Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Belarus, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het Belarussische Comité voor Staatsveiligheid (KGB) in januari 2024 verantwoordelijk was voor invallen, ondervragingen en detenties waarbij meer dan tweehonderd familieleden van huidige en voormalige politieke gevangenen, alsmede begunstigden van het initiatief “INeedHelpBY” waren betrokken, wegens beschuldigingen van “extremisme”; overwegende dat de meerderheid moeders en vrouwen van politieke gevangenen zijn, waaronder Marina Adamovich, echtgenote van Mikalai Statkevich, Tatsiana Seviarynets, moeder van Pavel Seviarynets, en de eerder gearresteerde Darya Losik, echtgenote van Ihar Losik; B. overwegende dat er bij verstek aanvullende aanklachten zijn ingediend tegen twintig politieke analisten, journalisten en sociologen die ook wel “Tsichanovskaya’s analisten” worden genoemd en die worden geconfronteerd met confiscatie van eigendom en intrekking van het staatsburgerschap indien zij worden veroordeeld; C. overwegende dat politieke gevangenen, waaronder de partijleiders Mikalai Kazlou, Ryhor Kastusiou, Mikalai Statkevich en Pavel Seviarynets worden geïsoleerd en gefolterd, geen medische zorg krijgen en dwangarbeid moeten verrichten; D. overwegende dat het meest recente harde optreden voorafging aan de parlements- en lokale “verkiezingen” op 25 februari 2024; overwegende dat de “wet inzake politieke partijen” van 2023 democratische oppositiepartijen belet deel te nemen aan de verkiezingen; 1. veroordeelt ten stelligste de recente golf van massale arrestaties in Belarus en dringt er bij het onwettige regime van Loekasjenko op aan een einde te maken aan de repressie, met name elke vorm van vervolging op grond van geslacht, en herinnert het regime aan zijn internationale verplichtingen; 2. dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating en schadeloosstelling van alle, meer dan 1 400, politieke gevangenen, evenals hun families en willekeurig gedetineerden, waarbij hun volledige rechten worden hersteld; 3. herhaalt zijn standpunt over het gebrek aan transparantie, vrijheid en billijkheid in de aanloop naar de parlements- en lokale “verkiezingen” in Belarus en verzoekt de EU, haar lidstaten en de internationale gemeenschap de resultaten niet te erkennen; 4. verzoekt de VV/HV en de Raad te reageren door strengere sancties op te leggen aan het regime van Loekasjenko, onder meer inzake goederen die in verband worden gebracht met dwangarbeid door politieke gevangenen, strengere financiële sancties en sancties aan degenen die verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van de mensenrechten, waaronder hoge ambtenaren en leden van de veiligheidstroepen; dringt erop aan de diplomatieke aanwezigheid van Belarus in de EU verder te verminderen, slachtoffers van het regime te blijven ondersteunen met behulp van speciale instrumenten die hen in staat stellen EU-visa en -verblijfsvergunningen te verkrijgen en gevallen van staatloosheid aan te pakken; 5. verzoekt de Commissie en de lidstaten het documenteren van mensenrechtenschendingen in Belarus verder te steunen, steun te verlenen aan de omvorming van het onderzoek van het OHCHR naar de mensenrechtensituatie in Belarus tot een volledig onafhankelijk onderzoeksmechanisme, het mandaat van de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechten in Belarus te handhaven en meer verantwoording af te leggen via extraterritoriale en universele jurisdictie; 6. betuigt nogmaals zijn solidariteit met de bevolking van Belarus en zijn steun voor hun legitieme aspiraties voor een democratische en Europese toekomst, en blijft vastbesloten onvermoeibaar samen te werken met democratische krachten, het maatschappelijk middenveld en onafhankelijke media ten behoeve van de bevolking van Belarus; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de VV/HV, de lidstaten, de vertegenwoordigers van de Belarussische democratische krachten, de feitelijke Belarussische autoriteiten, de VN en de OVSE. Het Europees Parlement, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat in 2023 meer dan 800 personen in Iran zijn geëxecuteerd, het hoogste aantal sinds 2015, en dat meer dan 500 demonstranten zijn gedood in het kader van de voortdurende onderdrukking van de beweging “Vrouwen, leven, vrijheid”; overwegende dat minderheden onevenredig zwaar worden getroffen; B. overwegende dat het beroep van Mohammad Ghobadlou, een 23-jarige met een verstandelijke beperking, tegen zijn doodvonnis op 23 januari 2024 is afgewezen en dat hij werd geëxecuteerd; overwegende dat zijn oneerlijke proces werd ontsierd door beschuldigingen van foltering en door geheimhouding; C. overwegende dat de VN-Mensenrechtenraad heeft gemeld dat er in januari 2024 minstens 54 mensen zijn terechtgesteld; overwegende dat volgens Human Rights Watch ten minste elf gevangenen, waaronder Anwar Khezri, Kamran Sheikheh en Khosrow Basharat, momenteel het risico lopen op onmiddellijke executie; D. overwegende dat Iran gijzeldiplomatie stelselmatig gebruikt als instrument van buitenlands beleid; 1. veroordeelt met klem de terechtstelling van vreedzame demonstranten in Iran, waaronder die van Mohammad Ghobadlou; betreurt het feit dat het regime de doodstraf op grote schaal toepast om de samenleving te terroriseren en afwijkende meningen uit te bannen; benadrukt dat dit neerkomt op door de staat gesanctioneerde moord; dringt er bij Iran op aan alle doodvonnissen om te zetten en de doodstraf volledig af te schaffen; verklaart nogmaals in alle gevallen en onder alle omstandigheden gekant te zijn tegen de doodstraf; staat volledig achter de afschaffingscampagne van de gedetineerde winnares van de Nobelprijs voor de vrede, Narges Mohammadi; herhaalt dat het de Iraanse beweging “Vrouwen, leven, vrijheid” blijft steunen; 2. roept op tot de onvoorwaardelijke en onmiddellijke vrijlating van iedereen die willekeurig ter dood veroordeeld is en van alle gewetensgevangenen, met inbegrip van EU-onderdanen, waaronder Ahmadreza Djalali en Johan Floderus; 3. dringt aan op een nieuwe en doortastende EU-strategie ten aanzien van Iran, met inbegrip van de bestrijding van zijn gijzeldiplomatie; 4. herhaalt dat het de Raad met klem verzoekt de Islamitische Revolutionaire Garde aan te wijzen als terroristische organisatie en verdere EU-sancties op te leggen aan functionarissen en entiteiten die betrokken zijn bij ernstige schendingen van de mensenrechten, waaronder de hoogste leider, de president en de procureur-generaal; 5. spreekt nogmaals zijn veroordeling uit over de wrede onderdrukking door Iran van vreedzame demonstranten, met name vrouwen en minderheden; dringt aan op een onpartijdig, onafhankelijk en transparant onderzoek naar de beschuldigingen van mensenrechtenschendingen tegen demonstranten; 6. roept Iran op een eerlijke rechtsgang te handhaven; veroordeelt de ontstellende omstandigheden waaronder de gevangenen worden vastgehouden, het veelvuldig gebruik van foltering, met inbegrip van seksueel geweld, en het gebrek aan toegang tot medische behandeling en wettelijke vertegenwoordiging; 7. dringt er bij de lidstaten op aan toezicht te houden op rechtszaken en bezoeken te organiseren aan gevangenissen waar gewetensgevangenen worden vastgehouden, met inbegrip van EU-onderdanen, in overeenstemming met de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers; 8. verzoekt de lidstaten strafrechtelijke onderzoeken in te stellen naar ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van de mensenrechten, ook op grond van universele jurisdictie; 9. roept de Commissie op meer technische steun te verlenen en meer begrotingsmiddelen te verstrekken voor een sterk en onafhankelijk Iraans maatschappelijk middenveld; verzoekt de lidstaten de afgifte van visa, de verlening van asiel en de verstrekking van noodsubsidies aan mensen die Iran moeten ontvluchten, te vergemakkelijken; 10. verzoekt de lidstaten om de verlenging van de mandaten van de speciale VN-rapporteur voor Iran en de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie tijdens de komende zitting van de VN-Mensenrechtenraad te steunen; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter en de Iraanse autoriteiten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de veiligheidssituatie in Nigeria is verslechterd door het oplaaien van religieuze en etnische conflicten en conflicten tussen gemeenschappen, met name in de Middengordel van het land, waar het conflict tussen landbouwers en nomadische herders over grond en watervoorraden sinds Kerstmis heeft geleid tot een ongekend dodental; B. overwegende dat gewapende personen tussen 23 en 25 december 2023 een grootschalige aanval hebben uitgevoerd op meer dan 160 dorpen in de gebieden Bokkos, Barkin Ladi en Magu in de deelstaat Plateau, waarbij meer dan 335 mensen om het leven zijn gekomen, waaronder ten minste 200 leden van christelijke gemeenschappen; C. overwegende dat veel ontheemden momenteel in tijdelijke kampen wonen met beperkte toegang tot water, sanitaire voorzieningen, voedsel, medicijnen en gezondheidszorg, waaronder geestelijke gezondheidszorg; D. overwegende dat er sinds 2009 volgens Nigeriaanse ngo’s 52 000 christenen en 34 000 moslims zijn gedood en dat 18 000 kerken en 2 200 christelijke scholen zijn verwoest; E. overwegende dat het geweld van islamitische terroristische groeperingen, zoals Boko Haram en Islamitische Staat Provincie West-Afrika, die zich richten op zowel christenen als moslims in het noordoosten van Nigeria, er al toe heeft geleid dat meer dan twee miljoen mensen ontheemd zijn geraakt; F. overwegende dat de factoren die de conflicten in de hand werken elkaar overlappen en onder meer hun oorsprong vinden in territoriale geschillen, etnische spanningen, toegang tot schaarse hulpbronnen en aantasting van het milieu; 1. veroordeelt met klem de gewelddadigheden tijdens de kerstdagen tegen christenen en andere gemeenschappen, die hebben geresulteerd in een ongekend aantal doden, gewonden en ontheemden, en betuigt zijn solidariteit met de getroffenen; 2. roept de Nigeriaanse autoriteiten op actie te ondernemen tegen militante islamitische groeperingen die het conflict tussen landbouwers en herders misbruiken, en dringt er bij hen op aan de onderliggende oorzaken ervan aan te pakken; waarschuwt dat het conflict kan worden gebruikt als instrument om haat op grond van religie te verspreiden; wijst erop dat klimaatverandering, de strijd om schaarse hulpbronnen en het wegvallen van doeltreffende bemiddelingsregelingen het conflict tussen landbouwers en herders hebben verergerd en de herders naar het zuiden van het land hebben gedreven; 3. verzoekt de Nigeriaanse autoriteiten een grondig en onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de aanvallen rond de kerstperiode en ervoor te zorgen dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen; 4. roept alle humanitaire organisaties op voldoende middelen beschikbaar te stellen om de crisis aan te pakken; 5. is ingenomen met het debat in het Nigeriaanse parlement over deze kwestie en moedigt de Nigeriaanse regering aan de veiligheid van gemeenschappen te verbeteren, dialoog en conflictbemiddeling te stimuleren en zich te blijven inzetten voor sociaaleconomisch herstel; 6. neemt met tevredenheid kennis van het sterke partnerschap tussen de EU en Nigeria en dringt erop aan dit partnerschap verder te verdiepen op het gebied van veiligheid, bemiddeling, interreligieuze en interculturele dialoog en vredesopbouw; spoort de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten aan om Nigeria te bezoeken; is ingenomen met de aankondiging in oktober 2023 van een Global Gateway-pakket van 900 miljoen EUR voor Nigeria; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, en de regering en het parlement van Nigeria. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2021)0784 (COR1)), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 16, lid 2, artikel 87, lid 2, punt a), en artikel 88, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0455/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 29 november 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0200/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 8 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de geautomatiseerde gegevensbevraging en -uitwisseling ten behoeve van politiële samenwerking en tot wijziging van de Besluiten 2008/615/JBZ en 2008/616/JBZ van de Raad en de Verordeningen (EU) 2018/1726, (EU) 2019/817 en (EU) 2019/818 van het Europees Parlement en de Raad (de Prüm II-verordening) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/982.) Het Europees Parlement, – gezien de 68e zitting van de VN-Commissie inzake de positie van de vrouw met als hoofdthema “een snellere verwezenlijking van gendergelijkheid en de empowerment van alle vrouwen en meisjes middels het bestrijden van armoede en het versterken van instellingen en financiering met een genderperspectief”, – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking van 15 september 1995 en de uitkomsten van de toetsingsconferenties, – gezien het VN-Verdrag van 1979 inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, – gezien de artikelen 21 en 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de VN-Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, het beginsel “niemand aan zijn lot over laten”, en met name duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 1 gericht op het uitbannen van armoede, SDG 5 gericht op gendergelijkheid en betere levensomstandigheden voor vrouwen, en SDG 8 gericht op duurzame economische groei, – gezien het EU-actieplan voor gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen in het externe optreden voor de periode 2021‑2025 (GAP III), – gezien de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020‑2025 van 5 maart 2020, – gezien zijn resolutie van 22 juni 2022 getiteld “Naar gemeenschappelijke Europese maatregelen op het gebied van zorg” (1) , – gezien zijn resolutie van 24 juni 2022 over armoede onder vrouwen in Europa (2) , – gezien artikel 157, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de vragen aan de Raad en aan de Commissie over de EU-prioriteiten voor de 68e zitting van de VN-Commissie inzake de positie van de vrouw ( O-000056/2023 – B9-0005/2024 en O-000057/2023 – B9-0006/2024)), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, A. overwegende dat het waarborgen van vrouwenrechten en gendergelijkheid een fundamenteel beginsel van de EU is dat is verankerd in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; overwegende dat gendermainstreaming en genderbudgettering belangrijke instrumenten zijn om dit doel te bereiken en deze beginselen te integreren in alle beleidslijnen, maatregelen en al het optreden van de EU, ook in haar externe optreden; B. overwegende dat 189 landen in de wereld, waaronder de Europese Unie en haar lidstaten, zich er tijdens de vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking in 1995 toe hebben verbonden toe te werken naar gendergelijkheid en versterking van de positie van alle vrouwen en meisjes; overwegende dat SDG 5 van de Agenda voor duurzame ontwikkeling die de VN-lidstaten in 2015 hebben vastgesteld, een uiterste termijn bevat voor het bereiken van de doelstelling van gendergelijkheid voor en de empowerment van vrouwen en meisjes, ongeacht de verschillen binnen deze groep, namelijk het jaar 2030; C. overwegende dat de EU haar verantwoordelijkheid onder ogen moet komen om genderperspectieven op te nemen in alle onderdelen van haar externe beleid, zoals ontwikkelingssamenwerking, humanitaire hulp, handel, landbouw, klimaat en migratie, om wereldwijd een impact te kunnen hebben op de uitbanning van armoede onder vrouwen; D. overwegende dat het concept van feministisch buitenlands beleid de empowerment van vrouwen en meisjes tot doel heeft, naast het oplossen van crises en het verminderen van de negatieve impact van crises op vrouwen, meisjes en gendergelijkheid, waaronder de bestrijding van armoede onder vrouwen; overwegende dat de EU in haar externe optreden moet streven naar een dergelijke holistische benadering; E. overwegende dat in het actieprogramma van Peking van 1995 werd benadrukt dat gendergelijkheid en de versterking van de positie van vrouwen en meisjes, en de verwezenlijking van hun mensenrechten, cruciale factoren vormen voor de uitbanning van armoede; overwegende dat er een sterke onderlinge relatie bestaat tussen armoede enerzijds en sociale en politieke uitsluiting anderzijds; overwegende dat armoede onder vrouwen een complex, multidimensionaal probleem is, dat zowel op nationaal als op internationaal niveau zijn oorsprong vindt; overwegende dat derhalve de bestrijding van alle onderliggende oorzaken en verschijningsvormen van armoede onder vrouwen zo belangrijk is; overwegende dat bovengenoemde zaken een beperking vormen waardoor vrouwen zich niet volledig kunnen ontwikkelen en van hun rechten in de maatschappij gebruik kunnen maken teneinde op duurzame wijze in hun onderhoud te voorzien; F. overwegende dat vrouwen en meisjes nog steeds onevenredig zwaar worden getroffen door armoede en het risico op sociale uitsluiting in vergelijking met mannen, met name vrouwen en meisjes die te maken hebben met intersectionele vormen van discriminatie op grond van geslacht, ras, huidskleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of levensovertuiging, politieke of welke andere denkbeelden dan ook, het behoren tot een nationale minderheid, vermogenspositie, geboorte, handicap, leeftijd, seksuele gerichtheid (3) , gender, genderidentiteit en -expressie, en geslachtskenmerken; overwegende dat wereldwijd naar schatting 383 miljoen vrouwen en meisjes van minder dan 1,90 USD per dag leven, tegenover 368 miljoen mannen en jongens (4) ; overwegende dat het armoedecijfer onder vrouwen hoger is dan onder mannen (12,8 % tegenover 12,3 %) (5) ; G. overwegende dat armoede onder vrouwen en de loon- en pensioenkloof het gevolg zijn van de accumulatie van systemische en structurele ongelijkheden en discriminatie; overwegende dat schadelijke genderstereotypen en sociale normen nog steeds van invloed zijn op de taakverdeling thuis, in het onderwijs, op de werkplek en in de samenleving en op de toegang tot macht, middelen, waaronder toegang tot financiering of leningen via verschillende bronnen, zoals durfkapitaal, waaronder investeringsnetwerken van vrouwen, grondeigendom en erfenis, en besluitvorming; overwegende dat onbetaalde zorg en huishoudelijk werk een onevenredige last vormen voor vrouwen en meisjes, en dat deze huishoudelijke en zorgtaken niet naar behoren worden erkend; H. overwegende dat toegang tot diensten, waaronder kinderopvang en langdurige zorgverlening, de meeste gevolgen heeft voor vrouwen en meisjes, aangezien zij vaak inspringen voor zorg- en gezinstaken, hetgeen de onevenredige verantwoordelijkheid van vrouwen voor onbetaalde zorg in stand houdt; I. overwegende dat wereldwijd meer dan 70 % van de werknemers in de gezondheids- en zorgsector, vrouw is (6) ; overwegende dat dit soort taken structureel worden ondergewaardeerd omdat ze van oudsher - en ook nu nog - binnen het gezin onbetaald door vrouwen worden verricht; overwegende dat vrouwen vaker deeltijds werken vanwege hun onevenredige aandeel in onbetaalde zorg; overwegende dat vrouwen te kampen hebben met armoede ondanks het feit dat zij een baan hebben, hetgeen tot sociale uitsluiting leidt; overwegende dat de sociale, gendergelijkheids- en economische impact in verband met personen met zorgtaken dringend geadresseerd moeten worden; J. overwegende dat werknemers in sectoren waarin vrouwen de meerderheid vormen, zoals de gezondheidszorg en de zorgverlening, systematisch onderbetaald en ondergewaardeerd worden; overwegende dat de bevordering van economische onafhankelijkheid vereist dat passende maatregelen worden herkend en uitgevoerd om te zorgen voor gelijke participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt, gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk, toegang tot fatsoenlijk werk en erkenning van het verband tussen ondergewaardeerd en onderbetaald werk in sectoren waar vrouwen de meerderheid vormen; K. overwegende dat armoede de gevolgen van gendergerelateerd geweld voor vrouwen verergert, aangezien grotere economische moeilijkheden het lastiger maken voor vrouwen om hun partner te verlaten in het geval van partnergeweld; overwegende dat gendergerelateerd geweld een structureel en maatschappelijk probleem is dat in alle sociaal-economische groepen kan voorkomen, en niet samenhangt met herkomst of geloofsovertuiging; overwegende dat gendergerelateerd geweld ook armoede en sociale uitsluiting kan doen ontstaan, aangezien geweld dramatische gevolgen heeft voor de gezondheid en kan leiden tot baanverlies en dakloosheid; L. overwegende dat vrouwen als gevolg van armoede een groter risico lopen het slachtoffer te worden van mensenhandel en seksuele uitbuiting, aangezien zij en hun gezin door armoede economisch afhankelijk worden van de personen die hen misbruiken; M. overwegende dat het belangrijk is inzicht te krijgen in de verbanden tussen armoede en toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR); overwegende dat armoede samen met andere praktische, juridische, financiële, culturele en sociale belemmeringen zowel kan leiden tot, als het gevolg kan zijn van, de ontoegankelijkheid van diensten op het gebied van SRGR voor vrouwen, met inbegrip van veilige en legale abortus en moderne anticonceptie; overwegende dat het vertragen en ontzeggen van de toegang tot veilige en legale abortuszorg een vorm van geweld tegen vrouwen en meisjes is; overwegende dat verschillende mensenrechtenorganisaties hebben verklaard dat het ontzeggen van veilige en legale abortus mogelijk beschouwd moet worden als foltering of wrede, onmenselijke en vernederende behandeling; N. overwegende dat preventie, vroegtijdige opsporing en behandeling van hiv en andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s), kanker van het reproductieve systeem, waaronder baarmoederhalskanker, en vruchtbaarheidszorg en -behandeling essentieel zijn om levens te redden; O. overwegende dat de toegang tot producten voor persoonlijke hygiëne en menstruatieproducten wordt belemmerd door de genderongelijke belasting op menstruatieproducten die het probleem van de menstruatie-armoede verergert; overwegende dat schaamte, onbehandelde menstruatiepijn en discriminerende tradities en een gebrek aan water- en sanitaire voorzieningen voor menstruatiehygiëne leiden tot schoolverlating en een lagere aanwezigheid van meisjes op