(Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2025)0304 ), — gezien artikel 140, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C10‑0110/2025), – gezien het convergentieverslag 2025 van de Commissie en het convergentieverslag van de Europese Centrale Bank van juni 2025, — gezien artikel 108 van zijn Reglement, — gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A10-0113/2025 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; 2. verzoekt de Raad om het Parlement ervan op de hoogte te stellen indien de Raad voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst; 3. vraagt de Raad om het Parlement opnieuw te raadplegen indien de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Centrale Bank, de Eurogroep en de regeringen van de lidstaten. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2025)0099 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 194, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C10‑0041/2025), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 maart 2025 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 75, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 27 juni 2025 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 60 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A10-0079/2025 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsook aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 8 juli 2025 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2025/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1938 wat betreft de rol van gasopslag voor het veiligstellen van de gasvoorziening in de aanloop naar het winterseizoen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 194, lid 2, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Na raadpleging van het Comité van de Regio’s, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad (4) is vastgesteld als reactie op de gasleveringscrisis en ongekende prijsstijgingen als gevolg van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne sinds februari 2022, waardoor de Unie werd gedwongen op gecoördineerde en alomvattende wijze op te treden om potentiële risico’s als gevolg van verdere verstoringen van de gaslevering te voorkomen. (2) Sinds het begin van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne wil de Unie haar onafhankelijkheid van Russische energie verder bevorderen. Dit benadrukt de urgentie om te zorgen voor alternatieve energieleveringen van internationale partners via LNG of pijpleidinggas, zonder nieuwe afhankelijkheden te creëren. In die context is het van cruciaal belang om alternatieve energieleveringen van betrouwbare partners veilig te stellen. Op 17 juni 2025 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor een verordening tot volledige uitfasering van de invoer van Russisch gas in de Unie, dat met name een wijziging van Verordening (EU) 2017/1938 van het Europees Parlement en de Raad (5) omvat. Daarnaast bevat het voorstel van de Commissie maatregelen die de invoering mogelijk maken van een robuust en efficiënt systeem voor het traceren van Russisch gas dat de grens van de Unie overschrijdt. Dergelijke maatregelen zouden ook helpen bij de monitoring van de opslag van het Russisch gas in de Unie. De volledige uitfasering van de invoer van Russisch gas zal het mogelijk maken de bepalingen inzake gasopslag van Verordening (EU) 2017/1938 aan te scherpen, waardoor de Unie geholpen wordt een veerkrachtiger energiesysteem te hebben. In het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne moet de Unie snel vooruitgang boeken in de richting van volledige onafhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen. Een verlenging van de maatregelen met betrekking tot het vulniveau van gasopslaginstallaties zou niet alleen bijdragen tot de voortdurende waarborging van de leveringszekerheid, maar zou ook een belangrijk instrument zijn in de inspanningen van de Unie om haar afhankelijkheid van de invoer van gas van oorsprong uit Rusland weg te nemen. (3) Bij Verordening (EU) 2022/1032 is Verordening (EU) 2017/1938 gewijzigd door de invoering van een tijdelijk rechtskader voor maatregelen met betrekking tot het vulniveau van gasopslaginstallaties ter versterking van de gasleveringszekerheid in de Unie, met name de gaslevering aan beschermde afnemers. (4) Gasopslaginstallaties dekken 30 % van het gasverbruik van de Unie tijdens de wintermaanden en goed gevulde ondergrondse gasopslaginstallaties , alsook een vrijwillige verminderde gasvraag, dragen aanzienlijk bij tot de gasleveringszekerheid doordat extra gas kan worden geleverd in geval van een krappe balans tussen vraag en aanbod of verstoringen van de levering. (5) De vaststelling van een bindende vuldoelstelling en een vultraject om ervoor te zorgen dat gasopslaginstallaties tegen 1 november van een respectief jaar voor 90 % gevuld zijn, met een reeks tussentijdse streefdoelen voor elke lidstaat in februari, mei, juli en september, bleek van fundamenteel belang te zijn tijdens de energiecrisis die is veroorzaakt door de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, zowel om het hoofd te bieden aan de gasleveringstekorten, als om de marktonzekerheden en prijsvolatiliteit terug te dringen. (6) Ondanks de aanzienlijke verbetering van de situatie op de gasmarkt ten opzichte van de periode 2022-2023 ▌blijft de Europese gasmarkt krap en de geopolitieke situatie onduidelijk . De toegenomen concurrentie om wereldwijde LNG-leveringen kan de blootstelling van de lidstaten aan prijsvolatiliteit vergroten. In dergelijke gevallen blijft gasopslag uiterst belangrijk. ▌ (7) Op grond van Verordening (EU) 2017/1938 vervalt de verplichting voor de lidstaten om een jaarlijks vultraject te volgen en ervoor te zorgen dat de vuldoelstelling uiterlijk op 1 november van elk jaar wordt gehaald, op 31 december 2025. (8) Er moet rekening worden gehouden met het veranderde mondiale politieke klimaat wat betreft de betrouwbaarheid van gasleveranciers en landen die gas leveren. (9) In het licht van het succes van Europa bij het verminderen van de risico’s die verbonden zijn aan zijn gasinvoerstructuur, moet het algemene kader om aan de gasbehoefte van de Unie te voldoen een evenwicht vinden tussen energiezekerheid en de terugkeer naar marktgebaseerde beginselen. Dat kader moet dan ook flexibel genoeg zijn om tijdens het vulseizoen snel te reageren op voortdurend veranderende marktomstandigheden en om met name gebruik te maken van de beste aankoopvoorwaarden teneinde de gasprijzen in Europa omlaag te brengen . Meer bepaald moet het voor de lidstaten mogelijk zijn om de vuldoelstelling op enig moment tussen 1 oktober en 1 december te behalen, rekening houdend met het begin van de onttrekkingsperiode voor gasopslag van de lidstaten, zonder dat het opslagniveau dat overeenkomt met de vuldoelstelling tot 1 december hoeft te worden gehandhaafd. (10) Het doel van de vultrajecten , die elk jaar door de lidstaten worden vastgesteld om hun jaarlijkse vulplan weer te geven , is ervoor te zorgen dat de bindende vuldoelstelling binnen de termijn van 1 oktober tot en met 1 december van een bepaald jaar wordt gehaald. Het vultraject moet echter indicatief zijn en moet de marktdeelnemers voldoende flexibiliteit bieden voor het vullen van de opslag gedurende het hele jaar, rekening houdend met Aanbeveling C(2025)1481 van de Commissie van 5 maart 2025 betreffende de uitvoering van de vuldoelstellingen voor gasopslag in 2025 . (11) In het geval van moeilijke omstandigheden, zoals aanwijzingen voor handelsactiviteiten die een kosteneffectieve vulling van de gasopslagen in de weg staan, een laag seizoensgebonden prijsverschil, een hoog prijsniveau, opslagniveaus die onder het traject op het niveau van de lidstaat liggen of onvoorziene technische omstandigheden die de injectie van gas in de gasopslagen zeer moeilijk en duur zouden maken, die het vermogen beperken om ervoor te zorgen dat de gasopslaginstallaties worden gevuld overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1938, moeten de lidstaten de mogelijkheid hebben om tot tien procentpunten van de vuldoelstelling af te wijken. (12) Bovendien moet de Commissie, in het geval van aanhoudend ongunstige marktomstandigheden, zoals aanwijzingen van mogelijke marktmanipulatie, of van handelsactiviteiten die het kosteneffectief vullen van de opslag belemmeren, waardoor het vermogen om te waarborgen dat de gasopslaginstallaties overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1938 wordt gevuld, aanzienlijk wordt beperkt, de bevoegdheid krijgen om het toegestane afwijkingsniveau verder te verhogen door middel van een gedelegeerde handeling. Die verhoging mag niet meer dan vijf procentpunten bedragen. (13) De beoordeling door de Commissie van het huidige energiezekerheidskader heeft het positieve effect van de vereisten inzake het vullen van de opslag op de gasleveringszekerheid bevestigd en die positieve effecten moeten ook na 2025 behouden blijven. (14) Tegelijkertijd moet met deze verordening worden ingespeeld op de huidige en toekomstige veranderingen op de gasmarkten, een bijdrage worden geleverd aan de strategische doelstelling om de energieprijzen te verlagen en de geleidelijke terugkeer naar marktgebaseerde mechanismen voor het vullen van de opslag worden vergemakkelijkt. (15) Om de leveringszekerheid en het passende vulniveau van gasopslaginstallaties te handhaven, moet de Commissie de markt voortdurend monitoren en nagaan hoe de vuldoelstelling kan worden behaald, onder meer door effectiever gebruik te maken van de mogelijkheden die worden geboden door het bij Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad (6) ingestelde mechanisme voor vraagbundeling en gezamenlijke aankoop. (16) Daarom moeten de relevante bepalingen betreffende het vullen van de gasopslag, die voorspelbaarheid en transparantie bieden met betrekking tot het gebruik van gasopslaginstallaties in de hele Unie, worden verlengd tot eind 2027 en moet in die bepalingen tegelijkertijd enige flexibiliteit worden opgenomen . (17) Aangezien de desbetreffende bepalingen betreffende het vullen van de gasopslag dringend van toepassing moeten worden vóór het begin van het volgende winterseizoen, zodat de lidstaten hun vuldoelstelling tijdig kunnen halen, moet deze verordening in werking treden op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. (18) Overeenkomstig de beginselen van betere regelgeving en vereenvoudiging, en gezien de algemene verbetering van het energiezekerheidskader van de Unie, moet in deze verordening onnodige administratieve complexiteit worden vermeden. (19) Zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 26 februari 2025 getiteld "Actieplan voor betaalbare energie", heeft de recente energiecrisis, de meest ernstige die Europa tot dusver heeft doorgemaakt, aangetoond hoe belangrijk coördinatie op Unieniveau is om prijspieken op de interne markt te beheersen. Ter vergroting van de veerkracht in het licht van een eventuele toekomstige energiecrisis hebben de lidstaten instrumenten voor doeltreffende actie nodig en moet het regelgevingskader inzake leveringszekerheid worden versterkt, met inachtneming van de lessen die uit de recente ontwikkelingen werden getrokken. Er moet onder meer de nodige aandacht worden besteed aan het concept van beschermde afnemers, het voorkomen van concurrentieverstoring en de goede werking van de interne markt, alsook aan de rol van alternatieve energiebronnen voor gas, zoals hernieuwbare energiebronnen en waterstof, samen met de rol van energie-efficiëntie, in een evoluerende energiemix. (20) Verordening (EU) 2017/1938 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 ▌Verordening (EU) 2017/1938 wordt als volgt gewijzigd: 1) in artikel 2 wordt punt 27 vervangen door: " “27) “vultraject”: een reeks indicatieve tussentijdse streefdoelen voor de ondergrondse gasopslaginstallaties van elke lidstaat, die het overeenkomstig artikel 6 bis, lid 7, vastgestelde vulplan van die lidstaat vertegenwoordigen;”; 2) artikel 6 bis wordt als volgt gewijzigd: a) in lid 1 wordt de inleidende zin vervangen door: " “1. Met inachtneming van de leden 2 tot en met 5 septies behalen de lidstaten op enig moment tussen 1 oktober en 1 december van elk jaar de volgende vuldoelstellingen voor de totale capaciteit van alle ondergrondse gasopslaginstallaties die zich op hun grondgebied bevinden en rechtstreeks verbonden zijn met een afzetgebied op hun grondgebied en voor de in bijlage I ter vermelde opslaginstallaties:”; b) de volgende leden worden ingevoegd: " “5 bis. Niettegenstaande lid 1 en onverminderd de verplichting van andere lidstaten om de betrokken ondergrondse gasopslaginstallaties te vullen, kan elke lidstaat in het geval van moeilijke omstandigheden die het vermogen beperken om te waarborgen dat de ondergrondse gasopslaginstallaties overeenkomstig deze verordening worden gevuld, besluiten om tot tien procentpunten af te wijken van de in lid 1, punt b), beschreven vuldoelstelling. 5 ter. Niettegenstaande lid 1 kan elke lidstaat, naast een mogelijke afwijking overeenkomstig lid 5 bis en onverminderd de verplichting van andere lidstaten om de betrokken ondergrondse gasopslaginstallaties te vullen, besluiten om tot vijf procentpunten af te wijken van de in lid 1, punt b), beschreven vuldoelstelling, indien: Een lidstaat mag alleen gebruikmaken van de flexibiliteit waarin de eerste alinea voorziet zolang dat geen negatieve gevolgen heeft voor het vermogen van rechtstreeks verbonden lidstaten om gas te leveren aan hun beschermde afnemers of indien dat geen negatieve gevolgen heeft voor de werking van de interne gasmarkt. De Commissie beoordeelt, in samenwerking met de lidstaten die gebruikmaken van de in deze alinea bedoelde flexibiliteit, de mogelijke gevolgen van de uitvoering van die flexibiliteit en stelt de GCG daarvan onmiddellijk in kennis. 5 quater. In geval van aanhoudende ongunstige marktomstandigheden en op voorwaarde dat de leveringszekerheid van de Unie en de lidstaten niet wordt ondermijnd, is de Commissie bevoegd om het op grond van lid 5 bis van dit artikel toegestane afwijkingsniveau voor één vulseizoen te verhogen door middel van een gedelegeerde handeling overeenkomstig artikel 19. Een dergelijke verhoging bedraagt niet meer dan vijf procentpunten. Bij de beoordeling van een mogelijke verhoging houdt de Commissie met name rekening met de vulgraad, de mondiale gasleveringen, de seizoensvooruitzichten voor de leveringen aan ENTSB-G en aanwijzingen van marktmanipulatie. Wanneer de Commissie overeenkomstig dit lid het op grond van lid 5 bis van dit artikel toegestane afwijkingsniveau verhoogt, past zij de in lid 2 van dit artikel en in artikel 6 quater, leden 1 en 5, beschreven volumes in dezelfde mate aan teneinde volledige consistentie in de voor de lidstaten geldende vuldoelstellingen te waarborgen. 5 quinquies. De lidstaten kunnen onder dezelfde voorwaarden als die welke in lid 5 bis zijn beschreven, besluiten om tot 3,88 procentpunten af te wijken van het in lid 2 vastgestelde volume. 5 sexies. De lidstaten kunnen onder dezelfde voorwaarden als die welke in lid 5 bis van dit artikel zijn beschreven, besluiten om tot 1,66 procentpunten af te wijken van het in artikel 6 quater, leden 1 en 5, beschreven gemiddeld jaarlijks gasverbruik. 5 septies. Lidstaten die gebruikmaken van een van de flexibiliteitsregelingen waarin de leden 5 bis tot en met 5 sexies voorzien, raadplegen de Commissie en verstrekken onmiddellijk een motivering. De Commissie brengt de GCG en alle rechtstreeks betrokken lidstaten onverwijld op de hoogte over de cumulatieve effecten van alle gebruikte flexibiliteitsregelingen.”; c) de leden 6, 7 en 8 worden vervangen door: " “6. Om de vuldoelstelling te halen, streven de lidstaten ernaar het overeenkomstig lid 7 vastgestelde vultraject te volgen.”; 7. Voor 2023 en de daaropvolgende jaren dient elke lidstaat met ondergrondse gasopslaginstallaties uiterlijk op 15 september van het voorgaande jaar bij de Commissie in geaggregeerde vorm een vultraject in met tussentijdse streefdoelen voor februari, mei, juli en september, met inbegrip van technische informatie, voor de ondergrondse gasopslaginstallaties op zijn grondgebied die een rechtstreekse interconnectie met zijn afzetgebied hebben. Het vultraject en de tussentijdse streefdoelen worden gebaseerd op het gemiddelde vulniveau gedurende de vijf voorgaande jaren. Voor lidstaten waarvoor de vuldoelstelling op grond van lid 2 verlaagd is tot 35 % van hun gemiddeld jaarlijks gasverbruik, worden de tussentijdse streefdoelen van het vultraject dienovereenkomstig verlaagd. De Commissie stelt de GCG zonder onnodige vertraging in kennis van de door de lidstaten ingediende geaggregeerde vultrajecten. 8. Elke lidstaat neemt alle nodige maatregelen overeenkomstig artikel 6 ter om de vuldoelstelling te halen. Indien een lidstaat in een bepaald jaar zijn vuldoelstelling niet haalt, neemt hij doeltreffende maatregelen om de leveringszekerheid te waarborgen, waarbij rekening wordt gehouden met het prijseffect op de gasmarkt. Indien een lidstaat de vuldoelstelling niet haalt, stelt hij de Commissie en de GCG daarvan onverwijld in kennis, met opgave van de redenen voor het niet-halen van de vuldoelstelling en de genomen maatregelen.”; d) de leden 10 en 11 worden vervangen door: " “10. De bevoegde instantie van elke lidstaat kan overeenkomstig artikel 6 ter alle nodige maatregelen nemen om het vultraject na te leven, waaronder de invoering van bindende tussentijdse streefdoelen op nationaal niveau. Zij monitort het volgen van het vultraject voortdurend en brengt daarover regelmatig verslag uit aan de GCG. De Commissie informeert de GCG regelmatig over de mate waarin elke lidstaat het indicatieve traject naleeft. 11. In het geval van een substantiële en aanhoudende afwijking van het vultraject door een lidstaat, die het behalen van de vuldoelstelling in het gedrang brengt, of in het geval van een afwijking van de vuldoelstelling die niet is toegestaan op grond van leden 5 bis tot en met 5 sexies, richt de Commissie, indien passend, na raadpleging van de GCG en de betrokken lidstaat, een aanbeveling tot die lidstaat of tot de andere betrokken lidstaten met betrekking tot maatregelen die moeten worden genomen om die afwijking weg te nemen of om het effect op de leveringszekerheid tot een minimum te beperken, rekening houdend met onder andere mogelijk moeilijke of ongunstige marktomstandigheden alsook de specifieke omstandigheden in de lidstaten, zoals de technische kenmerken en de capaciteit van de ondergrondse gasopslaginstallaties in verhouding tot het binnenlandse gasverbruik, het afnemende belang van de ondergrondse opslaginstallaties voor laagcalorisch gas voor de gasleveringszekerheid en bestaande LNG-opslagcapaciteit.”; 3) in artikel 6 ter wordt lid 2 vervangen door: " “2. De door de lidstaten op grond van lid 1 van dit artikel genomen maatregelen worden beperkt tot wat nodig is om waar nodig de vultrajecten uit te voeren en de vuldoelstellingen te halen. Alle op grond van artikel 6 bis, leden 8 en 10, genomen maatregelen worden duidelijk omschreven en zijn transparant, evenredig, niet-discriminerend en controleerbaar. Zij verstoren niet onrechtmatig de mededinging of de goede werking van de interne gasmarkt of brengen de gasleveringszekerheid in andere lidstaten of in de Unie niet in gevaar. De lidstaten stellen de Commissie en de GCG onverwijld in kennis van die maatregelen.”; 4) artikel 6 quater wordt als volgt gewijzigd: a) de eerste alinea van lid 1 wordt vervangen door: " “1. Een lidstaat die niet over ondergrondse opslaginstallaties beschikt, zorgt ervoor dat marktdeelnemers in die lidstaat regelingen treffen met ondergrondse-opslagsysteembeheerders of andere marktdeelnemers in lidstaten met ondergrondse gasopslaginstallaties. Die regelingen bepalen dat uiterlijk op 1 december opslagvolumes worden gebruikt die overeenkomen met ten minste 15 % van het gemiddeld jaarlijks gasverbruik over de voorgaande vijf jaar van de lidstaat die niet over ondergrondse gasopslaginstallaties beschikt. Wanneer een lidstaat zonder ondergrondse gasopslaginstallaties wegens de grensoverschrijdende transmissiecapaciteit of andere technische beperkingen echter niet in staat is 15 % van die opslagvolumes volledig te benutten, slaat die lidstaat alleen de volumes op die technisch mogelijk zijn.”; b) in lid 2 wordt de derde alinea vervangen door: " “De lidstaten die niet over ondergrondse gasopslaginstallaties beschikken, tonen aan dat zij voldoen aan lid 1 en stellen de Commissie daarvan in kennis.”; c) in lid 5, eerste alinea, wordt punt a) vervangen door: " “a) ervoor zorgen dat de opslagvolumes op enig moment tussen 1 oktober en 1 december ten minste overeenkomen met het gemiddelde gebruik van de opslagcapaciteit over de voorgaande vijf jaar, dat onder meer wordt bepaald door de gasstromen in aanmerking te nemen tijdens het onttrekkingsseizoen over de voorgaande vijf jaar vanuit de lidstaten waar de opslaginstallaties zich bevinden; of”; d) lid 6 wordt geschrapt; 5) artikel 6 quinquies wordt als volgt gewijzigd: a) de leden 1 en 2 worden vervangen door: " “1. De opslagsysteembeheerders melden het vulniveau, zoals vastgesteld op grond van artikel 6 bis, aan de bevoegde instantie in elke lidstaat waar de betrokken ondergrondse gasopslaginstallaties zich bevinden en, indien van toepassing, aan een door die lidstaat aangewezen entiteit (de “aangewezen entiteit”). 2. De bevoegde instantie en, indien van toepassing, de aangewezen entiteit van elke lidstaat, monitoren het vulniveau van de ondergrondse gasopslaginstallaties op hun grondgebied aan het einde van elke maand en delen de resultaten zonder onnodige vertraging aan de Commissie mee. De bevoegde instantie voegt daar informatie aan toe over het aandeel gas van oorsprong uit Rusland dat in die lidstaat wordt opgeslagen als deel van de werkcapaciteit van opslaginstallaties, indien dergelijke informatie beschikbaar is. De Commissie kan het Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulators (ACER) indien passend ook verzoeken bijstand te verlenen bij dergelijke monitoring.”; b) de leden 4 en 5 worden vervangen door: " “4. De GCG helpt de Commissie bij het monitoren van de vultrajecten en de vuldoelstellingen en ontwikkelt richtsnoeren voor de Commissie over passende maatregelen om te zorgen voor een betere afstemming in het geval dat de lidstaten afwijken van de vultrajecten die de verwezenlijking van de vuldoelstelling in gevaar brengen, of om ervoor te zorgen dat de vuldoelstelling wordt gehaald. Indien passend kan de Commissie maatregelen vaststellen om effectiever gebruik te maken van de mogelijkheden die worden geboden door het bij Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad * ingestelde mechanisme voor vraagbundeling en gezamenlijke aankoopmechanismen. 5. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om de vuldoelstelling te behalen, en om marktdeelnemers die de vuldoelstelling moeten behalen, te verplichten aan de opslagverplichtingen te voldoen, onder meer door hen voldoende afschrikkende sancties en boetes op te leggen. Dat doet geen afbreuk aan de rol van de Commissie om de juiste toepassing van deze verordening te monitoren en daarvoor te zorgen, onder meer door bijstand te bieden of richtsnoeren te verstrekken aan de lidstaten bij hun inspanningen om uitvoering te geven aan dit lid. ________________ * Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad van 19 december 2022 inzake de bevordering van solidariteit via een betere coördinatie van de aankoop van gas, betrouwbare prijsbenchmarks en de uitwisseling van gas over de grenzen heen (PB L 335 van 29.12.2022, blz. 1, ELI: .”; 6) in artikel 17 bis wordt aan lid 1 het volgende punt toegevoegd: " “e) de door de lidstaten verstrekte informatie over het aandeel gas van oorsprong uit Rusland dat wordt opgeslagen in opslaginstallaties van de Unie, indien beschikbaar op grond van artikel 6 quinquies, lid 2.”; 7) artikel 18 bis wordt geschrapt; 8) in artikel 22 ▌wordt de vierde alinea vervangen door:" “ Artikel 2, punten 27 tot en met 31, de artikelen 6 bis tot en met 6 quinquies, artikel 16, lid 3, artikel 17 bis, ▌artikel 20, lid 4, en bijlage I ter zijn van toepassing tot en met 31 december 2027 .”; 9) bijlage I bis wordt geschrapt; 10) bijlage I ter wordt vervangen door: " “BIJLAGE I ter Gedeelde verantwoordelijkheid voor de vuldoelstelling en het vultraject Met betrekking tot de vuldoelstelling en het vultraject op grond van artikel 6 bis delen de Slowaakse Republiek en Tsjechië de verantwoordelijkheid voor de opslaginstallaties van Dolní Bojanovice. De exacte verhouding en omvang van die verantwoordelijkheid van zowel de Slowaakse Republiek als Tsjechië zijn onderworpen aan een bilaterale overeenkomst tussen die lidstaten. Onverminderd artikel 13 en overeenkomstig artikel 11, lid 6, punt b), zorgen de Slowaakse Republiek en Tsjechië ervoor dat, wanneer op grond van deze verordening een crisis wordt afgekondigd, geen maatregelen worden ingevoerd die gevolgen hebben voor de opslaginstallatie Dolní Bojanovice die de gasleveringssituatie ernstig in gevaar kunnen brengen of het vermogen van aardgasbedrijven om gas te leveren aan beschermde afnemers overeenkomstig de nationale gasleveringsnorm kunnen ondermijnen.”