(Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2003) 643 ) (1) , – gelet op artikel 23 van de Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese Unie is gegrond, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5-0525/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het advies van de Begrotingscommissie ( A5-0084/2004 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (14141/1/2003 – C5-0018/2004) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 110 ) (3) , – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2003) 228 ) (4) , – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ( A5-0064/2004 ), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 11 maart 2004 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende bescherming tegen aan communautaire luchtvaartmaatschappijen schade toebrengende subsidiëring en oneerlijke tariefpraktijken bij de levering van luchtdiensten vanuit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 80, lid 2, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (6) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (7) ; Overwegende hetgeen volgt: (1) De concurrentiepositie van communautaire luchtvaartmaatschappijen bij de levering van luchtdiensten naar , via of vanuit de Gemeenschap zou een nadelige invloed kunnen ondervinden van oneerlijke en discriminerende praktijken van luchtvaartmaatschappijen uit derde landen die soortgelijke luchtdiensten leveren. (2) Dergelijke oneerlijke en discriminerende praktijken kunnen het gevolg zijn van subsidies of andere vormen van steun verleend door de overheid, een regionale instantie of een andere publiekrechtelijke organisatie van een land dat geen lid is van de Gemeenschap of door bepaalde tariefpraktijken van een luchtvaartmaatschappij die niet-commerciële voorwaarden geniet. (3) Vastgesteld moet worden welke corrigerende maatregelen tegen dergelijke oneerlijke praktijken moeten worden genomen. (4) Binnen de Gemeenschap gelden strenge regels inzake de verlening van overheidssteun aan luchtvaartmaatschappijen, en om te voorkomen dat communautaire luchtvaartmaatschappijen concurrentienadeel ondervinden en schade lijden , dient te worden voorzien in een instrument dat bescherming biedt tegen luchtvaartmaatschappijen uit derde landen die worden gesubsidieerd of andere door de overheid verleende voordelen genieten. (5) Deze verordening komt niet in de plaats van luchtdienstovereenkomsten met derde landen die kunnen worden gebruikt om praktijken die onder deze verordening vallen effectief te bestrijden; wanneer in de lidstaat een rechtsinstrument bestaat dat binnen een redelijke periode een afdoende reactie mogelijk maakt, dan prevaleert dit instrument gedurende die periode boven deze verordening, die dan subsidiair zou zijn ten opzichte van dat instrument. (6) De Gemeenschap moet corrigerende maatregelen kunnen nemen tegen oneerlijke praktijken die het gevolg zijn van subsidies die worden verleend door de overheid van een derde land. De Gemeenschap moet ook kunnen optreden tegen oneerlijke tariefpraktijken (7) Bepaald dient te worden wanneer er wordt geacht sprake te zijn van subsidiëring en volgens welke beginselen daartegen compenserende maatregelen kunnen worden genomen (in het bijzonder indien de subsidie aan specifieke ondernemingen of sectoren is toegekend of zij afhankelijk is van dienstverlening aan derde landen). (8) Om het bestaan van een subsidie te kunnen vaststellen moet worden aangetoond dat een overheid, een regionale instantie of een andere publiekrechtelijke organisatie een financiële bijdrage heeft verstrekt via een kredietoverschrijving of dat de overheid schulden van welke aard dan ook kwijtscheldt of niet int en aldus afstand doet van inkomsten die haar normaal toekomen en dat de begunstigde onderneming daarmee een voordeel heeft. (9) Bepaald dient te worden wanneer er wordt geacht sprake te zijn van oneerlijke tariefpraktijken. Een onderzoek naar de tariefpraktijken van een luchtvaartmaatschappij van een derde land wordt beperkt tot het geringe aantal gevallen waarin die luchtvaartmaatschappij een niet-commercieel voordeel geniet waarvan niet onmiddellijk duidelijk kan worden gesteld dat het een subsidie is. (10) Er moet duidelijk worden gemaakt dat oneerlijke tariefpraktijken alleen geacht kunnen worden te bestaan in gevallen waarin de oneerlijke tariefpraktijken duidelijk te onderscheiden zijn van een normaal concurrerend prijsbeleid. De Commissie moet een uitvoerige methodologie ontwikkelen om oneerlijke tariefpraktijken vast te stellen. (11) Het is voorts wenselijk dat duidelijke nadere richtsnoeren worden vastgesteld ten aanzien van de factoren die van belang kunnen zijn voor de vaststelling of de door luchtvaartmaatschappijen uit derde landen geleverde gesubsidieerde of oneerlijk geprijsde luchtdiensten materiële schade hebben veroorzaakt dan wel deze dreigen te veroorzaken; om aan te tonen dat de tariefpraktijken van die luchtdiensten schade toebrengen aan de communautaire bedrijfstak, dient aandacht te worden geschonken aan de gevolgen van andere factoren, omdat gekeken zal worden naar alle relevante en bekende factoren en economische indicatoren die van invloed zijn op de situatie in de betrokken sector , en met name de in de Gemeenschap heersende marktomstandigheden. (12) Het is van essentieel belang de begrippen "communautaire luchtvaartmaatschappij", "communautaire bedrijfstak", en "soortgelijke luchtdienst" te omschrijven. (13) Het is noodzakelijk te specificeren wie een klacht mag indienen en welke informatie een dergelijke klacht dient te bevatten. Een klacht wordt verworpen wanneer er onvoldoende bewijs van schade is om een procedure te starten. (14) Het is wenselijk de procedure vast te stellen die moet worden gevolgd bij het onderzoek naar oneerlijke tariefpraktijken van luchtvaartmaatschappijen uit derde landen. Deze procedure moet aan een termijn worden gebonden. (15) Er moet worden bepaald op welke wijze aan de belanghebbende partijen moet worden medegedeeld welke informatie de autoriteiten verlangen; voorts moeten de belanghebbende partijen volop de gelegenheid krijgen alle relevant bewijsmateriaal over te leggen en hun belangen te verdedigen; ook dienen de tijdens het onderzoek in acht te nemen regels en procedures te worden vastgesteld, met name de regels op grond waarvan de belanghebbende partijen zich binnen een bepaalde termijn kenbaar moeten maken, hun standpunt naar voren brengen en inlichtingen verstrekken indien hun standpunt en inlichtingen tijdens het onderzoek in aanmerking dienen te worden genomen; onder eerbiediging van het zakengeheim is het niettemin wenselijk belanghebbenden toegang te verlenen tot alle informatie met betrekking tot het onderzoek die relevant is voor de behartiging van hun zaak ; het is noodzakelijk te bepalen dat wanneer belanghebbenden onvoldoende medewerking verlenen, andere informatie kan worden gebruikt om tot vaststellingen te komen en dat dergelijke informatie voor de betrokken belanghebbenden minder gunstig kan zijn dan het geval zou zijn geweest wanneer zij wel medewerking hadden verleend. (16) Er moet worden bepaald onder welke voorwaarden voorlopige maatregelen kunnen worden opgelegd; dergelijke maatregelen kunnen door de Commissie in ieder geval slechts voor een periode van zes maanden worden opgelegd. (17) Een onderzoek of procedure dient te worden beëindigd wanneer de noodzaak ontbreekt maatregelen te nemen, bij voorbeeld indien het subsidiebedrag, de mate waarin oneerlijke tariefpraktijken zijn toegepast of de schade te verwaarlozen is; een procedure wordt alleen met duidelijke opgaaf van redenen beëindigd; de in het kader van een maatregel toegepaste heffing moet lager zijn dan het bedrag van de tot compenserende maatregelen aanleiding gevende subsidie of het met de mate van oneerlijke tariefstelling overeenkomende bedrag indien een lagere heffing toereikend zou zijn om de schade weg te nemen. (18) Bepaald dient te worden dat in het kader van maatregelen toegepaste heffingen niet hoger mogen zijn dan de waarde van de verleende subsidies of niet-commerciële voordelen, al naar gelang het geval , of dan de waarde van de berokkende schade, indien deze lager is. (19) Bepaald dient te worden dat maatregelen slechts zolang van kracht blijven als nodig is om op te treden tegen de subsidies of oneerlijke tariefpraktijken die schade veroorzaken. (20) De voorkeur zou moeten worden gegeven aan heffingen wanneer er maatregelen moeten worden opgelegd; waar dergelijke heffingen niet op hun plaats blijken, kunnen andere maatregelen worden overwogen. (21) Het is noodzakelijk procedures vast te stellen voor de aanvaarding van verbintenissen die de gevolgen van de subsidies of oneerlijke tariefpraktijken of van de schade compenseren of wegnemen, waardoor de instelling van voorlopige of van definitieve heffingen overbodig wordt; het is tevens dienstig te bepalen welke consequenties aan de schending of aan de opzegging van verbintenissen zijn verbonden. (22) De mogelijkheid dient te worden gecreëerd om, wanneer voldoende wordt aangetoond dat de omstandigheden veranderd zijn, opgelegde maatregelen te herzien. (23) De voor de uitvoering van deze verordeningen vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (8) . (24) De vorm, de omvang en de handhaving van de corrigerende maatregelen zullen uitvoerig worden geregeld in de verordening die de corrigerende maatregelen oplegt. (25) Er moet voor worden gezorgd dat alle krachtens deze verordening genomen maatregelen volledig in overeenstemming zijn met het communautaire belang. Voor de beoordeling van het belang van de Gemeenschap moet worden gekeken of er dwingende redenen zijn om tot de duidelijke slotsom te komen dat het algemeen belang van de Gemeenschap niet gediend zou zijn met het nemen van maatregelen. Dergelijke dwingende redenen kunnen bijvoorbeeld gevallen betreffen waarin het nadeel voor consumenten of andere belanghebbenden onevenredig groot zou zijn vergeleken bij het voordeel dat de communautaire bedrijfstak zou hebben bij het opleggen van maatregelen. (26) Aangezien de doelstelling van deze verordening, namelijk bescherming tegen aan communautaire luchtvaartmaatschappijen schade toebrengende subsidiëring en oneerlijke tariefpraktijken bij de levering van luchtdiensten vanuit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve beter op het niveau van de Gemeenschap kan geschieden, kan de Gemeenschap maatregelen vaststellen, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5 van het Verdrag. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel als bedoeld in dat artikel, gaat deze richtlijn niet verder dan hetgeen noodzakelijk is om de genoemde doelstelling te bereiken, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Doel 1. Deze verordening bevat de procedure die moet worden gevolgd om bescherming te bieden tegen subsidiëring en oneerlijke tariefpraktijken bij de levering van luchtdiensten vanuit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap, voorzover de communautaire bedrijfstak schade wordt berokkend. 2. Deze verordening sluit de voorafgaande toepassing van speciale bepalingen in luchtdienstovereenkomsten tussen de lidstaten en landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap niet uit. 3. Deze verordening sluit de toepassing van speciale bepalingen in overeenkomsten tussen de Gemeenschap en landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap niet uit. Artikel 2 Beginselen Een corrigerende maatregel kan worden ingesteld ter neutralisering van: bij de levering van luchtdiensten op een of meer routes naar en van de Gemeenschap die de communautaire bedrijfstak schade berokkenen. Artikel 3 Definities In de zin van deze verordening wordt verstaan onder: Artikel 4 Subsidiëring 1. Van subsidie wordt geacht sprake te zijn indien: 2. Ten aanzien van subsidies kunnen alleen corrigerende maatregelen worden genomen indien die subsidies rechtens of feitelijk beperkt zijn tot een onderneming of sector of een groep ondernemingen of sectoren die onder de jurisdictie van de subsidieverlenende autoriteit vallen. Artikel 5 Oneerlijke tariefpraktijken 1. Op een bepaalde luchtdienst van of naar de Gemeenschap wordt geacht sprake te zijn van oneerlijke tariefpraktijken wanneer luchtvaartmaatschappijen uit derde landen: Deze praktijken moeten duidelijk onderscheiden kunnen worden van normale concurrerende tariefpraktijken. 2. Bij het vergelijken van luchtvaarttarieven moet rekening worden gehouden met 3. De Commissie zal volgens de procedure in lid 3 van artikel 15, een uitvoerige methodologie ontwikkelen om oneerlijke tariefpraktijken vast te stellen, betreffende onder meer de manier waarop normale concurrerende tarifering, werkelijke kosten en redelijke winstmarges zullen worden beoordeeld in de specifieke context van de luchtvaartsector. Artikel 6 Schadevaststelling 1. De schadevaststelling dient op positief bewijsmateriaal te berusten en houdt een objectief onderzoek in van: Een of meer van deze factoren kunnen op zichzelf niet de doorslag geven. 2. Aan de hand van al het overgelegde positieve bewijsmateriaal als bedoeld in lid 1 moet worden aangetoond dat de betrokken luchtdiensten schade in de zin van deze verordening veroorzaken. 3. Behalve de betrokken luchtdiensten moeten andere bekende factoren die de communautaire bedrijfstak tegelijkertijd schade toebrengen eveneens worden onderzocht om te voorkomen dat de door die factoren veroorzaakte schade aan de betrokken luchtdiensten wordt toegeschreven. 4. Vaststelling van het risico van schade dient op feiten te berusten en niet louter op beweringen, gissingen of vage mogelijkheden. De verandering van omstandigheden die een situatie zou creëren waarin de subsidie schade zou veroorzaken, moet duidelijk te voorzien en imminent zijn. Artikel 7 Inleiding van de procedure 1. Een onderzoek krachtens deze verordening wordt geopend naar aanleiding van een schriftelijke klacht die namens de communautaire bedrijfstak door een natuurlijke of rechtspersoon of een vereniging of op eigen initiatief van de Commissie wordt ingediend, indien er voldoende bewijsmateriaal voorhanden is betreffende het bestaan van tot compenserende maatregelen aanleiding gevende subsidies (en, zo mogelijk, de hoogte ervan) of oneerlijke tariefpraktijken in de zin van deze verordening, schade en een oorzakelijk verband tussen de beweerde gesubsidieerde of oneerlijk getarifeerde luchtdiensten en de vermeende schade. 2. Indien blijkt dat er voldoende bewijsmateriaal is om inleiding van een procedure te rechtvaardigen, gaat de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 15, lid 2, binnen 45 dagen nadat de klacht is ingediend daartoe over en maakt zij dit bekend in het Publicatieblad van de Europese Unie. Wanneer de betreffende kwestie door de betrokken lidstaat binnen het kader van een bilaterale overeenkomst wordt besproken, wordt deze termijn van 45 dagen op verzoek van de lidstaat met ten hoogste 30 dagen verlengd. Voor elke bijkomende verlenging van deze termijn moet de Commissie een besluit nemen overeenkomstig de in artikel 15, lid 2, vastgestelde procedure. Wanneer het ingediende bewijsmateriaal ontoereikend is, stelt de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 15, lid 2, de klager daarvan in kennis binnen 45 dagen na de datum waarop de klacht werd ingediend. 3. In het bericht van inleiding van de procedure wordt de opening van een onderzoek aangekondigd en worden de reikwijdte van het onderzoek, de luchtdiensten op de betrokken routes, alsmede de landen waarvan de overheid de vermeende subsidies heeft verleend of de vergunning verleent aan de luchtvaartmaatschappijen die de vermeende oneerlijke tariefpraktijken toepassen, bekendgemaakt; tevens worden in deze kennisgeving de termijnen bekendgemaakt waarbinnen belanghebbenden zich kenbaar kunnen maken, schriftelijk hun standpunt naar voren kunnen brengen en inlichtingen kunnen verstrekken indien hun standpunt tijdens het onderzoek in aanmerking dient te worden genomen. Ook wordt daarin de termijn bekendgemaakt waarbinnen belanghebbenden kunnen verzoeken door de Commissie te worden gehoord. 4. De Commissie stelt de luchtvaartmaatschappijen die de betrokken luchtdiensten leveren, de betrokken overheid en de klagers ervan in kennis dat de procedure werd ingeleid. 5. De Commissie kan te allen tijde de overheid van het betrokken derde land uitnodigen voor overleg teneinde duidelijkheid te verkrijgen over de in lid 2 bedoelde elementen en met wederzijdse instemming tot een oplossing te komen. Waar passend, zal de Commissie de lidstaten in kwestie bij dit overleg betrekken. Indien er reeds overleg wordt gevoerd tussen een lidstaat en de overheid van het betrokken derde land, neemt de Commissie op voorhand contact op met deze lidstaat. Artikel 8 Het onderzoek 1. Na de inleiding van de procedure maakt de Commissie een aanvang met het onderzoek, dat zowel betrekking heeft op de subsidiëring of oneerlijke tariefpraktijken bij door luchtvaartmaatschappijen uit derde landen op bepaalde routes geleverde luchtdiensten, als op de schade. Dit onderzoek moet onverwijld worden verricht en normaal gesproken binnen negen maanden na de inleiding van de procedure worden beëindigd, en kan alleen onder de volgende omstandigheden worden verlengd indien: 2. De belanghebbenden die zich binnen de in de kennisgeving van inleiding van de procedure vermelde termijnen kenbaar hebben gemaakt, kunnen worden gehoord indien zij een daartoe strekkend schriftelijk verzoek indienen waarin zij aantonen dat zij belanghebbenden zijn voor wie de resultaten van de procedure consequenties kunnen hebben, en dat er bijzondere redenen zijn om hen te horen. 3. Indien belanghebbenden binnen de gestelde termijnen geen toegang geven tot de nodige informatie of deze anderszins niet verstrekken of het onderzoek aanmerkelijk belemmeren, kunnen aan de hand van de beschikbare gegevens voorlopige of definitieve conclusies, in zowel positieve als negatieve zin, worden getrokken. Blijkt dat een belanghebbende onjuiste of misleidende informatie heeft verstrekt, dan wordt deze buiten beschouwing gelaten en kan van de beschikbare gegevens gebruik worden gemaakt. Artikel 9 Corrigerende maatregelen Voorlopige en definitieve corrigerende maatregelen worden de luchtvaartmaatschappij van het betrokken derde land bij voorkeur opgelegd in de vorm van heffingen. Artikel 10 Voorlopige maatregelen 1. Voorlopige maatregelen kunnen worden opgelegd indien er een voorlopige, bevestigende vaststelling is geschied dat de luchtvaartmaatschappijen van het betrokken derde land subsidies ontvangen of oneerlijke tariefpraktijken toepassen en daaruit schade voortvloeit voor de communautaire bedrijfstak, en dat het belang van de Gemeenschap maatregelen vergt om verdere schade te voorkomen. 2. Voorlopige maatregelen kunnen worden getroffen volgens de procedure van artikel 15, lid 2. Deze voorlopige maatregelen worden voor ten hoogste zes maanden opgelegd. Artikel 11 Beëindiging zonder maatregelen 1. Wanneer de klacht wordt ingetrokken, of wanneer er een bevredigende oplossing is gevonden krachtens een luchtdienstovereenkomst van een lidstaat met het betrokken derde land, kan de procedure door de Commissie worden beëindigd, tenzij die beëindiging niet het belang van de Gemeenschap dient. 2. Wanneer blijkt dat beschermende maatregelen onnodig zijn, wordt de procedure beëindigd volgens de procedure van artikel 15, lid 2. Het besluit om een procedure te beëindigen moet naar behoren worden gemotiveerd. Artikel 12 Definitieve maatregelen 1. Wanneer uit de definitief vastgestelde feiten het bestaan blijkt van subsidies of oneerlijke tariefpraktijken en wanneer blijkt dat deze schade veroorzaken en dat overeenkomstig artikel 16 in het belang van de Gemeenschap moet worden opgetreden, wordt volgens de procedure van artikel 15, lid 3, een definitieve maatregel opgelegd. 2. De heffing die wordt toegepast in het kader van de ter neutralisatie van subsidies opgelegde maatregelen mag niet hoger zijn dan de subsidies berekend als aan de ontvangende maatschappij verleende voordelen, waarvan het profijt voor de luchtvaartmaatschappijen uit derde landen is vastgesteld, en zou lager moeten zijn dan het totale bedrag van de subsidies indien een lager bedrag al toereikend zou zijn om de schade voor de communautaire bedrijfstak te verhelpen. 3. De heffing die wordt toegepast in het kader van de maatregelen die worden opgelegd ter compensatie van oneerlijke tariefpraktijken waarbij een niet-commercieel voordeel wordt genoten mag niet hoger zijn dan het verschil tussen de door de betrokken luchtvaartmaatschappijen uit derde landen gehanteerde tarieven en het overeenkomstig artikel 5 bepaalde normale tarief en zou lager moeten zijn dan dit verschil, indien een lagere heffing al toereikend zou zijn om de schade voor de communautaire bedrijfstak te verhelpen. De heffing die in het kader van de maatregelen wordt toegepast mag in geen geval hoger zijn dan de waarde van de aan de luchtvaartmaatschappij uit een derde land verleende niet-commerciële voordelen. 4. Een corrigerende maatregel wordt, ten belope van een per geval bepaald passend bedrag, op niet-discriminerende basis opgelegd voor luchtdiensten die worden geleverd door alle luchtvaartmaatschappijen uit derde landen waarvan gebleken is dat zij subsidies genieten of oneerlijke tariefpraktijken toepassen op de desbetreffende routes, behalve luchtdiensten die worden geleverd door luchtvaartmaatschappijen uit derde landen waarvan verbintenissen krachtens deze verordening zijn aanvaard. 5. Een maatregel blijft slechts zolang en in zoverre van kracht als nodig is om op te treden tegen de subsidies of oneerlijke tariefpraktijken die schade veroorzaken. Artikel 13 Verbintenissen 1. Een onderzoek kan zonder het opleggen van voorlopige of definitieve maatregelen worden beëindigd na ontvangst van bevredigende verbintenissen op vrijwillige basis op grond waarvan: 2. Verbintenissen worden aanvaard volgens de procedure van artikel 15, lid 2. 3. Wanneer een verbintenis door een partij wordt geschonden of opgezegd, wordt overeenkomstig artikel 12 een definitieve maatregel opgelegd op basis van de feiten die zijn vastgesteld bij het onderzoek dat tot de verbintenis heeft geleid, op voorwaarde dat dit onderzoek met een definitieve vaststelling ten aanzien van de subsidiëring werd afgesloten en aan de betrokken luchtvaartmaatschappij uit een derde land of de overheid die de subsidie verleent, behalve in geval van opzegging van de verbintenis door die luchtvaartmaatschappij uit een derde land of die overheid, de gelegenheid is geboden om opmerkingen te maken. Artikel 14 Nieuwe onderzoeken 1. Indien daar aanleiding toe is, kan de noodzaak tot handhaving van maatregelen in hun oorspronkelijke vorm aan een nieuw onderzoek worden onderworpen; dit kan geschieden op initiatief van de Commissie, op verzoek van een lidstaat of, op voorwaarde dat sedert het opleggen van de definitieve maatregel een redelijke termijn van ten minste twee opeenvolgende dienstregelingsperiodes van de IATA zijn verstreken, op verzoek van een luchtvaartmaatschappij uit een derde land ten aanzien waarvan maatregelen gelden, dan wel van communautaire luchtvaartmaatschappijen. 2. Een nieuw onderzoek krachtens lid 1 wordt door de Commissie ingesteld volgens de procedure van artikel 15, lid 2. De desbetreffende bepalingen van de artikelen 7 en 8 zijn van toepassing op nieuwe onderzoeken als bedoeld in lid 1. In het onderzoek moet worden beoordeeld of de subsidies of oneerlijke tarieven, en/of de daarmee toegebrachte schade, nog steeds bestaan en moet opnieuw worden bepaald of het in het belang van de Gemeenschap is om te blijven optreden. Wanneer nieuwe onderzoeken daartoe aanleiding geven, worden maatregelen, naar gelang van het geval, ingetrokken, gewijzigd of gehandhaafd, volgens de procedure van artikel 15, lid 3. Artikel 15 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 11 van Verordening (EEG) nr. 2408/92 van de Raad van 23 juli 1992 betreffende de toegang van communautaire luchtvaartmaatschappijen tot intracommunautaire luchtroutes (10) ingestelde comité ("het comité"). 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. 3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde periode wordt vastgesteld op drie maanden. 4. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 16 Belang van de Gemeenschap De vaststelling krachtens artikel 10, lid 1, artikel 11, lid 2 en artikel 12, lid 1, of in het belang van de Gemeenschap moet worden opgetreden dan wel of de maatregelen moeten worden gehandhaafd overeenkomstig artikel 14, lid 2, wordt gebaseerd op een beoordeling van alle onderscheiden belangen als geheel genomen. Maatregelen kunnen achterwege blijven indien duidelijk kan worden geconcludeerd dat toepassing van deze maatregelen niet in het belang van de Gemeenschap is. Artikel 17 Algemene bepalingen 1. Voorlopige of definitieve corrigerende maatregelen worden bij verordening opgelegd en door de lidstaten gehandhaafd in de vorm, ten belope van het bedrag en met inachtneming van de andere criteria als in die verordening vermeld. Indien andere maatregelen dan heffingen worden opgelegd, wordt in de verordening nauwkeurig de vorm van de maatregelen omschreven overeenkomstig de bepalingen van de onderhavige verordening. 2. Verordeningen betreffende het opleggen van voorlopige of definitieve corrigerende maatregelen en verordeningen of besluiten tot aanvaarding van verbintenissen of tot opschorting of beëindiging van onderzoeken of procedures worden in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. Artikel 18 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (13910/1/2003 – C5-0012/2004) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 521 ) (3) , – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2003) 454 (4) , – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ( A5-0088/2004 ), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 11 maart 2004 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. ..../2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verzekeringseisen voor luchtvervoerders en vliegtuigexploitanten HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 80, lid 2, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (6) , Na raadpleging van het Comité van de Regio's, Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (7) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In het kader van het gemeenschappelijke vervoerbeleid en om bescherming van de consument te bevorderen, is het belangrijk te zorgen voor een passend minimumverzekeringsniveau om de aansprakelijkheid van luchtvervoerders ten aanzien van passagiers, bagage, vracht en derden te dekken. (2) Op de luchtvaartmarkt van de Gemeenschap is het onderscheid tussen nationaal en internationaal luchtvervoer weggevallen, en daarom is het passend om voor luchtvervoerders uit de Gemeenschap minimumverzekeringseisen vast te stellen. (3) Gemeenschappelijke actie is nodig om ervoor te zorgen dat die eisen ook gelden voor luchtvervoerders uit derde landen, teneinde een gelijke behandeling met luchtvervoerders uit de Gemeenschap te garanderen. (4) De Commissie heeft in haar mededeling van 10 oktober 2001 over de gevolgen voor de luchtvaart na de aanslagen in de Verenigde Staten, het voornemen geuit zich te beraden op de verzekerde bedragen en op de verzekeringsvoorwaarden die de lidstaten verlangen voor de afgifte van een exploitatievergunning, teneinde tot een geharmoniseerde aanpak te komen; voorts heeft zij in haar mededeling van 2 juli 2002 inzake verzekeringen in de luchtvervoersector na de terroristische aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten, verklaard dat zij de ontwikkelingen op de luchtvaartverzekeringsmarkt die relevant zijn voor de herziening van de verzekerde bedragen en verzekeringsvoorwaarden die voor de afgifte door lidstaten van een exploitatievergunning vereist zijn, zal blijven volgen. (5) Bij Besluit 2001/539/EG van de Raad van 5 april 2001 (8) heeft de Gemeenschap het te Montreal op 28 mei 1999 goedgekeurde Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer ("Verdrag van Montreal") gesloten; daarin zijn nieuwe aansprakelijkheidsregels voor het internationale luchtvervoer van personen, bagage en vracht opgenomen die naar verwachting de voorschriften van het Verdrag van Warschau van 1929 en de latere wijzigingen daarvan uiteindelijk zullen vervangen. (6) Artikel 50 van het Verdrag van Montreal bepaalt dat de partijen ervoor moeten zorgen dat luchtvervoerders beschikken over een toereikende verzekering ter dekking van hun aansprakelijkheid uit hoofde van dat verdrag; het Verdrag van Warschau van 1929 en de latere wijzigingen daarvan zullen voor onbepaalde tijd naast het Verdrag van Montreal blijven bestaan; beide verdragen voorzien in de mogelijkheid van onbeperkte aansprakelijkheid. (7) Bij artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 2407/92 van de Raad van 23 juli 1992 betreffende de verlening van exploitatievergunningen aan luchtvaartmaatschappijen (9) worden luchtvaartmaatschappijen ertoe verplicht de aansprakelijkheid bij ongeval ten aanzien van passagiers, bagage, vracht, post en derden te verzekeren, zonder dat evenwel minimale verzekerde bedragen en verzekeringsvoorwaarden worden gespecificeerd. (8) Er dient rekening mee te worden gehouden dat de Europese Burgerluchtvaartconferentie (ECAC) op 13 december 2000 Resolutie ECAC/25-1 inzake minimumverzekeringsniveaus voor aansprakelijkheid ten aanzien van passagiers en derden heeft aangenomen; die resolutie werd op 27 november 2002 gewijzigd. (9) Het is noodzakelijk niet-discriminerende minimumeisen inzake de verzekeringsdekking van passagiers, bagage, vracht en derden vast te stellen voor luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen die binnen, naar, vanuit of over het grondgebied van een lidstaat, met inbegrip van zijn territoriale wateren, vliegen. (10) De verzekeringseisen gelden voor luchtvervoerders met een geldige exploitatievergunning en, in het geval van luchtvervoerders uit de Gemeenschap, voor vervoerders met een geldige exploitatievergunning overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2407/92. Het ontbreken of verstrijken van een dergelijke vergunning ontslaat de vervoerder niet van die verplichting. (11) Het Verdrag van Montreal regelt specifiek de aansprakelijkheid met betrekking tot passagiers, bagage en vracht, terwijl de aansprakelijkheid voor post volgens artikel 2 van dat verdrag afhankelijk is van "de regels die van toepassing zijn op de verhouding tussen de vervoerders en de postadministraties". In de Gemeenschap is de verzekering voor deze aansprakelijkheid genoegzaam geregeld bij artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 2407/92. (12) De verplichte verzekering geldt niet voor staatsluchtvaartuigen en bepaalde andere soorten luchtvaartuigen. (13) In gevallen waarin een luchtvervoerder of een exploitant van luchtvaartuigen krachtens de regels van internationale verdragen, het Gemeenschapsrecht of het nationale recht aansprakelijk is ten aanzien van passagiers, bagage, vracht en derden, dient te worden voorzien in een minimumverzekeringsdekking, zonder dat aan die regels afbreuk wordt gedaan. (14) De verzekering dient de specifieke luchtvaartaansprakelijkheid met betrekking tot passagiers, bagage, vracht en derden te dekken. Ten aanzien van passagiers, bagage en vracht dient de verzekeringsdekking overlijden en persoonlijk letsel ingevolge ongevallen alsook verlies, vernietiging en beschadiging van bagage en vracht te omvatten. Ten aanzien van derden dient de verzekeringsdekking overlijden, persoonlijk letsel en schade aan eigendom ten gevolge van ongevallen te omvatten. (15) Deze verordening mag niet zo worden uitgelegd dat een dubbele verzekering vereist zou zijn. Voorzover de contractuele vervoerder en de feitelijke vervoerder in de zin van artikel 39 van het Verdrag van Montreal voor dezelfde schade aansprakelijk kunnen worden gesteld, kunnen de lidstaten specifieke bepalingen vaststellen om dubbele verzekering te voorkomen. (16) Geaggregeerde verzekeringen zijn een marktpraktijk die de verzekerbaarheid bevordert, in het bijzonder voor oorlogs- en terrorismerisico's, doordat verzekeraars hun obligo beter kunnen controleren, maar deze praktijk ontheft een luchtvervoerder of exploitant van luchtvaartuigen niet van de plicht aan de minimumverzekeringseisen te voldoen wanneer het in zijn verzekeringsovereenkomst vastgestelde samengevoegde bedrag wordt bereikt. (17) Van luchtvervoerders dient te worden verlangd dat zij op verzoek het bewijs overleggen dat zij te allen tijde voldoen aan de minimumverzekeringseisen voor aansprakelijkheidsdekking van deze verordening. Voor luchtvervoerders uit de Gemeenschap en exploitanten van luchtvaartuigen die gebruik maken van in de Gemeenschap geregistreerde luchtvaartuigen, kan voor alle lidstaten worden volstaan met de overlegging van een bewijs van verzekeringsdekking in één lidstaat, met dien verstande dat de verzekeraar een daartoe volgens de toepasselijke wetgeving gemachtigde onderneming is. (18) Ten aanzien van niet uit de Gemeenschap afkomstige luchtvervoerders of buiten de Gemeenschap geregistreerde luchtvaartuigen die het grondgebied van een lidstaat overvliegen zonder dat in een lidstaat wordt opgestegen of geland, staat het een lidstaat wiens grondgebied aldus wordt overvlogen vrij in overeenstemming met het internationale recht een bewijs te verlangen dat voldaan is aan de verzekeringseisen uit hoofde van deze verordening, bijvoorbeeld door middel van steekproefcontroles. (19) De minimumverzekeringseisen dienen na een bepaalde periode opnieuw te worden bezien. (20) De procedures voor het toezicht op de toepassing van de minimumverzekeringseisen moeten transparant en niet-discriminerend zijn en mogen op geen enkele wijze het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal belemmeren. (21) De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (10) . (22) Indien op punten die niet door deze richtlijn worden bestreken verdere regelgeving noodzakelijk is om te zorgen voor een passende verzekeringsdekking van specifieke luchtvaartaansprakelijkheid, kunnen de lidstaten bepalingen in deze zin aannemen. (23) Op 2 december 1987 hebben het Koninkrijk Spanje en het Verenigd Koninkrijk in het kader van een gezamenlijke verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van beide landen overeenstemming bereikt over regelingen voor meer samenwerking bij het gebruik van de luchthaven van Gibraltar. Die regelingen moeten evenwel nog in werking treden. (24) Aangezien de doelstelling van deze verordening, namelijk de invoering van minimumverzekeringseisen die de doelstellingen van de interne luchtvaartmarkt kan helpen bereiken door concurrentievervalsingen te verminderen, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel, gaat deze verordening niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Doel 1. Het doel van deze verordening is voor luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen minimumeisen voor verzekeringen met betrekking tot passagiers, bagage, vracht en derden vast te stellen. 2. Voor het vervoer van post gelden de verzekeringseisen van Verordening (EEG) nr. 2407/92 en van de nationale wetgeving van de lidstaten. Artikel 2 Toepassingsgebied 1. Deze verordening is van toepassing op alle luchtvervoerders en alle exploitanten van luchtvaartuigen die vluchten uitvoeren binnen, naar, vanuit of over het grondgebied van een lidstaat waarop het Verdrag van toepassing is. 2. Deze verordening is niet van toepassing op: 3. De toepassing van deze verordening op de luchthaven van Gibraltar laat de respectieve rechtsopvattingen van het Koninkrijk Spanje en het Verenigd Koninkrijk betreffende het geschil inzake soevereiniteit over het grondgebied waarop de luchthaven gelegen is, onverlet. 4. De toepassing van deze verordening op de luchthaven van Gibraltar wordt opgeschort tot de datum waarop de regelingen van de gezamenlijke verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk Spanje en het Verenigd Koninkrijk van 2 december 1987 van toepassing worden. De regeringen van Spanje en het Verenigd Koninkrijk zullen de Raad van die datum in kennis stellen. Artikel 3 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: e) "BTR": bijzonder trekkingsrecht, zoals vastgesteld door het Internationaal Monetair Fonds; f) "MTOM": de maximale startmassa, die overeenkomt met een officieel vastgestelde waarde die specifiek is voor alle luchtvaartuigtypen, zoals aangegeven in de luchtwaardigheidsverklaring van het luchtvaartuig; Artikel 4 Verzekeringsgrondslagen 1. De in artikel 2 bedoelde luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen zijn overeenkomstig deze verordening verzekerd voor hun specifieke aan luchtvaart gerelateerde aansprakelijkheid ten aanzien van passagiers, bagage, vracht en derden. De verzekerde risico's omvatten oorlogshandelingen, terrorisme, kaping, sabotage, wederrechtelijk beslag op luchtvaartuigen en ongeregeldheden. 2. Luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen zorgen ervoor dat de verzekeringsdekking geldt voor elke vlucht, ongeacht of zij over het geëxploiteerde luchtvaartuig beschikken op grond van eigendom of op grond van een vorm van leasingovereenkomst, dan wel ingevolge gezamenlijke activiteiten of franchising, gedeelde vluchtcodes of een andere soortgelijke overeenkomst. 3. Deze verordening laat de regels inzake aansprakelijkheid onverlet die voortvloeien uit: Artikel 5 Naleving 1. Luchtvervoerders en, waar zulks wordt geëist, exploitanten van luchtvaartuigen, als bedoeld in artikel 2, bewijzen dat zij voldoen aan de verzekeringseisen van deze verordening door aan de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaat een verzekeringsbewijs of een ander stuk over te leggen waaruit blijkt dat zij geldig verzekerd zijn. 2. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder "de betrokken lidstaat" verstaan, de lidstaat die de exploitatievergunning aan de luchtvervoerder uit de Gemeenschap heeft verleend of de lidstaat waar het luchtvaartuig van de exploitant van het luchtvaartuig is geregistreerd. Voor luchtvervoerders van buiten de Gemeenschap en exploitanten van luchtvaartuigen die buiten de Gemeenschap geregistreerde luchtvaartuigen gebruiken, wordt onder "de betrokken lidstaat" verstaan, de lidstaat naar waar of van waaruit de vluchten plaatsvinden. 3. In afwijking van lid 1 kunnen de lidstaten waarover de vluchten worden uitgevoerd, eisen dat de in artikel 2 bedoelde luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen een stuk overleggen waaruit blijkt dat zij geldig verzekerd zijn conform deze verordening. 4. Voor luchtvervoerders uit de Gemeenschap en exploitanten van luchtvaartuigen die gebruik maken van in de Gemeenschap geregistreerde luchtvaartuigen, wordt voor alle lidstaten volstaan met de overlegging van een verzekeringsbewijs in de in lid 2 bedoelde lidstaat, onverminderd de toepassing van artikel 8, lid 6. 5. In uitzonderingsgevallen waarin sprake is van marktfalen van de verzekeringsmarkt, kan de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 9, lid 2, besluiten passende maatregelen te nemen met het oog op de toepassing van lid 1. Artikel 6 Verzekering voor aansprakelijkheid ten aanzien van passagiers, bagage en vracht 1. De verzekeringsdekking voor aansprakelijkheid ten aanzien van passagiers bedraagt minimaal 250.000 BTR per passagier. Met betrekking tot niet-commerciële diensten van luchtvaartuigen met een MTOM van 2.700 kilo of minder kunnen de lidstaten echter een lagere minimale verzekeringsdekking vaststellen, mits die dekking ten minste 100.000 BTR per passagier bedraagt. 2. De verzekeringsdekking voor aansprakelijkheid ten aanzien van bagage bedraagt minimaal 1000 BTR per passagier bij commerciële diensten. 3. De verzekeringsdekking voor aansprakelijkheid voor vracht bedraagt minimaal 17 BTR per kilogram bij commerciële diensten. 4. De leden 1, 2 en 3 zijn niet van toepassing op vluchten over het grondgebied van de lidstaten die worden uitgevoerd door luchtvervoerders van buiten de Gemeenschap of door exploitanten van luchtvaartuigen die buiten de Gemeenschap geregistreerde luchtvaartuigen gebruiken, en die geen landing op of start vanaf dat grondgebied omvatten. 5. De in dit artikel vermelde waarden kunnen in voorkomend geval volgens de procedure van artikel 9, lid 2, worden gewijzigd wanneer wijzigingen van toepasselijke internationale verdragen de noodzaak daarvan aantonen. Artikel 7 Verzekering voor aansprakelijkheid ten aanzien van derden 1. De verzekeringsdekking voor aansprakelijkheid ten aanzien van derden bedraagt per ongeval voor elk luchtvaartuig minimaal: Categorie MTOM ((kg) Minimumbedrag (miljoen BTR) 1 < 500 0,75 2 < 1.000 1.5 3 < 2.700 3 4 < 6.000 7 5 < 12.000 18 6 < 25.000 80 7 < 50.000 150 8 < 200.000 300 9 < 500.000 500 10 ≥ 500.000 700 Indien te eniger tijd de verzekeringsdekking voor aansprakelijkheid ten aanzien van derden ingevolge oorlogs- of terreurdreiging voor een luchtvervoerder of luchtvaartexploitant niet beschikbaar is op een per-ongevalsbasis, kan zo'n luchtvervoerder of exploitant van luchtvaartuigen aan zijn verplichting tot verzekering van deze risico's voldoen door middel van een verzekering op geaggregeerde basis. De Commissie zal nauwkeurig toezien op de toepassing van deze bepaling om te verzekeren dat zo'n geaggregeerde verzekering ten minste gelijkwaardig is aan het desbetreffende bedrag in de tabel. 2. De in dit artikel vermelde waarden kunnen in voorkomend geval volgens de procedure van artikel 9, lid 2, worden gewijzigd wanneer wijzigingen van toepasselijke internationale verdragen de noodzaak daarvan aantonen. Artikel 8 Handhaving en sancties 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de in artikel 2 bedoelde luchtvervoerders en exploitanten van luchtvaartuigen voldoen aan de bepalingen van deze verordening. 2. Voor de toepassing van lid 1 en onverminderd lid 7 kan de betreffende lidstaat met betrekking tot overvluchten door niet uit de Gemeenschap afkomstige luchtvervoerders of buiten de Gemeenschap geregistreerde luchtvaartuigen waarbij niet in een lidstaat wordt opgestegen of geland alsmede met betrekking tot landingen in een lidstaat, anders dan voor verkeersdoeleinden, door deze luchtvaartuigen, een bewijs verlangen dat voldaan is aan de verzekeringseisen uit hoofde van deze verordening. 3. Indien nodig kunnen de lidstaten aanvullend bewijs verlangen van de betrokken luchtvervoerder, exploitant van het luchtvaartuig of verzekeraar. 4. Sancties in geval van overtreding van deze verordening zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend. 5. Met betrekking tot luchtvervoerders uit de Gemeenschap kunnen deze sancties de intrekking van de exploitatievergunning omvatten, onder voorbehoud van en in overeenstemming met de toepasselijke bepalingen van het Gemeenschapsrecht. 6. Voor luchtvervoerders van buiten de Gemeenschap en exploitanten van luchtvaartuigen die gebruik maken van buiten de Gemeenschap geregistreerde luchtvaartuigen, kan een sanctie ook bestaan in weigering van landing op het grondgebied van een lidstaat. 7. Wanneer de lidstaten van mening zijn dat niet aan de voorwaarden van deze verordening is voldaan, laten zij een luchtvaartuig niet opstijgen totdat de betrokken luchtvervoerder of exploitant van luchtvaartuigen bewijs van toereikende verzekering overeenkomstig deze verordening heeft overgelegd. Artikel 9 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 11 van Verordening (EEG) nr. 2408/92 van de Raad van 23 juli 1992 betreffende de toegang van communautaire luchtvaartmaatschappijen tot intracommunautaire luchtroutes (11) ingestelde comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het Comité stelt zijn reglement van orde vast. 4. Het comité kan tevens over iedere andere kwestie met betrekking tot de toepassing van deze verordening door de Commissie worden geraadpleegd. Artikel 10 Verslaglegging en samenwerking 1. De Commissie brengt uiterlijk op (12) aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de uitvoering van deze verordening. 