school en van vrouwen op het werk; P. overwegende dat de economische onafhankelijkheid en empowerment van vrouwen, gelijke beloning voor gelijk en gelijkwaardig werk, en het vermogen om op gelijke voet deel te nemen aan de arbeidsmarkt en aan de economische besluitvorming, niet alleen van cruciaal belang zijn voor het bereiken van gendergelijkheid, de verwezenlijking van vrouwenrechten en het uitbannen van armoede, maar ook gunstig zijn voor de economie en de samenleving als geheel; overwegende dat gelijk loon voor gelijk en gelijkwaardig werk en het vermogen om op gelijke voet deel te nemen aan de arbeidsmarkt en aan economische besluitvorming voorwaarden zijn voor gelijke economieën en samenlevingen; overwegende dat het stimuleren van vrouwelijk ondernemerschap en zelfstandig ondernemerschap een van de zaken is die nodig zijn voor de bevordering van economische onafhankelijkheid, en gepaard moet gaan met passende maatregelen; Q. overwegende dat gendergelijkheid op de arbeidsmarkt een belangrijk instrument is voor het uitbannen van armoede onder vrouwen, dat niet alleen vrouwen maar de economie in haar geheel ten goede komt, en wel in de vorm van een positief effect op het bbp, het werkgelegenheidsniveau en de productiviteit; overwegende dat een betere gendergelijkheid in de EU tegen 2050 zou leiden tot een stijging van het bbp per hoofd van de bevolking van tussen de 6,1 en 9,6 %, en 10,5 miljoen extra banen zou opleveren; R. overwegende dat vrouwen onevenredig hard worden getroffen door crises, waaronder klimaatverandering en alle daaraan verbonden gevolgen, waaronder het verlies aan biodiversiteit, natuurrampen, pandemieën en gewapende conflicten; overwegende dat vrouwen en meisjes in kwetsbare situaties minder toegang hebben tot of minder controle hebben over de middelen die nodig zijn om crises het hoofd te bieden en te boven te komen; overwegende dat crises niet genderneutraal zijn en de sociale en genderongelijkheden verergeren; overwegende dat armoede onder ouders en met name moeders vaak leidt tot kinderarmoede; S. overwegende dat de inflatie sinds 2021 sterk is toegenomen, voornamelijk als gevolg van de hoge energie- en voedselkosten; overwegende dat de lonen naar verwachting niet zo snel zullen stijgen als de inflatie, waardoor een crisis in verband met de kosten van levensonderhoud ontstaat; overwegende dat deze crisis een ernstige bedreiging vormt voor de bestaansmiddelen, de gezondheid, het welzijn en de economische onafhankelijkheid van vrouwen, en hun vermogen om basisbehoeften aan te kopen, zoals voedsel en huisvesting, beperkt en de energiearmoede verergert; T. overwegende dat de vooruitgang die de afgelopen jaren in de EU is geboekt bij het versterken van de positie van vrouwen en het bevorderen van een gelijkwaardige samenleving, met initiatieven als transparante aanwervingsprocedures in bedrijven en loontransparantie, verder moet worden versterkt, aangezien deze zaken van essentieel belang zijn voor het bereiken van gendergelijkheid, hetgeen met name belangrijk is in tijden van crisis; U. overwegende dat investeren in een beleid dat de positie van vrouwen versterkt ook de levensomstandigheden van hun gezin verbetert, en dan vooral van hun kinderen; overwegende dat eenoudergezinnen, waarvan het merendeel wordt geleid door moeders, een groter risico op armoede lopen en die armoede vaker doorgeven aan de volgende generatie; 1. beveelt de Raad het volgende aan: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de speciale EU-vertegenwoordiger voor de mensenrechten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Servië, en met name die van 10 mei 2023 over het Commissieverslag 2022 over Servië (1) , – gezien de eerdere verklaringen van de EU over Servië, en met name de gezamenlijke verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Josep Borrell, en de commissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding, Olivér Várhelyi, van 19 december 2023 over de parlementsverkiezingen, – gezien de verklaring met de eerste bevindingen en conclusies van de internationale verkiezingswaarnemingsmissie over de vervroegde parlementsverkiezingen van 17 december 2023 in Servië, – gezien het gezamenlijk advies van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE)/het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) en de Commissie van Venetië van 19 december 2022 over het grondwettelijke en rechtskader voor de werking van de democratische instellingen in Servië – kieswet en verkiezingsadministratie, – gezien het verkiezingswaarnemingsverslag van de ad-hoccommissie van het Bureau van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 17 januari 2024, getiteld “Observation of the early parliamentary elections in Serbia (17 December 2023)”, – gezien de toespraak over de verkiezingen in Servië die de commissaris voor Justitie, Didier Reynders, op 17 januari 2024 namens de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), Josep Borrell, in de plenaire vergadering van het Parlement heeft gehouden, – gezien de open brief over de situatie in Servië na de verkiezingen, ondertekend door de voorzitters van de Commissies Buitenlandse Zaken van verschillende EU-landen, – gezien de mede door het Parlement gefaciliteerde parlementaire dialoog in Servië, – gezien de grondwet van Servië van 2006 en zijn wet van 2022 inzake de verkiezing van parlementsleden, – gezien Speciaal verslag 01/2022 van de Europese Rekenkamer van 10 januari 2022, getiteld “EU-steun voor de rechtsstaat in de Westelijke Balkan: ondanks inspanningen nog steeds fundamentele problemen”, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat er na de massale schietpartijen in Belgrado en nabij Mladenovac in mei 2023 over heel Servië massaprotesten zijn gehouden onder de leus “Servië tegen geweld”; overwegende dat de president van Servië op 1 november 2023 de roep van de oppositie om vervroegde verkiezingen heeft aangehaald als reden om het parlement te ontbinden; overwegende dat hij vervolgens vervroegde parlementsverkiezingen heeft gepland op 17 december 2023; B. overwegende dat alle parlementsverkiezingen in Servië sinds 2012, op één na, vervroegde verkiezingen waren; overwegende dat dit de derde parlementsverkiezing in minder dan vier jaar tijd was; C. overwegende dat naar aanleiding van het plotselinge en gelijktijdige aftreden van 65 burgemeesters van de regeringspartij, onder wie de burgemeester van Belgrado, en het besluit van het parlement van de autonome regio Vojvodina om zichzelf te ontbinden, hoewel er stabiele meerderheden waren, op dezelfde dag (17 december 2023) provinciale verkiezingen en, in een derde van de Servische gemeenten, vervroegde gemeenteraadsverkiezingen in Vojvodina werden uitgeschreven; overwegende dat het geen goede, vaste praktijk is om gedeeltelijke gemeenteraads- en parlementsverkiezingen op dezelfde dag te houden; overwegende dat de vervroegde gedeeltelijke gemeenteraadsverkiezingen door talrijke waarnemers worden beschouwd als een instrument voor de huidige regering om de macht te consolideren en als misbruik van het stemrecht van lokale gemeenschappen; D. overwegende dat de verkiezingen plaatsvonden in een context van toegenomen sociale polarisatie en hevige concurrentie tussen tegengestelde politieke agenda’s; overwegende dat zij werden gekenmerkt door een ongekend hoge mate van negatieve campagnes en angst, alsook door aanvallen op politieke tegenstanders en journalisten; E. overwegende dat Servië in de aanloop naar de verkiezingsdag had verzuimd uitvoering te geven aan de belangrijkste aanbevelingen van de OVSE/het ODIHR en de Commissie van Venetië, met inbegrip van de aanbevelingen over het waarborgen van een gelijk speelveld, maatregelen om misbruik van openbare functies en overheidsmiddelen te voorkomen, scheiding tussen officiële taken en campagneactiviteiten, en doeltreffende mechanismen ter voorkoming van intimidatie en druk op kiezers, met inbegrip van het kopen van stemmen; F. overwegende dat de campagne over het algemeen werd gekenmerkt door nog extremere polarisatie, agressieve retoriek, persoonlijke aanvallen, verbaal geweld en opruiende taal; overwegende dat druk op werknemers in de publieke sector, misbruik van overheidsmiddelen en beïnvloeding van kiezers tot zorgen hebben geleid over de vrijheid van kiezers om zonder ongepaste druk een keuze te maken; overwegende dat deze praktijken, naast een belemmering van de toegang tot openbare locaties voor de oppositie, het speelveld hebben gekanteld en de scheidslijn tussen de staat en de regeringspartij hebben vervaagd, hetgeen in strijd is met de internationale normen; overwegende dat de door Rusland gefinancierde kanalen “Sputnik Serbia” en “Russia Today Balkan” actief hebben bijgedragen aan de verspreiding van desinformatie, hoofdzakelijk over oppositiekandidaten; G. overwegende dat de campagne voor het overgrote deel werd gedomineerd door de zittende president Vučić, die, hoewel hij geen kandidaat was in deze verkiezingen, erg betrokken was bij evenementen van de Servische Progressieve Partij (SNS) en daardoor centraal stond in de dagelijkse campagnes; overwegende dat de lijst waarvan de leiding bij de SNS berustte, naar de heer Vučić werd genoemd; H. overwegende dat de toezichthouders voor de campagne en voor de elektronische media er over het algemeen niet in zijn geslaagd om overtredingen tijdens de verkiezingsperiode tegen te gaan; I. overwegende dat er een internationale verkiezingswaarnemingsmissie werd georganiseerd door de OVSE/het ODIHR, de Parlementaire Vergadering van de OVSE, de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en het Europees Parlement om vast te stellen of de verkiezingen plaatsvonden in overeenstemming met de nationale wetgeving en voldeden aan de OVSE-verbintenissen en andere internationale verplichtingen en normen voor democratische verkiezingen; J. overwegende dat de kiezerslijsten zijn bijgewerkt via het centraal kiezersregister en dat het uiteindelijke aantal kiezers 6 500 666 bedroeg; overwegende dat er naar verluidt veel overleden personen in het register zijn blijven staan; K. overwegende dat de opkomst 58,58 % bedroeg, iets meer dan bij de vorige verkiezingen in 2022; L. overwegende dat vrouwen 43 % van de 2 817 parlementaire kandidaten uitmaakten en dat er inspanningen zijn geleverd om de participatie van vrouwen te bevorderen, maar dat vrouwen niettemin over het algemeen ondervertegenwoordigd blijven in verkozen en benoemde functies; M. overwegende dat de verkiezingen over het algemeen vlot zijn verlopen, maar dat de dag werd gekenmerkt door talrijke procedurele tekortkomingen, waaronder een inconsistente toepassing van waarborgen tijdens het stemmen en tellen, te grote drukte bij de stemlokalen, schendingen van het stemgeheim, talrijke gevallen van groepsgewijs stemmen en enkele fysieke aanvallen; N. overwegende dat volgens de kiescommissie van de Servische Republiek de SNS 46,75 % van de stemmen heeft gewonnen, terwijl de grootste coalitie van de oppositie, “Servië tegen geweld”, 23,66 % heeft gekregen, de Socialistische Partij van Servië 6,55 %, de NADA-coalitie 5,02 %, “Wij – de stem van het volk” 4,69 % en vijf minderheidslijsten samen 3,68 %; O. overwegende dat in de verklaring met de eerste bevindingen en conclusies van de internationale verkiezingswaarnemingsmissie wordt benadrukt dat de vervroegde parlementsverkiezingen van 17 december weliswaar technisch in goede banen zijn geleid en dat de kiezers voldoende politieke alternatieven hadden, maar dat de president tijdens de verkiezingen alomtegenwoordig was, hetgeen samen met de systeemvoordelen van de regerende partij voor een onrechtvaardige situatie zorgde; overwegende dat het eindverslag van de OVSE/het ODIHR naar verwachting in de komende weken zal worden gepubliceerd; P. overwegende dat de belangrijkste beschuldigingen van onregelmatigheden tijdens de verkiezingsdag met name betrekking hebben op Belgrado, waar “schijnkiezers” uit andere Servische gemeenten die die dag geen verkiezingen hielden, alsook uit buurlanden, door de autoriteiten werden ingeschreven op adressen waar zij niet woonden; overwegende dat kiezers die in het buitenland wonen volgens talloze berichten door de regeringspartij per bus naar Servië zijn vervoerd om hun stem uit te brengen voor de gemeenteraadsverkiezingen in Belgrado; Q. overwegende dat de Servische maatschappelijke organisatie CRTA een diepgaande analyse heeft uitgevoerd op basis van beperkte gegevens en middelen, en tot de zeer voorzichtige schatting is gekomen dat de onnauwkeurigheden in het kiezersregister ten minste 30 000 kiezers betreffen; overwegende dat zij over hard bewijs beschikken dat deze onnauwkeurigheden deel uitmaakten van een strategie van illegale en onwettige manipulatie van de verkiezingen om de uitslag te beïnvloeden en de wil van de kiezers te verdraaien; overwegende dat mensen uit heel Servië en het buitenland (Bosnië en Herzegovina en Montenegro) werden gebracht om te stemmen bij de gemeenteraads­verkiezingen in Belgrado; overwegende dat zelfs regerings­functionarissen en politici uit Bosnië en Herzegovina openlijk hebben gestemd bij de gemeenteraads­verkiezingen in Belgrado; overwegende dat de Servische regering deze praktijk als legitiem heeft verdedigd; R. overwegende dat andere belangrijke beschuldigingen van onregelmatigheden onder meer betrekking hebben op het kopen van stemmen, vooringenomenheid in de media, druk op werknemers in de publieke sector en sociaal kwetsbare groepen, misbruik van overheidsmiddelen, intimidatie en het vullen van stembussen met valse stembiljetten; S. overwegende dat de Servische autoriteiten alle onregelmatigheden ontkennen; overwegende dat zowel de Servische president als de door het Kremlin gecontroleerde media hebben beweerd dat andere landen op brute wijze hebben ingegrepen in het verkiezingsproces in Servië, maar dat voor deze beweringen geen onderbouwd bewijs is geleverd; overwegende dat premier Brnabić de Russische inlichtingendiensten in het openbaar heeft bedankt voor het aanreiken van informatie over door de oppositie geplande activiteiten; overwegende dat de verspreiding van Russische desinformatie en het Russische discours een ernstig en hardnekkig probleem is in Servië, met name tijdens verkiezingscampagnes; overwegende dat het Kremlin de openbare protesten tegen de door fraude gekenmerkte parlementsverkiezingen in Servië heeft veroordeeld als westerse pogingen om de regering omver te werpen en een nieuwe “Maidan-staatsgreep” te orkestreren; T. overwegende dat onafhankelijke Servische organisaties die de onregelmatigheden tijdens de recente verkiezingen aan de kaak stellen, voortdurend door regeringsfunctionarissen worden aangevallen; overwegende dat de Servische autoriteiten, hoewel die organisaties veel concrete aanwijzingen voor verkiezingsfraude aan het licht hebben gebracht, tot nu toe hebben geweigerd deze meldingen van onregelmatigheden te onderzoeken en in plaats daarvan hebben geprobeerd de verkiezingswaarnemers die verslag uitbrachten van de onregelmatigheden in diskrediet te brengen en te intimideren; overwegende dat vooraanstaande Servische politici, onder wie de president, sinds de verkiezingen ten onrechte kwaadspreken over leden van het Europees Parlement en andere leden van de internationale verkiezingswaarnemingsmissie; U. overwegende dat de oppositie de uitslag van de verkiezingen, met name de gemeenteraadsverkiezingen in Belgrado, ter discussie heeft gesteld, wat heeft geleid tot grote vreedzame demonstraties op initiatief van de coalitie van de oppositie “Servië tegen geweld” en de onpartijdige vereniging ProGlas om te eisen dat de verkiezingen nietig worden verklaard en dat er een nieuwe stembusgang wordt gehouden; overwegende dat de kiescommissie van de Servische Republiek de klachten van de oppositie heeft afgewezen; overwegende dat de oppositie er bij het Constitutioneel Hof op heeft aangedrongen de verkiezingsuitslag ongeldig te verklaren omdat zij van mening is dat er op grote schaal is gefraudeerd; V. overwegende dat een protest op 24 december 2023 gewelddadig is geworden toen een deel van de demonstranten het gemeenteparlement van Belgrado bestormde, waarna de politie 38 mensen heeft gearresteerd, onder wie studenten, die werden vervolgd wegens het verstoren van de grondwettelijke orde en van wie sommigen nog steeds onder huisarrest staan; overwegende dat verscheidene vreedzame demonstranten beweren dat de demonstraties werden geïnfiltreerd door gemaskerde hooligans; overwegende dat de vreedzame demonstranten ook het onevenredige gebruik van geweld door de politie aan de kaak hebben gesteld; W. overwegende dat de afgelopen tien jaar sinds president Vučić aan de macht is gekomen, in Servië sprake is van een voortdurende uitholling van de mediavrijheid, die wordt gekenmerkt door politieke druk, bedreigingen en zelfs fysieke aanvallen op journalisten; overwegende dat Servië in de “World Press Freedom Index” van Reporters zonder Grenzen een van de laagst geplaatste landen in Europa is, en dat het land in 2023 twaalf plaatsen is gezakt naar nummer 91; X. overwegende dat de rechtsstaat en de goede werking van de democratische instellingen van Servië een belangrijke uitdaging blijven voor het toetredingsproces van Servië tot de EU; 1. betreurt het feit dat de Servische parlements- en gemeenteraadsverkiezingen van 17 december 2023 niet in overeenstemming waren met de internationale normen en de toezeggingen van Servië om vrije en eerlijke verkiezingen te houden, vanwege het hardnekkige en systematische misbruik van instellingen en de media door de zittende partijen om een oneerlijk en onrechtmatig voordeel te behalen; is van mening dat niet kan worden gesteld dat deze verkiezingen onder rechtvaardige omstandigheden hebben plaatsgevonden; is verontrust door de berichten over wijdverspreide en systematische fraude die de integriteit van de verkiezingen in Servië heeft aangetast; 2. wijst erop dat de internationale verkiezingswaarnemingsmissie heeft verklaard dat de verkiezingen over het algemeen soepel zijn verlopen, maar dat er op de dag zelf sprake was van talloze procedurele tekortkomingen, zoals een inconsistente toepassing van waarborgen tijdens het stemmen en tijdens het tellen van de stemmen, te grote drukte bij de stemlokalen, schendingen van het stemgeheim en talrijke gevallen van “groepsstemmen”; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over deze onregelmatigheden en het algemene verkiezingsklimaat, dat niet voldeed aan de normen die verwacht worden van een kandidaat-lidstaat van de EU; herinnert de Servische autoriteiten eraan dat de goede werking van de democratische instellingen van Servië centraal staat in het EU-toetredingsproces en de methode voor toetreding tot de EU; 3. neemt met ernstige bezorgdheid kennis van het uitgebreide bewijs dat door de internationale en binnenlandse waarnemers is verzameld waaruit blijkt dat er in de aanloop naar en tijdens de verkiezingsdag sprake is geweest van activiteiten die de uitslag van de verkiezingen zouden kunnen hebben gewijzigd en met name de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Belgrado ernstig zouden kunnen hebben beïnvloed; wijst erop dat deze activiteiten de legitimiteit van de parlementsverkiezingen ernstig hebben ondermijnd; 4. dringt aan op een onafhankelijk internationaal onderzoek door erkende internationale juridische deskundigen en instellingen naar de onregelmatigheden bij de parlements-, provinciale en gemeenteraadsverkiezingen, met bijzondere aandacht voor de gemeenteraadsverkiezingen van Belgrado, aangezien bepaalde aantijgingen, waaronder die met betrekking tot georganiseerde kiezersmigratie op lokaal niveau, buiten het toepassingsgebied van de verslagen van het OVSE/ODIHR vallen; is voorstander van de snelle inzet van een ad-hoconderzoeksmissie in Servië, met deelname van het Parlement; 5. verzoekt de Commissie het initiatief te nemen om een deskundigenmissie naar Servië te sturen om de situatie met betrekking tot de recente verkiezingen en de ontwikkelingen na de verkiezingen te beoordelen, met als doel om de voorwaarden voor een noodzakelijke maatschappelijke dialoog te scheppen en het vertrouwen van het publiek in de instellingen te herstellen, en om de systemische problemen met de rechtsstaat in Servië te beoordelen en aan te pakken, naar het voorbeeld van de “Priebe-verslagen”; 6. betreurt het uitblijven van een institutionele reactie op de ernstige beschuldigingen van betrokkenheid van de zittende partijen bij verkiezingsmanipulatie en misbruik, wat bijdraagt tot een klimaat van straffeloosheid en de voortzetting van deze praktijken waarborgt; stelt met bezorgdheid vast dat sommige van de onregelmatigheden in de aanloop naar de verkiezingen van december 2023 potentiële schendingen vormen van het Servische recht en de Servische grondwet; benadrukt dat als deze praktijken zonder consequenties kunnen worden voortgezet, zij het vertrouwen in het verkiezingsproces en de instellingen in Servië zullen blijven ondermijnen, met als gevolg dat het democratisch bestuur en de verdere Europese integratie onherroepelijk worden belemmerd; benadrukt dat er grondig onderzoek moet worden gedaan naar alle klachten over de verkiezingen, waaronder het recente verzoek tot nietigverklaring van de gemeenteraadsverkiezingen van Belgrado van 17 december 2023, dat door een medewerker van de coalitie “Servië tegen geweld” is ingediend bij het constitutioneel hof; 7. betreurt het uitblijven van de vervolging en bestraffing van overtredingen bij de verkiezingen, waaronder ernstige beschuldigingen van onrechtmatige manipulatie van het kiezersregister en het stemrecht, het onder druk zetten en intimideren van burgers en verkiezingskandidaten, gevallen van corruptie, vervalsing van handtekeningen van burgers, cliëntelisme, onrechtmatig gebruik van gegevens van burgers, misbruik van overheidsfuncties en een gebrek aan doeltreffende mechanismen om te voorkomen dat de zittende macht een oneerlijk institutioneel voordeel bij de verkiezingen behaalt; 8. dringt er bij de Servische autoriteiten op aan een onderzoek in te stellen naar degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan strafbare feiten tijdens de verkiezingen en aanvallen op studenten, en hen te vervolgen en voor de rechter te brengen; 9. veroordeelt de georkestreerde aanvallen van Servische functionarissen op verkiezingswaarnemers, onder wie leden van het Europees Parlement, en dringt aan op de terugkeer naar een respectvol en constructief debat, waarbij het belang van wederzijds respect in het democratische proces wordt benadrukt; is ernstig