. Artikel 2 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te … , Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2024)0567 ), – gezien artikel 294, lid 2, artikel 77, lid 2, punten b) en d), en artikel 87, lid 2, punt a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C10‑0207/2024), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 75, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 28 mei 2025 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 60 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A10‑0082/2025 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 8 juli 2025 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2025/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende tijdelijke afwijkingen van een aantal bepalingen van de Verordeningen (EU) 2017/2226 en (EU) 2016/399 met betrekking tot de geleidelijke ingebruikneming van het inreis-uitreissysteem HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 77, lid 2, punten b) en d), en artikel 87, lid 2, punt a), Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (1) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 van het Europees Parlement en de Raad (2) , waarbij het inreis-uitreissysteem (EES) werd ingesteld, bepaalt dat de Commissie de datum vaststelt waarop het EES in gebruik wordt genomen, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. (2) De Commissie heeft nog niet alle kennisgevingen op grond van artikel 66, lid 1, punt c), van Verordening (EU) 2017/2226 ontvangen, wat een van de voorwaarden is voor het vaststellen van de datum van ingebruikneming van het EES. (3) Verordening (EU) 2017/2226 staat enkel een volledige ingebruikneming toe, waarbij alle lidstaten het EES volledig moeten gaan gebruiken aan al hun grensdoorlaatposten tegelijk, voor alle onderdanen van derde landen die in het EES moeten worden geregistreerd. Een volledige ingebruikneming van alle EES-functies aan alle grensdoorlaatposten tegelijk vormt echter een risico voor de veerkracht van het EES als geheel en voor passagiersstromen aan de buitengrenzen. (4) Om het EES soepel van start te laten gaan, de tijdige invoering ervan in alle lidstaten te vergemakkelijken, de lidstaten de nodige flexibiliteit te bieden om het EES binnen een duidelijk omschreven termijn in gebruik te nemen ▌en technische en operationele aanpassingen te vergemakkelijken wanneer zij het EES in gebruik nemen, moeten regels worden vastgesteld voor de geleidelijke ingebruikneming van het EES , waarbij de lidstaten ervoor moeten kunnen kiezen het EES gefaseerd in te voeren . Om ervoor te zorgen dat bij die aanpassingen rekening wordt gehouden met potentiële reizigersstromen en seizoenspieken, en tegelijkertijd in aanmerking nemend dat de geleidelijke ingebruikneming van het EES ook een impact kan hebben op de lidstaten in de vorm van een grotere werklast aan de grensdoorlaatposten, moet de geleidelijke ingebruikneming een beperkte duur hebben van ten hoogste 180 dagen ▌. (5) Voor de geleidelijke ingebruikneming van het EES is het ▌noodzakelijk tijdelijk af te wijken van sommige bepalingen van Verordening (EU) 2017/2226 en van Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad (3) . Andere voorschriften van Verordening (EU) 2017/2226 waarop deze verordening geen betrekking heeft, zijn van toepassing zoals bepaald in die verordening. Meer bepaald gelden de voorschriften van Verordening (EU) 2017/2226 voor de gegevens die tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES daarin worden geregistreerd en die gegevens worden bijgevolg als betrouwbaar en accuraat beschouwd. Bovendien doet deze verordening geen afbreuk aan de geldigheid van de kennisgevingen die de lidstaten al op grond van artikel 66, lid 1, punt c), van Verordening (EU) 2017/2226 hebben gedaan. (6) De lidstaten die niet van plan zijn om het EES vanaf het begin van de geleidelijke ingebruikneming van het EES volledig in gebruik te nemen, moeten aan een of meer grensdoorlaatposten of aan een of meer doorgangen van die grensdoorlaatposten, geleidelijk beginnen met het gebruik van het EES voor het registreren van de gegevens, bij inreis en uitreis, van onderdanen van derde landen die in het EES moeten worden geregistreerd. Indien mogelijk en van toepassing, moeten de lidstaten daarvoor een combinatie van grensdoorlaatposten voor lucht-, land- en zeegrenzen selecteren. Om te zorgen voor de gecontroleerde invoering van het EES en om eventuele lange wachttijden aan de grenzen beter te beheren en te voorkomen, moeten de lidstaten indien relevant en waar nodig geleidelijk alle functies van het EES invoeren en de gegevens van alle onderdanen van derde landen die moeten worden geregistreerd, geleidelijk in het EES registreren. Indien lidstaten ervoor kiezen het EES geleidelijk in gebruik te nemen, moet dat, om ervoor te zorgen dat het EES bij alle grensdoorlaatposten in de Unie ten volle wordt gebruikt, in fasen worden uitgevoerd en moeten per fase de minimumeisen worden vastgesteld waaraan de lidstaten moeten voldoen. De lidstaten zullen vanaf het begin van de ingebruikneming van het EES de uitvoering op nationaal niveau kunnen versnellen of het EES volledig in gebruik kunnen nemen. De geleidelijke verwerking van gegevens in het EES moet gebeuren met volledige eerbiediging van de rechten van de betrokkenen zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (4) en mag direct noch indirect leiden tot enige vorm van discriminatie of profilering in de zin van die verordening. Indien nodig moet de Commissie, in overleg met de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, verdere praktische richtsnoeren uitvaardigen voor de verwerking van persoonsgegevens in het EES tijdens de geleidelijke ingebruikneming. (7) Om de soepele invoering van het EES te vergemakkelijken, moet het Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA), zoals opgericht bij Verordening (EU) 2018/1726 van het Europees Parlement en de Raad (5) , een invoeringsplan op hoog niveau opstellen om de lidstaten en Europol richtsnoeren te bieden voor de uitvoering en planning van de invoering van het EES tijdens de periode van geleidelijke ingebruikneming (het “invoeringsplan op hoog niveau van eu-LISA”). eu-LISA moet dat plan indienen bij het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de lidstaten en Europol. In dat plan moeten de prestatie- en beschikbaarheidsdoelstellingen van het centrale systeem van het EES alsook de strategie met betrekking tot eventuele kleine, grote en belemmerende functionele defecten worden bevestigd, moet worden aangegeven wat de noodprocedures zijn en moet worden voorzien in richtsnoeren voor de werking van het centrale systeem van het EES voor de lidstaten en Europol . Dat plan moet worden goedgekeurd door de raad van bestuur van eu-LISA. Als lidstaten besluiten om met de ingebruikneming te starten of die te versnellen, moeten zij rekening houden met het invoeringsplan op hoog niveau van eu-LISA . (8) Om de soepele invoering van het EES te vergemakkelijken, moet elke lidstaat in overleg met de Commissie en eu-LISA een nationaal invoeringsplan opstellen en dat plan aan de Commissie overmaken . Voor elke fase van de geleidelijke ingebruikneming van het EES moeten de nationale invoeringsplannen informatie bevatten over de vastgestelde drempels en vereisten, en met name: i) ▌de verwachte datum waarop het EES in gebruik zal worden genomen aan grensdoorlaatposten , ii) het verwachte aantal grensoverschrijdingen dat in het EES moet worden geregistreerd, uitgedrukt als percentage van het totale aantal onderdanen van derde landen dat in het EES moet worden geregistreerd, en iii) indien van toepassing, de biometrische functies die naar verwachting aan grensdoorlaatposten moeten worden gebruikt. eu-LISA moet beoordelen of de nationale invoeringsplannen in technisch opzicht in overeenstemming zijn met het invoeringsplan op hoog niveau van eu-LISA en moet bevestigen dat ze geen technische tekortkomingen bevatten die de ingebruikneming van het EES verder zouden kunnen vertragen. De Commissie moet de algemene samenhang van alle nationale invoeringsplannen beoordelen en tevens beoordelen of elk nationaal invoeringsplan overeenstemt met de drempels en vereisten van deze verordening. De lidstaten worden aangemoedigd om bij het opstellen van hun nationale invoeringsplannen op passende wijze samen te werken met de beheerders van de infrastructuur waar zich grensdoorlaatposten bevinden. Wanneer een lidstaat voornemens is het EES in gebruik te nemen of de biometrische functies van het EES te gebruiken bij een specifieke grensdoorlaatpost, moet die lidstaat de infrastructuurbeheerders van die grensdoorlaatpost daarvan in kennis stellen. Voor het toezicht op de geleidelijke ingebruikneming van het EES moeten de lidstaten aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en eu-LISA maandelijks verslag uitbrengen over de uitvoering van hun nationale invoeringsplannen. Dergelijke maandelijkse verslagen moeten waar nodig afwijkingen en corrigerende maatregelen bevatten indien die nodig zijn om te voldoen aan de drempels en vereisten van deze verordening. De Commissie moet de indiening van beknopte nationale invoeringsplannen en maandelijkse verslagen door de lidstaten vergemakkelijken. (9) Aangezien de gegevens die tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES in het EES worden geregistreerd, mogelijk onvolledig zijn , moeten de reisdocumenten van onderdanen van derde landen tijdens die periode bij inreis en uitreis systematisch worden afgestempeld. De nationale autoriteiten moeten rekening houden met de mogelijke onvolledigheid van inreis-uitreisnotities of notities van weigering van toegang . Indien er geen relevante EES-gegevens beschikbaar zijn, moeten de nationale autoriteiten voorrang geven aan stempels . Indien een stempel ontbreekt, moeten de nationale autoriteiten voorrang geven aan de in het EES geregistreerde gegevens . In geval van discrepantie tussen het persoonlijk dossier met biometrische gegevens en de stempel, moeten de nationale autoriteiten voorrang geven aan de EES-gegevens. In geval van discrepantie tussen het persoonlijk dossier zonder biometrische gegevens en de stempel of in de in artikel 16, lid 4, van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde gevallen, moeten de nationale autoriteiten per geval beslissen of de stempel dan wel de EES-gegevens voorrang krijgen. (10) Aangezien de gegevens die tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES in het EES worden geregistreerd mogelijk onvolledig zijn, mogen de nationale autoriteiten geen waarde hechten aan de resultaten van de automatische calculator van de maximale resterende duur van het toegestane verblijf van onderdanen van derde landen die in het EES zijn geregistreerd. De nationale autoriteiten mogen bij de uitvoering van hun taken evenmin rekening houden met het geautomatiseerde mechanisme dat na het verstrijken van het toegestane verblijf automatisch vaststelt of signaleert waar uitreisgegevens ontbreken en bij welke notities de maximale duur van het toegestane verblijf is overschreden, noch met de gegenereerde lijsten ▌van personen die zijn aangemerkt als verblijfsduuroverschrijders. (11) Om de lidstaten de nodige tijd te geven om zich aan te passen aan de ingebruikneming van het EES, mag het gebruik van biometrische functies aan grensdoorlaatposten gedurende de eerste zestig dagen na de start van de geleidelijke ingebruikneming van het EES niet verplicht zijn. De lidstaten worden echter aangemoedigd om die functies tijdens die periode te gebruiken om een soepele operationele overgang te ondersteunen en de tijdige opsporing en oplossing van problemen met de uitvoering mogelijk te maken. Uiterlijk op de negentigste dag vanaf de eerste dag van de geleidelijke ingebruikneming van het EES moeten de lidstaten bij ten minste de helft van hun grensdoorlaatposten het EES met biometrische functies gebruiken. Het verstrekken van biometrische gegevens mag geen toegangsvoorwaarde zijn voor onderdanen van derde landen die in het EES moeten worden geregistreerd aan grensdoorlaatposten waar het EES zonder biometrische functies wordt gebruikt. (12) Om mogelijk te maken dat het EES met biometrische functies geleidelijk wordt ingevoerd bij grensdoorlaatposten, mag de biometrische verificatie van onderdanen van derde landen die in het EES moeten worden geregistreerd, alleen worden uitgevoerd bij de grensdoorlaatposten waar het EES met biometrische functies wordt gebruikt. (13) Om te zorgen voor samenhang bij de werking van de interoperabiliteit tussen het bij Beschikking 2004/512/EG van de Raad (6) ingestelde Visuminformatiesysteem (VIS) en het EES, mag het VIS alleen rechtstreeks worden geraadpleegd bij de grensdoorlaatposten waar het EES niet wordt gebruikt. Bij grensdoorlaatposten waar het EES wordt gebruikt, moeten de grensautoriteiten gebruikmaken van de interoperabiliteit tussen het EES en het VIS. (14) Onderdanen van derde landen van wie gegevens in het EES moeten worden opgeslagen, moeten over hun rechten en plichten met betrekking tot de verwerking van hun gegevens worden geïnformeerd aan de hand van een template als bedoeld in artikel 50, lid 5, van Verordening (EU) 2017/2226. In de informatie die moet worden verstrekt aan die onderdanen van derde landen ▌, moet worden gewezen op de geleidelijke ingebruikneming van het EES. Die onderdanen van derde landen moeten in de template worden geïnformeerd over hun verplichting om biometrische gegevens te verstrekken aan grensdoorlaatposten wanneer die verplichting een toegangsvoorwaarde is, over de gevolgen van het niet verstrekken van biometrische gegevens, over het feit dat de resterende duur van het toegestane verblijf niet automatisch door hen kan worden geverifieerd , en over de mogelijkheid om gebruik te maken van de calculator voor korte verblijven op de website van de Commissie. (15) Om rekening te houden met de geleidelijke ingebruikneming van het EES, moet de Commissie de informatie op de EES-website regelmatig evalueren en indien nodig aanpassen. (16) De Commissie moet, in samenwerking met de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, haar voorlichtingsmateriaal dat ▌in het kader van artikel 51 van Verordening (EU) 2017/2226 is ontwikkeld , aanpassen om de voorlichtingscampagne bij de geleidelijke ingebruikneming van het EES te kunnen uitvoeren. (17) Tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES is het voor onderdanen van derde landen niet mogelijk om via de in artikel 13, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde webdienst de exacte duur van hun toegestane verblijf elektronisch te controleren. (18) Deze verordening doet geen afbreuk aan de verplichtingen van luchtvaartmaatschappijen, zeevervoerders en vervoerders die internationaal vervoer van groepen per autobus verrichten zoals bepaald in artikel 26, lid 1, van de Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (7) (de “Schengenuitvoeringsovereenkomst”) en in Richtlijn 2001/51/EG van de Raad (8) . In dat verband moeten vervoerders de in de reisdocumenten aangebrachte stempels controleren. Om te zorgen voor doeltreffende communicatie met vervoerders over de gedifferentieerde toepassing van het EES bij de grensdoorlaatposten, wat uiteindelijk reizigers ten goede komt, is het van cruciaal belang dat de lidstaten transparant zijn over de invoering van het EES bij hun grensdoorlaatposten. (19) Artikel 22 van Verordening (EU) 2017/2226 en artikel 12 bis van Verordening (EU) 2016/399 voorzien in een overgangsperiode en overgangsmaatregelen met betrekking tot de ingebruikneming van het EES. Voor een geleidelijke ingebruikneming van het EES is het noodzakelijk af te wijken van die artikelen om ervoor te zorgen dat de overgangsperiode en de overgangsmaatregelen pas van toepassing zijn na afloop van de periode van geleidelijke ingebruikneming van het EES . Die afwijking moet ophouden van toepassing te zijn 5 jaar en 180 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen. (20) Om ervoor te zorgen dat nationale autoriteiten en agentschappen van de Unie bij de uitvoering van hun taken geen beslissingen nemen die uitsluitend zijn gebaseerd op in het EES geregistreerde gegevens, moeten zij er rekening mee houden dat in het EES geregistreerde persoonlijke dossiers onvolledige gegevensreeksen kunnen bevatten. Die afwijking moet ophouden van toepassing te zijn vijf jaar en 180 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen, om rekening te houden met de bewaringstermijn van vijf jaar voor gegevensreeksen waarbij de uitreisnotitie ontbreekt, zoals vastgesteld in artikel 34, lid 3, van die verordening. Inreis- en uitreisnotities die tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES zijn gecreëerd, mogen niet worden gebruikt voor geautomatiseerde rapportage, noch voor geautomatiseerde processen, met inbegrip van geautomatiseerde raadpleging via het Europees reisinformatie- en -autorisatiesysteem (Etias) , zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2018/1240 van het Europees Parlement en de Raad (9) . (21) Bij het waarborgen van de naleving van de bepalingen van Verordening (EU) 2017/2226 inzake de wijziging van gegevens en de vervroegde verwijdering van gegevens, moeten de lidstaten de onvolledige gegevens aanvullen voor zover dat mogelijk is door de beperkte beschikbaarheid van de gegevensreeksen die tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES in het EES zijn geregistreerd. (22) Het bij Verordening (EU) 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad (10) opgerichte Europees Grens- en kustwachtagentschap mag tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES de in het EES geregistreerde gegevens niet raadplegen voor het uitvoeren van risicoanalyses en kwetsbaarheidsbeoordelingen omdat de gegevens onvolledig zijn, wat tot misleidende risicoanalyses en kwetsbaarheidsbeoordelingen zou kunnen leiden. (23) Ten behoeve van een doeltreffend beheer van de buitengrenzen tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES moeten de volgende regels van toepassing zijn. Bij de grensdoorlaatposten waar het EES niet wordt gebruikt, moeten grenscontroles worden uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EU) 2016/399, zoals van toepassing op ▌de dag vóór de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen ▌. Bij de grensdoorlaatposten waar het EES wordt gebruikt, moeten grenscontroles worden uitgevoerd overeenkomstig de Verordeningen (EU) 2017/2226 en (EU) 2016/399 en de in deze verordening voorziene specifieke afwijkingen van die verordeningen met betrekking tot de verificatie bij de grensdoorlaatposten waar het EES zonder biometrische functies wordt gebruikt, die tot doel hebben de geleidelijke ingebruikneming van het EES mogelijk te maken. De uitvoering van die grenscontroles mag geen afbreuk doen aan de verificaties van visumhouders aan de hand van vingerafdrukken overeenkomstig Verordening (EG) nr. 767/2008 . (24) Om in elke lidstaat de doeltreffende aanpassing van de technische en organisatorische regelingen mogelijk te maken tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES en om in te kunnen spelen op gevallen van een defect aan het centrale systeem van het EES, de nationale systemen of de communicatie-infrastructuur dat het gebruik van het EES aanzienlijk verstoort, of om het hoofd te bieden aan uitzonderlijke omstandigheden die tot een zodanige verkeersdrukte leiden dat de wachttijd aan een grensdoorlaatpost buitensporig lang wordt, moet elke lidstaat, ongeacht of die het EES volledig of geleidelijk in gebruik neemt, het gebruik van het EES aan bepaalde grensdoorlaatposten geheel of gedeeltelijk kunnen opschorten tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES. De lidstaten mogen van die mogelijkheid alleen gebruikmaken wanneer een dergelijke opschorting strikt noodzakelijk is en gedurende een zo kort mogelijke periode. In geval van gedeeltelijke opschorting moet de registratie van biometrische gegevens in het EES worden opgeschort. In geval van volledige opschorting mogen er geen gegevens in het EES worden geregistreerd. Een dergelijke opschorting mag geen afbreuk doen aan de verplichtingen met betrekking tot het tijdschema voor de geleidelijke ingebruikneming van het EES , maar kan tijdelijk de registratiedrempels beïnvloeden . (25) Om de aanvullende risico’s in verband met de invoering van het EES met biometrische functies te beperken, moeten alle lidstaten de mogelijkheid hebben om na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES, in uitzonderlijke omstandigheden die leiden tot een zodanige verkeersdrukte dat aan een grensdoorlaatpost een buitensporig lange wachttijd ontstaat, de registratie van biometrische gegevens in het EES op te schorten. Een dergelijke opschorting moet mogelijk zijn gedurende een beperkte periode van negentig dagen na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES. Die termijn moet automatisch met zestig dagen worden verlengd indien minder dan 80 % van de individuele dossiers die tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES in het EES zijn geregistreerd, biometrische gegevens bevatten. (26) eu-LISA moet verslagen over de statistieken over het gebruik van het EES uitbrengen om de prestaties van het EES te kunnen evalueren, de naleving van het eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau en de nationale invoeringsplannen door de lidstaten te kunnen beoordelen, verbeterpunten in kaart te kunnen brengen, toezicht te kunnen houden op de naleving van de vereisten van deze verordening inzake de geleidelijke ingebruikneming van het EES, en de besluitvorming over de verdere ontwikkeling en optimalisering van het EES te kunnen ondersteunen. Daarnaast moet eu-LISA overeenkomstig artikel 63, lid 4, van Verordening (EU) 2017/2226 statistieken publiceren over het gebruik van het EES tijdens de geleidelijke ingebruikneming. Voorts moet eu-LISA geregeld verslag blijven uitbrengen aan de raad van bestuur van eu-LISA. De programmabestuursraad van eu-LISA moet toezien op de geleidelijke ingebruikneming. (27) De voorbereidende werkzaamheden in verband met het eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau en de nationale invoeringsplannen moeten op de datum van inwerkingtreding van deze verordening in gang worden gezet. Bij het eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau en de nationale invoeringsplannen moet rekening worden gehouden met de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen . Aan alle in dat artikel genoemde voorwaarden moet tijdig worden voldaan, zodat de Commissie het besluit tot vaststelling van de datum waarop het EES in gebruik moet worden genomen, vóór de aanvang van die voorbereidende werkzaamheden kan vaststellen, rekening houdend met de routekaart voor interoperabiliteit die de Raad op 5 maart 2025 heeft goedgekeurd. Meer bepaald moeten alle kennisgevingen op grond van artikel 66, lid 1, punt c), van die verordening tijdig door de Commissie worden ontvangen. De geleidelijke ingebruikneming van het EES moet van start gaan en de in deze verordening vastgestelde afwijkingen moeten van toepassing zijn vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen. Aangezien deze verordening voorziet in tijdelijke afwijkingen, moet zij 180 dagen na die datum ophouden van toepassing te zijn. De bepalingen die voorzien in afwijkingen van de toepassing van de bij Verordening (EU) 2017/2226 vastgelegde overgangsperiode en overgangsmaatregelen, van de toegang tot EES-gegevens en van de verificatie door de vervoerders van in de reisdocumenten aangebrachte stempels, alsook de bepalingen inzake de opschorting van het EES, moeten echter gedurende een beperkte periode na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES van toepassing blijven. (28) Daar de doelstelling van deze verordening, namelijk het vaststellen van regels inzake de geleidelijke ingebruikneming van het EES en inzake afwijkingen van de Verordeningen (EU) 2017/2226 en ▌(EU) 2016/ 399 , niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar ▌vanwege de omvang en de gevolgen van het optreden beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, ▌overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen treffen . Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken. (29) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het VEU en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling van deze verordening; deze is bijgevolg niet bindend voor, noch van toepassing op Denemarken. Aangezien deze verordening voortbouwt op het Schengenacquis, beslist Denemarken overeenkomstig artikel 4 van het bovengenoemde protocol binnen een termijn van zes maanden nadat de Raad heeft beslist over deze verordening of het deze in zijn interne recht zal omzetten. (30) Deze verordening vormt een ontwikkeling van de bepalingen van het Schengenacquis waaraan Ierland niet deelneemt, overeenkomstig Besluit 2002/192/EG van de Raad (11) . Ierland neemt derhalve niet deel aan de vaststelling van deze verordening en deze is niet bindend voor, noch van toepassing op Ierland. (31) Wat IJsland en Noorwegen betreft, vormt deze verordening een ontwikkeling van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van de Overeenkomst tussen de Raad van de Europese Unie en de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen inzake de wijze waarop IJsland en Noorwegen worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (12) die vallen onder het gebied bedoeld in artikel 1, punt A, van Besluit 1999/437/EG van de Raad (13) . (32) Wat Zwitserland betreft, vormt deze verordening een ontwikkeling van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (14) die vallen onder het gebied bedoeld in artikel 1, punt A, van Besluit 1999/437/EG, in samenhang met artikel 3 van Besluit 2008/146/EG van de Raad (15) . (33) Wat Liechtenstein betreft, vormt deze verordening een ontwikkeling van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van het Protocol tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (16) die vallen onder het gebied bedoeld in artikel 1, punt A, van Besluit 1999/437/EG, in samenhang met artikel 3 van Besluit 2011/350/EU van de Raad (17) . (34) Wat Cyprus betreft, zijn de bepalingen van deze verordening inzake het VIS bepalingen die op het Schengenacquis voortbouwen of anderszins daaraan zijn gerelateerd in de zin van artikel 3, lid 2, van de Toetredingsakte van 2003. Voor de werking van het EES is vereist dat passieve toegang tot het VIS wordt verleend. Aangezien het EES uitsluitend mag worden gebruikt door de lidstaten die bij de ingebruikneming van het EES voldoen aan de voorwaarden met betrekking tot het VIS, zal Cyprus het EES niet vanaf het begin van de ingebruikneming gaan gebruiken. Cyprus moet op het EES worden aangesloten zodra aan de voorwaarden van de in Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde procedure wordt voldaan. (35) Overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (18) is de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming geraadpleegd, en op 10 maart 2025 heeft hij een advies uitgebracht. (36) Deze verordening bevat strenge regels voor de toegang tot het EES en de nodige waarborgen voor die toegang tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES en gedurende een bepaalde periode na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES . Ook handhaaft deze verordening ▌het recht van toegang, rectificatie, aanvulling, uitwissing en verhaal van de betrokken personen, in het bijzonder het recht op een voorziening in rechte, en het toezicht op de verwerkingsactiviteiten met betrekking tot EES-gegevens door onafhankelijke overheidsinstanties. Deze verordening strookt derhalve met de grondrechten en de in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie erkende beginselen, met name het recht op menselijke waardigheid, het verbod van slavernij en dwangarbeid, het recht op vrijheid en veiligheid, de eerbiediging van het privéleven en van het familie- en gezinsleven, de bescherming van persoonsgegevens, het recht op non-discriminatie, de rechten van het kind, de rechten van ouderen, de integratie van personen met een handicap en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht. (37) Deze verordening laat de verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen van 28 juli 1951, als gewijzigd bij het protocol van New York van 31 januari 1967, onverlet, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp Deze verordening voorziet in regels voor de geleidelijke ingebruikneming van het uit hoofde van Verordening (EU) 2017/2226 ingestelde inreis-uitreissysteem (EES) aan de grenzen van de lidstaten waar het EES wordt gebruikt overeenkomstig artikel 4 van die verordening ▌, alsook in tijdelijke afwijkingen van sommige bepalingen van de Verordeningen (EU) 2017/2226 en ▌(EU) 2016/399. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening gelden de definities van artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226. Daarnaast wordt verstaan onder: 1) “geleidelijke ingebruikneming van het EES”: de periode van 180 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen; 2) “nationale autoriteiten”: de in artikel 9 van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde autoriteiten; 3) “geraamd aantal grensoverschrijdingen”: de raming van een lidstaat van het aantal grensoverschrijdingen door onderdanen van derde landen als bedoeld in artikel 2, leden 1 en 2, van Verordening (EU) 2017/2226 in de desbetreffende lidstaat op basis van het jaarlijkse gemiddelde van het totale aantal grensoverschrijdingen aan de in artikel 4 van Verordening (EU) 2017/2226 genoemde grenzen van onderdanen van derde landen die ▌die lidstaat inreizen voor een kort verblijf , berekend over de twee kalenderjaren voorafgaand aan de overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen. Artikel 3 Invoeringsplannen en rapportage 1. Uiterlijk op … [ dertig dagen vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] verstrekt het Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA) het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de lidstaten, alsook Europol, een invoeringsplan op hoog niveau voor de geleidelijke ingebruikneming van het EES (het “eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau”) , waarin rekening wordt gehouden met de in artikel 4, leden 2 tot en met 5, vastgestelde drempels en vereisten. Dat plan ondersteunt de doeltreffende en continue werking van het centrale systeem van het EES door de prestatie- en beschikbaarheidsdoelstellingen van het centrale systeem van het EES alsook de strategie met betrekking tot eventuele kleine, grote en belemmerende functionele defecten te bevestigen, geeft aan wat de noodprocedures zijn en bevat richtsnoeren voor de lidstaten en Europol inzake de werking van het centrale systeem van het EES . Het eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau wordt goedgekeurd door de raad van bestuur van eu-LISA. 2. Uiterlijk op … [zestig dagen vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening] stelt elke lidstaat , in overleg met de Commissie en eu-LISA, een nationaal invoeringsplan op voor de geleidelijke ingebruikneming van het EES (het “nationale invoeringsplan”), waarbij rekening wordt gehouden met het eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau, en maakt dat plan over aan de Commissie . Indien een lidstaat het EES niet volledig in gebruik neemt vanaf het begin van de geleidelijke ingebruikneming van het EES, wordt in het nationale invoeringsplan gespecificeerd hoe aan de drempels en vereisten van artikel 4 moet worden voldaan. eu-LISA beoordeelt of de nationale invoeringsplannen in technisch opzicht in overeenstemming zijn met het eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau , en bevestigt dat ze geen technische tekortkomingen bevatten die de ingebruikneming van het EES verder zouden kunnen vertragen. De Commissie beoordeelt de algemene samenhang van alle nationale invoeringsplannen en beoordeelt tevens of elk nationaal invoeringsplan overeenstemt met de drempels en vereisten van artikel 4. Wanneer een lidstaat voornemens is het EES in gebruik te nemen of de biometrische functies van het EES te gebruiken bij een specifieke grensdoorlaatpost, stelt die lidstaat de infrastructuurbeheerders van die grensdoorlaatpost daarvan in kennis. ▌ 3. Vanaf de dertigste dag vanaf de eerste dag van de geleidelijke ingebruikneming van het EES brengen de lidstaten maandelijks verslag uit aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en eu-LISA om de uitvoering van hun nationale invoeringsplannen te bevestigen dan wel om afwijkingen en corrigerende maatregelen vast te stellen indien die nodig zijn om te voldoen aan de drempels en vereisten van artikel 4. 4. De Commissie vergemakkelijkt de indiening van beknopte nationale invoeringsplannen en maandelijkse verslagen door de lidstaten. 5. Op verzoek van de Commissie verstrekt eu-LISA de Commissie de statistieken die de Commissie nodig heeft voor het toezicht op de uitvoering van het eu-LISA-invoeringsplan op hoog niveau en de nationale invoeringsplannen, overeenkomstig artikel 63, lid 6, van Verordening (EU) 2017/2226. 6. Indien nodig vaardigt de Commissie, in overleg met de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, verdere praktische richtsnoeren uit voor de verwerking van persoonsgegevens in het EES tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES. Artikel 4 Geleidelijke ingebruikneming van het EES 1. In afwijking van artikel 66, lid 6, van Verordening (EU) 2017/2226 gebruiken de lidstaten het EES tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES overeenkomstig de leden 2 tot en met 6 van dit artikel. 2. Vanaf de eerste dag van de geleidelijke ingebruikneming van het EES gebruikt elke lidstaat het EES bij inreizen en uitreizen aan een of meer grensdoorlaatposten met, indien mogelijk en van toepassing, een combinatie van grensdoorlaatposten aan lucht-, land- en zeegrenzen, voor het registreren en opslaan van gegevens over onderdanen van derde landen als bedoeld in artikel 2, leden 1 en 2, van Verordening (EU) 2017/2226. Uiterlijk op de dertigste dag vanaf de eerste dag van de geleidelijke ingebruikneming van het EES registreert elke lidstaat in het EES ten minste 10 % van het voor het eigen land geraamde aantal grensoverschrijdingen. Gedurende de eerste zestig dagen na het begin van de geleidelijke ingebruikneming van het EES kunnen de lidstaten het EES zonder biometrische functies gebruiken en kunnen de nationale autoriteiten persoonlijke dossiers zonder biometrische gegevens aanmaken of bijwerken. 