2. De lidstaten verstrekken de Commissie desgevraagd informatie over de toepassing van deze verordening. Artikel 11 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking twaalf maanden na de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (14816/1/2003 – C5-0017/2004) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 406 ) (3) , – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2004) 13 ) (4) , – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie ( A5-0124/2004 ), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 11 maart 2004 met het oog op de aanneming van Besluit nr. .../2004/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabele levering van pan-Europese e-overheidsdiensten aan overheidsdiensten, ondernemingen en burgers (IDABC) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 156, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (5) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (6) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (7) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Overeenkomstig artikel 154 van het Verdrag draagt de Gemeenschap bij tot de totstandbrenging en ontwikkeling van trans-Europese netwerken, teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van de in artikel 14 en artikel 158 van het Verdrag bedoelde doelstellingen en om de burgers van de Unie, de economische subjecten, alsmede de regionale en lokale gemeenschappen in staat te stellen ten volle profijt te trekken van de voordelen die uit de totstandkoming van een ruimte zonder binnengrenzen voortvloeien. (2) Het vergemakkelijken van de mobiliteit van ondernemingen en burgers over de Europese grenzen heen draagt direct bij tot de opheffing van de belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal, alsmede tot de vrije vestiging van onderdanen van een lidstaat op het grondgebied van een andere lidstaat. (3) Overeenkomstig artikel 157 van het Verdrag dragen de Gemeenschap en de lidstaten er zorg voor dat de omstandigheden nodig voor het concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap aanwezig zijn. (4) Bij Beschikking nr. 1719/1999/EG (8) en Besluit nr. 1720/1999/EG (9) hebben het Europees Parlement en de Raad een reeks acties, horizontale maatregelen en richtsnoeren goedgekeurd, met inbegrip van de vaststelling van projecten van gemeenschappelijk belang, met betrekking tot trans-Europese netwerken voor de elektronische uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten (IDA). Aangezien die beschikking en dat besluit op 31 december 2004 aflopen, moet worden voorzien in een kader voor een vervolg op het door die beschikking en dat besluit opgezette IDA-programma. (5) Het IDABC-programma bouwt voort op de successen van de vorige IDA-programma's, die de effectiviteit van grensoverschrijdende samenwerking tussen overheidsdiensten verhoogd hebben. (6) Bij de vaststelling en de uitvoering van het IDABC-programma, dat het vervolgprogramma is van vorige IDA-programma's, moet naar behoren rekening worden gehouden met de verwezenlijkingen van die programma's. (7) Het werk dat in het kader van het IDABC-programma wordt verricht vormt wellicht de basis voor toekomstige werkzaamheden. Mede gelet op de snelle technologische ontwikkelingen, betekent dit dat het programma aangepast moet kunnen worden aan toekomstige ontwikkelingen. (8) De Europese Raad, die in maart 2000 in Lissabon is bijeengekomen, heeft conclusies goedgekeurd die erop gericht zijn de Europese Unie erop voor te bereiden om tegen 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang. (9) De Europese Raad, die in maart 2003 in Brussel is bijeengekomen, heeft erop gewezen hoe belangrijk het is Europa te verbinden en aldus de interne markt te versterken, en heeft beklemtoond dat elektronische communicatie een sterke motor is voor groei, concurrentievermogen en banen in de Europese Unie en dat er maatregelen moeten worden genomen om dit pluspunt te consolideren en bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon. Het is zaak daartoe de ontwikkeling en invoering van pan-Europese e-overheidsdiensten en de onderliggende telematicanetwerken te ondersteunen en te bevorderen. (10) Het opheffen van belemmeringen voor de elektronische communicatie tussen overheidsdiensten op alle niveaus en met ondernemingen en burgers draagt bij tot de verbetering van het Europese ondernemingsklimaat en tot de vermindering van administratieve lasten en bureaucratie. Het kan ondernemingen en burgers van de Europese Unie ook aanmoedigen profijt te trekken van de informatiemaatschappij en zich langs elektronische weg tot overheidsdiensten te wenden. (11) Door een betere levering van e-overheidsdiensten worden ondernemingen en burgers in staat gesteld zich tot overheidsdiensten te wenden zonder speciale vaardigheden op het gebied van informatietechnologie, of zonder voorafgaande kennis van de interne functionele organisatie van een overheidsdienst. (12) Het gebruik van trans-Europese telematicanetwerken voor de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten, instellingen van de Gemeenschap en andere instanties, zoals Europese bureaus, diensten en organisaties die de belangen van de Gemeenschap dienen, mag niet als het doel worden beschouwd, maar als het middel om interoperabele informatieve en interactieve e-overheidsdiensten op pan-Europees niveau tot stand te brengen, waarbij wordt voortgebouwd op de voordelen die voortvloeien uit de samenwerking tussen overheidsdiensten over heel Europa en die voordelen tot burgers en ondernemingen worden uitgebreid. (13) De Commissie pleegt uitvoerig overleg, en indien nodig vervolgoverleg, met alle belanghebbenden, met het oog op een onderzoek dat alle betrokken sectoren bestrijkt en dat is toegespitst op de behoeften van en de voordelen voor de burgers en de ondernemingen, teneinde een lijst op te stellen van nodige en nuttige pan-Europese e-overheidsdiensten die tijdens de geldigheidsduur van dit besluit kunnen worden ingevoerd. (14) Pan-Europese e-overheidsdiensten stellen overheidsdiensten, ondernemingen en burgers in staat om betere contacten te onderhouden met overheidsdiensten over de grenzen heen. Voor de levering van deze diensten is de beschikbaarheid vereist van doeltreffende, effectieve en interoperabele informatie- en communicatiesystemen tussen overheidsdiensten, alsmede interoperabele administratieve front- en back-officeprocessen teneinde overheidsinformatie in geheel Europa op een veilige manier te kunnen uitwisselen, begrijpen en verwerken. (15) Bij de levering van pan-Europese e-overheidsdiensten moet rekening worden gehouden met het bepaalde in met name Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (10) en Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (11) . (16) Het is belangrijk dat bij de nationale inspanningen ter ondersteuning van e-overheid de nodige aandacht wordt geschonken aan de prioriteiten van de Europese Unie. (17) Het is van essentieel belang het gebruik van normen of openbaar beschikbare specificaties of open specificaties voor informatie-uitwisseling en dienstenintegratie te maximaliseren om een naadloze interoperabiliteit te garanderen en daardoor de voordelen van pan-Europese e-overheidsdiensten en de onderliggende trans-Europese telematicanetwerken te vergroten. (18) De totstandbrenging van pan-Europese e-overheidsdiensten en de onderliggende telematicanetwerken waarvan de Gemeenschap gebruiker of begunstigde is, is een taak zowel voor de Gemeenschap als voor de lidstaten. (19) Het is van essentieel belang zorg te dragen voor nauwe samenwerking tussen de lidstaten en de Gemeenschap en, waar dit relevant is, de instellingen van de Gemeenschap en de belanghebbenden. (20) Acties op communautair niveau moeten de succesvolle ontwikkeling van e-overheidsdiensten op pan-Europees niveau en de bijbehorende, op alle betrokken niveaus vereiste maatregelen stimuleren, waarbij naar behoren rekening wordt gehouden met de taalkundige verscheidenheid van de Gemeenschap. (21) Bij acties ter ondersteuning van pan-Europese e-overheidsdiensten die door overheidsdiensten aan het bedrijfsleven en de burgers worden geleverd, moet weliswaar de deelneming van alle lidstaten worden aangemoedigd, maar er kunnen acties worden gestart waar een aantal lidstaten aan deelnemen en niet-deelnemende lidstaten moeten worden gestimuleerd zich daar later bij aan te sluiten. (22) Er moet worden gezorgd voor kruisbestuiving met relevante nationale, regionale en lokale initiatieven en de levering van e-overheidsdiensten in de lidstaten. (23) In het actieplan e-Europa 2005, dat in juni 2002 in Sevilla door de Europese Raad werd goedgekeurd, met name het hoofdstuk over e-overheid, wordt het belang onderstreept van het programma inzake de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten (IDA) voor de stimulering van de totstandbrenging van pan-Europese e-overheidsdiensten ter ondersteuning van grensoverschrijdende activiteiten waardoor een kader voor initiatieven betreffende e-overheid op alle betrokken niveaus tot stand zou worden gebracht en aangevuld. (24) Met het oog op een efficiënt gebruik van de financiële middelen van de Gemeenschap moeten de kosten van pan-Europese e-overheidsdiensten en de onderliggende telematicanetwerken op billijke wijze worden gedeeld tussen de lidstaten en de Gemeenschap. (25) Productiviteit, ontvankelijkheid en flexibiliteit bij de totstandbrenging en de werking van pan-Europese e-overheidsdiensten en de onderliggende telematicanetwerken kunnen het best worden bereikt door te kiezen voor een marktgerichte aanpak waarbij de leveranciers worden geselecteerd op basis van concurrentie in een omgeving met verscheidene aanbieders, terwijl, waar passend, de operationele en financiële duurzaamheid van de maatregelen wordt gegarandeerd. (26) Pan-Europese e-overheidsdiensten moeten worden ontwikkeld in het kader van specifieke projecten van gemeenschappelijk belang en specifieke horizontale maatregelen. Andere horizontale maatregelen moeten worden genomen om de interoperabele levering van deze diensten te ondersteunen door infrastructuurdiensten tot stand te brengen en te verbeteren. (27) Het IDABC-programma moet bijgevolg ook openstaan voor deelneming door de landen van de Europese Economische Ruimte en de kandidaat-lidstaten, en samenwerking met andere derde landen moet worden aangemoedigd. Internationale entiteiten kunnen op hun kosten deelnemen aan de uitvoering van projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen. (28) Teneinde te zorgen voor gezond beheer van de financiële middelen van de Europese Unie en om de nodeloze vermeerdering van de hoeveelheid apparatuur, de herhaling van onderzoek en de verschillen in aanpak te vermijden, moet het mogelijk zijn om diensten die in het raam van het IDA-programma of het IDABC-programma zijn ontwikkeld, te gebruiken in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken overeenkomstig de titels V en VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie. (29) Daar het doel van de totstandbrenging van pan-Europese e-overheidsdiensten niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang en de gevolgen van het optreden beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat dit besluit niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken. (30) De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen dient te worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (12) . (31) Dit besluit stelt voor de gehele duur van het programma de financiële middelen vast die in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure voor de begrotingsautoriteit het voornnaamste referentiepunt vormen in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (13) , BESLUITEN: Artikel 1 Toepassingsgebied Bij dit besluit wordt voor de periode 2005-2009 een programma voor de interoperabele levering van pan-Europese e-overheidsdiensten aan Europese overheidsdiensten, EU-instellingen en andere entiteiten en aan Europese ondernemingen en burgers (hierna "IDABC-programma") vastgesteld. Artikel 2 Doelstelling 1. Het IDABC-programma heeft tot doel de ontwikkeling en de totstandbrenging van pan-Europese e-overheidsdiensten en de onderliggende interoperabele telematicanetwerken in kaart te brengen, te ondersteunen en te bevorderen, teneinde de lidstaten en de Gemeenschap bij te staan om binnen hun respectieve bevoegdheidsgebieden het beleid en de activiteiten van de Gemeenschap te kunnen uitvoeren en daarbij aanzienlijke voordelen voor overheidsdiensten, ondernemingen en burgers te realiseren. 2. Het programma strekt er tevens toe: Artikel 3 Definities In dit besluit wordt verstaan onder: Artikel 4 Projecten van gemeenschappelijk belang Teneinde de doelstellingen van artikel 2 te bereiken, voert de Gemeenschap in samenwerking met de lidstaten projecten van gemeenschappelijk belang uit zoals gespecificeerd in het in artikel 8, lid 1 bedoelde werkprogramma, overeenkomstig de in de artikelen 6 en 7 vastgestelde beginselen. Projecten van gemeenschappelijk belang maken, waar mogelijk, gebruik van de horizontale pan-Europese e-overheidsdiensten en infrastructuurdiensten en dragen bij tot de verdere ontwikkeling van deze diensten. Artikel 5 Horizontale maatregelen 1. Teneinde de doelstellingen van artikel 2 te bereiken, neemt de Gemeenschap in samenwerking met de lidstaten ter ondersteuning van projecten van gemeenschappelijk belang horizontale maatregelen zoals omschreven in bijlage II en gespecificeerd in het in artikel 8, lid 1, bedoelde evolutieve werkprogramma, overeenkomstig de in de artikelen 6 en 7 vastgestelde beginselen. 2. Door middel van horizontale maatregelen worden infrastructuurdiensten voor overheidsdiensten in de Gemeenschap beschikbaar gesteld, onderhouden en bevorderd op basis van een in het kader van het IDABC-programma gedefinieerd onderhouds- en toegangsbeleid. Door middel van die maatregelen wordt ook voorzien in het beheer van horizontale pan-Europese e-overheidsdiensten en worden ook strategische en ondersteunende activiteiten opgezet om pan-Europese e-overheidsdiensten te bevorderen, strategische analyses van daarmee verband houdende ontwikkelingen in de Gemeenschap en de lidstaten te verrichten, en het programmabeheer en de verspreiding van goede praktijken te garanderen. 3. Teneinde de te nemen horizontale maatregelen te kunnen bepalen, stelt de Gemeenschap een beschrijving van de horizontale pan-Europese e-overheidsdiensten en de infrastructuurdiensten op. De beschrijving omvat aspecten zoals het vereiste beheer, de organisatie, de bijbehorende verantwoordelijkheden en de kostendeling, alsmede een strategie die voor de ontwikkeling en de implementatie van de horizontale pan-Europese e-overheidsdiensten en de infrastructuurdiensten moet worden gebruikt. De strategie wordt gebaseerd op de beoordeling van projecteisen. De beschrijving wordt jaarlijks herzien. Artikel 6 Uitvoeringsbeginselen 1. Bij de uitvoering van projecten van gemeenschappelijke belang en horizontale maatregelen worden de in de leden 2 tot en met 10 neergelegde beginselen in acht genomen. 2. Dit besluit is de rechtsgrondslag voor de uitvoering van horizontale maatregelen. 3. Voor de uitvoering van een project is een sectorale rechtsgrondslag vereist. Voor de toepassing van dit besluit wordt een project geacht aan deze vereiste te voldoen wanneer het de levering van pan-Europese e-overheidsdiensten aan overheidsdiensten, ondernemingen en burgers in het kader van de uitvoering van een sectorale rechtsgrondslag of een andere relevante rechtsgrondslag ondersteunt. Dit lid is niet van toepassing op projecten van gemeenschappelijk belang die de levering van e-overheidsdiensten tussen communautaire instellingen en Europese agentschappen ondersteunen. 4. De deelneming van het grootst mogelijke aantal lidstaten aan een project ter ondersteuning van pan-Europese e-overheidsdiensten die door overheidsdiensten worden verstrekt aan ondernemingen, met inbegrip van hun organisaties, of door overheidsdiensten aan burgers, met inbegrip van hun organisaties, wordt aangemoedigd. 5. Projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen omvatten alle nodige activiteiten voor de totstandbrenging of verbetering van pan-Europese e-overheidsdiensten. 6. Projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen omvatten, waar nodig, een voorbereidingsfase. Zij omvatten een haalbaarheidsfase, een ontwikkelings- en valideringsfase, en een uitvoeringsfase, die overeenkomstig artikel 7 worden uitgevoerd. Dit lid is niet van toepassing op strategische en ondersteunende activiteiten zoals omschreven in deel C van bijlage II. 7. Bij het vaststellen van projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen wordt, wanneer dit dienstig is, rekening gehouden met de resultaten van andere relevante activiteiten van de Gemeenschap en de lidstaten, met name de programma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Gemeenschap en andere programma's en beleidsmaatregelen van de Gemeenschap zoals eTEN (14) , eContent (15) , e-insluiting (16) , e-Learning (17) en MODINIS (18) , teneinde doublures te voorkomen en de ontwikkeling van e-overheidsdiensten te versnellen. Er zal ook rekening worden gehouden met projecten in de plannings- of ontwikkelingsfase. 8. Projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen worden technisch gespecificeerd onder verwijzing naar Europese normen of openbaar beschikbare specificaties of open specificaties voor informatie-uitwisseling en dienstenintegratie en zijn in overeenstemming met de infrastructuurdiensten, voorzover van toepassing, teneinde te zorgen voor interoperabiliteit tussen en toegankelijkheid van nationale en communautaire systemen binnen en tussen overheidssectoren en met ondernemingen en burgers. 9. Bij projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen wordt, waar nodig, naar behoren rekening gehouden met het Europese interoperabiliteitskader dat door het IDABC-programma beschikbaar wordt gesteld, onderhouden en bevorderd. 10. Alle projecten van gemeenschappelijk belang of horizontale maatregelen worden binnen een jaar na het einde van de uitvoeringsfase aan een beoordeling onderworpen. Een beoordeling bevat ook een kosten-batenanalyse. In het geval van projecten van gemeenschappelijk belang wordt de beoordeling in coördinatie met de lidstaten overeenkomstig de voorschriften betreffende het sectorale beleid uitgevoerd en aan het relevante sectorale comité voorgelegd. De conclusies en aanbevelingen die het resultaat zijn van de beoordeling van projecten van gemeenschappelijk belang worden ter informatie aan het in artikel 11, lid 1, bedoelde comité voorgelegd. In het geval van horizontale maatregelen wordt de beoordeling in het kader van het in artikel 11, lid 1 bedoelde comité uitgevoerd. Artikel 7 Aanvullende beginselen 1. In aanvulling op de in artikel 6 beschreven beginselen zijn de in de leden 2 tot en met 8 beschreven beginselen van toepassing. 2. De voorbereidingsfase leidt tot de opstelling van een voorbereidend verslag met de doelstellingen, het werkterrein en de motivering van het project van gemeenschappelijk belang of de horizontale maatregel, en inzonderheid de verwachte kosten en baten, alsmede tot het bereiken van de nodige inzet en begrip tussen de deelnemers via behoorlijke raadpleging, met inbegrip van de aanwijzing van het comité dat bevoegd is om de uitvoering van het project of de maatregel te volgen. 3. De haalbaarheidsfase leidt tot de vaststelling van een algemeen uitvoeringsplan dat de ontwikkelings- en de uitvoeringsfase bestrijkt en de in het voorbereidende verslag opgenomen informatie bevat, alsmede: 4. Tijdens de ontwikkelings- en valideringsfase kan de voorgestelde oplossing, indien dit dienstig is, op kleine schaal worden ontworpen, getest, beoordeeld en gecontroleerd; de resultaten worden gebruikt om het algemene uitvoeringsplan bij te stellen. 5. Tijdens de uitvoeringsfase worden de volledig functionele diensten in kwestie in overeenstemming met het algemene uitvoeringsplan tot stand gebracht. 6. Het voorbereidende verslag en het algemene uitvoeringsplan worden opgesteld aan de hand van methodologieën die in de vorm van een ondersteunende activiteit in het kader van het IDABC-programma zijn opgesteld. 7. Het starten en uitvoeren van een project van gemeenschappelijk belang, de afbakening van de fasen ervan en het opstellen van voorbereidende verslagen en algemene uitvoeringsplannen geschieden door toedoen van en worden gecontroleerd door de Commissie, die handelt overeenkomstig de procedure van het relevante sectorale comité. Wanneer geen sectoraal-comitéprocedure van toepassing is, richten de Gemeenschap en de lidstaten deskundigengroepen op om alle relevante kwesties te onderzoeken. De conclusies van sectorale comités en, in voorkomend geval, van deskundigengroepen worden door de Commissie aan het in artikel 11, lid 1 bedoelde comité medegedeeld. 8. Het starten en uitvoeren van een horizontale maatregel, de afbakening van de fasen ervan en het opstellen van voorbereidende verslagen en algemene uitvoeringsplannen geschieden door toedoen van en worden gecontroleerd door de Commissie, die handelt overeenkomstig de in artikel 11, lid 2 bedoelde procedure. Artikel 8 Uitvoeringsprocedure 1. De Commissie stelt voor de gehele geldigheidsduur van dit besluit een evolutief werkprogramma vast voor de uitvoering van projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen. De Commissie keurt het werkprogramma en, ten minste één keer per jaar, eventuele wijzigingen daarvan goed en houdt daarbij zo nodig rekening met de verdeling van de middelen per project van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregel. De in artikel 11, lid 2 bedoelde procedure is van toepassing op de goedkeuring door de Commissie van het evolutieve werkprogramma en eventuele wijzigingen daarvan. 2. Voor elk project van gemeenschappelijk belang en voor elke horizontale maatregel bevat het in lid 1 bedoelde werkprogramma, waar nodig: Artikel 9 Begroting 1. Onverminderd artikel 8 is de procedure van artikel 11, lid 2 van toepassing op de goedkeuring door de Commissie van de begroting per project van gemeenschappelijk belang of horizontale maatregel, voorzover nodig, die, afhankelijk van de toepasselijke begrotingsvoorschriften, het evolutieve werkprogramma en eventuele wijzigingen daarvan overeenkomstig artikel 8, lid 1 bestrijkt. 2. De begrotingsmiddelen worden op basis van het bereiken van specifieke ijkpunten vrijgemaakt volgens de procedure die van toepassing is op het relevante sectorale comité voor projecten van gemeenschappelijk belang en op het in artikel 11, lid 1 bedoelde comité voor horizontale maatregelen. Voor het starten van de voorbereidingsfase is het ijkpunt de opneming van het te ondernemen project van gemeenschappelijk belang of de te nemen horizontale maatregel in het evolutieve werkprogramma. Voor het starten van de haalbaarheidsfase is het ijkpunt het voorbereidende verslag. Voor het starten van de daaropvolgende ontwikkelings- en valideringsfase is het ijkpunt het algemene uitvoeringsplan. De ijkpunten die tijdens de ontwikkelings- en valideringsfase en tijdens de uitvoeringsfase moeten worden bereikt, zullen overeenkomstig artikel 8 in het evolutieve werkprogramma worden geïntegreerd. 3. De procedure van artikel 11, lid 2, is ook van toepassing op voorstellen voor verhogingen van de begroting met meer dan 100 000 EUR per project van gemeenschappelijk belang of horizontale maatregel binnen een jaar. 4. Het programma wordt op basis van de voorschriften inzake openbare aanbestedingen uitgevoerd. De technische specificaties voor de aanbestedingen worden voor contracten van meer dan 500 000 EUR in onderlinge afstemming met de lidstaten in het kader van het relevante sectorale comité of het in artikel 11, lid 1 bedoelde comité vastgesteld. Artikel 10 Financiële bijdrage van de Gemeenschap 1. Bij de uitvoering van projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen draagt de Gemeenschap in de kosten bij in verhouding tot haar belangen. 2. De financiële bijdrage van de Gemeenschap voor elk project van gemeenschappelijk belang of elke horizontale maatregel wordt overeenkomstig de leden 3 tot en met 7 vastgesteld. 3. Een project van gemeenschappelijk belang of horizontale maatregel komt slechts voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking indien concrete plannen voor de financiering van de onderhouds- en exploitatiekosten in de fase na de uitvoering beschikbaar zijn, met een duidelijke toewijzing van de rollen aan de Gemeenschap en aan de lidstaten of aan andere entiteiten. 4. In de voorbereidingsfase en de haalbaarheidsfase kan de bijdrage van de Gemeenschap de volledige kosten van de noodzakelijke studies dekken. 5. In de ontwikkelings- en valideringsfase en in de uitvoeringsfase draagt de Gemeenschap de kosten van de taken die haar in het algemene uitvoeringsplan van het betrokken project van gemeenschappelijk belang of de betrokken horizontale maatregel zijn toegewezen. 6. De financiering door de Gemeenschap van een project van gemeenschappelijk belang of een horizontale maatregel betreffende de levering en het onderhoud van infrastructuurdiensten eindigt in principe na een termijn van maximaal vier jaar, gerekend vanaf de aanvang van de voorbereidingsfase. 7. De financiële middelen waarin krachtens dit besluit wordt voorzien, worden niet toegekend voor projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen of fasen van projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen waarvoor financiering uit andere communautaire bronnen wordt verstrekt. 8. Uiterlijk op 31 december 2006 worden, waar passend, overeenkomstig de in artikel 11, lid 2 vastgestelde procedure mechanismen gedefinieerd en overeengekomen om de financiële en operationele duurzaamheid van infrastructuurdiensten te garanderen. Artikel 11 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het comité pan-Europese e-overheidsdiensten (Comité pan-Europese e-overheidsdiensten (PEGSCO)). 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 4 en 7 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van toepassing, met inachtneming van het bepaalde in artikel 8 van dat besluit. De in artikel 4, lid 3 van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het PEGSCO stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 12 Jaarlijks verslag De Commissie brengt bij het PEGSCO jaarlijks verslag uit over de uitvoering van dit besluit. Artikel 13 Beoordeling 1. De Commissie voert in onderlinge afstemming met de lidstaten aan het eind van het programma een eindbeoordeling van de uitvoering van dit besluit uit. 2. Voorts voert de Commissie in onderlinge afstemming met de lidstaten uiterlijk medio 2006 een beoordeling van de uitvoering van dit besluit uit. Bij deze beoordeling worden onder meer de effectiviteit en de doeltreffendheid van de IDABC-activiteiten bepaald, en worden de prestaties door analyse van kwalitatieve en kwantitatieve factoren aan het werkprogramma getoetst. Naar aanleiding van deze beoordeling zal de Commissie meedelen of de bedragen voor 2007-2009 binnen de financiële vooruitzichten blijven. In voorkomend geval neemt de Commissie de nodige maatregelen in het kader van de begrotingsprocedures voor 2007-2009 om te waarborgen dat de jaarlijkse toewijzingen binnen de financiële vooruitzichten blijven. 3. Bij de beoordelingen worden de voortgang en de stand van zaken van de respectievelijk in de bijlagen I en II omschreven projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen bepaald en wordt in het bijzonder bekeken hoe de geplande pan-Europese e-overheidsdiensten worden ontwikkeld, uitgevoerd en gebruikt. Bij de beoordelingen wordt ook, in het licht van de door de Gemeenschap gedane uitgaven, bestudeerd welke voordelen de pan-Europese e-overheids- en infrastructuurdiensten de Gemeenschap hebben opgeleverd voor de voortgang van de gemeenschappelijke beleidsvormen en de institutionele samenwerking voor wat overheidsdiensten, ondernemingen en burgers betreft, en worden de gebieden aangegeven waar verbeteringen en synergie met andere communautaire activiteiten op het gebied van pan-Europese e-overheids- en infrastructuurdiensten mogelijk zijn. 4. De Commissie doet het Europees Parlement en de Raad de resultaten van haar kwantitatieve en kwalitatieve beoordelingen toekomen tezamen met alle passende voorstellen tot wijziging van dit besluit. De resultaten worden voorgelegd vóór de indiening van de ontwerp-begrotingen voor de jaren 2007 en 2010. Artikel 14 Internationale samenwerking 1. Het IDABC-programma kan, binnen het kader van hun respectieve overeenkomsten met de Gemeenschap, worden opengesteld voor deelneming door de landen van de Europese Economische Ruimte en de kandidaat-lidstaten. 2. Bij de uitvoering van projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen wordt samenwerking met andere derde landen aangemoedigd, met name met overheidsdiensten in de Middellandse-Zeelanden, de Balkanlanden en de landen van Oost-Europa. Er zal ook bijzondere aandacht worden geschonken aan internationale samenwerking ter ondersteuning van ontwikkeling en economische samenwerking. De daaraan verbonden kosten worden niet door het IDABC-programma gedekt. 3. Internationale organisaties of andere internationale entiteiten kunnen op hun kosten deelnemen aan de uitvoering van projecten van gemeenschappelijk belang en horizontale maatregelen. Artikel 15 Andere netwerken 1. Ten aanzien van de totstandbrenging of verbetering van andere netwerken die geen projecten van gemeenschappelijk belang of horizontale maatregelen zijn (hierna "andere netwerken"), zorgen de lidstaten en de Gemeenschap ervoor, in overeenstemming met de relevante bepalingen van de Gemeenschapswetgeving die op de implementatie van die netwerken van toepassing zijn, dat aan de leden 2 tot en met 5 wordt voldaan. 2. Met inachtneming van lid 3 kunnen door de Gemeenschap in het kader van dit besluit aangeboden horizontale pan-Europese e-overheidsdiensten en infrastructuurdiensten door andere netwerken worden gebruikt. 3. Al die andere netwerken worden technisch gespecificeerd onder verwijzing naar Europese normen of openbaar beschikbare specificaties of open specificaties voor informatie-uitwisseling en dienstenintegratie, voorzover van toepassing, teneinde te zorgen voor interoperabiliteit tussen nationale en communautaire systemen binnen en tussen overheidssectoren en met ondernemingen en burgers. 4. Uiterlijk op 31 oktober 2005 en vervolgens elk jaar legt de Commissie aan het PEGSCO een verslag voor over de uitvoering van de leden 1 tot en met 6. In dat verslag geeft de Commissie aan ten gevolge van welke gebruikerseisen of om welke andere redenen andere netwerken geen gebruik kunnen maken van de in lid 2 bedoelde diensten, en wordt nagegaan hoe die diensten kunnen worden verbeterd teneinde het gebruik ervan uit te breiden. 5. De horizontale pan-Europese e-overheidsdiensten en de infrastructuurdiensten die in het kader van de Gemeenschap onder het IDA- of het IDABC-programma zijn ontwikkeld, kunnen door de Raad worden gebruikt met betrekking tot de totstandbrenging of verbetering van activiteiten in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken overeenkomstig respectievelijk de titels V en VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De besluitvorming over en de financiering van het gebruik van dergelijke diensten geschiedt conform de titels V en VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Artikel 16 Financieel kader 1. Het financiële kader voor de uitvoering van het optreden van de Gemeenschap krachtens dit besluit voor de periode van 1 januari 2005 tot en met 31 december 2009 bedraagt 148,7 miljoen EUR, waarvan 59,1 miljoen EUR voor de periode tot 31 december 2006. Voor de periode na 31 december 2006 wordt het bedrag geacht te zijn bevestigd indien het in deze fase binnen de financiële vooruitzichten blijft, die gelden voor de periode die in 2007 begint. 2. De jaarlijkse toewijzingen voor de periode van 2005 tot en met 2009 worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten. Artikel 17 Inwerkingtreding Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Dit besluit is van toepassing van 1 januari 2005 tot en met 31 december 2009. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Beleidsgebieden voor projecten van gemeenschappelijk belang Projecten van gemeenschappelijk belang in het kader van het IDABC-programma zijn die welke met name op de volgende gebieden worden vastgesteld: A. IN HET ALGEMEEN 1. Communautaire beleidsvormen en activiteiten (overeenkomstig deel B), interinstitutionele informatie-uitwisseling (overeenkomstig deel C), internationale samenwerking (overeenkomstig deel D), alsmede andere netwerken (overeenkomstig deel E). 2. Werking van de Europese agentschappen en organen en ter ondersteuning van het rechtskader dat door de oprichting van de Europese agentschappen is ontstaan. 3. Beleidsvormen betreffende het vrije verkeer van personen, met name ter ondersteuning van de levering van gelijke diensten aan burgers en ondernemingen in de verschillende lidstaten. 4. Maatregelen die, in het kader van de beleidsvormen en activiteiten van de Gemeenschap en in onvoorziene omstandigheden, dringend nodig zijn om het optreden van de Gemeenschap en de lidstaten te ondersteunen. B. COMMUNAUTAIRE BELEIDSVORMEN EN ACTIVITEITEN 1. Economisch en monetair beleid. 2. Consolidering van het "acquis communautaire" na de uitbreiding van de Europese Unie. 3. Regionaal en cohesiebeleid, met name om de verzameling, het beheer en de verspreiding van informatie betreffende de uitvoering van het regionale en cohesiebeleid op het niveau van centrale en regionale overheidsdiensten te vergemakkelijken. 4. Communautaire financiering, met name om een interface naar bestaande databanken van de Commissie te creëren teneinde de toegang van Europese organisaties, en met name van het MKB, tot financieringsbronnen van de Gemeenschap te vergemakkelijken. 5. Statistiek, met name betreffende de verzameling en verspreiding van statistische informatie, alsmede statistieken ter ondersteuning van e-overheid, teneinde de interoperabiliteit tussen systemen en de efficiëntie ervan te beoordelen als maatstaf voor het succes ervan. 6. Publicatie van officiële documenten en beheer van officiële informatiediensten. 7. Landbouw- en visserijsector, met name ter ondersteuning van het beheer van landbouwmarkten en -structuur, efficiënter financieel beheer, uitwisseling van boekhoudgegevens uit de landbouw tussen nationale agentschappen en de Commissie, en fraudebestrijding. 8. Industrie- en dienstensector, met name betreffende de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten die bevoegd zijn voor aangelegenheden inzake het concurrentievermogen van de ondernemingen, en tussen die overheidsdiensten en brancheorganisaties. 9. Mededingingsbeleid, met name door de totstandbrenging van een betere elektronische gegevensuitwisseling met de nationale overheidsdiensten teneinde de informatie- en raadplegingsprocedures te vergemakkelijken. 10. Onderwijs, cultuur en audiovisuele sector, met name voor de uitwisseling van informatie betreffende inhoudsvraagstukken op open netwerken en ter bevordering van de ontwikkeling en het vrije verkeer van nieuwe audiovisuele en informatiediensten. 11. Vervoerssector, met name ter ondersteuning van de uitwisseling van gegevens betreffende bestuurders, voertuigen, schepen en vervoerders. 12. Toerisme, milieu, consumentenbescherming, volksgezondheid en overheidsopdrachten. 13. Onderzoekbeleid, met name om de verzameling, het beheer en de verspreiding van informatie betreffende de uitvoering van gecoördineerde beleidsmaatregelen op het gebied van onderzoek op het niveau van de nationale overheidsdiensten te vergemakkelijken. 14. Bijdragen tot de doelstellingen van het eEurope-initiatief en het bijbehorende actieplan, in het bijzonder het hoofdstuk over e-overheid en veiligheid, met het doel ondernemingen en burgers daarvan profijt te laten trekken. 15. Immigratiebeleid, met name door de totstandbrenging van een betere elektronische gegevensuitwisseling met de nationale overheidsdiensten teneinde de informatie- en raadplegingsprocedures te vergemakkelijken. 16. Samenwerking tussen gerechtelijke autoriteiten. 17. Informatiesystemen die de deelneming van de nationale parlementen en de civiele maatschappij aan het wetgevingsproces mogelijk maken. 18. Follow-up van de uitvoering van de Gemeenschapswetgeving in de lidstaten en uitwisseling van informatie tussen de lidstaten en de communautaire instellingen. C. INTERINSTITUTIONELE INFORMATIE-UITWISSELING Interinstitutionele informatie-uitwisseling, met name: D. INTERNATIONALE SAMENWERKING Uitbreiding van projecten van gemeenschappelijk belang tot derde landen, met inbegrip van kandidaat-lidstaten en internationale organisaties, met bijzondere aandacht voor initiatieven voor ontwikkeling en economische samenwerking. E. ANDERE NETWERKEN De projecten van gemeenschappelijk belang die voorheen door het IDA-programma werden gefinancierd en nu hun eigen communautaire financiering hebben, vallen niettemin onder de in artikel 14 van het besluit bedoelde categorie "andere netwerken". BIJLAGE II Horizontale maatregelen Horizontale maatregelen in het kader van het IDABC-programma zijn met name: A. HORIZONTALE PAN-EUROPESE E-OVERHEIDSDIENSTEN Horizontale maatregelen met het oog op het initiëren, mogelijk maken en beheren van het aanbod van horizontale pan-Europese e-overheidsdiensten, met inbegrip van organisatorische en coördinatieaspecten zoals: B. INFRASTRUCTUURDIENSTEN Horizontale maatregelen met het oog op het aanbieden en onderhouden van technologie- en softwareoplossingen als diensten die specifieke ICT-gerelateerde functies bieden, van communicatie tot gedefinieerde normen. De technologie- en softwareoplossingen omvatten netwerkdiensten, middleware, beveiliging en richtsnoeren, zoals: C. STRATEGISCHE EN ONDERSTEUNENDE ACTIVITEITEN 1. Strategische activiteiten ter ondersteuning van de beoordeling en de bevordering van pan-Europese e-overheidsdiensten, zoals: 2. Ondersteunende activiteiten die worden ondernomen ter ondersteuning van het programmabeheer met het doel de effectiviteit en de doeltreffendheid van het programma te bewaken en te vergroten, zoals: 3. Ondersteunende activiteiten die worden ondernomen ter stimulering van goede praktijken bij de toepassing van informatietechnologieën op overheidsdiensten, zoals: (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing – hernieuwde voorlegging) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel houdende wijziging van het gewijzigde voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 564 ) (1) , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 544 ) (2) , – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 542 ) (3) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt van 30 mei 2002 (4) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 156 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5-0485/2003), – gelet op de artikelen 67 en 71, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ( A5-0110/2004 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 maart 2004 met het oog op de aanneming van Beschikking nr. …./2004/EG van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Beschikking nr. 1692/96/EG betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet (hernieuwde voorlegging) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 156, eerste alinea, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (6) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (7) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (8) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Bij Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) zijn de communautaire richtsnoeren op het gebied van het trans-Europese vervoersnet vastgesteld en de projecten van gemeenschappelijk belang aangewezen waarvan de realisering moet bijdragen tot de ontwikkeling van het net, terwijl in bijlage III de specifieke projecten zijn aangewezen waaraan de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomst te Essen in 1994 en te Dublin in 1996 een bijzonder belang heeft toegekend. (2) De komende uitbreiding van de Unie en het streven naar een nieuw evenwicht tussen de vervoerstakken en een infrastructuurnet dat is opgewassen tegen de groeiende eisen, alsook het feit dat de realisering van bepaalde prioritaire projecten meer dan tien jaar kan duren, nopen tot een nieuw onderzoek van de lijst van projecten in bijlage III bij Beschikking nr. 1692/96/EG. (3) De Commissie heeft op 2 oktober 2001 voorgesteld Beschikking nr. 1692/96/EG te wijzigen en bijlage III daarvan te vervangen door een lijst van prioritaire projecten die de onvoltooide specifieke projecten waaraan de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomst te Essen in 1994 en te Dublin in 1996 een bijzonder belang heeft toegekend, en zes nieuwe projecten omvat. (4) De groep op hoog niveau inzake het trans-Europese vervoersnet (hierna de "groep op hoog niveau" genoemd) heeft in zijn op 30 juni 2003 aan de Commissie overhandigde rapport een beperkt aantal prioritaire projecten aangewezen, waarbij gebruik is gemaakt van een methodologie waarvan de criteria met name inhouden dat een onderzoek is verricht naar de potentiële economische levensvatbaarheid van de projecten, naar de mate van bereidheid van de betrokken lidstaten om een van tevoren overeengekomen tijdschema na te leven en naar het effect van de projecten op de mobiliteit van goederen en personen tussen lidstaten, op de samenhang en op de duurzame ontwikkeling. De door de groep op hoog niveau aangewezen prioritaire projecten omvatten de projecten die de Commissie op 2 oktober 2001 heeft voorgesteld, alsmede nieuwe projecten, inclusief projecten in de nieuwe lidstaten die op 1 mei 2004 tot de Unie zullen toetreden. (5) De lijst van prioritaire projecten dient in beperkte mate te worden uitgebreid, de projecten dienen van Europees belang te worden verklaard en er dienen mechanismen te worden ingevoerd die de coördinatie tussen de lidstaten stimuleren, zodat de genoemde projecten gemakkelijker volgens het gewenste tijdschema kunnen worden gerealiseerd. (6) De Gemeenschap moet haar middelen concentreren op de versterking van de basisinfrastructuur alvorens grote infrastructuurwerken aan te pakken die grote gevolgen hebben voor de economie en het milieu. (7) Er dienen mechanismen ter ondersteuning van de ontwikkeling van snelwegen op zee tussen de lidstaten te worden opgezet, teneinde de congestie te verminderen en perifere of insulaire landen toegankelijker te maken. De invoering van dergelijke mechanismen, die onder meer worden geflankeerd door aanbestedingsprocedures, moet transparant en op de behoefte toegesneden zijn en mag geen afbreuk doen aan de communautaire mededingingsregels of aan de regels inzake overheidsopdrachten. (8) Voor de financiering van prioritaire projecten die de territoriale samenhang versterken moet mede gebruik worden gemaakt van de structuurfondsen, het Cohesiefonds en de ISPA-middelen. (9) Het is noodzakelijk de coördinatie tussen de lidstaten die betrokken zijn bij projecten die op dezelfde verbinding betrekking hebben onder eigen verantwoordelijkheid van de lidstaten te versterken , teneinde de rentabiliteit van de investeringen te verbeteren en de onderlinge afstemming en financiering ervan te vergemakkelijken. (10) Steun voor de ontwikkeling van de snelwegen op zee dient te worden gezien als aanvulling op de communautaire subsidieverlening waarmee de ontwikkeling van de korte vaart in het kader van het bij Verordening (EG) nr. 1382/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 juli 2003 betreffende de toekenning van communautaire financiële bijstand om de milieuprestaties van het vrachtvervoersysteem te verbeteren ingestelde Marco Polo-programma (10) wordt aangemoedigd. De financiële steun die de Gemeenschap uit hoofde van beide instrumenten verstrekt, mag echter niet worden gecumuleerd. (11) De uitvoering van prioritaire projecten zal worden onderworpen aan een strategische milieubeoordeling overeenkomstig de bepalingen van Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's (11) en dient volledig verenigbaar te zijn met de voorschriften in de relevante communautaire milieuwetgeving, waaronder Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand (12) , Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (13) en Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (14) . Voor de TEN's dient een methodologie voor de kosten-batenanalyse te worden overeengekomen, die toegepast dient te worden op alle in bijlage III van Beschikking nr. 1692/96/EG op te nemen projecten. Een achteraf opgemaakte balans van prioritaire projecten zal toekomstige herzieningen van de richtsnoeren en de lijst van prioritaire projecten vergemakkelijken en mede de door de lidstaten toegepaste methoden voor voorafgaande beoordelingen verbeteren. (12) Het nationale karakter van de procedures in de lidstaten met betrekking tot de beoordeling van sociaal-economische en milieueffecten van een project kan slecht blijken te passen bij de transnationale dimensie van projecten die van Europees belang zijn verklaard. Om daarvoor een oplossing te vinden, dienen, naast gemeenschappelijke beoordelingsmethoden, gecoördineerde beoordelings- en inspraakprocedures of transnationale onderzoeksprocedures in het leven te worden geroepen die in de betrokken lidstaten worden toegepast en zowel op sociaal-economische als op milieuaspecten betrekking hebben. Deze gecoördineerde procedures of transnationale onderzoeksprocedures mogen geen afbreuk doen aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Gemeenschapswetgeving op het gebied van milieubescherming. (13) De strategische milieubeoordeling, als bedoeld in Richtlijn 2001/42/EG, dient voor alle TEN-projecten in alle landen te worden uitgevoerd, voordat zij door de Gemeenschap worden gefinancierd. (14) De Commissie heeft een effectbeoordeling van de aanbevelingen van de groep op hoog niveau verricht. Uit de resultaten blijkt dat de realisering van de door de groep aangewezen projecten, in combinatie met diverse maatregelen van het gemeenschappelijke vervoersbeleid, zoals tarifering van het gebruik van de infrastructuur en openstelling van het goederenvervoer per spoor voor concurrentie, aanzienlijke voordelen zou opleveren in termen van tijdwinst, vermindering van emissies en congestie, verbetering van de toegankelijkheid van de perifere landen en de nieuwe lidstaten alsook van het algemeen welzijn. (15) Beschikking nr. 1692/96/EG dient derhalve te worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: Artikel 1 Beschikking nr. 1692/96/EG wordt als volgt gewijzigd: 1) In artikel 2, lid 1, wordt "2010" vervangen door "2020". 