bezorgd over de pogingen om de waarnemers in diskrediet te brengen en te intimideren; dringt er bij de Servische autoriteiten op aan alles in het werk te stellen om verdere desinformatiecampagnes tegen verkiezingswaarnemers te voorkomen en voorwaarden te scheppen die nationale en internationale verkiezingswaarnemers in staat stellen hun werk doeltreffend uit te voeren, en hen te beschermen tegen geweld, bedreigingen, vergelding, discriminatie, druk of andere willekeurige maatregelen als gevolg van de legitieme uitoefening van hun rechten en vrijheden; prijst het werk van de Servische waarnemers van het Centrum voor onderzoek, transparantie en verantwoordingsplicht (CRTA) en het Centrum voor vrije verkiezingen en democratie (CeSID); 10. is bezorgd over het feit dat de woonadressen van bepaalde categorieën burgers, onder meer in Belgrado en Zuid-Servië, zijn “gepassiviseerd”, waardoor deze mensen hun stemrecht wordt ontzegd; verzoekt de verantwoordelijke autoriteiten deze ernstige schendingen van het kiesrecht onverwijld ongedaan te maken; 11. dringt er bij de Republiek Servië op aan de zorgen over de deelname van nationale minderheden aan het verkiezingsproces aan te kaarten, door ervoor te zorgen dat de criteria voor de minderheidsstatus consequent worden toegepast, en er aandacht voor te hebben dat minderheden minder bestand kunnen zijn tegen druk en het kopen van stemmen; 12. verzoekt de Servische autoriteiten institutionele oplossingen te vinden voor de huidige problemen; verzoekt het Servische parlement en de Servische regering alles in het werk te stellen om doeltreffend te functioneren, vrij van de constante cyclus van campagnes en frequente vervroegde verkiezingen; 13. dringt er bij de Servische autoriteiten op aan het vertrouwen van de kiezers in het hele proces te herstellen, volledig transparante verkiezingsprocedures vast te stellen en ervoor te zorgen dat de autoriteiten verantwoording afleggen, of zij nu verkiezingen houden of zich daarin mengen; verzoekt de Servische autoriteiten volledig en substantieel samen te werken met het ODIHR, de EU en de Raad van Europa en een inclusieve procedure te starten om electorale rechten en vrijheden, instellingen en processen te versterken, met deelname van binnenlandse verkiezingswaarnemers en politieke partijen; is ingenomen met alle echte stappen in deze richting; 14. merkt met bezorgdheid op dat Servië slechts weinig van de reeds lang openstaande aanbevelingen van het OVSE/ODIHR over belangrijke problematische kwesties in het verkiezingsproces ten uitvoer heeft gelegd, hoewel hier herhaaldelijk op is aangedrongen, onder meer door de Commissie; neemt kennis van de recente wijzigingen waarin een aantal van de eerdere aanbevelingen van het OVSE/ODIHR en de Commissie van Venetië selectief zijn behandeld, met name die waarin wordt verwezen naar het rechtskader voor de financiering van verkiezingscampagnes; 15. kijkt uit naar het eindverslag van de internationale verkiezingswaarnemingsmissie van het OVSE/ODIHR; dringt er bij Servië op aan uitvoering te geven aan de aanbevelingen in het gezamenlijk advies van de Commissie van Venetië en het OVSE/ODIHR van 19 december 2022 over het grondwettelijke en rechtskader voor de werking van democratische instellingen in Servië, in overleg met deskundige maatschappelijke organisaties en ruim vóór de volgende verkiezingen, teneinde nieuwe onregelmatigheden en fraude te voorkomen en tegelijkertijd de democratische werking van het land te waarborgen, met name wat betreft de toegang van concurrerende kandidaten tot de media, de verbeterde transparantie en verantwoordingsplicht van de campagnefinanciering, en maatregelen om de druk op kiezers en het misbruik van administratieve middelen aan te pakken; 16. verzoekt Servië uitvoering te geven aan de aanbeveling van het OVSE/ODIHR om een uitgebreide controle uit te voeren van het algemene kiezersregister, naar aanleiding van bezorgdheid over de nauwkeurigheid ervan, onder meer in verband met beschuldigingen van kiezersmigratie en registratie van overleden personen; is bezorgd over de aantijgingen dat in het uniforme kiezersregister al een aanzienlijke toename van het aantal kiezers is geregistreerd in steden waar later in 2024 gemeenteraadsverkiezingen zullen plaatsvinden; 17. dringt er bij de kiescommissie van de Republiek Servië op aan de nodige stappen te ondernemen naar aanleiding van de bezorgdheid over de transparantie en de efficiëntie van haar functioneren, zoals tijdige publicatie van de monitoringresultaten tijdens de campagneperiode; 18. veroordeelt het gebrek aan pluriformiteit van de media tijdens de verkiezingscampagne, evenals de desinformatie en wijdverbreide onethische en bevooroordeelde berichtgeving in de media ten gunste van de zittende partijen; stelt met bezorgdheid vast dat een groot aantal mediakanalen door de regering wordt beïnvloed of gecontroleerd, waardoor oppositiekandidaten tijdens de campagne geen gelijke kansen hadden; veroordeelt de aanvallen op kritische journalisten door mediakanalen die dicht bij de regering staan; betreurt de overweldigende publiciteit rondom de president van Servië voor en tijdens de campagne, aangezien hierdoor de grenzen tussen het ambt van de president, de staat en de heersende politieke partij zijn vervaagd; 19. maakt zich zorgen over het feit dat het klimaat en de pluriformiteit in de media, ondanks nieuwe wetten over elektronische media en openbare informatie en media, zijn verslechterd; betreurt ten zeerste dat de regelgevende autoriteit voor elektronische media tekort is geschoten in haar wettelijke verplichtingen om de campagne in de media te monitoren, verslag uit te brengen over haar bevindingen en sancties op te leggen aan mediakanalen die de wet hebben geschonden, haatzaaiende uitlatingen hebben verspreid of journalistieke normen hebben geschonden; merkt met bezorgdheid op dat de regelgevende autoriteit voor elektronische media alleen monitoringresultaten heeft gepubliceerd voor de publieke omroep en commerciële kabelzenders, maar niet voor commerciële nationale zenders die nauwe banden hebben met de regeringspartij; 20. geeft uiting aan zijn bezorgdheid over de aanvallen, beledigingen en pesterijen gericht tegen journalisten, mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties, in sommige gevallen van overheidswege, met name in de aanloop naar de verkiezingen; dringt er bij de Servische autoriteiten op aan buitenlandse inmenging en desinformatiecampagnes tegen te gaan, de bescherming van onafhankelijke journalistiek sterk te verbeteren en te zorgen voor een transparant medialandschap; onderstreept dat de EU-instellingen meer moeten doen om ervoor te zorgen dat de rechten en vrijheden van Servische journalisten en media worden beschermd; wijst erop dat de toegang tot pretoetredingssteun moet worden gebruikt als instrument om verdere verslechtering van de mediavrijheid tegen te gaan; 21. dringt aan op een herziening van de doeltreffendheid van de mechanismen voor campagnetoezicht, met inbegrip van het agentschap voor corruptiepreventie en het ad-hoccomité voor campagnetoezicht, om te zorgen voor een tijdige en transparante afhandeling van klachten in verband met misbruik van overheidsmiddelen; 22. onderstreept dat Servië, als kandidaat-lidstaat van de EU, fundamentele Europese en internationale democratische normen onvoldoende toepast; verzoekt de Servische autoriteiten ervoor te zorgen dat er voldoende democratische garanties zijn om de volgende reguliere gemeenteraadsverkiezingen in 2024 en andere toekomstige verkiezingen te houden; 23. merkt op dat alle Servische parlementen in de afgelopen twaalf jaar, op één na, vroegtijdig zijn ontbonden en dat de opeenvolging van onnodige vervroegde verkiezingen de politieke stabiliteit ondermijnt; benadrukt dat een opeenvolging van vervroegde verkiezingen, permanente verkiezingscampagnes en lange vertragingen bij de kabinetsformaties niet bijdragen aan een doeltreffend democratisch landsbestuur, maar het parlement verzwakken en de parlementaire controle en de legitimiteit van de wetgeving aantasten; 24. wijst op het belang van vrijheid van meningsuiting en onderschrijft ieders recht om zijn mening te uiten en deel te nemen aan vreedzame protesten; veroordeelt in dat verband het onevenredige gebruik van politiegeweld tegen vreedzame betogers die tegen verkiezingsfraude protesteren; is bezorgd over de beschuldigingen dat provocateurs in de protesten zijn geïnfiltreerd om een politie-interventie uit te lokken; is bezorgd over de berichten waaruit blijkt dat sommige deelnemers aan het protest van 24 december 2023 onevenredig hard door de politie en de rechterlijke macht zijn aangepakt, wat in schril contrast staat met hoe de Servische politie in het verleden bij protesten heeft opgetreden; dringt er bij de diplomatieke missies van de EU en de lidstaten op aan de lopende rechtszaken in verband met de protesten te blijven volgen; 25. veroordeelt de ongefundeerde beweringen van de Servische autoriteiten dat EU-lidstaten betrokken zouden zijn bij de organisatie van de protesten naar aanleiding van de verkiezingen ten stelligste; betreurt dat de protesten zijn gebruikt als excuus om een anti-EU-discours te verspreiden via de mediakanalen die nauwe banden hebben met de regeringspartij; 26. betreurt het gebrek aan uitdrukkelijke kritiek van de Commissie, en met name van de commissaris voor Uitbreiding, gezien de talrijke beschuldigingen van verkiezingsfraude in Servië, en verzoekt de Commissie de tekortkomingen die tot de beschuldigingen hebben geleid onverwijld aan te kaarten; 27. herhaalt zijn standpunt dat de toetredingsonderhandelingen met Servië alleen mogen worden voortgezet als het land aanzienlijke vooruitgang boekt bij zijn EU-gerelateerde hervormingen en de aanbevelingen van het OVSE/ODIHR en de Commissie van Venetië volledig uitvoert; verzoekt de Commissie en de Raad strikte voorwaarden te hanteren; verzoekt de Commissie een grondig vervolg te geven aan de verslagen van de Europese Rekenkamer en onmiddellijk te beginnen met de controle van de financiering die aan de Servische regering wordt verstrekt in het kader van het instrument voor pretoetredingssteun III (IPA III) en andere financiële instrumenten; onderstreept dat indien de Servische autoriteiten niet bereid zijn belangrijke verkiezingsaanbevelingen uit te voeren of indien uit de bevindingen van dit onderzoek blijkt dat de Servische autoriteiten rechtstreeks betrokken waren bij de verkiezingsfraude, de EU-financiering wordt opgeschort op grond van ernstige schendingen van de rechtsstaat in verband met de verkiezingen in Servië; 28. is vastbesloten de ontwikkelingen na de verkiezingen in Servië nauwlettend te volgen, en verbindt zich ertoe hervormingen te steunen die de democratie versterken en Servië vooruithelpen op de weg naar toetreding tot de EU; wijst erop dat het Parlement zich altijd heeft ingespannen om het politieke pluralisme en de totstandkoming van een gezond verkiezingsklimaat in Servië te ondersteunen, met name door middel van de dialoog tussen de partijen en de parlementaire dialoog; benadrukt dat het belangrijk is dat deze dialogen worden voortgezet; verzoekt de EU bij te dragen aan het faciliteren van een interne en zinvolle dialoog in Servië tussen de regering en de oppositie om het huidige klimaat van diepe politieke polarisatie te boven te komen; beschouwt het Europees Parlement tegen deze achtergrond als de meest geschikte instelling om als constructieve bemiddelaar op te treden; 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president, de regering en de Nationale Vergadering van Servië, het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE, de Parlementaire Vergadering van de OVSE en de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa. Het Europees Parlement, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), – gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), – gezien het arrest van het HvJ-EU van 5 juni 2018 in zaak C‑673/16, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul), dat op 28 juni 2023 door de Europese Unie is geratificeerd, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie, en het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, – gezien de beginselen van Yogyakarta betreffende de toepassing van het internationaal recht inzake mensenrechten met betrekking tot seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020 getiteld “Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020‑2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien zijn resolutie van 14 september 2021 over lhbtiq-rechten in de EU (1) , – gezien het voortgangsverslag van de Commissie over de uitvoering van de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020‑2025, – gezien zijn resolutie van 11 maart 2021 over het uitroepen van de EU tot vrijheidszone voor lhbtiq-personen (2) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat (3) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over de schending van het EU-recht en van de rechten van lhbtiq-burgers in Hongarije als gevolg van de door het Hongaarse parlement aangenomen wetswijzigingen (4) , – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2022 over de toename van haatmisdrijven ten aanzien van lhbtiq+-personen in heel Europa in het licht van de recente homofobe moord in Slowakije (5) , – gezien zijn resolutie van 29 april 2023 over universele decriminalisering van homoseksualiteit in het licht van de recente ontwikkelingen in Uganda (6) , – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad van 7 december 2022 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning van beslissingen en de aanvaarding van authentieke akten inzake afstamming en betreffende de invoering van een Europese akte van afstamming ( COM(2022)0695 ), – gezien de studie van zijn directoraat-generaal Parlementaire Onderzoeksdiensten van december 2023 “The LGBTIQ Equality Strategy 2020‑2025 – Implementation overview” (7) , – gezien de EU-richtsnoeren voor strategieën en actieplannen ter bevordering van de gelijkheid van lhbtiq-personen, die in 2022 zijn opgesteld door de Commissie, – gezien Uitvoeringsbesluit (EU) 2024/442 van de Commissie van 24 januari 2024 inzake het verzoek tot registratie van het Europees burgerinitiatief “Ban on conversion practices in the European Union” (Verbod op conversiepraktijken in de Europese Unie) op grond van Verordening (EU) 2019/788 van het Europees Parlement en de Raad (8) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9‑0030/2024 ), A. overwegende dat lhbtiq+-rechten grondrechten zijn en dat controlemechanismen in verband met de rechtsstaat en de democratie van cruciaal belang zijn voor de bescherming van lhbtiq+-rechten; overwegende dat de veiligheid en waardigheid van lhbtiq+-personen de veiligheid en waardigheid van ons allemaal is; B. overwegende dat het recht op gelijke behandeling en non-discriminatie een grondrecht is dat verankerd is in de Verdragen en het Handvest, en dat dit recht volledig moet worden geëerbiedigd; C. overwegende dat gelijkheid en de bescherming van minderheden behoren tot de waarden van de EU die zijn verankerd in artikel 2 VEU; D. overwegende dat in artikel 21 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) is bepaald dat iedere burger van de Unie het recht heeft vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven; E. overwegende dat alle lidstaten uit hoofde van het internationaal recht en de EU-Verdragen de taak en verplichting hebben om erop toe te zien dat de grondrechten worden geëerbiedigd, gewaarborgd, beschermd en gehandhaafd; F. overwegende dat er in sommige lidstaten vooruitgang is geboekt bij de bescherming en bevordering van lhbtiq+-rechten; G. overwegende dat discriminatie op grond van feitelijke of vermeende seksuele gerichtheid, genderidentiteit en -expressie en geslachtskenmerken (SOGIESC) in de hele EU nog steeds voorkomt; H. overwegende dat ontwikkelingen in sommige lidstaten hebben aangetoond dat vooruitgang op het gebied van lhbtiq+-rechten niet vanzelfsprekend is; I. overwegende dat de Commissie in 2022, samen met het Parlement en vijftien lidstaten, bij het HvJ-EU een procedure tegen Hongarije heeft ingeleid wegens schending van lhbtiq-rechten; J. overwegende dat Letland zou moeten toetreden tot de subgroep voor lhbtiq-gelijkheid die is opgezet in het kader van de groep op hoog niveau inzake non‑discriminatie, gelijkheid en diversiteit – als laatste lidstaat, nu Cyprus recent belangstelling voor toetreding heeft getoond – om de uitvoering van de lhbtiq-strategie in alle lidstaten te verbeteren; K. overwegende dat het Parlement in de sterkst mogelijke bewoordingen zijn afkeuring uitspreekt over wetten, beleidsmaatregelen en praktijken die tegen lhbtiq+-personen gericht zijn, zoals het wetsvoorstel voor de bestrijding van homoseksualiteit in Uganda; L. overwegende dat het Russische Hooggerechtshof op 30 november 2023 de “internationale lhbt-beweging” heeft verboden, na deze te hebben aangemerkt als extremistische organisatie; overwegende dat dit besluit een ernstige aanval is op lhbtiq+-personen en mensenrechtenverdedigers in Rusland en ernstige gevolgen zal hebben voor hun situatie; overwegende dat lhbtiq+-personen in China te maken hebben gehad met toenemende intimidatie en censuur, ook online; M. overwegende dat de International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association (ILGA) in haar jaarverslag over Europa voor 2023 melding maakt van het hoogste aantal daden van geweld tegen lhbtiq+-personen in twaalf jaar tijd; N. overwegende dat de toename van antirechtenretoriek, onder meer van verkozen politici, heeft bijgedragen aan het creëren van een vijandige omgeving voor lhbtiq+-personen en degenen die opkomen voor lhbtiq+-rechten; O. overwegende dat het opbouwen van veilige, vrije en inclusieve samenlevingen voor lhbtiq+-personen inhoudt dat meerdere en intersectionele uitingen van discriminatie, uitsluiting en geweld moeten worden aangepakt; P. overwegende dat lhbtiq-personen wereldwijd worden geconfronteerd met discriminatie en geweld; Q. overwegende dat de Europese Unie heeft toegezegd de rechten van lhbtiq+-personen wereldwijd te bevorderen en te beschermen; R. overwegende dat alle vormen en uitingen van haat en onverdraagzaamheid, met inbegrip van haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven, onverenigbaar zijn met de EU-waarden op het gebied van menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, zoals verankerd in artikel 2 VEU; S. overwegende dat bij zogenaamde bekeringspraktijken gebruik wordt gemaakt van verschillende methoden, zoals elektroshocks, hormoonbehandelingen en uitdrijvingsrituelen, die neerkomen op foltering; overwegende dat naar schatting 2 % van de lhbtiq+-personen in de EU daadwerkelijk onderworpen zijn aan dergelijke bekeringspraktijken en dat aan 5 % bekering is aangeboden, hoewel de werkelijke cijfers mogelijk veel hoger liggen; T. overwegende dat het Europees burgerinitiatief (EBI) “Ban on conversion practices in the European Union” (Verbod op conversiepraktijken in de Europese Unie) op 27 november 2023 bij de Commissie is ingediend; overwegende dat de EU wordt opgeroepen maatregelen te nemen om een voorstel te doen tot een bindend wettelijk verbod op conversiepraktijken gericht op lhbtiq+-burgers in de Europese Unie; overwegende dat dit EBI op 21 januari 2024 volledig door de Commissie was geregistreerd; Belangrijkste conclusies 1. is ingenomen met de op 12 november 2020 door de Commissie aangenomen strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020‑2025 ( COM(2020)0698 ), alsook met haar recente voortgangsverslag over de uitvoering van de strategie; neemt kennis van de toezegging van de Commissie om de lidstaten te ondersteunen bij de uitvoering van de strategie en uit zijn diepe bezorgdheid over de verschillen in openheid tussen de lidstaten ten aanzien van de strategie; is ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de gelijkheid voor lhbtiq+-personen te bevorderen op alle in de strategie vervatte gebieden; betreurt dat enkele van de belangrijkste acties die de Commissie oorspronkelijk had gepland tot dusver niet uitgevoerd zijn; 2. erkent de vooruitgang die is geboekt met de uitvoering van de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020‑2025, maar wijst erop dat er in de huidige realiteit voor lhbtiq+-personen in de EU nog lang geen sprake is werkelijke gelijkheid; spreekt zijn bezorgdheid uit over de discriminatie en het geweld waaronder lhbtiq+-personen in de EU te lijden hebben en de gevolgen daarvan voor hun mogelijkheden om een vrij en waardig leven te leiden; 3. betreurt dat de horizontale antidiscriminatierichtlijn sinds 2008 in de Raad geblokkeerd is; is van mening dat eventuele actualiseringen van het voorstel door de Commissie gebaseerd moeten zijn op het standpunt van het Parlement, intersectionele discriminatie moeten aanpakken en discriminatie op elke combinatie van de in het Handvest genoemde gronden uitdrukkelijk moeten verbieden; betreurt dat de Raad deze verzoeken heeft genegeerd en dringt er bij de Raad op aan deze in zijn mandaat op te nemen en alle passende maatregelen te nemen om discriminatie in de EU te bestrijden; 4. dringt erop aan seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken als gronden op te nemen in de antidiscriminatiewetgeving van de EU op basis van een brede interpretatie van seksuele gerichtheid en geslacht en het beginsel van gelijkheid tussen vrouwen en mannen, zoals vastgelegd in de Verdragen; merkt op dat hiermee de rechtszekerheid en een brede bescherming van lhbtiq+-personen wordt gewaarborgd; 5. benadrukt dat lhbtiq+-personen onevenredig zwaar worden getroffen door dakloosheid, armoede en sociaal-economische uitsluiting; toont zich bezorgd over de gevolgen voor lhbtiq+-personen van de COVID‑19-pandemie, de crisis rond de kosten van levensonderhoud en de woningnood; herhaalt dat huisvesting een grondrecht is; 6. betreurt dat lhbtiq+-personen, hoewel de EU-wetgeving discriminatie op grond van seksuele gerichtheid in arbeid en beroep verbiedt, nog steeds belemmeringen ondervinden bij de toegang tot de arbeidsmarkt, en met name tot waardig werk; is van mening dat lhbtiq+-rechten arbeidsrechten zijn; 7. benadrukt dat discriminatie op grond van feitelijke of vermeende seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslacht nog altijd een significante invloed heeft op de lichamelijke, geestelijke en seksuele gezondheid en het welzijn van lhbtiq+-personen; betreurt dat lhbtiq+-personen nog steeds discriminatie ondervinden bij de toegang tot gezondheidszorg; benadrukt