(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0122 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 298 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0122/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 15 september 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, de Begrotingscommissie en van de Commissie constitutionele zaken, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0064/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU, Euratom) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van maatregelen voor een hoog gezamenlijk niveau van cyberbeveiliging in de instellingen, organen en instanties van de Unie (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU, Euratom) 2023/2841.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2020)0670 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0336/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 januari 2021 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 13 september 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9‑0172/2021 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (2) ; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een vangstdocumentatieprogramma voor blauwvintonijn (Thunnus thynnus) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 640/2010 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/2833.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Amendement 1 Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een kader van maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor de productie van nettonultechnologieproducten (verordening voor een nettonulindustrie) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (-1) De belangrijkste doelstelling van het Europese industriebeleid op middellange termijn bestaat erin de industrie van de Unie in staat te stellen de transities op energie-, klimaat-, milieu- en digitaal gebied uit te voeren, met behoud van haar concurrentievermogen op de wereldmarkt, behoud van hoogwaardige werkgelegenheid in Europa en versterking van haar vermogen om in Europa te innoveren en te produceren, met name op het gebied van schone technologieën; (1) De Unie heeft zich verbonden tot een versnelde decarbonisatie van haar economie en tot een ambitieuze uitrol van hernieuwbare energiebronnen om tegen 2050 tot klimaatneutraliteit of een nettonuluitstoot (emissies na aftrek van verwijderingen) te komen. Die doelstelling vormt de kern van de Europese Green Deal en de geactualiseerde industriestrategie van de EU, en strookt met de verbintenis tot mondiale klimaatactie die de EU in het kader van de Overeenkomst van Parijs (5) is aangegaan. Om de doelstelling van klimaatneutraliteit te bereiken, is in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (6) een bindende klimaatdoelstelling op het niveau van de Unie vastgesteld om de netto broeikasgasemissies tegen 2030 met ten minste 55 % te verminderen ten opzichte van 1990. Het voorgestelde “Fit for 55” (7) -pakket heeft tot doel de klimaatdoelstelling van de Unie voor 2030 te verwezenlijken en bij dit pakket wordt in dit verband Uniewetgeving herzien en geactualiseerd. (1 bis) Zoals uiteengezet in het industrieel plan voor de Green Deal, moet de Unie maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de industriële transformatie naar nettonul in eigen land kan worden versneld. Deze verordening maakt deel uit van deze maatregelen en beoogt de businesscase voor industriële decarbonisatie in de Unie te verbeteren. (1 ter) In het belang van de strategische autonomie van de Unie is het van het allergrootste belang dat meer het accent wordt gelegd op de circulariteit en lange levensduur van technologieën om de veerkracht van de be- en verwerkende industrie van de Unie te vergroten en tegelijkertijd de milieueffecten ervan te verminderen teneinde een bijdrage te leveren aan haar duurzame concurrentievermogen. (2) De eengemaakte markt biedt een passend klimaat om op de vereiste schaal en het vereiste tempo toegang te bieden tot de technologieën die nodig zijn om de klimaatambitie van de Unie te verwezenlijken, alsook de belofte van de Europese Green Deal om decarbonisatie om te zetten in duurzaam concurrentievermogen . Gezien de complexiteit en het transnationale karakter van nettonultechnologieën zouden ongecoördineerde nationale maatregelen om de toegang tot die technologieën te waarborgen zeer waarschijnlijk de concurrentie verstoren en de eengemaakte markt fragmenteren. Om de werking van de eengemaakte markt te waarborgen, is het derhalve noodzakelijk een gemeenschappelijk rechtskader van de Unie tot stand te brengen om deze centrale opgave gezamenlijk aan te pakken door de veerkracht en de voorzieningszekerheid van de Unie op het gebied van nettonultechnologieën te vergroten. (2 bis) Aanvullende mobilisatie van staatssteun moet gericht en tijdelijk zijn en moet in overeenstemming zijn met de beleidsdoelstellingen van de Unie, zoals de Green Deal en de Europese pijler van sociale rechten. Deze financiering mag niet leiden tot een toename van de verschillen tussen de lidstaten in overeenstemming met het mededingings- en cohesiebeleid van de Unie. (2 ter) Het Internationaal Energieagentschap schat dat de mondiale markt voor belangrijke, massaal geproduceerde schone energietechnologieën tegen 2030 ongeveer 650 miljard USD per jaar zal vertegenwoordigen, hetgeen meer dan drie keer het huidige niveau is. De nettonulindustrie groeit wereldwijd in toenemende mate, en zelfs zodanig dat de vraag soms groter is dan het aanbod. De industrie van de Unie maakt deel uit van een open, exportgerichte, kapitaalintensieve, sociale markteconomie die de burgers van de Unie alleen welvaart kan brengen als zij concurrerend is op en openstaat voor de wereldmarkt. De ambitie van de Unie voor de nettonulindustrie moet op die realiteit worden afgestemd en moet als doel hebben een aanzienlijk mondiaal marktaandeel te verwerven. (3) Wat de externe aspecten betreft, zal de Unie haar inspanningen opvoeren om de krachten te bundelen met open, democratische partners die de Overeenkomst van Parijs onderschrijven . Wat opkomende markten en ontwikkelingslanden betreft, zal de Unie in het kader van haar Global Gateway-strategie streven naar wederzijds voordelige partnerschappen, die bijdragen tot de diversificatie van haar toeleveringsketen van grondstoffen, tot de verwezenlijking van de mondiale klimaatdoelstellingen en tot de inspanningen van de partnerlanden om een dubbele transitie te realiseren, en tot de ontwikkeling van lokale toegevoegde waarde. (4) Om deze verbintenissen na te komen, moet de Unie haar transitie naar een nettonuleconomie versnellen, onder meer door het aandeel schone energie in haar energiemix te verhogen , alsook door de energie-efficiëntie en het aandeel hernieuwbare energiebronnen te vergroten. Hiermee zal worden bijgedragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie van het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten voor 2030 van een arbeidsparticipatie van ten minste 78 % en een deelname aan opleidingen door ten minste 60 % van de volwassenen. Dit zal er ook toe bijdragen dat de groene transitie eerlijk en billijk is (8) . (5) De hogere energieprijzen na de ongerechtvaardigde en onwettige militaire agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne hebben een sterke impuls gegeven om de uitvoering van de Europese Green Deal te versnellen en de veerkracht van de energie-unie te versterken door de transitie naar schone energie te versnellen en een einde te maken aan elke afhankelijkheid van uit de Russische Federatie aangeleverde fossiele brandstoffen. Het REPowerEU-plan (9) speelt een sleutelrol bij de respons op de beproevingen en de verstoring van de mondiale energiemarkt als gevolg van de invasie van Oekraïne door de Russische Federatie. Dat plan heeft tot doel de energietransitie in de Europese Unie te versnellen, teneinde het gas- en elektriciteitsverbruik van de Unie te verminderen en investeringen in de uitrol van energie-efficiënte en koolstofarme oplossingen te stimuleren. In dat plan zijn onder meer de doelstellingen vastgesteld om de fotovoltaïsche capaciteit te verdubbelen tegen 2025, en tegen 2030 een fotovoltaïsche capaciteit van 600 GW te installeren; om de uitrol van warmtepompen te verdubbelen; om tegen 2030 10 miljoen ton binnenlandse hernieuwbare waterstof te produceren, en om de productie van biomethaan aanzienlijk te verhogen tot 35 miljard kubieke meter tegen 2030 . In dat plan is ook opgenomen dat, om de REPowerEU-doelstellingen te verwezenlijken, de levering van apparatuur voor koolstofarme energie en van kritieke grondstoffen moet worden gediversifieerd, de afhankelijkheid van sectoren moet worden verminderd, knelpunten in de toeleveringsketen moeten worden weggewerkt en de productiecapaciteit van de Unie voor technologie op het gebied van schone energie moet worden uitgebreid. Als onderdeel van haar inspanningen om het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitsopwekking, de industrie, gebouwen en vervoer te verhogen, stelt de Commissie voor de doelstelling in de richtlijn hernieuwbare energie op te trekken tot 45 % tegen 2030 en de doelstelling in de richtlijn energie-efficiëntie tot 13 %. Dit zou de totale opwekkingscapaciteit van hernieuwbare energie tegen 2030 op 1 236 GW brengen, in vergelijking met 1 067 GW tegen 2030 zoals voorzien in het voorstel van 2021, en zal leiden tot een grotere behoefte aan opslag via batterijen om de fluctuerende niveaus in het elektriciteitsnet te ondervangen. Evenzo zullen beleidsmaatregelen in verband met het koolstofvrij maken van de wegvervoersector, zoals Verordening (EU) 2019/631 (10) en Verordening (EU) 2019/1242 (11) van het Europees Parlement en de Raad , sterke drijvende krachten zijn voor een verdere elektrificatie van de wegvervoersector en zo de vraag naar batterijen doen toenemen. (6) De transitie naar nettonul leidt nu al tot enorme industriële, economische en geopolitieke verschuivingen over de hele wereld, die alleen maar groter zullen worden naarmate de wereldwijde decarbonisatie-inspanningen vorderen. De weg naar een klimaatneutrale, hulpbronnenefficiënte nettonuleconomie vertaalt zich in goede kansen voor de uitbreiding van de nettonulindustrie in de Unie, waarvoor gebruik wordt gemaakt van de kracht van de eengemaakte markt door investeringen in nettonultechnologieën te bevorderen, en de toeleveringsketens daarvan. Dit zijn de technologieën die nodig zijn om de doelstellingen van de nationale energie- en klimaatplannen te verwezenlijken en bij te dragen tot de veerkracht en het concurrentievermogen van de industrie van de Unie , waardoor onze economische sectoren gedecarboniseerd kunnen worden, van energievoorziening tot vervoer, gebouwen en industrie. Een sterke nettonulindustrie binnen de ▌ Unie kan aanzienlijk bijdragen tot de doeltreffende verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie, alsook tot de ondersteuning van andere doelstellingen van de Green Deal, zoals hoogwaardige banen en duurzame groei genereren door een industriële basis te creëren die zowel op uitvoer als op binnenlandse voorziening is gericht. (7) Om de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie te halen, moet prioriteit worden gegeven aan energie-efficiëntie. Energie besparen is de goedkoopste, veiligste en schoonste manier om deze doelstellingen te verwezenlijken. “Energie-efficiëntie eerst” is een algemeen beginsel in het energiebeleid van de Unie en is belangrijk bij zowel praktische toepassingen als bij beleids- en investeringsbeslissingen. Daarom is het van essentieel belang de productiecapaciteit van de Unie voor energie-efficiënte technologieën zoals warmtepompen en technologieën voor slimme netwerken, die de EU helpen haar energieverbruik te verminderen en te beheersen, uit te breiden. (8) De decarbonisatiedoelstellingen van de Unie, de energievoorzieningszekerheid, de digitalisering van het energiesysteem en de elektrificatie van de vraag, bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit en de behoefte aan snelle oplaadpunten, vereisen een enorme uitbreiding van de elektriciteitsnetten in de ▌ Unie, zowel op transmissieniveau als op distributieniveau. Op transmissieniveau zijn hoogspanningsgelijkstroomsystemen (HVDC-systemen) nodig om hernieuwbare energiebronnen op zee aan te sluiten; op distributieniveau is het aansluiten van elektriciteitsleveranciers en de omgang met flexibiliteit aan de vraagzijde afhankelijk van investeringen in innovatieve nettechnologieën, zoals slimme oplaadmogelijkheden voor elektrische voertuigen (EVSC), energie-efficiënte gebouwen en automatisering van industrie, en slimme regelaars, slimme-meterinfrastructuur (AMI) en energiebeheersystemen voor woningen (HEMS). Het elektriciteitsnet moet kunnen communiceren met tal van actoren of apparaten op basis van een nauwkeurige waarneembaarheid — m.a.w. op basis van gegevens — om flexibiliteit, slim laden en slimme gebouwen mogelijk te maken, waarbij slimme elektriciteitsnetten en kleinschalige flexibiliteitsdiensten een respons aan de vraagzijde van consumenten en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen mogelijk maken. De aansluiting van nettonultechnologieën op het net van de ▌ Unie vereist een aanzienlijke uitbreiding van de productievermogens voor elektriciteitsnetten, bijvoorbeeld wat betreft offshore- en onshore-kabels, verdeelstations en transformatoren. (8 bis) Clustering van industriële activiteiten gericht op industriële symbiose kan de milieueffecten van de activiteiten minimaliseren en zorgen voor efficiëntiewinst voor de industrie. Als zodanig kan clustering aanzienlijk bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening. In dit verband zij het volgende opgemerkt: Deze verordening bevordert de ontwikkeling van nettonulindustrievalleien (valleien). Deze valleien moeten beperkt zijn in geografische en technologische reikwijdte teneinde de industriële symbiose te bevorderen. De lidstaten moeten valleien aanwijzen en elke aanwijzing moet vergezeld gaan van een plan met concrete nationale maatregelen om de aantrekkelijkheid van de vallei als locatie voor productieactiviteiten te vergroten. Valleien moeten met name worden gebruikt als instrument voor de herindustrialisering van regio’s, met name voor steenkoolregio’s in transitie. (8 ter) De lidstaten moeten valleien kunnen aanwijzen en ondersteunen. Bij het aanwijzen van een vallei moet de lidstaat een plan voor de vallei (het plan) opstellen waarin wordt aangegeven welke nettonulproductieactiviteit in de vallei moet worden ondergebracht. De lidstaat moet ook milieueffectbeoordelingen uitvoeren die vereist zijn voor de nettonulproductieactiviteiten die in de vallei zullen plaatsvinden. Dergelijke effectbeoordelingen beperken aanzienlijk de noodzaak voor ondernemingen om deze beoordelingen uit te voeren voor het verkrijgen van vergunningen voor de nettonulproductieactiviteiten die binnen de reikwijdte van de vallei vallen. Het plan moet de resultaten van de milieueffectbeoordelingen bevatten alsook de nationale maatregelen die moeten worden genomen om negatieve milieueffecten te minimaliseren of te beperken. Het plan moet ook concrete nationale maatregelen omvatten om de industriële activiteit in de reikwijdte van de vallei te ondersteunen. Die maatregelen moeten maatregelen omvatten om te investeren in of om aan te zetten tot particuliere investeringen in energie-, digitale en vervoersinfrastructuur, alsook maatregelen om de operationele uitgaven voor de industrie in de vallei te verlagen, zoals contracts for difference voor energieprijzen. Andere te overwegen maatregelen zijn maatregelen ter versterking van de bescherming van intellectuele eigendom, de oprichting van een innovatiehub in de vallei en het aantrekken van start-ups naar de vallei. Om de sector investeringszekerheid te bieden, moet in het plan ook de duur van de steunmaatregelen worden gespecificeerd. (9) Er zijn aanvullende beleidsinspanningen nodig ter ondersteuning van technologieën die commercieel beschikbaar zijn en snel opgeschaald kunnen worden om de klimaatdoelstellingen van de Unie ▌ te ondersteunen, de voorzieningszekerheid wat betreft nettonultechnologieën en de toeleveringsketens daarvan te verbeteren en de algehele veerkracht en het concurrentievermogen van het energiesysteem van de Unie te waarborgen of te versterken. Daartoe behoort toegang tot een veilige en duurzame bron van brandstoffen met voor hun categorie uitstekende prestaties, zoals beschreven in overweging 8 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1214 van de Commissie. (10) Om de doelstellingen voor 2030 te verwezenlijken, moet aan een aantal van de strategische nettonulprojecten bijzondere aandacht worden besteed, mede gezien de aanzienlijke bijdrage die zij op het traject naar klimaatneutraliteit tegen 2050 kunnen leveren. Deze projecten spelen een belangrijke rol voor de open strategische autonomie van de Unie en zorgen ervoor dat burgers toegang hebben tot schone en betaalbare energie en een zekere energievoorziening. Gezien die rol moeten voor deze projecten nog snellere vergunningsprocedures worden geregeld, moeten zij binnen het respectieve nationale recht de status van het hoogst mogelijke nationale belang krijgen, en moeten zij aanvullende steun krijgen zodat investeringen kunnen worden aangetrokken. Om als een strategisch project te worden erkend, moet de projectpromotor voldoen aan de toepasselijke verplichtingen op het gebied van sociaal en arbeidsrecht uit hoofde van het Unierecht of het nationale recht. (10 bis) Strategische nettonulprojecten moeten op duurzame wijze worden uitgevoerd, door te vertrouwen op het gebruik van maatschappelijk verantwoorde praktijken, waaronder eerbiediging van de mensenrechten en arbeidsrechten, door op zinvolle wijze samen te werken met plaatselijke gemeenschappen, en door te vertrouwen op transparante bedrijfsvoering met een passend nalevingsbeleid om het risico op negatieve gevolgen voor de goede werking van de overheid, zoals corruptie en omkoping, te voorkomen en te minimaliseren; (11) Om ervoor te zorgen dat het toekomstige energiesysteem van de Unie veerkrachtig is, moet in de hele toeleveringsketen van de desbetreffende technologieën worden opgeschaald, in volledige complementariteit met de verordening kritieke grondstoffen. (11 bis) Sinds 2007 en de mededelingen van de Commissie van 22 november 2007 getiteld “Een Europees strategisch plan voor energietechnologie (SET-PLAN) - Naar een koolstofarme toekomst” en van 20 oktober 2023 over de herziening van het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan), stimuleert het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) de innovatie van de Unie op het gebied van energietechnologieën. Als zodanig heeft het SET-plan aanzienlijk bijgedragen tot een sterke kennisbasis op het gebied van energietechnologieën en is het van essentieel belang geweest voor de afstemming van strategische prioriteiten op het gebied van onderzoek, innovatie en toepassing van schone-energietechnologieën. Om ervoor te zorgen dat de Unie haar doelstellingen inzake volledige koolstofneutraliteit tegen 2050 kan verwezenlijken, moet die kennisbasis worden benut en verder worden verstevigd. Het SET-plan is derhalve een onvervangbaar instrument voor de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening en vormt de ruggengraat van de innovatieagenda van deze verordening. (12) In 2020 heeft de ▌ Commissie een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem goedgekeurd. Daarin werd een visie uiteengezet over hoe de transitie naar een beter geïntegreerd energiesysteem, een systeem dat klimaatneutraliteit in alle economische sectoren ondersteunt tegen de laagste kosten, kan worden versneld. Integratie van het energiesysteem omvat drie concepten die elkaar aanvullen en versterken. Ten eerste een meer “circulair” energiesysteem, waarin energie-efficiëntie centraal staat. Ten tweede een grotere directe elektrificatie van eindgebruikerssectoren. Ten derde het gebruik van hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen, waaronder waterstof ▌. Bij de integratie van het energiesysteem gaat het bijvoorbeeld om oplossingen voor de volledige integratie in het bredere energiesysteem van alle elektriciteit die door installaties voor hernieuwbare energie wordt opgewekt. Dit betekent bijvoorbeeld dat technische oplossingen moeten worden vastgesteld die het mogelijk maken de door installaties voor hernieuwbare elektriciteit opgewekte overtollige elektriciteit te integreren, onder meer met opslag en door uitbreiding van de planbare fossielvrije energiebronnen in het elektriciteitsnet, in allerlei vormen en sturing aan de vraagzijde. (12 bis) CO 2 -afvang en -opslag (CCS) is een technologie die zal bijdragen aan het beperken van de klimaatverandering. De techniek bestaat erin dat door industriële installaties uitgestoten kooldioxide (CO 2 ) wordt afgevangen, wordt getransporteerd naar een opslaglocatie en daar wordt geïnjecteerd in een geschikte ondergrondse geologische formatie met het oog op permanente opslag. (13) Bij de ontwikkeling van oplossingen voor koolstofafvang en -opslag voor de industrie spelen grote coördinatieproblemen. Ten eerste, ondanks de steeds sterkere prikkel van CO 2 -beprijzing in het kader van het EU-emissiehandelssysteem, loopt de industrie bij het investeren in afvang van CO 2 -emissies en het economisch levensvatbaar maken daarvan een aanzienlijk risico dat zij geen vergunde geologische opslaglocatie kan krijgen. Ten tweede krijgen investeerders bij nieuwe CO 2 -opslaglocaties nog voordat zij een wettelijke opslagvergunning kunnen aanvragen te maken met aanloopkosten in verband met het vinden, ontwikkelen en evalueren van locaties. Transparantie over de potentiële CO 2 -opslagcapaciteit in de zin van de geologische geschiktheid van beoogde gebieden en toegang tot geologische gegevens, met name gegevens die bij de exploratie van koolwaterstofproductielocaties zijn gegenereerd, kan marktdeelnemers helpen bij het plannen van investeringen. De lidstaten moeten dergelijke gegevens openbaar toegankelijk maken en regelmatig verslag uitbrengen in de vorm van een toekomstgericht perspectief betreffende de voortgang bij de ontwikkeling van CO 2 -opslaglocaties en de overeenkomstige behoeften wat betreft de bovengenoemde injectie- en opslagcapaciteit, teneinde de Uniewijde doelstelling voor CO 2 -injectiecapaciteit gezamenlijk te kunnen bereiken. Ten derde zijn CO 2 -opslagprojecten alleen economisch haalbaar wanneer er een businesscase is van de volledige waardeketen, met inbegrip van vervoer. Derhalve moeten wettelijke opslagverplichtingen gepaard gaan met doeltreffende Unie- en nationale (beleids)maatregelen om coördinatie en investeringen in de hele waardeketen te waarborgen. (14) Een belangrijk knelpunt voor investeringen in koolstofafvang, die op dit moment steeds economisch haalbaarder worden, is de beschikbaarheid van operationele CO 2 -opslaglocaties in de Unie , die essentieel zijn voor de stimulansen van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad (12) . De Unie moet een toekomstgericht aanbod ontwikkelen van locaties voor permanente geologische CO 2 -opslag waarvoor overeenkomstig Richtlijn 2009/31/EU van het Europees Parlement en de Raad (13) een vergunning is verleend, zodat de technologie kan worden opgeschaald en de EU haar toonaangevende productiecapaciteit kan uitbreiden. De doelstelling van de EU om tegen 2030 te beschikken over een jaarlijkse operationele CO 2 -injectiecapaciteit van 50 miljoen ton, wat overeenkomt met de capaciteit die naar verwachting tegen die tijd nodig zal zijn, stelt de betrokken sectoren in staat hun investeringen af te stemmen op een ▌waardeketen voor CO 2 -vervoer en opslag van de Unie die op een nettonuluitstoot ingericht is en die bedrijven kunnen gebruiken om hun activiteiten koolstofvrij te maken. Deze eerste aanzet zal ook verdere CO 2 -opslag tegen 2050 ondersteunen. Volgens de ramingen van de Commissie zou de Unie tegen 2050 tot 550 miljoen ton CO 2 per jaar moeten afvangen om de doelstelling van een nettonuluitstoot te halen, onder meer door koolstofverwijderingen. Met deze eerste opslagcapaciteit op industriële schaal zal het minder risicovol worden te investeren in het afvangen van CO 2 -emissies als belangrijk instrument om klimaatneutraliteit te bereiken. Gezien de verwachte opslagvereisten in 2050 moet de Uniemarkt voor CO 2 -opslag worden aangevuld met een markt die derde landen in Europa met een groot opslagpotentieel bestrijkt. Wanneer deze verordening in de EER-overeenkomst wordt opgenomen, zal de Unie-doelstelling van een jaarlijkse operationele CO 2 -injectiecapaciteit ▌dienovereenkomstig worden aangepast. Om ervoor te zorgen dat de doelstelling van de Unie wordt gehaald, moeten de lidstaten de maatregelen treffen die nodig zijn om de uitrol van projecten voor koolstofafvang en -opslag te bevorderen en te stimuleren. Dergelijke maatregelen moeten maatregelen kunnen omvatten om uitstoters te stimuleren emissies af te vangen, alsmede financieringssteun voor investeerders ten behoeve van de benodigde infrastructuur voor het vervoer van CO 2 naar de opslaglocatie en directe financiering van CO 2 -opslagprojecten. (15) CO 2 -opslaglocaties die bijdragen tot de doelstelling van de Unie voor 2030 aanmerken als projecten voor de productie van nettonultechnologie of strategische nettonulprojecten kan de ontwikkeling van CO 2 -opslaglocaties versnellen en vergemakkelijken, en op die manier kan de toenemende vraag naar opslaglocaties vanuit de industrie worden opgevangen met de meest kosteneffectieve opvanglocaties. Steeds grotere delen van de gas- en olievelden die tot veilige CO 2 -opslaglocaties zouden kunnen worden omgevormd, bevinden zich aan het einde van hun productieve levensduur. Daarnaast heeft de olie- en gasindustrie bevestigd vastbesloten te zijn een energietransitie aan te vatten en beschikt zij over de middelen, vaardigheden en kennis die nodig zijn om extra opslaglocaties te verkennen en te ontwikkelen. Om de doelstelling van de Unie van een jaarlijkse operationele CO 2 -injectiecapaciteit van 50 miljoen ton tegen 2030 te kunnen verwezenlijken, moet de sector de krachten bundelen en zorgen voor koolstofafvang en -opslag als klimaatoplossing, nog voordat die nodig wordt. Om te zorgen voor tijdige, Uniebrede en kosteneffectieve ontwikkeling van CO 2 -opslaglocaties overeenkomstig de doelstelling van de Unie voor injectiecapaciteit, moeten vergunninghouders voor olie- en gasproductie in de Unie aan deze doelstelling bijdragen naar rato van hun olie- en gasproductiecapaciteit, en tegelijkertijd de flexibiliteit bieden om samen te werken en rekening te houden met bijdragen van derden. Vergunninghouders voor olie- en gasproductie in de Unie moeten binnen hun bevoegdheid alles in het werk stellen om de benodigde investeringen te doen teneinde te voldoen aan hun respectieve bijdrage aan de doelstelling om een jaarlijkse operationele CO 2 -injectiecapaciteit te verwezenlijken. Deze inspanningen moeten evenwel onderworpen zijn aan objectieve commerciële, financiële, technische, wettelijke en milieubeperkingen waarop deze bedrijven geen invloed kunnen uitoefenen, waardoor afzonderlijke opslagprojecten, redelijke en in commercieel opzicht verstandige inspanningen ten spijt, objectief gezien niet tijdig kunnen worden voltooid om aan de verplichtingen uit hoofde van deze verordening te voldoen. (15 bis) Er zijn aanvullende beleidsinspanningen nodig om het grensoverschrijdende vervoer van CO 2 te ondersteunen, aangezien het Protocol van Londen de uitvoer van CO 2 voor permanente geologische opslag onder de zeebodem aanvankelijk verbiedt. Het Protocol van Londen is in 2009 door de verdragsluitende partijen gewijzigd om het grensoverschrijdend vervoer van CO 2 voor opslag onder de zeebodem mogelijk te maken, maar de wijziging moet door twee derde van de verdragsluitende partijen worden geratificeerd alvorens in werking te kunnen treden. Het is onwaarschijnlijk dat dit op korte termijn zal gebeuren. Er zijn aanvullende beleidsinspanningen nodig om de belemmeringen voor de uitrol en de totstandbrenging van een interne markt voor grensoverschrijdend vervoer van CO 2 aan te pakken. (15 ter) Aanvullende beleidsinspanningen zijn essentieel om de uitrol van grensoverschrijdende infrastructuurplanning te waarborgen. De toegankelijkheid en connectiviteit van het volledige scala aan regelingen inzake vervoer van CO 2 spelen een cruciale rol bij de uitrol van projecten voor CCS en koolstofafvang en -gebruik (CCU). Dergelijke regelingen bestrijken schepen, binnenvaartschepen, treinen en vrachtwagens, alsmede vaste voorzieningen voor aansluiting en aanmeren, voor liquefactie, bufferopslag en omvormers van CO 2 met het oog op het verdere vervoer via pijpleidingen en specifieke vervoerswijzen. (15 quater) De Commissie moet erop toezien dat de doelstelling inzake CO 2 -injectiecapaciteit en -opslag voor de periode na 2030 voortdurend wordt herzien en uitgebreid om tegemoet te komen aan de noodzaak dat de Unie haar klimaatdoelstelling voor 2040 en klimaatneutraliteit tegen 2050 bereikt in combinatie met aanverwante Uniewetgeving. (15 quinquies) Het gebruik van afgevangen CO 2 in bepaalde productieprocessen kan ervoor zorgen dat CO 2 permanent wordt opgeslagen en/of kan bijdragen tot het verminderen van de afhankelijkheid van de Unie van fossiele brandstoffen. Daarom moeten alle instanties die betrokken zijn bij de waardeketen van CO 2 -injectieactiviteiten als bedoeld in deze verordening, worden aangemoedigd om na te gaan of het CO 2 dat moet worden opgeslagen permanent in nieuwe producten kan worden opgeslagen of de doelstellingen van de Unie om haar afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen, kan ondersteunen. (16) De Unie heeft bijgedragen tot de opbouw van een mondiaal economisch systeem dat gebaseerd is op open , transparante en op regels gebaseerde handel, heeft zich sterk gemaakt voor de eerbiediging en bevordering van normen voor sociale en milieuduurzaamheid en de klimaattransitie, en zet zich ten volle in voor die waarden. De Unie streeft ernaar een gelijk speelveld tot stand te brengen, met name door de bestrijding van oneerlijke handelspraktijken en productieovercapaciteit, en zo een eerlijk concurrentieklimaat voor de industrie van de Unie te waarborgen, onder meer door middel van industriële partnerschappen voor nettonul, die hoogwaardige banen voor werknemers bieden. (17) De productiecapaciteit voor nettonultechnologie in de Unie moet worden uitgebreid om problemen in verband met de voorzieningszekerheid aan te pakken en bij te dragen tot het ondersteunen van de veerkracht van het energiesysteem van de Unie en de inspanningen voor decarbonisatie en modernisering. De fabrikanten van technologieën voor fotovoltaïsche zonne-energie in de Unie moeten hun concurrentievoordeel vergroten en de vooruitzichten voor de voorzieningszekerheid verbeteren door ernaar te streven tegen 2030 ten minste 30 gigawatt operationele productiecapaciteit voor fotovoltaïsche zonne-energie te bereiken in de gehele waardeketen, in overeenstemming met de doelstellingen van de Europese alliantie voor de fotovoltaïsche zonne-energiesector, die wordt ondersteund in het kader van de EU-strategie voor zonne-energie (14) . Fabrikanten van windenergie- en warmtepomptechnologieën in de Unie moeten hun concurrentievoorsprong dit decennium consolideren en hun huidige marktaandeel handhaven of uitbreiden, in overeenstemming met de prognoses van de Unie voor de uitrol van technologie voor haar energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030. Dit komt neer op een productiecapaciteit binnen de Unie van ten minste 36 GW voor windenergie en van ten minste 31 GW voor warmtepompen in 2030. Fabrikanten van batterijen en elektrolyse-installaties in de Unie moeten hun technologisch leiderschap consolideren en deze markten actief mede vormgeven. Voor batterijtechnologieën zou dit betekenen dat wordt bijgedragen aan de doelstellingen van de Europese alliantie voor batterijen en dat ernaar wordt gestreefd dat bijna 90 % van de jaarlijkse vraag naar batterijen in de Unie zal worden vervuld door de batterijfabrikanten in de Unie, wat neerkomt op een productiecapaciteit van ten minste 550 GWh in de Unie in 2030. Voor producenten van elektrolyse-installaties in de Unie wordt in het REPowerEU-plan uitgegaan van 10 miljoen ton eigen productie van hernieuwbare waterstof en nog eens tot 10 miljoen ton aan invoer van hernieuwbare waterstof tegen 2030. Om ervoor te zorgen dat het technologische leiderschap van de Unie zich vertaalt in commercieel leiderschap, zoals in het kader van de gezamenlijke verklaring van de Commissie over elektrolyse-installaties en de Europese alliantie voor schone waterstof wordt ondersteund, moeten de fabrikanten van elektrolyse-installaties in de Unie hun capaciteit verder vergroten, zodat de totale elektrolysecapaciteit tegen 2030 ten minste 100 GW aan waterstof bereikt. Verder is in het REPowerEU-plan een doelstelling vastgesteld om de productie van duurzaam biomethaan tegen 2030 tot 35 miljard kubieke meter op te voeren. Aangezien de toeleveringsketen voor biomethaan op dit ogenblik overwegend in Europa is gevestigd, levert biomethaan al een bijdrage aan de veerkracht van de Unie, die verder moet worden bevorderd. (18) Gezien deze reeks doelstellingen en rekening houdend met het feit dat de productiecapaciteit van de Unie voor bepaalde elementen van de toeleveringsketen (zoals omvormers en zonnecellen, wafers en ingots voor fotovoltaïsche zonne-energie of kathoden en anoden voor batterijen) zwak is, moet voor de jaarlijkse productiecapaciteit van de Unie worden uitgegaan van het tegen 2030 ▌bereiken van een jaarlijkse productiebenchmark van ten minste 40 % voor de in deze verordening gedefinieerde nettonultechnologieën. Bovendien moet de jaarlijkse productiecapaciteit van de Unie voor nettonultechnologieën ten minste 25 % van de wereldwijde vraag naar de overeenkomstige technologieën dekken. (19) Het vergroten van de productiecapaciteit voor nettonultechnologieën in de ▌Unie zal ▌ de mondiale voorziening van nettonultechnologieën en de overschakeling op schone economische ontwikkeling wereldwijd vergroten . In combinatie met andere maatregelen om het concurrentievermogen van de Unie te versterken, moeten maatregelen om de productiecapaciteit in de Unie te vergroten er ook voor zorgen dat de Unie een dominante rol speelt in strategische delen van de waardeketen, met inbegrip van eindproducten, om het voor de Unie noodzakelijke niveau van voorzieningszekerheid te waarborgen teneinde haar klimaatdoelstellingen te verwezenlijken. (20) Tegelijkertijd zullen nettonultechnologieproducten bijdragen tot de veerkracht van de Unie en een zekere voorziening van schone energie. Een zekere voorziening van schone energie is een voorwaarde voor economische ontwikkeling en voor de openbare orde en veiligheid. Nettonultechnologieproducten zullen ook voordelen opleveren voor andere economische sectoren van groot strategisch belang, zoals landbouw en voedselproductie, door de toegang tot schone energie en apparatuur tegen concurrerende prijzen te waarborgen en aldus op duurzame wijze bij te dragen tot de voedselzekerheid in de EU en tot steeds betere afzetmogelijkheden voor biogebaseerde alternatieven via de circulaire economie. De verwezenlijking van de klimaatambities van de Unie zal zich evenzeer vertalen in zowel economische groei als sociaal welzijn. (21) De productie van nettonultechnologieën is afhankelijk van complexe en wereldwijd onderling verbonden waardeketens. Wil de Unie haar concurrentievermogen behouden en de huidige strategische afhankelijkheid van de invoer van essentiële nettonultechnologieproducten en de bijbehorende toeleveringsketens verminderen, en tegelijkertijd nieuwe afhankelijkheden voorkomen, dan moet zij haar industriële basis ▌ blijven versterken en concurrerender en innovatievriendelijker worden. De Unie moet ervoor zorgen dat de productiecapaciteit zich sneller, eenvoudiger en voorspelbaarder kan ontwikkelen , door de regelgevings- en administratieve lasten voor industriële activiteiten op haar grondgebied te verminderen en een gelijk speelveld met de internationale concurrentie tot stand brengen. De Unie moet er met name naar streven om tegen 2030 de algemene regeldruk voor de industrie met 20 % te verminderen, de regeldruk voor het op de interne markt brengen van een nieuw product met 40 % te verminderen en de administratieve lasten voor kmo’s en start-ups met 40 % te verminderen. Die inspanningen moeten met name worden geleverd binnen het kader voor betere regelgeving en zonder afbreuk te doen aan de milieu- en arbeidsnormen van de Unie. De Commissie moet in haar jaarlijks lastenoverzicht verslag uitbrengen over de vorderingen bij de verwezenlijking van deze doelstellingen. (21 bis) Om de toegang van de Unie tot een veilige en duurzame levering van nettonultechnologieën te waarborgen die nodig is om de veerkracht van de Unie te waarborgen en om haar doelstellingen inzake klimaatneutraliteit te verwezenlijken, moet de interne markt een gunstig klimaat zijn voor innovatie op het gebied van nettonultechnologieën. Innovatie zal een cruciale factor zijn om het concurrentievermogen van de Unie te waarborgen en zo snel mogelijk de doelstellingen inzake een nettonuluitstoot te verwezenlijken. Gezien de snelle ontwikkelingen op het gebied van nettonultechnologieën en de aanzienlijke regelgevingsrichtsnoeren voor de groene transitie, is het voor de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening van het grootste belang dat de potentiële effecten van wetgeving en beleidsinitiatieven van de Unie op innovatie terdege in aanmerking worden genomen bij de voorbereiding, evaluatie en herziening ervan door toepassing van het innovatiebeginsel zoals uiteengezet in instrument voor betere regelgeving nr. 22 en in de mededeling van de Commissie van 15 mei 2018 getiteld “Een vernieuwde Europese agenda voor onderzoek en innovatie – de kans om de toekomst van Europa vorm te geven”. (21 ter) De vermindering van de regelgevings- en administratieve lasten en de beschikbaarheid van een passend regelgevingskader zijn met name van belang voor kmo’s. Daarom moet de Commissie een kmo-gezant benoemen als adviseur van haar voorzitter. De kmo-gezant moet een mandaat hebben om ervoor te zorgen dat de belangen van kmo’s voldoende worden weerspiegeld in het beleid en de rechtshandelingen van de Unie. Elke nieuwe commissie moet binnen zes maanden na haar eigen benoeming een kmo-gezant kunnen benoemen. (21 quater) De transitietrajecten die naar aanleiding van de geactualiseerde industriële strategie van de EU van 2021 worden ontwikkeld, moeten worden geactualiseerd om de doelstellingen van deze verordening te weerspiegelen en moeten de hefbomen en knelpunten voor de transitie en het mondiale concurrentievermogen van de industrie van de Unie in kaart brengen. (22) Overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad (15) moeten de lidstaten ▌ in juni 2023 geactualiseerde ontwerpversies van hun nationale energie- en klimaatplannen voor de periode 2021-2030 indienen. Zoals in de richtsnoeren van de Commissie aan de lidstaten voor het actualiseren van de nationale energie- en klimaatplannen voor de periode 2021-2030 is benadrukt (16) , moeten in de geactualiseerde plannen de doelstellingen en beleidslijnen van de lidstaten worden beschreven om de opschaling van productieprojecten voor commercieel beschikbare energie-efficiënte en koolstofarme technologieën, apparatuur en belangrijke componenten op hun grondgebied te vergemakkelijken. In die plannen moeten ook de doelstellingen en beleidslijnen van de lidstaten worden beschreven om een dergelijke opschaling tot stand te brengen door middel van diversificatie-inspanningen in derde landen, en om hun industrieën in staat te stellen CO 2 -emissies af te vangen en permanent op te slaan in geologische opslaglocaties. Die nationale energie- en klimaatplannen moeten de grondslag vormen voor de vaststelling van de behoefte aan nettonultechnologieën. (23) Daarnaast bevat de mededeling over een industrieel plan voor de Green Deal voor het nettonultijdperk (17) een alomvattende aanpak ter ondersteuning van een opschaling van schone-energietechnologie die steunt op vier pijlers. De eerste pijler heeft tot doel een regelgevingskader tot stand te brengen dat de vergunningverlening voor nieuwe productie- en assemblagelocaties voor nettonultechnologie vereenvoudigt en versnelde trajecten mogelijk maakt, en dat de opschaling van de nettonulindustrie van de Unie vergemakkelijkt. De tweede pijler van het plan is het stimuleren van investeringen in en de financiering van de productie van nettonultechnologie aan de hand van het in maart 2023 aangenomen herziene tijdelijke crisis- en transitiekader en de oprichting van een Europees soevereiniteitsfonds om de ▌voorsprong van de Unie te behouden op het gebied van kritieke en opkomende technologieën die relevant zijn voor de groene en de digitale transitie. De derde pijler heeft betrekking op de ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn om de transitie tot stand te brengen en het aantal gekwalificeerde werknemers in de sector schone energietechnologie te verhogen. De vierde pijler is gericht op de handel en op de diversificatie van de toeleveringsketen voor kritieke grondstoffen. In dat kader wordt een samenwerkingsverband met betrekking tot kritieke grondstoffen opgericht en wordt samengewerkt met gelijkgestemde partners om de toeleveringsketens collectief te versterken, en wordt ingezet op diversificatie wat betreft leveranciers voor kritieke input. (24) In het kader van de eerste pijler moet de Unie een industriële basis ontwikkelen en in stand houden voor de levering van oplossingen op basis van nettonultechnologie om haar energievoorziening veilig te stellen, en tegelijkertijd haar ambities op het gebied van klimaatneutraliteit waarmaken. Om dat doel te ondersteunen en afhankelijkheden bij de toelevering van nettonultechnologieën te voorkomen die de inspanningen van de Unie op het gebied van broeikasgasemissiereductie zouden vertragen of de energievoorzieningszekerheid in gevaar zouden brengen, worden in deze verordening bepalingen vastgesteld om de vraag naar duurzame en veerkrachtige nettonultechnologieën te stimuleren. (25) Op grond van de Richtlijnen 2014/23/EU (18) , 2014/24/EU (19) en 2014/25/EU (20) van het Europees Parlement en de Raad mogen aanbestedende diensten en aanbestedende instanties die via openbare aanbestedingsprocedures overheidsopdrachten gunnen, zich bij de selectie van de economisch meest voordelige inschrijving, naast prijzen of kosten, reeds op aanvullende criteria baseren. Zulke criteria betreffen bijvoorbeeld de kwaliteit van de inschrijving, met inbegrip van sociale, governance-, milieu- en innovatieve kenmerken. Bij de gunning van opdrachten voor nettonultechnologie via openbare aanbestedingen moeten aanbestedende diensten en aanbestedende instanties de bijdragen van de inschrijvingen op het gebied van milieu- en sociale duurzaamheid en veerkracht naar behoren beoordelen aan de hand van een reeks criteria met betrekking tot de milieuduurzaamheid, innovatie, systeemintegratie en veerkracht. Aanbestedende diensten en aanbestedende instanties moeten ervoor zorgen dat aanbieders die in andere lidstaten gevestigd zijn in de procedures gelijk worden behandeld als nationale aanbieders en zij moeten waarborgen dat er geen sprake is van discriminatie bij het vaststellen van de criteria. (26) Sociale duurzaamheidscriteria kunnen al worden toegepast in het kader van de bestaande wetgeving, en die kunnen arbeidsomstandigheden en collectief onderhandelen omvatten in overeenstemming met de Europese pijler van sociale rechten overeenkomstig artikel 30, lid 3, van Richtlijn 2014/23/EU, artikel 18, lid 2, van Richtlijn 2014/24/EU en artikel 36, lid 2, van Richtlijn 2014/25/EU. Aanbestedende diensten moeten erop letten dat de inschrijvingen bijdragen tot sociale duurzaamheid door passende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat ondernemers bij de uitvoering van overheidsopdrachten voldoen aan de toepasselijke verplichtingen op het gebied van sociaal- en arbeidsrecht van de Unie en de lidstaten , en in collectieve overeenkomsten of de internationale milieu-, sociale en arbeidsrechtelijke bepalingen zoals die zijn opgenomen in bijlage X bij Richtlijn 2014/23/EU, bijlage X bij Richtlijn 2014/24/EU en bijlage XIV bij Richtlijn 2014/25/EU43 en aantrekkelijke werkgelegenheid bieden. (27) Onverminderd de wetgeving van de Unie die van toepassing is op een specifieke technologie, onder meer in het kader van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten (21) en het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake batterijen en afgedankte batterijen (22) , en tenzij daarin anders is aangegeven, worden aanbestedende diensten en instanties bij de beoordeling van de milieuduurzaamheid van op basis van deze verordening aangekochte nettonuloplossingen aangemoedigd rekening te houden met verschillende elementen die gevolgen hebben voor het klimaat en het milieu. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om de duurzaamheid en betrouwbaarheid van de oplossing; het gemak van reparatie en onderhoud; het gemak van upgraden en opknappen; het gemak waarmee recycling plaatsvindt en de kwaliteit ervan; het gebruik van bepaalde stoffen; het verbruik van energie, water en andere hulpbronnen in een of meer stadia van de levenscyclus van het product; het gewicht en het volume van het product en de verpakking ervan; de inbouw van hernieuwbare materialen of gebruikte componenten; de hoeveelheid, kenmerken en beschikbaarheid van de verbruiksgoederen die nodig zijn voor correct gebruik en onderhoud; de milieuvoetafdruk van het product en de milieueffecten ervan gedurende de levenscyclus; de koolstofvoetafdruk van het product; het vrijkomen van microplastics; de emissies in de lucht, het water of de bodem in een of meer levenscyclusfasen van het product; de hoeveelheden afval die wordt gegenereerd; de gebruiksvoorwaarden. In overeenstemming met de cyberbeveiligingsstrategie van de Unie moeten aanbestedende diensten voor inschrijvingen in het kader van deze verordening aanbiedingen afwijzen die niet zijn gecertificeerd in het kader van de desbetreffende regeling voor cyberbeveiligingscertificering. (28) Om in het kader van een openbare aanbestedingsprocedure een veiligere toelevering te waarborgen door rekening te houden met de noodzaak om de toeleveringsketens van nettonultechnologieën te diversifiëren en voor de toelevering van die technologieën minder vaak afhankelijk te zijn van één enkele bron in de zin van artikel 19, lid 2, en onverminderd de internationale verbintenissen van de Unie, moet de toelevering ten minste als onvoldoende gediversifieerd worden beschouwd wanneer voor meer dan 65 % van de vraag voor een specifieke nettonultechnologie in de Unie wordt voorzien uit één enkele bron. (29) Met het oog op het opzetten van regelingen die ten goede komen aan huishoudens , bedrijven of consumenten en die de aankoop van eindproducten met nettonultechnologie stimuleren, en onverminderd de internationale verbintenissen van de Unie, moet de toelevering als onvoldoende gediversifieerd worden beschouwd wanneer voor meer dan 50 % van de totale vraag in de Unie voor een specifieke nettonultechnologie ▌ wordt voorzien uit één enkele bron. Met het oog op een consistente toepassing moet de Commissie vanaf de datum van toepassing van deze verordening jaarlijks een lijst bekendmaken met de herkomst van de onder deze categorie vallende eindproducten met nettonultechnologie, uitgesplitst naar het aandeel van het aanbod in de Unie dat afkomstig is uit verschillende bronnen, op basis van het laatste jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn. (30) Bij Besluit 2014/115/EU van de Raad (23) is met name de wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten van de Wereldhandelsorganisatie (hierna de “GPA-overeenkomst” genoemd), goedgekeurd. De GPA-overeenkomst beoogt de invoering van een multilateraal kader van evenwichtige rechten en verplichtingen met betrekking tot overheidsopdrachten met het oog op de liberalisering en de expansie van de wereldhandel. Voor opdrachten die onder aanhangsel I van de ▌Unie van de GPA-overeenkomst vallen, alsmede onder andere toepasselijke internationale overeenkomsten waardoor de Unie gebonden is, met inbegrip van vrijhandelsovereenkomsten en artikel III:8, punt a), van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994 voor de aanschaffing door overheidsinstanties van producten die worden aangekocht niet met het oog op commerciële wederverkoop of het gebruik bij de productie van goederen voor commerciële verkoop, mogen aanbestedende diensten en aanbestedende instanties de voorschriften van artikel 19, lid 2 bis, en artikel 19, lid 4 bis, punt a) , niet toepassen op de bij toeleveringsbronnen behorende ondernemers die de overeenkomsten hebben ondertekend. (31) De toepassing van de bepalingen inzake veerkracht bij openbare aanbestedingen overeenkomstig artikel 19 van deze verordening mag geen afbreuk doen aan de toepassing van Verordening (EU) 2022/1031/EU van het Europees Parlement en de Raad (24) , artikel 25 van Richtlijn 2014/24/EU▌ en artikel 43 en artikel 85 van Richtlijn 2014/25/EU▌, overeenkomstig de richtsnoeren van de Commissie van 2019 (25) . Evenzo moeten bepalingen inzake openbare aanbestedingen van toepassing blijven op werkzaamheden, leveringen en diensten die vallen onder artikel 19, met inbegrip van artikel 67, lid 4, van Richtlijn 2014/24/EU en alle uitvoeringsmaatregelen die voortvloeien uit het voorstel voor een verordening betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten en Verordening (EU) 2023/1542 van het Europees Parlement en de Raad (26) . (32) De weging van criteria van openbare aanbestedingsprocedures voor de bijdrage van de inschrijving wat betreft duurzaamheid en veerkracht behelst een minimumdrempel. Binnen deze minimumdrempel staat het de aanbestedende diensten en aanbestedende instanties vrij om de weging van de afzonderlijke criteria te differentiëren, zonder een ervan volledig terzijde te schuiven. Aanbestedende diensten en aanbestedende instanties kunnen altijd een hogere drempel vaststellen voor een of meerdere relevante criteria met betrekking tot de bijdrage inzake duurzaamheid en veerkracht. Gezien het belang van het vergroten van de veerkracht van het energiesysteem van de Unie, moeten de aanbestedende diensten en aanbestedende instanties voldoende aandacht schenken aan de bijdrage inzake veerkracht. (33) Ter beperking van de administratieve lasten als gevolg van de noodzaak om rekening te houden met criteria met betrekking tot de bijdrage van de aanbesteding wat betreft duurzaamheid en veerkracht, met name voor kleinere overheidsafnemers en voor opdrachten die een lagere waarde vertegenwoordigen en die geen belangrijke gevolgen hebben voor de markt, moet de toepassing van de desbetreffende bepalingen van deze verordening voor overheidsafnemers die geen aankoopcentrale zijn en voor opdrachten met een waarde van minder dan 25 miljoen EUR met twee jaar worden uitgesteld. (34) Voor de toepassing van de bepalingen inzake openbare aanbestedingen overeenkomstig artikel 19 van deze verordening mogen aanbestedende diensten of aanbestedende instanties, wanneer een product onder een krachtens Verordening (EU) 2017/1369 van het Europees Parlement en de Raad (27) vastgestelde gedelegeerde handeling valt, alleen die producten aankopen die aan de verplichting van artikel 7, lid 2, van die verordening voldoen. (35) Huishoudens , bedrijven en eindgebruikers vormen een essentieel deel van de vraag van de Unie naar eindproducten met nettonultechnologie en overheidssteunregelingen om de aankoop van dergelijke producten door huishoudens te stimuleren, met name voor kwetsbare huishoudens en consumenten en huishoudens en consumenten met een laag en lager middeninkomen, zijn belangrijke instrumenten om de groene transitie te versnellen. In het kader van het in de EU-strategie voor zonne-energie (28) ▌aangekondigde initiatief voor zonnepaneeldaken moeten de lidstaten bijvoorbeeld nationale steunprogramma’s opzetten om de grootschalige uitrol van zonne-energie op daken te ondersteunen. In het REPowerEU-plan riep de Commissie de lidstaten op om ten volle gebruik te maken van ondersteunende maatregelen die de omschakeling op warmtepompen aanmoedigen. Dergelijke steunregelingen die op nationaal niveau door de lidstaten of lokaal door lokale of regionale overheden worden opgezet, moeten ook bijdragen tot het vergroten van de duurzaamheid en veerkracht van de nettonultechnologieën van de Unie . Overheidsinstanties moeten begunstigden bijvoorbeeld een hogere financiële compensatie bieden voor de aankoop van eindproducten met nettonultechnologie die een grotere bijdrage zullen leveren aan de veerkracht in de Unie. Overheidsinstanties moeten ervoor zorgen dat hun regelingen open, transparant en niet-discriminerend zijn, zodat zij bijdragen tot een grotere vraag naar nettonultechnologieproducten in de Unie. Overheidsinstanties moeten daarnaast de aanvullende financiële compensatie voor dergelijke producten beperken om de uitrol van nettonultechnologieën in de Unie niet te vertragen. Om de efficiëntie van dergelijke regelingen te vergroten, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat informatie gemakkelijk toegankelijk is voor zowel consumenten als fabrikanten van nettonultechnologie op een gratis website. Gebruikmaking door overheidsinstanties van de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht in het kader van op consumenten of huishoudens gerichte regelingen mag geen afbreuk doen aan de staatssteunregels en de WTO-regels inzake subsidies. (36) Bij het vormgeven van regelingen die ten goede komen aan huishoudens , bedrijven of consumenten en die de aankoop van in artikel 3 van deze verordening vermelde eindproducten met nettonultechnologie stimuleren, moeten lidstaten, regionale of lokale autoriteiten, publiekrechtelijke instellingen of samenwerkingsverbanden bestaande uit een of meer van deze autoriteiten of een of meer van deze instellingen, ervoor zorgen dat de internationale verbintenissen van de Unie worden nageleefd, onder meer door ervoor te zorgen dat de regelingen verenigbaar zijn met de WTO-bepalingen en niet een omvang bereiken die de belangen van WTO-leden ernstig schaadt. (37) Een platform voor nettonultechnologie in Europa moet ook een belangrijke rol spelen om ervoor te zorgen dat de bijdrage wat betreft duurzaamheid en weerbaarheid door lidstaten en overheidsinstanties in hun praktijken inzake openbare aanbestedingen en veilingen wordt geïntegreerd en de Commissie moet de lidstaten ook bijstaan bij het ontwerpen van op huishoudens, bedrijven en consumenten gerichte regelingen om synergieën tot stand te brengen en beste praktijken uit te wisselen. Het is van belang dat zowel de aanbestedende diensten of de aanbestedende instanties als de producerende ondernemingen duidelijk inzicht hebben in elk van de duurzaamheids- en veerkrachtcriteria. Derhalve moet de Commissie in nauwe samenwerking met het platform voor nettonultechnologie in Europa een uitvoeringshandeling aannemen waarin de criteria om de bijdrage inzake veerkracht en duurzaamheid te beoordelen duidelijk worden omschreven, met bijzondere aandacht voor kmo’s, die een eerlijke kans moeten krijgen om deel te nemen aan de belangrijke markt voor overheidsopdrachten. Samenhang met alle bestaande wetgeving is essentieel. Bovendien moeten de afwijkingen als bedoeld in artikel 19, lid 4, in die uitvoeringshandeling worden verduidelijkt. Daarnaast moet de Commissie in nauwe samenwerking met het platform voor nettonultechnologie in Europa richtsnoeren verstrekken over de manier waarop de duurzaamheids- en veerkrachtcriteria kunnen worden gekoppeld aan toekomstige wetgeving. In die richtsnoeren kunnen bovendien concrete en specifieke voorbeelden en beste praktijken worden verstrekt. Ter wille van de samenhang met alle toekomstige wetgeving, moet de Commissie haar richtsnoeren ten minste om de zes maanden actualiseren. (38) Om ervoor te zorgen dat overheidsopdrachten en veilingen om hernieuwbare energiebronnen in te zetten daadwerkelijk bijdragen tot de veerkracht van de Unie, moeten deze activiteiten voorspelbaar zijn voor de industrie. Om de industrie in staat te stellen zijn productie tijdig aan te passen, moeten aanbestedende diensten en aanbestedende instanties de markt vooraf informeren over hun geraamde aankoopbehoeften inzake nettonultechnologieproducten. Bij veilingen moet ook tot uiting komen dat de inflatie, in combinatie met de lange aanlooptijd van projecten voor de uitrol van hernieuwbare energie, een aanzienlijk risico voor bedrijven met zich meebrengt, hetgeen bedrijven kan ontmoedigen om inschrijvingen in te dienen. Om zekerheid te bieden over de businesscase van een veilingbod, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat alle veilingen een inflatie-indexeringsmechanisme omvatten. Voorts moeten de lidstaten in voorkomend geval negatieve biedingen van veilingen uitsluiten, aangezien deze biedingen kunnen leiden tot onverwacht hoge energieprijzen voor afnemers van de uitgerolde productie van hernieuwbare energie. (39) Zoals aangegeven in de op 1 februari 2023 bekendgemaakte mededeling over een industrieel plan voor de Green Deal voor het nettonultijdperk staat het marktaandeel van de EU-industrie onder sterke druk, omdat subsidies in derde landen het speelveld verstoren . Sommige derde landen voeren steunregelingen in die tot doel hebben industrie voor schone technologie te verankeren en aan te trekken. Dit stelt de Unie voor een competitieve uitdaging om haar eigen industrie in stand te houden en te ontwikkelen. Dit vertaalt zich in de behoefte aan een snelle en ambitieuze reactie van de Unie betreffende de modernisering van haar rechtskader, teneinde door volledig en efficiënt gebruik van alle beschikbare instrumenten, met inbegrip van haar handelsbeschermingsinstrumenten, wereldwijd te kunnen concurreren en de open en eerlijke handel te verdedigen, en door Unienormen voor nettonultechnologieën te bevorderen. (39 bis) Gezien de doelstelling van de Unie om de strategische afhankelijkheid van derde landen voor nettonultechnologieën te verminderen, is het van cruciaal belang dat mechanismen voor overheidssteun, zoals aanbestedingen en veilingen, dergelijke afhankelijkheden niet verergeren. Daarom moeten overeenkomstig Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad (29) en Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad (30) beperkingen worden vastgesteld voor het aandeel producten in leveringscontracten van derde landen. Voorts moeten Verordening (EU) 2022/1031 en Verordening (EU) 2022/2560 van het Europees Parlement en de Raad (31) ten volle worden gebruikt om ervoor te zorgen dat ondernemingen uit de Unie niet te maken krijgen met oneerlijke concurrentie op het gebied van overheidsopdrachten. (39 ter) Om de doelstellingen van deze verordening te verwezenlijken, is een specifieke bron van overheidsfinanciering nodig om de op grond van deze verordening uitgevoerde projecten te ondersteunen. Die financiering moet ervoor zorgen dat ondernemingen in de hele Unie toegang hebben tot de nodige financiering, ongeacht de begrotingscapaciteiten van de lidstaten waarin het project zal worden ontwikkeld. Het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027, dat in 2020 is overeengekomen, voorziet hierin niet. Het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP) voorziet gedeeltelijk in de nodige steun voor projecten in het kader van deze verordening. Hoewel het STEP afhankelijk is van de herprogrammering en versterking van bestaande programma’s ter ondersteuning van strategische investeringen, is het ook een belangrijk element voor het testen van de haalbaarheid en voorbereiding van nieuwe interventies als een stap in de richting van een Europees soevereiniteitsfonds. De evaluatie van het STEP in 2025 zal de relevantie van de ondernomen acties beoordelen en zal als basis dienen voor de beoordeling van de behoefte aan een opschaling van de steun naar strategische sectoren. (40) Toegang tot publieke en particuliere financiering is van cruciaal belang voor het waarborgen van de open strategische autonomie van de Unie en voor het tot stand brengen van een solide en concurrerende productiebasis voor nettonultechnologieën en de bijbehorende toeleveringsketens in de hele Unie. De meeste van de investeringen die nodig zijn om de doelstellingen van de Green Deal te verwezenlijken, zullen afkomstig zijn van particulier kapitaal (32) dat wordt aangetrokken door het groeipotentieel van het nettonulecosysteem. Goed functionerende, diepe en geïntegreerde kapitaalmarkten zullen daarom van essentieel belang zijn om de benodigde middelen voor de groene transitie en projecten voor de productie van nettonultechnologie aan te trekken en naar de juiste projecten te helpen voeren. Snelle vooruitgang in de richting van de kapitaalmarktenunie is dus noodzakelijk om de Unie in staat te stellen haar doelstellingen inzake een nettonuluitstoot te verwezenlijken. De agenda voor duurzame financiering (en gemengde financiering) speelt eveneens een cruciale rol bij het opschalen van investeringen in nettonultechnologieën, en waarborgt het concurrentievermogen van de sector. Zoals aangegeven in het bij deze verordening gevoegde werkdocument bedraagt de investeringsbehoefte ongeveer 92 miljard EUR voor de periode 2023-2030, met een bandbreedte van ongeveer 52 miljard EUR tot ongeveer 119 miljard EUR afhankelijk van uiteenlopende scenario’s, hetgeen zou leiden tot publieke financieringsvereisten ter hoogte van 16-18 miljard EUR. Aangezien bij deze beoordeling slechts vijf specifieke technologieën in aanmerking worden genomen, zal de reële investeringsbehoefte waarschijnlijk aanzienlijk groter zijn. (41) Wanneer particuliere investeringen alleen niet volstaan, kan voor de effectieve uitrol van nettonulproductieprojecten overheidssteun in de vorm van staatssteun nodig zijn. Dergelijke steun moet een stimulerend effect hebben en noodzakelijk, passend en evenredig zijn. De bestaande richtsnoeren inzake staatssteun, die onlangs grondig zijn herzien in overeenstemming met de doelstellingen van de dubbele transitie, bieden ruime mogelijkheden om onder bepaalde voorwaarden investeringen te ondersteunen voor projecten die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. De lidstaten kunnen een belangrijke rol spelen bij het vergemakkelijken van de toegang tot financiering voor projecten voor de productie van nettonultechnologieën door marktfalen aan te pakken met gerichte inzet van staatssteun. Het op 9 maart 2023 aangenomen tijdelijke crisis- en transitiekader voor staatssteun moet zorgen voor een gelijk speelveld binnen de interne markt, gericht op de sectoren waar een risico van verplaatsing naar een derde land is vastgesteld, dat ook evenredig is in termen van steunbedragen. Het zou de lidstaten in staat stellen regelingen in te voeren ter ondersteuning van nieuwe investeringen in productiefaciliteiten in welomschreven strategische nettonulsectoren, onder meer via belastingvoordelen. Het toegestane steunbedrag kan worden gemoduleerd met hogere steunintensiteiten en steunplafonds indien de investering plaatsvindt in steungebieden, om bij te dragen tot de doelstelling van convergentie tussen lidstaten en regio’s. Er moeten passende voorwaarden gelden om de concrete risico’s van verlegging van de investering buiten de EER te verifiëren en om na te gaan of er geen risico van verplaatsing binnen de EER bestaat , om versnippering van de interne markt te voorkomen. Om daartoe nationale middelen vrij te maken, kunnen de lidstaten een deel van de inkomsten van het emissiehandelssysteem (ETS) van de Unie gebruiken die de lidstaten in dat geval moeten toewijzen voor klimaatgerelateerde doeleinden. (41 bis) Meerdere financieringsbronnen moeten volledig beschikbaar worden gesteld, zoals ongebruikte bedragen van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, specifieke steun uit het Innovatiefonds van de EU, specifieke financieringsregelingen van de Europese Investeringsbank en het zo veel als mogelijk aanwenden van alle MFK-fondsen die nog niet zijn gebruikt. Meer investeringen door de particuliere sector moeten worden gestimuleerd door middel van specifieke overheidsgaranties, met name als het gaat om industriële investeringen in projecten voor de productie van nettonultechnologie, waaronder strategische nettonulprojecten. (42) Verschillende financieringsprogramma’s van de Unie, zoals de herstel- en veerkrachtfaciliteit, InvestEU, de programma’s van het cohesiebeleid, of het innovatiefonds, zijn ook inzetbaar voor de financiering van investeringen in projecten voor de productie van nettonultechnologie. De huidige EU-begroting volstaat niet om de doelstellingen van deze verordening te ondersteunen of om te zorgen voor een gelijk speelveld tussen de lidstaten. De herziening van het MFK 2021-2027 moet derhalve voorzien in een Europese begroting die daarop is berekend. In dit opzicht moet het STEP ook voorzien in extra financiële middelen die deels bestemd zijn voor nettonulproductieprojecten die bijdragen tot de vermindering van strategische afhankelijkheden van de Unie en tot het concurrentievermogen van haar industrie. (43) In het kader van de gewijzigde verordening betreffende de herstel- en veerkrachtfaciliteit (33) werd aan de lidstaten nog eens 20 miljard EUR aan niet-terugvorderbare steun ter beschikking gesteld om de energie-efficiëntie te bevorderen en fossiele brandstoffen te vervangen, onder meer via projecten van de EU met betrekking tot de nettonulindustrie. Zoals vermeld in de richtsnoeren van de Commissie betreffende de REPowerEU-hoofdstukken (34) worden de lidstaten aangemoedigd om in het REPowerEU-hoofdstuk van hun herstel- en veerkrachtplannen maatregelen op te nemen ter ondersteuning van investeringen in de productie van nettonultechnologieën en industriële innovatie, overeenkomstig Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad (35) . (43 bis) Met de stijging van de EU-ETS-prijzen zijn de inkomsten uit het EU-ETS voor de lidstaten aanzienlijk gestegen. Om de decarbonisatie van de industrie van de Unie te bevorderen, moeten de lidstaten aanzienlijk meer nationale inkomsten uit het EU-ETS besteden aan de ondersteuning van de decarbonisatie van de industrie. Zij moeten daarom ten minste 25 % van hun nationale inkomsten uit het EU-ETS gebruiken om de doelstellingen van deze verordening te ondersteunen . (44) InvestEU is het toonaangevende programma van de Unie op het gebied van het stimuleren van investeringen, met name in de groene en de digitale transitie, door financiering en technische bijstand te verlenen, bijvoorbeeld door middel van blendingmechanismen. Een dergelijke aanpak draagt bij tot het aantrekken van extra publiek en particulier kapitaal. Daarnaast worden de lidstaten aangemoedigd om bij te dragen via het lidstaatcompartiment van InvestEU om ondersteuning te bieden voor financiële producten die beschikbaar zijn voor de productie van nettonultechnologie, onverminderd de toepasselijke staatssteunregels. (45) De lidstaten kunnen steun verlenen uit programma’s in het kader van het cohesiebeleid, in overeenstemming met de toepasselijke regels van Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad (36) , om de benutting van strategische nettonulprojecten alsook projecten voor de productie van nettonultechnologie in alle regio’s, met name in minder ontwikkelde regio’s, overgangsregio’s en door het Fonds voor een rechtvaardige transitie bestreken gebieden, aan te moedigen door middel van investeringspakketten voor infrastructuur, productieve investeringen in innovatie, productiecapaciteit in kmo’s, diensten, opleidings- en bijscholingsmaatregelen, met inbegrip van steun voor capaciteitsopbouw bij overheidsinstanties en promotoren. De in de programma’s vastgestelde toepasselijke medefinancieringspercentages kunnen tot 85 % oplopen voor minder ontwikkelde regio’s en tot 60 % of 70 % voor overgangsregio’s, afhankelijk van het desbetreffende fonds en de status van de regio, maar de lidstaten mogen deze plafonds op het niveau van het project overschrijden, waar dat op grond van de staatssteunregels toegestaan is. Het instrument voor technische ondersteuning kan de lidstaten en de regio’s helpen bij het opstellen van groeistrategieën voor een nettonulindustrie, het verbeteren van het ondernemingsklimaat, het beperken van de administratieve formaliteiten en het versnellen van de vergunningverlening. De lidstaten moeten worden aangemoedigd om de duurzaamheid van ▌nettonulprojecten te bevorderen door deze investeringen in Europese waardeketens te integreren, met name waar op interregionale en grensoverschrijdende samenwerkingsnetwerken kan worden voortgebouwd. De vaststelling van dergelijke maatregelen moet met name worden overwogen met betrekking tot valleien. (46) Het innovatiefonds biedt nog een veelbelovende en kostenefficiënte manier om de opschaling van de productie en toepassing van schone waterstof en andere ▌nettonultechnologieën in Europa te ondersteunen, waardoor de soevereiniteit van Europa op het gebied van cruciale technologieën voor klimaatactie en energiezekerheid wordt versterkt. (47) Een Europees soevereiniteitsfonds zou een structureel antwoord bieden voor de investeringsbehoeften. Het zal bijdragen tot het behoud van een Europese voorsprong op het gebied van kritieke en opkomende technologieën die relevant zijn voor de groene en de digitale transitie, met inbegrip van nettonultechnologieën. Dit structurele instrument bouwt voort op de ervaring met gecoördineerde meerlandenprojecten in het kader van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang en beoogt de toegang van alle lidstaten tot dergelijke projecten te verbeteren en aldus de cohesie en de eengemaakte markt te beschermen tegen risico’s als gevolg van de ongelijke beschikbaarheid van staatssteun. De [STEP-verordening] kan worden beschouwd als een stap in de richting van de oprichting van een Europees soevereiniteitsfonds, dat zou kunnen bijdragen aan de vormgeving en versterking van een Europees industriebeleid door in het MFK na 2027 meer financiering vrij te maken voor de Europese industrie. (48) Om de beperkingen van de huidige versnipperde inspanningen op het gebied van publieke en particuliere investeringen weg te nemen en integratie en rendement op investering te bevorderen, moeten de Commissie en de lidstaten de bestaande financieringsprogramma’s op Unie- en nationaal niveau beter coördineren en synergieën tot stand brengen en zorgen voor een betere coördinatie en samenwerking met de industrie en belangrijke belanghebbenden uit de particuliere sector. Het platform voor nettonultechnologie in Europa heeft een belangrijke rol te spelen bij het opstellen van een alomvattend overzicht van de beschikbare en relevante financieringsmogelijkheden en bij het overleg over en de coördinatie van steun voor de individuele financieringsbehoeften van strategische nettonulprojecten. De projecten die zullen worden besproken, moeten door een lidstaat of door de Commissie worden voorgesteld. (49) Teneinde zo snel mogelijk projecten voor de productie van nettonultechnologie en strategische nettonulprojecten op gang te brengen of uitgebreid te zien worden om bij te dragen tot de toeleveringszekerheid voor nettonultechnologieën in de Unie ▌, is het belangrijk om zekerheid voor de planning en investeringen te creëren door de administratieve lasten voor projectpromotoren tot een minimum te beperken , zonder daarbij afbreuk te doen aan de milieu- en sociale normen van de Unie . Daarom moeten de vergunningverleningsprocessen van de lidstaten voor projecten voor de productie van nettonultechnologie en voor strategische nettonulprojecten worden gestroomlijnd, waarbij wel moet worden gewaarborgd dat die projecten veilig, betrouwbaar en milieuvriendelijk zijn en voldoen aan de milieu-, sociale en veiligheidseisen. In de milieuwetgeving van de Unie zijn gemeenschappelijke voorwaarden voor de vorm en de inhoud van nationale vergunningverleningsprocessen vastgesteld, waarmee een hoog niveau van milieubescherming wordt gewaarborgd. ▌. (50) Tegelijkertijd ondermijnt de onvoorspelbaarheid, complexiteit en soms buitensporig lange duur van nationale vergunningverleningsprocessen de voor de doeltreffende ontwikkeling van projecten voor de productie van nettonultechnologie benodigde investeringszekerheid. Om te zorgen voor en vaart te zetten achter de doeltreffende uitvoering van die projecten, moeten de lidstaten daarom gestroomlijnde en voorspelbare vergunningsprocedures toepassen. Daarnaast moet op nationaal niveau prioriteit worden gegeven aan strategische nettonulprojecten om te zorgen voor een snelle administratieve afhandeling en een dringende behandeling van alle gerechtelijke en geschillenbeslechtingsprocedures in verband met die projecten ▌. Voorts moeten de lidstaten beleidsinnovatie op dit gebied overwegen. Teneinde te waarborgen dat strategische nettonulprojecten met prioriteit kunnen worden behandeld, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de bevoegde instanties over voldoende materiële en personele middelen beschikken. (51) Gezien de rol van strategische nettonulprojecten bij het waarborgen van de voorzieningszekerheid van de Unie wat betreft nettonultechnologieën en hun bijdrage aan de open strategische autonomie van de Unie en de groene en de digitale transitie, moeten de verantwoordelijke vergunningverlenende instanties deze projecten beschouwen als in het algemeen belang. Op basis van haar beoordeling per geval kan een bevoegde vergunningverlenende instantie concluderen dat het door het project gediende algemeen belang prevaleert boven het algemeen belang dat verband houdt met de bescherming van de natuur en het milieu en dat bijgevolg een vergunning voor het project kan worden verleend, mits aan alle relevante voorwaarden van Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad (37) , Richtlijn 92/43/EEG van de Raad (38) en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad (39) is voldaan. (52) Om het proces te vereenvoudigen en de efficiëntie en transparantie te vergroten, moet het voor projectpromotoren van projecten voor de productie van nettonultechnologieën , met inbegrip van strategische nettonulprojecten, mogelijk zijn te communiceren met slechts één nationale instantie die verantwoordelijk zal zijn voor de coördinatie van het gehele vergunningverleningsproces en het uitvaardigen van een raambesluit binnen de toepasselijke termijn. Daartoe moeten de lidstaten één ▌bevoegde instantie (aangewezen instantie) aanwijzen of oprichten . De taken van de ▌bevoegde instantie moeten onder dezelfde voorwaarden aan een andere autoriteit kunnen worden gedelegeerd, in overeenstemming met de interne organisatie van een lidstaat. Om tijdens het vergunningsproces een hoog niveau van toezicht en de doeltreffende uitvoering van hun verantwoordelijkheden te waarborgen, moeten de lidstaten hun ▌bevoegde instantie, of elke autoriteit die namens hen optreedt, voorzien van voldoende personeel en middelen. (52 bis) De lidstaten moeten verantwoordelijk zijn voor de selectie van strategische nettonulprojecten om strategische overwegingen mogelijk te maken, met name wat betreft de uitvoering van de nationale energie- en klimaatplannen. Om er echter voor te zorgen dat de projecten ook het gemeenschappelijk belang van de Unie dienen, met inbegrip van de begrotingsbelangen van de Unie, moet de Commissie de bevoegdheid hebben om bezwaar te maken tegen een besluit van een lidstaat om een project als strategisch project aan te wijzen. Wanneer de Commissie bezwaar maakt tegen een aanwijzing, moet het project op het platform voor nettonultechnologie in Europa worden gebracht. Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet het definitieve besluit nemen over de status van het project. (53) Om duidelijkheid over de vergunningsstatus van projecten voor de productie van nettonultechnologie en strategische nettonulprojecten te verschaffen en om de doeltreffendheid van mogelijke onrechtmatige rechtszaken te beperken, zonder afbreuk te doen aan doeltreffende rechterlijke toetsing, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat geschillen met betrekking tot het vergunningverleningsproces tijdig worden opgelost. Daartoe moeten de nationale bevoegde instanties ervoor zorgen dat aanvragers en projectpromotoren toegang hebben tot een eenvoudige geschillenbeslechtingsprocedure en dat die projecten met spoed worden behandeld in alle hen betreffende gerechtelijke en geschillenbeslechtingsprocedures, terwijl tegelijkertijd de eerbiediging van de rechten van verdediging gegarandeerd blijft. (54) Om bedrijven en projectpromotoren rechtstreeks te doen profiteren van de voordelen van de interne markt zonder onnodige extra administratieve lasten, voorziet Verordening (EU) 2018/1724 van het Europees Parlement en de Raad (40) in algemene regels voor de toegang tot onlineprocedures die relevant zijn voor de werking van de interne markt, ook voor grensoverschrijdende projecten. De informatie die bij de nationale bevoegde instanties moet worden ingediend in het kader van de vergunningverleningsprocessen in het kader van deze verordening, moet worden opgenomen in bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1724 na de wijziging daarvan bij deze verordening, en de desbetreffende procedures zijn opgenomen in bijlage II bij die verordening om ervoor te zorgen dat projectpromotoren kunnen profiteren van procedures die volledig online worden doorlopen en van het technisch systeem voor de toepassing van het eenmaligheidsbeginsel. De aangewezen instanties die overeenkomstig deze verordening als centraal aanspreekpunt optreden, worden opgenomen in de lijst van diensten voor ondersteuning en probleemoplossing in bijlage III bij Verordening (EU) 2018/1724. (55) Projecten voor de productie van nettonultechnologie hebben te maken met lange en complexe vergunningsprocedures die 2 tot 7 jaar kunnen duren, afhankelijk van de lidstaat, de technologie en het segment van de waardeketen. Gezien de omvang van de vereiste investeringen – met name voor projecten van gigafabriekomvang, die nodig zijn om de verwachte schaalvoordelen te behalen – zorgen tekortkomingen bij de vergunningverlening voor een extra en vaak schadelijke belemmering voor het vergroten van de productiecapaciteit voor nettonultechnologie in de Unie. Om projectpromotoren en andere investeerders de benodigde zekerheid en duidelijkheid te bieden om de ontwikkeling van projecten voor de productie van nettonultechnologieën te bevorderen, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat bij het vergunningverleningsproces met betrekking tot dergelijke projecten de vooraf vastgestelde termijnen niet worden overschreden. Voor strategische nettonulprojecten mag de duur van het vergunningverleningsproces niet langer zijn dan negen maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van meer dan 1 GW, en zes maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van minder dan 1 GW. Voor ▌projecten voor de productie van nettonultechnologie mag de duur van het vergunningverleningsproces niet langer zijn dan twaalf maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van meer dan 1 GW, en negen maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van minder dan 1 GW. Voor nettonultechnologieën waarvoor het aantal GW niet relevant is, zoals netwerken en technologieën voor ▌CCU ▌of ▌CCU ▌, moeten de bovengrenzen van de bovengenoemde termijnen van toepassing zijn. Voor de uitbreiding van bestaande productielijnen moet elk van de bovengenoemde termijnen worden gehalveerd. (56) Gezien het belang van projecten voor de productie van nettonultechnologie en strategische nettonulprojecten voor de energievoorziening van de Unie moet bovendien een reeks administratieve beperkingen gedeeltelijk worden opgeheven of vereenvoudigd om de uitvoering van die projecten te versnellen. (57) De krachtens het Unierecht vereiste milieubeoordelingen en -vergunningen, onder meer met betrekking tot water, lucht, ecosystemen, habitats, biodiversiteit en vogels, maken integraal deel uit van de vergunningsprocedure voor projecten voor de productie van nettonultechnologie en vormen een essentiële waarborg om ervoor te zorgen dat negatieve milieueffecten worden voorkomen of tot een minimum worden beperkt. Om er echter voor te zorgen dat de vergunningsprocedures voor projecten voor de productie van nettonultechnologieën voorspelbaar zijn en tijdig worden afgerond, moet elk potentieel om de vereiste beoordelingen en vergunningen te stroomlijnen zonder dat het niveau van milieubescherming daardoor wordt verlaagd, worden benut. In dat verband moet ervoor worden gezorgd dat de vereiste beoordelingen worden gebundeld om onnodige overlappingen te voorkomen en van projectpromotoren en verantwoordelijke instanties worden verlangd uitdrukkelijk overeen te komen wat de reikwijdte van de gebundelde beoordeling moet zijn alvorens die beoordeling wordt uitgevoerd, om onnodige follow-up te voorkomen. (58) Conflicten over grondgebruik kunnen belemmeringen vormen bij de uitrol van projecten voor de productie van nettonultechnologieën. Goed opgezette plannen, met inbegrip van bestemmingsplannen en plannen voor ruimtelijke ordening, waarin rekening wordt gehouden met het potentieel voor de uitvoering van projecten voor de productie van nettonultechnologieën, waarvan de potentiële milieueffecten worden beoordeeld, kunnen bijdragen tot het bewaren van het evenwicht tussen collectieve goederen en openbare belangen, het risico op conflicten verminderen en de duurzame uitrol van projecten voor de productie van nettonultechnologieën in de Unie versnellen. De verantwoordelijke nationale, regionale en lokale autoriteiten moeten daarom overwegen om bij de ontwikkeling van dergelijke plannen bepalingen op te nemen met betrekking tot projecten voor de productie van nettonultechnologieën. (59) Ruimtegegevens en -diensten die zijn afgeleid van de in het kader van het ruimtevaartprogramma van de EU, en met name Copernicus, geleverde gegevens, worden voor zover mogelijk gebruikt om informatie te verstrekken met betrekking tot de geologie, biologie, ecologie, sociaal-economische ontwikkeling en de beschikbaarheid van hulpbronnen voor milieubeoordelingen en -vergunningen; dergelijke gegevens en diensten, en met name de capaciteit in het kader van Copernicus voor monitoring en verificatie van antropogene CO 2 -emissies, zijn van het grootste belang voor de beoordeling van het effect van industriële projecten en het effect van putten van antropogene CO 2 op de mondiale concentraties en stromen van broeikasgassen. (60) Overeenkomstig artikel 10, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad (41) moet de Commissie een of meer Europese normalisatieorganisaties verzoeken Europese normen op te stellen ter ondersteuning van de doelstellingen van deze verordening. (61) Waterstofvalleien met toepassingen voor eindgebruik in de industrie spelen een belangrijke rol bij het koolstofvrij maken van de energie-intensieve industrieën. In REPowerEU is de doelstelling opgenomen om het aantal waterstofvalleien in de Unie te verdubbelen. Om deze doelstelling te verwezenlijken, moeten de lidstaten de vergunningverleningsprocessen versnellen, testomgevingen overwegen en toegang tot financiering tot een prioriteit maken. Om de veerkracht van de nettonulindustrie te vergroten, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de waterstofvalleien over de grenzen van de lidstaten heen met elkaar verbonden worden. Industriële installaties die hun eigen energie produceren en een positieve bijdrage kunnen leveren aan de productie van elektriciteit, moeten worden aangemoedigd om als energieproducenten te leveren aan het slimme elektriciteitsnet door de regelgevingsvereisten te vereenvoudigen. (62) Testomgevingen voor nettonultechnologie kunnen een belangrijk instrument zijn om innovatie op het gebied van nettonultechnologieën en leren op regelgevingsgebied te bevorderen. Innovatie moet vooruit worden geholpen door ruimte te bieden voor experimenten, omdat de beschikbare wetenschappelijke resultaten nog in een gecontroleerde reële omgeving moeten worden getest. Er moeten testomgevingen voor nettonultechnologie worden opgezet om innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën gedurende een beperkte periode te kunnen testen in een gecontroleerde omgeving. Er moet daarvoor een evenwicht worden gevonden tussen rechtszekerheid voor deelnemers aan de testomgevingen voor nettonultechnologie en de verwezenlijking van de doelstellingen van het Unierecht. Aangezien testomgevingen voor nettonultechnologie in elk geval moeten voldoen aan de essentiële eisen inzake nettonultechnologie zoals die zijn vastgelegd in het Unierecht en het nationale recht, is het passend te bepalen dat deelnemers die aan de toelatingsvoorwaarden voor testomgevingen voor nettonultechnologie voldoen en die te goeder trouw de richtsnoeren van de bevoegde instanties opvolgen en zich aan de voorwaarden van het met die instanties overeengekomen plan houden, geen administratieve boetes of sancties opgelegd kunnen krijgen. Dit is gerechtvaardigd omdat de bestaande waarborgen in principe zullen zorgen voor de effectieve naleving van de wetgeving van de Unie of de lidstaten inzake de nettonultechnologie waarop in de testomgevingen toezicht wordt gehouden. De Commissie zal in 2023 richtsnoeren voor testomgevingen uitbrengen, zoals aangekondigd in de nieuwe Europese innovatieagenda, om de lidstaten te ondersteunen bij de voorbereiding van de testomgevingen voor nettonultechnologie. Die innovatieve technologieën kunnen uiteindelijk essentieel worden om de doelstelling van de Unie inzake klimaatneutraliteit te verwezenlijken, de voorzieningszekerheid en de veerkracht van het energiesysteem van de Unie te waarborgen en bijgevolg in het domein van ▌nettonultechnologieën terechtkomen. (63) Er worden een algemene benchmark en indicatieve doelstellingen voor de productie van belangrijke nettonultechnologieproducten in de Europese Unie voorgesteld om het mondiale concurrentievermogen van de industrie van de Unie te verbeteren en de problemen op het gebied van invoerafhankelijkheid en kwetsbaarheid aan te pakken en ervoor te zorgen dat de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie worden verwezenlijkt. (64) Een van de belangrijkste doelstellingen van het industriebeleid van de Unie is de groene en de digitale transitie mogelijk te maken en tegelijkertijd de duurzame groei en het concurrentievermogen van de Unie in stand te houden, hoogwaardige banen te behouden en haar innovatie- en productievermogen te versterken, met name op het gebied van schone technologieën. De opschaling van de industrieën voor nettonultechnologie in Europa en het waarborgen van de open strategische autonomie van de Unie vereisen aanzienlijke extra aantallen gekwalificeerde werknemers, wat significante investeringsbehoeften met zich meebrengt op het gebied van bij- en omscholing, onder meer voor beroepsonderwijs en -opleiding. ▌De energietransitie vraagt meer bepaald om een aanzienlijke toename van het aantal gekwalificeerde werknemers in een flink aantal sectoren, waaronder hernieuwbare energie en energieopslag, nettechnologieën, batterijproductie, alsook slimme of IT-oplossingen voor de optimalisering en het beheer van energiesystemen, en andere technologieën voor de decarbonisatie van de industrie. Volgens studies kan de circulaire economie tegen 2030 alleen al in de Unie bijdragen tot het scheppen van ongeveer 700 000 banen (42) . Het is daarom van het grootste belang om banen in nettonultechnologieën aantrekkelijk en toegankelijk te maken, met name technische loopbanen, onder andere via informatiecampagnes van de Unie ter bevordering van technisch en beroepsonderwijs, maar ook banen die verband houden met de circulaire economie, het beheer van hulpbronnen en industriële transformatie en decarbonisatie in het algemeen. Voorts moet de huidige kloof tussen de vaardigheden van werknemers in de Unie en de behoeften van bedrijven worden aangepakt . Volgens het Europees strategisch plan voor energietechnologie van de Commissie zijn er tegen 2030 alleen al voor de productie in de subsector voor waterstoftechnologieën op basis van brandstofcellen naar schatting 180 000 opgeleide werknemers, technici en ingenieurs nodig (43) . In de sector voor fotovoltaïsche zonne-energie zouden alleen al in de productie tot 66 000 banen moeten worden ingevuld. Daarnaast zou het ontbreken van onderwijsprogramma’s waarmee vaardigheden worden gestimuleerd die nodig zijn voor nettonultechnologieën, wat ook leidt tot een schaarste aan geschoolde werknemers en een gebrek aan begrip bij lokale overheden in bepaalde regio’s van de Unie, een belangrijk knelpunt kunnen vormen voor duurzame industriële ontwikkeling. (65) Aangezien een versterking van de productiecapaciteit van belangrijke nettonultechnologieën in de Unie niet mogelijk zal zijn zonder een aanzienlijke gekwalificeerde beroepsbevolking, is het noodzakelijk maatregelen te nemen om de integratie van meer mensen op de arbeidsmarkt te stimuleren en de industrieën en de technische beroepen waarop deze verordening betrekking heeft, aantrekkelijker te maken , met name voor vrouwen aangezien het genderevenwicht in technologisch georiënteerde beroepen nog lang niet is bereikt, en voor jongeren , onder meer door op kwalificaties gebaseerde aanwerving aan te vullen met werkwijzen gericht op vaardigheden. Voorts moeten ook werknemers uit derde landen worden aangesproken, aangezien de Unie slechts een klein deel van de gekwalificeerde migranten aantrekt. Daarnaast is, voor werknemers in teruglopende of overbodig geworden sectoren, specifieke steun bij de overstap naar een nieuwe baan en met het oog op de bevordering van een leven lang leren belangrijk, in overeenstemming met de doelstellingen van de aanbeveling van de Raad inzake het garanderen van een rechtvaardige transitie naar klimaatneutraliteit. Dit betekent dat moet worden geïnvesteerd in vaardigheden voor iedereen en dat tegelijkertijd een gerichte aanpak van kwetsbare groepen moet worden gevolgd. Hieronder vallen groepen mensen die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen (NEET’s), legaal verblijvende migrerende werknemers en mensen die zijn uitgesloten van de arbeidsmarkt, beperkte toegang hebben tot opleidingsmogelijkheden of een baan hebben die dreigt te verdwijnen of waarvan de inhoud en taken in hoge mate worden gewijzigd door nieuwe technologieën, met name in regio’s die te maken hebben met de gevolgen van de transitie naar de doelstellingen van de Unie voor 2030 overeenkomstig artikel 2 van Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad (44) en artikel 5, lid 1, van Verordening (EU) 2021/1060. De einddoelstelling moet het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid voor de nettonultechnologieën in de Unie zijn , in overeenstemming met de doelstellingen voor werkgelegenheid en opleiding van de Europese pijler van sociale rechten, met inbegrip van eerlijke en toereikende lonen, verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden overeenkomstig Richtlijn (EU) 2022/2041 (45) van het Europees Parlement en de Raad, toegang tot sociale bescherming, mogelijkheden voor een leven lang leren, goede arbeidsomstandigheden op veilige en gezonde werkplekken en rechten op collectieve onderhandelingen. Bij- en omscholing zijn dan wel belangrijke tools, maar bieden geen garantie op hoogwaardige werkgelegenheid. Een tekort aan arbeidskrachten kan ook het gevolg zijn van lage lonen, onaantrekkelijke banen, slechte arbeidsomstandigheden en een gebrek aan investeringen in beroepsonderwijs en -opleiding. Het aanpakken van deze problemen en het verbeteren van de kwaliteit van banen in sectoren en bedrijven met slechte arbeidsomstandigheden zijn ook belangrijke factoren om werknemers aan te trekken en iets te doen aan de braindrain, die leidt tot toenemende ongelijkheid tussen regio’s, ongelijke ontwikkeling alsook ongelijke capaciteit om innovatie te stimuleren en banen te scheppen. Voortbouwend op en met de opgedane kennis in het kader van bestaande initiatieven zoals het Europees pact voor vaardigheden, activiteiten op EU-niveau op het gebied van informatie over en prognoses betreffende vaardigheden, bijvoorbeeld door het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding , Eurofound en de Europese Arbeidsautoriteit, en de blauwdrukken voor sectorale samenwerking op het gebied van vaardigheden, is het de bedoeling alle actoren te mobiliseren: de instanties van de lidstaten, ook op regionaal en lokaal niveau, aanbieders van onderwijs en opleidingen, waaronder universiteiten, onderzoeksuniversiteiten, hogescholen en universitaire samenwerkingsverbanden, en sociale partners en het bedrijfsleven, ▌kmo’s, start-ups en sociale ondernemingen, om de behoeften aan vaardigheden vast te stellen, onderwijs- en opleidingsprogramma’s te ontwikkelen en deze snel operationeel te krijgen en op grote schaal in te zetten. Strategische nettonulprojecten spelen in dit verband een belangrijke rol. De lidstaten en de Commissie moeten zorgen voor financiële steun om hun impact en bereik te vergroten door de mogelijkheden van de Uniebegroting te benutten via instrumenten zoals het Europees Sociaal Fonds Plus, InvestEU, het Fonds voor een rechtvaardige transitie, Europese fondsen voor regionale ontwikkeling, de herstel- en veerkrachtfaciliteit, het moderniseringsfonds, REPowerEU en het programma voor de eengemaakte markt. (66) Voortbouwend op lokale en regionale initiatieven en op eerdere ervaringen, zoals die van hubs voor de ontwikkeling van vaardigheden, het EU-pact voor vaardigheden en de Europese alliantie voor batterijen, of de Offshore Renewable Energy Alliance, moeten de academies voor nettonultechnologie – een netwerk van relevante deskundigen (hierna “academies” genoemd) – leerinhoud voor onderwijs en opleidingen ontwikkelen en verspreiden zodat die kan worden ingezet om de voor belangrijke waardeketens voor nettonultechnologie benodigde werknemers bij en om te scholen, bijvoorbeeld op het gebied van fotovoltaïsche en thermische zonne-energietechnologieën, oceaanenergie, technologieën voor hernieuwbare waterstof en grondstoffen , en CCU . Het aantal academies en de omvang ervan moet door de Commissie en de lidstaten worden vastgesteld in het kader van het platform voor nettonultechnologie op basis van bestaande en objectieve studies overeenkomstig het beginsel van technologische neutraliteit en op basis van een inventarisatie van de huidige en verwachte behoeften in de nettonulindustrieën, waaronder in regio’s in transitie. Een dergelijke inventarisatie moet informatie opleveren over de huidige en toekomstige tekorten aan vaardigheden in de belangrijkste nettonulindustrieën in de hele Unie, alsook een overzicht van de manier waarop opleidingsmogelijkheden in dergelijke industrieën worden aangeboden. Bij de inventarisatie moet ook de onderliggende oorzaak van tekorten aan vaardigheden en arbeidskrachten worden geanalyseerd, met name in verband met de kwaliteit van het banenaanbod in nettonulindustrieën, bijvoorbeeld door de arbeidsomstandigheden en de werkingssfeer van collectieve onderhandelingen te beoordelen. Bovendien moet de Commissie, op basis van de resultaten van de inventarisatie en bestaande studies en in overleg met het platform voor nettonultechnologie in Europa, een oproep doen tot het indienen van voorstellen om een academie voor een bepaalde technologie op te richten wanneer een kritiek tekort aan vaardigheden met betrekking tot een nettonultechnologie wordt vastgesteld. Er moet startkapitaal van de Unie beschikbaar worden gesteld om de academies op te richten en hun werking mogelijk te maken, met de bedoeling dat ze drie jaar na hun oprichting financieel duurzaam functioneren door financiële bijdragen uit de particuliere sector. Er is een sterke governance nodig om de academies zo snel mogelijk operationeel te maken met het oog op de ontwikkeling van opleidingsprogramma’s inzake nettonultechnologieën. Hierbij mag geen afbreuk worden gedaan aan de bepalende rol die sociale partners en universiteiten ook kunnen vervullen bij de oprichting van dergelijke academies , zoals in het geval van de alliantie voor batterijen. De rol van internationale en interdisciplinaire universitaire allianties, zoals Transform4Europe, moet in het bijzonder in aanmerking worden genomen om te komen tot meer uniforme en gemeenschappelijke normen voor opleidings- en omscholings- of bijscholingsactiviteiten. In het algemeen krijgt het gebruik van reeds bestaande onderzoeks- en onderwijsinfrastructuren ook prioriteit. (66 bis) Deze academies moeten onder meer tot doel hebben bij te dragen aan de herindustrialisering en decarbonisatie van de Unie en aan haar open strategische autonomie. Daarnaast moeten de academies inspelen op de behoefte aan in de Unie ontwikkelde nettonultechnologieën met hoge sociale en klimaatnormen. De academies moeten uiterlijk op 31 december 2024 zijn opgericht en moeten leerinhoud bieden in zoveel mogelijk talen van de instellingen van de Unie, met als doel een geografisch evenwicht tussen de lidstaten tot stand te brengen. Uiterlijk op 31 december 2025 moeten zij de eerste leerinhoud beginnen te verspreiden onder relevante aanbieders van onderwijs en opleidingen in de lidstaten, zoals universiteiten, onderzoeksuniversiteiten, hogescholen en universitaire samenwerkingsverbanden, ondernemingen die dergelijk onderwijs en dergelijke opleidingen aanbieden, met inbegrip van kmo’s, start-ups en sociale ondernemingen, en sociale partners, en door opleiders op te leiden. De desbetreffende academies moeten ernaar streven binnen drie jaar na hun oprichting elk opleidingen en onderwijs voor 100 000 lerenden mogelijk te maken, met inachtneming van de omvang van de vastgestelde tekorten aan vaardigheden, waardoor het aantal lerenden per academie kan variëren. Met de academies moet een bijdrage worden geleverd aan de beschikbaarheid van vaardigheden die nodig zijn voor nettonultechnologieën, ook in kmo’s. De leerinhoud moet rekening houden met reeds bestaande leerprogramma’s die zijn ontwikkeld in het kader van het lokale pact voor vaardigheden en de centra voor uitmuntend vakmanschap, en moet gericht zijn op alle onderwijs- en kwalificatieniveaus en op alle werknemers, met inbegrip van leerlingen, in de waardeketen in de betrokken sectoren, waarbij alle opeenvolgende industriële fasen in aanmerking worden genomen, van het ontwerp van het product (of de dienst) tot de productiefase, met inbegrip van recycling en hergebruik van materialen, en met aandacht voor alle verschillende beroepen in de waardeketen. Tot die inhoud moeten ook leermodules behoren met relevante informatie over gezondheid en veiligheid op het werk voor elke specifieke technologie, evenals algemene relevante informatie over de rechten en arbeidsomstandigheden van werknemers, waaronder arbeidstijd en het recht van werknemers op informatie en raadpleging. Die inhoud kan, waar nodig, door de aanbieders van onderwijs en opleidingen verder worden aangepast aan de nationale wetgeving, de toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomsten en de specifieke territoriale en sectorale kenmerken. De leerinhoud moet ook gericht zijn op werknemers in nationale en lokale overheidsdiensten (met name die welke verantwoordelijk zijn voor vergunningen, effectbeoordelingen en regelgeving voor nieuwe technologieën), om zo bij te dragen aan de capaciteitsopbouw bij nationale overheidsdiensten en aan een vermindering van de verschillen tussen de lidstaten. (66 ter) De lidstaten moeten de door de academies ontwikkelde leerinhoud gebruiken en inzetten in bestaande instrumenten, zoals de versterkte jongerengarantie, die onder meer tot doel heeft NEET-jongeren onderwijs en opleiding te bieden, en in bestaande begeleidingsprogramma’s. Om de transparantie en overdraagbaarheid van vaardigheden en de mobiliteit van werknemers te waarborgen en de lidstaten bij deze inspanningen te ondersteunen, zullen de academies credentials, en bijvoorbeeld ook microcredentials, ontwikkelen en uitrollen die de leerprestaties inzichtelijk maken. Zij moeten worden afgegeven in de vorm van Europese credentials voor leerprestaties en zouden kunnen worden geïntegreerd in de Europass-profielen en, indien van toepassing, worden opgenomen in nationale kwalificatiekaders. De lidstaten moeten ertoe worden aangezet om de door de academies ontwikkelde inhoud te gebruiken voor de ondersteuning van de voortdurende om- en bijscholing en de relevante onderwijs- en opleidingsverstrekkers op hun grondgebied via nationale programma’s evenals via financiering van de Unie, onder meer uit het Europees Sociaal Fonds Plus, de versterkte jongerengarantie, de herstel- en veerkrachtfaciliteit, InvestEU, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het mechanisme voor een rechtvaardige transitie, het moderniseringsfonds en het instrument voor technische ondersteuning, en om de integratie van vrouwen te ondersteunen in overeenstemming met de Europese strategie voor gendergelijkheid teneinde genderstereotypen in het onderwijs en op het werk aan te pakken. Het Europees netwerk van diensten voor de arbeidsvoorziening kan een belangrijke rol vervullen door de leerinhoud van de opleidingsprogramma’s die door de academies voor vaardigheden worden aangeboden, te gebruiken bij het aanmaken en verspreiden van Europese beroepsprofielen en door de nationale diensten voor arbeidsvoorziening hierover te informeren. (66 quater) Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet helpen de werkzaamheden van de academies aan te sturen door ervoor te zorgen dat hun inhoud gericht is op de vaardigheidstekorten die bij de inventarisatie zijn vastgesteld en door overzicht te bieden. De lidstaten moeten erop toezien dat de aangewezen nationale vertegenwoordiger kan fungeren als tussenpersoon tussen de relevante nationale ministeries en bevoegde autoriteiten van de lidstaten, alsook de nationale sociale partners en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet informatie verzamelen over de door de verschillende academies geboekte vooruitgang en uiterlijk eind 2026 een overzichtsverslag opstellen over de invoering van de leerprogramma’s, met inbegrip van het aantal lerenden dat baat heeft bij de programma’s van de academies, uitgesplitst naar industriële sector, geslacht, leeftijd en onderwijs- en kwalificatieniveau. (67) Hoewel het bij gebrek aan specifieke bepalingen in het Unierecht met minimumopleidingseisen voor de toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep aan de lidstaten is om te beslissen of en hoe een beroep wordt gereglementeerd, mogen nationale regels voor de toegang tot gereglementeerde beroepen geen ongerechtvaardigde of onevenredige belemmering voor de uitoefening van die grondrechten vormen. De bevoegdheid om de toegang tot een beroep te reglementeren moet worden uitgeoefend binnen de grenzen van de beginselen van non-discriminatie en evenredigheid, overeenkomstig Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad ▌. Bij hun beoordeling moeten de lidstaten rekening houden met de nadelige gevolgen die het reglementeren van beroepen zou kunnen hebben op de beschikbaarheid van vaardigheden in de nettonulindustrie en ernaar streven het reglementeren op deze gebieden zoveel mogelijk te beperken. (68) Wanneer de door de ▌academies ▌ontwikkelde leerprogramma’s leiden tot credentials die onder meer nuttig zouden zijn voor personen die toegang willen krijgen tot een gereglementeerd beroep, moeten de lidstaten en werkgevers , om de mobiliteit in beroepen in strategische nettonulindustrieën te vergemakkelijken, deze credentials aanvaarden als voldoende bewijs van de kennis, vaardigheden en competenties waarvoor zij zijn afgegeven. (68 bis) De bijdrage van nettonultechnologieën aan de decarbonisatiedoelstellingen van de Unie kan alleen tot stand komen wanneer die technologieën worden ingezet. Een dergelijke uitrol zal tot op zekere hoogte waarschijnlijk plaatsvinden in particuliere huishoudens, maar de meeste decarbonisatie zal waarschijnlijk het gevolg zijn van het koolstofvrij maken van industriële processen. Om ervoor te zorgen dat in de Unie investeringen voor een dergelijke decarbonisatie plaatsvinden, die essentieel zijn om goede banen en welvaart in de Unie te waarborgen en om de decarbonisatiedoelstellingen van de Unie te verwezenlijken, is het van cruciaal belang dat deze investeringen bijdragen tot een verbetering van het investeringsklimaat voor de industrie in de Unie. (69) Op het niveau van de Unie moet een platform voor nettonultechnologie in Europa worden opgericht, dat zal bestaan uit de lidstaten en het Europees Parlement en wordt voorgezeten door de Commissie. Het platform voor nettonultechnologie in Europa kan de Commissie en de lidstaten adviseren en bijstaan bij specifieke kwesties en een referentie-instantie vormen waarbinnen de Commissie en de lidstaten hun optreden coördineren en de uitwisseling van informatie over kwesties in verband met deze verordening vergemakkelijkt wordt. Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet de in de verschillende artikelen van deze verordening beschreven taken verder uitvoeren, met name met betrekking tot vergunningen, met inbegrip van centrale aanspreekpunten, strategische nettonulprojecten, coördinatie van en toegang tot financiering, markttoegang, vaardigheden en testomgevingen voor innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën . Indien nodig moet het platform voor nettonultechnologie in Europa permanente of tijdelijke subgroepen kunnen oprichten en derden kunnen uitnodigen, zoals deskundigen of vertegenwoordigers van nettonulindustrieën. (70) In het kader van het industrieel plan voor de Green Deal kondigde de Commissie al haar voornemen aan om industriële partnerschappen te ontwikkelen met betrekking tot nettonultechnologieën . Samenwerking via dergelijke partnerschappen zal de wereldwijde toepassing van nettonultechnologieën waarschijnlijk bevorderen , ter ondersteuning van wederzijds versterkende partnerschappen tussen de Unie en derde landen, met inbegrip van duurzame investeringen en technische bijstand. Industriële partnerschappen voor nettonul kunnen ook bijdragen tot de diversificatie en veerkracht van de toelevering van nettonultechnologieën en de componenten daarvan in de Unie, de uitwisseling van informatie tussen de Unie en haar partners over de ontwikkeling van nettonultechnologieën verbeteren, de nettonulindustrieën van de Unie ondersteunen bij de toegang tot de wereldwijde markt voor schone energie , en opkomende industrieën op het gebied van schone energietechnologieën in derde landen met duidelijke comparatieve voordelen ondersteunen. De Commissie en de lidstaten moeten de partnerschappen binnen het platform voor nettonultechnologie in Europa coördineren door relevante bestaande partnerschappen en processen te bespreken, zoals groene partnerschappen, energiedialogen en andere vormen van bestaande bilaterale contractuele regelingen, alsook mogelijke synergieën met relevante bilaterale overeenkomsten van de lidstaten met derde landen te onderzoeken. Overeenkomsten met derde landen, waaronder industriële partnerschappen voor nettonul, moeten de kernwaarden en ‑doelstellingen van de Unie weerspiegelen, met name wat betreft het bevorderen van arbeidsnormen en internationale milieunormen in die landen. Bovendien moeten industriële partnerschappen voor nettonul beogen bij te dragen aan de industriële transformatie in de hele waardeketen van ondernemingen in de Unie en ondernemingen uit derde landen, en tegelijk open markten en eerlijke handel te waarborgen. (71) De Unie moet ernaar streven de internationale handel en investeringen in nettonultechnologieën te diversifiëren door wederzijds versterkende partnerschappen aan te gaan die voortbouwen op de eigen duurzameontwikkelingsplannen van de partners en relevante milieu- en mensenrechtennormen en tegelijk wereldwijd hoge sociale , arbeids- en milieunormen ▌bevorderen . Dit moet gebeuren in nauwe samenwerking en in partnerschap met gelijkgezinde landen door middel van bestaande overeenkomsten of nieuwe strategische akkoorden . Evenzo moet in nauwe samenwerking met partnerlanden op een open en evenwichtige manier, en met inachtneming van de strategische belangen en behoeften van de Unie, sterkere internationale samenwerking worden nagestreefd op het gebied van onderzoek en innovatie om nettonultechnologieën te ontwikkelen en uit te rollen. (71 bis) In haar toespraak over de Staat van de Unie van 2023 kondigde de voorzitter van de Commissie aan dat de concurrentievermogenstoets zal worden uitgevoerd door een onafhankelijke raad. Deze werkzaamheden moeten worden gebaseerd op de lopende werkzaamheden met betrekking tot de regeldruk als gevolg van het Unierecht en het nationale recht en de gevolgen daarvan voor het concurrentievermogen van de industrie van de Unie, met inbegrip van nettonulindustrieën. Om die werkzaamheden te vergemakkelijken, wordt bij deze verordening een Europese wetenschappelijke adviesraad inzake toetsing en regeldruk opgericht. De adviesraad moet wetenschappelijk onderbouwd advies over de gevolgen van de regeldruk in de Unie ontwikkelen, op basis van individuele gevallen. (72) In het geval dat in deze verordening aan de Commissie de bevoegdheid wordt verleend om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) handelingen vast te stellen, is het van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de in het interinstitutionele akkoord over beter wetgeven van 13 april 2016 vastgelegde beginselen (46) . Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die de gedelegeerde handelingen voorbereiden. (73) Voor zover een van de in deze verordening bedoelde maatregelen staatssteun vormt, doen de bepalingen betreffende dergelijke maatregelen geen afbreuk aan de toepassing van de artikelen 107 en 108 VWEU . (74) Daar de doelstelling van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt maar wegens de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Hoofdstuk I Onderwerp, toepassingsgebied en definities Artikel 1 Onderwerp 1. Bij deze verordening wordt het kader van maatregelen vastgesteld om te zorgen voor een gecoördineerde aanpak, in de hele Unie, van de innovatie en opschaling van de productiecapaciteit voor nettonultechnologieën en van de componenten, materialen en machines in de toeleveringsketens van die technologieën die onmisbaar zijn voor de productie en werking ervan in de Unie ▌om : a) de klimaatdoelstellingen en de doelstelling inzake klimaatneutraliteit van de Unie ▌, zoals gedefinieerd in Verordening (EU) 2021/1119, te ondersteunen ; b) het internationale industriële concurrentievermogen van de Unie te bevorderen om bij te dragen tot het scheppen van hoogwaardige banen; c) de toegang van de Unie tot een zekere en duurzame toeleveringsstroom voor de nettonultechnologieën te verbeteren; d) de open strategische autonomie van de Unie te versterken; e) de veerkracht van de desbetreffende toeleveringsketens van de Unie te waarborgen; en f) de economie en de samenleving van de Unie koolstofvrij te maken. 2. Met het oog op de in lid 1 bedoelde algemene doelstelling bevat deze verordening maatregelen, om ervoor te zorgen dat: a) ▌de Unie strategisch minder afhankelijk wordt inzake strategische nettonultechnologieën en de componenten, materialen en machines in de toeleveringsketens van die technologieën die onmisbaar zijn voor de productie en werking ervan, en dat tegen 2030 een productiecapaciteit wordt bereikt die overeenkomt met: i) ten minste 40 % van de jaarlijkse behoeften van de Unie wat betreft de uitrol van de desbetreffende technologieën die nodig zijn om de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie ▌te verwezenlijken , op basis van de technologische uitrol die in de hele Unie is gepland overeenkomstig de nationale energie- en klimaatplannen die door de lidstaten zijn opgesteld en ingediend overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1999; en ii) ten minste 25 % van de wereldwijde vraag naar de desbetreffende technologieën; b) het gegarandeerde vrije verkeer van nettonultechnologieën en gerelateerde diensten die op de interne markt worden gebracht, gewaarborgd is. 3. Indien de Commissie op basis van het in artikel 35 bedoelde verslag concludeert dat de Unie de in de leden 1 en 2 opgenomen doelstellingen waarschijnlijk niet zal verwezenlijken, beoordeelt zij de haalbaarheid en evenredigheid van het voorstellen van maatregelen of het uitoefenen van haar bevoegdheden op het niveau van de Unie om de verwezenlijking van die doelstellingen te waarborgen. De Commissie beoordeelt met name of het mogelijk is om, onder meer door middel van gedelegeerde handelingen overeenkomstig artikel 33, ter aanvulling van deze verordening gedetailleerdere streefcijfers voor sleuteltechnologieën en -componenten vast te stellen om de verwezenlijking van die doelstellingen te waarborgen. De Commissie raadpleegt het platform voor nettonultechnologie in Europa om te bepalen welke maatregelen of bevoegdheden moeten worden toegepast. Artikel 2 Toepassingsgebied Met uitzondering van de artikelen 26 en 27 van deze verordening , die van toepassing zijn op innovatieve nettonultechnologieën, is deze verordening van toepassing op nettonultechnologieën zoals vermeld in artikel 3 bis, lid 1, en op de componenten, materialen en machines in de toeleveringsketens van die technologieën die onmisbaar zijn voor de productie en werking ervan . Grondstoffen, verwerkte materialen en componenten die onder het toepassingsgebied van Verordening (EU) …/… [voetnoot toevoegen met publicatiegegevens van de verordening kritieke grondstoffen] en onder het toepassingsgebied van Verordening (EU) 2023/1781 vallen, zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van deze verordening. Artikel 3 Definities 1. Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: a) “nettonultechnologieën”: de in artikel 3 bis, lid 1, vermelde technologieën ▌; b) “component”: een vervaardigd onderdeel van een eindproduct met nettonultechnologie ▌; b bis) “materialen”: alle grondstoffen of verwerkte materialen die nodig zijn voor de productie van een component van een nettonultechnologie of van het eindproduct; c) “innovatieve nettonultechnologieën”: technologieën ▌die wezenlijke innovatie met zich meebrengen, die momenteel niet op de interne markt beschikbaar zijn en die in ten minste één opzicht beter zijn dan de gangbare vergelijkbare nettonultechnologie, alsook alle technologie die is opgenomen in het in artikel 26 quinquies bedoelde strategisch plan voor energietechnologie; c bis) “andere innovatieve technologieën”: technologieën die de transitie naar een klimaatneutrale, schone economie mogelijk kunnen maken, voor minder strategische afhankelijkheden kunnen zorgen, neerkomen op een wezenlijke innovatie die momenteel niet op de interne markt beschikbaar is, en voldoende geavanceerd zijn om te worden getest in een gecontroleerde omgeving ; c ter) “precommerciële innovatieve nettonultechnologieën”: innovatieve nettonultechnologieën die niet in de handel verkrijgbaar zijn maar voldoende geavanceerd zijn om te worden getest in een gecontroleerde omgeving; c quater) “nieuwe commerciële nettonultechnologieën”: nettonultechnologieën die nog niet op grote commerciële schaal verkrijgbaar zijn, een klein marktaandeel hebben, in ten minste één opzicht beter zijn dan de gangbare vergelijkbare technologieën en een duidelijk risico met zich meebrengen indien ze deel zouden uitmaken van een aanbesteding; c quinquies) “precommerciële aanbesteding”: aanbesteding van precommerciële innovatieve nettonultechnologieën waarbij sprake is van een deling van de risico’s en voordelen onder marktvoorwaarden en van een competitieve ontwikkeling in fasen, waarbij er een duidelijke scheiding is tussen de ontwikkelingsactiviteiten van de aanbestede producten en het gebruik van commerciële hoeveelheden eindproducten; c sexies) “overheidsopdrachten voor innovatieve oplossingen”: aanbestedingen waarbij de aanbestedende diensten als initiërende klant fungeren voor commerciële innovatieve nettonultechnologieën en waarbij conformiteitstests kunnen horen; d) “project voor de productie van nettonultechnologie” of “productieproject”: een geplande industriële faciliteit of uitbreiding of herbestemming van een bestaande faciliteit voor de productie van nettonultechnologieën , eindproducten of componenten, materialen of machines in de toeleveringsketens van die technologieën die onmisbaar zijn voor de productie en werking ervan ; e) “strategisch nettonulproject”: een project voor de productie van nettonultechnologie dat is geselecteerd aan de hand van de criteria van artikel 10; e bis) “nettonulindustrievallei” of “vallei”: een specifiek stuk land dat door een lidstaat is aangewezen ter bevordering van de aanleg of uitbreiding van productiefaciliteiten die deel uitmaken van de toeleveringsketen voor de nettonulindustrie; f) “vergunningverleningsproces”: een proces dat alle relevante administratieve vergunningen omvat voor het plannen, opbouwen, uitbreiden en exploiteren van projecten voor de productie van nettonultechnologie, zoals strategische nettonulprojecten, met inbegrip van alle eventueel vereiste vergunningen en milieubeoordelingen in verband met de bouw, chemische stoffen en aansluiting op het net, en dat alle administratieve aanvragen en procedures omvat vanaf de ontvangst van de aanvraag bij de aangewezen instantie tot de kennisgeving van het raambesluit over het resultaat van de procedure door de verantwoordelijke nationale bevoegde instantie of, in voorkomend geval, een verantwoordelijke netbeheerder ; g) “raambesluit”: een door instanties van een lidstaat – met uitsluiting van rechterlijke instanties – genomen besluit of verzameling van besluiten waarin wordt bepaald of een projectpromotor vergunning voor de uitvoering van een project voor de productie van nettonultechnologie krijgt, onverminderd alle besluiten die worden genomen in de context van procedures van administratief beroep; h) “projectpromotor”: een onderneming die of consortium van ondernemingen dat een project voor de productie van nettonultechnologie of een strategisch nettonulproject ontwikkelt; ▌ i bis) “testomgeving voor nettonultechnologie”: een regeling die ondernemingen in staat stelt innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën te testen in een gecontroleerde omgeving onder reële omstandigheden, in het kader van een specifiek plan dat wordt ontwikkeld en gemonitord door een bevoegde instantie; ▌ k) “betrokken instantie”: instantie die volgens het nationaal recht bevoegd is voor de afgifte van vergunningen en toestemmingen betreffende de planning, het ontwerp en de bouw van onroerende activa, met inbegrip van energie-infrastructuur; l) “openbare aanbestedingsprocedure”: een van de volgende procedures: i) alle soorten gunningsprocedures die vallen onder Richtlijn 2014/24/EU wat betreft het sluiten van een overheidsopdracht, of onder Richtlijn 2014/25/EU wat betreft het sluiten van een opdracht voor werken, leveringen en diensten; ii) een procedure voor de gunning van een concessie voor werken of diensten die valt onder Richtlijn 2014/23/EU; m) “aanbestedende dienst”, in het kader van aanbestedingsprocedures: een aanbestedende dienst zoals gedefinieerd in artikel 6 van Richtlijn 2014/23/EU, artikel 2, lid 1, punt 1, van Richtlijn 2014/24/EU en artikel 3 van Richtlijn 2014/25/EU; n) “aanbestedende instantie”, in het kader van aanbestedingsprocedures: een aanbestedende instantie zoals gedefinieerd in artikel 7 van Richtlijn 2014/23/EU en artikel 4 van Richtlijn 2014/25/EU; o) “opdracht”, in het kader van openbare aanbestedingsprocedures: een overheidsopdracht zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punt 5), van Richtlijn 2014/24/EU, “opdrachten” in de zin van “opdrachten voor werken, leveringen en diensten” zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 1), van Richtlijn 2014/25/EU en “concessies” in de zin van artikel 5, punt 1), van Richtlijn 2014/23/EU; p) “veiling”: een mechanisme voor openbare aanbestedingsprocedures dat niet onder de definitie van “concessies” van artikel 5, punt 1), van Richtlijn 2014/23/EU valt; q) “CO 2 -injectiecapaciteit”: de hoeveelheid CO 2 die jaarlijks kan worden geïnjecteerd in een operationele geologische opslaglocatie, waarvoor krachtens Richtlijn 2009/31/EG een vergunning is verleend, met inbegrip van zoutwaterhoudende grondlagen, welke over de middelen beschikt voor het afvangen van CO 2 en het transporteren ervan naar de locatie, en met als doel emissies te verminderen of meer koolstofverwijderingen te realiseren, met name voor grote industriële installaties, en die wordt gemeten in ton per jaar; q bis) “CO 2 -transportnetwerken”: multimodale CO 2 -transportinfrastructuur, met inbegrip van het netwerk van pijpleidingen, met inbegrip van bijbehorende compressorstations, voor het transport van CO 2 naar de opslaglocatie; r) “integratie van het energiesysteem”: oplossingen voor de planning en exploitatie van het energiesysteem in zijn geheel, over meerdere energiedragers, infrastructuren en verbruikssectoren heen, door hun onderlinge banden te versterken, zodat fossielvrije, betrouwbare en hulpbronnenefficiënte energiediensten kunnen worden geleverd tegen zo laag mogelijke kosten voor de samenleving; s) “productiecapaciteit”: de totale outputcapaciteit van de in het kader van een productieproject geproduceerde nettonultechnologieën. Indien het productieproject geen eindproducten produceert, maar specifieke componenten of specifieke machines die primair voor de productie van die producten worden gebruikt, gaat het bij productiecapaciteit om de outputcapaciteit van het eindproduct voor de productie waarvan dergelijke componenten of specifieke machines zouden worden gebruikt. Artikel 3 bis Nettonultechnologieën 1. De nettonultechnologieën die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen, zijn: a) technologieën die worden gebruikt voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen zoals gedefinieerd in Richtlijn (EU) 2018/2001; b) kernsplijtings- en kernfusie-energietechnologieën, met inbegrip van kernsplijtstofcyclustechnologieën; c) technologieën voor energieopslag; d) technologieën voor verwijdering, afvang, transport, injectie, opslag en gebruik van koolstofdioxide (CO 2 ), methaan (CH 4 ) en distikstofoxide (N 2 O); e) technologieën voor transportinfrastructuur voor waterstof (H 2 ); f) technologieën voor elektrolyse-installaties en brandstofcellen; g) voortstuwingstechnologieën voor vervoer met behulp van elektriciteit, waterstof (H 2 ), duurzame alternatieve brandstoffen zoals gedefinieerd in Verordening (EU) .../... [PB: verwijzing invoegen naar de verordening duurzame scheepsbrandstoffen ( 2021/0210(COD) )] en wind; h) elektrische oplaadtechnologieën voor vervoer; i) technologieën voor de productie van en tankinfrastructuur voor waterstof (H2), duurzame alternatieve brandstoffen zoals gedefinieerd in Verordening (EU) .../... [PB: verwijzing invoegen naar de ReFuelEU-Luchtvaart-verordening ( 2021/0205(COD) )] en biomethaan (CH4); j) warmtepomptechnologieën; k) technologieën voor energie-efficiëntie; l) technologieën voor de distributie van thermische energie en elektriciteitsnetten; m) technologieën voor energiebeheer; n) technologieën voor industriële processen en elektrificatie met hoge efficiëntie voor energie- en koolstofintensieve industrieën; o) technologieën voor de productie van biomaterialen, met inbegrip van biogebaseerde chemische productietechnologieën; p) recyclingtechnologieën. 2. Binnen zes maanden na de termijn voor indiening van elk nationaal energie- en klimaatplan overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1999 en binnen zes maanden na de uiterste datum voor de indiening van elke actualisering van de geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen overeenkomstig artikel 14, lid 2, van die verordening, beoordeelt de Commissie de in lid 1 van dit artikel bedoelde lijst van nettonultechnologieën en kan zij overeenkomstig artikel 33 van deze verordening gedelegeerde handelingen tot wijziging van die lijst voorstellen om ervoor te zorgen dat deze de uit de nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten voortvloeiende technologische behoeften weerspiegelt. Hoofdstuk II Randvoorwaarden voor de productie van nettonultechnologie Afdeling I Stroomlijning van administratieve procedures en vergunningverleningsprocessen Artikel 4 Centraal aanspreekpunt 1. Uiterlijk op … [drie maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] wijzen de lidstaten één ▌bevoegde instantie aan , of richten zij deze op (aangewezen instantie). De aangewezen instantie is verantwoordelijk ▌voor het faciliteren en coördineren van het vergunningverleningsproces voor projecten voor de productie van nettonultechnologie ▌en voor het verstrekken van advies over het verminderen van de administratieve lasten overeenkomstig artikel 5. 2. De aangewezen instantie is het enige aanspreekpunt voor de projectpromotor in het vergunningverleningsproces dat leidt tot een raambesluit voor een bepaald project en coördineert de indiening van alle relevante documenten en informatie. 3. De verantwoordelijkheden van de in lid 1 bedoelde aangewezen instantie of de daarmee verband houdende taken kunnen voor een bepaald project worden gedelegeerd aan of uitgevoerd door een andere instantie, op voorwaarde dat: a) de aangewezen instantie de projectpromotor van die delegatie in kennis stelt; b) voor elk van de projecten telkens één enkele instantie verantwoordelijk is; c) één enkele instantie de indiening van alle relevante documenten en informatie coördineert. 4. Projectpromotoren mogen alle documenten die relevant zijn voor het vergunningverleningsproces in elektronische vorm indienen. 5. De aangewezen instantie houdt bij het vergunningverleningsproces voor dit project overeenkomstig dit artikel rekening met al eerder uitgevoerde gefundeerde studies en al eerder verleende vergunningen of toestemmingen, en eist geen duplicaten van studies en vergunningen of toestemmingen, tenzij het Unierecht anders voorschrijft. 6. De aangewezen instantie zorgt ervoor dat aanvragers gemakkelijk toegang hebben tot informatie over en eenvoudige procedures voor de beslechting van geschillen in verband met het vergunningverleningsproces en de afgifte van vergunningen voor het opzetten en uitbreiden van projecten, met inbegrip van, waar van toepassing, alternatieve geschillenbeslechtingsmechanismen. 7. De lidstaten zorgen ervoor dat de betrokken nationale instanties en andere bevoegde instanties die voor de verschillende stappen van de vergunningverleningsprocessen, met inbegrip van alle procedurele stappen, verantwoordelijk zijn , over voldoende gekwalificeerd personeel en voldoende financiële, technische en technologische middelen, waaronder middelen voor bij- en omscholing, beschikken om hun taken uit hoofde van deze verordening doeltreffend te kunnen uitvoeren. 8. Binnen het in artikel 28 en 29 bedoelde platform wordt periodiek de toepassing van deze afdeling en de artikelen 12 en 13 besproken en worden beste praktijken betreffende de organisatie van nationale bevoegde instanties en het versnellen van vergunningsprocedures uitgewisseld. 8 bis. De lidstaten overwegen verhoging van de directe steun voor de aangewezen instantie in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen. De Commissie verleent technische bijstand aan de aangewezen instantie en de lidstaten om het vergunningverleningsproces uit te voeren. 8 ter. Vóór het begin van het vergunningverleningsproces specificeert en publiceert de aangewezen instantie in detail de vereisten waar de projectpromotor aan moet voldoen, respectievelijk de informatie die hij moet overleggen. Artikel 5 Online toegankelijkheid van informatie De lidstaten stellen de volgende informatie over administratieve processen met betrekking tot projecten voor de productie van nettonultechnologie, met inbegrip van strategische nettonulprojecten, online en op gecentraliseerde en gemakkelijk toegankelijke wijze beschikbaar: a) het vergunningverleningsproces; b) financiering en diensten in verband met investeringen; c) financieringsmogelijkheden op het niveau van de Unie en de lidstaten; d) bedrijfsondersteunende diensten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, de aangifte voor de vennootschapsbelasting, lokale belastingwetgeving en het arbeidsrecht. Artikel 5 bis Versnelde uitvoering 1. De lidstaten en in voorkomend geval de Commissie ondernemen activiteiten om publieke en particuliere investeringen in projecten voor de productie van nettonultechnologie te versnellen en aan te trekken. Dergelijke activiteiten kunnen, onverminderd artikel 107 en artikel 108 VWEU, onder meer bestaan uit het verlenen en coördineren van steun voor projecten voor de productie van nettonultechnologie die moeilijkheden ondervinden bij de toegang tot financiering. De Commissie en de lidstaten zorgen ervoor dat de steun binnen zes maanden na de indiening van het verzoek van het project voor de productie van nettonultechnologie aan de projectpromotor wordt verleend. 2. De lidstaten verlenen administratieve en operationele steun aan projecten voor de productie van nettonultechnologie die zich op hun grondgebied bevinden, om de snelle en doeltreffende uitvoering ervan te vergemakkelijken, met bijzondere aandacht voor bij de projecten betrokken kmo’s, onder meer door te voorzien in: a) bijstand bij de naleving van de toepasselijke administratieve en rapportageverplichtingen; b) bijstand aan projectpromotoren om het publieke draagvlak voor het project verder te vergroten; c) bijstand aan projectpromotoren tijdens het vergunningverleningsproces, met name voor kmo’s. Naast de door de lidstaten verleende steun verleent de Commissie de strategische nettonulprojecten bijstand als bedoeld in het eerste lid. Daartoe zorgen de lidstaten ervoor dat de relevante administratieve organen over voldoende middelen en personeel beschikken om binnen de toepasselijke termijnen op toekomstige verzoeken te reageren. 3. Uiterlijk op 31 december 2024 stelt de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad maatregelen voor om de diverse bronnen van overheidsfinanciering voor projecten voor de productie van nettonultechnologie in de Unie en de lidstaten te coördineren met als doel om de uitrol ervan te versnellen. Artikel 6 Duur van de vergunningsprocedure 1. Het vergunningverleningsproces voor projecten voor de productie van nettonultechnologie mag niet langer duren dan een van de volgende termijnen: a) 9 maanden voor de opbouw van projecten voor de productie van nettonultechnologie met een jaarlijkse productiecapaciteit van minder dan 1 GW; b) 12 maanden voor de opbouw van projecten voor de productie van nettonultechnologie met een jaarlijkse productiecapaciteit van meer dan 1 GW. 2. Voor projecten voor de productie van nettonultechnologie waarbij de jaarlijkse productiecapaciteit niet in GW wordt gemeten, mag het vergunningverleningsproces niet langer dan 12 maanden duren. 3. Voor de uitbreiding van de productiecapaciteit in bestaande productiefaciliteiten worden de in de leden 1 en 2 bedoelde termijnen gehalveerd. 4. In uitzonderlijke gevallen, wanneer de aard, de complexiteit, de locatie of de omvang van het voorgestelde project dit vereisen, kunnen de bevoegde instanties de in de leden 1 en 2 bedoelde termijnen met maximaal 1 maand verlengen; dit moet per geval worden beoordeeld en moet voor het verstrijken van die termijnen worden bepaald. Wanneer de bevoegde instanties van oordeel zijn dat het voorgestelde project uitzonderlijke risico’s voor de gezondheid en veiligheid van werknemers of van de bevolking in het algemeen met zich meebrengt, en indien extra tijd nodig is om te bepalen of de passende waarborgen voorhanden zijn, kunnen zij die termijnen met nog eens 6 maanden verlengen; dit moet per geval worden beoordeeld en moet voor het verstrijken van die termijnen worden bepaald. 5. In beide gevallen stelt de aangewezen instantie de projectpromotor schriftelijk in kennis van de redenen voor de verlenging van de termijn en van de datum waarop het raambesluit schriftelijk kan worden verwacht. 6. Uiterlijk één maand na ontvangst van de vergunningsaanvraag bevestigen de bevoegde instanties de geldigheid van de aanvraag of verzoeken zij de projectpromotor om binnen veertien dagen na dat verzoek een volledige aanvraag in te dienen indien de projectpromotor niet alle voor de behandeling van een aanvraag vereiste informatie heeft toegezonden. De datum van de bevestiging van de initiële ontvangst van de aanvraag door de ▌nationale aangewezen instantie geldt als het begin van de vergunningsprocedure. 7. Uiterlijk één maand na de datum van de bevestiging van de geldigheid van de aanvraag stelt de aangewezen instantie, in nauwe samenwerking met de projectpromotor en andere betrokken instanties, een gedetailleerd tijdschema voor het vergunningverleningsproces op. Het tijdschema wordt door de ▌ aangewezen instantie bekendgemaakt op een gratis toegankelijke website. 8. De in dit artikel vastgestelde termijnen laten verplichtingen die voortvloeien uit het Unie- en internationale recht onverlet, evenals administratieve beroepsprocedures en beroepsprocedures bij een rechterlijke instantie. 9. De in dit artikel vastgestelde termijnen voor de vergunningsprocedures laten eventuele kortere termijnen die door de lidstaten worden vastgesteld, onverlet. 9 bis. De aangewezen instantie zorgt ervoor dat het ontbreken van antwoord van de betrokken administratieve instanties binnen de in dit artikel bedoelde termijnen leidt tot de specifieke tussenstappen die als goedgekeurd moeten worden beschouwd, tenzij het beginsel van administratieve stilte in de nationale rechtsorde niet bestaat. Dit lid is ook van toepassing op definitieve besluiten over de uitkomst van het proces. Wanneer er op basis van stilzwijgende goedkeuring een definitief besluit wordt genomen over het resultaat van het proces, wordt er binnen een week na de inwerkingtreding van de stilzwijgende goedkeuring een uitdrukkelijke kennisgeving hiervan aan de projectpromotor toegezonden. Alle besluiten, met inbegrip van kennisgevingen van stilzwijgende goedkeuring, worden openbaar gemaakt. 9 ter. In overeenstemming met deze verordening stelt de Commissie richtsnoeren vast voor het bepalen van een reeks vergunningverleningsvereisten waar de lidstaten ten minste aan moeten voldoen met betrekking tot projecten voor de productie van nettonultechnologie, ter vereenvoudiging van - enerzijds - het voorbereidende werk dat promotoren van productieprojecten moeten doen en - anderzijds - de beoordeling van verzoeken door instanties. Artikel 7 Milieubeoordelingen en -vergunningen 1. Wanneer een milieueffectbeoordeling moet worden uitgevoerd overeenkomstig de artikelen 5 tot en met 9 van Richtlijn 2011/92/EU, verzoekt de betrokken projectpromotor de in artikel 4 bedoelde bevoegde instantie om advies over de reikwijdte en het detailleringsniveau van de informatie die overeenkomstig artikel 5, lid 1, van die richtlijn in het milieueffectbeoordelingsrapport moet worden opgenomen. De nationale bevoegde instantie zorgt ervoor dat het in de eerste alinea bedoelde advies zo spoedig mogelijk en zonder uitzondering binnen een termijn van ten hoogste twintig dagen na de datum waarop de projectpromotor zijn verzoek heeft ingediend, wordt uitgebracht, gesteld dat bij het verzoek alle vereiste documenten zijn ingediend . De bevoegde instanties verstrekken de projectpromotor meteen na de indiening van het verzoek een lijst met de vereiste documenten, trachten het proces te stroomlijnen en begeleiden de projectpromotor hierbij. 2. Wanneer de verplichting om een beoordeling van de milieueffecten uit te voeren gelijktijdig voortvloeit uit meerdere richtlijnen uit de lijst van Richtlijn 2011/92/EU, Richtlijn 92/43/EEG, Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijn 2000/60/EG, Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad (47) , Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad (48) , Richtlijn 2010/75/EU en Richtlijn 2012/18/EU van het Europees Parlement en de Raad (49) , voorziet de nationale bevoegde instantie in gecoördineerde of gezamenlijke procedures die aan de voorschriften van die Uniewetgeving voldoen. In het kader van de in de eerste alinea bedoelde gecoördineerde procedure coördineert de nationale bevoegde instantie de verschillende door de toepasselijke wetgeving van de Unie vereiste afzonderlijke beoordelingen van de milieueffecten van een bepaald project. In het kader van de in de eerste alinea bedoelde gezamenlijke procedure voorziet de nationale bevoegde instantie in één enkele beoordeling van de milieueffecten van een bepaald project, zoals door de toepasselijke wetgeving van de Unie vereist. De toepassing van de gezamenlijke of de gecoördineerde procedure mag de inhoud van de milieueffectbeoordeling niet negatief beïnvloeden. 3. De nationale bevoegde instantie zorgt ervoor dat de betrokken instanties binnen tachtig dagen na ontvangst van alle overeenkomstig de artikelen 5, 6 en 7 van Richtlijn 2011/92/EU verzamelde informatie , de controle van de kwaliteit ervan en na afloop van het in de artikelen 6 en 7 van die richtlijn bedoelde overleg een gemotiveerde conclusie over de milieueffectbeoordeling uitbrengen als bedoeld in artikel 1, lid 2, punt g), iv), van die richtlijn. 3 bis. In uitzonderlijke gevallen waarin dat gezien de aard, complexiteit, locatie of omvang van het voorgestelde project nodig is, kan de in artikel 8, lid 1, bedoelde nationale bevoegde instantie de in lid 3 van dit artikel vermelde termijnen vóór afloop ervan en per geval met maximaal dertig dagen verlengen. In dat geval stelt de in artikel 8, lid 1, bedoelde nationale bevoegde instantie de projectontwikkelaar schriftelijk in kennis van de redenen die ten grondslag liggen aan de verlenging en van de datum waarop de gemotiveerde conclusie wordt verwacht. 4. De termijnen waarbinnen het betrokken publiek wordt geraadpleegd over het in artikel 5, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU bedoelde milieueffectbeoordelingsrapport bedragen ten hoogste tachtig en minstens veertig dagen. In gevallen die onder artikel 6, lid 4, tweede alinea, vallen, kan deze termijn per geval tot maximaal 90 dagen worden verlengd. In dat geval stelt de nationale bevoegde instantie de projectpromotor schriftelijk in kennis van de redenen die ten grondslag liggen aan de verlenging. De openbare raadpleging begint zodra het door de projectpromotor ingediende dossier door de bevoegde administratieve instantie als volledig wordt beschouwd, wordt gelijktijdig met de beoordeling van het projectverzoek door de nationale bevoegde instantie gehouden en voldoet aan de vereisten inzake raadpleging van het betrokken publiek als bedoeld in Richtlijn 2011/92/EU, en de resultaten ervan worden ter beschikking gesteld van de bevoegde instantie. 4 bis. Indien een project negatieve gevolgen heeft voor een gebied dat is aangewezen als Natura 2000-gebied, valt de milieubeoordeling onder de in Richtlijn 92/43/EEG genoemde voorwaarden. 4 ter. De lidstaten zorgen ervoor dat hun nationale bevoegde instanties en andere instanties overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU passend zijn uitgerust om zich aan de in dit artikel bedoelde verplichtingen te houden. Artikel 8 Planning 1. Bij het opstellen van plannen, met inbegrip van bestemmingsplannen en plannen voor ruimtelijke ordening, nemen de nationale, regionale en lokale autoriteiten waar passend in die plannen bepalingen op voor de ontwikkeling van projecten voor de productie van nettonultechnologie, met inbegrip van strategische nettonulprojecten , alle nodige infrastructuur en nettonulindustrievalleien . Er wordt prioriteit gegeven aan kunstmatige en bebouwde oppervlakken, industrieterreinen, brownfieldterreinen en, waar passend, greenfieldterreinen die niet bruikbaar zijn voor de land- en bosbouw. Om de ontwikkeling van projecten voor de productie van nettonultechnologie te vergemakkelijken, zorgen de lidstaten ervoor dat alle relevante gegevens inzake ruimtelijke ordening online beschikbaar zijn overeenkomstig artikel 5. 2. Indien plannen met bepalingen voor de ontwikkeling van productieprojecten voor nettonultechnologie, met inbegrip van strategische nettonulprojecten en de daarvoor benodigde infrastructuur , onderworpen zijn aan een beoordeling uit hoofde van Richtlijn 2001/42/EG en artikel 6 van Richtlijn 92/43/EEG, worden die beoordelingen gecombineerd. Indien van belang wordt in die gecombineerde beoordeling ook aandacht besteed aan de gevolgen voor mogelijk getroffen waterlichamen en wordt nagegaan of specifieke projecten in het kader van het plan zouden kunnen verhinderen dat een waterlichaam een goede toestand of goed potentieel bereikt, of een achteruitgang van de toestand of van het potentieel als bedoeld in artikel 4 van Richtlijn 2000/60/EG kunnen veroorzaken, of het bereiken van een goede toestand of een goed potentieel zouden kunnen belemmeren. Indien van belang moeten de lidstaten de effecten van bestaande en toekomstige activiteiten op het mariene milieu, met inbegrip van de wisselwerking tussen land en zee, als bedoeld in artikel 4 van Richtlijn 2014/89/EU, beoordelen, en dan worden deze effecten ook in de gecombineerde beoordeling opgenomen. Het feit dat beoordelingen overeenkomstig dit lid worden gecombineerd, mag geen invloed hebben op de inhoud of kwaliteit ervan. De gecombineerde beoordeling wordt zo uitgevoerd dat dit niet leidt tot verlenging van de in deze verordening bedoelde termijnen. Artikel 9 Toepasselijkheid van VN/ECE-verdragen 1. De bepalingen van deze verordening doen geen afbreuk aan de verplichtingen uit hoofde van ▌het Verdrag van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, ondertekend te Aarhus op 25 juni 1998, en uit hoofde van het VN/ECE-Verdrag betreffende milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband, ondertekend te Espoo op 25 februari 1991. 2. Alle op grond van deze afdeling en de artikelen 12 , 13 , 14 en 21 vastgestelde besluiten worden op een eenvoudig te begrijpen wijze openbaar toegankelijk gemaakt en alle besluiten omtrent een project zijn op een en dezelfde locatie terug te vinden . Afdeling II Strategische nettonulprojecten Artikel 10 Selectiecriteria 1. De lidstaten erkennen projecten voor de productie van nettonultechnologie als strategische nettonulprojecten , die rekening houden met de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie, wanneer zij overeenstemmen met een in de bijlage vermelde en zich in de Unie bevindende technologie die bijdraagt tot de verwezenlijking van de in artikel 1 van deze verordening opgenomen doelstellingen, en die aan ten minste een van de volgende criteria voldoen: a) het project ▌draagt bij tot de technologische en industriële veerkracht van de ▌Unie door : i) het toevoegen van productiecapaciteit in de Unie voor een nettonultechnologie of voor specifieke componenten en specifieke machines die primair voor de productie van die technologieën worden gebruikt en waarvoor de Unie voor meer dan 50 % afhankelijk is van invoer uit één enkel derde land; of ii) het toevoegen van productiecapaciteit of het moderniseren van productiecapaciteit in de Unie voor een nettonultechnologie of voor specifieke componenten en specifieke machines die primair voor de productie van die technologieën worden gebruikt en waarvan de Unie meer dan 25 % van haar productieoutput uitvoert; b) het project ▌draagt bij tot het concurrentievermogen in de Unie en op de wereldmarkten en tot het scheppen van hoogwaardige banen door te voorzien in innovatie met betrekking tot het productieproces van nettonultechnologieën, of van componenten of materialen in de toeleveringsketen van die technologieën die nog onvoldoende aanwezig zijn of die nog niet worden vervaardigd in de Unie, of door de productie van de beste beschikbare nettonultechnologie te waarborgen, met inbegrip van de beste beschikbare componenten of materialen in hun toeleveringsketen, alsook door: i) bij te dragen tot het concurrentievermogen van kmo’s; ii) maatregelen in te voeren om de werknemers die voor nettonultechnologieën nodig zijn , te behouden, aan te trekken, bij te scholen of om te scholen, onder meer door middel van leer-werktrajecten , stages, aanvullend academisch onderwijs of postacademisch onderwijs in nauwe samenwerking met regionale en lokale autoriteiten en de sociale partners , inclusief vakbonden ; of c) het project draagt bij tot de verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie door het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” na te leven en door: i) te zorgen voor de productie van een nettonultechnologie of specifieke componenten en specifieke machines die primair worden gebruikt voor de productie van die technologieën, met verbeterde milieuduurzaamheid en -prestaties of verbeterde circulariteitskenmerken, zoals een globale koolstofefficiëntie en energie-, water- en materiaalefficiëntie; ii) productiepraktijken vast te stellen in verband met een nettonultechnologie of specifieke componenten en specifieke machines die primair worden gebruikt voor de productie van die technologieën, met verbeterde milieuduurzaamheid en -prestaties of verbeterde circulariteitskenmerken, zoals een globale koolstofefficiëntie en energie-, water- en materiaalefficiëntie, alomvattende circulaire praktijken en de terugwinning van afvalwarmte; of iii) te zorgen voor aanzienlijke aanvullende productiecapaciteit die een substantiële bijdrage zal leveren aan de klimaatdoelstellingen van de Unie voor 2030. 1 bis. Uiterlijk ... [drie maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] stelt de Commissie door middel van een uitvoeringshandeling overeenkomstig de in artikel 34, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure richtsnoeren vast ter waarborging van eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van de in dit artikel genoemde criteria. Die richtsnoeren omvatten ten minste specifiek advies betreffende de criteria die moeten worden gebruikt om te beoordelen: a) of een onderdeel of machine primair wordt gebruikt voor de productie van een nettonultechnologie; b) of de aanvullende productiecapaciteit betrekking heeft op een nieuwe technologie of de beste beschikbare technologie; c) of de aanvullende productiecapaciteit als aanzienlijk kan worden beschouwd. 2. De lidstaten erkennen de volgende strategische CO 2 -projecten als strategische nettonulprojecten: a) CO 2 -afvangprojecten en CO 2 -infrastructuurprojecten die nodig zijn voor het vervoer van afgevangen CO 2 naar Co2-opslaglocaties 2 -opslaglocaties en die: i) aan de voorwaarden van artikel 18, lid 6, punt a), voldoen; alsook ii) tot doel hebben CO 2 af te vangen met als doel het op te slaan in een CO 2 -opslaglocatie zoals bedoeld in artikel 16, lid 1; b) CO 2 -opslagprojecten: i) die verband houden met CO 2 -opslaglocaties op het grondgebied van de Unie, in exclusieve economische zones van de Unie of op het Europees continentaal plat in de zin van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee; ii) die bijdragen tot de verwezenlijking van de in artikel 18 genoemde doelstelling; alsmede iii) waarvoor een vergunning is aangevraagd voor de veilige en permanente geologische opslag van CO 2 overeenkomstig Richtlijn 2009/31/EG. 3. Projecten voor de productie van een van de in artikel 3 bis, lid 1, vermelde nettonultechnologieën en die zich bevinden in “minder ontwikkelde regio’s en overgangsregio’s” en door het Fonds voor een rechtvaardige transitie bestreken gebieden en die in aanmerking komen voor steun in het kader van het cohesiebeleid, worden op verzoek van de projectpromotor door de lidstaten erkend als nettonulprojecten uit hoofde van artikel 11, lid 3, zonder dat de projectpromotor een formele aanvraag uit hoofde van artikel 11, lid 2, hoeft in te dienen. 4. Een zich in de Unie bevindend project voor de productie van nettonultechnologie dat bijdraagt tot de verwezenlijking van de in artikel 1, lid 1, opgenomen doelstellingen en dat ofwel uit het ETS-innovatiefonds wordt ondersteund, ofwel deel uitmaakt van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang, Europese waterstofvalleien, of van de waterstofbank, wordt, wanneer die fondsen investeringen in productiecapaciteit voor een in artikel 3 bis, lid 1, vermelde technologie ondersteunen, op verzoek van de projectpromotor door de lidstaten erkend als strategisch nettonulproject uit hoofde van artikel 11, lid 3, zonder dat de projectpromotor een formele aanvraag uit hoofde van artikel 11, lid 2, hoeft in te dienen. Artikel 11 Aanvraag en erkenning 1. Aanvragen voor de erkenning van projecten voor de productie van nettonultechnologie als strategische nettonulprojecten worden door de projectpromotor bij de betrokken lidstaat ingediend. 2. De in lid 1 bedoelde aanvraag moet alle volgende elementen omvatten: a) relevante bewijsstukken met betrekking tot de naleving van de criteria van artikel 10, lid 1 of lid 2; b) een bedrijfsplan waarin de financiële levensvatbaarheid van het project wordt beoordeeld en dat moet stroken met de doelstelling om hoogwaardige werkgelegenheid te scheppen. 3. Lidstaten beoordelen de in lid 1 bedoelde aanvraag binnen een maand en aan de hand van een eerlijk en transparant proces. Het uit dit proces voortvloeiende besluit wordt toegelicht en meegedeeld aan de initiatiefnemer, het platform en het Europees Parlement. De afwezigheid van een besluit van lidstaten binnen die termijn geldt als erkenning van het project. 3 bis. Uiterlijk ... [zes maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] publiceert elke lidstaat een lijst waarin wordt vastgesteld op welke van de in artikel 3 bis, lid 1, genoemde nettonultechnologieën de bepalingen met betrekking tot krachtens dit artikel in de betrokken lidstaat erkende strategische projecten van toepassing kunnen zijn. 4. De Commissie kan een advies uitbrengen over de erkende projecten. Als de aanvraag door een lidstaat wordt afgewezen, heeft de aanvrager het recht de aanvraag in te dienen bij de Commissie, die de aanvraag binnen 20 werkdagen beoordeelt. 5. Indien de Commissie na haar beoordeling overeenkomstig lid 4 de afwijzing van de aanvraag door de lidstaat bevestigt, stelt zij de aanvrager per brief in kennis van haar conclusie. Wanneer de Commissie tot een ander oordeel komt dan de lidstaat, wordt het project in kwestie besproken binnen het platform ▌ en beslist dit platform over de status ervan . 6. Indien de Commissie of een lidstaat tot de bevinding komt dat een strategisch nettonulproject ingrijpende wijzigingen heeft ondergaan of dat het niet langer voldoet aan de criteria van artikel 10 ▌,of indien de erkenning ervan gebaseerd was op een aanvraag met onjuiste informatie, stelt deze de betrokken projectpromotor daarvan in kennis. Na de projectpromotor te hebben gehoord, kan de lidstaat het besluit tot toekenning van de status van strategisch nettonulproject intrekken. 7. Projecten die niet langer als strategisch nettonulproject worden erkend, verliezen alle met die status verbonden rechten uit hoofde van deze verordening. 8. De Commissie begint en onderhoudt een openbaar register van strategische nettonulprojecten. Artikel 12 Prioritaire status van strategische nettonulprojecten 1. Projectpromotoren en alle instanties die volgens het nationale recht bevoegd zijn voor de afgifte van verschillende vergunningen en toestemmingen betreffende de planning, het ontwerp en de bouw van onroerende activa, met inbegrip van energie-infrastructuur, zorgen ervoor dat deze processen voor strategische nettonulprojecten zo snel mogelijk en in overeenstemming met het Unierecht en het nationale recht worden afgehandeld. 2. Onverminderd de verplichtingen waarin het Unierecht voorziet, kennen de lidstaten aan strategische nettonulprojecten de hoogst mogelijke status van nationaal belang toe, indien het nationale recht een dergelijke status erkent, en worden zij als zodanig behandeld in de vergunningverleningsprocessen, met inbegrip van die met betrekking tot milieubeoordelingen en, indien het nationale recht daarin voorziet, die met betrekking tot ruimtelijke ordening. 3. Strategische nettonulprojecten worden geacht bij te dragen tot de voorzieningszekerheid wat betreft strategische nettonultechnologieën in de Unie en derhalve in het algemeen belang te zijn. Met betrekking tot de milieueffecten waarop de artikelen 6, lid 4, en 16, lid 1, van Richtlijn 92/43/EEG, artikel 4, lid 7, van Richtlijn 2000/60/EG en artikel 9, lid 1, punt a), van Richtlijn 2009/147/EG betrekking hebben, worden strategische nettonulprojecten in de Unie beschouwd als projecten van algemeen belang en kunnen zij als zijnde van groot openbaar belang worden beschouwd, mits aan alle voorwaarden van die richtlijnen is voldaan. 4. Alle procedures voor geschillenbeslechting, beroepsprocedures, bezwaarschriften en rechtsmiddelen in verband met strategische nettonulprojecten voor een nationale rechterlijke instantie, gerecht of kamer, met inbegrip van bemiddeling of arbitrage, indien het nationale recht daarin voorziet, worden met spoed behandeld, indien en voor zover het nationale recht in dergelijke spoedprocedures voorziet en de normaal toepasselijke rechten van de verdediging voor individuen of lokale gemeenschappen worden geëerbiedigd; projectpromotoren van strategische nettonulprojecten nemen indien van toepassing aan dergelijke spoedprocedures deel. Artikel 13 Duur van het vergunningverleningsproces voor strategische nettonulprojecten 1. Het vergunningverleningsproces voor strategische nettonulprojecten mag niet langer duren dan een van de volgende termijnen: a) 6 maanden voor de opbouw van strategische nettonulprojecten met een jaarlijkse productiecapaciteit van minder dan 1 GW; b) 9 maanden voor de opbouw van strategische nettonulprojecten met een jaarlijkse productiecapaciteit van meer dan 1 GW; c) 18 maanden voor alle benodigde vergunningen voor de exploitatie van een opslaglocatie overeenkomstig Richtlijn 2009/31/EG. 2. Voor strategische nettonulprojecten waarbij de jaarlijkse productiecapaciteit niet in GW wordt gemeten, mag het vergunningverleningsproces niet langer dan 9 maanden duren. 3. Voor de uitbreiding van de productiecapaciteit in bestaande productiefaciliteiten worden de in de leden 1 en 2 bedoelde termijnen gehalveerd. 4. De nationale bevoegde instanties zorgen ervoor dat het uitblijven van een antwoord van de betrokken administratieve instanties binnen de in dit artikel bedoelde toepasselijke termijnen leidt tot de specifieke tussentijdse stappen die als goedkeuring moeten worden beschouwd, behalve wanneer het specifieke project onderworpen is aan een milieueffectbeoordeling overeenkomstig Richtlijn 92/43/EEG van de Raad of Richtlijn 2000/60/EG, Richtlijn 2008/98/EG, Richtlijn 2009/147/EG, Richtlijn 2010/75/EU, 2011/92/EU of Richtlijn 2012/18/EU of er vastgesteld moet worden of een dergelijke milieueffectbeoordeling nodig is en de desbetreffende beoordelingen nog niet zijn uitgevoerd, of wanneer het beginsel van stilzwijgende goedkeuring of administratieve stilte in het nationale rechtsstelsel niet bestaat. Deze bepaling is niet van toepassing op definitieve besluiten over de uitkomst van het proces, die expliciet moeten zijn. Alle besluiten worden openbaar toegankelijk gemaakt. 4 bis. Indien het beginsel van stilzwijgende goedkeuring of administratieve stilte niet bestaat in de nationale rechtsorde en in het geval van een milieueffectbeoordeling overeenkomstig Richtlijn 92/43/EEG, Richtlijn 2000/60/EG, Richtlijn 2008/98/EG, Richtlijn 2009/147/EG, Richtlijn 2010/75/EU, 2011/92/EU of Richtlijn 2012/18/EU of om te bepalen of een dergelijke milieueffectbeoordeling noodzakelijk is, leidt het uitblijven van een antwoord van de betrokken administratieve instanties binnen de in dit artikel bedoelde toepasselijke termijnen tot doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties. De opbrengsten van de sanctie worden toegewezen aan het project waarop de vertraging betrekking heeft en komen overeen met de gemiste economische waarde als gevolg van de vertraging. Artikel 13 bis Nettonulindustrievalleien 1. Teneinde de doelstellingen van deze verordening te verwezenlijken, duidt elke lidstaat geografische gebieden aan als nettonulindustrievalleien (“valleien”). 2. De doelstellingen van de valleien zijn: a) het creëren van clusters van industriële nettonulactiviteiten die tot efficiëntiewinst voor alle betrokken industriële actoren leiden; b) het vergroten van de aantrekkelijkheid van de Unie als vestigingsplaats voor productieactiviteiten; c) het verder stroomlijnen van de administratieve procedures voor het opzetten van nettonulproductiecapaciteit, naast de in andere hoofdstukken van deze verordening vastgestelde stroomlijning. 3. Bij het aanwijzen van gebieden voor nettonulindustrievalleien houden de lidstaten rekening met: a) het feit dat de gebieden geschikt moeten zijn voor meervoudig gebruik, met het oog op de uitbreiding, herindustrialisering of ontwikkeling van Europese industriële clusters; b) de beschikbaarheid van relevante transport- en netwerkinfrastructuur, opslag- en andere flexibiliteitsinstrumenten of het potentieel om dergelijke netwerkinfrastructuur en opslag tot stand te brengen; c) de rechtvaardige transitie en de doelstellingen daarvan, met name met betrekking tot kolenregio's in transitie; d) alle geplande of reeds bestaande projectpijpleidingen en -plannen; e) het potentieel om onderwijs en opleiding te organiseren met betrekking tot vaardigheden in verband met nettonultechnologieproducten; f) het potentieel om op potentiële productielocaties hoogwaardige banen en werkgelegenheid voor plaatselijke werknemers te creëren; g) de noodzaak om gebieden te kiezen waar de uitvoering of uitbreiding van een specifieke soort (of specifieke soorten) projecten voor de productie van nettonultechnologieproducten niet resulteert (resulteren) in ernstige milieugevolgen. 4. Teneinde de gevolgen voor het milieu van de uitvoering of uitbreiding van een specifieke soort (of specifieke soorten) projecten voor de productie van nettonultechnologieproducten in valleien tot een minimum te beperken: a) geven de lidstaten voorrang aan kunstmatige en bebouwde oppervlakken, industriële locaties, brownfields en, indien passend, greenfields die niet bruikbaar zijn voor landbouw; b) ontwikkelen de lidstaten in uitzonderlijke omstandigheden valleien in gebieden waar in het kader van de nationale herstelplannen uit hoofde van de verordening natuurherstel herstelmaatregelen worden getroffen, of in Natura 2000-gebieden. Artikel 13 ter Aanwijzing van valleien 1. Een besluit van een lidstaat om een vallei aan te wijzen, gaat vergezeld van een plan (“plan”) met daarin: a) de specifieke nettonulproductieactiviteiten die in de vallei worden ondergebracht; b) concrete nationale maatregelen om de aantrekkelijkheid van de vallei als vestigingsplaats voor productieactiviteiten te vergroten; c) de resultaten van de milieubeoordeling en de maatregelen die de lidstaat zal nemen om de negatieve milieueffecten als bedoeld in lid 2 te beperken. 2. In het kader van het besluitvormingsproces voor de aanwijzing van een vallei en alvorens een plan of plannen voor de aanwijzing van valleien vast te stellen, voeren de lidstaten een milieubeoordeling uit overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG en, in voorkomend geval, de in artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG bedoelde beoordelingen voor de specifieke productieactiviteiten van nettonultechnologieën waaraan de nettonulindustrievallei is gewijd. Deze beoordelingen moeten betrekking hebben op alle technologieën en aanverwante productieactiviteiten waaraan de vallei zal worden gewijd. Op basis van de resultaten van de beoordelingen voorzien de lidstaten voor elk type project in duidelijke parameters voor de projectuitvoering met evenredige regels en maatregelen om de negatieve milieueffecten ervan aan te pakken. Alle milieubeoordelingsvereisten en verzachtende maatregelen met betrekking tot een vergunning voor nieuwe of uitgebreide productiecapaciteit die in overeenstemming zijn met de vereisten van het plan en de toepasselijke wetgeving, worden geacht te zijn vervuld middels een overeenkomstig dit lid uitgevoerde milieubeoordeling, en profiteren van een versnelde procedure en validatie. 3. De lidstaten verstrekken een advies, zoals bepaald in artikel 7, lid 1, alsmede een gedetailleerd tijdschema voor de vergunningsprocedure als bedoeld in artikel 6, lid 7, voor alle in de vallei geplande activiteiten. Het advies bevat ook een gedetailleerde beschrijving van alle gegevens, informatie of analyses die de lidstaat bij de uitvoering van de in lid 2 bedoelde beoordeling heeft verzameld en waarop de aanvrager zich kan verlaten, alsook, indien van toepassing, een beschrijving van de aanvullende informatie, gegevens of analyses die de aanvrager nog moet verstrekken. Overeenkomstig artikel 5 worden alle door de lidstaat verzamelde gegevens, informatie en analyses online toegankelijk gemaakt voor aanvragers. 4. Besluiten tot aanduiding van een vallei overeenkomstig artikel 13 bis, lid 1, en overeenkomstig dit artikel, bevatten een aanvraagdatum en een vervaldatum. De lidstaten kunnen dergelijke besluiten verlengen. De Commissie maakt deze besluiten openbaar. 5. Projecten voor de productie van nettonultechnologieën in valleien worden geacht bij te dragen tot de voorzieningszekerheid wat betreft nettonultechnologieën in de Unie en derhalve in het algemeen belang te zijn. Met betrekking tot de milieueffecten waarop de artikelen 6, lid 4, en 16, lid 1, van Richtlijn 92/43/EEG, artikel 4, lid 7, van Richtlijn 2000/60/EG en artikel 9, lid 1, punt a), van Richtlijn 2009/147/EG betrekking hebben, worden projecten voor de productie van nettonultechnologieën in valleien beschouwd als projecten van algemeen belang en kunnen zij als zijnde van groot openbaar belang worden beschouwd, mits aan alle voorwaarden van die richtlijnen is voldaan. 6. De in lid 1, punt b bedoelde nationale maatregelen omvatten ten minste de volgende economische en administratieve steunregelingen: a) waarborging van de snelle administratieve oprichting van de vallei; b) ontwikkeling van de noodzakelijke infrastructuur in de vallei; c) ondersteuning van particuliere investeringen in de vallei; d) waarborging van adequate om- en bijscholing van de lokale beroepsbevolking. 7. Overheidsinvesteringen die zijn gericht op het oprichten van valleien, het uitrusten van valleien met geschikte infrastructuur, het omzetten van brownfieldterreinen en het ontwikkelen van de geschiktheid van het lokale vaardighedenaanbod, kunnen profiteren van tot wel 10 % hogere medeﬁnancieringspercentages uit hoofde van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Sociaal Fonds Plus, als de vallei is gevestigd in minder ontwikkelde regio’s en overgangsregio’s of in door het Fonds voor een rechtvaardige transitie bestreken gebieden. ▌ Artikel 15 Coördinatie van de financiering 1. Binnen het bij artikel 28 opgerichte platform voor nettonultechnologie in Europa worden de financiële behoeften en knelpunten van strategische nettonulprojecten beoordeeld en eventuele beste praktijken verzameld , met name met het doel grensoverschrijdende toeleveringsketens van de EU te ontwikkelen, in belangrijke mate op basis van regelmatige uitwisselingen met en aanbevelingen van de deskundigengroep voor de nettonulindustrie en de relevante industriële allianties. 2. Het platform voor nettonultechnologie in Europa biedt op verzoek van de promotor van het strategische nettonulproject de mogelijkheid van besprekingen en advies over de wijze waarop de financiering voor het project kan worden rondgekregen, verstrekt en coördineert steun voor het voltooien van het project, met name om te voldoen aan de criteria van artikel 19, lid 2, rekening houdend met de reeds toegezegde financiering, waarbij ten minste de volgende elementen worden overwogen: a) aanvullende particuliere financieringsbronnen; b) steun met middelen van de Europese Investeringsbank Groep of andere internationale financiële instellingen, waaronder de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling; c) bestaande instrumenten en programma’s van de lidstaten, ook van nationale stimuleringsbanken en -instellingen; d) relevante subsidie- en financieringsprogramma’s van de Unie , ook via STEP . 2 bis. Uiterlijk op ... [drie maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] en vervolgens om de twee jaar doet het platform voor nettonultechnologie in Europa aanbevelingen aan de Commissie betreffende het waarborgen van voldoende financiering, onder meer via de begroting van de Unie, om de doelstellingen van deze verordening te verwezenlijken. Artikel 15 bis Financiering van nettonultechnologieën 1. Onverminderd Richtlijn 2003/87/EG brengen de lidstaten jaarlijks verslag uit over het percentage van de nationale opbrengsten uit de veiling van emissierechten, in overeenstemming met de activiteiten die zijn toegestaan op grond van artikel 10, lid 3, van die richtlijn, dat wordt gebruikt ter ondersteuning van de doelstellingen van deze verordening. Hierbij is het de bedoeling om een percentage van ten minste 25 % te bereiken. 2. Overeenkomstig artikel 2 van [de STEP-verordening] worden overeenkomstig artikel 10, lid 1, punten a) of b), van deze verordening geselecteerde strategische nettonulprojecten erkend als projecten die de STEP-doelstellingen verwezenlijken, en komen zij derhalve in aanmerking voor het soevereiniteitszegel uit hoofde van artikel 4 van die verordening en voor het ontvangen van middelen overeenkomstig artikel 9 van die verordening. Hoofdstuk III CO 2 -injectiecapaciteit Artikel 16 EU-doelstelling voor CO 2 -injectiecapaciteit 1. Tegen 2030 wordt een jaarlijkse injectiecapaciteit van ten minste 50 miljoen ton CO 2 bereikt in niet met tertiaire winning van koolwaterstoffen gecombineerde opslaglocaties, dat wil zeggen geologische opslaglocaties die uit hoofde van Richtlijn 2009/31/EG zijn toegestaan, met inbegrip van uitgeputte olie- en gasvelden en zoute watervoerende lagen , op het grondgebied van de Unie, haar exclusieve economische zones of op het continentaal plat in de zin van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee ▌. 2. De in alinea 1 bedoelde opslaglocaties worden ontworpen om gedurende ten minste vijf jaar te functioneren. 3. Indien toepasselijk stelt de Commissie uiterlijk op 31 december 2026 aan het Europees Parlement en de Raad eisen voor de jaarlijkse CO 2 -injectiecapaciteit voor 2035, 2040 en 2050 voor, rekening houdend met de behoeften van de lidstaten in de hele Unie. 4. Uiterlijk ... [twee jaar vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] en vervolgens om de twee jaar dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de vooruitgang die is bereikt met betrekking tot de doelstelling van de Unie inzake jaarlijkse injectiecapaciteit, en over de marktsituatie betreffende injectiecapaciteit. Het verslag bevat een overzicht van de geografische spreiding van opslaglocaties in de Unie. 5. Het in lid 4 bedoelde verslag bevat een beoordeling van de CO 2 -opslag- en injectiecapaciteit, waarbij met name gebruik wordt gemaakt van de overeenkomstig artikel 17, lid 2, en artikel 18, lid 6, verzamelde informatie, die: a) een gedetailleerde analyse verstrekt van de geografische en temporele toereikendheid van de bestaande en geplande CO 2 -opslaglocaties en de CO 2 -afvangprojecten voor CO 2 -emissies van industriële installaties in de Unie; b) de voornaamste infrastructuur in kaart brengt die nodig is voor vervoer en de opslag van CO 2 -emissies afkomstig van industriële installaties in de Unie; c) specifieke mogelijkheden voor CO 2 -gebruik identificeert met als doel bij te dragen tot de permanente opslag van CO 2 , wat kan leiden tot een lagere nood aan CO 2 -opslag of tot een daling van de afhankelijkheid van de Unie van fossiele brandstoffen. 6. Indien uit het in lid 4 bedoelde verslag blijkt dat de vraag naar CO 2 -injectiecapaciteit aanzienlijk hoger of lager is dan in de in de leden 1 en 3 vastgestelde capaciteitsdoelstellingen tot uiting komt, stelt de Commissie een gedelegeerde handeling vast om de capaciteitsdoelstellingen af te stemmen op de vraag. 7. Indien uit het in lid 4 van dit artikel bedoelde verslag blijkt dat de markt onvoldoende ontwikkeld is om een toereikende injectiecapaciteit te bieden, kan de Commissie de in artikel 18 bedoelde bijdragen aanpassen en er tegelijkertijd voor zorgen dat de betrokken entiteiten voldoende tijd hebben om hun bedrijfsplannen aan te passen aan de nieuw gedefinieerde verplichtingen. 8. De Unie kan haar buurlanden betrekken bij haar inspanningen in het kader van dit hoofdstuk door de bepalingen van dit hoofdstuk op te nemen in overeenkomsten met deze landen of door nieuwe overeenkomsten op te stellen waarin de bepalingen van dit hoofdstuk worden opgenomen. Bij de opname van deze bepalingen in bestaande overeenkomsten of bij de vaststelling van nieuwe overeenkomsten wordt ervoor gezorgd dat alle milieu-, veiligheids- en beveiligingsnormen en -eisen van de Unie die van toepassing zijn op projecten in het kader van dit hoofdstuk, in het derde land worden nageleefd. In de overeenkomst wordt ook een aanvullende evenredige injectiedoelstelling voor het derde land vastgesteld, alsook, overeenkomstig artikel 18, een evenredige bijdrage voor de betrokken entiteiten in het derde land. Artikel 17 Transparantie van gegevens over de CO 2 -opslagcapaciteit 1. Uiterlijk ... [ 3 maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening ] zorgen de lidstaten ervoor dat: a) gegevens over gebieden op hun grondgebied waar CO 2 -opslaglocaties kunnen worden toegestaan, openbaar toegankelijk gemaakt worden; b) entiteiten die over een vergunning in de zin van artikel 1, punt 3, van Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad (50) op hun grondgebied beschikken, ertoe worden verplicht om op geen grondslag vormende basis alle ruwe geologische gegevens over productielocaties die buiten gebruik zijn gesteld of waarvan de ontmanteling aan de bevoegde instantie is gemeld , alsook voorlopige economische beoordelingen van de respectieve kosten om CO 2 -injectie op elke locatie mogelijk te make n, openbaar toegankelijk te maken, waaronder gegevens over: i) de vraag of de locatie geschikt is voor duurzame, veilige en permanente CO 2 -injectie en -opslag; ii) de vraag of de vervoersinfrastructuur en -wijzen die geschikt zijn voor het veilig vervoeren van CO 2 naar de locatie, beschikbaar zijn of binnen een redelijke termijn kunnen worden aangelegd. c) Voor de toepassing van punt a) omvatten de gegevens ten minste de informatie die wordt gevraagd in de mededeling van de Commissie over richtsnoeren voor de lidstaten voor de actualisering van de nationale energie- en klimaatplannen voor 2021-2030 en latere actualiseringen ervan . 2. Uiterlijk op ... [ zes maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening ] , en vervolgens elk jaar, dient elke lidstaat bij de Commissie een verslag in , dat openbaar toegankelijk wordt gemaakt, met: a) een inventarisatie van de lopende projecten voor het afvangen van CO 2 op zijn grondgebied of in samenwerking met andere lidstaten en een raming van de overeenkomstige behoefte aan injectie- en opslagcapaciteit en voor het vervoer van CO 2 ; b) een inventarisatie van de lopende projecten voor de opslag en het vervoer van CO 2 op zijn grondgebied, met inbegrip van de status van vergunning uit hoofde van Richtlijn 2009/31/EG, verwachte data voor het definitieve investeringsbesluit (FID) en de inbedrijfstelling; c) de nationale steunmaatregelen die zijn vastgesteld en de maatregelen die kunnen worden vastgesteld om de in punt a) en b) bedoelde projecten te stimuleren; c bis) de nationale strategie en streefcijfers voor de afvang van CO 2 tegen 2030, en indien toepasselijk overeenkomstig artikel 16, lid 3, tegen 2035, 2040 en 2050; c ter) de regelingen, met inbegrip van bilaterale overeenkomsten die zijn gesloten om het grensoverschrijdende transport van CO 2 te vergemakkelijken, om ervoor te zorgen dat entiteiten die CO 2 afvangen toegang hebben tot een veilig en niet-discriminerend middel voor het transport van CO 2 ; c quater) lopende projecten voor het vervoer van CO 2 en een raming van de capaciteit van vereiste toekomstige projecten voor het vervoer van CO 2 om de overeenkomstige afvang- en opslagcapaciteit op elkaar af te stemmen. 2 bis. Indien uit het in lid 2 bedoelde verslag blijkt dat op hun grondgebied zich geen lopende projecten voor de opslag van CO 2 bevinden, brengen de lidstaten verslag uit over plannen om het koolstofvrij maken van industriële sectoren met onvermijdelijke CO 2 -emissies te vergemakkelijken. Dit moet grensoverschrijdend vervoer van CO 2 naar opslaglocaties in andere lidstaten omvatten, alsook projecten voor het gebruik van CO 2 . Artikel 17 bis Infrastructuur voor het vervoer van CO 2 1. Om de verwezenlijking van de in artikel 16 genoemde doelstelling te vergemakkelijken, investeren de Unie en haar lidstaten samen met de begunstigde ondernemingen in de benodigde CO 2 -vervoersinfrastructuur, met inbegrip van grensoverschrijdende infrastructuur. 2. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat potentiële gebruikers van opslaglocaties toegang krijgen tot de CO 2 -vervoersnetwerken en tot opslaglocaties met het oog op de geologische opslag van geproduceerd en afgevangen CO 2 . 3. Om de milieueffecten van het vervoer van CO 2 tot een minimum te beperken, streven de Unie, haar lidstaten en alle andere betrokken actoren ernaar de behoefte aan CO 2 -vervoer tot een minimum te beperken. 4. De lidstaten kunnen entiteiten vormen, of steun verlenen voor de oprichting ervan, die tot doel hebben CO 2 -vervoersnetwerken tot stand te brengen, met inbegrip van de aanleg van infrastructuur of het ter beschikking stellen van schepen of andere vervoermiddelen. De oprichting van dergelijke entiteiten wordt ten minste om de twee jaar herzien. 5. Uiterlijk op ... [zes maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] stellen de Commissie en de lidstaten een gemeenschappelijke strategie op voor de financiering van de in lid 1 bedoelde infrastructuur. Artikel 18 Bijdrage van olie- en gasproducenten met een vergunning 1. Elke entiteit die in de Unie ruwe aardolie, aardolieproducten of aardgas verkoopt , levert een individuele en verplichte bijdrage aan de in artikel 16 vastgestelde EU-doelstelling voor beschikbare CO 2 -injectiecapaciteit. Die individuele bijdragen worden pro rata berekend op basis van het aandeel van elke entiteit in de verkoop van ruwe aardolie , aardolieproducten en aardgas in de Unie van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2023, en bestaan uit CO 2 -injectiecapaciteit in een opslaglocatie waarvoor overeenkomstig Richtlijn 2009/31/EG betreffende de geologische opslag van kooldioxide een vergunning is verleend en die tegen 2030 beschikbaar is voor de markt. 1 bis. De in lid 1 genoemde entiteiten kunnen hun individuele bijdrage aan de EU-doelstelling voor beschikbare CO 2 -injectiecapaciteit leveren door injectiecapaciteit beschikbaar te stellen in opslaglocaties in die landen waarvan sprake is in artikel 16, lid 8. 