3. Uiterlijk op de negentigste dag vanaf de eerste dag van het begin van de geleidelijke ingebruikneming van het EES gebruiken de lidstaten het EES met biometrische functies bij ten minste de helft van hun grensdoorlaatposten. Elke lidstaat registreert in het EES ten minste 35 % van het voor het eigen land geraamde aantal grensoverschrijdingen. De in het EES geregistreerde persoonlijke dossiers van de in artikel 2, leden 1 en 2, van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde onderdanen van derde landen bevatten biometrische gegevens. 4. Uiterlijk op de 150e dag vanaf de eerste dag van het begin van de geleidelijke ingebruikneming van het EES gebruikt elke lidstaat het EES met biometrische functies aan al zijn grensdoorlaatposten en registreert hij ten minste 50 % van het voor het eigen land geraamde aantal grensoverschrijdingen ▌in het EES. 5. Uiterlijk op de 170e dag vanaf de eerste dag van het begin van de geleidelijke ingebruikneming van het EES gebruikt elke lidstaat het EES met biometrische functies aan al zijn grensdoorlaatposten en registreert ▌hij alle in artikel 2, leden 1 en 2, van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde onderdanen van derde landen in het EES. 6. Weigeringen van toegang waartoe is besloten aan een grensdoorlaatpost waar het EES wordt gebruikt, worden in het ▌EES geregistreerd overeenkomstig artikel 18 van Verordening (EU) 2017/2226. Voor de toepassing van dit lid worden, indien het EES met biometrische functies wordt gebruikt, ▌weigeringen van toegang geregistreerd met biometrische gegevens en worden, indien het EES zonder biometrische functies wordt gebruikt, ▌weigeringen van toegang geregistreerd zonder biometrische gegevens. 7. Vanaf de eerste dag van de geleidelijke ingebruikneming van het EES maakt Europol gebruik van het EES zoals vastgesteld in Verordening (EU) 2017/2226. Artikel 5 Andere afwijkingen van de Verordeningen (EU) 2017/2226 en (EU) 2016/399 1. Naast de regels van artikel 4 zijn de regels van dit artikel van toepassing tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES , ongeacht de wijze waarop de lidstaten ervoor kiezen het EES in gebruik te nemen . 2. De grensautoriteiten stempelen systematisch de reisdocumenten van onderdanen van derde landen af als bedoeld in artikel 2, leden 1 en 2, van Verordening (EU) 2017/2226 bij inreis en uitreis. De in artikel 42 bis, lid 1, tweede alinea, en artikel 42 bis, leden 2, 5 en 6, van Verordening (EU) 2016/399 bedoelde verplichtingen tot afstempeling zijn van overeenkomstige toepassing in de lidstaten die het EES gebruiken. 3. Bij het invoeren, wijzigen, verwijderen en raadplegen van de gegevens in het EES moeten de nationale autoriteiten die bevoegd zijn voor de doeleinden van de artikelen 23 tot en met 29, 31, 32, 34 en 35 van Verordening (EU) 2017/2226 : a) voorrang geven aan stempels indien er geen relevante EES-gegevens zijn; b) voorrang geven aan EES-gegevens: i) indien er een discrepantie bestaat tussen het persoonlijke dossier dat biometrische gegevens bevat en de stempel; of ii) indien een stempel ontbreekt; c) per geval beslissen of de stempel dan wel de EES-gegevens voorrang krijgen: i) indien er een discrepantie bestaat tussen het persoonlijke dossier zonder biometrische gegevens en de overeenkomstig lid 2 van dit artikel aangebrachte stempel; of ii) in gevallen als bedoeld in artikel 16, lid 4, van Verordening (EU) 2017/2226. De nationale autoriteiten en Europol nemen geen beslissingen met nadelige gevolgen voor personen louter op grond van het feit dat een vermeende binnenkomst of een vermeend vertrek niet in het EES is geregistreerd. 4. Bij het ontbreken van een stempel in het reisdocument en van een persoonlijk dossier dat in het EES is aangemaakt voor een onderdaan van een derde land die zich op het grondgebied van een lidstaat bevindt, mogen de nationale autoriteiten ervan uitgaan dat de onderdaan van een derde land niet , of niet langer , voldoet aan de voorwaarden voor toegang tot of verblijf in de lidstaten. Het in de eerste alinea bedoelde vermoeden geldt niet voor onderdanen van derde landen die op enigerlei wijze geloofwaardige bewijsmiddelen kunnen overleggen waaruit blijkt dat zij het recht van vrij verkeer uit hoofde van het Unierecht genieten ▌of in het bezit zijn van een verblijfsvergunning of een visum voor verblijf van langere duur. Het in de eerste alinea bedoelde vermoeden kan worden weerlegd wanneer de onderdanen van derde landen op enigerlei wijze geloofwaardige bewijsmiddelen kunnen overleggen, zoals vervoerbewijzen of bewijzen van hun aanwezigheid buiten het grondgebied van de lidstaten of van de vervaldatum van een vorige verblijfsvergunning of een vorig visum voor verblijf van langere duur , waaruit blijkt dat zij aan de voorwaarden inzake de duur van een kort verblijf hebben voldaan. Indien het in de eerste alinea bedoelde vermoeden wordt weerlegd, voeren de nationale autoriteiten met behulp van het EES een of meer van de volgende taken uit ▌, voor zover deze verordening dat toestaat: a) zij leggen zo nodig in het EES een persoonlijk dossier aan voor die onderdaan van een derde land; b) zij werken de meest recente inreis-uitreisnotitie voor die onderdaan van een derde land bij door de ontbrekende gegevens in te vullen; c) zij verwijderen een bestaand dossier voor die onderdaan van een derde land indien artikel 35 van Verordening (EU) 2017/2226 van toepassing is. 5. De grensautoriteiten maken alleen gebruik van de interoperabiliteit tussen het EES en het VIS als bedoeld in artikel 8, lid 2, van Verordening (EU) 2017/2226 bij de grensdoorlaatposten waar het EES wordt gebruikt. De grensautoriteiten blijven rechtstreeks toegang hebben tot het VIS: a) bij de grensdoorlaatposten waar het EES niet wordt gebruikt; b) indien het EES is opgeschort op grond van artikel 7 van deze verordening. 6. De nationale autoriteiten en Europol laten het volgende buiten beschouwing: a) de resultaten van de automatische calculator die informatie biedt over de maximale duur van het toegestane verblijf als bedoeld in artikel 11 van Verordening (EU) 2017/2226; b) de automatisch gegenereerde lijst van verblijfsduuroverschrijders en de gevolgen van een dergelijke overschrijding, met name als bedoeld in artikel 6, lid 1, punten c) en h), artikel 12, lid 3, artikel 16, lid 4, artikel 34, lid 3, artikel 50, lid 1, punten i) en k), en artikel 63, lid 1, punt e), van Verordening (EU) 2017/2226. 7. Voor de toepassing van de artikelen 45 en 48 van Verordening (EU) 2017/2226 worden verwerkingen van EES-gegevens door lidstaten op grond van deze verordening niet beschouwd als onrechtmatig of als niet in overeenstemming met Verordening (EU) 2017/2226 ▌. 8. De verificatie van de identiteit en van de eerdere registratie van onderdanen van derde landen op grond van artikel 23 van Verordening (EU) 2017/2226 wordt uitgevoerd bij de in artikel 2, leden 1 en 2, van die verordening bedoelde onderdanen van derde landen bij de grensdoorlaatposten waar het EES met biometrische functies wordt gebruikt, ook via zelfbedieningssystemen, indien beschikbaar. 9. Naast de in artikel 50, lid 5, van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde specifieke informatie die door de lidstaten moet worden toegevoegd aan de template voor het verstrekken van informatie aan onderdanen van derde landen als bedoeld in artikel 2, leden 1 en 2, van die verordening, over de verwerking van hun persoonsgegevens in het EES, vullen de lidstaten die template op het moment dat hun persoonlijke dossier wordt aangemaakt aan met de volgende informatie:" “Houd er rekening mee dat het inreis-uitreissysteem geleidelijk wordt ingevoerd. Tijdens deze periode ▌ [die ingaat op ...], worden uw persoonsgegevens, waaronder uw biometrische gegevens, mogelijk niet verzameld ten behoeve van het inreis-uitreissysteem aan de buitengrenzen van alle lidstaten. Indien het verzamelen van die informatie verplicht is en u ervoor kiest die niet te verstrekken, wordt u de toegang geweigerd. Tijdens de geleidelijke invoering worden uw gegevens niet automatisch toegevoegd aan een lijst van verblijfsduuroverschrijders. Bovendien kunt u niet via de EES-website of de apparatuur bij de grensdoorlaatposten nagaan hoelang u nog mag blijven. U kunt de duur van uw toegestane verblijf controleren met behulp van de calculator voor korte verblijven op de website van de Europese Commissie op https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/schengen/border-crossing/short-stay-calculator_nl. Nadat de geleidelijke invoering van het inreis-uitreissysteem is voltooid, worden uw persoonsgegevens verwerkt zoals verder in dit formulier is beschreven.”. 10. De in artikel 50, lid 3, van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde informatie op de EES-website wordt door de Commissie aangepast om rekening te houden met de geleidelijke ingebruikneming van het EES . 11. De specifieke omstandigheden bij de grensdoorlaatposten komen naar voren in de in artikel 51 van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde voorlichtingscampagne. Bij die voorlichtingscampagne wordt gewaarborgd dat de relevante informatie aan de betrokkenen wordt meegedeeld en wordt rekening gehouden met de in artikel 4 van deze verordening vastgestelde drempels en vereisten. Voorafgaand aan de geleidelijke ingebruikneming van het EES past de Commissie , in samenwerking met de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, het materiaal voor die voorlichtingscampagne binnen een redelijke termijn aan. Voorts blijft de Commissie de lidstaten ondersteunen bij de voorbereiding van dat materiaal. 12. De toepassing van artikel 11, lid 3, artikel 12, leden 1 en 2, artikel 13, leden 1 en 2, artikel 20 en artikel 21 van Verordening (EU) 2017/2226, en van artikel 8, lid 9, van Verordening (EU) 2016/399 wordt opgeschort. 13. In afwijking van artikel 22 van Verordening (EU) 2017/2226 en artikel 12 bis van Verordening (EU) 2016/399 zijn de in die artikelen vastgelegde overgangsperiode en overgangsmaatregelen van toepassing vanaf de eerste dag na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES ▌. 14. Bij de grensdoorlaatposten waar het EES niet wordt gebruikt, worden grenscontroles uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EU) 2016/399, zoals van toepassing op de dag vóór de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen. Bij de grensdoorlaatposten waar het EES wordt gebruikt, worden grenscontroles uitgevoerd overeenkomstig de Verordeningen (EU) 2017/2226 en ▌(EU) 2016/399. In afwijking van de tweede alinea van dit lid zijn bij de grensdoorlaatposten waar het EES zonder biometrische functies wordt gebruikt, artikel 6, lid 1, punt f), i), van Verordening (EU) 2016/399 en, uitsluitend voor de doeleinden van het EES, de bepalingen inzake de verificatie van onderdanen van derde landen op basis van biometrische gegevens, zoals bedoeld in artikel 6, lid 1 , punt f), ii), en artikel 8, lid 3, punten a) en g), van die verordening ▌, niet van toepassing. Voor de toepassing van deze verordening wordt de toepassing van artikel 9, lid 3, en artikel 12 van Verordening (EU) 2016/399 opgeschort. 15. In afwijking van artikel 37 van Verordening (EU) 2017/2226 zet de programmabestuursraad van eu-LISA zijn activiteiten voort tot het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES. De programmabestuursraad van eu-LISA ziet met name toe op de geleidelijke ingebruikneming van het EES, met inbegrip van de stabiliteit van het centrale systeem van het EES, en beveelt indien passend aanvullende maatregelen aan. Artikel 6 Toegang tot de EES-gegevens 1. Met de mogelijke onvolledigheid van de gegevens die in het EES zijn geregistreerd tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES, als gevolg van het variabele gebruik van het EES in elke lidstaat tijdens die periode, wordt als volgt rekening gehouden: a) door de nationale autoriteiten en Europol, wanneer zij bij de uitvoering van hun taken de inreis- en uitreisnotities raadplegen die in het EES zijn geregistreerd; b) door de nationale autoriteiten, bij het doorgeven van de EES-gegevens overeenkomstig de artikelen 41 en 42 van Verordening (EU) 2017/2226; c) door de centrale Etias-eenheid, bij een verificatie als bedoeld in artikel 25 bis, lid 2, van Verordening (EU) 2017/2226; d) door de bevoegde autoriteiten, de Commissie en de bevoegde agentschappen van de Unie, ten behoeve van verslagen en statistieken overeenkomstig artikel 63 van Verordening (EU) 2017/2226. 2. ▌Vervoerders controleren de in de reisdocumenten aangebrachte stempels om te voldoen aan hun verplichtingen uit hoofde van artikel 26, lid 1, van de Schengenuitvoeringsovereenkomst en uit hoofde van Richtlijn 2001/51/EG ▌voor de duur van de geleidelijke ingebruikneming van het EES. In afwijking van artikel 13, lid 3, van Verordening (EU) 2017/2226 kunnen vervoerders gebruikmaken van de in dat artikel bedoelde webdienst vanaf de negentigste dag vanaf de eerste dag van de geleidelijke ingebruikneming van het EES. Gedurende een periode van 180 dagen na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES blijven vervoerders, naast het gebruik van de ▌webdienst op grond van artikel 13, lid 3, van Verordening (EU) 2017/2226, de in reisdocumenten aangebrachte stempels controleren om te voldoen aan hun verplichtingen uit hoofde van artikel 26, lid 1, van de Schengenuitvoeringsovereenkomst en uit hoofde van Richtlijn 2001/51/EG ▌. 3. Bij het nakomen van de verplichtingen als bedoeld in de artikelen 35 en 52 van Verordening (EU) 2017/2226 met betrekking tot de aanvulling van in het EES opgeslagen persoonsgegevens vullen de lidstaten de relevante persoonsgegevens alleen voor zover mogelijk aan, gezien de beperkte beschikbaarheid van de gegevensreeksen die tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES zijn verzameld. Indien toepasselijk wordt in het in artikel 52, lid 4, van die verordening bedoelde administratieve besluit verwezen naar de drempels en vereisten van artikel 4, leden 2 tot en met 4, van deze verordening voor de registratie van onvolledige dossiers. 4. In afwijking van artikel 63, lid 1, tweede alinea, van Verordening (EU) 2017/2226 hebben de naar behoren gemachtigde personeelsleden van het Europees Grens- en kustwachtagentschap tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES geen toegang om de in het EES geregistreerde gegevens voor het uitvoeren van risicoanalyses of kwetsbaarheidsbeoordelingen te kunnen raadplegen. Artikel 7 Opschorting van het EES 1. Tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES kunnen de lidstaten het gebruik van het EES aan bepaalde grensdoorlaatposten geheel of gedeeltelijk opschorten in het geval van een defect aan het centrale systeem van het EES, de nationale systemen of de communicatie-infrastructuur dat het gebruik van het EES aanzienlijk verstoort, of in uitzonderlijke omstandigheden die tot een zodanige verkeersdrukte leiden dat de wachttijd bij een grensdoorlaatpost buitensporig lang wordt. In het geval van een gedeeltelijke opschorting verzamelen de lidstaten de in de artikelen 16 tot en met 20 van Verordening (EU) 2017/2226 bedoelde gegevens, met uitzondering van biometrische gegevens. In het geval van een volledige opschorting schorten de lidstaten het gebruik van het EES volledig op en verzamelen zij geen van de in de artikelen 16 tot en met 20 van die verordening bedoelde gegevens. In beide gevallen stellen de lidstaten de Commissie en eu-LISA onverwijld en in elk geval uiterlijk zes uur na het begin van de opschorting van het gebruik van het EES in kennis van de reden voor de gedeeltelijke of volledige opschorting van het EES en de verwachte of feitelijke duur van die opschorting. Indien dat gezien de plaatselijke omstandigheden van de grensdoorlaatposten relevant is, stellen de lidstaten de infrastructuurbeheerders van de grensdoorlaatposten en de vervoerders ▌in kennis van die opschorting. Zodra er een einde komt aan de situatie die tot de opschorting heeft geleid, stellen de lidstaten de Commissie en eu-LISA daarvan onverwijld in kennis . In gevallen waarin de lidstaten de infrastructuurbeheerder van de grensdoorlaatposten en vervoerders in kennis hebben gesteld van de opschorting, stellen de lidstaten hen ervan in kennis dat de situatie die tot de opschorting leidde, is beëindigd . 2. In het geval van een storing van het centrale systeem van het EES brengt eu-LISA de Commissie en de lidstaten onverwijld op de hoogte van de reden voor die storing en van de verwachte duur ervan. Ook brengt eu-LISA de Commissie en de lidstaten onverwijld op de hoogte wanneer de storing is verholpen. Alle lidstaten bevestigen onverwijld aan de Commissie en eu-LISA dat zij het gebruik van het EES hervatten. 3. Gedurende een periode van negentig dagen na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES kunnen de lidstaten het gebruik van het EES als bedoeld in lid 1, tweede alinea, aan een bepaalde grensdoorlaatpost gedeeltelijk opschorten voor maximaal zes uur in uitzonderlijke omstandigheden die leiden tot een zodanige verkeersdrukte dat de wachttijd aan een grensdoorlaatpost buitensporig lang wordt. Tijdens een dergelijke gedeeltelijke opschorting worden de lidstaten ▌ontheven van hun verplichting zoals vastgesteld in artikel 21, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 met betrekking tot de registratie van biometrische gegevens. De lidstaten stellen de Commissie en eu-LISA onverwijld, en in elk geval uiterlijk zes uur na het begin van de gedeeltelijke opschorting, in kennis van de reden voor de opschorting en van de verwachte of feitelijke duur ervan. 4. Indien minder dan 80 % van de tijdens de geleidelijke ingebruikneming van het EES in het EES geregistreerde persoonlijke dossiers biometrische gegevens bevat, wordt de in lid 3 ▌bedoelde termijn van negentig dagen automatisch met zestig dagen verlengd. 5. ▌Op de tiende dag na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES verstrekt eu-LISA de Commissie statistieken aan de hand waarvan de Commissie kan nagaan of het in lid 4 bedoelde percentage is bereikt. Op de dertigste dag na het einde van de geleidelijke ingebruikneming van het EES stelt de Commissie de lidstaten in kennis van het resultaat van die verificatie. Artikel 8 Inwerkingtreding en toepassing 1. Deze verordening treedt in werking op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Zij is van toepassing met ingang van de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen. Artikel 3 is echter van toepassing met ingang van ... [ de datum van de inwerkingtreding van deze verordening ] . 2. Deze verordening houdt op van toepassing te zijn 180 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen. Niettemin geldt het volgende: a) artikel 5, lid 13, en artikel 6, leden 1, 3 en 4, houden op van toepassing te zijn vijf jaar en 180 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen ; b) artikel 6, lid 2, tweede alinea, houdt op van toepassing te zijn 360 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen ; c) Artikel 7, leden 3 en 4 , houdt op van toepassing te zijn 330 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen ; d) Artikel 7, lid 5 , houdt op van toepassing te zijn 210 dagen vanaf de door de Commissie overeenkomstig artikel 66, lid 1, van Verordening (EU) 2017/2226 vastgestelde datum waarop het EES in gebruik wordt genomen . Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten overeenkomstig de Verdragen . Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (14652/2024), – gezien het Protocol inzake de uitvoering van de Partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie, enerzijds, en de regering van Groenland en de regering van Denemarken, anderzijds (2025‑2030) (14781/2024), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a) v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C10‑0227/2024), – gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 8 juli 2025 (1) over het ontwerpbesluit, – gezien de begrotingsbeoordeling door de Begrotingscommissie, – gezien artikel 107, leden 1 en 4, en artikel 117, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie visserij ( A10-0099/2025 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter zijn standpunt te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en van Groenland en Denemarken. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van het uitvoeringsprotocol (2025-2030) bij de Partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie, enerzijds, en de regering van Groenland en de regering van Denemarken, anderzijds (14652/2024), – gezien het protocol inzake de uitvoering van de Partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie, enerzijds, en de regering van Groenland en de regering van Denemarken, anderzijds (2025-2030) (14781/2024), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C10‑0227/2024), – gezien de Partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij (PODV) tussen de Europese Unie, enerzijds, en de regering van Groenland en de regering van Denemarken, anderzijds, en het bijbehorende uitvoeringsprotocol, – gezien artikel 62 van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, – gezien het Verdrag van de Visserijcommissie voor het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (NEAFC), – gezien het Verdrag van de Visserijorganisatie voor het noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan (NAFO), – gezien het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (Ospar), – gezien het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal, – gezien de Overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee, – gezien Protocol nr. 34 bij het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie betreffende de bijzondere regeling van toepassing op Groenland, – gezien de vrijwillige richtsnoeren ter waarborging van de duurzaamheid van de kleinschalige visserij van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), – gezien het EU-kompas voor concurrentievermogen, – gezien Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid, en met name de artikelen 29 en 31 (1) , – gezien Verordening (EU) 2017/2403 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2017 inzake het duurzame beheer van externe vissersvloten, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1006/2008 van de Raad (2) , – gezien Besluit (EU) 2021/1764 van de Raad van 5 oktober 2021 inzake de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Unie, met inbegrip van de betrekkingen tussen de Europese Unie enerzijds en Groenland en het Koninkrijk Denemarken anderzijds (besluit betreffende de LGO-associatie, met inbegrip van Groenland) (3) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 13 oktober 2021, getiteld “Een sterker engagement van de EU voor een vreedzaam, duurzaam en welvarend Noordpoolgebied” (JOIN(2021)0027), – gezien de evaluatiestudies vooraf en achteraf van het protocol 2021-2024 en een mogelijk nieuw protocol tot uitvoering van de PODV tussen de EU en Groenland, – gezien de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030, – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2025, getiteld “Een visie voor landbouw en voedsel – Samen de landbouw- en voedselsector van de EU aantrekkelijk maken voor de toekomstige generaties” ( COM(2025)0075 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 24 juni 2022, getiteld “De koers bepalen voor een duurzame blauwe planeet – Gezamenlijke mededeling over de EU-agenda voor internationale oceaangovernance” (JOIN(2022)0028), – gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 5 oktober 2021 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie enerzijds en de regering van Groenland en de regering van Denemarken anderzijds, en het bijbehorende uitvoeringsprotocol (4) , – gezien de verslagen van de Internationale Raad voor het onderzoek zee-ecosysteem van Groenland (ICES), getiteld “Greenland Sea Ecosystem Overview” (Overzicht van het ecosysteem van de Groenlandzee) van 2023 en “Greenland Sea Ecoregion – Fisheries Overview” (Ecoregio van de Groenlandzee – Visserijoverzicht) van 2024, – gezien zijn wetgevingsresolutie van 8 juli 2025 (5) over het voorstel voor een besluit, – gezien artikel 107, lid 2, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A10-0103/2025 ), A. overwegende dat Groenland, als autonoom gebied, verantwoordelijk is voor het beheer van zijn visbestanden en de regulering van de commerciële visserij in Groenland en zijn exclusieve economische zone, en voor de regulering van de vraag wie in zijn wateren mag vissen; B. overwegende dat de visserij in Groenland bestaat uit kust- en zeevisserij; C. overwegende dat 88 % van de Groenlandse bevolking bestaat uit mensen die zichzelf als Groenlandse Inuit beschouwen; D. overwegende dat de kleinschalige kustvisserij en zelfvoorzieningsvisserij integraal deel uitmaken van de traditionele cultuur, economie en maatschappelijke structuur van de Groenlandse kustgemeenschappen en de Groenlandse Inuit, en voorzien in zowel inkomens, vooral voor geïsoleerde nederzettingen, als cultureel erfgoed; E. overwegende dat de kustvisserij van cruciaal belang is voor het waarborgen van de voedselzekerheid in Groenland en helpt bij de aanpak van sociale uitdagingen; F. overwegende dat de PODV tussen de EU en Groenland in financieel opzicht de op een na belangrijkste visserijovereenkomst voor de EU is; overwegende dat de PODV en het protocol daarbij volgens de bevindingen en conclusies van de evaluatie achteraf aanzienlijk hebben bijgedragen tot het visserijbeleid van Groenland, met name door de interne en externe samenwerking te versterken en duurzaam visserijbeheer te ondersteunen, waardoor een wederzijds voordelige regeling tussen de EU en Groenland tot stand is gebracht; G. overwegende dat de PODV tussen de EU en Groenland en de overeenkomst tussen de EU en Noorwegen sterk met elkaar verbonden zijn, waarbij de EU vangstmogelijkheden in Groenland uitwisselt tegen toegang tot de Noorse wateren; overwegende dat de afgelopen jaren, na de uitwisseling van quota met Noorwegen, op grond van het protocol vangstmogelijkheden aan ongeveer tien Europese vaartuigen zijn toegekend; H. overwegende dat de EU nauwe betrekkingen onderhoudt met Groenland, onder meer via de partnerschapsovereenkomst inzake visserij die sinds 1984 van kracht is; overwegende dat Groenland van de landen en gebieden overzee (LGO’s) verreweg de meeste EU-financiering ontvangt; overwegende dat de EU-steun voor Groenland in de periode 2021-2027 neerkomt op 225 miljoen EUR, hetgeen gelijk is aan het totale bedrag dat de overige twaalf LGO’s samen ontvangen; I. overwegende dat het noordpoolgebied volgens wetenschappers bijna vier keer sneller opwarmt dan de rest van de planeet, met in hoog tempo smeltende ijskappen en gevolgen voor de visbestanden, mariene ecosystemen en kustgemeenschappen, evenals voor de visserijsector en de inkomens van vissers, die afhankelijk zijn van de Arctische wateren; J. overwegende dat gezonde visbestanden en mariene ecosystemen cruciaal zijn voor de bestendigheid tegen de toenemende gevolgen van de klimaatverandering en voor het veiligstellen van de toekomst van visserijgemeenschappen aan de kust; K. overwegende dat de snellere opwarming van de aarde in de regio duidelijk maakt dat er dringend behoefte is aan gecoördineerde mondiale actie, zo ook in de visserijsector; L. overwegende dat Groenland de visserijactiviteiten binnen zijn EEZ efficiënt beheert, waarbij de Groenlandse autoriteit voor visserij- en jachtcontrole (Grønlands Fiskeri- og Jagtkontrol, GFJK) verantwoordelijk is voor het registreren en monitoren van zowel binnenlandse als buitenlandse vangsten en aanlandingen, en voor het waarborgen van de naleving van de internationale controle- en handhavingsovereenkomsten, terwijl zij ook de dagelijkse gegevensuitwisseling faciliteert met de landen die een visserijovereenkomst met Groenland hebben; M. overwegende dat uit de evaluatie van het vorige protocol blijkt dat er van slechts vijf van de vijftien bestanden die in het kader van het protocol worden bevist met zekerheid te zeggen is dat er geen sprake is van overbevissing, maar dat er bij bepaalde bestanden wetenschappelijke gegevens ontbreken en vier bestanden nog steeds als overbevist worden beschouwd; N. overwegende dat de vangstmogelijkheden worden vastgesteld door een gemengd comité, op basis van de beste beschikbare wetenschappelijke adviezen en de aanbevelingen van de NAFO, de NEAFC en de ICES; O. overwegende dat de visserij een cruciale economische sector voor Groenland is en voor velen middelen van bestaan biedt; overwegende dat het van essentieel belang is duurzame visserij te waarborgen en zowel het mariene milieu als de toekomst van de visserij te beschermen, op basis van het beste beschikbare wetenschappelijke advies; overwegende dat het van essentieel belang is ervoor te zorgen dat de negatieve effecten van trawlvisserij op het mariene ecosysteem tot een minimum worden beperkt; overwegende dat volgens de ICES de grootste fysieke verstoring van de zeebodem en de bentische habitats in de ecoregio van de Groenlandzee wordt veroorzaakt door mobiel bodemberoerend vistuig en er in de gebieden waar trawlvisserij plaatsvindt vaak koralen, sponzen en zeeveren voorkomen (6) ; overwegende dat de beheersmaatregelen die van toepassing zijn op in Groenland