dat toegang tot gezondheidszorg moet worden aangeboden als een universele, tijdige en toegankelijke openbare dienst; 8. benadrukt de noodzaak van inclusief en veilig onderwijs voor lhbtiq+-personen in alle lidstaten, met name voor lhbtiq+-jongeren; 9. betreurt dat lhbtiq+-personen in sommige lidstaten nog steeds te maken hebben met discriminatie bij de toegang tot sociale bescherming, sociale zekerheid, de levering van goederen en andere sectoren en diensten; 10. betreurt dat met name oudere lhbtiq+-personen getroffen worden door het gebrek aan lhbtiq+-rechten, waardoor het gevoel van sociale isolatie en de belemmeringen voor toegang tot essentiële voorzieningen verder worden versterkt; benadrukt dat bij het uitstippelen van overheidsbeleid en projecten, zelfs wanneer deze specifiek bestemd zijn voor lhbtiq+-personen, lhbtiq+-ouderen vaak over het hoofd worden gezien; benadrukt dat lhbtiq+-ouderen onevenredig vaak te maken hebben met armoede en een gebrekkige toegang tot fatsoenlijke huisvesting en toereikende zorgnetwerken; benadrukt dat in een Europese vrijheidszone voor lhbtiq-personen niemand mag worden buitengesloten, ook lhbtiq+-ouderen niet; 11. wijst erop dat zorgdiensten voor lhbtiq-personen altijd hun waardigheid, onafhankelijkheid, autonomie en welzijn moeten waarborgen, evenals hun deelname aan het maatschappelijk leven, met inbegrip van de mogelijkheid van thuiszorg en gemeenschapsgebaseerde zorg; 12. merkt op dat lhbtiq+-personen in plattelandsgebieden en in perifere en ultraperifere gebieden bij de toegang tot essentiële diensten te maken hebben met bijzondere uitdagingen en belemmeringen; 13. uit zijn diepe bezorgdheid over lhbtiq+-personen die hun recht op asiel in de Europese Unie willen uitoefenen; uit zijn bezorgdheid over het feit dat transseksuelen en interseksuelen aanvullende belemmeringen tegenkomen bij het aanvragen van asiel; benadrukt het belang om rekening te houden met de situatie van lhbtiq+-personen bij het uitstippelen van het asiel- en migratiebeleid van de Unie; 14. uit zijn diepe bezorgdheid over de toename van haatzaaiende uitlatingen, haatmisdrijven en geweld tegen lhbtiq+-personen, ook op onlineplatforms, waar dit zou kunnen leiden tot schending van de privacyrechten van kijkers van lhbtiq+-inhoud; herinnert aan de noodzaak van preventief en beschermend overheidsbeleid met betrekking tot door vooroordelen ingegeven haatzaaiende uitlatingen, haatmisdrijven en geweld tegen lhbtiq+-personen; erkent dat er sprake is van onderrapportage van de gevallen van haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven tegen lhbtiq+-personen doordat er weinig vertrouwen is dat overheidsdiensten deze delicten zullen aanpakken; 15. veroordeelt het feit dat de opkomst van extreemrechtse politieke krachten heeft geleid tot een toename van de stigmatisering, intimidatie, geweld en vervolging van lhbtiq+-personen en maatschappelijke organisaties en activisten die de lhbtiq+-gemeenschap vertegenwoordigen; veroordeelt dat de lhbtiq+-gemeenschap in toenemende mate tot zondebok wordt gemaakt en dat de bevordering van lhbtiq+-rechten wordt afgedaan als een “ideologie”; 16. benadrukt dat de EU bij de formele onderhandelingen met kandidaat-lidstaten aandacht moet besteden aan de situatie van lhbtiq+-personen, alsook alle uitbreidingslanden moet steunen bij het dichten van hiaten in de wetgeving en het garanderen van de grondrechten van lhbtiq+-personen; 17. dringt erop aan dat de EU een gemeenschappelijke aanpak kiest voor de wettelijke erkenning van huwelijken en partnerschappen tussen mensen van hetzelfde geslacht, en van regenboogouders, inclusief transouders, en voor de wettelijke gendererkenning, om de belangen van kinderen zo goed mogelijk te waarborgen, in overeenstemming met de jurisprudentie van het HvJ-EU en het EHRM; 18. wijst op de uitdagingen waarmee transseksuele, non-binaire en interseksuele personen in de EU te maken hebben, met name in verband met hun sociaal-economische en sociaal-demografische status; benadrukt dat het gebrek aan wettelijke gendererkenningsprocedures of aan de toegang daartoe in de lidstaten een schending vormt van de rechten van transseksuele, non-binaire en interseksuele personen in heel de Unie, alsook een belemmering voor hun aspiraties; 19. dringt erop aan dat regenbooggezinnen recht hebben op vrij verkeer in de EU en dat de kinderen van regenbooggezinnen niet gediscrimineerd mogen worden bij het verwerven van het EU-burgerschap; 20. toont zich bezorgd over het feit dat gezichtsherkennings- en profileringstechnologie grotere risico’s voor lhbtiq+-personen met zich mee kan brengen, in het bijzonder voor transseksuele, non-binaire en interseksuele personen; 21. betreurt dat er geen omvattend overzicht bestaat van alle EU-financiering voor de bevordering van de gelijkheid van lhbtiq+-personen in het kader van de verschillende programma’s die de strategie ondersteunen; 22. benadrukt dat de Commissie dringend de toegang tot financiering moet waarborgen voor maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de mensenrechten van lhbtiq+-personen in de Unie en in derde landen; merkt op dat adequate en flexibele financiering voor maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de rechten van lhbtiq+-personen een randvoorwaarde is voor de bescherming en bevordering van lhbtiq+-rechten, zowel in de Europese Unie als in derde landen; 23. is ingenomen met de EU-initiatieven die gericht zijn op het beschermen van verdedigers van de mensenrechten van lhbtiq+-personen en het faciliteren van hun werk ter bescherming van de grondrechten; benadrukt dat de EU de stigmatisering en intimidatie van lhbtiq+-mensenrechtenverdedigers overal ter wereld moet blijven aanpakken; is ingenomen met de steun die de Commissie sinds het begin van de Russische invasie en aanvalsoorlog aan lhbtiq+-activisten in Oekraïne verleent, met name door middel van “rechtstreekse gunning”; 24. herinnert eraan dat Europese humanitaire hulp gender-, leeftijds-, beschermings- en lhbtiq+-gevoelig moet zijn, gebaseerd moet zijn op intersectionaliteit als horizontaal beginsel en in overeenstemming met humanitaire beginselen; 25. benadrukt dat de EU niemand mag achterlaten bij de bescherming van de grondrechten; Aanbevelingen 26. roept de EU en de lidstaten op om ervoor te zorgen dat de lhbtiq+-rechten daadwerkelijk in alle EU-beleidsterreinen worden geïntegreerd; dringt erop aan dat bij het beleid rekening wordt gehouden met meervoudige en intersectionele discriminatie op grond van, onder andere, sociaal-economische status, leeftijd, ras, godsdienst, feitelijke of vermeende seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken of handicap; dringt erop aan bij het beleid rekening te houden met de specifieke omstandigheden in plattelandsgebieden en perifere en ultraperifere gebieden; 27. roept de EU en de lidstaten op SOGIESC op te nemen in de gronden waarmee rekening wordt gehouden in de antidiscriminatiewetgeving van de EU, overeenkomstig het mandaat van het Parlement inzake het voorstel voor een richtlijn betreffende normen voor organen voor gelijke behandeling (9) ; 28. roept de EU en de lidstaten op om lhbtiq+-personen te betrekken bij de beleidsvorming, met name bij de uitstippeling en uitvoering van sociaal-economisch, huisvestings- en onderwijsbeleid; roept de lidstaten op de crisis rond de kosten van levensonderhoud en de woningnood aan te pakken, mede door specifieke maatregelen voor lhbtiq+-personen vast te stellen; 29. verzoekt de lidstaten de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep uit te voeren; 30. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een verordening betreffende de rechterlijke bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning van beslissingen en de aanvaarding van authentieke akten inzake afstamming en betreffende de invoering van een Europese akte van afstamming om de rechten van alle kinderen te beschermen, door ervoor te zorgen dat hun in een lidstaat vastgestelde ouderlijke banden, met inbegrip van met name ouders van hetzelfde geslacht, in alle EU-lidstaten worden erkend; verzoekt de Commissie de mogelijkheden te onderzoeken die andere rechtsgrondslagen in de Verdragen, met name de artikelen 19 en 21 VWEU, bieden om te waarborgen dat huwelijken, partnerschappen, het ouderschap en het gezinsleven van lhbtiq+-personen volledig en onvoorwaardelijk door alle lidstaten worden erkend, zonder discriminatie en zonder belemmeringen voor het vrije verkeer; 31. is ingenomen met het besluit van de Commissie van 15 juli 2021 om een gerechtelijke procedure in te stellen tegen lidstaten wegens schending van de grondrechten van lhbtiq+-personen; verzoekt de Commissie nauwlettend toe te blijven zien op de uitvoering van de EU-wetgeving in de lidstaten en inbreukprocedures in te leiden in gevallen waarin de grondrechten van lhbtiq+-personen zijn geschonden in het kader van artikel 2 VEU, het Handvest van de grondrechten of secundaire wetgeving, voor zover van toepassing; verzoekt de Commissie daarbij stelselmatig gebruik te maken van versnelde procedures en verzoeken tot voorlopige maatregelen aan het HvJ-EU; 32. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de lidstaten de arresten van het HvJ-EU en het EHRM naleven, door bij niet-naleving de maatregelen te nemen als voorzien in artikel 260, lid 2, VWEU en de conditionaliteitsverordening voor de rechtsstaat, met name wat betreft lhbtiq+-personen en regenbooggezinnen die binnen de EU grenzen overschrijden; 33. verzoekt alle lidstaten zich te houden aan de EU-richtsnoeren voor strategieën en actieplannen ter bevordering van de gelijkheid van lhbtiq-personen (10) , opgesteld door de subgroep voor lhbtiq-gelijkheid; 34. verzoekt de lidstaten om de dekking van gezondheidsdiensten uit te breiden, zodat lhbtiq+-personen specifieke zorg kunnen krijgen, ook als het gaat om seksuele en reproductieve gezondheid en technologieën; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om maatregelen te nemen ter bestrijding van discriminatie van lhbtiq+-personen in de gezondheidszorg; 35. verzoekt de lidstaten om meer financiering beschikbaar te stellen voor de verlening van diensten aan slachtoffers van gendergerelateerd geweld en om lhbtiq+-slachtoffers te ondersteunen, met name lhbtiq+-vrouwen, en daarbij aandacht te besteden aan hun specifieke behoeften en ervaringen; 36. herinnert eraan dat erop moet worden toegezien dat technologieën voor gezichtsherkenning en profilering gebaseerd zijn op de beginselen van transparantie, verklaarbaarheid, billijkheid en verantwoordingsplicht om de vooroordelen en risico’s voor lhbtiq+-personen aan te pakken; 37. roept de EU op om lhbtiq+-personen toegang tot asiel te geven, ook als ze uit derde landen komen die als veilige landen worden aangemerkt; 38. verzoekt de Commissie te zorgen voor de ondersteuning van gelijkheid van lhbtiq’ers in acties in het kader van het Fonds voor asiel, migratie en integratie, zoals aangekondigd in de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020‑2025, en die ondersteuning op te nemen in het werkprogramma voor de periode 2023‑2025; 39. verzoekt het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA) zijn praktische richtsnoeren voor asielzoekers die gediscrimineerd worden op grond van SOGIESC snel te voltooien, en roept de lidstaten op deze richtsnoeren vervolgens te volgen; 40. verzoekt de Commissie de effecten te monitoren en wetenschappelijke projecten en maatschappelijke organisaties te financieren die de antigenderbeweging onderzoeken, om deze effectief aan te pakken; 41. verzoekt de Commissie en de lidstaten bij het ontwerpen van beleidsmaatregelen en programma’s ter ondersteuning van lhbtiq+-personen in Europa en de rest van de wereld gebruik te maken van de empirische kennis die maatschappelijke organisaties en wetenschappelijke onderzoekers systematisch hebben opgebouwd; 42. verzoekt de Unie en de lidstaten feitelijke of vermeende seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken te erkennen als op vooroordelen gebaseerde gronden voor discriminatie; verzoekt de Commissie en de lidstaten door SOGIESC-vooroordelen ingegeven haatzaaiende uitlatingen, haatmisdrijven en geweld aan te pakken, ook online; is ingenomen met het initiatief van de Commissie om de lijst van EU-misdrijven, zoals vermeld in artikel 83, lid 1, VWEU, uit te breiden tot haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven, zodat minimumvoorschriften kunnen worden vastgesteld betreffende de bepaling van strafbare feiten en sancties die in alle EU-lidstaten van toepassing zijn; benadrukt dat er een gedegen strafrechtelijke EU-aanpak van haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven moet worden gewaarborgd; betreurt ten zeerste dat er bijna twee jaar zijn verstreken sinds de publicatie van de mededeling van de Commissie en dat de Raad er geen vooruitgang mee heeft geboekt, terwijl hij voor andere doeleinden wel in staat was de lijst van EU-misdrijven snel uit te breiden; betreurt dit gebrek aan actie in het licht van de toename van haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om voortvarend naar een consensus toe te werken, zodat de Commissie de tweede fase van de procedure kan starten; 43. verzoekt de Commissie dringend een werkprogramma op te stellen om meer bewustzijn te creëren over door SOGIESC-vooroordelen gemotiveerde haatmisdrijven en aangiften van deze misdrijven te stimuleren; verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend ervoor te zorgen dat politiefunctionarissen en gerechtsambtenaren opleidingen krijgen over lhbtiq+-aspecten, zodat zij lhbtiq+-personen beter kunnen bijstaan en haatmisdrijven naar behoren kunnen onderzoeken en vervolgen; 44. verzoekt de Commissie het Europese rechtskader te analyseren om te bezien welke mogelijkheden er bestaan om bekeringspraktijken op EU-niveau tegen te gaan en te verbieden, alsook om er bij de lidstaten op aan te dringen “bekeringspraktijken” op grond van SOGIESC te verbieden; 45. is ingenomen met de formele registratie door de Commissie van het EBI getiteld “Ban on conversion practices in the European Union” (Verbod op conversiepraktijken in de Europese Unie), als een eerste stap, aangezien daarmee wordt erkend dat er op Europees niveau juridische gronden zijn om ten aanzien van deze kwestie op te treden; drukte zijn steun voor dit EBI uit; verzoekt de Commissie tot actie over te gaan ten aanzien van dit EBI, en met wetsvoorstellen te komen op basis van de Verdragen en de EBI-verordening (11) ; 46. roept op tot een verbod op genitale verminking, in het bijzonder genitale verminking bij interseksuelen en genitale verminking bij vrouwen; 47. verzoekt de lidstaten optimale werkwijzen te blijven uitwisselen die gericht zijn op het waarborgen van de grondrechten van interseksuele kinderen; 48. roept op tot een verbod op gedwongen abortussen en gedwongen sterilisaties; benadrukt het belang van het recht op zelfbeschikking, autonomie en lichamelijke en geestelijke gezondheid van lhbtiq+-personen; benadrukt dat het Parlement zich op het standpunt heeft gesteld dat het voorstel voor een richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ook de opname van genitale verminking van vrouwen en interseksuele personen en gedwongen sterilisatie op de lijst van EU-misdrijven moet omvatten; 49. verzoekt de lidstaten het huwelijk en het ouderschap van mensen van hetzelfde geslacht te erkennen met het oog op de uitoefening van uit het EU-recht voortvloeiende rechten, zoals vereist door het HvJ-EU; 50. verzoekt de lidstaten om, met ondersteuning van de Commissie, toegankelijke wetgeving en procedures voor wettelijke gendererkenning in te voeren; 51. verzoekt de Commissie en de lidstaten om een veilige en inclusieve omgeving te bevorderen in onder meer de sectoren onderwijs, cultuur, sport; 52. verzoekt de lidstaten verdere maatregelen te treffen om gelijke rechten te waarborgen voor lhbtiq+-personen met een handicap, door middel van specifieke bescherming tegen discriminatie op grond van seksuele gerichtheid en genderidentiteit; benadrukt dat deze bescherming noodzakelijk is op alle gebieden van het leven, waaronder de arbeidsmarkt, huisvesting, onderwijs, openbare voorzieningen en kredietverlening; 53. verzoekt de lidstaten de aanbeveling van de Raad over trajecten naar succes op school ter uit te voeren, en daarbij ook specifieke maatregelen te nemen tegen de discriminatie van lhbtiq+-personen, met name lhbtiq+-jongeren, om zo veilig en inclusief onderwijs te garanderen; 54. verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend meer maatregelen te nemen om pesten en intimidatie van lhbtiq+-kinderen en -jongeren op scholen aan te pakken en meer bewustzijn over deze gevallen te creëren; benadrukt dat deze situaties bijdragen aan sociale uitsluiting; 55. verzoekt de Commissie de financiering voor Erasmus+ uit te breiden met een rubriek “Bevordering van de gelijkheid van lhbtiq+-personen” door middel van actieve communicatie met de nationale autoriteiten; 56. roept de EU op het goede voorbeeld te geven en het voortouw te nemen bij de bevordering van lhbtiq+-rechten wereldwijd, in overeenstemming met haar mensenrechtenrichtsnoeren inzake non-discriminatie in het extern optreden; 57. verzoekt de Commissie een speciale vertegenwoordiger voor de gelijkheid van lhbtiq+-personen aan te stellen bij de Europese Dienst voor extern optreden om te zorgen voor een horizontale uitvoering van de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020‑2025 in het buitenland; 58. uit zijn bezorgdheid over de situatie op het gebied van lhbtiq+-rechten wereldwijd; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) ontwikkelingsbeleid te gebruiken als instrument om hervormingen in ontwikkelingslanden af te dwingen, de achteruitgang bij de erkenning en bescherming van deze rechten aan te pakken en de rechten van lhbtiq+-personen te waarborgen; 59. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat lhbtiq+-personen steun krijgen in het kader van begrotings- en financieringsinstrumenten en bredere ontwikkelingshulpprogramma’s; 60. verzoekt de Commissie kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten te ondersteunen bij de uitvoering van de EU-wetgeving, mede op het gebied van lhbtiq+-rechten, en de voortgang daarbij te monitoren; 61. verzoekt de Commissie om de mogelijkheid van herfinanciering verder te verbeteren en te zorgen voor flexibele financiering, zodat kleine mensenrechtenorganisaties aan de basis en andere maatschappelijke actoren die zich inzetten voor de bevordering van lhbtiq+-rechten toegang kunnen krijgen tot zulke financiering, zowel in de Unie als in derde landen, in overeenstemming met het EU-recht; 62. verzoekt de Commissie haar communicatie over de financieringsmogelijkheden voor het bevorderen van de gelijkheid van lhbtiq+-personen verder te verbeteren, met name in lidstaten waar deze gelijkheid onder vuur ligt; 63. verzoekt de Commissie te waarborgen dat de lidstaten EU-middelen in overeenstemming met het Handvest beheren, en met inachtneming van het recht op non-discriminatie, wat als horizontale randvoorwaarde wordt gesteld in de verordening gemeenschappelijke bepalingen (12) ; wijst erop dat uitgaven niet door de Commissie kunnen worden terugbetaald zolang niet is voldaan aan de toepasselijke randvoorwaarden; 64. roept de EU op om de stigmatisering en intimidatie van lhbtiq+-mensenrechtenverdedigers te blijven aanpakken en om mensenrechtenverdedigers in derde landen te beschermen; verzoekt de EU dringend dit mechanisme ook toe te passen op mensenrechtenverdedigers in de EU om de bescherming van lhbtiq+-mensenrechtenverdedigers in de lidstaten mogelijk te maken; 65. dringt er bij de EU op aan dergelijke bescherming uit te breiden tot mensenrechtenverdedigers in EU-lidstaten; 66. verzoekt de Commissie meer gegevens te verzamelen over discriminatie op grond van SOGIESC, deze gegevens te gebruiken bij het opstellen van inclusief overheidsbeleid dat is afgestemd op lhbtiq+-personen en de lidstaten te ondersteunen bij het gebruik van deze gegevens; 67. verzoekt de lidstaten hun eigen voortgang bij de uitvoering van de lhbtiq+-strategie te beoordelen en de resultaten daarvan te delen met de Commissie en het Parlement; 68. verzoekt alle lidstaten om uiterlijk in 2025 nationale actieplannen en strategieën met betrekking tot lhbtiq+-personen vast te stellen; 69. verzoekt de Commissie een nieuwe strategie voor de gelijkheid van lhbtiq+-personen voor 2025‑2030 op te stellen, die gebaseerd is op krachtige toezeggingen en een weerspiegeling vormt van het Handvest en de oproepen en verwachtingen van het Parlement, maatschappelijke organisaties en lhbtiq+-personen in Europa en de rest van de wereld; vraagt de Commissie vóór de Europese verkiezingen van 2024 een tijdschema voor de volgende strategie voor de gelijkheid van lhbtiq+-personen bekend te maken; 70. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de volgende strategie voor gelijkheid van lhbtiq+-personen gebaseerd is op een krachtiger instrument en vergezeld gaat van een doelgericht uitvoeringsplan, een sterke mainstreamingstructuur die ervoor zorgt dat lhbtiq+-rechten in al het EU-beleid worden geïntegreerd – waaronder het recht op non-discriminatie op grond van seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken – en de toewijzing van middelen; roept de Commissie op een tijdschema en mijlpalen op te nemen en toe te zien op de monitoring-, evaluatie-, verantwoordings- en leerprocessen, met inbegrip van de raadpleging van lhbtiq+-organisaties; verzoekt de Commissie voorts specifieke aandacht te besteden aan groepen in een kwetsbare situatie, zoals lhbtiq+-kinderen en -jongeren; 71. verzoekt de Commissie om in de volgende zittingsperiode een portefeuille te creëren voor een commissaris voor Gelijkheid en Diversiteit; 72. pleit voor de aanstelling van een coördinator voor lhbtiq+-rechten bij de Commissie; o o o 73. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en kandidaat-lidstaten, alsmede aan de subnationale parlementen en lokale overheden van de lidstaten en kandidaat-lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 218, – gezien Verordening (EU) 2021/695 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van Horizon Europa – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1290/2013 en (EU) nr. 1291/2013 (1) (Horizon Europa-verordening), en gezien de verklaring over associatieovereenkomsten zoals geformuleerd in het standpunt van het Parlement in eerste lezing van 17 april 2019 over die verordening (2) , – gezien de partnerschapsovereenkomst op het gebied van betrekkingen en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Nieuw‑Zeeland, anderzijds (3) , – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en Nieuw‑Zeeland, anderzijds, betreffende de deelname van Nieuw‑Zeeland aan programma’s van de Unie (4) , – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie enerzijds en de regering van de Faeröer anderzijds betreffende de deelname van de Faeröer aan programma’s van de Unie (5) , – gezien Besluit (EU) 2022/1526 van de Raad van 9 september 2022 houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met Canada voor het sluiten van een overeenkomst inzake de algemene beginselen betreffende de deelname van Canada aan programma’s van de Unie en de associatie van Canada met Horizon Europa – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2021‑2027) (6) , – gezien Besluit (EU) 2023/1081 van de Raad van 15 mei 2023 houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met Japan met het oog op een overeenkomst inzake de algemene beginselen voor de deelname van Japan aan programma’s van de Unie en de associatie van Japan met Horizon Europa – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2021‑2027) (7) , – gezien Besluit (EU) 2023/1093 van de Raad van 15 mei 2023 houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen met de Republiek Korea over een overeenkomst inzake de algemene beginselen voor de deelname van de Republiek Korea aan EU-programma’s en de associatie van de Republiek Korea met Horizon Europa – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie 2021‑2027 (8) , – gezien het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie van 20 november 2010 (9) , – gezien de vraag aan de Commissie over associatieovereenkomsten betreffende de deelname van derde landen aan programma’s van de Unie ( O-000004/2024 – B9-0009/2024), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie industrie, onderzoek en energie, Algemene overwegingen 1. wijst erop dat met EU-programma’s betere resultaten kunnen worden behaald als actief wordt samengewerkt met derde landen die dezelfde democratische waarden delen met de EU, en dat alle partijen daar baat bij hebben; 2. merkt op dat Horizon Europa het grootste gezamenlijke onderzoeks- en innovatieprogramma ter wereld is voor de periode 2021‑2027; 3. is er voorstander van dat derde landen met een gedegen capaciteit op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie bij Horizon Europa worden betrokken en is van mening dat een dergelijke samenwerking bijdraagt tot de algehele kracht en doeltreffendheid van het externe optreden van de EU; moedigt de Commissie aan om meer associatieovereenkomsten met derde landen na te streven en te sluiten, aangezien dit het concurrentievermogen van de EU op mondiaal niveau vergroot; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat bij alle relevante associatieovereenkomsten de klimaatdoelstellingen van Horizon Europa in acht worden genomen; 4. benadrukt dat de associatie van derde landen bij EU-programma’s niet louter een technische aangelegenheid is, maar veeleer een politiek besluit betreffende de betrekkingen van de geassocieerde landen met de EU dat, specifiek voor Horizon Europa, raakt aan de kwestie van wetenschappelijke en academische vrijheid; 5. wijst op de bepalingen van de Verdragen, die, overeenkomstig de rechtsstaat, moeten worden nageleefd om het institutionele evenwicht en de rol van het Parlement te waarborgen; is van mening dat het beginsel van loyale samenwerking moet worden geëerbiedigd, dat waarborgt dat alle EU-instellingen elkaar bijstaan bij de uitvoering van taken die voortvloeien uit de Verdragen, onder meer om ervoor te zorgen dat meer rekening wordt gehouden met het standpunt van het Parlement, als directe vertegenwoordiger van de burgers van de EU; 6. plaatst vraagtekens bij de benadering van de Commissie met betrekking tot de sluiting van internationale overeenkomsten die gericht zijn op de deelname van derde landen aan programma’s van de Unie, die met zich meebrengt het Parlement wordt belemmerd in de uitoefening van zijn prerogatieven in het kader van de procedures voor de sluiting van internationale overeenkomsten van de Unie; 7. dringt er bij de Commissie en de Raad op aan ten volle rekening te houden met de rol van het Parlement bij de sluiting van associatieovereenkomsten die deze nieuwe opzet volgen, in overeenstemming met de Verdragen; 8. benadrukt dat zijn vermogen om zinvolle goedkeuring te geven aan internationale overeenkomsten die specifiek betrekking hebben op de deelname van bepaalde landen aan programma’s van de Unie, wordt belemmerd door het feit dat dergelijke overeenkomsten niet voorzien in een structuur die parlementaire controle garandeert in het kader van een goedkeuringsprocedure voor associatie bij een specifiek programma van de Unie; Samenwerkings- en associatieovereenkomsten tussen Nieuw‑Zeeland en de Europese Unie 9. wijst op de sterke historische en culturele banden tussen de EU en Nieuw-Zeeland en de uitstekende staat van hun bilaterale betrekkingen, die gebaseerd zijn op gedeelde democratische waarden en talrijke gemeenschappelijke belangen; waardeert de uitstekende samenwerking op het gebied van handel, buitenlands beleid, onderzoek en innovatie en in multilaterale fora; 10. benadrukt de belangrijke rol van Nieuw‑Zeeland als een van de belangrijkste gelijkgestemde partners van de EU in de dynamische en strategisch en economisch belangrijke Indo‑Pacifische regio; dringt aan op nauwere samenwerking op gebieden van wederzijds belang, met name buitenlandse zaken; onderstreept in dit verband de lopende samenwerking op het gebied van veiligheid tussen de EU en Nieuw‑Zeeland, met name wat betreft operaties en missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU; herinnert eraan dat Nieuw‑Zeeland een standpunt heeft ingenomen dat identiek is aan dat van de EU, door de illegale invasie van Rusland in Oekraïne te veroordelen en Oekraïne te steunen door het verlenen van bijstand en het opleggen van sancties aan Rusland; 11. benadrukt daarnaast de onlangs gesloten vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Nieuw‑Zeeland, die tot doel heeft de bilaterale betrekkingen nog verder te versterken en de handel en investeringen te liberaliseren en te vergemakkelijken, met aanzienlijke wederzijdse voordelen en economische kansen voor bedrijven en consumenten, en die sterke en bindende sociale en milieuverbintenissen omvat in verband met de klimaatovereenkomst van Parijs; wijst op de positieve rol die de Europese diaspora in Nieuw‑Zeeland kan spelen bij de verdere verdieping van de betrekkingen tussen Nieuw‑Zeeland en de EU; 12. wijst erop dat de EU en Nieuw‑Zeeland een lange traditie van samenwerking op onderzoeksgebied hebben; benadrukt dat Nieuw‑Zeeland een uitstekende staat van dienst heeft op het gebied van deelname aan Horizon 2020, met 77 gefinancierde projecten, en dat Nieuw‑Zeelandse onderzoekers hebben deelgenomen aan de twee vorige kaderprogramma’s voor onderzoek en innovatie, KP7 en Horizon 2020, hetgeen de potentiële voordelen van de associatie van Nieuw‑Zeeland met Horizon Europa aantoont; 13. is ingenomen met het voorstel om het partnerschap van de EU met Nieuw‑Zeeland te versterken door Nieuw‑Zeeland te associëren met het Horizon Europe-programma, waardoor de samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie verder zal worden versterkt en Nieuw‑Zeeland de belangrijkste regionale partner van de EU zal worden op het gebied van wetenschap en innovatie; merkt echter op dat er geen bepalingen zijn die een behoorlijke parlementaire controle mogelijk maken op de toekomstige associatie van Nieuw‑Zeeland met EU-programma’s; 14. wijst erop dat de Commissie en de Raad in de overeenkomst over de deelname van Nieuw‑Zeeland aan programma’s van de Unie het bij die overeenkomst opgerichte gemengd comité de bevoegdheid geven om protocollen vast te stellen om Nieuw‑Zeeland bij om het even welk programma van de Unie te betrekken, ondanks het feit dat het Parlement bezwaar maakt tegen dit prerogatief, waardoor het gemengd comité de facto uitvoeringsbevoegdheid krijgt over essentiële aspecten; merkt op dat de essentiële besluiten die aan het gemengd comité kunnen worden gedelegeerd onder meer betrekking hebben op de reikwijdte van de associatie bij afzonderlijke programma’s en op essentiële bepalingen inzake het automatische correctiemechanisme; 15. betreurt dat het gemengd comité bevoegd is om alle geldende associatieprotocollen, die ook bepalingen kunnen bevatten met betrekking tot herzieningen, audits en financiële onregelmatigheden, door middel van protocollen te wijzigen; wijst erop dat dergelijke wijzigingen dan zouden worden doorgevoerd zonder het Parlement daarbij te betrekken; benadrukt dat het Parlement, door hier het groene licht aan te geven, het gemengd comité in feite een onbeperkt mandaat zou verlenen; wijst erop dat de Raad tot taak heeft toezicht te houden op het optreden van de Commissie in het gemengd comité, maar deze taak in feite vaak verwaarloost en niet adequaat verslag uitbrengt aan het Parlement, wat leidt tot een volledig gebrek aan toezicht en controle op dergelijke internationale overeenkomsten; 16. benadrukt zijn standpunt ten aanzien van associatieovereenkomsten in verband met Horizon Europa, zoals vastgesteld in een verklaring bij de goedkeuring van de Horizon Europa-verordening, waarin wordt benadrukt dat bij de oprichting van een orgaan op basis van dergelijke overeenkomsten niet voorbij mag worden gegaan aan de noodzaak om op zinvolle wijze de goedkeuring van het Parlement te verkrijgen; is van mening dat essentiële aspecten van de betrokkenheid van een derde land bij Horizon Europa niet aan een dergelijk orgaan mogen worden gedelegeerd; 17. is het niet eens met deze nieuwe structuur voor internationale overeenkomsten, die het Parlement niet in staat stelt zijn bevoegdheden overeenkomstig artikel 218, lid 6, punt a), VWEU uit te oefenen; is van mening dat dit het Parlement belemmert in de uitoefening van zijn prerogatieven en geen rekening houdt met het vereiste institutionele evenwicht, en dat daarom op dit punt wijzigingen moeten worden doorgevoerd; 18. herinnert er in dit verband aan dat artikel 218, lid 10, VWEU bepaalt dat het Parlement in ieder fase van de procedure voor de onderhandelingen over en de sluiting van de in dat artikel bedoelde internationale overeenkomsten onverwijld en ten volle geïnformeerd moet worden en dat deze bepaling, zoals het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) heeft geoordeeld, een uitdrukking is van de democratische beginselen waarop de EU is gegrondvest; benadrukt in het bijzonder het feit dat het HvJ-EU eerder heeft verklaard dat de betrokkenheid van het Parlement bij het besluitvormingsproces op EU-niveau de weerspiegeling is van het fundamentele democratische beginsel dat het volk via een vertegenwoordigende vergadering moet deelnemen aan de uitoefening van de macht (10) ; 19. herinnert er in dit verband aan dat de overeenkomsten in kwestie zonder precedent zijn, aangezien zij de deelname van een nieuw type derde land mogelijk maken en dit voor het eerst doen via een algemene overeenkomst die alle programma’s van de Unie omvat; benadrukt dat een dergelijke deelname in het verleden zou worden geregeld via een afzonderlijke overeenkomst voor elk programma van de Unie en beperkt zou blijven tot een specifiek meerjarig financieel kader; benadrukt dat het Parlement, gezien de nieuwe aard van deze overeenkomsten, niet beschikt over relevante gegevens of informatie die gebruikt zou kunnen worden om de mogelijke gevolgen ervan voor de huidige generatie programma’s van de Unie of voor toekomstige generaties programma’s van de Unie op zinvolle wijze te beoordelen; 20. is tegen deze achtergrond van mening dat het Parlement in staat zou moeten zijn de deelname van de burgers aan het besluitvormingsproces op zinvolle wijze te waarborgen, gezien de structuur van deze internationale overeenkomsten, waarbij het besluit over de associatie, met inbegrip van de reikwijdte van die associatie, met een bepaald programma door een derde land pas in de toekomst wordt genomen, vaak lang nadat het Parlement heeft ingestemd met de sluiting van de oorspronkelijke overeenkomst met dat derde land; 21. herinnert eraan dat zijn standpunt over de aanpak van de Commissie niet mag worden uitgelegd als een bezwaar tegen Nieuw‑Zeeland of tegen de jarenlange hechte samenwerking tussen dit land en de EU; Deelname van andere gelijkgestemde landen aan programma’s van de Unie 22. betreurt dat de ontwerpovereenkomst inzake de deelname van de Faeröer en de voorgestelde associaties van Canada, de Republiek Korea en Japan dezelfde structuur hebben als de ontwerpovereenkomst met Nieuw‑Zeeland; verzoekt de Commissie niet te verhinderen dat het Parlement zijn instemmingsrecht uitoefent met betrekking tot een associatie met een programma van de Unie en associatieovereenkomsten met nieuwe partners alleen aan te gaan wanneer het Parlement zijn recht op zinvolle instemming heeft kunnen uitoefenen; 23. uit zijn bezorgdheid over het feit dat de onlangs overeengekomen automatische korting op de bijdrage van het VK aan Horizon Europa in geval van een “lager dan verwachte” deelname van het VK aan het programma heeft geleid tot inconsistenties met de bepalingen van de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK waarmee het Parlement heeft ingestemd; De weg vooruit 24. herinnert eraan dat het in alle stadia van onderhandelingen over en sluiting van internationale overeenkomsten onmiddellijk en volledig op de hoogte moet worden gehouden, overeenkomstig de kaderovereenkomst over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie; 25. verzoekt de Commissie het Parlement regelmatig gedetailleerde verslagen te doen toekomen over de uitvoering van de overeenkomsten, zoals updates over aspecten als bereikte mijlpalen, uitdagingen, succespercentages van voorstellen van entiteiten uit derde landen, jaarlijkse bijdragen van derde landen, uitvoering van de begroting en controleresultaten; 26. dringt er bij de Commissie op aan onderhandelingen te starten over een interinstitutioneel akkoord waarin de algemene beginselen worden vastgelegd voor democratische controle door het Parlement op de uitvoering van overeenkomsten over de deelname van derde landen aan programma’s van de Unie; 27. spreekt de hoop uit dat de Commissie de situatie zal ophelderen door een duidelijk en bevredigend antwoord te geven op de mondelinge vraag van het Parlement, alvorens toestemming kan worden verleend; is bereid ten volle met de Commissie en de Raad samen te werken om dit eindresultaat te bereiken; o o o 28. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de overeenkomst van Marrakesh van 15 april 1994 tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), – gezien de ministeriële verklaring van Doha van de WTO van 14 november 2001 (1) , – gezien zijn eerdere resoluties over de WTO, met name die van 25 november 2021 over multilaterale onderhandelingen met het oog op de twaalfde Ministeriële Conferentie van de WTO (2) , van 29 november 2018 getiteld “WTO: de weg vooruit” (3) en van 28 november 2019 over de crisis van de WTO-Beroepsinstantie (4) , – gezien de slotdocumenten die met eenparigheid zijn aangenomen tijdens de jaarlijkse zittingen van de Parlementaire Conferentie van de WTO op 7 december 2018 in Genève (5) en op 10 december 2017 in Buenos Aires (6) , – gezien de resultaten van de twaalfde Ministeriële Conferentie van de WTO (MC12) in Genève in juni 2022, waaronder een slotdocument, een reeks ministeriële besluiten en verklaringen, en een overeenkomst over visserijsubsidies, – gezien de resultaten van de elfde Ministeriële Conferentie van de WTO (MC11) in Buenos Aires in december 2017, waaronder een reeks ministeriële besluiten en gezamenlijke verklaringen over e-commerce, investeringsfacilitering, binnenlandse regelgeving voor diensten, en micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (mkmo’s), – gezien de verklaring van Buenos Aires over handel en economische empowerment van vrouwen die werd goedgekeurd op 12 december 2017 en de informele werkgroep inzake handel en gender die is opgericht op 23 september 2020, – gezien de ministeriële verklaringen van de ministers die leden van de WTO vertegenwoordigen van 10 december 2021 over verontreiniging door plastic en een ecologisch duurzame handel in plastic, van 14 december 2021 over handel en milieuduurzaamheid en van 14 december 2021 over subsidies voor fossiele brandstoffen, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN, – gezien de Overeenkomst van Parijs binnen het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), die sinds november 2016 van kracht is, – gezien de mededeling van de Commissie van 18 februari 2021 getiteld “Evaluatie van het handelsbeleid – Een open, duurzaam en assertief handelsbeleid” en de bijlage daarbij getiteld “Hervorming van de WTO: naar een duurzaam en doeltreffend multilateraal handelsstelsel” ( COM(2021)0066 ), – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie internationale handel, A. overwegende dat de WTO is opgericht om de handel in goederen en diensten te liberaliseren, het multilateralisme te versterken en een eerlijk, open, inclusief, op regels gebaseerd en niet-discriminerend multilateraal handelssysteem te bevorderen, ter verbetering van het welzijn van mensen in de hele wereld; overwegende dat het handelsbeleid van de EU tot doel heeft een bijdrage te leveren aan de harmonieuze ontwikkeling van de wereldhandel, aan de geleidelijke afschaffing van de beperkingen voor het internationale handelsverkeer en voor buitenlandse directe investeringen en aan de vermindering van de douane- en andere belemmeringen, alsook het welzijn van de mensen te waarborgen; overwegende dat handel van vitaal belang is en een essentieel instrument om de inspanningen ter bevordering van duurzame groei en ter verbetering van de levensstandaard te ondersteunen en aan te vullen, en om te zorgen voor volledige werkgelegenheid van een betere kwaliteit en voor een groot en gestaag groeiend volume aan reëel inkomen, met inachtneming van de doelstelling van duurzame ontwikkeling, waarbij zowel wordt gestreefd naar bescherming en behoud van het milieu als naar een versterking van de middelen daartoe op een manier die strookt met de respectieve behoeften en bekommernissen van landen op hun verschillende economische ontwikkelingsniveaus; B. overwegende dat een sterk, open en inclusief multilateraal handelssysteem een nog grotere rol moet spelen bij het verwezenlijken van de mondiale doelstellingen inzake klimaatverandering en nettonul, bijvoorbeeld door middel van handel in de goederen, diensten en praktijken die onmisbaar zijn voor schone-energietechnologieën en de totstandbrenging van een circulaire economie; C. overwegende dat het op regels gebaseerde multilaterale handelssysteem op dit moment onder grote druk staat en te maken krijgt met geopolitieke druk als gevolg van de besluiten van een aantal WTO-leden en de door hen genomen unilaterale maatregelen, alsook met een ongerechtvaardigd gebruik van de uitzondering op grond van veiligheidsoverwegingen op de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) door een aantal van zijn leden, hetgeen nu reeds resulteert in een meer versnipperde en minder voorspelbare context voor handelsbeleid; overwegende dat 75 % van de handel nog altijd plaatsvindt op basis van het meestbegunstigingstarief, hetgeen bevestigt dat de WTO de ruggengraat van de wereldeconomie vormt; overwegende dat de tijdens de MC12 bereikte resultaten hebben laten zien dat de WTO nog altijd in staat is om tot multilaterale overeenkomsten te komen en op noodsituaties in te spelen; D. overwegende dat de tijdens de MC12 bereikte WTO-overeenkomst over visserijsubsidies de eerste multilaterale handelsovereenkomst ooit is waarbij milieuduurzaamheid wordt gehanteerd als leidend beginsel, met de vaststelling van een bindend pakket mondiale regels om te helpen de naar schatting 22 miljard USD per jaar aan schadelijke subsidies die regeringen aan de visserijsector toekennen, in te perken, als verplicht op grond van SDG 14.6; overwegende dat de overeenkomst nog geen regels bevat inzake visserijsubsidies die bijdragen aan overcapaciteit en overbevissing, die meer dan de helft uitmaken van alle visserijsubsidies, maar dat de onderhandelingen hierover worden voortgezet; E. overwegende dat de twaalfde Ministeriële Conferentie van de WTO (MC12) op 17 juni 2022 een besluit heeft goedgekeurd om in het kader van de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (Trips-overeenkomst) flexibiliteit te bieden om de productie en levering mogelijk te maken van COVID‑19-vaccins, waarbij zij de beslissing over de uitbreiding van het toepassingsgebied van deze flexibiliteit naar therapie en diagnostiek inzake COVID‑19 heeft uitgesteld; overwegende dat de Trips-raad van de WTO onderhandelingen voert over de verlenging van de Trips-ontheffing; F. overwegende dat voedselzekerheid een uitdaging blijft, aangezien 258 miljoen mensen in 2022 te maken hadden met een crisis of een slechtere situatie op het gebied van acute voedselonzekerheid, tegenover 193 miljoen in 2021; overwegende dat in de in het kader van de Uruguayronde gesloten WTO-overeenkomst inzake landbouw expliciet wordt erkend dat het bij het voeren van onderhandelingen belangrijk is om rekening te houden met voedselzekerheid; overwegende dat handel de beschikbaarheid van voedsel kan verbeteren in regio’s waar slechts een beperkte hoeveelheid voedsel beschikbaar is en dat handel ook kan bijdragen tot een betere economische toegang tot voedsel, door werkgelegenheidskansen te creëren en het inkomen te verhogen; G. overwegende dat de leden van de WTO blijk hebben gegeven van hun engagement om voedseltekorten aan te pakken en dringende voedselhulp voor de meeste kwetsbaren te garanderen, zowel in de ministeriële verklaring over noodmaatregelen tegen voedselonzekerheid als in het ministerieel besluit om humanitaire voedselaankopen in het kader van het Wereldvoedselprogramma (WFP) vrij te stellen van uitvoerverboden of -beperkingen, die beide tijdens de MC12 zijn goedgekeurd; H. overwegende dat duurzame handel kan helpen om de klimaatverandering te beperken en te bestrijden; I. overwegende dat de Beroepsinstantie van de WTO per 11 december 2019 niet langer operationeel is, waardoor de functionele, onafhankelijke en onpartijdige beroepsfase buiten werking is gesteld; overwegende dat de leden van de WTO tijdens de MC12 beloofd hebben