2) In artikel 3 komt lid 2 als volgt te luiden: 2. De vervoersinfrastructuur omvat wegen-, spoorweg- en waterwegennetten, snelwegen op zee, zee- en binnenhavens, luchthavens en andere verbindingspunten tussen de modale netten. 3) Het volgende artikel 12 bis wordt ingevoegd: Artikel 12 bis Snelwegen op zee 1. Het trans-Europese net van snelwegen op zee beoogt de goederenstroom op enkele zeeverbindingen te concentreren, zodat nieuwe levensvatbare, geregelde en frequente zeeverbindingen voor goederenvervoer tussen lidstaten ontstaan, teneinde de congestie te verminderen en de bereikbaarheid van insulaire en perifere regio's en staten te verbeteren. 2. Het trans-Europese net van snelwegen op zee omvat algemene infrastructuurmaatregelen waarbij ten minste twee havens gelegen in twee verschillende lidstaten betrokken zijn. Deze algemene infrastructuurmaatregelen omvatten voorts havenvoorzieningen, elektronische systemen voor logistiek beheer en administratieve en douaneprocedures alsmede infrastructuur voor directe toegang tot de havens over land en over zee, ook in de winter, die door de in lid 1 bedoelde verbindingen worden benut. 3. Waterwegen of kanalen die twee Europese snelwegen op zee met elkaar verbinden en in belangrijke mate bijdragen tot het bekorten van de trajecten over zee en tot efficiëntie- en tijdwinst in het vervoer over zee, maken deel uit van het trans-Europees net van snelwegen op zee. 4. De projecten van gemeenschappelijk belang in het trans-Europese net van snelwegen op zee worden door ten minste twee lidstaten voorgesteld. De voorgestelde projecten worden uitgevoerd in de vorm van publiek-private samenwerkingsverbanden volgens regels die het mogelijk maken, voordat steun uit nationale begrotingen wordt verleend, eventueel aangevuld met steun van de Gemeenschap, op een van de volgende wijzen aanbestedingsprocedures toe te passen: 5. De projecten van gemeenschappelijk belang in het trans-Europese netwerk van snelwegen op zee kunnen activiteiten omvatten die bredere voordelen bieden en niet aan bepaalde havens gekoppeld zijn, zoals ijsbreken, baggeren en informatiesystemen, waaronder systemen voor verkeersgeleiding en elektronische rapportage. 6. De projecten van gemeenschappelijk belang hebben betrekking op algemene infrastructuurmaatregelen die het net van snelwegen op zee vormen en kunnen eventueel ook aanloopsteun inhouden volgens de criteria van het "Marco Polo"-programma . 7. De Commissie publiceert als bijlage bij de communautaire richtsnoeren een exact financieel overzicht van de uitgaven voor uitrusting, infrastructuur en aanloop die in aanmerking komen voor steun en de verschillende communautaire financieringsbronnen: TEN-begroting, EFRO, Cohesiefonds. 8. De projecten van gemeenschappelijk belang worden ter goedkeuring voorgelegd aan de Commissie. 4) De volgende afdeling wordt ingevoegd: AFDELING 10 bis Coördinatie tussen lidstaten Artikel 17 bis Europese coördinator 1. Om een gecoördineerde uitvoering van bepaalde projecten of gedeelten van projecten die van Europees belang zijn verklaard, zoals bedoeld in artikel 19 bis, te vergemakkelijken, kan de Commissie op verzoek van de betrokken lidstaten en na raadpleging van het Europees Parlement een persoon aanwijzen die "Europese coördinator" wordt genoemd. De coördinator treedt op namens en voor rekening van de Commissie. Zijn opdracht heeft in de regel betrekking op één project, maar kan indien nodig worden uitgebreid tot andere op dezelfde verbinding gelegen projecten. 2. De Europese coördinator wordt met name gekozen op grond van zijn ervaring met de Europese instellingen en zijn kennis van de financiering en de sociaal-economische en milieueffectbeoordeling van grote projecten. 3. Het besluit van de Commissie tot aanwijzing van de Europese coördinator bevat nadere bepalingen betreffende de uitoefening van zijn taken. 4. De Europese coördinator: 5. De betrokken lidstaten werken samen met de Europese coördinator en verschaffen hem de informatie die nodig is om de in lid 4 bedoelde taken uit te voeren. 6. De Commissie kan het advies van de Europese coördinator inwinnen bij het onderzoek van de aanvragen om communautaire financiering met betrekking tot de projecten of groepen projecten die onder zijn opdracht vallen." 5) Artikel 18, lid 1, komt als volgt te luiden: 1. "1. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van ontwerpen van nationale plannen en programma's die zij met het oog op de ontwikkeling van het trans-Europese vervoersnet opstellen, met name inzake projecten die van Europees belang zijn verklaard, zoals bedoeld in artikel 19 bis, alsmede van de aangenomen nationale plannen en programma's. Na aanneming zenden de lidstaten de nationale plannen en programma's ter kennisneming naar de Commissie. 6) Artikel 19 komt als volgt te luiden: Artikel 19 Prioritaire projecten 1. Prioritaire projecten zijn in artikel 7 bedoelde projecten van gemeenschappelijk belang, waaruit na onderzoek blijkt dat zij: 2. De prioritaire projecten, waarvan de aanvang van de werkzaamheden vóór 2010 is gepland, de gedeelten ervan alsmede de in lid 1, onder c) bedoelde overeengekomen data van voltooiing van de werkzaamheden zijn genoemd in bijlage III. 3. Na de inwerkingtreding van Beschikking nr. …/2004/EG maakt de Commissie eens in de drie jaar een balans op van de stand van uitvoering van de prioritaire projecten en de inzet van de betrokken financiële partners. Zij stelt , indien nodig, een wijziging voor van de lijst van in bijlage III vermelde prioritaire projecten in overeenstemming met lid 1 en legt dit voorstel in het kader van de medebeslissingsprocedure voor aan het Europees Parlement en de Raad . _______________________ * PB L 327 van 22.12.2000, blz. 1. Richtlijn gewijzigd bij Besluit nr. 2455/2001/EG (PB L 331 van 15.12.2001, blz. 1). 7) Het volgende artikel 19 bis wordt ingevoegd: Artikel 19 bis "Van Europees belang"-verklaring 1. De in bijlage III vermelde prioritaire projecten worden van Europees belang verklaard. Bij de programmering van haar financiële behoeften geeft de Commissie de prioriteit aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. In gebieden met weinig infrastructuur kan de Commissie ook voorstellen de spoorweginfrastructuur die naar de in bijlage III vermelde prioritaire projecten voert, van algemeen belang te verklaren. Deze verklaring geschiedt uitsluitend volgens de procedures die in het Verdrag en de daarop berustende besluiten zijn vastgesteld. Een willekeurige prioriteitenstelling ten aanzien van de in bijlage III vermelde prioritaire projecten is niet toelaatbaar. 2. Bij de indiening van projecten in het kader van het Cohesiefonds, overeenkomstig artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1164/94 *, kennen de lidstaten passende prioriteit toe aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 3. Bij de indiening van projecten in het kader van de begroting voor trans-Europese netwerken, overeenkomstig de artikelen 9 en 10 van Verordening (EG) nr. 2236/95 **, kennen de lidstaten passende prioriteit toe aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 4. De Commissie moedigt de lidstaten aan met de van Europees belang verklaarde projecten rekening te houden bij de planning van de programmering van de Structuurfondsen, met name in de gebieden van doelstelling 1. 5. De Commissie ziet erop toe dat de landen die voor het structurele pre-toetredingsinstrument in aanmerking komen, bij de indiening van projecten in het kader van dat instrument en overeenkomstig de artikelen 2 en 7 van Verordening (EG) nr. 1267/1999 *** passende prioriteit toekennen aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 6. De Commissie kan het Europees Parlement en de Raad voorstellen om prioriteit te geven aan een deel van de in bijlage III genoemde projecten om de groei te stimuleren en bij te dragen tot de economische, sociale en territoriale samenhang en het intermodaal vervoer in de Europese Unie. Deze projecten krijgen dan een voorkeursbehandeling van de communautaire financieringsinstrumenten. 7. Indien blijkt dat de start van de werkzaamheden van een van de projecten die van Europees belang zijn verklaard, een belangrijke vertraging oploopt of zal oplopen ten opzichte van de termijn van 2010, verzoekt de Commissie de betrokken lidstaten om binnen drie maanden de redenen voor die vertraging op te geven. Na onderzoek van het ontvangen antwoord van de betrokken lidstaten kan de Commissie, na raadpleging van het Europees Parlement, met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel, besluiten de "van Europees belang"-verklaring in te trekken. 8. Vijf jaar na het voltooien van een project van Europees belang of van een gedeelte ervan maken de betrokken lidstaten een balans op van de sociaal-economische en milieueffecten daarvan, waaronder begrepen het effect op het handelsverkeer en het vrije verkeer van personen en goederen tussen lidstaten, op de territoriale samenhang en op de duurzame ontwikkeling. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de resultaten van de opgemaakte balans. 9. Wanneer een project van Europees belang wordt verklaard, leggen de betrokken lidstaten voor elk gedeelte van het desbetreffende project gecoördineerde projectbeoordelings- en inspraakprocedures ten uitvoer, alvorens bouwvergunningen af te geven. 10. Wanneer een van Europees belang verklaard project een grensoverschrijdend gedeelte omvat dat technisch en financieel onscheidbaar is, voeren beide betrokken lidstaten een transnationaal onderzoek uit dat tot doel heeft dit grensoverschrijdende gedeelte te beoordelen en inspraak te verlenen, alvorens bouwvergunningen af te geven. 11. De in de leden 9 en 10 bedoelde gecoördineerde procedures en transnationale onderzoeken doen geen afbreuk aan de verplichtingen die uit de Gemeenschapswetgeving inzake milieubescherming voortvloeien, met name wat de beoordeling van het milieueffect betreft. De betrokken lidstaten stellen de Commissie en het Europees Parlement in kennis van de aanvang en het resultaat van deze gecoördineerde procedures of transnationale onderzoeken. 12. Als uit een beoordeling of onderzoek, als bedoeld in de leden 9, 10 en 11, blijkt dat het project of de projecten in kwestie waarschijnlijk ongewenste sociale, economische of milieugevolgen zal/zullen hebben, overleggen de lidstaten met de Commissie over de vermindering van die gevolgen, met inbegrip van de mogelijkheid het project of de projecten van de prioriteitenlijst af te voeren. ______________ * Verordening (EG) nr. 1164/94 van de Raad van 16 mei 1994 tot oprichting van een Cohesiefonds (PB L 130 van 25.5.1994, blz. 1). Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1265/1999 (PB L 161 van 26.6.1999, blz. 62). ** Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad van 18 september 1995 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van de financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van transeuropese netwerken (PB L 228 van 23.9.1995, blz. 1). Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1655/1999 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 197 van 29.7.1999, blz. 1). *** Verordening (EG) nr. 1267/1999 van de Raad van 21 juni 1999 tot instelling van een pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (PB L 161 van 26.6.1999, blz. 73). Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2500/2001 (PB L 342 van 27.12.2001, blz. 1). 8) Bijlage III wordt als volgt gewijzigd: b) De inhoud wordt gewijzigd zoals aangegeven in de bijlage bij de onderhavige beschikking. Artikel 2 Deze beschikking treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 3 Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE De lijst van prioritaire projecten bevat, naast de prioritaire projecten die de Commissie in oktober 2001 (15) heeft voorgesteld en op 30 mei 2002 in eerste lezing door het Europees Parlement zijn goedgekeurd, de volgende nieuwe prioritaire projecten: Uitbreiding van project nr. 3 op de hogesnelheidslijn in het zuidwesten van Europa Uitbreiding van project nr. 6 op de spoorlijn langs de as Lyon–Trieste -Divača /Koper–Ljubljana -Maribor-Graz- Budapest-Oekraïense grens (16) Uitbreiding van project nr. 7 op de autosnelwegverbinding langs de as Igoumenitsa/Patra-Athina-Sofia–Budapest Uitbreiding van project nr. 16 op de goederenspoorlijn langs de as Sines /Algeciras -Madrid-Paris Uitbreiding van project nr. 17 op de spoorlijn langs de as Paris–Strasbourg–Stuttgart–Wien–Bratislava Uitbreiding van project nr. 18 op de rivierverbinding Rijn/Maas-Main-Donau (17) Uitbreiding van project nr. 20 op de spoorlijn van de Fehmarn Belt Project nr. 21: Snelwegen op zee Projecten van gemeenschappelijk belang, als bedoeld in artikel 12 bis, met betrekking tot een van de volgende snelwegen op zee: Voor elk van de betrokken zeeën wordt binnen een jaar door de Commissie een lijst opgesteld en gepubliceerd van specifieke projecten waarvoor de werken tijdens de lopende programmeringsperiode van start mogen gaan. Project nr. 22: Spoorlijn Athina–Sofia–Budapest–Wien–Praha–Nürnberg /Dresden (19) Project nr. 23: Spoorlijn Gdansk–Warszawa–Brno/Bratislava-Wien (20) Project nr. 24: Spoorlijn Lyon/Genova–Basel–Duisburg–Rotterdam/Antwerpen – "IJzeren Rijn" Rheidt–Antwerpen (2010) Project nr. 25: Autosnelwegverbinding Gdansk–Brno/Bratislava-Wien (23) Project nr. 26: Spoorlijn/autosnelweg Ierland/Verenigd Koninkrijk/Europese continent Project nr. 27: "Rail Baltica": Spoorlijn Warszawa - Kaunas - Riga – Tallinn Project nr. 28: "Eurocaprail' op de spoorlijn Brussel-Luxembourg-Strasbourg Project nr. 29: Spoorlijn van de intermodale corridor Ionische/Adriatische /Zwarte zee ("Corridor VIII") Tussen haakjes staat de van tevoren overeengekomen datum van voltooiing van de werkzaamheden. De data van voltooiing van de werkzaamheden van de projecten nr. 1 tot en met 20 en de tracés zijn overgenomen uit het rapport van de groep op hoog niveau, voorzover zij daadwerkelijk zijn vastgesteld. Project nr. 30: Binnenwatertraject Seine-Schelde Project nr. 31: Spoorwegverbinding Praha-Linz-Ljubljana (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 566 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 80, lid 2 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5-0424/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ( A5-0061/2004 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003) 468 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en de artikelen 42 en 308 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5-0368/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A5-0058/2004 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 maart 2004 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. ..../2004 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, en van Verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op de artikelen 42 en 308, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Na raadpleging van het Comité van de Regio's, Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad (5) en in Verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad (6) dienen een aantal wijzigingen te worden aangebracht teneinde rekening te houden met de recente ontwikkelingen van de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, de toepassing van deze verordeningen te vergemakkelijken en de veranderingen weer te geven die zich in de wetgeving van de lidstaten op het gebied van de sociale zekerheid hebben voorgedaan. (2) Om de ontwikkelingen in de rechtspraak in aanmerking te nemen, moeten gevolgen worden getrokken uit de arresten die met name zijn geveld in de zaak-Johann Franz Duchon/Pensionsversicherungsanstalt der Angestellten (7) en in de zaak-Office national de l'emploi/Calogero Spataro (8) . (3) Gelet op de arresten Friedrich Jauch/Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter, en Ghislain Leclere en Alina Deaconescu tegen Caisse nationale des prestations familiales (9) over de kwalificatie van bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestaties, moeten met het oog op de rechtszekerheid de twee cumulatieve criteria waarmee rekening dient te worden gehouden worden gepreciseerd, zodat dergelijke prestaties rechtsgeldig kunnen zijn opgenomen in bijlage II bis van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Op grond hiervan dient de bijlage te worden herzien, tevens rekening houdend met de wetswijzigingen die zich in de lidstaten hebben voorgedaan met betrekking tot dit soort prestaties die gezien hun gemengde aard het voorwerp van een specifieke coördinatie uitmaken. Om de rechten van de begunstigden te beschermen, moeten voorts de overgangsbepalingen worden vastgesteld voor de prestatie die het voorwerp uitmaakte van het bovengenoemde arrest-Jauch. (4) Op grond van de rechtspraak betreffende de verhoudingen tussen de verordening en de bepalingen van de bilaterale socialezekerheidsovereenkomsten, en in het bijzonder op grond van het arrest-Rönfeldt (10) , dient bijlage III van Verordening (EEG) nr. 1408/71 te worden herzien. De vermelding in deel A van bijlage III is namelijk slechts verantwoord in twee gevallen: indien ze gunstiger is voor de migrerende werknemers, of indien ze specifieke en uitzonderlijke situaties betreft, die meestal met historische omstandigheden verband houden. Vermelding in deel B kan slechts indien uitzonderlijke en objectieve situaties een afwijking van artikel 3, lid 1, van de verordening en van de artikelen 12, 39 en 42 van het Verdrag (11) verantwoorden. (5) Om de toepassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71 te vergemakkelijken, moet in bepalingen worden voorzien enerzijds voor de ambtenaren en met hen gelijkgestelden en anderzijds voor het rijdend, varend of vliegend personeel van ondernemingen voor internationaal vervoer van personen of goederen per spoor, over de weg, door de lucht of over de binnenwateren, en moet ook worden bepaald hoe het bedrag wordt berekend dat in het kader van artikel 23 van die verordening in aanmerking moet worden genomen. (6) Om op verzoek van de lidstaten waarvan de instellingen voor de ziekteverzekeringen bevoegd zijn het parallellisme te herstellen in de behandeling van de rechthebbenden van pensioenen van gewezen migrerende werknemers die renten en pensioenen ontvangen die door de instellingen van andere lidstaten worden betaald en van de rechthebbenden van sedentaire pensioenen die datzelfde inkomen volledig ontvangen van de instellingen van hun land van verblijf, dient de tekst van artikel 33, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1408/71 te worden gepreciseerd zodat wordt vermeld dat de berekening van de socialezekerheidsbijdragen voor de ziekteverzekering kan worden gemaakt, rekening houdend met alle pensioenen of renten die aan de sociaal verzekerden worden betaald indien de wetgeving van het bevoegde land daarin voorziet. Voor deze berekening worden evenwel slechts de effectieve pensioen- of rentebedragen in aanmerking genomen die zijn uitbetaald door de instellingen van andere lidstaten, met andere woorden de netto bedragen, waarvan de eventuele heffingen op die bedragen in de lidstaat van de instelling die ze uitbetaalt, reeds zijn afgetrokken. (7) De Commissie zou de lidstaten, waarvan een aantal verzekerden dreigen te worden geschaad, kunnen verzoeken om naar bilaterale oplossingen te zoeken en een overgangsperiode voor te stellen, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : Artikel 1 Verordening (EEG) nr. 1408/71 wordt als volgt gewijzigd: 1) Artikel 4, lid 2 bis , wordt vervangen door de volgende tekst: 2 bis De bepalingen van dit artikel zijn van toepassing op bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestaties die onder wetgevingen vallen die, wegens hun personele werkingssfeer, hun doelstellingen en/of hun wijze van toepassing zowel eigenschappen vertonen van in artikel 4, lid 1, bedoelde socialezekerheidswetgeving als van bijstand. Bijzondere niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestaties zijn prestaties: en 2) Artikel 9 bis wordt vervangen door de volgende tekst: Artikel 9 bis Voorschriften in geval van samenloop van rechten op werkloosheidsuitkeringen Indien de wetgeving van een lidstaat de erkenning van het recht op een prestatie afhankelijk stelt van de vervulling van een minimumverzekeringstijdvak gedurende een bepaalde periode voorafgaand aan de verzekerde gebeurtenis (referentieperiode) en wanneer in deze wetgeving wordt bepaald dat de bedoelde referentieperiode wordt verlengd met tijdvakken waarin uit hoofde van de wetgeving van die lidstaat uitkeringen zijn verleend of door tijdvakken die op het grondgebied van die lidstaat aan de opvoeding van de kinderen werden gewijd, dan wordt de bedoelde referentieperiode eveneens verlengd met tijdvakken waarin uit hoofde van de wetgeving van een andere lidstaat invaliditeits- of ouderdomspensioenen, of prestaties wegens ziekte, werkloosheid of arbeidsongevallen zijn verleend en met tijdvakken die op het grondgebied van een andere lidstaat aan de opvoeding van kinderen werden gewijd. 3) In artikel 10 bis wordt lid 1 vervangen door de volgende tekst: 1. De bepalingen van artikel 10 en van titel III zijn niet van toepassing op de in artikel 4, lid 2 bis, bedoelde bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestaties. De personen waarop deze verordening van toepassing is, ontvangen deze prestaties uitsluitend op het grondgebied van de lidstaat waar zij wonen en krachtens de wetgeving van die lidstaat, voor zover deze prestaties zijn vermeld in bijlage II bis . De prestaties worden door en voor rekening van het orgaan van de woonplaats verleend. 4) In artikel 23 wordt het volgende lid 2 bis ingevoegd: 2 bis. De bepalingen van de leden 1 en 2 zijn eveneens van toepassing op het geval waar de door het bevoegde orgaan toegepaste wettelijke regeling voorziet in een bepaalde referentieperiode en die periode in voorkomend geval geheel of gedeeltelijk overeenstemt met tijdvakken die de belanghebbende onder de wettelijke regeling van één of meer andere lidstaten heeft vervuld. 5) In artikel 33 wordt lid 1 vervangen door de volgende tekst: 1. Het orgaan van een lidstaat dat een pensioen of rente verschuldigd is en dat een wettelijke regeling toepast waarin is bepaald dat voor rekening van een pensioen- of rentetrekker bijdragen of premies worden ingehouden om de kosten van de prestaties bij ziekte en moederschap te dekken die overeenkomstig de artikelen 27, 28, 28 bis , 29, 31 en 32 voor zijn rekening komen, is gemachtigd deze bedragen, berekend overeenkomstig de betrokken wettelijke regeling, in te houden op de pensioenen of renten welke dit orgaan of een andere lidstaat verschuldigd zijn. Dat orgaan neemt de effectieve pensioen- en rentebedragen in aanmerking die de andere lidstaten betalen. 6) In artikel 35 wordt lid 2 geschrapt. 7) In artikel 69 wordt lid 4 geschrapt. 8) De volgende artikelen 95 septies en 95 octies worden ingevoegd: Artikel 95 septies Overgangsbepalingen met betrekking tot bijlage II, sectie I, rubriek "C. DUITSLAND 1. Aan bijlage II, sectie I, rubriek "C. DUITSLAND, zoals gewijzigd bij Verordening … [ deze verordening ] kan geen enkel recht worden ontleend voor de periode voorafgaand aan 1 januari 2004. 2. Voor de vaststelling van de aan deze verordening te ontlenen rechten wordt rekening gehouden met elk tijdvak van verzekering, alsmede eventueel met elk tijdvak van arbeid, werkzaamheden anders dan in loondienst of wonen, dat krachtens de wetgeving van een lidstaat vóór 1 januari 2004 is vervuld. 3. Onverminderd het bepaalde in lid 1 ontstaat krachtens deze verordening zelfs dan een recht, wanneer dit recht in verband staat met een gebeurtenis die vóór 1 januari 2004 heeft plaatsgevonden. 4. Elke uitkering welke in verband met de nationaliteit van de betrokkene dan wel met diens woonplaats niet is vastgesteld dan wel is geschorst, wordt op verzoek van de betrokkene vastgesteld of hervat met ingang van 1 januari 2004, mits de vroeger vastgestelde rechten niet in de vorm van een afkoopsom zijn vereffend. 5. De rechten van de betrokkenen wier pensioen of rente vóór 1 januari 2004 werd vastgesteld, kunnen op hun verzoek, met inachtneming van deze verordening, worden herzien. Deze bepaling is eveneens van toepassing op de overige in artikel 78 bedoelde uitkeringen. 6. Indien het in lid 4 of lid 5 bedoelde verzoek binnen twee jaar na 1 januari 2004 wordt ingediend, worden de rechten die uit deze verordening voortvloeien met ingang van die datum verkregen, zonder dat de bepalingen van de wetgeving van enige lidstaat met betrekking tot het verval of de verjaring van rechten op de betrokkenen kunnen worden toegepast. 7. Indien het in lid 4 of lid 5 bedoelde verzoek na afloop van de termijn van twee jaar na 1 januari 2004 wordt ingediend, worden de niet vervallen of verjaarde rechten met ingang van de datum waarop het verzoek is ingediend, verkregen, tenzij gunstigere bepalingen van de wetgeving van enige lidstaat van toepassing zijn. Artikel 95 octies Overgangsbepalingen betreffende de schrapping van de vermelding in bijlage II bis van de Oostenrijkse bijstand (Pflegegeld) In het geval van de verzoeken om bijstand uit hoofde van de federale Oostenrijkse bijstandswet (Bundespflegegeldgesetz) die uiterlijk op 8 maart 2001 zijn ingediend, blijft deze bepaling op grond van artikel 10bis, lid 3, van deze verordening van toepassing zolang de begunstigde van de bijstand na 8 maart 2001 in Oostenrijk blijft wonen." 9) De bijlagen II, IIbis, III, IV en VI worden gewijzigd overeenkomstig bijlage I van deze verordening. Artikel 2 Verordening (EEG) nr. 574/72 wordt als volgt gewijzigd: 1) In artikel 4 wordt lid 11 geschrapt. 2) Het volgende artikel 10 quater wordt ingevoegd: Artikel 10 quater Formaliteiten in geval van toepassing van artikel 13, lid 2, punt d), van de verordening op ambtenaren en met hen gelijkgestelden Voor de toepassing van artikel 13, lid 2, punt d), verstrekt het orgaan dat is aangewezen door de bevoegde autoriteit van de lidstaat waarvan de wettelijke regeling van toepassing is een bewijs waarin wordt verklaard dat de ambtenaar of de met hem gelijkgestelde aan de wetgeving van deze lidstaat is onderworpen. 3) Artikel 12 bis wordt als volgt gewijzigd: 4) Artikel 32 bis wordt geschrapt. 5) De bijlagen worden gewijzigd overeenkomstig bijlage II van deze verordening. Artikel 3 Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 1, punt 8), van deze verordening met betrekking tot artikel 95 septies van Verordening (EEG) nr. 1408/71 is van toepassing vanaf 1 januari 2004. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I De bijlagen van Verordening (EEG) nr. 1408/71 worden als volgt gewijzigd: 1) Bijlage II wordt als volgt gewijzigd: a) In sectie I, in de rubriek "C. Duitsland", wordt de tekst vervangen door de vermelding "niet van toepassing". b) Sectie II wordt als volgt gewijzigd: c) In sectie III, rubriek "C. DUITSLAND", wordt punt b) geschrapt. 2) Bijlage II bis wordt vervangen door de volgende tekst: Bijlage II bis BIJZONDERE, NIET OP PREMIE- OF BIJDRAGEBETALING BERUSTENDE PRESTATIES A. BELGIË a) De inkomensvervangende tegemoetkoming (wet van 27 februari 1987); B. DENEMARKEN Huisvestingskosten van gepensioneerden (wet op de steun voor individuele huisvesting, gecodificeerd bij wet nr. 204 van 29 maart 1995). C. DUITSLAND Uitkeringen van de wet betreffende de minimumuitkering voor behoeftige bejaarden en voor personen met een verminderde verdiencapaciteit. D. SPANJE a) Het gegarandeerd minimuminkomen (Wet nr. 13/82 van 7 april 1982); b) Bijstandsuitkeringen voor bejaarden en arbeidsongeschikte invaliden (Koninklijk Besluit nr. 2620/81 van 24 juli 1981); c) De premievrije invaliditeits- en ouderdomspensioenen bedoeld in lid 1 van artikel 38 van de herziene tekst van de algemene wet betreffende de sociale zekerheid, goedgekeurd bij Koninklijk Wetsbesluit nr. 1/1994 van 20 juni 1994; d) De mobiliteitstoeslag ter compensatie van de vervoerskosten. E. FRANKRIJK a) De aanvullende uitkering van het Fonds national de solidarité (wet van 30 juni 1956); b) De uitkering voor gehandicapte volwassenen (wet van 30 juni 1975); c) De bijzondere uitkering (wet van 10 juli 1952). F. GRIEKENLAND De bijzondere prestaties voor bejaarden (Wet 1296/82). G. IERLAND a) De bijstand bij werkloosheid ( Social Welfare (Consolidation) Act 1993, derde deel hoofdstuk 2) ; b) De (premievrije) ouderdomspensioenen ( Social Welfare (Consolidation) Act 1993, derde deel hoofdstuk 4) ; c) Het (premievrij) pensioen voor weduwen en weduwnaars ( Social Welfare (Consolidation) Act 1993, derde deel hoofdstuk 6, zoals gewijzigd bij het vijfde deel van de Social Welfare Act 1997) ; d) De invaliditeitsuitkering ( Social Welfare Act 1996, vierde deel) ; e) De mobiliteitstoeslag (Mobility allowance). H. ITALIË a) Sociale pensioen voor onderdanen zonder inkomsten (Wet nr. 153 van 30 april 1969); b) Pensioenen, uitkeringen en vergoedingen voor niet-oorlogsinvaliden of -gehandicapten (Wet nr. 118 van 30 maart 1974, Wet nr. 18 van 11 februari 1980 en Wet nr. 508 van 23 november 1988); c) Pensioen en vergoedingen voor doofstommen (Wet nr. 381 van 26 mei 1970 en Wet nr. 508 van 23 november 1988); d) Pensioenen en vergoedingen voor niet-oorlogsblinden (Wet nr. 382 van 27 mei 1970 en Wet nr. 508 van 23 november 1988); e) De aanvulling op het minimumpensioen (Wet nr. 218 van 4 april 1952, Wet nr. 638 van 11 november 1983 en Wet nr. 407 van 29 december 1990); f) De aanvulling op de invaliditeitsuitkering (Wet nr. 222 van 12 juni 1984); g) Het sociaal pensioen (Wet nr. 335 van 8 augustus 1995); h) Het sociale supplement. I. LUXEMBURG Geen. J. NEDERLAND a) Arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (wet van 24 april 1997); b) Wet tot verlening van toeslagen tot het relevante sociaal minimum aan uitkeringsgerechtigden op grond van de werkloosheidswet, de ziektewet, de wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen, de wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, de wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en de wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen (toeslagenwet, wet van 6 november 1986). K. OOSTENRIJK De compenserende aanvulling (federale wet van 9 september 1955 betreffende de algemene sociale verzekering (ASVG - Allgemeines Sozialversicherungsgesetz), de federale wet van 11 oktober 1978 betreffende de sociale verzekering voor personen die in de handel werken (GSVG - Gewerbliches Sozialversicherungsgesetz) en de federale wet van 11 oktober 1978 betreffende de sociale verzekering voor landbouwers (BSVG - Bauernsozialversicherungsgesetz). L. PORTUGAL a) Het (premievrije) ouderdoms- en invaliditeitspensioen (Wetsbesluit nr. 464/80 van 13 oktober 1980); M. FINLAND a) De invalidenuitkering (Wet op de invalidenuitkering 124/88); b) De huisvestingstoelage voor gepensioneerden (Wet op de huisvestingstoelage voor gepensioneerden 591/78); c) De werkgelegenheidsuitkering (Wet betreffende de werkgelegenheidsuitkering 1542/93). N. ZWEDEN a) De huisvestingstoeslag voor gepensioneerden (Wet 1994 : 308); b) Bijstandsuitkering voor bejaarden (Wet 2001: 853). O. VERENIGD KONINKRIJK a) Pensioenkrediet; b) De op het inkomen gebaseerde toelagen voor werkzoekenden ( Jobseekers Act 1995, 28 juni 1995, secties I, (2) (d) (ii) en 3, en Jobseekers (Noord-Ierland), Besluit 1995, 18 oktober 1995, de artikelen 3 (2) (d) (ii) en 5); c) De inkomenstoeslag (Income support). 3) Bijlage III wordt als volgt gewijzigd: a) In deel A worden de volgende punten geschrapt: De punten 1, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 22, 23, 24, 27, 29 sub a) en b), 30 sub a) en c), 31, 32, 35 sub a), b), c), d), e), f), g), 36, 37, 38, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 48, 49, 50, 51, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 152 en 153. b) In deel B worden alle vermeldingen geschrapt. 4) In bijlage IV wordt sectie B als volgt gewijzigd: a) In de rubriek "C. DUITSLAND" wordt de tekst door de volgende tekst vervangen: Ouderdomsverzekering voor landbouwers (Alterssicherung der Landwirte) b) In de rubriek "H. ITALIË" wordt de tekst door de volgende tekst vervangen: Pensioenverzekering (Assicurazione pensioni per) voor: 5) Bijlage VI wordt als volgt gewijzigd: a) In de rubriek "B. DENEMARKEN" wordt punt 6 b) geschrapt. b) In de rubriek "C. DUITSLAND" worden de punten 3, 11 en 17 geschrapt. c) In de rubriek "E. FRANKRIJK" worden in punt 7 de woorden "en de opvoedingstoeslag voor thuisblijvende ouders" geschrapt. d) In de rubriek "G. IERLAND" worden de punten 5 en 11 geschrapt. e) In de rubriek "O. VERENIGD KONINKRIJK" wordt de tekst als volgt gewijzigd: i) In punt 2 b) worden de punten i) en ii) vervangen door de volgende tekst: ii) punt 22 wordt geschrapt. BIJLAGE II De bijlagen van Verordening (EEG) nr. 574/72 worden als volgt gewijzigd: 1) In bijlage 4, in de rubriek "C. DUITSLAND", wordt het volgende punt 9 toegevoegd: 9. Beroepsgebonden voorzorginstellingen: Arbeitsgemeinschaft Berufsständischer Versorgungseinrichtungen, Keulen 2) Bijlage 11 wordt geschrapt. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2003) 234 ) (1) , – gelet op artikel 93 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5-0227/2003), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie en het advies van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ( A5-0467/2003 ), – gezien het tweede verslag van de Economische en Monetaire Commissie ( A5-0122/2004 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2003) 568 ) (1) , – gelet op artikel 170 en artikel 300, lid 2, eerste alinea van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5-0478/2003), – gelet op de artikelen 67 en 97, lid 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie ( A5-0115/2004 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten en aan de staat Israël. Het Europees Parlement , – gelet op het door de Europese Conventie opgestelde Ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa (1) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 24 september 2003 (2) , 4 december 2003 (3) en 18 december 2003 (4) en 29 januari 2004 (5) , – gezien de bijeenkomst van de Europese Raad op 25 en 26 maart 2004 en de verkiezingen voor het Europees Parlement van 10 t/m 13 juni 2004, – gelet op artikel 37, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat er op de Intergouvernementele Conferentie (IGC) reeds grotendeels overeenstemming bestaat over de Ontwerpgrondwet van de Europese Conventie, 1. doet een beroep op elk lid van de Europese Raad om blijk te geven van de nodige flexibiliteit om een impasse op de IGC te voorkomen; 2. waarschuwt ervoor dat overeenstemming over de nog niet opgeloste kwesties op de IGC later waarschijnlijk nog moeilijker zal kunnen worden bereikt; 3. doet een plechtig beroep op de Europese Raad van 25 en 26 maart 2004 om tot onmiddellijke hervatting van de IGC te besluiten teneinde deze vóór 1 mei 2004 op basis van het door de Europese Conventie ingediende Ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa af te ronden zonder het fundamentele evenwicht in dit ontwerp te verstoren, 4. doet een beroep op het Ierse voorzitterschap om alles in het werk te stellen om de huidige impasse te doorbreken, en steunt ten volle elk initiatief dat kan leiden tot een positieve afronding van de IGC; 5. is van mening dat het niet bereiken van een constitutionele regeling het integratieproces zal belemmeren, de Unie zal beletten om verdere uitbreidingen te overwegen en tot een rampzalig verlies aan solidariteit en legitimiteit zal leiden; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad en aan de parlementen van de lidstaten en de toetredingslanden. Het Europees Parlement , – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het bijzonder enerzijds artikel 2, vierde streepje, waarin de handhaving en ontwikkeling van de Unie als een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid waarin het vrije verkeer van personen gewaarborgd is in combinatie met passende maatregelen met betrekking tot controles aan de buitengrenzen, asiel, immigratie, en voorkoming en bestrijding van criminaliteit, een van de hoofddoelen van de Unie wordt genoemd, en anderzijds artikel 39, lid 3, dat bepaalt dat het Europees Parlement vragen of aanbevelingen tot de Raad kan richten en het ieder jaar een debat wijdt aan de vooruitgang die bij de totstandbrenging van die ruimte is geboekt, – gezien artikel 61, onder a) van het EG-Verdrag dat enerzijds een termijn stelt van vijf jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam om maatregelen te nemen die erop gericht zijn het vrije verkeer van personen te waarborgen, in samenhang met daarmee rechtstreeks verband houdende begeleidende maatregelen met betrekking tot controles aan de buitengrenzen, asiel en immigratie, en anderzijds een rechtstreekse link legt tussen de maatregelen die genomen moeten voor de totstandbrenging van die ruimte en specifieke maatregelen ter bestrijding en voorkoming van criminaliteit als genoemd in artikel 31, onder e) van het EU-Verdrag, – gelet op artikel 4 van het vierde protocol bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en op artikel 19, lid 1 van het Handvest van de grondrechten, – gezien het Actieplan van de Raad en de Commissie over hoe de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam inzake de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid het best kunnen worden uitgevoerd (beter bekend als het "Actieplan van Wenen") (1) , – gezien de conclusies van het Voorzitterschap van de buitengewone Europese Raad van Tampere die op 15 en 16 oktober 1999 plaatsvond met het oog op de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Europese Unie, – gezien de conclusies van het Voorzitterschap van de Europese Raden in Wenen op 11 en 12 december 1998, Santa Maria da Feira op 19 en 20 juni 2000, Nice op 7-9 december 2000, Laken op 14 en 15 december 2001, Sevilla op 21 en 22 juni 2002, Thessaloniki op 19 en 20 juni 2003 en Brussel op 16 en 17 oktober 2003, – gelet op de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Nice, – gezien de op 16 april 2003 in Athene ondertekende Verdragen betreffende de toetreding tot de Europese Unie van tien nieuwe lidstaten op 1 mei 2004, waarmee deze landen het acquis communautaire overnemen, in het bijzonder ten aanzien van de bepalingen betreffende justitie en binnenlandse zaken in hoofdstuk 24 van elk Verdrag, – gezien het door de Europese Conventie opgestelde ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa en de daarin voorgestelde ontwikkeling van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, – gezien het "scorebord" van de Commissie van 30 december 2003 waarin wordt nagegaan welke vorderingen zijn geboekt bij de vaststelling van de nodige maatregelen en de naleving van de termijnen voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Europese Unie die zijn vastgelegd in het Verdrag van Amsterdam, het Actieplan van Wenen en de conclusies van de Europese Raad van Tampere, – gezien de verklaringen die de Voorzitters van de Raad en van de Commissie hebben afgelegd in het debat tijdens de plenaire vergadering van februari 2004 in antwoord op de mondelinge vragen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, – gelet op artikel 42, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat de termijn van vijf jaar die in het Verdrag van Amsterdam is vastgesteld voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Unie op 1 mei 2004 afloopt en dat op die datum ook het Verdrag betreffende de toetreding van tien nieuwe lidstaten in werking treedt alsook enkele bepalingen van het Verdrag van Nice die de bevoegdheden van de Unie ten aanzien van de opbouw van deze ruimte versterken, B. gezien de tekst van het door de Europese Conventie opgestelde ontwerp van een verdrag tot vaststelling van een grondwet, dat een aanzienlijke versterking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (RVVR) bevat en dat daarom verwachtingen voor de nabije toekomst wekt, C. verklarende dat er een algemene evaluatie moet plaatsvinden van de maatregelen die zijn genomen in de gehele periode sinds mei 1999 tot heden om vast te stellen in hoeverre de in het Verdrag van Amsterdam vastgestelde termijnen en de in Tampere vastgestelde en tijdens latere Europese Raden bijgestelde doelstellingen zijn nagekomen ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Europese Unie, met een concrete vermelding van de vorderingen die in 2003 zijn gemaakt en opstelling van een nieuw vijfjarenprogramma dat rekening houdt met de nieuwe uitdagingen waar de Unie voor staat, I. EVALUATIE VAN DE RUIMTE VAN VRIJHEID, VEILIGHEID EN RECHTVAARDIGHEID TEN AANZIEN VAN DE TOTSTANDBRENGING VAN EEN RUIMTE ZONDER BINNENGRENZEN DIE IS GEBASEERD OP DE EERBIEDIGING VAN DE MENSENRECHTEN a) bescherming van de grondrechten, eerbiediging van het privé-leven, in het bijzonder de bescherming van persoonsgegevens, en bestrijding van elke vorm van discriminatie 1. betreurt het dat de Raad niet tot overeenstemming kon komen over de aanneming van een organische wetgeving betreffende de gegevensbescherming in het kader van de derde pijler die eenzelfde soort garanties bevat als Richtlijn 95/46/EG (2) ten aanzien van de eerste pijler van de Unie; verzoekt de Commissie een daartoe strekkend rechtsmiddel voor te stellen en verzoekt de Raad met de grootste spoed zijn goedkeuring aan dit rechtsmiddel te hechten; 2. wijst er nogmaals op dat bescherming van de persoonsgegevens een grondrecht van de Europese burgers in de zin van artikel 