actieve EU-vaartuigen en het lage risico dat EU-vaartuigen negatieve gevolgen hebben voor ecosystemen volgens de evaluatiestudies achteraf en vooraf betekenen dat de hoeveelheid bijvangst en de gevolgen voor ecosystemen minimaal zijn; P. overwegende dat de ICES er ook op wijst dat andere activiteiten die leiden tot mariene verontreiniging, zwerfvuil op zee of onderwatergeluid, evenals klimaatverandering een invloed hebben op de mariene ecosystemen en het evenwicht van de ecoregio verstoren; Q. overwegende dat de Unie en Groenland, onder auspiciën van Denemarken, zitting hebben in de NEAFC en de NAFO; Achtergrond en algemene beginselen van de PODV 1. wijst op het belang van de visserijsector voor Groenland, aangezien de uitvoer van visserijproducten meer dan 90 % van de totale uitvoer van het autonome grondgebied vormt en de visserij en de visserijsector samen goed zijn voor 15 % van de totale werkgelegenheid; benadrukt de hoge mate van professionaliteit van de Groenlanders in de visserijsector en hun uitgebreide kennis, vaardigheden en ervaring op het gebied van visserijbeheer en mariene activiteiten; merkt op dat uit hun diepgewortelde deskundigheid een sterke inzet blijkt voor het in stand houden van het economische en culturele belang van de visserij in Groenland; wijst erop dat het percentage van de door Groenland aan de EU toegewezen totaal toegestane vangsten in het kader van het protocol relatief klein is; 2. wijst op de geostrategische ligging van Groenland in het noordpoolgebied; benadrukt hoe belangrijk de PODV is voor de betrekkingen tussen de EU en Groenland in de huidige geopolitieke context, met name tegen de achtergrond van de recente diplomatieke en geopolitieke spanningen die zijn veroorzaakt door de nieuwe Amerikaanse regering, maar ook gezien de realiteit van de klimaatcrisis en de gevolgen daarvan voor de regio; 3. benadrukt dat het belangrijk is de PODV in te zetten als een belangrijk kader voor het aanpakken van gemeenschappelijke uitdagingen zoals de klimaatcrisis en geopolitieke, veiligheids- en paraatheidskwesties, voor het bevorderen van duurzaam visserijbeleid, wetenschappelijke samenwerking en ecologische veerkracht in de Arctische wateren, en voor het bevorderen van economische samenwerking; wijst op de noodzaak van een versterking van het EU-beleid inzake het noordpoolgebied en van nauwere samenwerking met de regering van Groenland; 4. benadrukt dat de PODV, zonder afbreuk te doen aan de vangstmogelijkheden voor de EU-vloot, moet bijdragen tot de exploitatie van visserijbestanden binnen duurzame limieten en tot het behoud van de mariene biodiversiteit in de Groenlandse wateren, met inachtneming van de door de Unie en internationale fora, zoals regionale organisaties voor visserijbeheer, vastgestelde normen teneinde economische, sociale en ecologische voordelen te bewerkstelligen; herinnert eraan dat EU-vaartuigen alleen het beschikbare overschot mogen bevissen, zoals vastgesteld in artikel 3 van de PODV; 5. benadrukt dat de overeenkomst beide partijen, waaronder belanghebbenden uit de EU en Groenland, voordelen heeft opgeleverd, met name op het gebied van duurzaamheid, transparantie, gelijkheid, wetenschappelijk onderzoek, capaciteitsopbouw en nationale ontwikkeling; 6. wijst erop dat de sectorale steun die op grond van het protocol wordt verleend, de regering van Groenland zal helpen bij de uitvoering van haar nationale strategie op het gebied van de visserij en maritieme economie, waaronder de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij), en bij het scheppen van fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden in de visserijsector; 7. neemt kennis van de looptijd van zes jaar waarvoor het nieuwe protocol is gesloten, wat de zichtbaarheid voor de belanghebbenden, met name de visserijsector, vergroot; 8. wijst op de toename van de totale financiële bijdrage van de Europese Unie en op de door visserijexploitanten betaalde vergoedingen, waarmee ervoor wordt gezorgd dat Groenland economische voordelen ontvangt in ruil voor toegangsrechten tot zijn wateren en dat EU-vaartuigen worden geëxploiteerd onder gereguleerde en gemonitorde voorwaarden, zodat de risico’s op overbevissing of milieuschade worden beperkt; 9. benadrukt de grote waarde van de PODV en het feit dat elke euro uit de EU-begroting die wordt geïnvesteerd in compensatiebetalingen voor toegang bijdraagt tot het genereren van een toegevoegde waarde van 6,88 EUR, waarvan 4,32 EUR voor de EU en 2,12 EUR voor Groenland; Duurzaamheid van de visserij in het kader van de PODV 10. is ingenomen met het gedegen controlesysteem, het alomvattende kader voor het beheer van incidentele vangsten en het teruggooiverbod die van kracht zijn in de Groenlandse wateren; is ingenomen met de inspanningen die zijn geleverd bij de controle van de visserijactiviteiten en de aanwezigheid van waarnemers bij deze activiteiten, waaraan de sectorale steun in het kader van de PODV heeft bijgedragen; benadrukt dat alle vangsten, met inbegrip van bijvangsten en teruggooi, uitgesplitst naar soort, moeten worden geregistreerd en gerapporteerd krachtens de toepasselijke Groenlandse wetgeving; onderkent de fundamentele rol van waarnemers voor het waarborgen van de naleving van de geldende regels, het bijdragen aan transparantie en het ondersteunen van een duurzaam visserijbeheer in de regio; 11. herhaalt zijn bezorgdheid over het gebrek aan nauwkeurige wetenschappelijke gegevens over de staat van visbestanden, die worden beoordeeld aan de hand van beperkte gegevens of aan de hand van een voorzorgsbenadering; betreurt met name de situatie van de Noordse garnaal, waarop zowel Groenlandse als vaartuigen van de Unie (in beperktere mate) vissen; wijst in dit verband op de positieve stap die is gezet met de beperking van de indicatieve jaarlijkse vangstmogelijkheden voor verschillende visbestanden op basis van de beschikbare wetenschappelijke gegevens; 12. is nog steeds bezorgd over de exploitatie van de Noordse garnaal, met name in bepaalde gebieden van Oost-Groenland, waar de bestanden tekenen van afname vertonen als gevolg van de visserijdruk, de opwarming van de aarde en toenemende predatie door kabeljauw; benadrukt dat de maatregelen voor duurzaam beheer moeten worden aangescherpt, met inbegrip van het aanpassen van de vangstquota op basis van wetenschappelijke aanbevelingen van de ICES en de NAFO, en dat de visserijpraktijken om bijvangsten te beperken en het mariene ecosysteem in stand te houden, moeten worden verbeterd; verzoekt de Commissie de samenwerking met de Groenlandse autoriteiten te verbeteren om te zorgen voor een duurzame en evenwichtige exploitatie van deze hulpbron die essentieel is voor de lokale economie; 13. herhaalt dat de Commissie en Groenland op basis van de PODV een voorzorgsbenadering moeten blijven hanteren en gebruik moeten blijven maken van het beste beschikbare wetenschappelijke advies, met inbegrip van de wetenschappelijke aanbevelingen van de betrokken regionale organisaties voor visserijbeheer, als basis voor de vaststelling van de jaarlijkse vangstmogelijkheden, waarbij ook rekening moet worden gehouden met de sociaal-economische aspecten; 14. merkt op dat een aanzienlijk deel van de door Groenland aan de Unie toegewezen vangstmogelijkheden in het kader van de uitwisseling van quota naar Noorse vaartuigen gaat; herinnert eraan dat dezelfde duurzaamheidsnormen en controleregels voor de visserij die worden nageleefd door EU-vaartuigen ook moeten gelden voor Noorse vaartuigen om gelijke behandeling te waarborgen; Beter wetenschappelijk advies en betere gegevensverzameling 15. herinnert eraan dat er robuuste en betrouwbare gegevens nodig zijn om het beschikbare overschot te berekenen; herhaalt zijn bezorgdheid over de bestaande lacunes voor sommige bestanden; beveelt in dit verband aan bijzondere aandacht te besteden aan de berekening van de beschikbare overschotten; is ingenomen met de samenwerking van de visserijsector op het gebied van wetenschappelijke monitoring en gegevensverzameling en verzoekt de Commissie de wetenschappelijke en financiële samenwerking met Groenland op te voeren, bijvoorbeeld door het Greenland Institute of Natural Resources te blijven ondersteunen; 16. onderstreept de beperkte beschikbaarheid van gegevens over bentische habitats in de ecoregio van de Groenlandzee, zoals habitats die als kwetsbare mariene ecosystemen kunnen worden beschouwd; benadrukt dat er alomvattender wetenschappelijk bewijs nodig is om deze habitats in kaart te brengen, waarbij de juiste maatregelen moeten worden vastgesteld, met name technische en ruimtelijke maatregelen om de gevolgen van de visserij voor deze ecosystemen te beperken en de melding van contact met soorten in kwetsbare mariene ecosystemen (VME’s) door vaartuigen aan te moedigen; verzoekt de Groenlandse autoriteiten te overwegen een deel van de sectorale steun te gebruiken voor het consolideren van het in kaart brengen en opsporen van VME’s; 17. herinnert eraan dat het volgsysteem voor vissersvaartuigen cruciaal is voor het monitoren van visserijactiviteiten, aangezien vissersvaartuigen hiermee in real time kunnen worden gevolgd, waardoor de naleving van de geldende regels kan worden gemonitord, zo ook in kwetsbare mariene gebieden; 18. verzoekt de Commissie en Groenland om de impact op de visbestanden van andere activiteiten op de ecosystemen verder te evalueren, zoals vervoer over zee, seismisch onderzoek, verontreiniging en klimaatverandering; Steun voor het Groenlandse visserijbeleid 19. merkt op dat de PODV werkgelegenheidskansen voor Groenlanders heeft opgeleverd en dat de sectorale steun doeltreffend wordt uitgevoerd, waarbij er aanzienlijke ecologische, sociale en economische voordelen worden geboden aan Groenland; wijst desondanks op het lage percentage aanlandingen dat door de EU-vloot wordt uitgevoerd in Groenland en het beperkte aantal Groenlandse zeelieden aan boord van EU-vaartuigen (vijf volgens de evaluatie van de vorige overeenkomst, hetgeen neerkomt op 2,5 % van het totale aantal banen); 20. herinnert in dit verband aan het beperkte aantal EU-vaartuigen dat in het kader van dit protocol in Groenland vist (acht à tien vaartuigen) en stelt vast dat de meerderheid niet in Groenlandse havens aanlandt of deze bezoekt; spoort exploitanten aan om de goede samenwerking in stand te houden en de werkgelegenheidskansen verder te verbeteren; benadrukt dat er volgens de evaluatiestudies voor- en achteraf geen wederzijdse belangstelling is geweest voor het oprichten van gemeenschappelijke ondernemingen/joint ventures, gezien de prioriteiten van de particuliere sector in Groenland en de EU-lidstaten; 21. is van mening dat de indirecte toegevoegde waarde van het protocol voor de Groenlandse economie groter kan zijn dan bij eerdere protocollen het geval was; is van mening dat het doel is te zorgen voor een wederzijds voordelige overeenkomst voor de EU en Groenland, en voor Groenland om een algemeen voordeel te halen uit dergelijke overeenkomsten door middel van de duurzame ontwikkeling van de visserij en de ondersteunende sectoren in Groenland, hetgeen een blijvend positief effect zal hebben op de lokale economie; 22. wijst erop dat de middelen voor sectorale steun in het kader van het vorige protocol hebben bijgedragen aan de versterking van de capaciteit op het gebied van wetenschappelijk onderzoek en de administratieve capaciteit van Groenland, evenals aan een betere oceaangovernance in Groenland; 23. benadrukt dat het voor beide partijen van belang is alle relevante internationale verbintenissen na te leven bij de uitvoering van het protocol, met inbegrip van de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volken; 24. vindt het daarnaast verheugend dat een aanzienlijk deel van de sectorale steun die in het kader van het vorige protocol is uitgekeerd, is besteed aan de versterking van de visserijcontrole, wetenschappelijk onderzoek en gegevensverzameling, administratie en steun voor de kleinschalige kustvisserij; 25. spoort de Commissie en Groenland aan om in het kader van de PODV verdere steun te verlenen aan de kleinschalige kustvisserij van Groenland, in overeenstemming met de vrijwillige richtsnoeren van de FAO voor het waarborgen van duurzame kleinschalige visserij en de prioriteiten en behoeften van de Groenlandse autoriteiten; 26. is van mening dat sectorale steun kan bijdragen tot het veiligstellen van de bestaansmiddelen van kustvisserijgemeenschappen, en wel met maatregelen zoals, maar niet beperkt tot, toegang tot opleiding, steun voor gezamenlijk beheer in kustgebieden of maatregelen om visserijactiviteiten aan de klimaatverandering aan te passen en gegevens, waaronder gegevens over hun visserijinspanning, te verbeteren; 27. steunt de passende betrokkenheid van de visserijgemeenschappen en het maatschappelijk middenveld van Groenland bij het proces dat leidt tot de goedkeuring van de protocollen, en benadrukt dat hun deelname aan de uitvoering van de PODV moet worden gewaarborgd; 28. benadrukt dat de EU-vaartuigen vissen in gebieden meer dan twaalf zeemijl vanaf de basislijn van Groenland, zodat concurrentie met de kleinschalige kustvisserij wordt voorkomen; 29. spoort beide partijen aan de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van regelingen voor de toegang tot en het behoud van visbestanden te vergemakkelijken; 30. neemt nota van de bereidheid van Groenland om zijn visserijsector verder te ontwikkelen; neemt kennis van de recente hervorming van zijn visserijwetgeving; benadrukt dat de PODV de verdere ontwikkeling van het Groenlandse visserijbeleid kan ondersteunen; merkt op dat dit beleid elementen omvat zoals het waarborgen van de gezondheid en productiviteit op lange termijn van de mariene ecosystemen van Groenland en de verdeling van de visbestanden, ook voor kustvisserijgemeenschappen; herinnert eraan dat Groenlandse wetgevers exclusief bevoegd zijn voor dergelijke ontwikkelingen; Regionale visserijgovernance en uitdagingen in het noordpoolgebied 31. benadrukt dat het belangrijk is de visserijovereenkomst in de bredere context van de visserijgovernance na de Brexit en het regionale visserijbeheer, de betrekkingen tussen de EU en Noorwegen, en andere kuststaten, op het gebied van visserij en het EU-beleid inzake het noordpoolgebied te plaatsen; wijst erop dat het van cruciaal belang is om een sterk en productief partnerschap met Groenland en zijn Noordse buren te handhaven; 32. spoort Groenland aan om zijn reeds goede transparantie en samenwerking in het kader van regionale organisaties voor visserijbeheer en overeenkomsten tussen kuststaten voor het beheer van bepaalde bestanden te blijven verbeteren; 33. dringt er bij de Commissie op aan de mogelijkheden verder te benutten die het bureau van de Commissie in Nuuk biedt, met name wat betreft het versterken van de samenwerking met de Groenlandse regering; 34. herinnert aan de gezamenlijke mededeling van 13 oktober 2021, getiteld “Een sterker engagement van de EU voor een vreedzaam, duurzaam en welvarend noordpoolgebied”; o o o 35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Groenland. (Bijzondere wetgevingsprocedure – hernieuwde raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van de Raad (08710/2025), – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2023)0262 ), – gezien zijn standpunt van 22 november 2023 (1) , – gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement opnieuw door de Raad is geraadpleegd (C10‑0084/2025), – gezien artikel 84 en artikel 86 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A10‑0119/2025 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van de Raad; 2. verzoekt de Raad om het Parlement ervan op de hoogte te stellen indien de Raad voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst; 3. vraagt de Raad om het Parlement opnieuw te raadplegen indien de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in zijn ontwerp; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie alsook aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de artikelen 15, 126, 174, 175, 177, 208, 209, 271, 308 en 309 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en Protocol nr. 5 betreffende de statuten van de Europese Investeringsbank (EIB), – gezien de artikelen 41 tot en met 43 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien het activiteitenverslag 2024 van de EIB-groep van 30 januari 2025 getiteld “Priorities for prosperity”, – gezien het investeringsverslag 2024/2025 van de EIB van 5 maart 2025 getiteld “Innovation, integration and simplification in Europe”, – gezien de strategische routekaart 2024-2027 van de EIB-groep, gepubliceerd op 21 juni 2024, – gezien het operationeel plan 2024-2026 van de EIB-groep van 9 februari 2024 en het operationeel plan 2025-2027 van de EIB-groep van 30 januari 2025, – gezien de in opdracht van de G20 uitgevoerde evaluatie van de kaders voor kapitaaltoereikendheid van multilaterale ontwikkelingsbanken (de CAF-evaluatie), – gezien Besluit (EU) 2025/504 van de Raad van 11 maart 2025 tot wijziging van Protocol nr. 5 betreffende de statuten van de Europese Investeringsbank (1) , – gezien de conclusies van de EIB-Raad van 21 maart 2025, – gezien de oriënterende nota 2021-2027 van de EIB over cohesie, gepubliceerd op 13 oktober 2021, – gezien de lancering van het European Tech Champions Initiative (ETCI) van de EIB op 13 februari 2023, – gezien het derde jaarverslag van de EIB-groep over de activiteiten van de EIB-groep in EU-cohesieregio’s, gepubliceerd op 15 juli 2024, – gezien de milieu- en sociale normen van de EIB van 2 februari 2022, – gezien het voortgangsverslag 2023 over de routekaart voor het klimaat van de EIB-groep, gepubliceerd op 25 juli 2024, – gezien de Europese pijler van sociale rechten, – gezien het document over de bevindingen uit de analyse door de EIB-groep en na de vergadering met belanghebbenden, dat op 18 juli 2024 tijdens de EIB-studiedag over huisvesting werd gepresenteerd, – gezien het persbericht van de EIB van 6 maart 2025 getiteld “European Commission and EIB group lay foundations for a new pan-European investment platform for affordable and sustainable housing”, – gezien de brief van EIB-president Nadia Calviño aan de EU-leiders van 4 maart 2025, – gezien het actieplan van de EIB-groep voor de veiligheids- en defensie-industrie, dat tijdens de zitting van de Raad Economische en Financiële Zaken op 12 april 2024 in Luxemburg is gepresenteerd, – gezien de bijgewerkte EIB-lijst van in aanmerking komende projecten, uitgesloten activiteiten en uitgesloten sectoren van 14 juli 2022, – gezien het verslag van de EIB voor 2023-2024 over de wereldwijde impact, gepubliceerd op 13 juni 2024, – gezien de driepartijenovereenkomst tussen de Europese Commissie, de Europese Rekenkamer en de Europese Investeringsbank, die op 11 november 2021 werd ondertekend, – gezien het reglement bij de klachtenregeling van de EIB-groep, gepubliceerd op 13 november 2018, – gezien het document getiteld “Diversity, Equity and Inclusion at the EIB Group” van 14 oktober 2024, – gezien de studie van de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement getiteld “Increasing European added value in an age of global challenges – Mapping the cost of non-Europe (2022‑2032)”, gepubliceerd in februari 2023, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021, getiteld “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030), – gezien de studie van de Europese Commissie van 11 januari 2024 getiteld “Access to equity financing for European defence SMEs” (2) , – gezien het rapport van 17 april 2024 van Enrico Letta getiteld “Much more than a market”, – gezien het rapport van Christian Noyer van 25 april 2024 getiteld “Developing European capital markets to finance the future”, – gezien het rapport van 9 september 2024 van Mario Draghi over de toekomst van het Europese concurrentievermogen, – gezien het rapport van 30 oktober 2024 van Sauli Niinistö getiteld “Safer Together – Strengthening Europe’s Civilian and Military Preparedness and Readiness”, – gezien de mededeling van de Commissie van 29 januari 2025 getiteld “Het EU‑kompas voor concurrentievermogen” ( COM(2025)0030 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 februari 2025 getiteld “Werkprogramma van de Commissie 2025” ( COM(2025)0045 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 februari 2025 getiteld “De weg naar het volgende meerjarig financieel kader” ( COM(2025)0046 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 februari 2025 getiteld “De Clean Industrial Deal: Een gezamenlijke routekaart voor concurrentievermogen en decarbonisatie” ( COM(2025)0085 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 februari 2025 getiteld “Actieplan voor betaalbare energie – De werkelijke waarde van onze energie-unie ontsluiten om betaalbare, efficiënte en schone energie voor alle Europeanen te waarborgen ( COM(2025)0079 ). – gezien de persverklaring van de voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen van 4 maart 2025 over het defensiepakket (het ReArm Europe-plan), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 maart 2025 getiteld “Spaar- en investeringsunie – Een strategie om in de EU de welvaart van burgers en het economische concurrentievermogen te stimuleren” ( COM(2025)0124 ), – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (3) , – gezien Verordening (EU) 2021/523 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van het InvestEU‑programma en tot wijziging van Verordening (EU) 2015/1017 (4) , – Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (5) , – gezien Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie (6) , – gezien Verordening (EU) 2021/1229 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juli 2021 betreffende de leenfaciliteit voor de publieke sector uit hoofde van het mechanisme voor een rechtvaardige transitie (7) , – gezien Verordening (EU) 2024/795 van het Europees Parlement en de Raad van 29 februari 2024 tot oprichting van het platform voor strategische technologieën voor Europa (8) , – gezien het voorstel van de Commissie van 26 februari 2025 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EU) 2015/1017, (EU) 2021/523, (EU) 2021/695 en (EU) 2021/1153 wat betreft het verhogen van de efficiëntie van de EU-garantie uit hoofde van Verordening (EU) 2021/523 en het vereenvoudigen van de verslagleggingsvereisten ( COM(2025)0084 ), – gezien zijn resolutie van 12 maart 2025 over het witboek over de toekomst van de Europese defensie (9) , – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Begrotingscommissie, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A10‑0112/2025 ), A. overwegende dat de EIB-groep bestaat uit de EIB en het Europees Investeringsfonds (EIF); overwegende dat de EIB, die volledig in handen is van de lidstaten, de grootste multilaterale financiële instelling ter wereld is, actief is op de internationale kapitaalmarkten, klanten concurrerende voorwaarden biedt en voorziet in een gunstig klimaat ter bevordering van de doelstellingen van de EU en ter ondersteuning van EU-beleid en -projecten, zowel binnen de Unie als daarbuiten, overeenkomstig artikel 309 VWEU; overwegende dat het EIF in handen is van de EIB (59,8 %), de EU (29,7 %) en financiële instellingen (10,5 %) uit de lidstaten, het Verenigd Koninkrijk en Turkije; B. overwegende dat de EIB-groep een balanstotaal heeft van bijna 600 miljard EUR; overwegende dat de EIB aangeeft in 2024 voor een recordbedrag van in totaal 88,8 miljard EUR te hebben geïnvesteerd, waarvan 50,7 miljard EUR werd besteed aan klimaat en milieu, 16,2 miljard EUR aan kmo’s en midcaps, 14,4 miljard EUR aan digitalisering en technologische innovatie en 1 miljard EUR aan het verbeteren van de veiligheid en defensie van Europa; overwegende dat de hefboomratio van de EIB is verhoogd tot 290 %, waardoor de EIB extra ruimte heeft gekregen om te investeren, de doelstellingen van de EU te verwezenlijken en het beleid van de EU te ondersteunen; overwegende dat de totale investeringen van de EIB-groep in 2025 naar verwachting zullen stijgen tot 95 miljard EUR; C. overwegende dat de EIB beschikt over solide financiële fundamentals en de “triple A”-rating heeft, een hoeksteen van zijn financiële betrouwbaarheid en financieringscapaciteit, die essentieel is om het vertrouwen van beleggers te behouden en lage financieringskosten te garanderen; D. overwegende dat de EIB tot taak heeft EU-beleid en -projecten te steunen en uit te voeren door middelen van de EU-begroting in te zetten, onder meer als garantie, om grootschalige publieke en private investeringen aan te trekken; overwegende dat volgens de EIB ongeveer 90 % van haar jaarlijkse investeringen is vastgelegd voor projecten binnen de EU en 10 % voor investeringen buiten de EU; E. overwegende dat het EIF, als onderdeel van de EIB-groep, een entiteit is die gespecialiseerd is in de ondersteuning van de beleidsdoelstellingen van de EU, onder meer op het gebied van ondernemerschap, het scheppen van banen en economische cohesie, en een sleutelrol speelt bij de ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) door hun toegang tot financiële markten te verbeteren, van durfkapitaal tot microfinanciering; overwegende dat de EIB-groep steun verstrekt aan ondernemingen in alle ontwikkelingsstadia; F. overwegende dat met InvestEU in juni 2024 naar schatting ongeveer 280 miljard EUR aan aanvullende investeringen is gemobiliseerd, waarvan 201 miljard EUR afkomstig was van de particuliere sector; overwegende dat de middelen van InvestEU bijna uitgeput zijn; G. overwegende dat in de meest recente verslagen over de toekomst van de EU wordt opgeroepen tot versterking van het concurrentievermogen van de EU, wordt gewezen op de cruciale rol van marktintegratie en wordt benadrukt dat er meer publieke en particuliere investeringen nodig zijn om een sterker, veiliger, autonomer en rechtvaardiger Europa tot stand te brengen; H. overwegende dat in het rapport Draghi over het Europese concurrentievermogen de gecombineerde extra investeringsbehoeften in Europa tegen 2030 geraamd worden op 750 tot 800 miljard EUR per jaar; overwegende dat de EIB-groep een cruciale rol speelt bij het dichten van deze investeringskloof, zowel door haar eigen kredietverleningscapaciteit in te zetten als door particulier kapitaal aan te trekken om deze investeringsbehoeften te financieren; I. overwegende dat uit het rapport‑Draghi blijkt dat Europese bedrijven minder uitgeven aan onderzoek en innovatie dan Amerikaanse bedrijven en dat Europa er nog altijd onvoldoende in slaagt onderzoek en innovatie te commercialiseren, dat dit met name geldt voor de sectoren biotechnologie, artificiële intelligentie en hernieuwbare energie, en dat dit te wijten is aan het feit dat de eengemaakte markt, de bankenunie en de kapitaalmarktenunie nog niet voltooid zijn, waardoor er sprake is van een relatieve kleinschaligheid en een gebrek aan eenheid; overwegende dat er in het rapport‑Draghi op wordt gewezen dat er in 2023 tussen de EU en de VS een productiviteitskloof bestond van 30 %, die met name te wijten was aan het feit dat Europa onvoldoende heeft aangehaakt bij de digitale revolutie in verband met de opkomst van internet en de daarmee verband houdende productiviteitswinst, waardoor slechts vier van de 50 belangrijkste technologiebedrijven Europees zijn; J. overwegende dat in het rapport‑Letta wordt vermeld dat vanwege de nog niet volledig geïntegreerde kapitaalmarktenunie (KMU) naar schatting 300 miljard EUR aan Europese spaartegoeden niet binnen Europa wordt geïnvesteerd, maar daarbuiten, met name in de Verenigde Staten; overwegende dat volgens de president van de Europese Centrale Bank bedrijven in de EU bij een voltooide kapitaalmarktenunie jaarlijks naar schatting ongeveer 470 miljard EUR meer aan kapitaal zouden kunnen aantrekken via de kapitaalmarkten (10) ; overwegende dat de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement de potentiële voordelen van een beter geïntegreerde en beter gereguleerde financiële markt van de EU op de lange termijn op tot wel 159 miljard EUR per jaar raamt, en de voordelen van verdere vooruitgang met betrekking tot de integratie van de EU-bankensector op tot wel 114 miljard EUR per jaar; K. overwegende dat de verrichtingen van de EIB moeten bijdragen tot het bereiken van klimaatneutraliteit uiterlijk in 2050, in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN, en de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten moeten ondersteunen; overwegende dat de EIB zichzelf tot klimaatbank van de EU heeft uitgeroepen, gezien de investeringen die nodig zijn om een rechtvaardige groene transitie te realiseren; overwegende dat de EU volgens ramingen van de Commissie haar jaarlijkse investeringen in energie, industriële innovatie, opschaling en vervoerssystemen met ongeveer 480 miljard EUR moet verhogen ten opzichte van het voorgaande decennium (11) ; L. overwegende dat de ontwikkeling van de Europese technologische en industriële defensiebasis in het licht van de huidige geopolitieke situatie een steeds belangrijker rol speelt binnen de interne markt; overwegende dat in het witboek van de Commissie over de toekomst van de Europese defensie wordt gesteld dat er over een periode van vier jaar nog eens 800 miljard EUR aan investeringen in de defensiesector nodig is; overwegende dat de EIB heeft aangekondigd dat zij haar financiering voor veiligheid en defensie zal verdubbelen van 1 miljard EUR in 2024 tot 2 miljard EUR in 2025, waarbij zij de “triple A”-rating zal behouden; M. overwegende dat de huizenprijzen in de EU tussen 2015 en 2023 met gemiddeld 48 % zijn gestegen en dat de huisvestingscrisis bijna heel Europa treft, met steeds ernstiger