besprekingen te zullen voeren om uiterlijk in 2024 te beschikken over een volwaardig en goed functionerend systeem voor geschillenbeslechting dat voor alle WTO-leden toegankelijk is; J. overwegende dat het Europees Parlement, samen met de Interparlementaire Unie, al meer dan 20 jaar een cruciale rol speelt bij het voorzien van de WTO van een parlementaire dimensie, via de Parlementaire Conferentie van de WTO; K. overwegende dat de dertiende Ministeriële Conferentie van de WTO (MC13) zal plaatsvinden in Abu Dhabi, Verenigde Arabische Emiraten, van 26 t/m 29 februari 2024; 1. herhaalt zich volledig te zullen blijven inzetten voor het multilateralisme, dat van blijvende waarde is, en onderstreept dat een gemoderniseerd multilateraal systeem voor het regelen van de wereldhandel van essentieel belang is; roept op tot het vaststellen van een handelsagenda op basis van een eerlijke en op regels gebaseerde handel die ten goede komt aan iedereen, die bijdraagt tot duurzame economische ontwikkeling en die verder gaat dan louter de definitie van groei van het bbp en van welvaart, om zo te zorgen voor meer vrede en veiligheid; benadrukt dat de WTO de verwezenlijking moet bevorderen van de SDG’s, gezondheid en sociale, milieu- en mensenrechten en ervoor moet zorgen dat multilateraal overeengekomen en geharmoniseerde regels door iedereen worden toegepast; 2. roept alle WTO-leden met klem op zich in te zetten voor een geslaagde MC13; is van oordeel dat de MC13 het startpunt moet zijn voor de ontwikkeling en modernisering van de WTO, zodat deze een rol kan spelen bij het aangaan van de uitdagingen van de 21e eeuw, onder andere voor kwesties als klimaatverandering, voedselzekerheid, biodiversiteitsverlies, gezondheid, duurzaamheid en armoedebestrijding; verzoekt alle WTO-leden met klem nog meer te doen om tastbare resultaten te boeken die laten zien dat de WTO in staat is de huidige uitdagingen aan te pakken; is tevreden met de richtsnoeren die door de vergadering van hoge ambtenaren op 22 en 23 oktober 2023 zijn geformuleerd; verzoekt de leden van de WTO in het bijzonder om de tweede fase van de multilaterale overeenkomst over visserijsubsidies af te ronden en de resterende struikelblokken uit de weg te ruimen, zodat de WTO eindelijk haar goedkeuring kan hechten aan een alomvattend pakket maatregelen op het gebied van institutionele hervormingen, waaronder een besluit betreffende een volledig functionerend systeem voor geschillenbeslechting; herhaalt dat de rol van het WTO-secretariaat verder moet worden versterkt; 3. acht het nu hoogdringend om de WTO grondig te hervormen en is van mening dat dit tot uitdrukking moet komen in de resultaten van de MC13; juicht al het werk toe dat in verband hiermee sinds de laatste Ministeriële Conferentie is verricht; verzoekt de leden van de WTO een alomvattend pakket maatregelen goed te keuren ter herziening van de WTO-functies op het gebied van monitoring, onderhandelingen, beraadslaging en geschillenbeslechting, waarbij ook passende aandacht moet worden besteed aan de parlementaire dimensie van de WTO, om de doeltreffendheid, inclusiviteit, transparantie, geloofwaardigheid en legitimiteit van de WTO te vergroten; 4. vraagt een krachtiger en nog constructiever engagement van alle WTO-leden om zo snel mogelijk weer een volledig functionerend systeem voor geschillenbeslechting in te stellen, dat onder meer de buitensporige duur van procedures moet aanpakken; looft de facilitator voor zijn sturing van het proces dat moet leiden tot het voorleggen aan de MC13 van een geconsolideerde ontwerptekst; betreurt echter dat er tot dusver geen substantiële vooruitgang is geboekt; verzoekt de leden constructieve en transparantie discussies te voeren om tijdens de MC13 overeenstemming over het systeem voor geschillenbeslechting te bereiken; herinnert eraan dat een bindend, uit twee trappen bestaand en onafhankelijk proces het hoofddoel moet blijven; 5. verzoekt de leden, ter overbrugging van de tijd tot er op WTO-niveau weer een volledig functionerend orgaan voor geschillenbeslechting operationeel is, toetreding te overwegen tot de tijdelijke regeling met verschillende partijen inzake beroep en arbitrage, om te tonen dat zij een eerlijk en goed functionerend systeem voor geschillenbeslechting belangrijk vinden; 6. verzoekt alle leden van de WTO die de overeenkomst over visserijsubsidies nog niet hebben geratificeerd, dit zo snel mogelijk te doen, zodat de overeenkomst spoedig in werking kan treden, aangezien hiervoor ratificatie door twee derde van de leden vereist is; benadrukt dat het ook van cruciaal belang is om snel overeenstemming te bereiken over regels inzake visserijsubsidies die bijdragen aan overcapaciteit en overbevissing, teneinde de mariene biologische rijkdommen niet uit te putten en het duurzaam beheer ervan mogelijk te maken; merkt op dat daarbij rekening moet worden gehouden met de behoefte aan speciale en gedifferentieerde behandeling overeenkomstig SDG 14.6; 7. beklemtoont dat het belangrijk is de ontwikkelingsdimensie van de WTO te mainstreamen, onder andere door middel van het hervormingsproces van de WTO en door ervoor te zorgen dat met de speciale en gedifferentieerde behandeling beter wordt voorzien in de behoeften van de ontwikkelingslanden; betreurt dat de WTO haar ontwikkelingsagenda van Doha nog niet volledig heeft uitgevoerd; is tevreden met het reeds genomen besluit over de verlenging van de steunmaatregelen om de minst ontwikkelde landen (MOL) te helpen de MOL-status te ontgroeien, teneinde te voorzien in een soepele en realistische overgangsperiode voor de intrekking van de handelspreferenties; herhaalt zijn oproep om het mechanisme voor bijzondere en gedifferentieerde behandeling te herbekijken en te herzien, met de betrokkenheid van alle WTO-leden, om beter de indices voor menselijke ontwikkeling te weerspiegelen en tegelijkertijd de beleidsruimte voor het aanpakken van oneerlijke handel te beschermen, en verzoekt de leden van de WTO daarom het systeem te herzien; benadrukt echter dat het zelf bepalen van de ontwikkelingsstatus als enig criterium kan leiden tot oneerlijke handel; 8. onderstreept dat de gesprekken binnen de WTO over staatssteun voor industriële sectoren nieuw leven moet worden ingeblazen, met inbegrip van een actualisering van de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen, om de transparantie te vergroten en de WTO-regels inzake subsidies aan te passen, teneinde een respons te bieden op de uitdagingen van deze tijd, zoals de klimaatverandering, en de oneerlijke praktijken van een aantal WTO-leden aan te pakken, alsmede daadwerkelijk iets te doen aan negatieve overloopeffecten, zoals overcapaciteit en koolstofintensieve toeleveringsketens; is van oordeel dat de MC13 een in de tijd beperkt werkprogramma moet opstarten om besprekingen mogelijk te maken over staatssteun voor industriële sectoren, teneinde aanbevelingen te formuleren voor de MC14; 9. beklemtoont dat vooruitgang moet worden geboekt in de landbouwonderhandelingen om geloofwaardige resultaten te boeken met betrekking tot kwesties zoals een permanente oplossing inzake het aanhouden van publieke voorraden ter waarborging van de voedselzekerheid, binnenlandse steun, markttoegang, katoen, exportbeperkingen en een concurrerende export, alsmede een versterking van de landbouwsector, om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van deze tijd, zoals de bestaanszekerheid op het platteland en ecologische duurzaamheid; benadrukt dat eerlijke mededinging en een gelijk speelveld voor landbouwers moeten worden gewaarborgd; dringt aan op een betere informatie-uitwisseling en meer transparantie met betrekking tot het landbouwbeleid en de landbouwsubsidies om de onderhandelingen vooruit te helpen en vraagt dat op WTO-niveau een betere gegevensuitwisseling met de Commissie inzake Wereldvoedselzekerheid wordt ondersteund met betrekking tot grondstoffenhandel en particuliere voorraden; is ingenomen met de ondertekening van een memorandum van overeenstemming tussen de WTO en de FAO tijdens de klimaatconferentie van de Verenigde Naties in 2023 (COP28), dat zal zorgen voor meer samenwerking, onder meer op het gebied van hervorming van de landbouw, voedselzekerheid en klimaatverandering; benadrukt dat de EU moet pleiten voor strengere duurzaamheidscriteria, overeenkomstig de doelstellingen van de Green Deal; 10. benadrukt dat er resultaten moeten worden geboekt op het gebied van voedselzekerheid, bijvoorbeeld concrete maatregelen ter vergroting van de veerkracht die de minst ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden die netto-importeur van voedsel zijn, moeten tonen om te reageren op acute voedselinstabiliteit; 11. verwacht dat de hervorming van de WTO het makkelijker zal maken om open plurilaterale overeenkomsten te integreren in de multilaterale architectuur, zodat vooruitgang kan worden geboekt op gebieden waarop nog niet alle leden hier klaar voor zijn; herhaalt daarom zijn oproep aan de WTO-leden om na te denken over een manier om een nieuw systeem te ontwikkelen, met duidelijke beginselen en een minimumaantal leden die moeten deelnemen aan een plurilateraal initiatief, en op basis daarvan een eenvoudig mechanisme vast te stellen om de zo gesloten overeenkomsten te integreren in de WTO-structuur; 12. is tevreden met de afronding van de onderhandelingen over de overeenkomst ter facilitering van ontwikkelingsinvesteringen, die beoogt een eerlijker, transparanter, doeltreffender en voorspelbaarder klimaat voor het faciliteren van grensoverschrijdende investeringen tot stand te brengen en ontwikkelingslanden te laten participeren in mondiale investeringsstromen; steunt de opname van deze overeenkomst in de WTO-regels, in bijlage 4 inzake plurilaterale handelsovereenkomsten, zoals bepaald in artikel X.9 van de WTO-Overeenkomst, en is van oordeel dat dit als model kan dienen voor toekomstige plurilaterale handelsovereenkomsten; 13. wijst erop dat multilaterale en plurilaterale regels inzake digitale handel belangrijk zijn, aangezien deze handel op dit moment goed is voor een kwart van het totaal; moedigt krachtig de inspanningen aan om een billijke en permanente oplossing te vinden voor elektronische transmissies, ter vervanging van het moratorium, met name gezien de nadelige gevolgen van niet-verlenging hiervan, vooral voor vrouwen en voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); is tevreden met en steunt de grote deelname, de ambitieuze onderhandelingsagenda en de tot dusver geboekte vooruitgang tijdens de plurilaterale WTO-onderhandelingen over e-commerce; benadrukt dat het belangrijk is dat de stroom van elektronische transmissies niet belemmerd wordt, aangezien deze transmissies van essentieel belang zijn voor de digitale handel en het verminderen van de kosten van handelstransacties, het welzijn van de consument vergroten en de export concurrerender maken, en significante voordelen opleveren, met name voor kmo’s en ontwikkelingslanden; herhaalt zijn standpunt dat een eventueel akkoord garanties moet bieden voor een eerlijke markttoegang voor aan e-commerce gerelateerde goederen en diensten in derde landen, alsook voor de bescherming van consumenten- en arbeidsrechten, en dat het innovatie in het bedrijfsleven moet bevorderen; benadrukt dat een potentieel akkoord inzake e-commerce moet stroken met de bestaande alsook de toekomstige EU-wetgeving en voldoende beleidsruimte moet bieden voor digitale regelgeving, met name wat kwesties betreft als datastromen, datalokalisering, databescherming, artificiële intelligentie en broncode; verzoekt alle partijen zich volledig in te zetten voor een afronding van de onderhandelingen uiterlijk tijdens de MC13, en verzoekt hen de inspanningen hiervoor te ondersteunen; wijst erop dat de digitale kloof moet worden gedicht door beste praktijken te delen en de capaciteitsopbouw te versterken; 14. herinnert aan het engagement van de WTO voor mkmo’s en herinnert eraan dat mkmo’s goed zijn voor een aanzienlijk deel van de mondiale economie en over onbenut potentieel beschikken in de mondiale waardeketens; spoort de leden met klem aan oplossingen te blijven zoeken die mkmo’s in staat stellen hun participatie in de wereldhandel te vergroten, rekening houdend met hun specifieke behoeften; 15. is van oordeel dat de MC13 moet resulteren in een op acties gebaseerde agenda voor het handelsbeleid ter ondersteuning van de SDG’s 2030 en de Overeenkomst van Parijs; moedigt de leden van de WTO met klem aan alle mogelijke maatregelen in overweging te nemen die bijdragen tot reducering van de emissies van broeikasgassen overeenkomstig de UNFCCC en de conclusies van COP28, stappen te ondernemen in de richting van de verwezenlijking van de Overeenkomst van Parijs en de doelstelling van klimaatneutraliteit, en de samenwerking binnen de WTO te intensiveren met betrekking tot maatregelen die zijn getroffen op nationaal niveau; is tevreden met de constructieve gesprekken die gevoerd zijn in het kader van de plurilaterale initiatieven inzake de hervorming van subsidies voor fossiele brandstoffen, de dialoog over verontreiniging door plastic en de gestructureerde besprekingen over handel en milieuduurzaamheid (Trade and Environmental Sustainability Structured Discussions, TESSD); dringt aan op de hervatting van de onderhandelingen over de overeenkomst inzake milieugoederen (Environmental Goods Agreement, EGA); moedigt de WTO aan de informatie-uitwisseling en samenwerking tussen de leden van de WTO inzake methoden voor koolstofbeprijzing te bevorderen; benadrukt dat vooruitgang moet worden geboekt in de discussie over diensten en goederen, met inbegrip van verwerkings- en productiemethoden, die helpen bij het aanpakken van milieu- en klimaatuitdagingen; herinnert eraan dat alle unilaterale maatregelen die door de leden worden genomen, in overeenstemming moeten zijn met de WTO-regels en dat het besluit om uitzonderingen op de GATT toe te passen zorgvuldig moet worden afgewogen; dringt er bij de EU op aan meer bekendheid te geven aan haar duurzaamheidswetgeving, zoals de richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven, het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (Carbon Border Adjustment Mechanism, CBAM) en de ontbossingsverordening, en de achterliggende gedachte toe te lichten, om ervoor te zorgen dat deze wetgeving wordt erkend als een oprechte, niet-discriminerende poging om een bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van mondiale milieudoelstellingen en om handel duurzamer te maken, onder meer door meer praktische informatie te verstrekken over de manier waarop de regelgeving in de praktijk werkt; is ingenomen met de eerste “handelsdag” tijdens COP28 en de historische verwezenlijking tijdens de COP om af te stappen van fossiele brandstoffen; verwacht dat het COP-besluit wordt meegenomen in het werk van de WTO; 16. wijst nogmaals op het verband tussen gendergelijkheid en inclusieve ontwikkeling, en benadrukt dat empowerment van vrouwen de sleutel is tot de uitbanning van armoede en dat het tegelijk voor de economische ontwikkeling van cruciaal belang is dat de belemmeringen voor de deelneming van vrouwen aan de handel worden weggenomen en de nadelige gevolgen van de huidige handelsvoorschriften voor vrouwen in hun diverse rollen worden aangepakt; spoort alle leden van de WTO aan hun handtekening te zetten onder de Verklaring van Buenos Aires van 2017 over handel en economische empowerment van vrouwen, en roept de landen die dit reeds gedaan hebben op hun toezeggingen na te komen; is tevreden met de oprichting van de informele WTO-werkgroep inzake handel en gender; feliciteert de WTO met de organisatie van het World Trade Congress on Gender in december 2022, de eerste internationale onderzoeksconferentie over handel en gender; 17. neemt kennis van het feit dat de leden van de WTO zijn overeengekomen het toepassingsgebied van het TRIPS-besluit te bespreken, met het oog op de opname erin van diagnostiek en therapie met betrekking tot COVID‑19; verzoekt de WTO-leden een besluit te nemen uiterlijk tijdens de MC13, rekening houdend met de stimulansen om te innoveren; verzoekt de leden van de WTO hun nationale wetgeving en beleid te herzien om voor de opname daarin te zorgen van alle relevante flexibele regelingen met betrekking tot intellectueel eigendom ter bescherming van de toegang tot geneesmiddelen; 18. roept de Commissie en de Raad op ervoor te zorgen dat het Parlement nauw betrokken blijft bij de voorbereidingen van de MC13, en voortdurend op de hoogte wordt gehouden en wordt geraadpleegd tijdens de Ministeriële Conferentie 2024; 19. verzoekt de leden van de WTO voor democratische legitimiteit en transparantie te zorgen door de parlementaire dimensie van de WTO en de Parlementaire Conferentie te versterken; looft het belangrijke werk van de gezamenlijke Parlementaire Conferentie van het Europees Parlement en de Interparlementaire Unie (IPU) over de WTO; onderstreept dat ervoor gezorgd moet worden dat parlementsleden een betere toegang hebben tot alle onderhandelingen op het gebied van handel en dat zij worden betrokken bij het opstellen en uitvoeren van besluiten van de WTO; moedigt leiders aan een nieuw narratief inzake handel te ondersteunen, waarbij handel wordt gezien als een middel om duurzaamheid, veiligheid en inclusiviteit te realiseren, in plaats van als een belemmering daarvoor; 20. roept de leden van de WTO op nauwere betrekkingen te onderhouden met alle belanghebbenden, met inbegrip van het maatschappelijk middenveld, vakbonden en ondernemersorganisaties, en de samenwerking met andere internationale organisaties op te voeren, bijvoorbeeld de Internationale Arbeidsorganisatie en het VN-stelsel als geheel; verwacht van regeringsleiders dat zij op elk niveau intensiever communiceren over de voordelen van op regels gebaseerde handel; 21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie en de Interparlementaire Unie. Het Europees Parlement, – gezien zijn besluit van 13 september 2023 over wijzigingen van het Reglement van het Parlement met het oog op versterking van de integriteit, de onafhankelijkheid en de verantwoordingsplicht (1) , – gezien zijn resolutie van 13 juli 2023 over aanbevelingen voor de hervorming van de regels van het Europees Parlement inzake transparantie, integriteit, verantwoordingsplicht en corruptiebestrijding (2) , – gezien zijn resolutie van 1 juni 2023 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (3) , – gezien zijn resolutie van 9 maart 2022 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (4) , – gezien zijn eerdere resoluties over de betrekkingen tussen de EU en Rusland, met name die van 23 november 2022 over de erkenning van de Russische Federatie als staatssponsor van terrorisme (5) , – gezien zijn resolutie van 19 september 2019 over het belang van Europese herinnering voor de toekomst van Europa (6) , – gezien zijn resolutie van 17 januari 2024 over Europees historisch bewustzijn (7) , – gezien zijn resolutie van 1 maart 2022 over de aanval van Rusland op Oekraïne (8) , – gezien het tweede verslag van de Europese Dienst voor extern optreden van 23 januari 2024, over buitenlandse informatiemanipulatie en dreigingen van inmenging, getiteld “2nd EEAS Report on Foreign Information Manipulation and Interference Threats – A Framework for Networked Defence”, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 december 2023 over de verdediging van de democratie ( COM(2023)0630 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 12 december 2023 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van geharmoniseerde voorschriften voor de interne markt betreffende de transparantie van namens derde landen uitgevoerde belangvertegenwoordigingsactiviteiten en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 ( COM(2023)0637 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 december 2020 betreffende het actieplan voor Europese democratie ( COM(2020)0790 ), – gezien het rechtsbeginsel van het vermoeden van onschuld, – gezien zijn Reglement en de gedragscode voor de leden van het Europees Parlement, – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de versterking van de transparantie en integriteit in de EU-instellingen door de oprichting van een onafhankelijk ethisch orgaan van de EU (9) , – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat buitenlandse inmenging, informatiemanipulatie en desinformatie een ernstige schending vormen van de universele waarden en beginselen waarop de Unie is gegrondvest, zoals menselijke waardigheid, vrijheid, gelijkheid, solidariteit, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, democratie en de rechtsstaat; overwegende dat vertrouwen in de integriteit van het Parlement en de rechtsstaat van het grootste belang is voor het functioneren van de Europese democratie; B. overwegende dat er bewijs is van Russische inmenging en manipulatie in veel democratieën, en van praktische steun van Rusland aan extremistische krachten en radicaalgezinde entiteiten met als doel de Unie te destabiliseren; C. overwegende dat de Bijzondere Commissie buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de EU, met inbegrip van desinformatie, gedetailleerd de door Rusland geleide inspanningen en operaties aan het licht heeft gebracht die gericht zijn op de infiltratie en beïnvloeding van de Europese democratieën en EU-instellingen, alsook op de inmenging in hun processen; overwegende dat het Europees Parlement alerter is gaan reageren op buitenlandse inmenging; overwegende dat er echter nog robuustere maatregelen moeten worden genomen en interne hervormingen moeten worden doorgevoerd om een doeltreffende bescherming tegen ongepaste beïnvloeding van buitenaf te waarborgen; D. Overwegende dat Rusland een breed scala aan hybride oorlogstactieken gebruikt om zijn doelstellingen te verwezenlijken, als onderdeel van een bredere strategie om de goede werking van de democratische processen in Europa te ondermijnen; overwegende dat het gebruik van buitenlandse inmenging en informatiemanipulatie, als middel om democratische samenlevingen te verdelen, voorafging aan de niet-uitgelokte aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne en daarna is toegenomen; overwegende dat de verspreiding van desinformatie door Rusland, zowel via traditionele mediakanalen als via socialemediaplatforms, zijn inkapseling van elites, zijn hacken van verkiezingskandidaten en cyberaanvallen tot een ongekend niveau zijn toegenomen; E. overwegende dat het systematisch vervalsen van de geschiedenis al tientallen jaren deel uitmaakt van de Russische