisvesting niet door de markt kan worden ingevuld, en er tegelijkertijd voor te zorgen dat er voldoende financiering wordt uitgetrokken voor de meest achtergestelde groepen, teneinde investeringen aan te zwengelen, voor betaalbare huisvesting, neutraliteit tussen huur- en koopwoningen en duurzame stadsontwikkeling te zorgen, sociaal diverse wijken te creëren en sociale cohesie te bevorderen; 10. verzoekt de Commissie en de lidstaten om te zorgen voor nog meer investeringen in sociale, openbare, energie-efficiënte, adequate en betaalbare huisvesting en in het tegengaan van dakloosheid en uitsluiting van huisvesting in de EU; vraagt in dit verband om investeringen via het EFRO, het Fonds voor een rechtvaardige transitie, InvestEU, ESF+, Horizon Europa en NextGenerationEU, en in het bijzonder via de herstel- en veerkrachtfaciliteit, het investeringsinitiatief coronavirusrespons en het investeringsinitiatief coronavirusrespons plus; dringt aan op meer samenwerking tussen deze instrumenten; is ingenomen met de financiering van leningen voor sociale en betaalbare huisvesting via InvestEU en de ruimere portefeuille van de Europese Investeringsbank (EIB); verzoekt de Commissie en de lidstaten sociale vooruitgang, samen met de groene en de digitale transitie, op te nemen als investeringsprioriteit in de herstel- en veerkrachtfaciliteit, teneinde kwetsbare personen te beschermen tegen de negatieve gevolgen van de huidige crisis, en socialevooruitgangsplannen op te nemen in de herstel- en veerkrachtplannen om aan te geven hoe de beginselen van de Europese Pijler van sociale rechten in de praktijk zullen worden gebracht en waar de sociale investeringen, met inbegrip van investeringen in sociale huisvesting, op gericht zullen zijn; vraagt de Commissie met klem ervoor te zorgen dat de financiering van de EU en de EIB toegankelijker wordt voor lokale en regionale aanbieders van sociale en openbare betaalbare huisvesting; vraagt de EIB te trachten de betreffende financiering te verhogen via gerichte technische bijstand en nauwere samenwerking met financiële intermediairs en de lidstaten; 11. wijst op de sociaal-economische uitdagingen waarvoor stedelijke centra, met name metropolen, met grote migranten- en vluchtelingenpopulaties en andere mensen in kwetsbare situaties zich geplaatst zien; brengt in herinnering dat steden een sleutelrol spelen bij het opbouwen van inclusieve, toegankelijke en gastvrije gemeenschappen, waarbij niemand achter wordt gelaten; 12. merkt op dat migratie rechtstreekse gevolgen heeft voor het inclusieve karakter van steden en beleidsmaatregelen op maat vergt; wijst op het potentieel van het EU‑actieplan voor integratie en inclusie 2021-2027 om inclusieve en hechte samenlevingen tot stand te brengen en programma’s toe te snijden op de meest achtergestelde wijken; merkt tevens op dat vanuit de gemeenschap aangestuurde lokale ontwikkelingsstrategieën een essentieel instrument vormen om banen te scheppen, armoede terug te dringen en diensten in stedelijke gebieden toegankelijker te maken; 13. wijst erop dat kinderen in achtergestelde wijken vaak aan verschillende risicofactoren worden blootgesteld, zoals slechte huisvesting, discriminatie, geweld en ongelijke toegang tot diensten als kinderopvang, gezondheidszorg en onderwijs; verzoekt de lidstaten hun steun te verlenen aan lokale kindergarantiestelsels teneinde de specifieke uitdagingen met betrekking tot kinderarmoede in stedelijke gebieden aan te kunnen pakken; 14. wijst op de rol die steden vervullen bij het nastreven van gendergelijkheid en herinnert eraan dat, in overeenstemming met de verordening gemeenschappelijke bepalingen, bij de voorbereiding, uitvoering, monitoring, verslaglegging en evaluatie van alle in het kader van het cohesiebeleid genomen maatregelen het begrip gendergelijkheid als richtsnoer moet worden gehanteerd; onderstreept dat bij acties ter overbrugging van de genderkloof in het kader van het cohesiebeleid een intersectionele aanpak moet worden gevolgd, waarbij passende maatregelen worden genomen ter voorkoming van discriminatie op grond van godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of genderoriëntatie, en waarbij wordt voortgebouwd op nationale strategische kaders voor gendergelijkheid; wijst er bovendien op dat de begunstigden van de cohesiebeleidsprogramma’s geen discriminerend beleid mogen invoeren, al helemaal niet gericht tegen minderheden, zoals de lhbti-gemeenschap; spoort ertoe aan om aanvragen af te wijzen van mogelijke begunstigden, waaronder regionale of lokale overheden, die discriminerend beleid hebben ingevoerd tegen leden van de lhbti‑gemeenschap, zoals het uitroepen van “lhbt-vrije zones”; 15. benadrukt dat vrouwen niet alleen kwetsbaarder zijn voor bovengenoemde gezondheidsrisico’s, maar ook voor de met de COVID-19-pandemie gepaard gaande economische risico’s; erkent dat het voor het herstel van de stedelijke economieën van essentieel belang is dat vrouwen in de formele en de informele sector na de pandemie worden ondersteund en beter worden geïntegreerd in de beleidsplanning op het gebied van regionale en stedelijke ontwikkeling, waarbij de nadruk op het ontwerpen van genderinclusieve steden en gemeenschappen wordt gelegd; 16. vestigt de aandacht op de wijdverspreide gendergegevenskloof op het gebied van cohesiebeleid en stadsplanning en roept de lidstaten op gegevensverzamelingsmethoden in te voeren die gebruikmaken van naar gender uitgesplitste gegevens; 17. wijst erop dat de COVID-19-pandemie enorme pieken in huiselijk geweld heeft veroorzaakt; verzoekt de lidstaten middelen van het cohesiebeleid toe te wijzen en stedelijke autoriteiten te bewegen om de globale toename van gendergerelateerd geweld aan te pakken; spoort de steden in de EU aan een alomvattende aanpak te ontwikkelen, toe te passen en te evalueren, voor het voorkomen van en reageren op seksuele intimidatie en gendergerelateerd geweld in openbare ruimten door zich te verbinden tot de beginselen van het mondiale vlaggenschipinitiatief van de VN‑Entiteit voor gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen, getiteld “Safe Cities and Safe Public Spaces for Women and Girls”; 18. verzoekt alle lidstaten het Verdrag van Istanbul inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen zo spoedig mogelijk te ratificeren; verzoekt de Commissie wetgeving voor te stellen om alle vormen van gendergerelateerd geweld aan te pakken en de nodige stappen te ondernemen om gendergerelateerd geweld aan te merken als een nieuwe vorm van criminaliteit die moet worden opgenomen in artikel 83, lid 1, VWEU; 19. erkent de last die op de schouders van vrouwen rust als voornaamste verzorgers in formele en informele situaties, en de sociale waarde van die zorg, met name tijdens de COVID-19-crisis; wijst erop dat 80 % van alle zorg die in de EU wordt verleend, wordt verleend door (onbetaalde) mantelzorgers, waarvan 75 % vrouwen; wijst op de relevante rol die de Europese structuurfondsen spelen in het aantrekken van investeringen in zorgdiensten; is verheugd over het voornemen van de Commissie om een Europese zorgstrategie voor te stellen; 20. vestigt de aandacht op werkloosheid en met name jeugdwerkloosheid, die als gevolg van de COVID-19-pandemie flink is toegenomen; roept de lidstaten op stedelijke autoriteiten actief te betrekken bij het opstellen van programma’s waarin wordt ingespeeld op de behoeften van jongeren in steden, alsmede bij het tot stand brengen van beleid gericht op de geestelijke gezondheid en het geestelijk welzijn van jongeren, hetgeen met name in de periode na COVID-19 van cruciaal belang zal zijn; Duurzame steden 21. wijst op het belang van duurzame stadsontwikkeling, met inbegrip van duurzaam en betaalbaar openbaar vervoer, voor de economische, sociale en territoriale cohesie van de Unie en de levenskwaliteit van haar inwoners, alsmede voor het verwezenlijken van de doelstellingen inzake klimaatneutraliteit tegen 2050; herinnert aan de mogelijkheden voor stedelijke gebieden uit hoofde van het Nieuw Europees Bauhaus-initiatief en de leidende beginselen ervan, die onder meer duurzaamheid, bestuur op verschillende niveaus, esthetische aspecten en inclusie bestrijken; 22. erkent dat een gesynchroniseerde strategie ten uitvoer moet worden gelegd om het hoofd te bieden aan COVID-19 en de groene en de digitale transitie, zodat een economisch herstel kan worden ingeluid waardoor de duurzame transitie wordt versneld; 23. verzoekt de Unie en de lidstaten overeenkomstig de verplichtingen van de Overeenkomst van Parijs en de SDG’s van de VN, prioriteit en steun te verlenen aan kaders voor de circulaire economie, investeringen in hernieuwbare energie, duurzame en betaalbare (voor)stedelijke mobiliteit (met name fietspadennetwerken), infrastructuur voor alternatief vervoer in en rondom stedelijke gebieden, fatsoenlijk onderhoud van bestaande infrastructuur en snelle investeringen in groene infrastructuur, parken, groen- en recreatievoorzieningen in de openlucht, met eerbiediging van het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” en het energie-efficiëntie-eerstbeginsel; merkt op dat initiatieven als het Nieuw Europees Bauhaus steden de kans geven de renovatiegolf (11) voor het voetlicht te brengen, alsmede projecten waarbij de circulaire economie, duurzaamheid en biodiversiteit centraal staan; is verheugd over het feit dat het Nieuw Europees Bauhaus specifiek gericht is op een participatieve en disciplineoverschrijdende benadering voor het tot stand brengen van een duurzame leefomgeving; 24. is van mening dat door de COVID-19-crisis is gebleken dat er behoefte is aan een nieuwe vorm van stadsplanning en nieuwe mobiliteitsoplossingen om ervoor te zorgen dat stedelijke gebieden veerkrachtiger zijn en zich beter kunnen aanpassen aan de vraag naar mobiliteit, en dat de crisis moet worden aangegrepen voor het terugdringen van de vervoersgerelateerde congestie en broeikasgasemissies; pleit voor investeringen ter bevordering van stedelijke mobiliteit door middel van milieuvriendelijke vervoerssystemen; benadrukt dat het nodig is duurzame openbaarvervoersystemen in stedelijke gebieden te bevorderen en te ontwikkelen, en de capaciteit van het openbaar vervoer aan te passen aan de toenemende vraag die zich voordoet in het dagelijkse forensenverkeer van en naar stadscentra; verzoekt de lidstaten hun investeringen in stedelijke mobiliteit opnieuw te beoordelen en prioriteit te geven aan digitale infrastructuur die ten goede zal komen aan alle passagiers, ook passagiers met beperkte mobiliteit; 25. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om er samen met de steden en de lidstaten voor te zorgen dat alle grote steden en stedelijke knooppunten in het trans‑Europees vervoersnetwerk (TEN-T) tegen 2030 duurzame stedelijke mobiliteitsplanningen (SUMP – sustainable urban mobility plan) opstellen; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband nauw samen te werken met regio’s en steden, met name grensoverschrijdend, om de ontbrekende infrastructuur voor de laatste kilometers en de multimodale en grensoverschrijdende verbindingen in het gehele TEN‑T te verbeteren en af te werken; wijst erop dat veel Europese havens in de buurt van stedelijke centra liggen en belangrijke vervoersknooppunten in het TEN-T zijn; 26. is van mening dat de Commissie ervoor moet zorgen dat de toegang tot EU‑financieringsprogramma’s voor stedelijke mobiliteit, zoals het EFRO, het Cohesiefonds en de Connecting Europe Facility, afhankelijk wordt gesteld van bestaande of toekomstige SUMP’s; benadrukt dat het cohesiebeleid kan helpen om het potentieel van zowel artificiële intelligentie als het “slimme steden”-model te benutten, bijvoorbeeld door administratieve capaciteit en digitale vaardigheden te verbeteren, en dat het een verschuiving van het experimenteren met initiatieven voor slimme steden naar het opschalen daarvan moet stimuleren door middel van financiering en daarmee samenhangende ondersteuning; verzoekt de Commissie na te denken over manieren om steden te ondersteunen bij het opstellen van hun SUMP’s aan de hand van de hoogste normen; benadrukt dat de Commissie, de lidstaten en de regio’s lokale overheden waar mogelijk moeten bijstaan bij het bereiken van dit doel; is bovendien ingenomen met het voornemen van de EIB om samen te werken met overheidsinstanties ter ondersteuning van ambitieuze investeringsprogramma’s voor het bevorderen van duurzame mobiliteit op lokaal en regionaal niveau, onder meer via SUMP’s en openbaarvervoersprojecten; 27. benadrukt dat de lockdown en de sanitaire maatregelen een aanzienlijke invloed hebben gehad op de vraag naar mobiliteit en de keuze van het vervoermiddel, als gevolg waarvan mensen minder gebruik hebben gemaakt van het openbaar vervoer; pleit voor het uitwisselen van beste praktijken met betrekking tot de invoering van een centraal en multimodaal ticketsysteem waarmee mensen op een gebruiksvriendelijkere en veiligere wijze tussen en binnen stedelijke gebieden in de EU kunnen reizen; 28. moedigt de Commissie aan maatregelen te