(Goedkeuring) Het Europees Parlement , – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (05306/2010), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen inzake de toepassing van een aantal bepalingen van de Overeenkomst van 29 mei 2000 tussen de lidstaten van de Europese Unie betreffende wederzijdse rechtshulp in strafzaken en het bijbehorende protocol van 2001(14938/2003), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 82, lid 1, onder d), en artikel 218, lid 6, alinea 2, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0030/2010), – gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A7-0020/2012 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten, van de Republiek IJsland en van het Koninkrijk Noorwegen. Het Europees Parlement , – gezien het aan het Parlement voorgelegde verzoek om opheffing van de immuniteit van Krisztina Morvai, dat op 13 oktober 2010 werd ingediend door de arrondissementsrechtbank van Pest, Boedapest (Hongarije) in verband met een procedure voor die rechtbank, en van de ontvangst waarvan op 24 november 2010 ter plenaire vergadering kennis werd gegeven, – na Krisztina Morvai te hebben gehoord, overeenkomstig artikel 7, lid 3, van zijn Reglement, – gezien de schriftelijke opmerkingen van de arrondissementsrechtbank van Pest van 19 december 2011 naar aanleiding van het verzoek van de Commissie juridische zaken om nadere informatie en opheldering, overeenkomstig artikel 7, lid 3, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 8 en 9 van het Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie dat als bijlage aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is gehecht, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 12 mei 1964, 10 juli 1986, 15 en 21 oktober 2008, 19 maart 2010 en 6 september 2011 (1) , – gezien artikel 6, lid 2, en artikel 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A7-0050/2012 ), A. overwegende dat de arrondissementsrechtbank van Pest in verband met een aldaar aanhangige procedure heeft verzocht om de opheffing van de parlementaire immuniteit van mevrouw Krisztina Morvai, lid van het Europees Parlement; B. overwegende dat dit verzoek verband houdt met een strafrechtelijke procedure wegens smaad naar aanleiding van verklaringen van Krisztina Morvai over een persoon in Hongarije; C. overwegende dat overeenkomstig artikel 8 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie tegen de leden van het Europees Parlement geen onderzoek kan worden ingesteld, en dat zij niet kunnen worden aangehouden of vervolgd op grond van de mening of de stem die zij in de uitoefening van hun ambt hebben uitgebracht; D. overwegende dat uit de feiten, zoals die door de arrondissementsrechtbank van Pest aan de Commissie juridische zaken zijn toegelicht, blijkt dat Krisztina Morvai deze verklaringen heeft afgelegd op een moment dat zij geen lid was van het Europees Parlement; 1. besluit de immuniteit van Krisztina Morvai op te heffen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde autoriteit van Hongarije en aan Krisztina Morvai. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2009)0154 ), – gezien artikel 251, lid 2, artikel 61, onder c) en artikel 67, lid 5, tweede streepje, van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0236/2009), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad getiteld „Gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon voor de lopende interinstitutionele besluitvormingsprocedures” ( COM(2009)0665 ), – gezien artikel 294, lid 3, en artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juli 2010 (1) , – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A7- 0045/2012 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 maart 2012 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2012 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen en de aanvaarding en de tenuitvoerlegging van authentieke akten op het gebied van erfopvolging, alsmede betreffende de instelling van een Europese erfrechtverklaring (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 650/2012 ) Het Europees Parlement , – gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 18 december 1979 inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), – gezien Richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en van de Raad van 5 april 2011 betreffende het voorkomen en