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie is, en betreurt het dat de Commissie toestemming heeft gegeven voor het doorgeven aan Amerikaanse veiligheidsdiensten van persoonsgegevens van Europese burgers die naar de Verenigde Staten reizen, zonder gedegen garanties dat hun fundamenteel recht op de vertrouwelijkheid van deze gegevens gewaarborgd is; 3. uit zijn bezorgdheid over de enorme gevaren voor de mensenrechten als gevolg van de opneming van biometrische gegevens in identiteitsdocumenten, en dringt erop aan dat bij elke ontwikkeling van SIS richtlijn 95/46/EG ten volle wordt nageleefd; 4. betreurt het akkoord tussen de Verenigde Staten en de Commissie betreffende de uitwisseling van persoonsgegevens van luchtreizigers; 5. dringt er bij de Raad op aan zijn goedkeuring te hechten aan het voorstel van de Commissie van november 2001 betreffende een kaderbesluit ter bestrijding van racisme en xenofobie, waarover het Europees Parlement zijn standpunt heeft ingenomen op 4 juli 2002 (3) ; 6. betuigt zijn steun en solidariteit met de slachtoffers van terrorisme en hun familie en met de organisaties en verenigingen die hen terzijde staan; beveelt daarom aan dat de Europese Unie het initiatief neemt tot de instelling van een werelddag ter nagedachtenis van de slachtoffers van het terrorisme, verzoekt de Commissie in dit verband de JBZ-Raad voor te stellen om nu reeds een Europese dag ter nagedachtenis aan de slachtoffers van terrorisme in te stellen en oppert 11 maart als datum voor de viering daarvan; 7. wenst dat de uitbouw van het SIS steeds gebeurt met volledige naleving van Richtlijn 95/46/EG; b) vrij verkeer van de burgers in een ruimte zonder binnengrenzen 8. onderstreept het kapitale belang van het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake het recht van de burgers van de Unie en hun gezinsleden om vrij te reizen en te verblijven op het grondgebied van de lidstaten, dat voor het eerst door de Commissie is ingediend op 23 mei 2001 ten einde de jurisprudentie van het Hof van Justitie terzake in de Gemeenschapswetgeving op te nemen en het recht betreffende binnenkomst en verblijf van burgers van de Europese Unie, dat nu is verspreid over twee verordeningen en negen richtlijnen, samen te brengen in één enkele tekst; neemt nota van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en verzoekt deze de richtlijn aan te nemen met inachtneming van de standpunten van het Parlement; c) beheer van de buitengrenzen 9. verzoekt de Commissie voorstellen te doen met het oog op de totstandkoming van een met communautaire middelen gefinancierd gemeenschappelijk beleid voor een geïntegreerd beheer van de buitengrenzen van de lidstaten van de Unie en verzoekt de Raad deze voorstellen zo spoedig mogelijk goed te keuren; 10. stelt met voldoening vat dat de JBZ-Raad van 27 november 2003 het eens is geworden over de voorgestelde conclusies van de Raad betreffende de hoofdlijnen van het door de Commissie ingediende voorstel voor een verordening van de Raad tot oprichting van een Europees agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen, waarom was verzocht door de Europese Raden van Tampere in 1999, Laken in 2001, Sevilla in 2002, Thessaloniki in 2003 en Brussel in oktober 2003, al blijven de controle op de binnenkomst van burgers van derde landen en het beheer van de buitengrenzen van de Unie onder de verantwoordelijkheid van elke lidstaat vallen; II. EVALUATIE VAN DE RVVR TEN AANZIEN VAN HET BELEID BETREFFENDE ASIEL EN IMMIGRATIE d) asielbeleid 11. prijst de Commissie voor haar tijdige indiening van alle wetgevingsvoorstellen die nodig zijn voor de toepassing van de eerste fase van een gemeenschappelijk asielbeleid, onder meer de invoering van een regeling voor tijdelijke bescherming, de vorming van een Europees fonds voor vluchtelingen, de aanneming van een richtlijn inzake de voorwaarden voor de opvang van asielzoekers, de aanneming van een verordening ter vervanging van de Overeenkomst van Dublin betreffende de vaststelling van de staat die verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek en tot slot de vaststelling, door de aanneming van een verordening, van het Eurodac-systeem voor de identificatie van asielzoekers door de vergelijking van vingerafdrukken; 12. betreurt het dat herhaaldelijk, vooral door de schuld van de Raad, vertraging is opgetreden en dat de termijnen voor de vaststelling van de eerste fase van een gemeenschappelijke Europese asielregeling die worden genoemd in het Verdrag van Amsterdam en de conclusies van de Europese Raad van Tampere in 1999, en opnieuw tijdens de Europese Raden van Laken in 2001, Sevilla in 2002 en Thessaloniki in 2003, zijn overschreden; 13. verzoekt de Raad met spoed zijn goedkeuring te hechten aan de twee nog ontbrekende kernstukken voor de eerste fase van het gemeenschappelijke Europese asielbeleid, rekening houdende met het standpunt van het Europees Parlement ter zake: 14. wenst dat collectieve uitzetting wordt verboden; 15. verzoekt de Commissie en de Raad om bijzondere aandacht te besteden aan de externe aspecten van het asielbeleid door rekening te houden met de recente ontwikkeling van de mondiale beschermingsregelingen en, voor zover dit nodig is in aanvulling op de bestaande asielstelsels nieuwe regelingen vast te stellen door de aanneming van passende rechtsmiddelen; 16. wenst dat deze voorstellen een ambitieuze wetgeving vormen die een Europese meerwaarde biedt, zowel wat betreft de doeltreffendheid als de nakoming van de internationale verplichtingen van de lidstaten ter zake; 17. uit zijn tevredenheid over het voornemen van de Commissie om het Europese Vluchtelingenfonds ook na 2004 te blijven steunen en wel met een bedrag van 670 miljoen euro voor de periode 2005-2010; e) immigratiebeleid 18. betreurt het dat de Raad niet in staat is een coherente strategie voor het immigratiebeleid vast te stellen die een antwoord biedt op de uitdagingen van de 21ste eeuw en voorziet in kanalen voor binnenkomst, een integratiebeleid en betrekkingen met de derde landen op zodanige wijze dat immigratie een positieve factor wordt voor zowel de landen van herkomst als de landen van bestemming; verwelkomt de aanneming van Richtlijn 2003/109/EG van de Raad van 25 november 2003 betreffende de status van langdurig ingezeten onderdanen van derde landen (4) , die van groot belang is om hun integratie en dus de economische en sociale samenhang te bevorderen, en de richtlijn inzake gezinshereniging, de eerste regelingen betreffende legale immigratie die door de Europese Gemeenschap zijn vastgesteld, al zou het Parlement willen dat de inhoud niet zo beperkt was als tijdens de onderhandelingen binnen de Raad is besloten; betreurt het nog meer dat de Raad zelfs niet in staat is de reeds voorgestelde maatregelen inzake binnenkomst en verblijf voor werk, studie en opleiding goed te keuren; 19. verzoekt de Raad om met het oog op de totstandbrenging van een gemeenschappelijk immigratiebeleid rekening houdende met het standpunt van het Europees Parlement ter zake spoed te zetten achter de aanneming van de door de Commissie overeenkomstig artikel 63, lid 3, letter a) EGV ingediende voorstellen die momenteel geblokkeerd zijn en die betrekking hebben op: f) maatregelen met het oog op een harmonieuze integratie van legale immigranten in de EU-samenlevingen en een rechtvaardige behandeling van onderdanen van derde landen 20. wijst er nogmaals op dat op het niveau van de Europese Unie een globaal en multidimensionaal beleid betreffende de integratie van onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van de Unie verblijven vastgesteld moet worden door te erkennen dat zij rechten en plichten hebben die vergelijkbaar zijn met die van de EU-burgers, zoals ook in de conclusies van de Europese Raden van Tampere en Thessaloniki wordt bepleit, daarbij prioriteit gevend aan de deelneming aan het lokale politieke leven; 21. verzoekt de regeringen van de lidstaten om een integratiebeleid vast te stellen dat correspondeert met een coherent communautair kader en de nodige maatregelen te nemen om te bevorderen dat immigratie en integratie worden gezien als factoren die een bijdrage leveren aan de economie en de economische groei en leiden tot culturele verrijking; g) samenwerking en associatie met herkomst- en doorgangslanden van immigranten en terugnameovereenkomsten 22. wenst dat de Europese Unie overeenkomstig de conclusies van de Europese Raden van Tampere, Sevilla en Thessaloniki prioriteit geeft aan een integrale, globale en evenwichtige behandeling van immigratieverschijnselen met oog voor de verschillen die het gevolg zijn van de situatie die in de verschillende regio's en in elk geassocieerd land is vastgesteld in economische, politieke en sociale termen en in termen van eerbiediging van de mensenrechten, waarbij getracht wordt de diepere oorzaken van immigratie aan te pakken door uitbreiding van het handelsverkeer, de ontwikkelingshulp en conflictpreventie, en door het beleid ten aanzien van de migratiestromen op te nemen in het buitenlands beleid van de Europese Unie; 23. verzoekt de Commissie een verslag in te dienen over de prioriteiten voor een gemeenschappelijk beleid inzake terugneming van illegale immigranten en maatregelen die genomen moeten worden om te garanderen dat niemand wordt teruggestuurd naar een gevaarlijke situatie; 24. begroet de indiening door de Commissie in juni 2003 van een voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor technische en financiële bijstand voor derde landen op de gebieden asiel en emigratie, dat binnen begrotingslijn B7-667 voorziet in een meerjarenprogramma van vijf jaar met een krediet van 250 miljoen euro en dat ten doel heeft specifieke aanvullende antwoorden te geven op de behoeften van derde landen van oorsprong en doorgang in hun pogingen om te zorgen voor een beter beheer van de migratiestromen in alle aspecten en dimensies daarvan, met inbegrip van die welke betrekking hebben op internationale bescherming; 25. steunt de sluiting van terugnameovereenkomsten met Hong Kong, Macao en Sri Lanka en dringt er bij de Gemeenschap op aan om meer vaart te zetten achter de lopende onderhandelingen over terugnameovereenkomsten met Albanië, Rusland, Marokko, Oekraïne, Turkije, China, Pakistan en Algerije; h) Bestrijding van mensenhandel 26. beklemtoont het belang van een snelle tenuitvoerlegging van de verplichtingen die in het kader van de verklaring van Brussel zijn aangegaan op de Europese Conferentie inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel; III. EVALUATIE VAN DE RUIMTE VAN VRIJHEID, VEILIGHEID EN RECHTVAARDIGHEID TEN AANZIEN VAN DE CIVIELE RECHTSPLEGING i) vaststelling van voorschriften inzake competentie, erkenning, uitvoering van resoluties, bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten toepasselijke regels inzake collisie en jurisdictiegeschillen en de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende regels van de burgerlijke rechtsvordering 27. is verheugd dat sinds de vankrachtwording van het Verdrag van Amsterdam tot op heden zes verordeningen zijn aangenomen op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke en handelszaken die, in de woorden van artikel 65 EG-Verdrag, grensoverschrijdende gevolgen hebben, te weten: op het gebied van faillissementprocedures; op dat van de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en uitvoering van besluiten op burgerlijk en handelsgebied (voormalig "Brussel I"); op het gebied van het huwelijk en de verantwoordelijkheid van ouders voor minderjarige kinderen (voormalig "Brussel II"); op het gebied van de samenwerking tussen rechtbanken van de lidstaten bij het vergaren van bewijsmiddelen in burgerlijke en handelszaken; op het gebied van de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en handelszaken; op het gebied van de ouderlijke verantwoordelijkheid en huwelijkskwesties; 28. is verheugd dat de lidstaten het Verdrag van Den Haag van 1996 over de ouderlijke verantwoordelijkheid hebben geratificeerd; 29. dringt er bij de Raad op aan om met spoed in te stemmen met het voorstel voor een richtlijn inzake minimumnormen voor de schadeloosstelling van slachtoffers van een misdrijf, dat voorziet in een vergoeding van de geleden schade; 30. spoort de Europese Gemeenschap en de lidstaten aan om er bij de vaststelling van nieuwe wetgeving vooral op te letten dat er geen twee verschillende rechtstelsels ontstaan, één voor de Unie wanneer sprake is van een grensoverschrijdend karakter en een ander stelsel bestaande uit verschillende nationale regelingen die gelden voor nationale kwesties die geen grensoverschrijdende component hebben; 31. pleit ervoor dat de Europese Gemeenschap de wetgeving van de lidstaten inzake alternatieve wijzen van conflictoplossing in het burgerlijke en handelsrecht ("ADR") harmoniseert door middel van buitengerechtelijke procedures voor de oplossing van conflicten door een bemiddelaar als onpartijdige derde; IV. EVALUATIE VAN DE RUIMTE VAN VRIJHEID, VEILIGHEID EN RECHTVAARDIGHEID TEN AANZIEN VAN STRAFRECHT EN POLITIËLE SAMENWERKING j) bestrijding van criminaliteit en harmonisatie van het materiële strafrecht 32. begroet de vorderingen die zijn gemaakt bij de harmonisatie van het materiële strafrecht van de lidstaten en de vaststelling door de Unie van minimumnormen voor bestanddelen van strafbare feiten en straffen op de gebieden witwassen van geld, bescherming tegen valsemunterij, valse euro's en vervalsing van betaalmiddelen, terrorisme, mensenhandel, milieubescherming door het strafrecht, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderporno, corruptie in de particuliere sector, confiscatie van opbrengsten van misdaad en cybermisdaad; 33. betreurt het dat het kaderbesluit betreffende de voorkoming en bestrijding van de handel in menselijke organen en weefsels, een initiatief van de Helleense Republiek waarover het Europees Parlement zijn standpunt heeft ingenomen op 23 oktober 2003 (6) , nog steeds geblokkeerd is bij de Raad; beveelt de Raad aan dit besluit zo snel mogelijk aan te nemen, daar dit een zeer belangrijke en ernstige kwestie betreft; 34. dringt aan op een nauwere samenwerking bij het beleid ten aanzien van drugs, onder meer door vooruitgang bij de vaststelling van gemeenschappelijke minimumstandpunten in de hele EU en de hele Schengen-ruimte, overeenkomstig het kaderbesluit betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot straffen op het gebied van de illegale drugshandel waarover de Raad JBZ het eens is geworden op 26 november 2003, en pleit voor een doeltreffender samenwerking bij de bestrijding van de handel in drugs; k) bescherming van de individuele rechten, harmonisatie van de bepalingen van het strafprocesrecht, het kaderbesluit betreffende het Europese arrestatiebevel en toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning 35. constateert dat de Europese Unie twee kaderbesluiten op het gebied van het strafprocesrecht heeft vastgesteld: één betreffende de status van slachtoffers in het kader van het strafproces en een tweede betreffende de confiscatie van opbrengsten van misdaad; 36. begroet de aanneming door de Raad van het Kaderbesluit 2002/584/JBZ (7) betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten, dat een belangrijke stap vooruit is daar het in de plaats komt van de 15 nationale uitleveringsmechanismen; betreurt het dat zeven lidstaten zich niet hebben gehouden aan de in artikel 34, lid 1 van dit kaderbesluit genoemde uiterste datum voor tenuitvoerlegging van 31 december 2003; neemt met voldoening kennis van de verklaring van de Commissie en de Raad dat deze vertraging volledig ingelopen zal zijn op 31 maart dit jaar voor de huidige lidstaten en dat alle tien de nieuwe lidstaten dit besluit ten volle zullen toepassen vanaf 1 mei 2004, de datum van hun toetreding, en dringt erop aan dat zij het besluit snel ten uitvoer leggen; 37. wijst erop dat de samenwerking in strafzaken bestaat bij de gratie van de wederzijdse erkenning van gerechtelijke beslissingen; bepleit de vaststelling van andere maatregelen voor wederzijdse erkenning die de weg effenen voor gerechtelijke samenwerking in strafzaken - zoals het Europees bewijsverkrijgingsbevel - daar deze samenwerking van wezenlijk belang is voor de voorkoming en bestrijding van misdaad in een ruimte zonder binnengrenzen; 38. beveelt aan dat de inwerkingtredingvan het Europese aanhoudingsbevel niet ten koste gaat van de strafrechtelijke waarborgen noch de bescherming van de rechten van verdachten en in staat van beschuldiging gestelden; 39. herinnert eraan dat alle lidstaten de Europese definitie van het misdrijf terrorisme met de straffen daarvoor en het Europese aanhoudingsbevel vanaf januari 2003 of januari 2004 in hun rechtsbestel opgenomen moeten hebben; verzoekt de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan daarom de nodige wetgeving aan te nemen om te zorgen dat deze twee sleutelinstrumenten in de strijd tegen het terrorisme onverwijld van toepassing worden; 40. verzoekt de Raad spoed te zetten achter de onderhandelingen die moeten leiden tot de aanneming van een kaderbesluit over de toepassing van het "non bis in idem"-beginsel; 41. verzoekt de Commissie een voorstel voor een kaderbesluit over procedurele waarborgen voor verdachten, in staat van beschuldiging gestelden en veroordeelden in strafzaken in de Europese Unie in te dienen ten einde de eerbiediging en bescherming van de rechten van het individu te garanderen en het nodige wederzijdse vertrouwen tussen de verschillende rechtsstelsels van de lidstaten te wekken; 42. verzoekt de lidstaten op grond van hun loyaliteitsplicht te voorkomen dat kaderbesluiten verlaat, onvolledig of verkeerd in hun nationale recht worden opgenomen en alle nodige maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat de in het kader van de Unie tot stand gekomen instrumenten en agentschappen hun taken efficiënt kunnen vervullen; gebeurt dit niet, dan zouden er verschillen ontstaan die de toepassing van het recht in gevaar zouden brengen, tot ongelijkheid tussen gedetineerden en veroordeelden zouden leiden en het hele begrip ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en de dynamiek van het beginsel van wederzijdse erkenning op losse schroeven zouden zetten; l) Europol en de Europese politiële samenwerking 43. juicht het toe dat het Schengen-acquis in de Verdragen is opgenomen en is "gecommunautariseerd" zodat de politie- en justitiediensten van de lidstaten hun optreden ter bestrijding van de georganiseerde misdaad beter kunnen coördineren, en verzoekt de Europese Unie spoed te zetten achter de totstandbrenging van het nieuwe Schengen-informatiesysteem ("SIS II") , op voorwaarde dat het recht op bescherming van de persoonsgegevens van de Europese burgers wordt gerespecteerd; 44. is ervan overtuigd dat op het niveau van de Europese Unie nieuwe wetgevings- en niet-wetgevingsmaatregelen genomen moeten worden om het bestaande gemeenschappelijk kader voor politiële samenwerking te versterken ten einde de doeltreffendheid van de samenwerking tussen de politiediensten van de lidstaten bij de voorkoming en bestrijding van ernstige vormen van criminaliteit en terrorisme aanzienlijk te verbeteren; 45. dringt er bij de Europese Unie op aan een op de huidige stand van de politiële samenwerking in de Unie afgestemd rechtsmiddel aan te nemen dat geheel of gedeeltelijk in de plaats komt van de Europol-overeenkomst, dat makkelijk aangepast kan worden aan nieuwe situaties door een minder ingewikkelde en trage rechtsgang en dat voorziet in rechterlijke en democratische toetsing op het vlak van de Unie; m) Eurojust 46. begroet de aanneming door de Raad op 28 februari 2002 van het besluit tot oprichting van de eenheid voor justitiële samenwerking Eurojust en verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat hun magistraten systematisch gebruik maken van de diensten van EUROJUST in de voorgeschreven gevallen die onder hun bevoegdheid vallen; 47. betreurt het dat het Europees Parlement zelfs niet in kennis is gesteld van de lopende ontwerpovereenkomst tussen Europol en Eurojust en onderstreept dat het op dit gebied van groot belang is dat de rechten van de burgers adequate bescherming door het Hof van Justitie genieten met het oog op een betere naleving van het democratische beginsel en in de lijn van de communautarisering van Europol en Eurojust; V. BUITENLANDSE PRIORITEITEN VAN DE EUROPESE UNIE OP HET GEBIED VAN DE RUIMTE VAN VRIJHEID, VEILIGHEID EN RECHTVAARDIGHEID 48. begroet de aanneming door de Europese Raad (Santa María de Feira, 19 en 20 juni 2000) van het door de Raad en de Commissie opgestelde verslag over de externe prioriteiten van de Europese Unie op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, die opgenomen moeten worden in de globale strategie van de Unie; 49. verzoekt de Commissie en de Raad zich te blijven inzetten voor stabiliserings- en associatieovereenkomsten met de staten in het westelijk Balkangebied op de gebieden bestrijding van de georganiseerde misdaad, rechtsmacht, bestrijding van de drugshandel, grenscontrole en immigratie; 50. verzoekt de Commissie en de Raad om de dimensie justitie en binnenlandse zaken te blijven ontwikkelen in hun buitenlandse betrekkingen; 51. stelt met voldoening vast dat de Europese Unie op het internationale vlak nauw samenwerkt met de Verenigde Naties, de Raad van Europa en de Haagse Conferentie voor internationaal privaatrecht, wat heeft geleid tot de ondertekening van het VN-Verdrag ter bestrijding van de internationale georganiseerde criminaliteit (en de drie protocollen daarbij inzake mensenhandel, illegale handel in immigranten en illegale wapenhandel) en tot deelneming aan de vaststelling van het VN-Verdrag inzake corruptie en het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van cybercriminaliteit; VI. ONTWIKKELINGSPERSPECTIEVEN VAN DE RUIMTE VAN VRIJHEID, VEILIGHEID EN RECHTVAARDIGHEID n) in het algemeen 52. stelt vast dat weliswaar aanzienlijke vooruitgang is geboekt op enkele terreinen van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, maar dat hierbij de in Tampere vastgestelde termijnen zijn overschreden, terwijl andere gestelde doelen nog steeds niet zijn gerealiseerd; constateert dat de spectaculairste resultaten grotendeels zijn behaald onder druk van de publieke opinie en de terroristische aanslagen van 11 september 2001; 53. beveelt de Raad aan ervoor te zorgen dat al onder het Nederlandse Voorzitterschap in de tweede helft van dit jaar of uiterlijk onder Luxemburgs Voorzitterschap in de eerste helft van 2005 een nieuwe bijeenkomst van de Europese Raad plaatsvindt over de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (Tampere II), waar 54. acht het voor de verdere ontwikkeling van de ruimte van vrijheid , veiligheid en rechtvaardigheid van het grootste belang dat over discussiepunten en voorstellen die ter beoordeling voorleggen nauwer overleg wordt gepleegd met de nationale parlementen; verzoekt de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken om in de volgende zittingsperiode een procedure voor regelmatige beraadslaging en samenwerking met de nationale parlementen vast te stellen, zoals deze nu reeds bestaat voor de Commissie constitutionele zaken; 55. betreurt het dat nog steeds sprake is van een onaanvaardbaar laag niveau van democratische legitimiteit, daar het Parlement alleen maar wordt geraadpleegd inzake maatregelen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken; betreurt ook dat de Raad weliswaar technisch aan zijn verdragsverplichting om het Parlement te raadplegen heeft voldaan, maar dat dit vaak neerkwam op goedkeuring achteraf van reeds genomen politieke besluiten; o) voorlichtingsbeleid 56. verzoekt de Commissie en de Raad voorlichtingscampagnes te organiseren en "meertalige gidsen en informatiebrochures" over justitiële samenwerking in de Unie te publiceren, zowel voor het grote publiek als voor advocaten, rechters, openbare aanklagers, beambten en gespecialiseerd personeel; 57. verzoekt de Commissie betere permanente voorlichting te verstrekken via speciale Internetpagina's met informatie in alle communautaire talen over de hoofdpunten van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, zowel op het vlak van de lidstaten als van de Unie en de wereld als geheel; is van mening dat dit binnen de Europese programma's en actieplannen prioriteit moet krijgen; p) uitbreiding van de Unie 58. wenst dat de gebieden Justitie en Binnenlandse Zaken snel worden opgenomen in de overige beleidsterreinen van de Unie en dat de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid , veiligheid en rechtvaardigheid zoals voorzien door de Europese Raad van Tampere wordt afgerond, met name om te zorgen dat hiervan optimaal gebruik kan worden gemaakt door de tien nieuwe lidstaten van de Unie; 59. verzoekt de Commissie toe te zien op de toepassing van het acquis communautaire in de toetredingslanden, vooral op het terrein van justitie en binnenlandse zaken, de toepassing van het Schengensysteem en de controle aan de buitengrenzen; 60. verwelkomt de ontwikkeling van de onderhandelingen over hoofdstuk 24 "justitie en binnenlandse zaken" met Bulgarije en Roemenië en het aanhalen van de betrekkingen met Turkije en Kroatië op dit terrein; q) consolidatie van de resultaten die zijn behaald bij de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid 61. wenst dat eind 2004 alle maatregelen die vertraging hebben opgelopen zijn aangenomen overeenkomstig de doelstellingen en binnen de termijnen die reeds zijn vastgesteld; 62. is van mening dat het wederzijds vertrouwen tussen de nationale rechtstelsels alleen opgebouwd en verstevigd kan worden als in de Europese Unie sprake is van een doeltreffend systeem dat zorgt voor een correcte toepassing van de communautaire wetgeving door de autoriteiten van de lidstaten en volledige overeenstemming van de nationale praktijk met de overeengekomen gemeenschappelijke regels; 63. is van mening dat passende rechtsmiddelen vastgesteld moeten worden om ervoor te zorgen dat de lidstaten aan hun verplichtingen op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voldoen, zowel met betrekking tot de wetgeving uit hoofde van titel VI van het EU-Verdrag en de omzetting daarvan in de nationale wetgevingen als de toepassing ervan; herinnert eraan dat voor zaken van de eerste pijler (titel IV van het EG-Verdrag) de procedures bij niet-nakoming volgens de artikelen 226 en 227 EG-Verdrag gelden; 64. is van mening dat er om het tekort aan rechtvaardigheid, vrijheid en veiligheid aan te pakken een cultuur en een proces van intercollegiale toetsing gekweekt moet worden ('peer review'); 65. is van mening dat de totstandbrenging en ontwikkeling van een ruimte van vrijheid , veiligheid en rechtvaardigheid zonder binnengrenzen die stoelt op de eerbiediging van de mensenrechten een wezenlijk onderdeel is van de Europese Unie als "ruimte van burgers" en niet alleen als ruimte van instellingen en systemen, alsook een gekwalificeerde uitdrukking van het Europese burgerschap als vastgelegd in de artikelen 17 en verder van het EG-Verdrag; r) noodzaak van een institutionele en normatieve herdefiniëring van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en hervatting van het grondwetverdrag 66. betreurt de situatie waarin de Europese Unie zich bevindt sinds de Europese Raad van Brussel van 13 december 2003, waarop men het niet eens kon worden over het verdrag tot vaststelling van een grondwet op basis van het door de Europese Conventie opgestelde ontwerp, dat belangrijke bepalingen betreffende de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid bevat; 67. is van mening dat het voor de ontwikkeling van de ruimte van vrijheid , veiligheid en rechtvaardigheid noodzakelijk is dat het ontwerp van een grondwet voor Europa wordt aangenomen, met name de volgende hoofdpunten: 68. wenst dat deze doelstellingen worden gerealiseerd door de aanneming van het ontwerp voor een grondwet, maar wijst erop dat de bestaande Verdragen reeds bepalingen bevatten die het mogelijk maken vooruitgang te boeken op veel van deze terreinen en is er voor dat deze bepalingen zo nodig in deze zin worden aangewend; s) de begrotingskwestie 69. betreurt het initiatief van Duitsland, Frankrijk, Nederland, Oostenrijk, Zweden en het Verenigd Koninkrijk, welke landen de Commissie onlangs een brief hebben toegezonden waarin zij een aanzienlijke vermindering van de Gemeenschapsbegroting eisen bij de vaststelling van de komende financiële vooruitzichten van de EU voor de periode 2007 tot 2013; wijst op de waarschuwing van de Commissievoorzitter Romano Prodi dat de Commissie in dat geval haar werkzaamheden op de gebieden justitie en binnenlandse zaken en op andere belangrijke beleids- en bevoegdheidsterreinen niet zou kunnen verrichten; o o o 70. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie alsmede aan de parlementen en regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de aanvragen door de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Republiek Slowakije om toe te treden tot de Europese Unie, – gezien het uitgebreide monitoringverslag van de Commissie over de stand van voorbereiding voor het lidmaatschap van Europese Unie van de Tsjechische Republiek, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slovenië en Slowakije ( COM(2003) 675 – C5-0532/2003), – onder verwijzing naar al zijn eerdere resoluties en verslagen sinds het begin van het uitbreidingsproces en de regelmatige verslagen van de Commissie, – gelet op artikel 47, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de adviezen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de Commissie juridische zaken en interne markt, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ( A5-0111/2004 ), A. overwegende dat de voortgang die de Midden- en Oost-Europese kandidaat-lidstaten tijdens het transformatieproces hebben geboekt moet worden gecontinueerd, zodat zij profijt kunnen trekken van hun toetreding tot de EU, B. overwegende dat de vertegenwoordigers van de parlementen van de nieuwe lidstaten sinds 1 mei 2003 actieve waarnemers zijn in het Europees Parlement, C. overwegende dat de nieuwe lidstaten reeds ten volle aan de Europese Conventie hebben deelgenomen en momenteel participeren in de Intergouvernementele Conferentie, De tien toetredende landen 1. is ingenomen met de ondertekening van het Toetredingsverdrag en de aanstaande toetreding van tien nieuwe lidstaten op 1 mei 2004; roept de parlementen van de huidige en de betrokken toekomstige lidstaten ertoe op het Toetredingsverdrag zo snel mogelijk te ratificeren; 2. is verheugd over de in enkele gevallen overweldigende steun voor de toetreding van het publiek, die tot uitdrukking kwam in de uitslagen van de referenda in de nieuwe lidstaten; 3. benadrukt dat het project voor het opstellen van een constitutioneel verdrag ten doel had en heeft een kader te creëren om ervoor te zorgen dat de uitgebreide Unie soepel functioneert en uiteindelijk bijdraagt tot de bestendiging van vrede en democratie; maakt zich zorgen over het mislukken van de Top van Brussel en roept de huidige en toekomstige lidstaten ertoe op het pad te effenen voor de goedkeuring, vóór 1 mei 2004, van de Grondwet op basis van de door de Conventie opgestelde tekst; 4. houdt vol dat de EU-25 met het oog op de mondiale uitdagingen in de wereldpolitiek moet trachten met één stem te spreken; 5. roept de huidige en de nieuwe lidstaten ertoe op de kans die de uitbreiding biedt te benutten voor het vergroten van het gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de vorming van de huidige en de toekomstige Unie, waarin het algemeen belang altijd zwaarder moet wegen dan het nationaal belang van een afzonderlijke lidstaat; 6. wijst erop dat het vooruitzicht van toetreding tot de Europese Unie, in combinatie met de noodzaak te voldoen aan de politieke en economische vereisten, in alle landen die in mei 2004 toetreden een belangrijke stuwende kracht voor verandering is geweest, die politieke en economische actoren heeft aangezet tot hervormingen op een schaal die indrukwekkend blijft; roept de nieuwe lidstaten ertoe op niet te verslappen in hun streven het doel om bij de toetreding volledig te voldoen aan de Europese normen op de gebieden die als bijzonder gevoelig worden beschouwd (bijv. De Roma), te verwezenlijken; 7. vertrouwt op de wil en het vermogen van de toekomstige lidstaten om de gedane beloften na te komen en de door de Commissie in haar monitoringverslag gesignaleerde tekortkomingen te verhelpen; erkent dat de Commissie bij slechts 3% van het wetgevingsproces ernstige problemen heeft geconstateerd en dat de nieuwe lidstaten op alle andere gebieden op het moment van toetreding het acquis zullen hebben omgezet; is echter van mening dat er op belangrijke terreinen nog een grote kloof bestaat bij de uitvoering en de handhaving; 8. is bezorgd over het feit dat enkele van de nieuwe lidstaten grote problemen hebben gehad met de tenuitvoerlegging van maatregelen in het kader van het instrument ter ondersteuning van landbouw en plattelandsontwikkeling (SAPARD), hetgeen heeft geleid tot vertragingen bij de betaling van financiële middelen, waardoor in sommige gevallen wegens administratieve tekortkomingen pas in 2003 kon worden begonnen; is van mening dat het gedurende een overgangsperiode mogelijk moet zijn om gelden voor plattelandsontwikkeling die tijdens het begrotingsjaar niet zijn gebruikt over te schrijven naar de begroting voor het volgende jaar; 9. hoopt dat de deelname van de nieuwe lidstaten aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid zal leiden tot een positieve ontwikkeling van plattelandsgebieden, waardoor welvaart en welzijn worden bevorderd; verzoekt de Commissie initiatieven te nemen om maatschappelijke ontwrichting als gevolg van ontvolking van het platteland en stijging van de werkloosheid te voorkomen; onderstreept het belang van semi-zelfvoorzienende landbouwbedrijven en de noodzaak van steun voor deze bedrijven; 10. vertrouwt erop dat de Commissie als hoedster van de Verdragen druk op de huidige en de nieuwe lidstaten zal blijven uitoefenen om zich ook na de toetreding aan het communautaire wetgevingskader aan te passen; onderstreept dat in een Europese Unie die is gebaseerd op gedeelde waarden en op de rechten die zijn vastgelegd in het Handvest van de grondrechten, eerbiediging van vrijheden en burgerrechten een gemeenschappelijk belang is; 11. roept op tot bescherming van het unieke ecologische erfgoed van de kandidaat-lidstaten door middel van volledige en tijdige tenuitvoerlegging van de Europese milieuwetgeving en de integratie van het milieu in alle sectorale beleidslijnen van de Unie; herhaalt dat de besteding van EU-middelen voor de ontwikkeling van de infrastructuur in de kandidaat-lidstaten verenigbaar moet zijn met de communautaire milieuwetgeving; 12. benadrukt het belang van naleving van de bestaande milieuwetgeving, met name ten aanzien van milieu-effectbeoordelingen voor de voorgestelde trans-Europese vervoersnetwerken; 13. deelt de opvatting van de Commissie dat de tenuitvoerlegging van het acquis communautaire op het gebied van overheidsopdrachten, staatssteun en milieubescherming een noodzakelijke voorwaarde is voor het ontvangen van middelen uit de structuurfondsen; wijst erop dat de kandidaat-lidstaten de strategische milieu-effectbeoordeling voor het enig programmeringdocument moeten uitvoeren en verenigbaarheid ervan met Natura 2000 moeten waarborgen; 14. stelt vast dat consumenten in de huidige EU-lidstaten zich met name zorgen maken over de veiligheid van voedingsmiddelen die vanuit de nieuwe lidstaten op de interne markt komen; wijst op hardnekkige tekortkomingen bij de veterinaire controle in sommige landen; wijst voorts op de verplichting voor de Commissie om maatregelen te nemen om de verkoop of uitvoer van voedselproducten uit een bepaalde regio of lidstaat stop te zetten als de voedselveiligheid in gevaar komt; 15. dringt er bij de lidstaten die overgangsregelingen voor het vrije verkeer van personen invoeren op aan de daadwerkelijke migratiepatronen na de toetreding nauwgezet te bestuderen en deze beperkingen van het vrije verkeer zo spoedig mogelijk op te heffen; 16. wijst nogmaals op de mogelijkheid om zowel bestaande vrijwaringsregelingen als nieuwe in het Toetredingsverdrag opgenomen clausules toe te passen om de werking van de interne markt te waarborgen en de burgers van de Europese Unie te beschermen; onderstreept dat "vrijwaringsregelingen" moeten worden beschouwd als instrumenten om mogelijke gevaren van ontregeling van de interne markt te beperken, maar niet als een teken van wantrouwen tegenover toekomstige lidstaten; herhaalt zijn eis om volledig te worden betrokken bij de procedure voor de toepassing van de "vrijwaringsregelingen", die dienen te worden toegepast op basis van een met gekwalificeerde meerderheid genomen besluit van de Raad en instemming van het Europees Parlement; verzoekt de Commissie het Parlement vóór de toetreding op 1 mei 2004 ervan in kennis te stellen welke vrijwaringsregelingen zij zal voorstellen om te worden toegepast; 17. herinnert eraan dat de soepele toepassing van het EU- acquis , gesteund door adequaat administratief beheer, alsmede een efficiënte en onafhankelijke rechterlijke macht noodzakelijke voorwaarden zijn om de voordelen van toetreding tot de EU ten volle te kunnen benutten; onderstreept het belang van goed werkende systemen voor de overdracht van EU-middelen; waarschuwt dat enkele landen nog niet alle noodzakelijke stappen hebben ondernomen; 18. stelt vast dat er helaas nog steeds grote onopgeloste problemen bestaan; is in dit verband bezorgd dat de centrale overheid en andere delen van het openbaar bestuur in diverse landen nog steeds niet in staat zijn de EU-wetgeving, met inbegrip van betaling van steun voor de landbouw, naar behoren ten uitvoer te leggen; is van mening dat de wijdverspreide corruptie in de publieke sector in dit verband aanleiding geeft tot bijzonder ernstige ongerustheid; 19. is bezorgd over de geringe voortgang die enkele toetredingslanden hebben gemaakt met hun veterinaire wetgeving, met name op het gebied van BSE-preventie en de behandeling van slachtafval; is van opvatting dat er op het stuk van de voedselveiligheid dringend vooruitgang moet worden geboekt; roept de Commissie ertoe op in de oude en de nieuwe lidstaten dezelfde mate van flexibiliteit te hanteren met betrekking tot hygiënevoorschriften bij rechtstreekse of lokale verkoop en traditionele voedselbewerkingen, onderscheid te maken tussen hygiëne-eisen, verbetering van de volksgezondheid en infrastructurele eisen van industriële voedselbewerking, en rekening te houden met lokale en regionale markten, de werkgelegenheidssituatie en de voedselvoorkeuren van producenten en consumenten in hun eigen regio's; 20. roept de nieuwe lidstaten ertoe op het maatschappelijk middenveld steeds verder te integreren in het politieke en sociaal-economische leven, in de wetenschap dat het een factor is die van essentieel belang is voor het bereiken van werkelijke democratische volwassenheid; 21. merkt op dat sommige nieuwe lidstaten parallel aan hun indrukwekkende economische prestaties een significante stijging meemaken van werkloosheid, ongelijkheid en sociale uitsluiting; verlangt dat deze kwesties krachtiger worden aangepakt; is van mening dat de situatie geleidelijk dient te verbeteren door aanhoudende investeringen in sociaal en economisch beleid, onderwijs en gezondheidszorg; 22. benadrukt het belang van doeltreffende systemen om de feitelijke tenuitvoerlegging van het huidige acquis , met name op het terrein van de arbeidsmarkt en de veiligheid op het werk te controleren; steunt in dit opzicht de rol die de sociale partners spelen bij een effectieve tenuitvoerlegging; 23. roept de nieuwe lidstaten ertoe op maatregelen te nemen tegen de toenemende segmentering van hun arbeidsmarkt, die blijkt uit ernstige tekorten en wanverhoudingen op het gebied van bekwaamheden alsook uit de groeiende kloof tussen hoog en laag opgeleiden voor wat betreft hun kansen op de arbeidsmarkt; 24. dringt aan op meer investeringen voor de verbetering van de kwaliteit van de beroepsopleiding en scholingsstelsels alsmede de aansluiting daarvan op de behoeften van het bedrijfsleven en personen; dringt erop aan de toegang tot permanente educatie voor iedereen uit te breiden, met name door het bevorderen van scholing op de werkplek en gerichte maatregelen ter verhoging van de kansen van kwetsbare groepen die het risico lopen van de arbeidsmarkt te worden uitgesloten; 25. roept de nieuwe lidstaten ertoe op het opzetten van een gezamenlijke Europese infrastructuur (verkeer, energie, enz.) niet alleen te beschouwen als een wezenlijke bijdrage tot hun eigen ontwikkeling, maar ook als belangrijk middel om de cohesie van Europa als geheel te ondersteunen; 26. herhaalt dat zowel in de oude als de nieuwe lidstaten extra inspanningen zullen moeten worden gedaan om ervoor te zorgen dat iedereen de vruchten kan plukken van de verschillende dimensies van het EU-lidmaatschap; roept de nieuwe lidstaten ertoe op met spoed maatregelen te nemen om de steeds groter wordende regionale verschillen op hun grondgebied aan te pakken; 27. spoort de burgers van de nieuwe lidstaten ertoe aan actief deel te nemen aan de aanstaande verkiezingen voor het Europees Parlement, die de eerste gezamenlijke verkiezingen in de geschiedenis van de nieuwe uitgebreide Unie zullen zijn; verzoekt de autoriteiten in de nieuwe lidstaten een wettelijk kader op te zetten dat in overeenstemming is met de regels van de Europese Unie en waarin alle burgers dezelfde rechten worden toegekend om aan deze verkiezingen deel te nemen; roept de instellingen van de Europese Unie en de autoriteiten in de nieuwe lidstaten ertoe op te zorgen voor voldoende en relevante informatie en met hun burgers te communiceren, teneinde de democratische legitimiteit van de Unie te vergroten; roept de nieuwe lidstaten ertoe op deze gelegenheid aan te grijpen om het publieke debat over de toekomstige vorm van de uitgebreide Unie en de rol van de nieuwe lidstaten opnieuw aan te zwengelen; 28. steunt de regeringen van alle betrokken landen in hun inspanningen bij de voortzetting van een langdurig en intensief beleid voor de aanpak van de problemen van minderheden (met name de Roma) dat gericht is op hun sociale integratie; verzoekt de Commissie krachtigere organisatorische en financiële maatregelen te nemen om de inspanningen van de oude en de nieuwe lidstaten op dit gebied te versterken en integratie van de Roma in de komende jaren tot een van de hoofddoelstellingen van het Europese minderhedenbeleid te maken; 29. verzoekt alle nieuwe lidstaten erop toe te zien dat het EU- acquis op het gebied van de discriminatiebestrijding volledig wordt omgezet en geïmplementeerd in hun wetgeving, met inbegrip van volledige en correcte omzetting van de bepalingen ten aanzien van redelijke aanpassingen voor personen met een handicap, zoals vastgelegd in Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (1) , en ervoor te zorgen dat discriminerende wetgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van homoseksuelen, wordt ingetrokken; 30. dringt er bij de toetredende landen op aan hun inspanningen op het gebied van de sociale zekerheid voort te zetten en zich daarbij speciaal te richten op a-typische werknemers en op de diverse vormen van discriminatie en maatschappelijk uitsluiting van vrouwen, met name migrantenvrouwen, vrouwen uit etnische minderheden, vrouwen in perifere en plattelandsgebieden alsmede een-oudergezinnen; 31. steunt de nieuwe lidstaten in hun strijd tegen corruptie; herinnert eraan dat corruptie ertoe leidt dat samenlevingen niet kunnen profiteren van de voordelen van een efficiënte toewijzing van de vaak schaarse, maar altijd beperkte, publieke middelen en het vertrouwen in de publieke sector ondermijnt; 32. verzoekt de Rekenkamer om in het kader van haar werkzaamheden in verband met de systemen voor het berekenen, overdragen en controleren van de drie eigen-middelenbronnen voor de Gemeenschapsbegroting bijzondere aandacht te schenken aan de nieuwe lidstaten; 