informatieoorlog; F. overwegende dat het Kremlin in de hele EU een uitgebreid netwerk van agenten die de publieke opinie beïnvloeden, heeft geëxploiteerd die invloed hebben uitgeoefend op verkiezingsprocessen en op het beleid inzake belangrijke strategische kwesties zoals energie-infrastructuur; overwegende dat deze agenten die de publieke opinie beïnvloeden zich actief richten op alle gebieden van het openbare leven, met name cultuur, historische herinnering, de media en religieuze gemeenschappen, evenals politici en hun families; overwegende dat tientallen onderzoeken banden hebben aangetoond tussen prominente actieve of gepensioneerde Europese politieke en publieke actoren en het Kremlin; G. overwegende dat er nog steeds onthullingen worden gedaan over financiering uit het buitenland, met name uit Rusland, van politieke activiteiten en politici in de Europese Unie vóór en na 24 februari 2022; overwegende dat de integriteit van democratische processen in de EU-lidstaten door deze financiering in gevaar is, en dat grondig onderzoek nodig is om de medeplichtigen ter verantwoording te roepen; overwegende dat het Kremlin een aantal extreemrechtse en radicaal linkse partijen en politici in Europa heeft gesponsord en gesteund en onder andere de partij van Marine Le Pen in 2013 heeft toegestaan een lening van 9,4 miljoen EUR van een Russische bank te ontvangen; overwegende dat Le Pen en haar partijleden sindsdien meerdere malen uitdrukking hebben gegeven aan hun pro-Kremlin-houding; H. overwegende dat Rusland contacten heeft gelegd met partijen, persoonlijkheden en bewegingen om actoren binnen de EU-instellingen te gebruiken om Russische standpunten te legitimeren, onafhankelijkheidsbewegingen en proxyregeringen te ondersteunen, te lobbyen voor het versoepelen van sancties en de gevolgen van internationaal isolement te verzachten; overwegende dat EP-leden van bepaalde fracties alsmede sommige niet-fractiegebonden EP-leden, in het Parlement flagrante pro-Kremlinpropaganda hebben verspreid; I. overwegende dat er ook “Russlandversteher”-politici zijn (Rusland gezinde politici) binnen de reguliere politieke partijen; overwegende dat verschillende publieke figuren uit de EU-lidstaten, waaronder voormalige regeringsleiders en kabinetsleden, met name Gerhard Schröder, goedbetaalde functies hebben bekleed in door Kremlin gecontroleerde energiebedrijven; overwegende dat sommigen van hen, zelfs na de grootschalige Russische agressie tegen Oekraïne, hebben besloten om zich niet terug te trekken en bloedgeld van het Kremlin bleven ontvangen, met de stille medeplichtigheid van hun politieke partijen; overwegende dat zij hun pro-Russische invloed binnen zowel hun binnenlandse als de Europese politiek blijven uitoefenen; J. overwegende dat onafhankelijke mediakanalen op 29 januari 2024 in hun berichtgeving concrete bewijzen hebben aangedragen dat EP-lid Tatjana Ždanoka van ten minste 2004 tot 2017 informant zou zijn geweest voor de Vijfde Dienst van de federale veiligheidsdienst (FSB) van de Russische Federatie; K. overwegende dat haar acties werden omschreven als politieke pleitbezorging voor de Russische Federatie, via de organisatie van evenementen, alsook het doorgeven van informatie over de interne werkzaamheden van het Parlement; overwegende dat het onderzoeksverslag erop wijst dat het betrokken EP-lid haar contacten ten minste eenmaal om betaling heeft gevraagd ter dekking van de kosten van bewezen diensten; L. overwegende dat deze beschuldigingen onder meer berusten op wat wordt omschreven als gelekte e-mails tussen het betrokken EP-lid en twee medewerkers van de Vijfde Dienst van de FSB, die dateren vanaf 3 oktober 2005; M. overwegende dat het EP-lid in kwestie bekend is om haar pro-Russische houding en consistente verspreiding van anti-Letse en anti-EU-narratieven gedurende haar hele periode als EP-lid, waaronder haar verzet tegen het bestaan van Letland als soeverein land en haar weigering om de Russische invasie van Oekraïne te veroordelen; overwegende dat het zeer problematische politieke gedrag van het lid bekend is, zoals haar deelname aan een waarnemingsbezoek over het referendum op de door Rusland bezette Krim in 2014, een bezoek aan de Syrische dictator Bashar al-Assad in 2016 en haar deelname aan tv-programma’s in Moskou waarin pro-Kremlinpropaganda werd verspreid; overwegende dat het EP-lid bewust de indruk heeft gewekt dat deze bezoeken werden afgelegd in naam van het Europees Parlement of de EU; overwegende dat het betrokken EP-lid vóór de illegale annexatie van de regio’s Donetsk en Loehansk evenementen in het Europees Parlement had georganiseerd en gepromoot met pro-Kremlin vertegenwoordigers uit deze regio’s; overwegende dat haar activiteiten vaak zouden zijn gesponsord door door het Kremlin gefinancierde frontgroepen, zoals de stichting Russkiy Mir; overwegende dat het betrokken EP-lid, samen met andere EP-leden, openbare evenementen heeft georganiseerd en naar Litouwen is gereisd om steun te betuigen aan Algirdas Paleckis, een Litouws staatsburger en voormalig diplomaat en politicus die is veroordeeld voor spionage voor Rusland; N. overwegende dat in krantenverslagen al geruime tijd de nadruk wordt gelegd op contacten en nauwe persoonlijke betrekkingen tussen separatisten in Catalonië, waaronder de autoriteiten van de regering van de autonome gemeenschap Catalonië, en het Kremlin; overwegende dat onderzoeksjournalisten hebben gemeld dat de voormalige Russische diplomaat Nikolai Sadovnikov in oktober 2017, aan de vooravond van het illegale referendum in Catalonië, in Barcelona een ontmoeting had met de voormalige leider van de separatisten en huidig zittend EP-lid Carles Puigdemont; overwegende dat Rusland via het opbouwen van zijn contacten en betrekkingen de politieke en economische invloed van het land wil vergroten om zo de democratie in de Europese Unie te destabiliseren; overwegende dat de rechtbank van instructie nummer 1 in Barcelona, die belast is met het onderzoek naar de zaak Voloh, waarin onder andere de voormalige president van Catalonië en zijn entourage in verband gebracht worden met Rusland, het onderzoek onlangs met zes maanden heeft verlengd; overwegende dat vertegenwoordigers van een groep Catalaanse separatisten in Spanje die banden hebben met personen dicht bij het Kremlin, waaronder het betrokken lid, amnestie eisen voor de misdaden die hun ten laste worden gelegd; O. overwegende dat het betrokken EP-lid uit haar fractie is gezet en nu een niet-fractiegebonden lid is; overwegende dat het betrokken lid steun heeft gekregen van een aantal andere EP-leden die vergelijkbare publieke standpunten innemen met betrekking tot internationale kwesties; P. overwegende dat de voorzitter van het Europees Parlement naar aanleiding van de onthullingen onmiddellijk heeft aangekondigd dat er een intern onderzoek komt, en dat de zaak wordt verwezen naar het raadgevend comité voor het gedrag van de leden; overwegende dat dit onderzoek momenteel nog loopt; overwegende dat op grond van het Reglement sancties kunnen worden opgelegd zoals het verlies van het recht op de dagvergoeding, de tijdelijke opschorting van deelname aan alle of een deel van de activiteiten van het Parlement en beperkingen van het recht op toegang tot vertrouwelijke of gerubriceerde informatie; overwegende dat de Letse veiligheidsdiensten hebben aangekondigd dat ze de beschuldigingen zullen onderzoeken; Q. overwegende dat naast het betrokken EP-lid ook andere leden van het Europees Parlement betrokken zijn geweest bij activiteiten zoals de deelname aan valse verkiezingswaarnemingsmissies in door Rusland bezette gebieden en het veroorzaken van verwarring over officiële missies van het Europees Parlement; overwegende dat verschillende EP-leden voor deze overtreding sancties opgelegd kregen door de coördinatiegroep democratieondersteuning en verkiezingen; overwegende dat deze bezoeken systematisch in Rusland en door Rusland bezette gebieden plaatsvonden; R. overwegende dat er melding is gemaakt van gevallen waarin EP-leden de middelen van het Parlement gebruiken om activiteiten te bepleiten en te bevorderen die direct of indirect verband houden met gevallen van buitenlandse inmenging, bijvoorbeeld in december 2022, toen het Belarussische staatspropagandakanaal STV toegang kreeg tot de gebouwen van het Parlement en de video-opnamefaciliteit VoxBox binnen het Parlement, en dat de gebouwen van het Parlement bijgevolg door verschillende EP-leden werden gebruikt om pro-Kremlin- en anti-EU-desinformatie te creëren; S. overwegende dat de Russische regeringspartij, Jedinaja Rossija (Verenigd Rusland), in 2016 een samenwerkingsovereenkomst heeft ondertekend met de extreemrechtse Oostenrijkse Vrijheidspartij (FPÖ), waarin wordt gepleit voor een nauwere samenwerking tussen beide partijen en sterkere politieke en economische banden tussen Wenen en Moskou; overwegende dat deze overeenkomst is ondertekend in aanwezigheid van een lid van het Europees Parlement van de FPÖ, dat sindsdien herhaaldelijk heeft opgeroepen tot de versoepeling van de EU-sancties tegen Rusland en pro-Kremlin-desinformatie heeft verspreid; T. overwegende dat het Duitse Ministerie van Buitenlandse Zaken een grootschalige desinformatiecampagne, naar verluidt georkestreerd door Rusland, op het platform X (voorheen bekend als Twitter) heeft ontdekt, gericht op het manipuleren van de publieke opinie; overwegende dat gerenommeerde Duitse mediakanalen hebben aangetoond dat een werknemer van een lid van de Duitse Bondsdag van de partij Alternative für Deutschland (AfD) is geïdentificeerd als contactpersoon voor de FSB; U. overwegende dat sommige EP-leden al jarenlang Russische onderdanen die het regime van Poetin steunen, aanwerven en in dienst nemen als stagiairs, geaccrediteerde parlementaire medewerkers en fractieadviseurs, ook na het begin van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; overwegende dat in 2018 en 2019 Elizaveta Peskova, de dochter van Vladimir Poetins woordvoerder, Dmitry Peskov, als stagiaire bij een EP-lid werkte; V. overwegende dat het Parlement naar aanleiding van Qatargate in september 2023 zijn kader voor interne integriteit heeft bijgewerkt en aanzienlijk heeft versterkt, onder meer door een grondige herziening van zijn Reglement, de gedragscode voor EP-leden en de desbetreffende besluiten van het Bureau; W. overwegende dat 2024 een cruciaal verkiezingsjaar is en dat niet alleen de voor de periode 6-9 juni 2024 geplande Europese verkiezingen in de lidstaten zullen plaatsvinden, maar ook meerdere presidents-, nationale, lokale en regionale verkiezingen; overwegende dat de Europese verkiezingen van 2024 waarschijnlijk een speciaal doelwit zullen zijn voor desinformatiecampagnes op lokaal, regionaal en EU-niveau; 1. spreekt zijn diepe verontwaardiging en grote bezorgdheid uit over de voortdurende pogingen van Rusland om de Europese democratie te ondermijnen; is ontzet over geloofwaardige berichten die licht werpen op de inspanningen van Rusland om verdeeldheid onder de Europese burgers te zaaien door EP-leden aan te werven als agenten die de publieke opinie beïnvloeden, alsook over zijn inspanningen om systematisch een systeem van afhankelijkheden tot stand te brengen via Europese politieke partijen, die vervolgens als doorgeefluik van de propaganda van het Kremlin fungeren en de belangen van het Kremlin dienen; herinnert eraan dat Rusland door middel van een langetermijnstrategie van buitenlandse inmenging de democratie in Europa probeert te ondermijnen en uiteindelijk te vernietigen; wijst op de inspanningen van Poetin om elke vorm van democratie in Rusland volledig te ontmantelen en onderstreept dat dit een waarschuwingssignaal moet zijn om geen passieve houding aan te nemen tegenover de langetermijndoelstellingen van Poetin en om deze Russische pogingen tot inmenging dan ook uiterst serieus aan te pakken; benadrukt dat aan deze tactieken consequenties moet worden verbonden; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om de sanctiepakketten tegen de Russische Federatie verder te ontwikkelen en te verfijnen en lacunes in de handhaving van de momenteel geldende beperkende maatregelen te dichten; 2. veroordeelt ondubbelzinnig de aanhoudende Russische inspanningen om de historische herinnering aan de meest tragische periodes van Europa te misbruiken en te vervalsen, met inbegrip van de gevolgen van het Molotov-Ribbentroppact en de terreur die volgde voor de gebieden veroverd door nazi-Duitsland en communistisch Rusland, om te proberen zijn huidige brute, illegale en onmenselijke agressie en zijn expansionistische beleid te rechtvaardigen; 3. uit zijn diepe bezorgdheid over de berichten dat EP-lid Tatjana Ždanoka informant voor de Vijfde Dienst van de FSB zou zijn geweest terwijl ze lid was van het Europees Parlement; benadrukt dat een informant van de FSB die toegang heeft tot voordelen en informatie als lid van het Europees Parlement, een ernstige bedreiging zou vormen voor de veiligheid en democratie in de Unie; benadrukt dat het Europees Parlement en de Letse autoriteiten deze kwestie grondig moeten onderzoeken om onverwijld passende sancties en strafrechtelijke procedures vast te stellen; 4. benadrukt dat het betrokken lid uit haar fractie is gezet om redenen die verband houden met haar standpunten over Rusland en Oekraïne en nu deel uitmaakt van de niet-fractiegebonden leden; onderstreept dat de overgrote meerderheid van de leden van het Europees Parlement haar standpunten niet deelt en met een overweldigende meerderheid de illegale invasie door Rusland van Oekraïne, Ruslands hybride oorlogvoering tegen de Europese democratie en andere agressieve en antidemocratische beleidskeuzen in de afgelopen jaren veroordeelt; merkt desondanks op dat een klein aantal leden samen met het betrokken lid heeft deelgenomen aan acties, waarbij zij vergelijkbare standpunten hebben geuit en openlijk partij hebben gekozen voor Rusland; 5. verbindt zich ertoe zijn volledige steun te verlenen aan en volledig samen te werken met de Letse autoriteiten bij hun onderzoek naar het gedrag van het betrokken lid; verzoekt de bevoegde autoriteiten te onderzoeken of het betrokken lid op grond van het nationale strafrecht kan worden vervolgd en is bereid hier zijn volledige steun en medewerking aan te verlenen; 6. verheugt zich over het feit dat het betrokken lid is verwezen naar het raadgevend comité voor het gedrag van de leden van het Europees Parlement; verbindt zich ertoe zijn toepasselijke kader voor interne sancties volledig te handhaven; merkt op dat de ten laste gelegde feiten dateren van vóór de recente hervorming van het integriteitskader van het Parlement; is van mening dat regels op zich het vermoedelijke laakbare gedrag van het betrokken lid niet zouden hebben voorkomen; blijft niettemin bereid om de werking van zijn integriteitskader, dat naar aanleiding van Qatargate is versterkt, en de daarin vastgestelde sanctieregeling verder te evalueren en te verfijnen; 7. steunt de lopende onderzoeken, maar benadrukt dat een eerlijke rechtsgang, de rechtsstaat en de grondrechten moeten worden geëerbiedigd; herhaalt dat politieke keuzes niet strafbaar mogen worden gesteld en dat de vrijheid van meningsuiting van leden van het Europees Parlement bij de uitoefening van hun legitieme mandaat niet verder mag worden beperkt; 8. wijst op andere gevallen waarin leden van het Europees Parlement bewust de belangen van Rusland dienen; onderstreept dat de activiteiten van deze leden de veiligheid, geloofwaardigheid en democratische veerkracht van de EU ondermijnen; spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de banden die het betrokken lid mogelijk had met andere leden en veroordeelt nadrukkelijk alle interne gecoördineerde pogingen om de politieke belangen van het Kremlin binnen het Parlement te bevorderen; acht het absoluut noodzakelijk om onmiddellijk een grondig intern onderzoek uit te voeren, teneinde alle mogelijke gevallen van buitenlandse inmenging door Rusland en andere vormen van kwaadaardige inmenging in de werkzaamheden van het Europees Parlement te beoordelen; 9. uit met name zijn bezorgdheid over recente berichten dat de Russische autoriteiten, na de grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland in 2022, extreemrechtse politieke partijen en actoren in verschillende EU-landen, met name in Duitsland en Frankrijk, specifieke verhalen aanleveren om de publieke steun voor Oekraïne te ondermijnen; benadrukt de ernst van de banden van Rusland met partijen en politici in de Unie en de grote inmenging van Rusland in separatistische bewegingen in Europese gebieden, zoals in Catalonië; 10. herhaalt zijn verontwaardiging over de regelmatige onthullingen van grootschalige Russische financiering van politieke partijen, politici, ambtenaren en bewegingen in verschillende democratische landen, in een poging om zich te mengen in en greep te krijgen op hun binnenlandse processen; stelt vast dat buitenlandse donaties aan politieke partijen en kandidaten in de overgrote meerderheid van de lidstaten geheel of gedeeltelijk zijn verboden; uit zijn bezorgdheid over de banden van Rusland met diverse politieke partijen en politici in de EU; herinnert eraan dat Russische actoren zelfs in gevallen waarin de wet beperkingen stelt aan de bronnen van politieke financiering, manieren hebben gevonden om deze te omzeilen en hun bondgenoten hebben ondersteund door leningen aan te gaan bij buitenlandse banken (zoals in het geval van het Front National in 2016), aankoop- en commerciële overeenkomsten aan te bieden (zie de beschuldigingen in Der Spiegel en de Süddeutsche Zeitung van 17 mei 2019 aan het adres van de FPÖ, en de beschuldigingen in Buzzfeed en L’Espresso van 10 juli 2019 aan het adres van de Lega per Salvini Premier), en door financiële activiteiten te faciliteren (zoals gemeld in de Britse pers over de Leave.eu-campagne); 11. is uiterst bezorgd over de betrekkingen die er zouden zijn tussen Catalaanse separatisten en de Russische overheid; merkt op dat de Russische inmenging in Catalonië, als er inderdaad sprake van is, deel zou uitmaken van een algemenere Russische strategie om interne destabilisatie en onenigheid in de EU te bevorderen; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de grootschalige desinformatiecampagnes die Rusland in Catalonië heeft gevoerd en over de intensieve contacten en het grote aantal ontmoetingen waarvan sprake zou zijn tussen de agenten die verantwoordelijk zijn voor de Russische inmenging en de pro-onafhankelijkheidsbeweging en de regionale regering van de autonome gemeenschap Catalonië; verzoekt de bevoegde gerechtelijke autoriteiten een doeltreffend onderzoek in te stellen naar de betrekkingen die worden onderhouden door de leden die banden zouden hebben met het Kremlin en betrokken zouden zijn bij Russische pogingen tot destabilisatie en inmenging in de EU en haar lidstaten; betreurt alle aanvallen op rechters die inmengingsactiviteiten onderzoeken; dringt erop aan dat de zaken van de betrokken Catalaanse leden worden verwezen naar het raadgevend comité voor het gedrag van de leden van het Europees Parlement; 12. veroordeelt met klem het recente incident in Slowakije, waarbij de Russische buitenlandse inlichtingendienst, in een provocerende zet, tijdens het moratorium voorafgaand aan de verkiezingen een verklaring heeft uitgebracht waarin de integriteit van het verkiezingsproces in de Slowaakse Republiek in twijfel werd getrokken; uit zijn bezorgdheid over de zichtbare en rechtstreekse rol die de Russische diplomatie sinds de parlementsverkiezingen van september 2023 speelt in het Slowaakse openbare en politieke leven; 13. spreekt zijn diepe afkeuring uit over de grootschalige desinformatiecampagne die door het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken aan het licht is gebracht, naar verluidt georkestreerd door Rusland op het X-platform, met de bedoeling de publieke opinie in Duitsland te manipuleren; 14. stelt met bezorgdheid vast dat X de vrijwillige praktijkcode betreffende desinformatie niet langer volgt; is bezorgd over de wijdverbreide desinformatie en illegale inhoud op het platform; 15. herhaalt zijn eerdere standpunt dat het uitzonderlijke karakter van de Russische buitenlandse inmenging bijzondere inspanningen vereist van de nationale en EU-instellingen, waaronder het Europees Parlement, om deze specifieke dreiging in kaart te brengen, aan te pakken en te boven te komen; 16. spreekt zijn diepe afkeuring uit over de alarmerende onthulling door gerenommeerde Duitse media dat een werknemer die verbonden was met de AfD-partij en banden had met een lid van de Duitse Bondsdag is geïdentificeerd als contactpersoon voor de FSB, wat aanleiding geeft tot ernstige bezorgdheid over mogelijke buitenlandse invloed in het Duitse politieke landschap; 17. herinnert eraan dat buitenlandse inmenging een systemische bedreiging vormt die krachtig moet worden bestreden; benadrukt dat hybride oorlogvoering en buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging niet alleen het buitenlands beleid en veiligheidskwesties betreffen, maar in feite de fundamenten van onze democratieën bedreigen; dringt er bij de EU-instellingen op aan een permanente horizontale aanpak te hanteren om buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging doeltreffender te bestrijden; is van mening dat electorale inmenging in één lidstaat van invloed is op de EU in haar geheel, aangezien dit gevolgen kan hebben voor de samenstelling van de EU-instellingen; is van mening dat de nationale autoriteiten deze bedreigingen niet in hun eentje kunnen aanpakken en dat zelfregulering door de particuliere sector niet de enige oplossing kan zijn; is ingenomen met het werk dat de Europese Dienst voor extern optreden heeft verricht in zijn tweede verslag over bedreigingen door buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, dat op 23 januari 2024 is gepubliceerd, en beveelt nauwere samenwerking met de NAVO op dit gebied aan; blijft vastbesloten om de komende jaren zijn strijd tegen buitenlandse inmenging in de EU voort te zetten, onder meer door middel van een specifiek parlementair orgaan; 18. blijft vastberaden steun verlenen aan inspanningen om de regels ter bescherming van de integriteit van deze instelling als pijler van de Europese democratie te verbeteren en te handhaven; is van mening dat de beschuldigingen ten aanzien van het betrokken lid onderstrepen dat er behoefte is aan een versterkte veiligheidscultuur binnen het Europees Parlement; dringt erop aan dat het hoogste niveau van politieke en administratieve aandacht wordt besteed