tegengaan van mensenhandel en het beschermen van de slachtoffers, en het vervangen van Kaderbesluit van de Raad 2002/629/JBZ (1) , – gezien het VN-verdrag van 1949 ter bestrijding van mensenhandel en van de uitbuiting en van de prostitutie van anderen, – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking die op 15 september 1995 tijdens de vierde wereldvrouwenconferentie werden aangenomen, alsmede de daaruit voortkomende documenten die tijdens de bijzondere zittingen van de VN-vergadering Peking +5 (2000), Peking+10 (2005) en Peking+15 (2010) werden aangenomen, – gezien het Europees pact voor gendergelijkheid (2011-2020) dat in maart 2011 door de Europese Raad werd aangenomen (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2010 getiteld „Een grotere inzet voor de gelijkheid van vrouwen en mannen: ”Een Vrouwenhandvest' ( COM(2010)0078 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 februari 2011 getiteld „Vooruitgang op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen - jaarverslag 2010” (SEC(2011)0193), – gezien de mededeling van de Commissie van 21 september 2010 met als titel „Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2010-2015” ( COM(2010)0491 ), – gezien het rapport van Bureau voor de grondrechten over homofobie, transfobie en discriminatie op grond van seksuele oriëntatie en genderidentiteit (2010), – gezien het slachtofferpakket van de EU dat bestaat uit de mededelingen van de Commissie van 18 mei 2011 getiteld „Betere rechtspositie voor slachtoffers in de EU” ( COM(2011)0274 ), „Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten en de bescherming van slachtoffers van misdrijven en voor slachtofferhulp” ( COM(2011)0275 ) en „Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de wederzijdse erkenning van beschermingsmaatregelen in burgerlijke zaken” ( COM(2011)0276 ), – gezien de mededeling van de Commissie getiteld „Europa 2020 – Een Europese strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” ( COM(2010)2020 ), – gezien het verslag van de Commissie van 3 oktober 2008 met als titel „Realisatie van de doelstellingen van Barcelona wat de opvangfaciliteiten voor kinderen onder de leerplichtige leeftijd betreft” ( COM(2008)0638 ), – gezien Richtlijn 2004/113/EG betreffende de invoering van het principe van gelijke behandeling tussen mannen en vrouwen voor toegang tot en voorziening van goederen en diensten en betreffende gerelateerd vonnis van 1 maart 2011 door het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak Test-Achats (C-236/09) (3) , – gezien zijn resolutie van 13 oktober 2005 over vrouwen en armoede in de Europese Unie (4) , – gezien zijn resolutie van 3 februari 2009 over non-discriminatie op grond van geslacht en solidariteit tussen de generaties (5) , – gezien zijn resoluties van 10 februari 2010 over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie - 2009 (6) en van 8 maart 2011 over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie - 2010 (7) , – gezien zijn resolutie van 6 juli 2011 over vrouwen en leidinggevende functies in het bedrijfsleven (8) , – gezien zijn resolutie van 5 april 2011 over de prioriteiten en het ontwerp van een nieuw beleidskader van de EU voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen (9) , – gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over armoede bij vrouwen in de Europese Unie (10) , – gezien zijn resolutie van 17 juni 2010 over de genderaspecten van de economische neergang en de financiële crisis (11) , – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A7-0041/2012 ), A. overwegende dat gendergelijkheid een in het Verdrag betreffende de Europese Unie verankerd grondbeginsel van de Europese Unie en een van haar doelstellingen en taken is, en dat de Unie zich tot specifieke taak heeft gesteld te zorgen voor de mainstreaming van gelijkheid tussen vrouwen en mannen in al haar werkzaamheden, en dat er ondanks het geleidelijke proces op dit gebied, nog veel ongelijkheden tussen mannen en vrouwen overgebleven zijn ; B. overwegende dat in tijden van economische crisis de versterking van de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt en economische onafhankelijkheid niet alleen een morele verplichting vormen, maar tevens een economische noodzaak; overwegende dat de EU 2020-strategie als hoofddoelstelling heeft de werkgelegenheid met 75% te