gevolgen voor de middenklasse en niet alleen voor de meest kwetsbaren; overwegende dat uit gegevens van de EIB blijkt dat er jaarlijks 1,5 miljoen nieuwe woningen moeten worden gebouwd en nog eens 5 miljoen moeten worden gerenoveerd, waarvoor 300 tot 400 miljard EUR aan jaarlijkse investeringen nodig is; overwegende dat de huisvestingssector van algemeen belang is, maar te kampen heeft met dalende overheidsinvesteringen, waardoor blijvende investeringen van de EIB van cruciaal belang zijn voor deze sector; overwegende dat het nieuwe actieplan van de EIB voorziet in investeringen ter hoogte van 10 miljard EUR voor de komende twee jaar; N. overwegende dat EIB Global, de ontwikkelingstak van de EIB die in 2022 werd opgericht, van cruciaal belang is voor de positie van Europa in de wereld; overwegende dat EIB Global naar verwachting ten minste een derde van de 300 miljard EUR aan investeringen zal faciliteren die in het kader van de Global Gateway tegen eind 2027 gegenereerd zouden moeten worden; O. overwegende dat het Parlement er herhaaldelijk op heeft aangedrongen dat er een interinstitutioneel akkoord gesloten wordt tussen het Parlement en de EIB; overwegende dat het Parlement akkoorden heeft gesloten met diverse EU-organen; overwegende dat het Parlement en de EIB al lange tijd intensief samenwerken en in dat kader onder meer contacten hebben en een dialoog voeren over wetgevings- en andere aangelegenheden; Algemene opmerkingen 1. waardeert het feit dat de EIB bereid is om zich aan te passen aan de steeds veranderende beleidsbehoeften van de EU, maar daarbij haar langetermijndoelen blijft nastreven; is ingenomen met de strategische routekaart 2024‑2027 van de EIB-groep, die de politieke prioriteiten van de EU weerspiegelt; herinnert eraan dat de strategische routekaart de volgende acht prioriteiten omvat: de rol van de EIB als klimaatbank, digitalisering en ingebruikneming van nieuwe technologieën, veiligheids- en defensie-industrie, modern cohesiebeleid, landbouw en bio-economie, de sociale infrastructuur van Europa, investeringen met een grote impact buiten de EU en de kapitaalmarktenunie; 2. dringt er bij de EIB nogmaals op aan om een nog grotere rol te spelen bij het dichten van de investeringskloof in Europa, die door Mario Draghi wordt geraamd op 800 miljard EUR, waarvan 450 miljard EUR alleen al in verband met de energietransitie; verzoekt de Commissie en de EIB ten volle gebruik te maken van het potentieel van de EIB om financiële steun te verlenen aan de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU en haar cruciale rol te vervullen bij het stimuleren van de noodzakelijke investeringen voor eerlijke en inclusieve duurzame groei, en tegelijkertijd de innovatiewinst op belangrijke beleidsterreinen van de EU te maximaliseren; dringt erop aan dat de bijdrage van de EIB-groep in het volgende meerjarig financieel kader (MFK) verder wordt versterkt, met name door middel van financieringsinstrumenten en begrotingsgaranties die zeer doeltreffend zijn gebleken voor de verwezenlijking van belangrijke beleidsdoelstellingen van de EU; dringt er bij de lidstaten op aan hiervoor voldoende financiering te verstrekken door mandaten toe te kennen aan de EIB en door middel van een mogelijke kapitaalverhoging, zodat de EIB investeringen kan mobiliseren die daadwerkelijk voldoen aan pan-Europese behoeften en de relevantie van de EU als mondiale speler versterken; herinnert eraan dat de nieuwe Commissie zich ten doel heeft gesteld een “investeringscommissie” te zijn; 3. benadrukt dat de “triple A”-rating van de EIB een cruciale troef is die behouden moet blijven; dringt er bij alle relevante actoren op aan om deze rating bij eventuele aanpassingen van het kredietverleningsbeleid en het mandaat van de EIB te beschermen en te waarborgen; benadrukt dat de rating onder meer gebaseerd is op haar solide kapitaalpositie, uitstekende kwaliteit en prestaties van haar activa, de kredietwaardigheid van de lidstaten als de uiteindelijke garantiegevers, en het feit dat de EIB heeft ingespeeld op de beleidsdoelstellingen van de EU; merkt op dat de EIB-groep met een solide “triple A”-rating en een sterk kader voor risicobeheer de financiële kracht heeft die nodig is om haar jaarlijkse investeringen gestaag te verhogen; benadrukt dat de rating en de financiële positie van de EIB haar ook in staat stellen gunstigere financieringsvoorwaarden te waarborgen voor de financiering van projecten van algemeen belang vergeleken met particuliere commerciële banken, zekerheid en kosteneffectiviteit te waarborgen, potentiële schommelingen in het rendement te absorberen, het vertrouwen van investeerders te behouden en de financieringskosten te beperken; benadrukt dat de EIB haar bevoorrechte status zou moeten benutten om grotere risico’s te nemen bij de financiering van Europese collectieve goederen en strategische investeringen; neemt kennis van het besluit van de Raad van Gouverneurs van de EIB om de hefboomratio van de EIB te verhogen van 250 % naar 290 %; benadrukt dat de EIB haar steun zodanig moet inrichten dat zij particuliere investeringen niet verdringt; 4. merkt op dat het investeringsvolume van de EIB in verhouding tot het bbp van de diverse Europese landen in 2024 varieerde van 0,1 % (12) tot 1,4 %; roept de EIB-groep op te zorgen voor een evenwichtiger geografische spreiding van de investeringen met het oog op een maximale impact in alle regio’s van de EU, teneinde een samenhangende en inclusieve groei in de hele EU te bevorderen, met bijzondere aandacht voor ondervertegenwoordigde en minder ontwikkelde gebieden; verzoekt de EIB zich sterk te blijven richten op investeringsplannen die tot doel hebben de kloof te verkleinen tussen enerzijds de meest ontwikkelde regio’s van de EU en anderzijds eilandregio’s, de binnenlanden, ultraperifere regio’s, economisch achtergebleven gebieden en alle door natuurlijke factoren benadeelde delen van de EU; 5. benadrukt dat de bestaande processen en mandaten van de EIB vereenvoudigd, gestroomlijnd, geoptimaliseerd en geconsolideerd moeten worden en dat toekomstige processen en mandaten eenvoudig en optimaal van opzet moeten zijn, en dat daarbij zoveel mogelijk gestreefd moet worden naar synergieën, doeltreffendheid en efficiëntie; stelt de ontwikkeling en invoering voor van één enkel rulebook, met een uniforme reeks financiële regels, om te fungeren als een uniform kader voor meerdere EU-programma’s en de uitvoering voor partners te vereenvoudigen, wat zal bijdragen tot een versterking van de verrichtingen van de EIB; 6. wijst op het belang van vermindering van de administratieve lasten en de kosten van verslaglegging, alsmede van vereenvoudiging van de procedures in verband met projecten die door de EIB worden gefinancierd, met name voor kmo’s en kleinschaligere innovatiegerichte initiatieven; wijst erop dat een gestroomlijnder proces de impact en de responsiviteit van de EIB zou kunnen vergroten; verwelkomt in dit verband de invoering van onestopshops die gecoördineerde financiële ondersteuning en technische begeleiding bieden; 7. waardeert de toezegging van de EIB om hervormingen door te voeren om de doorlooptijden voor goedkeuring van financiering te verkorten, met als doel een verkorting van 30 % tegen eind 2024 en een verkorting van 50 % in de periode 2024‑2026; merkt op dat gewerkt wordt aan een versnelde uitvoering van deze hervormingen, om de bureaucratie te verminderen, synergieën binnen de EIB-groep te versterken, interne procedures te automatiseren en te stroomlijnen en de kostenefficiëntie te verbeteren; verzoekt de Commissie en de EIB om verder te bestuderen hoe de doorlooptijden voor goedkeuring van financiering binnen de EIB kunnen worden verkort en de financieringsmandaten kunnen worden vereenvoudigd zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de controlenormen of de transparantie; dringt erop aan dat de EIB haar inspanningen voor de digitalisering van haar activiteiten opvoert; De investeringskloof dichten en het concurrentievermogen bevorderen 8. benadrukt de belangrijke rol die de EIB-groep als pan-Europese en internationale investeringsinstelling speelt door zowel publieke als particuliere financiering voor EU-prioriteiten te mobiliseren en de lidstaten te ondersteunen bij de financiering van essentiële en strategische investeringen en de beleidsdoelstelling van de EU; 9. wijst er echter nogmaals op dat de activiteiten van de EIB van nature beperkt zijn en dat de EIB slechts een ondersteunende rol kan spelen bij het dichten van de aanzienlijke investeringskloof; herhaalt dat een meer geïntegreerde economische en monetaire unie, een solidere economische architectuur en een doeltreffende coördinatie de activiteiten van de EIB ten goede zouden komen; dringt daarom aan op snelle en aanzienlijke vooruitgang met betrekking tot de kapitaalmarktenunie, met name door het zetten van concrete stappen wat betreft de onlangs gelanceerde spaar- en investeringsunie, de voltooiing van de bankenunie en, in voorkomend geval, de invoering van investeringsinstrumenten op EU-niveau om de kosten voor de belastingbetalers in de EU tot een minimum te beperken en de efficiëntie bij de levering van Europese collectieve goederen te maximaliseren; 10. bevestigt dat meer geïntegreerde kapitaalmarkten en een diepere eengemaakte markt ook wezenlijke basiselementen zijn voor de activiteiten van de EIB; is ingenomen met de strategische routekaart van de EIB, waarin de kapitaalmarktenunie hoog op de agenda wordt geplaatst; verwacht dat een naar behoren voltooide spaar- en investeringsunie voordelen zal opleveren voor zowel consumenten als kmo’s, in die zin dat er hoogrenderende investeringskansen in de reële economie zullen worden geboden, en dat de spaar- en investeringsunie uiteindelijk de durfkapitaalmarkt zal versterken, die wordt gezien als risicovoller dan andere vormen van investering, doordat de toegang tot gediversifieerde financieringsbronnen zal verbeteren; benadrukt dat relevante Europese publieke actoren moet bijdragen aan de spaar- en investeringsunie, en verwelkomt de bereidheid van de EIB om proefprojecten en andere concrete initiatieven op dit gebied te lanceren; 11. roept de Commissie en de EIB-Groep op om meer inspanningen te leveren om de agenda voor het concurrentievermogen en de spaar- en investeringsunie te verwezenlijken door particulier kapitaal aan te trekken voor productieve investeringen, innovatie gedurende de hele levenscyclus van bedrijven te ondersteunen, en risicokapitaalfinanciering en meer risicovolle aandelenfinanciering voor start-ups en scale-ups te stimuleren; benadrukt dat risicovolle instrumenten, zoals aandelen en durfkapitaal, moeten worden gebruikt met duidelijke risicokaders en meetbare prestatie-indicatoren; spoort de EIB aan om meer financiering te verstrekken ten behoeve van bedrijven die in handen zijn van vrouwen; 12. erkent de centrale rol van kmo’s, als ruggengraat van de Europese economie, bij het stimuleren van economische groei en innovatie, het scheppen van werkgelegenheid en het bevorderen van territoriale cohesie; herinnert er in dit verband aan dat de 24 miljoen kmo’s in de EU 99 % van alle bedrijven vertegenwoordigen en goed zijn voor ongeveer twee derde van alle banen en meer dan 50 % van de totale door het bedrijfsleven in de EU gegenereerde toegevoegde waarde; benadrukt dat het ondersteunen van kmo’s een hoofddoelstelling is voor de EIB-groep en dat het vergroten van de kredietmogelijkheden, de ontwikkeling van financieringsinstrumenten op maat en gerichte investeringen in kmo’s een breder positief effect teweeg kunnen brengen en kunnen bijdragen aan de economische veerkracht van de Unie, aan het concurrentievermogen van lokale productieketens en aan de digitale en duurzame transitie van regionale economieën; 13. spoort de EIB aan om de toegang van kmo’s en start-ups tot financiering te blijven faciliteren en haar rol op dit gebied nog verder te versterken, omdat het voor kmo’s vaak ingewikkeld is om financiering te verkrijgen via traditionele financiële instellingen, en om kmo’s gerichte financiering te verstrekken zodat ze over voldoende middelen beschikken om te groeien en te floreren; wijst erop dat kmo’s nog steeds voor uitdagingen staan als gevolg van hoge rentetarieven en grondstoffen- en energiekosten; 14. is ingenomen met de rol van het EIF bij de financiering van start-ups en scale-ups in Europa, onder meer via activiteiten op de Europese durfkapitaalmarkt; benadrukt dat EIF-instrumenten gemakkelijk toegankelijk moeten blijven voor kleinere aanvragers, en verzoekt het EIF zijn aanvraagprocedures dienovereenkomstig te stroomlijnen; dringt aan op een verhoging van de begroting van het EIF die bestemd is voor het durfkapitaalecosysteem van de EU, overeenkomstig het rapport-Draghi; pleit daarnaast voor invoering van garanties voor eerste verliezen en converteerbare instrumenten ten behoeve van start-ups en scale-ups; 15. wijst op de belangrijke bijdrage die de EIB-groep levert aan de ontwikkeling van het Europese ecosysteem voor durfkapitaal en particulier eigen vermogen, maar merkt daarbij op dat er meer moet worden gedaan om Europese innovatie te ondersteunen, zodat start-ups meer mogelijkheden krijgen om op te schalen en toegang te krijgen tot financiering gedurende hun gehele levenscyclus; merkt op dat, hoewel een aanzienlijk deel van de particuliere investeringsstromen reeds via durfkapitaalfondsen loopt, dit aandeel ontoereikend is en ongelijk verdeeld is over de lidstaten; onderstreept dat een kapitaalmarktenunie kan helpen om deze onevenwichtigheid aan te pakken en de toegang tot financiering in de lidstaten te verbeteren; 16. benadrukt dat door de EU aangeboden risicobeperkende instrumenten en begrotingsgaranties krachtige instrumenten zijn gebleken; is van mening dat risicobeperking op doeltreffende wijze moet worden voortgezet, met name met betrekking tot investeringen in innovatieve en strategische sectoren; uit zijn bezorgdheid over het feit dat, volgens de tussentijdse evaluatie van het InvestEU-programma, zonder verhoging van de begroting de middelen voor veel financiële producten eind 2025 uitgeput kunnen raken; verwelkomt in dit verband het voorstel van de Commissie van 26 februari 2025, om te voorzien in aanvullende financiering voor InvestEU; pleit voor een evenwichtige geografische verdeling van de financiering in het kader van InvestEU, waarbij de kleinere lidstaten niet vergeten mogen worden; 17. herinnert eraan dat EU-begrotingsgaranties steunen op middelen van de belastingbetaler en dat wanbetalingen bij door de EIB gesteunde projecten rechtstreekse gevolgen kunnen hebben voor de EU-begroting; 18. verwelkomt de voortdurende uitbreiding van het netwerk van Europese stimuleringsbanken en andere internationale financiële instellingen van de EIB om meer publieke en private investeringen te helpen aantrekken en te zorgen voor een brede geografische en sectorale dekking; wijst erop dat 75 % door de EIB wordt uitgevoerd; pleit ervoor dat de financiële component van het Europees Fonds voor concurrentievermogen gebruikmaakt van de kennis die bij nationale stimuleringsbanken en -instellingen aanwezig is, met name over lokale en regionale actoren; dringt er in dit verband op aan dat het combineren van instrumenten van de EIB en NPBI’s verder wordt onderzocht, om ervoor te zorgen dat dergelijke instrumenten de reeds voor NPBI’s bestemde middelen niet in gevaar brengen; 19. verzoekt de EIB haar gesubsidieerde leningen aan lokale en nationale financiële tussenpersonen te bevorderen, onder meer aan garantieconsortia, instellingen voor microkrediet, ethische banken en organisaties voor collectieve garantie die tot doelstelling hebben kmo’s gemakkelijker voor een lening in aanmerking te laten komen, waarbij speciale aandacht moet uitgaan naar plattelandsgebieden, binnenlanden en eilanden, ultraperifere regio’s en gebieden die zich in een economische of ecologische transitie bevinden; De rol van de EIB als klimaatbank van de EU bestendigen 20. erkent de rol van de EIB als klimaatbank en ziet de noodzaak in van de afstemming ervan op het EU-kader voor duurzame financiering, alsook van, waar van toepassing, de integratie van taxonomiecriteria (13) , de ondersteuning van de transitie door middel van de verstrekking van financiering voor duurzame en schone technologieën, en de ondersteuning van de inspanningen van de Unie om de economie van de EU koolstofvrij te maken; wijst erop dat de geldstromen van de EIB in overeenstemming moeten zijn met de EU-doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050 en de klimaatdoelstellingen van de EU voor 2030; merkt op dat alle zakelijke cliënten van EIB-financiering contractueel verplicht zijn om een geloofwaardige strategie voor afstemming op de Overeenkomst van Parijs (“decarbonisatieplannen”) te publiceren (14) ; 21. is verheugd over de investeringen van de EIB in klimaat en milieu, met een totaal van 50,7 miljard EUR in 2024, waarmee het streefdoel om ten minste 50 % van de totale financiering aan klimaatactie en milieuduurzaamheid te besteden, werd overtroffen; vraagt de EIB haar hoge ambitieniveau te handhaven, en beklemtoont dat deze verbintenis het concurrentievermogen, de energiezekerheid en de industriële veerkracht van de Unie ten goede komt; 22. herinnert eraan dat de groene transitie inclusief, eerlijk en concurrerend moet zijn en dat groene investeringen levensvatbaar moeten zijn; verwacht daarom van de EIB dat zij haar kredietverlening, financiële instrumenten, technische bijstand en adviesdiensten aanwendt om burgers en bedrijven te ondersteunen die voor uitdagingen staan op sociaal-economisch vlak als gevolg van hun inspanningen om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te verwezenlijken; benadrukt dat de herstructurering van de industrie, de omscholing van werknemers en het scheppen van nieuwe werkgelegenheidskansen in de getroffen regio’s moeten worden ondersteund; verzoekt de EIB projecten te steunen die tot doel hebben te zorgen voor betaalbare toegang tot hernieuwbare energie, huisvesting en openbare diensten, vanuit de gemeenschap geleide initiatieven en kleine projecten waarbij de focus ligt op de bestrijding van energiearmoede; 23. is ingenomen met de investeringen van de EIB in hernieuwbare energie, energie-efficiëntie, interconnectoren en elektriciteitsnetten en -opslag, alsook met haar steun voor REPowerEU; benadrukt dat het belangrijk is dat prioriteit wordt gegeven aan projecten met een grote economische impact en meetbare klimaatvoordelen; verzoekt de EIB een rol te spelen bij het mobiliseren van particulier kapitaal voor netwerkinvesteringen om de energieprijzen te helpen verlagen; merkt met name op dat er meer geïnvesteerd wordt in opkomende technologieën voor industriële elektrificatie en decarbonisatie en wijst erop dat dergelijke projecten in het kader van de transitie naar klimaatneutraliteit een belangrijke rol spelen, aangezien daardoor de emissies van moeilijk te decarboniseren industriële sectoren omlaag kunnen worden gebracht, maar uit tevens zijn bezorgdheid over de mogelijke impact ervan op de watervoorziening in bepaalde regio’s; 24. beklemtoont dat de hoge energiekosten in de EU moeten worden aangepakt om het concurrentievermogen van Europese bedrijven te vergroten; wijst erop dat een stabiele energievoorziening tegen concurrerende prijzen een van de fundamenten vormt van een succesvol industriebeleid; verzoekt de EIB-groep met name kmo’s te ondersteunen die te maken hebben met een hoge kostendruk ten gevolge van de hoge energieprijzen, onder meer in de vorm van gerichte financiering en adviesdiensten ter verbetering van de energie-efficiëntie en veerkracht van deze kmo’s; verzoekt de EIB energie-intensieve industrieën te blijven ondersteunen om ervoor te zorgen dat deze uiterst strategische sector de energietransitie succesvol kan laten verlopen; 25. wijst op de interne toezichthoudende rol van het Auditcomité van de EIB; wijst erop dat er geen extern prudentieel toezicht wordt uitgeoefend overeenkomstig internationaal aanvaarde toezichtnormen, behalve op het gebied van liquiditeitsbeheer; spoort de Raad van Gouverneurs van de EIB ertoe aan om, gezien de omvang, complexiteit en specifieke kenmerken van het bedrijfsmodel van de EIB, passende regelingen vast te stellen om te voldoen aan de hoogste normen op het gebied van extern prudentieel toezicht, en daarbij rekening te houden met de noodzakelijke aanpassingen die voortvloeien uit het unieke bedrijfsmodel van de EIB; 26. merkt op dat investeringen, in een wereld vol onzekerheid, gericht moeten zijn op de paraatheid van de EU om schokken het hoofd te bieden; benadrukt dat er meer moet worden geïnvesteerd in klimaatadaptatie en -bestendigheid; is voorstander van verder onderzoek en verdere ontwikkeling, ook op het gebied van innovatieve technologieën, om klimaatparaatheid te bevorderen; dringt erop aan dat de toegang van kmo’s tot financiering voor innovatieve groene technologieën wordt verbeterd; wijst erop dat schone technologie bijdraagt aan de soevereiniteit van de EU en essentieel is voor het concurrentievermogen, maar dat er op dit gebied nog grotere financieringsproblemen spelen dan met betrekking tot gevestigde technologieën vanwege de extra groene premie die moet worden opgebracht; wijst erop dat in het Draghi-verslag wordt gepleit voor meer instrumenten voor garantie en contragarantie ter dekking van de investeringsrisico’s van projecten die gericht zijn op de productie van schone technologie; 27. herinnert eraan dat de EIB de eerste uitgever van obligaties was die een groene obligatie uitgaf en nu de grootste uitgever van groene obligaties in meerdere valuta’s is; is ingenomen met het feit dat de EIB op 2 april 2025 haar eerste klimaatobligatie heeft uitgegeven, in overeenstemming met de verordening betreffende Europese groene obligaties (15) ; wijst erop dat de EIB een sleutelrol speelt bij de ontwikkeling van de markt voor groene obligaties en financieringsoplossingen biedt aan duurzame bedrijven; verzoekt de Commissie en de EIB-groep het leiderschap van de EU op het gebied van groene en digitale obligaties te handhaven; 28. herinnert eraan dat de EIB gehouden is het Verdrag inzake biologische diversiteit en het mondiaal biodiversiteitskader van Kunmin‑Montreal te eerbiedigen, en steunt de investeringen van de EIB in de bescherming van de biodiversiteit en het behoud van natuurlijke hulpbronnen; is ingenomen met het akkoord tussen de EIB en het Europees Milieuagentschap over de verdieping van de samenwerking op het gebied van biodiversiteits- en klimaatactie; beklemtoont dat, om de langetermijnvoordelen van herstel, instandhouding en bescherming van de biodiversiteit en de natuur te verwezenlijken, moet worden voorzien in aantrekkelijke financieringsregelingen die het voor potentiële begunstigden mogelijk maken om op vrijwillige basis aan dergelijke praktijken deel te nemen; Vrede, veiligheid en defensie financieren 29. is ingenomen met de proactieve aanpak van de EIB op het gebied van veiligheid en defensie; benadrukt dat de investeringen in deze sector in 2024 zijn verdubbeld tot 1 miljard EUR en dat deze in het plan van de EIB voor 2025 opnieuw zullen worden verdubbeld tot een recordbedrag van 2 miljard EUR; beklemtoont dat meer investeringen van de EIB in de defensiesector de investeringen van commerciële banken in de sector kunnen stimuleren; merkt evenwel op dat deze bedragen minder dan 1,1 % uitmaken van de investeringen van de EIB voor 2024 (88,8 miljard EUR) en 2,2 % van de financieringsdoelstellingen van de EIB voor 2025 (95 miljard EUR), en benadrukt dat ze slechts een aanvullende rol kunnen spelen bij het aanpakken van de naar schatting 33,6 tot 48 miljard EUR aan nieuwe financiering die uiterlijk in 2030 nodig is zodat defensiebedrijven kunnen voldoen aan de verwachte toename van bestellingen in het kader van het ReArm Europe-plan / Readiness 2030; benadrukt dat de financiering op Europees niveau van essentieel belang is om aan de aanzienlijke financieringsbehoeften van de lidstaten te voldoen; onderstreept dat alle toekomstige structurele Europese defensiefinanciering moet worden ontworpen met duidelijke voorwaarden en streng toezicht, voortbouwend op de lessen die zijn getrokken uit bestaande instrumenten; 30. steunt de aanhoudende, versterkte rol van de EIB bij het bevorderen van de veiligheid van Europa door middel van gerichte investeringen in zowel defensie- als civiele infrastructuur, en beklemtoont dat strategische investeringen moeten worden geconcentreerd in projecten met een Europese meerwaarde en in technologieën voor tweeërlei gebruik die bijdragen tot de verwezenlijking van doelstellingen op zowel civiel als defensiegebied, in overeenstemming met de overkoepelende doelstellingen van de EU om innovatie te stimuleren en de veiligheid en veerkracht van de Unie te vergroten; beklemtoont dat doeltreffende defensie-innovatie afhankelijk is van nauwe samenwerking tussen de academische wereld, onderzoeksinstellingen en particuliere bedrijven, en spoort de EIB ertoe aan om als katalysator op te treden bij het structureren van publiek-private langetermijnpartnerschappen met behulp van gerichte financieringsinstrumenten; 31. is ingenomen met het plan van de EIB om haar operationele kader te herzien en een specifieke, transversale beleidsdoelstelling vast te stellen om vrede en veiligheid in Europa te versterken, in het kader van een ambitieus plan voor de toewijzing van financiële middelen en kapitaal (16) ; steunt daarom het besluit van de Raad van Bewind van de EIB van 21 maart 2025 om het strategisch Europees veiligheidsinitiatief (SESI) 2022 van de EIB te integreren in een permanente, horizontale overheidsbeleidsdoelstelling, ter aanvulling van de bestaande beleidsdoelstellingen; onderstreept echter dat alle activiteiten op defensiegebied onderworpen moeten worden aan passende financiële parameters, regelmatige risicobeoordeling en transparant toezicht, en gepaard moeten gaan met solide risicobeheerprocedures; 32. is ingenomen met het gezamenlijke initiatief van de Commissie en de EIB-groep om via het EIF, een dochteronderneming van de EIB-groep, een dakfonds op te richten, de “eigenvermogensfaciliteit voor defensie” genaamd, met een begroting van 175 miljoen EUR voor de periode tussen 2024 en 2027, ter ondersteuning van particuliere investeringen in Europese kmo’s die innovatieve defensietechnologieën voor tweeërlei gebruik ontwikkelen, en om tegemoet te komen aan de financieringsbehoeften van de Europese technologische en industriële defensiebasis, die worden geraamd op een bedrag tussen 6,8 en 20 miljard EUR tot 2030, en zo tegemoet te kunnen komen aan de toename van het aantal bestellingen dat in het kader van het ReArm Europe-plan / Readiness 2030 wordt verwacht; 33. onderkent het besluit van de Raad van Bewind van de EIB van 21 maart 2025 om de subsidiabiliteitscriteria van de EIB-groep voor veiligheids- en defensie-investeringen uit te breiden en het aantal uitgesloten activiteiten te beperken, in overeenstemming met de voorstellen die de EU-leiders tijdens de Europese Raad van 6 maart 2025 hebben goedgekeurd, alsmede de goedkeuring door de EIB-groep van het actieplan inzake veiligheid en defensie in mei 2024 om de steun voor de veiligheids- en defensie-industrie van de EU op te voeren; merkt op dat de EIB-groep in het kader van dit plan financiering verstrekt aan kmo’s en innovatieve start-ups die actief zijn in de veiligheids- en defensiesector, in overeenstemming met het beginsel van “tweeërlei gebruik”, waarbij de eis van “geloofwaardig civiel gebruik” wordt gehandhaafd en de inkomstentoets wordt stopgezet; 34. neemt kennis van het besluit van de Raad van Bewind van de EIB van 21 maart 2025 dat er geen vast plafond zal zijn voor investeringen in veiligheid en defensie, waarbij de financieringsbedragen jaarlijks worden vastgesteld in het operationele plan van de EIB-groep; vraagt de EIB duidelijkheid te verschaffen over de mogelijke gevolgen van dit besluit voor andere beleidsterreinen en de algemene activiteiten van de EIB; 35. stelt voor dat de EIB blijft nadenken over haar rol en de omvang van de subsidiabele investeringen met betrekking tot haar bijdrage aan de vrede en veiligheid in Europa, zoals uiteengezet in het witboek van de Commissie over de toekomst van de Europese defensie, en deze blijft evalueren, met name in het licht van de dringende noodzaak om de Europese defensiesector op te schalen en de veiligheid en strategische autonomie op lange termijn te waarborgen; waarschuwt dat er bij elke aanpassing van de subsidiabiliteitscriteria of financiering van de EIB-groep aan nieuwe prioriteiten voor gezorgd moet worden dat de financiële positie van de groep gevrijwaard blijft en dat de doeltreffende financiering van andere strategische prioriteiten van de EU gewaarborgd is; 36. verzoekt de lidstaten de uitsluitingslijst van de EIB te wijzigen om financiering van wapens en munitie mogelijk te maken die verder gaat dan louter technologieën voor tweeërlei gebruik, en zo bij te dragen tot de ontwikkeling van de Europese defensie industrie; De uitdagingen op het gebied van sociale infrastructuur, cohesiebeleid en huisvesting aanpakken 37. is ingenomen met de belangrijkste strategische prioriteiten van de EIB ter versterking van de sociale infrastructuur van Europa en van een modern cohesiebeleid voor inclusieve en duurzame groei in heel Europa; waardeert het dat de EIB in haar oriënterende nota over cohesie 2021‑2027 heeft toegezegd ten minste 40 % van haar totale financiering in de EU tussen 2022 en 2024 in te zetten voor projecten in cohesieregio’s, en dat deze financiering in 2024 48 % van de totale