nemen ter bevordering van de uitwisseling van beste praktijken tussen stedelijke gebieden met betrekking tot duurzame stadsontwikkeling en infrastructuur, groene stadsplanning, schone energie, energie-efficiëntie, emissievrij openbaar vervoer, de mobiliteit van voetgangers en fietsers, efficiënt waterbeheer en duurzaam en circulair afvalbeheer; 29. dringt aan op een herziening van de richtsnoeren van de Commissie voor de ontwikkeling en uitvoering van SUMP’s; vraagt dat met die plannen multimodaliteit wordt bevorderd en een aantal onaangename gevolgen wordt aangepakt van de te grote bevolkingsconcentratie in bepaalde stedelijke gebieden, zoals congestie en stijgende vervoerskosten, bijvoorbeeld door middel van evenwichtige sociaal-economische maatregelen om te garanderen dat de plannen niet-discriminerend zijn; 30. verzoekt de Commissie, in samenhang met de komende herziening van het pakket stedelijke mobiliteit, om de coördinatie te bevorderen tussen veiligheids- en duurzaamheidsmaatregelen in stedelijke gebieden; moedigt parkeermogelijkheden aan aan de rand van stedelijke gebieden (zoals park-and-ride-systemen), om gemakkelijk toegang te bieden tot verschillende vormen van openbaar vervoer, teneinde de stedelijke congestie, de CO 2 -emissies en het boven- en ondergronds parkeren in binnensteden aanzienlijk te verminderen, en ook om stadscentra te herbouwen en aantrekkelijker te maken, en potentiële klanten aan te trekken om de verzwakte detailhandel na de pandemie te ondersteunen en de lokale waarde te vergroten; 31. benadrukt dat het economisch herstel van steden zal worden belemmerd door de sterk stijgende energieprijzen; dringt aan op passende maatregelen ter bevordering van de energie-unie en ter versterking van de weerbaarheid van de Europese energiemarkt; benadrukt dat goedkopere energie voor iedereen in stedelijke gebieden een absolute vereiste is; spoort daarom aan tot het opzetten van grootschalige programma’s om gebouwen te isoleren en zonnepanelen op daken te plaatsen; benadrukt dat lokale hernieuwbare-energiegemeenschappen moeten worden versterkt om het energieverbruik terug te dringen, de decarbonisatie van de energiesystemen te bevorderen en te kunnen profiteren van de maatschappelijke voordelen van een lokale energiemarkt; 32. pleit voor maatregelen ter verbetering van de luchtkwaliteit in steden om de risico’s voor de menselijke gezondheid tot een minimum te beperken en maatregelen om het niveau van het omgevingslawaai aan te pakken, dat in stedelijke gebieden toeneemt; 33. merkt op dat nieuwe apparaten voor persoonlijke mobiliteit (waaronder e-scooters en elektrische fietsen) in stedelijke gebieden een aantal veiligheidsproblemen veroorzaken; moedigt de Commissie aan richtsnoeren voor de lidstaten op te stellen om deze veiligheidskwesties aan te pakken; 34. merkt op dat de COVID-19-pandemie heeft geleid tot de groei van de thuisbezorgingssector, hetgeen in stedelijke gebieden nieuwe soorten platformwerk en bedrijfsmodellen heeft doen ontstaan; erkent dat er aanbevelingen nodig zijn voor de veiligheid van bezorgers en voor opleiding in de digitale instrumenten die zij gebruiken, zoals toepassingen en interactieve platforms; 35. herinnert eraan dat bijna 40 % van alle dodelijke verkeersongevallen in Europa plaatsvindt in stedelijke gebieden; herhaalt dat te hard rijden een essentiële factor is bij ongeveer 30 % van de dodelijke verkeersongevallen en een verzwarende factor bij de meeste ongevallen; verzoekt de Commissie haar aanbeveling inzake snelheid, waarnaar wordt uitgekeken, te gebruiken om van 30 km/u standaard de maximumsnelheid te maken in woonwijken en gebieden met een groot aantal voetgangers en fietsers, met de mogelijkheid van hogere grenswaarden op de belangrijkste verkeersaders en passende bescherming voor kwetsbare weggebruikers; is ingenomen met het feit dat de EU haar strategische langetermijndoelstelling heeft bevestigd om uiterlijk in 2050 het aantal verkeersdoden en zwaargewonden op de Europese wegen terug te brengen tot nagenoeg nul (Vision Zero), evenals haar middellangetermijndoelstelling om het aantal doden en zwaargewonden te verminderen met 50 % tegen 2030; verzoekt de Commissie daarom verkeersveiligheid beter te integreren in de SUMP-richtsnoeren en verzoekt lokale overheden de verkeersveiligheid te bevorderen door middel van bewustmakingsinitiatieven, passende maatregelen en financieringsmogelijkheden; 36. waarschuwt ervoor dat steden en gemeenten ernstig bedreigd worden door de gevolgen van de klimaatverandering; maakt zich grote zorgen over het feit dat hittegolven, die in steden al extremer zijn als gevolg van het stedelijk warmte-eilandeffect, zowel intenser worden als zich vaker voordoen, terwijl extreme neerslag en stormvloeden waarschijnlijk zullen leiden tot meer overstromingen, zoals degene die plaatshadden in Europa in de zomer van 2021, of hevige sneeuwstormen, zoals in de winter van 2020-2021, hetgeen duidelijk maakt dat de weerbaarheid van steden tegen rampen sterk moet worden vergroot; verzoekt de Commissie haar samenwerking met lokale overheden indien nodig te intensiveren door middel van bestaande structuren, zoals het EU-Burgemeestersconvenant, het Green City Accord en de Mayors Alliance for the Green Deal, om de behoeften en uitdagingen in verband met de klimaatverandering waar stedelijke gebieden mee te maken hebben te identificeren, gezamenlijk oplossingen te ontwerpen om steden groener te maken en investeringen te richten op lokale acties; dringt er bij de nationale, regionale en lokale autoriteiten op aan om naast hun nationale energie- en klimaatplannen ook stedelijke strategieën voor aanpassing aan de klimaatverandering vast te stellen die investeringen aanmoedigen om steden om te vormen en aan te passen aan de bedreigingen van de klimaatverandering; 37. herhaalt dat 30 % van het meerjarig financieel kader en 37 % van NextGenerationEU bestemd zijn voor klimaatactie, terwijl 20 % van NextGenerationEU wordt toegewezen aan de digitale transitie; verzoekt de Commissie toezicht te houden op de lidstaten en hen van richtsnoeren en aanbevelingen te voorzien om te waarborgen dat de nodige vaardigheden worden ontwikkeld om de dubbele groene en digitale transitie te verwezenlijken; betreurt de uitsluiting van stedelijke gebieden in de context van NextGenerationEU en dringt daarom aan op een grotere betrokkenheid en participatie van steden, gemeenten en functionele stedelijke gebieden bij de planning en uitvoering van de herstel- en veerkrachtplannen; 38. benadrukt het feit dat meer bomen moeten worden aangeplant en groene daken moeten worden aangelegd, aangezien de vergroening van steden aanzienlijke recreatieve waarde oplevert voor mensen, alsmede de temperatuur doet dalen en ervoor zorgt dat overtollig regenwater wordt geabsorbeerd, zodat de gevolgen van de klimaatverandering en het biodiversiteitsverlies worden tegengegaan; benadrukt dat het renoveren van gebouwen met het oog op een lager energiegebruik en het herontwerpen van steden met het oog op een uitbreiding van de groene ruimte en het stimuleren van wandelen en fietsen, besparingen zullen opleveren, banen zullen creëren, energiearmoede zullen helpen te bestrijden en klimaatvoordelen zullen opleveren; 39. wijst erop dat het engagement van stedelijke gebieden van cruciaal belang is voor de transitie naar een klimaatneutrale maatschappij en een welvarende, eerlijke, duurzame en concurrerende economie; merkt op dat lokale overheden in sommige gevallen niet beschikken over de knowhow, het personeel en de toegang tot hoogwaardige gegevens die nodig zijn om acties te starten en vooruitgang te boeken; is daarom van mening dat capaciteitsopbouw, technische ondersteuning en financiering ten volle moeten worden benut, zoals overeengekomen in de verordening gemeenschappelijke bepalingen, om ervoor te zorgen dat autoriteiten in steden en voorsteden de doelstellingen van de Europese Green Deal verwezenlijken, en is van mening dat stedelijke autoriteiten in de toekomst rechtstreeks toegang moeten krijgen tot EU-financiering; Innovatieve steden 40. benadrukt dat de digitalisering heeft geholpen bij het aanpakken van een aantal onmiddellijke uitdagingen als gevolg van de pandemie, met name tijdens de lockdownperioden, en dat van de vele ongelijkheden die door de COVID-19-pandemie aan het licht zijn gebracht, de digitale kloof er een ernstige is; merkt op dat de pandemie de digitalisering heeft versneld en dat technologie een noodzaak is geworden voor telewerken, thuisonderwijs, e-handel, e-gezondheid, e-overheid, digitale democratie en digitaal entertainment; verzoekt de Commissie deze ontwikkelingen op de voet te volgen en te waarborgen dat zij volledig in overeenstemming zijn met het acquis van de Unie, met name wat werknemers- en sociale rechten betreft; brengt in herinnering dat digitalisering en digitale connectiviteit een prioriteit moeten zijn voor lokale gemeenschappen bij hun herstel; wijst nogmaals op het belang van een adequaat mededingingsrecht en een adequaat kader voor staatssteun, dat de lidstaten in het kader van de staatssteunregels volledige flexibiliteit biedt om de economie tijdens de coronacrisis te ondersteunen, met name door de aanleg van hogesnelheidsbreedband- en 5G-infrastructuur in alle steden, ongeacht hun omvang; verzoekt de lidstaten connectiviteit te ondersteunen, apparatuur ter beschikking te stellen en te zorgen voor de aanwezigheid van opgeleid personeel in openbare, sociale en onderwijsinstellingen; 41. dringt aan op acties en maatregelen voor een rechtvaardige digitale transitie, die moeten worden ondernomen op alle niveaus, van steden tot de EU zelf; pleit ervoor dat digitale inclusie wordt erkend als een recht voor alle generaties en dringt aan op een duidelijk engagement om in steden universele internetconnectiviteit te realiseren; 42. wijst erop dat de digitale geletterdheid moet worden versterkt om meer toegang te bieden tot nieuwe mogelijkheden; is van mening dat investering in onderwijs en opleiding moet worden gestimuleerd door middel van alomvattende programma’s, zowel in de publieke als in de privésector, voor de bij- en omscholing van werknemers en een leven lang leren die inspelen op de verschuivingen in de vraag naar vaardigheden; dringt aan op de bevordering van vrouwen en meisjes in onderwijs en loopbanen op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM); 43. herinnert eraan dat stadstoerisme een essentiële rol heeft gespeeld voor de ontwikkeling van het stedelijk beleid; wijst erop dat de meeste steden in de EU hebben geleden onder een daling van het toerisme als gevolg van de pandemie en hebben moeten zoeken naar nieuwe, duurzamere modi operandi om het toerisme te herstellen, wat heeft geleid tot een toegenomen gebruik van nieuwe, digitale technologieën, die het mogelijk hebben gemaakt stedelijke ruimten en het verkeer van stadstoeristen beter te beheren om de vorming van grote groepen en risicovolle situaties in het licht van de pandemie te voorkomen; 44. benadrukt dat bibliotheken en culturele centra bevorderlijk zijn voor het faciliteren van digitale en sociale inclusie, een leven lang leren en trajecten naar werk voor stedelijke gemeenschappen en achtergestelde groepen; vestigt bovendien de aandacht op de behoefte aan extra plaatsen voor persoonlijke en politieke uitwisseling; 45. herinnert eraan dat artificiële intelligentie slimme oplossingen voor steden mogelijk maakt, waaronder een efficiënter energiegebruik en een efficiënter water- en afvalbeheer en minder vervuiling, lawaai en verkeerscongestie; is bezorgd over het feit dat lokale overheden te maken zullen krijgen met talloze digitale uitdagingen, zoals de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van datatechnologie, afhankelijkheid van particuliere derden en een gebrek aan vaardigheden; benadrukt dat opkomende technologieën, zoals kunstmatige intelligentie, moeten voldoen aan ethische criteria om te voorkomen dat bestaande sociale ongelijkheden worden overgenomen; 46. is van mening dat de bestaande stedelijke infrastructuur op het gebied van primaire gezondheidszorg zowel fysiek als financieel moet worden versterkt; merkt op dat de veranderingen op het gebied van de verlening van gezondheidszorg ook de digitale innovatie moeten versnellen en de integratie van de zorg moeten verbeteren door middel van geactualiseerde informatiekanalen, met het oog op het verstrekken van gerichtere, gepersonaliseerde, doeltreffende en efficiënte gezondheidszorg; verzoekt de lidstaten om samen met de lokale, de regionale en met name de stedelijke autoriteiten netwerken te ontwikkelen om mensen op te leiden in het gebruik van digitale gezondheidszorg en digitale overheidsdiensten, teneinde universele en gelijke toegang mogelijk te maken, terwijl gevoelige gegevens optimaal beschermd worden en cybercriminaliteit wordt voorkomen; wijst daarom op de cruciale rol van de lidstaten bij het ondersteunen van de inspanningen van stedelijke autoriteiten om digitale inclusie vorm te geven en te garanderen, door persoonsgegevens