verhogen voor vrouwen en mannen tussen 20 en 64 jaar; C. overwegende dat de toekomstige concurrentiepositie en welvarendheid van Europa voornamelijk afhangen van zijn mogelijkheid arbeidspotentieel ten volle te benutten, waartoe ook een grotere deelname door vrouwen aan het arbeidsproces behoort; overwegende dat een van de Europa 2020-prioriteiten is om meer vrouwen aan het werk te krijgen om een werkgelegenheid voor vrouwen van 75% te realiseren tegen 2020; overwegende dat naar verhouding meer vrouwen dan mannen een parttimebaan of een tijdelijk contract hebben en daardoor gemakkelijker kunnen worden ontslagen in tijden van crisis, en dat er een risico is dat de huidige recessie vooruitgangen zal vertragen, of zelfs vooruitgang richting gendergelijkheid zal omkeren; overwegende dat parttime werkgelegenheid in sommige gevallen en voor een zekere periode een positief effect kan hebben op vrouwen en mannen om hun werk, familie en privé-leven te combineren; D. overwegende dat de doelstelling van gendergelijkheid een betere politieke vertegenwoordiging van vrouwen inhoudt; overwegende dat de vertegenwoordiging van vrouwen in de politieke besluitvorming de afgelopen jaren niet rechtlijnig verbeterd is – het onevenwicht tussen mannen en vrouwen in nationale parlementen in heel de EU is ongewijzigd gebleven, en het percentage van vrouwelijke parlementsleden in sommige lidstaten bedraagt niet meer dan 15% - met 24% vrouwen tegenover 76% mannen, waarbij 23% van alle ministers vrouwen zijn; overwegende dat het aantal vrouwelijke ondervoorzitters van het Europees Parlement in de tweede helft van de zittingsperiode 2009-2014 is afgenomen; E. overwegende dat de economische crisis aanvankelijk voornamelijk mannelijke werknemers trof, maar dat bezuinigingen op overheidsuitgaven naar verwachting een onevenredig effect hebben op vrouwelijke werknemers en salarisverschillen, aangezien er veel meer vrouwen dan mannen bij de overheid werkzaam zijn; bijzonder kritieke sectoren gedomineerd door vrouwen zijn de gezondheidssector, onderwijs en sociale zorg; het is belangrijk aandacht te schenken aan niet enkel arbeidsparticipatie, maar ook aan gelijke arbeidsvoorwaarden en -kwaliteit, waaronder carrièremogelijkheden en lonen; F. overwegende dat geweld tegen vrouwen, waaronder ook psychologisch geweld, een belangrijk obstakel is voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen, een inbreuk op de grondrechten van vrouwen en een van de meest wijdverbreide schendingen van de mensenrechten in de EU, de maatregelen waarmee de politiek dit wil tegengaan ten spijt; overwegende dat de economische recessie omstandigheden creëert die geassocieerd worden met toenemend geweld in intieme relaties, en dat bezuinigingsmaatregelen die zorgdiensten treffen de vrouwen die aan geweld blootstaan nog kwetsbaarder maken dan anders; G. overwegende dat economisten en demografen (Wereldbank, OESO, IMF) economische en wiskundige modellen gebruiken om de economische waarde van huishoudelijke productie - voornamelijk uitgevoerd door vrouwen - te onderstrepen en overwegende dat de bijdrage van vrouwen aan het BBP nog hoger zou zijn als onbetaald werk meegerekend zou worden, wat het bestaan van discriminatie van de arbeid van vrouwen bevestigt; H. overwegende dat bezuinigingen op sociale voorzieningen, zoals kinderopvang, de arbeidsparticipatie van vrouwen verder belemmeren; I. overwegende dat toegang tot diensten voor de opvang van kinderen, bejaarden en hulpbehoevenden van essentieel belang is om voor een gelijke deelname van vrouwen en mannen aan de arbeidsmarkt, onderwijs en opleiding te zorgen, overwegende dat mensen die thuis zorg verlenen nog steeds worden gediscrimineerd omdat hun gewerkte jaren niet worden meegeteld bij de berekening van pensioenen en andere rechten, J. overwegende dat 2012 het Europees jaar voor actieve veroudering en solidariteit tussen de generaties is en dat het belangrijk is te benadrukken dat vrouwen meer dan mannen op latere leven een eenpersoonshuishouden vormen wegens hun langere levensverwachting; K. overwegende dat het Europees Parlement in oktober 2011 zijn positie voor het voorstel voor een nieuwe richtlijn betreffende zwangerschapsverlof innam, waardoor het zwangerschapsverlof verlengd werd tot 20 weken met behoud van salaris en het betaald vaderschapsverlof werd vastgelegd op minstens 