33. beklemtoont de noodzaak van verdere verbetering van de beveiliging van de buitengrenzen van de uitgebreide Unie door middel van een efficiënte bestrijding van de zwarte handel en de georganiseerde misdaad en door voorbereidingen te treffen voor de spoedige invoering van de Schengen-normen als een voorwaarde voor vrij verkeer, terwijl tegelijk aan de traditionele grensoverschrijdende economische en culturele bevolkingen onder de grensbevolking de nodige aandacht wordt besteed en de asielprocedure overeenkomstig het Verdrag van Genève en bijbehorende protocollen ten volle wordt nageleefd; 34. benadrukt het belang van de alomvattende EU-strategie inzake een grotere Europees nabuurschap voor de landen die buiten de uitgebreide Unie zullen blijven; rekent erop dat de nieuwe lidstaten actief zullen bijdragen tot het bouwen van "bruggen" en tot wederzijds begrip en samenwerking; benadrukt voorts het belang van de Noordelijke dimensie in de noordelijke regio's; 35. merkt op dat de betrekkingen tussen Letland, Estland en Rusland ondanks veranderingen ten goede nog steeds worden gekenmerkt door spanningen en dat het grensverdrag, een cruciaal onderdeel van genormaliseerde betrekkingen, nog niet is ondertekend, ten gevolge van Ruslands weigering; verwacht dat Letland en Estland als nieuwe leden van de EU in een sfeer van wederzijds begrip en goed nabuurschap betrekkingen met Rusland zullen aangaan met het oog op grensoverschrijdende samenwerking op een breed scala aan kwesties, met inbegrip van directe contacten tussen personen; bevestigt dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Rusland zonder uitzonderingen van toepassing dient te zijn op alle lidstaten, met inbegrip van de nieuwe lidstaten die op 1 mei 2004 tot de Europese Unie toetreden; verwacht dat de vereiste technische aanpassingen tijdig zullen worden aangebracht; 36. herinnert eraan dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Rusland moet worden uitgebreid tot de tien nieuwe lidstaten; roept de Commissie ertoe op te dien einde onderhandelingen te voeren met Rusland en het Europees Parlement regelmatig op de hoogte te stellen van alle ontwikkelingen op dit gebied; geeft uiting aan zijn bezorgdheid over de onopgeloste grensproblemen tussen enkele kandidaat-lidstaten en Rusland als gevolg van de weigering van Rusland om de grensverdragen te ondertekenen en te ratificeren; De Tsjechische Republiek 37. erkent de resultaten die de Tsjechische Republiek de afgelopen jaren heeft behaald bij de vernieuwingen van haar beleid, haar economie en haar samenleving, die er uiteindelijk toe hebben geleid dat het land klaar is voor toetreding tot de Europese Unie; 38. prijst de goede algemene economische prestaties van de Tsjechische Republiek, met name de reële groei van het bruto binnenlands product van 2% in 2002 en 2,1% in de eerste helft van 2003, alsook de lichte daling van de werkloosheid van 8% in 2001 naar 7,6% in de eerste helft van 2003; 39. steunt de regering in haar inspanningen de levensomstandigheden van de Roma te verbeteren en een einde te maken aan hun sociale marginalisatie en discriminatie in alle maatschappelijke posities; is van opvatting dat deze inspanningen nog vele jaren zullen moeten worden voortgezet; roept de autoriteiten ertoe op volledig gebruik te maken van alle door de EU voor dit doel beschikbaar gestelde middelen; 40. is bezorgd over de mensenhandel, met name over de vermeende kinderhandel aan de Duits-Tsjechische grens; verzoekt de Tsjechische regering om steun voor programma's voor speciale hulpverlening aan slachtoffers, het opzetten van beschermingsfaciliteiten en scholing van politie en grensbewakers om de bewustwording van het probleem van de mensenhandel te vergroten; dringt er bij de betrokken landen op aan hun grensoverschrijdende samenwerking op basis van INTERREG te versterken, teneinde gemeenschappelijke preventieprogramma's en verdere ontwikkeling van sociale actieplannen te bevorderen; 41. roept het Tsjechische parlement ertoe op het Statuut van Rome inzake het Internationaal Straftribunaal te ratificeren, daar dit een gedeeld kenmerk is van de juridische cultuur van de EU; 42. is ingenomen met het feit dat de Tsjechische Republiek met het wetgevingsproces, in grote lijnen, het punt heeft bereikt waarop het in staat is het acquis toe te passen met ingang van de datum van toetreding; verzoekt de Tsjechische Republiek echter op een aantal gebieden nadere aanpassingen te maken die noodzakelijk zijn, name wat betreft het vrije verkeer van goederen, met name voedingsmiddelen, en maatregelen ter bestrijding van het witwassen van geld; 43. dringt er bij de Tsjechische Republiek op aan om haar wetgeving met betrekking tot de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties in de gezondheidssector en met betrekking tot de financiële controle in verband met de regionale en structuurfondsen onverwijld in overeenstemming te brengen met het acquis , zoals vereist; stelt met bezorgdheid vast dat het gebrek aan scholing van met name lokale actoren in de Tsjechische Republiek tot uiting komt in de kwaliteit van de projectontwikkeling; is verheugd dat de gewijzigde wet inzake overheidsopdrachten is goedgekeurd; 44. geeft uiting aan zijn bezorgdheid over het oordeel van de Commissie dat de Tsjechische Republiek nog niet in staat is het acquis op landbouwgebied ten aanzien van de normen in de levensmiddelenverwerking volledig om te zetten; roept de Tsjechische Republiek ertoe op deze situatie onmiddellijk recht te zetten, teneinde de Europese consument niet aan gevaar bloot te stellen; 45. herhaalt zijn eis door de Commissie volledig op de hoogte te worden gehouden van de tenuitvoerlegging van de overeenkomst van Melk van 29 november 2001 met betrekking tot de Temelin-kerncentrale; 46. dringt er bij de Tsjechische Republiek, gezien de ervaringen met de overstromingen in de zomer van 2002, op aan haar plannen voor de stuwdammen in de bovenloop van de Elbe te heroverwegen; steunt de oproep van de Commissie om voor dit project een milieu-effectbeoordeling uit te voeren en intermodale alternatieven uit te werken; Estland 47. onderstreept de vastbeslotenheid en de continuïteit van de nu bijna voltooide inspanningen die de Estse autoriteiten bij de uitvoering van de voorbereidingen voor de toetreding gedurende de gehele overgangsperiode aan de dag hebben gelegd om ervoor te zorgen dat Estland op 1 mei 2004 lid kan worden van de EU; ondersteunt de aanbevelingen in het monitoringverslag van de Commissie met betrekking tot de noodzaak de resterende tekortkomingen met spoed aan te pakken, met name op gebieden zoals de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties, het arbeidsrecht en de gelijke behandeling van vrouwen en mannen; 48. feliciteert Estland met de positieve uitslag van het op 14 september 2003 gehouden referendum over toetreding tot de EU, dat een weerspiegeling was van de sterke steun onder de bevolking, ondanks wijdverbreide zorgen over de mogelijke nadelen van het lidmaatschap; is van mening dat deze steun voor het EU-gerichte beleid van essentieel belang is voor het verrichten van verdere inspanningen om een levensstandaard te bereiken die gelijk is aan die van de huidige lidstaten en de voordelen van de economische ontwikkeling ten goede te laten komen aan alle delen van de samenleving; 49. verzoekt de Estse autoriteiten de omzetting van communautaire wetgeving op het gebied van de gelijke behandeling van vrouwen en mannen met grote spoed voort te zetten en de daadwerkelijke tenuitvoerlegging ervan te waarborgen, zodat deze belangrijke kwestie wordt aangepakt; herinnert eraan dat gelijkheid tussen mannen en vrouwen moet worden gezien als een democratisch beginsel in het politieke, civiele en economische leven op lokaal, regionaal en nationaal niveau en door alle lidstaten van de EU moet worden geëerbiedigd als onderdeel van het Handvest van de grondrechten; 50. feliciteert Estland met zijn sterke economische prestaties die worden gekenmerkt door stabiele hoge groeicijfers (6% BBP-groei in 2002), goede vooruitzichten voor de middellange termijn, aanzienlijke directe buitenlandse investeringen en een relatief lage inflatie; is van mening dat het tekort op de lopende rekening van de betalingsbalans reden is voor zorg, maar vertrouwt erop dat de Estse autoriteiten dit probleem zullen aanpakken met passende maatregelen, zoals een strikter fiscaal beleid; 51. steunt de belangrijke trans-Europese infrastructuurprojecten, zoals Rail Baltica, dat grote gevolgen kan hebben voor de verdere modernisering van Estland en de integratie van Estland in de interne markt kan vergemakkelijken; neemt nota van de bereidheid van de Commissie om zodra aan de noodzakelijke voorwaarden is voldaan financiële en technische bijstand te verlenen om Estland te helpen dit project uit te voeren; 52. is ingenomen met de maatregelen die de Commissie, parallel aan het toetredingsproces, in het kader van de Europa-overeenkomst heeft genomen om de handel op zulke belangrijke terreinen als de markten voor landbouw- en visserijproducten alsmede verwerkte landbouwproducten te liberaliseren, teneinde de integratie van Estland in de interne markt te vergemakkelijken; 53. verzoekt de Estse autoriteiten het beleidskader voor regionale ontwikkeling te versterken en dit beleid te ondersteunen met effectieve instrumenten op regionaal niveau, teneinde de bestaande regionale verschillen (cf. de Ida-Viru-regio) te verkleinen; is van mening dat succes op dit gebied van essentieel belang is om de sociaal-economische samenhang te behouden en duurzame ontwikkeling te bevorderen; 54. stelt vast dat het overheidsprogramma voor de integratie van minderheden in de Estse samenleving positieve resultaten oplevert; merkt echter op dat het grote aantal staatlozen (circa 165 000 volgens de Estse raad voor burgerschap en migratie) nog steeds een kwestie is die verdere inspanningen en stimulansen van de Estse autoriteiten vereist, alsook meer belangstelling en motivatie van de zijde van de staatlozen; 55. merkt op dat in de energiesector de zekerheid van de olievoorziening lijkt te zijn gewaarborgd in overeenstemming met het acquis ; wijst met nadruk op de inspanningen die zijn verricht in verband met de hervorming van de leisteenoliesector; merkt echter ook in het algemeen met betrekking tot het concurrentievermogen van de energiemarkt op dat Estland zich verder dient in te spannen om ervoor te zorgen dat de elektriciteits- en gassectoren worden geliberaliseerd in overeenstemming met de overgangsregeling houdende de tenuitvoerlegging, vóór eind 2008, van de bepalingen inzake de marktopenstelling van Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (2) ; 56. verwacht dat Estland een belangrijke rol zal spelen bij de ondersteuning van het communautaire beleid in het kader van de strategie inzake de grotere Europese nabuurschap, doordat de EU kan profiteren van het inzicht en de ervaring van Estland op het gebied van de betrekkingen met Rusland, de Oekraïne, Moldavië en Wit-Rusland; acht het van essentieel belang voor de politieke stabiliteit van de regio om nieuwe delingen in het Europa na de uitbreiding te vermijden en de regionale samenwerking te versterken in een sfeer van een echt partnerschap; Cyprus 57. stelt vast dat Cyprus krachtens het op 16 april 2003 in Athene ondertekende toetredingsverdrag op 1 mei 2004 ongedeeld zal toetreden tot Unie, maar dat de toepassing van het acquis communautaire in het noordelijk deel van het eiland wordt opgeschort totdat er een politieke oplossing is gevonden; 58. herhaalt dat de Europese Unie streeft naar toetreding van heel Cyprus; stelt met tevredenheid vast dat de onderhandelingen op 10 februari 2004 in New York zijn hervat onder auspiciën van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en dat deze een strikt tijdschema voor beide partijen heeft vastgesteld, teneinde vóór 1 mei 2004 tot een definitieve oplossing te komen; 59. herinnert eraan dat de VN-Veiligheidsraad in juli 2003 heeft verklaard dat de heer Denktash, de leider van de Turks-Cyprioten, verantwoordelijk was voor het mislukken van de onder de auspiciën van de VN gevoerde onderhandelingen; merkt op dat de starre houding van de heer Denktash in bepaalde Turkse kringen wordt gesteund, terwijl anderen te kennen hebben gegeven bereid te zijn in te stemmen met het "plan-Annan" als basis voor onderhandelingen; 60. doet een beroep op de Grieks-Cyprioten, die op het punt staan toe te treden tot de EU, om hun goede wil te tonen (in overeenstemming met de vereisten van het Balladur-inititiatief dat ook van toepassing is op de regering van Cyprus) en op de leider van de Turks-Cyprioten om met volle inzet deel te nemen aan de onderhandelingen op basis, zoals overeengekomen, van het door secretaris-generaal Annan voorgelegde VN-plan, zodat de kwestie-Cyprus definitief kan worden opgelost voordat Cyprus toetreedt tot de EU en er, in overeenstemming met de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, een federale staat kan worden gesticht die bestaat uit twee onderdelen, maar internationaal één rechtspersoon zal zijn; 61. onderstreept dat de houding van de heer Denktash niet strookt met de opvattingen van een grote meerderheid van de oorspronkelijke Turks-Cypriotische bevolking, die voorstander is van de toetreding tot de EU van een herenigd Cyprus; is van mening dat de meeste kiezers derhalve bij de verkiezingen van 14 december 2003 de oppositiepartijen hebben gesteund, ook al kwam de overwinning van de oppositie vanwege het kiesstelsel en de snelle toekenning van het burgerschap aan immigranten uit Turkije niet tot uitdrukking in een zetelmeerderheid; roept Turkije ertoe op de kans die zich nu voordoet te benutten en alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat er nog voor de toetreding een akkoord wordt bereikt; 62. uit zijn bezorgdheid over berichten dat de pers in het noorden van Cyprus wordt geïntimideerd; verzoekt de betrokken autoriteiten ervoor te zorgen dat de fysieke veiligheid van journalisten wordt gegarandeerd en dat het recht van vrije meningsuiting en de rechtsstaat worden gewaarborgd, met name in de verkiezingsperiode; zegt toe de contacten met politieke partijen, het maatschappelijk middenveld en de media in het Turkse deel van Cyprus te verdiepen; 63. stemt volledig in met de politieke beoordeling van de Commissie dat het ontbreken van een akkoord over Cyprus een ernstig obstakel zou kunnen zijn voor de Europese ambities van Turkije; merkt op dat de oplossing van de kwestie-Cyprus weliswaar geen voorwaarde is voor de toetreding van Turkije, maar dat de kwestie-Cyprus toch een grote hinderpaal vormt, alsook een politieke test voor de Europese koers van het land; hoopt dat de Turkse politieke autoriteiten zich ten volle rekenschap geven van het belang van deze zaak; acht het moeilijk voorstelbaar dat Turkije tot de Unie zou kunnen toetreden als het weigert een van de lidstaten ervan te erkennen, een deel van het grondgebied van deze lidstaat militair bezet houdt, de schepen van deze lidstaat boycot en zijn luchtruim voor deze lidstaat gesloten houdt; 64. merkt op dat de EU, in het geval van een regeling voor de scheiding van het eiland, bereid is een internationale donorconferentie te steunen, zelf aanvullende steun ter waarde van meer dan 300 miljoen euro te verlenen en het Turks als officiële taal te aanvaarden; hoopt dat er tijdig voor de van 10 tot 13 juni 2004 in het noordelijke deel van het eiland te houden Europese verkiezingen een regeling zal worden gesloten; 65. verzoekt de Commissie het onderhandelingsproces nauwgezet te volgen en de intensieve inspanningen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, om tot een uitvoerbare en bruikbare oplossing te komen, actief te ondersteunen; 66. verzoekt de regering en het Huis van afgevaardigden van de Republiek Cyprus onverwijld twee problemen op landbouwgebied aan te pakken, te weten: de toekomstige tot betalen gemachtigde instelling en de mechanismen voor de buitenlandse handel in landbouwproducten; onderstreept dat het, wat de tot betaling gemachtigde instelling betreft, volledig in het eigen belang van Cyprus is dat er een systeem aanwezig is om boeren direct bij toetreding te kunnen betalen; 67. verzoekt Cyprus om zich op vervoersgebied te blijven inzetten voor het toezicht op de veiligheid op zee; 68. neemt voorts met voldoening kennis van de vaststelling van de Commissie dat Cyprus "op de meeste beleidsterreinen een hoog niveau van aanpassing aan het acquis heeft bereikt"; spoort de betrokken autoriteiten ertoe aan niet te verslappen bij hun inspanningen ten behoeve van de voorbereiding op de toetreding; Letland 69. is ingenomen met de lopende hervormingen die de Letse autoriteiten ondernemen met het oog op herstructurering en versterking van de bestuurlijke capaciteit, die de coördinatie, de transparantie en de controleerbaarheid van overheidsmaatregelen zal verbeteren; is echter van mening dat het van het grootste belang is het overheidsapparaat verder te versterken, met name door de invoering van een nieuw salarisstelsel met het oog op de verwezenlijking van een concurrerende beloning in de overheidssector; vestigt tevens de aandacht op de noodzaak de tenuitvoerlegging van de in 1998 gestarte bestuurlijke territoriale hervorming te versnellen; 70. is bezorgd over het blijvend hoge niveau van corruptie dat het internationale imago van het land, maar ook het binnenlandse vertrouwen schade blijft toebrengen; steunt daarom ten volle de krachtige toezeggingen van de huidige regering om de effectiviteit van de corruptiebestrijdingsmaatregelen, onder meer op het gebied van overheidsopdrachten, te vergroten door middel van een nieuwe strategie die door het onlangs opgerichte bureau voor het voorkomen en bestrijden van corruptie (BVBC) in samenwerking met overheidsinstellingen en NGO's is opgesteld; beschouwt het werk van het BVBC als een positieve stap voorwaarts, met name de eerste onderzoeken van het bureau naar gevallen van corruptie op hoog niveau, zoals schendingen van de wetgeving voor de financiering van politieke partijen; is echter bezorgd over het gebrek aan democratische controle op dit bureau, dat onder de minister-president valt; is van mening dat corruptiebestrijding alleen doeltreffend kan zijn als zij gepaard gaat met inspanningen om een goede ambtelijke cultuur op te bouwen, zodat eerbied voor wet- en regelgeving wordt gesteund door burgers die in hun dagelijks gedrag ethische normen hanteren; 71. is ingenomen met de hervorming van de rechterlijke macht, teneinde de juridische bevoegdheden te verduidelijk en de gerechtelijke procedures te vereenvoudigen; benadrukt in het bijzonder de aanzienlijke verbetering van de omstandigheden in gevangenissen voor veroordeelde minderjarigen; wijst op de vereiste kwalificaties, het salarisstelsel en de sociale waarborgen voor rechters, die een positieve stap in de goede richting vormen; acht het van het grootste belang dat burgers betere toegang krijgen tot rechtshulp en dat deze wordt bevorderd; is bezorgd over langdurige gerechtelijke vooronderzoeken, overvolle gevangenissen en de lage prioriteit van onderzoek naar mensensmokkel; is derhalve ingenomen met de opstelling van de nationale strategie voor de bestrijding van mensensmokkel die op 1 november 2003 werd afgerond; roept de ministerraad ertoe op deze strategie onverwijld goed te keuren; 72. is bezorgd over de situatie van mensen in Letland die lijden onder armoede en sociale uitsluiting en die, ondanks het feit dat zij reeds lang in Letland wonen, geen duidelijke status hebben als gevolg van wijzigingen in de wetgeving inzake het staatsburgerschap en worden vastgehouden zonder toegang tot gratis rechtshulp in het gevangenisachtige opvangcentrum van Olaine; verzoekt de Letse overheid in verband hiermee deze mensen onmiddellijk een verblijfsstatus te verlenen en stappen te ondernemen om hen te integreren in de Letse samenleving; roept de Letse autoriteiten ertoe op humane besluiten te nemen op het gebied van het asiel- en immigratiebeleid, gebaseerd op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; 73. erkent dat het wetgevingskader voor het beleid inzake staatsburgerschap, taal en onderwijs in overeenstemming is gebracht met de internationale normen; roept de Letse autoriteiten er echter toe op te zorgen voor tweetalig onderwijs gedurende de periode waarin kinderen leerplichtig zijn, met inbegrip van het eindexamen, in overeenstemming met de huidige regels op basis waarvan 60% van het onderwijs in de officiële landstaal en 40% in de minderheidstalen verplicht is; benadrukt de noodzaak ruimte te blijven bieden voor onderwijs in minderheidstalen; is van mening dat een flexibele toepassing van de onderwijswet zou kunnen bijdragen tot de sociale en economische integratie van de Russischtalige minderheid in de Letse samenleving en de dialoog kan bevorderen, zodat spanningen met betrekking tot deze minderheden, die een aanzienlijk deel van de bevolking vertegenwoordigen, kunnen worden verminderd; 74. is ingenomen met de stijging van het aantal naturalisaties in 2003, die hoofdzakelijk het gevolg was van de campagne voor het referendum over de toetreding tot de EU, hoewel het naturalisatieproces van het "niet-burger"-deel van de samenleving nog steeds te traag verloopt; verzoekt de Letse autoriteiten derhalve het naturalisatieproces te bevorderen; is van mening dat minimumtaaleisen voor ouderen hiertoe kunnen bijdragen; moedigt de Letse autoriteiten ertoe aan de huidige tweedeling in de maatschappij ongedaan te maken en een daadwerkelijke integratie van "niet-burgers" te bevorderen, teneinde te zorgen voor gelijke kansen in het onderwijs en op de arbeidsmarkt; verzoekt de Letse autoriteiten de mogelijkheid te overwegen om niet-burgers die reeds lang in het land wonen de mogelijk te bieden deel te nemen aan lokale verkiezingen voor zelfbestuur; is ingenomen met de aanhoudende dialoog tussen vertegenwoordigers van de regering en het maatschappelijk middenveld over de ratificatie van het Kaderverdrag van de Raad van Europa voor de bescherming van nationale minderheden en met de oprichting van een specifieke subcommissie inzake sociale integratie bij de mensenrechtencommissie van de Saeima; beveelt de Letse autoriteiten aan dit Kaderverdrag snel te ratificeren; 75. erkent de aanzienlijke inspanningen die het ministerie van Landbouw heeft verricht om de resterende problemen vóór de toetreding op te lossen; verzoekt de Letse autoriteiten er echter op toe te zien dat alle noodzakelijke maatregelen worden genomen om de nationale procedures af te ronden, teneinde te zorgen voor een volledig operationele tot betaling gemachtigde instelling die door de EU gefinancierde projecten voor plattelandsontwikkeling kan uitvoeren; 76. verzoekt de Letse autoriteiten het beleidskader voor regionale ontwikkeling verder te verbeteren en dit beleid te ondersteunen met effectieve instrumenten op centraal en regionaal niveau, rekening houdend met het feit dat goede resultaten op dit gebied van wezenlijk belang zijn voor de sociaal-economische samenhang en een duurzame ontwikkeling; acht het van belang serieus rekening te houden met de voorbereidingen voor het beheer van het Europees Sociaal Fonds en alle structuurfondsen; is van opvatting dat het, voordat dit beleid resultaat oplevert en er middelen worden toegekend, goed is te zorgen voor alternatieve werkgelegenheid in de minder ontwikkelde landbouwregio's en voormalige industriegebieden en herverdelingsmechanismen te gebruiken om toenemende inkomensverschillen te vermijden; benadrukt de noodzaak de organisatie van scholing van lokale en regionale partners op sociaal en milieugebied voort te zetten, teneinde hen beter in staat te stellen deel te nemen aan het toezichthoudend comité voor de structuurfondsen; 77. stelt vast dat met name in plattelandsgebieden de werkloosheid zeer hoog blijft; betreurt dat Letland in de door het land in verband met doelstelling 1 ingediende statistieken van de Commissie als één geheel wordt beschouwd en dat de grote regionale verschillen op het gebied van werkloosheid niet in deze cijfers tot uiting komen; beseft dat het centrale probleem in deze regio's het gebrek aan kansen op de arbeidsmarkt is; verzoekt de Commissie daarom met name aandacht te besteden aan de meest achtergebleven regio's, zoals Latgale, en de Letse regering er via de structuurfondsen toe aan te moedigen zich te richten op maatregelen ter bestrijding van werkloosheid, sociale uitsluiting, armoede en ongelijkheid in het kader van het enig programmeringsdocument; is van mening dat investeringen in welzijnsprojecten noodzakelijk zijn om de sociaal-economische samenhang te behouden en de armste sectoren van de Letse samenleving in staat te stellen te profiteren van de economische ontwikkeling; 78. verzoekt Letland meer te doen voor de integratie van etnische minderheden; betreurt de tekortkomingen in de autonome bilaterale sociale dialoog tussen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers en het ontbreken van collectieve overeenkomsten; dringt bij Letland aan op de omzetting van de verordeningen inzake arbeidstijden in sommige sectoren; 79. wijst erop dat het acquis van normen voor voedselhygiëne uitsluitend dient ter bescherming van de consument en om ervoor te zorgen dat de voedingsmiddelen van goede kwaliteit zijn; merkt op dat zij niet zijn bedoeld om opzettelijk een structurele concentratie in de voedselverwerkingsindustrie te bewerkstelligen die nog meer werkloosheid in plattelandsgebieden zou veroorzaken; moedigt de Letse regering ertoe aan gebruik te maken van de programma's voor plattelandsontwikkeling om de productie te diversifiëren en een gedecentraliseerde productie van hoogwaardige voedingsmiddelen te ondersteunen; 80. is ingenomen met het besluit van de Commissie om de infrastructuurprojecten, zoals de Rail Baltica, op de prioriteitenlijst te plaatsen, hetgeen zal bijdragen tot de verdere modernisering van Letland; 81. wijst erop dat de vrijheid van meningsuiting voor alle burgers en in het bijzonder voor parlementsleden in alle kandidaat-lidstaten zonder enig wantrouwen moet worden gewaarborgd en dat parlementsleden moeten worden beschermd tegen elke vorm van vergelding wegens in het kader van de uitoefening van hun functie geuite meningen; is derhalve bezorgd over de recente poging van het Letse parlement om een van leden uit zijn functie van waarnemer bij het Europees Parlement te ontheffen; Litouwen 82. is ingenomen met overweldigende publieke steun in het referendum over de toetreding (91% vóór bij een opkomst van 64%), hetgeen de aantrekkelijkheid van het Europese project voor de Litouwse samenleving bevestigt en aantoont dat Litouwen bereid is bij te dragen tot de verdere ontwikkeling ervan; 83. stelt met tevredenheid vast dat Litouwen de afgelopen drie jaar enorme vooruitgang heeft geboekt op economisch gebied en dat het land zich van een van de traagst groeiende economieën van de kandidaat-lidstaten heeft ontwikkeld tot een van de meest dynamische economieën in Europa, met een zeer hoog groeipercentage (9,4% van het BBP in het eerste kwartaal van 2003), een lage inflatie en aanzienlijke directe buitenlandse investeringen; 84. stelt vast dat Litouwen volgens het monitoringverslag op de meeste beleidsterreinen een hoog niveau van aanpassing aan het acquis heeft bereikt en erin is geslaagd in hoge mate te voldoen aan zijn verplichtingen, waardoor het land een koppositie inneemt bij de 10 toetredende landen; vertrouwt erop dat het land nog voor de toetreding zal voldoen aan de EU-verplichtingen op de resterende gebieden; herinnert er derhalve aan dat met name dringend aandacht moet worden besteed aan de onopgeloste problemen die in het monitoringverslag worden genoemd (onder meer op visserijgebied bij de inspectie en controle in verband met het beheer van de visbestanden en de vloot en bij de wederzijdse erkenning van kwalificaties); 85. is van mening dat corruptiebestrijding hoge prioriteit dient te worden gegeven; erkent dat het wetgevingskader en de institutionele inrichting worden versterkt, maar dat er aanvullende inspanningen nodig zijn om de corruptie systematisch en effectief aan te pakken en te zorgen voor een adequate preventie en een groter gevoel van verantwoordelijkheid onder economische en politieke actoren; 86. moedigt de Litouwse autoriteiten ertoe aan het probleem van de hoge en aanhoudende werkloosheid verder aan te pakken met behulp van een actief arbeidsmarktbeleid, hervormingen van het pensioenstelsel en de gezondheidszorg en door te trachten het tekort bij de sociale zekerheid op te lossen, omdat met name deze kwesties van belang zijn voor het welzijn van de Litouwse burgers; 87. neemt kennis van het bevredigende niveau van de integratie van minderheden in Litouwen, hetgeen een belangrijke factor is voor sociale samenhang en politieke stabiliteit; 88. benadrukt het belang van goede voorbereidingen voor een doeltreffend gebruik van de structuurfondsen, hetgeen de groei van de Litouwse economie extra zal stimuleren, meer werkgelegenheid zal creëren en voordelen zal opleveren voor zowel bedrijven als individuele burgers (onderwijs, beroepsopleidingen, enz.); is ingenomen met de vergevorderde staat van voorbereiding van het enig programmeringsdocument, waardoor een opeenstapeling van vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de structuurfondsen in het eerste jaar na de toetreding kan worden voorkomen; 89. is verheugd over de goede nabuurbetrekkingen van Litouwen met Rusland en de ratificatie van de grensovereenkomst van 1997 tussen Rusland en Litouwen, alsook over de onlangs gesloten overnameovereenkomst; merkt op dat het transitverkeer van personen over Litouws grondgebied van en naar Kaliningrad effectief functioneert; 90. benadrukt het belang van een goede bewaking aan de Litouwse grenzen, die deel zullen uitmaken van de buitengrens van de uitgebreide EU; verzoekt de Litouwse autoriteiten hun strijd tegen smokkel en de georganiseerde misdaad voort te zetten door krachtige maatregelen te nemen, misdaden te onderzoeken en overtreders te straffen; verzoekt om speciale aandacht voor de grens tussen Kaliningrad en Litouwen, die bijzonder kwetsbaar is, zoals is gebleken bij de recente corruptiezaak waarbij een aantal hoge douanebeambten en grensbewakers betrokken was; 91. is zich bewust van de Litouwse bezorgdheid over de winning van olie door de Russische onderneming Lukoil in de Oostzee (het olieveld Kravcovskoye) op 22 kilometer van Kursiju Nerija, dat op de werelderfgoedlijst van de UNESCO staat; roept de betrokken partijen er derhalve toe op zich gezamenlijk in te spanning om de veiligheid van de werkzaamheden te waarborgen en het gevaar van vervuiling in dit bijzonder kwetsbare gebied tot een minimum te beperken; 92. steunt de belangrijke infrastructuurprojecten, Rail Baltica en het energienetwerk Litouwen-Polen, die een belangrijke invloed kunnen hebben op de verdere modernisering van Litouwen en de integratie van Litouwen in het Europese energiestelsel zouden vergemakkelijken; is ingenomen met het besluit van de Commissie om deze projecten op te nemen op de "prioriteitenlijst" en verzoekt de Commissie technische en financiële bijstand te verlenen om Litouwen te helpen deze projecten uit te voeren, op voorwaarde dat aan de nodige vereisten wordt voldaan; 93. neemt nota van de recente vooruitgang die Litouwen heeft geboekt op verschillende gebieden in verband met nucleaire veiligheid, waaronder de voorbereidingen voor de sluiting en ontmanteling van de kerncentrale van Ignalia, verbeteringen van de veiligheid, en de nieuwe wet op sociale waarborgen; herinnert aan de toezegging van Litouwen, op verzoek van de EU, om Eenheid 1 van de kerncentrale van Ignalia vóór 2005 en Eenheid 2 vóór 2009 te sluiten met financiële steun van de EU; verwacht in dit verband dat de Commissie haar belofte aan Litouwen op de voor beide partijen meest bevredigende wijze zal waarmaken; 94. is ingenomen met de actieve en positieve rol van Litouwen bij het verbeteren van de samenwerking met de Oost-Europese buren van de uitgebreide Unie, als ondersteuning van het beleid inzake de grote Europese nabuurschap dat van bijzonder belang is voor het behoud van de economische en culturele banden tussen buurlanden en de waarborging van de stabiliteit van de gehele regio; neemt kennis van de diverse initiatieven van de Litouwse autoriteiten in het kader van de regionale samenwerking, alsook van de bereidheid van het land om nauw samen te werken met de landen van de zuidelijke Kaukasus door ervaringen en resultaten op economisch, politiek en veiligheidsgebied uit te wisselen; Hongarije 95. is verheugd dat de inspanningen en de voorbereidingen op de toetreding tot de Europese Unie zijn voortgezet; neemt kennis van het vaste voornemen van de Hongaarse autoriteiten om tijdig te voldoen aan alle verplichtingen; onderschrijft de conclusies in het monitoringverslag van de Commissie met betrekking tot de problemen die vóór 1 mei 2004 moeten worden opgelost; vestigt met name de aandacht op de dringende noodzaak de tekortkomingen op het gebied van de landbouw op te lossen door het opzetten van de tot betaling gemachtigde instelling en het geïntegreerde beheers- en controlesysteem (GBCS), bevordering van plattelandsontwikkeling en aanpassing van bedrijven in de landbouw- en voedselsector om te voldoen aan de volksgezondheidsnormen voor de voedingsmiddelenindustrie; 96. merkt op dat de prestaties van de Hongaarse economie, die tijdens de overgangsperiode tot de meest dynamische van de regio behoorde, het laatste jaar licht zijn afgezwakt (een groeicijfer van circa 2,9% in het derde kwartaal van 2003 tegen 3,3% in 2002) en dat het tekort op de begroting en de handelsbalans moet worden aangepakt; stelt met voldoening vast dat de ontwerpbegroting een strikter begrotingsbeheer, aanzienlijke beperkingen van de bestuurlijke uitgaven (om het overheidsapparaat af te slanken) en nieuwe belastingmaatregelen omvat; 97. wijst erop dat de Hongaarse autoriteiten maatregelen hebben genomen om de capaciteit van het rechtswezen te versterken; verzoekt hen voldoende financiële middelen uit te trekken en procedures in te voeren om ervoor te zorgen dat rechters op grond van duidelijke gestandaardiseerde criteria worden geselecteerd, teneinde de grootst mogelijke transparantie te waarborgen, hetgeen noodzakelijk is om tot een professionele rechterlijke macht te komen; stelt met voldoening vast dat er op 20 oktober 2003 een wet is aangenomen om te zorgen voor een betere rechtsbijstand; 98. wijst erop dat de wet van 19 juni 2001 houdende het statuut van Hongaren in het buitenland op 23 juni 2003 is gewijzigd om diverse bepalingen in de oorspronkelijke versie te versoepelen, met name ten aanzien van de extra-territoriale effecten van deze wet, die door Roemenië en Slowakije discriminatoir, aanvechtbaar en onaanvaardbaar werden geacht; is verheugd over de overeenstemming die reeds is bereikt en dringt er bij de betrokken partijen op aan hun dialoog te intensiveren, teneinde de nog resterende kwesties te regelen, zodat Hongarije en zijn buurlanden op korte termijn een alomvattende overeenkomst kunnen sluiten; verzoekt de Hongaarse autoriteiten te zorgen voor een correcte handhaving van de secundaire wetgeving; wijst op het belang van het behoud en de bestendiging van de goede betrekkingen tussen Hongarije en zijn buurlanden, daar dit een sleutelfactor is voor stabiliteit in de regio; 99. is ingenomen met het feit dat er een "anti-discriminatiewet" is aangenomen en een minister is benoemd die met deze kwesties is belast; is van opvatting dat maatregelen ter bestrijding van discriminatie, intolerantie en uitsluiting (in het bijzonder van de Roma-minderheid) gekoppeld dienen te worden aan de door het Europees Parlement reeds voorgestelde methode om bevolkingsgroepen in het kader van de bredere sociale en ontwikkelingsbeleidslijnen de mogelijkheid te geven steeds nauwer betrokken te worden bij de planning, de uitvoering en de evaluatie van projecten en bij concrete maatregelen om hun integratie te bevorderen; 100. hoopt dat de hervorming van de gezondheidszorg zal leiden tot grotere doelmatigheid en een beheer van de gezondheidszorg dat in overeenstemming is met de legitieme verwachtingen van burgers met betrekking tot de toegang tot een behoorlijk niveau van de zorg; stelt vast dat er inmiddels veel maatregelen zijn genomen om de thuiszorg en poliklinische behandeling te ontwikkelen en particuliere ziektekostenverzekeringen en verzorgingsprogramma's te bevorderen; 101. wijst op het Hongaarse pleidooi voor een sterker GBVB; vertrouwt erop dat Hongarije een actieve rol zal spelen bij de beleidsontwikkeling; is van mening dat de ervaringen van Hongarije met zijn betrekkingen met de Balkan-landen bijzonder nuttig zullen zijn voor het smeden van banden tussen deze regio en de Europese Unie; 102. stelt vast dat het wetgevingskader voor de bestrijding van georganiseerde en economische misdaad is verbeterd, dat er doorbraken zijn bereikt met betrekking tot witwaspraktijken en dat er een corruptiebestrijdingsprogramma en een hele reeks maatregelen is vastgesteld (onder meer het in april 2003 aangenomen " glass pocke t"-programma) om te zorgen voor meer transparantie en controle op het beheer van de openbare middelen; wijst echter op de ernst van de corruptie, die leidt tot verduistering van openbare middelen; hoopt dat de bevoegde instanties alles in het werk zullen stellen om deze kwestie te onderzoeken en duidelijkheid te scheppen; 103. roept de Hongaarse burgers ertoe op actief deel te nemen aan de verkiezingen voor het Europees Parlement, waarin Hongarije voor het eerst vertegenwoordigers zal kiezen; uit zijn bezorgdheid over een onlangs gedaan voorstel om bij de Europese verkiezingen voor de parlementaire partijen een gemeenschappelijke verkiezingslijst op te stellen, en is van mening dat dit indruist tegen het grondbeginsel van democratische verkiezingen voor het Europees Parlement en het recht van de Europese burgers hun vertegenwoordigers via rechtstreekse verkiezingen te kiezen; dringt er bij de Hongaarse autoriteiten op aan voort te borduren op de zeer positieve bijdrage van Hongarije en zijn vertegenwoordigers in het constitutionele proces in de Conventie en het debat over de toekomst van Europa, dat de burgers moet betrekken bij het Europese politieke proces; Malta 104. is verheugd dat na de ondubbelzinnige uitslag van het referendum en de parlementsverkiezingen alle partijen het EU-lidmaatschap van Malta zonder voorbehoud steunen; verwacht dat een op deze basis politiek eensgezind Malta in staat zal zijn de succesvolle integratie in de EU ten goede te laten komen aan alle betrokken partijen; 105. is verheugd dat de Maltese regering er onder moeilijke politieke omstandigheden in is geslaagd de Maltese wetgeving op bijna alle rechtsgebieden aan te passen aan het acquis van de Unie; 106. moedigt Malta ertoe aan zijn inspanningen voort te zetten, zodat het land bij toetreding volledig voorbereid zal zijn om te voldoen aan de verplichtingen die uit het het lidmaatschap voortvloeien; 107. merkt op dat Malta de meeste voorbereidingen op het gebied van de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties heeft voltooid; 108. is ingenomen met het feit dat Malta op het punt van de staatssteun grotendeels heeft voldaan aan de uit de Verdragen voortvloeiende verplichtingen; steunt de inspanningen van de regering om snel maatregelen te nemen voor een herstructurering van de scheepswerven, zodat bij de toetreding is voldaan aan de overige verplichtingen; 109. steunt de regering van Malta bij haar inspanningen om te voldoen aan de eisen van de Verdragen betreffende de landbouw, in het bijzonder op het gebied van de volksgezondheid in levensmiddelenverwerkende bedrijven, de tot betaling gemachtigde instelling en het geïntegreerde beheers- en controlesysteem; 110. vraagt de Maltese autoriteiten de behandeling van asielaanvragen te bespoedigen om volledig in overeenstemming met het acquis van de Europese Unie te zijn; vraagt ook de Commissie Malta verder te blijven steunen in zijn pogingen om zijn administratieve capaciteit uit te breiden, o.a. ook het personeel dat de asielprocedures begeleidt, tot aan de toetreding en later aan de hand van het overgangsfonds; 111. is verheugd dat Malta voldoet aan vrijwel alle Verdragsverplichtingen op het gebied van milieubescherming; verwacht dat de hervormingen op het gebied van afvalbeheer, natuurbescherming en water- en luchtkwaliteit zullen worden voortgezet; 112. gaat ervan uit dat na de toetreding, onverminderd bepaalde overgangsregelingen, met name de bepalingen van Richlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand (3) volledig zullen worden omgezet en uitgevoerd in overeenstemming met het Europese beleid inzake de bescherming van soorten; 113. herhaalt zijn aanbeveling dat Malta 6 zetels in het Europees Parlement dient te krijgen, omdat dit in overeenstemming is met de bevolkingsomvang van het land; Polen 114. neemt nota van de wens en de vastbeslotenheid van de Poolse regering om alle noodzakelijke inspanningen te verrichten om de in het uitgebreide monitoringverslag vastgestelde tekortkomingen te verhelpen, teneinde te voldoen aan de verplichtingen die zij tijdens de toetredingsonderhandelingen is aangegaan en ervoor te zorgen dat Polen op 1 mei 2004 gereed is voor de toetreding; merkt op dat Polen in staat is op de terreinen (bijv. de audiovisuele sector) waarop het achterloopt de vertraging snel in te lopen, gezien de vooruitgang die sinds de afronding van het verslag van de Commissie is geboekt; 115. acht het van essentieel belang dat het reorganisatie- en moderniseringsproces wordt voortgezet; erkent echter dat de politieke besluitvormers moeilijke keuzes moeten maken omdat zij rekening moeten houden met enerzijds de eisen van werknemers die vrezen vanwege de herstructureringen en bedrijfssluitingen hun baan te verliezen en anderzijds de economische levensvatbaarheid van gevoelige sectoren zoals de staalindustrie en mijnbouw; 116. hoopt dat ook zal worden gezorgd voor meer zekerheid voor buitenlandse investeerders; 117. roept de Poolse autoriteiten ertoe op de resterende elementen van het acquis met betrekking tot de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties zo spoedig mogelijk in nationale wetgeving om te zetten, teneinde de wetgeving voor het vrije personenverkeer aan te passen, daar dit noodzakelijk is om de desbetreffende beroepsbeoefenaren is staat te stellen te profiteren van de werkgelegenheidskansen op de Europese markt; 118. neemt kennis van de verregaande hervorming van de overheidsfinanciën die noodzakelijk was om het overheidstekort te verminderen en het begrotingssysteem te stabiliseren via rationalisering van de overheidsuitgaven en de voorbereiding van het stelsel van overheidsfinanciën op de toetreding; erkent in dit verband dat er grote opofferingen zijn gevraagd van de kant van bijzonder kwetsbare delen van de Poolse samenleving, die de directe gevolgen moeten dragen die deze hervorming heeft voor de sociale voorzieningen (pensioenen en andere uitkeringen); 119. stelt met voldoening vast dat de macro-economische indicatoren in de tweede helft van 2003 een duidelijke verbetering te zien gaven in vergelijking met de twee voorgaande jaren en dat de groei is toegenomen tot 3,8% van het BNP als gevolg van een stijging van de uitvoer en het aantrekken van de binnenlandse vraag; hoopt dat dit herstel, wanneer het eenmaal is geconsolideerd, zal bijdragen tot een daling van de werkloosheid, die zorgwekkend hoog blijft en vraagt om duurzame gezamenlijke inspanningen van de overheid, regionale en lokale autoriteiten, en de economische en sociale actoren; stelt met bezorgdheid vast dat met name in de armere regio's in Polen te weinig middelen voor medefinanciering op lokaal niveau beschikbaar zijn om concepten voor duurzame ontwikkeling op de gewenste actieve wijze in te voeren; 120. is verontrust over de vertragingen bij de oprichting van tot betaling gemachtigde instelling en het geïntegreerde systeem voor beheer en controle (GSBC), die naar behoren dienen te