te beschermen en mensen en lokale ondernemingen controle te geven via de toegang tot gegevens; Lerende steden 47. wijst op de negatieve gevolgen van de COVID-19-pandemie voor het onderwijs en benadrukt dat inclusie en toegang tot onderwijs moeten worden gewaarborgd; 48. benadrukt dat de culturele sector ondersteund moet worden, aangezien cultuur en cultureel erfgoed van essentieel belang zijn voor het regionale concurrentievermogen en de sociale cohesie en helpen de identiteit van steden en regio’s vorm te geven; wijst erop dat het belangrijk is meer culturele locaties te creëren en te zorgen voor het herstel van deze locaties na COVID-19 en benadrukt dat zij meer jongeren moeten aantrekken; 49. benadrukt de economische en sociale bijdrage en impact van de culturele en sportsector ten aanzien van de maatschappij; verzoekt de Commissie en de lidstaten samen te werken en voldoende nationale en EU-middelen toe te wijzen om een solide culturele en sportinfrastructuur tot stand te brengen en onderwijs voor de economische en recreatieve sectoren te bevorderen, met name voor breedtecultuur en niet-professionele sport in stedelijke en voorstedelijke gebieden; moedigt de lidstaten aan een actieplan voor te leggen om beide sectoren, die belangrijke onderdelen zijn van de economie op lokaal, nationaal en EU-niveau, herop te starten en de veerkracht ervan te vergroten; 50. wijst erop dat het belangrijk is de rechten te beschermen van kinderen en jongeren en dat onderwijs- en opleidingssystemen in het leven moeten worden geroepen die solide, inclusief en functioneel zijn, voldoen aan de reële behoeften van mensen in hun respectieve stedelijke gebieden en toegerust zijn om het hoofd te bieden aan eventuele gezondheidscrises of natuurrampen die zich in de toekomst kunnen voordoen; 51. stelt met bezorgdheid vast dat de COVID-19-crisis dramatische gevolgen heeft voor een aanzienlijk deel van de Europese jongeren, hetgeen zich met name uit in een zorgwekkend isolement, een hoog banenverlies en onderbroken onderwijs- en opleidingstrajecten; benadrukt dat deze situatie heeft geleid tot veranderingen zowel in de samenstelling als in de omvang van de populatie van jongeren die werkloos zijn en geen onderwijs of opleiding volgen, een situatie die behoorlijk moet worden geëvalueerd en beschreven om de specifieke uitdagingen als gevolg van de crisis aan te pakken en de lidstaten te helpen bij het ontwikkelen van doeltreffende strategieën om jongeren te bereiken; suggereert in dit kader dat de Commissie de mogelijkheid onderzoekt om gemeenschappelijke Europese instrumenten te ontwikkelen om jongeren die werkloos zijn en geen onderwijs of opleiding volgen, te identificeren en te volgen met het oog op een passende beleidsrepons ter ondersteuning van deze groep, die in de context van de COVID-19-crisis uiterst kwetsbaar is; 52. benadrukt dat er nieuwe oplossingen moeten worden ontwikkeld om nieuw leven in te blazen aan stadscentra, aangezien deze te lijden hebben onder de sluiting van bedrijven en culturele locaties, vacatures, een verminderde aantrekkelijkheid en een toegenomen onlinehandel tijdens en na de pandemie; 53. verzoekt de lidstaten en de regio’s de onderwijsinfrastructuur te herbekijken en op een nieuwe leest te schoeien, aansluitend bij de nieuwe ontwikkelingen in de beroepen in de onderwijssector; verzoekt de Commissie en de lidstaten voldoende middelen toe te wijzen voor de ontwikkeling van onderwijsinstellingen en voor het opleiden van zowel leerkrachten als leerlingen van alle leeftijden in de ontwikkeling van groene en digitale vaardigheden om hen voor te bereiden op de toekomst; herinnert eraan dat digitalisering hand in hand moet gaan met het verstrekken van toegang niet alleen tot internet, maar ook tot de voor internetgebruik vereiste apparatuur; 54. is van mening dat een reeks innovatieve concepten, met name het hybride gebruik en de multifunctionaliteit van stedelijke ruimten, een rechtvaardig grondgebruik en de 15-minutenstad, een cruciale rol zullen spelen in het nieuwe model voor stedelijke gebieden in de EU; Op maat gesneden beleidsinitiatieven 55. wijst op de noodzaak om zich aan te passen aan de nieuwe realiteit als gevolg van de COVID-19-pandemie en om na te denken over een nieuw model voor stedelijke gebieden in de EU, waarbij meer ruimte moet worden gelaten voor creativiteit, maatschappelijke betrokkenheid en experimenten; is van mening dat de Conferentie over de toekomst van Europa een kans biedt om steden een prominentere plaats te geven in de besluitvormingsprocessen van de EU en om hun een essentiële rol toe te bedelen bij het opbouwen van een sterkere participerende democratie en dialoog met de burgers, waarbij een bottom-upbenadering moet worden gevolgd en de stedelijke governance moet worden herbekeken, benadrukt het feit dat het belangrijk is alomvattende strategieën te ontwikkelen op basis van de Europese Green Deal, de Europese digitale strategie (12) en de langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU; herinnert aan de specifieke kenmerken van de ultraperifere gebieden overeenkomstig artikel 349 VWEU; 56. erkent dat, ondanks het gebrek aan expliciete EU-bevoegdheden op het gebied van stedelijke ontwikkeling, een breed scala aan EU-initiatieven haar stempel drukt op steden, gemeenten en functionele stedelijke gebieden; erkent de noodzaak van intensievere samenwerking met betrekking tot EU-programma’s en -beleid tussen en binnen stedelijke gebieden; maakt zich zorgen over het feit dat de laatste jaren weliswaar diverse initiatieven zijn gegroeid, maar dat de coördinatie beperkt blijft en het risico van overlapping en een onduidelijk effect blijft bestaan; 57. is ingenomen met de stedenagenda voor de EU als nieuw model voor bestuur op verschillende niveaus; betreurt het feit dat dit een vrijwillig proces blijft en dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan zich ertoe te verplichten de aanbevelingen uit te voeren; benadrukt dat het maatschappelijk middenveld nauwer betrokken moet worden bij de besluitvormingsprocessen en dat bottom-upbenaderingen bevorderd moeten worden met het oog op het aanpakken van de lokale en regionale behoeften; benadrukt het feit dat het belangrijk is dat lokale kmo’s en startende ondernemingen hun medewerking verlenen in het kader van de ontwikkelingsstrategieën en -plannen voor steden en wijken; 58. erkent de belangrijke rol die stedelijke gebieden vervullen bij de concrete uitvoering van programma’s en projecten uit hoofde van de EU-wetgeving; verzoekt de Commissie en de lidstaten krachtige steun te verlenen aan lokale en regionale overheden en hun projectbeheerteams met betrekking tot programma’s en financieringsmogelijkheden van de EU en er tegelijkertijd voor te zorgen dat er in steden, gemeenten en functionele stedelijke gebieden adequate administratieve faciliteiten bestaan, met inbegrip van behoorlijk opgeleid personeel; 59. onderstreept dat regionale en lokale overheden een belangrijke rol te spelen hebben in alle stadia van de EU-besluitvorming: planning, voorbereiding en uitvoering; vraagt dat er meer directe EU-financiering beschikbaar wordt gesteld aan lokale en regionale overheden om de efficiëntie te verbeteren, de consistentie te waarborgen en de administratieve lasten te verminderen; verzoekt de Commissie bovendien de lidstaten alle nodige richtsnoeren te verstrekken en de toegang tot financiering te vergemakkelijken, waarbij onderscheid moet worden gemaakt tussen steden en regio’s op basis van hun niveau van digitalisering; 60. herhaalt dat steden in de toekomst passende en direct toegankelijke financiële mogelijkheden nodig hebben om programma’s lokaal uit te voeren; herinnert eraan dat 400 miljoen EUR van de middelen voor investeringen in banen en groei moet worden toegewezen aan het Stedelijk Europa-initiatief onder direct of indirect beheer door de Commissie, zoals bepaald in Verordening (EU) 2021/1058; verzoekt de Commissie in haar tussentijdse evaluatie van de huidige programmeringsperiode de doeltreffendheid van het Stedelijk Europa-initiatief te onderzoeken, met name de begroting en het toepassingsgebied ervan, en de lidstaten aan te moedigen meer middelen ter beschikking te stellen ter ondersteuning van de uitvoering van de stedenagenda; 61. dringt erop aan dat het Stedelijk Europa-initiatief beschikking krijgt over een ruimere begroting en dat het toepassingsgebied ervan wordt uitgebreid, en dat daarbij wordt gewaarborgd dat steden in de ultraperifere gebieden er effectief en vlot toegang toe hebben; merkt op dat het de uitvoering moet ondersteunen van de stedenagenda in de huidige programmeringsperiode; beschouwt stedelijke gemeenschappen als essentiële actoren en belanghebbenden bij de succesvolle tenuitvoerlegging van de door de EU gefinancierde beleidsmaatregelen in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen; verzoekt de Raad en de lidstaten tot 15 % toe te wijzen aan stedelijke gebieden voor het aanpakken van de uitdagingen na de COVID-19-crisis; 62. wijst op het belang van EU-financiering voor het verwezenlijken van sociale inclusie op lokaal niveau; pleit ervoor dat het effect ervan wordt versterkt door middel van een gemeenschappelijk kader voor beheer en verslaglegging; 63. erkent de cruciale en unieke rol die lokale en regionale overheden vervullen bij het aanpakken van kwesties in verband met de COVID-19-pandemie; betreurt het feit dat het momenteel niet mogelijk is een gestructureerde dialoog tot stand te brengen tussen de Commissie en steden met betrekking tot de herstel- en veerkrachtfaciliteit om de betrokkenheid van stedelijke autoriteiten bij de uitvoering van nationale herstel- en veerkrachtplannen te monitoren; verzoekt de Commissie in haar evaluatie verslag uit te brengen over de tenuitvoerlegging van de faciliteit, de rol te onderzoeken die functionele stedelijke gebieden kunnen spelen en zo nodig deze rol te versterken teneinde een doeltreffende uitvoering van de faciliteit te waarborgen; benadrukt dat stedelijke autoriteiten van de nodige steun moeten worden voorzien om de nationale herstel- en veerkrachtplannen doeltreffend uit te voeren door middel van capaciteitsopbouw, uitwisselingen en technische bijstand; 64. is van mening dat de steun uit de fondsen in het kader van het cohesiebeleid de participatieprocessen moet versterken met het oog op het testen van nieuwe concepten en het uitwisselen van ervaringen door het bevorderen van de duurzame en geïntegreerde ontwikkeling van alle soorten gebieden en lokale initiatieven; is van mening dat capaciteitsopbouw van stedelijke actoren een belangrijke factor is voor de totstandbrenging van veerkrachtigere en duurzamere steden; moedigt steden, gemeenten en functionele stedelijke gebieden aan burgerinitiatieven te ondersteunen; benadrukt dat steden fungeren als stedelijke laboratoria, aangezien het plaatsen zijn waar concepten en beleid voor een duurzame toekomst kunnen worden uitgetest en waar oplossingen voor slimme en inclusieve gemeenschappen kunnen worden ontwikkeld; 65. herinnert alle lidstaten eraan dat zij een partnerschapsovereenkomst moeten opstellen, overeenkomstig de gedragscode inzake partnerschappen, waarin minimumnormen worden vastgesteld voor de betrokkenheid van regionale, plaatselijke, stedelijke en andere overheden, economische, sociale en andere partners, zoals bepaald in artikel 8, lid 1, van de verordening gemeenschappelijke bepalingen; pleit voor een grotere betrokkenheid van de partners, inclusief in de academische wereld en de wereld van innovatie en onderzoek, bij de voorbereiding, uitvoering, monitoring en evaluatie van EU-programma’s, bijvoorbeeld in toezichtcomités; 66. verzoekt de lidstaten en regio’s te zorgen voor een alomvattend partnerschap, onder andere met stedelijke autoriteiten, met het oog op het ontwerpen en uitvoeren van het cohesiebeleid en verzoekt hen stedelijke autoriteiten in kennis te stellen van de redenen waarom financieringsaanvragen zijn afgewezen; verzoekt de Commissie klachten van belanghebbenden zoals stedelijke autoriteiten te onderzoeken, onder andere wanneer geen geldige reden is opgegeven waarom een financieringsaanvraag is afgewezen; 67. verzoekt de Commissie een strategie te ontwikkelen voor functionele stedelijke gebieden en middelgrote steden, met inbegrip van financieringsmogelijkheden voor acties zoals innovatiepartnerschappen en gezamenlijke aanbestedingsregelingen tussen EU-steden en samenwerking tussen EU-steden en -regio’s; o o o 68. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de lidstaten en hun parlementen. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 110 tot en met 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) betreffende de harmonisatie van wetgeving inzake omzetbelasting, accijnzen en overige indirecte belastingen, – gezien de artikelen 114 tot en met 118 VWEU betreffende belastingen die indirecte gevolgen hebben voor de instelling van de eengemaakte markt, – gezien het jaarverslag 2021 van de Commissie inzake belastingen, getiteld “Annual Report on Taxation 2021: Review of taxation policies in the EU Member States” (Jaarverslag 2021 inzake belastingen: Beoordeling van het belastingbeleid in de lidstaten van de EU), – gezien de mededeling van de Commissie van 15 juli 2020 getiteld “Actieplan voor billijke en eenvoudige belastingheffing ter ondersteuning van de herstelstrategie” ( COM(2020)0312 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2021 getiteld “Belastingheffing van ondernemingen in de 21e eeuw” ( COM(2021)0251 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 september 2020 getiteld “Een kapitaalmarktenunie ten dienste van mensen en ondernemingen – Een nieuw actieplan” ( COM(2020)0590 ), – gezien de in het kader van het Europees Semester door de Commissie gepubliceerde landspecifieke aanbevelingen en haar beoordelingen van de door de lidstaten als onderdeel van de herstel- en veerkrachtfaciliteit ingediende herstel- en veerkrachtplannen, – gezien het onderzoek van de Commissie van 2020 getiteld “Tax policies in the European Union” (Belastingbeleid in de Europese Unie), – gezien de conclusies van de Raad Economische en Financiële Zaken (Ecofin) van 1 december 1997 inzake het belastingbeleid – Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der Lidstaten, in het kader van de Raad bijeen van 1 december 1997 betreffende een gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen – Belastingregeling voor spaargelden (1) , – gezien het verslag van de Commissie van 29 september 2015 getiteld “Tax reforms in EU Member States 2015: Tax policy challenges for economic growth and fiscal sustainability” (Belastinghervormingen in de lidstaten van de EU 2015: Uitdagingen op het gebied van belastingbeleid met het oog op de economische groei en de houdbaarheid van de begroting), – gezien het overzicht van de Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) van de preferentiële belastingregelingen die sinds de oprichting van de Groep in maart 1998 zijn onderzocht, – gezien het verslag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van 21 april 2021 getiteld “Tax Policy Reforms 2021: Special Edition on Tax Policy during the COVID-19 Pandemic” (Hervormingen van het belastingbeleid 2021: Speciale uitgave over het belastingbeleid tijdens de COVID-19-pandemie), – gezien de tweepijleroplossing om de uitdagingen op belastinggebied aan te pakken die voortvloeien uit de digitalisering van de economie, die in het kader van het inclusief kader van de OESO/G20 inzake grondslaguitholling en winstverschuiving is overeengekomen, – gezien het verslag van de OESO van 19 mei 2020 getiteld “Tax and Fiscal Policy in Response to the Coronavirus Crisis: Strengthening Confidence and Resilience” (Belasting- en begrotingsbeleid in respons op de coronacrisis: Versterking van het vertrouwen en de veerkracht), – gezien de beleidsnota van het Internationaal Monetair Fonds van 25 mei 2021 getiteld “Taxing Multinationals in Europe” (Belastingheffing voor multinationals in Europa), – gezien zijn initiatiefverslag over de hervorming van het EU-beleid inzake schadelijke belastingpraktijken (met inbegrip van de hervorming van de Groep gedragscode), – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de hervorming van het EU-beleid inzake schadelijke belastingpraktijken (met inbegrip van de hervorming van de Groep gedragscode) (2) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de toepassing van de EU-voorschriften voor de uitwisseling van belastinggegevens: geboekte vooruitgang, opgedane ervaring en weg te werken belemmeringen (3) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2019 over gendergelijkheid en belastingbeleid in de EU (4) , – gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over de Pandora Papers: gevolgen voor de inspanningen ter bestrijding van witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking (5) , – gezien het verslag van de EU-waarnemingspost voor belastingheffing van november 2021 getiteld “New Forms of Tax Competition in the European Union: an Empirical Investigation” (Nieuwe vormen van belastingconcurrentie in de Europese Unie: Een empirisch onderzoek), – gezien Richtlijn 2011/16/EU van de Raad van 15 februari 2011 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Richtlijn 77/799/EEG (6) (richtlijn administratieve samenwerking op belastinggebied), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0348/2021 ), A. overwegende dat de kwestie van schadelijke belastingpraktijken aan de orde wordt gesteld in de resolutie van het Parlement van 7 oktober 2021 over de hervorming van het EU-beleid inzake schadelijke belastingpraktijken (met inbegrip van de hervorming van de Groep gedragscode), en dat in dit verband tevens hervormingen worden voorgesteld; overwegende dat de kortetermijneffecten van de COVID-19-pandemie en de structurele langetermijnveranderingen als gevolg van demografische trends, digitalisering en de transitie naar een koolstofneutraal economisch model van invloed zijn geweest op de keuzes van de lidstaten met betrekking tot de vormgeving van nieuw belastingbeleid; B. overwegende dat het belastingbeleid weliswaar grotendeels onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt, maar dat de eengemaakte markt niettemin harmonisatie en coördinatie vereist wat betreft de vaststelling van belastingbeleid om de integratie van de eengemaakte markt te bevorderen en uitholling van de belastinggrondslag te voorkomen; overwegende dat nationale maatregelen gevolgen kunnen hebben voor de belastingheffing in andere lidstaten en een verstorend effect kunnen hebben op zowel de eerlijke mededinging als investeringen; C. overwegende dat de versnippering van het belastingbeleid diverse belemmeringen opwerpt voor burgers en bedrijven in de eengemaakte markt, en met name voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), waaronder rechtsonzekerheid, buitensporige bureaucratie, een risico op dubbele belastingheffing en moeilijkheden bij het aanvragen van belastingteruggave; overwegende dat deze belemmeringen grensoverschrijdende economische activiteit ontmoedigen en de eengemaakte markt kunnen verstoren; overwegende dat versnippering van het beleid evengoed risico’s met zich meebrengt voor de belastinginstanties, zoals dubbele niet-belastingheffing en arbitrage (waaronder fiscale planning en agressieve belastingontwijkingspraktijken); overwegende dat de lidstaten nog altijd belastinginkomsten mislopen door schadelijke belastingpraktijken waarbij mazen worden uitgebuit die ontstaan als gevolg van uiteenlopende wetgeving tussen lidstaten of tussen lidstaten en derde landen; overwegende dat de schattingen van de inkomsten die de EU als gevolg van ontwijking van vennootschapsbelasting misloopt, uiteenlopen van 36-37 miljard EUR per jaar tot 160-190 miljard EUR per jaar; overwegende dat beleidsversnippering de handhavingskosten van belastinginstanties opvoert; D. overwegende dat het verstorend effect van toereikende belastingniveaus en simpele, duidelijke belastingwetten binnen de sociale markteconomie van de EU zo klein mogelijk moet zijn; overwegende dat een gezond belastingbeleid de verwezenlijking van de in artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie opgenomen beleidsdoelstellingen moet ondersteunen om eerlijkere en duurzamere samenlevingen tot stand te brengen en het concurrentievermogen van de EU en haar lidstaten te verbeteren; overwegende dat het economisch herstel en de uitdagingen met betrekking tot de klimaatnoodtoestand, de ecologische transitie en de digitalisering van de economie gepaard gaan met zeer ingrijpende veranderingen en een herbeoordeling van het huidige belastingbeleid; overwegende dat belastingmaatregelen geen belemmering mogen vormen voor particuliere initiatieven die voor economische groei zorgen, de economie van de lidstaten reactiveren en bijdragen aan de totstandbrenging van nieuwe werkgelegenheid in de EU; E. overwegende dat efficiënte belastingstelsels transparant zijn, gemakkelijk zijn na te leven en stabiele belastingopbrengsten genereren; overwegende dat op groei gerichte belastinghervormingen de belastingdruk verschuiven naar belastingen op consumptie en vermogen, en zich richten op de verbreding van de belastinggrondslag; F. overwegende dat de beweegredenen voor de hervorming van het nationale belastingbeleid per geval verschillen naargelang de structurele kenmerken van de economieën van de lidstaten, en gebaseerd kunnen zijn op de wens om het belastingstelsel betrouwbaarder en degelijker te maken, de economische groei te bevorderen, de inkomsten te verhogen, de verdeling te verbeteren, gedragsprikkels vast te stellen en gelijke tred te houden met de structurele veranderingen in de economie; G. overwegende dat het algemene belastingniveau (begrepen als belastingen en verplichte sociale premies) van lidstaat tot lidstaat aanzienlijk verschilt, zoals blijkt uit het feit dat de verhouding tussen de belastingen en het bbp in 2019 uiteenliep van 22,1 % in Ierland tot 46,1 % in Denemarken; overwegende dat de belastingdruk in de EU (40,1 %) over het geheel genomen hoger is dan in andere geavanceerde economieën (het gemiddelde van de OESO bedroeg 34,3 % in 2018); overwegende dat het gewogen gemiddelde wettelijke vennootschapsbelastingtarief in OESO-landen is gedaald van 46,52 % in 1980 tot 25,85 % in 2020, hetgeen neerkomt op een verlaging van 44 % in de afgelopen veertig jaar; H. overwegende dat de samenstelling van de belastingmix in de EU over het geheel genomen in de periode 2004-2019 grotendeels stabiel is gebleven, terwijl het totale niveau van de belastinginkomsten licht is gestegen; overwegende dat de samenstelling van de belastingmix (relatieve aandelen van de belasting op arbeid, consumptie, kapitaal, milieu en andere belastingen) in de EU aanzienlijk uiteenloopt, en dat de belastingmix van bepaalde lidstaten meer op groei gericht is dan die van andere; I. overwegende dat de sterke belastingconcurrentie in de EU een belangrijke oorzaak lijkt te zijn van de sterke daling van de vennootschapsbelastingtarieven, waardoor het gemiddelde vennootschapsbelastingtarief in Europa lager is dan het gemiddelde tarief in OESO-landen; J. overwegende dat veel landen tijdens de pandemie hun toevlucht hebben genomen tot belastinghervormingen om de economie te ondersteunen en dat slechts een deel van deze maatregelen van tijdelijke aard was; overwegende dat deze belastinghervormingen onmiddellijke verlichtingsmaatregelen voor bedrijven en huishoudens omvatten, zoals betalinguitstel, verbeterde verliescompensatie of versnelde belastingteruggave, alsmede op herstel gerichte stimuleringsmaatregelen; K. overwegende dat het inclusief kader van de OESO/G20 inzake grondslaguitholling en winstverschuiving overeenstemming heeft bereikt over een tweepijlerhervorming van het internationale belastingstelsel om iets te doen aan de uitdagingen die voortvloeien uit de digitalisering van de economie en onder meer een minimaal effectief vennootschapsbelastingtarief van 15 % vast te stellen; Algemene opmerkingen 1. herinnert eraan dat het de lidstaten vrij staat om over hun eigen economische beleid en in het bijzonder over hun eigen belastingbeleid te beslissen, zij het binnen de grenzen van de EU-Verdragen en voor zover het EU-recht is omgezet en naar behoren wordt gehandhaafd; merkt evenwel op dat dit beleidsversnippering en een ongelijk speelveld in de EU met zich mee kan brengen; wijst erop dat dit eerlijke mededinging mogelijk maakt en verstoringen van de eengemaakte markt van de EU beperkt; 2. merkt op dat de eengemaakte markt, met haar vrije verkeer van productiefactoren, en de nauwe economische betrekkingen met derde buurlanden hebben geleid tot grote handels-, investerings- en financiële stromen tussen de lidstaten; merkt op dat deze diepe onderlinge afhankelijkheid de gevoeligheid van nationale belastinggrondslagen en -tarieven voor die van andere landen heeft vergroot, waardoor met name de overloopeffecten van de vennootschapsbelasting zijn versterkt; Gevolgen voor kmo’s 3. merkt op dat de geraamde fiscale nalevingskosten voor grote multinationale ondernemingen ongeveer 2 % van de betaalde belastingen belopen en dat deze kosten voor kmo’s op 30 % van de betaalde belastingen worden geraamd; herinnert eraan dat Europese bedrijven, en met name kmo’s, de voornaamste bron van economische groei en nieuwe werkgelegenheid zijn; herinnert eraan dat sommige lidstaten regelingen hebben opgezet op grond waarvan winsten die in internationaal verband worden gemaakt tegen een lager tarief dan het nationale nominale tarief worden belast, waardoor kmo’s in een ongunstigere concurrentiepositie worden gebracht (7) ; merkt verder op dat uit empirische gegevens blijkt dat de winsten van multinationale ondernemingen minder worden belast dan die van ondernemingen die in de nationale sfeer opereren, wat erop wijst dat de winst van zwaarbelaste dochterondernemingen wordt doorgeschoven naar minder zwaarbelaste dochterondernemingen; 4. benadrukt dat verschillen in nationale belastingstelsels belemmeringen kunnen vormen voor kmo’s die trachten grensoverschrijdende