kredietverlening in de EU vertegenwoordigde; verzoekt de EIB infrastructuurontwikkeling te blijven ondersteunen, waaronder investeringen in spoorwegen, gezondheidszorg en sociale infrastructuur, die van cruciaal belang zijn voor sociale en economische cohesie, veerkracht en inclusieve groei; onderstreept dat de EIB, in het licht van de huidige geopolitieke en economische onzekere situatie, langetermijnoplossingen kan bieden om de crisis in verband met de kosten van levensonderhoud aan te pakken; 38. wijst erop dat de ontwikkeling van vaardigheden van cruciaal belang is voor het bevorderen van duurzame en langdurige groei, de werkgelegenheid en het concurrentievermogen van de EU; wijst erop dat financieringsinitiatieven die gericht zijn op het stimuleren van menselijk kapitaal niet alleen innovatie en productiviteit bevorderen en inspelen op de behoeften van de arbeidsmarkt, maar ook de sociale cohesie en economische veerkracht versterken; verzoekt de EIB meer te investeren in onderwijs, opleiding, bij- en omscholing en gezondheid, in nauwe samenwerking en coördinatie met initiatieven van de lidstaten op deze gebieden, teneinde de impact ervan aan te vullen en te vergroten; 39. is verheugd over de toezegging van de EIB om de uitdaging met betrekking tot het dubbele marktfalen in de huisvestingssector aan te pakken, te weten het ontoereikende aanbod aan betaalbare en energie-efficiënte huisvesting, evenals het onvermogen van de markt om de energie-efficiëntie van het bestaande huizenbestand te vergroten; wijst op de verschillen tussen de lidstaten in beide beleidsvormen en qua omvang van het bovengenoemde marktfalen; 40. is ingenomen met het actieplan van de EIB voor betaalbare en duurzame huisvesting, in het kader waarvan de komende twee jaar investeringen van in totaal 10 miljard EUR zijn gepland; vestigt de aandacht op de bevindingen uit de analyse van de EIB-groep en na de vergadering met belanghebbenden, waaruit bleek dat er naar schatting 300 tot 400 miljard EUR aan publieke en private investeringen nodig is om 1,5 miljoen nieuwe wooneenheden te bouwen en er nog eens 5 miljoen per jaar te renoveren; spoort de EIB ertoe aan nog meer financiële middelen uit te trekken voor betaalbare huisvestingsprojecten in de lidstaten; verzoekt de EIB zich te richten op duurzame stedelijke ontwikkeling door ervoor te zorgen dat wordt voldaan aan de behoeften van de EU op het gebied van huisvesting en infrastructuur voor een sterker, duurzaam, samenhangender en welvarender Europa, met inbegrip van investeringen in het herstel van bestaande infrastructuur, met de nadruk op de ondersteuning van stadsvernieuwingsprojecten en de herbestemming van oude of verlaten gebouwen tot moderne sociale woonruimten; 41. verzoekt de EIB er rekening mee te houden dat huisvestingskosten verschillende inkomensgroepen en gezinsstructuren op andere wijze belasten, met name omdat sommige lage-inkomensgroepen het risico lopen in de marge terecht te komen; spoort de EIB ertoe aan samen te werken met andere Europese publieke investeringsbanken, lokale openbare financiële instellingen, lokale overheden, wooncoöperaties en organisaties voor sociale woningbouw om huisvestingsoplossingen voor kwetsbare en lage-inkomensgroepen te financieren; is ingenomen met het voornemen van de EIB om meer aandacht te besteden aan onderzoek en innovatie op het gebied van huisvesting; 42. verzoekt de EIB haar financiële steun op te voeren door gestandaardiseerde kant-en-klare financiële producten in te zetten voor de energievoorziening en de renovatie van gebouwen; benadrukt dat het verstrekken-verpakken-verkopenmodel (“originate-to-distribute”) van de EIB, waarmee de spaargelden van institutionele beleggers in goede banen kunnen worden geleid, een innovatief model is dat kan bijdragen tot de integratie van de kapitaalmarkten van de EU; 43. is ingenomen met het voornemen van de EIB om haar financiële en adviserende steun voor betaalbare huisvesting uit te breiden, met name voor jongere generaties; pleit voor meer synergie en uitwisseling met de Commissie, gemeenten en lokale overheden, aanbieders van coöperatieve woonvormen, woningbouwverenigingen en de bouwsector, waarbij beste praktijken worden uitgewisseld en pan-Europese samenwerking wordt bevorderd; verzoekt de EIB projecten te steunen waarmee gezorgd wordt voor betaalbare toegang tot hernieuwbare energie, huisvesting en openbare diensten, door de gemeenschap geleide initiatieven en kleine projecten die voornamelijk gericht zijn op de bestrijding van energiearmoede; 44. vindt het verheugend dat de EIB-groep landbouw en de bio-economie tot haar belangrijkste prioriteiten rekent; onderstreept dat de landbouw een belangrijke aanjager van groei en ontwikkeling in plattelandsgebieden is en dat meer steun voor en de bevordering van innovatie in deze cruciale sector een belangrijke rol spelen bij het waarborgen van de voedselzekerheid; wijst op de financiële uitdagingen waarmee vooral jonge landbouwers kampen en merkt daarbij op dat aanvragen voor financiering van landbouwers en ondernemingen in deze sector vaker worden afgewezen; roept de EIB-groep op haar betrokkenheid bij de landbouwsector te vergroten door de toegang tot financiering te verbeteren; 45. verzoekt de EIB haar inspanningen ter bevordering van de werkgelegenheid voor jongeren op te voeren, met name door steun te verlenen aan projecten en programma’s ter bevordering van ondernemerschap onder jongeren, toegang tot werkgelegenheid, beroepsopleiding en innovatie, teneinde bij te dragen tot een eerlijkere en inclusievere territoriale ontwikkeling en om braindrain tegen te gaan, met name in de eilandregio’s en economisch achtergestelde gebieden van de EU; De digitale transitie en nieuwe technologieën bevorderen 46. verzoekt de EIB de financiering van de open strategische autonomie van de EU op digitaal gebied te versterken, onderzoek te bevorderen, de ontwikkeling van Europese digitale infrastructuur te ondersteunen, nieuwe en disruptieve technologieën, zoals AI en quantumcomputing, in de hand te werken en de groei van digitale start-ups mogelijk te maken; benadrukt dat het belangrijk is zowel binnen de EU als wereldwijd de digitale kloof te overbruggen, om inclusieve toegang tot digitale infrastructuur en diensten te waarborgen; benadrukt dat het belangrijk is dat de investeringen van de EIB op het gebied van digitalisering worden afgestemd op de strategische prioriteiten van de EU, zoals de doelstellingen van het digitaal decennium van Europa, waaronder connectiviteit, digitale vaardigheden en de digitale transformatie van bedrijven; 47. steunt de uitbreiding, door het EIF, van het European Tech Champions Initiative (ETCI) teneinde particulier kapitaal aan te trekken om innovatieve start-ups op te schalen tot succesvolle wereldspelers en ervoor te zorgen dat Europese bedrijven en in Europa ontwikkelde technologieën tot in de latere stadia van groei in de EU blijven; benadrukt dat het huidige ETCI versneld moet worden uitgerold om gelijke tred te houden met het tempo van innovatie en start-ups; dringt er voorts op aan dat wordt voortgebouwd op de succesvolle ervaring van het ETCI om andere soortgelijke initiatieven te ontwikkelen om de digitale transitie en andere strategische sectoren te blijven ondersteunen, en moedigt het EIF aan de oprichting van een tweede generatie van dit initiatief te onderzoeken en te bekijken of het mogelijk is in dakfondsen te investeren; 48. benadrukt dat institutionele beleggers in Europa een grotere rol kunnen spelen bij de ondersteuning van durfkapitaal, met name voor scale-ups; dringt er daarom bij de EIB-groep op aan een Europees technologieforum op te richten, waarin de verschillende elementen van het ecosysteem voor durfkapitaal worden samengebracht, met als doel institutionele investeerders over de streep te trekken, naar het voorbeeld van het Tibi-initiatief (17) ; verzoekt de EIB dergelijke investeerders mogelijkheden te bieden om hun deskundigheid te vergroten en deel te nemen aan mede-investeringsregelingen van het EIF en institutionele investeerders, onder transparante en vooraf overeengekomen voorwaarden; 49. wijst erop dat in de Clean Industrial Deal als doelstelling is opgenomen dat er een TechEU-investeringsprogramma wordt opgezet waaraan wordt deelgenomen door de EIB; wijst erop dat moet worden gewaarborgd dat in het kader van dit fonds wordt gestreefd naar specifieke toewijzing voor start-ups en scale-ups; 50. dringt er bij de EIB op aan de versterking van de cyberbeveiligingscapaciteiten in de EU te ondersteunen om Europa veerkrachtiger te maken, waarbij de bestaande samenwerking tussen de lidstaten moet worden vergroot, en om kritieke entiteiten en essentiële diensten te beschermen; 51. wijst erop dat een stabiele toevoer van kritieke grondstoffen cruciaal is voor de groene en de digitale transitie, voor de defensiesector en voor de industriële basis van de EU in het algemeen; herinnert aan de rol die de EIB speelt binnen de Europese grondstoffenalliantie en aan de doelstelling van de Unie om autonomer te worden wat betreft de toevoer van kritieke grondstoffen; wijst op het belang van een op de circulaire economie gebaseerde aanpak ten aanzien van kritieke grondstoffen om de EU minder afhankelijk te maken van derde landen en haar strategische autonomie te versterken; verzoekt de EIB daarom meer te investeren in de sector kritieke grondstoffen om de veerkracht op het gebied van grondstoffen te vergroten, met bijzondere aandacht voor recycling van secundaire grondstoffen; 52. verzoekt de EIB de technologische transformatie van Europese bedrijven te ondersteunen, alsook de ontwikkeling van digitale vaardigheden bij werknemers en ondernemers; De rol van de EIB in het nabuurschapsbeleid en de Global Gateway 53. is ingenomen met de essentiële steun van de EIB aan Oekraïne in het licht van de grootschalige, ongerechtvaardigde, illegale aanvalsoorlog van Rusland; dringt aan op een verhoging van de EU-begrotingsgaranties, zodat de EIB haar activiteiten in de publieke en particuliere sector in Oekraïne kan voortzetten en versterken, ter ondersteuning van de acute economische uitdagingen van Oekraïne, maar ook met het oog op de wederopbouw van het land op middellange tot lange termijn; 54. benadrukt dat, om de afhankelijkheid van derde landen te verminderen, de uitrol van veerkrachtige, aan Europese controle onderworpen infrastructuur, onder meer op het gebied van satellietcommunicatie, energie en logistiek, van essentieel belang is; 55. onderstreept dat de EIB een belangrijke rol speelt bij de ondersteuning van de lidstaten en landen buiten de EU, met name kandidaat-lidstaten, wat de toegang tot risicokapitaalmarkten betreft, waardoor de investeringsmogelijkheden worden uitgebreid; 56. benadrukt dat de Global Gateway, als onderdeel van het instrumentarium voor extern optreden van de EU, van cruciaal belang is voor de positie van Europa in de wereld en gericht is op het bevorderen van het op regels gebaseerde multilaterale stelsel, duurzame ontwikkeling, democratie, mensenrechten, gendergelijkheid en de rechtsstaat; is ingenomen met de rol die de EIB, als grootste ontwikkelingsbank van de EU, in dit verband speelt; herinnert aan het belang van voorspelbare garanties uit de EU-begroting om de EIB in staat te stellen verrichtingen buiten de EU te blijven uitvoeren; 57. dringt aan op betere transparantie en werkwijzen voor openbaarmaking, aansluitend bij de praktijken van andere multinationale ontwikkelingsbanken, naast de instelling van een onafhankelijk klachtenmechanisme waarmee klachten doeltreffend kunnen worden aangepakt en verholpen; onderstreept dat er doeltreffende mechanismen nodig zijn om te waarborgen dat gemeenschappen die gevolgen ondervinden van door de EIB gefinancierde projecten, daarbij worden betrokken en dat er aan hen verantwoording wordt afgelegd, om ervoor te zorgen dat Global Gateway-projecten inspelen op lokale behoeften, een genderdimensie hebben en zinvolle ontwikkelingsresultaten opleveren; wijst op het belang van publieke participatie, met name in de plannings-, beoordelings- en monitoringprocessen voor kritieke grondstoffen van de EIB, met inbegrip van de vrije voorafgaande geïnformeerde toestemming van inheemse gemeenschappen, zoals bepaald in de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volken; 58. herhaalt zijn oproep aan EIB Global om blendingverrichtingen toe te spitsen op gebieden waar dit waarde kan toevoegen aan de lokale economie en verdringing van particulier kapitaal wordt voorkomen, en ervoor te zorgen dat gemengde financiering niet wordt gebruikt voor essentiële publieke diensten, met name gezondheidszorg, onderwijs en sociale bescherming; herinnert eraan dat de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid van de EU, en met name de doelstelling om de betaalbare toegang tot gezondheidszorg te verbeteren, als leidraad moeten dienen voor EIB-investeringen op dit gebied, teneinde voor betere gezondheidsresultaten voor iedereen te zorgen, maar met name voor vrouwen; 59. verwacht dat de activiteiten van EIB Global ook snel inspelen op veranderende realiteiten en dringende behoeften; wijst op de kloof in de financiering van ontwikkelingshulp als gevolg van de bevriezing van de hulp van de VS en de vermindering van de financiering voor het Globale Zuiden; dringt aan op concrete initiatieven om humanitaire of gezondheidscrises te voorkomen, de pan-Afrikaanse handel, infrastructuur en regionale integratie te ondersteunen en de banden met Europa te versterken; is ingenomen met het voornemen van EIB Global om verrichtingen met een hoger risico op te schalen, wat mogelijk is dankzij het mandaat van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld (NDICI – Europa in de wereld); 60. uit zijn bezorgdheid over berichten dat sommige door de EU gefinancierde projecten buiten de EU, onder meer in het kader van de Global Gateway, worden opgezet door Chinese bedrijven, waarbij Chinese bedrijven soms meer door de EIB gefinancierde opdrachten in de wacht slepen dan EU-bedrijven; dringt er bij de Commissie op aan voor een gelijk speelveld te zorgen door met de EIB samen te werken om de deelname van Europese bedrijven te stimuleren; beveelt aanbestedingspraktijken aan waarbij voorrang wordt verleend aan de beste prijs-kwaliteitsverhouding boven de laagste prijs, teneinde eerlijke concurrentie te bevorderen en in overeenstemming te zijn met de waarden van de EU; 61. is ingenomen met de inspanningen van de EIB en negen andere multilaterale ontwikkelingsbanken om nauwer samen te werken en zo vooruitgang te boeken bij de verwezenlijking van de SDG’s; verzoekt de EIB te blijven samenwerken met andere bilaterale en multilaterale instellingen om gemeenschappelijke methoden voor de analyse van de impact op ontwikkeling uit te werken en toe te passen, teneinde langdurige positieve effecten en toegevoegde waarde tot stand te brengen; 62. is ingenomen met de aankondiging van de EIB om de steun voor sectoren als watervoorziening, kleine bedrijven, hernieuwbare energie en energie-efficiëntie op te voeren en de partnerschappen binnen Europa en wereldwijd, onder meer met particuliere actoren, verder te versterken om een maximaal effect ter plaatse te sorteren; Governance: verantwoording en transparantie 63. benadrukt dat de groeiende rol van de EIB gepaard moet gaan met meer democratische verantwoordingsplicht en transparantie, met inbegrip van een snellere publicatie van projectgerelateerde documenten; herhaalt zijn oproep tot het sluiten van een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement en de EIB om hun bestaande samenwerking te formaliseren en te versterken, onder meer door een regelmatige gestructureerde dialoog, betere toegang van het Parlement tot documenten en gegevens van de EIB, en de mogelijkheid voor het Parlement om vragen met verzoek om schriftelijk antwoord in te dienen bij de EIB, zoals nu al het geval is bij de Europese Centrale Bank; verzoekt de EIB in dit verband het Parlement een duidelijk, vereenvoudigd overzicht van de bijdragen uit de EU-begroting aan haar balans, buitenbalansfinanciering en winst- en verliesrekening te geven; 64. benadrukt hoe belangrijk het is dat de EIB zorgt voor volledige transparantie en traceerbaarheid van de gefinancierde projecten, met inbegrip van meer gedetailleerde informatie, om passend toezicht mogelijk te maken door alle relevante belanghebbenden, waaronder maatschappelijke organisaties, in plaats van uitsluitend door de bevoegde ministeries; herinnert eraan dat op alle ontvangers van EU-financiering een algemene verplichting rust om de herkomst ervan te erkennen en de zichtbaarheid van alle ontvangen EU-financiering te waarborgen; verzoekt de EIB-groep erop toe te zien dat de eindontvangers voldoen aan de zichtbaarheidsvoorwaarden voor de financiële steun van de EU; 65. verzoekt de EIB om de deelname van Europese ondernemingen aan aanbestedingsprocedures voor door de EIB gefinancierde projecten te bevorderen; spoort de EIB aan kredietnemers te adviseren prioriteit te geven aan Europese ondernemingen om het Europese concurrentievermogen te versterken; 66. onderstreept dat de EIB-groep de hoogste normen in acht moet nemen bij het voorkomen van alle vormen van fraude, belastingontduiking, belastingontwijking, witwassen van geld en terrorismefinanciering; merkt op dat het waarborgen van de integriteit van de financiering van de EIB-groep van essentieel belang is om het vertrouwen van het publiek en het doeltreffende gebruik van middelen te waarborgen; neemt kennis van de door de Europese Ombudsman afgeronde onderzoeken en de nog lopende onderzoeken van het Europees Openbaar Ministerie en het Europees Bureau voor fraudebestrijding en verwacht volledige duidelijkheid en passende follow-up, met inbegrip van de nodige gevolgen; 67. roept de EIB nogmaals op te overwegen de taakverdeling binnen de directie af te stemmen op de aanbevelingen van EU-instellingen, teneinde potentiële belangenconflicten te helpen beperken; 68. is ingenomen met het kader voor de erkenning van vakbonden bij de EIB uit 2024; 69. is verheugd over de beginselen van de EIB inzake diversiteit, gelijkheid en inclusie, waaronder de doelstelling dat tegen eind 2026 ten minste 40 % van de leidinggevende functies door vrouwen moet worden bekleed; dringt aan op een geografisch evenwichtige vertegenwoordiging van EU-nationaliteiten onder het personeel; 70. benadrukt dat het mensenrechtenbeleid van de EIB moet worden aangescherpt, met inbegrip van de vaststelling van een duidelijk en doeltreffend kader en dito strategie voor passende zorgvuldigheid op het gebied van de mensenrechten; benadrukt dat milieu- en sociale effectbeoordelingen moeten worden uitgevoerd door onafhankelijke deskundigen en dat er onafhankelijke verificatiemechanismen moeten worden ingevoerd om toezicht te houden op de interne monitoring en interne rapportage door EIB-cliënten; o o o 71. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Investeringsbank. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 194, – gezien Richtlijn 2009/119/EG van de Raad van 14 september 2009 houdende verplichting voor de lidstaten om minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten in opslag te houden (1) (richtlijn inzake olievoorraden), – gezien de mededeling van de Commissie van 28 mei 2014 getiteld “Europese strategie voor energiezekerheid” ( COM(2014)0330 ), – gezien Verordening (EU) 2017/1938 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2017 betreffende maatregelen tot veiligstelling van de gasleveringszekerheid en houdende intrekking van Verordening (EU) nr. 994/2010 (2) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (3) , – gezien Verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit (4) , – gezien Verordening (EU) 2019/941 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende risicoparaatheid in de elektriciteitssector en tot intrekking van Richtlijn 2005/89/EG (5) , – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 8 juli 2020 getiteld “Energie voor een klimaatneutrale economie: een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem” ( COM(2020)0299 ), – gezien Verordening (EU) 2021/1153 van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2021 tot vaststelling van de Connecting Europe Facility en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1316/2013 en (EU) nr. 283/2014 (6) , – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (7) , – gezien Verordening (EU) 2022/869 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2022 betreffende richtsnoeren voor de trans-Europese energie-infrastructuur, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 715/2009, (EU) 2019/942 en (EU) 2019/943, en Richtlijnen 2009/73/EG en (EU) 2019/944, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 347/2013 (8) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 18 mei 2022, getiteld “De externe energiebetrokkenheid van de EU in een veranderende wereld” (JOIN(2022)0023), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2022 getiteld “REPowerEU Plan” ( COM(2022)0230 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 oktober 2022 getiteld “Digitalisering van het energiesysteem – EU-actieplan” ( COM(2022)0552 ), – gezien het definitieve beoordelingsverslag van de EU-NAVO-taskforce over de veerkracht van kritieke infrastructuur, gepubliceerd in juni 2023, – gezien Richtlijn (EU) 2023/1791 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955 (herschikking) (9) (energie-efficiëntierichtlijn), – gezien het jaarverslag 2023 van het Voorzieningsagentschap van Euratom, – gezien Richtlijn (EU) 2023/2413 van het Europees Parlement en de Raad van 18 oktober 2023 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001, Verordening (EU) 2018/1999 en Richtlijn 98/70/EG wat de bevordering van energie uit hernieuwbare bronnen betreft, en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad (de richtlijn hernieuwbare energie) (10) , – gezien Richtlijn (EU) 2024/1788 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2023/1791 en tot intrekking van Richtlijn 2009/73/EG (herschikking) (11) , – gezien Verordening (EU) 2024/1789 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1227/2011, (EU) 2017/1938, (EU) 2019/942 en (EU) 2022/869 en Besluit (EU) 2017/684, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 715/2009 (herschikking) (12) , – gezien Verordening (EU) 2024/1787 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake de vermindering van methaanemissies in de energiesector en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/942 (13) , – Richtlijn (EU) 2024/1711 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 tot wijziging van de Richtlijnen (EU) 2018/2001 en (EU) 2019/944 inzake het verbeteren van de opzet van de elektriciteitsmarkt van de Unie (14) , – gezien Verordening (EU) 2024/1747 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 tot wijziging van de Verordeningen (EU) 2019/942 en (EU) 2019/943 wat betreft het verbeteren van de opzet van de elektriciteitsmarkt van de Unie (EMD-verordening) (15) , – gezien zijn resolutie van 14 november 2024 over de maatregelen van de EU tegen de Russische schaduwvloot en waarborging van de volledige handhaving van de sancties tegen Rusland (16) , – gezien het verslag van Sauli Niinistö getiteld “Safer Together: Strengthening Europe’s Civilian and Military Preparedness and Readiness” (verslag-Niinistö), gepubliceerd op 30 oktober 2024, – gezien speciaal verslag 09/2024 van de Europese Rekenkamer getiteld “Gasleveringszekerheid in de EU” (17) , – gezien de mededeling van de Commissie van 29 januari 2025 getiteld “Het EU-kompas voor concurrentievermogen” ( COM(2025)0030 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 21 februari 2025 getiteld “EU-actieplan inzake kabelbeveiliging” (JOIN(2025)0009), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 februari 2025 getiteld “Actieplan voor betaalbare energie” ( COM(2025)0079 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 26 maart 2025 over de strategie voor een paraatheidsunie (JOIN(2025)0130), – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A10-0121/2025 ), A. overwegende dat energiezekerheid een essentiële bouwsteen is van een veerkrachtige, duurzame en concurrerende economie; overwegende dat een betrouwbare en betaalbare energievoorziening van essentieel belang is voor economische groei, de industriële productiviteit en het maatschappelijk welzijn; B. overwegende dat het veiligstellen van de energievoorziening een prioriteit vormt in het licht van de algemene veiligheidscrisis en de noodzaak voorbereid te zijn op uitdagingen op defensiegebied; C. overwegende dat de EU meer dan 60 % van haar energie importeert, waaronder 90 % van haar gas en 97 % van haar olie (18) , waardoor zij kwetsbaar is voor eventuele verstoringen van de energievoorziening, terwijl er mogelijkheden zijn om eigen schone en hernieuwbare energiebronnen te ontwikkelen; D. overwegende dat de EU het potentieel heeft hernieuwbare bronnen te ontwikkelen en dat het aandeel zelfgeproduceerde hernieuwbare energie sinds de publicatie van de laatste energiezekerheidsstrategie van de Commissie in 2014 enorm is toegenomen (windenergie met 98 %, fotovoltaïsche energie met 314 %, thermische zonne-energie met 22 % en oceaanenergie met 244 %); overwegende dat de EU-productie van fossiele brandstoffen in dezelfde periode is afgenomen, waarbij het aandeel steenkool daalde met 53 %, olie met 31 % en gas met 73 %; E. overwegende dat Europa met een overwegend door hernieuwbare energie gevoed net tegen 2035 meer dan 100 GW aan nieuwe vaste schone stroomcapaciteit zal nodig hebben om betrouwbaarheid, energiezekerheid en lagere kosten te waarborgen (19) ; F. overwegende dat de kloof tussen de energieproductie en de vraag in de EU een negatieve weerslag op de handelsbalans van de EU heeft, wetende dat de kosten van energie-invoer in 2024 neerkwamen op 427 miljard EUR (na een piek van 602 miljard EUR in 2022) voor steenkool, olie en gas (20) ; G. overwegende dat de productie van kernenergie in de EU sinds 2014 met 24 % is gedaald (21) ; overwegende dat een aantal lidstaten er duidelijk naar streeft de nucleaire capaciteit als pijler van hun energiestrategie uit te breiden en hun projecten op het gebied van kernenergie te bevorderen; H. overwegende dat de diversificatie van energiebronnen bijdraagt tot de open strategische autonomie, de energiezekerheid en de weerbaarheid van de EU tegen verstoringen van de externe voorziening; I. overwegende dat hernieuwbare en schone binnenlandse energieproductie alsook energie-efficiëntie- en energiebesparingsmaatregelen over de hele waardeketen de afhankelijkheid van externe energiebronnen zullen verminderen en de energievoorzieningszekerheid zullen verbeteren; overwegende dat het EU-beleid voor energie-efficiëntie structurele resultaten heeft opgeleverd, met een piek in de vraag naar energie in 2006 en een daling van 20 % in 2023 (22) , waaruit blijkt dat energie-efficiëntie de kosteneffectiefste manier is om de uitstoot te beperken, het concurrentievermogen te vergroten, energie betaalbaarder te maken en de energiezekerheid te verbeteren; J. overwegende dat er verschillen zijn tussen de lidstaten wat betreft natuurlijke en geografische kenmerken, alsook energievoorziening, -zekerheid, -bronnen en -beleid; K. overwegende dat de Russische Federatie de leverantie van olie, steenkool, kernenergie en gas aan de Europese Unie tientallen jaren als wapen heeft gebruikt om verdeeldheid tussen de lidstaten te zaaien en sinds de zomer van 2021 om de inflatie aan te wakkeren en de Europese vastberadenheid om Oekraïne te steunen in zijn rechtvaardige strijd voor vrijheid, te verzwakken; overwegende dat de Russische oorlog tegen Oekraïne in 2014 is begonnen; overwegende dat Rusland sinds 24 februari 2022 een illegale, niet-uitgelokte en niet-gerechtvaardigde grootschalige aanvalsoorlog tegen Oekraïne voert; overwegende dat de lidstaten in de Verklaring van Versailles (23) zijn overeengekomen opnieuw te beoordelen hoe zij hun energievoorzieningszekerheid kunnen waarborgen en hun afhankelijkheid van de invoer van gas, olie en steenkool uit Rusland “zo spoedig mogelijk” stop te zetten, door onder meer de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en de productie van de belangrijkste onderdelen daarvoor te versnellen en de algemene afhankelijkheid van de EU van fossiele brandstoffen versneld af te bouwen, rekening houdend met de nationale omstandigheden en de gekozen energiemix van de lidstaten; overwegende dat in het REPowerEU-plan een reeks maatregelen wordt voorgesteld om de invoer van Russische fossiele brandstoffen uiterlijk tegen 2027 stop te zetten; L. overwegende dat, terwijl het grootste deel van de invoer van Russische olie en steenkool aan sancties is onderworpen, de invoer van Russisch gas en Russische kernenergie helaas buiten het sanctieregime van de EU is gebleven vanwege zorgen over de voorzieningszekerheid; M. overwegende dat het aandeel Russisch gas, zowel vloeibaar aardgas (lng) als leidinggas, in de totale energie-import van de EU aanzienlijk is afgenomen, van 45 % in 2021 tot circa 19 % in 2024; overwegende dat de EU-invoer van fossiele brandstoffen uit Rusland in het derde jaar na de invasie groter was dan de financiële steun van de EU aan Oekraïne in dezelfde periode (18,7 miljard EUR in 2024) (24) ; overwegende dat Rusland sinds het begin van de oorlog in totaal 206 miljard EUR heeft verdiend aan de uitvoer van fossiele brandstoffen naar de EU; overwegende dat de wereldwijde uitvoer van fossiele brandstoffen de grootste bron van inkomsten voor Rusland vormt en goed is voor 250 miljard EUR per jaar (25) , wat overeenkomt met 160 % van de Russische militaire begroting voor dit jaar (26) ; N. overwegende dat van de 100 reactoren die in de EU in gebruik zijn, 18 reactoren in vijf EU-landen een Russisch of Sovjetontwerp hebben en elk uiteenlopende niveaus van ingebouwde afhankelijkheid van Rosatom hebben, wat een bijzonder risico vormt voor de Europese energiezekerheid; overwegende dat Rusland in 2024 in ongeveer 23 % van de totale EU-vraag naar diensten voor uraniumomzettng en in 24 % van de diensten voor uraniumverrijking heeft voorzien; O. overwegende dat Rusland sancties omzeilt via zijn schaduwvloot, die onder valse vlag of zonder vlag olie levert aan bereidwillige kopers, wat een ernstig milieurisico vormt; overwegende dat de lidstaten de doeltreffende maatregelen die de Raad in het 15e sanctiepact tegen het omzeilen van de sancties via de schaduwvloot heeft goedgekeurd, nog moeten uitvoeren; P. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van november 2024 de EU en haar lidstaten heeft verzocht alle invoer van Russische energie, met inbegrip van lng en kernenergie, te verbieden, te eisen dat schepen die Russisch lng uitvoeren de toegang tot EU-havens wordt ontzegd en geen nieuwe overeenkomsten te sluiten met Rosatom of dochterondernemingen ervan; Q. overwegende dat het ontbreken van een geactualiseerde robuuste EU-strategie voor energiezekerheid negatieve gevolgen heeft voor bedrijven, industrieën en huishoudens; overwegende dat dit, naast andere factoren, heeft geleid tot een flinke stijging van de energiearmoede, met als resultaat dat bijna een op de tien huishoudens (10,6 %) in 2023 niet in staat was de woning voldoende te verwarmen (27) , tegenover 6,9 % in 2021 (28) ; R. overwegende dat aanvallen op kritieke energie-infrastructuur kunnen leiden tot energieonderbrekingen met gelijktijdige gevolgen in verschillende lidstaten, aanzienlijke economische schade kunnen aanrichten, de openbare veiligheid kunnen ondermijnen en gevolgen kunnen hebben voor de defensievermogens van de EU; overwegende dat de Europese energiesector sinds de Russische invasie in Oekraïne overspoeld wordt met cyberaanvallen; overwegende dat de kritieke energie-infrastructuur in de Oostzee regelmatig door Rusland wordt aangevallen; overwegende dat het toenemende aantal incidenten van intimidatie waarbij de perimeter van offshore energie-infrastructuur wordt verstoord bijzonder zorgwekkend is; S. overwegende dat de rol van de NAVO op het gebied van energiezekerheid voor het eerst werd gedefinieerd tijdens de top van Boekarest in 2008 en sindsdien is versterkt; overwegende dat de NAVO de beveiliging van kritieke infrastructuur versterkt om sabotage te voorkomen, onder meer via het onlangs gelanceerde initiatief “Baltic Sentry”; overwegende dat de NAVO nationale autoriteiten ondersteunt bij het vergroten van hun weerbaarheid tegen verstoringen van de energievoorziening die gevolgen kunnen hebben voor de nationale en collectieve defensie; T. overwegende dat de integratie van de elektriciteitssystemen van de Baltische staten in het continentale Europese netwerk in februari 2025 een cruciale stap was in de richting van het verbeteren van hun energiezekerheid, aangezien hierdoor de afhankelijkheid van het door Rusland gecontroleerde net is weggevallen waardoor de geopolitieke kwetsbaarheden zijn beperkt en de veerkracht van de Baltische regio is versterkt; Een nieuwe visie op energiezekerheid in een veranderend mondiaal landschap 1. herinnert eraan dat het Europees Milieuagentschap energiezekerheid definieert als de beschikbaarheid van energie te allen tijde in verschillende vormen, in voldoende hoeveelheden en tegen redelijke en/of betaalbare prijzen; is van mening dat een alomvattende benadering van energiezekerheid rekening moet houden met de dimensie van de fysieke infrastructuur, de beschikbaarheid, betrouwbaarheid, stabiliteit en betaalbaarheid van de voorziening en de duurzaamheid daarvan, en de nadruk moet leggen op de geopolitieke en de klimaatdimensie; 2. benadrukt dat energiezekerheid een sectoroverschrijdende kwestie is die het fundament vormt voor de werking van alle kritieke sectoren en daardoor onontbeerlijk is voor economische stabiliteit, openbare veiligheid en nationale veerkracht; beklemtoont dat het van cruciaal belang is overwegingen in verband met energiezekerheid te integreren in relevant beleid en de effectbeoordelingen die daaraan ten grondslag liggen om de samenhang, consistentie en algehele doeltreffendheid van de beleidsvorming van de EU te verbeteren; 3. benadrukt dat de huidige geopolitieke situatie en de aanhoudende gevaarlijke afhankelijkheden op het gebied van energievoorziening duidelijk maken dat de opvatting van energiezekerheid moet worden herzien en erkent dat de veerkracht van energiesystemen, opgevat als het vermogen om te anticiperen op, bestand te zijn tegen, zich aan te passen aan en snel te herstellen van mogelijke verstoringen, inmiddels een strategische noodzaak is geworden; 4. benadrukt dat naarmate het energiesysteem koolstofarmer wordt, het aandeel hernieuwbare energie toeneemt en de elektrificatie vordert, een goed functionerende en geïntegreerde energiemarkt, energie-efficiëntie, de integratie van flexibiliteitsbronnen (elektriciteits- en warmteopslag, waterstof, volledig ontwikkelde en veerkrachtige infrastructuur, vraagsturing enz.) en voldoende inzetbare capaciteit van cruciaal belang zullen zijn om op succesvolle wijze om te gaan met het fluctuerende karakter van hernieuwbare energiebronnen en het volledige potentieel van de energietransitie aan te boren; 5. benadrukt dat energiezekerheid niet mogelijk is zonder toereikendheid; merkt op dat de schaarsteproblemen in de perifere gebieden van Europa in 2025 zich tegen 2033 naar de centrale delen van het continent zullen verplaatsen (29) ; is van mening dat capaciteitsmechanismen een structurele rol vervullen om inzetbare back-upcapaciteit te verzekeren zodat tijdens piekuren of perioden van tekorten in de aanvoer toereikendheid wordt gewaarborgd en om bij te dragen tot het stimuleren van de nodige investeringen in het genereren van capaciteit waarvan de noodzaak mogelijk niet wordt aangetoond door marktsignalen, die uitsluitend gebaseerd zijn op onregelmatig voorkomende prijsuren bij schaarste; beklemtoont dat ervoor moet worden gezorgd dat de mechanismen openstaan voor verschillende soorten hulpbronnen (zoals vraagzijde, energiebesparing, aggregatie, opslageenheden en grensoverschrijdende hulpbronnen) waarmee de nodige diensten, zoals flexibiliteit, kunnen worden geleverd, die geen onnodige marktverstoringen veroorzaken of zoneoverschrijdende handel beperken, en die verenigbaarheid met een toekomstig koolstofvrij elektriciteitssysteem weerspiegelen, onder meer door middel van samenhang met vastgestelde emissiegrenswaarden zoals bepaald in artikel 22 van de verordening opzet van de elektriciteitsmarkt (EMD-verordening); wijst erop dat de vergoeding voor capaciteitsmechanismen alleen betrekking heeft op de beschikbaarheid ervan; benadrukt dat de goedkeuringsprocedures voor deze mechanismen dringend moeten worden vereenvoudigd en gestroomlijnd, zoals gevraagd in het kader van de EMD-herziening, waarbij de goedkeuringsprocedure van de Commissie terdege rekening moet houden met de specifieke problemen van de elektriciteitsmarkt in de respectieve lidstaten; neemt kennis van het verslag van de Commissie over de beoordeling van mogelijkheden om de procedure voor de toepassing van een capaciteitsmechanisme te stroomlijnen en te vereenvoudigen (30) en van de lopende werkzaamheden met betrekking tot het staatssteunkader voor de Clean Industrial Deal, met concrete voorstellen om de goedkeuringsprocedure te versnellen; merkt op dat de balanceringsmarkt weliswaar essentiële kortetermijndiensten biedt maar nog niet investeringsvriendelijk is, en verzoekt de Commissie daarom stimulansen te ontwikkelen om de flexibele activa op te bouwen die de balanceringsmarkten dringend nodig hebben; 6. wijst erop dat bij decarbonisatie rekening moet worden gehouden met de specifieke kenmerken van de lidstaten en hun regio’s, met inbegrip van de ultraperifere gebieden en de rechtvaardigetransitiegebieden van Europa, en hun toegang tot verschillende soorten schone energiebronnen, de behoeften van hun industrieën en de kwetsbaarheid van hun burgers, teneinde te zorgen voor een rechtvaardige transitie die de energiezekerheid in stand houdt door synergieën te creëren tussen klimaatambities, geografische en natuurlijke omstandigheden en de sociale en economische realiteit; 7. wijst op de noodzaak van een bredere benadering van niet-fossiele flexibiliteit en energieopslag die ook moleculen en warmte omvat; benadrukt het potentieel van stadsverwarmingssystemen die gebruik kunnen maken van warmteopslag om de temperatuur van het circuit te verlagen en afvalwarmte, zonne-energie, geothermische energie en andere hernieuwbare bronnen te integreren, in voorkomend geval met een overgangsperiode voor het gebruik van aardgas; vestigt de aandacht op de belangrijke rol die kan worden vervuld door een optimaal gebruik van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling, in overeenstemming met de energie-efficiëntierichtlijn, om het elektriciteitsnet te helpen stabiliseren, en op het concurrentievermogen van bepaalde industriële sectoren, met name die sectoren die geen alternatieve methoden hebben voor de productie van betaalbare warmte in hun industriële processen; benadrukt dat stadsverwarmingsnetten met het oog hierop moeten worden gemoderniseerd en uitgebreid; 8. benadrukt dat technologische neutraliteit een sleutelrol speelt bij het verbeteren van de zekerheid van de energievoorziening, waarbij lock-in-effecten worden vermeden en duurzaamheid, economische efficiëntie en een rechtvaardige transitie worden bevorderd; herinnert eraan dat moet worden geïnvesteerd in een gevarieerde portefeuille van schone technologieën die regio’s in staat stellen op kosteneffectieve wijze technologieën toe te passen die het best aansluiten bij hun behoeften, zodat energie betaalbaarder en toegankelijker wordt; 9. merkt op dat in het rapport-Draghi (31) wordt benadrukt dat een vermindering van de afhankelijkheid van de invoer van fossiele brandstoffen het concurrentievermogen van de EU en de betaalbaarheid en voorzieningszekerheid zou verbeteren; merkt op dat aardgas momenteel een onderdeel is van de energiezekerheid van de EU, met een vraag van 320 miljard m³ in 2024, en neemt kennis van de prognoses van het Internationaal Energieagentschap (IEA) die wijzen op een matige vraag van 260 miljard m³ per jaar tegen 2035 (32) , terwijl in een REpowerEU-scenario wordt uitgegaan van een mogelijke daling van de vraag met 184 miljard m³ tegen 2030, wat zou neerkomen op een daling van de vraag naar aardgas met ongeveer 50 % in minder dan vijf jaar ten opzichte van de vraag van 356 miljard m³ in 2022; herinnert aan het voorstel van Draghi om als leidraad voor infrastructuurkeuzes, internationale partnerschappen en wetgeving een alomvattende strategie voor aardgas vast te stellen om de rol ervan tijdens de transitie te regelen en de aardgasvoorziening veilig te stellen; merkt met bezorgdheid op dat inconsequent aardgasbeleid de handelspositie van EU-bedrijven heeft verzwakt, waardoor deze zijn blootgesteld aan de prijzen op de mondiale spotmarkt en er mogelijk een kloof ontstaat tussen wat de EU contractueel heeft veiliggesteld en wat in de loop van de tijd zal worden geïmporteerd; 10. benadrukt dat de ontwikkeling van kernenergie een nationaal prerogatief blijft in het kader van het EU-recht; wijst erop dat de lidstaten die ervoor kiezen kernenergie in hun energiemix op te nemen soms een belangrijke rol aan kernenergie hebben toegekend in het kader van een geïntegreerd energiesysteem waarin ook wordt voorzien in een grotere penetratie van hernieuwbare energiebronnen; merkt op dat een aantal lidstaten het nodig acht de ontwikkeling en invoering van zowel bestaande nucleaire technologieën als technologieën van de nieuwe generatie en de volledige splijtstofcyclus te ondersteunen, waarmee zal worden bijgedragen tot de opbouw van een concurrerende technologische toeleveringsketen in de EU om een open strategische autonomie te waarborgen; benadrukt dat het belangrijk is de volledige kosten van de gehele levenscyclus van kernenergie te beoordelen, met inbegrip van bouw, exploitatie, veiligheid, milieu- en gezondheidseffecten, afvalbeheer en ontmanteling; wijst op de bestaande en blijvende afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers, waarbij in 2022 ongeveer 97 % van de aanvoer van natuurlijk uranium in de EU afkomstig was van overzeese bronnen (33) , en benadrukt dat de bevoorradingsbronnen voor uranium en splijtstof moeten worden gediversifieerd en dat gevolg moet worden gegeven aan de aanbeveling van het Voorzieningsagentschap van Euratom om betrouwbare toeleveringsketens te ontwikkelen om te voldoen aan de groeiende vraag naar nucleaire en nieuwe nucleaire technologieën; neemt in dit verband kennis van het recente besluit van de Europese Investeringsbank om haar steun voor de versterking van de Europese uraniumverrijkingscapaciteit te verlengen; beklemtoont dat kleine modulaire reactoren en geavanceerde modulaire reactoren het potentieel hebben om de energiezekerheid te vergroten door te voorzien in koolstofarme energie; merkt echter op dat de technologie nog niet volledig ontwikkeld is; is ingenomen met de aangekondigde beoordeling van de mogelijkheid om de vergunningspraktijken voor nieuwe technologieën op het gebied van kernenergie, zoals kleine modulaire reactoren, te stroomlijnen; 11. erkent dat hernieuwbare energie autonomie op energiegebied en voorzieningszekerheid op lange termijn mogelijk maakt; benadrukt dat hernieuwbare energiebronnen van essentieel belang zijn om energiezekerheid te realiseren, aangezien zij voor de EU reeds de belangrijkste bron van energie van eigen bodem vormen; wijst erop dat het van belang is het gebruik van de bestaande capaciteit voor hernieuwbare energie maximaal te benutten, met name door het probleem van inperking (“curtailment”) aan te pakken, aangezien in 2023 vanwege netcongestie in de EU meer dan 12 TWh aan hernieuwbare elektriciteit werd ingeperkt, waardoor 4,2 miljoen ton extra CO 2 -emissies werden uitgestoten (34) ; merkt op dat hernieuwbare energiebronnen reeds hebben bijgedragen tot het verminderen van de afhankelijkheid van de EU van Russisch gas, aangezien zij in 2023 goed waren voor 25 % van de energie en 45 % van de elektriciteit die in de EU zijn verbruikt; wijst nogmaals op het belang van aanhoudende EU-steun voor de ontwikkeling en het inzetten van gevestigde technologieën voor hernieuwbare energie, zoals zonne-energie, windenergie, geothermische energie en warmtepompen; herhaalt dat het noodzakelijk is te voorzien in beleids- en investeringssteun voor minder ontwikkelde of opkomende sectoren met het oog op een versnelde invoering van hernieuwbare technologieën die gezien de nationale en lokale omstandigheden het meest relevant zijn, zoals innovatieve geothermische technologie, biomethaan, thermische zonne-energie, mariene energie, getijdenenergie, osmose-energie en geconcentreerde zonne-energie; stelt bezorgd vast dat sommige innovatieve technologieën zonder gericht steunbeleid mogelijk niet tijdig het stadium van commercialisering zullen bereiken, en verzoekt de lidstaten daarom om voor deze technologieën te voorzien in steun voor onderzoek, demonstratie, marktacceptatie en opschaling; verzoekt de Commissie een investeringsplan voor deze hernieuwbare technologieën voor te stellen; 12. wijst in het bijzonder op het potentieel van geothermische energie, dat tegen 2035 wordt geraamd op 510 GW aan een belastingsfactor van 80-90 %; wijst op de enorme hoeveelheid onbenutte hulpbronnen in bepaalde EU-regio’s en verzoekt de Commissie gevolg te geven aan de oproep van het Parlement om de ontwikkeling van geothermische energie te ondersteunen, onder meer door instrumenten voor risicobeperking tot stand te brengen; 13. verzoekt het IEA een analyse uit te voeren om de mogelijkheden voor het gebruik van aardgasbronnen in de EU te beoordelen; merkt op dat de interne aardgasproductie van de EU tussen 2020 en 2023 met meer dan een derde is gedaald en dat deze daling naar verwachting zal aanhouden zonder dat de productie van groen gas in de EU, met inbegrip van biogas en biomethaan, in de nabije toekomst aanzienlijk zal toenemen; merkt op dat in het rapport-Draghi wordt benadrukt dat naast een geleidelijke decarbonisatie en een verschuiving naar waterstof en groene gassen in overeenstemming met de herziene richtlijn hernieuwbare energie (RED III) en REPowerEU als overgangsmaatregel, de interne aardgasproductie – indien de afzonderlijke lidstaten dit gerechtvaardigd achten – ook een rol kan spelen om bij te dragen aan de voorzieningszekerheid en om blootstelling aan negatieve geopolitieke ontwikkelingen te voorkomen; 14. benadrukt dat diversificatie van essentieel belang is om in een veranderende geopolitieke context het risico op dominantie van leveranciers te beperken; is van mening dat de EU werk moet maken van sterkere internationale partnerschappen met betrouwbare leveranciers van energie, grondstoffen en schonetechnologiecomponenten in alle regio’s van de wereld, en met name met landen van de Europese Economische Ruimte; 15. beklemtoont dat het verbeteren van de energiezekerheid een holistische aanpak vereist, met name door in belangrijke eindgebruikerssectoren voor energie, zoals gebouwen en industrie, de energie-efficiëntie te verbeteren en door energiebesparingen te bevorderen, investeringen in onderzoek en ontwikkeling te stimuleren en te zorgen voor zinvolle burgerparticipatie, hetgeen allemaal van essentieel belang is om een veerkrachtig, duurzaam en inclusief energiesysteem tot stand te brengen; 16. verzoekt de Commissie rekening te houden met toekomstige behoeften op het gebied van militair vermogen en militaire mobiliteit bij de uitbouw van het energiesysteem van de EU; merkt met bezorgdheid op dat de EU in hoge mate afhankelijk is van de invoer van ruwe olie en aardolieproducten; verzoekt de Commissie een alomvattende strategie voor vloeibare brandstoffen uit te werken om ervoor te zorgen dat deze in crisissituaties gemakkelijk beschikbaar zijn voor het leger en om de afhankelijkheid van kwetsbare importketens en onbetrouwbare producenten te verminderen, met name door de ontwikkeling van geavanceerde synthetische brandstoffen (zoals duurzame luchtvaartbrandstoffen en e-brandstoffen) in Europa; 17. vestigt de aandacht op de aanbeveling in het Niinistö-verslag over de noodzaak om verder werk te maken van de prioritaire vervoerscorridors voor tweeërlei gebruik voor civiele en defensiegerelateerde logistieke behoeften, van de uitbreiding van de toeleveringsketens voor brandstoffen voor de strijdkrachten langs die corridors, alsook van strategische energiereserves, die met name nuttig kunnen zijn voor regio’s met een onvoldoende ontwikkelde pijpleidinginfrastructuur en brandstofopslag; verzoekt de Commissie in dit verband de richtlijn inzake olievoorraden te herzien gezien de recente geopolitieke verschuivingen en de noden van militaire gereedheid, teneinde de energiezekerheid en de weerbaarheid tegen nieuwe militaire risico’s te versterken; 18. erkent de snel toenemende vraag naar energie als gevolg van de digitale sector, met name de aanzienlijke energiebehoefte van datacenters en systemen voor artificiële intelligentie; benadrukt dat deze trend de dringende noodzaak van een krachtig energie-efficiëntiebeleid aantoont, en wijst op het belang van een proactieve aanpak van de EU om duurzame, toekomstgerichte oplossingen te vinden om aan deze groeiende vraag te voldoen en tegelijkertijd de veerkracht van haar energiesysteem te waarborgen; Een veerkrachtige energie-infrastructuur 19. merkt op dat infrastructurele knelpunten de voordelen van sectorintegratie in de weg staan en de bedreigingen voor de energiezekerheid verergeren; benadrukt het belang van investeringen in nieuwe energienetwerken, waaronder grensoverschrijdende interconnectoren en offshorenetwerken, en van optimalisering van de bestaande infrastructuur om de capaciteit met behulp van netverbeterende technologieën (grid-enhancing technologies, GET’s) te vergroten en tegelijkertijd de behoefte aan nieuwe infrastructuur te verminderen, teneinde de integratie van hernieuwbare energiebronnen en andere nieuwe opwekkingsvermogens mogelijk te maken, prijsverschillen te verkleinen, de algehele efficiëntie van het systeem te verbeteren en de solidariteit tussen de lidstaten in geval van een energiecrisis te bevorderen; wijst op de noodzaak van een technisch verantwoorde infrastructuurplanning, waarbij rekening wordt gehouden met geografische en natuurlijke kenmerken, de levensvatbaarheid op lange termijn wordt gewaarborgd en het ontstaan van gestrande activa wordt voorkomen; 20. verzoekt de Commissie dringend in kaart te brengen waar de interconnectoren ontoereikend zijn om het huidige interconnectiestreefcijfer van 15 % te halen, zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2018/1999 (35) ; benadrukt het belang van projecten van gemeenschappelijk belang (PGB’s) voor het faciliteren van een efficiënte en veilige elektriciteitsstroom tussen lidstaten en regio’s, waardoor de grensoverschrijdende integratie en energiesolidariteit binnen de EU worden versterkt; erkent de rol van de Connecting Europe Facility – Energie (CEF-E) bij de voltooiing van bovengenoemde investeringen en herhaalt zijn oproep om de financiering ervan aanzienlijk te verhogen bij voorstellen voor het volgende meerjarig financieel kader; 21. verzoekt de lidstaten om de vergunningsprocedures voor elektriciteitsinstallaties en -netwerken te versnellen; merkt op dat buitensporig lange vergunningsprocedures kunnen leiden tot rechtsonzekerheid, wat de toereikendheid van de voorziening kan ondermijnen omdat de uitvoering van cruciale projecten wordt vertraagd – of het nu gaat om het repoweren of vernieuwen van bestaande installaties voor opwekking of om de ontwikkeling van infrastructuur voor transmissie, distributie of opslag; is ingenomen met de positieve vooruitgang die is geboekt met bepalingen die zijn aangenomen bij de laatste herziening van de richtlijn hernieuwbare energie en de noodverordening inzake vergunningen (36) om de vergunningsprocedures te versnellen, te stroomlijnen en te vereenvoudigen; 22. herinnert eraan dat klimaatverandering zich blijft verergeren, waardoor het energiesysteem steeds meer onder druk komt te staan als gevolg van extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven die leiden tot de sluiting van thermische centrales, droogtes die leiden tot de opwekking van minder stroom, en zware stormen, overstromingen en branden die schade toebrengen aan elektriciteitsnetten en gaspijpleidingen; wijst erop dat het effect van klimaatverandering op productiemiddelen, netwerken en consumptiepatronen beter moet worden geïntegreerd in de modellering en paraatheid van energie-infrastructuur; benadrukt de noodzaak van planning van veerkrachtige energiesystemen, met inbegrip van strategieën voor aanpassing aan het klimaat, zoals geavanceerde koeltechnologieën, netflexibiliteit, gedecentraliseerde opwekking van hernieuwbare energie, en versterkte bescherming van de infrastructuur; benadrukt hoe belangrijk het is om in elk energieproject vanaf het prilste stadium een klimaatbestendigheidsplan te integreren, gebaseerd op een eerste risicogebaseerde beoordeling; 23. verzoekt de Commissie voort te bouwen op Richtlijn (EU) 2022/2557 (37) betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten door de volledige en geharmoniseerde uitvoering ervan te vergemakkelijken middels het verstrekken van beste praktijken, richtsnoeren en methodologieën, en grensoverschrijdende opleidingsactiviteiten en oefeningen ter ondersteuning van de lidstaten, de bevoegde autoriteiten en kritieke energie-entiteiten; 24. benadrukt dat er geïnvesteerd moet worden in de bescherming en weerbaarheid van de energie-infrastructuur tegen door de mens veroorzaakte bedreigingen, zoals militaire, hybride en cyberaanvallen; spreekt zijn bezorgdheid uit over de recente sabotage-incidenten in de Oostzee en dringt aan op krachtigere maatregelen op EU-niveau om de kritieke energie-infrastructuur van de EU te beschermen, met inbegrip van grensoverschrijdende verbindingen met niet-EU-landen, zoals onderzeese pijpleidingen en kabels, offshore windparken en interconnecties, die bedoeld zijn om de meest getroffen lidstaten te ondersteunen, en om nationale maatregelen aan te vullen; is in dit verband ingenomen met de gezamenlijke mededeling betreffende het EU-actieplan inzake kabelbeveiliging; 25. merkt op dat de decentralisatie van het energiesysteem, wat zowel de veerkracht versterkt als de energietransitie vergemakkelijkt, en een grotere diversiteit van bronnen en autonomie zorgen voor een verminderde afhankelijkheid van gecentraliseerde elektriciteitscentrales, het risico op stroomuitval tot een minimum beperken, de stabiliteit van het stroomnet verbeteren en een sneller herstel na storingen mogelijk maken; benadrukt tegelijk dat het toegenomen aantal afgelegen en versnipperde energiebronnen, energieopslagfaciliteiten en nieuwe verbindingen betere maatregelen vereisen om een robuuste infrastructuurbescherming te waarborgen; 26. verzoekt de Commissie lering te trekken uit de oorlog in Oekraïne, met name wat betreft de kritieke rol van elektriciteitsinterconnectie, micro-netwerken, gedistribueerde zonne-energie, windenergie en batterijopslag om het elektriciteitsnet beter bestand te maken tegen militaire aanvallen, waaronder cyberaanvallen, drones en raketten; prijst de aanhoudende inspanningen van Oekraïne om de werking en veiligheid van zijn energiesysteem te handhaven ondanks de Russische aanvalsoorlog, en benadrukt dat steun aan Oekraïne ook hulp inhoudt bij het waarborgen van de deugdelijkheid van het nationale elektriciteitsnet; 27. merkt met bezorgdheid op dat er voor kleine gedistribueerde energiebronnen die op het internet zijn aangesloten, zoals omvormers, geen passende conformiteitsbeoordelingsprocedures gelden die onder de wetgeving inzake cyberbeveiliging vallen, zoals de verordening cyberweerbaarheid (38) , en aangezien zij op afstand kunnen worden bediend en hun software kan worden bijgewerkt door de fabrikant, die in veel gevallen een niet-vertrouwde leverancier is, zouden deze niet-vertrouwde leveranciers controle kunnen krijgen over de elektriciteitsnetten van de EU; dringt er bij de Commissie op aan verplichte risicobeoordelingen in te voeren voor gedistribueerde energiebronnen op basis van het land van herkomst, waardoor installaties die worden gecontroleerd vanuit rechtsgebieden die veiligheidsrisico’s kunnen inhouden, onder strikt toezicht komen te staan en onderworpen worden aan lokalisatievereisten; pleit voor grotere weerbaarheid in de Europese toeleveringsketens door de productie van gedistribueerde energiebronnen in de EU en allianties met vertrouwde internationale partners te bevorderen; benadrukt het belang van voldoende professionals die gespecialiseerd zijn in cyberbeveiliging en van nauwe samenwerking tussen de lidstaten om deze kwetsbaarheden aan te pakken; 28. roept energiebedrijven die kritieke infrastructuur beheren ertoe op nauw samen te werken met het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging en zich uit te rusten met de meest geavanceerde cyberbeveiligingsinstrumenten; is van mening dat samenwerking met de NAVO op het gebied van cyberbeveiliging moet wordt versterkt om hybride bedreigingen van de Europese energiezekerheid het hoofd te bieden; 29. merkt op dat de lidstaten alles in het werk moeten stellen om hun weerbaarheid te vergroten, waaronder het vermogen om incidenten te voorkomen, zich daartegen te beschermen, erop te reageren, ze te weerstaan, de gevolgen ervan te beperken, ze op te vangen, te incasseren en ervan te herstellen, en daarbij ten volle rekening moeten houden met de onderlinge afhankelijkheid van de energiemarkt van de EU en het mogelijke domino-effect dat infrastructuurstoringen in één land kunnen hebben in de hele Unie; benadrukt met name dat meer moet worden ingezet op het aspect “herstellen”, wat kan worden bereikt door middel van een efficiënt Europees herstel- en responsmechanisme en nationale en regionale operationele plannen, die een belangrijk onderdeel kunnen vormen van de afschrikkingsstrategie van de EU; wijst op het belang van EU-solidariteit bij het reageren op mogelijke infrastructuurincidenten, waarbij gecoördineerde actie en wederzijdse ondersteuning tussen de lidstaten worden gewaarborgd; 30. herinnert eraan dat de energie-infrastructuur een bijzonder gevoelige sector is die moet worden beschermd tegen buitenlandse belangen; dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan de veiligheidsrisico’s in verband met buitenlandse investeringen in en aankopen van energie-infrastructuur aan te pakken; drukt zijn bezorgdheid uit over een reeks potentieel gevoelige buitenlandse investeringen, met name in elektriciteitsnetten; is in dit verband ingenomen met de lopende herziening van de verordening screening BDI (39) als een proactieve stap in de richting van een strikte strategische aanpak van de ontwikkeling van en het toezicht op de Europese energie-infrastructuur; 31. benadrukt dat energiezekerheid ook de levering van cruciale schone technologieën, onderdelen en kritieke grondstoffen moet omvatten, en wijst op de noodzaak van diversificatie van de bronnen waaruit deze worden betrokken; roept op tot meer steun voor de netwerkproducerende industrie