1 ter. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om uitstoters beter in staat te stellen en te stimuleren om emissies af te vangen, investeerders aan te zetten tot de financiering van de nodige infrastructuur om CO 2 naar de opslaglocatie te vervoeren, en waar nodig directe financiering te bieden voor CO 2 -opslagprojecten. 1 quater. Indien CO 2 wordt afgevangen en vervoerd in een lidstaat en vervoerd naar en opgeslagen in andere lidstaten, stemmen de lidstaten de in lid 1 ter bedoelde maatregelen op elkaar af. De Europese Commissie waarborgt en faciliteert deze coördinatie door middel van de oprichting van regionale CCS-groepen. 2. Binnen drie maanden na de inwerkingtreding van deze verordening stellen de lidstaten de in lid 1 bedoelde entiteiten en hun volumes voor de verkoop van ruwe aardolie en aardgas in de periode van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2023 vast en delen ze deze mee aan de ▌Commissie. 3. Na ontvangst van de overeenkomstig artikel 17, lid 2, van deze verordening ingediende verslagen specificeert de Commissie, na raadpleging van de lidstaten en belanghebbenden, het aandeel van de bijdrage aan de CO 2 -injectiecapaciteit van de Unie tegen 2030 voor de in lid 1 van dit artikel bedoelde entiteiten. 4. Binnen twaalf maanden na de inwerkingtreding van de verordening dienen de in lid 1 bedoelde entiteiten bij de Commissie een plan in waarin wordt uiteengezet hoe zij voornemens zijn hun bijdrage te leveren aan het bereiken van doelstelling van de Unie voor 2030 wat betreft de CO 2 -injectiecapaciteit. In die plannen: a) wordt de bijdrage van de entiteit bevestigd, die wordt uitgedrukt in het beoogde volume nieuwe CO 2 -opslag- en injectiecapaciteit dat tegen 2030 in gebruik zal zijn genomen; b) worden de middelen en mijlpalen voor het bereiken van het beoogde volume gespecificeerd. 5. Om tot hun beoogde volumes van beschikbare injectiecapaciteit te komen, kunnen de in lid 1 bedoelde entiteiten: a) alleen of in samenwerking CO 2 -opslagprojecten ontwikkelen of daarin investeren ; b) overeenkomsten sluiten met andere in lid 1 bedoelde entiteiten , waarbij rekening wordt gehouden met de algemene doelstelling om de regionale opslagcapaciteit in de hele EU te vergroten ; c) ten behoeve van het leveren van hun bijdrage overeenkomsten sluiten met derden die opslag-, afvang- en vervoerprojecten ontwikkelen of daarin investeren. 6. Uiterlijk op ... [ twee jaar vanaf de inwerkingtreding van de verordening ] , en vervolgens elk jaar, dienen de in lid 1 bedoelde entiteiten bij de bevoegde instantie van de lidstaten en de Commissie een verslag over hun vooruitgang bij het leveren van hun bijdrage in. Overeenkomstig Richtlijn 2009/31/EG bevat dat verslag bijzonderheden over de nieuw in gebruik genomen opslagcapaciteit, de benutte capaciteit, en een overzicht van de economische haalbaarheid van de geplande injectiecapaciteit en aanbevelingen aan de lidstaten met betrekking tot aanvullende maatregelen die nodig zijn om de CO 2 -injectiedoelstelling te bereiken. De Commissie maakt deze verslagen openbaar. 6 bis. De Commissie beoordeelt of de in lid 1 bedoelde entiteiten voldoen aan de vereisten van dit hoofdstuk. Bij deze beoordeling houdt de Commissie rekening met de ontwikkeling van modaliteiten voor het vervoeren van CO 2 naar de injectielocaties en met de ontwikkeling van koolstofafvangactiviteiten om de vraag naar CO 2 -injectie te produceren. Indien de infrastructuur- of de afvangactiviteiten, of beide, die nodig zijn om een specifiek injectieproject operationeel te maken, ontbreken, waardoor een specifieke entiteit haar verplichtingen krachtens dit artikel niet nakomt, kan de Commissie de injectieverplichting van een specifieke entiteit voor een bepaald jaar verlagen. Elke verlaging wordt binnen vijf jaar teruggevorderd. 7. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 32 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen wat betreft: a) de mate waarin en manier waarop de overeenkomsten tussen de in lid 1 bedoelde entiteiten en investeringen in opslagcapaciteit die in het bezit is van derden kunnen worden gebruikt om aan de individuele bijdragen uit hoofde van lid 5, punten b) en c) te voldoen; b) de inhoud van de verslagen zoals bedoeld in lid 6 ; b bis) de afschrikkende en evenredige sancties en boetes die kunnen worden toegepast op in lid 1 genoemde entiteiten die niet aan de voorschriften van deze verordening voldoen. 7 bis. Om bij te dragen aan de doelstelling van de Unie wat betreft de CO 2 -injectiecapaciteit, hebben de in lid 1 bedoelde entiteiten het recht om de CO 2 -injectiecapaciteit mee te rekenen die overeenkomt met de projectaandelen van een andere bij een opslagproject betrokken aandeelhouder, indien die aandeelhouder niet onder het toepassingsgebied van lid 1 valt. Artikel 18 bis Regelgevingskader voor de markt voor afgevangen CO2 1. Uiterlijk op ... (zes maanden vanaf de inwerkingtreding van de verordening] publiceert de Commissie richtsnoeren waarin de maximumgehalten aan CO 2 -zuiverheid en sporenelementen binnen de stroom worden vermeld die moeten worden gespecificeerd door een entiteit die een CO 2 -opslagproject wil laten bevestigen als bijdragend aan de doelstelling van de injectiecapaciteit van de Unie. 2. Uiterlijk op ... [twee jaar vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] voert de Commissie, overeenkomstig lid 2, een beoordeling uit en doet zij indien toepasselijk een wetgevingsvoorstel tot vaststelling van een regelgevingskader voor een Uniemarkt voor de afvang, het transport, de opslag en het gebruik van CO 2 , tot aanvulling van de regels van Richtlijn 2009/31/EG, houdende regels inzake: a) open, eerlijke en niet-discriminerende toegang tot en de veiligheid van het netwerk voor CO 2 -opslag en -vervoer; b) open, eerlijke en niet-discriminerende toegang tot de afvang van CO 2 met het oog op gebruik of opslag; c) de werking en onderlinge verbinding tussen het netwerk voor CO 2 -vervoer en andere infrastructuur in de Unie; d) economische stimulansen, financiering en mechanismen voor financiële bijstand; e) specifieke normen voor CO 2 -opslag en -vervoer; f) milieunormen; g) garanties voor de oorsprong van CO 2 ; h) handhavingsmechanismen. 2 bis. Alvorens een wetgevingsvoorstel als bedoeld in lid 2 vast te stellen, beoordeelt de Commissie of: a) de werking van de CO 2 -markt voldoende toegang waarborgt tot injectiecapaciteit voor onvermijdelijke CO 2 -emissies; b) de verplichtingen van artikel 18, lid 1, op doeltreffende wijze de ontwikkeling van de CO 2 -opslagmarkt in de Unie bevorderen. Indien uit de beoordeling overeenkomstig dit lid blijkt dat de markt zich niet ontwikkelt in overeenstemming met de doelstellingen van deze verordening, kan de Commissie besluiten regels op te nemen om te voorzien in prioritaire toegang tot injectiecapaciteit voor onvermijdelijke emissies, en deze verordening aan te passen door wijziging van de verplichtingen van artikel 18, lid 1. De Commissie zorgt ervoor dat alle sectoren met onvermijdelijke emissies afkomstig van industriële processen voldoende toegang hebben tot de CO 2 -injectiecapaciteit. Wanneer uit haar beoordelingen blijkt dat de markt zich niet in overeenstemming met deze doelstelling ontwikkelt, werkt de Commissie regels uit om de CO 2 -injectiecapaciteit prioritair toegankelijk te maken voor onvermijdelijke emissies afkomstig van industriële processen. Om de beoordeling uit hoofde van dit lid te vergemakkelijken, stelt de Commissie een lijst op van sectoren met onvermijdelijke emissies afkomstig van grootschalige industriële installaties waarvoor geen directe emissiereductieopties beschikbaar zijn nadat de beste beschikbare technieken zijn toegepast, op basis van een duidelijke methodologie, met inbegrip van wetenschappelijk bewijs, de huidige stand van de techniek van relevante technologieën, de economische haalbaarheid en passende maatregelen voor emissievermindering aan de vraagzijde. Hoofdstuk IV Markttoegang Artikel 19 Bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht in openbare aanbestedingsprocedures 1. Onverminderd de overeenkomst inzake overheidsopdrachten van de Wereldhandelsorganisatie (GPA), de andere internationale overeenkomsten waartoe de Unie zich verbonden heeft, en de toepasselijke sectorale wetgeving, in het bijzonder Verordeningen (EU) 2022/1031 en (EU) 2022/2560, baseren aanbestedende diensten en aanbestedende instanties de gunning van opdrachten voor de aankoop of het gebruik van de in artikel 3 van deze verordening opgenomen nettonultechnologie , en voor innovatieve nettonultechnologie of andere innovatieve technologie, in het bijzonder in het kader van precommerciële aanbestedingen en overheidsopdrachten voor innovatieve commerciële oplossingen, op een openbare aanbestedingsprocedure voor de economisch voordeligste inschrijving, met inbegrip van de beste prijs-kwaliteitsverhouding, die ten minste de bijdrage wat betreft milieu- en sociale duurzaamheid en veerkracht van de inschrijving omvat, in overeenstemming met de Richtlijnen 2014/23/EU, 2014/24/EU of 2014/25/EU. Aanbestedende diensten en aanbestedende instanties zorgen ervoor dat de aanbestedingsprocedure open, niet-discriminerend en transparant is, en eerlijke mededinging tussen alle in aanmerking komende leveranciers mogelijk maakt. Wanneer een nettonultechnologie niet het hoofdvoorwerp van de opdracht vormt maar slechts een deel ervan uitmaakt, en wanneer de geraamde waarde van het desbetreffende deel van de opdracht hoger is dan de in Richtlijn 2014/23/EU, 2014/24/EU of 2014/25/EU vastgestelde drempelwaarden, nemen aanbestedende diensten of aanbestedende instanties een van de volgende maatregelen: a) zij scheiden het onderdeel nettonultechnologie in een of meer specifieke percelen; b) zij stellen een afzonderlijk contract of afzonderlijke contracten op voor het onderdeel nettonultechnologie; of c) zij verplichten de hoofdaannemer tot concurrerende onderaanneming voor de levering van de respectieve nettonultechnologieproducten, met toepassing van Richtlijn 2014/23/EU, 2014/24/EU of 2014/25/EU, naargelang het geval, en dit artikel. 2. De bijdrage wat betreft milieu- en sociale duurzaamheid ▌is gebaseerd op de volgende cumulatieve criteria, die objectief, transparant en niet-discriminerend zijn: a) een milieuduurzaamheid die verder gaat dan de in de toepasselijke wetgeving opgenomen minimumvereisten; b) als er een innovatieve oplossing moet worden ontwikkeld, het effect en de kwaliteit van het uitvoeringsplan, met inbegrip van risicobeheersmaatregelen; c) indien van toepassing, de bijdrage van de inschrijving aan de integratie van het energiesysteem; d) de bijdrage van de inschrijving aan fatsoenlijke lonen en arbeidsomstandigheden, in voorkomend geval met inbegrip van het aanbieden van leerlingplaatsen, alsook welomschreven doelstellingen op het gebied van scholing, omscholing en bijscholing, ter vergroting van de aantrekkelijkheid van werkgelegenheid in nettonulindustriesectoren . 2 bis. De bijdrage wat betreft veerkracht is gebaseerd op de volgende cumulatieve criteria, die objectief, transparant en niet-discriminerend zijn: a) indien van toepassing, de bijdrage van de inschrijving aan de energiezekerheid van de Unie; b) de bijdrage van de inschrijving aan de veerkracht van de Unie, rekening houdend met de toeleveringszekerheid door inachtneming van het aandeel van de producten dat afkomstig is van één enkele toeleveringsbron, zoals bepaald overeenkomstig Verordening (EU) nr. 952/2013. De toelevering wordt als onvoldoende gediversifieerd beschouwd wanneer voor meer dan 50 % van de totale vraag in de Europese Unie voor een specifieke nettonultechnologie, of voor de componenten die hoofdzakelijk voor de productie van die technologieën worden gebruikt, wordt voorzien uit één enkele bron, op basis van het laatste jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn; c) in voorkomend geval, de bijdrage aan innovatie door het aanbieden van geheel nieuwe oplossingen of het verbeteren van vergelijkbare geavanceerde oplossingen. 3. Aanbestedende diensten en aanbestedende instanties kennen de bijdrage ▌wat betreft duurzaamheid en veerkracht een wegingsfactor toe van ten minste 30 % van de gunningscriteria voor het onderdeel nettonultechnologie van een inschrijving, op evenwichtige wijze rekening houdend met zowel de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht . Voor de toepassing van de in lid 2 bis van dit artikel bedoelde criteria maken de aanbestedende diensten of aanbestedende instanties gebruik van de laatste gegevens die zijn opgenomen op de in artikel 22, lid 2, bedoelde lijst. De oorsprong van goederen wordt bepaald overeenkomstig Verordening (EU) nr. 952/2013. 4. In afwijking van lid 3 van dit artikel is de aanbestedende dienst of de aanbestedende instantie niet verplicht de overeenkomst te baseren op de overwegingen in verband met de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht van strategische nettonultechnologieën, indien die toepassing die dienst of instantie er duidelijk toe zou verplichten apparatuur aan te schaffen tegen onevenredige kosten. Kostenverschillen worden alleen berekend voor de kosten van de uitrusting, met uitzondering van aanverwante diensten, en mogen door aanbestedende diensten en aanbestedende instanties als onevenredig worden beschouwd wanneer zij meer dan 30 % bedragen, in vergelijking met een inschrijving zonder bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht. Deze bepaling doet geen afbreuk aan de mogelijkheid om abnormaal lage inschrijvingen uit te sluiten overeenkomstig artikel 69 van Richtlijn 2014/24/EU en artikel 84 van Richtlijn 2014/25/EU, onverminderd andere gunnings- en uitsluitingscriteria in overeenstemming met de EU-wetgeving , en onverminderd het recht van aanbestedende diensten om technische specificaties op te stellen overeenkomstig artikel 42 van Richtlijn 2014/24/EU om ervoor te zorgen dat de toepassing van lid 3 van dit artikel niet leidt tot de aanschaf van incompatibele uitrusting die enkel tegen een onredelijk hoge prijs compatibel kan worden gemaakt met de bestaande uitrusting. Het platform voor nettonultechnologie in Europa kan aanbevelingen doen aan de aanbestedende diensten en instanties in de hele Unie met betrekking tot passende hogere drempels voor het bepalen van onevenredige kosten in het licht van de marktomstandigheden voor specifieke nettonultechnologieën. De lidstaten kunnen de totale voor openbare aanbestedingsprocedures bestemde budgetten, evenals de bijbehorende maximale biedingsniveaus bijstellen teneinde ruimte te bieden voor de toepassing van niet-prijsgerelateerde criteria. 4 bis. Aanbestedende diensten passen voor aanbestedingsprocedures uit hoofde van dit artikel de volgende prekwalificatievoorwaarden toe: a) niet meer dan 50 % van het onderdeel nettonultechnologie van de inschrijving, gemeten als de financiële waarde van de uitrusting zoals bepaald overeenkomstig Verordening (EU) nr. 952/2013, is afkomstig uit derde landen die de GPA niet hebben ondertekend; b) alle uitrusting die in het kader van het onderdeel nettonultechnologie van de inschrijving wordt geleverd, zijn gecertificeerd op het gebied van cyberbeveiliging, voor zover er voor de uitrusting een communautair of nationaal certificeringskader inzake cyberbeveiliging bestaat; c) de marktdeelnemers die het onderdeel nettonultechnologie van de inschrijving leveren, vallen niet onder een IIO-maatregel zoals gedefinieerd in Verordening (EU) 2022/1031, met name de artikelen 6 en 8 hiervan. Indien de toepassing van die prekwalificatievoorwaarden in een aanbestedingsprocedure geen geschikte inschrijvingen oplevert, kan de aanbestedende dienst de procedure opnieuw starten zonder toepassing van de in de punten a) en c) van dit lid genoemde prekwalificatievoorwaarden. 4 ter. De lidstaten discrimineren leveranciers of nettonulproducten uit een andere lidstaat niet en behandelen deze niet zonder rechtvaardiging op een verschillende wijze op grond van de duurzaamheids- en veerkrachtcriteria. Artikel 20 Veilingen voor de uitrol van hernieuwbare energiebronnen 1. Onverminderd artikel 4 van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (51) en de artikelen 107 en 108 VWEU , en onverminderd de internationale verbintenissen van de Unie, met inbegrip van de GPA-overeenkomst en andere internationale overeenkomsten waartoe de Unie zich verbonden heeft, beoordelen lidstaten, regionale of lokale autoriteiten, publiekrechtelijke instellingen of samenwerkingsverbanden bestaande uit een of meer van deze autoriteiten of een of meer van deze instellingen, bij het opstellen van de criteria voor het rangschikken van biedingen in het kader van veilingen, die tot doel hebben de productie of het verbruik van energie uit hernieuwbare bronnen in de zin van artikel 19, leden 2 en 2 bis , van Richtlijn (EU) 2018/2001 te ondersteunen, de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht zoals bedoeld in artikel 19, lid 2, van deze verordening. Dit belet deze entiteiten niet om gebruik te maken van andere niet-prijsgerelateerde criteria. 2. Aan de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht wordt een wegingsfactor toegekend van tussen 35 % en 50 % van de gunningscriteria, op evenwichtige wijze rekening houdend met de bijdrage inzake duurzaamheid en veerkracht en onverminderd de mogelijkheid om een hogere wegingsfactor toe te kennen aan de criteria in artikel 19, lid 2, punt a) en b), indien van toepassing op grond van Uniewetgeving, en aan eventuele beperkingen voor niet-prijsgerelateerde criteria die in het kader van de staatssteunregels zijn vastgesteld. Bij het selecteren, opstellen en uitvoeren van de concrete niet-prijsgerelateerde criteria als onderdeel van de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht, moeten de kenmerken die specifiek zijn voor de technologie, in acht worden genomen en op doeltreffende wijze worden toegepast. 3. De lidstaten, regionale of lokale autoriteiten, publiekrechtelijke instellingen of samenwerkingsverbanden bestaande uit een of meer van deze autoriteiten of een of meer van deze instellingen zijn niet verplicht de overwegingen in verband met de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht van strategische nettonultechnologieën toe te passen, indien die toepassing die entiteiten ertoe zou verplichten apparatuur aan te schaffen tegen onevenredige kosten ▌. Kostenverschillen van meer dan 10 % kunnen door aanbestedende diensten en aanbestedende instanties als onevenredig worden beschouwd wanneer de kosten van de door de overheidssector voor het project geboden steun meer dan 15 % hoger zouden zijn dan bij een procedure zonder duurzaamheids- en veerkrachtbijdragen. Dit lid doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de aanbestedende diensten om overeenkomstig artikel 42 van Richtlijn 2014/24/EU technische specificaties vast te stellen met als doel te garanderen dat de toepassing van dit lid niet leidt tot de aanschaf van incompatibele uitrusting die enkel tegen een onredelijk hoge prijs compatibel kan worden gemaakt met de bestaande uitrusting. De lidstaten kunnen de totale voor veilingen voor de uitrol van hernieuwbare energiebronnen bestemde budgetten, evenals de bijbehorende maximale biedingsniveaus bijstellen teneinde ruimte te bieden voor de toepassing van niet-prijsgerelateerde criteria. De lidstaten zorgen ervoor dat veilingen een inflatie-indexeringsmechanisme omvatten. Negatieve biedingen worden in voorkomend geval uitgesloten van veilingen. 3 bis. De diensten passen voor veilingen uit hoofde van dit artikel de volgende prekwalificatievoorwaarden toe: a) niet meer dan 50 % van het onderdeel nettonultechnologie van de inschrijving, gemeten als de financiële waarde van de uitrusting zoals bepaald overeenkomstig Verordening (EU) nr. 952/2013, is afkomstig uit derde landen die de GPA niet hebben ondertekend; b) alle uitrusting die in het kader van het onderdeel nettonultechnologie van de inschrijving wordt geleverd, zijn gecertificeerd op het gebied van cyberbeveiliging, voor zover er voor de uitrusting een Europees of nationaal certificeringskader inzake cyberbeveiliging bestaat; c) de marktdeelnemers die het onderdeel nettonultechnologie van de inschrijving leveren, vallen niet onder een IIO-maatregel zoals gedefinieerd in Verordening (EU) 2022/1031, met name de artikelen 6 en 8 hiervan. Indien de toepassing van die prekwalificatievoorwaarden in een veiling geen geschikte biedingen oplevert, kan de aanbestedende dienst de veiling opnieuw starten zonder toepassing van de in de punten a) en c) van dit lid genoemde prekwalificatievoorwaarden. Artikel 20 bis Begeleiding van de Commissie 1. Uiterlijk ... [zes maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening], verstrekt de Commissie duidelijke richtsnoeren inzake de concrete uitvoering van artikel 19 in combinatie met artikel 20, door het volgende te verstrekken: a) een catalogus met concrete, technologiespecifieke potentiële niet-prijsgerelateerde criteria voor veilingen voor de uitrol van hernieuwbare energiebronnen, waarin onderscheid wordt gemaakt tussen niet-prijsgerelateerde criteria die geschikt zijn voor concurrerende biedprocedures en niet-prijsgerelateerde criteria die geschikt zijn als prekwalificatievereisten in het kader van veilingen voor de uitrol van hernieuwbare energiebronnen; b) een methodologie voor het beoordelen van de bijdrage van een inschrijving aan de in artikel 19, lid 2, punten a) en d), bedoelde duurzaamheid en veerkracht; c) een methodologie voor het beoordelen de in artikel 20, lid 3, bedoelde kostenverschillen. 2. De Commissie evalueert de bijdrage van de niet-prijsgerelateerde criteria van deze verordening die gericht zijn op het bieden van een stimulans voor de innovatie die nodig is om de energie- en klimaatdoelstellingen van de Unie voor 2030 en 2050 te realiseren, en brengt hierover uiterlijk ... [twee jaar vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] verslag uit bij het Europees Parlement. Indien nodig past de Commissie de bijdrage van niet-prijsgerelateerde criteria aan teneinde de productie in de EU te bevorderen, hoge milieu- en duurzaamheidsnormen te waarborgen, waardeketens in heel de Unie te ontwikkelen en het concurrentievermogen van Europese bedrijven op mondiaal niveau te versterken. Artikel 20 ter Precommerciële aanbestedingen en overheidsopdrachten voor innovatieve commerciële oplossingen 1. De lidstaten streven in het kader van de uitvoering van hun nationale energie- en klimaatplannen naar het gebruik van precommerciële aanbestedingen voor precommerciële innovatieve nettonultechnologieën en overheidsopdrachten voor commerciële innovatieve nettonultechnologieën. Precommerciële aanbestedingen en overheidsopdrachten kunnen worden aangevuld met financiering op EU-niveau in het kader van bestaande Unieprogramma’s voor gezamenlijke precommerciële aanbestedingen of overheidsopdrachten door lidstaten. 2. In de nationale energie- en klimaatplannen, de geactualiseerde versies daarvan en de voortgangsverslagen daarover worden de timing en de doelstellingen van de precommerciële aanbestedingen en de overheidsopdrachten voor innovatie uiteengezet. Het platform voor nettonultechnologie in Europa stelt aanbevelingen op over het ontwerp van precommerciële aanbestedingen of overheidsopdrachten. Artikel 21 Andere vormen van overheidsinterventie 1. Onverminderd de artikelen 107 en 108 VWEU en artikel 4 van Richtlijn 2018/2001 /EG (52) en in overeenstemming met de internationale verbintenissen van de Unie, zorgen lidstaten, regionale of lokale autoriteiten, publiekrechtelijke instellingen of samenwerkingsverbanden bestaande uit een of meer van deze autoriteiten of een of meer van deze instellingen wanneer zij besluiten tot het opzetten van regelingen die ten goede komen aan huishoudens , bedrijven of consumenten en die de aankoop van in artikel 3 bis, lid 1, van deze verordening vermelde eindproducten met nettonultechnologie stimuleren, voor een regeling die dusdanig wordt vormgegeven dat de aankoop door de begunstigden van eindproducten met nettonultechnologie die een grote bijdrage leveren wat betreft duurzaamheid en veerkracht als bedoeld in artikel 19, lid 2, van deze verordening wordt gestimuleerd door middel van evenredige aanvullende financiële compensatie. 2. De aanvullende financiële compensatie die door de instanties overeenkomstig lid 1 wordt toegekend als gevolg van de toepassing van de in artikel 19, lid 2, in de punten b), c) en d), en artikel 19, lid 2 bis, bedoelde criteria, mag niet meer bedragen dan 5 % van de kosten van het eindproduct met nettonultechnologie voor de consument, met uitzondering van regelingen die gericht zijn op burgers die leven in energiearmoede, waarvoor het maximum 15 % bedraagt . 3. Bij het vormgeven en toepassen van een regeling onder lid 1, baseert de instantie zich op een open, niet-discriminerend en transparant proces om de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht van de op de markt beschikbare producten te beoordelen. Voor elk eindproduct met nettonultechnologie kan te allen tijde een aanvraag voor toegang tot die regeling worden ingediend. De instantie specificeert een minimumscore voor producten die voor de aanvullende financiële compensatie in het kader van de steunregeling in aanmerking komen. 4. De lidstaten maken voor elk relevant nettonultechnologieproduct op één gratis toegankelijke website alle informatie met betrekking tot regelingen overeenkomstig artikel 21, lid 1, openbaar. Artikel 22 Coördinatie van initiatieven inzake markttoegang 1. Uiterlijk ... [twaalf maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] stelt de Commissie volgens de in artikel 34, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure een uitvoeringshandeling vast waarin duidelijk de criteria worden omschreven voor beoordeling van de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht van beschikbare producten die in aanmerking komen voor de vormen van overheidsinterventie van de artikelen 19, 20 en 21 , naar het voorbeeld van soortgelijke bepalingen in bestaande rechtshandelingen, en waarin de criteria worden vastgesteld voor afwijkingen zoals bepaald in artikel 19, lid 4 . De Commissie houdt rekening met de specifieke context van kmo’s. 1 bis. In geval van een conflict tussen de verschillende gunnings- en duurzaamheidscriteria die op grond van andere rechtshandelingen van de Unie zijn vastgesteld, verstrekt de Commissie richtsnoeren over de manier waarop deze bepalingen naast elkaar bestaan. De Commissie evalueert en, indien nodig, actualiseert haar richtsnoeren om de zes maanden. 2. De Commissie stelt een lijst beschikbaar met alle in artikel 3 vermelde eindproducten met nettonultechnologie, die is uitgesplitst naar het aandeel van het aanbod in de Unie dat afkomstig is uit verschillende derde landen op basis van het laatste jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn, en werkt deze informatie regelmatig bij. De Commissie en het platform voor nettonultechnologie in Europa raadplegen hiertoe belangenorganisaties uit de sector en industriële actoren. 3. Binnen het platform voor nettonultechnologie in Europa worden de door de lidstaten ter uitvoering van de artikelen 19 en 21 getroffen maatregelen besproken en worden beste praktijken uitgewisseld, onder meer met betrekking tot ervaringen met het gebruik van criteria om bij openbare aanbestedingen de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht te beoordelen, of ervaring met regelingen om de aankoop van eindproducten met nettonultechnologie te stimuleren. Hoofdstuk V Verbetering van vaardigheden voor hoogwaardige werkgelegenheid Artikel 23 Europese academies voor nettonultechnologie 1. Op basis van een inventarisatie als bedoeld in artikel 23 bis ondersteunt de Commissie , onder meer door het verstrekken van startfinanciering, de oprichting van Europese academies voor nettonultechnologie als een netwerk van deskundigen op het gebied van nettonultechnologieën , die tot doel hebben: a) leerprogramma’s, leerinhoud en leer- en opleidingsmateriaal te ontwikkelen voor opleidingen en onderwijs betreffende het ontwikkelen, produceren, installeren, in bedrijf stellen, gebruiken, onderhouden en recyclen van nettonultechnologieën, en de bijbehorende grondstoffen die bij de inventarisatie in kaart zijn gebracht ; en ter ondersteuning van de capaciteiten van de in hoofdstuk II bedoelde overheidsinstanties die voor de afgifte van vergunningen verantwoordelijk zijn en van de in hoofdstuk IV bedoelde aanbestedende diensten; a bis) ervoor te zorgen dat de ontwikkelde leerprogramma’s de verwerving en versterking van transversale competenties vergemakkelijken, bovenop vaardigheden die specifiek zijn voor een bepaalde technologie of een bepaalde sector, teneinde de aanpassing van de ene bedrijfstak aan de andere te vergemakkelijken, zodat lerenden mobiel kunnen zijn en zich kunnen aanpassen aan de voortdurend veranderende situatie op de arbeidsmarkt en daarbuiten; a ter) te garanderen dat de leerprogramma’s relevante en toegankelijke actuele informatie en training over gezondheids- en veiligheidskwesties bevatten, evenals relevante informatie over de rechten en arbeidsomstandigheden van werknemers; a quater) te streven naar de opleiding en scholing van 100 000 lerenden per academie binnen drie jaar na hun oprichting, door het stimuleren van een leven lang professioneel leren en bij- of omscholing, onder andere door middel van stages, mentorprogramma’s en opleidingsprogramma’s van korte en lange duur; b) het gebruik van de leerprogramma’s en leermaterialen mogelijk te maken en te bevorderen bij aanbieders van onderwijs en opleidingen in de lidstaten, zoals universiteiten, onderzoeksuniversiteiten, hogescholen en universitaire allianties, ondernemingen die dergelijk onderwijs en dergelijke opleidingen aanbieden, met inbegrip van kmo’s, start-ups en sociale ondernemingen, sociale partners, en door opleiders op te leiden ; b bis) mechanismen te ontwikkelen om de kwaliteit te waarborgen van de opleiding die wordt aangeboden door aanbieders van onderwijs en opleiding in de lidstaten en, in voorkomend geval, in landen die geassocieerd zijn met onderzoeks- en innovatieprogramma’s van de Unie, zoals Horizon Europa en Digitaal Europa, op basis van leerprogramma’s, inhoud en materiaal van de Europese academies voor nettonultechnologie; b ter) bij te dragen tot de langetermijndoelstelling om de Unie tegelijkertijd te herindustrialiseren en koolstofvrij te maken, alsook bij te dragen tot haar open strategische autonomie en tegemoet te komen aan de behoefte aan in de Unie ontwikkelde nettonultechnologieën en aan geschoolde werknemers; c) credentials, en bijvoorbeeld ook microcredentials, te ontwikkelen en uit te rollen om de erkenning van de verworven vaardigheden en de overdraagbaarheid ervan naar een andere baan en een andere sector te bevorderen en de grensoverschrijdende mobiliteit van werknemers te faciliteren , en om de afstemming tussen vaardigheden en relevante hoogwaardige banen te bevorderen door middel van instrumenten zoals het Europees netwerk van diensten voor arbeidsvoorziening (Eures) en Euraxess. 2. De Europese academies voor nettonultechnologie bestrijden genderstereotypen en bevorderen gelijke toegang tot leerinhouden voor iedereen, waarbij zij bijzondere aandacht besteden aan de noodzaak om meer vrouwen en meer jongeren , met name degene die geen onderwijs of opleiding volgen en geen werk hebben (NEET's), ouderen, werknemers in beroepen die dreigen te verdwijnen of waarvan de inhoud en taken sterk veranderen door nieuwe technologieën, en mensen die werken in regio’s in transitie, te activeren. De Europese academies voor nettonultechnologie bevorderen diversiteit en inclusiviteit van mensen met een handicap, migranten en mensen in kwetsbare situaties . Artikel 23 bis Oprichting en governance van de Europese academies voor nettonultechnologie Door middel van een inventarisatie worden de tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden in cruciale industriële sectoren en nettonulindustrieën in kaart gebracht uitgaande van de behoeften van de industriële transformatie en decarbonisatie, en wordt de toegang tot opleidingsmogelijkheden rond dergelijke technologieën op nationaal niveau beoordeeld. Bij de inventarisatie worden de hoofdoorzaken van dergelijke tekorten geanalyseerd, met name die welke verband houden met de kwaliteit van het werkaanbod, om zo te beoordelen of er aanvullende maatregelen nodig zijn om meer werknemers van alle kwalificatieniveaus in bepaalde industrieën aan te trekken. Indien op basis van de inventarisatie een kritiek niveau van vaardigheidstekorten in een strategische nettonultechnologie wordt vastgesteld, doet de Commissie een oproep tot het indienen van voorstellen voor de oprichting van Europese academies voor nettonultechnologie. De leden van de academies voor nettonultechnologie omvatten verschillende actoren, zoals industrieën waar het gebruik van nettonultechnologieën cruciaal is in hun waardeketens, aanbieders van onderwijs en opleidingen, de sociale partners en ondernemingen, met inbegrip van kmo’s. Bij de samenstelling van het lidmaatschap wordt waar mogelijk gestreefd naar een geografisch evenwicht tussen de lidstaten, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de door de Europese academies voor nettonultechnologie ontwikkelde leerinhoud beschikbaar is in verschillende talen, zodat de leerprogramma’s toegankelijk zijn voor een zo groot mogelijk aantal lerenden, met name uit de meest kwetsbare groepen. Tussen 1 januari 2024 en 31 december 2027 wordt voor de oprichting en werking van de Europese academies voor nettonultechnologie een bedrag van minstens 102 miljoen EUR in lopende prijzen beschikbaar gesteld. De lidstaten maken gebruik van relevante fondsen van de Unie, met name het ESF+, voor een doeltreffende inzet van de leerinhoud van de academies, en verstrekken de Commissie informatie over de hoeveelheid EU-middelen die zijn toegewezen om dat doel te bereiken. Drie jaar na hun oprichting worden de Europese academies voor nettonulindustrie financieel duurzaam door financiële bijdragen uit de particuliere sector. Het uit hoofde van artikel 28, lid 1, opgerichte platform voor nettonultechnologie in Europa monitort de werkzaamheden van de Europese academies voor nettonultechnologie en brengt uiterlijk op 31 december 2026 een verslag uit over de uitrol van hun leerprogramma’s. Onmiddellijk na de inwerkingtreding start de Commissie het inventarisatieproces en doet zij een eerste oproep tot het indienen van voorstellen voor de oprichting van Europese academies voor nettonultechnologie, die baat kunnen hebben bij de bestaande werkzaamheden en projecten van relevante actoren en lidstaten. Uiterlijk op [31 december 2024] worden Europese academies voor nettonultechnologie opgericht. Uiterlijk op [31 december 2025] beginnen de Europese academies voor nettonultechnologie met het verstrekken en verspreiden van initiële leerinhoud. In de uitrolfase van de leerinhoud wordt bijzondere aandacht besteed aan regio’s die een industriële transformatie ondergaan, kritieke tekorten aan vaardigheden hebben of met een hoog werkloosheidspercentage kampen, met name onder jongeren. Artikel 24 Gereglementeerde beroepen in nettonulindustrieën en erkenning van beroepskwalificaties 1. Uiterlijk op 31 december 2024, en vervolgens om de twee jaar, bepalen de lidstaten of de door de Europese academies voor nettonultechnologie ontwikkelde leerprogramma’s gelijkwaardig zijn aan de specifieke kwalificaties die de ontvangende lidstaat vereist om toegang te krijgen tot gereglementeerde activiteiten in het kader van een beroep dat van bijzonder belang is voor de nettonulindustrie om tegelijkertijd te herindustrialiseren en koolstofvrij te maken, teneinde de vereiste kwalificaties, die zowel technische als academische kwalificaties omvatten, op elkaar af te stemmen . De lidstaten zorgen ervoor dat de resultaten van de beoordelingen openbaar en gemakkelijk online toegankelijk worden gemaakt. Indien de leerprogramma’s niet gelijkwaardig worden geacht aan de kwalificaties die door de ontvangende lidstaat worden vereist om toegang te krijgen tot gereglementeerde activiteiten, licht die lidstaat de verschillen toe aan de Commissie en geeft hij aan hoe de gelijkwaardigheid kan worden bereikt. 2. Lidstaten die concluderen dat er sprake is van gelijkwaardigheid zoals dat in de eerste alinea van dit artikel is beschreven, zorgen, in overeenstemming met het nationale recht en de nationale praktijk, voor de erkenning van credentials die door aanbieders van onderwijs en opleidingen worden afgegeven op basis van de door de academies ontwikkelde leerprogramma’s, in het kader van titel III, hoofdstuk I, van Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad (53) wanneer een houder van een dergelijke credential toegang vraagt tot een gereglementeerd beroep in de zin van artikel 3, lid 1, punt a), van Richtlijn 2005/36/EG, dat van bijzonder belang is voor de nettonulsector, door de credential te aanvaarden als voldoende onderbouwing voor en gelijkwaardig aan een opleidingstitel. 3. Wanneer de toegang tot een beroep dat van bijzonder belang is voor de nettonulindustrie gereglementeerd is in de zin van artikel 3, lid 1, punt a), van Richtlijn 2005/36/EG, streven de lidstaten ernaar een voor de uitoefening van dit specifieke beroep vereist gemeenschappelijk geheel van minimumkennis, vaardigheden en competenties te ontwikkelen, met het oog op de vaststelling van een gemeenschappelijk opleidingskader als bedoeld in artikel 49 bis, lid 1, van Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad, teneinde automatische erkenning van kwalificaties mogelijk te maken. Het platform voor nettonultechnologie in Europa kan ook voorstellen als bedoeld in artikel 49 bis, lid 3, van Richtlijn 2005/36/EG voorleggen. Artikel 25 Het platform voor nettonultechnologie in Europa en de rol van vaardigheden Het in artikel 28 bedoelde platform voor nettonultechnologie in Europa ondersteunt de beschikbaarheid en toepassing van vaardigheden voor nettonultechnologieën en bij de in de hoofdstukken II en IV bedoelde bevoegde instanties en aanbestedende diensten , waarbij wordt voortgebouwd op bestaande structuren binnen het nationale onderwijs- en beroepsopleidingssysteem , door: 1) de Commissie bij te staan bij het beoordelen, voortdurend monitoren en voorspellen van de vraag naar en het aanbod van arbeidskrachten met de benodigde vaardigheden op het gebied van nettonultechnologieën en de beschikbaarheid en benutting van overeenkomstige onderwijs- en opleidingsmogelijkheden, en waar passend input te geven voor de activiteiten van de Europese academies voor nettonultechnologie; 2) de activiteiten van de Europese academies voor nettonultechnologie te volgen en, op basis van de door de lidstaten en nationale instanties overeenkomstig artikel 31, lid 2, verstrekte gegevens, informatie te verzamelen over hoeveel mensen baat hebben gehad bij de door de academies ontwikkelde leerprogramma’s , en uitgesplitste gegevens te verstrekken per industriële sector, gender, leeftijd, en onderwijs- en kwalificatieniveaus, synergieën te bevorderen met andere initiatieven en projecten op het gebied van vaardigheden op nationaal en Unieniveau, en toezicht te houden teneinde een gevarieerde beroepsbevolking aan te trekken, onder meer door middel van gerichte communicatiecampagnes ; 3) belanghebbenden, waaronder de industrie , ondernemingen, waaronder kmo’s, start-ups en sociale ondernemingen , de sociale partners en aanbieders van onderwijs en opleidingen, zoals universiteiten, onderzoeksuniversiteiten, hogescholen en universitaire samenwerkingsverbanden, te helpen mobiliseren voor de uitrol van de leerprogramma’s die door de Europese academies voor nettonultechnologie worden ontwikkeld; 4) bij te dragen tot de acceptatie en erkenning van credentials van de Europese academies voor nettonultechnologie in de lidstaten om de erkenning van vaardigheden en de afstemming van vaardigheden op banen te bevorderen, onder meer door geldigheid en aanvaarding van de credentials overal op de arbeidsmarkt van de Unie te bevorderen en door de nadruk te leggen op langdurige opleidingsprogramma’s en bezoldigde leer-werktrajecten ; 4 bis) toe te zien op de naleving van de acceptatie en erkenning van credentials en bij te dragen aan het vinden van oplossingen in geval van niet-erkenning; 5) de ontwikkeling te ondersteunen van Europese beroepsprofielen, bestaande uit een gemeenschappelijk geheel van kennis, vaardigheden en competenties voor belangrijke beroepen op het gebied van nettonultechnologieën, waarbij onder meer wordt voortgebouwd op de leerprogramma’s die door de Europese academies voor nettonultechnologie worden ontwikkeld, en, waar zinvol, gebruik wordt gemaakt van de terminologie van de Europese classificatie van vaardigheden, competenties, kwalificaties en beroepen (ESCO) om de transparantie en mobiliteit tussen banen en over de grenzen van de interne markt heen te bevorderen; 6) loopbaanvooruitzichten en hoogwaardige arbeidsomstandigheden , met inbegrip van eerlijke en toereikende lonen, in banen in de nettonultechnologiesector te bevorderen, alsook de aantrekkingskracht van technisch onderwijs, de integratie van jongeren, vrouwen, senioren en mensen uit kansarme milieus op de arbeidsmarkt voor nettonultechnologie te vergroten, en gekwalificeerde werknemers uit derde landen aan te trekken door middel van instrumenten zoals de Europese blauwe kaart, en op die manier een diversere beroepsbevolking tot stand te brengen; 6 bis) arbeidsmobiliteit in de hele Unie aan te moedigen en te ondersteunen, en vacatures te publiceren via het Eures-netwerk; 7) nauwere coördinatie en uitwisseling van beste praktijken en knowhow tussen de lidstaten en binnen de particuliere sector om de beschikbaarheid van vaardigheden op het gebied van nettonultechnologieën te verbeteren, onder meer door bij te dragen aan beleid van de Unie en de lidstaten op het gebied van het aantrekken van nieuw talent uit derde landen en van alle onderwijsniveaus . Hoofdstuk VI Innovatie Artikel 26 Testomgevingen voor nettonultechnologie -1. Uiterlijk ... [drie maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] wijzen de lidstaten één nationale bevoegde instantie aan, of richten deze op, die verantwoordelijk is voor de testomgevingen voor nettonultechnologie. Deze instantie is het centrale aanspreekpunt voor alle groepen van organisaties die willen verzoeken om het opzetten van een testomgeving voor nettonultechnologie overeenkomstig dit artikel. 1. De lidstaten kunnen , in voorkomend geval samen met regionale en lokale autoriteiten en met andere lidstaten, op eigen initiatief testomgevingen voor nettonultechnologie opzetten, die het mogelijk maken innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën te ontwikkelen, te testen en te valideren in een gecontroleerde omgeving onder reële omstandigheden en gedurende een beperkte periode, alvorens zij in de handel worden gebracht of in gebruik worden genomen, zodat het leren op regelgevingsgebied en het potentieel voor opschaling en bredere toepassing worden verbeterd. De lidstaten richten in nauwe samenwerking met de sector, onderzoeksinstellingen en, in voorkomend geval, de sociale partners en het maatschappelijk middenveld testomgevingen voor nettonultechnologie op, overeenkomstig lid 1, op het verzoek van elk bedrijf dat innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën ontwikkelt en voldoet aan de in lid 4, punt a), bedoelde toelatings- en selectiecriteria en dat door de bevoegde instanties is geselecteerd na de in lid 4, punt b), bedoelde selectieprocedure. 2. De modaliteiten en de voorwaarden voor de inrichting en werking van de testomgevingen voor nettonultechnologie in het kader van deze verordening worden vastgesteld door middel van uitvoeringshandelingen overeenkomstig de in artikel 34, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. De modaliteiten en voorwaarden zijn, voor zover mogelijk, gericht op flexibiliteit voor de nationale bevoegde instanties om hun testomgevingen voor nettonultechnologie naar eigen invulling op te zetten en te gebruiken, innovatie en leren op regelgevingsgebied te bevorderen en met name rekening te houden met de bijzondere omstandigheden en capaciteiten van deelnemende kmo’s en van start-ups. De in dit lid bedoelde uitvoeringshandelingen bevatten gemeenschappelijke kernbeginselen met betrekking tot de volgende punten: a) geschiktheid en selectie voor deelname aan de testomgevingen voor nettonultechnologie; b) procedures voor het aanvragen van toelating tot, de deelname aan, monitoring van, het verlaten van en de beëindiging van de testomgevingen voor nettonultechnologie, met inbegrip van het plan voor die testomgeving en het eindverslag; c) de voorwaarden die van toepassing zijn op de deelnemers. 3. Deelname aan de testomgevingen voor nettonultechnologie doet geen afbreuk aan de toezichts- en corrigerende bevoegdheden van de autoriteiten die toezicht houden op de testomgeving. Het testen, ontwikkelen en valideren van innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën vindt plaats onder direct toezicht en directe begeleiding van de bevoegde instanties. De bevoegde instanties oefenen hun toezichtbevoegdheden op flexibele wijze uit binnen de grenzen van de desbetreffende wetgeving, door bestaande regelgevingspraktijken aan te passen en gebruik te maken van hun discretionaire bevoegdheden bij de uitvoering en handhaving van wettelijke bepalingen voor een specifieke testomgeving voor nettonultechnologie, met als doel belemmeringen weg te nemen, de regeldruk te verlichten, onzekerheid over de regelgeving te verminderen en innovatie op het gebied van nettonultechnologieën te ondersteunen. 4. Indien dit relevant is voor de verwezenlijking van de doelstelling van dit artikel, overwegen de bevoegde instanties afwijkingen of vrijstellingen toe te staan voor zover dit op grond van het toepasselijke Unierecht of nationale recht mogelijk is. De bevoegde instanties zorgen ervoor dat het plan voor de testomgeving waarborgt dat de belangrijkste doelstellingen en essentiële eisen van de EU- en nationale wetgeving worden nageleefd. De bevoegde instanties zorgen ervoor dat alle significante risico’s voor de gezondheid, de veiligheid of het milieu die bij de ontwikkeling en het testen van innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën aan het licht zijn gekomen, openbaar bekend worden gemaakt en dat de ontwikkelings- en testprocedure onmiddellijk wordt opgeschort totdat dat risico is beperkt. Wanneer de bevoegde instanties van oordeel zijn dat het voorgestelde project uitzonderlijke risico’s voor de gezondheid en veiligheid van werknemers, de bevolking in het algemeen of het milieu met zich meebrengt, met name omdat het gaat om tests, ontwikkeling of validering waarbij bijzonder giftige stoffen betrokken zijn, keuren zij het plan voor de testomgeving pas goed wanneer zij ervan overtuigd zijn dat passende waarborgen zijn ingesteld die in verhouding staan tot het vastgestelde uitzonderlijke risico. 5. De instanties mogen met betrekking tot de nettonultechnologie die in de testomgeving wordt bestudeerd geen administratieve boetes of andere sancties voor inbreuken op de toepasselijke wetgeving van de Unie of de lidstaten opleggen aan deelnemers die het overeenkomstig dit artikel vastgestelde en in lid 2 genoemde plan voor de testomgeving en de voorwaarden voor hun deelname daaraan naleven en te goeder trouw de richtsnoeren van de instanties opvolgen. 6. Deelnemers aan de testomgeving voor innovatieve nettonultechnologieën blijven aansprakelijk overeenkomstig toepasselijke aansprakelijkheidswetgeving van de Unie en de lidstaten voor aan derden toegebrachte schade als gevolg van tests die zich in de testomgeving plaatsvinden. 7. De duur van de testomgeving voor nettonultechnologie kan met instemming van de nationale bevoegde instantie volgens dezelfde procedure worden verlengd. 8. De testomgevingen voor nettonultechnologie worden zo vormgegeven en uitgevoerd dat zij, waar relevant, de grensoverschrijdende samenwerking tussen de nationale bevoegde instanties vergemakkelijken. De lidstaten die testomgevingen voor nettonultechnologie hebben opgezet, gebruiken het platform voor nettonultechnologie in Europa om de activiteiten daarvan te coördineren en samen te werken met het oog op het delen van relevante informatie. Zij brengen jaarlijks verslag uit aan de Commissie over de resultaten van de tests in testomgevingen, met inbegrip van goede praktijken, geleerde lessen en aanbevelingen over het opzetten van die testomgevingen, en voor zover relevant, over de toepassing van deze verordening en andere Uniewetgeving binnen de testomgeving op een op die testomgeving afgestemde wijze. Artikel 26 bis Innovatie ter bevordering van het concurrentievermogen en de decarbonisatie De maatregelen in deze afdeling hebben tot doel de innovatie op het gebied van energietechnologieën binnen de Unie te versnellen, teneinde de uitrol van die technologieën te versnellen om de inspanningen van de Unie op het gebied van decarbonisatie te bevorderen en het mondiale concurrentievermogen van de nettonulindustrie van de Unie te vergroten, teneinde de open strategische autonomie van de Unie veilig te stellen door de uitvoer van die technologieën alsmede de interne voorziening te vergroten. Artikel 26 ter Innovatiebeginsel Onverminderd haar bevoegdheden uit hoofde van de Verdragen en in overeenstemming met haar richtsnoeren voor betere regelgeving van 3 november 2021 past de Commissie het innovatiebeginsel toe, zoals beschreven in instrument voor betere regelgeving #22 en in de mededeling van de Commissie van 15 mei 2018 getiteld “Een vernieuwde Europese agenda voor onderzoek en innovatie – de kans om de toekomst van Europa vorm te geven”, bij de opstelling van nieuwe rechtshandelingen van de Unie en bij de evaluatie en herziening van bestaande rechtshandelingen van de Unie, teneinde ervoor te zorgen dat het regelgevingskader voor de interne markt innovatie bevordert en ondersteunt. Artikel 26 quater Raad voor het SET-plan 1. Met het oog op de vaststelling en uitvoering van het in artikel 26 quinquies bedoelde SET-plan richt de Commissie een raad voor het SET-plan op. De raad voor het SET-plan is verantwoordelijk voor de strategische koers en de algemene besluiten met betrekking tot het SET-plan en de uitvoering daarvan, waaronder het besluit over de op te nemen technologieën. 2. De raad voor het SET-plan is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten en de Commissie. De raad wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie. De industrie en de onderzoekswereld worden structureel en permanent bij de activiteiten van de raad betrokken. 3. Elke lidstaat wijst een vertegenwoordiger op hoog niveau in de raad voor het SET-plan aan. Indien dit relevant is voor de functie en de deskundigheid, kan een lidstaat meer dan één vertegenwoordiger hebben met betrekking tot verschillende taken in verband met de werkzaamheden van de raad voor het SET-plan. Elk lid van de raad voor het SET-plan heeft een plaatsvervanger. 4. De raad voor het SET-plan stelt zijn reglement van orde vast bij gewone meerderheid van zijn leden, op basis van een voorstel van de Commissie. 5. De raad voor het SET-plan komt op gezette tijden bijeen om ervoor te zorgen dat hij zijn taken, zoals gespecificeerd in deze verordening, doeltreffend uitvoert. Indien nodig komt de raad voor het SET-plan bijeen op een met redenen omkleed verzoek van de Commissie of van een gewone meerderheid van zijn leden. 6. De Commissie staat de raad voor het SET-plan bij door middel van een uitvoerend secretariaat, dat technische en logistieke ondersteuning biedt. 7. De raad voor het SET-plan kan permanente of tijdelijke subgroepen oprichten die zich bezighouden met specifieke kwesties en taken. 8. De raad voor het SET-plan nodigt vertegenwoordigers van het Europees Parlement uit om als waarnemers deel te nemen aan zijn vergaderingen, met inbegrip van de vergaderingen van de in lid 7 bedoelde permanente of tijdelijke subgroepen. 9. Indien passend kan de raad voor het SET-plan of de Commissie deskundigen en andere derden uitnodigen om vergaderingen van de raad en subgroepen bij te wonen of schriftelijke bijdragen te leveren. 10. De raad voor het SET-plan treft de nodige maatregelen om te waarborgen dat vertrouwelijke en commercieel gevoelige informatie veilig wordt behandeld en verwerkt. 11. De raad voor het SET-plan stelt alles in het werk om tot een consensus te komen. Artikel 26 quinquies Strategisch plan voor energietechnologie 1. Uiterlijk op ... [drie maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] stelt de in artikel 26 quater bedoelde raad voor het SET-plan een strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) vast. Het doel van het SET-plan is te zorgen voor een focus op en coördinatie tussen verschillende financieringsregelingen en -bronnen op Unie-, nationaal en subnationaal niveau en de ontwikkeling te ondersteunen van klimaatneutrale energietechnologieën, en te zorgen voor strategische afstemming op prioriteiten voor onderzoek, innovatie en toepassing van schone-energietechnologieën. 2. In het SET-plan worden de energietechnologieën geïdentificeerd die van strategisch belang zijn voor de Unie, rekening houdend met hun bijdrage aan de doelstellingen van de Unie inzake klimaatneutraliteit en aan het industriële concurrentievermogen van de Unie, en waarvoor onderzoeks- en innovatieactiviteiten nodig zijn om de maturiteit te bereiken die nodig is voor een volledige inzet op grote schaal. 3. De in artikel 26 quater bedoelde raad voor het SET-plan is verantwoordelijk voor de uitvoering van het SET-plan. Voor de uitvoering van het SET-plan stelt de Commissie de lijst van in het SET-plan geïdentificeerde technologieën vast door middel van een uitvoeringshandeling volgens de in artikel 34, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. 4. Onder het gezag van de raad voor het SET-plan en met een grote betrokkenheid van de relevante sectoren, met inbegrip van de onderzoekssector, worden onderzoeks- en innovatieagenda’s ontwikkeld voor elk van de in het SET-plan geïdentificeerde energietechnologieën. Deze agenda’s vormen de basis voor de coördinatie tussen de Unie en de lidstaten met betrekking tot de financiering van de in de agenda geïdentificeerde activiteiten en met betrekking tot de voor die technologieën benodigde technologische infrastructuur. Deze agenda’s worden door de raad voor het SET-plan bekrachtigd. 5. De Commissie brengt regelmatig bij de Raad en het Europees Parlement verslag uit over de vooruitgang die met het SET-plan wordt geboekt. Het SET-plan wordt binnen 18 maanden na elke verkiezing voor het Europees Parlement geëvalueerd en zo nodig herzien. Artikel 27 Maatregelen voor kmo’s en start-ups 1. De lidstaten: a) bieden kmo’s prioritaire toegang tot de testomgevingen voor innovatieve nettonultechnologieën, voor zover die aan de in artikel 26 vastgestelde voorwaarden voor toelating voldoen; b) organiseren bewustmakingsactiviteiten over de deelname aan testomgevingen door kmo’s ; c) zetten indien passend een speciaal communicatiekanaal op om contact te onderhouden met kmo’s om richtsnoeren te verstrekken en vragen over de uitvoering van artikel 26 te beantwoorden. 2. De lidstaten houden rekening met de specifieke belangen en behoeften van kmo’s en verlenen passende administratieve ondersteuning om ze in staat te stellen deel te nemen aan testomgevingen. Onverminderd de toepassing van de artikelen 107 en 108 VWEU moeten de lidstaten kmo’s informeren over de voor hun activiteiten in de testomgevingen beschikbare financiële steun. 2 bis. Dit artikel is van toepassing op start-ups. Hoofdstuk VII Governance Artikel 28 Oprichting en taken van het platform voor nettonultechnologie in Europa 1. Het platform voor nettonultechnologie in Europa (“het platform”) wordt hierbij opgericht. 2. Het platform voert de in deze verordening vastgestelde taken uit. 3. Het platform kan de Commissie en de lidstaten adviseren en bijstaan met betrekking tot hun acties om de in ▌deze verordening bepaalde doelstellingen te verwezenlijken, waarbij rekening wordt gehouden met de uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999 (54) ingediende nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten. 4. De Commissie en de lidstaten coördineren binnen het platform ▌en stemmen ook af met relevante derde landen om de wereldwijde toepassing van nettonultechnologieën te helpen bevorderen , samen te werken aan de ontwikkeling van innovatieve nettonultechnologieën en de rol van de industriële capaciteiten van de Unie bij het effenen van de weg voor de wereldwijde transitie naar schone energie te ondersteunen, in overeenstemming met de algemene doelstellingen van deze verordening die voortvloeien uit artikel 1 van deze verordening. Het platform ▌: a) bespreekt met de Commissie en de lidstaten hoe de samenwerking , de knowhow en het delen van technologie in de nettonulwaardeketen tussen de Unie en derde landen kunnen worden verbeterd en bevorderd, en doet de Commissie en de lidstaten waar nodig hiervoor aanbevelingen ; a bis) bespreekt met de Commissie hoe ervoor kan worden gezorgd dat deze verordening aansluit bij en afgestemd is op andere EU-initiatieven of tijdelijke regelingen die onder het industrieel plan voor de Green Deal vallen, en doet de Commissie waar nodig hiervoor aanbevelingen; a ter) monitort de vooruitgang in de waardeketens voor nettonultechnologie, volgt technologische en industriële veranderingen en brengt strategische waardeketens in kaart die in de toekomst kunnen opkomen; a quater) monitort de tijdige aanmelding van staatssteun door de lidstaten en de goedkeuring daarvan door de Commissie; a quinquies) monitort verzoeken om toegang tot subsidies uit EU-fondsen en -programma’s voor doeleinden die verband houden met deze verordening en doet waar nodig aanbevelingen om de procedure te coördineren, versnellen en vergemakkelijken; a sexies) beoordeelt de investerings- en financieringsbehoeften, verstrekt richtsnoeren voor de ontwikkeling van vaardigheden en bespreekt beste praktijken met betrekking tot de uitvoering van hoofdstuk II, afdeling I, en de artikelen 12 en 13, en het versnellen van de termijnen voor het verlenen van vergunningen; b) bespreekt met de Commissie hoe niet-tarifaire handelsbelemmeringen kunnen worden aangepakt, bijvoorbeeld door wederzijdse erkenning van conformiteitsbeoordelingen of door af te spreken om uitvoerbeperkingen te vermijden , en doet de Commissie waar nodig hiervoor aanbevelingen ; c) doet de Commissie aanbevelingen met betrekking tot de derde landen die prioriteit moeten krijgen bij het sluiten van industriële partnerschappen voor nettonul, waarbij het volgende wordt meegewogen: i) de potentiële bijdrage aan de voorzieningszekerheid, onder meer met oog op hun productiecapaciteit voor nettonultechnologieën; ii) of er al bestaande samenwerkingsovereenkomsten zijn tussen een derde land en de Unie ; ii bis) de capaciteit voor CO 2 -injectie en -opslag op hun grondgebied; c bis) evalueert handelsbeschermingsinstrumenten waarmee eventuele maatregelen van derde landen kunnen worden tegengegaan die de in artikel 1 vastgestelde doelstellingen in gevaar kunnen brengen; 5. De lidstaten ondersteunen de Commissie bij de uitvoering van de in het industriële partnerschap voor nettonul vastgestelde maatregelen betreffende samenwerking. Industriële partnerschappen voor nettonul hebben tot doel de handel tussen de deelnemers te vergemakkelijken, onder meer door de nodige investeringen binnen de Unie en in derde landen te bevorderen, de veerkracht en duurzaamheid van de ondersteunende waardeketens te vergroten en een gelijk speelveld te verzekeren. 5 bis. Het platform beoordeelt regelmatig en ten minste eenmaal per jaar het mondiale concurrentievermogen van de Europese industrieën die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen en beveelt maatregelen aan om het concurrentievermogen te verbeteren. 5 ter. Uiterlijk ... [drie maanden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] en nadien om de drie maanden verstrekt de Commissie het platform, alsmede de adviesgroep voor de nettonulindustrie en de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake toetsing en regeldruk een verslag over de uitvoering van een concurrentievermogenstoets. In het verslag wordt uiteengezet welke wetgevingsvoorstellen zijn ingediend in de drie maanden waarop het verslag betrekking heeft, hoe de concurrentievermogenstoets is toegepast bij het opstellen van die voorstellen en welke wijzigingen in die voorstellen zijn aangebracht om ervoor te zorgen dat zij geen onnodige schade toebrengen aan het concurrentievermogen van de Unie. Ten minste tweemaal per jaar, op basis van de input van de adviesgroep voor de nettonulindustrie, bespreekt het platform de uitvoering van de concurrentievermogenstoets. 5 quater. Het platform overlegt regelmatig met het forum op hoog niveau voor normalisatie om het gebruik van normalisatie te bespreken ter ondersteuning van de ontwikkeling van nettonultechnologieën in Europa. Artikel 29 Structuur en werking van het platform voor nettonultechnologie in Europa 1. Het platform is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten , de Commissie en het Europees Parlement . Het platform wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie. 2. Elke lidstaat en het Europees Parlement benoemen een vertegenwoordiger op hoog niveau voor het platform. Indien dit relevant is voor de functie en de deskundigheid, kunnen de lidstaten en het Europees Parlement meer dan één vertegenwoordiger hebben met betrekking tot verschillende taken in verband met de werkzaamheden van het platform. Elk lid van het platform heeft een plaatsvervanger. 3. Het platform stelt zijn reglement van orde vast bij gewone meerderheid van zijn leden, op basis van een voorstel van de Commissie. 4. Het platform komt op gezette tijden bijeen om ervoor te zorgen dat het zijn taken, zoals gespecificeerd in deze verordening, doeltreffend uitvoert. Indien nodig komt het platform bijeen op een met redenen omkleed verzoek van de Commissie of van een gewone meerderheid van zijn leden. 5. De Commissie staat het platform bij door middel van een uitvoerend secretariaat, dat technische en logistieke ondersteuning biedt. 6. Het platform kan permanente of tijdelijke subgroepen oprichten die zich bezighouden met specifieke vragen en taken. Het platform richt ten minste de volgende permanente subgroepen op: a) een subgroep om de financiële behoeften en knelpunten van strategische nettonulprojecten en potentiële beste praktijken te bespreken, met name om grensoverschrijdende toeleveringsketens in de Unie te ontwikkelen, en om de financiering voor strategische nettonulprojecten te coördineren; b) een subgroep om de uitvoering van de bepalingen uit hoofde van de artikelen 6, 7 en 8 te bespreken; c) een subgroep om de in artikel 28 bedoelde industriële partnerschappen voor nettonul te bespreken en te coördineren, waarbij wordt gezorgd voor samenwerking met andere relevante coördinatiefora; d) een subgroep om te zorgen voor een goede uitvoering van de Europese academies voor nettonultechnologie overeenkomstig hoofdstuk V; e) een speciale subgroep voor testomgevingen voor nettonultechnologie zoals bedoeld in artikel 26, om de mogelijke overloopeffecten hiervan in heel de Unie te maximaliseren door grensoverschrijdende samenwerking te bevorderen en het risico van markt- en concurrentieverstoring te beperken; 6 bis. Het platform komt ten minste eenmaal per jaar bijeen met de in artikel 26 quater bedoelde raad voor het SET-plan om de strategische afstemming van de uitvoering van deze verordening op het SET-plan te bespreken. ▌ 7 bis. Het platform richt een adviesgroep voor de nettonulindustrie op. De adviesgroep voor de nettonulindustrie bestaat uit vertegenwoordigers van industriële sectoren die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. Ten minste een derde van de leden van de adviesgroep is afkomstig van of vertegenwoordigt kmo’s. De adviesgroep voor de nettonulindustrie doet op eigen initiatief of op verzoek van het platform aanbevelingen aan het platform. De adviesgroep voor de nettonulindustrie faciliteert de interactie tussen het platform en overleg- of adviesorganen die in het kader van het industriebeleid van de Unie zijn opgericht. 8. Indien passend nodigt het platform of de Commissie deskundigen die de industrie, het maatschappelijk middenveld, de academische wereld, vakbonden en andere derden vertegenwoordigen, uit om vergaderingen van het platform en subgroepen bij te wonen of schriftelijke bijdragen te leveren. 9. Het platform neemt de nodige maatregelen om de veilige behandeling en verwerking van vertrouwelijke en commercieel gevoelige informatie te waarborgen. 10. Het platform stelt alles in het werk om tot consensus te komen. 11. Het platform coördineert en werkt samen met bestaande industriële allianties en nodigt deze uit om zijn vergaderingen, waaronder die van de in lid 6 van dit artikel bedoelde permanente of tijdelijke subgroepen, bij te wonen om verslag uit te brengen over de status van en aanbevelingen te doen met betrekking tot de in lid 1 bepaalde doelstellingen . Artikel 29 bis Europese wetenschappelijke adviesraad inzake toetsing en regeldruk 1. Hierbij wordt een Europese wetenschappelijke adviesraad inzake toetsing en regeldruk opgericht (“wetenschappelijke adviesraad”). 2. De wetenschappelijke adviesraad bestaat uit 15 vooraanstaande wetenschappelijke deskundigen uit een breed scala aan relevante disciplines. De leden van de wetenschappelijke adviesraad moeten voldoen aan de criteria van lid 4. 3. Niet meer dan twee leden van de wetenschappelijke adviesraad mogen de nationaliteit van eenzelfde lidstaat bezitten. De onafhankelijkheid van de leden van de wetenschappelijke adviesraad moet boven iedere twijfel verheven zijn. 4. De leden van de wetenschappelijke adviesraad worden benoemd voor een termijn van vier jaar, die eenmaal kan worden verlengd na een open, eerlijke en transparante selectieprocedure. De selectie van leden berust op de volgende criteria: a) wetenschappelijke excellentie; b) ervaring met het verrichten van wetenschappelijke beoordelingen en met het verlenen van wetenschappelijk advies op de expertisegebieden; c) deskundigheid op het gebied van openbaar bestuur of andere gebieden die van belang zijn voor de taken van de raad; d) beroepservaring in een interdisciplinaire omgeving in een internationale context. 5. De leden van de wetenschappelijke adviesraad worden op persoonlijke titel benoemd en geven hun standpunten volledig onafhankelijk van de lidstaten en de instellingen van de Unie. De wetenschappelijke adviesraad kiest zijn voorzitter uit zijn leden voor een periode van vier jaar en stelt zijn reglement van orde vast. 6. De wetenschappelijke adviesraad ondersteunt de werkzaamheden van de Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten, en vervult zijn taken op onafhankelijke wijze door schriftelijke adviezen uit te brengen over: a) de regelgevingseffecten en regeldruk van bestaande Uniewetgeving; b) de regelgevingseffecten en regeldruk van bestaande gedelegeerde en uitvoeringshandelingen; alsmede c) de bestaande wetgeving van de lidstaten tot omzetting van de richtlijnen van de Unie. 7. De wetenschappelijke adviesraad stelt zijn jaarlijks werkprogramma zelfstandig vast, na raadpleging van de Commissie. De voorzitter van de wetenschappelijke adviesraad informeert de Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten over de inhoud en uitvoering van zijn jaarlijks programma. De wetenschappelijke adviesraad kan op verzoek van het Europees Parlement, een individueel lid van de Commissie of individuele lidstaten of op een met redenen omkleed verzoek van een belanghebbende advies uitbrengen over de regelgevingseffecten en regeldruk van wetgeving van de Unie die zich in de ontwerp- of in de besluitvormingsfase bevindt. 8. De in lid 5 bedoelde schriftelijke adviezen worden gedeeld met het Europees Parlement, de Commissie en de lidstaten, en worden openbaar gemaakt. 9. De Commissie verzorgt het secretariaat van de wetenschappelijke adviesraad. Artikel 30 Koppeling met de nationale energie- en klimaatplannen De lidstaten verstrekken gedetailleerde informatie over de maatregelen die zij voornemens zijn te nemen ter uitvoering van de doelstelling van deze verordening in hun nationale energie- en klimaatplannen en de actualiseringen daarvan, die worden ingediend overeenkomstig de artikelen 3, 9 en 14 van Verordening (EU) 2018/1999, met name wat betreft de dimensie “onderzoek, innovatie en concurrentievermogen” van de energie-unie, en bij de indiening van hun tweejaarlijkse voortgangsverslagen overeenkomstig artikel 17 van die verordening. Met name identificeren de lidstaten maatregelen ter bevordering van onderzoek, ontwikkeling en innovatie om de doelstellingen van deze verordening te realiseren. Hoofdstuk VIII Monitoring Artikel 31 Monitoring 1. De Commissie monitort doorlopend: a) de vooruitgang van de Unie met betrekking tot de in artikel 1 bedoelde doelstellingen van de Unie, en het daarmee samenhangende effect van deze verordening; b) de vorderingen bij het bereiken van de in artikel 16 genoemde EU-doelstelling voor CO 2 -injectiecapaciteit. b bis) de toereikendheid van de administratieve capaciteit van de lidstaten om hun verplichtingen in het kader van deze verordening na te komen. 2. De lidstaten en de nationale instanties die zij daarvoor aanwijzen, verzamelen en verstrekken de krachtens lid 1, punten a) en b), vereiste gegevens en andere bewijsstukken. Meer specifiek verzamelen zij en brengen zij jaarlijks bij de Commissie verslag uit over gegevens met betrekking tot: a) ontwikkelingen op het gebied van nettonultechnologie en markttendensen, met inbegrip van gemiddelde investeringskosten en productiekosten, en marktprijzen voor de respectieve nettonultechnologieën; b) de productiecapaciteit voor nettonultechnologie en aanverwante activiteiten, met inbegrip van gegevens over werkgelegenheid en vaardigheden en de vooruitgang bij de verwezenlijking van de in overweging 13 genoemde doelstellingen voor 2030; c) de waarde en het volume van de invoer in de Unie en de uitvoer naar landen buiten de Unie van nettonultechnologieën; c bis) het aantal kmo’s dat deelneemt aan projecten voor de productie van nettonultechnologie; d) de gemiddelde duur van de vergunningsprocedures uit hoofde van deze verordening; e) de soorten en aantallen vergunningen die in de afgelopen 12 maanden op nationaal niveau zijn verleend; f) het aantal vergunningverleningsprocessen dat in de afgelopen 12 maanden is voltooid, vastgelopen of geannuleerd en, in geval van onderbreking of annulering, de soorten belemmeringen die zich hebben voorgedaan; g) het aantal testomgevingen dat in de afgelopen 12 maanden is opgezet; h) de hoeveelheid CO 2 die permanent ondergronds wordt opgeslagen overeenkomstig Richtlijn 2009/31/EG; 3. De gegevens omvatten ten minste de informatie die wordt gevraagd in de mededeling van de Commissie over richtsnoeren voor de lidstaten voor de actualisering van de nationale energie- en klimaatplannen voor 2021-2030. 4. Het eerste verslag wordt door elke lidstaat uiterlijk eind mei van het jaar volgend op de datum van inwerkingtreding van deze verordening aan de Commissie toegezonden. De volgende verslagen worden uiterlijk eind mei van elk daaropvolgende jaar toegezonden. 5. De lidstaten geven daarnaast de overeenkomstig lid 2 van dit artikel verkregen gegevens door aan de nationale bureaus voor de statistiek en aan Eurostat met het oog op de samenstelling en publicatie van statistieken overeenkomstig Verordening (EG) nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad (55) . De lidstaten wijzen de nationale instantie aan die verantwoordelijk is voor de toezending aan de nationale bureaus voor de statistiek en Eurostat van de gegevens. 6. Op basis van de overeenkomstig lid 2 van dit artikel ingediende verslagen monitort de Commissie de vooruitgang van de Unie als bedoeld in lid 1, punt a), van dit artikel en publiceert zij jaarlijks aanbevelingen in dat verband als onderdeel van de jaarverslagen over het concurrentievermogen van schone-energietechnologieën, overeenkomstig artikel 35, lid 2, punt m), van Verordening (EU) 2018/1999. 7. Op basis van de overeenkomstig artikel 10 van Richtlijn 2009/31/EG ingediende aanvragen voor ontwerp-vergunning en de overeenkomstig de artikelen 17, lid 2, en artikel 18, leden 4 en 6, van deze verordening ingediende verslagen monitort de Commissie de vooruitgang bij het bereiken van de in lid 1, punt b), van dit artikel bedoelde EU-doelstelling voor CO 2 -injectiecapaciteit en brengt zij hierover jaarlijks verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad. Hiertoe zet de Commissie een publiek toegankelijke databank op met alle beschikbare gegevens over CO 2 -opslag in de Unie, om een beter beeld te krijgen van de opslaglocaties voor CO 2 en de voortgang te monitoren bij de verwezenlijking van de in artikel 16 vastgestelde algemene doelstelling. 7 bis. Op basis van de in artikel 16, alinea 2, en artikel 18, lid 4, bedoelde verslagen die door de in artikel 18, lid 1, bedoelde entiteiten worden ingediend, beoordeelt de Commissie uiterlijk op 31 januari 2025 de doeltreffendheid van deze verordening en doet hiervan een verslag toekomen aan het Europees Parlement en de Raad, indien nodig vergezeld van een herzieningsvoorstel. Hoofdstuk IX Slotbepalingen ▌Artikel 33 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 1, lid 3, artikel 3, lid 2, en artikel 18, lid 7, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen wordt aan de Commissie toegekend voor een termijn van vijf jaar met ingang van [de datum van toepassing]. De Commissie stelt uiterlijk negen maanden voor het einde van de termijn van vijf jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 1, lid 3, artikel 3, lid 2, en artikel 18, lid 7, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 1, lid 3, artikel 3, lid 2, of artikel 18, lid 7, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 34 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 4 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. 3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. 4. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 8 van Verordening (EU) nr. 182/2011 in samenhang met artikel 4 van toepassing. Artikel 35 Evaluatie 1. Voor ... [drie jaar vanaf de datum van toepassing van deze verordening] en vervolgens om de drie jaar stelt de Commissie een evaluatie van deze verordening op en brengt zij over de belangrijkste bevindingen verslag uit aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité. 2. Bij de evaluatie wordt beoordeeld of de doelstellingen van deze verordening, zoals vastgesteld in artikel 1, zijn verwezenlijkt en wat het effect ervan is op zakelijke gebruikers, met name kmo’s, en eindgebruikers, en op de doelstellingen van de Europese Green Deal. 3. Bij de evaluatie wordt rekening gehouden met de resultaten van het in artikel 31 omschreven monitoringproces. 4. De bevoegde instanties van de lidstaten verstrekken de Commissie alle hun ter beschikking staande informatie die de Commissie nodig kan hebben voor het opstellen van het in lid 1 bedoelde verslag. Artikel 36 Verwerking van vertrouwelijke informatie 1. Informatie die bij de uitvoering van deze verordening wordt verkregen, wordt alleen gebruikt voor de toepassing van deze verordening en is beschermd door de toepasselijke Unie- en nationale wetgeving. 2. De lidstaten en de Commissie waarborgen de bescherming van handels- en bedrijfsgeheimen en andere gevoelige, vertrouwelijke en gerubriceerde informatie die bij de toepassing van deze verordening is verkregen en opgesteld, met inbegrip van aanbevelingen en te nemen maatregelen, overeenkomstig het Unierecht en het toepasselijke nationale recht. 3. De lidstaten en de Commissie zorgen ervoor dat op grond van deze verordening verstrekte of uitgewisselde gerubriceerde informatie geen lagere rubriceringsgraad krijgt of gederubriceerd wordt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opsteller. 4. Indien een lidstaat van oordeel is dat de openbaarmaking van geaggregeerde informatie in het kader van artikel 18 zijn nationale veiligheidsbelangen echter in gevaar kan brengen, kan hij door middel van een onderbouwde kennisgeving bezwaar maken tegen de openbaarmaking van die informatie door de Commissie. 5. De Commissie en de nationale instanties, hun ambtenaren, werknemers en andere personen die onder hun toezicht werken, waarborgen de vertrouwelijkheid van de informatie die zij bij de uitvoering van hun taken en activiteiten verkrijgen. Deze verplichting geldt ook voor alle vertegenwoordigers van de lidstaten, waarnemers, deskundigen en andere deelnemers die overeenkomstig artikel 29 vergaderingen van het platform bijwonen. Artikel 37 Wijziging van Verordening (EU) 2018/1724 Verordening (EU) 2018/1724 wordt als volgt gewijzigd: 1) In bijlage I wordt in de eerste kolom een nieuwe rij “R. Projecten voor de productie van nettonultechnologie:” toegevoegd. 2) In bijlage I worden in de tweede kolom, in de rij “R. Projecten voor de productie van nettonultechnologie:”, de volgende punten toegevoegd:" “1. informatie over het vergunningverleningsproces”; “2. financiering en diensten in verband met investeringen”; “3. financieringsmogelijkheden op het niveau van de Unie of de lidstaten”; “4. bedrijfsondersteunende diensten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, de aangifte voor de vennootschapsbelasting, lokale belastingwetgeving en het arbeidsrecht”. 3) In bijlage II wordt in de eerste kolom een nieuwe rij “Projecten voor de productie van nettonultechnologie:” toegevoegd. 4) In bijlage II worden in de tweede kolom, in de rij “Projecten voor de productie van nettonultechnologie”, de volgende punten toegevoegd:" “Procedures voor alle relevante administratieve vergunningen voor het plannen, opbouwen, uitbreiden en exploiteren van projecten voor de productie van nettonultechnologie, met inbegrip van alle vergunningen en milieubeoordelingen die in verband met de bouw, chemische stoffen en aansluiting op het net vereist zijn, en die alle administratieve aanvragen en procedures omvatten”. 5) In bijlage II wordt in de derde kolom, in de rij “R. Projecten voor de productie van nettonultechnologie”, het volgende punt toegevoegd:" “Alle outputs met betrekking tot de procedures, van de erkenning van de geldigheid van de aanvraag tot de kennisgeving van het raambesluit over het resultaat van de procedure door de verantwoordelijke nationale bevoegde instantie”. 6) Aan bijlage III wordt het volgende punt toegevoegd:" “8. Nationale bevoegde instanties die optreden als een centraal aanspreekpunt overeenkomstig artikel 4 van de verordening voor een nettonulindustrie.” Artikel 38 Inwerkingtreding en toepassing Deze verordening treedt in werking op … [de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ]. Zij is van toepassing met ingang van ... [de datum van inwerkingtreding]. Tot ... [2 jaar na de datum van toepassing van deze verordening] is artikel 19, lid 2, punten a), b) en c), alleen van toepassing op opdrachten die worden gesloten door aankoopcentrales als gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punt 16), van Richtlijn 2014/24/EU en artikel 2, lid 1, punt 12), van Richtlijn 2014/25/EU, en op opdrachten met een waarde gelijk aan of hoger dan 25 miljoen EUR. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst 1.1.1. Voor voertuigen van categorie N wordt de subgroep sg als volgt bepaald: Voertuiggroep overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) 2017/2400 Werkvoertuig in de zin van artikel 3, lid 9, van deze verordening Soort cabine Motorvermogen Operationeel bereik Toegewezen subgroep voertuigen (sg) voor de toepassing van deze verordening 53 Nee Alle 53 54 Nee Alle 54 1s Nee Alle 1s 1 Nee Alle 1 2 Nee Alle 2 3 Nee Alle 3 4 Nee Alle < 170 kW Alle 4-UD Nee Dagcabine ≥ 170 kW Alle 4-RD Nee Slaapcabine ≥ 170 kW en < 265 kW Nee Slaapcabine ≥ 265 kW < 350 km Nee Slaapcabine ≥ 265 kW ≥ 350 km 4-LH 9 Nee Dagcabine Alle Alle 9-RD Nee Slaapcabine Alle < 350 km Nee Slaapcabine Alle ≥ 350 km 9-LH 5 Nee Dagcabine Alle Alle 5-RD Nee Slaapcabine < 265 kW Nee Slaapcabine ≥ 265 kW < 350 km Nee Slaapcabine ≥ 265 kW ≥ 350 km 5-LH 10 Nee Dagcabine Alle Alle 10-RD Nee Slaapcabine Alle < 350 km Nee Slaapcabine Alle ≥ 350 km 10-LH 11 Nee Alle 11 12 Nee Alle 12 16 Nee Alle 16 Amendement 1.1.1. Voor voertuigen van categorie N wordt de subgroep sg als volgt bepaald: Voertuiggroep overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) 2017/2400 Werkvoertuig in de zin van artikel 3, lid 9, van deze verordening Soort cabine Motorvermogen Operationeel bereik Toegewezen subgroep voertuigen (sg) voor de toepassing van deze verordening 53 Nee Alle 53 54 Nee Alle 54 1s Nee Alle 1s 1 Nee Alle 1 2 Nee Alle 2 3 Nee Alle 3 4 Nee Alle < 170 kW Alle 4-UD Nee Dagcabine ≥ 170 kW Alle 4-RD Nee Slaapcabine ≥ 170 kW en < 265 kW Nee Slaapcabine ≥ 265 kW < 350 km Nee Slaapcabine ≥ 265 kW ≥ 350 km 4-LH Ja Alle 4v 9 Nee Dagcabine Alle Alle 9-RD Nee Slaapcabine Alle < 350 km Nee Slaapcabine Alle ≥ 350 km 9-LH Ja Alle 9v 5 Nee Dagcabine Alle Alle 5-RD Nee Slaapcabine < 265 kW Nee Slaapcabine ≥ 265 kW < 350 km Nee Slaapcabine ≥ 265 kW ≥ 350 km 5-LH Ja Alle 5v 10 Nee Dagcabine Alle Alle 10-RD Nee Slaapcabine Alle < 350 km Nee Slaapcabine Alle ≥ 350 km 10-LH Ja Alle 10v 11 Alle 11 12 Alle 12 16 Alle 16 Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement 1.1.1. bis Toeschrijving van kleine en middelgrote vrachtwagens van categorie N2 met een maximummassa van minder dan 7,4 ton waarvan de CO 2 -emissies zijn bepaald overeenkomstig Verordening (EU) 2018/858 Voertuigkenmerken Toegewezen subgroep voertuigen (sg) voor de toepassing van deze verordening Categorie N2, met een technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand (TPMLM) ≤ 7,4 t 53 Door de Commissie voorgestelde tekst 1.1.2. Voor voertuigen van categorie M wordt de subgroep sg als volgt bepaald: Voertuiggroep overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) 2017/2400 Toegewezen subgroep voertuigen (sg) voor de toepassing van deze verordening 31a, 31d 31-LF 31b1 31-L1 31b2 31-L2 31c, 31e 31-DD 32a, 32b 32-C2 32c, 32d 32-C3 32e, 32f 32-DD 33a, 33d, 37a, 37d 33-LF 33b1, 37b1 33-L1 33b2, 37b2 33-L2 33c, 33e, 37c, 37e 33-DD 34a, 34b, 36a, 36b, 38a, 38b, 40a, 40b 34-C2 34c, 34d, 36c, 36d, 38c, 38d, 40c, 40d 34-C3 34e, 34f, 36e, 36f, 38e, 38f, 40e, 40f 34-DD 35a, 35b1, 35b2, 35c 35-FE 39a, 39b1, 39b2 , 35c 39-FE Amendement 1.1.2. Voor voertuigen van categorie M wordt de subgroep sg als volgt bepaald: Voertuiggroep overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) 2017/2400 Toegewezen subgroep voertuigen (sg) voor de toepassing van deze verordening 31a, 31d 31-LF 31b1 31-L1 31b2 31-L2 31c, 31e 31-DD 32a, 32b 32-C2 32c, 32d 32-C3 32e, 32f 32-DD 33a, 33d, 37a, 37d 33-LF 33b1, 37b1 33-L1 33b2, 37b2 33-L2 33c, 33e, 37c, 37e 33-DD 34a, 34b, 36a, 36b, 38a, 38b, 40a, 40b 34-C2 34c, 34d, 36c, 36d, 38c, 38d, 40c, 40d 34-C3 34e, 34f, 36e, 36f, 38e, 38f, 40e, 40f 34-DD 35a, 35b1, 35b2, 35c 35-FE 39a, 39b1, 39b2 , 39c 39-FE Door de Commissie voorgestelde tekst 4.2. Subgroepen voertuigen die worden meegerekend in de gemiddelde specifieke CO 2 -emissies en de specifieke emissiedoelstellingen van fabrikanten De volgende subgroepen sg worden meegerekend in de specifieke CO 2 -emissies CO2(X), de specifieke emissiedoelstellingen T(X) en het traject van de CO 2 -emissies ET(X) Y : X = 2025 X = NO X = MCO2 X = MZE Subgroepen voertuigen waarvoor overeenkomstig artikel 3 bis, lid 1, punt a), CO 2 -emissiedoelstellingen gelden Subgroepen voertuigen voor goederenvervoer waarvoor overeenkomstig artikel 3 bis, lid 1, punten b), c) en d), en lid 3, CO 2 -emissiedoelstellingen gelden Subgroepen voertuigen voor personenvervoer waarvoor overeenkomstig artikel 3 bis, lid 1, punten b), c) en d), CO 2 -emissiedoelstellingen gelden Subgroepen voertuigen voor personenvervoer waarvoor overeenkomstig artikel 3 ter doelstellingen voor emissievrije voertuigen gelden 4-UD, 4-RD, 4-LH, 5-RD, 5-LH, 9-RD, 9-LH, 10-RD, 10-LH Alle subgroepen voertuigen als bedoeld in de punten 1.1.1 en 1.1.3 32-C2, 32-C3, 32-DD, 34-C2, 34-C3, 34-DD 31-LF, 31-L1, 31-L2 , 31-DD, 33-LF, 33-L1, 33-L2 , 33-DD, 35-FE, 39-FE Amendement 4.2. Subgroepen voertuigen die worden meegerekend in de gemiddelde specifieke CO 2 -emissies en de specifieke emissiedoelstellingen van fabrikanten De volgende subgroepen sg worden meegerekend in de specifieke CO2-emissies CO2(X), de specifieke emissiedoelstellingen T(X) en het traject van de CO2-emissies ET(X) Y : X = 2025 X = NO X = MCO2 X = MZE Subgroepen voertuigen waarvoor overeenkomstig artikel 3 bis, lid 1, punt a), CO 2 -emissiedoelstellingen gelden Subgroepen voertuigen voor goederenvervoer waarvoor overeenkomstig artikel 3 bis, lid 1, punten b), c) en d), en lid 3, CO 2 -emissiedoelstellingen gelden Subgroepen voertuigen voor personenvervoer waarvoor overeenkomstig artikel 3 bis, lid 1, punten b), c) en d), CO 2 -emissiedoelstellingen gelden Subgroepen voertuigen voor personenvervoer waarvoor overeenkomstig artikel 3 ter doelstellingen voor emissievrije voertuigen gelden 4-UD, 4-RD, 4-LH, 5-RD, 5-LH, 9-RD, 9-LH, 10-RD, 10-LH Alle subgroepen voertuigen als bedoeld in de punten 1.1.1 en 1.1.3 31-L2 , 32-C2, 32-C3, 32-DD, 33-L2 , 34-C2, 34-C3, 34-DD 31-LF, 31-L1, 31-DD, 33-LF, 33-L1, 33-DD, 35-FE, 39-FE Door de Commissie voorgestelde tekst Voor voertuigen in de subgroep sg gelden de volgende in artikel 3 ter bedoelde doelstellingen voor emissievrije voertuigen zevM sg voor de volgende rapporteringsperioden: Verplicht emissievrije voertuigen zevM sg Subgroepen sg Rapporteringsperioden voor de jaren Vóór 2030 2030 – 2034 2035 – 2039 Vanaf 2040 Zware stadsbussen 31-LF, 31-L1, 31-DD, 33-LF, 33-L1, 33-DD, 35-FE, 39-FE, 31-L2, 33-L2 0 100 % 100 % 100 % Amendement Voor voertuigen in de subgroep sg gelden de volgende in artikel 3 ter bedoelde doelstellingen voor emissievrije voertuigen zevM sg voor de volgende rapporteringsperioden: De volgende subgroepen sg worden meegerekend in de specifieke CO 2 -emissies CO2(X) , de specifieke emissiedoelstellingen T(X) en het traject van de CO 2 -emissies ET(X) Y : Verplicht emissievrije voertuigen zevM sg Verplicht emissievrije voertuigen zevM sg Rapporteringsperioden voor de jaren Vóór 2030 2030 – 2034 2035 – 2039 Vanaf 2040 Zware stadsbussen 31-LF, 31-L1, 31-DD, 33-LF, 33-L1, 33-DD, 35-FE, 39-FE 0 100 % 100 % 100 % Het Europees Parlement, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (1) (het Financieel Reglement) en gezien de mededeling van de Commissie van 16 mei 2022 over een voorstel voor een herziening daarvan ( COM(2022)0223 ), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (herschikking) – gezien Verordening (EU) 2021/2116 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1306/2013 (2) , – gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (3) (verordening gemeenschappelijke bepalingen), – gezien het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over de uitvoering van de EU-begroting betreffende het begrotingsjaar 2021, – gezien de studie “Research for REGI Committee – Gold-plating in the European Structural and Investment Funds”, die op 16 januari 2017 is gepubliceerd door het directoraat-generaal Intern Beleid (4) , – gezien de in opdracht van de Commissie begrotingscontrole uitgevoerde studie “Single audit approach – Root causes of the weaknesses in the work of the Member States’ managing and audit authorities” (5) , die op 30 april 2022 is gepubliceerd door het directoraat-generaal Intern Beleid, – gezien zijn vorige besluiten en resoluties over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de jaren 2019, 2020, 2021 en 2022 (6) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9‑0297/2023 ), A. overwegende dat in artikel 317 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is bepaald dat “bij het reglement de met de uitvoering van de begroting verbandhoudende controle- en auditverplichtingen van de lidstaten en de daaruit voortvloeiende verantwoordelijkheden [worden] vastgesteld”; B. overwegende dat in artikel 127 (7) van het Financieel Reglement het begrip “wederzijds vertrouwen in audits” wordt gedefinieerd voor alle interventies die uit EU-fondsen worden gefinancierd; benadrukt dat dit artikel een basis biedt voor auditors om te vertrouwen op eerdere auditwerkzaamheden wanneer deze zijn uitgevoerd in overeenstemming met de EU-regels en de toepasselijke internationale normen en door een onafhankelijke auditor; onderstreept dat het beginsel van één enkele audit tot doel heeft dubbel auditwerk te voorkomen, de totale kosten van auditactiviteiten te verminderen en de administratieve lasten voor de gecontroleerde personen te verminderen; C. overwegende dat de Commissie overeenkomstig artikel 247 van het Financieel Reglement in haar jaarlijkse beheers- en prestatieverslag een raming van het foutenpercentage in de uitgaven van de Unie moet opnemen op basis van een consistente methode; D. overwegende dat artikel 69 van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen de lidstaten verplicht over beheer- en controlesystemen voor hun programma’s te beschikken en, op verzoek van de Commissie, alle maatregelen te nemen die nodig zijn om een goede werking ervan te waarborgen, met inbegrip van audits waaraan de Commissie of gemachtigde vertegenwoordigers kunnen deelnemen, en ervoor te zorgen dat alle voor het audittraject vereiste documenten worden bewaard; E. overwegende dat de lidstaten volgens artikel 59 van Verordening (EU) 2021/2116 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) de noodzakelijke maatregelen moeten treffen om een doeltreffende bescherming te waarborgen van de financiële belangen van de Unie en de noodzakelijke acties moeten ondernemen om de juiste werking te garanderen van hun beheer- en controlesystemen, evenals de wettelijkheid en regelmatigheid van de uitgaven die zij bij de Commissie declareren; Onderliggende oorzaken die van invloed zijn op het beheer, de controle en de audit van EU-uitgaven onder gedeeld beheer 1. herinnert eraan dat de Commissie onder gedeeld beheer de eindverantwoordelijke blijft voor de uitvoering van de EU-begroting, terwijl van de lidstaten wordt geëist dat zij doeltreffende nationale beheer- en controlesystemen opzetten voor door de EU gefinancierde programma’s, in overeenstemming met de toepasselijke voorschriften om onregelmatigheden of gevallen van fraude met betrekking tot EU-uitgaven te voorkomen, op te sporen en te corrigeren, en dat zij de Commissie een redelijke mate van zekerheid bieden dat de EU-middelen worden uitgegeven in overeenstemming met het beginsel van goed financieel beheer; 2. herinnert eraan dat de op één enkele audit gerichte aanpak betrekking heeft op een auditsysteem waarin elke auditlaag voortbouwt op de werkzaamheden die zijn uitgevoerd in de voorgaande laag, mits deze betrouwbaar en nauwkeurig zijn; beklemtoont dat met de juiste toepassing van de op één enkele audit gerichte aanpak dubbele auditwerkzaamheden kunnen worden voorkomen en de algehele kosten van auditactiviteiten voor de lidstaten en de Commissie en de administratieve lasten voor de gecontroleerde personen kunnen worden verminderd; wijst erop dat de op één enkele audit gerichte aanpak in de praktijk alleen kan worden toegepast als de door de controle-instanties in de lidstaten uitgevoerde werkzaamheden solide en betrouwbaar zijn; 3. benadrukt dat de complexiteit van de regels voor EU-fondsen, in combinatie met de frequente wijzigingen in de regelgeving tussen de programmeringsperioden, kan leiden tot juridische onduidelijkheid of nalevingsproblemen, alsook tot verkeerde interpretaties en gebrekkige uitvoering, wat een hoger foutenrisico met zich meebrengt; merkt op dat de Commissie de controle-instanties in de lidstaten richtsnoeren en ondersteuning heeft verschaft met betrekking tot de manier waarop zij EU-voorschriften en -vereisten moeten interpreteren en toepassen, teneinde een consistente auditaanpak in de EU te garanderen; betreurt dat de richtsnoeren van de Commissie vaak zeer theoretisch en technocratisch zijn en vatbaar zijn voor verschillende interpretaties; benadrukt dat deze maatregelen kunnen leiden tot overregulering, meer bureaucratie en voortdurende wijzigingen in de uitvoeringsnormen door de lidstaten; betreurt dat deze aspecten, die onnodige administratieve lasten met zich meebrengen, EU-middelen minder aantrekkelijk kunnen maken voor potentiële begunstigden in de lidstaten; benadrukt dat de beheerautoriteiten het risico lopen op fouten als gevolg van complexe en onduidelijke regels, ondanks hun beste bedoelingen om de EU-regelgeving na te leven; 4. herinnert eraan dat de lidstaten in het kader van gedeeld beheer verantwoordelijk zijn voor het opzetten van een beheer- en controlesysteem voor betalingen en ervoor moeten zorgen dat dit systeem onregelmatigheden kan opsporen en corrigeren; benadrukt dat het voor de lidstaten voordelig is om te kiezen voor preventieve in plaats van strafmaatregelen met het oog op beheer en controle, omdat aldus wordt bijgedragen aan een zo efficiënt mogelijk beheer van het systeem ten behoeve van de juiste begunstigden, fraude en verkeerd gebruik van overheidsmiddelen worden voorkomen en het optimale gebruik ervan wordt gewaarborgd; 5. is van mening dat vertaling op juridisch gebied een complexe en veeleisende procedure is die de interpretatieproblemen vergroot, aangezien de juridische vertaling nauwkeurig moet zijn en dezelfde ideeën als de brontekst moet weergeven, en aangezien juridische begrippen juridische concepten weerspiegelen die per rechtsstelsel verschillen, met name op het gebied van beheer, controle en audit, die zeer technisch kunnen zijn; 6. herinnert aan de opmerkingen van de kwijtingsautoriteit met betrekking tot de uitvoering van de faciliteit voor herstel en veerkracht en de deelname van regionale en lokale autoriteiten en andere belanghebbenden die onvoldoende betrokken waren bij het opzetten van nationale programma’s; 7. wijst erop dat fouten en onregelmatigheden in eerste instantie door de beheerautoriteiten en betaalorganen moeten worden voorkomen, opgespoord en gecorrigeerd; herinnert eraan dat de Europese Rekenkamer heeft geconstateerd dat de huidige controles het hoge inherente foutenrisico bij de uitvoering van het cohesiebeleid (8) nog niet voldoende compenseren, met name dat de verificaties door de beheerautoriteiten nog steeds gedeeltelijk ondoeltreffend zijn in het voorkomen of opsporen van onregelmatigheden in de door de begunstigden gedeclareerde uitgaven; wijst erop dat een doeltreffende beheerscontrole onontbeerlijk is om te garanderen dat verrichtingen niet alleen resultaten opleveren maar ook in overeenstemming zijn met het rechtskader; wijst erop dat de opsporing van fouten niet alleen moet dienen om de financiële belangen van de Unie te beschermen, maar ook om de noodzakelijke corrigerende maatregelen te treffen en de wetgeving te verbeteren zodat dergelijke fouten in de toekomst worden voorkomen; 8. neemt kennis van de constateringen van de Rekenkamer in eerdere jaarverslagen dat de nationale autoriteiten in diverse door de Rekenkamer onderzochte gevallen over voldoende informatie beschikten om de fout te voorkomen, of op te sporen en te corrigeren, voordat de uitgave bij de Commissie werd gedeclareerd, en dat het foutenpercentage als zij naar behoren gebruik hadden gemaakt van de informatie waarover zij beschikten, enkele procentpunten lager zou zijn uitgevallen; verzoekt de lidstaten alerter te zijn en de beschikbare informatie beter te benutten om te voorkomen dat er uitgaven worden gedeclareerd die fouten bevatten, en zo de betrouwbaarheid van hun controle- en auditwerkzaamheden te vergroten; 9. dringt erop aan dat de controle-instanties van de lidstaten voldoen aan de internationale normen van hoge controle-instanties; merkt op dat de niet-naleving van deze normen de betrouwbaarheid en kwaliteit van de auditwerkzaamheden dreigt te ondermijnen en ook een bedreiging vormt voor de op één enkele audit gerichte aanpak; merk op dat de Rekenkamer terugkerende problemen heeft vastgesteld met betrekking tot de reikwijdte, kwaliteit, documentatie en verslaglegging van de werkzaamheden van bepaalde nationale auditautoriteiten (9) ; wijst erop dat de Rekenkamer van mening is dat de wijze waarop de auditautoriteiten hun werkzaamheden uitvoeren en documenteren, de belangrijkste oorzaak van de tekortkomingen is; is van oordeel dat de aangetroffen gebreken in het werk van diverse auditautoriteiten dat door de steekproef van de Rekenkamer werd bestreken momenteel afbreuk doen aan de algemene betrouwbaarheid van de controlebevindingen en de daarop gebaseerde adviezen; merkt op dat uit de eigen controles van de Rekenkamer en de Commissie blijkt dat het werk van sommige nationale auditautoriteiten soms minder betrouwbaar kan zijn, ook als het gaat om controles van uitgavenprogramma’s met een hoog risico en een foutenpercentage dat hoger is dan het materiële niveau van 2 %; merkt op dat dit te wijten is aan een of meer van de volgende factoren: het niet volledig naleven van de internationale auditnormen, verschillen in de reikwijdte en de verstrekking van adequate audittracering in documentatie, ontoereikende financiering van de nationale autoriteiten, problemen met de toewijzing van middelen en gebrek aan objectieve steekproeven; benadrukt dat het belangrijk is dat de lidstaten beschikken over een gemeenschappelijk basiskader met duidelijke en gedetailleerde verantwoordelijkheden voor het waarborgen van de kwaliteit van de audits, om een verkeerde interpretatie van de EU-regels te voorkomen; dringt erop aan dat doeltreffende, volledig onafhankelijke, transparante en conforme auditautoriteiten die zich aan internationale normen houden, ernaar moeten streven overbodige controle-inspanningen te verminderen, waardoor bureaucratische lasten worden verminderd en controlemiddelen optimaal worden gebruikt; 10. benadrukt dat het voor het uitvoeren van verificaties en controles van met EU-middelen gefinancierde programma’s van essentieel belang is op verschillende niveaus over bekwaam personeel te beschikken met voldoende opleiding, ervaring en institutioneel geheugen; betreurt dat het gebrek aan voldoende middelen, ook voor capaciteitsopleiding voor controletaken, volgens de feedback die werd gegeven in de enquête en tijdens de vraaggesprekken die werden gehouden voor de eerdergenoemde studie over de op één audit gerichte aanpak, een factor is die van invloed is op het vermogen van de beheerautoriteiten (in het kader van het cohesiebeleid) en de betaalorganen (in het kader van het GLB) om doeltreffende en grondige controles en verificaties van uitgaven uit te voeren (10) ; wijst er evenzo op dat personeelstekorten bij de nationale auditautoriteiten, krappe termijnen voor de uitvoering van audits en uitbesteding aan entiteiten uit de particuliere sector eveneens aanleiding kunnen geven tot het verloren gaan van institutionele ervaring en versnippering van de auditfuncties over verschillende organen, en dat deze uitdagingen negatieve consequenties kunnen hebben voor de efficiëntie van het proces van het verschaffen van zekerheid en het vermogen van de controle-instanties om tijdig overtuigende resultaten te leveren (11) ; herinnert er in dit verband aan dat de methoden en de uitvoering van de technische bijstand die de Commissie aan de autoriteiten van de lidstaten kan verlenen, moeten worden verbeterd; 11. onderstreept dat onafhankelijke controle-instanties en andere instanties die fondsen beheren in de lidstaten een essentiële vereiste zijn voor de betrouwbaarheid en kwaliteit van de auditresultaten; herinnert er met bezorgdheid aan dat in sommige lidstaten bij overheidsorganen met toezichthoudende functies willekeurige benoemingen hebben plaatsgevonden, hetgeen vragen doet rijzen over hun onpartijdigheid bij het opsporen en melden van corruptie; benadrukt dat gebrekkige onafhankelijke toezichtmechanismen en illegale verbanden tussen politieke en oligarchische structuren op economisch en maatschappelijk gebied corruptie in de hand werken (12) ; 12. spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over het verschil tussen de methode van de Rekenkamer en de Commissie voor het berekenen van fouten, waardoor verwarring ontstaat en het lastig wordt om de onderliggende oorzaken van fouten aan te pakken; merkt op dat niet op alle uitgavengebieden sprake is van verschillen; merkt op dat bij cohesie-uitgaven, een van de grootste onderdelen van de EU-begroting, al voor het vierde jaar op rij sprake is van verschillen (13) ; benadrukt dat cohesie ook een beleidsterrein is met een aanzienlijk risico van onregelmatige uitgaven en dat een relevant en betrouwbaar geschat foutenpercentage voor cohesie-uitgaven daarom een cruciaal element is voor de bekendmaking en monitoring door de Commissie van de conformiteit van de uitgaven op dit beleidsterrein met de wettelijke bepalingen; benadrukt dat de methode van de Commissie voor het ramen van het risicopercentage bij afsluiting op het niveau van de DG’s een veel lager geschat foutenpercentage oplevert dan de methode van de Rekenkamer voor het berekenen van fouten in betalingen in het kader van de rubrieken 1 en 2 van het meerjarig financieel kader; vestigt de aandacht op het feit dat bij controles aan de hand van stukken onregelmatige uitgaven mogelijk niet worden opgespoord en gecorrigeerd; is van mening dat wanneer de auditautoriteiten van de lidstaten hoge foutenpercentages melden, problemen hebben met de rechtsstaat of aanzienlijke problemen hebben met hun administratieve en beheersystemen, de Commissie moet afwijken van de op één audit gerichte aanpak; onderstreept dat de op één audit gerichte aanpak alleen mag worden toegepast wanneer er sprake is van een duidelijke scheiding van bevoegdheden tussen de voor het programma bevoegde autoriteiten en een volledig en onbeperkt toezicht op de auditwerkzaamheden, met inbegrip van volledige toegang tot relevante gegevens; benadrukt dat voor een representatieve statistische steekproef een adequate auditdekking nodig is die overeenkomt met de hoge mate van vertrouwen die nodig is om tot betrouwbare conclusies te komen; merkt op dat de Commissie haar eigen audits uitvoert op basis van een risicoanalyse en een groot aantal verrichtingen in alle operationele programma’s en lidstaten aan audits onderwerpt; verzoekt de Europese Rekenkamer, als externe auditor van de EU, en de Commissie, als verantwoordelijk orgaan voor de uitvoering van de EU-begroting en gecontroleerde, een compatibele methodologie te vinden en samen te werken met de Rekenkamer met het oog op een grotere harmonisatie om meer vergelijkbare cijfers te verstrekken, de risicogebaseerde aanpak te versterken en de betrouwbaarheid van controles te waarborgen indien zich in bepaalde lidstaten of sectoren ernstige tekortkomingen voordoen; Aanbevelingen voor mogelijke manieren om de betrouwbaarheid van audits en controles bij gedeeld beheer te vergroten 13. verzoekt de Commissie bij te dragen tot een verbeterd begrip van de op één audit gerichte aanpak, zodat een meer uniforme interpretatie en uitvoering van dit model in de lidstaten mogelijk wordt; 14. verzoekt de Commissie de voorschriften en vereisten die van toepassing zijn op EU-fondsen en -programma’s te blijven vereenvoudigen en tegelijkertijd te zorgen voor een evenwicht tussen de noodzakelijke audits en controles en de continuïteit tussen programmeringsperioden, en de uitvoering hiervan verder te verduidelijken voor de bevoegde autoriteiten van de lidstaten; moedigt de lidstaten met het oog op de complexiteit van de EU-voorschriften aan gebruik te maken van vereenvoudigde kostenopties om het foutenpercentage terug te dringen, en zich tegelijkertijd te concentreren op de verwezenlijking van beleidsdoelstellingen; 15. herhaalt dat de opsporing van onregelmatigheden en fouten moet leiden tot de invoering van corrigerende maatregelen, het opstellen van richtsnoeren voor beheerautoriteiten en verbeteringen van de EU-wetgeving, zodat dergelijke fouten in de toekomst kunnen worden voorkomen; 16. verzoekt de Commissie te blijven zoeken naar manieren om de lidstaten bij te staan bij de omzetting van richtlijnen, de opstelling van richtsnoeren en de uitvoering van EU-fondsen, rekening houdend met de wisselwerking tussen EU-regels en nationale wetgeving; herinnert in dit verband aan het belang van grondige effectbeoordelingen, evaluaties en geschiktheidscontroles om te beoordelen of de EU-wetgeving en de uitgavenprogramma’s geschikt zijn voor het beoogde doel; benadrukt dat de Commissie de overlappingen in de regelgeving, inconsistenties en tekortkomingen die tijdens de geschiktheidscontroles aan het licht zijn gekomen, onverwijld moet aanpakken, rekening houdend met ervaringen op nationaal en/of regionaal niveau, en passende maatregelen moet nemen om de doeltreffendheid, relevantie en samenhang van EU-programma’s en de continuïteit tussen programmeringsperioden te waarborgen; 17. verzoekt de Commissie en de lidstaten enerzijds overregulering te verminderen en anderzijds nauw toezicht te houden op de vertraagde, versnipperde of onvolledige tenuitvoerlegging of omzetting van EU-wetgeving, aangezien deze afbreuk doen aan de harmonisatie en leiden tot verstoringen in de EU, waarbij tegenstrijdige normen worden toegepast bij de besteding van Europese middelen; wijst erop dat vereenvoudiging niet alleen een leidend beginsel moet zijn in het cohesiebeleid en het GLB, maar ook in andere voorschriften op gebieden als openbare aanbestedingen, staatssteun, belastingheffing en in sectorspecifieke bepalingen; 18. uit kritiek op het feit dat bij steeds meer wetgevingsvoorstellen een grondige effectbeoordeling ontbreekt, waarbij alle belanghebbenden worden betrokken en sprake is van een duidelijke financiële en budgettaire analyse; verzoekt de Commissie meer aandacht te besteden aan de kwaliteit van het wetgevingswerk en de administratieve, financiële en budgettaire gevolgen daarvan realistisch te benaderen; dringt er bij de Commissie op aan aanbestedingsprocedures sneller op te zetten en te starten met het oog op de ontwikkeling van effectbeoordelingen voor onafhankelijke marktdeelnemers; 19. wijst erop hoe belangrijk het is dat op nationaal niveau toereikende middelen worden bestemd voor controles en audits van EU-uitgaven, alsmede voor een verdere verbetering van de technische capaciteit van het personeel van auditautoriteiten, zodat vertragingen en risico’s op inefficiëntie in het proces van het verschaffen van zekerheid kunnen worden voorkomen en de kwaliteit en betrouwbaarheid van auditwerkzaamheden kunnen worden verbeterd; 20. dringt er bij de Commissie op aan nauwer met de lidstaten samen te werken, met name bij het voorkomen van vertaalfouten die de uniforme interpretatie van het EU-recht in de weg kunnen staan en een aanvullende administratieve last kunnen vormen voor de nationale autoriteiten bij de interpretatie en toepassing van de desbetreffende bepalingen, zodat zij niet gedwongen worden gebruik te maken van versies in andere officiële talen (14) ; benadrukt dat de Commissie moet zorgen voor de horizontale en gelijkwaardige toepassing van auditnormen in alle lidstaten om verschillende niveaus van controle en toepassing te voorkomen; stelt voor dat de Commissie haar eigen controlesysteem versterkt, met name voor lidstaten en sectoren waar tekortkomingen zijn gedetecteerd; is van mening dat in deze situaties een sterker controle- en auditsysteem moet worden opgezet zonder dat hierdoor de aandacht voor lidstaten en sectoren die goed presteren, verzwakt; 21. verzoekt de Commissie de uitwisseling van optimale werkwijzen op het gebied van uitvoerings- en auditmethoden tussen de lidstaten en hun audit- en controle-instanties aan te moedigen en te faciliteren teneinde hun prestaties te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten voorts de aanbeveling van de Rekenkamer met betrekking tot tekortkomingen in audit- en controlepraktijken uit te voeren en verslag uit te brengen aan de kwijtingsautoriteit; 22. verzoekt de Commissie en de lidstaten bij de uitvoering van EU-programma’s altijd rekening te houden met de behoeften en ervaringen van de regionale en lokale overheden die betrokken zijn bij de uitvoering van de programma’s, zowel wat betreft hun administratieve capaciteit als de geschiktheid van de operationele en auditprocedures die zij moeten toepassen; dringt er bij de Commissie op aan ondersteuningsmechanismen op te zetten voor lokale overheden die hier behoefte aan hebben; benadrukt voorts dat aanvullende capaciteitsopbouw, bijvoorbeeld in de vorm van opleiding, collegiale toetsingen en de uitwisseling van kennis en auditmethoden tussen de controle-instanties uit verschillende lidstaten, een verdere positieve bijdrage zou leveren aan de technische capaciteit van het personeel van de nationale autoriteiten; 23. is van mening dat digitalisering en de invoering van meer geavanceerde IT-instrumenten op nationaal en EU-niveau het beheer, de controle en de audit van EU-middelen zouden verbeteren en zouden kunnen bijdragen tot het voorkomen van onregelmatigheden, door de kwaliteit van controles en audits te verhogen en de bureaucratie aanzienlijk te verminderen, mits de IT-instrumenten die de lidstaten en de Commissie gebruiken, interoperabel zijn; is van mening dat digitalisering het gemakkelijker en sneller maakt om toegang te krijgen tot belangrijke gegevens tijdens verificaties, waardoor het aantal controles zou moeten verminderen; benadrukt hoe belangrijk het is voor de lidstaten om optimale werkmethoden te bevorderen en te delen op het gebied van doeltreffende IT-instrumenten voor datamining en het vermijden van belangenconflicten met betrekking tot EU-middelen; benadrukt echter dat geen enkel IT-systeem de menselijke factor ooit volledig kan vervangen; dringt erop aan dat goed opgeleid personeel een belangrijke rol blijft spelen in het beheer- en controlesysteem ter bescherming van EU-middelen; verzoekt de lidstaten de digitalisering van administratieve werkzaamheden te verbeteren om hun werkwijzen te harmoniseren, en te zorgen voor een goede opleiding van het personeel dat betrokken is bij met EU-middelen gefinancierde programma’s en bij controles en audits, zodat zij goed inzicht krijgen in de capaciteiten van hun IT-instrumenten, weten welke resultaten kunnen worden verwacht en hun rol in het besluitvormingsproces begrijpen; 24. herinnert aan het belang van controles vooraf, als aanvulling op de controles achteraf op de bij de Commissie gedeclareerde uitgaven, voor het voorkomen van financiële fouten en onregelmatigheden, in het bijzonder belangenconflicten; merkt op dat er meer aandacht moet worden besteed aan systeemaudits; beklemtoont hoe belangrijk het is IT-instrumenten te gebruiken voor datamining en het vermijden van belangenconflicten; neemt in dit opzicht kennis van de systeemaudits die worden uitgevoerd door de Commissie in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit; 25. onderstreept dat voor hybride financieringsinstrumenten, wanneer gebruik wordt gemaakt van “financiering die niet gekoppeld is aan kosten” en betalingen die afhankelijk zijn van het bereiken van mijlpalen, streefdoelen en andere prestatie-indicatoren, nieuwe auditmethoden en -benaderingen nodig zijn, evenals flexibiliteit voor de auditautoriteiten en de Commissie om de wettigheid van de uitgaven te controleren; 26. benadrukt dat een goede samenwerking en feedback tussen de beheer- en auditautoriteiten en de Commissie een andere belangrijke factor is voor de doeltreffendheid van het zekerheids- en controlekader; neemt kennis van de inspanningen die de Commissie levert voor een betere uitwisseling met beheer- en auditautoriteiten, maar wijst erop dat er altijd ruimte is voor verbetering; verzoekt de Commissie zich proactief in te zetten voor een goede communicatie en de uitwisseling van goede auditmethoden tussen de auditautoriteiten en de beheerautoriteiten van de programma’s op EU-, nationaal en regionaal niveau; 27. onderstreept het belang van maatregelen ter bestrijding van fraude en nieuwe vormen van onregelmatige praktijken; spoort de lidstaten aan hun auditpraktijken en interne controlesystemen regelmatig te evalueren om ervoor te zorgen dat deze betrouwbaar en doeltreffend zijn voor het voorkomen, opsporen en corrigeren van onregelmatigheden; 28. wijst op het belang van informatie- en bewustmakingscampagnes om onopzettelijke fouten te beperken; verzoekt de lidstaten tijdig dergelijke campagnes te organiseren en er alle relevante belanghebbenden bij te betrekken; 29. herinnert eraan dat zijn ontwerpstandpunt over het voorstel van de Commissie voor een verordening tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie veel verder ging, en de Commissie daarin werd verzocht één enkel verplicht geïntegreerd en interoperabel rapportage- en monitoringsysteem op te zetten dat de elektronische registratie en opslag van gegevens over de ontvangers van Uniefinanciering mogelijk maakt, ook in geaggregeerde vorm, met inbegrip van de uiteindelijke begunstigden, en dat het mogelijk maakt die gegevens regelmatig beschikbaar te stellen voor datamining en risicoscores, en te waarborgen dat de door het systeem gebruikte indicatoren betrouwbaar en objectief zijn en beperkt blijven tot wat nodig is voor risicobeoordeling; 30. herinnert eraan dat de Commissie een toezichthoudende rol speelt door ervoor te zorgen dat de regelingen voor het beheer- en controlesysteem voldoen, onder meer door de doeltreffende werking van het systeem te controleren en waar nodig financiële correcties toe te passen; wijst erop dat de Commissie verantwoordelijk blijft om in te grijpen in geval van ernstige tekortkomingen in het controlesysteem van een lidstaat, als uiteengezet in Verordening (EU) 2021/2116; 31. verzoekt de Commissie de administratieve lasten van het GLB voor landbouwers te verminderen, omdat deze vaak de oorzaak zijn van onbedoelde fouten – die duidelijk moeten worden onderscheiden van opzettelijke fraude – en zo te zorgen voor een efficiënter gebruik van GLB-middelen; beveelt aan dat de foutenpercentages in de auditverslagen nog steeds duidelijk worden uitgesplitst voor elke pijler van het GLB en dat daarbij wordt aangegeven op welke gebieden vereenvoudiging het meest nodig is; dringt erop aan dat het iets hogere foutenpercentage voor de milieumaatregelen voor de landbouw de lidstaten er niet van mag weerhouden deze beschikbaar te stellen aan landbouwers in plattelandsgemeenschappen; 32. is ingenomen met de vereenvoudigingen van het GLB voor 2023-2027 en juicht toe dat zij het beheer door de nationale autoriteiten vergemakkelijken, onverminderd hun audit- en controleverantwoordelijkheden, die doeltreffend moeten worden uitgevoerd om te vermijden dat er meer fouten en onregelmatigheden zouden plaatsvinden als gevolg van deze vereenvoudiging; benadrukt dat de door de lidstaten opgelegde sancties doeltreffend, afschrikkend en evenredig moeten zijn en gericht moeten zijn op de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen; verzoekt de lidstaten naar behoren uitvoering te geven aan het “recht om met terugwerkende kracht fouten te corrigeren” in hun nationale strategische plannen, overeenkomstig Verordening (EU) 2021/2116; 33. wijst op de rol van de dienst Interne Audit van de Commissie en de Europese Rekenkamer bij het uitvoeren van controletaken in het belang van de EU en bij het evalueren van het risico in verband met de GLB-fondsen; is van mening dat het nieuwe uitvoeringsmodel overeenkomstig Verordening (EU) 2021/2116 de Rekenkamer niet mag belemmeren bij haar taak om de doeltreffendheid, de efficiëntie en het zuinig gebruik van de uitgaven met EU-middelen in het kader van de nieuwe GLB-regelingen te beoordelen; vraagt de Rekenkamer om bevestiging dat de krachtens artikel 9, lid 3, punt c), van dezelfde verordening vereiste documentatie toereikend zal zijn om gevallen van niet-naleving te kunnen verifiëren; 34. dringt aan op meer maatregelen om belangenconflicten te voorkomen en aan te pakken en landroof en verkeerd gebruik van overheidsmiddelen te voorkomen, ter bescherming van de EU-fondsen en de reputatie van het GLB; is ingenomen met de maatregelen die de Commissie heeft genomen, met name de verspreiding van de mededeling van 9 april 2021 getiteld “Richtsnoeren voor het vermijden van en omgaan met belangenconflicten overeenkomstig het Financieel Reglement” (15) , om voor een correcte uitvoering door de autoriteiten van de lidstaten te zorgen met betrekking tot de fondsen onder gedeeld beheer; 35. benadrukt hoe belangrijk het is dat de Rekenkamer de maatregelen ter bescherming van de financiële belangen van de Unie, als uiteengezet in hoofdstuk I van titel IV (over controlesystemen en sancties) van Verordening (EU) 2021/2116, correct uitvoert; 36. staat positief tegenover het gebruik van satellietbeelden en nieuwe beeldvormingstechnologieën om het GLB te monitoren, waarbij de landbouwactiviteit van een hele populatie begunstigden regelmatig wordt geobserveerd; erkent dat de betaalorganen van de lidstaten sinds 2018 “controles door monitoring” kunnen uitvoeren en gebruik kunnen maken van geautomatiseerde processen op basis van gegevens van Sentinel-satellieten van het Copernicus-programma van de EU om de naleving van bepaalde regels van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te controleren; moedigt de Commissie aan deze te blijven promoten, aangezien zij de mogelijkheid bieden de administratieve lasten te verminderen, de kosteneffectiviteit te verbeteren, het opsporen van rode vlaggen die mogelijk op fraude wijzen te ondersteunen en een geharmoniseerde aanpak te waarborgen; 37. is ingenomen met de strategie van de Commissie op basis van een resultaatgerichte EU-begroting, die beoogt de efficiëntie van de uitgaven te verbeteren en meer te bereiken met de beschikbare middelen; o o o 38. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 6, 46, 151, 153, 157, 165, 167 en 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de artikelen 11, 12, 13, 15, 27, 28, 30 en 31 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Europese pijler van sociale rechten en het bijbehorende actieplan, – gezien de Unesco-aanbeveling betreffende de beroepsstatus van kunstenaars van 27 oktober 1980, het Verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen en de verklaring die is aangenomen tijdens de wereldconferentie van de Unesco over cultuurbeleid en duurzame ontwikkeling (MONDIACULT 2022), – gezien de relevante verdragen en aanbevelingen van de IAO, – gezien de Verklaring van Stuttgart van de Europese Raad van 19 juni 1983, – gezien de Verklaring van Rome van de leiders van 27 lidstaten en van de Europese Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie van 25 maart 2017, – gezien de Verklaring van Rome van de ministers van Cultuur van de G20 van 30 juli 2021, – gezien de Verklaring van Cáceres (1) , die tijdens de informele bijeenkomst van de EU‑ministers van Cultuur van 25-26 september 2023 werd aangenomen, – gezien het arrest van het Hof van Justitie van 30 maart 2000 in zaak C-178/97 (2) , – gezien de relevante rechtshandelingen van de Unie op het gebied van arbeids- en sociaal beleid, zoals Richtlijn (EU) 2018/957 tot wijziging van Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (3) , Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels (4) , Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd (5) , Richtlijn (EU) 2019/1152 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie (6) en Richtlijn (EU) 2022/2041 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende toereikende minimumlonen in de Europese Unie (7) , – gezien de relevante rechtshandelingen van de Unie op het gebied van gelijke behandeling, zoals Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (8) , waaronder ook socialezekerheidsregelingen vallen, Richtlijn 2010/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2010 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van zelfstandig werkzame mannen en vrouwen en tot intrekking van Richtlijn 86/613/EEG van de Raad (9) en Richtlijn (EU) 2023/970 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid door middel van beloningstransparantie en handhavingsmechanismen (10) en Richtlijn (EU) 2022/2381 van het Europees Parlement en de Raad van 23 november 2022 inzake het verbeteren van het genderevenwicht bij bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (vrouwen in raden), – gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers, – gezien Richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) (11) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/790 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt (12) en Richtlijn (EU) 2019/789 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 tot vaststelling van voorschriften inzake de uitoefening van auteursrechten en naburige rechten die van toepassing zijn op bepaalde online-uitzendingen van omroeporganisaties en doorgifte van televisie- en radioprogramma’s, – gezien Besluit (EU) 2017/864 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2017 over het Europees Jaar van het cultureel erfgoed (2018) (13) , – gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 getiteld “Een nieuwe Europese agenda voor cultuur” ( COM(2018)0267 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 getiteld “Bouwen aan een sterker Europa: de rol van het beleid inzake jongeren, onderwijs en cultuur” ( COM(2018)0268 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 getiteld “Actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 – Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk” ( COM(2020)0624 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 december 2020, getiteld “Europese media in het digitale decennium: Een actieplan ter ondersteuning van het herstel en de transformatie” ( COM(2020)0784 ), – gezien de kaderovereenkomst inzake telewerken (2002) en de kaderovereenkomst inzake digitalisering (2020) van de Europese sociale partners, – gezien Verordening (EU) 2021/818 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) (14) , – gezien Verordening (EU) 2021/1057 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1296/2013 (15) , – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (16) , – gezien Verordening (EU) 2021/523 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van het InvestEU-programma en tot wijziging van Verordening (EU) 2015/1017 (17) , – gezien de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” ( COM(2021)0102 ), – gezien het verslag van de Commissie van 29 juni 2022 over het werkplan voor cultuur 2019-2022 ( COM(2022)0317 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2022 getiteld “Richtsnoeren betreffende de toepassing van het mededingingsrecht van de Unie op collectieve overeenkomsten inzake de arbeidsvoorwaarden van zelfstandigen zonder personeel” (2022/C 374/02), – gezien de mededeling van de Commissie van 25 januari 2023 getiteld “Versterking van de sociale dialoog in de Europese Unie: het volledige potentieel van de sociale dialoog benutten om de transities in goede banen te leiden” ( COM(2023)0040 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 september 2023 getiteld “digitalisering bij de coördinatie van de sociale zekerheid: het vrije verkeer op de eengemaakte markt vergemakkelijken” ( COM(2023)0501 ), – gezien Besluit (EU) 2023/936 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 over een Europees Jaar van de Vaardigheden (18) , – gezien de op 17 mei 2023 gepubliceerde “European Media Industry Outlook” (vooruitzichten voor de Europese media) van de Europese Commissie (SWD(2023)0150), – gezien het Europese kwalificatiekader voor een leven lang leren, – gezien het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027 en het verslag van het Parlement over een nieuw strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk voor de periode na 2020 (met inbegrip van een betere bescherming van werknemers tegen de blootstelling aan schadelijke stoffen, stress op het werk en lichamelijke klachten als gevolg van repeterende bewegingen) ( 2021/2165(INI) ), – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018 inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren (2018/C 189/01), – gezien de aanbeveling van de Raad van 26 november 2018 betreffende de bevordering van automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties van hoger onderwijs en hoger secundair onderwijs en opleiding en de resultaten van leerperioden in het buitenland, – gezien de aanbeveling van de Raad van 8 november 2019 met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen (2019/C 387/01), – gezien de conclusies van de Raad van 18 mei 2021 over het herstel, de veerkracht en de duurzaamheid van de culturele en creatieve sectoren, – gezien de aanbeveling van de Raad van 16 juni 2022 betreffende een Europese benadering van microcredentials voor een leven lang leren en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt, – gezien de aanbeveling van de Raad van 16 juni 2022 inzake individuele leerrekeningen, – gezien de resolutie van de Raad van 7 december 2022 over het EU-werkplan voor cultuur 2023-2026 (2022/C 466/01), – gezien de aanbeveling van de Raad van 30 januari 2023 over een toereikend minimuminkomen met het oog op actieve inclusie, – gezien de aanbeveling van de Raad van 12 juni 2023 over de versterking van de sociale dialoog in de Europese Unie, – gezien zijn resoluties van 7 juni 2007 over de sociale status van kunstenaars ( 2006/2249(INI) ) en van 20 oktober 2021 over de situatie van kunstenaars en het cultureel herstel in de EU ( 2020/2261(INI) ), – gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over een coherent EU-beleid voor de culturele en creatieve sector (19) , – gezien zijn resoluties van 11 december 2018 over de nieuwe Europese agenda voor cultuur ( 2018/2091(INI) ) en van 14 december 2022 over de uitvoering van de nieuwe Europese agenda voor cultuur en de EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen ( 2022/2047(INI) ), – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa ( 2020/2708(RSP) ), – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over kunstmatige intelligentie in het onderwijs en in de culturele en audiovisuele sector ( 2020/2017(INI) ), – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2020 ( 2021/2025(INI) ), – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2021 over de Europese media in het digitale decennium: een actieplan ter ondersteuning van het herstel en de transformatie ( 2021/2017(INI) ), – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over een actieplan inzake intellectuele eigendom om het herstel en de veerkracht van de EU te ondersteunen ( 2021/2007(INI) ), – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over de Europese onderwijsruimte: een gedeelde holistische benadering van onderwijs, vaardigheden en competenties ( 2020/2243(INI) ), – gezien zijn resolutie van 24 november 2021 over de herziening van het Financieel Reglement met het oog op de inwerkingtreding van het meerjarig financieel kader 2021-2027 ( 2021/2162(INI) ) en het verslag van de Begrotingscommissie/Commissie begrotingscontrole, als mandaat bevestigd door de plenaire vergadering op 10 mei 2023, betreffende het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (herschikking) ( 2022/0162(COD) ), – gezien zijn resolutie van 25 november 2021 over de invoering van een Europees socialezekerheidsnummer met een persoonlijke arbeidskaart ( 2021/2620(RSP) ), – gezien zijn resolutie van 15 december 2022 over het opschalen van het meerjarig financieel kader 2021-2027: een veerkrachtige EU-begroting die geschikt is voor nieuwe uitdagingen ( 2022/2046(INI) ), – gezien zijn resolutie van 15 maart 2023 over het Europees Semester voor coördinatie van het economisch beleid: werkgelegenheids- en sociale prioriteiten voor 2023 ( 2022/2151(INI) ), – gezien zijn resolutie van 1 juni 2023 over de versterking van de sociale dialoog ( 2023/2536(RSP) ), – gezien zijn resolutie van 14 juni 2023 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende hoogwaardige stages in de EU ( 2020/2005(INL) ), – gezien zijn resolutie van 23 november 2021 getiteld “over het sportbeleid van de EU: beoordeling en mogelijke verdere stappen” ( 2021/2058(INI) ), – gezien de studie van november 2023 van de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie cultuur en onderwijs, getiteld: “EU framework for the social and professional situation of artists and workers in the cultural and creative sectors – European added value assessment (EU-kader voor de sociale en professionele situatie van kunstenaars en werknemers in de culturele en creatieve sector – beoordeling van de Europese meerwaarde) (20) (de “studie van de Onderzoeksdienst”), en het verslag van mei 2021 in opdracht van het Europees Parlement, getiteld “The Situation of Artists and Cultural Workers and the post-COVID-19 Cultural Recovery in the European Union: Policy Recommendations” (21) , – gezien het verslag van de werkgroep open coördinatiemethode (Open Method of Coordination – OMC) van deskundigen uit de lidstaten van juni 2023, getiteld “The status and working conditions of artists and cultural and creative professionals” (22) , – gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 4 juni 2021 getiteld “Towards gender equality in the cultural and creative sectors”, – gezien het verslag van Voices of Culture van juni 2021 getiteld “Status and Working Conditions for Artists, Cultural and Creative Professionals” (23) , – gezien de in opdracht van de Commissie uitgevoerde studie getiteld “The status and working conditions of artists and cultural and creative professionals”, European Expert Network on Culture and Audiovisual (EENCA) (2020) (24) , – gezien de studie van de Unesco getiteld “Culture and working conditions for artists: implementing the 1980 Recommendation concerning the Status of the Artist” (2019), – gezien de artikelen 47 en 54 van zijn Reglement, – gezien de gezamenlijke vergaderingen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie cultuur en onderwijs overeenkomstig artikel 58 van het Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie cultuur en onderwijs ( A9-0304/2023 ), A. overwegende dat de culturele en creatieve sectoren (CCS) een essentiële rol spelen bij het aanbieden van cultuur als openbaar goed en het waarborgen van de culturele rechten van Europese burgers; overwegende dat cultuur, kunst, cultureel erfgoed en culturele diversiteit vanuit cultureel, educatief, democratisch, ecologisch, sociaal, mensenrechten-, economisch en innovatiestandpunt een grote waarde voor de Europese samenleving hebben en strategische sectoren vormen voor het Europese integratieproces, en daarom moeten worden ondersteund met voldoende financiering en door ambitieuze beleidskaders, rekening houdend met synergieën met ander sectoraal beleid; B. overwegende dat kunstenaars, auteurs, uitvoerende kunstenaars en alle andere culturele makers de creatieve bron zijn van onze Europese cultuur waarop onze samenlevingen en democratieën gebouwd zijn; overwegende dat culturele en creatieve uitingen en werken vaak het resultaat zijn van de essentiële bijdragen van personen die werkzaam zijn in de culturele en creatieve sectoren (“CCS-professionals”), in verschillende functies, rollen en capaciteiten, variërend van het maken van werken tot ondersteuning bij technische zaken en projectmanagement, waaronder programmering, onderzoek, curatoractiviteiten, communicatie en publieksontwikkeling; overwegende dat het bestaan van dergelijke uitingen en werken dus afhangt van de vraag of alle CCS-professionals voldoende erkenning en ondersteuning krijgen; C. overwegende dat zowel amateurs als professionals artistieke activiteiten kunnen ontplooien, hetgeen de concurrentie nog meer verhoogt in een al sterk concurrerende omgeving; overwegende dat het juridisch onderscheid tussen deze twee niet altijd duidelijk vastligt en per nationale wetgeving en nationale praktijk kan verschillen; overwegende dat er een alomvattend beleid moet worden ontwikkeld om ervoor te zorgen dat CCS-professionals van hun werkzaamheden kunnen leven; D. overwegende dat in 2022 in alle lidstaten 7,7 miljoen mensen werkzaam waren in de culturele sector, hetgeen gelijkstaat aan 3,8 % van de totale werkgelegenheid (25) ; overwegende dat de relevante economische impact van de CCS, die goed is voor 4,2 % van het bbp van de EU en 1,0 % van alle overheidsuitgaven (26) , ook duurzame groei in verschillende sectoren, en lokale en regionale ontwikkeling bevordert; E. overwegende dat de levens- en arbeidsomstandigheden van CCS-professionals, ongeacht hun rol of status als werknemer of zelfstandige, gekenmerkt kunnen worden door onzekerheid, instabiliteit en het onregelmatige karakter van hun werk, met een onvoorspelbaar inkomen, een zwakkere onderhandelingspositie ten opzichte van hun contractpartners, kortlopende contracten, weinig of geen socialezekerheidsdekking en een gebrek aan toegang tot werkloosheidssteun; overwegende dat de mate waarin CCS-professionals onder de socialezekerheidsdekking vallen per land en tussen landen verschilt vanwege verschillen in de sectoren en het type werk binnen de sectoren en kan leiden tot verschillen in levens- en arbeidsomstandigheden; overwegende dat de sociale en arbeidsomstandigheden in de CCS drastisch moeten worden verbeterd, zoals benadrukt in de verklaring van de leiders van de G20 van Rome van oktober 2021 (27) ; F. overwegende dat de CCS voornamelijk bestaan uit individuen en uit micro-, kleine en middelgrote organisaties en ondernemingen, zelfbeheerde organisaties en culturele coöperaties; overwegende dat het aantal zelfstandigen onder CCS-professionals meer dan twee keer zo hoog is als onder de algemene bevolking (32 % tegenover 14 %) en dat CCS-professionals vaak aanstellingsvormen hebben die afwijken van de traditionele arbeidsregelingen, en de kans dat zij een vaste baan hebben, werk hebben, voltijds werken of één baan hebben ten opzichte van een gemiddelde werkende veel lager is, en dat zij vaak een aanstelling combineren met zelfstandige arbeid, waaronder arbeid als zelfstandige zonder personeel, binnen de CCS en in andere sectoren zoals diensten of onderwijs; overwegende dat het hebben van meerdere banen ernstige gevolgen voor het evenwicht tussen werk en privéleven kan hebben; overwegende dat CCS-professionals vaak een carrière op projectbasis en een hoge mate van mobiliteit hebben; G. overwegende dat het ontbreken van een specifiek arbeidskader voor CCS-professionals uit hoofde van het nationale recht in sommige lidstaten en deze atypische arbeidsregelingen, die vaak worden onderbroken door of gelijktijdig plaatsvinden met aanzienlijke perioden van onbezoldigde tijd die worden besteed aan artistiek onderzoek, de creatie van werken of repetities, in combinatie met een onregelmatig inkomen, leiden tot onregelmatige betalingen en onderbroken bijdrageperioden die de bijdragecapaciteit en daadwerkelijke toegang van CCS-professionals tot sociale bescherming ernstig beperken; overwegende dat als gevolg daarvan hun toegang tot relevante uitkeringen, met name werkloosheidsuitkeringen, uitkeringsniveaus tijdens pensionering, jaarlijks en ziekteverlof, verlof om gezinsredenen en zorgverlof en hun toegang tot kinderopvang, vaak beperkt is; overwegende dat zelfstandige CCS-professionals een lage dekkingsgraad hebben, zelfs wanneer dekking op vrijwillige basis beschikbaar is; overwegende dat deze situatie kan worden verergerd door de onjuiste vaststelling van de arbeidssituatie van CCS-professionals; H. overwegende dat loopbaanontwikkeling en een duurzame carrière in de CCS vaak afhangen van sociaal-economische kenmerken en qua leeftijd, gender, etnische afkomst, handicap en klasse geconditioneerd zijn; overwegende dat werknemers halverwege hun werkzame leven in de CSS, werknemers met een handicap, werknemers uit etnische minderheden en werknemers uit de arbeidersklasse met slechtere arbeidsomstandigheden te maken kunnen krijgen; overwegende dat loopbaanontwikkeling en een duurzame carrière in de CCS een uitdaging vormen en dat de carrièrevooruitzichten doorgaans verslechteren met de leeftijd; overwegende dat met name bij oudere werknemers in de CCS een hoger percentage zelfstandig ondernemer is, hetgeen het risico op onzekerheid verhoogt; I. overwegende dat CCS-professionals zwaar zijn getroffen door de COVID-19-pandemie, die hun onzekere leef- en arbeidsomstandigheden aan het licht heeft gebracht; overwegende dat volgens ramingen van de Unesco in 2020 meer dan 10 miljoen werknemers in de CCS hun baan hebben verloren (28) ; overwegende dat crisisbestrijdingsmechanismen tijdens en na de COVID-19-pandemie een belangrijke rol hebben gespeeld bij het aanpakken van de uitdagingen in de CCS; overwegende dat de CCS weliswaar een aanzienlijke transitie hebben ondergaan als gevolg van de pandemie, de digitalisering en de groene transitie, waardoor een leven lang leren, omscholing en bijscholing essentieel zijn geworden, maar dat de sectoren nog niet volledig zijn hersteld van de verliezen die tijdens de pandemie zijn geleden en dat dit nog steeds zijn weerslag heeft op het levensonderhoud van degenen die in deze sectoren werken; overwegende dat de COVID-19-crisis de kwetsbaarheid van bestaande organisatorische structuren en arbeidspraktijken heeft benadrukt, met name voor kwetsbare professionals met een onzekere arbeidssituatie, zoals degenen die met atypische arbeidscontracten of met arbeidscontracten op projectbasis werken; J. overwegende dat CCS-professionals doorgaans weinig pensioenrechten hebben als gevolg van de atypische en vaak onzekere aard van hun werk, hetgeen gevolgen kan hebben voor het niveau van bijdragen of andere voorwaarden; overwegende dat kunstenaars na de officiële pensioengerechtigde leeftijd kunnen doorwerken; K. overwegende dat een goed functionerende sectorale sociale dialoog, op nationaal en EU-niveau, en een hoge dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen een essentiële rol spelen bij de opbouw van professionele en duurzame sectoren door een inclusieve arbeidsmarkt te faciliteren die fatsoenlijke arbeidsomstandigheden stimuleert, met inbegrip van billijke en toereikende lonen; overwegende dat de beperkte dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen in de culturele en creatieve sectoren (29) in verschillende lidstaten leidt tot slechte arbeidskwaliteit, lage lonen, ongunstige contracten en beperkte toegang tot sociale bescherming; overwegende dat het voor vakbonden lastig is om CCS-professionals te organiseren vanwege hun fluctuerende werkroosters, wisselende werkplekken, de combinatie van beroepsactiviteiten en het hogere aantal zelfstandigen in deze sector; overwegende dat een aantal organisaties niet deelneemt aan collectieve onderhandelingen en dat veel beroepsgroepen nog steeds niet vertegenwoordigd zijn; overwegende dat de nieuwe uitdagingen waarmee de sector geconfronteerd wordt, zoals digitalisering, AI en de ontwikkeling van nieuwe vaardigheden, moeten worden meegenomen in een modern en doeltreffend stelsel voor collectieve onderhandelingen; L. overwegende dat zwartwerk de mensenrechten ondermijnt en met name fatsoenlijke arbeids- en levensomstandigheden en duurzame-groeibeleid tegenwerkt, ernstige risico’s met zich meebrengt voor de duurzaamheid van het Europees sociaal model en oneerlijke concurrentie in de hand werkt; overwegende dat de prevalentie van gedeeltelijk of volledig zwartwerk, waardoor beroepsbeoefenaren worden uitgesloten van de bescherming van het arbeidsrecht en de socialezekerheidsdekking, een punt van grote zorg is in de CCS; overwegende dat de Europese Arbeidsautoriteit (ELA) een cruciale rol speelt bij het uitvoeren van onderling afgestemde en gezamenlijke inspecties ter verbetering van de capaciteiten van de lidstaten om de bescherming te waarborgen van personen die hun recht op vrij verkeer uitoefenen en om fraude en misbruik van grensoverschrijdende aard tegen te gaan; M. overwegende dat de genderkloof qua loon, pensioen en zorg ook in de CCS aanwezig is; overwegende dat vrouwen in de minderheid zijn als het gaat om management- en leidinggevende functies (30) ; overwegende dat vrouwen gemiddeld minder verdienen dan hun mannelijke collega’s in hetzelfde beroep (31) en met de soorten contracten die het evenwicht tussen werk en privéleven ernstig kunnen verstoren, onder meer door onconventionele en onregelmatige werktijden, de noodzaak om te reizen voor werk en intensief netwerken, alsook het gebrek aan zorginfrastructuur; overwegende dat vrouwen daardoor vaak relatief kortere carrières hebben, vooral in de audiovisuele sector; N. overwegende dat seksuele intimidatie in de culturele en creatieve sectoren drie keer zo vaak voorkomt (32) als bij de gemiddelde beroepsbevolking; overwegende dat vrouwen onevenredig vaak last hebben van intimidatie en misbruik, ook online, zoals blijkt uit de MeToo-beweging; overwegende dat dit het risico van zelfcensuur met zich mee kan brengen, hetgeen een negatieve uitwerking heeft op het soort artistieke uitingen die vrouwen maken en hun vrijheid van meningsuiting en hun loopbaanontwikkeling belemmert; overwegende dat gendergerelateerd geweld en intimidatie in de CCS de genderongelijkheid versterken (33) ; overwegende dat dergelijke systemische belemmeringen een geïntegreerde aanpak vereisen voor het voorkomen en wegnemen ervan; overwegende dat het Verdrag betreffende geweld en intimidatie (nr. 190) en Aanbeveling nr. 206 van de IAO de eerste internationale arbeidsnormen zijn die een gemeenschappelijk kader bieden om geweld en intimidatie in het arbeidsleven te voorkomen, te verhelpen en uit te bannen; O. overwegende dat sommige lidstaten stimulerende maatregelen hebben genomen om bedrijven aan te moedigen op vrijwillige basis deel te nemen aan de re-integratie op de arbeidsmarkt van slachtoffers van gendergerelateerd geweld en intimidatie, door hun een mogelijke verlaging toe te kennen van de werkgeversbijdrage aan de socialezekerheidsstelsels wanneer zij deze slachtoffers met een contract voor onbepaalde tijd in dienst nemen, hetgeen als voorbeeld van een goede praktijk kan dienen; P. overwegende dat CCS-professionals uit kansarme groepen, met inbegrip van personen uit etnische en geografische minderheden of personen met een andere status als ingezetene, personen met een kansarme sociaal-economische achtergrond, personen met een handicap, lhbtiq+-personen, vrouwen en jongeren, beperktere toegang hebben tot artistieke en culturele loopbanen en minder mogelijkheden hebben om een loopbaan op lange termijn te ontwikkelen in de sector, hetgeen het risico vergroot dat oudere generaties in de CCS niet vervangen kunnen worden; Q. overwegende dat er in een aantal lidstaten geen specifiek rechtskader is voor bepaalde categorieën CCS-professionals; overwegende dat een aantal lidstaten bezig is met het actualiseren van hun rechtskader om de rechten van CCS-professionals te beschermen door rekening te houden met de specifieke kenmerken van de culturele en creatieve sectoren; overwegende dat diverse lidstaten in hun herstel- en veerkrachtplan wetswijzigingen hebben opgenomen om de arbeidsomstandigheden van CCS-professionals te verbeteren; R. overwegende dat mobiliteit een belangrijk element is van professionele artistieke activiteit en loopbaanontwikkeling en bijdraagt aan een hoger inkomen en financiële voorspelbaarheid op de lange termijn; overwegende dat veel kunstenaars zich vaak van de ene naar de andere lidstaat verplaatsen; overwegende dat mobiliteit belangrijk is voor studenten en jonge professionals in de CCS om hun opleiding te verbreden, andere vaardigheden op te doen en met meer aantrekkelijke carrièremogelijkheden kennis te maken; overwegende dat artistieke mobiliteit daarentegen specifieke uitdagingen met zich meebrengt, met name op het gebied van sociale bescherming en belastingen, die specifieke maatregelen vereisen; overwegende dat de hoge mate van mobiliteit ook zwartwerk in de hand kan werken (34) ; overwegende dat de huidige financieringsinstrumenten ter ondersteuning van mobiliteit beter moeten worden aangepast aan de specifieke kenmerken van de sectoren; overwegende dat in artistieke producties vaak CCS-professionals van binnen en buiten Europa worden samengebracht van wie de mobiliteit kan worden belemmerd door de moeilijkheid om een visum voor de middellange termijn te verkrijgen; S. overwegende dat toegang tot kunstonderwijs sociale inclusie en de bestrijding van ongelijkheid bevordert; overwegende dat het Erasmus+-programma het meest tastbare succes van de Unie is geweest bij de verwezenlijking van de doelstellingen van hoogwaardig en inclusief onderwijs; overwegende dat het huidige gebrek aan automatische wederzijdse erkenning van artistieke en creatieve vaardigheden en kwalificaties de grensoverschrijdende mobiliteit van CCS-professionals belemmert; T. overwegende dat de CCS ingrijpende veranderingen ondergaan, waardoor de vaardigheden moeten worden beoordeeld die in de sectoren nodig zijn, en beleid moet worden ontwikkeld om de huidige vaardigheidskloven aan te pakken; overwegende dat in het pact voor vaardigheden 2020 en het Europees Jaar van de Vaardigheden 2023 verder is benadrukt dat vaardigheden, met name transversale, zachte en digitale vaardigheden, in onderwijsstelsels moeten worden geïntegreerd met het oog op de ontwikkeling van talent en loopbaanoverdracht, onder meer door middel van technische en beroepsopleiding via grootschalige partnerschappen voor vaardigheden binnen het bredere CCS-ecosysteem, in samenwerking met de sociale partners; U. overwegende dat het hoge tempo van de digitale transformatie, dat tijdens de COVID‑19-pandemie is opgevoerd, en de toenemende toepassing van artificiële intelligentie (AI) nieuwe kansen en banen creëren, nieuwe bedrijfsmodellen en productievormen vergemakkelijken en werkregelingen diversifiëren, en de toegang tot cultuur voor een groter publiek verbeteren, en daarmee bijdragen tot het dynamische karakter van deze sectoren en de transformatie daarvan; overwegende dat dit echter bepaalde uitdagingen en onzekerheden met zich mee heeft gebracht die hebben geleid tot banenverlies, de verplaatsing van werknemers en een verlies van controle over hun werk, met inbegrip van uitdagingen in verband met het auteurschap en de eigendom van creaties en diversiteit; overwegende dat de digitalisering de verlening van culturele diensten over de grenzen heen heeft vergemakkelijkt; overwegende dat deze trend hand in hand gaat met contractuele praktijken van grote mediaplatforms waarbij in toenemende mate sprake is van misbruik en dwang, hetgeen een bedreiging vormt voor de billijke en toereikende beloning en arbeidsomstandigheden van Europese makers; V. overwegende dat een billijke beloning voor het gebruik van hun creatieve werk essentieel is binnen de arbeidsomstandigheden voor auteurs en componisten, aangezien dit de basis is van hun inkomsten als professioneel maker; overwegende dat de organisaties voor collectief beheer en hun mondiale systeem een belangrijke rol spelen bij de billijke beloning van makers – onder meer door middel van tariefonderhandelingen met gebruikers – en de bevordering van culturele diversiteit en culturele expressie; W. overwegende dat de Verklaring van Stuttgart een gemeenschappelijke Europese visie weerspiegelt en dat leiders zich daarin bereid hebben verklaard om samen aan een gezamenlijke toekomst te werken en dat zij daarin de wens hebben uitgesproken om de Europese identiteit te bestendigen en naar een nog hechtere band tussen hun volkeren toe te werken; overwegende dat in deze Verklaring cultuur als belangrijk instrument wordt beschouwd om dit doel te verwezenlijken; Culturele en creatieve sectoren: het samenbrengen van de volkeren van Europa 1. is van mening dat de culturele en creatieve sectoren (CCS) een fundamentele rol spelen bij de menselijke ontplooiing en de bevordering van de sociale en economische cohesie in Europa, een levendige democratie en de welvaart en inclusiviteit van onze samenlevingen; is bovendien van mening dat zij steun verdienen vanwege de intrinsieke waarde van kunst en cultuur; 2. benadrukt dat CCS-professionals een sleutelrol spelen in het Europese integratieproces en dat hun werk bijdraagt tot de verbinding van gemeenschappen, de opbouw van de identiteit van de volkeren van Europa en tot de bevordering van de Europese culturele diversiteit en de universele dialoog; 3. benadrukt dat de Unie de verantwoordelijkheid heeft om uit hoofde van artikel 167 VWEU bij te dragen tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten, alsmede om uit hoofde van artikel 3 VEU toe te zien op de instandhouding en de ontwikkeling van het Europese culturele erfgoed; is van mening dat het Europese culturele erfgoed door de geschiedenis heen wereldwijd een grote aantrekkingskracht en invloed heeft gehad, maar dat het opnieuw opeisen van deze leidende rol een aanzienlijke investering in de CCS vergt, alsmede in beleid dat deze moet versterken, teneinde de culturele rechten van mensen te waarborgen; Status van de kunstenaar 4. verzoekt de lidstaten te streven naar de uitvoering van de Unesco-aanbeveling betreffende de status van kunstenaars van 1980, die door hen allemaal is ondertekend; merkt op dat uit de daaropvolgende verslagen van de uitvoering ervan blijkt dat er meer gedaan moet worden om aan de aanbeveling te voldoen; is van mening dat de lidstaten, gelet op alle veranderingen in de laatste veertig jaar – met name veranderingen in verband met digitalisering, waaronder AI, waardoor atypische vormen van werk toenemen – hun handelen constant moeten bijstellen teneinde aan hun verplichtingen te kunnen voldoen om een volledig, solide en consistent kader voor rechten tot stand te brengen; moedigt de lidstaten voorts aan een bijdrage te leveren aan de bestaande monitoringmechanismen van de Unesco om de verzameling van informatie en gegevens over de levens- en arbeidsomstandigheden van CCS-professionals te verbeteren en bij te dragen aan empirisch onderbouwde beleidsvorming; 5. merkt op dat deskundigen het ontbreken van een definitie van CCS-professionals en van een erkenning van de specifieke kenmerken van hun arbeidsomstandigheden (35) hebben aangemerkt als een van de belangrijkste factoren die leiden tot de zwakke dekking van de sociale bescherming van CCS-professionals; verzoekt de lidstaten de specifieke situatie van CCS-professionals te erkennen, met facilitering door de Commissie, en daarbij, waar nodig, de verschillende regels voor zelfstandigen en werknemers in aanmerking te nemen en aan te passen, met als doel enerzijds de onbelemmerde toepassing van de aan hun status verbonden voorwaarden te waarborgen voor degenen die krachtens de nationale wetgeving een dergelijke status hebben, en anderzijds convergentie te bereiken, de situatie te verbeteren voor degenen die niet onder een dergelijke status vallen en tegelijkertijd transnationale arbeid in Europa te bevorderen; 6. verzoekt de Commissie de bestaande definities van CCS-professionals in alle lidstaten te inventariseren teneinde bij te dragen tot een gemeenschappelijke interpretatie die in de EU-beleidsvorming en culturele statistieken kan worden weerspiegeld; is van mening dat een dergelijke aanpak ook moet worden afgestemd op de Unesco-aanbeveling van 1980; Toegang tot sociale bescherming en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden 7. moedigt de lidstaten die nog geen specifieke status voor kunstenaars en andere CCS‑professionals hebben ingevoerd aan om dit alsnog te doen met als doel het faciliteren van de toegang van CCS-professionals tot adequate sociale bescherming in overeenstemming met de minimumnormen zoals neergelegd in de aanbeveling van de Raad van 8 november 2019 met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen (2019/C 387/01); roept de lidstaten op om de bestaande kloven in de toegang tot sociale bescherming te overbruggen, met name ten aanzien van de CCS; verzoekt de lidstaten die al een “kunstenaarsstatus” hebben, regelmatig na te gaan of deze toereikend is en deze zo nodig vanuit dezelfde gedachte te verbeteren teneinde dekking voor alle CCS-professionals, en met name voor zelfstandigen, te waarborgen, en om deze af te stemmen op de nieuwe uitdagingen die digitalisering en de COVID-19-pandemie met zich mee hebben gebracht; prijst de lidstaten die de afgelopen jaren al een dergelijke herziening en afstemming hebben uitgevoerd; 8. benadrukt dat de atypische werkroosters in culturele en creatieve loopbanen en de hoge mate van beroeps- en geografische mobiliteit op zowel nationaal als EU-niveau van CCS-professionals leiden tot uitdagingen, die in de hele Unie gemeenschappelijk zijn, bij de toegang tot sociale bescherming voor CCS-professionals; is daarom van mening dat gerichte acties en versterkte coördinatie op het niveau van de Unie nodig zijn om ervoor te zorgen dat alle CCS-professionals, ongeacht hun arbeidssituatie, binnen de EU universele, doeltreffende en vereenvoudigde toegang hebben tot adequate en alomvattende socialebeschermingsstelsels; wijst op het belang van adequate en toegankelijke minimuminkomensregelingen voor CCS-professionals, die vaak te maken hebben met perioden van ontoereikende, onregelmatige of onzekere financiële middelen, en onderstreept dat dergelijke regelingen niet in de plaats mogen komen van een billijke en toereikende beloning en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden in de CCS; 9. dringt er bij de lidstaten op aan specifieke maatregelen te nemen om de verwerving, het behoud en de overdraagbaarheid van rechten in alle regelingen te waarborgen, om CCS‑professionals – die vaak meerdere banen met elkaar combineren, van baan veranderen of afwisselend werknemer en zelfstandige zijn – in staat te stellen onstabiele en versnipperde inkomens, onbetaald werk en baanonzekerheid tegen te gaan en een minimumnorm met betrekking tot hun inkomens te waarborgen, door de nationale socialezekerheidsregelingen doeltreffend aan te passen om volledige toegang tot sociale uitkeringen, met inbegrip van werkloosheidsuitkeringen, te waarborgen in socialebeschermingsstelsels die op bijdragen berusten, alsmede een toereikende dekking, en door hun deelname aan vrijwillige socialebeschermingsstelsels te vergemakkelijken; is van mening dat het recht op billijke, passende en evenredige beloning vanwege auteurs- en soortgelijke rechten moet aansluiten op socialebeschermingsstelsels, met name de toegang tot een op bijdragen berustend pensioen, aangezien creatieve carrières niet door leeftijd worden beperkt; 10. wijst op de noodzaak om de arbeidssituatie van in de CCS werkzame personen overeenkomstig hun feitelijke werkregelingen vast te stellen; wijst erop dat alle werknemers onder het EU-acquis inzake arbeidsrecht en het nationale arbeidsrecht vallen en onder meer recht hebben op een minimumloon, collectieve onderhandelingen, arbeidstijd, gezondheidsbescherming, het recht op betaald verlof, betere toegang tot bescherming tegen arbeidsongevallen, werkloosheids- en ziekte-uitkeringen en een op bijdragen berustend ouderdomspensioen; verzoekt de lidstaten om het optreden van de arbeidshandhavingsinstanties te versterken en Verdrag nr. 81 inzake arbeidsinspectie van de IAO uit te voeren, met bijzondere aandacht voor de correcte classificatie van personen die in de CCS werken; Uitdagingen in grensoverschrijdende situaties 11. benadrukt het algemene belang van grensoverschrijdende mobiliteit om het creatieve werk van CCS-professionals te vergemakkelijken en de kansen om in het buitenland nieuwe beroepservaring op te doen uit te breiden; 12. wijst erop dat het waarborgen van een soepele coördinatie en de overdraagbaarheid van rechten van het socialebeschermingsstelsel van de ene lidstaat naar het stelsel van de andere lidstaat belangrijk is teneinde de effectieve toegang tot sociale bescherming te verzekeren voor CCS-professionals met een hoge mate van arbeidsmobiliteit; roept de lidstaten op de Verordeningen (EG) nr. 883/2004 en (EG) nr. 987/2009 correct en consequent toe te passen; onderstreept hoe belangrijk het is herzieningen hiervan goed te keuren en uit te voeren; 13. merkt op dat het lastig blijft om de juiste weg te vinden in de diverse bestaande stelsels, met name voor zelfstandigen en atypische werknemers; betreurt dat er nog steeds veel administratieve, financiële, fiscale en taalkundige belemmeringen voor mobiliteit bestaan, met name de grensoverschrijdende overdraagbaarheid van socialezekerheidsrechten, vaak als gevolg van verschillen tussen de wetgevingen van de lidstaten; benadrukt dat CCS-professionals die hun recht op vrij verkeer uitoefenen, vaak in verschillende lidstaten aan meerdere sociale en ziektekostenverzekeringen moeten bijdragen, zonder daarvan te kunnen profiteren; dringt aan op een sterkere coördinatie op het niveau van de Unie om de verschillen tussen de nationale systemen te dichten, zodat CCS-professionals die in verschillende landen werkzaam zijn, hun sociale rechten kunnen genieten; 14. is van mening dat het verspreiden van informatie over de regels voor socialezekerheidscoördinatie in Europa betreffende grensoverschrijdende mobiliteit van kunstenaars op EU-niveau noodzakelijk en nuttig is voor CCS-professionals; moedigt de Commissie en de lidstaten aan bestaande informatiepunten voor mobiliteit te versterken of, indien deze niet bestaan, nieuwe, adequaat gefinancierde informatiepunten voor mobiliteit op te zetten als centrale aanspreekpunten die gemakkelijk toegankelijk zijn in alle EU-talen en die CCS-professionals zullen helpen bij het verzamelen van alle relevante sectorale informatie over hun arbeidsomstandigheden, mobiliteit, fiscaliteit en sociale uitkeringen; 15. is van mening dat de geautomatiseerde uitwisseling van informatie via het systeem voor de elektronische uitwisseling van gegevens betreffende sociale zekerheid (EESSI), dat bedoeld is om – via administratieve samenwerking – mobiele professionals in staat te stellen om probleemloos in Europa te werken, grote mogelijkheden biedt voor CCS‑professionals; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het EESSI rekening houdt met de specifieke kenmerken van werkroosters en arbeidsmobiliteit in de CCS en dat alle CCS-professionals onder de regeling vallen, voortbouwend op de recente mededeling over digitalisering bij de coördinatie van de sociale zekerheid (36) ; 16. neemt kennis van de recente betrokkenheid van de Commissie bij de proefprojecten van de Europese socialezekerheidspas (ESSP) en moedigt haar aan de uitvoering ervan te versnellen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om een wetgevingsvoorstel voor een ESSP-initiatief in te dienen dat kan zorgen voor een doeltreffende identificatie, traceerbaarheid, aggregatie en overdraagbaarheid van socialezekerheidsrechten en de handhaving van de Unieregels inzake arbeidsmobiliteit en de coördinatie van de sociale zekerheid op de arbeidsmarkt kan verbeteren om een gelijk speelveld voor werknemers en bedrijven in de Unie te waarborgen; benadrukt dat het van cruciaal belang is te waarborgen dat Europese burgers dankzij een handig digitaal instrument over de grenzen heen hun rechten voor socialezekerheidsdekking kunnen uitoefenen; benadrukt dat een snelle verificatie van de verzekeringsstatus en -bijdragen kan helpen bij het tegengaan van zwartwerk en niet-naleving van de in het gastland bestaande loonvormingsmechanismen, fraude en misbruik van socialezekerheidsuitkeringen, en socialezekerheidsinstellingen, arbeidsinspecties en zorgaanbieders in staat kan stellen de naleving te controleren door middel van kruisverwijzingen tussen databanken; onderstreept dat de ESSP het voor werknemers ook gemakkelijker zou maken om hun socialezekerheidsbijdragen en -uitkeringen, zoals pensioenrechten, te volgen en aan te vragen, waardoor de overdraagbaarheid ervan wordt vergemakkelijkt en sociale fraude met betrekking tot problemen als malafide onderaanneming, schijnzelfstandigheid, zwartwerk en het niet betalen van socialezekerheidsbijdragen beter kan worden voorkomen; dringt erop aan de ESSP-oplossing in de CCS uit te rollen en ervoor te zorgen dat deze rekening houdt met de specifieke kenmerken van de CCS en de specifieke behoeften van zelfstandigen; 17. verzoekt de Commissie en de lidstaten om, in samenwerking met de Europese Arbeidsautoriteit, door middel van het verstrekken van gemakkelijk toegankelijke informatie de volledige toepassing van toepasselijke collectieve overeenkomsten op gedetacheerde CCS-professionals in het land van bestemming en de handhaving van het recht van de Unie te vergemakkelijken, teneinde passende bescherming te waarborgen wanneer deze professionals hun recht op vrij verkeer uitoefenen en onregelmatigheden van grensoverschrijdende aard te bestrijden; 18. is ingenomen met de nieuwe mobiliteitsactie “Culture Moves Europe” in het kader van het programma Creatief Europa, waarbij mobiliteitsbeurzen aan kunstenaars en andere CCS-professionals worden aangeboden; verzoekt de Commissie en de lidstaten dergelijke initiatieven verder te versterken en te verbeteren en er meer adequate financiering aan te geven om deze regeling uit te breiden teneinde een zo breed mogelijk scala aan CCS-professionals en -doelgroepen te bereiken, en Europese coproducties te bevorderen, waarbij ook niet-EU-landen worden betrokken; 19. benadrukt het belang van wedstrijden en initiatieven in de hele Unie die de rijkdom en diversiteit van de Europese cultuur onder de aandacht brengen en bijdragen aan een Europees gevoel van verbondenheid en identiteit, zoals de Europese publieksprijs voor de beste film (LUX-filmprijs) en de literatuurprijs van de Europese Unie; verzoekt de Commissie wedstrijden of initiatieven die uitsluitend binnen de Unie worden georganiseerd, te evalueren en verder te versterken, alsook nieuwe wedstrijden en initiatieven te bevorderen en te faciliteren, zoals een jaarlijkse zangwedstrijd tussen de lidstaten om de cultuur van de Unie en het toerisme te bevorderen; Billijke beloning, praktijken en financiering 20. bevestigt nadrukkelijk dat cultureel werk een beroepsactiviteit is, die als zodanig billijk en adequaat moet worden beloond, waarbij rekening moet worden gehouden met het effectieve opleidingsniveau, de competenties en de beroepservaring, en die een behoorlijke levensstandaard waarborgt; is bezorgd over het feit dat de CCS als lagelonensectoren worden beschouwd, met 38 % van de CCS-professionals in de laagste drie loondecielen (37) ; is ingenomen met de recente goedkeuring van Richtlijn (EU) 2022/2041 van het Europees Parlement en de Raad (38) ; verzoekt de lidstaten deze richtlijn snel om te zetten, met bijzondere aandacht voor de CCS; 21. betreurt alle vormen van onderbetaald of onbetaald werk, zoals de praktijk om vergroting van de naamsbekendheid voor te stellen bij wijze van betaling voor cultureel en creatief werk, en het niet meetellen van ongeregistreerde arbeidstijd als arbeidstijd, en onbetaalde stages (39) , die kunnen voortkomen uit het wijdverbreide scheve machtsevenwicht in de contractuele relatie; 22. betreurt de laattijdige-betalingspraktijken in de CCS die ernstige gevolgen hebben voor de solventie van zowel zelfstandigen als kmo’s in deze sector en die de onderlinge sociaal-economische verschillen tussen CCS-professionals vergroten; benadrukt dat de lidstaten Richtlijn 2011/7/EU (40) ten uitvoer moeten leggen, ook voor ondernemingen in de CCS; 23. wijst op het belang van auteursrechten en naburige rechten in de CCS en van de correcte tenuitvoerlegging daarvan, waarbij ervoor wordt gezorgd dat auteurs en uitvoerende kunstenaars in hun hoedanigheid van rechthebbenden billijk worden beloond voor de exploitatie van hun werk; roept op tot een betekenisvolle omzetting en handhaving van de auteursrechtenrichtlijn (41) , in overeenstemming met de doelstellingen daarvan; 24. verzoekt de Commissie de lidstaten te steunen bij het waarborgen van een adequate, billijke, passende en evenredige beloning voor kunstenaars en makers voor het gebruik van hun artistiek werk, met passende mechanismen en door algemene en sectorspecifieke sociale dialoog in overeenstemming met de Uniewetgeving; 25. wijst erop dat de wettelijke toegang tot inhoud moet worden vergemakkelijkt en dat piraterij en ander illegaal gebruik moet worden bestreden, met name op de digitale eengemaakte markt; 26. is van mening dat een billijke en toereikende beloning van auteurs en componisten een essentieel onderdeel van hun arbeidsomstandigheden en bestaansmiddelen is; is bezorgd over het gebruik van diverse vormen van “buy-out”-contracten die kunnen leiden tot misbruik en dwangpraktijken die de EU-regels en -beginselen voor billijke beloning omzeilen en die het zeer scheve machtsevenwicht tussen de contractpartijen bevestigen; is bezorgd over het toenemende gebruik van dit soort contracten in bepaalde sectoren die vaak onder buitenlands recht worden geplaatst; dringt er bij de lidstaten op aan om ervoor te zorgen dat de contractuele overeenkomsten in de CCS volledig in overeenstemming zijn met de artikelen 18, 19 en 20 van de auteursrechtenrichtlijn en dat de rechten van auteurs en uitvoerende kunstenaars in dit opzicht worden afgedwongen; verzoekt de Commissie de situatie in dat verband te beoordelen en er nauwlettend op toe te zien; verzoekt de Commissie om de conformiteit van “buy-out”-bepalingen en bepalingen over de keuze van het toepasselijk recht en rechtsgebied, waarbij de Europese regels vaak worden omzeild, zorgvuldig te onderzoeken, alsook de noodzaak om daar, alsmede aan andere schadelijke praktijken waaraan makers worden onderworpen, iets aan te doen, in het licht van bestaande en toekomstige initiatieven; 27. is bezorgd over gedwongen buy-outpraktijken die een bedreiging vormen voor de arbeidsomstandigheden en de bestaansmiddelen van Europese makers; is ingenomen met de komende studie die de Commissie over deze kwestie zal starten en verzoekt de Commissie de nodige initiatieven voor te stellen om deze praktijken op het niveau van de Unie aan te pakken, rekening houdend met haar conclusies en aanbevelingen; 28. verzoekt de lidstaten meer inspanningen te leveren om zwartwerk te voorkomen, niet-geregistreerde werktijden te erkennen en te reguleren en schijnzelfstandigheid in de CCS uit te bannen, onder meer door het optreden van de arbeidshandhavingsinstanties te versterken, in samenwerking met de sociale partners; wijst op de rol van de ELA in dit verband, met name bij het verstrekken van informatie aan mobiele CCS-professionals, informatie-uitwisseling tussen de lidstaten, gezamenlijke en onderling afgestemde inspecties en risicobeoordelingen met betrekking tot sectorspecifieke uitdagingen; 29. is van mening dat het evenwicht tussen werk en privéleven moet worden geëerbiedigd, met erkenning van de specifieke arbeidstijdregelingen die gangbaar zijn in de sectoren; 30. onderstreept dat het belangrijk is gezondheid en veiligheid op het werk te handhaven; verzoekt de Commissie om de erkenning van, compensatie voor en preventie van beroepsziekten in verband met specifieke activiteiten in de CCS te bevorderen; 31. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om te zorgen voor stabiele en voorspelbare financiering en om de bronnen van steun voor de CCS te diversifiëren, af te zien van bezuinigingen op bestaande financiering en hun financiële steun aan de sectoren te verhogen, hetgeen bijdraagt tot een grotere voorspelbaarheid voor CCS-professionals die deze middelen ontvangen; 32. is van mening dat publieke financiers in de CCS de verantwoordelijkheid hebben om billijke praktijken te bevorderen en dringt aan op de integratie van billijke beginselen in hun financieringsstrategieën, in overleg met de sociale partners; dringt erop aan dat professioneel institutioneel werk van CCS-professionals op billijke wijze wordt beloond en dat vervanging van banen door schijnvrijwilligerswerk moet worden aangepakt; 33. dringt er bij publieke financiers op Unie-, nationaal, regionaal en lokaal niveau op aan de sociale clausule in te voeren en te handhaven door middel van voorwaarden voor het gebruik van overheidsfinanciering en overheidsopdrachten, teneinde te zorgen voor billijke en toereikende beloning en arbeidsomstandigheden van CCS-professionals in de hele onderaannemingsketen, rekening houdend met het genderperspectief om gelijke toegang tot creatieve en productiehulpmiddelen en gelijke beloning te waarborgen, in overeenstemming met collectieve overeenkomsten, wanneer deze bestaan, en om de verwezenlijking van collectief onderhandelde oplossingen te bevorderen, wanneer deze nog niet bestaan; 34. is van mening dat door de Unie gefinancierde programma’s en projecten in de CCS, zoals Creatief Europa, de naleving van alle arbeids- en sociale verplichtingen uit hoofde van de Unie- en nationale wetgeving of collectieve overeenkomsten moeten waarborgen en moeten bijdragen tot de uitvoering van de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten in de CCS; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de volgende cyclus van Unieprogramma’s in de CCS aan dergelijke beginselen voldoet, onder meer door de invoering van sociale conditionaliteit, vergelijkbaar met andere beleidsterreinen van de EU, waaronder de verplichting om CCS-professionals eerlijk te vergoeden voor hun werk, met inbegrip van de tijd die wordt besteed aan onderzoek, repetities en voorbereiding, van toepassing met terugwerkende kracht, rekening houdend met de specifieke kenmerken van de aanvragers en de CCS als geheel, en de nodige aandacht te besteden aan het niet onevenredig verhogen van de administratieve lasten; 35. wijst erop dat de procedures voor het aanvragen van EU-financiering, met inbegrip van de procedures voor het programma Creatief Europa, nog steeds te belastend zijn en onnodig belemmeringen opleveren voor potentiële begunstigden; verzoekt de Commissie daarom deze procedures verder te vereenvoudigen om eerlijke toegang tot EU-financiering te waarborgen; 36. is van mening dat overheidsfinanciering van essentieel belang is om een duurzaam, divers en democratisch cultureel en creatief ecosysteem te waarborgen; verzoekt de lidstaten en de Commissie om de financiële steun voor de CCS aanzienlijk te verhogen en de lidstaten om een minimumuitgavendoelstelling vast te stellen van 2 % van de overheidsuitgaven in de CCS, die tot 4 % van het bbp van de EU genereren; verzoekt alle actoren van de Unie de financiering voor cultuur in alle programma’s van de Unie te verhogen en de synergieën te versterken, alsook de nodige wijzigingen aan te brengen in het toezicht op het MFK om rekening te houden met investeringen in cultuur in de hele Europese begroting; 37. betreurt dat de meeste de lidstaten niet hebben voldaan aan de investeringsdoelstelling van 2 % van de herstel- en veerkrachtfaciliteit voor de CCS die moet worden opgenomen in de nationale herstel- en veerkrachtplannen van de lidstaten, zoals gevraagd door het Parlement; Rol van de sociale partners en collectieve onderhandelingen 38. wijst erop dat CCS-professionals de vrijheid en het recht hebben om vakbonden en beroepsorganisaties op te richten en zich daarbij aan te sluiten, om hun beroepsgroep te vertegenwoordigen en om systematisch en op zinvolle wijze deel te nemen aan het beleidsvormingsproces inzake cultureel, sociaal en werkgelegenheidsbeleid; verzoekt de lidstaten de sociale dialoog op Unie-, nationaal en sectoraal niveau te versterken, in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad over de versterking van de sociale dialoog, om ervoor te zorgen dat alle CCS-professionals vertegenwoordigd zijn en te zorgen voor een hoge dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen, op zodanige wijze dat fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en billijke en toereikende lonen worden gewaarborgd; verzoekt de lidstaten de effectieve toepassing van het recht op collectieve onderhandelingen in de CCS te waarborgen; 39. merkt op dat de dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen in de CCS van de lidstaten aanzienlijk varieert; is van mening dat sterke collectieve onderhandelingen er op beslissende wijze toe bijdragen dat een adequate bescherming van het minimumloon, billijke beloning, de rechten van werknemers, goede arbeidsomstandigheden alsook bepalingen voor opleiding en professionele ontwikkeling en bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers worden gewaarborgd; verzoekt de Commissie en de lidstaten de sociale dialoog op alle niveaus en collectieve onderhandelingen te ondersteunen en de dekking ervan in de CCS te verbeteren; spoort de Commissie en de lidstaten derhalve aan om, samen met de sociale partners, te streven naar een dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen van ten minste 80 % tegen 2030, hetgeen ook tot uiting moet komen in de CCS, en regelmatig de vooruitgang bij het bereiken van dit streefcijfer te evalueren; 40. is ingenomen met de publicatie door de Commissie van de “Richtsnoeren betreffende de toepassing van het mededingingsrecht van de Unie op collectieve overeenkomsten inzake de arbeidsvoorwaarden van zelfstandigen zonder personeel” – onder wie ook zelfstandige auteurs en uitvoerende kunstenaars vallen – waarmee makers en zelfstandigen in de CCS meer bescherming wordt geboden; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de nationale mededingingsautoriteiten de richtsnoeren daadwerkelijk toepassen; verzoekt de Commissie toe te zien op de toepassing van de richtsnoeren door de nationale mededingingsautoriteiten die worden ondersteund door het Europees Mededingingsnetwerk en overleg met de Europese sociale partners, auteurs, kunstenaars, uitvoerende kunstenaars en cultuurwerkers, om ervoor te zorgen dat deze consequent worden toegepast; 41. benadrukt dat de meeste zelfstandigen zonder personeel in de CCS moeite hebben om hun arbeidsomstandigheden te beïnvloeden; merkt op dat zelfs als zij niet volledig geïntegreerd zijn in het bedrijf van hun opdrachtgever zoals dat bij werknemers het geval is, bepaalde zelfstandigen zonder personeel mogelijk niet volledig onafhankelijk zijn of niet voldoende onderhandelingsmacht hebben; wijst er derhalve op dat collectieve onderhandelingen voor zelfstandigen zonder personeel een doeltreffend instrument zijn om betere arbeidsomstandigheden, waaronder loon, te waarborgen; 42. verzoekt de lidstaten en de sociale partners te streven naar het waarborgen van billijke en toereikende lonen in de CCS, die het effectieve niveau van onderwijs, vaardigheden, competenties en beroepservaring weerspiegelen; verzoekt de lidstaten in dit verband collectieve overeenkomsten inzake loonvorming in de CCS te bevorderen; Onderwijs, opleidingsmogelijkheden en loopbaanontwikkeling 43. is bezorgd over de steeds beperktere ruimte die in de nationale leerplannen van het basis- en voortgezet onderwijs wordt ingeruimd voor artistieke vorming; merkt met bezorgdheid op dat financiële belemmeringen vaak de toegang tot hoger kunst- en cultuuronderwijs belemmeren voor jongeren uit een kwetsbaar of kansarm milieu, met name jongeren met een handicap; verzoekt de lidstaten een billijke toegang tot het – met name hoger – kunstonderwijs te waarborgen; dringt er bij de lidstaten op aan passende financiële en personele middelen toe te wijzen aan de versterking van artistieke disciplines in alle stadia van het onderwijs in leerplan- en buitenschoolse activiteiten door middel van een STEAM-benadering; verzoekt de Commissie mogelijke modellen te beoordelen voor het compenseren van openbare artistieke en culturele organisaties die gratis toegang voor jongeren onder de 18 jaar tot culturele evenementen en onderwijs bevorderen; 44. is bezorgd over het gebrek aan duidelijkheid en informatie over arbeidsomstandigheden en -praktijken voor studenten en jonge afgestudeerden die de arbeidsmarkt betreden, met inbegrip van inzicht in de status van werknemer en zelfstandige; verzoekt de lidstaten inclusieve maatregelen in te voeren of te versterken om ervoor te zorgen dat jongeren, met name jongeren die doorgaans worden benadeeld op de arbeidsmarkt, toegang hebben tot informatie over werkgelegenheidskansen, billijke praktijken en hun rechten, onder meer uit hoofde van het toepasselijke kader voor auteursrechten, en verplichtingen uit hoofde van het arbeidsrecht van de Unie en de lidstaten; 45. wijst erop dat toegang tot de Europese Onderwijsruimte van essentieel belang is voor artistiek onderzoek en de loopbaanontwikkeling van docenten en jonge professionals in de culturele en creatieve sectoren; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat het hoger kunstonderwijs volledig wordt geïntegreerd in de Europese Onderwijsruimte; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te werken aan het vergroten van de waarde van artistieke en cultuurgerelateerde graden en de automatische wederzijdse erkenning en certificering van diploma’s en andere kwalificaties en vaardigheden, leerresultaten en studieperioden in het buitenland die vergelijkbaarheid mogelijk maken, en de grensoverschrijdende overdraagbaarheid van artistieke competenties en vaardigheden van CCS-professionals te waarborgen; 46. benadrukt het belang van investeringen in een leven lang leren voor CCS-professionals; wijst op het belang van mobiliteit op EU-niveau voor de uitwisseling van ideeën en praktijken, het verbeteren van interculturele samenwerking en het bevorderen van loopbaanontwikkeling, met inbegrip van opleidingsmogelijkheden, in de culturele en creatieve sectoren; is van mening dat meer inspanningen nodig zijn om de mogelijkheden voor uitwisseling in onderwijs en beroep op Europees niveau te versterken en te verbreden, zodat deze inclusiever worden; dringt er bij de lidstaten en de Unie op aan de opleidingsbehoeften van CCS-professionals beter in kaart te brengen en hun beleid op het gebied van cultuur, onderwijs en werkgelegenheid beter af te stemmen op de specifieke uitdagingen van de culturele en creatieve sectoren; 47. wijst op de rol die microcredentials kunnen spelen wanneer ze op coherente en gestandaardiseerde wijze worden gebruikt, ook op het gebied van digitale en creatieve vaardigheden en competenties, waarbij wordt erkend dat zij een aanvulling op de formele kwalificaties vormen; verzoekt de Commissie en de lidstaten een Europees ecosysteem voor microcredentials te ontwikkelen in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad en ervoor te zorgen dat deze in heel Europa overdraagbaar zijn; 48. is bezorgd over het gebrek aan ondersteunende systemen voor arbeidstransitie voor kunstenaars en CCS-professionals die omscholing nodig hebben; is van mening dat dit van bijzonder belang is voor professionals wier banen onder meer worden beïnvloed door digitalisering of voor degenen die voor hun werk afhankelijk zijn van hun fysieke capaciteiten, zoals dansers, zangers en muzikanten; verzoekt de lidstaten en de Commissie om, in overleg met de sociale partners en in het kader van de doelstellingen van het Europees Jaar van de Vaardigheden en het pact voor vaardigheden, te investeren in bij- en omscholing via regelingen voor een leven lang leren en programma’s voor de ontwikkeling van vaardigheden, onder meer via partnerschappen met alle relevante actoren, het verzamelen van goede praktijken, technische en beroepsonderwijs- en opleidingsstelsels, zodat CCS-professionals nieuwe digitale, zakelijke, juridische en andere relevante kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen, met inbegrip van AI‑geletterdheid en zachte en transversale vaardigheden, zowel binnen als buiten de culturele en creatieve sectoren; 49. is ingenomen met de ontwikkeling van het Europees kader voor digitale onderwijsinhoud dat zal voortbouwen op culturele en creatieve diversiteit; verzoekt de lidstaten de aanbevelingen adequaat in hun nationale school- en onderwijsstelsels te integreren; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een voorstel in te dienen voor een richtlijn inzake hoogwaardige stages en benadrukt het belang van betaalde hoogwaardige stages in de CCS; 50. verzoekt de sociale partners opleiding en de ontwikkeling van vaardigheden te bevorderen; verzoekt de Europese Commissie de samenwerking tussen raden voor vaardigheden, waar deze bestaan, en de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten te ondersteunen; 51. is van mening dat CCS-professionals tot meer dan één sector kunnen behoren, zoals de amusements- en de sportsector; is van mening dat deze sectoren ook een fundamentele rol spelen bij het dichter bij elkaar brengen van de Europese volkeren door concrete ervaringen met wedstrijden op EU-niveau; benadrukt daarom hoe belangrijk het is te zorgen voor een gezond en evenwichtig ecosysteem in de CCS, de amusements- en de sportsector; Gendergelijkheid en maatregelen tegen intimidatie en discriminatie op het werk in de culturele en creatieve sectoren 52. benadrukt dat vrouwen vaak het slachtoffer zijn van seksisme, genderstereotypen en seksuele intimidatie en doorgaans minder verdienen dan mannen in gelijkwaardige functies; verzoekt de lidstaten hun inspanningen te verdubbelen om seksuele intimidatie in de culturele en creatieve sectoren uit te roeien en een veilige en gezonde werkplek te waarborgen, onder meer door beste praktijken uit te wisselen; is in dat verband ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, en hoopt dat deze snel zal worden goedgekeurd; verzoekt de lidstaten om, in samenwerking met de sociale partners, de richtlijn inzake beloningstransparantie snel om te zetten en ten uitvoer te leggen en de bindende maatregelen in de CCS voor loontransparantie te versterken, zoals het recht op informatie over beloningsniveaus, rapportage door bedrijven en collectieve onderhandelingen; verzoekt de Commissie en de lidstaten bestaande stimuleringsmechanismen en -structuren te versterken of, indien deze niet bestaan, nieuwe te creëren om gelijke kansen in loopbanen te waarborgen, met name voor vrouwen, lhbtiq+-personen, personen uit kansarme milieus en personen die tot minderheden behoren, onder meer, in voorkomend geval, door middel van financieringsmechanismen; 53. merkt op dat de CCS, als gevolg van de vaak onzekere arbeidsomstandigheden en onevenwichtige machtsstructuren, bovengemiddeld blootstaan aan intimidatie en discriminatie, waarbij 86 % van de vakbonden in de amusementsindustrie bezorgdheid uit over seksuele intimidatie op het werk (42) ; merkt op dat de subsectoren live-entertainment en film- en televisieproductie binnen de amusementssector bijzonder getroffen worden (43) ; 54. dringt er bij de lidstaten op aan om, in samenwerking met de sociale partners, systemische belemmeringen weg te nemen die CCS-professionals kwetsbaar maken, en een alomvattende en gecoördineerde sectorale respons te ontwikkelen om geweld en intimidatie te voorkomen, aan te pakken en uit te bannen, onder meer door te voorzien in duidelijk afgebakende verantwoordelijkheden in verslagleggings- en beschermingsprocedures, te voorzien in passende middelen voor onafhankelijke structuren voor vertrouwelijke melding van oneerlijke praktijken, standpunten te verzamelen en juridisch advies in te winnen, de gemelde gevallen nauwgezet te onderzoeken, het bewustzijn te vergroten en richtsnoeren op te stellen voor de preventie van intimidatie door middel van onderwijs en opleiding, ook voor de bevoegde autoriteiten; 55. benadrukt dat vrouwelijke kunstenaars en CCS-professionals in de hele Unie meer toegang moeten krijgen tot creatieve en productiehulpmiddelen; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om, in samenwerking met de sociale partners, onder meer door middel van collectieve onderhandelingen, de sociale dialoog te bevorderen over de aanpak van genderongelijkheid door het waarborgen van gelijk loon voor arbeid van gelijke waarde, vertegenwoordiging in leidinggevende functies en andere besluitvormingsfuncties, en bescherming van het evenwicht tussen werk en privéleven; moedigt de sociale partners aan meer vrouwen en jongeren in hun leiding en hun onderhandelingsteams op te nemen; verzoekt de lidstaten in dit verband de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven snel om te zetten (44) ; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat bedrijven en organisaties die actief zijn in de CCS in samenwerking met hun werknemersvertegenwoordigers actieplannen voor gendergelijkheid vaststellen om intimidatie op de werkplek te voorkomen; 56. verzoekt de lidstaten die het Verdrag betreffende geweld en intimidatie van de IAO nog niet hebben geratificeerd, dit onverwijld te doen; dringt voorts aan op de snelle aanneming van het besluit van de Raad houdende machtiging tot ratificatie van het Verdrag met betrekking tot de bepalingen die betrekking hebben op de bevoegdheden van de Unie; Artistieke vrijheid 57. dringt erop aan dat de vrijheid van artistieke creatie en expressie in heel Europa wordt gewaarborgd, wat bijdraagt tot solidariteit, sociale cohesie en een gelijk speelveld voor kunstenaars om hun activiteiten te ontwikkelen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om in het kader van de verslagen over de rechtsstaat het hoofdstuk over toezicht op de mediavrijheid en -pluriformiteit uit te breiden tot alle aspecten van de vrijheid van meningsuiting, met inbegrip van de artistieke en academische vrijheden; verzoekt de Commissie om zich, in het kader van haar evaluatie van de uitvoering van het Actieplan voor Europese democratie, door middel van passende initiatieven verder te richten op het bevorderen en verdedigen van de vrijheid van kunstenaars om te creëren zonder censuur, politieke inmenging of intimidatie, met inbegrip van criminalisering, zodat de Europese burgers hun culturele rechten kunnen uitoefenen; 58. dringt erop aan dat eerlijke sociale en arbeidsomstandigheden en een fatsoenlijk en duurzaam loonniveau, alsook adequate toegang tot sociale zekerheid, van cruciaal belang zijn om de vrijheid van artistieke expressie voor alle makers te waarborgen en te zorgen voor een gelijk speelveld zodat zij hun activiteiten kunnen ontwikkelen; herinnert aan de plicht van de lidstaten en de Unie om CCS-professionals te beschermen, te verdedigen en bij te staan bij het handhaven van hun vrijheid van creatie en expressie; verzoekt de lidstaten, met de proactieve steun van de Commissie, richtsnoeren op te stellen voor het beschermen van artistieke vrijheid als een EU‑waarde; 59. verzoekt de Commissie en de EDEO om in voorkomend geval de maatregelen te consolideren en uit te breiden ter ondersteuning van kunstenaars en andere CCS‑professionals die, met name als gevolg van oorlog of geopolitieke instabiliteit, gevaar lopen bij het handhaven van hun vrijheid van artistieke expressie; Digitale uitdagingen 60. benadrukt dat automatisering en AI nuttige instrumenten zijn geworden voor artistieke creatie en dat zij ook kunnen bijdragen tot het scheppen van banen in de CCS en de mogelijkheden voor de ontwikkeling van de sectoren kunnen vergroten door het ontstaan van nieuwe beroepsprofielen, met name wanneer zij op mensgerichte wijze worden toegepast, om ervoor te zorgen dat de mens zowel een bron als een begunstigde van technologische innovaties is; is echter bezorgd over de gevolgen van de toenemende automatisering als gevolg van het gebruik van machinaal leren, robotica en andere op gegevens gebaseerde technologieën, zoals geassisteerde productie van inhoud, kunstmatige voice-over, vertalen van spraak in tekst, alsook geautomatiseerde extractie van metagegevens en de verspreiding van krachtige generatieve AI-systemen voor het genereren van inhoud, waaronder het gebruik van deepfakes zonder toestemming, die een bijzondere uitdaging kunnen vormen voor kunstenaars en andere CCS-professionals die het risico lopen hun baan, hun recht op beloning of zeggenschap over hun werk te verliezen of te maken krijgen met verslechterende arbeidsomstandigheden; 61. verzoekt de Commissie om, na overleg met de sociale partners, een strategische aanpak op het niveau van de Unie te ontwikkelen om te anticiperen op de gevolgen van het gebruik van deze nieuwe technologieën in de CCS voor de werkgelegenheid, werkmethoden, arbeidsomstandigheden, bij- en omscholing en personeelsbehoeften; verzoekt de lidstaten om, met de steun van de Commissie, in het kader van deze strategische aanpak, opleidingen en onderwijs, waaronder inzake AI-geletterdheid, te ontwikkelen, alsmede actieplannen voor het scheppen van banen en sectorspecifieke financiële steun en maatregelen om de toegang tot adequate sociale bescherming te waarborgen voor degenen die te maken hebben met digitalisering en banenverlies in verband met AI; 62. dringt meer in het bijzonder aan op de bevordering van de sociale dialoog en overleg met de CCS om gelijkheid, culturele diversiteit, non-discriminatie en billijkheid in AI‑systemen te waarborgen; verzoekt de Commissie maatregelen vast te stellen om de transparantie en verantwoordingsplicht van AI-systemen en algoritmen te waarborgen, onbedoelde vooroordelen en discriminatie in de CCS te voorkomen en te zorgen voor gelijke behandeling, inclusie en een optimaal gebruik van digitale technologieën ter ondersteuning van fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor CCS-professionals, de uitoefening van hun rechten en met name het recht op een billijke, passende en evenredige beloning, in overeenstemming met de wetgeving van de Unie inzake auteursrechten; 63. benadrukt dat algoritmisch beheer nieuwe uitdagingen met zich meebrengt voor de toekomst van werk, zoals op technologie gebaseerde controle en bewaking om de vooruitgang, tijd en prestaties te monitoren, en aanzienlijke gevolgen heeft met betrekking tot de gezondheid en veiligheid van werknemers, met name hun geestelijke gezondheid en hun recht op privacy en menselijke waardigheid, alsook discriminerende behandeling bij aanwervingsprocedures en op andere gebieden, indien voldoende menselijk toezicht niet is gewaarborgd; is voorts bezorgd dat AI de vrijheid en autonomie van mensen kan ondermijnen, ook op het werk; wijst erop dat AI-oplossingen in de CCS transparant moeten zijn, geen negatieve gevolgen voor werknemers mogen hebben en tussen de sociale partners moeten worden besproken; verzoekt de Commissie in de huidige en toekomstige wetgevingswerkzaamheden de nodige aandacht te besteden aan de gevolgen van AI voor de rechten en het welzijn van werknemers op een steeds meer gedigitaliseerde werkplek, onder meer door een wetgevingsvoorstel over AI op het werk in te dienen; 64. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een evaluatie uit te voeren van de uitdagingen van door AI gegenereerde inhoud als gevolg van zich gestaag ontwikkelende bedrijfsmodellen die lacunes in de regelgeving kunnen veroorzaken, alsook van de gevolgen van onderzoek en ontwikkeling van AI en aanverwante technologieën voor de CCS, met name met betrekking tot het auteurschap en de billijke beloning van auteurs en uitvoerende kunstenaars; verzoekt de Commissie na te gaan in hoeverre de Europese algemene verordening gegevensbescherming snelle en doeltreffende waarborgen kan bieden tegen ongeoorloofde scraping van persoonsgegevens door AI-systemen en of bestaande uitzonderingen voor tekst- en datamining voldoende in balans zijn om ook in de context van generatieve AI aan de driestappentoets te voldoen; onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat aanbieders van generatieve AI voldoen aan de verplichtingen die zijn vastgesteld in de uiteindelijke verordening artificiële intelligentie en, onverminderd Unie- of nationale wetgeving inzake auteursrechten, een voldoende gedetailleerde samenvatting van het gebruik van krachtens het auteursrecht beschermde trainingsgegevens documenteren en openbaar maken; 65. benadrukt de behoefte aan een goed uitgebalanceerd cultureel ecosysteem, zodat alle afzonderlijke onderdelen kunnen floreren; is van mening dat het van het allergrootste belang is om naar een volledig herstel na de COVID-19-pandemie, integratie en beheer van digitale innovatie en het verder versterken van de sectoren toe te werken, alsook naar betere voorwaarden voor CCS-professionals in de sectoren; merkt op dat nieuwe innovatieve samenwerkingsvormen, zoals zelfbeheerde organisaties en culturele coöperaties, in de CCS steeds belangrijker worden; verzoekt de lidstaten en de Commissie hen en hun netwerken te ondersteunen en te zorgen voor hetzelfde niveau van erkenning door bij het voorstellen van initiatieven rekening te houden met hun specifieke kenmerken, teneinde hoge normen inzake transparantie, hun volledige en actieve deelname, onder meer aan besluitvormingsprocessen, en de bescherming van hun werknemers op nationaal en Europees niveau te waarborgen; verzoekt de lidstaten een gunstig klimaat te creëren voor publiek-private partnerschappen om beleidsinnovatie te faciliteren die het concurrentievermogen van creatieve bedrijven, hun productiviteit en voldoende financiering zal bevorderen; 66. wijst op de dringende noodzaak van een herziening van de wetgeving inzake kinderarbeid, die niet langer effectief is gezien het wijdverbreide aantal minderjarige makers van inhoud op sociale media; verzoekt de Commissie en de lidstaten bepalingen voor te stellen om minderjarige makers van inhoud te beschermen tegen de risico’s van uitbuiting, rekening houdend met de nieuwe uitdagingen van opkomende technologieën en socialemediaplatforms; Voorstellen voor maatregelen van de Unie 67. verzoekt de Commissie op grond van artikel 153 en artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie voorstellen voor wetgevingsinstrumenten in te dienen voor de vaststelling van een alomvattend EU-kader (het “kader”) voor de sociale en professionele situatie van kunstenaars en andere professionals in de culturele en creatieve sectoren (“CCS-professionals”), met name een richtlijn inzake fatsoenlijke arbeidsomstandigheden, waarmee wordt bijgedragen tot de correcte vaststelling van hun arbeidssituatie, alsmede een of meer besluiten om passende gegevens te verzamelen en te publiceren, om samenwerking en de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten aan te moedigen, onder meer door de oprichting van een Europees platform, met het oog op het formuleren van kwaliteitsnormen en het evalueren van relevante ontwikkelingen met betrekking tot de status en de situatie van CCS-professionals, waarbij een genderperspectief wordt gewaarborgd, met volledige deelname van de sociale partners, en om op Unieniveau de specifieke situatie van CCS-professionals overeenkomstig de aanbevelingen in de bijlage bij deze richtlijn te erkennen; 68. beschouwt overheidsuitgaven voor cultuur als een sociale investering die nauwlettend in het oog moet worden gehouden; dringt erop aan dat de arbeids- en levensomstandigheden in de CCS worden opgenomen in de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (45) ; 69. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om de nieuwe agenda voor cultuur te actualiseren en de verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden van CCS‑professionals als prioritair gebied op te nemen; verzoekt de Commissie de verbetering van de arbeids- en levensomstandigheden en billijke beloning in de CCS in haar politieke prioriteiten voor 2024-2029 op te nemen; 70. dringt bij de lidstaten aan op verhoging van het ambitieniveau voor de kernprioriteit “Kunstenaars en professionals in de culturele sector: de culturele en creatieve sectoren versterken” in het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad, met ambitieuzere acties en streefresultaten die gericht zijn op de status en arbeidsomstandigheden van kunstenaars en andere CCS-professionals; 71. verzoekt de Commissie om de twee jaar aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit te brengen over haar analyse van de situatie van CCS-professionals in de Unie en over relevante ontwikkelingen op basis van de verzamelde gegevens, alsook over de uitvoering van instrumenten in het kader; 72. is van mening dat alle financiële gevolgen van de verlangde voorstellen gedekt moeten worden door de bestaande begrotingstoewijzingen; wijst erop dat, gezien het belang van de CCS voor de economieën van de Unie en de lidstaten, de goedkeuring en uitvoering van de voorstellen tot aanzienlijke financiële en efficiëntievoordelen zouden leiden en dus zowel economisch als sociaal voordelig zouden zijn, zoals duidelijk wordt vermeld in de studie van de Onderzoeksdienst; o o o 73. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad, alsook aan de lidstaten. BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN DE VERLANGDE VOORSTELLEN Aanbeveling 1: het algemene doel van het kader Het algemene doel van de voorstellen die de Commissie wordt verzocht in te dienen, is het vaststellen van een Uniekader voor de sociale en professionele situatie van kunstenaars en andere professionals in de culturele en creatieve sectoren (“CCS-professionals”) (hierna “het kader” genoemd) om hun sociale en professionele situatie te verbeteren. Aanbeveling 2: instrumenten die deel uitmaken van het kader Het kader moet met name uit de volgende voorstellen voor wetgevingsinstrumenten bestaan: — een richtlijn inzake fatsoenlijke arbeidsomstandigheden; alsmede — een of meer besluiten die bijdragen tot de uitvoering of aanvulling van het acquis van de Unie op relevante gebieden en die een mechanisme voor gestructureerde samenwerking en de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten opzetten met het oog op het formuleren van kwaliteitsnormen en het evalueren van relevante ontwikkelingen met betrekking tot de status en de situatie van CCS-professionals, onder meer door de oprichting van een platform. Dat mechanisme moet ervoor zorgen dat de sociale partners op nationaal en Unieniveau ten volle kunnen deelnemen. Aanbeveling 3: het toepassingsgebied van de voorstellen voor wetgevingsinstrumenten Het kader moet betrekking hebben op alle CCS-professionals in de verschillende functies, rollen en capaciteiten die nodig zijn voor de realisatie van culturele en creatieve uitingen en werken, ongeacht hun arbeidssituatie. Het kader moet onder andere worden toegespitst, — door middel van een richtlijn, op de volgende punten: — de juiste bepaling van de arbeidssituatie van CCS-professionals om de lidstaten in staat te stellen hun status naar behoren vast te stellen; — de ontwikkeling van maatregelen om de arbeidsomstandigheden van CCS-professionals te verbeteren, met name om een billijke en toereikende beloning, fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en billijke arbeidspraktijken te waarborgen; — door middel van een of meer besluiten, waaronder een besluit tot oprichting van een Europees platform voor de sociale en professionele situatie van CCS-professionals, op de volgende punten: — de verbetering van de status van CCS-professionals; — de vaststelling van criteria voor een gemeenschappelijke interpretatie en erkenning van CCS-professionals en hun specifieke situatie op het niveau van de Unie. Die criteria zouden enerzijds als doel hebben de onbelemmerde toepassing van de aan de status van CCS-professional verbonden voorwaarden te waarborgen voor degenen die krachtens de nationale wetgeving een dergelijke status hebben, en anderzijds convergentie te bereiken en de situatie te verbeteren voor degenen die niet onder een dergelijke status vallen; — de vergemakkelijking van de daadwerkelijke toegang van CCS-professionals tot sociale zekerheid en sociale bescherming; — de verbetering van de vertegenwoordiging van en de collectieve onderhandelingen over CCS-werknemers in samenwerking met de sociale partners, in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad over de versterking van de sociale dialoog in de Unie; — de bevordering van transnationale arbeid in Europa, ook door middel van de vergemakkelijking van de coördinatie en overdraagbaarheid van rechten tussen socialebeschermingsstelsels en van grensoverschrijdende mobiliteit in de culturele en creatieve sectoren; — de invoering van voorwaarden voor het gebruik van overheidsfinanciering om billijke beloning en arbeidsomstandigheden voor CCS-professionals te waarborgen, gendergelijkheid te bevorderen, in overeenstemming met collectieve overeenkomsten wanneer deze bestaan, en de verwezenlijking van collectief onderhandelde oplossingen te bevorderen wanneer deze nog niet bestaan; — de integratie van het hoger kunstonderwijs in de Europese Onderwijsruimte, de automatische wederzijdse erkenning en validering van leerresultaten en studieperioden in het buitenland in de culturele en creatieve sectoren en de ontwikkeling van opleidingsmogelijkheden en loopbaanontwikkeling en arbeidstransities voor CCS‑professionals; — het wegnemen van systematische belemmeringen voor de bestrijding van alle vormen van discriminatie en van gendergerelateerd geweld en de bevordering van gendergelijkheid in de culturele en creatieve sectoren; — de daadwerkelijke waarborging van artistieke vrijheid als onderdeel van de arbeidsomstandigheden voor CCS-professionals. De Commissie moet de situatie van CCS-professionals in de Unie analyseren en relevante ontwikkelingen en de uitvoering van het kader monitoren. Zij moet om de twee jaar aan het Europees Parlement en de Raad verslag uitbrengen over haar analyse van de situatie van CCS‑professionals in de Unie, over relevante ontwikkelingen en over de uitvoering van het kader. Aanbeveling 4: de specifieke doelstellingen van het besluit/de besluiten tot oprichting van een Europees platform Er moet een Europees platform worden opgericht door middel van een of meer besluiten. Het Europees platform moet onder meer de volgende specifieke doelstellingen nastreven: — het verbeteren van de kennis over de levens- en arbeidsomstandigheden van CCS‑professionals, inclusief met betrekking tot de oorzaken en regionale verschillen van dergelijke omstandigheden, door middel van empirische instrumenten, vergelijkende analyse en relevante methodologische instrumenten voor gegevensverzameling die voortbouwen op het werk van relevante actoren; — dergelijke gegevens moeten betrekking hebben op arbeidsomstandigheden, arbeidssituatie, loonniveaus, toegang tot sociale zekerheid en sociale bescherming, collectieve vertegenwoordiging en verdediging en dekking door collectieve overeenkomsten, blootstelling aan belemmeringen voor inclusie en vormen van discriminatie en gendergerelateerd geweld, en gendergelijkheid en artistieke vrijheid; dergelijke gegevens moeten zoveel mogelijk worden uitgesplitst naar gender, leeftijd, handicap, geografische ligging, bedrijfsomvang en specifieke sector; — het verbeteren van het wederzijds begrip van de verschillende systemen en praktijken, onder meer door bestaande definities van CCS-professionals in de lidstaten in kaart te brengen, de versnippering te verminderen en de vastgestelde problemen aan te pakken, met name grensoverschrijdende aspecten en culturele statistieken op het niveau van de Unie; — het ontwikkelen van analysen van de doeltreffendheid van verschillende beleidsmaatregelen; — het vaststellen van instrumenten en praktijken voor wederzijds leren en de efficiënte uitwisseling van informatie en ervaringen met het oog op convergentie tussen de benaderingen van de lidstaten, onder meer door middel van een kennisbank van verschillende praktijken en genomen maatregelen; — het ontwikkelen van instrumenten, zoals toepassingsrichtsnoeren, handboeken met goede praktijken en gedeelde beginselen, voor het verbeteren van de situatie op alle gebieden die onder het toepassingsgebied van het kader vallen en het evalueren van ervaringen met relevante instrumenten; — het faciliteren en ondersteunen van verschillende vormen van samenwerking tussen de lidstaten door hun capaciteit te vergroten, grensoverschrijdende mobiliteit en het ondernemen van gezamenlijke activiteiten te vergemakkelijken en ervaringen met dergelijke samenwerking door deelnemende lidstaten te evalueren; het platform moet met name gedachtewisselingen organiseren met vertegenwoordigers van de lidstaten, beleidsmakers en belanghebbenden om mobiliteit te bevorderen, met een grotere nadruk op inclusie en het aanpakken van belemmeringen in verband met handicaps; — het ontwikkelen van een onderwijs- en opleidingsstrategie waarin rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van de culturele en creatieve sectoren; — het ontwikkelen en zo nodig verbeteren van opleidingscapaciteit voor relevante autoriteiten en het ontwikkelen van een kader voor het uitvoeren van gezamenlijke opleidingen, waarbij ook de sociale partners worden betrokken; — het bewustmaken van CCS-professionals, vakbonden en andere werknemersorganisaties en relevante autoriteiten van de lidstaten van de relevante problemen en beschikbare oplossingen; — het vergemakkelijken van het uitvaardigen van aanbevelingen aan de lidstaten over de doelstellingen van het kader. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 1, 2, 4 en 19 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de artikelen 258, 267 en 344 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Verklaring nr. 17 over het beginsel van voorrang van het EU-recht, gehecht aan de Slotakte van de intergouvernementele conferentie die het Verdrag van Lissabon heeft aangenomen, ondertekend op 13 december 2007 (1) , – gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), – gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over de crisis op het gebied van de rechtsstaat in Polen en de voorrang van het EU-recht (2) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2021 (3) , – gezien de studie van juli 2022 getiteld “Het beginsel van voorrang van het recht van de Europese Unie”, uitgevoerd in opdracht van zijn Commissie juridische zaken en gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid van de Unie (4) , – gezien de studie van 27 april 2021 getiteld “Primacy’s Twilight? On the Legal Consequences of the Ruling of the Federal Constitutional Court of 5 May 2020 for the Primacy of EU Law”, uitgevoerd in opdracht van zijn Commissie constitutionele zaken en gepubliceerd door zijn Directoraat-Generaal Intern Beleid van de Unie (5) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien de gezamenlijke beraadslagingen van de Commissie juridische zaken en de Commissie constitutionele zaken overeenkomstig artikel 58 van het Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en van de Commissie constitutionele zaken ( A9-0341/2023 ), A. overwegende dat, in overeenstemming met artikel 2 VEU, de EU gegrondvest is op de waarden eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van personen die tot een minderheid behoren, die de lidstaten gemeen hebben; overwegende dat de eerbiediging van de bedoelde waarden een voorwaarde is voor toetreding tot de Unie en een verplichting is voor de lidstaten; overwegende dat eerbiediging van het EU-recht impliceert dat het primaire en het secundaire recht van de EU in acht worden genomen en dat het kernbeginsel van voorrang van het EU-recht wordt nageleefd; overwegende dat de lidstaten volgens artikel 4, lid 3, tweede alinea, VEU alle algemene of bijzondere maatregelen moeten treffen die geschikt zijn om de nakoming van de uit de Verdragen of uit de handelingen van de instellingen van de Unie voortvloeiende verplichtingen te verzekeren; B. overwegende dat de EU, als gemeenschap die op de rechtsstaat stoelt, staat of valt met de doeltreffende en uniforme toepassing en handhaving van haar recht door het HvJ-EU en de rechtbanken van de lidstaten; overwegende dat deze doeltreffendheid en uniformiteit alleen kunnen worden gewaarborgd indien het EU-recht voorrang heeft boven divergerend nationaal recht op gebieden waar het recht van de EU van toepassing is; overwegende dat het beginsel van voorrang van het EU-recht derhalve een hoeksteen van het rechtsstelsel van de EU vormt, en essentieel is voor de werking van de EU; C. overwegende dat het beginsel van voorrang van het EU-recht niet alleen een juridische doctrine is, maar ook een weerspiegeling van de politieke en economische integratie van de EU; overwegende dat - in dezelfde geest - het beginsel van voorrang bijdraagt tot de totstandbrenging van een “steeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa”, zoals bedoeld in de Verdragen; overwegende dat het beginsel van voorrang van het EU-recht ook intrinsiek verbonden is met het beginsel van gelijkheid voor de wet, aangezien het alle EU-burgers gelijke bescherming van de door de EU-wetgeving verleende rechten garandeert; D. overwegende dat het beginsel van voorrang niet expliciet in de Verdragen vastgelegd is, maar zich over meerdere decennia heeft ontwikkeld via de rechtspraak van het HvJ-EU; overwegende dat de conferentie in Verklaring nr. 17 over de voorrang van het EU-recht, die bij het Verdrag van Lissabon gevoegd is, memoreert dat, in overeenstemming met de vaste rechtspraak van het HvJ-EU, de Verdragen en het recht dat de Unie op grond van de Verdragen vaststelt, voorrang hebben boven het recht van de lidstaten, onder de voorwaarden bepaald in die rechtspraak; E. overwegende dat het HvJ-EU sinds zijn mijlpaaluitspraak in Costa tegen E.N.E.L. van 15 juli 1964 in zaak C-6/64 (6) talrijke malen heeft bevestigd dat het recht van de EU voorrang heeft boven het recht van de lidstaten, ongeacht de rang van de nationale wetgeving of het moment van vaststelling; overwegende dat het beginsel van voorrang dan ook van toepassing is op elke bepaling van nationaal recht, met inbegrip van bepalingen van grondwettelijke aard, in overeenstemming met de vaste rechtspraak van het HvJ-EU; overwegende dat het beginsel op grond van dezelfde rechtspraak ook van toepassing is op internationale overeenkomsten die door lidstaten zijn gesloten, voor zover deze overeenkomsten onder de bevoegdheid van de EU vallen; F. overwegende dat de rechtsorde van de EU verankerd is in internationale publiekrechtelijke verdragen, die middels nationale ratificatiebesluiten in nationaal recht worden omgezet; overwegende dat de rechtsorde van de EU en de rechtsorde van elke lidstaat beide van toepassing zijn op het grondgebied van een lidstaat; overwegende dat in gevallen waarin er een conflict bestaat tussen een bepaling van het EU-recht en een bepaling van het nationale recht er een collisieregel nodig is; overwegende dat het beginsel van voorrang een dergelijke collisieregel is; G. overwegende dat het beginsel van voorrang niet impliceert dat er sprake is van een hiërarchie tussen de rechtsstelsels van de EU en de lidstaten, maar - in plaats daarvan - inhoudt dat nationale rechtbanken in het geval van conflicterende bepalingen van het EU-recht en het nationaal recht die nationale bepalingen niet moeten toepassen of handhaven, en dat nationale autoriteiten en rechtbanken hun nationale recht moeten uitleggen in overeenstemming met het recht van de EU; overwegende dat het beginsel bovendien inhoudt dat strijdige nationale bepalingen niet moeten worden toegepast of moeten worden ingetrokken of gewijzigd om ervoor te zorgen dat het nationale recht volledig voldoet aan het recht van de EU; H. overwegende dat de voortdurende dialoog tussen het HvJ-EU en de nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken over de uitlegging van het beginsel van voorrang van het EU-recht voortvloeit uit uiteenlopende interpretaties van het mandaat van de rechtsorde van de EU en die van de lidstaten, zoals met betrekking tot de verdeling van bevoegdheden tussen de twee en de vraag wie uiteindelijk bevoegd is om te bepalen of iets onder de bevoegdheden valt die de lidstaten aan de EU hebben toegekend; I. overwegende dat de EU op grond van artikel 4, lid 2, VEU verplicht is tot eerbiediging van de nationale identiteit van alle lidstaten die besloten ligt in hun politieke en constitutionele basisstructuren, waaronder die voor regionaal en lokaal zelfbestuur; overwegende dat de relatie tussen de rechtsorde van de EU en de nationale rechtsorden gebaseerd is op het beginsel van overdracht zoals vastgelegd in artikel 4, lid 1, VEU; overwegende dat het beginsel van voorrang van het EU-recht alleen geldt binnen het toepassingsgebied van het EU-recht; J. overwegende dat de rechtspraak waarin het beginsel van voorrang wordt vastgesteld breed door de lidstaten is geaccepteerd; overwegende dat sommige nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken in weerwil hiervan hebben gesteld dat er grenzen zijn aan het beginsel van voorrang, die voornamelijk betrekking hebben op eerbiediging van EU-bevoegdheden, de nationale constitutionele identiteit en het niveau van de bescherming van de grondrechten; overwegende dat dergelijke interpretaties door nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken kunnen worden opgevat als voorbehouden tegen het beginsel van voorrang; overwegende dat één nationaal constitutioneel hof het beginsel van voorrang van het EU-recht expliciet in twijfel heeft getrokken (met betrekking tot nationaal constitutioneel recht); overwegende dat verschillende andere constitutionele hoven en hoogste rechtbanken het beginsel impliciet in twijfel hebben getrokken; K. overwegende dat het HvJ-EU en de nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken beide hun legitieme rollen te vervullen hebben bij het bepalen van de reikwijdte van de respectieve rechtsordes; overwegende dat nationale rechtbanken en het HvJ-EU in het kader van de procedure voor een prejudiciële beslissing een constructieve dialoog kunnen aangaan over conflicten tussen de nationale rechtsorde en de rechtsorde van de EU; L. overwegende dat het HvJ-EU krachtens de eerste alinea van artikel 267 VWEU bevoegd is prejudiciële beslissingen te geven over alle aspecten in verband met de uitlegging van de Verdragen en de geldigheid en de uitlegging van handelingen van instellingen, organen en instanties van de EU in het kader van de procedure voor een prejudiciële beslissing; overwegende dat het HvJ-EU derhalve de exclusieve bevoegdheid heeft voor het geven van een definitieve uitlegging van het EU-recht; M. overwegende dat in artikel 267, lid 3, VWEU staat dat nationale rechtbanken waarvan de beslissingen niet vatbaar zijn voor hoger beroep gehouden zijn een procedure voor een prejudiciële beslissing te starten indien daarover een vraag wordt opgeworpen; overwegende dat nationale rechtbanken waarvan de beslissingen niet vatbaar zijn voor hoger beroep aanvullende prejudiciële kwesties aan het HvJ-EU mogen voorleggen indien zij niet in staat zijn op basis van het eerdere antwoord uitspraak te doen in de zaak in kwestie; overwegende dat artikel 344 VWEU luidt: “De lidstaten verbinden zich, een geschil betreffende de uitlegging of de toepassing van de Verdragen niet op andere wijze te doen beslechten dan in de Verdragen is voorgeschreven.”; N. overwegende dat de Commissie, als hoedster van de Verdragen, overeenkomstig artikel 258 VWEU bevoegd is een inbreukprocedure voor het HvJ-EU te starten tegen een lidstaat die zich niet houdt aan zijn verplichtingen uit hoofde van de Verdragen, en overwegende dat deze procedure, in het licht van de rechtspraak van het HvJ-EU en de aan het Verdrag van Lissabon gehechte Verklaring nr. 17 betreffende de voorrang van het EU-recht, ook kan worden toegepast in geval van niet-nakoming van de verplichtingen uit hoofde van het beginsel van voorrang; overwegende dat het Europees Parlement overeenkomstig artikel 40 van het Statuut van het HvJ-EU en overeenkomstig artikel 149, lid 4, van zijn Reglement kan interveniëren ter ondersteuning van de Commissie in dergelijke inbreukprocedures op grond van artikel 258 VWEU; O. overwegende dat de Raad overeenkomstig artikel 7 VEU kan besluiten tot schorsing van bepaalde rechten die uit de toepassing van de Verdragen op de lidstaat in kwestie voortvloeien, indien de Europese Raad heeft geconstateerd dat er sprake is van een ernstige schending van de in artikel 2 VEU bedoelde waarden door de lidstaat in kwestie; Belangrijkste conclusies 1. herhaalt dat de lidstaten, middels hun toetreding tot de EU, ingestemd hebben met het gehele corpus van EU-wetgeving, met inbegrip van de rechtspraak van het HvJ-EU, en met alle waarden en beginselen van de EU zoals bedoeld in artikel 2 VEU, die zij derhalve delen en beloven te allen tijde te eerbiedigen; herinnert eraan dat hiertoe ook het beginsel van voorrang behoort, dat van cruciaal belang is om de consistente toepassing van het EU-recht in de hele Unie te waarborgen en de gelijkheid voor de wet van EU-burgers te garanderen; 2. erkent dat de bescherming van kernwaarden en beginselen zoals de effectieve bescherming van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat een gezamenlijke taak is voor de rechtsorde van de EU en de nationale rechtsorden van de lidstaten en voor de rechtbanken die belast zijn met de uitlegging van deze rechtsorden; 3. benadrukt de noodzaak om ervoor te zorgen dat het gemeenschappelijk beleid en de doelstellingen van de EU effectief worden uitgevoerd in alle lidstaten, waarbij gelijke concurrentievoorwaarden worden gegarandeerd en het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten wordt bevorderd; 4. herhaalt dat het beginsel van voorrang van het EU-recht, hoewel het niet expliciet is vastgelegd in de Verdragen, te allen tijde van toepassing is op (en in zijn werking bindend is voor) alle organen van de lidstaten; onderstreept de rechtsgevolgen van de aan het Verdrag van Lissabon gehechte Verklaring nr. 17 betreffende voorrang; 5. herinnert eraan dat het beginsel van voorrang van het EU-recht of dat van voorrang van het internationaal recht boven het nationaal recht in de grondwettelijke orde van verschillende lidstaten is verankerd; 6. herinnert eraan dat de nationale identiteit van de lidstaten wordt erkend in artikel 4, lid 2, VEU, en dat dit ook betrekking heeft op hun constitutionele structuren; herhaalt dat - in praktische termen - de benadering van het HvJ-EU van artikel 4, lid 2, VEU gebaseerd is op de analyse van gemeenschappelijke Europese waarden zoals bedoeld in artikel 2 VEU; wijst er daarom op dat verwijzingen naar artikel 4, lid 2, VEU door nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken nooit mogen worden gebruikt om gemeenschappelijke Europese waarden in twijfel te trekken; onderstreept dat de toepassing van de artikel 4, lid 2, en artikel 5 VEU een actieve dialoog tussen de nationale rechtbanken en het HvJ-EU omvat; herinnert eraan dat het aan het HvJ-EU, als de instelling met de exclusieve bevoegdheid voor de definitieve uitlegging van het EU-recht, is om de reikwijdte van het beginsel van voorrang te bepalen op basis van de toepassing van de EU-Verdragen; 7. benadrukt dat verreweg de meeste rechtbanken van de lidstaten het beginsel van voorrang van het EU-recht toepassen; stelt vast dat er, sinds de uitspraak in Costa tegen E.N.E.L. van 15 juli 1964, slechts een zeer klein aantal gevallen is geweest waarin nationale rechtbanken geweigerd hebben akkoord te gaan met de gevolgen van een prejudicieel besluit, afgezet tegen het grote aantal verwijzingen met het oog op een prejudiciële beslissing in het algemeen; 8. wijst evenwel op de negatieve gevolgen van een besluit van een nationaal constitutioneel hof of hoogste rechtbank waarin het beginsel van voorrang van het EU-recht in twijfel wordt getrokken of niet wordt toegepast; beklemtoont dat indien elk nationaal constitutioneel hof of hoogste rechtbank kon beslissen over de reikwijdte van het beginsel van voorrang van het recht van de EU, de doeltreffendheid en uniformiteit van het EU-recht sterk ondermijnd zouden zijn, en de garantie voor gelijke behandeling van burgers en bedrijven in de hele Unie daarmee zou ophouden te bestaan; onderstreept dat het in twijfel trekken van uitspraken van het HvJ-EU op grond van nationale constitutionele voorbehouden betreffende eerbiediging van EU-bevoegdheden of de nationale constitutionele identiteit zonder prejudiciële kwesties over de uitlegging van deze uitspraken aan het HvJ-EU voor te leggen, zijn autoriteit zou kunnen ondermijnen; is van oordeel dat de rechtspraak van nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken waarin het beginsel van voorrang in twijfel wordt getrokken constitutionele hoven of hoogste rechtbanken van de andere lidstaten zou kunnen aansporen het beginsel van voorrang van het recht van de EU in twijfel te trekken; 9. herinnert aan de diversiteit van de rechtstradities die eigen zijn aan elke lidstaat; is van mening dat dergelijke verschillen één van de factoren zijn die ertoe bijdragen dat nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken de uitspraken van het HvJ-EU aanvechten; benadrukt dat het HvJ-EU algemene beginselen vaststelt op basis van gemeenschappelijke constitutionele tradities van de rechtsorden van de lidstaten; 10. onderstreept dat een constructieve dialoog tussen de nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken en het HvJ-EU bevorderlijk is voor de ontwikkeling van het EU-recht, aangezien deze kan dienen als een manier om spanningen tussen de Europese en nationale rechtsorden met betrekking tot de verdeling van bevoegdheden op te lossen; benadrukt dat een dergelijke dialoog constructief moet zijn en geen rechtvaardiging mag zijn voor het niet opvolgen van de beslissingen van het HvJ-EU; 11. is van oordeel dat de procedure voor verwijzing met het oog op een prejudiciële beslissing een cruciale rol speelt voor de bevordering van een open en constructieve juridische dialoog en een belangrijk middel is om conflicten tussen nationale rechtbanken waarvan de beslissingen niet vatbaar zijn voor hoger beroep en het HvJ-EU, op te lossen; verzoekt de nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken in voorkomend geval gebruik te maken van de procedure voor verwijzing met het oog op een prejudiciële beslissing; benadrukt dat de procedure voor verwijzing met het oog op een prejudiciële beslissing, omdat het de uniforme uitlegging van het recht van de EU waarborgt, een voorwaarde is voor de consistentie en autonomie van de rechtsorde van de EU; herinnert eraan dat het HvJ-EU zich in meerdere zaken reeds bereid heeft getoond zijn redenering te wijzigen in een tweede prejudiciële beslissing waarom was gevraagd door hetzelfde nationale constitutionele hof als dat zich in deze zaak voor een eerste prejudiciële beslissing tot het Hof had gewend, hetgeen erop duidt dat deze procedure de mogelijkheid biedt van een doeltreffende dialoog tussen rechtbanken; is van mening dat de conflicten tussen bepaalde nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken en het HvJ-EU zouden kunnen getuigen van een gebrek aan dialoog in de loop van de procedure; 12. verwelkomt het dat een start is gemaakt met de wetgevingsprocedure tot wijziging van Protocol nr. 3 betreffende het Statuut van het HvJ-EU; is van mening dat een evenwichtiger taakverdeling tussen het Hof van Justitie en het Gerecht ruimte moet bieden voor een intensievere juridische dialoog tussen de rechtbanken en gerechtshoven van de EU en van de lidstaten, zodat zij de aanhoudende spanningen rond het beginsel van voorrang van het EU-recht kunnen oplossen; 13. verwelkomt alle bestaande informele mechanismen die het mogelijk maken de juridische dialoog tussen de nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken en het HvJ-EU te versterken, zoals de bijeenkomst van rechters, waarin de voorzitter van het HvJ-EU en de voorzitters van de nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken bijeenkomen, en het justitiële netwerk van het EU-platform, dat in 2017 op hun initiatief is opgericht; 14. benadrukt dat transparantie van de besluitvorming als democratisch beginsel ook geldt voor de rechterlijke macht en het vertrouwen van het publiek in de rechtsgang bevordert; is van mening dat de toegang van het publiek tot gerechtelijke documenten, dossiers en stukken bijdraagt tot de transparantie en verantwoordingsplicht van de rechterlijke macht in de lidstaten en op het niveau van de EU; Aanbevelingen 15. benadrukt dat de uitvoerende en wetgevende organen van de lidstaten ook een verantwoordelijkheid hebben om ervoor te zorgen dat hun respectieve lidstaat het recht van de EU eerbiedigt; benadrukt in dit verband dat uitvoerende en wetgevende organen actie moeten ondernemen om rechtshandelingen die in strijd met het EU-recht zijn bevonden, te wijzigen of in te trekken; 16. merkt op dat de juiste tenuitvoerlegging van het EU-recht en de jurisprudentie van het HvJ-EU essentieel is voor de eerbiediging van het beginsel van voorrang van het EU-recht; verzoekt de Commissie derhalve, in haar rol van hoedster van de Verdragen, voort te bouwen op het jaarverslag over monitoring van de toepassing van het EU-recht middels invoering van een analyse van de stand van zaken in verband met de tenuitvoerlegging van de rechtspraak van het HvJ-EU, inclusief een scorebord van naleving van arresten van het HvJ-EU in de lidstaten; verzoekt de Commissie ook passende procedures (met inbegrip van inbreukprocedures) in te leiden tegen lidstaten die het EU-recht niet ten uitvoer leggen; 17. herhaalt dat de Commissie, als hoedster van de Verdragen, de plicht heeft nauwlettend toezicht uit te oefenen op de uitspraken van nationale rechtbanken met betrekking tot het beginsel van voorrang van het EU-recht, en het Parlement te informeren over de maatregelen die naar aanleiding daarvan worden genomen; verzoekt de Commissie om, in het licht van haar verantwoordelijkheden ten opzichte van het Parlement uit hoofde van de Verdragen, volledige openheid te betrachten over elk mogelijk conflict; 18. verzoekt de Commissie inbreukprocedures als bedoeld in artikel 258 VWEU in te leiden in het geval van uitspraken van nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken die het beginsel van voorrang van het EU-recht niet eerbiedigen en derhalve in niet-naleving van het EU-recht resulteren, wanneer andere vormen van dialoog mislukken; stelt bovendien voor om de doeltreffendheid van inbreukprocedures te verbeteren; 19. beveelt ten zeerste aan dat het HvJ-EU en de nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken naast het juridische middel van prejudiciële verwijzing een regelmatige informele dialoog aangaan; dringt er derhalve op aan een forum op te richten waarin deze rechtbanken met het oog hierop kunnen worden samengebracht, in een geest van wederzijdse samenwerking met als doel de harmonisatie van de uitlegging van het EU-recht in alle rechtsstelsels te bevorderen; moedigt de afzonderlijke lidstaten en de Commissie aan om deze inspanningen te ondersteunen; moedigt academische instellingen en juridische organen binnen de EU aan om uitgebreide modules over het beginsel van voorrang in hun opleidingsprogramma’s op te nemen, teneinde bij toekomstige beoefenaars van juridische beroepen en beleidsmakers meer begrip en waardering voor dit grondbeginsel te kweken; 20. benadrukt dat adequate capaciteitsopbouw de sleutel is tot een vruchtbare dialoog en een juiste uitvoering van het beginsel van voorrang van het EU-recht; pleit er daarom voor gebruik te maken van het EU-programma dat een grondige opleiding biedt die gericht is op de rechtsstelsels van de lidstaten, waaronder rechters, magistraten, advocaten, openbare aanklagers, mensen die in de publieke sector werken en beleidsmakers, zowel op nationaal als op EU-niveau, om een beter begrip van het beginsel van voorrang van het EU-recht, de rechtsorde van de EU in het algemeen en de gevolgen van de onjuiste tenuitvoerlegging van het EU-recht en de rechtspraak van het HvJ-EU te bevorderen; 21. merkt op dat sommige gevallen waarin nationale constitutionele hoven of hoogste rechtbanken het oneens zijn met de uitspraken van het HvJ-EU betrekking hebben op de bescherming van de grondrechten, met name wanneer nationale rechtbanken de door het recht van de EU verleende grondrechten als minder beschermend interpreteren dan de grondrechten die door de nationale grondwet worden verleend; is van mening dat de toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens het potentieel van conflicten op dit gebied zou kunnen reduceren middels de introductie van aanvullende waarborgen tot bescherming van de grondrechten van burgers en inwoners van de EU, en aanvullende mechanismen zou kunnen bieden voor het afdwingen van de mensenrechten, in het bijzonder de mogelijkheid om bij het Europees Hof voor de rechten van de mens een klacht in te dienen over een schending van de mensenrechten die afgeleid is van een handeling van een EU-instelling of een lidstaat die het EU-recht toepast, die onder het mandaat van die rechtbank valt; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat dit toetredingsproces snel wordt afgerond; 22. stelt vast dat er lidstaten zijn die, in het kader van een procedure uit hoofde van artikel 7 in verband met hun stelselmatige ondermijning van de rechtsstaat, het beginsel van voorrang van het EU-recht uit politieke overwegingen strategisch in twijfel hebben getrokken; beschouwt dergelijke gevallen van stelselmatige ondermijning van de rechtsstaat als een bedreiging voor de rechtsorde in de betrokken lidstaat en voor de oprechte samenwerking tussen de lidstaten, alsook als een verzuim van die lidstaat om zijn verplichtingen uit hoofde van de Verdragen na te komen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om ten volle gebruik te maken van haar bevoegdheden om de bestaande en potentiële schendingen van de in artikel 2 VEU verankerde waarden aan te pakken; benadrukt de vastberadenheid van het Parlement om de in artikel 7 VEU bedoelde procedure in te leiden in gevallen van een duidelijk risico van een ernstige schending door een lidstaat van de Europese waarden en herhaalt zijn oproep aan de Raad om concrete en geloofwaardige inspanningen te leveren om vooruitgang te boeken in alle lopende procedures op grond van artikel 7; 23. neemt nota van het feit dat een aantal kandidaat-lidstaten zich momenteel in het proces van toetreding tot de EU bevindt; verwelkomt in dit verband het feit dat het toetredingsproces ook capaciteitsopbouw in verband met de rechtsorde van de EU en de toepassing van het EU-recht omvat; stelt voor een regelmatige gestructureerde dialoog op te zetten tussen het HvJ-EU en de nationale constitutionele hoven en hoogste rechtbanken van kandidaat-lidstaten; 24. beveelt aan het beginsel van voorrang bij een herziening van de Verdragen expliciet in de Verdragen op te nemen; herinnert eraan dat het beginsel van voorrang van het EU-recht expliciet opgenomen was in het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa; betreurt het feit dat de clausule over het beginsel van voorrang van het EU-recht niet in het Verdrag van Lissabon opgenomen is; o o o 25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Raamverdrag van de VN inzake klimaatverandering (UNFCCC) en het bijbehorend Kyotoprotocol, – gezien de overeenkomst die op de 21e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP21) van 12 december 2015 in Parijs werd aangenomen (de Overeenkomst van Parijs), – gezien de 27e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP27), de 17e Conferentie van de Partijen voor de Partijen bij het Kyotoprotocol (CMP17), de 4e Conferentie van de Partijen voor de Partijen bij de Overeenkomst van Parijs (CMP4), en het klimaatpact van Glasgow, dat op de 26e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP26) van 13 november 2021 werd aangenomen, – gezien de op de COP27 bereikte overeenstemming om een speciaal fonds voor verlies en schade tot stand te brengen en op de 28e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP28) een besluit te nemen over de operationalisering van het fonds, en gezien het netwerk van Santiago voor verlies en schade, – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2022 over de VN-conferentie over klimaatverandering 2022 in Sharm‑el‑Sheikh, Egypte (COP27) (1) , – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG’s) van de VN, – gezien zijn resolutie van 15 juni 2023 over de tenuitvoerlegging en verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (2) , – gezien het speciaal verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over de opwarming van de aarde met 1,5 °C, zijn speciaal verslag over de klimaatverandering en de bodem, zijn speciaal verslag over de oceanen en de cryosfeer in een veranderend klimaat, en zijn zesde evaluatierapport (AR6), – gezien het verslag van de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering (Esabcc) van 15 juni 2023 getiteld “Scientific advice for the determination of an EU-wide 2040 climate target and a greenhouse gas budget for 2030-2050”, – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (3) , – gezien de onlangs aangenomen EU-wetgeving waarin de doelstelling van de EU is opgenomen om de netto-uitstoot voor het einde van 2030 met ten minste 55 % terug te dringen ten opzichte van het niveau van 1990, en om de bindende doelstelling van de EU inzake klimaatneutraliteit in 2050 (het “Fit for 55”-pakket) te vertalen in concreet beleid voor verschillende sectoren, – gezien Besluit (EU) 2022/591 van het Europees Parlement en de Raad van 6 april 2022 betreffende een algemeen milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2030 (4) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu (5) , – gezien speciaal verslag 18/2023 van de Europese Rekenkamer van 26 juni 2023 getiteld “De klimaat- en energiedoelstellingen van de EU – De streefcijfers voor 2020 zijn verwezenlijkt, maar weinig wijst erop dat de maatregelen voor het bereiken van de streefcijfers voor 2030 volstaan” (6) , – gezien het verslag van het Internationaal Agentschap voor hernieuwbare energie getiteld “World Energy Transitions Outlook 2023: 1.5 °C Pathway” (7) , – gezien het verslag van het Internationaal Energieagentschap (IEA) van mei 2021 getiteld “Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector”, – gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (8) , – gezien het samenvattend verslag in het kader van het UNFCCC van 26 oktober 2022 over nationaal bepaalde bijdragen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs, – gezien het verslag van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) van 27 oktober 2022 over de emissiekloof getiteld “The Closing Window – Climate Crisis Calls for Rapid Transformation of Societies”, zijn verslag van 1 november 2022 over de aanpassingskloof getiteld “Too Little, Too Slow – Climate Adaptation Failure Puts World at Risk” en zijn verslag van 20 oktober 2021 over de productiekloof, – gezien de mededeling van de Commissie van 24 februari 2021 getiteld “Een klimaatveerkrachtig Europa tot stand brengen – de nieuwe EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering” ( COM(2021)0082 ), – gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over de EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering (9) , – gezien het UNEP-verslag van 31 oktober 2022 getiteld “An Eye on Methane: International Methane Emissions Observatory 2022 Report” en het UNEP-verslag van 6 mei 2021 getiteld “Global Methane Assessment: Benefits and Costs of Mitigating Methane Emissions”, – gezien het IEA-verslag getiteld “Global Methane Tracker report 2022” van februari 2022, – gezien het voorstel van de Commissie van 15 december 2021 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de beperking van de methaanemissies in de energiesector en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/942 ( COM(2021)0805 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 over een EU-strategie om methaanemissies terug te dringen ( COM(2020)0663 ), – gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over een EU-strategie om methaanemissies terug te dringen (10) , – gezien het verslag van de Wereld Meteorologische Organisatie van 21 april 2023 over de toestand van het mondiale klimaat in 2022, – gezien het verslag 2022 van de dienst van Copernicus voor klimaatverandering getiteld “Global Climate Highlights”, – gezien de Global Registry of Fossil Fuel Emissions and Reserves (11) (wereldregister van de uitstoot en reserves van fossiele brandstoffen), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2020 getiteld “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie Voor een schoner en concurrerender Europa” ( COM(2020)0098 ), – gezien het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015‑2030, – gezien het verslag van 2023 van het Bureau van de Verenigde Naties voor rampenrisicovermindering (UNDRR) van de tussentijdse evaluatie van de uitvoering van het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030, – gezien het globale evaluatieverslag van het UNDRR van 2022 over de beperking van het risico op rampen: – gezien zijn resolutie van 15 juni 2023 over een Europese dag voor de slachtoffers van de mondiale klimaatcrisis (12) , – gezien het verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van 7 juni 2023 getiteld “Impacts of climate change on defence-related critical energy infrastructure”, – gezien het strategisch kompas voor veiligheid en defensie, dat op 21 maart 2022 werd aangenomen, – gezien de routekaart voor klimaatverandering en defensie, die op 9 november 2020 werd aangenomen, – gezien zijn resolutie van 28 april 2021 over bodembescherming (13) , – gezien het verslag van het Europees Milieuagentschap (EEA) getiteld “Het milieu in Europa – stand van zaken en vooruitzichten 2020 – Kennis voor de overgang naar een duurzaam Europa”, waarin het EMA het potentieel van de Europese bodem voor krachtigere klimaatmaatregelen beoordeelt (14) , – gezien de ontwerpovereenkomst in het kader van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, inzake de instandhouding en het duurzaam gebruik van de mariene biologische diversiteit in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht van 19 juni 2023, – gezien het UNEP-verslag van 18 februari 2021 getiteld “Making Peace with Nature: A scientific blueprint to tackle the climate, biodiversity and pollution emergencies” (Vrede met de natuur sluiten: een wetenschappelijke blauwdruk om de noodsituaties op het gebied van klimaat, biodiversiteit en vervuiling aan te pakken), – gezien het mondiaal evaluatieverslag van 25 november 2019 over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het Intergouvernementeel Platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES), – gezien het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming‑Montreal, dat tijdens de 15e bijeenkomst van de Conferentie van de Partijen bij het Verdrag van de VN inzake biologische diversiteit (COP15) werd overeengekomen, – gezien het gezamenlijke workshopverslag van het IPBES en de IPCC over biodiversiteit en klimaatverandering van 10 juni 2021, – gezien zijn resolutie van 6 oktober 2022 over het momentum om oceaangovernance en biodiversiteit te versterken (15) , – gezien het voorstel van de Commissie van 22 juni 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende natuurherstel ( COM(2022)0304 ), – gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (16) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2020 over maatregelen van de EU om de bossen wereldwijd te beschermen en te herstellen (17) , – gezien zijn resolutie van 15 september 2022 getiteld “De gevolgen van droogte, brand en andere extreme weersverschijnselen: meer inspanningen van de EU ter bestrijding van de klimaatverandering” (18) , – gezien het verslag van de VN van 9 mei 2023 getiteld “World Water Development Report on Partnerships and Cooperation for Water” en de VN-Waterconferentie van 22‑24 maart 2023, de eerste grote conferentie van de VN in het teken van water sinds 1977, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 maart 2023, – gezien de conclusies die tijdens de 66e zitting van de VN-Commissie voor de Status van de Vrouw van 25 maart 2022 zijn overeengekomen, getiteld “Achieving gender equality and the empowerment of all women and girls in the context of climate change, environmental and disaster risk reduction policies and programmes”, – gezien resolutie 41/21 van de VN-Mensenrechtenraad van 12 juli 2019 getiteld “Mensenrechten en klimaat”, – gezien het verslag van de speciale rapporteur van de VN van 26 juli 2022 over de bevordering en bescherming van de mensenrechten in de context van de klimaatverandering, – gezien het verslag van de speciale rapporteur van de VN voor de rechten van inheemse volken van 1 november 2017 over de gevolgen van klimaatverandering en klimaatfinanciering voor de rechten van inheemse volken en de verklaring van Stockholm +50 over inheemse volken, – gezien zijn resolutie van 24 november 2022 over de mensenrechtensituatie in Egypte (19) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2021 over het geval van mensenrechtenactivist Ahmed Mansoor in de Verenigde Arabische Emiraten (20) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het Europees Jaar van groenere steden 2022 (21) , – gezien de conclusies van de Raad over de voorbereidingen voor de 28e Conferentie van de Partijen (COP28) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) in Dubai, 30 november – 12 december 2023 (22) , – gezien Speciaal verslag 04/2023 van de Europese Rekenkamer van 15 februari 2023, getiteld “Het Wereldwijd bondgenootschap tegen klimaatverandering + – De resultaten bleven achter bij de ambities”, – gezien de conclusies van de Raad van 4 oktober 2022 over klimaatfinanciering met het oog op de COP27 van 6 tot en met 18 november 2022 in Sharm‑el‑Sheikh, Egypte, – gezien de vragen aan de Commissie en de Raad over de VN-klimaatconferentie 2023 in Dubai, Verenigde Arabische Emiraten (COP28) ( O‑000049/2023 en O‑000048/2023 ), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat het Europees Parlement een noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu heeft afgekondigd en zich ertoe heeft verbonden de concrete maatregelen te nemen die nodig zijn om deze bedreiging te bestrijden en beperken voor het te laat is; overwegende dat verlies aan biodiversiteit en klimaatverandering met elkaar samenhangen en elkaar onderling versterken, even grote bedreigingen voor ons leven en onze planeet vormen, en als zodanig zo snel mogelijk gezamenlijk moeten worden aangepakt; B. overwegende dat de Overeenkomst van Parijs op 4 november 2016 in werking is getreden; overwegende dat tot op heden 193 staten plus de EU zich hebben aangesloten bij de overeenkomst, die meer dan 98 % van de wereldwijde uitstoot vertegenwoordigen; C. overwegende dat in de Overeenkomst van Parijs wordt erkend dat absolute prioriteit moet worden toegekend aan het waarborgen van de voedselveiligheid en het beëindigen van honger; D. overwegende dat volgens het Emissions Gap Report 2022 van het UNEP de uitvoering van voorwaardelijke nationaal bepaalde bijdragen (NDC’s) zou leiden tot een stijging van de wereldwijde temperatuur met 2,4 °C tegen het einde van de eeuw; overwegende dat het huidige beleid ontoereikend is om zelfs aan de onvoorwaardelijke NDC’s te voldoen en dat voortzetting van het huidige beleid zou resulteren in een wereldwijde temperatuurstijging van 2,8 °C; E. overwegende dat er sinds de goedkeuring van de Overeenkomst van Parijs in 2015 onvoldoende vooruitgang is geboekt bij de verwezenlijking van de langetermijndoelstellingen van de Overeenkomst; overwegende dat in het syntheseverslag over de NDC’s voor 2022 wordt gesteld dat het totale mondiale broeikasgasemissieniveau in 2030, rekening houdend met de uitvoering van alle meest recente NDC’s, naar schatting slechts 0,3 % onder het niveau van 2019 zal liggen; overwegende dat in het zesde evaluatierapport (AR6) wordt geconcludeerd dat in scenario’s die de opwarming beperken tot 1,5 °C (met een waarschijnlijkheid van meer dan 50 % tegen 2100), de broeikasgasemissies tegen 2030 43 % onder het niveau van 2019 moeten liggen; F. overwegende dat de algemene inventarisatie die in 2023 voor het eerst plaatsvindt, een centraal element van de Overeenkomst van Parijs is dat een algemeen beeld geeft van de voortgang bij de uitvoering van de Overeenkomst; overwegende dat de uitkomst de partijen vervolgens ertoe moet aanzetten het ambitieniveau te vergroten en klimaatactie te stimuleren; G. overwegende dat in het zesde evaluatierapport van de IPCC is bevestigd dat overmatige broeikasgasemissies van menselijke activiteiten de temperatuur op aarde met 1,1 °C hebben doen stijgen in vergelijking met het pre-industriële niveau als gemiddelde voor de periode 2010-2019; overwegende dat volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) een kans van 66 % bestaat dat de temperatuurstijging in de periode 2023-2027 al tijdelijk hoger zal liggen dan 1,5 °C (23) ; overwegende dat de WMO erop wijst dat de opwarming van het Noordpoolgebied onevenredig hoog is (24) en nieuw onderzoek aantoont dat het Noordpoolgebied ’s zomers al in 2030 ijsvrij zou kunnen zijn; overwegende dat klimaatgerelateerde risico’s voor de gezondheid, bestaansmiddelen, voedselzekerheid, watervoorziening, menselijke veiligheid en economische groei naar verwachting zullen toenemen bij een wereldwijde opwarming van 1,5 °C boven het pre-industriële niveau en verder zullen toenemen bij een wereldwijde opwarming van 2 °C (25) ; H. overwegende dat methaan verantwoordelijk is voor ongeveer 30 % van de stijging van de mondiale temperaturen sinds de industriële revolutie, en dat een snelle en duurzame vermindering van methaanemissies van cruciaal belang is om de opwarming op korte termijn te beperken en de luchtkwaliteit te verbeteren (26) ; overwegende dat volgens het zesde evaluatierapport van de IPCC om de opwarming van de aarde tot 1,5 °C te beperken, antropogene methaanemissies tegen 2030 drastisch moeten worden verminderd (27) ; overwegende dat methaan een krachtig broeikasgas is en dat de impact ervan op het klimaat in een tijdbestek van honderd jaar 28 keer groter is dan de impact van CO 2 , en in een tijdsbestek van twintig jaar tachtig keer groter; overwegende dat volgens het rapport over de emissiekloof van UNEP methaan- en distikstofoxide-emissies tussen 2019 en 2021 stabiel bleven en gefluoreerd broeikasgas sterk bleef stijgen; overwegende dat krachtigere maatregelen om de methaanemissies te verminderen een van de meest kosteneffectieve maatregelen is om de broeikasgasemissies op korte termijn terug te dringen (28) ; overwegende dat de sector van de landbouw en de veeteelt 145 miljoen ton methaan per jaar uitstoot en zo grootste en belangrijkste sector is op het gebied van methaanemissies; overwegende dat methaanemissies in de landbouw voornamelijk door de toenemende veestapel worden veroorzaakt; overwegende dat emissies van de veestapel uit mest en darmfermentatie verantwoordelijk zijn voor ongeveer 32 % van alle antropogene methaanemissies; I. overwegende dat de aandacht op de conclusies van het zesde evaluatieverslag van de IPCC dat de klimaatverandering nu al en in toenemende mate gevolgen heeft voor de productiviteit van alle landbouw- en visserijsectoren, de waterschaarste verergert en een bedreiging vormt voor de voedselzekerheid, voeding en bestaansmiddelen; overwegende dat wereldwijde voedselsystemen verantwoordelijk zijn voor 31 % van de wereldwijde emissies; overwegende dat er jaarlijks wereldwijd meer dan 100 miljoen ton kunstmest voor gewassen wordt gebruikt (29) ; overwegende dat de meeste emissies van synthetische stikstofmeststoffen ontstaan nadat ze op de bodem zijn aangebracht en in de atmosfeer terechtkomen als distikstofoxide (N2O); – overwegende dat een persistent broeikasgas 265 keer het vermogen heeft om de aarde op te warmen dan CO 2 over een periode van 100 jaar; overwegende dat de toeleveringsketen van synthetische stikstofmeststoffen verantwoordelijk was voor naar schatting 2,1 % van de wereldwijde broeikasgasemissies (30) ; J. overwegende dat de Raad in zijn conclusies van 24 oktober 2022 heeft aangegeven klaar te staan om de NDC’s van de EU en haar lidstaten, waar nodig, zo spoedig mogelijk aansluitend op de bekendmaking van de conclusies van de onderhandelingen over de essentiële onderdelen van het “Fit for 55”-pakket aan te passen; K. overwegende dat in het eerste rapport van het UNFCCC over de vaststelling van de behoeften van partijen die ontwikkelingslanden zijn, wordt gesteld dat uit de nationale verslagen die door partijen uit ontwikkelingslanden zijn ingediend, blijkt dat de kosten om te voorzien in hun behoeften in verband met de uitvoering van het verdrag en de Overeenkomst van Parijs tot 2030 cumulatief 5,8-5,9 biljoen USD bedragen, waarvan 502 miljard USD wordt aangemerkt als kosten om te voorzien in hun behoeften waarvoor internationale financieringsbronnen nodig zijn (31) ; overwegende dat er nog altijd meer publieke en private financiering beschikbaar is voor fossiele brandstoffen dan voor de beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering (32) ; L. overwegende dat de geactualiseerde NDC’s van de Unie overeenkomstig artikel 4, lid 3, van de Overeenkomst van Parijs haar hoogst mogelijke ambitie moet weerspiegelen en haar gemeenschappelijke doch diverse verantwoordelijkheden en respectieve capaciteiten weerspiegelt; M. overwegende dat er een verband bestaat tussen de klimaatcrisis en de biodiversiteitscrisis, en dat de crises elkaar verergeren en dringend samen moeten worden aangepakt; N. overwegende dat in de preambule van de Overeenkomst van Parijs wordt gewezen op “het belang van het waarborgen van de integriteit van alle ecosystemen, waaronder oceanen”. overwegende dat in het mondiaal evaluatieverslag over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het IPBES (33) wordt benadrukt dat duurzaam gebruik van de natuur essentieel zal zijn voor de aanpassing aan en de beperking van het gevaarlijke antropogene ingrijpen in het klimaatsysteem; O. overwegende dat de bodem het omvangrijkste koolstofreservoir op aarde vormt; overwegende dat het waarborgen van een gezonde bodem de veerkracht vergroot en de kwetsbaarheid voor klimaatverandering vermindert; overwegende dat wereldwijd jaarlijks 500 000 hectare veengebied verloren gaat, terwijl reeds gedraineerde en aangetaste veengebieden verantwoordelijk zijn voor ongeveer 4 % van de jaarlijkse door de mens veroorzaakte emissies (34) ; overwegende dat ondanks het feit dat veengebieden slechts 3 tot 4 % van het wereldwijde landoppervlak ter wereld beslaan, verantwoordelijk zijn voor de opslag van bijna een derde van alle koolstof in de bodem ter wereld, hetgeen meer dan het dubbele van alle bossen ter wereld samen is; P. overwegende dat in het laatste verslag van het UNEP over de aanpassingskloof het feit wordt benadrukt dat de mondiale inspanningen op het gebied van planning, financiering en uitvoering van de aanpassing geen gelijke tred houden met de toenemende klimaatrisico’s; overwegende dat het werkprogramma Glasgow-Sharm-el-Sheikh voor de mondiale doelstelling inzake aanpassing en de algemene inventarisatie moeten worden benut als mogelijkheden voor alle partijen om gevolg te geven aan de conclusies van dat verslag en aan die van het zesde evaluatierapport van IPCC-werkgroep II in het AR6; Q. overwegende dat er een wetenschappelijk aangetoond verband bestaat tussen gezondheid en de milieu- en de klimaatcrisis; overwegende dat de Europese waarnemingspost voor klimaat en gezondheid ernstige gezondheidseffecten door hitte, bosbranden, overstromingen, vectorziekten, watergedragen en door voedsel veroorzaakte ziekten, verontreiniging, luchtverontreiniging, uv-straling, allergenen in de lucht, ozon op leefniveau vaststelt, alsook geestelijke gezondheidseffecten en effecten op de veiligheid en gezondheid op de werkplek; overwegende dat extreme weersomstandigheden, biodiversiteitsverlies, bodemdegradatie en waterschaarste mensen op de vlucht drijven en dramatische gevolgen voor hun gezondheid hebben, alsook voor hun vermogen om hun mensenrechten ten volle te genieten; R. overwegende dat het World Water Development Report van de VN van 2023 waarschuwt voor een wereldwijde watercrisis met op handen dreigende risico’s; overwegende dat meer dan 90 % van de rampen gerelateerd is aan water en dat de klimaatverandering het hardst voelbaar is via water (35) ; overwegende dat de Partijen bij de Overeenkomst van Parijs het waarborgen van voedselzekerheid en het beëindigen van honger als een fundamentele prioriteit erkent; S. overwegende dat waterschaarste endemisch wordt als gevolg van de lokale gevolgen van fysieke waterstress in combinatie met de versnelling en uitdijing van zoetwatervervuiling; overwegende dat landen met lage, midden- en hoge inkomens allemaal risicofactoren in verband met de waterkwaliteit vertonen (36) ; overwegende dat de meervoudige ecosysteemdiensten die door water worden geleverd, moeten worden gewaarborgd, onder meer door waterplanning en investeringen in watergerelateerde innovatie, met inbegrip van energie- en waterefficiëntie, in overeenstemming met de beginselen van de waterslimme samenleving; T. overwegende dat natuurrampen in de EU tussen 1980 en 2020 bijna 50 miljoen mensen hebben getroffen en jaarlijks gemiddeld 12 miljard EUR aan economische verliezen gedurende die periode hebben veroorzaakt (37) ; overwegende dat deze verliezen ongelijk verdeeld zijn; overwegende dat de dienst van Copernicus voor klimaatverandering heeft onthuld dat 2022 een jaar van extremen was, waarbij veel temperatuurrecords zijn verbroken, en dat de zomer van 2022 de warmste ooit was voor Europa; overwegende dat waterschaarste, overstromingen en droogte ook in Europa grote risico’s zijn; overwegende dat de ultraperifere gebieden en eilanden in vergelijking met de rest van de EU en de overige ontwikkelde wereld tot de gebieden behoren die het zwaarst worden getroffen door klimaatverandering, met name met het oog op duurzame ontwikkeling; U. overwegende dat oceanen weliswaar een unieke en cruciale rol spelen als klimaatregelaar in de context van de klimaatcrisis – aangezien zij 71 % van het aardoppervlak beslaan, de helft van onze zuurstof produceren en een derde van de CO 2‑ emissies en 90 % van de overtollige warmte in het klimaatsysteem absorberen (38) – maar dat de mariene biodiversiteit ernstig in gevaar wordt gebracht volgens het IPBES en het IPCC; overwegende dat de opwarming van de oceanen gevolgen heeft voor kustecosystemen, met intensievere mariene hittegolven, verzuring, zuurstofverlies, zoutindringing en stijgende zeespiegels tot gevolg (39) ; overwegende dat het Europees Milieuagentschap heeft gewaarschuwd voor de slechte staat waarin het Europese mariene milieu verkeert en erop aandringt onze mariene ecosystemen snel te herstellen en daarbij met name te kijken naar de gevolgen van menselijke activiteiten voor het mariene milieu; overwegende dat mariene hotspots als koraalriffen, mangroven en zeegrasvelden ernstig zijn aangetast en worden bedreigd door klimaatverandering en verontreiniging; V. overwegende dat verontreiniging door kunststoffen volgens het UNEP habitats en natuurlijke processen verandert, waardoor het vermogen van ecosystemen om zich aan de klimaatverandering aan te passen afneemt, hetgeen directe gevolgen heeft voor de bestaansmiddelen van miljoenen mensen; overwegende dat de wereldwijde kunststoffensector verantwoordelijk is voor 6 % van het mondiale olieverbruik, wat naar verwachting zal oplopen tot 20 % in 2050 (40) ; overwegende dat de processen om olie te winnen en te destilleren en kunststof te produceren energie-intensief zijn; overwegende dat weggegooid kunststof afval broeikasgasemissies genereert wanneer deze wordt blootgesteld aan zonnestraling in de lucht en het water, en dat het ook het vermogen van de oceaan belemmert om koolstof vast te houden; overwegende dat kunststofafval wereldwijd zal verdubbelen tot 44 miljoen ton per jaar en dat zonder ambitieus nieuw beleid het wereldwijde verbruik van kunststoffen zal stijgen van 460 miljoen ton in 2019 tot 1 231 miljoen ton in 2060 (41) ; W. overwegende dat de energiecrisis de nadruk heeft gelegd op energiezekerheid en op de noodzaak van de vermindering van de energievraag en de totstandbrenging van een gediversifieerd energiesysteem; overwegende dat de noodzaak om het wereldwijde energiesysteem snel te transformeren nog dringender is geworden als gevolg van de Russische militaire invasie in Oekraïne; X. overwegende dat in het klimaatpact van Glasgow en in het uitvoeringsplan van Sharm-el-Sheikh wordt erkend dat belanghebbenden die geen partij zijn een belangrijke rol spelen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; Y. overwegende dat de ESABCC emissiereducties van de EU met 90 tot 95 % tegen 2040 ten opzichte van 1990 aanbeveelt, en een resterende broeikasgasbegroting van 11‑14 miljard ton CO 2 voor 2030-2050, op basis van een wetenschappelijk onderbouwde beoordeling teneinde klimaatrisico’s te beperken en een duurzame toekomst te waarborgen; Z. overwegende dat in het recente verslag van de deskundigengroep op hoog niveau van de VN inzake de nettonulemissieverbintenissen van niet-statelijke entiteiten wordt aanbevolen om voor meer transparantie te zorgen en verslag uit te brengen over niet-statelijke klimaatactie; AA. overwegende dat de consumptie-emissies van de rijkste 1 % van de wereldbevolking in 2030 naar verwachting nog altijd dertig keer hoger zullen liggen dan de gemiddelde uitstoot per hoofd van de bevolking, terwijl de koolstofvoetafdruk van de armste helft van de wereldbevolking naar verwachting ver onder dat niveau zal blijven (42) ; overwegende dat de bijdrage bij de CO 2 -emissies van de 46 minst ontwikkelde landen (MOL’s), waar ongeveer 1,1 miljard mensen wonen, minimaal was; overwegende dat echter 69 % van het wereldwijde aantal doden veroorzaakt door klimaatgerelateerde rampen in de afgelopen vijftig jaar in de minst ontwikkelde landen is gevallen (43) ; overwegende dat tegen 2050 mogelijk tot wel 216 miljoen mensen interne klimaatmigranten zullen zijn in de regio’s Afrika, Latijns-Amerika, Azië en het Stille Oceaangebied en Oost-Europa (44) ; AB. overwegende dat de negatieve effecten van de klimaatcrisis en de daarmee samenhangende verliezen en schade, onevenredige gevolgen hebben voor kwetsbare en gemarginaliseerde personen; De COP28 in Dubai en de eerste algemene inventarisatie 1. herinnert aan de conclusies van het zesde evaluatierapport van de IPCC dat beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 °C, of zelfs tot minder dan 2 °C, snelle, diepgaande en aanhoudende mitigatiemaatregelen vereist; benadrukt dat om de opwarming van de aarde tot 1,5 °C te beperken, de wereldwijde broeikasgasemissies in dit kritieke decennium vóór 2030 met 43 % moet worden verminderd ten opzichte van het niveau van 2019; dringt er bij de internationale gemeenschap op aan een gezamenlijke inspanning te leveren om dit doel te bereiken en verzoekt de ontwikkelde landen en de grootste uitstoters het goede voorbeeld te geven; herhaalt de verbintenissen die zijn aangegaan in het kader van het klimaatpact van Glasgow en spreekt zijn bezorgdheid uit over de beperkte vooruitgang die is geboekt bij het opvoeren van de klimaatmitigatie, onder meer tijdens COP27 en de tussentijdse bijeenkomst in Bonn in juni 2023; 2. erkent dat in het zesde evaluatierapport van de IPCC werd bevestigd dat de broeikasgasemissies als gevolg van menselijke activiteiten de mondiale temperatuur met 1,1 °C heeft doen stijgen ten opzichte van het pre-industriële niveau; spreekt zijn bezorgdheid uit over de bevindingen van het Emissions Gap Report 2022 van UNEP, met name dat de uitvoering van de voorwaardelijke NDC’s zou leiden tot een stijging van de mondiale temperatuur met 2,4 °C tegen het einde van de eeuw, maar dat het huidige beleid ontoereikend is om zelfs de onvoorwaardelijke NDC’s te verwezenlijken en dat voortzetting van het huidige beleid zou leiden tot een stijging van de mondiale temperatuur met 2,8 °C; is verontrust over het feit dat de emissies nog steeds toenemen en dat de emissiekloof breder wordt, en benadrukt dat de klimaatrisico’s zullen worden vergroot door elke vertraging in de uitvoering van doeltreffende maatregelen om de klimaatverandering te verzachten en zich eraan aan te passen, hetgeen zal leiden tot meer verlies en schade; 3. benadrukt dat 2023 het warmste jaar sinds het begin van de waarnemingen zal blijken, waarbij een temperatuur van 1,43 °C boven het pre-industriële niveau zal worden bereikt (45) ; stelt diep bezorgd vast dat we de kans om onder 1,5 °C te blijven in een alarmerend tempo aan het verliezen zijn; onderstreept dat hittegolven, droogteperioden en bosbranden die alle records breken, in 2023 al een verlies van het mondiaal bruto binnenlands product van ongeveer 0,6 % hebben veroorzaakt (46) , en dat extreme weer- en klimaatgebeurtenissen in Europa in de periode 1980-2022 hebben geleid tot een verlies van ongeveer 600 miljard EUR (47) ; 4. verzoekt de Commissie en de lidstaten om voorafgaand aan de conferentie alle diplomatieke kanalen te gebruiken om alle partijen aan te sporen hun klimaatdoelstellingen voor de korte, middellange en lange termijn en het daarmee gepaard gaande beleid op te schroeven, en het ambitieniveau van hun NDC’s te verhogen teneinde te blijven streven naar een beperking van de temperatuurstijging tot 1,5 °C, in overeenstemming met het klimaatpact van Glasgow; 5. benadrukt de noodzaak om klimaatmaatregelen te versnellen teneinde de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken, op een manier die een rechtvaardige transitie garandeert waarbij niemand achterblijft; roept COP28 op om in te gaan op de noodzaak van een systemische transformatie naar een economisch model dat welzijn voor iedereen binnen de planetaire grenzen waarborgt; 6. onderstreept dat het proces van algemene inventarisatie een centraal element is van de Overeenkomst van Parijs en dat de eerste algemene inventarisatie een belangrijk moment is voor de bevordering van de collectieve ambitie op het gebied van klimaatactie en -ondersteuning; verwacht van alle partijen dat zij zich volledig voor de algemene inventarisatie inzetten om hun verbintenissen in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs te versterken, waarbij ambitie gepaard gaat met een versnelde uitvoering van concrete maatregelen om een doeltreffende transitie te verwezenlijken en een klimaatneutrale, klimaatveerkrachtige en rechtvaardige toekomst veilig te stellen; 7. herinnert eraan dat de werkzaamheden in het kader van de algemene inventarisatie moeten stoelen op de wetenschap en dat daarbij het beginsel van billijkheid en het beginsel van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden en respectieve capaciteiten in acht moeten worden genomen; wijst erop dat bij de evaluatie van de klimaatactie in het kader van de inventarisatie rekening moet worden gehouden met mensenrechten, gender en intergenerationele rechtvaardigheid; dringt er bij de partijen bij het UNFCCC op aan om de mensenrechtendimensie in hun NDC’s te integreren; 8. steunt een wereldwijde doelstelling voor het verdrievoudigen van hernieuwbare energie en het verdubbelen van energie-efficiëntie tegen 2030 op de COP28, samen met een zo snel mogelijke tastbare uitfasering van fossiele brandstoffen om 1,5 °C binnen bereik te houden, onder meer door alle nieuwe investeringen in de winning