2 weken; L. overwegende dat de toegang tot kapitaal ernstig beperkt wordt door de bankencrisis, een probleem dat vrouwelijke ondernemers waarschijnlijk in onevenredige mate zal treffen, aangezien steeds meer vrouwen zich als zelfstandige vestigen om werk en gezin beter te kunnen combineren; M. overwegende dat de verzameling en analyse van naar sekse uitgesplitste gegevens essentieel zijn voor het bereiken van gelijkheid tussen vrouwen en mannen binnen de Europese Unie; N. overwegende dat er tergend langzaam vooruitgang wordt geboekt bij het bereiken van gendergelijkheid, in het bijzonder economische gelijkheid; overwegende dat politieke leiders meer moeten doen dan hieraan slechts een lippendienst bewijzen, en dit onderwerp als prioriteit moeten aanmerken in hun economische strategieën; O. overwegende dat verschillen in de verloningen van mannen en vrouwen, nog steeds erg groot zijn (in sommige gevallen meer dan 25%), en dat de inkomensongelijkheid ondanks de inspanningen en de geboekte vooruitgang niet kleiner wordt maar veeleer stagneert; P. overwegende dat een aantal vrouwen niet deelneemt aan de officiële arbeidsmarkt en, daarom, niet is geregistreerd als werkloos of is opgenomen in de werkloosheidsstatistieken, wat specifieke en juridische problemen veroorzaakt met betrekking tot het recht op moederschaps- en ziekteverlof, de opbouw van pensioenrechten en de toegang tot de sociale zekerheid, alsmede problemen in geval van echtscheiding; overwegende dat de plattelandsgebieden ernstig onder het gebrek aan vacatures van goede kwaliteit te lijden hebben; Q. overwegende dat gemiddeld 3 van de 10 huishoudens in de Europese Unie eenpersoonshuishoudens zijn waarvan het merendeel bestaat uit alleenwonende vrouwen, met name oudere vrouwen, en dat dit percentage verder toeneemt; overwegende dat deze huishoudens kwetsbaarder zijn en meer kans hebben om tot armoede te vervallen, vooral in tijden van economische tegenspoed; overwegende dat huishoudens met één inkomen in de meeste lidstaten worden benadeeld, zowel in absoluut als relatief opzicht, op het gebied van belastingen, sociale zekerheid, huisvesting, gezondheidszorg, verzekeringen en pensioenen; overwegende dat overheidsbeleid mensen niet mag straffen voor het feit dat ze - al dan niet vrijwillig - alleen wonen; R. overwegende dat de seksuele en reproductieve gezondheid en daarop betrekking hebbende rechten van vrouwen mensenrechten zijn en gegarandeerd moeten worden voor alle vrouwen, ongeacht hun sociale status, leeftijd, handicaps, seksuele oriëntatie of etnische afkomst; S. overwegende dat vrouwen zoals gehandicapte vrouwen, vrouwen die de zorg dragen voor kinderen, oudere en gehandicapte vrouwen, vrouwen uit etnische minderheden, met name de Roma, en vrouwelijke immigranten, gebukt gaan onder meervoudige discriminatie op verschillende gebieden, en daardoor kwetsbaarder zijn voor sociale uitsluiting, armoede en extreme mensenrechtenschendingen; T. overwegende dat families in de Europese Unie divers zijn en gehuwde, ongehuwde en samenwonende ouders, ouders van verschillend en hetzelfde geslacht, alleenstaande ouders en pleegouders omvatten die dezelfde bescherming verdienen ingevolge nationaal en EU-recht; U. overwegende dat uit het vonnis van het Hof van Justitie van de EU in de zaak „Test-Aankoop” de nood blijkt voor precieze, duidelijke en ondubbelzinnige bepalingen inzake de wetgeving betreffende gendergelijkheid; V. overwegende dat de genderkloof kleiner is voor er een gezin gevormd wordt en toeneemt wanneer individuen een koppel vormen; overwegende dat de arbeidsparticipatie van vrouwen afneemt bij de geboorte van hun eerste kind en dat vrouwen in de eerste fasen van hun leven een achterstand op de arbeidsmarkt oplopen door oorzaken in verband met de zorg voor kinderen, en in latere fases door de zorg voor ouderen, hetgeen ook bij vrouwen met een baan in veel gevallen kan leiden tot armoede; W. overwegende dat positieve acties gericht op vrouwen van essentieel belang zijn gebleken voor volledige integratie van vrouwen in de arbeidsmarkt en in de maatschappij in het algemeen; X. overwegende dat vrouwen in plattelandsgebieden met nog meer discriminatie en gendergerelateerde stereotypes te kampen hebben dan vrouwen in stedelijke gebieden en dat de arbeidsdeelname van die vrouwen veel lager is dan die van vrouwen in de steden; Y. overwegende dat voornamelijk vrouwen en meisjes slachtoffers van mensenhandel zijn; Gelijke economische zelfstandigheid 1. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat hun huwelijks-, scheidings- en huwelijksvermogensrecht niet direct of indirect een financiële „valkuil” vormt voor de echtgenoten, in het bijzonder vrouwen, en ervoor te zorgen dat trouwlustige stellen volledig en tijdig geïnformeerd zijn over de juridische en financiële gevolgen van een huwelijk of een scheiding; 2. verzoekt lidstaten te investeren in betaalbare en hoogwaardige opvangfaciliteiten voor kinderen, zieken, invaliden, ouderen en andere afhankelijke personen, en erop toe te zien dat zij flexibele uren krijgen en toegankelijk zijn zodat zoveel mogelijk mensen hun beroeps- en privé-leven kunnen combineren; verzoekt de Commissie en lidstaten ervoor te zorgen dat mannen en vrouwen die zorgen voor kinderen of ouderen erkenning krijgen door hun individuele sociale zekerheids- en pensioenrechten toe te kennen; roept de sociale partners ertoe op specifieke initiatieven uit te werken om de vaardigheden die tijdens een zorgverlof worden verworven tot gelding te laten komen; 3. verzoekt de lidstaten naar een geïndividualiseerd stelsel van sociale zekerheid te gaan, om de individuele autonomie van vrouwen en hun positie in de maatschappij te verhogen; 4. benadrukt het belang van de ontwikkeling van het juridische concept van gezamenlijk eigendomsrecht om ervoor te zorgen dat de rechten van vrouwen in de landbouwsector volledig worden erkend, dat vrouwen de passende sociale bescherming krijgen en dat hun werk ten volle wordt erkend, en de noodzaak om de verordening inzake het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) te wijzigen, zodat het net zoals bij het Europees Sociaal Fonds (ESF) mogelijk wordt om in het kader van de komende programmeringsperiode 2014-2020 positieve maatregelen te nemen ten behoeve van vrouwen, ermee rekening houdend dat dit in de voorgaande periodes ook mogelijk was maar in de huidige niet, en dat het de werkgelegenheid voor vrouwen op het platteland zonder meer ten goede zal komen; 5. verzoekt de Commissie en de lidstaten om voorstellen uit te werken voor de onderlinge erkenning van geregistreerde partnerschappen en gezinnen met ouders van hetzelfde geslacht onder de Europese landen waar de daartoe strekkende wetgeving reeds bestaat, om gelijke behandeling op het gebied van arbeid, vrij verkeer, belasting en sociale zekerheid te garanderen, waarmee het inkomen van gezinnen en kinderen wordt beschermd; 6. is ingenomen met de goedkeuring van Richtlijn 2010/41/EU betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van zelfstandig werkzame mannen en vrouwen en verzoekt de lidstaten om deze volledig en tijdig ten uitvoer te leggen; 7. betreurt dat sommige lidstaten een restrictieve definitie hanteren van „gezin” om juridische bescherming te ontzeggen aan stellen van hetzelfde geslacht en hun kinderen; herinnert eraan dat de EU-wetgeving van toepassing is zonder discriminatie op basis van geslacht of seksuele geaardheid, overeenkomstig het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; 8. benadrukt dat begrotingsconsolidatie zonder rekening te houden met gendergelijkheid dreigt te leiden tot een grotere gendersegregatie op de arbeidsmarkt, meer onzekere arbeidsverhoudingen voor vrouwen, een grotere loonkloof, feminisering van armoede en meer moeilijkheden om zorgtaken te combineren met werken; 9. verzoekt de Raad om voort te bouwen op het standpunt van het Europees Parlement tot wijziging van de richtlijn over zwangerschapsverlof, in het bijzonder betreffende de loonbetaling aan vrouwen die pas zijn bevallen, om het behoud van economische onafhankelijkheid van vrouwen tijdens deze periode te garanderen. 