activiteiten te verrichten; benadrukt dat kmo’s in vergelijking met multinationale ondernemingen minder middelen hebben om te besteden aan fiscale naleving en fiscale optimalisering; wijst erop dat het aandeel van de uitgaven voor de naleving van de belastingwetgeving hoger is voor kmo’s dan voor multinationale ondernemingen; 5. merkt op dat harmonisatie van de belastinggrondslagen, zoals de gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting of het aangekondigde “Business in Europe: Framework for Income Taxation” (Befit) (Bedrijven in Europa: Kader voor de belastingheffing op inkomsten), de fiscale nalevingskosten zou kunnen verlagen voor kmo’s die in meer dan één lidstaat actief zijn; is ingenomen met de mededeling van de Commissie over belastingheffing van ondernemingen in de 21e eeuw, waarin wordt gesteld dat “[h]et ontbreken van een gemeenschappelijk vennootschapsbelastingstelsel in de eengemaakte markt [...] een rem [zet] op het concurrentievermogen” en dat “er [zo] een concurrentienadeel ten opzichte van de markten van derde landen [ontstaat]”; herhaalt dat het belasten van winsten op de plaats waar de economische activiteiten plaatsvinden nationale overheden de mogelijkheid geeft om kmo’s een gelijk speelveld te bieden; beklemtoont dat ondernemingen moeten worden belast aan de hand van een billijke en doeltreffende formule voor de toewijzing van heffingsbevoegdheden aan landen, waarbij rekening wordt gehouden met factoren zoals personeel en materiële activa; constateert dat het Befit-voorstel van de Commissie naar verwachting pas in 2023 zal worden gepubliceerd; vraagt de Commissie de goedkeuringsprocedure te versnellen en verzoekt de lidstaten snel overeenstemming te bereiken over een ambitieus voorstel voor een Europees regelgevingspakket inzake vennootschapsbelasting; 6. merkt op dat het Parlement voor de publicatie van het Befit-voorstel van de Commissie in 2023 een bijdrage zal leveren aan de ontwikkeling van leidende beginselen in overleg met deskundigen, nationale parlementen en burgers; 7. merkt op dat veel lidstaten, alsook de EU, specifieke regelingen ten gunste van kmo’s hebben ingevoerd, zoals speciale btw-regels, om de hogere effectieve belastingtarieven en de hogere nalevingskosten voor kmo’s te compenseren; benadrukt dat een dergelijke speciale behandeling, hoewel die over het algemeen positief is, bij een ruime toepassing kan leiden tot de totstandbrenging van meer verstoringen en meer mogelijkheden voor agressieve fiscale planning, en de algemene complexiteit van het systeem verder kan doen toenemen; verzoekt de lidstaten belastingvoordelen voor kmo’s te ontwikkelen die verenigbaar zijn met het algemene belastingstelsel en kmo’s niet stimuleren om klein te blijven; 8. merkt op dat kmo’s vaak minder goed in staat zijn om verliezen op te vangen of te financieren dan grotere ondernemingen vanwege hun beperktere kasstromen; is in dit verband ingenomen met de aanbeveling van de Commissie van 18 mei 2021 over de fiscale behandeling van verliezen tijdens de COVID-19-crisis (8) en verzoekt de lidstaten deze aanbevelingen in overweging te nemen; Harmonisatie en coördinatie van het belastingbeleid 9. benadrukt dat de versnippering van het belastingbeleid van de lidstaten een verstorend effect op de eengemaakte markt van de EU kan hebben en schadelijk kan zijn voor de economie van de EU; is verheugd dat de EU coördinatiemechanismen heeft ontwikkeld, zoals procedures voor collegiale toetsing binnen de Groep gedragscode en landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester; is van mening dat beide mechanismen verder moeten worden verbeterd; benadrukt dat de lidstaten binnen de Groep gedragscode bestaande belastingmaatregelen herbeoordelen, wijzigen of afschaffen die leiden tot schadelijke belastingconcurrentie, en zich onthouden van de invoering van dergelijke maatregelen in de toekomst; herinnert in dit verband aan het standpunt van het Parlement van oktober 2021, waarin wordt gepleit voor de herziening van de criteria, de werkingssfeer en het bestuur van de Groep gedragscode om eerlijke belastingheffing binnen de EU te waarborgen; 10. wijst erop dat de Commissie als onderdeel van de landspecifieke aanbevelingen voor 2020 zes lidstaten heeft geadviseerd om agressieve fiscale planning aan banden te leggen; beaamt het positieve, stimulerende effect dat de landspecifieke aanbevelingen hebben op de doorvoering van de nodige belastinghervormingen in de lidstaten die aanbevelingen over agressieve fiscale planning hebben ontvangen; betreurt het dat enkele lidstaten nog steeds geen werk hebben gemaakt van deze aanbevelingen; 11. herinnert eraan dat de herstel- en veerkrachtfaciliteit en de landspecifieke aanbevelingen, waaronder de aanbevelingen die betrekking hebben op belastingen, nauw met elkaar samenhangen, zoals in Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (9) is voorzien; 12. onderstreept dat in de richtlijn administratieve samenwerking op belastinggebied (DAC) sinds 2011 regels zijn vastgelegd voor de samenwerking tussen de belastinginstanties van de lidstaten om de goede werking van de eengemaakte markt te waarborgen; is ingenomen met het feit dat het toepassingsgebied van de DAC sinds 2011 voortdurend is verruimd naar nieuwe gebieden om belastingfraude en belastingontwijking tegen te gaan, en is verheugd dat er in de afgelopen decennia aanzienlijke vooruitgang is geboekt; herinnert aan het in september 2021 door het Parlement aangenomen uitvoeringsverslag, waarin tekortkomingen bij de tenuitvoerlegging van de DAC door de lidstaten in kaart worden gebracht en gewezen wordt op de noodzaak van het opvoeren van de uitwisseling van informatie tussen nationale belastinginstanties; 13. stelt vast dat het huidige besluitvormingsproces in de Raad slechts in beperkte mate kan tegemoetkomen aan de behoefte om de coördinatie tussen de lidstaten en de bestrijding van schadelijke belastingpraktijken door middel van wetgeving te bevorderen; pleit ervoor alle mogelijkheden die door het VWEU worden geboden te verkennen; herinnert eraan dat de in artikel 116 VWEU vastgestelde procedure kan worden toegepast wanneer schadelijke belastingpraktijken de mededinging op de eengemaakte markt verstoren; 14. benadrukt dat de coördinatie van het belastingbeleid idealiter op internationaal niveau moet worden geregeld door de G20/OESO om het maximale effect te bewerkstelligen; wijst er echter op dat ontwikkelingslanden volledig bij het onderhandelingsproces moeten worden betrokken; merkt op dat belastingvoorstellen van de EU die op internationale overeenkomsten zijn gebaseerd, van oudsher meer kans maken om door de Raad te worden aangenomen; 15. erkent evenwel dat het bij internationale onderhandelingen over belastingaangelegenheden soms moeilijk is een consensus te bereiken, als gevolg waarvan het lang duurt om de tekortkomingen van het internationale belastingstelsel aan te pakken; beveelt aan dat de EU in dergelijke gevallen overweegt het goede voorbeeld te geven, onverminderd de internationale onderhandelingen; 16. is ingenomen met het historisch akkoord dat binnen het inclusief kader van de OESO/G20 bereikt is met betrekking tot de hervorming van het internationale belastingstelsel op basis van een tweepijleraanpak om een eerlijkere verdeling tussen landen te bewerkstelligen van winsten en heffingsbevoegdheden wat betreft de grootste en meest winstgevende multinationale ondernemingen, waarin wordt gesteld dat voor multinationale ondernemingen een effectief belastingtarief van 15 % moet gelden; verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem de handen ineen te slaan en ervoor te zorgen dat het binnen het inclusief kader van de OESO/G20 bereikte akkoord met betrekking tot de twee pijlers in EU-recht wordt omgezet, zoals de voorzitter van de Commissie in haar intentieverklaring bij de Staat van de Unie 2021 heeft aangekondigd; verzoekt de Raad alle in dit kader voorgelegde voorstellen snel goed te keuren, zodat het akkoord met ingang van 2023 van kracht kan worden; vraagt de lidstaten te overwegen om zich ook in te zetten voor soortgelijke internationale akkoorden met betrekking tot andere soorten belastingen die zich hiervoor lenen; Aanbevelingen en gebieden voor hervorming 17. wijst erop dat op gebieden die van groot belang zijn voor de werking van de eengemaakte markt en de kapitaalmarktenunie, zoals op belastinggebied, meer harmonisatie gerechtvaardigd is, hetzij door betere coördinatie tussen de lidstaten, hetzij door optreden van de EU; 18. benadrukt dat de lidstaten nog altijd verschillende criteria hanteren voor de bepaling van de fiscale woonplaats, waardoor een risico op dubbele belastingheffing of dubbele niet-belastingheffing ontstaat; herinnert in dit verband aan de in het actieplan van de Commissie van juli 2020 uiteengezette initiatieven waarin wordt beoogd vóór 2022 of 2023 een wetgevingsvoorstel voor te leggen om te verduidelijken in welke gevallen belastingplichtigen die in de EU over de grens actief zijn, als fiscale inwoners moeten worden beschouwd; kijkt uit naar dit voorstel, dat ervoor moet zorgen dat de fiscale woonplaats in de eengemaakte markt op consequentere wijze zal worden bepaald; 19. merkt op dat de digitalisering en de sterke afhankelijkheid van immateriële activa, die uitdagingen vormen voor het huidige belastingstelsel, een hoge mate van beleidscoördinatie en -harmonisatie rechtvaardigen om een gelijk speelveld tot stand te brengen en ervoor te zorgen dat digitale bedrijven een eerlijke bijdrage leveren aan de samenlevingen waarin zij zakendoen; merkt op dat bepaalde lidstaten ondanks de lopende onderhandelingen op EU- en OESO-niveau de invoering van nationale digitale belastingen hebben voortgezet; stelt vast dat dit een positief effect heeft gehad op het internationale debat; benadrukt dat deze nationale maatregelen geleidelijk moeten worden ingetrokken nadat een doeltreffende internationale oplossing ten uitvoer is gelegd; 20. herinnert eraan dat de EU met het oog op de financiering van het herstelinstrument NextGenerationEU heeft besloten een nieuw eigen middel op basis van een digitale heffing in te voeren; verzoekt de Commissie met alternatieve voorstellen te komen die verenigbaar zijn met de internationale verbintenissen; 21. betreurt dat de verschillen in bronbelastingen en de teruggaveprocedures voor bronbelastingen nog altijd een aanzienlijke belemmering vormen voor de verdere integratie van de kapitaalmarktenunie; is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat zij een wetgevingsinitiatief zal voorstellen betreffende de invoering van een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd, EU-breed systeem voor bronbelastingvermindering bij de bron; 22. betreurt de bevoordeling van schulden in de vennootschapsbelasting, die een genereuze belastingaftrek voor rentebetalingen mogelijk maakt, terwijl de kosten van aandelenfinanciering niet op soortgelijke wijze kunnen worden afgetrokken; wijst op het structurele nadeel voor ondernemingen die afhankelijk zijn van aandelenfinanciering, met name waar het jonge en kleine ondernemingen betreft die moeilijk toegang hebben tot krediet; merkt op dat de bevoordeling van schulden bedrijven ertoe kan aanzetten te veel schulden op zich te nemen; 23. stelt vast dat de bevoordeling van schulden aanzienlijk verschilt van lidstaat tot lidstaat; constateert dat bepaalde lidstaten aftrekmogelijkheden voor rendement op eigen vermogen hebben ingevoerd om dit probleem aan te pakken; herinnert eraan dat een aantal van deze aftrekmogelijkheden voor rendement op eigen vermogen is uitgebuit als mazen in de belastingwetgeving en multinationale ondernemingen in staat heeft gesteld nationale rentebetalingen kunstmatig af te trekken; benadrukt dat een gemeenschappelijke Europese aanpak de voorkeur verdient om verstoringen in de eengemaakte markt te vermijden; 24. herinnert eraan dat deze bevoordeling kan worden aangepakt door nieuwe aftrekmogelijkheden in te voeren voor de kosten van aandelenfinanciering of door de aftrekmogelijkheden voor rentebetalingen te beperken; wijst erop dat het Parlement heeft voorgesteld om de aftrekbaarheid van het financieringskostensurplus te beperken tot maximaal 20 % van de winst van de belastingplichtige vóór interest, belastingen, afschrijvingen en amortisatie, maar dat de Raad een hogere drempel van maximaal 30 % heeft vastgesteld (10) ; herinnert eraan dat een percentage van 30 % volgens de OESO mogelijk te hoog is om grondslaguitholling en winstverschuiving doeltreffend tegen te gaan (11) ; 25. kijkt uit naar het voorstel van de Commissie voor een systeem dat de scheeftrekking tussen vreemd en eigen vermogen beperkt (Debt Equity Bias Reduction Allowance); verzoekt de Commissie met klem een grondige effectbeoordeling uit te voeren en doeltreffende voorschriften tegen belastingontwijking in te voeren om te voorkomen dat aftrekmogelijkheden voor rendement op eigen vermogen worden gebruikt als nieuw middel voor grondslaguitholling; 26. merkt op dat het effectieve marginale belastingtarief (EMBT) een beslissende factor kan zijn bij investeringsbeslissingen van ondernemingen, samen met de kwaliteit van de infrastructuur, de beschikbaarheid van een goed opgeleide, gezonde beroepsbevolking en nationale stabiliteit (12) ; constateert dat er tussen de lidstaten aanzienlijke verschillen bestaan in het EMBT; verzoekt de Commissie na te gaan of sommige lidstaten de concurrentie vervalsen door hun EMBT kunstmatig te verlagen, bijvoorbeeld door versnelde afschrijvingsregelingen of door de fiscale aftrekbaarheid van bepaalde posten aan te passen, en het Parlement over de resultaten van dit onderzoek te informeren; 27. merkt op dat fiscale rulings weliswaar rechtszekerheid kunnen creëren voor bedrijven, maar ook tot misbruik kunnen leiden wanneer er sprake is van een fiscale voorkeursbehandeling; wijst er niettemin op dat rechtszekerheid bij voorkeur moet worden gecreëerd met behulp van een eenvoudig belastingstelsel; 28. is ingenomen met het feit dat de Commissie bereid is haar constitutionele rol bij het bestrijden van verstoringen van de mededinging te vervullen door gebruik te maken van het mededingingsrecht; betreurt het dat diverse recente besluiten van de Commissie in prominente mededingingszaken op belastinggebied door nationale rechtbanken en door het Hof van Justitie van de Europese Unie nietig zijn verklaard; 29. benadrukt dat fiscale stimuleringsmaatregelen voor particuliere activiteiten in verband met onderzoek en ontwikkeling (bijvoorbeeld via belastingkortingen, verhoogde toeslagen of aangepaste afschrijvingsregelingen), mits fiscaal verantwoord toegepast, kunnen bijdragen tot een verhoging van de totale uitgaven van een economie voor onderzoek en ontwikkeling, hetgeen vaak positieve externe effecten heeft; is evenwel bezorgd dat bepaalde soorten fiscale stimuleringsmaatregelen, zoals octrooiboxregelingen, de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling nauwelijks doen toenemen en de eengemaakte markt in feite kunnen verstoren door winstverschuiving en agressieve fiscale planning aan te moedigen; merkt op dat fiscale stimuleringsmaatregelen gericht moeten zijn op het aantrekken van investeringen in de reële economie en derhalve op uitgaven en niet op winsten moeten zijn gebaseerd om beter gericht te zijn op de input van innovatie; verzoekt de Commissie met een voorstel te komen voor richtlijnen betreffende fiscale stimuleringsmaatregelen die de eengemaakte markt niet verstoren, met name door voorkeur te geven aan maatregelen die gebaseerd zijn op kosten, van beperkte duur zijn, regelmatig worden beoordeeld, worden ingetrokken indien zij geen positief effect blijken te hebben, een beperkt geografisch toepassingsgebied hebben en geen volledige maar gedeeltelijke vrijstellingen bieden; 30. benadrukt dat verdere harmonisatie met betrekking tot fiscale stimuleringsmaatregelen voor uitgaven op het gebied van onderzoek en ontwikkeling gerechtvaardigd kan zijn; merkt op dat dit deel uitmaakte van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie voor een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting; betreurt het dat dit onderwerp niet aan bod komt in de recente mededeling over de belastingheffing van ondernemingen in de 21e eeuw; 31. merkt op dat een aanzienlijk deel van de begrotingscapaciteit via fiscale stimuleringsmaatregelen wordt gekanaliseerd in de vorm van vrijstellingen, aftrekposten, kredieten, uitstel en verlaagde belastingtarieven; verzoekt de Commissie te voorzien in een beoordeling van alle ondoeltreffende fiscale stimuleringsmaatregelen en subsidies, met name diegene die schadelijk zijn voor het milieu en negatieve economische verstoringen teweegbrengen; verzoekt de Commissie een kader tot stand te brengen voor het screenen van fiscale stimuleringsmaatregelen in de EU en lidstaten te verplichten de begrotingskosten van fiscale stimuleringsmaatregelen te publiceren; verzoekt de lidstaten ieder jaar gedetailleerde en openbare kosten-batenanalysen van alle belastingbepalingen uit te voeren; is van mening dat een consensus tussen de lidstaten over welke fiscale stimuleringsmaatregelen niet verstorend werken, de fiscale zekerheid zou versterken; verzoekt de Commissie richtsnoeren op te stellen voor fiscale stimuleringsmaatregelen die niet verstorend werken voor de eengemaakte markt; 32. verzoekt de lidstaten te werken aan een compromis over een diepgaande, brede en ambitieuze hervorming van indirecte belastingen, hoofdzakelijk van de btw; wijst erop dat het terugdringen van de complexiteit en de bureaucratie, alsmede het aanpakken van belastingfraude en -ontduiking met betrekking tot de btw van essentieel belang zijn voor het bewaren van de integriteit van de eengemaakte markt; 33. verzoekt de lidstaten de hervorming van hun belastinginstanties voort te zetten, de digitalisering te versnellen en te beginnen met het treffen van strategische maatregelen om kmo’s te helpen met de fiscale naleving, alsmede onderzoek te doen naar mogelijkheden om de administratieve lasten te verlichten; verzoekt de lidstaten de complexiteit van de belastingstelsels met geschikte en degelijke hervormingen aan te pakken om de bureaucratie, de administratieve lasten en de nalevingskosten te verminderen; herinnert eraan dat Europese samenwerking op dit gebied en uitwisseling van optimale werkmethoden tussen belastinginstanties een grote toegevoegde waarde hebben; 34. verzoekt de lidstaten beter gebruik te maken van het Europese Fiscalis-programma om de samenwerking van belastinginstanties bij hun belastinghervormingen te ondersteunen; verzoekt de Commissie in dit verband een Erasmus-uitwisselingsprogramma voor belastingfunctionarissen op te zetten om de toepassing van optimale werkmethoden aan te moedigen; 35. vraagt de Commissie nieuwe nationale belastinghervormingen en -maatregelen te volgen en te monitoren die naar aanleiding van de COVID-19-pandemie zijn doorgevoerd om de economie te steunen, met name de maatregelen die niet van tijdelijke aard zijn; verzoekt de lidstaten hun belastingstelsels te hervormen en daarbij gebruik te maken van de mogelijkheden die worden geboden door Europese instrumenten die ter ondersteuning dienen van het economisch herstel; wijst erop dat deze hervormingen moeten stroken met het Europese begrotingskader; herinnert eraan dat deze hervormingen moeten worden doorgevoerd met volledige inachtneming van de nationale bevoegdheden op belastinggebied; beklemtoont evenwel dat een sterke coördinatie tussen de lidstaten een aanzienlijke toegevoegde waarde zou opleveren; 36. pleit voor strenge normen voor de eerbiediging van de rechten van belastingbetalers, met name van het recht op privacy en gegevensbescherming en met name voor individuen, in alle politieke en wetgevingsprocessen op belastinggebied; 37. constateert dat bij de meeste nationale aanbestedingsprocedures in de lidstaten de laagste prijs als enig gunningscriterium wordt gehanteerd; herinnert aan het verzoek van de Raad aan de Commissie om na te gaan op welke manier het verstorende effect kan worden tegengegaan van de deelname van inschrijvers die actief zijn in rechtsgebieden die op de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden op belastinggebied staan; verzoekt de Commissie in dit verband haar strategie voor openbare aanbestedingen nogmaals onder de loep te nemen; EU-scorebord voor belastingheffing 38. neemt kennis van de lopende werkzaamheden van de Commissie met betrekking tot het EU-scorebord voor belastingheffing; pleit voor het gebruik van economische indicatoren die het mogelijk maken om vast te stellen of er sprake is van verstoring van de eengemaakte markt, zoals het niveau van buitenlandse directe investeringen, royalty’s en rentebetalingen; benadrukt dat dit scorebord moet bijdragen aan de bestrijding van schadelijke belastingconcurrentie; verzoekt de Commissie naar behoren rekening te houden met het aanzienlijke verlies aan overheidsinkomsten dat wordt veroorzaakt door nationaal belastingbeleid dat belastingontwijking vergemakkelijkt; is van mening dat dit scorebord voor belastingheffing moet worden opgezet als instrument om de lidstaten te helpen geschikte en degelijke belastinghervormingen door te voeren; waarschuwt voor het gebruik van dit scorebord als middel om specifieke lidstaten aan de schandpaal te nagelen; is niettemin van oordeel dat het scorebord het debat over noodzakelijke hervormingen kan aanwakkeren; is voorstander van een nauwe samenwerking met bestaande Europese platforms bij de vormgeving van dit scorebord; meent dat dit nieuwe instrument nuttig zou kunnen zijn voor het Europees Semester en in het bijzonder voor de landspecifieke aanbevelingen; o o o 39. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen GMB151 (BCS-GM151-6), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D075506/01), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3, – gezien de stemming van 4 februari 2022 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 27 januari 2021 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd goedgekeurd en op 19 april 2021 werd gepubliceerd (3) , – gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat BASF SE, gevestigd in Duitsland, op 9 oktober 2018 namens BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, gevestigd in de Verenigde Staten (“de aanvrager”) een aanvraag heeft ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen GMB151 (“de genetisch gemodificeerde sojabonen”), overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003; overwegende dat de aanvraag tevens betrekking heeft op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit de genetisch gemodificeerde soja voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt; B. overwegende dat de EFSA op 27 januari 2021 een gunstig advies heeft uitgebracht, dat op 19 april 2021 is gepubliceerd; C. overwegende dat de genetisch gemodificeerde sojabonen zijn ontwikkeld om tolerantie te verlenen voor een groep herbiciden die bekend staan als HPPD-remmers, zoals isoxaflutool, mesotrione en tembotrionine, en een insectendodend eiwit (een Bt-toxine) produceren, Cry14Ab-1.b (5) , dat toxisch is voor nematoden (rondwormen); Gebrek aan een passende beoordeling van residuen van herbiciden, metabolieten en cocktaileffecten D. overwegende dat in meerdere studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een toename van het gebruik van “complementaire” herbiciden in de hand werkt, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (6) ; overwegende dat er dan ook van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde sojabonen aan hogere en ook herhaaldelijke doses complementaire herbiciden zullen worden blootgesteld, waardoor er mogelijk meer residuen zullen achterblijven in de oogst; E. overwegende dat isoxaflutool volgens de door de Unie goedgekeurde geharmoniseerde indeling en etikettering zeer giftig is voor in het water levende organismen en vermoedelijk schadelijk voor ongeboren kinderen (7) ; F. overwegende dat voor de risicobeoordeling alleen isoxaflutool op de genetisch gemodificeerde soja is gebruikt; overwegende dat HPPD-remmende herbiciden echter een scala aan herbiciden omvatten, waaronder mesotrione, die ook in grote hoeveelheden voor deze genetisch gemodificeerde sojabonen kunnen worden gebruikt; G. overwegende dat volgens de EFSA mesotrione hormoonontregelende eigenschappen zou kunnen hebben, terwijl het genotoxische potentieel van AMBA, een afbraakproduct van mesotrione, niet kon worden uitgesloten (8) ; H. overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en hun afbraakproducten (“metabolieten”) in genetisch gemodificeerde planten wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen (“EFSA-panel voor ggo’s”) valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf invloed kan hebben op de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en op de samenstelling en dus de toxiciteit van de metabolieten; I. overwegende dat er vanwege de specifieke landbouwpraktijken bij de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen specifieke patronen zijn wat betreft toepassing, blootstelling, het voorkomen van specifieke metabolieten en het ontstaan van combinatorische effecten die bijzondere aandacht vereisen; overwegende dat deze patronen niet in aanmerking zijn genomen door de EFSA; J. overwegende dat daarom niet kan worden geconcludeerd dat de consumptie van de genetisch gemodificeerde sojabonen veilig is voor de gezondheid van mensen en dieren; Openstaande vragen in verband met Bt-toxinen K. overwegende dat geïsoleerde Cry14Ab-1-eiwitten, verkregen uit microbiële recombinante systemen, zijn gebruikt voor de veiligheidsstudies (9) ; overwegende dat weinig betekenis kan worden toegekend aan toxicologische tests die verricht zijn met eiwitten in isolatie, gezien het feit dat Bt-toxinen in genetisch gemodificeerde gewassen zoals mais, katoen en sojabonen inherent toxischer zijn dan geïsoleerde Bt-toxinen; overwegende dat dit komt doordat antiproteasen, die in het weefsel van de plant aanwezig zijn, de toxiciteit van Bt-toxinen kunnen vergroten door hun