werken om betalingen te kunnen doen aan boeren; merkt op dat de Commissie gezien de complexiteit van de procedures meer technische bijstand dient te verlenen ter ondersteuning van de inspanningen van de Poolse autoriteiten krachtens het regeringsbesluit van 6 november 2003, waardoor de omvang en het kwalificatieniveau van personeel in deze sector aanzienlijk zullen worden verhoogd; is van oordeel dat het voorlichtingsbeleid en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij maatregelen op het vlak van plattelandsontwikkeling aanzienlijk verbeterd dienen te worden om de plattelandseconomie te stabiliseren en verdere stijging van de werkloosheid in plattelandsgebieden te voorkomen; dringt er bij de Poolse regering op aan de agro-ecologische maatregelen volledig ten uitvoer te leggen en plaatselijke actiegroepen in het kader van LEADER te ondersteunen bij hun inspanningen ten behoeve van een geïntegreerde plattelandsontwikkeling; 121. is ingenomen met de maatregelen die Polen heeft genomen om de veiligheid van zijn oostgrens te verhogen door meer personeel en verbetering van de beheers- en surveillancemiddelen alsook door per 1 juli 2003 te voldoen aan visavereisten voor zijn oostelijke buren op zodanige wijze dat een eenvoudige procedure voor de bewoners van de grensstreken mogelijk wordt; acht het in dit verband wenselijk dat Polen diplomatieke initiatieven blijft nemen om de goede nabuurbetrekkingen en de economische en culturele banden met de oostelijke buurlanden in stand te houden , hetgeen door de Unie dient te worden gesteund; benadrukt derhalve de noodzaak van de oprichting van een grensoverschrijdend programma in het kader van de TACIS-hervorming en de nabuurschapsinstrumenten; vestigt voorts de aandacht op de noodzaak van decentralisatie van het INTERREG-programma naar grensoverschrijdende regio's; 122. is ingenomen met de overeenkomst tussen de regeringen van Polen en de Oekraïne over het plan de oliepijpleiding van Odessa naar Brody te verlengen tot Polen; 123. stelt met verontrusting vast dat diverse sectoren van de economie en de politiek nog steeds schade oplopen door corruptie, zowel op nationaal als op lokaal niveau, hetgeen leidt tot ondermijning van het prestige van de politieke gemeenschap en een aanzienlijke sociale malaise; is van opvatting dat de bestrijding van corruptie, een van de prioriteiten van de Poolse regering, binnen de wettelijke kaders krachtig moet worden voortgezet met gebruikmaking van passende middelen; 124. is van mening dat de effectiviteit van het gerechtelijk apparaat moet worden verbeterd; is in verband hiermee ingenomen met het feit dat er wetten zijn aangenomen tot wijziging van de strafrechtelijke en civielrechtelijke procedures (in werking getreden op 1 juli, resp. 14 augustus 2003), die enerzijds een vereenvoudiging en versnelling van de procedures tot doel hebben, waardoor de achterstand in onbehandelde zaken kan worden weggewerkt, en anderzijds een bevredigende uitvoering van de vonnissen moeten garanderen; wijst voorts op de noodzaak de rechtsbijstand voor burgers te verbeteren; 125. herhaalt zijn aanbeveling een effectieve professionele openbare dienst op te zetten, die de burgers helpt, in staat is de taken van een modern overheidsapparaat uit te voeren en zorgt voor een goede coördinatie tussen de verschillende ministeries; merkt op dat het aantal ambtenaren dat via vergelijkende onderzoeken wordt aangeworven nog steeds zeer beperkt is (circa 1% van alle ambtenaren) en dat de in 1999 in overeenstemming met de Europese normen aangenomen wet inzake de overheidsdienst niet op een bevredigende manier wordt gehandhaafd; spoort de Poolse autoriteiten ertoe aan horizontale wetgeving aan te nemen om alle aspecten van het functioneren van de overheidsdienst te harmoniseren; 126. neemt kennis van de plannen voor de hervorming van de gezondheidszorg, die de afgelopen jaren het voorwerp was van scherpe kritiek en grote ongerustheid binnen de Poolse samenleving teweegbracht; hoopt dat de nieuwe hervorming het mogelijk maakt het niveau van de zorg dat in het belang van de patiënten noodzakelijk is te verenigen met de vereisten van een deugdelijk economisch beheer; 127. juicht het initiatief voor een ontwerpwet inzake reproductieve rechten toe; benadrukt voorts het belang van de onlangs voorgestelde bepalingen inzake geregistreerd partnerschap, als stap vooruit bij de bestrijding van discriminatie op grond van seksuele geaardheid; 128. neemt kennis van de ondertekening op 13 februari 2004 door de president van de kieswet voor de verkiezingen voor het Europees Parlement; dringt er bij de autoriteiten en non-gouvernementele organisaties op aan de informatie- en aansporingscampagne onder de Poolse kiezers opnieuw op gang te brengen, teneinde deze eerste verkiezingen na de toetreding van Polen tot de Europese Unie op de best mogelijke wijze voor te bereiden; Slovenië 129. spreekt zijn tevredenheid uit over de aanzienlijke economische vooruitgang van Slovenië, in het bijzonder over de reële groei van het BBP met 3,2% in 2002 en 2,6% in 2003; is bezorgd over de stijging van de werkloosheid van 6% in 2002 tot 6,8% in 2003; stelt vast dat de markteconomie functioneert en dat Slovenië de beperkingen op directe buitenlandse investeringen heeft opgeheven; is van opvatting dat de Sloveense economie concurrerender kan worden als de regering bepaalde structurele hervormingen doorvoert, zoals de privatisering van de financiële sector, met inbegrip van het verzekeringswezen; merkt op dat Slovenië volgens door de Commissie verzamelde informatie van de tien nieuwe lidstaten het land is met de minste tekortkomingen; 130. is verheugd dat Slovenië vrijwel zijn hele wetgeving heeft aangepast, zodat het bij toetreding het gehele acquis zal hebben overgenomen; wijst Slovenië erop dat het om volledig van alle voordelen van de Europese en regionale structuurfondsen te kunnen profiteren ervoor moet zorgen dat de Europese regels inzake overheidsopdrachten worden nageleefd; wijst er voorts op dat ten aanzien van het vrije verkeer van personen de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties in bepaalde sectoren moet worden versneld; is ingenomen met het feit dat de wetten voor de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving inzake wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties in de gezondheidszorg, zijn aangenomen; 131. stelt vast dat het Sloveense parlement zich in het kader van het debat over institutionele veranderingen beraadt over de wijzigingen die moeten worden gemaakt op enkele nog niet aangepaste terreinen: wijst erop dat het hierbij gaat om onder meer pensioenen, het gelijke-kansenbeleid, de territoriale indeling en bepaalde aanvullende maatregelen op justitieel vlak; 132. merkt op dat de wet op de werking van de overheid pas een paar maanden geleden in werking is getreden en dat het nog te vroeg is om de voordelen ervan te zien; is ingenomen met het feit dat de overheid voornemens is het aantal politieke benoemingen van ambtenaren terug te dringen en dat een ambtenarenraad van twaalf leden ervoor zal zorgen dat topambtenaren worden geselecteerd op politiek neutrale gronden; steunt de inspanningen van Slovenië om zijn rechtssysteem te versterken, niet in de laatste plaats met het oog op het wegwerken van de achterstanden bij veel rechtbanken; 133. merkt op dat volgens officiële onderzoeken de gemiddelde burger niet betrokken is bij corruptie, maar dat het verschijnsel op hoge niveaus vaker voorkomt; wijst erop dat privatiseringen hebben geleid tot een aantal netelige kwesties en dat Slovenië dichter bij het sociologische profiel van ontwikkelde landen staat dan bij de wijdverspreide corruptie in overgangslanden; 134. stelt vast dat inflatie voor de regering een punt van zorg blijft, maar dat het percentage is gedaald van 7,2% in 2002 naar 5,6% in 2003; is verheugd dat de regering zich ten doel heeft gesteld het percentage te laten dalen om te voldoen aan de vereisten voor toetreding tot de eurozone; wijst erop dat om Slovenië op een lijn te brengen met de huidige lidstaten van de Europese Unie, het concurrentievermogen van de economie moet worden versterkt, hetgeen alleen mogelijk is door het privatiseringsproces opnieuw op te starten en de hervormingen die krachtens het acquis noodzakelijk zijn volledig door te voeren; 135. verzoekt om verdere inspanningen om de wet op het spoorwegvervoer, met inbegrip van de trans-Europese netwerken, aan te nemen; dringt er voorts in verband met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de bestaande regelingen op aan dat Slovenië deelneemt aan de dialoog en zich aansluit bij de verklaringen, de sancties en de beperkende maatregelen van de Europese Unie; 136. stelt vast dat een van de belangrijkste problemen in de relatie met Kroatië is dat Kroatië eenzijdig een ecologische zone in de Adriatische Zee heeft ingesteld, hetgeen in strijd is met het standpunt van de Commissie; acht het noodzakelijk eerst met de belanghebbende landen overeenstemming te bereiken over alle problemen, voordat een dergelijke zone kan worden ingesteld; merkt op dat het in het belang van alle partijen is om een voor allen aanvaardbare oplossing te vinden; Slowakije 137. is ingenomen met de voortgaande hervorming van de rechterlijke macht in Slowakije en steunt de belangrijkste doelstellingen daarvan, te weten het verlagen van de werkdruk van rechters door het aanwerven van hoger personeel bij de rechtbanken, het toepassen van systemen voor het beheer van zaken, het versterken van de opleiding en het bestrijden van corruptie binnen de rechterlijke macht; erkent de eerste positieve resultaten van deze hervorming; steunt het standpunt dat voor de daadwerkelijke volledige tenuitvoerlegging van het administratieve en wetgevingskader van de EU nog vele jaren van aanhoudende inspanningen nodig zullen zijn; 138. verzoekt de Commissie na te gaan in hoeverre de Slowaakse registratiewet voor religieuze gemeenschappen in strijd is met internationale verdragen inzake fundamentele vrijheden; 139. verwijst naar de laatste rapporten van Transparency International en doet een beroep op de Slowaakse regering om de strijd tegen de corruptie voort te zetten als één van haar prioriteiten; is verheugd dat de onlangs ingevoerde wetgeving heeft geleid tot een aantal opzienbarende zaken, die een verdere inspanningen in de strijd tegen de corruptie gemakkelijker kunnen maken; ziet uit naar de spoedige aanneming van wetten inzake illegaal verworven bezit en belangenconflicten, die thans beide door het parlement worden opgesteld; 140. doet een beroep op de regering de economische en maatschappelijke levensomstandigheden van de Roma snel en blijvend te verbeteren en de sociale uitsluiting op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid, toegang tot openbare diensten en discriminatie in het algemeen te bestrijden; merkt op dat alle bestuursniveaus zich moeten inspannen om de strategieën en actieplannen ten uitvoer te leggen; benadrukt dat deze inspanningen nog meerdere jaren zullen moeten worden voortgezet; roept de overheid ertoe op ten volle gebruik te maken van alle door de EU ter beschikking gestelde middelen; dringt er bij de regering op aan de tenuitvoerlegging van de plannen die aan het Europees Parlement worden voorgelegd, te verbeteren; neemt nota van de conclusies in het rapport over de beweerde sterilisatie van Roma-vrouwen en juicht de voorgestelde wijzigingen in de sterilisatieregelgeving toe; steunt de aanbeveling van de Commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa inzake bepaalde wetsaspecten en de praktijk in verband met de sterilisatie van vrouwen in de Slowaakse Republiek; juicht de voorgestelde wijzigingen in de sterilisatiewetgeving toe; 141. is ingenomen met de constructieve samenwerking tussen de politieke vertegenwoordigers van de Hongaarse minderheid en hun partners in de regeringscoalitie, die heeft geleid tot een verbetering van de situatie van de Hongaarse minderheid, zoals blijkt uit het feit dat de eis van de Hongaarse minderheid in verband met een eigen universiteit is ingewilligd met de oprichting van de Hongaarstalige János Selye-universiteit in de stad Komárno; 142. is verheugd over de gestaag verbeterende macro-economische prestaties van Slowakije, in het bijzonder over de reële groei van het bruto binnenlands product die in 2002 4,4% bedroeg in de eerste negen maanden van 2003 nog steeds 3,9%, alsook over de lichte daling van de werkloosheid van 18,6% in 2002 naar 17,5% in de eerste negen maanden van 2003; wijst er met klem op dat de economische groei ten goede moet komen aan de gehele bevolking; roept de Slowaakse regering ertoe op de bestrijding van de werkloosheid alsmede haar inspanningen om de regionale ongelijkheden te verminderen, voort te zetten; verzoekt de regering ervoor te zorgen dat het niet de meest kwetsbaren in de samenleving zijn die de lasten van de hervorming moeten dragen; 143. is ingenomen met de voortgaande hervorming van de openbare dienst in Slowakije; verzoekt de regering deze hervorming zo snel mogelijk ten uitvoer te leggen; 144. is ingenomen met het feit dat Slowakije vrijwel gereed is met de wetgeving voor de tenuitvoerlegging van het acquis bij toetreding; maakt zich echter zorgen over de vier probleemgebieden die de Commissie heeft gesignaleerd en dringt er bij de regering op aan deze vóór 1 mei 2004 aan te pakken; 145. verzoekt Slowakije ervoor te zorgen dat het voldoet aan de voorwaarden waarmee het in de toetredingsonderhandelingen heeft ingestemd om te kunnen profiteren van een overgangsperiode gedurende welke ten minste tot uiterlijk eind 2009 fiscale steun kan worden verleend aan één specifiek bedrijf in de staalsector; merkt op dat de hieraan gekoppelde voorwaarde betrekking heeft op productiebeperkingen; herinnert de Slowaakse regering eraan dat de staalsector een bijzonder gevoelige sector is voor producenten in andere landen; 146. is ingenomen met het feit dat de rechtsgrondslag voor de tot betaling gemachtigde instelling voor de landbouwfondsen is goedgekeurd; dringt er bij Slowakije op aan ervoor te zorgen dat deze instelling zo spoedig mogelijk operationeel is en volledig functioneert; is van oordeel dat het met name voor de Slowaakse boeren zeer nadelig zou zijn als deze instelling op het moment van toetreding niet operationeel is; verzoekt Slowakije het geïntegreerde beheers- en controlesysteem (GBCS) ten uitvoer te leggen en de bescherming van de volksgezondheid in agri-alimentaire bedrijven te verbeteren, daar de EU zich over deze kwestie - ook in andere nieuwe lidstaten - ernstige zorgen maakt; 147. herinnert Slowakije eraan dat er nog enkele problemen bestaan op het vlak van de acties in het kader van de structuurfondsen en het Cohesiefonds, met name ten aanzien van de toewijzing van taken en de coördinatie van institutionele structuren op centraal en regionaal niveau, alsook op het gebied van financieel beheer en controle; wijst erop dat indien de noodzakelijke normen niet worden gehaald de Commissie ertoe gehouden is de voor Slowakije bestemde middelen te blokkeren; 148. is ingenomen met de maatregelen die de Slowaakse regering heeft genomen om de oostgrens beter te beveiligen; verzoekt om verdere verbetering van de veiligheid van de grens tussen Slowakije en Oekraïne, als sleutelelement voor de succesvolle opneming van Slowakije in het Akkoord van Schengen; o o o 149. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, en aan de regeringen en de parlementen van de huidige en de toekomstige nieuwe lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het periodiek verslag 2003 van de Commissie over de vorderingen van Bulgarije op de weg naar toetreding en het strategiedocument van de Commissie "Voortzetting van de uitbreiding" ( COM(2003) 676 - C5-0533/2003), – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Kopenhagen van 12 en 13 december 2002, de Europese Raad van Thessaloniki van 19 en 20 juni 2003 en de Europese Raad van Brussel van 12 december 2003, – onder verwijzing naar al zijn resoluties sedert het begin van het toetredingsproces, – gelet op de artikelen 47, lid 1 en 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ( A5-0105/2004 ), A. overwegende dat Bulgarije deel uitmaakt van het huidige omvattende en onomkeerbare uitbreidingsproces, B. overwegende dat Bulgarije al aanzienlijke vorderingen heeft geboekt op zijn weg naar toetreding tot de Europese Unie en derhalve op koers ligt om zijn streefdoel te bereiken, namelijk de onderhandelingen in 2004 afronden met het oog op toetreding in 2007, C. overwegende dat er nog steeds een aantal belangrijke kwesties moeten worden aangepakt en hervormingen moeten worden doorgevoerd, D. overwegende dat het toetredingsproces gebaseerd moet zijn op het beginsel van de "eigen merites", E. overwegende dat door de lage opkomst en de resultaten van de gemeenteraadsverkiezingen in 263 steden en gemeenten in Bulgarije op 26 oktober 2003 geen enkele politieke partij een overtuigende verkiezingsoverwinning heeft behaald, Politieke situatie en criteria 1. wenst Bulgarije geluk met het feit dat het zesentwintig van de eenendertig onderhandelingshoofdstukken voorlopig heeft afgerond; vraagt spoedige voorstellen van de Commissie, het Voorzitterschap en de lidstaten om Bulgarije in staat te stellen de onderhandelingen begin 2004 te voltooien; verwacht dat de EU en Bulgarije een billijke oplossing vinden voor de financiële kwesties die de kern uitmaken van drie van de resterende hoofdstukken; merkt op dat de discussies over de toekomstige beleidshervormingen of over de nieuwe financiële vooruitzichten de voortzetting en de afronding van de onderhandelingen met Bulgarije niet mogen hinderen noch beïnvloeden; onderstreept de symbolische betekenis van een afronding van de onderhandelingen parallel met de toetreding van tien nieuwe lidstaten tot de EU; 2. verwelkomt met name de constitutionele hervormingen die een belangrijke katalysator zijn voor het realiseren van belangrijke administratieve en justitiële hervormingen; steunt de regering bij het nemen van alle noodzakelijke wettelijke en administratieve maatregelen om in deze gebieden verbetering te bespoedigen; dringt erop aan dat dit moet leiden tot een efficiënt systeem waarin billijke en weloverwogen arresten worden uitgesproken; herinnert Bulgarije eraan dat een efficiënt en betrouwbaar justitieel en administratief systeem ook zal bijdragen tot economische vooruitgang en rechtstreekse buitenlandse investeringen zal aanmoedigen; 3. wijst op de positieve stappen die zijn ondernomen om wettelijke maatregelen ter bestrijding van corruptie vast te stellen; dringt aan op meer systematische maatregelen tegen fraude en omkoping en verwacht meer vooruitgang bij de uitvoering en het toezicht op de naleving van anticorruptiemaatregelen; 4. verwelkomt het verbeterde wettelijk kader voor de bescherming van kinderen in Bulgarije en verwacht een aanzienlijke verbetering in de levensomstandigheden van de kinderen in instellingen; steunt de uitbreiding van alternatieve vormen van zorg voor kinderen, zoals gezinsplaatsing; steunt daarom het plan om het plaatsen van kinderen in instellingen te reduceren; juicht het toe dat de nadruk van het nieuw beleid ligt op hulp aan gezinnen om hun kinderen binnen het gezin te houden en dat geschoolde gemeenschapswerkers zijn toegevoegd aan het bestaande kader van maatschappelijke werkers; 5. is verontrust over het feit dat het nationaal agentschap voor kinderbescherming in het voorjaar van 2004 zal worden gesloten en vertrouwt erop dat zijn werkzaamheden zullen worden voortgezet en versterkt door het bevoegde ministerie; 6. is verontrust over het grote aantal kinderen dat voor internationale adoptie wordt opgegeven, waarvan 90% van Roma-afkomst is; dringt erop aan dat internationale adoptie slechts in laatste instantie wordt overwogen en dat het welzijn van kinderen op de eerste plaats wordt gesteld en niet het financiële voordeel voor een gezin, instelling of tussenpersoon; dringt er met klem op aan dat de Bulgaarse regering 7. erkent dat een groot deel van de kinderen in zorginstellingen afkomstig zijn van de Roma-gemeenschap en dat meer doeltreffende en ingrijpende maatregelen noodzakelijk zijn om de barrières tussen de Roma-gemeenschap en de maatschappij in het algemeen op te heffen; erkent dat dit probleem over meer gaat dan alleen maar discriminatie en dat het in feite een tweerichtingsproces is; drukt dan ook zijn goedkeuring uit voor het nieuwe actieplan voor de Roma van de regering waarvoor een aanzienlijk budget is uitgetrokken; moedigt de regering aan om voort te gaan met haar beleid ter bevordering van de integratie van de Roma-gemeenschap in de Bulgaarse maatschappij; dringt er bij de Bulgaarse overheid en de Commissie op aan dat zij hun inspanningen concentreren op praktische maatregelen die tot aanzienlijke verbetering kunnen leiden, met name de opleiding van Romavrouwen op het gebied van gezinsplanning en problemen van kinderwelzijn en ook de kennis van de Bulgaarse taal in de Roma-gemeenschap; verwelkomt de recente praktijk om Roma aan te werven bij de politie en roept de regering op deze inspanningen voort te zetten; vraagt tegelijk aan de vertegenwoordigers van de Roma-gemeenschap dat zij de sociale en structurele problemen in de levenswijze van de Roma in kaart brengen en helpen bij het uitvoeren van maatregelen om veranderingen door te voeren binnen de Roma-gemeenschap zodat de integratie van de Roma in de Bulgaarse maatschappij vlotter verloopt; 8. vraagt de regering dat zij voortgaat met het verbeteren van de zorg voor mensen met een mentale of andere handicap; merkt op dat de financiële situatie van mensen met een handicap stilaan verbeterd is als gevolg van de toekenning van een gewaarborgd minimuminkomen; merkt bezorgd op dat kinderen met een handicap nadat zij speciale scholen hebben gevolgd moeilijk in staat zijn mee te draaien in de maatschappij; vraagt dat er meer beroepsopleiding komt die is toegespitst op een niveau dat passend is voor andersvalide kinderen, en die hen zal helpen later werk te vinden; is zich ervan bewust dat het verbeteren van de situatie ter plaatse bijkomende financiële middelen kan vergen; 9. verwelkomt de goedkeuring door Bulgarije van een omvattende antidiscriminatiewetgeving om het communautair antidiscriminatieacquis om te zetten, met inbegrip van bepalingen inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen en non-discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afkomst, godsdienst of geloof, handicap, leeftijd of seksuele voorkeur; 10. is verontrust over het blijvende probleem van de mensenhandel; erkent de nieuwe wet van mei 2003 inzake de strijd tegen de mensenhandel en vraagt dat deze wet in het hele land streng wordt toegepast; 11. is bezorgd over de bevindingen van een aantal empirische onderzoeken dat er in een groot aantal strafzaken in eerste aanleg geen advocaat voor de verdediging was, ofschoon iedereen toegang zou moeten hebben tot rechtsbijstand; dringt aan op de verbetering van het rechtsbijstandsysteem; 12. vraagt de Commissie na te gaan of de wet inzake denominaties (van kracht per 1 januari 2003) in strijd is met internationale conventies inzake fundamentele vrijheden; Economische problemen 13. prijst Bulgarije voor zijn goed functionerende markteconomie; moedigt de regering aan voort te gaan met haar programma van economische hervormingen, dat macro-economische stabiliteit biedt in moeilijke economische omstandigheden; verwelkomt het groeiend belang van de privé-sector als de belangrijkste motor van groei; is bezorgd dat uitstel of opheffing van strategische privatiseringsprocedures kan leiden tot een vermindering van de rechtstreekse buitenlandse investeringen in Bulgarije; erkent dat Bulgarije goede vorderingen heeft gemaakt met zijn structurele hervormingen en deze gestage vooruitgang moet voortzetten om het hoofd te kunnen bieden aan concurrentiedruk en marktkrachten binnen de Unie in de nabije toekomst; 14. verwelkomt de permanente groei van het BBP van 4,8% in 2002, ondanks de ongunstige economische omstandigheden in de wereld; verwelkomt ook de permanente daling van de inflatie van 7,4% in 2001 tot 5,8% in 2002; hoopt dat de forse groei in en rond Sofia zich over het hele land zal verspreiden; is onder de indruk van de strikte houding van Bulgarije op fiscaal gebied, waardoor het land in staat is gesteld een stijging van het huidig tekort op de lopende rekeningen te voorkomen en verdere vorderingen te maken bij het terugdringen van de schuld; 15. verwelkomt de resultaten die Bulgarije heeft behaald in de modernisering van zijn belastingsadministratie; is verheugd dat het werkloosheidspercentage fors gedaald is, tot 12,9% in oktober 2003 en dat deze daling volgens de ramingen zal doorzetten; beveelt aan dat de regering haar inspanningen concentreert op beroepsopleiding en omvangrijke programma's voor het creëren van werkgelegenheid en ervoor zorgt dat de Bulgaarse bevolking tastbare voordelen haalt uit de verbeterde economische situatie en dat regionale verschillen worden teruggedrongen; 16. merkt met bezorgdheid op dat de Bulgaarse bevolking voortdurend daalt door netto-emigratie en met name de emigratie van jonge Bulgaarse professionals, onderstreept dat het behoud van goed opgeleide en flexibele arbeidskrachten Bulgarije het best in staat zal stellen zijn huidige economische groei voort te zetten; dringt er bij de administratie op aan iets te doen aan de trage verbetering van de algemene levensomstandigheden en zich te beraden over andere specifieke stimulansen om de jonge professionals in het land te houden; Criteria met betrekking tot het acquis 17. verwelkomt de ononderbroken vorderingen van Bulgarije om zich aan het acquis aan te passen; neemt nota van de beoordeling van de Commissie dat er gestage vorderingen worden gemaakt in de resterende hoofdstukken van het acquis; 18. vraagt Bulgarije dat het een einde maakt aan de vereiste voor EU-onderdanen om een permanente verblijfsvergunning te hebben om economische activiteiten uit te oefenen in Bulgarije, als onderdeel van zijn aanpassing aan het hoofdstuk inzake vrij verrichten van diensten; merkt op dat de Bulgaarse regering bij het Parlement een ontwerpwet heeft ingediend om deze kwestie op te lossen; 19. verwelkomt de inspanningen van de regering om de administratie te versterken, met name de goedkeuring van recente wijzigingen in de wet inzake de overheidsambtenaren; herinnert Bulgarije eraan dat een hervormde en versterkte administratie niet alleen het land beter in staat zal stellen het acquis te implementeren en de gemeenschapsgelden efficiënt te beheren, maar ook de administratieve capaciteit en deskundigheid op het gebied van overheidssteun zal versterken, de kwaliteit van de besluiten inzake overheidssteun zal verbeteren en zal zorgen voor een betere pro-actieve samenwerking tussen de Commissie voor de bescherming van de concurrentie en het Ministerie van Financiën, alsook het algemene vertrouwen van het publiek in de werking van de overheid zal helpen versterken; 20. herinnert eraan dat Bulgarije het enige kandidaat-land is dat de mechanismen voor gendergelijkheid nog niet heeft geïmplementeerd en dat deze institutionele mechanismen een conditio sine qua non zijn voor omzetting van het EU acquis; verwacht dat Bulgarije zorgvuldig de specifieke situatie van de Roma-vrouwen volgt, die dubbel worden gediscrimineerd: omdat zij vrouw zijn én omdat zij tot een minderheid behoren; nodigt de Commissie uit deze gegevens mee te nemen in haar analyse van de politieke criteria; 21. verlangt dat de kwaliteit van de administratieve instanties die zich bezighouden met veiligheid op zee een prioriteit moet blijven krijgen en dat men zich ervoor blijft inspannen dat Bulgarije voldoet aan het doel om de Bulgaarse vlag geschrapt te krijgen van de zwarte lijst van het Parijse Memorandum voor schepen van 1982; 22. verwelkomt het feit dat er een oplossing is gevonden voor het merendeel van de niet-financiële kwesties van het landbouwhoofdstuk; steunt de regering in haar hervormingsbeleid op landbouwgebied; benadrukt dat verdere stappen moeten worden ondernomen in het opzetten van het hele systeem van steunmechanismen voor landbouwmaatregelen; erkent dat er concrete vorderingen moeten worden geboekt om deze arbeidsintensieve industrie te herstructureren door ten volle gebruik te maken van de fondsen voor landbouwontwikkeling in het kader van SAPARD en door maatregelen voor te bereiden die na de toetreding kunnen worden gefinancierd onder het oriëntatieluik van het EOGFL; vindt het ook belangrijk dat de steun voor kleine landbouwers, met inbegrip van opleiding en basisbankfaciliteiten, toegekend en verbeterd wordt; 23. wijst erop dat aan Bulgarije in het kader van het PHARE-programma in de periode 1992-2003 1,50 miljard euro is toegewezen en het land in 2004 kan rekenen op een bedrag van 257,3 miljoen euro; dat in het kader van het SAPARD-programma 56,1 miljoen euro aan Bulgarije is toegewezen en het toe te wijzen bedrag voor 2004 58,3 miljoen euro bedraagt; dat in het kader van het ISPA-programma in 2003 110 miljoen euro is toegewezen en dat voor Bulgarije en Roemenië in 2004 451,2 miljoen euro beschikbaar is; vreest dat grote delen van deze pre-toetredingssteun niet gebruikt zullen worden als de opnamecapaciteit niet aanzienlijk kan worden verhoogd, met name voor het SAPARD-programma, dat in 2003 een uitvoeringspercentage kende van slechts 33%; is verheugd dat de administratieve capaciteit van Bulgarije met betrekking tot het programmeren, beheren en controleren van de communautaire pretoetredingssteun is verbeterd; onderstreept de noodzaak van aanhoudende verdere inspanningen; 24. is van mening dat de werkzaamheden in verband met tenuitvoerlegging van voorschriften en normen op het gebied van gezondheid van dieren en planten en van veiligheid van voedselproducten zich in positieve zin hebben ontwikkeld; stelt echter met verontrusting vast dat de controle op OSE en dierlijke bijproducten gebreken vertoont; 25. is verontrust over het feit dat de voorschriften inzake het vervoer van dieren niet voldoen aan de EU-normen; verzoekt Bulgarije snelle en doelmatige maatregelen uit te voeren ter vermindering van het lijden van dieren; 26. erkent dat aanzienlijke inspanningen nodig zijn in het hoofdstuk regionaal beleid op centraal en plaatselijk niveau met name om de structuren te verstevigen en de bevoegdheden duidelijk te definiëren; 27. dringt er bij Bulgarije op aan om zorg te dragen voor een daadwerkelijke omzetting en tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving van de EU; verzoekt de Commissie om meer nadruk te leggen op het opbouwen van administratieve capaciteit op milieugebied; 28. verwacht van de Commissie dat zij ervoor zorg draagt dat de door de EU gefinancierde prioritaire infrastructuurprojecten die door de Bulgaarse regering worden uitgevoerd volledig in overeenstemming zijn met de milieuwetgeving van de EU en de Conventie van Bern inzake het behoud van de wilde flora en fauna in Europa en de natuurlijke habitats; dringt er verder bij de Bulgaarse autoriteiten op aan om bij de aanleg van de Struma-snelweg serieus na te denken over een alternatief tracé, waarbij de Kresna-kloof behouden zou kunnen blijven; 29. verwelkomt de voorlopige afronding van het hoofdstuk over samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken als een erkenning van de prestaties van Bulgarije op deze gebieden en dringt er bij Bulgarije op aan dat het zijn inspanningen voortzet om een efficiënt en betrouwbaar justitieel systeem te waarborgen; 30. verwelkomt de versterking van de gestructureerde politieke dialoog tussen de Europese Unie en Bulgarije in de periode die voorafgaat aan de toetreding van Bulgarije; benadrukt nogmaals het belang van verdere samenwerking tussen het Bulgaarse parlement en de nationale parlementen van de lidstaten; 31. onderstreept het belang van hoge veiligheidsnormen in kerncentrales en is het ermee eens dat kerncentrales gesloten moeten worden indien de veiligheidsvereisten niet worden nageleefd; verwelkomt de forse investeringen ter verbetering van het veiligheidsniveau in de kerncentrale van Kozlodoej; vindt dat de Raad en de Commissie zich moeten buigen over het verslag van de veiligheidsevaluatie door deskundigen, die op 16-19 november 2003 in Kozlodoej 3 en 4 is uitgevoerd; dringt er bij Bulgarije op aan zijn toezeggingen op het gebied van de nucleaire veiligheid na te komen, vooral wat betreft zijn toezegging om de kerncentrale van Kozlodoej te sluiten en verwacht van de Raad en de Commissie dat zij overwegen verdere financiële steun te verlenen voor de sluiting en buitengebruikstelling van de betrokken eenheden; vraagt dat stappen worden ondernomen om het behoud en de ontwikkeling van energiebronnen te waarborgen zodat Bulgarije kan voldoen aan zijn toekomstige behoeften; 32. verwelkomt de toetreding van Bulgarije tot de NAVO die tegen medio 2004 wordt verwacht en het Bulgaarse fungerend voorzitterschap van de OVSE in 2004; ziet Bulgarije als een belangrijke pijler van stabiliteit in Zuidoost-Europa; 33. merkt op dat de toetredingsonderhandelingen met Bulgarije zonder noemenswaardige problemen verlopen en op schema liggen; dringt erop aan dat het tijdsschema voor de toetreding van Bulgarije tot de EU niet verbonden wordt met dat van andere kandidaatlanden; o o o 34. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlement van de lidstaten en van Bulgarije. Het Europees Parlement , – gezien het periodiek verslag 2003 van de Commissie over de vorderingen van Roemenië op de weg naar toetreding en het strategiedocument van de Commissie "Voortzetting van de uitbreiding" ( COM(2003) 676 – C5-0534/2003), – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Kopenhagen van 12 en 13 december 2002 en van de Europese Raad van Brussel van 12 december 2003, – onder verwijzing naar al zijn resoluties sinds het begin van het toetredingsproces, – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ( A5-0103/2004 ), A. overwegende dat Roemenië zich aanzienlijke inspanningen heeft getroost op de weg naar toetreding tot de Europese Unie, B. overwegende dat de beoordeling van Roemenië is gebaseerd op de strikte naleving van de criteria van Kopenhagen en de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Helsinki van 10 en 11 december 1999 alsook op het beginsel van differentiatie, C. overwegende dat Roemenië op coöperatieve wijze heeft bijgedragen aan de werkzaamheden van de Europese Conventie met het oog op de voorbereiding van de toekomst van de uitgebreide EU en eveneens deelneemt aan de IGC, Politieke situatie en criteria 1. merkt op dat Roemenië ondanks vooruitgang op een aantal gebieden momenteel wordt geconfronteerd met ernstige problemen bij het voldoen aan de vereisten van de criteria van Kopenhagen; is bezorgd dat de afronding van de toetredingsonderhandelingen eind 2004 en de toetreding tot de EU in 2007 onmogelijk zijn, tenzij Roemenië volledig uitvoering geeft aan het volgende: 2. verzoekt de Commissie samen met de Roemeense regering actieplannen te ontwikkelen, vergezeld van duidelijke benchmarks voor deze hervormingen, teneinde de geboekte vooruitgang beter te kunnen evalueren; 3. neemt kennis van de constitutionele hervorming en met name van de veranderingen die de rol van het parlement bij de besluitvorming over de wetgeving moeten versterken; wenst dat de regering geen gebruik zal maken van nooddecreten, maar van de gebruikelijke wetgevingskanalen via het parlement die zijn opgezet om overleg, een behoorlijk debat en doeltreffende parlementaire controle mogelijk te maken; doet een beroep op het Roemeense parlement de nodige financiële middelen aan te wenden om voldoende juridisch geschoold personeel voor parlementair onderzoek en ondersteunend personeel voor de partijen in het parlement aan te werven, zodat meer aandacht kan worden besteed aan de kwaliteit van de wetgeving; 4. verzoekt de Commissie een studie te verrichten naar de arbeidsomstandigheden en de veiligheid van journalisten in Roemenië ten einde de mate van persvrijheid te beoordelen; 5. is verheugd over de strategie inzake hervorming van het gerechtelijk apparaat en het actieplan die door de Roemeense regering zijn goedgekeurd en dringt er bij Roemenië op aan voldoende menselijke en financiële middelen beschikbaar te stellen met het oog op de doeltreffende uitvoering van de strategie en het actieplan; verlangt verder een grotere mate van onafhankelijkheid en professionaliteit van het gerechtelijk apparaat waarvan de medewerkers voldoende bijscholingscursussen moeten worden geboden; dringt er bij de regering op aan de Hoge Raad voor de magistratuur te versterken en de algemeen aanklager de bevoegdheid te ontnemen om buitengewoon beroep in strafzaken in te stellen en in plaats daarvan een samenhangend systeem van beroepsmogelijkheden op te zetten; 6. is verheugd over de grotere mate van onafhankelijkheid van de leden van de Rekenkamer die via een grondwetswijziging in oktober 2003 werd gerealiseerd; is ingenomen met de uitbreiding van het personeel van de Rekenkamer; verlangt passende opleidingsmaatregelen voor het personeel van de Rekenkamer op het gebied van de internationaal erkende controlenormen en het acquis communautaire; beveelt het Roemeense parlement aan een formele procedure voor de behandeling van de controleresultaten van de Rekenkamer in te voeren; verzoekt de Commissie de ontwikkeling van de Rekenkamer tot een onafhankelijke, externe controle-instantie in het oog te houden en eventueel met administratief-technische steun te begeleiden; 7. steunt het streven van Roemenië om de hoge mate van corruptie in het land en de samenleving uit te roeien; dringt er met klem bij de Roemeense regering op aan de op 13 mei 2003 met Europol gesloten samenwerkingsovereenkomst te gebruiken om de bestrijding van corruptie doeltreffender te maken; beschouwt de terugtreding van drie ministers op 20 oktober 2003 als een signaal dat deze kwestie op het hoogste regeringsniveau serieus wordt genomen; spreekt echter zijn bezorgdheid uit over het feit dat de diensten binnen de administratie die belast is met de bestrijding van corruptie te passief blijken te zijn met het onderzoeken van dergelijke gevallen; erkent dat een wettelijk kader voor de bestrijding van corruptie bestaat en verzoekt de Roemeense autoriteiten zich met name te richten op de uitvoering van de bestaande wetgeving; dringt er in dit verband bij de regering op aan het personeel bij het nationaal bureau voor de bestrijding van corruptie verder uit te breiden en alle aanklagers een permanente status te verlenen in plaats van hen te laten bijstaan door andere regeringsorganen; verzoekt de regering al het personeel verdere scholing te bieden en de operationele onafhankelijkheid van het bureau te versterken met name door een einde te maken aan de bevoegdheid van door de politiek benoemde personen en politici om te beslissen over het starten van onderzoek naar corruptie; wijst erop dat in de eerste plaats de politieke wil aanwezig moet zijn om de corruptie uit te bannen, aangezien alleen dit tot een mentaliteitsverandering zal leiden; 8. roept de Roemeense regering op de onafhankelijkheid van de media te waarborgen en zich in te spannen de daders van fysieke aanvallen op journalisten op te sporen; staat zeer positief tegenover het initiatief om een federatie van journalistenvakbonden op te richten; 9. verzoekt de Commissie een studie te verrichten naar de arbeidsomstandigheden en de veiligheid van journalisten in Roemenië ten einde de mate van persvrijheid te beoordelen; 10. is verheugd over de stappen die Roemenië heeft genomen met betrekking tot de materiële situatie in de tehuizen en over de uitvoering van de nationale strategie inzake kinderbescherming; dringt aan op de verdere ontwikkeling van alternatieve ondersteunende diensten voor kinderen met speciale behoeften; acht het van het grootste belang een doeltreffend systeem van kinderbescherming op te zetten dat de rechten van de kinderen waarborgt, uitsluitend de belangen van de kinderen behartigt en geen corruptie in de hand werkt; dringt er bij de Roemeense regering op aan het hervormingsproces overeenkomstig de richtlijnen van de Commissie voort te zetten; erkent het recht van de door het moratorium getroffen gezinnen om een antwoord op hun verzoek te ontvangen; is van mening dat het uitblijven van een antwoord gedurende drie jaar een schending betekent van de meest elementaire mensenrechten; 11. erkent dat tegelijkertijd te weinig aandacht is besteed aan gemeenschapsvoorzieningen voor gehandicapte volwassenen; verzoekt de Roemeense autoriteiten meer aandacht te schenken aan de voorbereiding van gehandicapten op een onafhankelijk leven in de gemeenschap en te zorgen voor passende ondersteuning ter bevordering van de sociale integratie van gehandicapten en de bevordering van een samenhangend beleid inzake de sociale en professionele integratie van gehandicapten dat wordt ontwikkeld in nauw partnerschap met representatieve organisaties van gehandicapten; 12. is verheugd over het besluit van Roemenië om de bilaterale overeenkomst met de VS over het niet-uitleveren van Amerikaanse burgers aan het Internationale Strafhof niet te ratificeren alsook over het besluit van het Roemeense parlement om een gezamenlijke oplossing van de EU en de VS af te wachten alvorens verdere stappen te ondernemen; 13. stelt vast dat de Roemeense regering toestemming heeft gegeven voor de publicatie van een verslag van het Europese Comité inzake de voorkoming van folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen van de Raad van Europa; dringt er bij de regering op aan voortvarend op te treden met betrekking tot de belangrijkste bevindingen ervan, namelijk dat door de politie in voorlopige hechtenis genomen personen vaak slecht worden geïnformeerd over hun rechten, problemen hebben bij het verkrijgen van rechtsbijstand en vaak het slachtoffer zijn van verschillende vormen van mishandeling; verzoekt de regering onverwijld toestemming te verlenen voor de publicatie van twee verslagen van de Raad van Europa over door overheidsinstanties vastgehouden kinderen en over politiebureaus, gevangenissen en psychiatrische inrichtingen; 14. spreekt de hoop uit dat het pretoetredingsproces ten goede zal komen aan de onderste lagen van de Roemeense maatschappij waar het op veel plaatsen ontbreekt aan de meest elementaire voorzieningen zoals stromend water en wc's; verzoekt de Commissie de gezondheidsstatistieken van de VN en de WHO zorgvuldig te analyseren en maatregelen te steunen ter verbetering van de levensomstandigheden in Roemenië; 15. steunt de Roemeense regering bij de uitvoering van de strategie ten behoeve van de Roma en verzoekt de bereikte resultaten regelmatig te toetsen en deze bevindingen te gebruiken voor verdere vastberaden stappen in het kader van deze strategie teneinde de problemen van de Roma aan te pakken, met name het feit dat zij duidelijk niet in de samenleving zijn geïntegreerd en meestal in erbarmelijke omstandigheden leven; 16. onderstreept het belang van vreedzame coëxistentie met minderheden en verzoekt de regering hiertoe de vraagstukken in verband met de eigendomsrechten van kerken tot een oplossing te brengen; 17. spreekt de hoop uit dat de regering stappen onderneemt zodat de in Roemenië levende Hongaarse minderheid op de scholen en de universiteit haar eigen taal kan gebruiken; 18. wijst op de gevallen van kinderhuwelijken, met name binnen de Roma-minderheden, een gedrag dat duidelijk in strijd is met de moderne opvatting over mensenrechten en sociale normen; doet een beroep op de Roemeense autoriteiten zich verder te buigen over het vraagstuk van de georganiseerde criminaliteit en met name van de handel in vrouwen en kinderen met het oog op seksuele exploitatie en verzoekt de EU-lidstaten, Roemenië en de Zuid-Europese landen om op basis van de reeds bestaande regionale initiatieven hun wetgevingen en politiemaatregelen ter bestrijding van de illegale handel zodanig te coördineren dat voor de daders overal dezelfde straf dreigt ongeacht in welk land zij worden gepakt; verzoekt de