in de EU als strategische pijler van de energietransitie, met bijzondere nadruk op het waarborgen van een eerlijk en concurrerend regelgevingskader voor Europese fabrikanten, en tegelijkertijd het potentieel te onderzoeken van lokale inhoudsvereisten om de energiezekerheid, de veerkracht van de toeleveringsketen en het concurrentievermogen van de industrie te versterken; pleit voor het actualiseren van het kader voor overheidsopdrachten om de administratieve lasten voor netbeheerders om toegang te krijgen tot de noodzakelijke netwerktechnologieën te vereenvoudigen en te verlichten; 32. wijst op het belang van de integratie van circulaire beginselen in het ontwerp van kritieke infrastructuur en apparatuur, en dringt aan op meer steun voor de tenuitvoerlegging daarvan, met als doel de afhankelijkheid van de EU van de invoer van buitenlandse grondstoffen te verminderen en de hulpbronnenefficiëntie te verbeteren; Uitfasering van Russische energieleveringen 33. benadrukt dat de uitdagingen die voortvloeien uit een gebrek aan solidariteit binnen de EU en uit het feit dat sommige lidstaten bepaalde belangen vooropstellen, het hele continent bewust hebben gemaakt van de gevaren van afhankelijkheid van een onbetrouwbare energieleverancier die energieleveringen als wapen inzet; beklemtoont dat de lessen die zijn getrokken uit de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne centraal moeten staan in toekomstige EU-maatregelen, waarbij met name het cruciale belang van een eensgezinde Europese reactie moet worden benadrukt om een einde te maken aan gevaarlijke afhankelijkheden op het gebied van energievoorziening; 34. benadrukt dat er in de EU vooruitgang is geboekt bij het verminderen van de energieafhankelijkheid, met name dankzij het REPowerEU-plan en de zestien sanctiepakketten, als gevolg waarvan de invoer van Russisch gas (via pijpleidingen en LNG) is gedaald van 45 % van de totale gasinvoer van de EU in 2021 tot 19 % in 2024; 35. spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over het feit dat de EU nog steeds afhankelijk is van Russisch gas en dat deze afhankelijkheid recentelijk zelfs is toegenomen, met een stijging van de invoer met 18 % in 2024 en een verdere stijging in 2025 (40) ; merkt op dat de lidstaten alleen al in 2024 naar schatting voor 7 miljard EUR aan Russisch LNG hebben gekocht, en dat de EU sinds de Russische invasie van Oekraïne voor 200 miljard EUR aan olie en gas uit Rusland heeft geïmporteerd en op die manier de oorlogsmachine van Rusland volledig (41) financiert; 36. is ingenomen met de publicatie van een routekaart voor de uitfasering van de invoer van energie uit Rusland, die de weg moet vrijmaken voor een zo spoedig mogelijke definitieve beëindiging ervan; 37. is verheugd over het door de Commissie voorgestelde stapsgewijze verbod op de invoer van Russisch gas; benadrukt dat er uiterlijk in 2027 een EU-breed verbod moet worden ingesteld op alle invoer van Russisch aardgas en dat nieuwe contracten en bestaande spotcontracten uiterlijk eind 2025 moeten worden beëindigd; dringt erop aan dat de lidstaten, met inbegrip van de lidstaten die momenteel profiteren van gerichte afwijkingen voor de invoer van Russische olie, deze invoer uiteindelijk tegen uiterlijk 2027 uitfaseren; is ingenomen met de komende wetgevingsvoorstellen ter zake en verzoekt de Commissie de mogelijkheden te onderzoeken van alle beschikbare overgangsinstrumenten die kunnen leiden tot de beëindiging van de invoer van Russische fossiele brandstoffen tegen 2027, zoals de invoering van een regulier quotasysteem voor de invoer van Russisch gas in de EU en de invoering van een maximumprijs voor Russisch LNG, na een beoordeling van de gevolgen voor de markt en de prijzen; verzoekt de Commissie aan EU-bedrijven doeltreffende en juridisch solide instrumenten ter beschikking te stellen om hen te helpen bij hun inspanningen om zonder boetes uit langlopende contracten met Russische leveranciers te stappen; 38. verzoekt de lidstaten de gasleveringen aan de EU uit de terminals van Yamal LNG en Arctic LNG 2 op te nemen in het toepassingsgebied van de EU-sancties en de respectieve sanctionering van de vloot lng-tankers met een ijsklasse die in het kader van het lng-project Yamal worden ingezet; merkt op dat het sanctioneren van lng-tankers bijzonder doeltreffend zou zijn, aangezien er op wereldschaal slechts een beperkt aantal lng-tankers met een ijsklasse is; benadrukt dat de bovengenoemde maatregelen een adequate beoordeling van de juridische en economische gevolgen voor de betrokken Europese bedrijven vereisen en dat ervoor moet worden gezorgd dat zij hun contracten kunnen beëindigen; 39. prijst de opname van de nucleaire toeleveringsketen in de routekaart; stelt met bezorgdheid vast dat op de EU-markt nog steeds Russische splijtstof aanwezig is, onder meer via indirecte toeleveringsketens, en dat in 2023 23,5 % van het in de EU verbruikte uranium afkomstig was uit Rusland en 30,1 % van het uranium dat in de nucleaire vloot van de EU wordt gebruikt, door Rusland werd verrijkt; merkt op dat binnenlandse aanbieders de capaciteit in hun Europese installaties weliswaar opvoeren om aan de toegenomen vraag te voldoen, nu nutsbedrijven proactief afstappen van leveringen uit Rusland, maar dat er op Europees en nationaal niveau dringend duidelijke beleidsbeslissingen nodig zijn om de bovengenoemde kwetsbaarheden in de nucleaire toeleveringsketen aan te pakken; dringt daarom aan op ondersteuning van projecten in de Unie die bijdragen tot een grotere autonomie en zekerheid inzake de toelevering van splijtstof; 40. uit zijn bezorgdheid over het feit dat officiële gegevens geen volledig beeld geven van de invoer van Russische energie en de eindbestemming ervan, aangezien er nog steeds Russische olie en gas met een ander etiket op de EU-markt komen; betreurt dat dit in sommige gevallen gebeurt met instemming van de betrokken overheidsactoren; 41. is het ermee eens dat een adequate beoordeling van de omvang van de invoer van Russische energie een eerste vereiste is voor de geleidelijke beëindiging van deze afhankelijkheid; betreurt dat de invoer van Russische energie voortdurend wordt witgewassen en benadrukt dat er op de energiemarkt van de EU meer transparantie nodig is; verzoekt de lidstaten gegevens te publiceren over de oorsprong van ingevoerd, uitgevoerd en verbruikt Russisch gas, en dringt aan op de toepassing van alle maatregelen tegen het witwassen van ingevoerde Russische energie; merkt op dat relevante rapportageverplichtingen uit hoofde van Verordening (EU) 2024/1787 inzake de vermindering van methaanemissies in de energiesector kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van deze doelstelling; 42. is ingenomen met de op stapel staande voorstellen voor transparantie-, monitoring- en traceerbaarheidsmechanismen, aangezien de effectieve uitvoering van sancties afhankelijk is van compatibele controlemechanismen in alle lidstaten; wijst erop dat er dringend een juridisch mechanisme moet worden ontwikkeld om de transparantie en traceerbaarheid te waarborgen van aardgas dat afkomstig is uit Rusland en als vloeibaar aardgas via pijpleidingen naar de EU wordt uitgevoerd, welk mechanisme op termijn ook de invoer van olie moet dekken; benadrukt dat dit mechanisme in de toekomst moet worden uitgebreid tot de invoer van energie uit andere bestemmingen; is van mening dat het mechanisme samenwerking vereist tussen verschillende diensten, waaronder de mededingingsdiensten van de EU, het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (ACER) en nationale douaneautoriteiten; verzoekt de lidstaten te overwegen de strafrechtelijke onderzoeksbevoegdheden van de nationale douaneautoriteiten te versterken om de doeltreffendheid van het bovengenoemde mechanisme te waarborgen en voldoende afschrikkende maatregelen en boeten in te voeren, zoals passende geldboeten voor het ontwijken van sancties; 43. benadrukt dat er een rechtskader voor diversificatie moet worden vastgesteld, op grond waarvan elke lidstaat op gecoördineerde wijze en via de passende bevoegde autoriteiten een exitplan voor Russische energiebronnen moet opstellen en de opstelling en uitvoering van gespecialiseerde exitplannen op het niveau van ondernemingen die in hun respectieve energiesectoren actief zijn, moet ondersteunen en controleren; is van mening dat deze plannen ook de aspecten binnenlandse productie en terugdringing van de vraag moeten omvatten; 44. veroordeelt met klem de oproepen om weer Russische energie te gaan invoeren als onderdeel van het vredesakkoord voor Oekraïne; verwerpt ten stelligste het idee van een mogelijke certificering van de Nord Stream 2-pijpleiding en dringt aan op de volledige ontmanteling van Nord Stream-pijpleidingen; waarschuwt ervoor dat de EU opnieuw afhankelijk dreigt te worden van een onbetrouwbare leverancier en verzoekt de Commissie en de lidstaten hiertegen waarborgen te ontwikkelen, zoals een medeondertekening door de Commissie van alle mogelijke contracten met Rusland of het verplichte gebruik van het AggregateEU-platform voor dit soort aankopen; 45. wijst erop dat energie een fundamentele behoefte is; benadrukt dat de geleidelijke afschaffing van de invoer van Russische energie een collectieve inspanning moet zijn om ervoor te zorgen dat geen enkele lidstaat en geen enkel bedrijf of huishouden aan zijn lot wordt overgelaten; benadrukt dat de lidstaten niet allemaal in dezelfde positie verkeren om de invoer van Russische energie op dezelfde manier af te bouwen, en dringt daarom aan op sterke onderlinge solidariteit, naast passende steunmaatregelen van de Commissie om een eerlijke en gecoördineerde transitie te waarborgen; 46. merkt op dat de geleidelijk afgeschafte invoer van Russische energie in de nabije toekomst moet worden vervangen door betrouwbare niet-EU-bronnen en dringt er daarom bij de Commissie op aan maatregelen voor te stellen die ervoor zorgen dat deze invoer voldoende wordt vervangen door betrouwbare partners; benadrukt echter dat de Russische energieleveringen niet mogen worden vervangen door nieuwe afhankelijkheden in de energievoorziening, en dat daarom de invoer van energie op lange termijn geleidelijk moet worden verminderd door middel van doeltreffende maatregelen ter ondersteuning van decarbonisatie, elektrificatie, energie-efficiëntie en energiebesparingen in de sectoren waar dat mogelijk en kostenefficiënt is, alsook door de ontwikkeling van binnenlandse energieproductie in overeenstemming met het REPowerEU-plan; 47. beklemtoont dat de energieafhankelijkheid van Rusland evenmin mag worden vervangen door nieuwe afhankelijkheden van individuele leveranciers van technologieën, componenten of kritieke grondstoffen op energiegebied; Herziening van het kader voor voorzieningszekerheid 48. is ingenomen met de komende herziening van de architectuur voor voorzieningszekerheid, met inbegrip van de verordening gasleveringszekerheid en de verordening risicoparaatheid in de elektriciteitssector, en andere relevante wetgeving; is van mening dat in de nieuwe EU-architectuur voor voorzieningszekerheid rekening moet worden gehouden met fundamentele verschuivingen zoals een toenemende sectoroverschrijdende integratie van het energiesysteem, het nieuwe geopolitieke landschap, de ingrijpende veranderingen in de aanvoerroutes en de gevolgen van de klimaatverandering, alsook met veranderingen in de maturiteit van energietechnologieën die tot uiting komen in verschuivingen in de genormaliseerde energiekosten, en de kansen die dit biedt voor de energietransitie; 49. benadrukt dat energie-efficiëntie een cruciale rol speelt bij het vergroten van de voorzieningszekerheid doordat zo de totale vraag naar energie vermindert, de afhankelijkheid van ingevoerde energie afneemt en het systeem veerkrachtiger wordt; is van mening dat het nieuwe kader voor de voorzieningszekerheid moet worden verbreed om een nieuwe visie op de energievoorzieningszekerheid te weerspiegelen, die niet alleen gebaseerd is op energiebronnen, maar ook op het energie-efficiëntie-eerstbeginsel, energiebesparing, kostenefficiëntie en het vermogen om verschillende soorten energie op eigen bodem te produceren; merkt op dat de Unie zich op korte termijn erop moet toeleggen de invoer van Russische energie doeltreffend, grondig en zonder achterpoortjes af te bouwen, onder meer door zich te verzekeren van alternatieve leveringen door betrouwbare partners, de bestaande infrastructuur beter te benutten en tegelijkertijd waar mogelijk binnenlandse alternatieven voor ingevoerde energieproducten te blijven ontwikkelen; benadrukt niettemin dat er een toekomstbestendige architectuur voor voorzieningszekerheid moet worden ontwikkeld die de afhankelijkheid van externe actoren systematisch vermindert, met name door energie-efficiëntie te bevorderen, energiebesparing te stimuleren, de circulariteit te vergroten, de eigen productie van schone energie gestaag te laten toenemen en te zorgen voor goed beschermde gedecentraliseerde energie-infrastructuur; 50. benadrukt dat de veerkracht van energie-infrastructuur prioriteit moet krijgen, voortbouwend op de lessen die zijn getrokken uit de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, de gerichte aanvallen op zijn energiesystemen en de voordelen van gedecentraliseerde energiesystemen; is van mening dat nieuwe energie-activa reeds in hun ontwerp veerkrachtig moeten zijn, en ook bestand moeten zijn tegen mogelijke militaire bedreigingen en extreme weergebeurtenissen; 51. wijst erop dat alle actoren meer moeten samenwerken om de energie-infrastructuur bestand te maken tegen zowel klimaateffecten als door de mens veroorzaakte bedreigingen; benadrukt dat met het oog op de bescherming van deze infrastructuur een grotere overheidsbetrokkenheid vereist is, onder meer door middel van publiek-private partnerschappen; is in dit verband verheugd over de aanbeveling in het verslag-Niinistö om met de particuliere sector in dialoog te gaan om inspanningen inzake risicovermindering, sectoroverschrijdende stresstests en proactieve maatregelen inzake energiezekerheid te institutionaliseren; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat dergelijke samenwerking wordt opgenomen in plannen inzake incidentenbeheer en herstel, en dat zij geregeld aan oefeningen wordt onderworpen; merkt op dat de paraatheidsstrategie van de Unie acties omvat om publiek-private partnerschappen te versterken, en verzoekt de Commissie bij de herziening van de architectuur voor voorzieningszekerheid relevante specifieke maatregelen voor de energiesector verder te ontwikkelen; 52. wijst erop dat in de architectuur voor voorzieningszekerheid hernieuwbare en koolstofarme soorten gas, zoals biomethaan en waterstof, moeten worden geïntegreerd; herinnert eraan dat in de waterstofstrategie reeds wordt erkend dat de productie van hernieuwbare en koolstofarme waterstof een rol kan spelen bij het bieden van flexibiliteit en opslagcapaciteit in een geïntegreerd energiesysteem met een hoog aandeel hernieuwbare energiebronnen; verzoekt de Commissie de complementariteit tussen waterstof en elektriciteit te erkennen in het toekomstige actieplan voor elektrificatie, in overeenstemming met de integratie van de energiesector, en duidelijke voorwaarden vast te stellen voor de opschaling van waterstof om bij te dragen aan de energietransitie, met name in moeilijk koolstofarmer te maken sectoren; 53. wijst op de noodzaak om betaalbaarheidsrisico’s op te nemen in nationale risicobeoordelingen; roept op tot transparantie over de uitvoering van nationale maatregelen ter voorbereiding op risico’s om het vertrouwen tussen de lidstaten te vergroten; wijst op de voordelen van meer samenhang op het vlak van categorieën beschermde consumenten (consistente categorieën en gradatie van afsluitingsprioriteiten voor netgebruikers), zodat er gecoördineerde plannen voor de afschakeling van consumenten kunnen worden vastgesteld, met inbegrip van plannen ter ondersteuning van kwetsbare huishoudens die in energiearmoede verkeren of dreigen te vervallen tijdens een energiecrisis; 54. benadrukt dat er een eengemaakt, veerkrachtig en strategisch gecoördineerd energiebeleid nodig is; benadrukt dat naarmate de energiemarkten van de EU meer geïntegreerd worden, energiezekerheid steeds meer een gedeelde verantwoordelijkheid van de lidstaten wordt, zodat er solidariteit en coördinatie nodig zijn om eenzijdige acties te voorkomen die de energiezekerheid van de hele EU in gevaar kunnen brengen; waarschuwt dat een eenzijdig besluit van één speler om een schadelijke energieovereenkomst te sluiten met een niet-EU-land de hele EU zou kunnen blootstellen aan hernieuwde energiecrises, prijsvolatiliteit en geopolitieke druk; 55. wijst op de noodzaak van een betere coördinatie tussen de lidstaten bij de ontmanteling van verouderde productie-eenheden met grensoverschrijdende gevolgen, alsook bij de verwijdering van opwekkingscapaciteit uit het systeem om ervoor te zorgen dat alternatieve installaties voltooid en in bedrijf zijn, aangezien dit van invloed is op de beschikbaarheid en betaalbaarheid van energie in buurlanden; 56. onderstreept dat datagestuurde technologieën een positief effect moeten hebben op het beheer van de energiezekerheid; erkent dat uitgebreide energie-informatie en ‑gegevens belangrijk zijn om veranderende bedreigingen voor de energiezekerheid te herkennen en erop te reageren en om infrastructuur te plannen; pleit voor betere coördinatie wat betreft het verzamelen van dergelijke informatie en gegevens; 57. verzoekt de Commissie in het voorstel inzake voorzieningszekerheid technische bepalingen op te nemen voor de normalisatie en interoperabiliteit van kritieke componenten van het energiesysteem van de EU, met name elektrische transformatoren, zodat een gebrek aan normalisatie Europese solidariteit niet in de weg staat; 58. is verheugd dat het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit (ENTSB-E) een nieuwe taskforce voor de beveiliging van kritieke infrastructuur heeft opgericht, die tot doel heeft de veiligheid van kritieke infrastructuur te analyseren en aanbevelingen voor te stellen; benadrukt dat het belangrijk is rekening te houden met de lessen die zijn getrokken uit de ervaring van Oekraïne, met inbegrip van de waardevolle expertise van de speciale eenheid binnen de Oekraïense transmissiesysteembeheerder (TSB) die belast is met het in kaart brengen en beperken van bedreigingen voor kritieke infrastructuur; verzoekt de Commissie nauw met het ENTSB-E samen te werken om een alomvattende en systemische beoordeling van de bedreigingen voor het elektriciteitsnet van de EU te maken, die tegen 2026 voltooid moet zijn; o o o 59. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 2, waarin de eerbiediging van de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid en mensenrechten wordt gewaarborgd, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens en de daarmee samenhangende resoluties van de Verenigde Naties, – gezien Resolutie 1481 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 26 januari 2006 over de noodzaak van internationale veroordeling van de misdaden van totalitaire communistische regimes, – gezien de verklaring van Praag over het Europees geweten en het communisme van 3 juni 2008, waarin wordt opgeroepen tot een Europese veroordeling van en voorlichting over de misdaden van het communisme, – gezien zijn verklaring van 23 september 2008 over de proclamatie van 23 augustus als Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van het stalinisme en het nazisme (1) , – gezien de door de OVSE in juli 2009 aangenomen Verklaring van Vilnius ter veroordeling van totalitarisme en ter ondersteuning van de Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van het stalinisme en het nazisme, – gezien zijn resolutie van 2 april 2009 over het Europese geweten en het totalitarisme (2) , – gezien het verslag van de Commissie van 22 december 2010 getiteld “De herinnering aan de misdaden van totalitaire regimes in Europa” ( COM(2010)0783 ), – gezien zijn resolutie van 19 september 2019 over het belang van Europese herinnering voor de toekomst van Europa (3) , – gezien zijn resolutie van 17 januari 2024 over Europees historisch bewustzijn (4) , – gezien verzoekschrift nr. 0718/2023, – gezien artikel 233, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese geschiedenis, in al haar complexiteit, moet worden geëerbiedigd en door middel van een objectieve, inclusieve en empirisch onderbouwde dialoog worden benaderd die begrip en verzoening bevordert, die wordt gevoerd door professionele historici en die niet onderhevig is aan politieke invloed; B. overwegende dat het van essentieel belang is de herinnering aan het tragische verleden van Europa en aan alle slachtoffers van totalitaire en autoritaire regimes in leven te houden om de waardigheid van die slachtoffers in ere te houden, verzoening, de mensenrechten en de rechtsstaat te bevorderen en een cultuur van vrede en wederzijds respect te stimuleren; C. overwegende dat het Parlement een resolutie heeft aangenomen over het Europese geweten en het totalitarisme en zich altijd heeft ingezet voor het levend houden van de herinnering aan de slachtoffers van alle totalitaire regimes; D. overwegende dat we de misdaden die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Slovenië en andere republieken van het voormalige Joegoslavië zijn gepleegd nooit mogen vergeten; E. overwegende dat in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog meer dan 100 000 Sloveense inwoners die zich tegen het communistische systeem en de ideologische onderdrukking ervan verzetten, het slachtoffer werden van verschillende vormen van geweld; overwegende dat deze daden ernstige schendingen van de fundamentele mensenrechten vormden, waaronder het recht op leven, een eerlijk proces en een waardige begrafenis; F. overwegende dat het Joegoslavische communistische regime in Slovenië tienduizenden burgers en krijgsgevangenen buitengerechtelijk heeft geëxecuteerd; overwegende dat alleen al in 1945 duizenden personen onmiddellijk na het einde van de oorlog zijn geëxecuteerd; G. overwegende dat de Sloveense regeringscommissie voor verborgen massagraven meer dan 750 locaties van verborgen graven heeft geïdentificeerd, waaruit blijkt dat er systematisch inspanningen zijn geleverd om deze misdaden te verbergen, maar dat de plaatsen van executie niet zijn gelokaliseerd en de slachtoffers niet naar behoren zijn begraven; H. overwegende dat massagraven tientallen jaren verborgen werden gehouden en dat publieke discussie over deze misdaden onder het totalitaire regime streng verboden was, waardoor de historische waarheid werd onderdrukt en het verzoeningsproces werd belemmerd; I. overwegende dat de Sloveense regering in 2023 de nationale herdenkingsdag voor slachtoffers van communistisch geweld heeft afgeschaft, hetgeen een ernstige stap achteruit betekent in de inspanningen om te zorgen voor historische gerechtigheid, verzoening en respect voor slachtoffers; J. overwegende dat de Europese geschiedenis op een objectieve manier in herinnering moet worden gebracht en moet worden besproken, en dat de slachtoffers van de communistische slachtpartijen in Slovenië daarom herdenking en respect verdienen; overwegende dat eerbiediging van de historische herinnering aan de slachtoffers van alle totalitaire regimes bijdraagt tot de opbouw van een rechtvaardige en democratische samenleving; K. overwegende dat de Sloveense Nationale Vergadering in december 2024 een wet heeft aangenomen die het gebruik van symbolen van nazisme, fascisme en collaborerende organisaties uit de Tweede Wereldoorlog verbiedt, maar niet de symbolen van het communisme; L. overwegende dat er in alle voormalige Joegoslavische republieken werkkampen bestonden; overwegende dat deze kampen door het totalitaire communistische regime in het land zijn gebruikt als instrument om alle politieke oppositie te onderdrukken; 1. is van mening dat de herinnering aan misdaden van totalitaire regimes deel moet uitmaken van het collectieve geheugen dat de moderne Europese geschiedenis vormt; erkent de misdaden van nazi-, fascistische en communistische totalitaire regimes en de rol die deze misdaden hebben gespeeld bij het vormgeven van historische percepties in Europa; 2. benadrukt dat het belangrijk is historische feiten op te nemen in onderwijsprogramma’s en geschiedenisboeken om ervoor te zorgen dat jongeren het belang van democratie en mensenrechten begrijpen; 3. veroordeelt nogmaals alle vormen van totalitarisme en autoritarisme, met inbegrip van het communisme, in overeenstemming met zijn eerdere resoluties over historische herinnering en mensenrechten; 4. herhaalt dat misdaden tegen de menselijkheid geen verjaringstermijn hebben en allemaal op dezelfde schaal moeten worden beoordeeld en behandeld; spreekt nogmaals zijn ondubbelzinnige veroordeling uit van het historisch revisionisme en de verheerlijking van nazicollaborateurs en andere actoren die verantwoordelijk waren voor wreedheden tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, met inbegrip van de bagatellisering van de misdaden van de nazi- en fascistische regimes en hun bondgenoten, alsook van de acties van collaborerende krachten en de Joegoslavische communistische autoriteiten; wijst nogmaals op het belang van een nauwkeurige en inclusieve historische herinnering waarin de volledige omvang van totalitair geweld wordt erkend; benadrukt de morele verantwoordelijkheid om de herinnering aan alle onschuldige slachtoffers van totalitaire en autoritaire regimes levend te houden in een geest van verzoening, waarheid en democratische waarden; wijst elke vorm van uitbuiting van de geschiedenis voor politiek gewin af en dringt aan op verder wetenschappelijk onderzoek naar deze complexe nalatenschap; 5. dringt erop aan dat de herinnering aan alle onschuldige slachtoffers van het communistische regime in Slovenië – van het begin tot de val ervan – in leven wordt gehouden; 6. wijst op het belang van het werk dat is gewijd aan de volledige openbaarmaking van historische feiten en de voortzetting van de officiële onderzoeksmissie om massagraven in Slovenië bloot te leggen, teneinde de historische bewijzen van de gepleegde misdaden te documenteren en te verifiëren; 7. benadrukt dat veel van de verantwoordelijken voor naoorlogse misdaden niet ter verantwoording zijn geroepen voor hun daden; 8. is van mening dat de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van de naoorlogse represailles van de Joegoslavische communistische autoriteiten in Slovenië naar behoren en met waardigheid begraven moeten worden; verzoekt de Sloveense autoriteiten alles in het werk te blijven stellen om het universele recht op begraving te waarborgen en instellingen te blijven ondersteunen die bijdragen tot een wetenschappelijk en empirisch onderbouwd begrip van historische gebeurtenissen; 9. wijst erop dat de lidstaten gedenktekens hebben opgericht voor de gruweldaden van totalitaire regimes; verzoekt de Sloveense autoriteiten onderzoek te blijven doen naar verborgen graven, waardige begrafenissen te houden en gedenktekens op te richten die als herinnering dienen voor toekomstige generaties; 10. herhaalt dat 23 augustus de officiële herdenkingsdag is voor de miljoenen slachtoffers van totalitaire regimes, bekend als de Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van alle totalitaire en autoritaire regimes; 11. benadrukt dat het belangrijk is de herinnering aan misdaden van totalitaire regimes levend te houden, aangezien verzoening zonder herdenking niet mogelijk is; herinnert eraan dat het herdenkingsbeleid onder de bevoegdheid van de lidstaten valt en derhalve niet binnen het toepassingsgebied van het EU-recht valt; moedigt alle lidstaten aan actief steun te verlenen aan herdenkingsprojecten die verzoening bevorderen in plaats van verdeeldheid of politieke instrumentalisering; 12. herinnert eraan dat de Commissie financiering verstrekt in het kader van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” om herdenkingsacties en onderzoeks- en onderwijsprojecten te ondersteunen die bijdragen tot reflectie over de oorzaken van totalitaire regimes, met name nazisme, maar ook fascisme, stalinisme en communistische regimes, en om de slachtoffers van hun misdaden te herdenken; 13. is van mening dat er een nationale herdenkingsdag moet komen in Slovenië om de slachtoffers van autoritaire en totalitaire regimes, waaronder het communisme, te herdenken, teneinde de historische gerechtigheid te eerbiedigen en bij te dragen tot verzoening; 14. verzoekt de Commissie het programma van historische herdenking voort te zetten, rekening houdend met alle tragedies, om projecten in heel Europa te ondersteunen die de geschiedenis van totalitaire misdaden aanpakken, herdenking aanmoedigen en verzoening bevorderen; herhaalt dat de misdaden van het Joegoslavische totalitaire communistische regime niet beperkt zijn tot Slovenië en dat er slachtoffers zijn in alle voormalige Joegoslavische republieken en autonome regio’s; 15. dringt aan op een grondig onderzoek van de archieven van de Joegoslavische geheime diensten, met name KOS en UDBA; 16. onderstreept dat alle totalitaire regimes moeten worden veroordeeld en dat hun symbolen niet mogen worden gepromoot; 17. verzoekt Slovenië en de andere lidstaten te streven naar de versterking van historische herinnering, wederzijds begrip en verzoening op basis van waarheid en respect voor alle slachtoffers van totalitaire regimes; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Commissie, de Raad van de Europese Unie, de Sloveense regering en het Sloveense parlement, alsook aan de regeringen en parlementen van de andere lidstaten.