10. verzoekt de lidstaten om de uitvoering van het kaderakkoord van de sociale partners over het ouderschapsverlof actief te bevorderen en van nabij op te volgen, in het bijzonder betreffende de niet-overdraagbare periode en om ervoor te zorgen dat alle obstakels worden verwijderd zodat meer mannen dit verlof nemen; 11. benadrukt het feit dat inkomen en hoogwaardig betaald werk van vrouwen het sleutelelement blijft van hun economische autonomie en van meer gelijkheid van mannen en vrouwen in de maatschappij als geheel; 12. verzoekt de lidstaten en de sociale partners om in het bijzonder vrouwelijke werkneemsters te betrekken bij opleiding en beroepsopleiding voor groene banen die door de Commissie worden gezien als cruciaal groeisegment van de Europese arbeidsmarkt; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten de belemmeringen voor (her)intreding op de arbeidsmarkt en zelfstandige arbeid van Roma-vrouwen te analyseren en weg te nemen en voorts de nodige nadruk te leggen op de rol van de vrouw bij de versterking van de economische positie van gemarginaliseerde Roma en bij het opzetten van een bedrijf; 14. roept op tot het nemen van acties op nationaal en Europees niveau om het ondernemerschap bij vrouwen te bevorderen, door opleiding-, loopbaanbegeleiding- en rechtsbijstanddiensten in te stellen en toegang tot overheids- en privéfondsen te vergemakkelijken; 15. verzoekt de Commissie en de lidstaten om het gendereffect van de economische en financiële crisis te beoordelen via gendereffectbeoordelingen en daaropvolgende genderbudgetteringsmaatregelen; 16. verzoekt de lidstaten om de huidige uitgaven van Structuurfondsen voor de periode 2007-2013 te investeren in de ontwikkeling van zorgdiensten die het zowel mannen als vrouwen mogelijk maken om het beroepsleven te combineren met het privé-leven; Gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk 17. merkt op dat ondanks talloze campagnes, doelstellingen en maatregelen van de afgelopen jaren, de loonkloof tussen mannen en vrouwen hardnekkig diep blijft, en dat vrouwen in de EU gemiddeld 17,5% minder verdienen dan mannen en dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen de laatste paar jaar slechts marginaal wordt gedicht; verzoekt de lidstaten om hun inspanningen te verdubbelen om Europese maatregelen in te voeren om deze kloof te dichten; 18. roept op tot een strategie van de Europese instellingen, de lidstaten en de sociale partners om de oorzaken van de hardnekkige loonkloof tussen mannen en vrouwen aan te pakken, waaronder een streefdoel om de loonkloof in elke lidstaat met 10% te verkleinen, teneinde een gelijk loon voor vrouwen en mannen voor hetzelfde werk en dezelfde kwalificaties te bewerkstelligen, en is verheugd over het initiatief van de Commissie om een Europese dag van de gelijke beloning in te stellen (EEPD); betreurt dat er geen wetgevingsvoorstel werd ingediend door de Commissie sinds de aanname van de resolutie van het Europees Parlement van 18 november 2008 met de daarin vervatte aanbevelingen; 19. roept de lidstaten en de Commissie op de juiste maatregelen te nemen om de pensioenkloof tussen mannen en vrouwen als rechtstreeks gevolg van de loonkloof tussen mannen en vrouwen te verkleinen, en de gevolgen van de nieuwe pensioenstelsels op verschillende categorieën van vrouwen te evalueren, met bijzondere aandacht voor atypische en deeltijds arbeidsverhoudingen; 20. roept de lidstaten ertoe op gerichte maatregelen te treffen om banen in de sociale sector een betere en billijkere financiële status te verlenen. is van oordeel dat banen in het onderwijs en de zorg financieel op gelijke voet met andere banen moeten worden gebracht, en dat mannen en vrouwen die voor een sociaal beroep kiezen, daarvan geen financieel nadeel mogen ondervinden; 21. is er bezorgd over dat de economische crisis en de bezuinigingen het probleem zullen verergeren omdat vrouwen hierdoor onevenredig zwaar zullen worden getroffen, en verzoekt daarom de regeringen van de lidstaten en de sociale partners om een actieplan en concrete, ambitieuze doelstellingen op te stellen; 22. verzoekt de lidstaten om beter gebruik te maken van de vaardigheiden van hoogopgeleide vrouwelijke immigranten en hun toegang te bieden tot vorming en opleiding, waaronder taalcursussen, om verlies van hun vaardigheden te voorkomen en hen te verzekeren van gelijke carrièremogelijkheden, en om de integratie van immigranten te bevorderen; verzoekt de lidstaten om aandacht te schenken aan maatregelen ten behoeve van immigrantenvrouwen, en spoort aan tot raadpleging van ngo's en immigrantenvrouwenorganisaties over beleidsmaatregelen gericht op hun sociale integratie; 23. is bezorgd over de wetgeving in sommige lidstaten, waarin het overhandigen van een vooraf ondertekende ontslagbrief aan de werkgever wanneer vrouwen worden aangeworven, waardoor de wetten inzake moederschap omzeild kunnen