regering na te gaan of verdere maatregelen kunnen worden genomen ter verhoging van de doeltreffendheid van de politie en ter bestrijding van overmatig gebruik van geweld door de politie tegen verdachten; 19. stelt met bezorgdheid vast dat Roemenië als land van herkomst, doorvoer en bestemming van de slachtoffers nog steeds in ernstige mate wordt geconfronteerd met handel in mensen, ondanks de wet inzake de bestrijding van mensenhandel van 2001 die mensenhandel strafbaar stelt en slachtoffers hulp en bescherming biedt; wijst op het gebrek aan middelen en mankracht bij het gerechtelijk apparaat en roept de autoriteiten op in samenwerking met de Commissie en de NGO's meer voorlichtingscampagnes op te zetten die met name gericht zijn op potentiële slachtoffers van mensenhandel; 20. is bezorgd over de wet op de politieke partijen, die reële hindernissen opwerpt voor kleine en regionale partijen; is van oordeel dat de vrijheid van vereniging ook behoort tot de criteria van Kopenhagen; Economische criteria 21. complimenteert Roemenië met de vooruitgang bij het bereiken van macro-economische stabiliteit in het kader van een aanzienlijke groei van het BBP in 2002 en in de eerste helft van 2003; verwacht dat de groei zal worden aangewend voor de voortgezette modernisering van de economie met het oog op de verbetering van het concurrentievermogen van Roemenië en zijn vermogen om weerstand te bieden aan de druk van de interne markt; is echter bezorgd dat de regionale inkomensverschillen verder toenemen, waarbij het BBP per hoofd van de bevolking in Boekarest bijna drie keer zoveel bedraagt als dat van de armste regio; verzoekt de regering zich met name te richten op economisch achtergebleven regio's; 22. herinnert eraan dat armoede in Roemenië een enorm probleem is (tot 30% van de bevolking wordt hierdoor getroffen) en dat het stelsel van sociale bescherming voor gezinnen met drie of meer kinderen volledig tekort schiet; is ervan overtuigd dat zo spoedig mogelijk een nationale geïntegreerde strategie voor de bevordering van sociale insluiting moet worden ontwikkeld; verzoekt de Roemeense regering intussen de financiering van plaatselijke strategieën en initiatieven te waarborgen; betreurt dat weinig vooruitgang is geboekt bij de hervorming van het pensioenstelsel; 23. is verheugd dat de Roemeense economie de status van een functionerende markteconomie benadert en verzoekt Roemenië zijn structurele hervormingsprogramma nog krachtiger voort te zetten zodat het spoedig in staat zal zijn de concurrentiedruk binnen de Unie te weerstaan; 24. steunt de Roemeense autoriteiten in hun streven hun privatiseringsprogramma te voltooien; verzoekt de Roemeense regering de financiële discipline bij ondernemingen te versterken door schulden op de begroting en aan energiebedrijven niet langer te tolereren; is bezorgd dat veel niet-levensvatbare ondernemingen nog steeds kunnen overleven en de werking van de marktmechanismen verhinderen; dringt er bij de regering op aan de herstructurering of sluiting van dergelijke ondernemingen voort te zetten; spreekt de hoop uit dat de strategie inzake hervorming van het gerechtelijk apparaat de rechtszekerheid voor de investeerders zal vergroten en het algehele ondernemingsklimaat verder zal verbeteren; 25. complimenteert Roemenië met de succesvolle sluiting van de garantieovereenkomst met het IMF en is verheugd over de pogingen van Roemenië om een voorzorgovereenkomst met het IMF te sluiten als een vorm van doorlopende samenwerking; 26. is van mening dat ondanks de vooruitgang die de Roemeense autoriteiten hebben geboekt met het voorlopig afsluiten van 22 van de 31 hoofdstukken van de toetredingsonderhandelingen gezamenlijke inspanningen nodig zijn met het oog op twee endemische structuurproblemen, te weten de uitroeiing van corruptie die alle aspecten van de samenleving betreft en het met kracht doorvoeren van de structurele hervorming; 27. is van oordeel dat Roemenië op de weg naar toetreding nogal wat problemen ondervindt, deels vanwege de late start van de privatisering en herstructurering van overheidsbedrijven en deels omdat het ondernemingsklimaat niet geschikt is voor het oprichten van binnenlandse bedrijven en ook niet aantrekkelijk is voor directe buitenlandse investeringen; onderstreept dat in dit verband dan ook onverwijld twee prioriteiten moeten worden gesteld, nl. de herstructurering van sleutelsectoren zoals energie, mijnbouw en vervoer en de vaststelling van een prijsmechanisme voor aardgas waarin de kosten op korte en lange termijn tot uiting komen; Criteria inzake het acquis 28. is verheugd dat Roemenië over het algemeen op de meeste terreinen aanzienlijke vooruitgang boekt bij de aanpassing aan het acquis en reeds 22 hoofdstukken voorlopig heeft afgesloten; verzoekt de Roemeense regering er echter op toe te zien dat alle wetsteksten bijdragen aan de omzetting van het acquis; verzoekt Roemenië zijn streven naar aanpassing van de wetgeving met name te richten op de volgende terreinen: vrij verkeer van diensten, mededingingsbeleid, visserij, belastingen en regionaal beleid; 29. verzoekt de Roemeense regering de aanpassing in de landbouwsector voort te zetten, de structurele hervorming van de landbouw de hoogste prioriteit te verlenen en te streven naar de tenuitvoerlegging van een plattelandsontwikkelingsbeleid dat alternatieve werkgelegenheid biedt voor de vele voor eigen gebruik producerende kleine boeren; 30. wijst erop dat aan Roemenië in het kader van het PHARE-programma in de periode 1992-2003 2,286 miljard euro is toegewezen en het land in 2004 kan rekenen op een bedrag van 356,9 miljoen euro; dat in het kader van het SAPARD-programma 162,2 miljoen euro aan Roemenië is toegewezen in 2003en het toe te wijzen bedrag voor 2004 168,4 miljoen euro bedraagt; dat in het kader van het ISPA-programma in 2003 55,1 miljoen euro is toegewezen en dat voor Roemenië en Bulgarije in 2004 451,2 miljoen euro beschikbaar is; vreest dat grote delen van deze pretoetredingssteun niet gebruikt zullen worden als de opnamecapaciteit niet aanzienlijk kan worden verhoogd, met name voor het SAPARD-programma, dat in 2003 een uitvoeringspercentage kende van slechts 33%; is verheugd dat de administratieve capaciteit van Roemenië met betrekking tot het programmeren, beheren en controleren van de communautaire pretoetredingssteun is verbeterd; onderstreept de noodzaak van aanhoudende verdere inspanningen, om een verbetering te bereiken bij de programmering, de uitvoering en het financieel beheer van de Europese fondsen en de controle daarop; 31. herinnert Roemenië eraan dat de geloofwaardigheid van de toezeggingen bij de onderhandelingen met name afhangt van een grondige bestuurlijke hervorming; verzoekt de Roemeense regering derhalve haar inspanningen op te voeren voor de opbouw van de bestuurlijke capaciteit op alle wetgevingsterreinen; verzoekt met name de premier om sterk politiek leiderschap terzake teneinde Roemenië voor te bereiden op de uitvoering van de EU-wetgeving; dit moet met name resulteren in een verheldering van de rol van het bestuur op lokaal vlak en een versterking van de interministeriële samenwerking; verzoekt de Roemeense regering in het bijzonder de nadruk te leggen op een betere uitvoering en naleving op het gebied van de mededinging, het vennootschapsrecht, de landbouw, de visserij, het vervoer, justitie en binnenlandse zaken; 32. verzoekt Roemenië de aanpassing van de wetgeving op het gebied van het regionaal beleid en de structuurinstrumenten aanzienlijk op te voeren en in sterkere mate te streven naar een adequate bestuurlijke infrastructuur op alle niveaus met het oog op de uitvoering van het regionaal fonds en de structuurfondsen; herinnert Roemenië eraan dat de beschikbaarheid van de instrumenten onontbeerlijk is voor Roemenië om niet alleen te profiteren van de aanzienlijke middelen die na de toetreding zullen worden verstrekt, maar ook van de pretoetredingssteun; 33. betreurt het ontbreken van vooruitgang bij de omzetting van de horizontale wetgeving op milieugebied en verzoekt de Roemeense autoriteiten met klem te ijveren voor de integratie van de milieubescherming in alle betrokken sectoren, zodat de volksgezondheid en de levenskwaliteit kunnen worden verbeterd; 34. is bezorgd over berichten dat de Roemeense regering in strijd met het acquis van de EU inzake overheidsopdrachten en de beginselen van een markteconomie zonder openbare aanbesteding een opdracht heeft geplaatst voor de aanleg van een snelweg; verzoekt de Commissie deze zaak grondig te onderzoeken en het Parlement hierover verslag uit te brengen; 35. bevestigt dat een prioritair belang moet worden gegeven aan de verbetering van de prestaties van de bestuursorganen die voor maritieme veiligheid verantwoordelijk zijn en dat er aanhoudende inspanningen moeten worden verricht om ervoor te zorgen dat Roemenië tegen de toetredingsdatum aan de voorwaarden voldoet die het mogelijk maken de Roemeense vlag af te voeren van de zwarte lijst van Parijs; 36. dringt bij Roemenië aan op een aanzienlijke verbetering van de bestuurlijke capaciteit op milieugebied waar aanzienlijke vooruitgang is geboekt met de aanpassing van de wetgeving, maar waar het nog steeds schort aan de uitvoering; vestigt met name de aandacht op het geplande goudmijnproject in Rosia Montana en wenst dat de milieueffectstudies zorgvuldig worden uitgevoerd om de betreffende risico's te evalueren, met name wat betreft mogelijke vervuiling met cyanide en sanering na sluiting; 37. spreekt de verwachting uit dat door de Roemeense autoriteiten vóór de toetreding geïnitieerde projecten geen afbreuk doen aan de doeltreffendheid van de milieuwetgeving van de EU wanneer Roemenië tot de EU toetreedt; 38. stelt met leedwezen vast dat de algemene gezondheidstoestand van de bevolking ruimschoots onder het gemiddelde van de EU ligt, ondanks de vastgestelde vorderingen met het acquis op het gebied van de volksgezondheid; verzoekt de Commissie de voorbereidende werkzaamheden te intensiveren en de nadruk te leggen op verbetering van de normen, de opleiding en de capaciteit van de laboratoria; 39. acht de situatie op het gebied van gezondheid van dieren en van veiligheid van voedselproducten verontrustend; is bijzonder verontrust over het gebrekkige of ontbrekende medische onderzoek van gestorven dieren en over het feit dat verwerkende bedrijven in onvoldoende mate zijn aangepast aan de EU-normen; 40. stelt vast dat in de verslagperiode sprake was van een lichte verbetering bij de absorptie van de pretoetredingssteun, maar dat de totale capaciteit voor planning, operationeel beheer en financiële controle onvoldoende blijft; spreekt hierover zijn bezorgdheid uit, omdat Roemenië in de komende jaren in het kader van de pretoetredingsstrategie voortdurend toenemende financiële middelen, en na de toetreding aanzienlijke financiële middelen, moet beheren; onderstreept de noodzaak tot verdere verbeteringen op dit terrein; wijst erop dat een deel van de financiële steun van de EU verloren kan gaan als er niet voldoende aangetoonde opnamecapaciteit is; 41. neemt kennis van de briefwisseling tussen de Roemeense premier en de Commissie; verzoekt de Commissie om een gedetailleerde analyse en voortdurende toetsing van de in deze resolutie genoemde vraagstukken en om hierover aan het Parlement verslag uit te brengen; beveelt de Commissie en de Raad derhalve aan de toetredingsstrategie met Roemenië binnen het door de Europese Raad op zijn zitting van december 2003 vastgestelde tijdskader te heroriënteren om dit land te ondersteunen bij de volledige invoering van de rechtsstaat, het belangrijkste van de politieke criteria van Kopenhagen; verzoekt de Commissie onverwijld een plan op te stellen voor meer en doeltreffend toezicht op de uitvoering van de delen van het reeds door Roemenië overgenomen acquis, met name op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, aangevuld met duidelijke benchmarks, de invoering van regelmatige herzieningsperiodes en steun in de strijd tegen corruptie; verzoekt de Roemeense regering om strikte eerbiediging van de mensenrechten; 42. herinnert de Roemeense autoriteiten eraan dat de instemming van het Europees Parlement krachtens artikel 49 van het EU-Verdrag een eerste vereiste is voor de toetreding van Roemenië; o o o 43. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van Roemenië. Het Europees Parlement , – gelet op de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's: interne marktstrategie - de prioriteiten 2003-2006 ( COM(2003) 238 ) – C5-0379/2003, – gelet op het verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité over de werking van Richtlijn 98/34/EG van 1999 t/m 2001 ( COM(2003) 200 ), – gelet op het werkdocument van de Commissie over het scoreboard voor de interne markt (SEC(2003) 224), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 februari 2003 over de mededeling van de Commissie "de evaluatie van de strategie voor de interne markt - de beloften nakomen" (1) , – gelet op het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , – gelet op artikel 14 van het Verdrag, – gelet op artikel 47, lid 2 en artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn Commissie juridische zaken en interne markt en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie ( A5-0116/2004 ), A. overwegende dat verklaring 22 bij het Verdrag van Amsterdam vastlegt dat er bij de ontwikkeling van de wetgeving op de interne markt rekening gehouden moet worden met gehandicapten en dat de wet- en regelgeving op nationaal en Europees niveau in toenemende mate toegankelijkheids- en vormgevingsvoorschriften bevatten die gebruik voor iedereen mogelijk moeten maken, en dat er in dat opzicht een gecoördineerde en gestructureerde benadering nodig is, B. overwegende dat de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000 zich ertoe verbonden heeft Europa tot de meest competitieve en dynamische op kennis gebaseerde economie ter wereld te laten uitgroeien, die in staat zou zijn tot een duurzame economische groei met meer en betere werkgelegenheid en een sterkere mate van sociale samenhang; dat de doelstellingen en oogmerken vastgelegd zijn in 2000, en dat het dus tijd is om na te gaan welke vooruitgang er gemaakt is en of de doelstellingen en oogmerken geactualiseerd en opnieuw kritisch beoordeeld moeten worden, C. overwegende dat de voltooiing van de interne markt door de Europese Raad als prioriteit voor de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon aangemerkt is, D. overwegende dat ook verwezen werd naar het stimuleren van deelname aan het maatschappelijk leven, wat inhoudt dat vaardigheden moeten worden vergroot, de toegang tot kennis en benutting van kansen moeten worden verbeterd, de werkloosheid moet worden bestreden en prioritaire actie worden ontwikkeld ten behoeve van minderheidsgroepen, kinderen, ouderen en gehandicapten; E. overwegende dat de voltooiing van de interne markt duidelijk een belangrijke factor zal vormen die de Europese Unie de voorwaarden voor volledige werkgelegenheid zal helpen scheppen, F. overwegende dat het lopende programma voor de interne markt in zijn eerste tien jaar naar schatting van de Commissie 2,5 miljoen bijkomende arbeidsplaatsen en bijna 900 miljard euro bijkomende welvaart heeft opgeleverd; dat het beleidsprogramma 2003-2006 aanhoudende voordelen in de vorm van werkgelegenheid en meer welvaart laat verwachten op voorwaarde dat er begeleidende maatregelen in de sociale beleidsvoering en het werkgelegenheidsbeleid doorgevoerd worden, G. overwegende dat het beleidsplan voor de interne markt geschraagd moet worden door de Europese werkgelegenheidsstrategie voor structurele hervorming van de arbeidsmarkten, die een essentiële grondslag vormt voor het tot stand brengen van meer en betere werkgelegenheid, en de sociale partners - of om het in eenvoudige taal te zeggen: de werkgevers en de vakbonden - bij de beleidsvoering moet betrekken, H. overwegende dat, zoals de Commissie zelf toegeeft, het langzame tempo van liberalisering en structurele hervorming de algemene competitiviteit van de Europese Unie ondermijnt, aangezien de handel binnen de EG stagneert, de prijsconvergentie tot stilstand is gekomen en de buitenlandse rechtstreekse investeringen een dalende tendens vertonen, 1. onderschrijft met vastberadenheid de prioriteiten van de strategie 2003-2006 voor de interne markt zoals vastgelegd door de Commissie; beveelt het voorgesteld beleidskader aan als evenwichtig en haalbaar; onderschrijft de nadruk op versterking van de grondslagen van de interne markt; 2. stelt met genoegen vast dat veel van de voorstellen van zijn laatste verslag over de strategie voor de interne markt, in die strategie hun weerslag gevonden hebben; 3. wijst pogingen om de watervoorziening en afvalwaterlozing onder te brengen in een sectoriële interne-marktrichtlijn van de hand; is van mening dat liberalisering van de watervoorziening (met inbegrip van de lozing van afvalwater) achterwege moet blijven gezien de uiteenlopende regionale kenmerken van de sector en de plaatselijke verantwoordelijkheid voor de drinkwatervoorziening en andere omstandigheden die verband houden met drinkwater; dringt er echter op aan om, zonder dat er sprake is van een regelrechte liberalisering, de watervoorziening "te moderniseren" volgens economische beginselen en met inachtneming van kwaliteits- en milieunormen en de efficiëntie; 4. stemt in met de hoge prioriteit die de Commissie geeft aan het versterken van de "basiselementen" van de interne markt, en is het volledig eens met het actiepakket om de nalatigheid van lidstaten bij de omzetting en het doen naleven van een groot aantal richtlijnen op het gebied van de interne markt, aan te pakken; verwelkomt nieuwe projecten als het SOLVIT-project; 5. is van mening dat water een gemeenschapsgoed van de mensheid is en dat het beheer van de watervoorraden derhalve niet mag worden onderworpen aan de regels van de interne markt; 6. steunt het standpunt van de Commissie dat wederzijdse erkenning de hoeksteen is van de interne markt en deelt haar mening dat acties noodzakelijk zijn om de transparantie te verbeteren in gevallen waar wederzijdse erkenning wordt betwist; is van oordeel dat een nieuwe verordening waarin sleutelbeginselen worden vastgelegd, in belangrijke mate tegemoet zou kunnen komen aan de frustraties van veel bedrijven, met name KMO's; 7. is van oordeel dat de ontwikkeling van "Nieuwe Aanpak"-richtlijnen in belangrijke mate heeft bijgedragen tot een succesvolle ontwikkeling van de interne markt; spreekt zijn steun uit voor hervormingen ter verbetering van de procedures op het gebied van consistentie, tenuitvoerlegging, certificering en controle; 8. benadrukt de noodzaak van een consistente en correcte toepassing van het EG-merkteken, zodat dit merkteken consumenten garanties biedt bij aankoop; verzoekt de Commissie de samenwerking tussen lidstaten in de strijd tegen frauduleus gebruik van dit merkteken te intensiveren; 9. vraagt de lidstaten om hun krachtige steun te verlenen voor de werkzaamheden van de Raad voor de concurrentie bij het beoordelen van alle belemmeringen voor betere competitiviteit en om de voltooiing van de interne markt de centrale plaats in hun eigen werkzaamheden te geven; 10. is er, in het licht van de met de liberalisering van de elektriciteitssector en de spoorwegen opgedane ervaringen, en gezien de haperende economie, niet van overtuigd dat dit experiment, gezien het uitblijven van duidelijk profijt, moet worden uitgebreid, vooral niet op het gebied van de watervoorziening en -behandeling, omdat het de aandacht zou afleiden van de werkelijke problemen en de voorziening in gevaar zou kunnen brengen; 11. benadrukt dat de sociale dimensie van de strategie voor de interne markt ontwikkeld moet worden vanuit de gedachte dat ze het daadwerkelijk en doelmatig functioneren van de interne markt moet versterken en niet hinderen; dat - omgekeerd - de interne markt zijn sociale dimensie kracht moet bijzetten door meer en betere arbeidsplaatsen, welvaart en sociale samenhang tot stand te brengen; 12. stelt vast dat het openen van de markt voor de netwerkbedrijven aanzienlijke voordelen voor de verbruikers en het bedrijfsleven opgeleverd heeft door meer concurrentie, grotere keuze, fijnere technische verbetering en lagere prijzen; verheugt zich over het voorstel om de liberalisering en het openen van de markten in andere bedrijfstakken voort te zetten met in ieder geval inachtneming van de minimum dienstverlening; 13. dringt erop aan dat bij de liberalisering van diensten redelijkheid en souplesse een rol moeten spelen zodat voldoende rekening kan worden gehouden met de realiteit in bijvoorbeeld minder centraal gelegen delen van de Unie; is ingenomen met de ruimte voor flexibiliteit bij plaatselijke vervoersdiensten, die wordt geboden door het recente arrest-Altmark; betreurt het dat de Commissie blijk geeft van gebrek aan flexibiliteit bij de interne veerdiensten binnen de lidstaten, aangezien dergelijke diensten van algemeen economisch belang voldoen aan verplichtingen van openbare dienstverlening; 14. verheugt zich over de voortzetting van de ijkingsoperatie van de geliberaliseerde diensten; vraagt de Commissie om te zorgen dat de ijkingsoperaties uitgaan van een uitgebreide reeks criteria, die o.a. letten op de bescherming van verschillende groepen verbruikers, machtsconcentratie op de markt, rechtstreekse en onrechtstreekse weerslag op de werkgelegenheid en het milieu; vraagt de Commissie om bij het ontwikkelen van haar ijkpunten actief overleg te plegen met de belanghebbende sociale en milieu-organisaties, verbruikersgroepen en de sociale partners, door gebruik te maken van de sectoriële comités van de Europese Unie voor sociale dialoog die aan het werk zijn in bedrijfstakken als telecommunicatie, posterijen, stroomvoorziening, en delen van de transportsector; 15. meent dat de druk onder gelijken in de bedrijfswereld, concurrentie op het vlak van de bedrijfspolitiek en vaststelling van referentiepunten doeltreffende instrumenten zijn om de interne markt verder af te werken en de competitiviteit van de Europese Unie op de wereldmarkt te verbeteren; 16. onderstreept verder dat door de voortdurende nalatigheid van de lidstaten om hun in het kader van de interne markt aangegane verplichtingen na te komen de huidige economische problemen nog verergerd zijn, hetgeen tot teleurstelling over de Europese Unie leidt bij de ondernemers en burgers; 17. uit scherpe kritiek op de lidstaten vanwege het feit dat zij hun achterstand bij de omzetting van Europese wetgeving nog verder hebben laten oplopen en is van oordeel dat de benadering van "naming and shaming" via het scoreboard voor de interne markt ontoereikend is gebleken; doet daarom een beroep op de Commissie om nieuwe voorstellen te doen opdat zij met gezwinde spoed en op effectieve wijze tegen dergelijke nalatigheid kan optreden, met name door een systematischer opleggen van boetes aan lidstaten die hun verplichtingen niet nakomen en de invoering van een versnelde procedure bij het Gerecht van Eerste Aanleg; 18. moedigt de lidstaten aan om de inbreuken op de internemarktbepalingen eind 2006 met minstens 50% terug te dringen; verwelkomt de voorstellen ter verbetering van de samenhang van internemarktmaatregelen en de snelheid waarmee zij worden omgezet; beveelt de parlementen van de lidstaten aan zich intensiever bezig te gaan houden met de problemen in verband met "gold plating"; 19. wijst erop dat lidstaten die een achterstand hebben bij de omzetting van Gemeenschapswetgeving, of die de communautaire regels niet naleven, economische schade aan de andere lidstaten berokkenen en de werkgelegenheidsvooruitzichten ongunstiger maken; dringt er bij de Commissie op aan om dwingender hulpmiddelen te ontwerpen, die lidstaten die zich in dit opzicht schuldig maken aan nalatigheid, zwaarder en eerder bestraffen; 20. wijst erop dat incoherenties in de nationale wetgevingen, evenals de niet-naleving van het beginsel van wederzijdse erkenning, een belangrijk probleem vormen bij de grensoverschrijdende levering van goederen en diensten; dringt er bij de lidstaten op aan een grotere bereidheid tot administratieve samenwerking aan de dag te leggen om dit probleem zoveel mogelijk te verhelpen; 21. betuigt in dit verband zijn sterkst denkbare steun voor het SOLVIT-programma, maar betreurt het feit dat de lidstaten onvoldoende middelen hebben uitgetrokken voor dit nuttige instrument; 22. benadrukt opnieuw, gezien zijn recente goedkeuring van het maatregelenpakket openbare aanbestedingen, dat het van belang is om de hervormingen zonder uitstel in te voeren zodat de voordelen van rationeler en doeltreffender overheidsaankopen de burgers ten goede kunnen komen via het ontstaan van de beste kwaliteit-prijsverhouding; 23. vraagt de Commissie om richtlijnen en hulpmiddelen voor de uitvoering van de nieuwe regels op openbare aanbestedingen uit te werken, vooral voor de inachtneming van sociale en milieu-overwegingen; 24. doet een beroep op de lidstaten, zowel de huidige als de toekomstige, om zich grotere inspanningen te getroosten om de informatiekloof te overbruggen, opdat alle burgers van de Europese Unie goede informatie kunnen krijgen, zodat zij volledig kunnen profiteren van de voordelen die de interne markt biedt, vooral door aandacht voor duurzame arbeidsintegratie van jonge werknemers; 25. stelt vast dat de verantwoordelijkheid voor de voltooiing van de interne markt wordt gedeeld door de lidstaten, de Commissie en het Parlement; verzoekt de lidstaten in hun nationale politieke debatten en besluiten meer prioriteit toe te kennen aan vraagstukken op het gebied van de interne markt; is van oordeel dat alle lidstaten een duidelijk herkenbaar "internemarktbureau" zouden moeten hebben als centraal punt voor al hun internemarktactiviteiten; 26. benadrukt dat het van belang is om de voordelen van de interne markt uit te breiden tot de landen die toetreden; stelt vast dat er gevaar voor opsplitsing van de markt bestaat tenzij de bepalingen voor de interne markt spoedig doorgevoerd worden; verheugt zich over de voorstellen om de toetredende landen steun te verlenen voor het overnemen en in praktijk brengen van de verworvenheden van de interne markt; 27. onderschrijft dat de Commissie sterk de nadruk legt op administratieve samenwerking tussen de huidige en de nieuwe lidstaten en dringt er bij haar en de lidstaten - huidige en nieuwe - op aan om de samenwerking uit te breiden zodat de interne markt volledig en consequent tot stand komt; 28. roept op tot coördinatie en samenwerking, ook binnen de Commissie, zodat de andere bevoegde directoraten-generaal bij de beleidsvoering betrokken worden en sociale bescherming en bescherming van het milieu en de verbruiker in de voorstellen van de directoraten-generaal voor de interne markt geïntegreerd en niet over het hoofd gezien worden; 29. verheugt zich over de klemtoon op de noodzaak om ambtenaren op te leiden om de regels van de interne markt uit te voeren en er toezicht op te houden; 30. is van oordeel dat Parlement, Commissie en lidstaten, in partnerschap met consumenten, werkgevers -en bedrijfsorganisaties en vakbonden, samen moeten werken om de voordelen van de interne markt beter tot hun recht te doen komen en dat de ondernemingen moeten worden aangemoedigd te profiteren van de kansen die hierdoor worden geboden; 31. verheugt zich over de voorstellen van de Commissie op het gebied van standaardisering en wederzijdse erkenningsprocedures en vraagt de Commissie om in samenwerking met standaardiseringsinstanties en rechtstreekse belanghebbenden gemeenschappelijke standaards uit te werken die rekening houden met de vormgeving van alle benodigdheden die gehandicapten een normaal leven helpen leiden; 32. dringt er bij de Commissie op aan een onderzoek in te stellen naar "gold-plating" van de communautaire wetgeving, de invoering van onnodige bureaucratie en administratieve rompslomp en de kosten die de niet-toepassing van de wederzijdse erkenning met zich meebrengt en de eisen van lokale tests en certificatie; benadrukt dat een Europese effectentoetsing een belangrijke rol kan spelen bij het terugdringen van de administratieve lasten ontstaan door Europese regelgeving; 33. vraagt de Commissie om de weerslag van publiek-private partnerschappen op de democratische verantwoordelijkheid van de overheid voor de openbare dienstverlening, en de levensvatbaarheid van publiek-private partnerschappen op lange termijn te evalueren, om de sociale gevolgen voor werknemers en gebruikers vast te stellen, en om overleg te plegen met de belanghebbende organisaties in de samenleving, ook de sociale partners, met gebruikmaking van de sectoriële en intersectoriële sociale dialoogstructuren; 34. verheugt zich over de klemtoon op verbetering van het bedrijfsklimaat, vooral bij de hervorming van de regelgeving, en over het voornemen van de Commissie om zijn voorstel voor een verenigbaarheidstest met de interne markt aan te nemen; onderschrijft de nieuwe voorstellen om indicatoren te ontwikkelen om de vorderingen in de richting van een regelgevend raamwerk van betere kwaliteit te kunnen meten; 35. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om haar werkzaamheden met het oog op de vereenvoudiging van het omslachtige BTW-systeem te bespoedigen en ervoor te zorgen dat het reële effect hiervan op de ondernemingen, en met name het MKB, grondig wordt geëvalueerd wanneer zij voorstellen doet voor nieuwe wetgeving; 36. benadrukt dat deregulering en verlichting van de administratieve last van de Gemeenschapswetgeving, naast een scherpe analyse van kosten en baten van de wetgeving, essentiële voorwaarden zijn om de doelstellingen van Lissabon te kunnen verwezenlijken; stelt vast dat de evaluatie van de weerslag van de Europese wetgeving voor het bedrijfsleven, en van de economische aspecten van subsidiariteit en evenredigheid op het ogenblik onbevredigend is; vraagt de Commissie om een onafhankelijke adviesgroep op te richten om de weerslag van de EU-regelgeving op het bedrijfsleven te beoordelen; 37. benadrukt dat er een beter juridisch raamwerk voor de intellectuele eigendomsrechten op de interne markt moet komen en maakt zich ongerust over het feit dat het Gemeenschapsoctrooi nog altijd niet operationeel is en dat er in meerdere opzichten onzekerheid blijft bestaan voor investeerders die digitale apparatuur ontwikkelen; kijkt met verwachting uit naar de geplande mededeling over het beheer van het copyright en aanverwante rechten en vestigt de aandacht van de Commissie op het verslag dat het recentelijk aan deze problematiek heeft gewijd; 38. verheugt zich over het voornemen van de Commissie om de interne markt een zichtbaarder gestalte op internationaal vlak te geven en samenwerkings-, partnerschaps- en associatie-overeenkomsten te sluiten met andere landen; wijst erop dat het van belang is om zeer nauw samen te werken met de Verenigde Staten, vooral voor de financiële markten, bedrijfsbeheer, gegevensbescherming en intellectuele eigendom, maar erkent het belang van de bevordering van het Europees sociaal model als bijdrage aan de verhoging van het internationale profiel van de interne markt; 39. uit zijn bezorgdheid over het feit dat internemarktenquêtes hebben aangetoond dat zowel bij burgers als bedrijven sprake is van een gebrek aan kennis omtrent de internemarktregels; verzoekt de Commissie haar inspanningen om de interne markt onder de aandacht te brengen te intensiveren en hierbij nauw samen te werken met bedrijfsorganisaties, met name organisaties die KMO's vertegenwoordigen; 40. wijst erop dat onderling uiteenlopende wetgevingen inzake gegevensbescherming en beperkingen op het gebied van gegevensoverdracht een belangrijk obstakel blijven voor de ontwikkeling van de interne markt; verzoekt de Commissie en de lidstaten overeenstemming te bereiken over een modelcontract voor gegevensoverdracht en om omzetting van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (3) ; 41. merkt op dat van de vier vrijheden van de interne markt het vrij verkeer van werknemers het minst ontwikkeld is en het ontbreekt aan ambitie voor wat betreft meer mobiliteit van werknemers in een uitgebreide Europese Unie onder goede kwaliteitsvoorwaarden, alhoewel dit het antwoord bij uitstek is op de vergrijzing van de Europese bevolking; 42. dringt er bij de Commissie op aan de EURES-netwerken uit te breiden, er echte grensoverschrijdende arbeidsbureaus van te maken, een duidelijke verbinding tot stand te brengen met het toegankelijke en snel werkende SOLVIT-mechanisme, waarvan burgers en bedrijven gebruik kunnen maken, en SOLVIT-activiteiten te bevorderen op het gebied van de problemen in verband met grensoverschrijdende arbeid (bijv. kwalificaties en sociale zekerheid); 43. onderschrijft de opvatting dat de volledige en spoedige tenuitvoerlegging van de pensioenfondsenrichtlijn bijzonder gewenst is, aangezien de mogelijkheid voor multinationale ondernemingen om in heel de EU met één enkel pensioenfonds te werken bevorderlijk is voor de grensoverschrijdende mobiliteit van werknemers, waardoor de sociale cohesie in belangrijke mate wordt versterkt; 44. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en aan de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2002) 774 ) – C5-0408/2003), – gezien het gezamenlijk verslag van de Commissie en de Raad betreffende de ondersteuning van nationale strategieën voor de toekomst van de gezondheidszorg en de ouderenzorg, dat zowel tijdens de Raad "Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken" als tijdens de Raad "Economische en Financiële Zaken" op 6/7 maart 2003 werd goedgekeurd, – gezien de conclusies betreffende de gezondheidszorg en ouderenzorg van de Europese Raad van 20/21 maart 2003 in Brussel, alsmede eerdere desbetreffende conclusies van de Europese Raden van Lissabon, Gotenburg en Barcelona, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 januari 2003 over de mededeling van de Commissie "De toekomst van de gezondheidszorg en de ouderenzorg: de toegankelijkheid, de kwaliteit en de betaalbaarheid waarborgen" (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 februari 2000 over de mededeling van de Commissie "Een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming" (2) , – gezien Aanbeveling 92/442/EEG van de Raad van 27 juli 1992 betreffende de convergentie van de doelstellingen en het beleid op het gebied van de sociale bescherming (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 december 2000 over de mededeling van de Commissie "Een Europa voor alle leeftijden - Meer welvaart en solidariteit tussen de generaties" (4) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - "Het antwoord van Europa op de wereldwijde vergrijzing - Bevordering van sociaal-economische vooruitgang in een vergrijzende wereld" - Een bijdrage van de Europese Commissie aan de 2e Wereldvergadering over de vergrijzing ( COM(2002) 143 def.), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 9 maart 1999 over de mededeling van de Commissie over de gezondheidstoestand van vrouwen in de Europese Gemeenschap, (5) – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 november 2000 over de aanvullende ziektekostenverzekering (6) , – gezien de conclusies van de Raad "Volksgezondheid" van 19 juli 2002 (7) over de mobiliteit van patiënten en het verslag van 8 december 2003 over het "Denkproces op hoog niveau over de mobiliteit van patiënten en de ontwikkelingen in de gezondheidszorg in de Europese Unie", – gezien de mededeling van de Commissie - "De sociale dimensie van de strategie van Lissabon versterken: de open coördinatie stroomlijnen op het gebied van de sociale bescherming" ( COM(2003) 261 ), – gelet op Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de sociale zekerheidsregelingen op loontrekkenden en hun gezinnen, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen (8) , en Verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad van 21 maart 1972 (9) , met de betreffende uitvoeringsbepalingen, die momenteel worden herzien, – onder verwijzing naar Besluit nr. 1786/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) (10) , – onder verwijzing naar het Europees Verdrag over de mensenrechten en fundamentele vrijheden, artikel 5 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, artikel 7 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, – gelet op artikel 47, lid 2 en artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ( A5-0098/2004 ), A. overwegende dat de zorgstelsels in de Unie berusten op de beginselen solidariteit, rechtvaardigheid en universaliteit, om ervoor te zorgen dat iedere persoon bij ziekte of zorgbehoefte ongeacht zijn inkomen, vermogen en leeftijd een passende en op zijn behoeften afgestemde verzorging van hoge kwaliteit krijgt, B. overwegende dat in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie het recht van de ouderen erkend wordt op een waardig en onafhankelijk leven, met deelname aan het sociale, culturele en arbeidsleven, evenals het recht van elke persoon op toegang tot de gezondheidszorg en medische behandeling, C. overwegende dat preventie een centraal element vormt van een gezondheidsbeleid op lange termijn en dat door stelselmatige preventiemaatregelen de levensverwachting wordt verlengd, de sociale verschillen in de wachttijden bij de gezondheidszorg worden verminderd en de verspreiding van chronische kwalen wordt verhinderd, hetgeen mogelijkheden biedt tot besparingen bij de behandelingskosten, D. overwegende dat de zorgstelsels in de Unie vanwege de medisch-technische vooruitgang, de demografische ontwikkeling, alsmede de stijgende vraag naar medische dienstverlening en producten voor gemeenschappelijke uitdagingen staan, E. overwegende dat de strategie en het actieprogramma van de Europese Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) een geïntegreerde aanpak biedt voor het gezondheidsbeleid en de gezondheidszorg, welke onder meer berust op gezondheidsbevordering en primaire preventie, het vermijden van gezondheidsrisico's, het opnemen van een hoog niveau van bescherming in de definitie en uitvoering van alle sectoriële beleidsmaatregelen en het aanpakken van sociale ongelijkheden als een bron van gezondheidsproblemen, F. overwegende dat, hoewel de organisatie en de financiering van de zorgstelsels onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten blijven vallen, de samenwerking op het gebied van de gezondheidszorg en ouderenzorg dringend moet worden versterkt, om de lidstaten door middel van een gestructureerde uitwisseling van gegevens, ervaringen en 'beste praktijken' op effectieve wijze te ondersteunen bij hun hervormingsinspanningen, G. overwegende dat er - mede in het licht van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen - een toegenomen mobiliteit van patiënten zal optreden, met een ruimere gebruikmaking van grensoverschrijdende gezondheidszorg, en dat deze ontwikkeling, die vergezeld gaat van een verdieping van de binnenmarkt, een steeds grotere weerslag zal hebben op de nationale zorgstelsels, waarvan de principes en doelstellingen hierdoor niet in gevaar mogen worden gebracht, H. overwegende dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen bij diverse gelegenheden het recht van de patiënten heeft erkend op restitutie van de kosten voor medische zorg die in een andere lidstaat werd verleend, waarbij echter een onderscheid wordt gemaakt tussen hospitaalbehandeling en andere vormen van zorg; overwegende dat hiermee de uitoefening van dit recht begunstigd wordt, zij het dan afhankelijk van bepaalde voorwaarden, die met name tot doel hebben het financiële evenwicht van de sociale zekerheid te waarborgen, dit alles met het doel om een hoog niveau van gezondheidsbescherming te verzekeren (11) , I. overwegende dat de bevordering van een hoog niveau van sociale bescherming een verklaarde doelstelling is van de Unie en een effectievere samenwerking op het gebied van de gezondheidszorg en ouderenzorg bijdraagt tot een duurzame modernisering van het Europese sociale model en tot grotere sociale samenhang, J. overwegende dat gezondheidszorg en langdurige verzorging diensten van algemeen belang zijn, waarbij het solidariteitsbeginsel moet prevaleren, K. overwegende dat op grond van het vergrijzen van de bevolking gerekend moet worden op een veel hoger aantal ouderen, en dat dit zal leiden tot een sterke toename van chronische ziekten als Alzheimer en andere vormen van dementie, waarvoor niet zozeer intensieve medische begeleiding nodig is maar zeer langdurige verzorging; wijst erop dat in de toekomst ook de palliatieve geneeskunde aan belang zal winnen, L. overwegende dat de langdurige verzorging een groot sociaal risico met zich meebrengt voor de zorgbehoevende of zijn verwanten en dat de in dat verband noodzakelijke sociale beschermingsmechanismen in vele lidstaten van relatief recente datum zijn, of nog pas worden opgebouwd, M. overwegende dat thuiszorg door een mobiele professionele verzorgingsdienst, een familielid of een andere persoon het voordeel heeft dat de zorgbehoevende wordt verzorgd door een vertrouwde persoon en in zijn eigen omgeving kan blijven, en dat deze vorm van ouderenzorg in verhouding niet duur is, waarbij naast de beschikbaarheid van mobiele zorgdiensten ook een passende sociale, financiële en psychologische ondersteuning van de verzorgende familieleden of buurtbewoners moet worden gewaarborgd, evenals hun tijdelijke aflossing, N. overwegende dat werkende vrouwen door de uitoefening van hun beroep en de zorg voor hun familieleden vaak dubbel belast zijn; wijst erop dat mantelzorg voornamelijk door vrouwen wordt verricht en dat de zorg voor zorgbehoevenden een grote lichamelijke en geestelijke belasting betekent, O. overwegende dat volgens een studie uit het jaar 2000 de leeftijdsgroep van 75 tot 84 jaar in de EU voor 63% uit vrouwen bestaat en dat dit percentage voor de leeftijdscategorie van 85 jaar en ouder 72% bedraagt, hetgeen betekent dat vooral vrouwen als zorgverlener en als zorgontvanger gedurende lange tijd te maken zullen krijgen met de problemen in verband met langdurige verzorging en verpleging; P. overwegende dat door veranderingen in de samenstelling van de huishoudens een dergelijke familiezorg in de toekomst een minder haalbare optie zal worden, Q. overwegende dat de beschikbaarheid van professionele zorgdiensten belangrijker wordt, omdat zorgbehoevenden in de toekomst minder familieleden zullen hebben en deze vaak op grotere afstand leven resp. werk hebben, R. overwegende dat de sector van de gezondheidszorg en verpleging een van de belangrijkste sectoren vormt die in de Europese Unie belangrijke groeikansen voor de werkgelegenheid biedt; S. overwegende dat algemeen erkend wordt dat het gebruik van kooibedden in psychiatrische instellingen en verzorgingshuizen volstrekt strijdig is met de internationale normen voor de verzorging van personen met geestelijke gezondheidsproblemen of intellectuele handicaps, T. overwegende dat het probleem nog acuter dreigt te worden in de plattelands- en berggebieden waar steeds meer oudere personen verkiezen te gaan wonen, 1. is verheugd over de gestarte samenwerking van de lidstaten op het gebied van gezondheidszorg en ouderenzorg; bevestigt zijn instemming met de drie hoofddoelstellingen - algemene toegang, ongeacht inkomen of vermogen, hoogwaardige kwaliteit en langetermijnfinanciering; 2. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan meer rekening te houden met het belang van preventie en gezondheidsbevordering bij het vaststellen van de gemeenschappelijke doelstellingen en criteria; 3. wijst erop dat het vóórkomen van de "grote doders" (zoals hart- en vaatziekten), evenals de "grote verlammers" (zoals spier- en skeletaandoeningen en andere chronische arbeidskwalen, gezondheidsproblemen ten gevolge van ongezonde eetpatronen, drugs, milieuaantasting en te geringe fysieke activiteit) aanzienlijk zou kunnen worden verminderd door algemene, sectoroverschrijdende maatregelen en een verbetering van de gezondheids- en veiligheidsomstandigheden op de werkplaats; 4. wijst erop dat in het licht van de voortdurende toename van de volksziekten preventie en gezondheidsbevordering evenveel aandacht moeten krijgen als behandeling en rehabilitatie, daar de curatieve geneeskunde zonder uitbreiding van preventie en gezondheidsbevordering niet in staat zal zijn het hoofd te bieden aan de toenemende lasten; is van oordeel dat voor het bereiken van de financiële duurzaamheid het enorme besparingspotentieel van de preventiestrategieën volledig moet worden erkend, in plaats van dat de lidstaten eenvoudigweg de dienstverlening van de gezondheidszorg terugschroeven; verlangt daarom een uitbreiding van het aanbod aan preventieve maatregelen op scholen en bedrijven en voor de gehele bevolking, alsmede de invoering van nationale preventieprogramma's ten aanzien van de grote volksziekten; 5. is verheugd over de versterking van de sociale dimensie in het proces van Lissabon; ziet in de totstandbrenging van een geïntegreerd kader en de stroomlijning van de coördinatie op het gebied de sociale bescherming de mogelijkheid te wijzen op het sociaal-economische belang van de sociale dimensie van sociale bescherming tegenover de coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid; 6. dringt er bij de huidige en binnenkort toetredende lidstaten op aan om hun openbare en particuliere instellingen voor medische zorg en bijstand te verbeteren door gebruikmaking van het gehele aanbod dat in de staat van oorsprong beschikbaar is, daarbij ook in overweging nemende dat er weliswaar sprake is van een toenemende mobiliteit van personen, en daarom ook van patiënten, binnen de EU, maar dat er ook brede lagen van de samenleving bestaan die om economische, fysieke of leeftijdsredenen alleen aangewezen zijn op de beschikbaarheid en efficiëntie van de zorgstelsels van hun eigen land; 7. is verheugd dat de Raad op het gebied van de gezondheidszorg en de ouderenzorg heeft besloten tot versterkte samenwerking, uitwisseling van gegevens en ervaringen en vaststelling van de 'beste praktijken'; eist dat de Commissie in het voorjaar van 2004 voorstellen voorlegt met betrekking tot het verdere verloop, dat de Raad op de Europese Raad van juni 2004 een principebesluit neemt over de toepassing van de open coördinatiemethode en een concreet tijdschema vaststelt en dat de lidstaten tegen de Europese Raad in het voorjaar van 2006 gemeenschappelijke doelstellingen en indicatoren vaststellen; dringt er bij de Commissie, de Raad en het Comité voor sociale bescherming op aan het Europees Parlement op de hoogte te stellen van hun voorstel; 8. doet een beroep op de lidstaten en de Commissie om de afschaffing van ongelijkheden in de gezondheidstoestand als een langetermijndoelstelling te beschouwen, die zowel de behandeling van sociaal-economische, geslachts- of leeftijdsgebonden ongelijkheid in de gezondheidstoestand als de gelijke toegang tot hoogwaardige gezondheidszorg en langdurige zorg omvat; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om deze werkzaamheden te coördineren met de antidiscriminatiebeleidsmaatregelen waartoe zij in 2000 besloten hebben, vooral wat betreft de discriminatie op grond van leeftijd bij de toegang tot de gezondheidszorg; 9. onderstreept de noodzaak onderzoek te verrichten naar bepaalde ziekten en medische condities en de daarbij verkregen informatie over de EU te verspreiden; verzoekt de Commissie de uitwisseling van onderzoeksresultaten op het gebied van de gezondheidszorg te versterken; 10. wijst erop dat gezondheid en zorg sociale doelstellingen zijn, een dienstverlening aan zorgbehoevenden, die daarom niet vergeleken mag worden met een commercieel product; 11. wijst erop dat de lidstaten de eigen bijdrage van de patiënten aan de zorgkosten verhogen en stelt voorop dat een dergelijk stelsel benadeelde bevolkingsgroepen toegang tot passende gezondheidszorg blijft bieden; 12. eist van de lidstaten dat zij maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat een slechtere gezondheidstoestand niet leidt tot verarming en dat een laag inkomen de toegang tot de gezondheidszorg niet beperkt, 13. benadrukt dat een geografisch evenwichtige spreiding van passende instellingen voor gezondheidszorg en ouderenzorg tussen stedelijke en plattelands-, alsmede welvarende en armere regio's noodzakelijk is; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat met name doelstelling-1-regio's structuurfondsmiddelen en andere communautaire steunregelingen in de toekomst in sterkere mate aanwenden voor investeringen in de infrastructuur van de gezondheidszorg en de ouderenzorg, alsmede voor de opleiding en bijscholing in medische en verzorgende beroepen, 14. is bezorgd dat in alle lidstaten - hoewel in verschillende mate - een toenemend gebrek aan goed opgeleide artsen en medisch en verzorgend personeel bestaat; dringt er met klem bij de lidstaten op aan gerichte maatregelen te treffen om de arbeidskwaliteit te verbeteren, deze beroepen aantrekkelijker te maken en de bestaande knelpunten op te lossen; benadrukt de noodzaak van bevordering van de opleiding en voortgezette bijscholing van de in deze sector werkzame vrijwilligers, maar ook van de personen die reeds gekwalificeerd zijn; benadrukt in dit verband dat de huidige lidstaten dezelfde normen ten aanzien van de kwaliteit van het werk, beroepskwalificaties en beloning moeten toepassen wanneer zij medisch en verzorgend personeel werven in de nieuwe lidstaten en ernaar moeten streven de rekrutering uit minder welvarende derde landen te beperken, teneinde de situatie in deze landen niet te verslechteren; 15. wijst de lidstaten erop dat zij bij de tenuitvoerlegging van hun beleid op het gebied van sociale bescherming en bestrijding van sociale uitsluiting, aan de verantwoordelijkheden van werknemers ten aanzien van te hunner lasten komende bejaarde personen evenveel gewicht moeten toekennen als aan hun verantwoordelijkheden ten aanzien van te hunner lasten komende kinderen; 16. is bezorgd dat in een groot deel van de lidstaten excessief lange wachttijden voor bepaalde acute en niet-acute behandelingen bestaan; dringt er bij deze lidstaten op aan gerichte maatregelen te treffen om de wachttijden te verkorten; 17. is van oordeel dat een solidair gefinancierde gezondheidszorg gekenmerkt dient te worden door kwaliteit, veelzijdigheid en keuzevrijheid; 18. wijst op het risico dat de doelstelling van de financiële duurzaamheid te veel benadrukt gaat worden ten koste van die van toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg; wijst erop dat ramingen over de te verwachten kostenstijgingen zeer gecompliceerd zijn en sterk afhankelijk zijn van de daarbij aangelegde premissen; 19. wijst erop dat bij de verbetering van de kwaliteit en transparantie van de gezondheidszorg en ouderenzorg aandacht moet worden geschonken aan alle schakels van de "gezondheidszorgketen", zoals bevordering van goede gezondheid, preventie, medische behandeling, zorg en revalidatie; 20. benadrukt dat de beschikbare middelen optimaal moeten worden benut om de zorg op termijn betaalbaar te houden; benadrukt dat dit doel alleen kan worden bereikt wanneer de kwaliteit van de gezondheidszorg in sterkere mate dan tot dusver transparant wordt gemaakt, wanneer de lidstaten systematische programma's voor kwaliteitsbewaking en op ervaring gebaseerde behandelingsrichtlijnen invoeren en wanneer overheidsmiddelen uitsluitend voor medische producten en technologieën worden ingezet met aantoonbaar nut, 21. doet een beroep op de Commissie om een uitwisseling van ervaringen over de kwestie van patiënteninformatie en rechten van de patiënt te organiseren, teneinde onder de lidstaten overeenstemming te bereiken over gemeenschappelijke criteria; roept de lidstaten op een patiëntenwet of een patiëntenhandvest goed te keuren, waarin aan de patiënt onder meer de volgende rechten worden toegekend: 22. dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan om organisaties van patiënten sterker dan tot nog toe het geval was bij de besluitvorming te betrekken en passende steun te verlenen aan de werkzaamheden van deze organisaties; 23. is van oordeel dat voor het realiseren van de doelstellingen van duurzaamheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de gezondheidszorg onder meer de totstandbrenging vereist is van een interne markt voor gezondheidszorgdiensten en -producten, die in de eerste plaats garanties biedt voor gezondheidszorg van hoge kwaliteit, die voor eenieder toegankelijk en financieel bereikbaar is, die rekening houdt met de rentabiliteit en financiële capaciteit van de zorgstelsels van de lidstaten, die het vrije verkeer van de burgers mogelijk maakt - waarbij zij toegang hebben tot de gezondheidszorg in alle landen van de Europese Unie - en die beantwoordt aan de hierboven genoemde beginselen van de nationale stelsels voor gezondheidszorg en geen afbreuk doet aan de doelstellingen van de lidstaten op het gebied van de gezondheidszorg; 24. doet een beroep op de lidstaten om het uitbreiden van de capaciteit en het waarborgen van de kwaliteit in de ouderenzorg tot prioriteit te maken; dringt er bij de lidstaten op aan: 25. benadrukt dat er bij de vaststelling van indicatoren en de interpretatie van de resultaten zeer zorgvuldig te werk moet worden gegaan en dat rekening gehouden moet worden met de bestaande verschillen tussen de zorgstelsels; dringt er eerder op aan indicatoren vast te stellen die betrekking hebben op een rechtvaardige toegang, de kwaliteit van de zorg en de doelmatigheid ervan; 26. roept de lidstaten en de Commissie op om, met name met behulp van het actieprogramma voor de gezondheidszorg, te zorgen voor een harmonisering van de wijze waarop data worden verzameld, alsmede voor een verbetering van de datasituatie, en ook de burgers en bijdragers via het thans in opbouw zijnde "gezondheidsportaal" van de EU toegang te verlenen tot informatie over de gezondheidszorg en het gezondheidsbeleid in de andere lidstaten; 27. is bezorgd over de aanzienlijke verschillen die er bestaan tussen de huidige en de grote meerderheid van de nieuwe lidstaten ten aanzien van de gezondheidstoestand van de bevolking, alsmede de toegang, de kwaliteit en de aangewende middelen in de gezondheidszorg en ouderenzorg; dringt er bij de Commissie op aan met behulp van het actieprogramma voor de gezondheidszorg en andere passende instrumenten de nieuwe lidstaten bij hun inspanningen ter verbetering van de gezondheidszorg en de langdurige zorg te ondersteunen; 28. is ingenomen met het eindverslag van het "Denkproces op hoog niveau over de mobiliteit van patiënten en de ontwikkelingen in de gezondheidszorg in de Europese Unie"; verlangt dat de Commissie op grond van de 19 voorgelegde aanbevelingen voor een gemeenschappelijk optreden op EU-vlak concretere voorstellen doet, vergezeld van een tijdschema voor de omzetting daarvan; 29. roept de Commissie op een algemene bestandsopname op te stellen over de mobiliteit van patiënten en een studie in te dienen over de tot dusverre in de grensregio's opgedane ervaringen; 30. roept de Commissie op om, in overleg met de lidstaten, te onderzoeken hoe op basis van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU de rechtszekerheid van patiënten kan worden versterkt ten aanzien van het recht om prestaties van de gezondheidszorg in een andere lidstaat te kunnen genieten, en verzoekt haar hiertoe de nodige voorstellen in te dienen; 31. pleit voor de oprichting van een netwerk van Europese referentiecentra voor ziekten waarvan de behandeling een bijzondere bundeling van middelen of expertise vereist; roept de Commissie op een bestandopname op te stellen van de potentiële referentiecentra en een voorstel in te dienen voor de toegankelijkheid, accreditering en financiering van toekomstige referentiecentra in de EU; 32. is van oordeel dat de Commissie, met het oog op een betere gebruikmaking van onbenutte capaciteiten in de grensregio's of in gevallen van tekortschietende capaciteit, de uitwisseling van de hiertoe benodigde informatie mogelijk moet maken, en ook voorstellen moet doen voor een duidelijk en transparant kader voor de grensoverschrijdende inkoop van gezondheidsdiensten, dat regelingen omvat voor kwesties als toegankelijkheid, kwaliteit en kosten; 33. benadrukt dat de telematica een grote bijdrage kan leveren tot verbetering van efficiëntie en kwaliteit; stelt vast dat het potentieel in de lidstaten nog maar zeer ten dele wordt benut; roept de Commissie op om haar inspanningen te intensiveren en te zorgen voor een betere coördinatie van de bestaande initiatieven en programma's; 34. onderstreept de noodzaak dat de lidstaten de medische en medisch-technologische vooruitgang in sterkere mate evalueren op zijn effectiviteit, nut en economisch rendement; verlangt dat de Commissie de mogelijkheid onderzoekt van coördinatie - onder meer in het kader van netwerken - van de in de lidstaten uitgevoerde evaluaties van de gezondheidstechnologie en de medische richtsnoeren; 35. roept de Commissie en de lidstaten op om bij alle maatregelen op het gebied van de gezondheidszorg rekening te houden met aspecten die specifiek vrouwen betreffen; roept de Commissie op om een nieuw verslag in te dienen over de op de gezondheidszorg betrekking hebbende aspecten van de situatie van de vrouw in de Europese Unie; 36. roept de lidstaten op om, gezien het bestaan van lange wachtlijsten, in gevallen waar er aan een patiënt niet tijdig een gelijkwaardige behandeling kan worden geboden in eigen land (ook in geval van hospitaalbehandeling) nauw met elkaar samen te werken om, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en het financiële evenwicht van de nationale zorgstelsels, een hoog niveau van gezondheidsbescherming en sociale zekerheid te bieden aan alle burgers van de Europese Unie; 37. waarschuwt tegen een uitsluitend individuele benadering van patiëntenmobiliteit en verstrekking van gezondheidszorg over de grens, zoals nu op basis van uitspraken van het Hof van Justitie wordt ingezet in de voorstellen van de Commissie voor een richtlijn voor een interne markt van diensten; vraagt de Commissie om met bredere en beter afgewogen voorstellen te komen om de nationale zorgstelsels beter te beschermen tegen mogelijke negatieve gevolgen van de regels van de interne markt zodat het sociale en solidaire karakter van de zorgstelsels niet verder wordt aangetast; 38. is van mening dat om de rechten van patiënten beter te kunnen beschermen er Europese heldere criteria moeten worden vastgesteld om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de gezondheidszorg te bewaken; 39. constateert dat de vraag naar grensoverschrijdende zorg wellicht in volume beperkt is, maar voor sommige groepen en regio's wel steeds belangrijker wordt; roept de lidstaten op om samen met zorgverzekeraars, zorgverstrekkers, patiëntenorganisaties en andere betrokkenen te komen tot praktische afspraken zodat er een zekere mate van vrijheid komt om regiospecifieke oplossingen te vinden; 40. roept in navolging van het eindverslag van het "Denkproces op hoog niveau over de mobiliteit van patiënten en de ontwikkelingen in de gezondheidszorg in de EU" de Commissie op om nader te kijken naar de invloed van Europese internemarktregels op het gezondheidszorgbeleid van de lidstaten; roept de Commissie tevens op om een permanent mechanisme op EU-niveau te formuleren om Europese samenwerking op het gebied van gezondheidszorg te ondersteunen en de impact van EU-regelgeving op de nationale zorgstelsels te monitoren; 41. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan het Comité voor sociale bescherming en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op zijn eerdere resoluties over Oekraïne, – gelet op de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) tussen de Europese Unie en Oekraïne (1) , die op 1 maart 1998 inwerking is getreden, – gelet op de gemeenschappelijke strategie 1999/877/GBVB (2) van de Europese unie ten aanzien van Oekraïne, die door de Europese Raad van Helsinki op 11 december 1999 werd goedgekeurd, – gelet op de Gemeenschappelijke Verklaring die werd afgelegd na afloop van de topconferentie Oekraïne-Europese Unie van 7 oktober 2003, – gelet op de verklaring die het Raadsvoorzitterschap op 29 januari 2004 namens de EU heeft afgelegd over de voorstellen tot verandering van de grondwet van Oekraïne, – gelet op de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de politieke crisis in Oekraïne, die werd goedgekeurd op 29 januari 2004, – gelet op de slotverklaring en de aanbevelingen van de Samenwerkingscommissie Europese Unie-Oekraïne van 16-17 februari 2004, – gelet op zijn resolutie over het Wijdere Europa van 20 november 2003 (3) , – gelet op artikel 50, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat in het beleid van de Europese Unie inzake een "Wijder Europa - Nieuwe Buren" het belang van Oekraïne erkend wordt als een land dat diepgaande historische, culturele en economische banden heeft met de lidstaten van de Europese Unie, B. gelet op de lopende voorbereiding van het actieplan door de Commissie, dat in het voorjaar 2004 klaar moet zijn en dat voorstellen moet bevatten tot bevordering van de politieke en institutionele hervormingen die Oekraïne in staat zullen stellen om geleidelijk in de beleidvormen en programma's van de EU te integreren, C. benadrukkend dat een werkelijk en evenwichtig partnerschap alleen kan worden ontwikkeld op basis van gemeenschappelijke waarden, die in het bijzonder betrekking hebben op democratie, rechtstaat en de naleving van de mensenrechten en burgerrechten, D. de aandacht vestigend op ernstige problemen die in Oekraïne blijven voortduren, zoals slechte leefomstandigheden in de gevangenissen, willekeurige hechtenis en buitensporige lange periode van voorarrest, E. overwegende dat de vrijheid van meningsuiting in Oekraïne steeds meer bedreigd wordt en dat er een toenemend aantal ernstige schendingen tegen onafhankelijke media en journalisten plaatsvindt, waarbij sprake is van rechtstreekse druk en interventie van officiële diensten op bepaalde media en willekeurige administratieve en gerechtelijke acties tegen televisiestations en andere media, alsook van gevallen van bedreiging van en geweldaanwending tegen journalisten, F. overwegende dat onlangs de uitzendingen van Radio Vrijheid gestopt werden door de nieuwe beheerder van de particuliere Radio Dovira, dat de grootste oppositie krant "Silsky Visti" gesloten werd en dat de autoriteiten een campagne hebben gelanceerd tegen het Vijfde Televisiekanaal, waardoor bij de oppositie de vrees gewekt wordt voor een verdere aantasting van de persvrijheid door de regering, G. overwegende dat de recente grondwetswijzigingen, die ernstige gevolgen zullen hebben voor de democratie in Oekraïne, door het Oekraïense parlement gedeeltelijk zijn teruggenomen nadat de oppositie de annulering had geëist van een eerdere parlementaire stemming, wegens onregelmatigheden, H. overwegende dat het arrest van het Constitutioneel Gerechtshof over de recente constitutionele hervormingen heeft aangetoond hoe kwetsbaar de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Oekraïne is, 1. dringt er bij de autoriteiten van Oekraïne op aan om verbetering te brengen in de leefomstandigheden in de gevangenissen en een eind te maken aan de arbitraire inhechtenisnemingen en buitensporige lange perioden van voorarrest; 2. doet een beroep op de regering van Oekraïne om de vrijheid van meningsuiting te respecteren en aanhoudende en effectieve maatregelen te nemen om acties tegen de onafhankelijke media, gevallen van arbitrair administratief en gerechtelijk optreden tegen televisiestations en andere media en gevallen van bedreiging van of geweldpleging tegen journalisten te voorkomen en te bestraffen; 3. uit zijn bezorgdheid over de recente sluiting van de krant "Silsky Visti", de uitzendingen van Radio Vrijheid en de campagne tegen het Vijfde Televisiekanaal; 4. dringt er bij de regering van Oekraïne op aan om opheldering te verschaffen ten aanzien van de beschuldigingen dat haar geheime politie de instructie zou hebben gekregen tot het bespioneren van journalisten en Oekraïense en buitenlandse politici, in hun respectieve landen, ten einde hen te ontmoedigen om voort te gaan met het aan de kaak stellen van mensenrechtenkwesties in Oekraïne; 5. dringt er bij de regering van Oekraïne op aan om alles in het werk te stellen om opheldering te verschaffen over de verdachte omstandigheden waaronder de journalist Joeri Tsjetsjyk om het leven is gekomen, en ook over andere gevallen van vooraanstaande journalisten die onder merkwaardige omstandigheden het slachtoffer zijn geworden van verkeersongelukken; 6. verzoekt de regering van Oekraïne zowel de illegale handel in menselijke organen, delen van organen en weefsel als de illegale mensenhandel, met name de handel in kinderen te bestrijden; 7. neemt kennis van het feit dat het Oekraïense parlement de ontwerptekst tot wijziging van de grondwet van Oekraïne ten dele heeft verworpen en van de inzet van de oppositie in dit verband; 8. is van oordeel dat de legitimiteit van grondwetswijzigingen moet voortvloeien uit werkelijke steun onder de bevolking voor de doeleinden hiervan; moedigt Oekraïne aan om positief te reageren op het aanbod van de Europese Commissie voor Democratie door middel van het Recht (Commissie van Venetië) tot nauwere samenwerking op het gebied van constitutionele hervormingen; 9. wijst erop dat het tot de soevereine bevoegdheid van de Oekraïense autoriteiten behoort - zoals dit ook het geval zou zijn voor hun evenknieën in om het even welke EU-lidstaat - de nationale volksvertegenwoordiging een constitutionele hervorming voor te stellen die voldoet aan de vigerende wettelijke eisen en die rationalisatie en transparantie van de overheidsdiensten beoogt aangezien haar eventuele goedkeuring er immers in de praktijk niet toe zal leiden dat politieke afwisseling van de staats- en regeringsmacht onmogelijk wordt; 10. dringt er bij de Commissie op aan op opvoering van de TACIS-programma's voor democratie, teneinde het maatschappelijk middenveld en de onafhankelijke media te versterken en de consolidering van de democratische instellingen te ondersteunen; 11. dringt er bij Raad en Commissie op aan om de situatie in Oekraïne nauwgezet te blijven volgen, actief betrokken te blijven bij de aanloopfase van de presidentsverkiezingen van komende herfst en steun te verlenen aan een gezamenlijke actie van OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) en ODIHR (Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten) en de Raad van Europa; 12. verzoekt de Oekraïense autoriteiten om de formele toezegging te doen dat zij zullen zorgen voor de grootst mogelijke transparantie bij de komende presidentsverkiezingen in oktober; 13. herinnert aan de open uitnodiging tot waarneming van de presidentsverkiezingen in oktober, bij monde van de Oekraïense president gericht tot de leden van de Delegatie voor de betrekkingen met Oekraïne, die onlangs aan de bijeenkomst in Kiev hebben deelgenomen; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de secretaris-generaal van de Raad van Europa, de OVSE/ODIHR en de regering en het parlement van Oekraïne. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over Venezuela, met name de resoluties van 13 februari 2003 (1) en van 15 mei 2002 over de tweede topconferentie van de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caribische gebied (2) , – gezien de verklaringen van het voorzitterschap van de Raad op 23 februari en 4 maart 2004, – gezien resolutie nr. 040302-131 van de Nationale Kiesraad van Venezuela, – gezien de mededeling van de waarnemingsmissie van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) betreffende het voorlopig rapport over de verificatie van de handtekeningen, – gelet op artikel 50, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat de Nationale Kiesraad heeft beslist om 143.930 handtekeningen af te keuren wegens onverenigbaarheid met het kiesregister, 233.573 wegens vermeende fouten bij de verzameling van de handtekeningen, en om "bezwaar te uiten" tegen 876.017 handtekeningen die teveel gelijkenissen vertonen; overwegende dat slechts 1.832.493 van de 3.086.013 handtekeningen die werden voorgelegd om een nationaal afzettingsreferendum te organiseren, als geldig worden beschouwd, B. overwegende dat voor het houden van een dergelijk referendum 2.436.083 handtekeningen vereist zijn, en dat dit aantal ruimschoots is overschreden met het totaal aantal ingediende handtekeningen, C. overwegende dat de bovengenoemde resolutie in Venezuela in de voorbije dagen tot een golf van protest en onlusten heeft geleid, waarbij verschillende burgers om het leven kwamen en vele anderen gewond raakten, D. eveneens overwegende dat de bekendmaking van de resultaten van de handtekeninginzameling met grote vertragingen gepaard ging, aangezien deze voor 13 februari was gepland en daarna pas op 29 februari plaatsvond, en dat de bekendgemaakte resultaten slechts voorlopig zijn, gezien het besluit om een bepaald aantal handtekeningen verder te onderzoeken, E. overwegende dat de waarnemingsmissie van de OAS en de waarnemers van het Carter Center niet akkoord gaan met het besluit dat binnen de Nationale Kiesraad met een nipte meerderheid is goedgekeurd, F. overwegende dat de Nationale Kiesraad in zijn besluiten rekening moet houden met de geest van de op 29 mei 2003 gesloten akkoorden tussen de regering en de "Coordinadora democrática" met steun van de secretaris-generaal van de OAS, overeenkomstig resolutie nr. 833 van de permanente raad van deze organisatie, en dat in elk geval de rechten van de burgers die in de grondwet van de Bolivariaanse Republiek Venezuela zijn vastgelegd, moeten worden geëerbiedigd, 1. verwerpt ten volle het gebruik van geweld, betreurt ten zeerste het verlies van mensenlevens en betuigt zijn leedwezen aan de nabestaanden; 2. maant aan tot kalmte en rust; erkent het recht van betoging binnen het grondwettelijk kader en verzoekt de autoriteiten inspanningen te blijven leveren om de orde te herstellen, met eerbied voor de mensenrechten en de rechtsstaat; 3. verzoekt de Nationale Kiesraad om de aanbevelingen van de waarnemingsmissie van de OAS en het Carter Center onverwijld te aanvaarden en goed te keuren die in het voorlopig rapport over de verificatie van de handtekeningen zijn geformuleerd; 4. drukt nogmaals zijn steun uit voor de compromissen die de regering en de "Coordinadora democrática" in de akkoorden van 29 mei 2003 hebben bereikt, en waarmee een vreedzame, op dialoog gebaseerde, democratische, grondwettelijke en op verkiezingen gebaseerde oplossing voor de crisis werd voorgesteld, en benadrukt de volledige geldigheid van deze compromissen; 5. is er bezorgd over dat er door de huidige situatie niet in de lijn van de bovengenoemde akkoorden wordt gewerkt, maar dat er in plaats daarvan verder van wordt afgeweken, in het bijzonder van de oplossing waartoe de groep van bevriende staten en het internationaal tripartiet comité tijdens onderhandelingen zijn gekomen; 6. onderschrijft ten volle de bepalingen van het Ierse voorzitterschap in zijn verklaringen van 23 februari en 4 maart 2004 over Venezuela, gastland van een groot aantal migrantengemeenschappen, waarvan sommige uit de EU-lidstaten afkomstig zijn; 7. verzoekt de Europese Commissie, die aanzienlijke financiële hulp verleent voor technische bijstand bij de tenuitvoerlegging van de akkoorden, om in samenwerking met de waarnemingsmissie van de OAS en de waarnemers van het Carter Center toe te zien op de correcte uitvoering van de akkoorden en de volledige transparantie van de procedures; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de bevriende staten en het secretariaat-generaal van de OAS. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Birma, met name die van 11 april 2002 (1) , 13 maart 2003 (2) , 5 juni 2003 (3) en 4 september 2003 (4) , – gezien gemeenschappelijk standpunt 96/635/GBVB van de Raad van 28 oktober 1996 betreffende Birma/Myanmar (5) , door de Raad vastgesteld op grond van artikel J.2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en verlengd en gewijzigd bij gemeenschappelijk standpunt 2003/297/GBVB van de Raad van 28 april 2003 betreffende Birma (6) , – gelet op de zitting van de Raad "Externe betrekkingen" van 16 juni 2003, waarop tot tenuitvoerlegging van strengere sancties werd besloten, – gelet op de verklaring d.d. 20 januari 2004 van het voorzitterschap, namens de Europese Unie, betreffende de bijwerking van de EU-lijst van personen tegen wie een visumverbod en een bevriezing van tegoeden zijn afgekondigd, – gelet op Verordening (EG) nr. 552/97 van de Raad van 24 maart 1997 houdende tijdelijke intrekking van de voordelen van het aan de Unie van Myanmar toegekende stelsel van algemene tariefpreferenties (7) , – gelet op Verordening (EG) nr. 1081/2000 van de Raad van 22 mei 2000 betreffende een verbod op de verkoop en de levering aan en de uitvoering naar Birma/Myanmar van uitrusting die voor binnenlandse repressie of terrorisme kan worden gebruikt, en betreffende het bevriezen van de middelen van bepaalde personen die in dat land belangrijke regeringsposten bekleden (8) , − gelet op artikel 50, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat de tegen het Birmese militaire regime (State Peace and Development Council - SPDC) gerichte EU-sancties voor 29 april 2004 herzien en verlengd moeten worden, B. overwegende dat het voorzitterschap op 20 januari 2004 bekend maakte dat de tegen de SPDC gerichte EU-lijst betreffende een visumverbod en een bevriezing van tegoeden na een gewijzigde regeringssamenstelling bijgewerkt is, C. overwegende dat de Raad op 16 juni 2003 besloten heeft tegen de SPDC strengere sancties toe te passen die oorspronkelijk pas voor oktober 2003 gepland waren, dit naar aanleiding van de arrestatie van Daw Aung San Suu Kyi en andere NLD-leiders; overwegende dat de Raad tevens besloot "de ontwikkeling van de situatie in Birma/Myanmar op de voet te zullen volgen en zijn bereidheid bevestigde om proportioneel op toekomstige ontwikkelingen te reageren", D. overwegende dat Aung San Suu Kyi tot september 2003 gevangen werd gehouden, maar daarna onder huisarrest werd gesteld zonder de mogelijkheid te telefoneren, terwijl bezoekers toestemming van de regering nodig hebben om haar op te zoeken, E. overwegende dat nog eens 1.350 politieke gevangenen in Birma gevangen worden gehouden en dat de Birmese regering hun adequate medische zorg blijft ontzeggen, F. overwegende dat de Birmese premier, generaal Khin Nyunt, op 30 augustus 2003 een zeven punten omvattende roadmap heeft aangekondigd, met onder andere een grondwetsconventie die, naar beweerd wordt, tot vrije en eerlijke verkiezingen zou leiden, G. overwegende dat de afgelopen week ontmoetingen hebben plaatsgevonden tussen de speciaal VN-gezant voor Birma, Razali Ismael, en Aung San Suu Kyi, generaal Khin Nyunt en etnische leiders, H. gelet op de officiële verklaring d.d. 22 december 2003 van Amnesty International over Birma, I. gezien het verslag d.d. 5 januari 2004 van de speciaal rapporteur van de VN-Mensenrechtencommissie over de situatie van de mensenrechten in Birma, J. overwegende dat Razali Ismael bij zijn terugkeer naar Kuala Lumpur verklaard heeft dat de vrijlating van Aung San Suu Kyi en andere gevangen NLD-leiders een essentiële voorwaarde is voor een zinvolle dialoog met het regime, K. overwegende dat Razali Ismael in februari 2004 in Thailand met SPDC-leiders bijeen is gekomen en dat hem door minister van Buitenlandse Zaken Win Aung verzekerd werd dat de SPDC dit jaar het meerpartijenoverleg zal hervatten, L. overwegende dat de speciaal rapporteur voor de mensenrechten in Myanmar van de VN-Mensenrechtencommissie in januari 2004 verklaard heeft dat momenteel de meest urgente eisen waren: de opheffing van alle nog bestaande beperkingen van de vrijheid van meningsuiting, beweging, informatie, vergadering en vereniging, de intrekking van de daarmee samenhangende "veiligheids"-wetten en de opening en heropening van de bureaus van alle politieke partijen in het gehele land, M. overwegende dat de bevolking van Birma onder schendingen van de mensenrechten te leiden heeft, zoals dwangarbeid, vervolging van dissidenten, dienstplicht voor kindsoldaten, verkrachting van vrouwen en kinderen die tot etnische minderheden behoren door regeringstroepen en gedwongen verhuizingen, N. overwegende dat de NLD aangedrongen heeft op tegen Birma gerichte investeringssancties, O. overwegende dat de EU-lidstaten nog steeds tot de grootste investeerders in en handelspartners van Birma behoren, P. overwegende dat leiders van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN) - waarvan Birma lid is en die Birma in 2006 moet voorzitten - naar verluidt verzocht hebben Birma te laten deelnemen aan de in april 2004 in Ierland te houden bijeenkomst van Aziatische en Europese ministers van Buitenlandse Zaken (ASEM), alsmede aan de ASEM-top in Viëtnam in oktober 2004, 1. dringt erop aan dat Aung San Suu Kyi en al diegenen die sinds mei 2003 gevangen worden gehouden of onder huisarrest staan, onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten, en is van mening dat de vrijlating van alle politieke gevangenen een belangrijke stap zou betekenen naar herstel van de democratie in Birma; 2. dringt erop aan dat alle in mei 2003 gesloten NLD-bureaus weer onmiddellijk worden geopend; 3. dringt erop aan dat de SPDC haar greep op de macht opgeeft en dat de uitslag van de laatste verkiezingen volledig wordt geëerbiedigd; 4. doet een beroep op de SPDC onmiddellijk een zinvolle dialoog met de NLD en etnische groeperingen aan te gaan om herstel van de democratie en eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van etnische minderheden, in Birma te bewerkstelligen; 5. wenst dat het voorgestelde roadmap -proces onder internationaal toezicht wordt aangepast om te garanderen dat een grondwetsconventie op democratische beginselen gebaseerd wordt en dat in dat proces ten volle de uitslag van de laatste verkiezingen in aanmerking wordt genomen; 6. dringt erop aan dat de aanbevelingen in het verslag van de speciaal rapporteur van de VN ten uitvoer worden gelegd; 7. bekrachtigt zijn inzet en volledige steun voor veranderingen in Birma op het gebied van democratie, rechtsspraak en politiek; 8. verzoekt de Raad en de Commissie blijk te geven van hun bereidheid om in samenwerking met de VN een bijdrage te leveren tot vergemakkelijking van het nationale verzoeningsproces in Birma; 9. dringt erop aan het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake Birma zodanig aan te scherpen dat het ten uitvoer wordt gelegd indien het regime geen concrete maatregelen neemt tot herstel van de democratie in Birma en dat het in de volgende maatregelen voorziet: voorkoming van investeringen door EU-bedrijven en EU-burgers in Birma; een verbod op de invoer van goederen en diensten van ondernemingen die eigendom zijn van de krijgsmacht, militair personeel en hun handlangers; een verbod op de invoer van strategisch belangrijke goederen uit economische, sectoren die gekenmerkt worden door een monopoliestructuur, zoals de edelsteen- en timmerhoutsector; 10. stelt voor dat deze maatregelen in het in april 2004 te herziene gemeenschappelijk standpunt worden opgenomen en dat de Raad in juni 2004 de situatie opnieuw beziet en vervolgens de maatregelen ten uitvoer legt indien er geen tripartite dialoog tussen de NLD, de leiders van etnische minderheden en de Birmese autoriteiten of andere concrete maatregelen met het oog op politieke veranderingen hebben plaatsgevonden; 11. wijst op het belang van een krachtig gemeenschappelijk standpunt inzake Birma na de uitbreiding van de EU; 12. dringt er bij alle lidstaten op aan de goedgekeurde sancties onmiddellijk en ten volle ten uitvoer te leggen; 13. verzoekt de VN tegen Birma gerichte sancties vast te stellen, en dringt er bij de VN-Veiligheidsraad op aan zich met spoed met de situatie in Birma bezig te houden; 14. verzoekt de ASEAN-landen op de SPDC grotere druk uit te oefenen om Aung San Suu Kyi en andere gevangen genomen NLD-leden onmiddellijk vrij te laten, zinvolle maatregelen te nemen om pressie uit te oefenen op het Birmese regime om democratische veranderingen in Birma tot stand te brengen en Birma het voorzitterschap van de ASEAN in 2006 te ontzeggen; 15. dringt erop aan dat Birma niet aan de in april 2004 in Ierland geplande ASEM-bijeenkomst deelneemt en geen lid wordt van de ASEM zolang er van onomkeerbare politieke veranderingen op de weg naar democratie in dat land geen sprake is; 16. betreurt dat de regering van de Republiek Ierland op 10 februari, bijna aan het begin van haar voorzitterschap, besloten heeft met Birma diplomatieke betrekkingen aan te knopen, zonder daar een vestiging te hebben ; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten van ASEAN en ASEM, Aung San Suu Kyi en de NLD, de leiders van etnische minderheden, de secretaris-generaal van de VN, de SPDC alsmede aan Razali Ismail, speciaal gezant van de VN. Het Europees Parlement , – gezien de met algemene stemmen aangenomen resolutie 1529 van de VN-Veiligheidsraad waarin wordt besloten een voorlopige troepenmacht naar Haïti te zenden in afwachting van de inzet van een corps blauwhelmen drie maanden later, – gezien de verklaring van 3 maart 2004 die de regeringsleiders van de Caribische Gemeenschap CARICOM hebben afgelegd ter afsluiting van de spoedbijeenkomst over de situatie in Haïti, – gezien het feit dat de gedeeltelijke schorsing van de EU-samenwerking met Haïti in januari 2003 is verlengd, – onder verwijzing naar zijn voorgaande resoluties hierover, – gelet op artikel 37, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat het tegen de regering gerichte protest gestaag in kracht en gewelddadigheid is toegenomen totdat een gewapende verzetsbeweging het hele land beheerste, met als gevolg dat honderden burgers gedood of gewond zijn, B. overwegende dat de tweede ambtstermijn van president Aristide moeizaam is verlopen ten gevolge van crises waaronder een poging tot staatsgreep in juli 2001, en overwegende dat de politieke oppositie hem heeft verzocht af te treden als voorwaarde voor haar deelname aan parlementsverkiezingen, C. overwegende dat de rebellie heeft geleid tot het gedwongen aftreden van president Aristide, D. overwegende dat de voorzitter van het opperste gerechtshof, Boniface Alexandre, het presidentschap voorlopig op zich heeft genomen, zoals de Haïtiaanse grondwet bepaalt, E. overwegende dat de VN-Veiligheidsraad heeft besloten in te stemmen met de inzet van een tijdelijke multinationale VN-troepenmacht in Haïti voor een periode van drie maanden, om veiligheid en stabiliteit te bevorderen, de humanitaire hulp te vergemakkelijken en de Haïtiaanse politie en kustwacht te helpen bij het handhaven van de rust en orde en de bescherming van de mensenrechten, F. overwegende dat er enige verontrusting bestaat over val en vertrek uit Haïti van president Aristide, en met name CARICOM vraagtekens heeft geplaatst bij de omstandigheden waaronder president Aristide gedwongen is te vertrekken, G. overwegende dat het door de EU gesteunde actieprogramma van CARICOM uitging van het concept gezamenlijke regering, waardoor zowel president Aristide als de legitieme oppositie aan specifieke verplichtingen gebonden waren, H. overwegende dat Aristide in oktober 2000 tot president is gekozen zonder dat de politieke oppositiekrachten aan de verkiezingen deelnamen, waarmee zij protesteerden tegen het tellen van de stemmen bij de parlementsverkiezingen in mei 2000, en dat de politieke situatie sindsdien muurvast zat ondanks diverse bemiddelingspogingen, I. overwegende dat de nationale politie en het rechtssysteem niet in staat waren de eerbiediging van de rechtsstaat te verzekeren, J. overwegende dat er een driepartijencomité is gevormd om de overgangsperiode na het vertrek van president Aristide voor te bereiden, K. overwegende dat er een "raad van zeven wijzen" is gevormd die de opdracht heeft om de Haïtiaanse interim-president een voorstel voor een nieuwe eerste minister voor te leggen en die geraadpleegd zal worden bij de keuze van de leden van de voorlopige regering, L. overwegende dat alle opstandelingen en milities moeten worden ontwapend om een einde te maken aan de algemene plunderingen en de moorden uit wraak, 1. betreurt het dat de maatschappelijke protagonisten van het land geen politieke vreedzame oplossing hebben kunnen vinden door onderhandelingen gezien het feit dat alle politieke partijen blijkbaar niet in staat zijn om het geschil over de parlementsverkiezingen van 2000 op vreedzame en democratische wijze op te lossen met eerbiediging van de rechtsstaat, 2. betreurt het dat de internationale troepenmacht niet eerder tussenbeide is gekomen, zoals CARICOM had verzocht, om de geweldspiraal een halt toe te roepen; 3. verwelkomt de vorming van het uit drie partijen bestaande overgangscomité en de "raad van zeven wijzen" die alle lagen van de Haitiaanse samenleving vertegenwoordigen en die een vreedzame regeling moeten zien te vinden voor de crisis die het land doormaakt; 4. dringt aan op totstandbrenging van een tijdelijke regering van nationale eenheid op brede grondslag; 5. roept op tot nationale verzoening en verzoekt de overgangsautoriteiten een "nationale conferentie" te organiseren om te overleggen over de toekomst van het land en consensus te zoeken voor toekomstig optreden; 6. verzoekt de overgangsautoriteiten om een onafhankelijke en representatieve "verkiezingscommissie" te installeren; 7. eist dat alle partijen in het geschil op Haïti ophouden met het inzetten van gewelddadige middelen, en wijst er nogmaals op dat alle partijen de internationale wetten moeten naleven, met inbegrip van de eerbiediging van de mensenrechten, en dat eenieder persoonlijk verantwoording zal moeten afleggen en dat overtreders niet ongestraft zullen blijven; 8. verzoekt de overgangsautoriteiten om met de hulp van de internationale troepenmacht alle onconstitutionele gewapende organisaties te ontbinden, hen te verplichten hun wapens in te leveren, een eind te maken aan de corruptie en de bestrijding van de handel in drugs te intensiveren met behulp van de gespecialiseerde internationale agentschappen; 9. dringt aan op een onafhankelijk onderzoek van de gemelde schendingen van de mensenrechten en op berechting van degenen die zich aan mensenrechtenschendingen schuldig hebben gemaakt; verzoekt in dit verband om oprichting van een commissie voor waarheid en verzoening; 10. stelt de instelling voor van een "Hoog Commissariaat voor de mensenrechten" dat tot taak heeft op onafhankelijke wijze te waken over de naleving van de mensenrechten; 11. dringt erop aan dat de voorlopige multinationale troepenmacht, bestaande uit Franse, Amerikaanse en Canadese militairen, op de door de Veiligheidsraad geplande datum wordt afgelost door blauwhelmen van de Verenigde Naties; 12. spreekt zijn waardering uit voor de noodhulp van 1,8 miljoen euro van de Commissie maar dringt aan op opvoering van de steun van EU en internationale gemeenschap, om niet alleen de humanitaire noden te lenigen maar eveneens om op lange termijn te helpen bij het herstel van het rechtsstelsel en de nationale politie- en veiligheidsdiensten, op basis van eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat; 13. betreurt en veroordeelt het voortduren van de gewelddadigheden die nieuwe slachtoffers hebben geëist, zoals met name de Spaanse journalist Ricardo Ortega, die in de uitoefening van zijn beroep van persfotograaf de dood heeft gevonden; 14. verzoekt de Commissie om meer humanitaire en geneeskundige hulp te geven, met name door in te gaan op oproepen van het internationale Rode Kruis en specifieke bijstand te verlenen aan mensen die het slachtoffer van geweld zijn geworden; 15. wenst dat de samenwerking met Haïti in alle opzichten wordt hervat zodra de omstandigheden zich hiertoe lenen; 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de ACS-Raad, de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS/EU, de Secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Organisatie van Amerikaanse Staten, CARICOM en de interim-president en het driepartijencomité in Haïti.