aan de aanbevelingen voor de hervorming van de regels van het Europees Parlement inzake transparantie, integriteit, verantwoordingsplicht en corruptiebestrijding die op 13 juli 2023 zijn aangenomen, en dringt aan op de volledige uitvoering van de voorgestelde maatregelen, met inbegrip van verplichte en regelmatige veiligheids- en integriteitsopleidingen voor leden en personeel, passende veiligheidsmachtiging en versterkte screening van personeelsleden, met name degenen die vergaderingen achter gesloten deuren bijwonen; dringt aan op strenger toezicht op de organisatie van evenementen, op de uitnodiging van externe gasten in het Parlement en op de toegang tot de communicatieplatforms van het Parlement; verzoekt de nationale autoriteiten om bij aanvragen van veiligheidsmachtigingen aan EP-leden en -personeel en bij elke veiligheidsscreening in verband met de EU-instellingen procedures te volgen en een gemeenschappelijke termijn in acht te nemen; is stellig van mening dat de middelen van het Parlement, zoals de sponsoring van evenementen en reizen, het verlenen van toegang tot video-opnamestudio's en andere communicatieplatforms en de financiering van communicatieprojecten van fracties of leden, niet mogen worden gebruikt om de waarden van de EU te ondermijnen of voor de verspreiding van vijandige informatie door autoritaire regimes; herhaalt zijn verzoek om strengere regels voor reizen van leden die worden betaald door vreemde landen en buitenlandse entiteiten; is van mening dat soortgelijke regels moeten worden opgesteld voor reizen van geaccrediteerde parlementaire medewerkers of fractiemedewerkers; 19. herhaalt vastbesloten te zijn om voort te gaan met het doorvoeren van serieuze en concrete hervormingen in het Europees Parlement, teneinde voor een nultolerantie voor corruptie en corrumperende politieke inmenging te zorgen en de Europese democratie te beschermen; 20. spreekt nogmaals zijn steun uit voor de zo spoedig mogelijke oprichting van een onafhankelijk ethisch orgaan, in overeenstemming met zijn resolutie van 16 september 2021; roept alle EU-instellingen ertoe op meer ambitie aan de dag te leggen met betrekking tot de oprichting van dit orgaan; 21. verzoekt het secretariaat van het transparantieregister van de EU entiteiten met directe dan wel indirecte betrekkingen met de Russische regering te verbieden, overeenkomstig het besluit van de Raad van 3 juni 2022 betreffende beperkende maatregelen (10) ; 22. verwacht dat de Commissie en de Raad het pakket voor de verdediging van de democratie daadwerkelijk uitvoeren, zodat dringende maatregelen worden genomen en de talrijke mazen in de EU-wetgeving inzake partijfinanciering worden gedicht, een verplicht regelgevingskader voor de grote platforms wordt vastgesteld en de cyberdefensie van de EU tegen mogelijke aanvallen op ons kiesstelsel wordt versterkt; dringt er bij de EU-instellingen en de lidstaten op aan aanzienlijke en duurzame investeringen te doen in de versterking van onze democratische veerkracht en de rechtsstaat, onder meer door middel van maatregelen ter versterking van de contraspionagecapaciteiten van de EU; benadrukt dat strafrechtelijke onderzoeken naar spionage onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen; benadrukt dat Russische spionagenetwerken in bijna alle lidstaten aan het licht zijn gekomen; verzoekt de lidstaten hun inspanningen en samenwerking op te voeren, onder meer om pogingen te neutraliseren om gevoelige technologie van EU-bedrijven te verwerven ten behoeve van de militaire vermogens van Rusland; stelt met tevredenheid vast dat verschillende EU-landen speciale onderzoekscommissies hebben ingesteld die erop gericht zijn de Russische invloed tegen te gaan; 23. veroordeelt alle vormen van inkapseling van elites en de techniek van het coöpteren van topambtenaren en voormalige EU-politici, onder meer door hen te voorzien van lucratieve banen in bedrijven die banden hebben met regeringen die actief betrokken zijn bij inmenging in de EU; dringt erop aan dat het leden van het Europees Parlement wordt verboden om betaalde nevenbanen te hebben of betaalde activiteiten te verrichten namens organisaties of personen die zijn opgenomen in het transparantieregister, of namens niet-EU-landen, om mogelijke belangenconflicten en buitenlandse inmenging te beperken; 24. merkt op dat wetten essentieel zijn om corruptie en crimineel gedrag te bestrijden, maar dat ze op zichzelf geen criminele en onethische handelingen van individuele leden kunnen voorkomen; onderstreept dat alle fracties in het Europees Parlement een zekere verantwoordelijkheid dragen om toezicht te houden op het optreden van hun leden, en herinnert daarom alle fracties eraan snel op te treden indien zij op de hoogte worden gebracht van gedragingen die twijfels doen rijzen over de integriteit van een van hun leden; verzoekt alle leden van het Europees Parlement en de fracties in dit verband volledig samen te werken met de relevante nationale en EU-autoriteiten; 25. is van mening dat vrije en eerlijke verkiezingen centraal staan in het democratisch proces en dringt er daarom bij de EU-instellingen en de lidstaten op aan doortastende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat alleen de wil van de bevolking als basis dient voor een regeringsmandaat, zonder dat kwaadwillende actoren uit het buitenland zich hierin mengen, waarbij met name moet worden gefocust op de voorbereidingen voor de Europese verkiezingen van 6-9 juni 2024; verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen weerbaarheidsstrategieën voor de verkiezingen ten uitvoer te leggen en onderstreept dat er grotere permanente monitoringinspanningen moeten worden geleverd, waarvan de uitvoering ruim vóór verkiezingen, referenda en andere belangrijke politieke processen in heel Europa moet worden verbeterd; 26. onderstreept de sleutelrol van onderzoeksjournalistiek bij het onthullen van pogingen tot buitenlandse inmenging en heimelijke activiteiten; herhaalt zijn oproep aan de EU-instellingen en de lidstaten om te zorgen voor voldoende en duurzame financiering voor onderzoeksjournalistiek; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Venezuela, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens en andere mensenrechtenverdragen en ‑instrumenten van de VN, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 29 januari 2024, – gezien de verklaring van het secretariaat-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) van 28 januari 2024 over de recente gebeurtenissen in Venezuela, – gezien de gedeeltelijke overeenkomst over de bevordering van politieke rechten en verkiezingsgaranties voor iedereen, ondertekend in oktober 2023 door de regering van Maduro en de alliantie van de Venezolaanse oppositie “Plataforma Unitaria” (het “Akkoord van Barbados”), – gezien het eerste verslag van de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie van de VN inzake de Bolivariaanse Republiek Venezuela van 16 september 2020, – gezien de grondwet van Venezuela, – gezien het eindverslag van de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU (EOM) naar Venezuela van 22 februari 2022 over de regionale en gemeenteraadsverkiezingen van 21 november 2021 en de verklaring van de voorzitter van de verkiezingswaarnemingsdelegatie van het Europees Parlement, Jordi Cañas, van 23 november 2021 over de regionale en lokale verkiezingen in Venezuela in 2021, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de verkiezingen van 2024 in Venezuela ervoor kunnen zorgen dat het land in plaats van een corrupte autocratie weer een democratie wordt, mits alle punten van het Akkoord van Barbados worden nageleefd; overwegende dat de burgerrechten en politieke rechten in Venezuela nog altijd geschonden worden, en dat deze situatie van instabiliteit en geweld al jaren aanhoudt; overwegende dat ongeveer acht miljoen mensen zich gedwongen zagen het land te verlaten; B. overwegende dat stelselmatig beperkingen zijn opgelegd op het gebied van overheidsinformatie, vrijheid van mening en meningsuiting en het recht op vreedzame vergadering, met name voor dissidenten, vakbondsleden, mensenrechtenactivisten en de meest kwetsbare leden van de samenleving; C. overwegende dat het regime van Maduro en Plataforma Unitaria op 17 oktober 2023 twee overeenkomsten, samen bekend als het Akkoord van Barbados, hebben ondertekend, onder meer betrekking hebbend op politieke rechten, garanties voor iedereen met betrekking tot deelname aan de verkiezingen en de vrijlating van politieke gevangenen; overwegende dat het akkoord ook bepalingen bevat inzake het toelaten van internationale waarnemers bij het verkiezingsproces; overwegende dat de ondertekening van dit akkoord een eerste stap vormt op weg naar het waarborgen van vrije en eerlijke verkiezingen in Venezuela; D. overwegende dat María Corina Machado bij de voorverkiezingen van 22 oktober 2023 met ruim 92,35 % van de stemmen is gekozen als presidentskandidaat van de democratische oppositie; E. overwegende dat María Corina Machado, een aantal van haar campagnemedewerkers, onder wie Juan Freites, Luis Camacaro en Guillermo López, die wederrechtelijk zijn gearresteerd en sindsdien vermist zijn, maatschappelijke organisaties, juristen, niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) en andere politieke actoren die deel uitmaken van de democratische oppositie maandenlang het doelwit zijn geweest van willekeurige en politiek gemotiveerde pogingen om hen het recht om openbare ambten te bekleden te ontnemen; overwegende dat deze pogingen ook gericht waren op Henrique Capriles, die zich in het verleden twee keer kandidaat heeft gesteld voor de presidentsverkiezingen en wiens uitsluiting is bevestigd in een verklaring die is afgegeven op 26 januari 2024; F. wijst erop dat in het proces om María Corina Machado in haar rechten te herstellen, aan bepaalde basisvoorwaarden niet is voldaan, aangezien zij geen kopie van de tegen haar ingebrachte beschuldigingen heeft ontvangen en evenmin de gelegenheid heeft gekregen om op die beschuldigingen te reageren; overwegende dat het Venezolaanse Hooggerechtshof, dat feitelijk gecontroleerd wordt door het regime, een samenvatting van zijn beslissing, die geen rechtsgrondslag heeft, op zijn webpagina heeft gepubliceerd; overwegende dat de Venezolaanse grondwet bepaalt dat de politieke rechten van personen niet kunnen worden beperkt door administratieve besluiten en dat dergelijke besluiten hen evenmin het recht om openbare ambten te bekleden kunnen ontnemen; overwegende dat het Hooggerechtshof in deze zaak dus geen grondwettelijk oordeel kon vellen; G. overwegende dat Roberto Abdul, lid van het organisatiecomité van de voorverkiezingen van de oppositie, op 6 december 2023 werd gearresteerd op beschuldiging van verraad; overwegende dat tegelijkertijd arrestatiebevelen werden uitgevaardigd tegen Henry Alviarez, Claudia Macero en Pedro Urruchurtu, leden van de partij “Vente Venezuela”, op beschuldiging van onder meer verraad, samenzwering en het witwassen van geld; H. overwegende dat deze willekeurige acties ingaan tegen de toezegging van vertegenwoordigers van Nicolás Maduro om in 2024 eerlijke Venezolaanse presidentsverkiezingen te houden en in strijd zijn met de aanbevelingen van de EU-verkiezingswaarnemingsmissie; overwegende dat de voortdurende willekeurige uitsluiting van verkiezingskandidaten van de oppositie door de autoriteiten het recht van Venezolanen om hun vertegenwoordigers te kiezen ernstig beperkt; I. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 13 juli 2023 over de politieke onbevoegdverklaringen in Venezuela (1) het Venezolaanse regime met kracht veroordeelt voor het uitsluiten van de verkiezingen van kandidaten van de oppositie; overwegende dat in deze resolutie in het bijzonder de willekeurige en ongrondwettelijke uitsluiting van de verkiezingen voor een periode van 15 jaar van María Corina Machado en andere prominente politici wordt veroordeeld, en het feit wordt betreurd dat de aanbevelingen van de laatste EOM volledig terzijde zijn geschoven; J. overwegende dat het regime van Maduro het hoofd van de waarnemingsmissie EOM, die in Venezuela het eindverslag over de regionale en gemeenteraadsverkiezingen van 2021 wilde presenteren, de toegang tot het land heeft ontzegd, aangezien de EOM eerder het land was uitgezet; K. overwegende dat het regime op 22 januari, bij monde van de procureur-generaal, veertien arrestatiebevelen heeft uitgevaardigd jegens een aantal personen, onder wie mensenrechtenverdediger Tamara Sujú, journalist Sebastiana Barráez, voormalig burgemeester van Caracas Antonio Ledezma, politiek leider Leopoldo López, voormalig interim-president van Venezuela Juan Guaidó en voormalig burgemeester David Smolansky, op basis van valse beschuldigingen van verraad, poging tot moord van hoogstaande personen en het eenvoudigweg gebruikmaken van hun recht om oppositie te voeren tegen het regime; L. overwegende dat de Venezolaanse Nationale Vergadering (het parlement), dat gecontroleerd wordt door het regime van Maduro, momenteel een nieuwe wet behandelt over de financiering en activiteiten van ngo’s, die erop gericht is het vermogen van het maatschappelijk middenveld om zich te organiseren en zijn rechten uit te oefenen, te beperken; M. overwegende dat Maduro op 31 januari zijn steun heeft uitgesproken voor een oproep van de Nationale Vergadering om vanaf 5 februari, in overleg met verschillende sectoren, een voorstel uit te werken voor een tijdsschema voor de presidentsverkiezingen, die in de tweede helft van 2024 worden verwacht, maar waarvoor nog steeds geen definitieve datum is vastgesteld; N. overwegende dat de routekaart voor de verkiezingen die is opgenomen in het Akkoord van Barbados het meest haalbare mechanisme blijft om de reeds lang bestaande politieke, economische en humanitaire crises in Venezuela op te lossen en eerlijke, vrije en inclusieve verkiezingen in Venezuela te houden; overwegende dat de uitsluiting van de verkiezingen van kandidaten van de oppositie door het Venezolaanse regime een ernstige inbreuk vormt op de politieke rechten en de verkiezingsgaranties zoals vastgelegd in het Akkoord van Barbados; O. overwegende dat het regime ook wijzigingen heeft doorgevoerd in de Nationale Kiesraad (CNE) om het verkiezingsproces te belemmeren en elk perspectief op een terugkeer naar de democratie om zeep te helpen; overwegende dat in juni 2023 drie leden van de CNE zijn afgetreden, waardoor de twee resterende leden dat ook moesten doen; overwegende dat de Nationale Vergadering een speciale commissie heeft benoemd bestaande uit vertegenwoordigers van het regime, waaronder de echtgenote van Nicolás Maduro, om de nieuwe leden van de Kiesraad te kiezen uit door het regime voorgedragen kandidaten; 1. veroordeelt ten stelligste de pogingen om de presidentskandidaat van de democratische oppositie, María Corina Machado, en anderen, zoals Henrique Capriles, het recht om openbare ambten te bekleden te ontnemen; wijst erop dat in het proces om haar in haar rechten te herstellen aan bepaalde basisvoorwaarden niet was voldaan, aangezien zij geen kopie van de tegen haar ingebrachte beschuldigingen heeft ontvangen en evenmin de gelegenheid heeft gekregen om op de beschuldigingen te reageren; 2. veroordeelt ten stelligste de aanvallen, gedwongen verdwijningen, arrestaties en arrestatiebevelen waar medewerkers van Maria Corina Machado en andere vertegenwoordigers van de oppositie en het maatschappelijk middenveld, alsook mensenrechtenverdedigers en journalisten, het slachtoffer van zijn geworden; veroordeelt ten stelligste de inmenging van het regime van Maduro in het verkiezingsproces; 3. dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle willekeurig opgepakte politiek en maatschappelijk actieve personen, waaronder drie campagnemedewerkers van María Corina Machado, te weten Juan Freites, Luis Camacaro en Guillermo Lopez; 4. herhaalt dat de acties van Nicolás Maduro en zijn vertegenwoordigers, waaronder de vervolging van leden van de democratische oppositie en pogingen om kandidaten te verhinderen om mee te doen aan de presidentsverkiezingen van dit jaar, in strijd zijn met het Akkoord van Barbados, dat is ondertekend door vertegenwoordigers van de regering van Nicolás Maduro en Plataforma Unitaria, met het oog op het houden van concurrerende Venezolaanse presidentsverkiezingen in 2024; 5. benadrukt dat de uitspraak van het Hooggerechtshof ongrondwettelijk en onwettig is, aangezien ze gebaseerd is op willekeurige en politiek gemotiveerde beschuldigingen, en benadrukt dat de gevolgde procedure niet in overeenstemming was met de wetgeving; is daarom van mening dat de uitspraak van het Hooggerechtshof geen rechtsgrondslag heeft en dat María Corina Machado nog steeds het recht heeft om zich verkiesbaar te stellen; 6. is van mening dat deze acties een duidelijke poging tot dictatoriale politieke vervolging inhouden en de burgerlijke en politieke rechten van het Venezolaanse volk schenden, en dat deze acties, die te verwachten waren gezien de staat van dienst van het regime, eens te meer elk vooruitzicht op vrije en eerlijke verkiezingen de kop indrukken; 7. waardeert het dat de oppositie inspanningen levert om voorverkiezingen te organiseren waar Venezolanen in binnen- en buitenland aan kunnen deelnemen; roept de Venezolaanse autoriteiten er nadrukkelijk toe op om de voorwaarden te creëren voor eerlijke, vrije, inclusieve en transparante verkiezingen; 8. dringt er bij het Venezolaanse regime op aan onmiddellijk te stoppen met de vervolging van de winnaar van de voorverkiezingen van de oppositie en daarmee volledig legitieme kandidaat María Corina Machado en andere politici van de oppositie en een begin te maken met de uitvoering van het Akkoord van Barbados, onder meer door de beginselen van de routekaart voor de verkiezingen en de eerste alinea van het akkoord na te leven, waarin staat dat de partijen verplicht zijn het recht te erkennen en te eerbiedigen van elke politieke actor om zijn kandidaat voor de presidentsverkiezingen vrij en in overeenstemming met zijn interne mechanismen te kiezen, hetgeen inhoudt dat oppositieleider Maria Corina Machado vrij moet kunnen deelnemen aan open en werkelijk democratische presidentsverkiezingen in 2024; 9. herinnert aan de abominabele sociale, economische en humanitaire omstandigheden die al jaren in Venezuela heersen en waar de Venezolanen al veel te lang onder lijden; veroordeelt in de sterkst mogelijke bewoordingen de moorden, de voortdurende onderdrukking, de systematische foltering en de schendingen van de mensenrechten, de burgerrechten en de politieke rechten van de Venezolaanse bevolking en mensenrechtenverdedigers; dringt er bij het Venezolaanse regime op aan onmiddellijk een einde te maken aan de vervolging, onderdrukking en schending van de burgerrechten en politieke rechten van zijn politieke tegenstanders en het Venezolaanse volk, alsook de arrestatiebevelen tegen politieke tegenstanders in te trekken en politieke gevangenen vrij te laten; 10. veroordeelt het misbruik van het rechtskader om de verdediging van de mensenrechten en de vrijheid van vereniging aan banden te leggen, en is met name bezorgd over het wetsontwerp betreffende de controle, regularisatie, werking en financiering van niet-gouvernementele en aanverwante organisaties; 11. wijst erop dat het belangrijk is alle Venezolanen, zowel in Venezuela als daarbuiten, toe te staan aan de verkiezingen deel te nemen door het permanente kiesregister en het kiesregister in het buitenland bij te werken, zoals bepaald in alinea 3, lid 2, punt e), van het Akkoord van Barbados; 12. veroordeelt met klem de inmenging in de benoeming van de leden van de CNE, en dringt aan op een onafhankelijke procedure voor de benoeming van nieuwe leden van de CNE; 13. staat volledig achter de onderzoeken van het Internationaal Strafhof en de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN naar de misdaden van en repressie door het Venezolaanse regime, en verzoekt de EU de onderzoeken naar de vermeende misdaden tegen de menselijkheid te steunen die momenteel worden overwogen in het kader van het Statuut van Rome, teneinde de daders ter verantwoording te roepen; 14. zal de dialoog tussen de partijen en het streven van het Venezolaanse volk om een democratische toekomst te verwezenlijk ten volle blijven steunen; verzoekt de EU samen te werken met de internationale gemeenschap en alle vreedzame democratische partijen binnen het politieke spectrum van Venezuela, en alle beschikbare mechanismen in te zetten om de toepassing van de beginselen van het Akkoord van Barbados aan te moedigen; 15. dringt er bij de lidstaten op aan de sancties die aan het regime van Maduro zijn opgelegd te handhaven; dringt erop aan dat de sancties worden aangescherpt totdat er een duidelijke en permanente toezegging is, in overeenstemming met het Akkoord van Barbados, om de fundamentele democratische normen, de rechtsstaat en de mensenrechten te handhaven; dringt aan op verdere gerichte sancties via de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU-Magnitski-wet) tegen de rechters van het Hooggerechtshof van Venezuela die betrokken waren bij pogingen om María Corina Machado te beletten een openbaar ambt te bekleden en tegen de leden van de Venezolaanse veiligheidstroepen die betrokken zijn bij de systematische onderdrukking van tegenstanders van de regering; 16. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden, de EU-delegatie in Venezuela, de lidstaten en de internationale gemeenschap de situatie in het land te blijven volgen en een assertievere en zichtbaardere rol te spelen; 17. dringt erop aan dat de EU geen verkiezingswaarnemingsmissie naar Venezuela stuurt totdat er duidelijke en geloofwaardige garanties zijn dat het Akkoord van Barbados en de routekaart voor de verkiezingen volledig worden nageleefd, politici van de oppositie die geen openbaar ambt mogen bekleden weer het recht hebben om dit te doen, María Corina Machado aan de verkiezingen mag deelnemen, en de aanbevelingen van de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU van 2021 naar behoren zijn uitgevoerd; 18. benadrukt dat de verkiezingen en de verkiezingsuitslagen niet zullen worden erkend als niet aan deze voorwaarden wordt voldaan; 19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de deelnemers aan de top tussen de EU en de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten, de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering, de Organisatie van Amerikaanse Staten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de Venezolaanse autoriteiten.