van fossiele brandstoffen stop te zetten; dringt er bij de EU en de lidstaten op aan in dit verband een proactieve en constructieve rol te spelen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie, de lidstaten en de andere partijen om te werken aan de ontwikkeling van een non-proliferatieverdrag voor fossiele brandstoffen; beklemtoont dat de milieukosten van de milieutransitie zoveel mogelijk moeten worden beperkt en dat synergieën tussen hernieuwbare energie en natuurherstel moeten worden gemaximaliseerd; 9. verzoekt alle partijen een alomvattend systeem op te zetten voor het monitoren van vervoers- en energiearmoede, en alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat het percentage personen dat te maken heeft met vervoers- en energiearmoede niet toeneemt; 10. Dringt er bij alle partijen bij het UNFCCC op aan hun NDC’s te verhogen om dringend de emissiekloven te dichten op basis van de beoordeling van de eerste algemene inventarisatie en zoals geïdentificeerd door het IPCC en het UNEP, en de hiaten in de uitvoering te dichten door de uitvoering van het mitigatiebeleid te intensiveren en te verbeteren teneinde alle relevante verbintenissen na te komen; benadrukt de bijzondere verantwoordelijkheid van alle grote uitstoters en de G20-landen om hierin het voortouw te nemen; moedigt alle partijen, met inbegrip van de EU, aan om op basis van het COP26-besluit inzake gemeenschappelijke tijdschema’s in 2025 een NDC voor 2035 openbaar te maken; 11. wijst erop dat in het kader van de resultaten van de algemene inventarisatie en de daarmee verband houdende besluiten van de COP28 concrete, uitvoerbare en specifieke processen moeten worden voorgesteld om op schema te komen wat betreft het behalen van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; is van mening dat dergelijke processen moeten bestaan uit de voortzetting van het samenvattend verslag over de NDC’s om de voortgang bij het dichten van de ambitiekloof te beoordelen, alsook uit jaarlijkse verslagen in het kader van het UNFCCC waarin de vooruitgang met betrekking tot de sectorale doelstellingen en reeds gedane toezeggingen wordt gemeten; benadrukt dat dergelijke processen moeten leiden tot concrete, op wetenschap gebaseerde beleidsmaatregelen en plannen; 12. dringt er bij alle partijen op aan te zorgen voor robuuste regels voor samenwerkingsmechanismen uit hoofde van artikel 6 van de Overeenkomst van Parijs en verzoekt de EU en de lidstaten bij de onderhandelingen over de resterende kwesties, onder meer over de rol van verwijderingen, een hoog niveau van klimaatintegriteit, gebaseerd op de beste beschikbare wetenschappelijke kennis, ten zeerste te verdedigen, teneinde ervoor te zorgen dat de regels voor daadwerkelijke emissiereducties en volledige transparantie zorgen; 13. is van mening dat de Unie en de lidstaten geen uitkomst mogen aanvaarden die emissiereductietechnologieën voor fossiele brandstoffen in de energiesector aanmoedigt, noch een zwak standpunt ten aanzien van een rechtvaardige energietransitie; Aanpassing 14. beklemtoont dat de aanpassingsmaatregelen binnen de EU en op wereldniveau moeten worden opgevoerd; wijst er nogmaals op dat adaptatiemaatregelen op de korte, middellange en lange termijn voor alle partijen een noodzaak om de negatieve gevolgen van de klimaatverandering en het biodiversiteitsverlies tot een minimum te beperken, en vestigt de aandacht op de kwetsbaarheid van ontwikkelingslanden, en dan met name de MOL’s en kleine insulaire ontwikkelingslanden (SIDS); verzoekt de landen die nog geen adaptatiecommunicatie of nationale adaptatieplannen hebben ingediend, dit onverwijld te doen; dringt er bij alle partijen op aan om in de aanloop naar de COP28 hun NDC’s te actualiseren, in die zin dat daar een robuuste adaptatiecomponent in wordt opgenomen, en specifieke adaptatiemaatregelen vast te stellen, inclusief gekwantificeerde doelstellingen; 15. verzoekt alle partijen met klem op de COP28 met een geloofwaardig, robuust en uitvoerbaar mondiaal kader te komen om het aanpassingsvermogen te verbeteren, de veerkracht te versterken en de gevoeligheid voor klimaatverandering te verminderen, met meer nadruk op water, waterecosystemen en bijbehorende diensten; wijst erop dat het van belang is de mondiale doelstelling inzake aanpassing vast te stellen en dat alle partijen adaptatiemaatregelen verbeteren; dringt er bij alle partijen op aan een permanent agendapunt over de mondiale doelstelling inzake aanpassing aan te nemen in het kader van de Conferentie van de Partijen die als vergadering van de Partijen bij de Overeenkomst van Parijs fungeert (CMA) en de hulporganen daarvan; benadrukt dat er meer inspanningen moeten worden geleverd om deze mondiale doelstelling inzake aanpassing om te zetten in meetbare resultaten die onder meer een grondig inzicht verschaffen in de klimaat- en rampenrisico’s en daaraan gerelateerde aanpassingsbehoeften en -kosten op meerdere niveaus, om de beschikbaarheid van consistente en vergelijkbare gegevens te vergroten, om de verstrekking en toegankelijkheid van uitvoeringsmiddelen vast te stellen en te verbeteren, met inbegrip van financiële en technologische bijstand, en om de ontwikkeling van een reeks gemeenschappelijke kwalitatieve en kwantitatieve meetmethoden, methodologieën en benaderingen mogelijk te maken om de vooruitgang die wordt geboekt bij het bereiken van de doelstelling door de tijd heen te meten; benadrukt het belang van op de gemeenschap gebaseerde benaderingen van aanpassing; pleit ervoor dat er in het kader van het Groen Klimaatfonds, het Wereldmilieufonds, het aanpassingsfonds en het Sustainable Impact Fund betere strategieën moeten worden ontwikkeld om actoren op lokaal niveau te bereiken die oplossingen voor de aanpassing aan de klimaatverandering leiden; 16. merkt op dat de financiële steun voor mitigatie groter blijft dan de steun voor adaptatie; wijst erop dat in 2019 twee derde van de totale door de ontwikkelde landen verstrekte en gemobiliseerde klimaatfinanciering (50,8 miljard USD) bestemd was voor mitigatie, terwijl slechts 20,1 miljard USD bestemd was voor aanpassingsfinanciering en 8,7 miljard USD voor horizontale mitigatie- en adaptatiemaatregelen (48) ; verzoekt alle partijen hun toezeggingen op te schroeven en een definitieve routekaart voor te leggen voor een collectieve doelstelling om de adaptatiefinanciering tegen 2025 te verdubbelen, ten opzichte van het niveau van 2019, met het oog op een evenwicht tussen mitigatie- en adaptatiefinanciering, en verzoekt verdere bijdragen aan het fonds voor de minst ontwikkelde landen en het speciaal klimaatveranderingsfonds; verzoekt de Commissie en de lidstaten concrete trajecten uit te stippelen om de financiering van hun adaptatiemaatregelen tegen 2025 te verhogen, onder meer via de EU-begroting; 17. herinnert eraan dat de lidstaten overeenkomstig de Europese klimaatwet moeten zorgen voor voortdurende vooruitgang bij het vergroten van het vermogen tot aanpassing aan, en het versterken van de veerkracht en het verminderen van de kwetsbaarheid voor, klimaatverandering, overeenkomstig artikel 7 van de Overeenkomst van Parijs; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om een alomvattende, EU-brede klimaatrisicobeoordeling op te stellen om veerkracht en paraatheid op het gebied van klimaatverandering in Europa aan te pakken; herhaalt eveneens zijn oproep aan de Commissie om een alomvattend, ambitieus en juridisch bindend Europees kader voor klimaatadaptatie voor te stellen, met inbegrip van passende wetgevingsinstrumenten en met bijzondere nadruk op de meest kwetsbare regio’s; wijst op het belang van de nieuwe EU-adaptatiestrategie, de koppelingen met de biodiversiteitsstrategie van de EU en het nieuwe regelgevingskader inzake aanpassing uit hoofde van de Europese klimaatwet, en herhaalt de oproepen van het Parlement dat hieraan, met inbegrip van de internationale componenten ervan, op ambitieuze wijze uitvoering wordt gegeven; 18. wijst erop dat systemen voor vroegtijdige waarschuwing van cruciaal belang zijn voor doeltreffende aanpassing aan de klimaatverandering, maar dat deze in slechts minder dan de helft van de WMO-lidstaten beschikbaar zijn; steunt het voorstel van de WMO om ervoor te zorgen dat systemen voor vroegtijdige waarschuwing de komende vijf jaar voor iedereen toegankelijk zijn; roept op tot een snelle uitvoering van dit initiatief voor vroegtijdige waarschuwingsdiensten teneinde zo snel mogelijk veel levens te redden; Verlies en schade 19. verzoekt alle partijen met klem op de COP28 werk te maken van de operationalisering van het fonds voor verlies en schade om te zorgen voor nieuwe, aanvullende, passende en voorspelbare overheidsfinanciering voor het vermijden, minimaliseren en aanpakken van verlies en schade in verband met de negatieve gevolgen van klimaatverandering; is er stellig van overtuigd dat de financiering van verlies en schade op subsidies voorrang moet geven aan subsidies en een aanvulling moet vormen op en los staat van humanitaire hulp; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om, samen met andere grote vervuilers, bereid te zijn een billijke bijdrage te leveren aan het fonds voor verlies- en schade om te zorgen voor mondiale klimaatrechtvaardigheid, door vóór of tijdens COP28 belangrijke meerjarige toezeggingen te doen; 20. neemt kennis van de goedkeuring van de aanbevelingen van het Overgangscomité inzake het verlies- en schadefonds; verzoekt de Commissie en de lidstaten om tijdens de COP28 inspanningen te leveren om de resterende lacunes en tekortkomingen aan te pakken en te verduidelijken; herhaalt in dit verband dat er aanzienlijke en billijke bijdragen nodig zijn ter ondersteuning van gemeenschappen die schade hebben geleden door de klimaat- en schuldencrisis; 21. is ingenomen met de toezegging van commissaris voor Klimaatactie Wopke Hoekstra om samen met mondiale partners op zoek te gaan naar nieuwe en innovatieve financieringsbronnen voor verlies en schade, in overeenstemming met het beginsel dat de vervuiler betaalt; verzoekt de Commissie en de lidstaten het voortouw te nemen in dit verband, zowel op internationaal niveau als door het goede voorbeeld te geven, onder meer door een deel van de inkomsten uit het EU-emissiehandelssysteem toe te wijzen aan de financiering van verlies en schade; 22. merkt op dat in artikel 8 van de Overeenkomst van Parijs (betreffende verlies en schade) is bepaald dat de partijen een coöperatieve benadering van verlies en schade door de nadelige gevolgen van de klimaatverandering dienen te volgen; dringt aan op een duidelijke definitie van verlies en schade en op een methode voor het schatten ervan, op basis van wetenschappelijke gegevens en de behoeften van gemeenschappen; dringt aan op een resultaat tijdens de COP28, waarin duidelijke aanbevelingen worden gedaan voor de structuur, het bestuur en de financieringsregelingen van het nieuwe fonds; verzoekt alle partijen te zorgen voor de zinvolle deelname van het maatschappelijk middenveld en de meest getroffen gemeenschappen aan het bestuursinstrument van het fonds voor verlies- en schade; benadrukt dat lokale en regionale overheden een essentiële rol spelen bij het diagnosticeren, beoordelen en vormgeven van antwoorden op basis van de behoeften van en risico’s voor hun bevolking en grondgebied en de bedreigingen waarmee zij worden geconfronteerd; beklemtoont dat een gedecentraliseerde verstrekking van verlies- en schadefinanciering via lokale overheden kan garanderen dat financiering beschikbaar is op lokaal niveau wanneer zich schokken voordoen, en dat investeringen zijn gericht op plaatselijke omstandigheden en doeltreffender worden gericht op de prioriteiten van de burgers; 23. benadrukt dat om het hoofd te kunnen bieden aan de mondiale uitdaging als gevolg van de klimaatverandering, een aanzienlijke wereldwijde versnelling van – zowel private als publieke – investeringen en klimaatfinanciering nodig is; wijst erop dat deze financiering voor alle landen gemakkelijk toegankelijk moet zijn, met name voor de MOL’s en kleine eilandstaten in ontwikkeling, waar mogelijk in de vorm van rechtstreekse toegang; verzoekt de Commissie en de lidstaten te blijven fungeren als bruggenbouwer tussen ontwikkelde, ontwikkelings- en minst ontwikkelde landen, en ernaar te streven de werkzaamheden van de coalitie met een hoge ambitie op het gebied van zowel mitigatie- als adaptatiefinanciering en de operationalisering van het fonds voor verlies en schade op te voeren; 24. verzoekt het transitiecomité inzake verlies en schade ervoor te zorgen dat het fonds voor verlies en schade gendergevoelig en gendertransformatief is, wordt gestuurd door de behoeften van diegenen die de zwaarste gevolgen ondervinden en tegemoetkomt aan specifieke door vrouwen geleden verliezen; vindt dat vrouwen centraal betrokken moeten worden bij het ontwerp, het beheer en de uitbetaling van het nieuwe fonds; 25. dringt er opnieuw op aan dat verlies en schade een vast agendapunt wordt voor toekomstige COP’s, zodat er duidelijke onderhandelingsruimte is om toezicht te houden op en vooruitgang te boeken met betrekking tot deze kwestie, en voor de volledige operationalisering van het Santiago-netwerk om op doeltreffende wijze technische bijstand te katalyseren voor het adequaat aanpakken van verlies en schade; dringt er bij de Commissie op aan verdere werkzaamheden met betrekking tot de selectie van de gastheer van het Santiago-netwerk overeenkomstig de beginselen van het besluit op de COP27 te ondersteunen, met het oog op het nemen van een besluit op de COP28; Deelname van belanghebbenden aan COP28 26. herinnert eraan dat het belangrijk is alle partijen volledig te betrekken bij het besluitvormingsproces in het kader van het UNFCCC; wijst erop dat het huidige besluitvormingsproces in het kader van het UNFCCC kan worden verbeterd teneinde de volledige betrokkenheid van ontwikkelingslanden en de gedelegeerden van MOL’s te bewerkstelligen; roept derhalve het COP28-voorzitterschap en toekomstige voorzitterschappen op te zoeken naar aanvullende manieren om de effectieve en zinvolle deelneming van die gedelegeerden te waarborgen en hiervoor extra middelen uit te trekken; 27. prijst en spreekt zijn solidariteit uit met degenen die het bewustzijn over de klimaatcrisis willen vergroten en campagne willen voeren voor zinvolle actie; benadrukt de belangrijke rol van jongeren, zoals opgemerkt in het klimaatpact van Glasgow, bij het stimuleren van klimaatambities in hun relevante rechtsgebieden; dringt aan op voldoende middelen om het bewustzijn te vergroten, capaciteit op te bouwen en lokale gemeenschappen te betrekken bij klimaatactie; 28. benadrukt dat klimaatdoelstellingen niet kunnen worden bereikt zonder de steun en betrokkenheid van het publiek, met inbegrip van jongeren; verzoekt alle partijen om het bewustzijn over klimaatverandering en aanverwante kwesties te vergroten, misinformatie te bestrijden en samen te werken met vertegenwoordigers van het publiek, met inbegrip van niet-gouvernementele organisaties, om publieke steun voor mitigatie- en aanpassingsmaatregelen te verwerven; 29. maakt zich nog steeds ernstige zorgen over de mensenrechtensituatie in de Verenigde Arabische Emiraten, met name de inperking en schending van de vrijheid van mening, vereniging, vreedzame vergadering en meningsuiting, zowel online als offline, die niet alleen zijn verankerd in universele mensenrechteninstrumenten, maar ook in het Arabisch Handvest voor de rechten van de mens; spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over de willekeurige en langdurige opsluiting van de uit de Emiraten afkomstige mensenrechtenactivisten Ahmad Mansoor, Mohammed Al-Roken, Mohammed al-Mansoori en Nasser Bin Ghaith na oneerlijke processen, en dringt aan op hun onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating; 30. verzoekt het UNFCCC, alle partijen en de autoriteiten van de Verenigde Arabische Emiraten zorg te dragen voor gelijke toegang tot de COP28 en volledige, onbeperkte deelname aan de conferentie, met inbegrip van toegang tot relevante documenten, voor alle burgers en maatschappelijke organisaties, met inbegrip van degene die getroffen gemeenschappen vertegenwoordigen; veroordeelt de belemmeringen voor deelname ten tijde van eerdere COP’s; betreurt ten zeerste de talrijke gevallen van censuur, intimidatie en surveillance van leden van maatschappelijke organisaties, alsook de golf van arrestaties en detenties die plaatsvonden rond de COP27 in Egypte; herhaalt zijn oproep aan het secretariaat van het UNFCCC om mensenrechtencriteria te ontwikkelen waartoe de landen waar de toekomstige COP’s zullen plaatsvinden, zich in het kader van de gastlandovereenkomst moeten verbinden, en dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan het voortouw te nemen in dit proces; vraagt bovendien dat gastlandovereenkomsten openbaar worden gemaakt met het oog op transparantie, teneinde ervoor te zorgen dat er maatregelen zijn om gedelegeerden te beschermen tegen alle vormen van intimidatie; pleit er daarom voor dat het UNFCCC en de gastlanden krachtige maatregelen nemen om gedelegeerden en deelnemers tijdens de COP28 en toekomstige COP’s te beschermen tegen pesterijen en intimidatie; Belangenconflict, transparantie en integriteit 31. uit zijn bezorgdheid over het feit dat meer dan 630 lobbyisten van de sector fossiele brandstoffen geaccrediteerd waren als deelnemers bij COP27, wat een toename was van meer dan 25 % vergeleken met COP26; pleit ervoor dat het UNFCCC en de partijen waarborgen dat het besluitvormingsproces wordt beschermd tegen belangen die indruisen tegen de doelstelling van de Overeenkomst van Parijs en dat zij ervoor zorgen dat producenten van fossiele brandstoffen geen ongepaste invloed uitoefenen op ambtenaren en het openbare besluitvormingsproces van het UNFCCC waardoor de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs in het gedrang zouden kunnen komen; dringt er bij het UNFCCC op aan het voortouw te nemen bij het voorstellen van een ambitieus verantwoordingskader dat de werkzaamheden van het UNFCCC zou beschermen tegen ongepaste beïnvloeding door bedrijfsactoren met bewezen gevestigde belangen, op basis van het model dat is opgenomen in het WHO-kaderverdrag inzake tabaksontmoediging met betrekking tot de tabaksindustrie; 32. spreekt zijn grote bezorgdheid uit over het feit dat de Verenigde Arabische Emiraten het hoofd van de staatsoliemaatschappij Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) Group, Sultan Al Jaber, tot voorzitter van de COP28 hebben benoemd, en dat een tiental medewerkers van het COP28-team directe banden hebben met de fossielebrandstoffenindustrie; is verontrust over berichten waaruit blijkt dat ADNOC-medewerkers e-mails van en naar het bureau van de klimaattop van de COP28 hebben kunnen lezen en zijn geïnstrueerd over hoe te reageren op vragen van de media; is van mening dat dit een ernstig risico op belangenconflict inhoudt; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan alle nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat dit en de komende COP-voorzitterschappen vrij zijn van belangenconflicten; 33. beklemtoont dat doeltreffende toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, overeenkomstig het Verdrag van Aarhus, van essentieel belang is voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; is van mening dat de EU en de lidstaten het goede voorbeeld moeten geven en de vaststellingen en aanbevelingen van het comité van toezicht op de naleving van het Verdrag van Aarhus in acht moeten nemen; Een ambitieus EU-klimaatbeleid 34. neemt kennis van de bijgewerkte NDC’s van de EU; benadrukt dat het onlangs goedgekeurde “Fit for 55”-pakket van de EU en het cumulatieve effect ervan de netto broeikasgasemissies van de Unie met ongeveer 57 % zullen verminderen ten opzichte van 1990; benadrukt dat volgens het ESABCC aanvullende inspanningen om het ambitieniveau van de Unie te verhogen, bovenop de verwezenlijking van een vermindering van de nettobroeikasgasemissies met 55 % tegen 2030, de cumulatieve emissies van de EU tegen 2050 aanzienlijk zouden verminderen, waardoor de billijkheid van de bijdrage van de Unie aan de mondiale beperkingsinspanningen zouden vergroten; dringt er bij andere partijen bij het UNFCCC op aan hun NDC’s op te voeren in het licht van het besluit in het klimaatpact van Glasgow om de doelstelling voor 2030 te herzien en de toezeggingen in concrete maatregelen om te zetten; 35. is ingenomen over het werk van het ESABCC en zijn advies over de vaststelling van een EU-klimaatdoelstelling voor 2040 en een broeikasgasbudget voor 2030-2050; benadrukt dat de Unie volgens het ESABCC aanvullende maatregelen moet nemen om rekening te houden met het feit dat zij haar billijke aandeel in het wereldwijde broeikasgasbudget al heeft opgebruikt in overeenstemming met de beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 °C; 36. verzoekt de Commissie begin 2024 haar effectbeoordelingsaanbeveling inzake de doelstellingen van de Unie voor de periode na 2030 te publiceren en haar voorstel goed te keuren overeenkomstig artikel 4, lid 3, van de Europese klimaatwet, rekening houdend met het COP26-besluit inzake gemeenschappelijke tijdschema’s; benadrukt dat de Commissie bij het opstellen van dit voorstel rekening moet houden met het advies van het ESABCC en met alle sociale, economische en milieuoverwegingen die worden genoemd in artikel 4, lid 5, van de EU-klimaatwet; verzoekt de Commissie voorts om EU-wetgeving bijgewerkt te houden en wetgevingsvoorstellen ter zake voor te bereiden, om bij te dragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; 37. is ingenomen met de toezeggingen van uitvoerend vicevoorzitter van de Commissie Maroš Šefčovič en commissaris Wopke Hoekstra om een EU-klimaatdoelstelling voor 2040 uit te werken die in overeenstemming is met de Overeenkomst van Parijs en gebaseerd is op een grondige effectbeoordeling waarin wordt gekeken naar de verwachte effecten van scenario’s die een volledige reeks trajecten van 2030 tot 2050 en streefdoelen voor 2040 bestrijken, met inbegrip van de scenario’s uit de aanbevelingen van de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering in verband met de trajecten voor 2040 en het koolstofbudget; 38. herhaalt dat het noodzakelijk is klimaatambities te integreren in al het beleid van de EU, evenals in alle maatregelen tot omzetting daarvan, en benadrukt dat artikel 6, lid 4, van de Europese klimaatwet de Commissie verplicht de samenhang tussen alle ontwerpmaatregelen of wetgevingsvoorstellen, waaronder begrotingsvoorstellen, en de klimaatdoelstellingen van de EU te beoordelen; dringt er bij de Commissie op aan deze bepaling volledig uit te voeren op dezelfde wijze waarop zij effectbeoordelingen uitvoert op alle beleidsterreinen van de EU; wijst nogmaals op het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling, waartoe de EU en haar lidstaten zich hebben verbonden en dat tot doel heeft tegenstrijdigheden tot een minimum te beperken en synergieën tussen de verschillende beleidsterreinen van de EU tot stand te brengen; dringt aan op een coherente aanpak van de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs en de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling in het kader van zowel het intern als extern beleid; 39. verzoekt de lidstaten en de Commissie te waarborgen dat de nationale energie- en klimaatplannen en de langetermijnstrategieën van de lidstaten voldoende maatregelen en financiële middelen omvatten om de EU-doelstellingen voor 2030 te bereiken, alsook transparant te zijn over de prestaties van de lidstaten en de EU in haar geheel op het gebied van klimaat- en energiemaatregelen, overeenkomstig de aanbevelingen van de Europese Rekenkamer; 40. beklemtoont dat de partijen met het oog op het waarborgen van de coherentie van de NDC’s met de verbintenissen die voor de hele economie op grond van de Overeenkomst van Parijs vereist zijn, moeten worden aangemoedigd emissies van internationale zee- en luchtvaart op te nemen in hun NDC’s en maatregelen af te spreken en uit te voeren op regionaal en nationaal niveau om deze emissies terug te dringen, met inbegrip van de niet-CO 2 -effecten van de luchtvaart en de klimaatemissies van maritieme brandstoffen; benadrukt dat de Unie in dat verband het goede voorbeeld moet geven; 41. schaart zich achter de aanbeveling van de Europese Rekenkamer dat de EU, die een netto-invoerder is van goederen uit de rest van de wereld, rekening houdt met alle door haar veroorzaakte broeikasgasemissies; herhaalt zijn oproep voor wetenschappelijk onderbouwde, bindende streefcijfers op EU-niveau om de materiële en ecologische voetafdruk van de Unie te verminderen, ook van ingevoerde goederen; 42. benadrukt het belang van het handhaven van de toezegging voor de Europese Green Deal; is van mening dat de Europese Green Deal in zijn geheel moet worden uitgevoerd om de doelstellingen van de Unie te halen en verzoekt de Europese Commissie om onverwijld alle elementen van de Europese Green Deal te realiseren; wijst op de gegevenshiaten die moeten worden opgevuld om de vooruitgang bij de verwezenlijking van de klimaatdoelstellingen van de EU op te volgen en een regelmatige herziening van het huidige beleid mogelijk te maken; 43. benadrukt dat de huidige geopolitieke situatie laat zien dat de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen dringend moet worden verminderd en de uitrol van hernieuwbare energiebronnen dringend moet worden bevorderd; 44. neemt kennis van het voorstel van de Commissie om de EU, haar lidstaten en Euratom terug te trekken uit het Verdrag inzake het Energiehandvest (EHV); wijst op het aangekondigde voornemen van verschillende lidstaten om zich terug te trekken uit het EHV en herhaalt het standpunt van het Parlement van 24 november 2022 ter zake; onderstreept de noodzaak van een gecoördineerd optreden om sterker te staan in de uittredingsonderhandelingen, de negatieve effecten van de vervalbepaling te beperken en geschillen binnen de EU doeltreffend te voorkomen; erkent dat het EHV onder vuur is komen te liggen als een belemmering voor de transitie naar hernieuwbare energie en voor de bescherming van de energiezekerheid in de EU en haar lidstaten; beklemtoont dat een toename van de hernieuwbare energiebronnen de EU zal helpen bij de transitie naar een welvarende, duurzame, klimaatbestendige en onafhankelijke economie; dringt er bij alle actoren op aan om de energietransitie te versnellen; betreurt dat investeringen in hernieuwbare energie volgens het Internationaal Agentschap voor hernieuwbare energie geconcentreerd blijven in een beperkt aantal landen en slechts op een paar technologieën zijn gericht; verzoekt de EU en de lidstaten om aan te zetten tot de systemische en structurele hervorming die nodig is voor de bevordering van een veerkrachtiger, inclusiever en klimaatbestendiger mondiaal energiesysteem dat is gebaseerd op hernieuwbare energie; Internationale klimaatfinanciering en duurzame financiering 45. stelt vast dat de EU en haar lidstaten de grootste verstrekkers van publieke klimaatfinanciering zijn, en spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over het feit dat de door de EU en haar lidstaten verstrekte publieke klimaatfinanciering in 2022 afnam vergeleken met 2021; benadrukt dat de Raad in zijn conclusies over de voorbereiding van de 28e Conferentie van de Partijen (COP28) bij het UNFCCC de toezegging van de EU en haar lidstaten heeft vernieuwd om zo spoedig mogelijk hun internationale klimaatfinanciering verder op te voeren richting de doelstelling van de ontwikkelde landen om tot en met 2025 jaarlijks 100 miljard USD vrij te maken uit een brede verscheidenheid aan bronnen; onderstreept de noodzaak om de voortdurende en verhoogde bijdragen; herinnert in dit verband aan zijn oproep voor een specifiek EU-mechanisme voor overheidsfinanciering voor het verstrekken van aanvullende en toereikende steun in het kader van de eerlijke bijdrage van de EU ten behoeve van de doelstellingen betreffende internationale klimaatfinanciering; beklemtoont dat de lidstaten wanneer zij beslissingen nemen over het gebruik van inkomsten uit de veiling van het EU-emissiehandelssysteem (ETS) rekening moeten houden met het feit dat internationale klimaatfinanciering in kwetsbare derde landen verder moet worden opgeschaald, overeenkomstig de recent goedgekeurde overeenkomst over de herziening van het EU-ETS; 46. benadrukt dat er aanzienlijke financiële middelen uit verschillende bronnen nodig zijn om de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs in ontwikkelingslanden te verwezenlijken, mede gezien het feit dat veel ontwikkelingslanden voorwaardelijke NDC’s hebben, waarvan de verwezenlijking van voldoende financiële steun afhangt; herinnert eraan dat het klimaatpact van Glasgow er bij de ontwikkelde landen op aandringt hun klimaatfinanciering dringend aanzienlijk op te voeren; merkt op dat niet alle partijen die ontwikkelde landen zijn hun deel van de klimaatfinancieringsdoelstelling van 100 miljard USD hebben gerealiseerd; benadrukt dat het niet nakomen van de toezegging van de ontwikkelde landen om de klimaatfinanciering tegen 2020 te realiseren tijdens de opeenvolgende COP’s het vertrouwen heeft aangetast en de voortgang van andere agendapunten belemmert, zoals bleek tijdens de UNFCCC-klimaatonderhandelingen in Bonn in juni 2023; 47. maakt zich zorgen over de groeiende kloof tussen de behoeften van de partijen die ontwikkelingslanden zijn en de huidige reikwijdte, toereikendheid en toegankelijkheid van klimaatfinanciering; beklemtoont dat het onmogelijk zal zijn om deze kloof te dichten zonder aanzienlijke particuliere financiering, bovenop overheidsfinanciering; wijst op de financieringskloof, met name voor aanpassing aan de klimaatverandering; beklemtoont dat de partijen moeten streven naar een evenwicht tussen financiering voor mitigatie en financiering voor aanpassing, en wijst erop dat bij de COP26 een verbintenis werd aangegaan om de collectieve financiering voor aanpassing tegen 2025 te verdubbelen ten opzichte van de niveaus van 2019; wijst erop dat financiële steun van de ontwikkelde landen die verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de historische emissies, ook van cruciaal belang zal zijn voor het opbouwen van vertrouwen ten behoeve van een ambitieuzere dialoog over doelstellingen op het gebied van klimaatmitigatie; verzoekt de veroorzakers van historische emissies de ontwikkelingslanden te helpen bij de aanpassing aan de klimaatverandering, onder meer door middel van op subsidies gebaseerde financiering en technische bijstand; 48. verzoekt de partijen die ontwikkelde landen zijn, waaronder de EU en haar lidstaten, ervoor te zorgen dat de doelstelling om tussen 2020 en 2025 in totaal 100 miljard USD uit te trekken voor klimaatfinanciering kan worden gehaald en de desbetreffende middelen kunnen worden uitbetaald; verzoekt deze partijen bovendien de volgende stappen met betrekking tot de nieuwe doelstelling voor klimaatfinanciering na 2025, die verder moet gaan dan de jaarlijkse doelstelling van 100 miljard USD voor 2020; is van mening dat de doelstelling voor de periode na 2025 rekening moet houden met de behoeften en prioriteiten van ontwikkelingslanden voor aanvullende en toereikende klimaatfinanciering, duidelijk voorrang moet geven aan financiering op basis van subsidies en zowel mitigatie- als adaptatiemaatregelen moet omvatten; is van mening dat de verantwoordelijkheid om de nieuwe doelstelling te verwezenlijken moet rusten op een brede basis van donoren, met zowel ontwikkelde landen als landen die in staat zijn om bij te dragen, alsook innovatieve financieringsbronnen en particuliere financiering; herinnert aan zijn standpunt dat als onderdeel van deze nieuwe collectieve gekwantificeerde doelstelling inzake klimaatfinanciering afzonderlijke doelstellingen voor mitigatie, aanpassing en verlies en schade moeten worden onderzocht; benadrukt het belang van capaciteitsopbouw en training om de toegang tot klimaatfinanciering voor lokale en regionale actoren te vergemakkelijken, zodanig dat zij oplossingen op maat kunnen bieden voor de unieke uitdagingen ter plaatse; 49. herinnert aan de conclusies van COP27 dat het waarborgen van de nodige financiering voor de klimaattransitie een transformatie van het financiële stelsel en de structuren en processen daarvan zal vereisen, en dat daarbij overheden, centrale banken, commerciële banken, institutionele investeerders en andere financiële actoren moeten worden betrokken; acht het van essentieel belang om onverwijld vooruitgang te boeken in het kader van de agenda van Bridgetown en het internationale financiële stelsel geschikt te maken voor de uitdagingen van de 21e eeuw; verzoekt alle grote, internationale financiële instellingen en multilaterale ontwikkelingsbanken om hun portfolio’s en kredietbeleid af te stemmen op de Overeenkomst van Parijs, de aanpak van klimaatverandering en het behoud van natuur en biodiversiteit in hun praktijken en prioriteiten te integreren, alle directe en indirecte steun aan fossiele brandstoffen af te bouwen en hoogwaardige gegevens over klimaatrisico’s, kwetsbaarheid en gevolgen te verzamelen en te gebruiken om de richting van investeringen te sturen in de richting van op de 1,5 °C afgestemde investeringen; neemt kennis van de routekaart die is opgesteld tijdens de Paris Summit for a New Global Financial Pact (top van Parijs voor een nieuw mondiaal financieel pact) van juni 2023 en roept op tot de tijdige uitvoering ervan; 50. wijst op de rol van de Europese Investeringsbank (EIB) als de klimaatbank van de EU en aan haar routekaart voor de klimaatbank en haar geactualiseerde beleid voor energieleningen, alsook aan de extra inspanningen van het Europees Investeringsfonds om klimaatinvesteringen tot speerpunt te maken; is verheugd over het feit dat de Europese Centrale Bank heeft toegezegd klimaatveranderingsoverwegingen op te nemen in haar monetair beleidskader; 51. spreekt nogmaals zijn steun uit voor de werkzaamheden van de coalitie van ministers van Financiën voor klimaatactie en spoort alle regeringen aan om zich aan te sluiten bij de toezeggingen van de coalitie om alle onder de bevoegdheid van de ministeries van Financiën vallende beleidsmaatregelen en praktijken in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en een effectieve koolstofbeprijzing in te voeren overeenkomstig de beginselen van Helsinki; 52. wijst erop dat volgens de Overeenkomst van Parijs alle partijen ervoor moeten zorgen dat hun – publieke, private, binnenlandse en internationale – geldstromen aansluiten bij het traject van de verwezenlijking van de doelstelling van 1,5 °C die in het kader van de Overeenkomst van Parijs is vastgesteld; beklemtoont dat het belangrijk is dit element van de Overeenkomst op een alomvattende manier aan te pakken tijdens COP28; 53. merkt op dat veel van de klimaatgevoelige landen schuldennood doormaken of een aanzienlijk risico lopen daarop; is ingenomen met de toezegging van de Wereldbank, de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Canada en de Verenigde Staten om in toekomstige leningen clausules op te nemen over klimaatbestendigheid, zodanig dat schuldaflossingen in het geval van klimaatrampen worden afgelost; verzoekt andere landen en multilaterale ontwikkelingsbanken, waaronder de EIB, soortgelijke maatregelen te nemen; steunt de oprichting tijdens COP28 van een mondiale evaluatie door deskundigen inzake schuld, natuur en klimaat, zoals voorgesteld door Frankrijk, Colombia en Kenia tijdens de top van Parijs voor een nieuw mondiaal financieel pact; is van mening dat er oplossingen moeten komen om de klimaatcrisis en de schuldencrisis samen aan te pakken; herhaalt dat duidelijk prioriteit moet worden gegeven aan op subsidies gebaseerde klimaatfinanciering om ervoor te zorgen dat klimaatfinanciering niet bijdraagt tot onhoudbare schuldniveaus in ontwikkelingslanden, en verzoekt de partijen besprekingen aan te gaan en de nodige maatregelen te nemen om de schuldenlast van ontwikkelingslanden te verlichten; beklemtoont dat veel ontwikkelingslanden zich in grote begrotingsmoeilijkheden bevinden en investeringen nodig hebben voor de transitie van hun energiesystemen en voor doeltreffende inspanningen op het gebied van klimaatmitigatie en -aanpassing; benadrukt het belang van het verhogen van op subsidies gebaseerde financiering, met name waar het aanpassingsfinanciering betreft, en wijst erop dat in de vorm van leningen verstrekte klimaatfinanciering kan leiden tot een toename van de zware schuldenlast van ontwikkelingslanden; merkt op dat 50 % van de totale EU-klimaatfinanciering in 2020 is verstrekt in de vorm van leningen, en spoort de EU en alle lidstaten aan de subsidiegebaseerde financiering te verhogen, met name waar het aanpassingsfinanciering betreft en vooral voor de minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten in ontwikkeling; 54. herinnert eraan dat fossiele brandstoffen de grootste bijdrage leveren aan klimaatverandering en verantwoordelijk zijn voor meer dan 75 % van alle broeikasgassen, en dat de huidige plannen zouden leiden tot de productie van ongeveer 240 % meer steenkool, 57 % meer olie en 71 % meer gas dan verenigbaar zou zijn met de beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 °C; is verontrust over het feit dat de CO 2 -emissies uit de huidige mondiale infrastructuur voor fossiele brandstoffen op zich het overblijvende koolstofbudget voor een opwarming van minder dan 1,5 °C zouden uitputten, waarmee de beoordeling van het IEA wordt bevestigd dat nieuwe olie-, gas- of steenkoolontwikkelingsprojecten niet verenigbaar zijn met een beperking van de opwarming van de aarde tot minder dan 1,5 °C; 55. betreurt dat de subsidies voor fossiele energie in de Unie sinds 2008 op hetzelfde peil zijn gebleven en in totaal ongeveer 55-58 miljard EUR per jaar bedragen, hetgeen overeenkomt met ongeveer een derde van alle energiesubsidies in de Unie; herhaalt zijn oproep om zo snel mogelijk en uiterlijk in 2025 een einde te maken aan alle directe en indirecte subsidies voor fossiele brandstoffen in de EU, en zo snel mogelijk en uiterlijk in 2027 aan andere subsidies die schadelijk zijn voor het milieu, zowel op het niveau van de EU als op dat van de lidstaten, door concreet beleid, tijdschema’s en maatregelen uit te voeren; verzoekt alle lidstaten hun nationale rapportage over subsidies voor fossiele brandstoffen te verbeteren en plannen te maken voor de geleidelijke afschaffing ervan in de komende herzieningen van hun nationale energie- en klimaatplannen; 56. is bezorgd over het feit dat regeringen wereldwijd in 2022 meer dan 900 miljard EUR uitgaven aan subsidies voor fossiele brandstoffen, het hoogste cijfer ooit geregistreerd (49) ; moedigt de andere partijen aan om alle directe en indirecte subsidies voor fossiele brandstoffen zo snel mogelijk en uiterlijk in 2025 te beëindigen; 57. vestigt de aandacht op de dialoog in Sharm el-Sheikh in het kader van artikel 2, lid 1, punt c), van de Overeenkomst van Parijs als een kans om vooruitgang te boeken in de besprekingen over een billijke aanpak van de geleidelijke stopzetting van publieke en private financiering van fossiele brandstoffen en milieuschadelijke financiering, om de financiering te herschikken ter ondersteuning van een rechtvaardige transitie en om financiering voor ontwikkelingslanden beschikbaarder en betaalbaarder te maken om klimaatmaatregelen te nemen, met het oog op het bevorderen van maatregelen met betrekking tot artikel 2, lid 1, punt c), op de COP28 en daarna; dringt aan op een vast agendapunt over de uitvoering van artikel 2, lid 1, punt c), van de Overeenkomst van Parijs; roept de EU en haar lidstaten op om de internationale discussie over groene obligatienormen te bevorderen, rekening houdend met de reeds vastgestelde groene obligatienorm van de EU; 58. herhaalt zijn steun voor de tijdens de COP26 tot stand gebrachte “Beyond Oil and Gas Alliance” (BOGA) en wijst erop dat het van cruciaal belang is het aanbod van fossiele brandstoffen te beperken en de productie van olie en gas uit te faseren; is voorstander van een sociaal rechtvaardige en billijke mondiale transitie die erop is gericht de productie van olie en gas in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; roept alle lidstaten en andere partijen bij de Overeenkomst van Parijs op zich bij dit initiatief aan te sluiten; verwelkomt de toezegging van de G7 om vóór eind 2022 de financiering van de ontwikkeling van fossiele brandstoffen in het buitenland stop te zetten, maar benadrukt dat deze toezegging ook binnen de eigen grenzen moet gelden; 59. is ingenomen met het mondiaal register van emissies van fossiele brandstoffen als een open en transparant register van gegevens over de ingebedde CO 2 -emissies van de wereldwijde productie van fossiele brandstoffen; is van mening dat dit instrument kan leiden tot een beter begrip van de gevolgen van winning van fossiele brandstoffen voor het overblijvende koolstofbudget, betere rapportage door de partijen en betere besluitvorming; De klimaat- en milieucrisis 60. benadrukt dat de klimaat- en de biodiversiteitscrisis met elkaar samenhangen en dat de antwoorden op beide crises op elkaar moeten worden afgestemd; herinnert eraan dat 80 % van de habitats in de EU zich momenteel in een slechte toestand bevinden (50) ; vestigt de aandacht op het belang van de bescherming, de instandhouding en het herstel van de biodiversiteit en ecosystemen, met name bodems, bossen, landbouwecosystemen, zoetwaterlichamen, oceanen en andere koolstofrijke ecosystemen, alsook het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, teneinde op de natuur gebaseerde mitigatie van de klimaatverandering te bevorderen en veerkracht op te bouwen, hetgeen noodzakelijk is om de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken; is er ten zeerste van overtuigd dat de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs niet kunnen worden gerealiseerd zonder de natuur te herstellen, ook in de Unie; dringt aan op een snelle sluiting van een EU-overeenkomst over de Natuurherstelwet; 61. benadrukt de conclusies in de zesde evaluatie van de IPCC dat behoud, verbeterd beheer en herstel van ecosystemen het grootste deel van het economische mitigatiepotentieel in de sector landgebruik bieden; benadrukt dat in het zesde evaluatierapport van de IPCC ook wordt aangetoond dat er dringend maatregelen moeten worden uitgevoerd voor het herstel van aangetaste ecosystemen om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten en zich daaraan aan te passen, met name door het herstel van aangetaste wetlands en rivieren, bossen en landbouwecosystemen; neemt kennis van het belang dat in het verslag wordt benadrukt van inclusieve besluitvorming met inheemse volkeren en lokale gemeenschappen voor succesvolle adaptatie en mitigatie in ecosystemen; verzoekt alle partijen, met inbegrip van de EU-lidstaten, op hun grondgebied ambitieuze natuurherstelmaatregelen uit te voeren en meer in natuurgerichte oplossingen en ecosysteemgerichte benaderingen te investeren; 62. benadrukt dat de landbouw moet bijdragen aan de bescherming en het herstel van de biodiversiteit; 63. erkent dat gezonde ecosystemen en een rijke biodiversiteit de basis vormen van het overleven van de mens en diensten verstrekken die van kritiek belang zijn voor het leven, zoals voedsel en schoon water, en benadrukt dat klimaatverandering een van de directe oorzaken is van het verlies aan biodiversiteit; wijst erop dat de klimaatverandering overal ter wereld reeds veranderingen in terrestrische, zoetwater- en mariene ecosystemen heeft teweeggebracht, hetgeen heeft geleid tot verlies van soorten en een afname van belangrijke ecosysteemdiensten; erkent dat deze klimaatgedreven gevolgen voor ecosystemen wereldwijd meetbare economische verliezen en verlies van bestaansmiddelen hebben veroorzaakt; merkt op dat in het zesde evaluatierapport van de IPCC wordt geconcludeerd dat klimaatverandering de voedselzekerheid heeft verminderd en de waterzekerheid heeft aangetast als gevolg van de opwarming, veranderende neerslagpatronen, de vermindering en het verlies van cryosferische elementen en de grotere frequentie en intensiteit van klimaatextremen; benadrukt dat de putten op het land en in de oceanen 56 % van de door de mens veroorzaakte broeikasgasemissies van de afgelopen 60 jaar hebben geabsorbeerd en dat volgens de IPCC het behoud van de veerkracht van de biodiversiteit en ecosysteemdiensten op wereldschaal afhankelijk is van een effectieve en billijke instandhouding van ongeveer 30 % tot 50 % van het land-, zoetwater- en oceaanareaal op aarde (51) ; 64. onderstreept dat de instandhouding en het strikte herstel van koolstofrijke ecosystemen zoals veengebieden, wetlands, begrazingsgebieden, en blauwe koolstofecosystemen zoals kwelders, zeegrassen en mangroves, een brede waaier aan voordelen op het gebied van mitigatie en aanpassing bieden; verzoekt de Commissie deze ecosystemen verder in kaart te brengen om verder te werken aan de vaststelling van robuuste, transparante en wetenschappelijk onderbouwde methoden voor de juiste boekhouding van koolstofverwijderingen en -emissies uit deze ecosystemen op een manier die andere biodiversiteitsdoelstellingen niet ondermijnt; 65. benadrukt dat de rechten en belangen van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen moeten worden beschermd door doeltreffende en robuuste op regelgeving gebaseerde bescherming te waarborgen op het gebied van het milieu, de landrechten, en de rechten, bestaansmiddelen en culturen van inheemse volkeren, met inbegrip van het recht op vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming; benadrukt de centrale rol van inheemse gemeenschappen in klimaatactie, -uitvoering, -gegevensverzameling, -besluitvorming en -kennisdeling; verzoekt de partijen erop toe te zien dat alle tijdens de COP28 gedane toezeggingen tot uitvoering van de Overeenkomst van Parijs verenigbaar zijn met de bestaande internationale verplichtingen betreffende mensenrechten en de voor bedrijfsactiviteiten geldende normen, en de rechten van inheemse volkeren te eerbiedigen; benadrukt de noodzaak om milieuactivisten te steunen en te beschermen en roept op om degenen die verantwoordelijk zijn voor moorden, lasterlijke aanvallen, daden van vervolging, criminalisering, opsluiting, pesterijen en intimidatie tegen hen, ter verantwoording te roepen; 66. is ten zeerste ingenomen met het akkoord over het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal, dat tijdens de 15e bijeenkomst van de Conferentie van de Partijen bij het Verdrag van de VN inzake biologische diversiteit is aangenomen; beklemtoont dat het met het oog op het succes van het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal belangrijk is dat dit doeltreffend, snel en volledig wordt uitgevoerd; herinnert eraan dat de verwezenlijking van de Aichi-doelstellingen is mislukt en dat dit grotendeels te wijten was aan een gebrek aan uitvoering; 67. herinnert aan doelstelling 8 van het biodiversiteitskader van Kunming-Montreal, die erin bestaat de impact van de klimaatverandering en de verzuring van de oceanen op de biodiversiteit tot een minimum te beperken en de veerkracht te vergroten aan de hand van mitigatie-, aanpassings- en rampenrisicoverminderingsmaatregelen, onder meer met behulp van op de natuur gebaseerde oplossingen en/of ecosysteemgerichte benaderingen, en daarbij de negatieve impact van klimaatactie op de biodiversiteit tot een minimum te beperken en de positieve impact te bevorderen; herinnert aan het belangrijke verslag getiteld “Het milieu in Europa – stand van zaken en vooruitzichten 2020”, waarin werd vastgesteld dat de impact van de klimaatverandering op de biodiversiteit en de ecosystemen naar verwachting groter zal worden, en dat activiteiten zoals landbouw, visserij, vervoer, industrie en energieproductie biodiversiteitsverlies en schadelijke emissies blijven veroorzaken; 68. dringt er bij de partijen op aan hun ambitieniveau in de sectoren land, zoetwater en oceanen te verhogen door middel van een op rechten gebaseerde aanpak in hun volgende ronde van NDC’s, nationale adaptatieplannen en langetermijnstrategieën voor emissiearme ontwikkeling, in combinatie met hun nationale biodiversiteitsstrategieën en -plannen; 69. is ingenomen met alle inspanningen van regeringen en niet-gouvernementele actoren om het potentieel van bodems om klimaatverandering tegen te gaan en de beschikbaarheid van water te verbeteren, te maximaliseren; onderstreept de grensoverschrijdende gevolgen van bodemaantasting, die internationale inspanningen rechtvaardigen om alle dreigingen op het gebied van bodemaantasting aan te pakken; vestigt de aandacht op het enorme belang van veengebieden om de klimaatverandering te beperken; pleit voor inspanningen op wereldniveau en in de EU om veengrond snel te herstellen, zodat deze een put in plaats van een bron kan zijn; 70. benadrukt het belang van bescherming, behoud en herstel van water en watergerelateerde ecosystemen, met inbegrip van stroomgebieden, watervoerende lagen en meren; benadrukt de verwoestende gevolgen van woestijnvorming, droogten, overstromingen en watervervuiling op ecologisch, sociaal en economisch gebied en merkt op dat er gemeenschappelijke benaderingen nodig zijn om dit verschijnsel naar behoren te voorkomen en aan te pakken en ons eraan aan te passen; onderstreept daarom het belang van de beschikbaarheid van water en duurzaam waterbeheer voor de beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering; wijst erop dat waterstress een belangrijk en groeiend probleem aan het worden is in Europa en dat droogte en waterschaarste niet langer zeldzame of extreme gebeurtenissen zijn, waarbij volgens het EEA ongeveer 20 % van het Europese grondgebied en 30 % van de Europeanen in een gemiddeld jaar door waterstress worden getroffen (52) ; benadrukt de noodzaak om te voorkomen dat de druk van economische activiteiten op rivierlichamen in sommige regio’s van Europa hun ecologische stroming aantast; roept op tot efficiënt gebruik, hergebruik en recycling van water en tot bescherming en herstel van ecosystemen die grondwaterbronnen ondersteunen; wijst erop dat de EU-kaderrichtlijn water snel en volledig moet worden uitgevoerd, zodat de doelstellingen ervan kunnen worden verwezenlijkt en Europa’s waterbronnen beter kunnen worden beheerd; 71. is ingenomen met de goedkeuring van het historische VN-verdrag inzake de volle zee, of het verdrag inzake biodiversiteit buiten nationale jurisdictie; verzoekt de partijen de werkzaamheden in het kader van de dialoog over oceanen en klimaatverandering van de VN voort te zetten en spreekt zijn steun uit voor het Decennium van Oceaanwetenschappen voor Duurzame Ontwikkeling van de VN en de missie “Onze oceanen en wateren tegen 2030 herstellen” van de Commissie ; benadrukt dat klimaatmechanismen afhankelijk zijn van de gezondheid van de oceaan en mariene ecosystemen, die op dit moment de gevolgen ondervinden van de wereldwijde opwarming van het klimaat, vervuiling, overexploitatie van de mariene biodiversiteit, verzuring, zuurstofverlies en kusterosie; benadrukt dat de IPCC eraan herinnert dat de oceaan deel uitmaakt van de oplossing voor de beperking van en de aanpassing aan de effecten van de klimaatverandering; herinnert aan het belang van op oceanen gebaseerde oplossingen, ook voor het herstellen van ecosystemen, het waarborgen van voedselzekerheid en het leveren van hulpbronnen; 72. benadrukt de noodzaak om verontreiniging door kunststoffen te bestrijden, ook vanwege de impact van kunststof op het klimaat gedurende de levenscycli; is ingenomen over de lopende werkzaamheden aan het Wereldverdrag inzake kunststoffen en roept de VN-lidstaten op om uiterlijk in 2024 een ambitieuze en doeltreffende overeenkomst te sluiten die in overeenstemming is met het Akkoord van Parijs; beklemtoont dat plasticvervuiling moet worden aangepakt door afval aan de bron te verminderen, door het gebruik en het verbruik van plastic terug te dringen en de circulariteit ervan te vergroten; pleit voor een systematische aanpak teneinde milieuvervuiling door plastic, met inbegrip van microplastics, in het milieu en de impact ervan op de klimaatverandering op gepaste wijze aan te pakken; Methaan en andere broeikasgassen die geen CO 2 zijn 73. is ingenomen met het feit dat 122 partijen de mondiale methaanbelofte hebben ondertekend; dringt er met name op aan dat de partijen met een hoge methaanuitstoot die zich nog niet hebben aangesloten bij de belofte dit zo snel mogelijk doen; pleit voor een gekwantificeerde, wetenschappelijk onderbouwde beoordeling van de vooruitgang die geboekt is sinds de vaststelling van de mondiale methaanbelofte op de COP26, in het kader waarvan deelnemers vrijwillig hebben toegezegd zich collectief in te spannen om de wereldwijde uitstoot van methaan voor het einde van 2030 met ten minste 30 % terug te dringen ten opzichte van het niveau van 2020; dringt er bij alle ondertekenaars op aan dat zij ervoor zorgen de methaanemissies op hun grondgebied tegen 2030 met ten minste 30 % verminderen ten opzichte van 2020 en om nationale maatregelen te nemen om dit doel te bereiken; roept de ondertekenaars van de belofte op om de governance inzake methaan te verbeteren door een overkoepelend kader op te stellen om vooruitgang te boeken wat betreft deze collectieve verbintenis; vraagt dat er tijdens de komende en toekomstige COP’s meer aandacht wordt besteed aan de mitigatie van andere broeikasgassen dan CO 2 ; 74. verzoekt alle partijen op om in hun NDC’s ook specifieke streefcijfers op te nemen voor het terugdringen van de methaanemissies; merkt op dat geen enkele partij gekwantificeerde doelstellingen heeft vastgesteld om methaanemissies uit de veeteelt aan te pakken; herhaalt zijn oproep om te zorgen voor een ambitieuze vermindering van de broeikasgasemissies in de landbouwsector; 75. herinnert aan het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de beperking van de methaanemissies in de energiesector beklemtoont dat voor wat betreft het economische aspect en de energie-afhankelijkheid de methaanafvang in de olie- en gaswaardeketen gerechtvaardigd is; herhaalt dat voor importeurs van fossiele energie in de Unie soortgelijke regels moeten gelden als voor producenten binnen de Unie; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om op basis van een effectbeoordeling een bindend EU-streefcijfer voor 2030 voor de reductie van methaanemissies voor te stellen dat alle relevante emitterende sectoren omvat en dat methaan opneemt onder de gereguleerde verontreinigende stoffen in de richtlijn inzake nationale emissiereductieverplichtingen (53) ; Inspanningen in alle sectoren 76. vestigt de aandacht op het feit dat de vervoerssector de enige sector is waarin de emissies op EU-niveau sinds 1990 zijn gestegen en dat dit niet verenigbaar is met de klimaatdoelstellingen van de EU, die grotere en snellere emissiereducties vereisen in alle sectoren van de samenleving, inclusief de lucht- en de zeevaart; is in dit verband ingenomen met de opname van de uitstoot van de zee- en luchtvaart in het EU-ETS, hetgeen zal leiden tot meer ambitie op internationaal niveau, onder meer in de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO); is bezorgd over de geringe vooruitgang die de IMO en de ICAO hebben geboekt bij de aanpak van de emissies van de internationale scheepvaart en luchtvaart; 77. verzoekt de IMO om maatregelen goed te keuren voor maritieme emissies, overeenkomstig de op wetenschap gebaseerde doelstellingen en de in de Overeenkomst van Parijs vastgestelde limiet van 1,5 °C, die een emissiereductie van 37 % tegen 2030, 96 % tegen 2040 en 100 % tegen 2050 vereist; verzoekt de Commissie en de lidstaten deze ambitie te ondersteunen; merkt op dat de op wetenschap gebaseerde doelstellingen reeds zijn bekrachtigd door landen zoals de VS, het VK, Canada en Nieuw-Zeeland en door klimaatgevoelige landen zoals Fiji, de Salomonseilanden, de Marshalleilanden, Tuvalu en Palau; erkent dat de EU indien de IMO-onderhandelingen niet resulteren in maatregelen overeenkomstig de Overeenkomst van Parijs haar scheepvaartwetgeving moet herzien om het toepassingsgebied ervan uit te breiden en de wetgeving af te stemmen op de op wetenschap gebaseerde doelstellingen; merkt op dat de onlangs goedgekeurde EU-scheepvaartwetgeving een stap in de goede richting is, maar erkent dat er meer inspanningen nodig zijn om te komen tot nul emissies van scheepvaart; verzoekt de Commissie en de lidstaten om opnieuw UNFCCC-onderhandelingen op te starten over de toekenning van internationale scheepvaartemissies aan nationale registers, op fiftyfiftybasis, naar voorbeeld van het toepassingsgebied van het ETS en FuelEU Maritime; roept de EU op op bilateraal en multilateraal niveau diplomatie te bedrijven om andere landen te ondersteunen bij het tot stand brengen van hun eigen nationale en regionale wetgeving om de scheepvaartsector koolstofvrij te maken; 78. merkt op dat de emissies van zwarte koolstof door de scheepvaart in de periode 2012-2018 wereldwijd met 12 % zijn gestegen, en in het Noordpoolgebied in de periode 2015-2019 met 85 % (54) ; benadrukt dat zwarte koolstof over een periode van 20 jaar naar schatting ongeveer 21 % van de totale uitstoot van de scheepvaart uitmaakt (55) ; roept op tot onmiddellijke actie om de huidige toename van emissies van zwarte koolstof door de scheepvaart in het Noordpoolgebied om te keren, met name in het licht van de alarmerende snelheid waarmee het Noordpoolgebied smelt; is van mening dat het IMO-verbod op het gebruik van zware stookolie in het Noordpoolgebied nog steeds mazen in de wetgeving bevat en derhalve ondoeltreffend dreigt te worden om het Noordpoolgebied te beschermen; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat alle schepen die EU-havens aandoen en in of nabij het Noordpoolgebied varen, overschakelen op schonere destillaten en deeltjesfilters installeren, waardoor de uitstoot van zwarte koolstof met meer dan 90 % zou verminderen; 79. wijst op de onevenredige gevolgen voor het klimaat van het gebruik van privéjets; beklemtoont dat privévliegtuigen per passagier tot 14 keer vervuilender zijn dan commerciële vluchten; stelt met bezorgdheid vast dat het gebruik van privévliegtuigen in Europa naar schatting met 30 % is toegenomen ten opzichte van het niveau van vóór de pandemie (56) ; verzoekt alle partijen, met inbegrip van de EU-lidstaten, maatregelen te nemen om het gebruik van privéjets te ontmoedigen; onderstreept het belang van leiders die het goede voorbeeld geven en dringt er bij alle deelnemers aan de COP28, met inbegrip van de EU-instellingen, op aan af te zien van het gebruik van privéjets en te kiezen voor de minst vervuilende vervoersoptie om hun bestemming te bereiken; 80. benadrukt dat in het zesde evaluatierapport van de IPCC het belang en het mitigatiepotentieel worden erkend van beleidsmaatregelen op het gebied van “toereikendheid” en de vraagzijde voor het bereiken van onze klimaatdoelstellingen, naast energie-efficiëntie en de vervanging van fossiele brandstoffen door hernieuwbare energiebronnen; benadrukt ook dat het rapport laat zien dat vermindering van de vraag en verschuivingen in consumptiepatronen de wereldwijde broeikasgasemissies in eindgebruikerssectoren tegen 2050 met 40-70 % kan verminderen ten opzichte van de basisscenario’s; erkent dat het verminderingspotentieel groter is voor landen en bevolkingssegmenten met relatief hoge consumptieniveaus en moedigt alle partijen bij het UNFCCC aan om deze aspecten op te nemen in hun NDC’s; 81. is ingenomen met de nieuwe wet die in Frankrijk werd ingevoerd om korteafstandsvluchten te verbieden voor trajecten die in minder dan 2,5 uur kunnen worden afgelegd met de trein; moedigt alle partijen aan om een dergelijk verbod op korteafstandsvluchten in te voeren; 82. herinnert eraan dat de landbouw verantwoordelijk is voor 11 % van de totale binnenlandse broeikasgasemissies van de EU in 2020 (57) en erkent het aanzienlijke potentieel voor broeikasgasemissiereductie in de landbouwsector; benadrukt dat een transitie naar duurzamere landbouwpraktijken, kortere toeleveringsketens en een verschuiving naar gezondere voedingsmiddelen, diëten en levensstijlen, met inbegrip van een grotere consumptie van duurzaam en regionaal geproduceerde planten en plantaardige voedingsmiddelen, aanzienlijk zou bijdragen tot een vermindering van de landbouwemissies en bijgevolg tot meer mitigatie en aanpassing, terwijl de druk op het land wordt verlicht en de bodemkwaliteit en de ecosystemen worden hersteld; herhaalt dat de overconsumptie van vlees en ultraverwerkte producten moet worden aangepakt; 83. benadrukt het belang van het ontwikkelen van een duurzamere landbouw, onder meer door boeren alternatieven te bieden om het gebruik van kunstmest en pesticiden te verminderen; benadrukt dat het verminderen van de totale productie en het totale gebruik van synthetische meststoffen en het verhogen van het gebruik van natuurlijke koolstofvastlegging in de bodem en organisch bodemmateriaal, diverse voordelen met zich kan meebrengen door een betere bodemvruchtbaarheid en herstel van de biodiversiteit in combinatie met een aanzienlijk mitigatiepotentieel; 84. benadrukt dat alle sectoren moeten bijdragen aan de vermindering van emissies, met inbegrip van de defensiesector, met behoud van operationele doeltreffendheid, en dat de ontwikkeling van koolstofarme technologieën en strategieën in de defensiesector moet worden versneld; merkt op dat de opname van uitgesplitste gegevens over militaire emissies in UNFCCC-mededelingen vrijwillig is en er op dit moment geen mogelijkheid bestaat om gerapporteerde militaire emissies van broeikasgassen uit de aan het UNFCCC gemelde gegevens te identificeren; verzoekt de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Commissie en de Raad een voorstel te formuleren met het oog op transparante verslaglegging aan het UNFCCC over de militaire emissies, en daarbij de goedkeuring van het strategisch kompas voor veiligheid en defensie te erkennen en de routekaart voor klimaatverandering en defensie volledig uit te voeren; 85. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat militaire broeikasgasemissies worden opgenomen in binnenlandse klimaatneutraliteitsdoelstellingen, teneinde de ontwikkeling van decarbonisatietechnologieën en -strategieën te versnellen; 86. herhaalt zijn steun voor de oprichting van een mondiaal platform voor de beoordeling van de milieuschade die wordt veroorzaakt tijdens gewapende conflicten – een initiatief van de Oekraïense regering; verzoekt de Commissie dit idee te onderzoeken en vóór de COP28 een voorstel uit te werken voor de oprichting van een dergelijk internationaal platform; beklemtoont dat er meer aandacht moet zijn voor de milieu- en klimaatgevolgen van gewapende conflicten; 87. is ingenomen met het feit dat verschillende handelspartners van de EU handel in emissierechten of andere koolstofbeprijzingsmechanismen hebben ingevoerd en verzoekt de Commissie deze mechanismen en soortgelijke beleidsmaatregelen op een mondiaal niveau verder te bevorderen en op zoek te gaan naar koppelingen en andere vormen van samenwerking met bestaande koolstofbeprijzingsmechanismen in derde landen teneinde kostenefficiënte en sociaal rechtvaardige emissiereducties wereldwijd te versnellen; verzoekt de Commissie in dit verband te voorzien in waarborgen om ervoor te zorgen dat koppelingen met de EU ETS-regeling extra en permanente mitigatiebijdragen blijven opleveren en de verbintenissen van de EU op het gebied van de binnenlandse uitstoot van broeikasgassen niet ondermijnen; 88. beklemtoont het feit dat het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie van de EU een doeltreffend mechanisme zal zijn voor de beprijzing van emissies van in de EU ingevoerde producten en voor de aanpak van koolstoflekkage, en voor de ondersteuning van de ingebruikname van koolstofbeprijzing in de hele wereld, hetgeen zal bijdrage tot het verminderen van de mondiale koolstofemissies en tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en ervoor zal zorgen dat de klimaatdoelstellingen van de EU niet worden ondermijnd als gevolg van koolstoflekkage; 89. benadrukt de noodzaak om de gevolgen van de textielsector voor het klimaat en het milieu aan te pakken; erkent dat de textielindustrie een belangrijke rol moet spelen bij de transitie naar een circulaire economie en uitdagingen moet aanpakken die verband houden met bijvoorbeeld afvalpreventie, afvalbeheer, het afwerpen van microplastics, watergebruik, overproductie en de algemene duurzaamheid en niet-giftigheid van het productieproces en de recyclebaarheid van textielproducten, onder meer door ervoor te zorgen dat textiel zo wordt ontworpen dat het duurzaam en recyclebaar is; benadrukt dat het noodzakelijk is om te werken aan wereldwijde normen voor wanneer merken groene claims mogen maken over een product; benadrukt in dit verband dat consistente en transparante verplichte criteria consumenten zullen helpen om weloverwogen keuzes te maken, greenwashing zullen voorkomen en ervoor zullen zorgen dat duurzaamheidsclaims worden ondersteund door verifieerbaar bewijs; 90. benadrukt dat klimaatverandering en aantasting van het milieu leiden tot schaarste van natuurlijke hulpbronnen, conflicten en spanningen kunnen doen toenemen, evenals voedseltekorten en natuurrampen, en belangrijke aanjagers zijn van menselijke ontheemding en dreigingsvermenigvuldigers; benadrukt dat vrouwen hier onevenredig zwaar door worden getroffen en dat 80 % van de mensen die ontheemd zijn geraakt door klimaatverandering vrouw is (58) ; verwacht dat COP28 meer aandacht zal besteden aan door het klimaat veroorzaakte ontheemding; verzoekt de Commissie en de lidstaten de behoeften en kwetsbaarheid te erkennen van mensen die te kampen hebben met door het klimaat veroorzaakte ontheemding en meer inspanningen te leveren om tot een oplossing te komen; 91. beklemtoont het feit dat de Middellandse Zee een van de regio’s ter wereld is die het zwaarst worden getroffen door de klimaatverandering; merkt op dat het Middellandse Zeegebied 20 % sneller opwarmt dan het wereldwijde gemiddelde en dat het een van de belangrijkste klimaathotspots van de wereld is, waar 250 miljoen mensen naar verwachting binnen 20 jaar met watertekorten zullen worden geconfronteerd (59) ; onderstreept dat de Middellandse Zee bezig is de snelst opwarmende zee van de wereld te worden (60) , met gevolgen voor belangrijke economische sectoren en het hele maritieme ecosysteem, hetgeen zal leiden tot onomkeerbare gevolgen voor het ecosysteem en soorten; verzoekt de Commissie en de lidstaten snel te handelen en met hun partners in het gebied van de Middellandse Zee samen te werken aan ambitieuze aanpassingsmaatregelen, en een voortrekkersrol te vervullen bij mitigatie-actie; 92. merkt op dat er vanuit de wetenschap en de politiek een toenemende belangstelling is voor zonnestralingsbeheer (SRM), een aantal vormen van klimaatengineering waarbij zonlicht weerkaatst wordt om daarmee de opwarming van de aarde tegen te gaan en bijvoorbeeld stratosferische aerosolinjectie; benadrukt dat SRM de onderliggende oorzaak van klimaatverandering niet aanpakt en geen alternatief voor mitigatie-inspanningen is; wijst op het gebrek aan wetenschappelijke zekerheid over de effecten en uit zijn bezorgdheid over de wereldwijde risico’s en negatieve gevolgen van SRM voor het milieu en de klimatologische en geopolitieke stabiliteit; onderstreept daarom dat een mondiale aanpak essentieel is en dat geen enkel land eenzijdig met deze technologie mag experimenteren; neemt er kennis van dat een VN-resolutie over mondiale governance is geblokkeerd; verzoekt de Commissie en de lidstaten om op internationaal niveau het initiatief te nemen tot een niet-gebruiksovereenkomst, overeenkomstig het voorzorgsbeginsel en bij gebrek aan bewijs voor de veiligheid ervan en een volledige wereldwijde consensus over de aanvaardbaarheid ervan; Klimaatverandering en gender 93. wijst erop dat mensen op verschillende manieren door de klimaatverandering worden getroffen, afhankelijk van factoren zoals gender, leeftijd, handicap, etniciteit en armoede; merkt op dat kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals armen, inheemse volkeren, vrouwen en ouderen, het hardst door de gevolgen ervan worden getroffen; is van mening dat genderevenwicht en de empowerment van vrouwen en meisjes essentieel zijn voor een inclusieve en rechtvaardige transitie; benadrukt dat gendermainstreaming effectiever moet worden doorgevoerd in alle relevante streefcijfers en doelstellingen; 94. verzoekt alle partijen, met inbegrip van de EU en haar lidstaten, meer inspanningen te leveren om gendergelijkheid te integreren in hun herziene NDC’s, alsmede in het klimaat- en milieubeleid, met name op het gebied van mitigatie, adaptatie en verlies en schade, en de zinvolle betrokkenheid van vrouwengroepen bij het ontwerp en de uitvoering ervan te vergroten; benadrukt de noodzaak van meer concrete acties door alle partijen, waaronder de EU, teneinde de verbintenissen na te komen die zijn opgenomen in het vernieuwde genderactieplan dat is overeengekomen op de 25e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP25); dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan dat zij meer inspanningen leveren om de doelstellingen van het EU-genderactieplan III te verwezenlijken; 95. benadrukt de noodzaak van versnelde actie voor genderresponsieve rampenrisicovermindering en derhalve voor een genderresponsieve uitvoering van het Sendai-kader; pleit ervoor verdere inspanningen te leveren om rekening te houden met en een prioriteit te maken van gender in rampenparaatheid, met name aan de hand van uitgesplitste gegevensreeksen over rampenrisicovermindering; 96. is van mening dat de toegang van vrouwen tot inclusieve klimaatfinanciering mogelijk moet worden gemaakt en moet worden verbeterd; beklemtoont het feit dat genderresponsieve klimaatfinanciering van essentieel belang is voor een rechtvaardige transitie; benadrukt het belang van een gendertransformatieve benadering in klimaatfinanciering; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan verslag uit te brengen over de genderresponsiviteit van haar bijdragen aan klimaatfinanciering en de samenhang te vergroten tussen steun voor gender en klimaat via externe actie-instrumenten en via de EIB, onder meer door de deelname van vrouwen en vrouwenorganisaties aan bestuur en besluitvorming te vergroten en door programma’s die de rol van vrouwen in klimaatgovernance ondersteunen; 97. benadrukt het belang van een grotere deelname van vrouwen aan de besluitvorming in de context van klimaatdiplomatie, waaronder in COP-delegaties en leiderschap op alle niveaus van klimaatactie; betreurt het feit dat vrouwen tijdens de COP27 minder dan 34 % van de landenonderhandelingsteams uitmaakten en dat maar liefst 90 % van sommige partijdelegaties uit mannen bestond; verzoekt alle partijen te streven naar genderpariteit in hun delegaties en op alle niveaus van de besluitvorming en onderhandelingen over de klimaatverandering; dringt er bij alle partijen op aan een nationaal contactpunt voor gender en klimaatverandering aan te wijzen en hun middelen, opleiding en ondersteuning uit te breiden, ook in de EU; Energiebeleid 98. is ingenomen met alle initiatieven om de afhankelijkheid van de EU van fossiele brandstoffen te verminderen; neemt kennis van de lopende werkzaamheden van de EU met internationale partners teneinde de energievoorziening te diversifiëren; 99. benadrukt dat klimaatverandering en extreme gebeurtenissen een impact hebben op onze energiesystemen, waaronder de productie van waterkracht, bio-energieopbrengsten, de efficiëntie van thermische centrales en de vraag naar verwarming en koeling; herinnert eraan dat er meer haalbare opties voor de retrofit van energiesystemen moeten worden ontwikkeld ter ondersteuning van de veerkracht van de infrastructuur, betrouwbare energiesystemen en efficiënt watergebruik voor huidige en nieuwe energieopwekkingssystemen; 100. is ingenomen met de hogere EU-bindende streefcijfers die de medewetgevers in 2023 zijn overeengekomen voor hernieuwbare energiebronnen in het kader van de herziene richtlijn hernieuwbare energie van 42,5 %, en het streven naar 45 %, en over het streefcijfer van 11,7 % energie-efficiëntie in het kader van de herziene richtlijn energie-efficiëntie; 101. wijst op het grote belang van energie-efficiëntie en een gediversifieerd energiesysteem in het kader van de transitie naar een klimaatneutrale economie (61) ; erkent de vooruitgang die is geboekt bij de uitbouw van hernieuwbare energiebronnen en roept tegelijkertijd op tot een verdere uitbouw van energie-efficiënte maatregelen zoals sectorintegratie en hergebruik van overtollige warmte; erkent echter dat het belang van het op elkaar afstemmen van de doelstellingen voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken en de Overeenkomst van Parijs na te leven; erkent dat een aangescherpte ambitie op het gebied van het energie-efficiëntiestreefcijfer voor 2030 van de Unie verenigbaar moet zijn met de toename en toepassing van elektrificatie, waterstof, e-brandstoffen en andere schone technologieën die nodig zijn voor de groene transitie; 102. herinnert eraan dat de vergunningsprocedures voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie massaal moeten worden opgeschaald en versneld teneinde deze zo voorspelbaar mogelijk te maken; 103. herinnert aan de gehechtheid van de Unie aan het energie-efficiëntie-eerstbeginsel, waarbij rekening wordt gehouden met kostenefficiëntie, systeemefficiëntie, opslagcapaciteit, flexibiliteit aan de vraagzijde en voorzieningszekerheid; onderstreept het belang van de integratie en toepassing van het beginsel in alle relevante wetgeving, initiatieven en beleidsbeslissingen en in alle sectoren, waar passend; wijst op het onbenutte potentieel van energie-efficiëntie in sectoren zoals de industrie (62) , informatietechnologie, vervoer en gebouwen, inclusief verwarming en koeling; verzoekt de Commissie en de lidstaten op om snel werk te maken van de ambitieuze doelstellingen die in de onlangs overeengekomen herziening van de energie-efficiëntierichtlijn zijn vastgesteld; 104. is van mening dat, als de Unie klimaatneutraliteit wil bereiken, haar energiesysteem geïntegreerd moet zijn en gebaseerd op een trapsgewijze prioriteit die begint met de uitvoering van het energie-efficiëntie-eerstbeginsel; herinnert eraan dat, om effect te sorteren, het energie-efficiëntie-eerstbeginsel consequent moet worden toegepast door nationale, regionale, lokale en sectorale besluitvormers in alle relevante scenario’s bij het nemen van beleids-, plannings- en belangrijke investeringsbeslissingen; herinnert er voorts aan dat dit beginsel inhoudt dat er een holistische aanpak wordt gehanteerd, waarbij met de algehele efficiëntie van het geïntegreerde energiesysteem, de voorzieningszekerheid en de kosteneffectiviteit rekening wordt gehouden en de meest efficiënte oplossingen voor klimaatneutraliteit in de hele waardeketen (van energieproductie via nettransport tot eindenergieverbruik) worden bevorderd, zodat zowel in het primaire energieverbruik als in het eindenergieverbruik efficiëntieverbeteringen worden gerealiseerd; is van mening dat bij die benadering moet worden gekeken naar de systeemprestaties en het dynamische energieverbruik, waarbij hulpbronnen aan de vraagzijde en systeemflexibiliteit als energie-efficiëntieoplossingen worden beschouwd. 105. benadrukt de noodzaak om de elektrificatie van de energievraag te versnellen, voortbouwend op een op hernieuwbare energie gebaseerd energiesysteem; benadrukt dat de elektriciteitsmarkten hernieuwbare energiebronnen moeten integreren en tegelijkertijd flexibiliteit moeten bieden met betrekking tot de vraag en energieopslag; roept op tot een toekomstbestendige klimaatresponsieve elektriciteitsmarkt die voorbereid is op het opvangen van energieprijsschokken; is ingenomen met de hervorming van de elektriciteitsmarkt van de EU voorgesteld teneinde de groei van hernieuwbare energie en de uitfasering van gas te versnellen, te zorgen voor betaalbare consumentenrekeningen die minder afhankelijk zijn van schommelende prijzen voor fossiele brandstoffen, hen beter te beschermen tegen toekomstige prijspieken en marktmanipulatie, en de EU-industrie schoon en concurrerender te maken; 106. benadrukt dat al het energiebeleid moet worden gevoerd volgens het principe van een rechtvaardige transitie en in nauwe samenwerking met het maatschappelijk middenveld en de sociale partners; stelt zich daarom op het standpunt dat overheidsbeleid, sterkere sociale partnerschappen en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld op lokaal, nationaal en EU-niveau noodzakelijk zijn om in alle sectoren van de samenleving op billijke, inclusieve en sociaal duurzame wijze voor klimaatneutraliteit te zorgen; 107. dringt erop aan dat Europees leiderschap in de hernieuwbare-energiesector en dat de toeleveringsketens daarvan deel gaan uitmaken van het industriebeleid van de EU; 108. moedigt de voortzetting van de werkzaamheden ter herziening van de richtlijn energiebelasting aan, met als doel het belastingbeleid af te stemmen op de energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050, en tegelijkertijd de gevolgen ervan te beoordelen, onder meer voor consumenten, energie- en mobiliteitsarmoede; 109. benadrukt dat Europa weliswaar werkt aan de verwezenlijking van haar ambitieuze doelstellingen, maar dat er gecoördineerde wereldwijde acties vereist is om het doel van mondiaal nul emissies tegen uiterlijk 2050 te bereiken; wijst erop dat ontwikkelingslanden internationale steun nodig zullen hebben om hun groene transitie te bewerkstelligen; benadrukt dat het van belang is de nauwe grensoverschrijdende samenwerking en de uitwisseling van beste praktijken met internationale partners op het gebied van beleidsvorming en wetenschap, met inbegrip van technologieoverdracht, te versterken teneinde energie-efficiëntie en investeringen in duurzame energietechnologieën en -infrastructuur te bevorderen; is ingenomen met het feit dat op COP27 een nieuw vijfjarenprogramma is gelanceerd ter bevordering van oplossingen op het gebied van klimaattechnologie in ontwikkelingslanden; Industrie, kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en concurrentievermogen 110. is van mening dat economische welvaart, sociale cohesie, het scheppen van banen, duurzame industriële ontwikkeling en klimaatbeleid elkaar moeten versterken; benadrukt dat de bestrijding van klimaatverandering gericht moet zijn op het terugdringen van energiearmoede en het vergroten van de veerkracht en het concurrentievermogen, en kansen biedt voor het bedrijfsleven en de kmo’s in de EU die kunnen worden benut als wetgevers zich ertoe verbinden een tijdige, op maat gemaakte, op solidariteit gebaseerde en adequate beleidsresponsen te bieden; acht het van het allergrootste belang dat de Unie zorgt voor een rechtvaardige transitie en dat zij een pioniersvoordeel behaalt, en dat zij het goede voorbeeld geeft en tegelijkertijd wereldwijd gelijke concurrentievoorwaarden voor Europese industrieën waarborgt; 111. benadrukt dat de Unie alles in het werk moet stellen om de leidende positie en het mondiale concurrentievermogen van haar industrieën en kmo’s te behouden bij de transitie naar een economie met een netto-uitstoot van broeikasgassen van nul; onderstreept dat de Europese industrie snel verder moet worden gedecarboniseerd en dat de Unie dit streven moet blijven steunen, met name wat betreft evenredige oplossingen voor kmo’s; merkt op dat de voorgestelde verordening voor een nettonulindustrie gericht is op het vergroten van de Europese productiecapaciteit van de nettonultechnologieën die essentieel zijn om de klimaatneutraliteitsdoelstellingen van de EU te halen; is ingenomen met de genomen initiatieven voor strategische waardeketens; erkent de positieve gevolgen voor de Europese industrieën, met inbegrip van kmo’s, van het aannemen van vroegtijdige strategieën ter bestrijding van klimaatverandering; benadrukt de noodzaak van afdwingbare multi- en bilaterale overeenkomsten tussen de EU en haar partners; benadrukt dat moet worden voorkomen dat de productie en investeringen van Europese industrieën en kmo’s worden verplaatst als gevolg van minder ambitieuze klimaatmaatregelen buiten de Unie; is van mening dat productie en investeringen in Europa de industriële waardeketen en de strategische autonomie van de EU in een onstabiele mondiale context zouden versterken; erkent dat de klimaatverandering ook gevolgen heeft voor industriële en dienstensectoren, waardoor de bevoorrading en de werking af en toe worden verstoord, met name als gevolg van extreme weergebeurtenissen; benadrukt dat industrieën maatregelen moeten nemen om zich aan het veranderende klimaat aan te passen; 112. erkent de essentiële rol van de kmo’s, met name van micro-ondernemingen en start-ups, bij het stimuleren en realiseren van werkgelegenheid en groei, alsook bij het nemen van het voortouw in de digitale en de groene transitie; herinnert eraan dat kmo’s een essentieel onderdeel vormen van het Europese economische en sociale weefsel en in deze transitie door wetgevers moeten worden ondersteund en gestimuleerd, met name door toegang tot financiering voor duurzame technologieën, diensten en processen te waarborgen, door administratieve procedures te vereenvoudigen en door gelijke kansen bij overheidsopdrachten te bieden; is bezorgd over het feit dat niet voldoende rekening wordt gehouden met de kansen en kwetsbaarheden van kmo’s in alle EU-beleidsmaatregelen met betrekking tot de interne markt, ook niet bij het streven naar bevordering van digitalisering en de groene transitie; 113. is van mening dat de transitie naar een duurzame economie moet worden gecombineerd met het behoud van het concurrentievermogen van Europa en het scheppen van banen, alsmede met het nakomen van de belofte dat niemand achterblijft; benadrukt dat deze combinatie van cruciaal belang is voor het succes van de Europese Green Deal en dat de interne markt kostenefficiënt moet blijven bij de aanpassing aan een nieuw en gunstig regelgevingsklimaat, met name voor de nettonulindustrieën en de duurzaamheid van de Europese industrieën; benadrukt verder dat deze combinatie gericht is op het behalen van de klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050 en de transformatie naar klimaatneutraliteit en een duurzame circulaire economie stimuleert; 114. benadrukt de noodzaak om concurrerende markten te bevorderen voor grondstoffen en zeldzame metalen die essentieel zijn voor de groene transitie; benadrukt het feit dat een aanhoudende afhankelijkheid van enkele leveranciers bepaalde van de huidige beleidsmaatregelen, zoals het REPowerEU-plan, en de door de burgers van de Unie geleverde inspanningen zal ondermijnen; wijst op de noodzaak om de beperkte capaciteit voor binnenlandse inkoop en verwerking te verhogen; is van mening dat het EU-innovatiefonds de schaalvergroting van geavanceerde en innovatieve recyclingtechnologieën voor de EU-nettonulindustrie en de toeleveringsketens daarvoor moet ondersteunen; merkt op dat de voorgestelde verordening kritieke grondstoffen tot doel heeft de afhankelijkheid van de huidige leveranciers te verminderen en er in plaats daarvan voor te zorgen dat de EU voortdurend toegang heeft tot een veilige, gediversifieerde, betaalbare en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen, met bescherming voor het milieu; 115. benadrukt de noodzaak van kwalificatieprogramma’s om de beroepsbevolking te versterken teneinde tegemoet te komen aan de toenemende vraag naar arbeidskrachten in de sectoren energie-efficiëntie, hernieuwbare energiebronnen, renovatie van gebouwen en groene technologische oplossingen; verzoekt alle lidstaten stappen te ondernemen om ervoor te zorgen dat de huidige en toekomstige Europese beroepsbevolking alle nodige vaardigheden verwerft om de groene transitie te beheren, uit te voeren en te innoveren, met name in regio’s die meer negatieve gevolgen van de transitie ondervinden; 116. is van mening dat de Unie moet streven naar meer samenwerking op het gebied van handel, onderzoek en productie van nettonultechnologieën met gelijkgestemde en betrouwbare partners door middel van bilaterale samenwerking en gezamenlijke inspanningen om het multilaterale handelsstelsel te versterken, en dat de Unie internationale samenwerking en partnerschappen moet aanmoedigen ter bevordering van veilige, duurzame en veerkrachtige mondiale toeleveringsketens door middel van de bevordering van open en op regels gebaseerde handel; 117. onderstreept dat oplossingen die gebaseerd zijn op koolstofafvang en -opslag (carbon capture and storage) en koolstofafvang en -gebruik (carbon capture and use), een rol kunnen spelen bij de decarbonisatie, met name om procesemissies in de industrie te verminderen in de lidstaten die voor deze technologie kiezen; onderstreept in dit verband het belang van Europees leiderschap; Beleid inzake onderzoek, innovatie, digitale technologieën en ruimtevaart 118. is ingenomen met de rol van het programma Horizon Europa en de bijdrage ervan aan klimaatneutraliteit; is van mening dat de partnerschappen in het kader van Horizon Europa, met inbegrip van de gemeenschappelijke ondernemingen, de samenwerking tussen de openbare en de particuliere sector zullen bevorderen, met als doel bij te dragen tot de verwezenlijking van de groene transitie, en er tegelijkertijd voor te zorgen dat innovaties duurzaam, beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar zijn; onderstreept dat het belangrijk is de toegang van kmo’s tot en hun deelname aan Horizon Europa-oproepen te verbeteren en de communicatie met en de betrokkenheid van de burgers bij de resultaten van Europese onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten en nieuwe technologieën, met inbegrip van gidsprojecten, te verbeteren om de publieke acceptatie te vergroten en de rol van de Unie zichtbaarder te maken voor haar burgers; 119. is ingenomen met de rol van het Copernicus-programma en het nieuwe EU-kenniscentrum voor aardobservatie bij het monitoren van het land-, atmosferische en mariene milieu; onderstreept het belang van satellietobservatiecapaciteiten voor het monitoren, modelleren, voorspellen en ondersteunen van beleidsvorming over klimaatverandering; 120. benadrukt dat er meer publieke en private investeringen moeten worden aangetrokken in onderzoek, innovatie en de toepassing van nieuwe duurzame technologieën, onder meer in arbeidsintensieve industrieën, en in noodzakelijke nieuwe infrastructuurnetwerken en in projecten die bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese Green Deal en de Overeenkomst van Parijs; benadrukt dat bij toekomstig onderzoek en toekomstige technologie duurzaamheid en circulariteit moeten worden overwogen; benadrukt tegelijkertijd het belang van fundamenteel onderzoek en van collaboratieve en transdisciplinaire benaderingen op het gebied van onderzoek en innovatie (O&I) bij het aanpakken van klimaatuitdagingen; wijst voorts op de noodzaak om sociale innovatie te ondersteunen die essentieel is om onvervulde maatschappelijke behoeften en uitdagingen aan te pakken en tegelijkertijd mensen mondiger te maken tijdens de groene transitie; 121. onderstreept dat het van belang is te zorgen voor samenhang en consistentie in de stimuleringsmaatregelen ter bevordering van innovatieve technologieën om de doelstellingen voor 2030 en 2050 te halen, en daarbij aandacht te besteden aan de inzet van reeds volgroeide technologieën en aan investeringen in nieuwe technologieën die moeten worden ontwikkeld om de doelstelling van de Unie om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, te verwezenlijken; 122. benadrukt de noodzaak van een dubbele transitie, waarbij de digitale en groene transitie hand in hand gaan; merkt op dat de digitale kloof in Europa nog steeds zeer groot is, met aanzienlijke verschillen tussen lidstaten en regio’s; onderstreept de noodzaak om een concurrerende en robuuste data-economie te creëren die digitalisering op hoog niveau op alle gebieden van de samenleving en de economie mogelijk maakt op een duurzame, energie-efficiënte, cyberveilige en betaalbare manier; benadrukt de fundamentele rol die digitale technologieën kunnen spelen bij de groene transitie van de Unie; herinnert eraan dat het herstel van de Unie de instelling vereist van een stabiel regelgevingskader dat bevorderlijk is voor vooruitgang, met inbegrip van marktgestuurde vooruitgang, op het gebied van onderzoek, innovatie en de ontwikkeling van duurzame technologieën, en van passende voorwaarden voor de financiering daarvan; 123. onderstreept dat digitalisering een van de sleutelfactoren is die de integratie van energiesystemen aandrijven, aangezien zij dynamische en onderling gekoppelde stromen van energiedragers mogelijk kan maken, de mogelijkheid biedt meer diverse markten onderling te koppelen, en de nodige gegevens kan opleveren om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen; benadrukt het potentieel van digitale technologieën om de energie-efficiëntie te verhogen en zo de totale broeikasgasemissies te verminderen; benadrukt de noodzaak om te zorgen voor een veilig regelgevingskader met niet-discriminerende en transparante procedures voor toegang tot en overdracht van energiegegevens; herinnert eraan dat de Commissie schat dat de ecologische voetafdruk van informatie- en communicatietechnologie (ICT) tussen 5 % en 9 % van het mondiale elektriciteitsverbruik en meer dan 2 % van de mondiale broeikasgasemissies vertegenwoordigt; onderstreept dat 47 % van de digitale koolstofemissies afkomstig zijn van consumentenapparatuur, zoals computers, smartphones, tablets en andere geconnecteerde voorwerpen; is ingenomen met de herziening van de energie-efficiëntierichtlijn, waardoor alle datacenters in de EU, met uitzondering van kleine, verplicht worden om onder andere jaarlijks publiekelijk verslag over hun energieprestaties uit te brengen; roept op tot verdere maatregelen om de koolstofvoetafdruk van de ICT-sector te verminderen op het niveau van datacenters en consumentenapparatuur; herhaalt de doelstelling om datacenters uiterlijk in 2030 klimaatneutraal en uitermate energie-efficiënt te maken, zoals vermeld in de digitale strategie; 124. herinnert aan het belang van de bijdrage van O&I aan de verwezenlijking van de doelstellingen die zijn vastgelegd in de Overeenkomst van Parijs en aan de doelstellingen van de Europese Green Deal; verzoekt de Commissie en de lidstaten om steun voor O&I en om een algehele verhoging van de EU- en nationale begrotingen voor O&I op het gebied van duurzame en veilige energietechnologieën en -innovatie; verzoekt de Commissie te overwegen verdere steun te verlenen voor technologieën en innovatieve oplossingen die zullen bijdragen tot een klimaatbestendig en geïntegreerd energiesysteem, ook daar waar Europa wereldleider is en over eigen waardeketens beschikt; acht het van essentieel belang dat belangrijke segmenten van de waardeketens voor hernieuwbare energie binnen de Unie aanwezig zijn en dringt aan op passende maatregelen ter ondersteuning van de rol van in Europa gebaseerde inhoud in de toeleveringsketen en de wetgeving inzake hernieuwbare energiebronnen; Klimaatverandering en ontwikkeling 125. is ingenomen over het SDG-Stimulusplan van de VN, dat tot doel heeft de hoge kosten van schulden en het toenemende risico van schuldenlasten aan te pakken; roept op tot EU-steun voor de uitvoering ervan, met name wat betreft de oprichting van een multilateraal schuldvereffeningsmechanisme onder auspiciën van de VN, om zowel de gevolgen van de klimaatcrisis als de financieringsvereisten van de 2030-agenda aan te pakken; 126. roept de EU en haar lidstaten op de bestaande toezeggingen ten aanzien van ontwikkelingslanden inzake de verstrekking van klimaatfinanciering na te komen en een hoog ambitieniveau te handhaven met betrekking tot steun voor klimaatmaatregelen ten behoeve van ontwikkelingslanden in de aanloop naar, tijdens en na COP28; roept de Europese instellingen op om een geïntegreerde aanpak te hanteren voor de SDG’s, die een universeel kompas vormen voor de welvaart van mensen, en ter bescherming van de planeet; benadrukt dat het algemene vertrouwen van ontwikkelingslanden in de EU als betrouwbare partner afhangt van de mate waarin de Unie haar beloften nakomt; merkt op dat een vruchtbare samenwerking tussen de EU en de ontwikkelingslanden in de strijd tegen klimaatverandering de aantrekkelijkheid van de Unie als partner kan vergroten, hetgeen van cruciaal belang is in een steeds concurrerender geopolitieke context; 127. benadrukt dat klimaatdiplomatie hand in hand moet gaan met de volledige uitvoering van het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling, zoals vastgelegd in artikel 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, hetgeen betekent dat de EU moet zorgen voor samenhang tussen haar ontwikkelings-, handels-, landbouw-, visserij-, energie- en klimaatbeleid; De rol van het Europees Parlement bij de COP28 128. is van mening dat het Europees Parlement een integraal onderdeel moet uitmaken van de EU-delegatie op de COP28, aangezien het zijn goedkeuring moet hechten aan overeenkomsten en, als een van de medewetgevers van de EU, een centrale rol speelt bij de interne uitvoering van de Overeenkomst van Parijs; verwacht dan ook te worden toegelaten tot de coördinatiebijeenkomsten van de EU op de COP28 in Dubai en inzage te krijgen in alle voorbereidende documenten; verbindt zich ertoe onafhankelijk en zonder belangenconflict te handelen; o o o 129. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en het secretariaat van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, en verzoekt het eveneens te doen toekomen aan alle niet-EU-Partijen bij het Verdrag. Het Europees Parlement, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name de artikelen 14, 24, 32 en 33, – gezien de Europese pijler van sociale rechten en het bijbehorende actieplan (1) , met zijn kerndoelen voor 2030 en het sociaal scorebord van de EU, – gezien de Verklaring van Porto van 8 mei 2021 en de hernieuwde toezeggingen op het Sociaal Forum van Porto 2023, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling die in september 2015 in New York is aangenomen, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (VRK), dat werd aangenomen op 20 november 1989 in New York, – gezien het VN-Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, dat werd aangenomen op 16 december 1966 in New York, – gezien het Europees Sociaal Handvest dat in 1961 in Turijn werd aangenomen, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat werd aangenomen op 13 december 2006 in New York, – gezien de resolutie van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind van 18 december 2019, – gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers (2) , – gezien Aanbeveling 2013/112/EU van de Commissie van 20 februari 2013 getiteld “Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken” (3) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2019 betreffende stelsels voor kwaliteitsvolle voor- en vroegschoolse educatie en kinderopvang (4) , – gezien de mededeling van de Commissie van 7 september 2022 over de Europese zorgstrategie ( COM(2022)0440 ), de aanbeveling van de Raad van 8 december 2022 over voor- en vroegschoolse educatie en opvang: de doelstellingen van Barcelona voor 2030 (5) en de aanbeveling van de Raad van 8 december 2022 over toegang tot betaalbare en hoogwaardige langdurige zorg (6) , – gezien het rapport van het Unicef-onderzoekscentrum uit 2014 getiteld “Children of the Recession: The impact of the economic crisis on child well-being in rich countries”, – gezien zijn resolutie van 24 november 2015 over vermindering van de ongelijkheid, met bijzondere focus op kinderarmoede (7) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over toegang tot fatsoenlijke en betaalbare huisvesting voor iedereen (8) , – gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de Europese kindergarantie (9) , – gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn (10) , – gezien zijn resolutie van 5 juli 2022, getiteld “Naar gemeenschappelijke Europese maatregelen op het gebied van zorg” (11) , – gezien zijn resolutie van 5 oktober 2022 over de reactie van de EU op de stijgende energieprijzen in Europa (12) , – gezien het Eurydice-verslag (2019) “Key data on early childhood education and care in Europe”, – gezien het verslag van Unicef (2020) “Innocenti Report Card 16. Worlds of Influence – Understanding what shapes child well-being in rich countries”, – gezien het jaarverslag van Unicef (2021) “Protecting child rights in a time of crises”, – gezien het jaarverslag van Unicef (2021) “Where do rich countries stand on childcare?”, – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien het eindverslag van de Commissie van maart 2020 getiteld “Feasibility Study for a Child Guarantee”, – gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (13) , – gezien de mededeling van de Commissie van 7 juni 2023 betreffende een alomvattende aanpak van geestelijke gezondheid ( COM(2023)0298 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 7 oktober 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma” ( COM(2020)0620 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021 getiteld “Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” ( COM(2021)0101 ), – gezien de aanbeveling van de Raad van 30 januari 2023 over een toereikend minimuminkomen met het oog op actieve inclusie (14) , – gezien het verslag van Eurochild (2022) “(In)visible children – Eurochild 2022 report on children in need across Europe”, – gezien het verslag van Save the Children (2023) “Guaranteeing Children’s Future – How COVID-19, cost-of-living and climate crises affect children in poverty and what governments in Europe need to do”, – gezien het verslag van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en Unicef van 2021 getiteld “Child Labour: Global estimates 2020, trends and the road forward”, – gezien het verslag van de IAO en Unicef van 2023 getiteld “More than a billion reasons: The urgent need to build universal social protection for children”, – gezien de mededeling van de Commissie van 11 mei 2022 getiteld “Een digitaal decennium voor kinderen en jongeren: de nieuwe Europese strategie voor een beter internet voor kinderen (BIK+)” ( COM(2022)0212 ), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9-0360/2023 ), A. overwegende dat de kwaliteit van de omgeving waar kinderen worden geboren en van hun leefruimten een beslissende invloed heeft op de kwaliteit van hun leven, hun gelijke kansen om gezond op te groeien, hun algehele ontwikkeling en de benutting van hun potentieel; overwegende dat in de First 1 000 Days-campagne van Unicef wordt gesteld dat het brein van een kind zich in de eerste levensjaren in een ongekend tempo ontwikkelt en een unieke kans biedt voor de fysieke, geestelijke, cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling van het kind; overwegende ieder kind uniek is dat de bijzondere eigenschappen, het ontwikkelingstempo, de interessegebieden en behoeften van elk kind moeten worden geëerbiedigd; overwegende dat het belang van het kind het leidende beginsel moet zijn in alle acties waar kinderen gevolgen van ondervinden, zoals bepaald in het VRK; B. overwegende dat de blootstelling aan misbruik en verwaarlozing schadelijk is voor de ontwikkeling van een kind; overwegende dat ongelijkheid die op zeer jonge leeftijd is vastgesteld, de kansen, het welzijn en de gezondheid van kinderen negatief beïnvloedt; overwegende dat een dergelijke ongelijkheid op volwassen leeftijd een leven lang kan doorwerken en kinderen ervan kan weerhouden volledig tot ontplooiing te komen; overwegende dat het voorkomen van ongelijkheid de beste beleidsoptie is om ongelijkheid op lange termijn te verminderen; C. overwegende dat een gebrek aan toegankelijke, kwaliteitsvolle, op kinderen gerichte diensten en aan steun voor gezinnen het risico op kinderarmoede en sociale uitsluiting vergroot; overwegende dat gezinnen meerdere en onderling afhankelijke uitdagingen ondervinden die een dienst of organisatie niet alleen kan oplossen, zodat de continuïteit van diensten en een goede coördinatie tussen diensten van essentieel belang zijn om de overgangen voor kinderen voor te bereiden en te vergemakkelijken; D. overwegende dat in 2022 meer dan 19,995 miljoen kinderen (24,7 % of één op de vier kinderen) het risico liepen op armoede en sociale uitsluiting in de EU; overwegende dat, ondanks de verschillen, geen enkele lidstaat vrij is van kinderarmoede en sociale uitsluiting; overwegende dat dit risico in sommige lidstaten meer dan 30 % bedraagt; overwegende dat uit recente cijfers blijkt dat deze indicator in de afgelopen vier jaar is gestegen; overwegende dat liefdadigheidsorganisaties nog in 2022 een toename van het aantal verzoeken om steun van sociale diensten optekenden (15) ; E. overwegende dat in 2022 het percentage kinderen (jonger dan 18 jaar) in de EU dat het risico liep op armoede of sociale uitsluiting % hoger was dan dat van volwassenen, met 21,6; overwegende dat kinderen in 2022 in 18 van de 27 EU-lidstaten een groter risico liepen op armoede of sociale uitsluiting dan volwassenen; overwegende dat in 2022 meer dan een vijfde (22,4 %) van de EU-bevolking die deel uitmaakte van een huishouden met afhankelijke kinderen risico op armoede of sociale uitsluiting liep; overwegende dat in 2022 61,9 % van de kinderen met laagopgeleide ouders het risico liep op armoede en sociale uitsluiting, tegenover 10,2 % van de kinderen met hoogopgeleide ouders (16) ; F. overwegende dat kinderarmoede een multidimensionaal verschijnsel is dat voortvloeit uit gezinsarmoede, en dat bijgevolg gezinnen met een laag inkomen en een lagere opleiding, eenoudergezinnen – die meestal uit vrouwen en hun kinderen bestaan –, grote achtergestelde gezinnen, gezinnen in minder ontwikkelde regio’s, gezinnen met leden uit verschillende etnische minderheden en gezinnen met kinderen of ouders met een handicap, een groter risico op armoede en sociale uitsluiting lopen en een grotere kans op overdracht van armoede over meerdere generaties hebben; overwegende dat de herverdeling van rijkdom (via lonen en sociale overdrachten) een beslissende invloed heeft op sociale ongelijkheid, het risico op armoede en sociale uitsluiting, en bijgevolg op het risico op kinderarmoede; overwegende dat dit verschijnsel een multidimensionaal antwoord met een combinatie van algemene en gerichte maatregelen vereist om te voorkomen dat ongelijkheden elkaar wederzijds versterken; overwegende dat die antwoorden noodzakelijkerwijs gepaard moeten gaan met banencreatie, hoogwaardige, vaste banen moeten waarborgen en de sociale rechten, antidiscriminatiemaatregelen en gezins- en kinderbijslag moeten garanderen en versterken; overwegende dat de nationale kinderbijslag een essentiële maatregel is om behoeftige gezinnen te helpen en universele toegang tot hoogwaardige en betaalbare openbare diensten te garanderen; G. overwegende dat in 2022 16,8 % van de EU-bevolking in overvolle huishoudens woonde en 9,3 % niet in staat was hun huis voldoende te verwarmen; overwegende dat 8,3 % van de bevolking in de EU 40 % of meer van het besteedbare huishoudinkomen uitgaf aan huisvesting; H. overwegende dat in 2022 56 % van de mensen die deel uitmaakten van een eenoudergezin met afhankelijke kinderen in de EU niet in staat was onverwachte financiële uitgaven te dekken; overwegende dat eenoudergezinnen, met name eenoudergezinnen met alleenstaande moeders, meer risico hebben om in armoede te belanden of sociaal uitgesloten te worden (42,1 % tegenover 29,6 % in gezinseenheden met twee volwassenen en ten minste drie kinderen (17) ); overwegende dat dit te wijten is aan de vervrouwelijking van de armoede, het feit dat vrouwen vaker dan mannen te maken hebben met onzekere arbeidsverhoudingen, slecht betaald werk en deeltijdwerk en dat de meeste zorgtaken op hun neerkomen, en aan de loonkloof tussen mannen en vrouwen; overwegende dat het verschil in de arbeidsparticipatie tussen mannen en vrouwen in gezinnen zonder kinderen 1 % bedraagt; overwegende dat dit percentage 21 % bedraagt voor wie een kind heeft dat jonger is dan zes jaar, en stijgt tot 37 % voor wie drie kinderen heeft (18) ; I. overwegende dat kinderen die in armoede opgroeien of met sociale uitsluiting te maken krijgen, minder kans hebben om op school goed te presteren, een goede gezondheid te genieten en later in hun leven hun volledig potentieel te verwezenlijken; overwegende dat sociale investeringen in de eerste levensjaren van kinderen een aanzienlijk sociaal-economisch rendement opleveren, bijdragen aan het doorbreken van de cyclus van intergenerationele armoede en als zodanig niet als kosten mogen worden beschouwd; overwegende dat de economische impact van kinderarmoede en sociaal-economische nadelen, alsmede de gevolgen daarvan voor werkende volwassenen, jaarlijks worden geschat op 3,4 % van het bruto binnenlands product van de EU-landen; J. overwegende dat armoede en sociale uitsluiting verband houden met de migratie-, minderheids- of gehandicaptenstatus van kinderen en hun ouders; overwegende dat minderjarige migranten oververtegenwoordigd zijn in de groep die risico op armoede loopt; overwegende dat het niet hebben van een nationaliteit of identiteitsdocumenten het voor staatloze kinderen moeilijk maakt om toegang te krijgen tot enkele van de meest fundamentele rechten, zoals geboorteregistratie, onderwijs, gezondheidszorg, sociale zekerheid en huisvesting, en hen blootstelt aan een groter risico op misbruik en uitbuiting; overwegende dat in april 2023 bijna 4 miljoen niet-EU-burgers als gevolg van de Russische invasie Oekraïne waren ontvlucht naar een EU-lidstaat; K. overwegende dat bijna 83 % van de Roma-kinderen (19) in de EU in huishoudens woont die een risico op armoede lopen; overwegende dat een op de vijf Roma-kinderen in 2021 in een huishouden woonde zonder leidingwater in huis; overwegende dat het percentage Roma-kinderen dat te maken heeft met ernstige materiële deprivatie aanzienlijk hoger ligt dan het aandeel kwetsbare kinderen in de algemene bevolking; overwegende dat in 2022 zes op de tien Roma-kinderen geen toegang hadden tot hoogwaardige voor- en vroegschoolse diensten en dat vier op de tien Roma-gezinnen met kinderen jonger dan zes jaar geen subsidie of soortgelijke steun ontvingen; L. overwegende dat de gevolgen van de COVID-19-pandemie, de stijgende kosten van levensonderhoud en de oorlog in Oekraïne ertoe hebben geleid dat de economische en sociale kwetsbaarheden van kinderen en gezinnen met kinderen, met name de huishoudens met een laag en middeninkomen die het zwaarst zijn getroffen door de pandemie en eerdere crises, zijn verergerd; overwegende dat de huidige wereldwijde sociale en economische volatiliteit alsook de risico’s van de klimaatverandering de kans op het ontstaan van nieuwe crises vergroten; overwegende dat de anticyclische antwoorden op de recente crises een effectievere aanpak van armoede en sociale uitsluiting zijn gebleken dan de tijdens de crisis van 2008-2013 bepleite budgettaire consolidatiemaatregelen op basis van bezuinigingen; M. overwegende dat de COVID-19-pandemie de problemen van kinderen heeft verergerd als gevolg van de verstoring van het dagelijks leven en van de sociale contacten, de sluiting van scholen, de verminderde capaciteit om bescherming te bieden tegen huiselijk geweld, misbruik en verwaarlozing tijdens de lockdowns en de verstoring van sociale basisdiensten; overwegende dat kinderen in kwetsbare situaties, vaker door deze problemen werden getroffen, daar zij vaker niet beschikten over apparatuur, een internetverbinding laat staan elektriciteit om online-onderwijs te volgen en soms hun enige dagelijkse warme maaltijd of hun toegang tot verwarming verloren; N. overwegende dat het in 2021 aangenomen actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten beoogt het aantal kinderen dat het risico loopt op armoede en sociale uitsluiting tegen 2030 met ten minste 5 miljoen te verminderen; overwegende dat de lidstaten nationale streefdoelen voor armoedebestrijding hebben vastgesteld; overwegende dat het bereiken van dit doel zou betekenen dat tegen dan ongeveer 15 miljoen kinderen in de EU het risico lopen op armoede en sociale uitsluiting; overwegende dat dit aantal, indien passende maatregelen uitblijven, naar verwachting verder zal toenemen met de opkomst van nieuwe complexe en onderling verweven sociale crises; O. overwegende dat de uitbanning van kinderarmoede een onmisbare stap is voor de totstandbrenging van een rechtvaardig, gelijkwaardig en sociaal Europa voor de huidige en toekomstige generaties; overwegende dat sociaal-economische status nooit een belemmering mag vormen voor de toegang van kinderen tot essentiële diensten; overwegende dat meer steun nodig is om ervoor te zorgen dat kinderen en gezinnen toegang hebben tot essentiële diensten; P. overwegende dat EU-financiering investeringen op nationaal niveau mogelijk maakt om kinderarmoede te bestrijden en sociale integratie te bevorderen; overwegende dat naast het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) ook andere bronnen direct of indirect kunnen worden gebruikt om programma’s te financieren die op allerlei manieren van invloed zijn op het leven van kinderen en de gezinnen waarin zij leven; Q. overwegende dat alle kinderen, ouders, gezinnen en verzorgers moeten worden beschermd tegen discriminatie, zoals discriminatie op grond van geslacht, taal, seksuele en/of genderidentiteit, godsdienst of levensovertuiging, politieke of ideologische overtuigingen, nationale, raciale, etnische of sociale afkomst, het behoren tot een nationale minderheid, sociaal-economische situatie, handicap en overige speciale behoeften, leeftijd of andere status; R. overwegende dat gezinnen steeds diverser zijn samengesteld; overwegende dat beleid inzake kinderbijslag en gezinsbeleid niet altijd een weerspiegeling zijn van en niet voldoende zijn aangepast aan de diversiteit en de leefomstandigheden van het gezin (zoals gezinnen met ongehuwde ouders, kinderen van gescheiden ouders die in twee huishoudens wonen of kinderen die in een gemengd groot gezin wonen, pleeggezinnen, regenbooggezinnen), hetgeen ten koste gaat van de levensstandaard van gezinnen, de toegang tot socialezekerheidsprogramma’s en -uitkeringen, en hun veerkracht bij crises; overwegende dat de EU en de lidstaten de bescherming van gezinnen op juridisch, economisch en sociaal vlak moet waarborgen; S. overwegende dat de Raad op 14 juni 2021 de aanbeveling over een Europese kindergarantie heeft aangenomen om ervoor te zorgen dat behoeftige kinderen toegang hebben tot essentiële diensten, bijvoorbeeld gratis voor- en vroegschoolse educatie en opvang, gratis onderwijs (met inbegrip van extra activiteiten op scholen en ten minste één gezonde maaltijd per schooldag), gratis gezondheidszorg, gezonde voeding en adequate huisvesting; overwegende dat dit instrument een kans biedt om armoede en ongelijkheid te verminderen en de sociale integratie van kinderen te bevorderen; overwegende dat uit hoofde van de Europese kindergarantie kinderen in kwetsbare situaties als prioriteit moeten worden aangemerkt (20) ; overwegende dat alle lidstaten, om blijk te geven van hun inzet voor een geïntegreerd beleid om de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken, een passend bedrag van hun ESF+-middelen moeten toewijzen aan de uitvoering van de nationale plannen in het kader van de kindergarantie; overwegende dat in oktober 2023 drie lidstaten hun nationale actieplannen nog steeds niet hadden ingediend; T. overwegende dat alle kinderen op grond van het VRK, dat door alle lidstaten werd ondertekend, het recht moeten krijgen op onderwijs, gezondheidsdiensten, huisvesting en bescherming, het recht om deel te nemen aan besluitvorming die hen aanbelangt, het recht op ontspanning en vrije tijd, op een evenwichtig voedingspatroon, en om te worden verzorgd binnen een gezinsomgeving; U. overwegende dat de Raad de aanbeveling betreffende de herziening van de Barcelona-doelstellingen voor voor- en vroegschoolse educatie en opvang heeft aangenomen en heeft voorgesteld het recht op voor- en vroegschoolse educatie en opvang in de wet te verankeren; V. overwegende dat in de EU in 2022 slechts 35,7 % (21) van de kinderen jonger dan drie jaar toegang had tot een formeel stelsel voor voor- en vroegschoolse educatie en opvang, terwijl dit cijfer oploopt tot 88 % voor kinderen tussen drie jaar en de minimumleeftijd om naar de basisschool te gaan; overwegende dat slechts zeven EU-lidstaten een plaats in de voor- en vroegschoolse educatie en opvang garanderen voor elk kind vanaf de leeftijd van zes maanden; overwegende dat verschillende lidstaten pas vanaf de leeftijd van drie jaar een gefinancierde plaats in de kinderopvang garanderen; overwegende dat de beschikbaarheid van gratis voor- en vroegschoolse educatie en opvang aanzienlijk toeneemt op de leeftijd van drie jaar en dat deze trend zich voor elk leeftijdsjaar daarna voortzet en bijna universeel wordt in heel Europa in het laatste jaar voordat verplicht primair onderwijs begint (22) ; overwegende dat de meeste gezinnen in Europa een bijdrage moeten betalen om gebruik te maken van voor- en vroegschoolse educatie- en opvangdiensten voor kinderen jonger dan drie jaar; overwegende dat gezinnen uit sociaal-economisch achtergestelde milieus, eenoudergezinnen en gezinnen uit minder ontwikkelde regio’s en gebieden gebrekkige toegang hebben tot deze diensten – vaak door een combinatie van schaarse beschikbaarheid en hoge kosten, verborgen kosten en eigen bijdragen –, en dat de kinderen in kwestie hierdoor een hoger risico lopen op vroege sociale uitsluiting; overwegende dat zelfs in landen met gemiddeld veel voorzieningen voor voor- en vroegschoolse educatie en opvang, de deelname daaraan van kinderen die het risico lopen op armoede en sociale uitsluiting wordt belemmerd door een gebrek aan kinderopvangvoorzieningen; W. overwegende dat voor- en vroegschoolse educatie en opvang een beslissende invloed heeft op de gezondheid en de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen; overwegende dat werkende ouders die geen toegang hebben tot kinderopvang, zich vaak genoodzaakt zien een beroep te doen op informele, soms niet-gecertificeerde kinderopvang; overwegende dat hoogwaardige inclusieve voor- en vroegschoolse educatie en opvang deze kinderen gelijke onderwijskansen biedt en de integratie van de ouders, met name de moeders, op de arbeidsmarkt vergemakkelijkt; overwegende dat inclusief onderwijs tegemoetkomt aan de grote verscheidenheid onder alle leerlingen door de participatie te versterken met betrekking tot leeropbrengsten, culturele interacties en gemeenschapszin; overwegende dat dergelijke diensten over voldoende financiële en personele middelen moeten beschikken om kinderen met specifieke problemen te identificeren en te ondersteunen; X. overwegende dat de onkosten voor onderwijs, in het bijzonder voor schoolmateriaal en vervoer, in de meeste landen grotendeels worden gedragen door de gezinnen en een van de belangrijkste redenen zijn waarom leerlingen vroegtijdig de school verlaten; overwegende dat het gemiddelde percentage voortijdige schoolverlaters in de EU 10 % bedraagt (23) , maar dat dit cijfer voor specifieke groepen, zoals kinderen uit de Roma-gemeenschap en kinderen met een handicap, hoger ligt; Y. overwegende dat in 2021 3,6 % van de kinderen in de EU jonger dan 16 jaar onvervulde medische behoeften had en 4,4 % van de kinderen een handicap had (24) ; overwegende dat, zelfs in landen waar het recht op gezondheid is vastgelegd in de wet, ongelijkheden blijven bestaan en vele gezinnen vaak geen of geen tijdige toegang hebben tot passende gezondheidszorg en nauwelijks toegang hebben tot essentiële gezondheidsdiensten, zoals consulten bij huisartsen en verpleegkundigen, geestelijke en psychosociale hulp en tandartszorg, met name als gevolg van ontoereikende openbare dienstverlening; overwegende dat kinderen die worden geboren in een situatie van armoede en sociale uitsluiting, vaker gezondheidsproblemen hebben dan andere kinderen; overwegende dat de verschillen in de EU tussen stedelijke en plattelandsgebieden en meer ontwikkelde en minder ontwikkelde regio’s met betrekking tot de toegang tot hoogwaardige gezondheidsdiensten en -voorzieningen toenemen (25) ; Z. overwegende dat seksuele gezondheid van fundamenteel belang is voor de algehele gezondheid en het welzijn van personen, koppels en gezinnen; overwegende dat verschillende lidstaten proberen de toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten verder te beperken door middel van uiterst restrictieve wetten die de gezondheid van vrouwen tijdens de zwangerschap en de bevalling in gevaar brengen, evenals de gezondheid van kinderen; AA. overwegende dat vaccinatie het belangrijkste instrument is om ernstige, besmettelijke en soms dodelijke ziekten te voorkomen; overwegende dat de vaccinatiegraad met betrekking tot mazelen – een indicator van de algemene vaccinatieprogramma’s voor kinderen – in 14 van de 35 OESO-landen is gedaald (26) ; AB. overwegende dat het geestelijk welzijn van kinderen van cruciaal belang is, aangezien het hen in staat stelt mijlpalen in hun ontwikkeling te bereiken, manieren te leren om met problemen om te gaan en sociale en emotionele vaardigheden te verwerven; overwegende dat ongunstige ervaringen in de kindertijd, discriminatie, ontoereikende toegang tot diensten en instabiele omgevingen enkele van de belangrijkste oorzaken zijn van geestelijke gezondheidsproblemen die zich in de vroege kinderjaren ontwikkelen; overwegende dat verstrekkende crises zoals de COVID-19-pandemie de geestelijke gezondheid en het welzijn van hele generaties kinderen in gevaar hebben gebracht; overwegende dat de prevalentie van geestelijkegezondheidsproblemen driemaal hoger is bij kinderen uit gezinnen met een laag inkomen (27) ; AC. overwegende dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) benadrukt dat borstvoeding een van de meest doeltreffende manieren is om de gezondheid en overlevingskansen van kinderen op de lange termijn te waarborgen en aanbeveelt om zuigelingen de eerste zes maanden van hun leven uitsluitend borstvoeding te geven; overwegende dat wereldwijd evenwel slechts twee op de vijf zuigelingen borstvoeding krijgen (28) ; AD. overwegende dat kinderen met een handicap en kinderen van ouders met een handicap nog steeds te maken hebben met discriminatie en schending van hun rechten door hardnekkige belemmeringen op alle gebieden van het leven, namelijk ontoereikende toegang tot kinderopvang, tot voeding die past bij hun behoeften, tot mogelijkheden om deel te nemen aan inclusieve onderwijsactiviteiten, gebrek aan inclusie in standaardscholen, aan toegang tot gezondheidszorg en ruimten die niet adequaat inspelen op hun mobiliteits- en psychosociale behoeften; overwegende dat deze belemmeringen en het gebrek aan toegankelijke hoogwaardige zorg en ondersteunende diensten voor personen met een handicap en andere personen die zorg en ondersteuning nodig hebben, bijzonder duidelijk zijn in tijden van crisis, hetgeen leidt tot extra lasten voor mantelzorgers, van wie de meerderheid vrouwen zijn; AE. overwegende dat armoede een belangrijke risicofactor is voor de toegang tot alternatieve zorg, aangezien dit de kwetsbaarheid van kinderen en gezinnen met kinderen vergroot en kan leiden tot een situatie waarin ouders niet langer adequate zorg voor de kinderen kunnen bieden; overwegende dat nog altijd naar schatting 345 000 kinderen in de EU in instellingen wonen (29) en dat in 2021 758 018 kinderen in alternatieve zorg verbleven (30) ; overwegende dat maatregelen ter bescherming van kinderen, waaronder de-institutionalisering, ook van essentieel belang zijn voor kinderen om hun rechten te verwezenlijken en volledig tot ontplooiing te komen; overwegende dat instellingen gekwalificeerd personeel nodig hebben om gekwalificeerde onderwijskansen te bieden en misbruik en uitbuiting van kinderen aan te pakken; AF. benadrukt dat alle kinderen recht hebben op bescherming tegen misbruik, geweld en verwaarlozing; overwegende dat onderzoek uitwijst dat het risico op misbruik, geweld en verwaarlozing toeneemt wanneer gezinnen financieel onder druk staan en adequate sociale voorzieningen ontberen; AG. overwegende dat in Europa een op de vijf kinderen te maken krijgt met een vorm van misbruik of seksueel geweld, en dat het meeste misbruik plaatsvindt in het gezin en/of in een zorginstelling; overwegende dat kinderen ongeveer een kwart van de slachtoffers van mensenhandel in de EU vertegenwoordigen, en dat het daarbij meestal gaat om meisjes die worden ontvoerd met het oog op seksuele uitbuiting (31) ; AH. overwegende dat geweld en pesten door leeftijdsgenoten ernstige problemen zijn, met name op scholen, en relaties en de geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren schaadt; overwegende dat 23 % van de leerlingen ten minste eenmaal per maand te maken heeft met intimidatie op school (32) ; AI. overwegende dat de risico’s van alomtegenwoordige digitale technologieën voor de gezondheid en het welzijn van kinderen en de gezinnen waarin zij leven niet mogen worden onderschat; overwegende dat kinderen het recht hebben te worden beschermd tegen de marketing- en reclamepraktijken van commerciële exploitanten, ook in digitale ruimten; overwegende dat de huidige onlineproducten en -diensten zodanig zijn opgezet dat kinderen van jongs af aan worden blootgesteld aan verslavende online-inhoud; overwegende dat het kinderen aan de basisvaardigheden en kennis ontbreekt om op een veilige en vertrouwde manier informatie te verwerken; overwegende dat dit gevolgen heeft voor de geestelijke gezondheid van kinderen, zoals slaaptekort, angst, depressie, aandachtsproblemen en uiteindelijk de ontwikkeling van de hersenen op de lange termijn; overwegende dat kinderen door toenemend internetgebruik een groter risico kunnen lopen op onlineschade, zoals seksuele uitbuiting, cyberstalking en cyberpesten; overwegende dat een derde van de meisjes en 20 % van de jongens het afgelopen jaar één keer per maand op storende inhoud is gestuit; overwegende dat 15 % van de LHBTQI+-respondenten in de leeftijd van 15 tot en met 17 jaar te maken heeft gehad met cyberpesten vanwege hun seksuele gerichtheid of geslacht (33) ; AJ. overwegende dat slechts één op de vier kinderen van mening is dat hun rechten in het algemeen door de samenleving worden geëerbiedigd (34) ; overwegende dat kinderen moeite hebben om toegang te krijgen tot de rechter, omdat de opzet van gerechtelijke procedures niet is afgestemd op hun behoeften; AK. overwegende dat 3,6 miljoen kinderen op het Europese continent werken (35) , voornamelijk in de landbouw en de bouwsector; overwegende dat het van essentieel belang is maatregelen te nemen om kinderarbeid in de Europese Unie uit te bannen en nieuwe gevallen van kinderarbeid te voorkomen, met name in het kader van crises; AL. overwegende dat milieuproblemen zoals vervuiling, bodemverontreiniging en onveilig drinkwater een bedreiging vormen voor de gezondheid van alle kinderen en een onevenredig grote impact hebben op kinderen die in armoede en kwetsbare omstandigheden leven; overwegende dat het recht op een veilige en schone omgeving voor kinderen en het recht op een toekomst zonder milieuverontreiniging en bescherming tegen de negatieve gevolgen van de klimaatverandering kunnen worden versterkt door de uitvoering van de huidige EU-milieuwetgeving in de lidstaten te verbeteren op een wijze waarin rekening wordt gehouden met de belangen van het kind; AM. overwegende dat spelen de natuurlijke en meest effectieve manier is voor kinderen om te leren over zichzelf en hun sociale en natuurlijke omgeving en zich op een symbolische manier uit te drukken; overwegende dat dit een essentieel fundament vormt voor hun cognitieve en emotionele ontwikkeling, functionele autonomie, leefgewoonten, interactie met anderen en conflicthantering; overwegende dat de deelname van kinderen aan de samenleving, het culturele leven, recreatie, vrijetijdsbesteding en sport direct bijdraagt aan hun welzijn en hen helpt te gedijen; AN. overwegende dat financiële beperkingen de deelname van kinderen uit kansarme gezinnen aan niet-formeel onderwijs en buitenschoolse activiteiten belemmeren, waardoor de sociale ongelijkheid op jonge leeftijd worden vergroot; Investeren in het verminderen van ongelijkheid 1. verzoekt de Commissie en de lidstaten significant meer en op duurzame en adequate wijze te investeren in beleid dat direct en indirect van invloed is op het leven van kinderen, door te zorgen voor universele, inclusieve en betaalbare hoogwaardige openbare diensten, zoals zorg, voor- en vroegschoolse educatie en opvang, onderwijs, gezondheidszorg, sociale diensten, water en sanitaire voorzieningen, alsook universele toegang tot fatsoenlijke huisvesting, energie, vervoer, voedsel, culturele en vrijetijdsactiviteiten en gemakkelijke en vrije toegang tot groene ruimten, aangevuld met effectieve gerichte oplossingen, met name voor de meest kwetsbaren; 2. verzoekt de Commissie en de lidstaten om op elk niveau de mechanismen te versterken die ervoor zorgen dat kinderen, gezinnen, verzorgers en maatschappelijke organisaties op een zinvolle, veilige en inclusieve manier bijdragen tot de ontwikkeling, uitvoering, monitoring en evaluatie van dit beleid; wijst op het belang van een multisectorale aanpak waarbij alle relevante belanghebbenden samenwerken om een geïntegreerde strategie te ontwikkelen om ongelijkheid in de kindertijd aan te pakken door middel van de verlening van diensten voor kinderbescherming en gezinszorg, waarvoor in de eerste plaats structurele investeringen en doeltreffende overheidsuitgaven met EU- en nationale middelen vereist zijn; 3. benadrukt dat beleid voor sociale integratie de algehele ontwikkeling van kinderen mogelijk moet maken alsook de verwezenlijking van het potentieel van elk kind wat betreft hun lichamelijke gezondheid en welzijn, sociale vaardigheden, emotionele ontwikkeling, communicatieve vaardigheden, algemene kennis en cognitieve en taalontwikkeling; 4. verzoekt de Commissie en de lidstaten de creatie van kwaliteitsbanen met een overeenkomst voor onbepaalde duur en innovatieve arbeidsregelingen met sterke arbeidsrechten te bevorderen, op basis van fatsoenlijke en eerlijke lonen en fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden die de toegang tot sociale bescherming, bescherming op het werk en bescherming van de gezondheid garanderen, en robuuste collectieve onderhandelingen als cruciaal mechanisme om de rechten van werknemers te vertegenwoordigen en te verdedigen; is van mening dat deze maatregelen ook nodig zijn om beroepen in de zorg- en de sociale sector aantrekkelijker te maken en het huidige tekort aan arbeidskrachten op te vangen; benadrukt het belang van het garanderen van een evenwicht tussen werk en privéleven door onder meer zwangerschaps-, vaderschaps-, zorg- en ouderschapsverlof, en van flexibele arbeidstijdregelingen voor ouders en verzorgers, waaronder bijvoorbeeld de mogelijkheid van arbeidstijdverkorting; 5. benadrukt dat de ontwrichting van het onderwijs tijdens de COVID-19-crisis de ongelijkheid op het gebied van leren heeft vergroot; verzoekt de lidstaten extra kortetermijnleerprogramma’s op te zetten, zoals zomerscholen of tutoring, om bestaande onderwijskloven te verkleinen, die met name gericht zijn op kinderen uit kwetsbare huishoudens; verzoekt de lidstaten digitale vaardigheden op te nemen in de onderwijsprogramma’s van alle onderwijsinstellingen en te voorzien in de nodige opleiding en uitrusting voor leerkrachten en leerlingen; verzoekt de lidstaten de rechten en bescherming van kinderen in tijden van crisis te waarborgen, met name de voortdurende toegang tot basisdiensten; moedigt de lidstaten aan de doeltreffendheid van tijdens eerdere crises genomen maatregelen te beoordelen teneinde een reeks maatregelen voor te bereiden die kunnen worden geactiveerd in geval van en worden toegesneden en gericht op nieuwe crises, aangezien sommige tijdens de pandemie genomen maatregelen (zoals thuiswerken, online onderwijs en sociale zorg/adviesverlening), hoewel die destijds noodzakelijk waren, een negatief effect hebben gehad op de bevordering van de sociale integratie van kinderen en de gezinnen waarin zij leven; 6. erkent de cruciale rol van gezins- en kindertoeslagen, met name voor kwetsbare huishoudens, als onderdeel van eerlijke en inclusieve socialebeschermingsstelsels, die moeten worden afgestemd op de verscheidenheid aan gezinssamenstellingen en tijdige toegang moeten bieden tot sociale bescherming en adequate ondersteuning voor iedereen, ook voor minderjarige vluchtelingen en migranten en de gezinnen waarin zij leven, in overeenstemming met de praktijken van de lidstaten; verzoekt de lidstaten meer ruchtbaarheid te geven aan het recht op sociale uitkeringen, de administratieve procedures te vereenvoudigen en de toegang ertoe te vergemakkelijken, teneinde de lage bestedingsgraad aan te pakken en stigmatisering en stereotypen over armoede te bestrijden; 7. verzoekt de begrotingsautoriteiten van de EU gebruik te maken van de komende tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 om de toewijzingen van het ESF+, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen, het Fonds voor asiel, migratie en integratie, InvestEU, alsook de herstel- en veerkrachtfaciliteit te versterken en beter te benutten om het structuurbeleid en de sociale steun voor kinderen en gezinnen te versterken waarbij rekening wordt gehouden met het multisectorale karakter van armoede; herinnert aan zijn herhaalde oproepen tot een dringende verhoging van de financiering van de kindergarantie met een specifieke begroting van ten minste 20 miljard EUR voor de periode 2021-2027; dringt erop aan dat deze specifieke begroting deel uitmaakt van het herziene MFK en het versterkte ESF+; verzoekt de Commissie om zoveel mogelijk middelen beschikbaar te stellen – en de lidstaten om volledig gebruik te maken van alle beschikbare middelen – met het oog op een doeltreffende uitvoering van de kindergarantie, met inbegrip van het ESF+, React-EU en de herstel- en veerkrachtfaciliteit; benadrukt dat deze fondsen op transparante wijze moeten worden gebruikt en dat het maatschappelijk middenveld en relevante belanghebbenden moeten worden betrokken bij de planning, uitvoering en evaluatie; herinnert eraan dat de lidstaten ten minste 5 % van hun ESF+-middelen moeten toewijzen aan gerichte acties en structurele hervormingen ter bestrijding van kinderarmoede; wijst erop dat deze drempel slechts een minimum is en dat de lidstaten worden aangemoedigd een groter deel van het ESF+ te gebruiken om kinderarmoede te bestrijden; 8. benadrukt dat de nodige ruimte voor belangrijke sociale investeringen om de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten en de verwezenlijking van de doelstellingen voor de vermindering van kinderarmoede ten uitvoer te leggen, altijd moet worden gewaarborgd in de geplande aanpassingen aan de begroting van de lidstaten; 9. wijst erop dat EU-fondsen complex zijn wat het beheer ervan betreft, waardoor ze niet toegankelijk zijn voor organisaties die over beperktere technische middelen beschikken; beklemtoont dat soepelere, vereenvoudigde beheerprocedures en investeringen in technische bijstand dicht bij de plek waar dit nodig is, mensen en organisaties kunnen helpen versterken die kinderen en jongeren ondersteunen; onderstreept dat het medefinancieringspercentage voor steun aan de meest behoeftigen uit hoofde van de ESF+-verordening (36) 90 % is, waardoor deze financiering toegankelijker zou moeten worden voor programma’s en acties die bedoeld zijn om deze bevolkingsgroepen uit de armoede te helpen ontsnappen; 10. benadrukt dat universeel en op de lange termijn gericht beleid een betere bescherming biedt tegen de vele factoren van armoede en sociale uitsluiting, door te zorgen voor structurele maatregelen die, indien nodig, kunnen worden aangevuld met onmiddellijke, eenmalige of tijdelijke gerichte steun, om de veerkracht en autonomie van gezinnen te versterken en tegemoet te komen aan de behoeften van hun kinderen; 11. verzoekt de lidstaten meer aandacht te besteden aan het realiseren van de universele toegang tot openbare diensten in afgelegen regio’s om de verschillen tussen de regio’s qua ontwikkelingsniveau te verkleinen en alle kinderen gelijke toegang te bieden tot onderwijs, infrastructuur en gezondheidszorg van hoge kwaliteit; 12. verzoekt de lidstaten wetgeving uit te werken die de moeder-, vader- en ouderschapsrechten beschermt en versterkt, onder andere door het combineren van werk en gezin en een gelijkere verdeling van zorg en huishoudelijk werk te vergemakkelijken, de terugkeer naar de arbeidsmarkt van vrouwen na zwangerschap en zwangerschapsverlof te waarborgen, en te zorgen voor voldoende tijd voor borstvoeding na de terugkeer naar het werk; verzoekt de lidstaten structureel te investeren in laagdrempelige medische voorzieningen om de kwaliteit van de pre- en postnatale zorg te verbeteren; benadrukt dat het versterken van deze wetgeving een belangrijke impuls kan geven aan de strijd tegen gendergerelateerde discriminatie en loondiscriminatie; 13. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake de erkenning van ouderschap tussen de lidstaten; verzoekt de Raad het voorstel spoedig goed te keuren; herinnert eraan dat de versnippering van ouderschapsrechten in de hele EU een economische, juridische en emotionele last vormt voor kinderen en gezinnen met kinderen, en in strijd is met het beginsel van het “belang van het kind”; 14. verzoekt de lidstaten om adviesstructuren op te zetten om gezinnen te ondersteunen en ervoor te zorgen dat kinderen toegang hebben tot de rechter; verzoekt de Commissie en de lidstaten gezinsgerichte beleidslijnen en maatregelen voor de kindertijd te bevorderen, waarbij aandacht wordt besteed aan de behoeften en wensen van gezinnen, als een manier om de cohesie in de samenleving te vergroten; 15. wijst erop dat voor de bestrijding van kinderarmoede en sociale uitsluiting een levenscyclusbenadering moet worden gevolgd die bijdraagt tot het doorbreken van de intergenerationele cyclus van armoederisico’s, die de verschillende behoeften van peuters en kleuters, kinderen in de basisschoolleeftijd en jongeren weerspiegelt, door gelijktijdig het aantal deprivaties dat elk kind ervaart te meten, waardoor duidelijk wordt welke kinderen het meest behoeftig zijn, waarbij niet alleen de inkomensarmoede wordt gemeten, maar ook de multidimensionale deprivaties; verzoekt de lidstaten kinderen te identificeren die een groter risico lopen op armoede en sociale uitsluiting als gevolg van de crisis inzake de kosten van levensonderhoud, met inbegrip van kinderen in zeer kwetsbare situaties, om ervoor te zorgen dat zij kosteloze en doeltreffende toegang hebben tot hoogwaardige basisvoorzieningen, zoals voor- en vroegschoolse educatie en opvang, onderwijs en schoolactiviteiten, gezondheidszorg en ten minste één gezonde maaltijd per schooldag, alsmede tot gezonde voeding en adequate huisvesting; verzoekt de Commissie onverwijld een ambitieuze geïntegreerde EU-armoedebestrijdingsstrategie op te stellen; 16. verzoekt de Commissie om in het kader van de jaarlijkse cycli van het Europees Semester voor de coördinatie van het economisch en sociaal beleid aanbevelingen te doen voor hervormingen ter bevordering van de sociale integratie en de vermindering van ongelijkheden door de openbare diensten te versterken en de sociale partners op Europees, nationaal en regionaal niveau te betrekken bij de opstelling en uitvoering van nationale hervormingsprogramma’s, landverslagen en landspecifieke aanbevelingen; roept ertoe op de ontwikkeling van de indicatoren voor kinderarmoede te monitoren in het kader van het Europees Semester, om alle lidstaten adequate informatie te kunnen bieden om dit probleem aan te pakken; benadrukt bovendien dat bezuinigingen op de openbare dienstverlening de sociale en arbeidsrechten in sommige lidstaten hebben ondermijnd; verzoekt de lidstaten meer te investeren in de beschikbaarheid en toegankelijkheid van professionele zorgdiensten als middel om de lasten voor mantelzorgers te verminderen en te zorgen voor minimumkwaliteitsnormen in de zorg; is van mening dat de internationale verplichtingen uit hoofde van het Verdrag inzake de rechten van het kind niet worden nagekomen wanneer onvoldoende wordt geïnvesteerd in beleid ten aanzien van kinderen; 17. betreurt de geringe ambitie die spreekt uit de streefcijfers voor het terugdringen van de kinderarmoede in het kader van het actieplan van de Europese pijler van sociale rechten en merkt op dat het hiermee niet zal lukken om alle kwetsbare kinderen uit de armoede te halen; benadrukt dat er gezien de gevolgen van COVID-19, de oorlog in Oekraïne en de crisis rond de kosten van levensonderhoud nog ambitieuzere doelen nodig zijn; betreurt dat slechts 19 lidstaten nationale streefdoelen voor het bestrijden van kinderarmoede voor 2030 hebben vastgesteld; verzoekt de lidstaten ambitieuze doelen te stellen om de kinderarmoede terug te dringen en uiteindelijk uit te bannen; 18. benadrukt dat er een sociaal convergentiekader moet worden ingevoerd in het Europees Semester om sociale onevenwichtigheden op te sporen en te corrigeren en tegelijkertijd het beleid met betrekking tot kinderen te beoordelen en te zorgen voor de doeltreffende uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten, met inbegrip van een scorebordsysteem; dringt erop aan dat het resultaat van het kader voor sociale convergentie terugkomt in de landspecifieke aanbevelingen; Solide overheidsbeleid om ongelijkheid te verminderen 19. benadrukt, gezien de moeilijkheden bij de toegang tot voor- en vroegschoolse educatie en opvang in de hele Unie, dat meer moet worden geïnvesteerd in inclusieve en hoogwaardige voor- en vroegschoolse educatie- en opvangdiensten, zonder daarbij kinderen tot drie jaar en kinderen uit economisch en sociaal achtergestelde gezinnen uit het oog te verliezen, waarbij vanaf het begin van het onderwijsproces universele openbare voorzieningen worden gecreëerd of versterkt en een gelijk speelveld en gelijke toegang tot onderwijs voor iedereen worden gewaarborgd; benadrukt dat er voldoende kinderopvang moet zijn die overal in de EU gelijkelijk toegankelijk is; betreurt dat de Raad het voorstel van de Commissie om ervoor te zorgen dat ten minste 50 % van de kinderen jonger dan drie jaar kan deelnemen aan voor- en vroegschoolse educatie en opvang, heeft afgezwakt tot 45 %; 20. benadrukt dat de kwaliteit van voor- en vroegschoolse educatie- en opvangdiensten moet worden verbeterd door te voorzien in passende financiële en personele middelen en een passende pedagogische opleiding van personeel met kennis van de psychologie en de chronobiologie van kinderen, opdat kinderen zich in de volle breedte kunnen ontwikkelen; benadrukt dat de lidstaten, om deze verbetering mogelijk te maken, fatsoenlijke salarissen en carrièremogelijkheden moeten waarborgen voor deze medewerkers; 21. verzoekt de lidstaten de toegang tot voor- en vroegschoolse educatie en opvang te vergemakkelijken, bijvoorbeeld door ouders te informeren over beschikbare plaatsen of kwetsbare gezinnen bij administratieve procedures bij te staan, en deze diensten af te stemmen op de realiteit van de arbeidsmarkt; herinnert aan de plicht van de lidstaten om de universele toegang tot openbare kinderopvang te waarborgen; merkt op dat wanneer deze toegang ontoereikend is, particuliere, thuis aangeboden en coöperatieve voorzieningen een aanvulling moeten kunnen vormen op de openbare voor- en vroegschoolse educatie- en opvangdiensten, op voorwaarde dat zij integraal voldoen aan dezelfde kwaliteitsnormen voor de algehele ontwikkeling van kinderen; 22. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat alle kinderen op iedere leeftijd toegang hebben tot zowel formeel als niet-formeel, openbaar, inclusief en kwalitatief hoogwaardig onderwijs, met inbegrip van buitenschoolse activiteiten, waarbij hun emotionele, sociale, cognitieve en fysieke ontwikkeling wordt bevorderd; verzoekt de lidstaten om passende verhoudingen tussen het aantal leerkrachten en het aantal leerlingen vast te stellen, uitgaande van de behoeften, om de veiligheid en het welzijn van kinderen te waarborgen en de impact van de onderwijsstelsels zo groot mogelijk te maken als het gaat om het streven naar gelijke kansen en het doorbreken van uitsluitingscycli; 23. benadrukt het belang van investeringen in openbaar en gratis onderwijs dat een geïndividualiseerde benadering garandeert voor kinderen die tot kwetsbaardere sociale groepen behoren; beklemtoont dat bij de ontwikkeling van die benadering moet worden samengewerkt tussen leerkrachten, maatschappelijk werkers en onderwijsdeskundigen, gezinnen en gemeenschappen; verzoekt de Commissie en de lidstaten schoolsegregatie te bestrijden en beleid, strategieën en instrumenten ter bevordering van inclusief onderwijs te ontwikkelen; merkt op dat het in een zeer beperkt aantal specifieke situaties, bijvoorbeeld in geval van ernstige handicaps, nodig kan zijn om kinderen gespecialiseerde klassen of scholen aan te bieden, maar benadrukt dat dit een laatste redmiddel moet zijn vanwege het risico op discriminatie en uitsluiting dat daarmee gepaard gaat; verzoekt de Commissie en de lidstaten specifiek te zorgen voor toegang tot inclusief en hoogwaardig onderwijs voor alle personen met een handicap teneinde de problemen die zij ondervinden, aan te pakken; 24. wijst op de ervaring van sommige lidstaten, die ervoor zorgen dat schoolboeken en lesmateriaal, evenals schoolvervoer en gezonde maaltijden, educatieve en culturele excursies en begeleiding, gratis zijn; beveelt aan dit systeem uit te breiden tot alle lidstaten met het oog op gelijke toegang tot onderwijs en als belangrijke steun voor de meest kwetsbare gezinnen; verzoekt de lidstaten om beste praktijken over deze ervaringen en programma’s uit te wisselen; beveelt aan dat de lidstaten gratis gezonde schoolmaaltijden verstrekken aan ten minste de in een kwetsbare situatie verkerende kinderen, zonder stigmatisering en directe of indirecte discriminatie; benadrukt dat behoeftige kinderen ook het equivalent van een gratis maaltijd moeten krijgen op de dagen dat ze niet naar school gaan; 25. verzoekt de lidstaten om universele toegang tot betaalbare en hoogwaardige openbare maternale, postnatale en pediatrische zorg te waarborgen, met inbegrip van primaire preventie, immunisatieprogramma’s en eerstelijnszorg, toegang tot diagnose, behandeling en revalidatie en toegang tot zeer uiteenlopende medische en therapeutische specialistische behandelingen, waarbij het recht van vrouwen op seksuele en reproductieve gezondheid moet worden gewaarborgd, evenals hulp en thuisbezoeken voor moeders voor en na de geboorte, toegang tot een huisarts, verpleegkundige, tandarts, diëtist, logopedist, oogarts, gezinsbegeleider, psycholoog en andere specialisten in geestelijke gezondheid, ongeacht de etnische, sociale of administratieve status van de ouders; onderstreept het belang van de vaccinatie van kinderen en wijst op de noodzaak om de bronnen van desinformatie daarover aan te pakken; is bezorgd over het aanhoudende tekort aan geneesmiddelen voor kinderen en verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor voldoende productie en opslag van belangrijke geneesmiddelen voor pediatrische eerstelijnszorg; 26. verzoekt de lidstaten partnerschappen tussen onderwijs, gezondheidszorg en sociale diensten op te zetten ter vergemakkelijking van de toegang tot zorg en steun voor kinderen die dit nodig hebben, bijvoorbeeld door het direct op school aanbieden van systematische gehoor- en oogonderzoeken voor kinderen; verzoekt de lidstaten de uitwisseling van informatie tussen de verschillende sociale, onderwijs- en gezondheidsdiensten over de ontwikkelingsbehoeften van kinderen te vergemakkelijken, met voorafgaande toestemming van de ouders en met inachtneming van het recht op privacy van kinderen en de gezinnen waarin zij leven en het belang van het kind; 27. verzoekt de lidstaten naar behoren nationale strategieën op te zetten, te financieren en uit te voeren om ervoor te zorgen dat kinderen en de gezinnen waarin zij leven toegang hebben tot gezonde en betaalbare voeding; herinnert eraan dat aanhoudende beperkte toegang tot verse, betaalbare en gezonde voeding tot gezondheidsproblemen leidt, met name voor huishoudens met een lager inkomen en kwetsbare mensen die in slecht verbonden en slecht bediende gebieden wonen; dringt er bij de lidstaten op aan gezonde voeding in hun volksgezondheidsstrategieën op te nemen door een gevarieerd voedingspatroon en in voorkomend geval voedingssupplementen aan te bevelen om kinderen te beschermen tegen de negatieve effecten van slechte voeding of ondervoeding; roept op tot acties die de beschikbaarheid van gezonde en betaalbare voeding vergroten en tegelijkertijd de consumptie van dikmakende voedingsmiddelen en dranken met een hoog suikergehalte voor kinderen en jongeren ontmoedigen; 28. verzoekt de lidstaten te zorgen voor een vlotte en sterkere samenwerking met en adequate financiële steun aan specifieke non-gouvernementele organisaties die voedselhulp bieden, en de samenwerking met relevante structuren in de publieke of private sector te versterken teneinde de economische gevolgen van de huidige crisis efficiënter aan te pakken en getroffen gezinnen beter te ondersteunen; wijst erop dat dringend aandacht moet worden besteed aan de huidige voedselhulpcrisis waarmee zowel relevante structuren als economisch kwetsbare gezinnen en hun kinderen te maken krijgen; verzoekt de lidstaten om via het EU-programma voor wederzijds leren, kennis en ervaringen uit te wisselen over het ondersteunen van de werkgelegenheid van ouders; 29. is van mening dat in de strategie inzake geestelijke gezondheid van de Commissie en de nationale actieplannen onvoldoende rekening is gehouden met de psychologische problemen die uit armoede en sociale uitsluiting voortkomen; verzoekt de lidstaten gezinnen in kwetsbare situaties te ondersteunen door middel van individuele en op maat gesneden sociale diensten en geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning; 30. neemt nota van de mededeling van de Commissie van 11 mei 2022 getiteld “Een digitaal decennium voor kinderen en jongeren: de nieuwe Europese strategie voor een beter internet voor kinderen” en roept op tot een overkoepelend beleid ter bescherming van de geestelijke gezondheid van kinderen tegen overmatige blootstelling aan en overmatige consumptie van online-inhoud; 31. verzoekt de Commissie en de lidstaten borstvoeding actief te bevorderen, in overeenstemming met de aanbevelingen van de WHO; 32. is ingenomen met de strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030 als een concrete manier om ervoor te zorgen dat personen met een handicap gelijke rechten genieten en ten volle kunnen deelnemen aan de samenleving; wijst erop dat bij het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van EU-beleid en -initiatieven naar behoren rekening moet worden gehouden met handicaps, en met name de belemmeringen en uitdagingen waar kinderen mee te maken hebben; verzoekt de Commissie om sneller te komen met haar voorstel voor een kader voor excellente sociale diensten voor personen met een handicap (37) en ervoor te zorgen dat dit kader ook de toegang van kinderen met een handicap en kinderen met ouders met een handicap tot excellente sociale diensten verbetert; benadrukt dat zorgbehoevende kinderen en kinderen met een handicap en/of cognitieve stoornis specifieke en gerichte maatregelen nodig hebben, vooral tijdens crises, alsook speciale onderwijs- en zorgdiensten om ongelijkheid en gebrekkige sociale integratie tegen te gaan; 33. verzoekt de lidstaten specifieke maatregelen te ontwikkelen ter ondersteuning van ouders met een handicap en ouders van kinderen met een handicap, en te zorgen voor toegankelijke informatie over de steun die voor hen beschikbaar is; erkent de voordelen van gezinsgerichte voor- en vroegschoolse maatregelen en verzoekt de Commissie en de lidstaten deze te integreren in alle relevante beleidsterreinen, zoals beleid ter bescherming van de rechten van kinderen en personen met een handicap, en de uitwisseling van informatie en beste praktijken hierover te bevorderen; verzoekt de Commissie en de lidstaten het aspect handicap te integreren en personen met een handicap en hun representatieve organisaties op zinvolle wijze te raadplegen bij het plannen van acties om een adequate levensstandaard en sociale bescherming van personen met een handicap te waarborgen, met name in tijden van crisis en transitie; 34. verzoekt de lidstaten de doeltreffendheid van de sociale dienstverlening en bescherming te vergroten, onder meer door tekorten aan werknemers aan te pakken en te investeren in hun professionele ontwikkeling door bijscholingsmogelijkheden te bieden, en te zorgen voor passende lonen en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden; 35. verzoekt de Commissie en de lidstaten zoveel mogelijk gebruik te maken van de Europese kindergarantie als sociale respons die bijdraagt aan de sociale integratie en inclusie van kinderen en gezinnen die in armoede leven en met sociale uitsluiting worden geconfronteerd, met name voor bepaalde doelgroepen en in de meest afgelegen gebieden; benadrukt dat de beschikbare middelen duidelijk ontoereikend zijn om de bestaande structurele problemen aan te pakken, die zijn verergerd door het cumulatieve effect van opeenvolgende crises en het gebrek aan openbare investeringen; verzoekt de Commissie en de lidstaten investeringen op te voeren en de stelsels voor kinderbescherming en sociale bijstand te versterken, zodat de kindergarantie snel kan worden uitgevoerd in de context van nieuwe crises en het groeiende aantal kinderen in nood (38) ; 36. herhaalt zijn verzoek aan de lidstaten die hun nationale actieplan in het kader van de Europese kindergarantie nog niet hebben bekendgemaakt, om dat te doen, zodat behoeftige kinderen er onverwijld van kunnen profiteren; verzoekt de lidstaten hun nationale actieplannen regelmatig te evalueren en te actualiseren, hun politieke toezegging na te komen met uitgebreide en ambitieuze maatregelen, en monitoring- en evaluatieregelingen op te zetten, door duidelijke, sectoroverstijgende en vergelijkbare meetmethoden vast te stellen, te investeren in efficiënte en doeltreffendere gegevensverzameling, specifiekere doelstellingen vast te stellen en rekening te houden met de doelstellingen van de kindergarantie; verzoekt de lidstaten te zorgen voor samenhang en synergieën tussen de Europese kindergarantie als armoedebestrijdingsstrategie en de versterkte jongerengarantie als actief arbeidsmarktbeleid, om de hele periode van geboorte tot volwassenheid te bestrijken. 37. verzoekt de Commissie en de lidstaten de sociale bijstand voor werkloze ouders en werkende ouders in armoede te verhogen, met name door middel van een gewaarborgd minimuminkomen; verzoekt de Commissie om, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, een kaderrichtlijn inzake minimuminkomens voor te stellen waarin gemeenschappelijke minimumnormen en methodologieën worden vastgesteld om toegankelijke, faciliterende en adequate minimuminkomensregelingen te waarborgen; 38. wijst op het recht op fatsoenlijke, betaalbare, inclusieve, energie-efficiënte en kwaliteitsvolle huisvesting die tegemoetkomt aan de behoeften van kinderen en de gezinnen waarin zij leven, en hun welzijn, privacy en levenskwaliteit waarborgt; betreurt het huisvestingsbeleid in verschillende lidstaten waarbij gezinnen de stad worden uitgejaagd, de sociale cohesie wordt verstoord en primaire ondersteuningsnetwerken worden verzwakt, waardoor de uitsluiting van kinderen toeneemt; verzoekt de lidstaten een volkshuisvestingsbeleid te bevorderen waarmee vastgoedspeculatie wordt aangepakt, te investeren in sociale en duurzame huisvesting en het recht daarop te waarborgen; verzoekt de Commissie een ambitieus plan te ontwikkelen om tegemoet te komen aan de huisvestingsbehoeften van alle EU-burgers, de ontwikkeling van sociale huisvesting te ondersteunen en tegelijkertijd huisvestingssubsidies toegankelijker te maken en dakloosheid tegen 2030 uit te bannen aan de hand van preventieve strategieën waarin huisvesting centraal staat; herinnert eraan dat het verslechterende woningbestand, dat gevolgen heeft voor de energie-efficiëntie, en de stijgende energieprijzen kinderen en de gezinnen waarin zij leven kwetsbaar maken; 39. verzoekt de lidstaten de effecten van de inflatie en de stijgende kosten van levensonderhoud voor de verschillende sociaal-economische groepen te beoordelen teneinde gerichte maatregelen voor de meest kwetsbare huishoudens uit te werken, met name wat betreft voedsel, energie, vervoer, internetverbinding en andere essentiële goederen, volgens een kind- en genderbewuste aanpak, om de gevolgen van de stijging van de kosten van levensonderhoud voor kinderen en de gezinnen waarin zij leven te beperken en financieel tegen te gaan; verzoekt de lidstaten gerichte maatregelen te ontwikkelen om deze gevolgen aan te pakken en de correctie van de sociale uitkeringen en lonen vanwege de inflatie te vergemakkelijken; Discriminatie en sociale uitsluiting aanpakken 40. veroordeelt alle vormen van geweld, misbruik, uitbuiting en verwaarlozing, waaronder online, van kinderen, evenals geweld tegen vrouwen, huiselijk en gendergerelateerd geweld; verzoekt de lidstaten geïntegreerde preventie- en beschermingssystemen voor kinderen en andere slachtoffers te ontwikkelen, te versterken en uit te voeren met het oog op de uitbanning van geweld misbruik, uitbuiting en verwaarlozing; benadrukt dat deze systemen moeten worden ontwikkeld in samenwerking met alle relevante overheidsdiensten (waaronder scholen en gezondheidsinstellingen), om snel in actie te kunnen komen om kinderen te beschermen, hen weerbaarder te maken en op te komen voor hun belang; verzoekt de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan geweld onder kinderen, met inbegrip van cybergeweld en -pesten, en beste praktijken op dat gebied uit te wisselen, teneinde efficiënte antwoorden te ontwikkelen om te voorkomen dat kinderen er negatieve gevolgen van ondervinden; 41. veroordeelt alle vormen van discriminatie; benadrukt dat discriminatie een directe weerslag heeft op kinderen en de gezinnen waarin zij leven door hun toegang tot de arbeidsmarkt, huisvesting en essentiële diensten te bemoeilijken; verzoekt de Commissie en de lidstaten het publiek bewuster te maken om een einde te maken aan stigmatisering, stereotypering en sociale uitsluiting van kwetsbare kinderen en gezinnen, zodat mensen begrijpen dat gezinnen mogelijk geen controle hebben over de omstandigheden die hen kwetsbaar maken; 42. betreurt het feit dat de armoedecyclus in Roma-gezinnen er vaak toe leidt dat Roma-kinderen oververtegenwoordigd zijn in socialebeschermingsinstellingen in vergelijking met niet-Roma-kinderen; benadrukt dat Roma-kinderen en de gezinnen waarin zij leven vaak de eersten zijn die in tijden van crisis worden benadeeld; verzoekt de Commissie en de lidstaten bij de uitvoering van de kindergarantie bijzondere aandacht te besteden aan de unieke uitdagingen waarmee Roma-kinderen worden geconfronteerd, die vaak te maken hebben met extreme armoede, uitsluiting en discriminatie op alle gebieden van het leven; verzoekt de lidstaten bij de uitvoering van het strategisch EU-kader voor integratie van de Roma prioriteit te geven aan doeltreffende maatregelen en specifieke acties ter verbetering van de status van het gezin en de levensomstandigheden, de gezondheid en het welzijn van kinderen, voor- en vroegschoolse educatie en het bevorderen van responsief ouderschap; 43. benadrukt dat moet worden geïnvesteerd in steun en begeleiding voor minderjarige vluchtelingen en migranten, met name niet-begeleide minderjarigen en staatloze kinderen en de gezinnen waarin zij leven, en dat moet worden gezorgd voor voldoende en gekwalificeerde verzorgers, hoogwaardige opvangfaciliteiten en gastvrije gemeenschappen, om ongelijkheden te verminderen en de sociale integratie van de kinderen en de gezinnen waarin zij leven te bevorderen; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat alle beleidsmaatregelen en besluiten in kwestie worden afgestemd op de EU-strategie voor de rechten van het kind; beveelt aan dat bij het integratieproces voor niet-begeleide minderjarigen en jonge asielzoekers de plaatsing in een instelling tot een minimum wordt beperkt; 44. beveelt aan dat de lidstaten proactief sociaal beleid ontwikkelen om de onderliggende oorzaken die ertoe leiden dat kinderen in instellingen worden geplaatst, aan te pakken en erop toe te zien dat kinderen niet in een instelling belanden wegens armoede en uitsluiting; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat kinderen en jongeren slechts als laatste redmiddel in een instelling worden opgenomen, en te investeren alternatieve zorg voor kinderen en jongeren om de overgang van institutionele zorg naar gezins- en gemeenschapsgebaseerde zorg te begeleiden, met volledige inachtneming van de verplichtingen van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind en andere fundamentele mensenrechteninstrumenten; 45. verzoekt de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan de problemen rond kinderarbeid in Europa en de mogelijke impact op kinderarbeid als gevolg van bezuinigingen op het gebied van onderwijs en opleiding, alsook in sociaal beleid en steun aan gezinnen, te evalueren; is in dit verband ingenomen met de aanbevelingen (39) om een einde te maken aan de onderliggende oorzaken van kinderarbeid; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat arbeidsinspecties over voldoende middelen beschikken om gegevens te verzamelen, toezicht te houden op kinderarbeid en preventieve en corrigerende maatregelen uit te voeren; 46. verzoekt de lidstaten en de Commissie actief mee te werken aan de bestrijding van kinderhandel voor alle mogelijke vormen van uitbuiting, inclusief arbeid, gedwongen huwelijken, illegale adoptie, illegale activiteiten en seksuele uitbuiting; Het recht van ieder kind op een schone, gezonde en duurzame omgeving, deelname en spel 47. benadrukt dat milieuverontreiniging en klimaatverandering onevenredige gevolgen hebben voor lagere inkomensgroepen, die bijgevolg te maken hebben met een hogere incidentie van gezondheidsproblemen, een lagere levensverwachting en minder kansen op een goed leven voor kinderen; benadrukt hoe belangrijk het is de woon-, zorg- en onderwijsvoorzieningen aan te passen aan klimaatgerelateerde noodsituaties en om dit probleem op een kindgerichte wijze aan te pakken, onder meer door deze voorzieningen te betrekken bij gerelateerde activiteiten en de verwerving van vaardigheden die nodig zijn voor de klimaattransitie; verzoekt de lidstaten het bovenstaande in aanmerking te nemen bij de opstelling van hun plannen inzake klimaatadaptatie en -mitigatie, door specifieke oplossingen voor kinderen en jongeren op te nemen, ervoor te zorgen dat het recht op een veilige en schone omgeving wordt geëerbiedigd en de jongere generaties bewust te maken; 48. benadrukt dat alle kinderen recht hebben op cultuur, sport en ontspanning en op toegang tot vrije ruimte en een gezonde omgeving, zoals verankerd in het VRK; verzoekt de lidstaten passende buitenschoolse en vrijetijdsactiviteiten te bevorderen zodat alle kinderen, ongeacht hun sociaal-economische achtergrond en gezinssituatie, na schooltijd en tijdens de vakantie op fysiek en mentaal vlak kunnen worden gestimuleerd; moedigt de lidstaten aan gebruik te maken van de beschikbare Europese middelen om gelijke deelname van kinderen uit kansarme huishoudens aan buitenschoolse en vrijetijdsactiviteiten te bevorderen; verzoekt de lidstaten beleidsmaatregelen vast te stellen aan de hand waarvan ouders hun kinderen gedurende hun hele kindertijd en met name tijdens de vroege kinderjaren buiten de kinderopvang kunnen ondersteunen; 49. benadrukt het belang van een versterkte EU-strategie inzake sport die de deelname van kinderen en jongeren aan sport en lichamelijke opvoeding aanmoedigt, ongeacht hun sociaal-economische achtergrond, alsook aan buitenactiviteiten, ongeacht hun leeftijd en conditie; wijst op de centrale rol van sport bij het verbeteren van de veerkracht van de gezondheid van kinderen en de preventie van chronische ziekten; wijst er nogmaals op dat teamsport een belangrijke factor is voor sociale integratie; 50. beveelt aan dat de Commissie en de lidstaten richtsnoeren ontwikkelen ter ondersteuning van de participatie van kinderen in het beleidsvormingsproces, door mechanismen in te voeren die de participatie van kinderen in besluitvorming die van invloed is op hun leven bevorderen, en kinderen in staat te stellen en aan te moedigen om geïnformeerde standpunten kenbaar te maken, waarbij wordt gewaarborgd dat die standpunten tot uiting komen in de belangrijkste besluiten die hen aangaan; 51. beveelt de Commissie en de lidstaten aan om in hun beleid voor kinderen of in beleid dat een impact heeft op kinderen, de nadruk te leggen op het recht op spelen en recreatieve activiteiten als een structureel aspect van de algehele ontwikkeling van kinderen door infrastructuur en programma’s op te zetten die het belang van dat recht weerspiegelen; o o o 52. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, dat op 20 november 1989 in New York werd aangenomen, – gezien Aanbeveling 2013/112/EU van de Commissie van 20 februari 2013, getiteld “Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken” (1) , – gezien zijn resolutie van 24 november 2015 over vermindering van de ongelijkheid, met bijzondere focus op kinderarmoede (2) , waarin het de Commissie en de lidstaten verzocht een kindergarantie in het leven te roepen, met speciale aandacht voor kinderen in armoede en hun toegang tot diensten, – gezien de Europese pijler voor sociale rechten, en met name de beginselen 1, 3, 11, 16 en 19 daarvan, – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2019 betreffende stelsels voor kwaliteitsvolle voor- en vroegschoolse educatie en kinderopvang (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de Europese kindergarantie (4) , – gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot invoering van een Europese kindergarantie (5) , – gezien zijn resolutie van 21 november 2023 over ongelijkheid verminderen en sociale integratie bevorderen in tijden van crisis voor kinderen en de gezinnen waarin zij leven (6) , – gezien de sociale top van Porto en de sociale doelstelling voor 2030 om het aantal mensen dat met armoede of sociale uitsluiting wordt bedreigd, met ten minste 15 miljoen te verminderen, onder wie ten minste 5 miljoen kinderen, – gezien de verklaring van de Commissie van 19 november 2021 over Wereldkinderdag, ter gelegenheid van de goedkeuring van de Verklaring van de rechten van het kind door de Algemene Vergadering van de VN op 20 november 1959, – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de sociaal-economische situatie van kinderen en hun gezinnen in Europa is verslechterd als gevolg van de COVID-19-pandemie, in termen van gezondheid en sociale gevolgen voor het welzijn van kinderen op de lange termijn, wat heeft geleid tot meer ongelijkheid en sociale uitsluiting en bestaande problemen heeft verergerd, met name voor kinderen en gezinnen in kwetsbare situaties; overwegende dat de COVID-19-pandemie, als gevolg van de lockdownmaatregelen die werden genomen om de noodsituatie onder controle te krijgen, de verstoring van de dagelijkse routines en sociale contacten, de sluiting van scholen, de verminderde capaciteit van de systemen om bescherming te bieden tegen huiselijk geweld, misbruik en verwaarlozing, de verstoring van sociale basisvoorzieningen, de onmogelijkheid om toegang te krijgen tot online-onderwijs door een gebrek aan de nodige apparatuur, internetverbinding of zelfs elektriciteit, heeft bijgedragen tot geestelijkegezondheidsproblemen, leerachterstanden en oplopende aantallen voortijdige schoolverlaters, en tot meer geweld tegen en misbruik van kinderen; overwegende dat de sociaal-economische situatie van kinderen en hun gezinnen verder is verslechterd als gevolg van de oorlog naar aanleiding van de Russische inval in Oekraïne, die rampzalige gevolgen had, niet alleen voor de miljoenen kinderen en hun gezinnen die op de vlucht gingen voor de oorlog, maar ook voor de hele bevolking van de EU, in termen van sterk oplopende kosten van levensonderhoud, stijgende energieprijzen, een hoge inflatie, toenemende ongelijkheid, verslechterde toegang tot basisvoorzieningen, en oplopende prijzen van gezonde levensmiddelen en geneesmiddelen, waardoor meer kinderen en jongeren in armoede terecht zijn gekomen; B. overwegende dat effectieve toegang tot essentiële en hoogwaardige diensten voor kinderen in nood en hun gezinnen, waaronder het waarborgen van effectieve en gratis toegang tot hoogwaardige voor- en vroegschoolse educatie en opvang (ECEC) en gezondheidszorg, alsook onderwijs- en schoolactiviteiten, ten minste één gezonde maaltijd per schooldag, effectieve toegang tot passende huisvesting en gezonde voeding, een belangrijke rol spelen om de vicieuze cirkel van intergenerationele achterstand te doorbreken en kinderen en hun gezinnen uit armoede en sociale uitsluiting te helpen; overwegende dat dit cruciaal is om de complexe en multidimensionale problematiek van armoede en kwetsbaarheid aan te pakken; C. overwegende dat het investeren in de eerste jaren van kinderen essentieel is voor het aanpakken van kinderarmoede en sociale uitsluiting; overwegende dat het waarborgen van zorg voor hun gezonde groei, ontwikkeling en welzijn een goede basis biedt in de eerste levensjaren, in het belang van het individu en de samenleving als geheel; overwegende dat investeren in de jongste generatie bijdraagt aan welvarende samenlevingen als geheel, omdat het een rendement kan opleveren dat minstens vier keer hoger is dan de initiële investeringen (7) ; overwegende dat verschillende lidstaten meer dan 5 % van hun middelen van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) hebben toegewezen aan de bestrijding van kinderarmoede en dat 23 lidstaten hiervoor in totaal 8,9 miljard EUR aan ESF+-steun hebben uitgetrokken; overwegende dat sommige lidstaten helemaal geen ESF+-middelen hebben toegewezen aan de bestrijding van kinderarmoede, en dat andere lidstaten minder dan 5 % van hun ESF+-programma’s hebben geoormerkt, overwegende dat de uitvoering van de plannen in het kader van het ESF+ vertraging heeft opgelopen, wat ook een effect heeft op de hervormingen in het kader van de nationale actieplannen (NAP’s) voor de kindergarantie, die uit het ESF+ worden gefinancierd; overwegende dat de ESF+-middelen in de verste verte niet volstaan om de uitdaging van kinderarmoede in de EU aan te pakken en dat derhalve een aanzienlijke verhoging van de middelen voor de Europese kindergarantie van het allergrootste belang is; overwegende dat kinderarmoede een Europees probleem is dat alle lidstaten betreft en als zodanig in alle lidstaten moet worden aangepakt met ambitieuze Europese en nationale instrumenten; overwegende dat NextGenerationEU, en met name de maatregelen onder de NextGeneration-pijler van de nationale herstel- en veerkrachtplannen die door de lidstaten in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit zijn vastgesteld, een unieke gelegenheid biedt voor aanzienlijke investeringen en hervormingen gericht op verbetering van de voor- en vroegschoolse educatie en opvang, alsook de kwaliteit en de inclusiviteit daarvan; overwegende dat de uitvoering van deze maatregelen in de lidstaten goed moet worden gemonitord en dat bij het ontwerp en de uitrol daarvan synergie-effecten tot stand moeten worden gebracht met bestaande nationale en Europese programma’s op dit gebied, met name de kindergarantie, het ESF+, en de andere Europese structurele en investeringsfondsen; D. overwegende dat in 2021 in de EU 758 018 kinderen in alternatieve zorg zaten; overwegende dat kinderen in alternatieve zorg met name zwaar getroffen zijn tijdens de pandemie, toen regeringen in sommige landen er tijdens COVID-19 voor kozen zorginstellingen geheel of gedeeltelijk te sluiten, hetgeen ertoe leidde dat zij op stel en sprong en vaak onvoorbereid naar hun biologische gezinnen moesten terugkeren, zonder dat iets was gedaan aan de onderliggende oorzaken van hun opname in de instellingen in kwestie; overwegende dat armoede in gezinnen tot een situatie kan leiden waarin de ouders hun kinderen geen passende zorg meer kunnen bieden, en kinderen en gezinnen van elkaar worden gescheiden en de kinderen in alternatieve zorg terechtkomen; overwegende dat de lockdowns tijdens de COVID-19 pandemie de vele factoren die leiden tot scheiding van gezinnen hebben verergerd, vaak resulterend in armoede, misbruik, verwaarlozing, ziekte en overlijden; overwegende dat het aantal kinderen dat geen ouderlijke zorg heeft of dreigt te verliezen waarschijnlijk zal toenemen als gevolg van de sociaal-economische gevolgen op lange termijn van de huidige crises voor het vermogen van gezinnen om zorg te bieden; overwegende dat de kindergarantie kan helpen om de transitie van institutionele zorg naar mantelzorg en zorg in gemeenschapsverband voor alle kinderen te realiseren, aangezien het de onderling verbonden factoren die ertoe leiden dat kinderen in zorginstellingen terechtkomen aanpakt en kinderen in alternatieve zorg als prioritaire doelgroep gelden; E. overwegende dat kinderarmoede en sociale uitsluiting in de hele EU een kritieke uitdaging blijven, met bijna een op de vier kinderen die nog steeds met armoede of sociale uitsluiting worden bedreigd, variërend van meer dan 40 % in sommige landen tot 11 % (8) in andere landen of zelfs in regio’s binnen de lidstaten (9) , en met een verslechtering van de tendensen in veel van deze landen als gevolg van de meervoudige crises in de EU en wereldwijd; F. overwegende dat veel kinderen zich in een kwetsbare situatie bevinden, niet alleen kinderen die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting, maar ook kinderen met een handicap, kinderen die tot een (etnische) minderheid behoren, kinderen in eenoudergezinnen, kinderen die in instellingen wonen, kinderen zonder ouderzorg, kindmigranten en -vluchtelingen, dakloze kinderen, kinderen die kampen met ernstige woningnood enz.; overwegende dat geestelijkegezondheidsproblemen (en met name angsten en depressies) bij kinderen een steeds grotere bron van bezorgdheid vormen; overwegende dat er behoefte is aan structurele veranderingen, innovatieve oplossingen voor de uitvoering van beleidsmaatregelen en een sectoroverschrijdende aanpak op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau om het leven van kinderen op de korte termijn te verbeteren en hen op de lange termijn op weg te helpen naar een succesvol leven; G. overwegende dat de Europese kindergarantie een hoogwaardig en innovatief beleidsinstrument is dat het potentieel heeft om de dagelijkse realiteit van miljoenen kinderen in de EU op multidimensionale wijze aanzienlijk te verbeteren; overwegende dat er meer maatregelen nodig zijn om te komen tot een bredere, sectoroverschrijdende aanpak teneinde de kwetsbaarheid van kinderen te verminderen en de kindergarantie effectief uit te voeren door de belemmeringen op het gebied van beleid, politiek, administratie en financiën weg te nemen; H. overwegende dat de Europese kindergarantie een hoogwaardig en innovatief beleidsinstrument is dat het potentieel heeft om de dagelijkse realiteit van miljoenen kinderen in de EU op multidimensionale wijze aanzienlijk te verbeteren; overwegende dat de garantie tot doel heeft armoede en sociale uitsluiting te voorkomen en te bestrijden door kinderen die daar behoefte aan hebben toegang te bieden tot een reeks essentiële diensten; overwegende dat de EU en de lidstaten alles moeten doen wat in hun macht ligt om de Europese kindergarantie een realiteit te maken door volledig uitvoering te geven aan de aanbeveling van de Raad en de nationale actieplannen en aan alle andere Europese en nationale programma’s die bijdragen aan het ter beschikking stellen van zijn essentiële diensten; overwegende dat er meer maatregelen nodig zijn om te komen tot een bredere, sectoroverschrijdende aanpak om het risico dat kinderen met armoede en sociale uitsluiting te maken krijgen, te verminderen en te waarborgen dat de kindergarantie effectief en doeltreffend wordt uitgevoerd door alle belemmeringen op het gebied van beleid, politiek, administratie en financiën weg te nemen en door de NAP’s te monitoren en te beoordelen; I. overwegende dat twintig maanden na de oorspronkelijke uiterste termijn van maart 2022, slechts 25 lidstaten hun NAP’s voor de kindergarantie hebben vastgesteld, met bijzondere aandacht voor de domeinen die de Raad in zijn bijbehorende aanbeveling als prioritair heeft aangemerkt; overwegende dat de ingediende plannen aanzienlijk verschillen wat betreft hun governancemethoden, outreach- en doelgerichte strategieën voor de meest achtergestelde groepen, systemen voor voortgangscontrole, tijdschema’s voor voorgestelde maatregelen en geplande budgetten voor de effectieve uitvoering van dergelijke maatregelen; overwegende dat verschillende plannen niet veel méér lijken dan algemene en oppervlakkige documenten met een opsomming van de maatregelen die nu reeds genomen worden of reeds gepland zijn; overwegende dat – in het algemeen – de NAP’s te weinig oog hebben voor en aandacht besteden aan bijzonder kwetsbare gezinnen, zoals eenoudergezinnen, gezinnen met een laag inkomen en grote gezinnen, die met aanvullende problemen kampen; J. overwegende dat de NAP’s in sommige landen gepaard gaan met de herziening van bestaande wetten op verschillende gebieden, zoals de-institutionalisering of toegang tot ECEC-diensten; overwegende dat sommige NAP’s geen nieuwe maatregelen bevatten om kinderarmoede en sociale uitsluiting aan te pakken, of niet voorzien in een duidelijke begroting, een tijdschema of een monitoringmechanisme; K. overwegende dat de NAP’s levende documenten zijn en regelmatig moeten worden herzien en bijgewerkt, waarbij moet worden nagegaan of ze gebaseerd zijn op een geïntegreerde, multidimensionale aanpak en of ze nauw samenhangen met hun nationale, regionale en lokale context; L. overwegende dat kinderarmoede een sterke territoriale dimensie heeft en dat samenwerking met de regionale lokale autoriteiten, alsook met maatschappelijke organisaties die kinderen en gezinnen helpen, bevorderlijk blijkt te zijn voor doeltreffendere en duurzamere resultaten voor kinderen en hun gezinnen; overwegende dat meer aandacht moet worden besteed aan de verschillen tussen de stad en het platteland, en dat informatie moet worden vergaard op subnationaal niveau (10) ; M. overwegende dat er in sommige landen bij het raadplegingsproces voor het opstellen van de NAP’s een gebrek aan transparantie is en dat kinderen en gezinnen, medewerkers en dienstverleners die in de voor- en vroegschoolse educatie en opvang (ECEC) werkzaam zijn, hun vertegenwoordigende organisaties en maatschappelijke