afbraak te vertragen; overwegende dat dit verschijnsel in meerdere wetenschappelijke studies is aangetoond, waaronder in een studie voor Monsanto dertig jaar geleden, waarbij bleek dat zelfs de aanwezigheid van uiterst lage niveaus van antiproteasen de toxiciteit van Bt-toxinen tot wel 20 keer vergrootte (10) ; L. overwegende dat bij de risicobeoordelingen van de EFSA nooit met deze verhoogde toxiciteit rekening is gehouden, hoewel zij relevant is voor alle voor invoer of teelt in de Unie goedgekeurde Bt-planten; overwegende dat risico’s voor mensen en dieren die levensmiddelen en diervoeder consumeren die Bt-toxinen bevatten als gevolg van deze verhoogde toxiciteit die voortkomt uit de interactie tussen antiproteasen en Bt-toxinen, bijgevolg niet kunnen worden uitgesloten; M. overwegende dat uit een aantal studies blijkt dat bijwerkingen zijn geconstateerd, namelijk dat blootstelling aan Bt-toxinen een effect kan hebben op het immuunsysteem en dat sommige Bt-toxinen wellicht adjuvans-eigenschappen (11) hebben, hetgeen betekent dat zij de allergene eigenschappen van andere eiwitten waarmee ze in contact komen, kunnen verhogen; N. overwegende dat uit een wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de toxiciteit van Bt-toxinen ook kan worden vergroot door interactie met residuen van besproeiing met herbiciden en dat er verder onderzoek nodig is naar de combinatorische effecten van meerdere transformatiestappen (genetisch gemodificeerde gewassen die zijn gemodificeerd om herbicidetolerant te zijn en insecticiden te produceren in de vorm van Bt-toxinen) (12) ; overwegende dat de beoordeling van de mogelijke interactie van residuen van herbiciden en de metabolieten ervan met Bt-toxinen evenwel wordt beschouwd als een kwestie die niet onder de bevoegdheid van het EFSA-panel voor ggo’s valt en daarom geen deel uitmaakt van de risicobeoordeling; Opmerkingen van bevoegde autoriteiten van de lidstaten O. overwegende dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten gedurende de overlegperiode van drie maanden opmerkingen hebben ingediend bij de EFSA (13) overwegende dat de kritische opmerkingen onder andere betrekking hadden op het feit dat er gegevens hadden moeten worden verstrekt om te beoordelen of er sprake is van een accumulatie van residuen en metabolieten van herbiciden in de genetisch gemodificeerde sojabonen, of onaanvaardbare gehalten van dergelijke residuen en metabolieten in de in de Unie ingevoerde genetisch gemodificeerde sojabonen kunnen voorkomen, en wat de gevolgen zijn met betrekking tot subchronische, ontwikkelings- en voortplantingstoxiciteit, het feit dat de basis voor de milieurisicobeoordeling een aantal tekortkomingen vertoont en dat er bijgevolg onzekerheid blijft bestaan over het milieurisico dat verbonden is aan de genetisch gemodificeerde sojabonen, het feit dat dat de huidige studies niet volstaan om te concluderen dat de blootstelling van het milieu en dus de effecten op niet-doelorganismen verwaarloosbaar zullen zijn, het feit dat de gevolgen van de teelt van genetisch gemodificeerde sojabonen in de producerende landen in aanmerking moeten worden genomen en het feit dat op basis van de in het dossier verstrekte gegevens geen conclusies kunnen worden getrokken over de vergelijkende evaluatie van sojabonen GMB151, noch over de veiligheid ervan; Ondemocratische besluitvorming P. overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat vergunningsbesluiten voor ggo’s nog steeds worden goedgekeurd door de Commissie zonder de steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten, hetgeen voor productautorisaties als geheel eerder uitzonderlijk is, maar de norm is geworden voor de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders; Q. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement in zijn negende zittingsperiode reeds 21 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s; overwegende dat er voor geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden voor het verlenen van een vergunning; overwegende dat een van de redenen waarom de lidstaten de verlening van vergunningen niet steunen, wetenschappelijke bezwaren zijn in verband met de risicobeoordeling; R. overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar toch vergunningen voor ggo’s blijft verlenen; S. overwegende dat er geen wetswijziging nodig is om de Commissie in staat te stellen geen vergunning te verlenen voor ggo’s wanneer er in het comité van beroep geen steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten wordt gevonden (14) ; Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie T. overwegende dat in een verslag uit 2017 van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor het recht op voedsel werd vastgesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (15) ; overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3.9 van de VN erin bestaat om tegen 2030 het aantal sterfgevallen en ziekten als gevolg van gevaarlijke chemische stoffen en de vervuiling en besmetting van lucht, water en bodem in aanzienlijke mate te verminderen (16) ; overwegende dat het toestaan van de invoer van de genetisch gemodificeerde sojabonen zou resulteren in een toename van de vraag naar dit gewas dat gemodificeerd is met het oog op behandeling met HPPDremmers, zoals isoxaflutool en mesotrione, en daarmee in een verhoging van de blootstelling van werknemers in derde landen; overwegende dat het risico van een verhoogde blootstelling van werknemers en van het milieu bijzonder zorgwekkend is in het geval van herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen, aangezien hiervoor grotere hoeveelheden herbiciden worden gebruikt; U. overwegende dat ontbossing een belangrijke oorzaak is van de achteruitgang van de biodiversiteit; overwegende dat de uitstoot van landgebruik en verandering van landgebruik, vooral ten gevolge van ontbossing, de op een na grootste oorzaak van klimaatverandering is, na de verbranding van fossiele brandstoffen (17) ; overwegende dat SDG 15 van de VN onder meer tot doel heeft de ontbossing voor 2020 stop te zetten (18) ; overwegende dat bossen een multifunctionele rol spelen bij de verwezenlijking van de meeste SDG’s (19) ; V. overwegende dat de productie van soja een belangrijke aanjager is van ontbossing in de bossen van de Amazone, Cerrado en Gran Chaco in Zuid-Amerika; overwegende dat van de in Brazilië en Argentinië geteelde soja respectievelijk 97 % en 100 % genetisch gemodificeerd is (20) ; overwegende dat het overgrote deel van genetisch gemodificeerde soja dat in Brazilië en Argentinië mag worden geteeld, ook in de Unie mag worden ingevoerd; W. overwegende dat de Unie partij is bij het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit, waarin duidelijk wordt gesteld dat zowel exporterende als importerende landen internationale verantwoordelijkheden hebben met betrekking tot de biologische diversiteit; X. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en wordt vereist dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit alle desbetreffende bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren in aanmerking neemt; overwegende dat dergelijke ter zake dienende factoren de verplichtingen van de Unie in het kader van de SDG’s van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologisch diversiteit moeten omvatten; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (21) zijn vastgesteld de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken; 4. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie geen vergunningen meer te verlenen voor herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen tot uitgebreid en per geval is onderzocht welke gezondheidsrisico’s de residuen met zich meebrengen, hetgeen een volledige beoordeling inhoudt van de residuen afkomstig van besproeiing van zulke genetisch gemodificeerde gewassen met complementaire herbiciden en een beoordeling van de afbraakproducten van herbiciden en eventuele combinatorische effecten, ook met de genetisch gemodificeerde plant zelf; 5. is ingenomen met het feit dat de Commissie, in een schrijven van 11 september 2020 aan de leden van het Parlement, eindelijk de noodzaak erkende rekening te houden met duurzaamheid wat betreft vergunningsbesluiten voor ggo’s (22) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie sindsdien door is gegaan met het verlenen van vergunningen voor de invoer van ggo’s in de Unie, ondanks de permanente bezwaren van het Parlement en een meerderheid van lidstaten die tegen deze vergunningen stemden; 6. verzoekt de EFSA om gegevens op te vragen betreffende de effecten van de consumptie van levensmiddelen en diervoeders die afkomstig zijn van genetisch gemodificeerde planten op het microbioom van de darmen; 7. verzoekt de EFSA haar risicobeoordeling uit te breiden om ten volle rekening te houden met alle interacties en combinatorische effecten tussen Bt-toxinen, genetisch gemodificeerde planten en hun bestanddelen, alsook residuen van besproeiing met de complementaire herbiciden, en een beoordeling uit te voeren van de daarmee samenhangende gevolgen voor het milieu, de gezondheid en de voedselveiligheid; 8. verzoekt de Commissie de invoer van genetisch gemodificeerde sojabonen die in Brazilië en Argentinië worden geteeld, onmiddellijk op te schorten, indien nodig met gebruikmaking van artikel 53 van Verordening (EG) nr. 178/2002, totdat effectieve juridisch bindende mechanismen zijn ingevoerd om te voorkomen dat producten die verband houden met ontbossing en daarmee verband houdende mensenrechtenschendingen in de Unie in de handel worden gebracht; 9. pleit opnieuw voor de tenuitvoerlegging van een Europese strategie voor de productie en toelevering van plantaardige eiwitten (23) , die ervoor zou zorgen dat de Unie minder afhankelijk is van de invoer van genetisch gemodificeerde soja en bovendien zou resulteren in kortere toeleveringsketens en regionale markten; 10. dringt er opnieuw bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Overeenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de SDG’s van de VN; roept er nogmaals toe op om ontwerpuitvoeringshandelingen vergezeld te doen gaan van een memorandum van toelichting waarin wordt uiteengezet hoe de handelingen voldoen aan het beginsel van “geen schade berokkenen” (24) ; 11. onderstreept dat in de op 17 december 2020 door het Europees Parlement aangenomen amendementen op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 182/2011 (25) , die in het Parlement werden aangenomen als basis voor onderhandelingen met de Raad, staat dat de Commissie geen vergunning moet verlenen voor ggo’s wanneer daarvoor geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten bestaat; is van oordeel dat de Commissie zich hiernaar moet voegen, en verzoekt de Raad met zijn werkzaamheden door te gaan en ten aanzien van dit dossier zo snel mogelijk een algemene benadering vast te stellen; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerd katoen GHB614 (BCS-GHØØ2-5) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D076839/01), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 11, lid 3, en artikel 23, lid 3, – gezien de stemming van 8 december 2021 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, en de stemming van 31 januari 2022 in het comité van beroep, die evenmin een advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 28 mei 2021 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd goedgekeurd en op 7 juli 2021 werd gepubliceerd (3) , – gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3 van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat bij Besluit 2011/354/EU van de Commissie (5) een vergunning werd verleend voor het in de handel brengen van levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met het genetisch gemodificeerde katoen GHB614 (hierna: “genetisch gemodificeerde katoen”); overwegende dat deze vergunning ook betrekking heeft op het in de handel brengen van andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit gemodificeerde katoen voor dezelfde gebruiksdoeleinden als ander katoen, met uitzondering van de teelt; B. overwegende dat BASF SE, gevestigd in Duitsland, namens BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, gevestigd in de Verenigde Staten (“de aanvrager”), op 22 april 2020 overeenkomstig de artikelen 11 en 23 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 bij de Commissie een aanvraag tot verlenging van die vergunning heeft ingediend; C. overwegende dat de EFSA op 28 mei 2021 een positief advies heeft goedgekeurd met betrekking tot de verlenging van de vergunning voor de genetisch gemodificeerde katoen, en dat dit advies op 7 juli 2021 werd gepubliceerd; overwegende dat de EFSA op 5 maart 2009 een positief advies heeft goedgekeurd met betrekking tot de initiële aanvraag voor het in de handel brengen van de gemodificeerde katoen, en dat dit advies op 10 maart 2009 werd gepubliceerd (6) ; D. overwegende dat het genetisch gemodificeerde katoen een gemodificeerd 5-enolpyruvyl-shikimaat-3-fosfaat-synthase (2mEPSPS)-gen tot expressie brengt dat