worden, niet uitdrukkelijk verboden wordt; Gelijkheid in besluitvorming 24. is van mening dat de actieve participatie en volledige integratie van vrouwen op de Europese arbeidsmarkt niet alleen positieve gevolgen heeft voor het bedrijfsleven, maar dat ook de economie en de samenleving als geheel daarbij gebaat zijn en dat het een kwestie van grondrechten en democratie is, aangezien vrouwen 60% van de nieuwe universitair geschoolden uitmaken, maar nog steeds ondervertegenwoordigd zijn in functies waar economische besluitvorming plaatsvindt; 25. betreurt dat projecten op het gebied van economisch herstel vooral betrekking hebben op de banen waar mannen in de meerderheid zijn; verzoekt de lidstaten en de Europese Commissie om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen coherent aan te pakken bij de invulling van de EU 2020-strategie en de nationale hervormingsprogramma's, en hoge prioriteit te geven aan het wegwerken van belemmeringen voor de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt, met bijzondere aandacht voor vrouwen met een handicap, migrantenvrouwen en vrouwen die behoren tot etnische minderheden, vrouwen in de leeftijdsgroep tussen 54 en 65 jaar, en Roma-vrouwen; vestigt er de aandacht op dat om een goed evenwicht te kunnen vinden tussen werk en gezin en om financieel onafhankelijk te worden, vrouwen en mannen toegang moeten krijgen tot flexibele vormen van arbeid, zoals telewerk; wijst erop dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in waarschijnlijke groeisectoren zoals die voor duurzame energie, wetenschap en spitstechnologie, verzoekt daarom de Raad, de Commissie en de lidstaten een werkgelegenheidsbeleid uit te werken ten aanzien van de evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in die nieuwe sectoren; 26. verzoekt om steun voor initiatieven en campagnes die de stereotypes inzake de doeltreffendheid van vrouwelijke werknemers en hun gebrek aan managementvaardigheden te helpen doorbreken; verzoekt ook om vrouwen te ondersteunen in de ontwikkeling van hun loopbaan en hun inspanningen om op te klimmen tot een kaderfunctie; 27. betreurt dat er zo weinig vooruitgang te bespeuren valt met betrekking tot het aantal vrouwen in raden van bestuur, zoals wordt aangetoond in het verslag van de Commissie van 2012 over vrouwen in de economische beleidsvorming; merkt op dat in de EU gemiddeld slechts 13% van het hogere management bij de grootste beursgenoteerde bedrijven vrouw is, en dat slechts 3% een vrouwelijke bestuursvoorzitter heeft; 28. verzoekt de Commissie zo snel mogelijk uitvoerige recente gegevens te verstrekken over de vertegenwoordiging van vrouwen in alle soorten bedrijven in de EU, en over de verplichte en niet-verplichte maatregelen die door het bedrijfsleven zijn genomen evenals de maatregelen die onlangs zijn goedgekeurd door de lidstaten om de vertegenwoordiging van vrouwen te vergroten; constateert dat de maatregelen die door het bedrijfsleven en de lidstaten zijn genomen volgens het verslag van de Commissie over vrouwen in economische beleidsvorming inadequaat zijn; juicht de aangekondigde raadpleging over maatregelen ter verbetering van het genderevenwicht in de economische besluitvorming toe; is echter teleurgesteld dat de Commissie niet onmiddellijk wetgevingsmaatregelen neemt, zoals zij beloofd had te zullen doen als de doelen niet verwezenlijkt zouden worden; is van mening dat de magere resultaten van 2011 concretere maatregelen verdienen dan alleen maar raadpleging; herhaalt derhalve zijn verzoek van 2011 om tegen 2012 wetgeving voor te stellen met quota om de vertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende functies in het bedrijfsleven op te schroeven naar 30% tegen 2015 en 40% tegen 2020, daarbij rekening houdend met de verantwoordelijkheden van de lidstaten en hun economische, structurele (d.w.z. wat betreft bedrijfsomvang), juridische en regionale situatie; 29. benadrukt de noodzaak voor de lidstaten om maatregelen aan te nemen, in het bijzonder via wetgevende weg, om bindende doelstellingen in te stellen die zorgen voor een evenwichtige aanwezigheid van vrouwen en mannen op verantwoordelijke posities in het bedrijfsleven, de overheid en politieke organen; refereert aan de succesvolle voorbeelden Noorwegen, Spanje, Duitsland, Italië en Frankrijk; 30. herinnert eraan dat de Europese verkiezingen 2014, gevolgd door de benoeming van de volgende Commissie en de voordrachten van hooggeplaatste administratieve functies binnen de Europese instellingen, een kans betekenen om een stap te zetten naar paritaire democratie op Europees niveau. 