organisaties, niet betrokken zijn geweest; overwegende dat landen die technische ondersteuning en samenwerking tussen belanghebbenden hebben genoten, hoogwaardigere NAP’s en gerichte maatregelen hebben ontwikkeld voor effectieve toegang tot basisvoorzieningen voor sommige van de meest achtergestelde groepen van kinderen; N. overwegende dat een consistente institutionele inzet, voldoende personele middelen en de betrokkenheid en gedegen coördinatie van verschillende ministeries, agentschappen en subnationale overheden, in een aantal landen uitdagingen met zich meebrengen; overwegende dat de nationale coördinatoren verantwoordelijk zijn voor het uitvoeringsproces en voor de coördinatie van de werkzaamheden van de verschillende verantwoordelijke ministeries; O. overwegende dat er nog steeds onvoldoende alomvattende en uitgesplitste gegevens worden verzameld over kinderarmoede en sociale uitsluiting; overwegende dat sommige landen moeite hebben om een monitoringkader voor hun NAP’s met een reeks indicatoren voor het meten van de geboekte vooruitgang en de resultaten voor de begunstigden te ontwikkelen en uit te voeren, alsook om een gebudgetteerd plan te ontwikkelen en uit te voeren met acties voor het voortdurend verbeteren van de beschikbaarheid, de kwaliteit, de vergelijkbaarheid en de governance van de gegevens die nodig zijn om verslag uit te brengen over de vooruitgang die bij de uitvoering wordt geboekt en over de toegang tot basisvoorzieningen op nationaal en subnationaal niveau; overwegende dat het ontbreken van gestandaardiseerde richtsnoeren voor het verzamelen van gegevens een obstakel is voor het effectieve toezicht op de uitvoering van de Europese kindergarantie; overwegende dat regionale en lokale organisaties nog altijd moeilijk toegang hebben tot informatie en dit de harmonieuze uitvoering van de Europese kindergarantie bemoeilijkt; Monitoring en evaluatie van de uitvoering van de Europese kindergarantie en de nationale actieplannen 1. dringt er bij de overige lidstaten (Oostenrijk en Letland) met klem op aan hun NAP’s voor de kindergarantie vast te stellen; 2. verzoekt de lidstaten te zorgen voor de volledige uitvoering van hun NAP’s en bij de herziening ervan rekening te houden met actuele ontwikkelingen en specifieke situaties op nationaal, regionaal en lokaal niveau; dringt er bij de lidstaten op aan nog ambitieuzere doelstellingen vast te stellen in de strijd tegen kinderarmoede, met gerichte maatregelen om ervoor te zorgen dat alle kinderen vanaf jonge leeftijd toegang hebben tot essentiële diensten, met name de kinderen die er het meest behoefte aan hebben, zoals kinderen die ontheemd zijn door oorlogen, onder meer uit Oekraïne, dakloze kinderen of kinderen die met ernstige woningnood kampen, kinderen met een handicap of geestelijkegezondheidsproblemen, of kinderen met een migratieachtergrond of uit een etnische minderheid, met name uit de Roma-gemeenschappen; benadrukt dat de vastgestelde NAP’s onderling sterk verschillen, wat een bedreiging vormt voor de algemene doelstelling van de kindergarantie om de opwaartse sociale convergentie in de EU te ondersteunen; betreurt met name het feit dat in meerdere NAP’s geen meetbare doelstellingen of concrete streefcijfers zijn opgenomen, hetgeen tot grote twijfel leidt omtrent de kwaliteit van de maatregelen die worden genomen; 3. verzoekt de lidstaten een nationaal kader te ontwerpen voor het verzamelen, monitoren en evalueren van gegevens voor hun NAP’s, met participatieve onderzoeksmethoden en de verzameling van uitgesplitste gegevens op nationaal en subnationaal niveau, teneinde empirisch beleid te ontwikkelen, de progressie bij de uitvoering zowel kwantitatief als kwalitatief in kaart te brengen, goede praktijken en mogelijke tekortkomingen in de NAP’s beter te kunnen onderkennen, beter inzicht te verwerven in situaties waar het beleid voor peuters en kleuters enerzijds en het beleid voor jongeren anderzijds niet op elkaar aansluiten, en gemeenschappelijke kwaliteitsindicatoren vast te stellen voor elke doelgroep die in de kindergarantie is vastgesteld, ook voor kinderen jonger dan drie jaar; 4. benadrukt dat de lidstaten uitgebreide en uitgesplitste gegevens over kinderarmoede en toegang tot essentiële diensten moeten verzamelen; onderstreept dat de indicatoren voor het monitoren van kinderarmoede die zijn geselecteerd door de subgroep Indicatoren van het Comité voor sociale bescherming van de Commissie het mogelijk moeten maken om de Europese kindergarantie beter te koppelen aan het sociaal scorebord; verzoekt de Commissie om samen met Eurofound en relevante maatschappelijke organisaties gemeenschappelijke richtsnoeren te ontwikkelen voor het verzamelen en rapporteren van gegevens over kinderen in alle doelgroepen in alle lidstaten; verzoekt de lidstaten beste praktijken uit te wisselen over technieken om gegevens te verzamelen en beleid te monitoren, en waarnemingsposten voor kinderarmoede op te richten om hoogwaardige gegevens te verzamelen, uitgesplitst naar doelgroepen en internationaal vergelijkbaar op nationaal niveau, om beter in kaart te brengen waar het beleid nog lacunes vertoont en de multidimensionale uitdagingen van kinderarmoede, sociale uitsluiting en intersectionele discriminatie beter in kaart te brengen; benadrukt de noodzaak om betere gegevens te verzamelen over kinderen in instellingen, aangevuld met tijdgebonden streefcijfers om kinderen uit instellingen te halen en in gezins- en gemeenschapsverband te plaatsen; 5. onderstreept de oproep van de in april 2022 opgerichte interpolitieke werkgroep van het Europees Parlement inzake de kindergarantie aan de Commissie en de nationale autoriteiten om toezicht te houden op de uitvoering van de NAP’s en een solide, overkoepelend monitoring- en evaluatiekader op EU-niveau en een bijbehorende beoordelingsmethode te creëren, en erop toe te zien dat alle belanghebbende partijen, waaronder regionale en lokale overheden, werkelijk betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering, monitoring en evaluatie van de NAP’s, roept de bestaande platforms, zoals de monitoringcomités die op nationaal niveau zijn opgericht overeenkomstig Verordening (EU) 2021/1060 (11) houdende gemeenschappelijke bepalingen, op om te zorgen voor een zinvolle deelname van alle partners, met inbegrip van maatschappelijke organisaties die kwetsbare kinderen helpen, gedurende de hele uitvoering en evaluatie van de programma’s; 6. herhaalt zijn oproep aan de Commissie om een transparant en openbaar toegankelijk EU-breed monitoringinstrument in het leven te roepen; dringt er bij de Commissie op aan om samen te werken met Eurofound en relevante maatschappelijke organisaties om voort te bouwen op hun werkzaamheden bij het creëren van een dergelijk instrument dat de duidelijke identificatie van de gewenste resultaten zou vergemakkelijken om de transparantie, zichtbaarheid en verantwoordingsplicht van de garantie te vergroten, door het mogelijk te maken om de stand van zaken in elk land en in de EU als geheel te bekijken; 7. merkt op dat de bijkomende economische en begrotingsaspecten van elk NAP moeten worden gemonitord, vooral wat betreft de omvang en de impact van de nationale en EU-financiering, met inbegrip van de uitbetaling van financiering aan de begunstigden alsmede mogelijke problemen voor organisaties en begunstigden bij de toegang tot financiering; benadrukt dat de kwestie van de “toegevoegde waarde” van de Europese kindergarantie van het allergrootste belang is, aangezien de middelen voor de maatregelen ervan niet simpelweg in de plaats mogen komen van reeds bestaande nationale of Europese maatregelen, maar deze juist moeten aanvullen; benadrukt dat de NAP’s geen rebranding of herverpakking van reeds bestaande programma’s of maatregelen mogen zijn, aangezien dit aanleiding zou geven tot bezorgdheid over het algemene beginsel van additionaliteit van het cohesiebeleid van de EU; verzoekt de Commissie de tussentijdse herziening, die uiterlijk in december 2023 moet plaatsvinden, aan te wenden om de herziening van de NAP’s te ondersteunen; roept de lidstaten op hun NAP’s te stroomlijnen en synergieën tot stand te brengen tussen deze NAP’s en de nationale beleidsmaatregelen en strategieën, met name de nationale herstel- en veerkrachtplannen, die op synergetische wijze met specifieke middelen van de Europese kindergarantie moeten worden opgezet en uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de maatregelen op elkaar aansluiten en elkaar wederzijds versterken; 8. benadrukt het belang van politieke steun en verzoekt de lidstaten hun ambitie bij de uitvoering van de Europese kindergarantie op te voeren; moedigt de Raad en de lidstaten die het voorzitterschap van de Raad bekleden aan om ervoor te zorgen dat gezinnen en kinderen ook in de toekomst centraal staan op de sociale agenda van de EU, en benadrukt in dit verband de positieve langetermijneffecten van investeringen in de jongere generaties; Kwaliteit van de nationale actieplannen 9. merkt op dat gezinnen met een laag inkomen en kinderen die in precaire gezinssituaties leven nog altijd weinig gebruikmaken van ECEC-diensten; roept de lidstaten op aanzienlijk meer aandacht te besteden aan kwalitatief betere en betaalbare kinderopvangfaciliteiten, zodat deze beter aansluiten op de behoeften van de ouders; roept de lidstaten op de beroepsopleiding voor ECEC-personeel te ondersteunen, onder meer door hun aantal te verhogen; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de vijf onderdelen van het ECEC-kwaliteitskader in de aanbeveling van de Raad betreffende stelsels voor onderwijs en opvang van hoge kwaliteit voor jonge kinderen worden uitgevoerd en nageleefd voor ECEC-personeel, aangezien deze van invloed zijn op de kwaliteit, de toegankelijkheid en de inclusiviteit van de diensten (12) ; roept de Commissie en de lidstaten op om nauw samen te werken met de sociale partners om te zorgen voor fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor de werknemers die nodig zijn om diensten te creëren of te moderniseren teneinde de doelstellingen van de Europese kindergarantie te verwezenlijken; roept de lidstaten op om te zorgen voor inclusief onderwijs en om segregatie in klaslokalen te voorkomen, teneinde kinderen een gelijke start in het leven te geven en de vicieuze cirkel van armoede vanaf de jonge jaren te doorbreken; 10. verzoekt de lidstaten en de Commissie extra middelen uit te trekken om kinderen met een handicap, ontwikkelingsachterstand en/of speciale behoeften te ondersteunen; merkt op dat deze middelen de ECEC verder moeten aanvullen, evenals de stroomlijning van hun behoeften in essentiële diensten, alsook de vroegtijdige opsporing van risico’s en de toegang tot interventiediensten voor jonge kinderen; benadrukt dat vroegtijdige schoolverlating nauw samenhangt met kinderen uit achtergestelde en kansarme milieus; dringt aan op duidelijke identificatie op basis van vroegtijdige opsporing van risicofactoren die kunnen helpen bij de opsporing van deze kinderen, en dringt aan op het opstellen van op maat gemaakte plannen voor het onderwijs van het kind, met inbegrip van niet-formeel onderwijs en buitenschoolse kunst- en sportactiviteiten; beveelt aan dat onderwijzers, leerkrachten en andere verantwoordelijke personen samenwerken met instellingen die een band met de onderwijswereld hebben, zoals zorginstellingen voor de ontwikkeling van geïntegreerde diensten, teneinde voortijdige schoolverlaters en hun gezinnen parallelle ondersteuning te bieden; verzoekt de lidstaten de faciliteiten en het onderwijsmateriaal van voor- en vroegschoolse educatie, opvang en scholen aan te passen aan de behoeften van kinderen met een handicap, met behulp van inclusieve methoden; 11. roept de lidstaten op hun inspanningen op te drijven om ervoor te zorgen dat alle kinderen in nood ten minste één gratis, gezonde, warme maaltijd per dag krijgen en moedigt hen aan een passend alternatief te bieden wanneer kinderen niet op school zijn, en daarbij de bestaande goede praktijken te bestuderen; roept de lidstaten op om de toegang tot schoolkantines te waarborgen en bevestigt principieel dat geen enkel kind in nood in de EU ooit een maaltijd op school mag worden geweigerd; merkt op dat het percentage kinderen die met armoede of sociale uitsluiting worden bedreigd dat zich niet om de dag een voedzame maaltijd kan veroorloven, is gedaald van 25,82 % in 2008 tot 16,04 % in 2021 en dat in veel landen de dienstverlening tijdens de afgelopen crisisjaren is verslechterd; 12. benadrukt dat in 2022 5 % van de huishoudens met een laag inkomen met kinderen in de EU onvervulde medische behoeften had en dat de NAP’s verschillende onvervulde behoeften in de gezondheidszorg aan het licht hebben gebracht; roept de lidstaten op hun gezondheidszorgstelsels op te zetten, te versterken en aan te passen om alle vormen van discriminatie uit te bannen en ervoor te zorgen dat alle kinderen in nood gelijke toegang hebben tot vroegtijdige interventie en tot hoogwaardige gezondheidszorg, waaronder tandheelkundige, oogheelkundige en psychologische diensten; roept de lidstaten op om de toegang tot gezondheidszorg voor moeders, pasgeborenen en kinderen in hun NAP’s op te nemen; 13. benadrukt dat slechte huisvesting nog steeds een van de oorzaken en gevolgen van kinderarmoede is, aangezien zij verband houdt met energiearmoede en onzekere levensomstandigheden; benadrukt dat 21,6% van de kinderen in de EU in 2022 met armoede of sociale uitsluiting werd bedreigd (13) , onder meer als gevolg van te hoge huisvestingskosten; uit zijn bezorgdheid over het feit dat een te groot aantal kinderen niet de beschikking heeft over essentiële water-, sanitaire en hygiënevoorzieningen, met name de meest kwetsbare en gemarginaliseerde kinderen; roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat deze zowel thuis als op school toegankelijk zijn; roept de Commissie en de lidstaten nogmaals op om van huisvesting een van de hoekstenen van het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten te maken; verzoekt de Commissie dringend een geïntegreerde strategie op EU-niveau te ontwikkelen, met inbegrip van publieke oplossingen voor sociale, niet-gesegregeerde en betaalbare huisvesting, en een faciliterend kader te scheppen zodat nationale, regionale en lokale autoriteiten voor veilige, gezonde, toegankelijke, betaalbare en kwalitatief hoogwaardige huisvesting voor iedereen kunnen zorgen; verzoekt de lidstaten daarom hun beleid inzake sociale huisvesting en huisvestingsstelsels te ontwerpen, te beoordelen en te herzien om beter tegemoet te komen aan de behoeften van kwetsbare gezinnen en kinderen, waaronder kinderen met een handicap, en deze tegelijkertijd prioriteit te geven bij de verstrekking van sociale huisvesting en bij de planning van het energiebeleid; 14. spoort de lidstaten aan de praktische en administratieve belemmeringen voor de toegang tot essentiële diensten te verminderen door de procedures eenvoudig en toegankelijk te houden, zowel online als offline, en door verklaringen op erewoord te aanvaarden wanneer de nodige documenten niet kunnen worden verkregen; 15. verzoekt de lidstaten outreachactiviteiten te bevorderen en proactief bewustzijn te creëren over de Europese kindergarantie en de essentiële diensten waarvan kinderen en gezinnen kunnen profiteren; pleit voor steun aan lokale en regionale overheden om binnen de bestaande structuren éénloketsystemen op te zetten om kinderen en gezinnen gerichte toegang te bieden tot informatie over vroegtijdige opsporing en interventie bij jonge kinderen, alsook gerichte steun om toegang te krijgen tot sociale zekerheid en bijstand, en begeleiding bij de toegang tot specifieke lokale maatregelen voor sociale inclusie; 16. verzoekt de lidstaten aanvullende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat het openbaar vervoer toegankelijk is voor alle kinderen, met inbegrip van kinderen met een handicap, kinderen in plattelandsgebieden en kinderen met een migratieachtergrond; 17. benadrukt het cruciale belang van het integreren van hoogwaardige diensten voor kinderen in nood – gratis kinderopvang, gezondheidszorg, onderwijs en passende huisvesting – in een gecoördineerde aanpak om kinderarmoede te bestrijden; merkt op dat geïntegreerde en alomvattende diensten inclusief en toegankelijk moeten zijn voor alle kinderen vanaf de vroege kinderjaren, met een aanpak waarbij elk geval apart wordt bekeken en op maat gesneden maatregelen worden genomen; benadrukt dat deze diensten essentieel zijn om tegemoet te komen aan de individuele behoeften van alle kinderen en hun gezinnen om uit de armoede te raken en hun integratie in de samenleving te bevorderen, onder meer door rekening te houden met het evenwicht tussen werk en privéleven van hun ouders, hun arbeidsmarktparticipatie en opvoedingsondersteuning; 18. benadrukt dat de lidstaten moeten investeren in socialebeschermingsstelsels en -beleid, zoals adequate minimuminkomensregelingen en minimumlonen, als middel om de meest kwetsbare huishoudens in de EU te ondersteunen; verzoekt alle lidstaten de aanbeveling van de Raad van 30 januari 2023 over een toereikend minimuminkomen met het oog op actieve inclusie (14) en Richtlijn (EU) 2022/2041 betreffende toereikende minimumlonen (15) snel vast te stellen en uit te voeren met het oog op de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting in de EU; herhaalt dat het van essentieel belang is dat inkomenssteun en minimuminkomen niet bijdragen aan sociale afhankelijkheid en is van mening dat zij moeten worden gecombineerd met stimulansen en ondersteunende instrumenten die actieve arbeidsmarktmaatregelen mogelijk maken om mensen die kunnen werken (opnieuw) te integreren, teneinde de vicieuze cirkel van armoede en afhankelijkheid van publieke steun voor personen en hun gezin te doorbreken; is bezorgd over het recente besluit van de Italiaanse regering om haar minimuminkomensregeling, die ongeveer 3,6 miljoen mensen ondersteunde, drastisch in te perken, vooral vanwege de gevolgen voor kinderen, wat tegen de algemene EU-trend in de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting ingaat; 19. dringt nogmaals aan op een alomvattende en geïntegreerde armoedebestrijdingsstrategie met een specifieke armoedereductiedoelstelling, ook voor kinderarmoede; verzoekt de Commissie en de lidstaten het recht van kinderen op passende huisvesting te waarborgen, onder meer door steun te verlenen aan ouders die het moeilijk hebben om hun woning te behouden of een woning te vinden, zodat ze bij hun kinderen kunnen blijven, en daarbij bijzondere aandacht te schenken aan jongvolwassenen die een jeugdbeschermingsinstelling verlaten; roept de lidstaten op om een specifiek huisvestingsbeleid voor kinderen vast te stellen, gebaseerd op kinderspecifieke gegevens over dakloosheid en de uitsluiting op het gebied van huisvesting van kinderen; benadrukt de noodzaak om de toegang tot sociale huisvesting te vergemakkelijken door de procedures op nationaal en lokaal niveau te stroomlijnen en te vereenvoudigen, door de overheidsuitgaven voor huisvesting, die in de EU sterk versnipperd blijven, aanzienlijk te verhogen, en door de financiële bijdragen en subsidies voor gezinnen in nood te verhogen om hun huur betaalbaarder te maken; roept de lidstaten op maatregelen te nemen om kwetsbare huishoudens met kinderen te beschermen tegen uitzetting en de aanwezigheid van sociale diensten te versterken in gebieden met een hoger risico op sociale uitsluiting en onder gemarginaliseerde gemeenschappen; 20. benadrukt dat de Europese kindergarantie, net als de jongerengarantie, het potentieel heeft om een aanjager te worden van positieve structurele veranderingen in het vermogen van de lidstaten om belangrijke diensten te plannen en te leveren; roept de lidstaten op te zorgen voor samenhang en synergieën tussen de Europese kindergarantie als armoedebestrijdingsstrategie en de versterkte jongerengarantie als actief arbeidsmarktbeleid, zodat de hele leeftijdsspanne van geboorte tot volwassenheid wordt bestreken, met name wat betreft de rol van arbeidsmarktintegratiemaatregelen en het identificeren van de doelgroepen, beschikbare diensten en behoeften aan vaardigheden; benadrukt dat er in de komende jaren gegevens moeten worden verzameld en geanalyseerd om te evalueren hoe de kindergarantie en de versterkte jongerengarantie hebben samengewerkt en of er verbeteringen in beide programma’s nodig zijn; roept de lidstaten op om partnerschappen te mobiliseren tussen institutionele actoren op de verschillende niveaus en met maatschappelijke organisaties en de sociale partners; 21. roept de lidstaten op het potentieel van de Europese kindergarantie te benutten om alle kinderen in de EU een gezins- en gemeenschapsgerichte omgeving te bieden, door de hervorming van de stelsels voor kinderzorg en -bescherming uit te voeren en de nationale stelsels voor sociale bescherming te versterken; Financiering van de Europese kindergarantie 22. herhaalt zijn oproep voor een dringende verhoging van de middelen voor de Europese kindergarantie met een specifieke begroting van 20 miljard EUR voor de periode 2021-2027, die moet worden opgenomen in het herziene meerjarig financieel kader en het versterkte ESF+; betreurt ten zeerste het feit dat het voorstel van de Commissie voor de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader niet beantwoordt aan de reeds lang bestaande eis van het Parlement om de financiering voor de Europese kindergarantie dringend te verhogen; benadrukt dat kinderarmoede een Europees probleem is dat alle landen in de EU aangaat; verzoekt alle lidstaten, niet alleen die waarvan het percentage mensen die met armoede of sociale uitsluiting worden bedreigd boven het EU-gemiddelde ligt, hun financiële inspanningen op te voeren tot boven de thematische concentratie van 5 % die in het ESF+ is aangegeven, en om ambitieuzer te zijn in het investeren in kinderen, aangezien dit een waardevolle sociale investering is, door te overwegen hun nationale operationele programma’s in het kader van het ESF+ te herprogrammeren en er voldoende middelen voor uit te trekken; benadrukt dat bij de volgende herziening van het ESF+ een bindende thematische concentratie voor alle lidstaten moet worden ingevoerd; verzoekt de Commissie in het kader van het Europees Semester een beoordeling op te nemen van de toezeggingen en structurele hervormingen van de lidstaten op de belangrijkste gebieden waarop de kindergarantie betrekking heeft, en om een duidelijk verband op te nemen met de middelen die in het kader van het ESF+ en andere financiële instrumenten voor deze doelstellingen zijn uitgetrokken; 23. roept de Commissie op de kwaliteit van de uitgaven voor kinderen te beoordelen, en met name om na te gaan of de 8,9 miljard EUR voor de Europese kindergarantie in het kader van het ESF+ doeltreffend en consistent wordt ingezet; verzoekt de Commissie om in het kader van de tussentijdse evaluatie van de kindergarantie opties voor te stellen voor synergieën en het combineren van verschillende financieringsbronnen, zoals het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, InvestEU, NextGenerationEU en de herstel- en veerkrachtfaciliteit, het Fonds voor asiel, migratie en integratie en ReactEU, en EU4Health en Erasmus+; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan bij de uitvoering van de kindergarantie rekening te houden met de gevolgen van de stijgende kosten van levensonderhoud, zodat inflatie geen negatief effect heeft op het vermogen van het programma om zijn doelstelling, het uitbannen van kinderarmoede, te verwezenlijken; benadrukt dat nauwlettend moet worden toegezien op de uitvoering van de investeringen en hervormingen in het kader van de pijler “Beleid voor de volgende generatie” van de nationale herstel- en veerkrachtplannen die door de lidstaten zijn aangenomen, teneinde de verwezenlijking van de mijlpalen en streefcijfers van de maatregelen ter verbetering van de betaalbaarheid, de kwaliteit en de inclusiviteit van ECEC-diensten zorgvuldig te evalueren; benadrukt dat in het algemeen de rapportageverplichtingen van de herstel- en veerkrachtfaciliteit hebben geleid tot de beschikbaarheid van meer gedetailleerde en meetbare doelstellingen en gegevens over uitgaven op dit beleidsterrein; betreurt echter dat de autoriteiten van de lidstaten er in sommige gevallen niet in zijn geslaagd voldoende duidelijke cijfers te verstrekken over de geplande doelstellingen en maatregelen die daadwerkelijk zijn uitgevoerd, bijvoorbeeld met betrekking tot het aantal nieuwe plaatsen in crèches en de toegenomen dekking van voor- en vroegschoolse educatiediensten; wijst op de noodzaak om financieel en structureel het behoud van de uitgebreide capaciteit en dekking van ECEC-diensten te waarborgen, zodra de middelen van de buitengewone investeringen in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen zijn opgebruikt; benadrukt dat de nationale herstel- en veerkrachtplannen op dit gebied moeten worden afgestemd op de doelstellingen van de kindergarantie en op de reeds in het kader van het ESF+ en de andere Europese structuurfondsen toegewezen middelen om synergieën te bevorderen, overlappingen van financiering te voorkomen en de duurzaamheid van de voorgestelde maatregelen op lange termijn te waarborgen; 24. benadrukt dat in de geplande begrotingsaanpassingen van de lidstaten altijd de nodige ruimte moet worden gewaarborgd voor belangrijke sociale investeringen om de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten en de verwezenlijking van de streefcijfers ten uitvoer te leggen en de doelstellingen voor de vermindering van kinderarmoede te verwezenlijken; 25. verzoekt de lidstaten erop toe te zien dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de beschikbare EU- en nationale financiering en verzoekt hen om te kijken naar innovatieve financieringsregelingen, met inbegrip van publiek-private partnerschappen; spoort de lidstaten aan samen te werken met de Europese Investeringsbank en te investeren in sociale infrastructuur voor kinderen en gezinnen; verzoekt de lidstaten aanvullende nationale middelen ter beschikking te stellen ter aanvulling van nieuwe acties die zijn opgenomen in de nationale actieplannen voor de kindergarantie; 26. verzoekt de Commissie verder met de lidstaten samen te werken door op maat gesneden technische expertise te verstrekken via het instrument voor technische ondersteuning om de technische capaciteit voor de uitvoering van de Europese kindergarantie te vergroten, hervormingen met betrekking tot beleid inzake kinderen uit te voeren en hervormingen te ontwikkelen om de inclusie en de kwaliteit van diensten voor kinderen in kwetsbare situaties te verbeteren; wijst erop dat de steun gericht moet zijn op de ontwikkeling van nationale programma’s en subsubsidieregelingen om bepaalde doelgroepen van kinderen te bereiken, nationale monitoringkaders op te zetten in overeenstemming met de Europese normen en richtsnoeren te ontwikkelen om de kwaliteit van nationale indicatoren, monitoring en evaluatie te helpen verbeteren; 27. verzoekt de Commissie de administratieve lasten te verlichten om te voorzien in directe, geschikte en gemakkelijk toegankelijke financiering op regionaal en lokaal niveau teneinde investeringen in sociale infrastructuur te stimuleren en de capaciteit van regionale en lokale diensten te vergroten om nieuwe modellen en innovatieve oplossingen in de strijd tegen kinderarmoede te testen; benadrukt dat lokale en regionale overheden en gemeenten voldoende steun moeten krijgen om de in de plannen opgenomen maatregelen uit te voeren, met name in de meest landelijke gebieden; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de oproepen tot het indienen van voorstellen en de financieringsmogelijkheden alle belanghebbenden bereiken, met inbegrip van maatschappelijke organisaties die kinderarmoede aanpakken; is ingenomen met het model van Flexibele bijstand aan gebieden (FAST-CARE), dat financiering biedt aan regionale en lokale overheden en maatschappelijke organisaties; 28. verzoekt de Commissie en de lidstaten te blijven investeren in gezins- en gemeenschapsgerichte zorg om de doeltreffende overgang van institutionele zorg te waarborgen; Betrokkenheid van belanghebbenden op alle niveaus 29. verzoekt de lidstaten alle relevante belanghebbenden op alle niveaus te betrekken bij de herziening en uitvoering van hun NAP’s, om solide partnerschappen op te bouwen die de inbreng en betrokkenheid van belanghebbenden kunnen versterken en vergroten; benadrukt het belang om het maatschappelijk middenveld, het personeel en de dienstverleners van ECEC en kwetsbare groepen bij de ontwikkeling en uitvoering van het monitoring- en evaluatiekader te betrekken en een zinvolle, inclusieve en veilige participatie van kinderen en hun gezinnen alsook van maatschappelijke organisaties die kinderen en hun verzorgers vertegenwoordigen, te vergemakkelijken; benadrukt in dit verband de belangrijke rol van het Europees platform voor de bestrijding van dakloosheid bij het uitwisselen van ervaringen en beleidsaanbevelingen in de strijd tegen dakloosheid; 30. verzoekt de lidstaten lokale partnerschappen voor kinderen te ondersteunen tussen door het gemeentebestuur aangestuurde en andere dienstverleners, lokale gemeenschappen, ouders en kinderen, scholen, liefdadigheidsinstellingen, sociale partners, maatschappelijke organisaties en actoren uit de particuliere sector, zodat de middelen en het efficiënte gebruik daarvan in de uitvoering van de Europese kindergarantie maximaal worden benut; merkt op dat lokale partnerschappen moeten zorgen voor een participatieve aanpak bij de ontwikkeling, uitvoering en monitoring van de lokale kindergarantie en moeten garanderen dat de verantwoordelijkheid op dit vlak wordt gedeeld; stelt voor om een faciliteit voor technische bijstand voor lokale en regionale overheden en gemeenten in het leven te roepen, zodat zij beter in staat zijn om diensten op het gebied van kindergarantie te plannen en te verlenen en om het potentieel van de EU-fondsen op dit gebied optimaal te benutten; Governance van de Europese kindergarantie 31. verzoekt de Commissie en de lidstaten een solide governancekader op te zetten op EU- en nationaal niveau, met een duidelijke politieke verantwoordelijkheid en leiderschap, dat zorgt voor een succesvolle en geïntegreerde wisselwerking tussen de kindergarantie, de nationale kaders en de nationale strategieën en de sociale en rechtvaardigheidsagenda van de EU, met inbegrip van het Europees Semester; benadrukt de noodzaak van governance op verschillende niveaus, met gedeelde verantwoordelijkheid en gecoördineerde strategieën op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau, met inbegrip van de herziening van bestaande relevante strategieën om kinderarmoede te voorkomen en te verminderen; 32. benadrukt het feit dat de nationale coördinatoren voldoende hefbomen en financiële en personele middelen en een stevig mandaat nodig hebben om de uitvoering van de NAP’s doeltreffend en efficiënt te coördineren; benadrukt dat de lidstaten zeer uiteenlopende profielen hebben aangesteld als hun nationale coördinatoren; benadrukt dat een dergelijke heterogeniteit niet mag leiden tot ongelijke resultaten bij het realiseren van de Europese kindergarantie; benadrukt de cruciale rol van nationale coördinatoren binnen de governance van de Europese kindergarantie, met name wat betreft hun functie en verantwoordelijkheid om strategieën op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau te coördineren; verzoekt coördinatoren iedere twee jaar verslag uit te brengen over de voortgang met betrekking tot alle aspecten van de kindergarantie en regelmatig beste praktijken uit te wisselen met hun nationale tegenhangers; verzoekt de Commissie te zorgen voor versterkte institutionele samenwerking; 33. herhaalt zijn oproep in zijn resolutie van 29 april 2021 over de Europese kindergarantie om de mogelijkheid van de oprichting van een Europese autoriteit voor kinderen te onderzoeken; dringt er bij de Commissie op aan een effectbeoordeling uit te voeren over de oprichting van de Europese autoriteit voor kinderen, met een mandaat voor een permanent systeem van toezicht, ondersteuning en samenwerking tussen de Commissie, de lidstaten, nationale coördinatoren en relevante belanghebbenden, waaronder kinderombudspersonen of andere nationale autoriteiten die zich bezighouden met kinderrechten, EU-agentschappen, instellingen en maatschappelijke organisaties; merkt op dat in de effectbeoordeling onder andere moet worden onderzocht hoe deze instantie het onderstaande zou aanpakken: o o o 34. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 165, lid 4, artikel 166, lid 4, en artikel 214, lid 5, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat in 2010 door de EU is geratificeerd, – gezien Verordening (EU) 2021/888 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma “Europees Solidariteitskorps” en tot intrekking van Verordeningen (EU) 2018/1475 en (EU) nr. 375/2014 (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/817 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van “Erasmus+”: het programma van de Unie voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1288/2013 (2) (“Erasmus+”), – gezien de richtsnoeren voor de tenuitvoerlegging van Erasmus+ en de strategie voor inclusie en diversiteit van het Europees Solidariteitskorps, gepubliceerd op 29 april 2021, – gezien de aanbeveling van de Raad van 5 april 2022 over mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie (3) , – gezien de resolutie van de Raad en van de vertegenwoordigers van de lidstaten, bijeengekomen in het kader van de Raad, van 5 juni 2019 tot vaststelling van richtsnoeren over de governance van de EU-jongerendialoog – EU-strategie voor jongeren 2019‑2027 (4) , – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019, getiteld “De Europese Green Deal”( COM(2019)0640 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020‑2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020, getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 september 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020‑2025” ( COM(2020)0565 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 getiteld “Actieplan Voor Digitaal Onderwijs 2021‑2027 – Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk” ( COM(2020)0624 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 over de totstandbrenging van de Europese onderwijsruimte tegen 2025 ( COM(2020)0625 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 november 2020 getiteld “Actieplan voor integratie en inclusie 2021‑2027” ( COM(2020)0758 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 december 2020 betreffende het actieplan voor Europese democratie ( COM(2020)0790 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” ( COM(2021)0102 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (5) , – gezien Besluit (EU) 2023/936 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 over een Europees Jaar van de Vaardigheden (6) , – gezien zijn resolutie van 15 september 2020 over de doeltreffende maatregelen voor een “groen” Erasmus+, Creatief Europa en het Europees Solidariteitskorps (7) , – gezien zijn resolutie van 10 februari 2021 over de gevolgen van COVID‑19 voor jongeren en sport (8) , – gezien zijn resolutie van 8 maart 2022 over de rol van cultuur, onderwijs, media en sport bij racismebestrijding (9) , – gezien zijn resolutie van 6 april 2022 over de uitvoering van acties op het gebied van burgerschapsvorming (10) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over de totstandbrenging van de Europese onderwijsruimte tegen 2025 – microcredentials, individuele leerrekeningen en leren voor een duurzaam milieu (11) , – gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over de tenuitvoerlegging van inclusiemaatregelen in het kader van Erasmus+ 2014-2020 (12) , – gezien zijn resolutie van 13 september 2022 over de impact van de stopzetting wegens COVID‑19 van onderwijs-, culturele, jeugd- en sportactiviteiten op kinderen en jongeren in de EU (13) , – gezien zijn resolutie van 24 november 2022 over de erfenis van het Europees Jaar van de Jeugd 2022 (14) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs ( A9‑0308/2023 ), A. overwegende dat het Europees Solidariteitskorps (ESC) een op zichzelf staand programma is dat bedoeld is om jongeren nieuwe mogelijkheden te bieden om vrijwilligerswerk te doen op aan solidariteit gerelateerde gebieden en om solidariteitsprojecten te bedenken en te ontwikkelen; B. overwegende dat solidariteitsactiviteiten een Europese meerwaarde moeten bieden, ten goede moeten komen aan gemeenschappen en moeten bijdragen aan de persoonlijke, educatieve, sociale en professionele ontwikkeling van de deelnemers en aan hun ontwikkeling als burger; overwegende dat vrijwilligerswerk, zowel binnen als buiten de EU, een verrijkende ervaring is in een niet-formele en informele leercontext, waarbij solidariteit, de Europese waarden en gelijke kansen worden bevorderd; C. overwegende dat de gevolgen van de COVID‑19-pandemie van invloed waren op het mobiliteitsaspect van het programma en leidden tot de vertraging van verschillende projecten; overwegende dat er geen gevolgen waren voor de belangstelling voor het programma, wat het potentieel van het programma benadrukte en het belang aantoonde van de betrokkenheid van jongeren ter plaatse bij solidariteitsactiviteiten, waaronder gemengd vrijwilligerswerk; D. overwegende dat het ESC mogelijkheden bood om de activiteiten te heroriënteren ter ondersteuning van mensen die Oekraïne ontvluchtten, en dat een speciale beleidsactiviteit werd ingevoerd om bij te dragen aan de hulpverlening aan Oekraïense vluchtelingen; E. overwegende dat kwaliteits- en ondersteunende maatregelen essentieel zijn voor het aanbieden van vrijwilligersactiviteiten van hoge kwaliteit; overwegende dat deze maatregelen met veel moeilijkheden te kampen hebben; overwegende dat doeltreffende en efficiënte instrumenten cruciaal zijn voor de uitvoering van het programma; F. overwegende dat de zichtbaarheid van het programma nog altijd relatief laag is, met name bij regionale en lokale jongerenorganisaties; overwegende dat het Europees Jaar van de Jeugd in 2022 een unieke kans is gebleken om de zichtbaarheid van het programma te vergroten; overwegende dat daarom voldoende middelen moeten worden uitgetrokken om het programma breder te promoten en een herkenbaar merk te creëren; G. overwegende dat jeugdwerk en de opleiding van jeugdwerkers niet in alle lidstaten worden erkend, waardoor discrepanties ontstaan in het Europees Solidariteitskorps en andere jongerenprogramma’s; overwegende dat de erkenning van jeugdwerk en de opleiding van jeugdwerkers zal zorgen voor een minimale mate van harmonisatie van de omstandigheden van jongeren in de hele EU en positieve gevolgen kan hebben voor de kwaliteit van de projecten in het kader van het ESC-programma; H. overwegende dat het programma tegen 2027 kansen wil bieden aan ten minste 185 755 jongeren en tot dusver financiering heeft toegekend aan bijna 43 000 van de bijna 80 000 jongeren die een aanvraag hebben ingediend; overwegende dat 85 % van de deelnemers aan het ESC vrijwilligerswerk voor de lange termijn wil doen, terwijl de oorspronkelijke schatting 65 % voor vrijwilligerswerk voor de lange termijn en 35 % voor vrijwilligerswerk voor de korte termijn was; I. overwegende dat het ESC een groot potentieel heeft om een gemeenschappelijk Europees gevoel van verbondenheid te ontwikkelen en leermogelijkheden te bieden voor vrijwilligers om actieve burgers te worden, en daarmee om aan de opbouw van betere samenlevingen bij te dragen, cohesie te stimuleren, vrede te bevorderen en geweld te voorkomen; J. overwegende dat de inclusie van kansarme jongeren een van de belangrijkste beleidsprioriteiten is; overwegende dat in 2021‑2022 in totaal 14 060 deelnemers tot deze categorie behoorden, waarvan er 8 622 een plaats kregen als individuele vrijwilliger en 5 438 een plaats kregen in een vrijwilligersteam; overwegende dat inclusiviteit, onder meer in plattelandsgebieden, een kernprioriteit van het programma moet blijven, en dat meer inspanningen moeten worden geleverd om het geografische evenwicht bij de deelname van mensen uit achtergestelde groepen in de hele EU te waarborgen; overwegende dat voortdurende inspanningen moeten worden geleverd om jongeren te bereiken en hun de nodige ondersteuning te bieden; overwegende dat het dubbelzinnige gebruik van het begrip “inclusie van kansarme mensen” uitdagingen met zich mee kan brengen en een betekenisvolle uitvoering in de weg kan staan; K. overwegende dat het meest recent openbaar gemaakte jaarverslag van het Europees Solidariteitskorps betrekking heeft op de periode 2018­2019; overwegende dat in de EU-strategie voor jongeren wordt bevestigd dat empirisch onderbouwde beleidsvorming en kennisopbouw in jeugdzaken van cruciaal belang zijn en bijdragen aan het breder maatschappelijk debat; overwegende dat het dashboard dat voor de strategie voor jongeren is ontwikkeld en de beschikbare gegevensverzamelingen van Eurostat versnipperd zijn en niet vergelijkbaar noch gemakkelijk toegankelijk zijn; overwegende dat naar leeftijd en gender uitgesplitste gegevens essentieel zijn om meer inzicht te verschaffen in de behoeften van verschillende groepen jongeren; overwegende dat gevoelige gegevens over de deelname van vrijwilligers moeten worden verwerkt met volledige inachtneming van de nationale en Europese wetgevingskaders voor privacy en bescherming van persoonsgegevens; L. overwegende dat jongeren door het Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening, de humanitaire tak van het ESC, de kans krijgen om vaardigheden te verwerven en te ontwikkelen, en tegelijkertijd een positieve bijdrage leveren aan innovatie, veerkracht, solidariteit en bestaansmiddelen in samenlevingen in de hele wereld; overwegende dat humanitair vrijwilligerswerk is geworteld in de beginselen van de filantropie; M. overwegende dat de humanitaire tak van het ESC zich, wat betreft de uitvoering ervan, nog in een vroeg stadium bevindt en dat de eerste jongeren pas in juni 2023 zullen worden uitgezonden, wat inhoudt dat slechts een gedeeltelijke beoordeling kan worden uitgevoerd; N. overwegende dat de grote vraag naar het programma de daaraan toegewezen financiële middelen ruimschoots overstijgt, wat aanzienlijke gevolgen heeft voor de deelname onder jongeren en het aantal projecten waaraan financiering wordt toegekend; O. overwegende dat jonge migranten en vluchtelingen worden geconfronteerd met structurele belemmeringen bij deelname aan het programma, met name vanwege hun administratieve status; P. overwegende dat er geen vast, structureel proces bestaat om organisaties uit het maatschappelijk middenveld te betrekken bij de vormgeving en uitvoering van het programma; Q. overwegende dat het belang van de doelstellingen van het programma, namelijk bijdragen aan de totstandbrenging van sociale cohesie, het bevorderen van begrip onder Europeanen en het voorkomen van conflicten door middel van solidariteit, de waarde heeft aangetoond van het ESC-programma als een op zichzelf staand programma dat een hogere begroting verdient opdat het ware potentieel ervan kan worden waargemaakt; overwegende dat de totale begroting van 1,033 miljard EUR voor 2021‑2027 een forfaitair profiel heeft en de grote vraag, de stijgende kosten van levensonderhoud, de inflatiepercentages en andere uitdagingen niet aankan; overwegende dat budgettaire beperkingen de kwaliteit en inclusiviteit van de projecten kunnen schaden en het programma minder aantrekkelijk kunnen maken; 1. herinnert de Commissie, de lidstaten, de nationale agentschappen en de vrijwilligersorganisaties eraan dat het ESC-programma uitgevoerd en ontwikkeld moet worden overeenkomstig de maatregelen en activiteiten die daarvoor zijn vastgesteld, en tegelijkertijd bijgedragen moet worden aan de vereenvoudiging van de procedures en de vergroting van de zichtbaarheid; 2. roept de Commissie en de nationale agentschappen op om de regelmatige uitwisseling van beste praktijken te versterken, het gemeenschappelijke begrip van programmaprocedures te vergroten, de samenwerking te verdiepen en de promotie van het programma te verbeteren; benadrukt dat alle relevante belanghebbenden, met inbegrip van lokale en regionale belanghebbenden, betrokken moeten worden bij regelmatig overleg over zaken die onder hun bevoegdheid vallen; beklemtoont dat ervoor moet worden gezorgd dat er middelen beschikbaar zijn voor een breed scala aan organisaties; beveelt aan de praktijk weer op te pakken waarbij regelmatig een adviesraad wordt bijeengeroepen van kundige en ervaren belanghebbenden, waaronder jongerenorganisaties, die gecoördineerd wordt door het kenniscentrum van het ESC; 3. verzoekt de Commissie, de lidstaten, de nationale agentschappen en de betrokken organisaties met klem het programma en de afzonderlijke onderdelen ervan meer bekendheid te geven, het merk verder uit te bouwen en meer jongerenorganisaties en jongeren te bereiken, met name jongeren uit de meest achtergestelde groepen van de samenleving, waaronder jongeren met een handicap en kansarme jongeren; verzoekt de Commissie de nationale agentschappen te voorzien van deskundigheid en richtsnoeren om deze in staat te stellen het programma te promoten; onderstreept dat doeltreffende communicatie, gerichte steunmaatregelen, regelmatige monitoring en verslaglegging in dit verband een belangrijke rol spelen; onderstreept dat meer communicatie over en meer bekendheid van het programma gepaard moeten gaan met meer middelen om nieuwe aanvragers te kunnen aanvaarden en een laag slagingspercentage te voorkomen; 4. verzoekt de nationale agentschappen meer op maat gesneden communicatieactiviteiten te ontwikkelen en uit te voeren om jongeren te bereiken en ervoor te zorgen dat deze begrijpelijk en toegankelijk zijn, om het potentieel van jongerenorganisaties te benutten, met name jongerenorganisaties die geleid worden door en gericht zijn op kansarme jongeren, en meer steun te verlenen aan aanvragers; benadrukt dat er communicatiecampagnes moeten worden opgezet die specifiek op dit publiek gericht zijn om meer bewustzijn te creëren, en dat verplichte opleidingsprogramma’s naar behoren moeten worden ontworpen; 5. is van mening dat het aankomende tiende jubileum van het programma in 2026 en de mogelijkheid om 2025 uit te roepen tot Europees Jaar van het Vrijwilligerswerk de zichtbaarheid van vrijwilligerswerk en de mogelijkheden voor actieve betrokkenheid van jongeren verder zouden moeten verbeteren, aangezien het uitroepen van een Europees Jaar van het Vrijwilligerswerk met name belangrijk is in het licht van alle crises die Europa heeft moeten doorstaan, waarbij vrijwilligers en het werk dat zij tijdens de crises hebben geleverd zeer waardevol waren; 6. merkt op dat solidariteitsprojecten minder belangstelling trekken en minder zichtbaar zijn, wat leidt tot een ongelijke verdeling van de begroting; roept de Commissie, de nationale agentschappen en vrijwilligersorganisaties op om kortetermijnactiviteiten te bevorderen; 7. merkt op dat de COVID‑19-pandemie heeft aangetoond dat het programma beter bestand moet zijn tegen gevallen van overmacht; constateert dat de behoeften van jongeren en maatschappelijke trends veranderen; verzoekt de Commissie voor de volgende programmeringsperiode nieuwe vormen van vrijwilligerswerk, zoals deeltijds of gemengd vrijwilligerswerk, te bestuderen en deelnemers en organisaties van toereikende middelen te voorzien; benadrukt dat deze vormen kunnen worden ingezet als waardevolle aanvulling op fysieke mobiliteit, maar qua ervaring en voordelen niet dezelfde kwaliteit bieden en zinvolle interactie ter plaatse niet kunnen vervangen; 8. is van mening dat activiteiten in het land zelf relevant zijn voor kansarme jongeren; verzoekt de Commissie de leeftijdsgrens en het verplichte minimumaantal van vijf deelnemers per solidariteitsproject voor activiteiten in het land zelf in de volgende programmeringsperiode te verlagen, naar het voorbeeld van de Erasmus+-activiteiten voor jongerenparticipatie; 9. verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem de Europese burgermobiliteit of de transnationale vrijwilligerscapaciteiten van het ESC te versterken en zo een drijvende kracht te zijn achter de samenwerking en erkenning van nationale vrijwilligersprogramma’s en maatschappelijke diensten die Europese mobiliteitservaringen bieden; 10. wijst erop dat ondersteunende organisaties cruciaal zijn voor de voorbereiding van vrijwilligers, maar merkt op dat hun rol onduidelijk blijft; roept de Commissie op de specifieke ondersteunende rol van deelnemende organisaties te erkennen en te versterken, door hen financiële prikkels te geven en hun betrokkenheid bij vrijwilligersacties verplicht te stellen; 11. is van mening dat ondersteunende organisaties de mogelijkheid moeten hebben om zelf voorbereidende seminars te organiseren voor hun vrijwilligers en dat organisaties moeten kunnen kiezen of hun vrijwilligers deelnemen aan de seminars die georganiseerd worden door de organisaties zelf of door nationale agentschappen; vestigt de aandacht op het belang van het goed opleiden van vrijwilligers die zich ertoe hebben verbonden te werken met kwetsbare mensen, en met name kinderen; benadrukt dat met name kleinere organisaties en organisaties die nog geen ervaring hebben met Europese programma’s geholpen moeten worden bij de administratieve procedures; verzoekt de Commissie nadere gedetailleerde richtsnoeren en technische bijstand voor aanvragers te publiceren om te voorkomen dat organisaties worden ontmoedigd om met het programma samen te werken; 12. is verheugd over de inclusieve doelstellingen van het programma en de uitvoeringsrichtsnoeren voor de inclusie- en diversiteitsstrategie; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de strategie met uiterste zorgvuldigheid en aandacht uit te voeren, met name om organisaties te ondersteunen bij het bereiken van meer kansarme deelnemers en zorgvuldig toezicht te houden op de uitvoering ervan; verzoekt de Commissie en de nationale agentschappen meer steun te verlenen aan aanvragers en mechanismen en instrumenten te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat kansarme personen daar daadwerkelijk en op zinvolle wijze bij worden betrokken, met name door contacten te faciliteren tussen organisaties die met deze groepen werken en door deelnemers opleidingen en taalcursussen, verzekeringen, administratieve ondersteuning en ondersteuning na afloop van activiteiten aan te bieden; 13. verzoekt de Commissie te overwegen een flexibelere benadering van individueel vrijwilligerswerk te hanteren, zodat deelnemers landen, soorten activiteiten en ervaringen kunnen combineren; wijst op de ontoereikendheid van de huidige zoek- en vindfunctie op het platform, waardoor het potentieel van het platform niet voldoende kan worden benut; 14. verzoekt de Commissie en de lidstaten specifieke initiatieven op te nemen voor EU-vrĳwilligers om bij te dragen aan de wederopbouw van Oekraïne na de oorlog; 15. dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de digitale instrumenten en systemen die momenteel worden gebruikt voor het beheer en de uitvoering van het programma naar behoren en optimaal functioneren, en verzoekt haar onverwijld de aanhoudende ernstige problemen met de IT-instrumenten van het ESC aan te pakken, die niet alleen een aanzienlijke belemmering vormen voor de deelname van kleinere organisaties en kansarme jongeren, maar ook voor de deelname van alle soorten begunstigden; verzoekt de Commissie de procedure voor de IT-instrumenten te vereenvoudigen en toegankelijk te maken voor alle groepen, gebruiksvriendelijker te maken, en de IT-instrumenten op voldoende grote schaal te testen voordat ze verder worden ingevoerd; merkt op dat Erasmus+ en andere door de EU gefinancierde programma’s soortgelijke problemen met IT-instrumenten hebben gehad; 16. benadrukt dat vrijwilligerswerk binnen het ESC ook een leer- en opleidingscomponent moet bevatten; stelt vast dat zeer weinig acties direct betrekking hadden op burgerschapsvorming; pleit voor de versterking van de kennis van vrijwilligers over de Europese Unie, onder meer door middel van een module over Europese burgerschapsvorming, die voorafgaand aan of naast de solidariteitservaring als opleiding moet worden gevolgd om de Europese meerwaarde van het programma te versterken; verzoekt de Commissie de solidariteitservaring te verdiepen door bezoeken van vrijwilligers aan gedenkplaatsen in het gastland aan te moedigen, met name aan plaatsen die van bijzonder belang zijn voor de geschiedenis van de EU; 17. dringt er bij de Commissie op aan de kwaliteit en kwantiteit van online taalkundige ondersteuning voor deelnemers te verbeteren, betere sorteer- en filterfuncties te integreren in het administratie- en ondersteuningssysteem voor stages, de aanvraagprocedure voor het nieuwe kwaliteitslabel te vereenvoudigen en te verkorten, frequentere termijnen voor heraccreditatie vast te stellen en de tijd en administratieve lasten die met heraccreditatie gepaard gaan te verminderen; 18. herinnert aan het belang van gegevensverzameling en verslaglegging om de impact van het programma te kunnen beoordelen en erover te communiceren en om gegevens beschikbaar te stellen over de uitvoering ervan, met volledige inachtneming van het grondrecht op privacy en bescherming van persoonsgegevens, waaronder gegevens over deelnemers, uitgesplitst naar relevante categorieën zoals leeftijdsgroep of gender, alsook de soorten organisaties die bij het programma betrokken zijn; 19. verzoekt de Commissie en de lidstaten de uitbreiding van de wederzijdse erkenning van leerresultaten van vrijwilligersactiviteiten, met inbegrip van zachte en professionele vaardigheden, te vergemakkelijken door deze te registreren in Europass, door instellingen voor hoger en beroepsonderwijs ertoe aan te sporen studiepunten toe te kennen voor deze activiteiten, onder meer in het kader van het Europees systeem voor het overdragen en verzamelen van studiepunten (ECTS-studiepunten) en het Europees systeem voor overdracht van leerresultaten voor beroepsonderwijs en -opleiding (Ecvet-studiepunten), en, waar mogelijk, deze vrijwilligerservaringen vast te leggen als digitale credentials of microcredentials; pleit voor meer samenwerking met onderwijsinstellingen bij de totstandbrenging van deze synergieën; herhaalt dat vrijwilligerswerk niet in de plaats komt van een stage of een baan en evenmin mag worden gelijkgesteld aan werk; 20. beklemtoont dat de overstap van vrijwilligers naar de arbeidsmarkt moet worden ondersteund; benadrukt in dit verband dat ten aanzien van kwetsbare vrijwilligers de middelen voor langetermijnondersteuning en -capaciteitsopbouw moeten worden verhoogd; 21. verzoekt de Commissie en de lidstaten de erkenning van jeugdwerk, de opleiding van jeugdwerkers en niet-formeel onderwijs te verbeteren om de omstandigheden van jeugdwerkers in de hele EU te harmoniseren; 22. verzoekt de Commissie en de lidstaten een speciale visumcategorie in te voeren voor deelnemers aan het ESC uit niet-Schengenlanden, aangezien de gastorganisaties hen niet kunnen helpen bij het verkrijgen van een visum; Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening 23. benadrukt het belang van vrijwilligerswerk in humanitaire hulpoperaties voor de bevordering van de Europese waarden en de humanitaire grondbeginselen van menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid, het “berokken geen schade”-beginsel en de Europese consensus over humanitaire hulp, die het kader biedt voor de respons van de EU op humanitaire crises; herinnert eraan dat, zoals vastgelegd in de “Grand Bargain”, de vrijwilligersprogramma’s van de EU in een humanitaire context moeten aansluiten bij de lokaliseringsagenda; 24. is ingenomen met de verbeteringen ten opzichte van het EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp, met name wat betreft de vereenvoudigde financiële verslaglegging en de duur van de beschikbare projecten; 25. is ingenomen met het grote aantal jongeren dat geïnteresseerd is in de humanitaire tak, wat blijkt uit de meer dan 42 000 ingediende blijken van belangstelling (mei 2023); 26. verzoekt de Commissie het belang van adequate opleiding, veiligheid en bescherming van vrijwilligers te handhaven, waartoe regelmatig informatie moet worden uitgewisseld en risicobeoordelingen moeten plaatsvinden, met name in gebieden die als instabiel worden beschouwd; 27. maakt zich zorgen over de langdurige selectieprocedure voor vrijwilligers, met name wat betreft de wachttijden voor de verplichte opleiding in fysieke aanwezigheid, wat ertoe kan leiden dat kandidaten hun belangstelling verliezen en afhaken; benadrukt dat vrijwilligers hun verplichte opleiding aan het begin van hun uitzending moeten kunnen afronden, zodat zij sneller operationeel kunnen worden; onderstreept evenwel dat de selectieprocedure moet worden uitgevoerd met volledige inachtneming van de beginselen van non-discriminatie en gelijkheid; benadrukt dat moet worden gezorgd voor efficiëntie bij de selectie, opleiding en uitzending van vrijwilligers om sneller te kunnen inspelen op lokale behoeften en lokale organisaties beter te kunnen ondersteunen; onderstreept dat humanitaire operaties een adequate leer- en opleidingsfase vereisen die is afgestemd op de lokale context, de beginselen van humanitaire hulp volgt en verband houdt met projecten waar de vrijwilligers bij betrokken zullen zijn, ten voordele van zowel de vrijwilliger als de ontvangende organisatie; benadrukt in dit verband hoe waardevol het lokale personeel en de vrijwilligers zijn voor het waarborgen van de continuïteit van het werk in de organisaties; benadrukt met klem dat humanitaire vrijwilligers het werk van nationaal personeel in ontvangende organisaties niet mogen vervangen en geen dubbel werk mogen verrichten, noch taken mogen uitvoeren die ook door lokale vrijwilligers kunnen worden vervuld, maar dat zij daarentegen het werk van nationaal personeel en lokale vrijwilligers kracht moeten bijzetten; 28. erkent dat de organisaties die aan het programma deelnemen zorgvuldig en naar behoren moeten worden gecontroleerd, zowel om de veiligheid van de deelnemers te waarborgen als om hoogwaardige opleidingen in vaardigheden aan te bieden; verzoekt de Commissie toe te staan dat organisaties die houder waren van een keurmerkcertificaat van het EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp, alsook organisaties die een kader-partnerschapsovereenkomst tussen ngo’s en het directoraat-generaal Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp van de Commissie hebben ondertekend, gebruik mogen maken van een vereenvoudigde procedure voor het verkrijgen van het kwaliteitskeurmerk dat voor het nieuwe programma vereist is; neemt kennis van de complexiteit van de aanvraagprocedure voor het kwaliteitskeurmerk, met name voor de humanitaire tak en voor organisaties die niet vertrouwd zijn met de financieringsprogramma’s van de EU; 29. merkt op dat bij ongeveer twee derde van de geselecteerde projecten voor 2023 het zwaartepunt ligt bij ontwikkelingshulp; dringt erop aan dat bij toekomstige selecties een evenwichtiger aanpak wordt gekozen waarbij humanitaire hulp centraal staat; verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is de verordening zodanig te herzien dat vrijwilligerswerk kan worden uitgevoerd in veilige delen van door conflicten geteisterde landen, op voorwaarde dat sprake is van duidelijke beveiligings- en veiligheidsprotocollen, gepaste opleiding, antecedentenonderzoek of andere maatregelen die de veiligheid van vrijwilligers garanderen, en mits de zorgplicht voor vrijwilligers gedurende alle onderdelen van de vrijwilligersactiviteit is gewaarborgd; wijst er met klem op dat vrijwilligers voornamelijk moeten worden ingezet in de context van paraatheid vóór en herstel na een ramp, aangezien de omstandigheden wat betreft toegang en impact dan gunstiger zijn, en om niet het risico te lopen dat de hulpverlening die door regulier humanitair personeel wordt verleend, negatief wordt beïnvloed; De begroting van het programma “Europees Solidariteitskorps” 30. verzoekt de Commissie en de lidstaten het ESC, met het oog op het toenemende aantal verzoeken om solidariteit na terugkerende crises en de kosteneffectiviteit van acties bij de bevordering van vrede en het voorkomen van conflicten, te voorzien van een toereikende begroting waarmee de toenemende belangstelling voor het programma kan worden opgevangen en meer ruimte te bieden voor flexibiliteit bij de verdeling van de middelen over de verschillende projectonderdelen, zodat het hoofd kan worden geboden aan onverwachte uitdagingen, zoals stijgende inflatie en hogere kosten van levensonderhoud; pleit er in dit verband voor de begroting van het ESC in het volgende meerjarig financieel kader (2028‑2034) ten minste te verdubbelen; 31. verzoekt de Commissie de vertragingen bij het toekennen van subsidies aan te pakken en stelt voor een gecentraliseerd platform op te zetten waar ontvangers van subsidies wijzigingen in het contract kunnen uploaden en daarmee vertragingen bij de uitvoering van projecten kunnen voorkomen; 32. verzoekt de Commissie na te gaan welke opties er zijn voor een meer geïntegreerde aanpak van jongerenactiviteiten in alle EU-programma’s; verzoekt de Commissie de totstandbrenging van meer synergieën met andere EU-programma’s te vergemakkelijken, met name Erasmus+ en Horizon Europa, en de ontwikkeling van synergieën met het Europees Sociaal Fonds en EU-acties voor rampenbestrijding te verkennen; 33. verzoekt de Commissie andere begrotingskwesties aan te pakken, zoals de uiteenlopende behandeling van aanvragen door nationale agentschappen, door specifieke gecentraliseerde subsidies in te stellen, die door het Europees Uitvoerend Agentschap onderwijs en cultuur worden beheerd, voor individuele vrijwilligers- en solidariteitsprojecten voor Europese organisaties en netwerken, door een minimumbedrag aan te bevelen dat gastorganisaties aan hun partner-/ondersteunende organisaties moeten betalen, door het huidige financieringsplafond voor coördinatiekosten op te heffen of te verhogen, door vaste percentages en forfaitaire bedragen aan te passen om rekening te houden met de inflatie, het land waar het project plaatsvindt en de sociale en economische situatie van potentiële aanvragers, alsmede door te zorgen voor regelmatige financiering voor houders van het kwaliteitskeurmerk met het oog op financiële planning voor de lange termijn; is van mening dat deze maatregelen organisaties en nationale agentschappen zullen helpen meer kansen te bieden en het potentieel van het programma te verwezenlijken; o o o 34. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale agentschappen en de nationale organen voor gelijke behandeling. Het Europees Parlement, – gezien Verordening (EG) nr. 1100/2007 van de Raad van 18 september 2007 tot vaststelling van maatregelen voor het herstel van het bestand van Europese aal (1) (“de aalverordening”), – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 3, 4, 11, 38, 39 en 43, – gezien Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en Besluit 2004/585/EG van de Raad (2) , – gezien Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (3) , – gezien Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (4) , – gezien Richtlijn 2008/56/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het beleid ten aanzien van het mariene milieu (kaderrichtlijn mariene strategie) (5) , – gezien bijlage II bij de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten, – gezien het Verdrag inzake de bescherming van trekkende wilde diersoorten, – gezien de evaluaties van de aalverordening door de Commissie in 2014 ( COM(2014)0640 ) en in 2020 (SWD(2020)0035), – gezien het eindverslag van de evaluatie van de aalverordening van 2019, uitgevoerd door Poseidon in opdracht van de Commissie, – gezien de aanbevelingen van de adviesraad voor de Oostzee van 4 mei 2022 inzake beheersmaatregelen voor aal, – gezien Verordening (EU) 2023/194 van de Raad van 30 januari 2023 tot vaststelling, voor 2023, van de vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn, en tot vaststelling, voor 2023 en 2024, van dergelijke vangstmogelijkheden voor bepaalde diepzeevisbestanden (6) en Verordening (EU) 2023/195 van de Raad van 30 januari 2023 tot vaststelling, voor 2023, van de vangstmogelijkheden voor bepaalde bestanden en groepen visbestanden in de Middellandse Zee en de Zwarte Zee en tot wijziging van Verordening (EU) 2022/110 wat betreft de vangstmogelijkheden voor 2022 in de Middellandse Zee en de Zwarte Zee (7) , – gezien de verklaring van Denemarken, Frankrijk, Italië, Griekenland, Nederland, Polen, Spanje en Zweden over aal in verband met Verordening (EU) 2023/194 van de Raad, – gezien zijn standpunt van 16 mei 2006 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van maatregelen voor het herstel van het bestand van Europese aal (8) , – gezien het rapport van 30 mei 2022 van de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee (ICES) over de workshop in het kader van de technische beoordeling van de in 2021 ingediende voortgangsverslagen van de EU-lidstaten (WKEMP3), – gezien het advies van de ICES van 3 november 2022 inzake de Europese aal ( Anguilla anguilla ) in zijn gehele natuurlijke verspreidingsgebied, – gezien de mededeling van de Commissie van 21 februari 2023 getiteld “EU-actieplan: bescherming en herstel van mariene ecosystemen voor duurzame en veerkrachtige visserij” ( COM(2023)0102 ), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van verslagen van niet-wetgevende aard, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9-0353/2023 ), A. overwegende dat de aalverordening de lidstaten verplicht om nationale beheersplannen voor aal (EMP’s) op te stellen, dat deze plannen moeten worden opgesteld met het oog op het bereiken van een uniforme doelstelling en dat er in dit kader is voorzien in een internationaal gecoördineerd, driejaarlijks monitoring- en evaluatieproces; B. overwegende dat 19 lidstaten EMP’s hebben vastgesteld voor in totaal bijna 90 administratieve eenheden die zijn aangewezen als stroomgebied voor aal, waarbij het gaat om ongeveer 1 880 acties; overwegende dat zes lidstaten (Cyprus, Malta, Oostenrijk, Roemenië, Slowakije en Hongarije) zijn vrijgesteld van de verplichting om een EMP op te stellen; overwegende dat Slovenië en Bulgarije (voor zijn riviersystemen buiten de Zwarte Zee) hun EMP’s niet hebben opgesteld; overwegende dat Kroatië momenteel werkt aan de ontwikkeling van zijn EMP; C. overwegende dat tot nu toe slechts één lidstaat zijn EMP heeft gewijzigd; overwegende dat de lidstaten bij het nemen van maatregelen en het uitvoeren van hun EMP’s op uiteenlopende manieren te werk gaan, omdat zij zich in dit kader baseren op hun nationale bestuurstradities; overwegende dat er meer inspanningen geleverd moeten worden om de maatregelen uit te voeren en om, waar nodig, de EMP’s bij te werken; D. overwegende dat er momenteel slechts één door de EU erkend grensoverschrijdend plan is, te weten het plan voor het stroomgebied van de Minho (Spanje en Portugal); overwegende dat de ICES heeft gesteld (in 2022) dat er sprake is van samenwerking tussen de lidstaten en derde landen via andere mechanismen, maar dat er nog altijd waterlichamen zijn waarvoor geldt dat een betere coördinatie van de uitvoering van beheersmaatregelen nuttig zou zijn; E. overwegende dat de aalverordening voorziet in gedistribueerde controle met centrale coördinatie; overwegende dat het beheer van aalbestanden te complex is voor een uniforme aanpak; overwegende dat de aalverordening de lidstaten de flexibiliteit biedt om hun nationale EMP’s af te stemmen op de lokale omstandigheden en nationale prioriteiten, opdat daarmee een bijdrage wordt geleverd aan het herstel van het aalbestand; F. overwegende dat er op EU-niveau geen specifiek platform bestaat voor de uitwisseling van informatie, discussies tussen belanghebbenden en follow-up van feedback; G. overwegende dat de verslaglegging door de lidstaten niet gestandaardiseerd en vaak onvolledig is; overwegende dat uit het verslag van Poseidon uit 2019 blijkt dat in 2012 18 van de 19 lidstaten een verslag hebben ingediend, in 2015 14 van de 19 lidstaten en in 2018 15 van de 19 lidstaten; overwegende dat volgens de ICES (2022) in 2021 slechts 13 van de 19 lidstaten een verslag hebben ingediend; H. overwegende dat de Commissie in 2014 de algemene uitvoering van de aalverordening en de nationale EMP’s heeft beoordeeld, met als conclusie dat de tenuitvoerlegging van de EMP’s had geresulteerd in visserijbeperkingen, en dat er meer aandacht zou moeten worden besteed aan beheersmaatregelen in verband met niet aan visserij gerelateerde antropogene sterftefactoren, waarvan de meerderheid nog maar ten dele door de lidstaten was uitgevoerd; I. overwegende dat de Commissie in 2020 heeft onderzocht of de aalverordening nog geschikt was voor het beoogde doel en dat zij daarbij tot de conclusie kwam dat de verordening nog relevant was en bovendien nog geschikt was voor het beoogde doel, maar dat er wel meer inspanningen geleverd zouden moeten worden om de verordening ten uitvoer te leggen, waarbij de nadruk meer zou moeten komen te liggen op niet-visserijgerelateerde maatregelen; J. overwegende dat de Europese aal nog steeds op de rode lijst van de IUCN staat en dus als “ernstig bedreigde soort” is aangemerkt; overwegende dat de populatie van glasaal en gele aal de afgelopen tien jaar is gestabiliseerd en momenteel zelfs toeneemt; overwegende dat breed wordt erkend dat herstel van het bestand van Europese aal vanwege de lengte van de levenscyclus van de soort vele decennia zal duren; De aalverordening als het meest geschikte, holistische instrument 1. verzoekt de Commissie en de lidstaten ten volle gebruik te maken van de aalverordening als de kern van het beleid voor het beheer en herstel van het aalbestand en daarbij een holistische en coherente aanpak te hanteren, wat ook betekent dat niet-visserijgerelateerde maatregelen ten volle ten uitvoer worden gelegd; herinnert eraan dat de aalverordening in de evaluatie van de Commissie van 2020 geschikt is bevonden voor het beoogde doel; is niettemin van mening dat een betere uitvoering van de aalverordening en aanvullende, versterkte maatregelen van de lidstaten nodig zijn om het potentieel van de verordening ten volle te benutten; 2. wijst nogmaals op de doelstelling van de aalverordening om het aalbestand te herstellen tot 40 % ten opzichte van de ongerepte toestand en het hoofddoel ervan om de sterfte terug te dringen om het herstel van de soort mogelijk te maken; acht het van essentieel belang dat er, om de langetermijndoelstelling inzake biomassa te realiseren, eerst gefocust wordt op de op korte termijn haalbare doelstelling inzake sterftereductie; wijst erop dat “ongerepte toestand” moeilijk te definiëren is; wijst erop dat de doelstelling van 40 % waarschijnlijk niet haalbaar is vanwege habitatverliezen, die aangepakt zouden moeten worden, maar dat dit de norm is waarvan de doelstelling voor sterftereductie wordt afgeleid; 3. wijst erop dat uit gegevens blijkt dat de achteruitgang van de populaties glasaal en gele aal sinds de vaststelling van de aalverordening is gestopt, waaruit afgeleid kan worden dat de aalverordening positieve voorlopige resultaten oplevert, maar dat het aalbestand zich vanuit historisch oogpunt nog altijd op een laag niveau bevindt; benadrukt dat herstel van het aalbestand een lang proces zal zijn, dat decennia zal duren, wat met zich meebrengt dat permanente monitoring en aanhoudende maatregelen noodzakelijk zullen zijn; 4. benadrukt dat het beheer van het aalbestand te complex is voor een aanpak die uitsluitend gericht is op de mariene fase; benadrukt dat als bij het beheer uitsluitend de focus wordt gelegd op de jaarlijkse vangstmogelijkheden, onvoldoende rekening wordt gehouden met andere belangrijke factoren, zoals migratiebelemmeringen, habitatkwaliteit en illegale vangst en handel; onderstreept dat de aalverordening holistisch en omvattend is, zowel de mariene als de zoetwaterlevensfasen van de aal bestrijkt en zowel met de visserij verband houdende factoren als niet met de visserij verband houdende factoren aanpakt; wijst er daarnaast op dat het effect van factoren buiten de visserij groter kan zijn dan het effect van visserijgerelateerde factoren, en dat die factoren buiten de visserij dus ten volle in aanmerking moeten worden genomen, waarbij een ecosysteemgerichte benadering moet worden gevolgd; is bezorgd over het feit dat tot dusver veel te weinig aandacht is besteed aan vissterfte ten gevolge van antropogene factoren buiten de visserij; 5. is van mening dat maatregelen die buiten het kader van de aalverordening worden genomen, de samenhang van het vastgestelde beleid kunnen ondermijnen; betreurt daarom de niet-holistische benadering die wordt gehanteerd in Verordening (EU) 2023/194 van de Raad van 30 januari 2023 tot vaststelling, voor 2023, van de vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn, en tot vaststelling, voor 2023 en 2024, van dergelijke vangstmogelijkheden voor bepaalde diepzeevisbestanden, waarbij aalvisserij wordt beperkt door middel van de vaststelling van een sluitingsperiode van zes maanden, zonder dat nagedacht wordt over een omvattend pakket maatregelen op andere beleidsgebieden en zonder dat er in passende compensatie wordt voorzien; Governance en feedback 6. stelt vast dat de aalverordening niet voorziet in een feedbackmechanisme dat waarborgt dat de lidstaten follow-upmaatregelen nemen en hun beleidsmaatregelen regelmatig actualiseren; wijst erop dat de adviezen van de ICES van 2012, 2018 en 2021, waarin de tenuitvoerlegging van de aalverordening door de lidstaten werd geëvalueerd, onvoldoende zijn opgevolgd; 7. dringt om deze reden aan op de oprichting van een specifieke deskundigengroep voor aal, waarin alle belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers van de lidstaten en de visserijsector, recreatievissers, waterbeheerders, waterkrachtbedrijven, maatschappelijke organisaties en andere relevante partijen, op evenwichtige wijze vertegenwoordigd zijn; vindt dat de belangrijkste taken van deze deskundigengroep zouden moeten zijn het adviseren van de Commissie over de uitvoering van de aalverordening, het geven van feedback aan de lidstaten over hun EMP’s, het uitwisselen van informatie tussen de verschillende partijen en het evalueren van de voortgang bij de uitvoering op nationaal en Europees niveau; 8. neemt in dit verband kennis van het voornemen van de Commissie, zoals vermeld in haar actieplan inzake mariene ecosystemen, om een gezamenlijke speciale groep op te richten, samengesteld uit deskundigen op het gebied van visserij en infrastructuur van de nationale ministeries; verzoekt de Commissie en de lidstaten om bij de oprichting van deze deskundigengroep bovenstaande suggesties in aanmerking te nemen, om te komen tot een omvattende aanpak in het kader waarvan gebruik wordt gemaakt van uiteenlopende beleidsvormen inzake het beheer en de instandhouding van het aalbestand; 9. betreurt dat sinds de vaststelling van de aalverordening slechts één lidstaat zijn EMP heeft gewijzigd; dringt er bij de lidstaten op aan hun EMP’s regelmatig bij te werken op basis van de beste beschikbare wetenschappelijke kennis en adviezen; verzoekt de lidstaten om in hun geactualiseerde EMP’s concrete doelstellingen en tussentijdse termijnen op te nemen; benadrukt dat het herstel van het aalbestand een langetermijnproces is, dat aanhoudende inspanningen vergt, en dat een eenmalig beheersplan niet zal volstaan; 10. wijst erop dat er sprake is van vertragingen bij de uitvoering van de verordening en van een onvolledige gegevensrapportage; betreurt dat het aantal lidstaten dat zich houdt aan de verplichting van artikel 9, lid 1, van de aalverordening om bij de Commissie verslag uit te brengen, in de loop der jaren is afgenomen; herinnert de lidstaten eraan dat het belangrijk is dat zij aan hun verplichtingen voldoen; benadrukt dat het uiterst belangrijk is dat er zoveel mogelijk informatie en gegevens worden verzameld, om ervoor te zorgen dat het wetenschappelijk advies zo actueel mogelijk is, zodat op basis daarvan besloten kan worden welke beheersmaatregelen het geschiktst zijn, en dat het belangrijk is dat deze maatregelen worden uitgevoerd en geëvalueerd; is van mening dat een gebrek aan gegevens de lidstaten er niet van mag weerhouden maatregelen te treffen; Maatregelen met betrekking tot de aalvisserij 11. wijst erop dat aalvisserij in de maatschappij, en met name in lokale gemeenschappen die zich met deze vorm van visserij bezighouden, een belangrijke rol speelt en dat aalvisserij niet alleen een sociaal-economische activiteit is, maar ook een eeuwenoude culturele traditie; merkt op dat de aalvisserij de afgelopen tien jaar aanzienlijk is afgenomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om de bestaande visserijbeperkingen te monitoren en zo nodig maatregelen voor te stellen ter verbetering van de duurzaamheid van de aalvisserij; onderstreept dat beroeps- en recreatievissers een belangrijke rol spelen bij de verzameling van gegevens en bovendien belangrijk zijn als bewakers en als de “ogen en oren” van onze zeeën en rivieren, en zo een bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij); wijst erop dat de aalvisserij een kleinschalige, ambachtelijke activiteit is en vaak wordt bedreven in plattelandsgebieden en afgelegen gebieden, waar beroeps- en recreatievissers een belangrijke economische, ecologische en maatschappelijke rol vervullen; 12. spreekt de hoop uit dat, wanneer verdere beperkingen van de visserij noodzakelijk worden geacht, deze op holistische wijze worden vastgesteld in de context van de nationale EMP’s en niet in de vorm van ad-hocbesluiten van de Raad, en dat zij worden vastgesteld op basis van het beste wetenschappelijke advies dat beschikbaar is en pas nadat er een sociaal-economische effectbeoordeling is uitgevoerd, en dat bij de vaststelling van dergelijke beperkingen wordt voorzien in passende compensatie voor en ondersteuning van vissers, in overeenstemming met de relevante bepalingen met betrekking tot het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur (EFMZVA); verzoekt de lidstaten dus om actiever gebruik te maken van hun EMP’s en deze bij te werken, zodat ad-hocbesluiten van de Raad voorkomen kunnen worden; 13. bevestigt nogmaals dat een van de herstelmaatregelen van artikel 2, lid 8, van de aalverordening het uitzetten van vis is; is van mening dat uitzetmaatregelen op de korte en middellange termijn noodzakelijk zijn, totdat er passende oplossingen zijn gevonden voor het probleem van de migratiebelemmeringen; verzoekt de lidstaten in dit verband om door te gaan met het uitzetten van vis, onder meer met ondersteuning uit het EFMZVA; benadrukt dat de bijdrage van uitzetmaatregelen aan het herstel van visbestanden op internationaal niveau niet beoordeeld kan worden, maar dat dergelijke maatregelen positieve effecten kunnen hebben op lokaal niveau en regionaal niveau, met name positieve effecten in verband met de biodiversiteit van visbestanden; herinnert eraan dat uitzetmaatregelen kunnen bijdragen tot risicospreiding en risicobeperking in verband met het herstel van visbestanden, in het licht van het feit dat de toenemende droogte in rivieren in heel Europa tot problemen leidt; wijst er voorts op dat een relatief klein deel van de gevangen glasalen wordt uitgezet (2-3 % van alle glasaal); benadrukt dat de legale vangst van glasaal uiterst belangrijk is voor de Europese aquacultuursector en wijst op de belangrijke rol van aquacultuur bij het uitzetten van vis; 14. verzoekt de lidstaten in het licht van de noodzaak om de visserij op verantwoorde niveaus te houden om, voor zover mogelijk, de meest geschikte perioden voor de visserij vast te stellen, die per land en per regio kunnen verschillen, en zich hierbij te baseren op het beste wetenschappelijke advies dat beschikbaar is en tevens rekening te houden met het visseizoen in naburige lidstaten; Maatregelen met betrekking tot niet-visserijgerelateerde factoren en migratie 15. benadrukt dat er meer inspanningen moeten worden verricht om niet-visserijgerelateerde factoren die bijdragen tot aalsterfte aan te pakken; wijst erop dat belemmeringen die verband houden met infrastructuur een van belangrijkste oorzaken zijn van aalsterfte; stelt vast dat de lidstaten onvoldoende doen om dit probleem aan te pakken, wat ook blijkt uit de evaluaties van de Commissie van 2014 en 2020; 16. dringt er bij de lidstaten op aan om zo snel mogelijk dammen die niet meer functioneel zijn en andere overbodige obstakels te verwijderen of andere oplossingen te vinden om migratie van vissoorten mogelijk te maken, om op die manier te zorgen voor veilige migratieroutes, overeenkomstig de hierop betrekking hebbende delen van de biodiversiteitsstrategie en de Europese Green Deal; 17. onderstreept dat er visvriendelijke systemen op de markt zijn om gemalen en waterkrachtcentrales passeerbaar te maken te maken voor vis; verzoekt de lidstaten om ervoor te zorgen dat bij het plaatsen van nieuwe installaties en bij het vervangen van oude installaties de veiligheid en het welzijn van vissen gewaarborgd worden; dringt erop aan dat erover nagedacht wordt dit op EU-niveau verplicht te stellen; wijst erop dat er wellicht een gemeenschappelijke methodologie ontwikkeld zou moeten worden aan de hand waarvan kan worden bepaald wanneer gemalen visvriendelijk zijn, inclusief een certificeringssysteem, en is van mening dat een dergelijke methodologie kan bijdragen aan de uitrol van dergelijke infrastructuur; wijst erop dat de nationale normen die in een aantal lidstaten gehanteerd worden, als voorbeeld zouden kunnen dienen; 18. spoort de lidstaten aan om door te gaan met projecten die erop gericht zijn vis te vangen en over te brengen en projecten die betrekking hebben op ondersteunde migratie, als tijdelijke oplossing als er op korte termijn geen structurele oplossingen worden gevonden om voldoende schieraal de zee te laten bereiken; 19. benadrukt dat migratiemaatregelen op (internationaal) gecoördineerde wijze moeten worden uitgevoerd, rekening houdend met andere belemmeringen stroomopwaarts of stroomafwaarts langs dezelfde migratieroute en tevens rekening houdend met perioden van piekmigratie; 20. spoort de lidstaten aan uitvoerig onderzoek te doen naar en maatregelen te nemen tegen andere antropogene sterftefactoren, zoals vervuiling en parasieten, en roofdieren; dringt er bij de lidstaten op aan lacunes in en vertragingen bij de vaststelling van de milieuwetgeving aan te pakken, en te zorgen voor deugdelijke beheersplannen voor andere soorten die van invloed zijn op de aalpopulatie, zoals, in sommige gebieden, aalscholvers; wijst erop dat het belangrijk is dat er strenge quarantaineregels gelden voor glasaal, om verspreiding van parasieten bij het uitzetten te voorkomen; 21. wijst erop dat maatschappelijke organisaties en personen die zich bezighouden met recreatievisserij een belangrijke rol spelen, onder meer in het kader van instandhoudingsprojecten; wijst erop dat deze activiteiten belangrijk zijn voor de sociale cohesie in lokale en plattelandsgemeenschappen; Maatregelen tegen illegale handel en stroperij 22. benadrukt dat IOO-visserij en illegale handel nog altijd een aanzienlijk probleem vormen; is ingenomen met de goede resultaten die momenteel behaald worden door rechtshandhavings- en douaneautoriteiten, en benadrukt dat het belangrijk is dat verdere handel wordt voorkomen; benadrukt dat er meer controles nodig zijn en dat de uitvoering van de aalverordening beter gemonitord moet worden; 23. dringt aan op een betere coördinatie van de activiteiten van douaneautoriteiten, de politie, bureaus voor visserijcontrole, milieu-instanties en wetenschappelijke organen in en tussen de lidstaten en met derde landen, alsook op de uitwisseling van gegevens; verzoekt de lidstaten te blijven investeren in de deskundigheid en capaciteit van rechtshandhavingsinstanties; 24. benadrukt dat het verbeteren van de transparantie en traceerbaarheid van gevangen glasaal een belangrijke manier is om IOO-praktijken te bestrijden en dat certificeringsregelingen die gebaseerd zijn op onafhankelijke verificaties en op internationaal overeengekomen normen een belangrijk instrument zijn om het legale karakter van vangsten te waarborgen; voegt hieraan toe dat de bijdrage van initiatieven zoals de Sustainable Eel Group veelbelovend lijkt; verzoekt de lidstaten hun uitzetplannen openbaar te maken, zodat de illegale handelsstromen voor glasaal beter kunnen worden opgespoord en aangepakt; 25. verzoekt de lidstaten daadwerkelijk afschrikkende sancties op te leggen; dringt aan op harmonisatie van financiële sancties tussen de lidstaten; verzoekt de lidstaten derhalve om snel uitvoering te geven aan de verordening visserijcontrole, die onlangs in eerste lezing door het Parlement werd aangenomen (9) , en ervoor te zorgen dat volledig wordt voldaan aan de verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten; Wetenschappelijk onderzoek en harmonisatie van gegevensverzameling 26. wijst erop dat veel over de levenscyclus van de aal onbekend is, zoals het paaiproces en de precieze redenen voor de achteruitgang van het bestand; dringt daarom aan op meer wetenschappelijk onderzoek naar de toestand van het aalbestand en de redenen voor de achteruitgang ervan, en op beschikbaarstelling van voldoende financiële en personele middelen in dit kader; pleit ervoor dat in het kader van dergelijk onderzoek ook wordt gekeken naar vervuilende stoffen en de gevolgen van de klimaatverandering, bijvoorbeeld in de Golfstroom van en naar de Sargasso-zee; 27. wijst erop dat er een discrepantie bestaat tussen de uitvoering van de aalverordening en het jaarlijkse advies van de ICES inzake vangstmogelijkheden, aangezien dit advies gebaseerd is op de ontwikkelingen met betrekking tot de aanwas van glasaal en gele aal en niet op de hoeveelheid schieraal die de zee bereikt (streefcijfer van 40 %); dringt erop aan dat dit wordt geharmoniseerd; onderstreept dat de verzameling van gegevens over aanwas, de hoeveelheid schieraal die de zee bereikt en sterfte verbeterd moet worden, ook op internationaal niveau; 28. spoort de ICES aan om in zijn evaluatie van de EMP’s ook de bijdrage van de EMP’s aan de overkoepelende doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid te beoordelen; 29. is ingenomen met het feit dat de ICES werkt aan de ontwikkeling van een model voor het volledige bestand om trends te analyseren en te voorspellen; 30. benadrukt dat het verzamelen, monitoren en rapporteren van gegevens geharmoniseerd en gestandaardiseerd moet worden, zodat de gegevens met elkaar kunnen worden vergeleken; beveelt aan beroeps- en recreatievissers, waar passend, te betrekken bij het verzamelen en analyseren van gegevens; Grensoverschrijdende dimensie 31. spoort de lidstaten aan om, waar passend, meer grensoverschrijdende EMP’s op te stellen; onderstreept dat het belangrijk is dat de Commissie de lidstaten hierin ondersteunt en faciliteert; 32. wijst op de door de Algemene Visserijcommissie voor de Middellandse Zee (GFCM) genomen maatregelen ter verbetering van het beheer van en het onderzoek naar aal in het Middellandse Zeegebied; verzoekt de Commissie, de betrokken lidstaten en andere verdragsluitende partijen te werken aan een ambitieus, realistisch en wetenschappelijk onderbouwd GFCM-beheersplan voor aal; onderstreept dat dit meerjarig beheersplan in overeenstemming moet zijn met de aalverordening; o o o 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.