afkomstig is uit maïs en dat ongevoelig is voor breedspectrum-, post-emergente herbiciden in de vorm van bladspuitmiddel met het werkzame bestanddeel glyfosaat (7) ; overwegende dat het genetisch gemodificeerde katoen dus tolerant is voor de “complementaire herbicide” glyfosaat; E. overwegende dat katoenzaadolie in Europa slechts op relatief beperkte schaal gebruikt wordt voor menselijke consumptie, maar wel in allerlei levensmiddelen verwerkt wordt, zoals dressings, mayonaise, banketbakkerswaren, chocoladepasta en chips; overwegende dat van katoen afkomstige producten vooral aan dieren gevoerd worden, bijvoorbeeld in de vorm van katoenzaadkoeken en katoenzaadmeel of in de vorm van volvet katoenzaad (8) ; overwegende dat katoenmeel ook door de mens wordt geconsumeerd; Ontoereikende beoordeling van de complementaire herbicide F. overwegende dat krachtens Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 van de Commissie (9) beoordeeld moet worden of de verwachte landbouwpraktijken van invloed zijn op de uitkomsten voor de onderzochte eindpunten; overwegende dat dit volgens de uitvoeringsverordening met name relevant is bij planten die herbicideresistent zijn; G. overwegende dat in diverse studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante ggo-gewassen leidt tot een toename van het gebruik van complementaire herbiciden, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (10) ; overwegende dat er dan ook van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde katoen blootgesteld zal worden aan meer en hogere doses glyfosaat, waardoor er mogelijk meer residuen zullen achterblijven in de oogst; H. overwegende dat de EFSA in november 2015 tot de conclusie is gekomen dat het onwaarschijnlijk is dat glyfosaat kankerverwekkend is, en dat het Europees Agentschap voor chemische stoffen in maart 2017 heeft geconcludeerd dat het niet gerechtvaardigd is de stof als zodanig in te delen; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, het agentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie dat gespecialiseerd is op het gebied van kankeronderzoek, glyfosaat in 2015 echter heeft ingedeeld als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens; overwegende dat in een aantal recente, collegiaal getoetste wetenschappelijke studies wordt bevestigd dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is (11) ; I. overwegende dat er volgens de EFSA geen toxicologische gegevens beschikbaar zijn op grond waarvan een beoordeling van de risico’s voor de consument kan worden uitgevoerd van diverse afbraakproducten van glyfosaat die ontstaan bij het gebruik van glyfosaat op glyfosaattolerante genetisch gemodificeerde gewassen (12) ; J. overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en afbraakproducten daarvan in genetisch gemodificeerde planten wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen (“EFSA-panel voor ggo’s”) valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf bepalend kan zijn voor de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en voor de samenstelling en dus de toxiciteit van de afbraakproducten (metabolieten) (13) ; Opmerkingen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten K. overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode van drie maanden bij de EFSA tal van kritische opmerkingen hebben ingediend (14) ; overwegende dat de lidstaten in dit kader onder meer stelden dat het, omdat het ontbreekt aan een echt toezichtsysteem aan de hand waarvan de consumptie van ggo’s of bijproducten daarvan door mensen of dieren kan worden getraceerd, niet mogelijk is om uit de afgelopen tien jaren betrouwbare conclusies te trekken over de veiligheid van consumptie van ggo’s, dat de beoordelingsrapporten (over de periode 2011-2019) veel tekortkomingen vertonen en niet in overeenstemming zijn met Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad (15) en de daarin opgenomen richtsnoeren, noch met het document “Guidance on the post-market environmental monitoring of genetically modified plants”, dat door EFSA in 2011 werd gepubliceerd, dat de door de aanvrager bij de aanvraag aangeleverde literatuuranalyse niet optimaal en onvolledig was en dat het bespuiten van genetisch gemodificeerde katoen met hogere concentraties glyfosaat - volgens studies toxisch voor mens en dier - naar waarschijnlijkheid zal leiden tot meer residuen van herbiciden en metabolieten in gewassen en dus ook in de voedsel- en voederketen; Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie L. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening moet houden met eventuele relevante bepalingen van de communautaire wetgeving en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat het bij deze ter zake dienende factoren onder meer gaat om de verplichtingen van de Unie in het kader van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit; M. overwegende dat in een rapport van de speciale rapporteur van de VN voor het recht op voedsel uit 2017 werd gesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (16) ; overwegende dat SDG 3.9 van de VN inhoudt dat het aantal doden en ziektegevallen ten gevolge van gevaarlijke chemische stoffen en lucht-, water- en bodemverontreiniging tegen 2030 aanzienlijk verminderd moet zijn (17) ; overwegende dat het verlenen van een vergunning voor de invoer van genetisch gemodificeerd katoen de vraag naar dit gewas, dat behandeld wordt met glyfosaat, zou doen toenemen, waardoor het blootstellingsrisico van werknemers in derde landen en de gevaren voor het milieu zouden worden vergroot; overwegende dat het gevaar van een verhoogde blootstelling van werknemers en van het milieu bij herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen zeer aanwezig is, gelet op de grotere hoeveelheden herbiciden die worden gebruikt; N. overwegende dat uit een collegiaal getoetste studie die in 2020 werd gepubliceerd naar voren kwam dat het gebruik van Roundup, een van de meest gebruikte herbiciden op basis van glyfosaat ter wereld, kan leiden tot achteruitgang van de biodiversiteit, waardoor ecosystemen kwetsbaarder worden voor verontreiniging en klimaatverandering (18) ; Niet-democratische besluitvorming O. overwegende dat de stemming die op 8 december 2021 plaatsvond in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, niet heeft geresulteerd in een advies, wat betekent dat de vergunningverlening niet gesteund werd door een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten; overwegende dat de stemming van 31 januari 2022 in het comité van beroep evenmin een advies heeft opgeleverd; P. overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat besluiten tot vergunningverlening voor ggo’s nog altijd worden goedgekeurd door de Commissie zonder dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich daarvoor heeft uitgesproken, wat in het kader van de vergunningverlening voor producten uitzonderlijk is, maar in het kader van de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; Q. overwegende dat het Europees Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s voor gebruik in levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) of tegen de teelt van ggo’s in de Unie (3 resoluties); overwegende dat het Europees Parlement tijdens zijn negende zittingsperiode reeds 21 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s; overwegende dat bij geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor het verlenen van een vergunning was; overwegende dat de lidstaten de vergunningverlening voor deze ggo’s niet steunden omdat zij onder andere van mening waren dat tijdens de vergunningsprocedure het voorzorgsbeginsel niet werd nageleefd en omdat zij wetenschappelijke bedenkingen hadden in verband met de risicobeoordeling; R. overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; S. overwegende dat er geen wetswijziging nodig is om de Commissie in staat te stellen af te zien van het verlenen van een vergunning voor ggo’s als in het comité van beroep geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor vergunningverlening is (19) ; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om, overeenkomstig de algemene beginselen van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (20) , de basis te leggen voor het waarborgen van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt gewaarborgd is; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken; 4. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om geen vergunningen meer te verlenen voor herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen tot de met de residuen gepaard gaande gezondheidsrisico’s uitgebreid en per geval zijn onderzocht, hetgeen een volledige beoordeling inhoudt van de residuen afkomstig van besproeiing van zulke genetisch gemodificeerde gewassen met complementaire herbiciden en een beoordeling van de afbraakproducten van herbiciden en eventuele combinatorische effecten, ook met de genetisch gemodificeerde plant zelf; 5. is ingenomen met het feit dat de Commissie in een schrijven van 11 september 2020 aan leden van het Parlement eindelijk heeft erkend dat het noodzakelijk is dat bij besluiten inzake vergunningverlening voor ggo’s rekening wordt gehouden met duurzaamheid (21) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie sindsdien is doorgegaan met het verlenen van vergunningen voor de invoer van ggo’s in de Unie, ondanks het feit dat het Parlement zich daar consequent tegen blijft verzetten en een meerderheid van de lidstaten ertegen stemt; 6. verzoekt de EFSA om gegevens op te vragen over de effecten van de consumptie van levensmiddelen en diervoeders die afkomstig zijn van genetisch gemodificeerde planten op het microbioom van de darmen; 7. dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Overeenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de SDG’s van de VN; roept er nogmaals toe op om ontwerpuitvoeringshandelingen vergezeld te doen gaan van een toelichting waarin wordt uiteengezet op welke manier aan het “geen schade berokkenen”-beginsel is voldaan (22) ; 8. wijst erop dat in de amendementen op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 182/2011 (23) , die door het Europees Parlement op 17 december 2020 werden aangenomen als basis voor onderhandelingen met de Raad, staat dat de Commissie geen vergunning voor ggo’s dient te verlenen als de lidstaten geen gekwalificeerde meerderheid voor vergunningverlening kunnen bereiken; is van oordeel dat de Commissie zich hiernaar moet voegen, en verzoekt de Raad met zijn werkzaamheden door te gaan en ten aanzien van dit dossier zo snel mogelijk een algemene benadering vast te stellen; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2021)7701), – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) 2021/1139 van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2021 tot oprichting van het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1004 (1) , en met name artikel 11, lid 4, en artikel 62, lid 6, – gezien artikel 111, lid 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie visserij, A. overwegende dat de Commissie krachtens artikel 11, lid 4, van Verordening (EU) 2021/1139 bevoegd is om gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot de drempel voor onontvankelijkheid, die evenredig moet zijn met de aard, de ernst, de duur en de herhaling van de ernstige inbreuk, het delict of de fraude, en ten minste één jaar moet bedragen; B. overwegende dat Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/288 van de Commissie van 17 december 2014 (2) tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 508/2014 van het Europees Parlement en de Raad (3) (EFMZV) wat betreft de periode en de data voor de onontvankelijkheid van aanvragen, voorziet in een onontvankelijkheidsperiode van twaalf maanden in geval van negen inbreukpunten, en dat aanvragen in het geval van inbreuken die als “minder belangrijk” worden beschouwd, pas onontvankelijk worden wanneer negen punten zijn bereikt; C. overwegende dat de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2021)7701) tot aanvulling van het EFMZVA deze voorwaarden verslechtert, aangezien de onontvankelijkheid al bij de tweede inbreuk met slechts zeven punten ingaat en wordt berekend aan de hand van twee maanden/punt, hetgeen onevenredig en niet in overeenstemming met het EFMZVA lijkt; D. overwegende dat de Commissie een alternatieve en meer evenredige oplossing moet voorstellen met betrekking tot de duur van de onontvankelijkheidsperiode op basis van punten; E. overwegende dat een meer evenredige oplossing erin zou kunnen bestaan dat de eerste twee inbreuken resulteren in slechts één maand onontvankelijkheid in plaats van twee per punt in het geval van bepaalde inbreuken, zodat beter rekening wordt gehouden met de logica van de basisverordening wat evenredigheid betreft; 1. maakt bezwaar tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie; 2. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en haar ervan in kennis te stellen dat de gedelegeerde verordening niet in werking kan treden; 3. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.