31. roept de lidstaten op om gelijkheid te steunen door een vrouw en een man voor te stellen als kandidaat voor de functie van commissaris; verzoekt de voorgedragen voorzitter van de Commissie om pariteit na te streven bij de samenstelling van de Commissie; roept de Commissie op om publiekelijk steun te geven aan deze procedure; 32. wijst erop dat het gebruik van verkiezingsquota een positieve invloed heeft op de vertegenwoordiging van vrouwen en is verheugd over de pariteitstelsels en de genderquota die in de wetgeving zijn opgenomen in Frankrijk, Spanje, België, Slovenië, Portugal en Polen; roept de lidstaten met een geringe vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek op om soortgelijke maatregelen te overwegen; 33. is ingenomen met de aanzienlijke stijging van het aantal vrouwelijke voorzitters van de parlementaire commissies en het aantal vrouwelijke leden van het Europees Parlement tijdens de zittingsperiode 2009-2014, maar betreurt de daling van het aantal vrouwelijke ondervoorzitters van het Europees Parlement in de tweede helft van de zittingsperiode; stelt daarom maatregelen voor met het oog op een absoluut genderevenwicht betreffende de functies van ondervoorzitter; 34. verzoekt de lidstaten om het ondernemerschap onder vrouwen te bevorderen en financiële steun, beroepsbegeleiding en opleiding te bieden om vrouwen aan te moedigen hun eigen bedrijf op te richten; Waardigheid, integriteit en uitbanning van gendergerelateerd geweld 35. dringt er bij de Commissie op aan om homofoob en transfoob geweld en pesterijen op te nemen in haar actieprogramma's tegen gendergerelateerd geweld; 36. is ingenomen met de inspanningen, zowel op het niveau van de Gemeenschap als op nationaal niveau, om geweld tegen vrouwen, mannen en kinderen te bestrijden, zoals het Europees beschermingsbevel, de richtlijn inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel, en het wetgevingspakket om de rechten van slachtoffers in de EU te versterken, maar benadrukt dat het nog steeds gaat om een groot onopgelost probleem; vraagt de Commissie en de lidstaten beleid te formuleren en te voeren om alle vormen van geweld tegen vrouwen te bestrijden waaronder seksueel, fysiek en psychologisch misbruik, huiselijk geweld en intimidatie, en om de bestrijding van gendergerelateerd geweld op te nemen in het buitenlands en ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie; benadrukt de noodzaak om de ware reikwijdte van het probleem van gendergeweld in de EU te bepalen; merkt op dat er op dit vlak belangrijk werk te doen valt voor het Europees waarnemingscentrum voor gendergeweld, en dringt er dus op aan dat het waarnemingscentrum zo snel mogelijk operationeel wordt; 37. herhaalt dat het nodig is dat de Commissie een EU-strategie voorlegt om geweld tegen vrouwen te stoppen, die ook een strafrechtelijk instrument omvat ter bestrijding van gendergerelateerd geweld, zoals het Parlement in verschillende resoluties heeft gevraagd; verzoekt de Commissie om 2015 uit te roepen tot het Europees Jaar van de strijd tegen geweld tegen vrouwen; 38. moedigt lidstaten aan om informatieprogramma's in te stellen betreffende pesterijen op het werk, zodat vrouwen die daar het slachtoffer van worden, doeltreffende tegenmaatregelen kunnen treffen; 39. rekent elk seksueel, fysiek en psychologisch misbruik tot huiselijk geweld; wijst erop dat gendergeweld in de EU elk jaar veel dodelijke slachtoffers eist; roept derhalve op tot passende maatregelen opdat gendergerelateerd geweld beschouwd wordt als een kwestie van openbare veiligheid en als een en inbreuk op de grondrechten in plaats van als een aangelegenheid in de privésfeer en een inbreuk op de grondrechten, door onder meer te zorgen voor toegang tot vormen van preventie, juridische bescherming en bijstand, eveneens met betrekking tot stalking; 40. is tevreden met de recente goedkeuring van de richtlijn betreffende het Europees beschermingsbevel dat tot doel heeft om slachtoffers van bijvoorbeeld gendergerelateerd geweld te beschermen, en nodigt de lidstaten uit om dit spoedig om te zetten in nationale wetgeving zodat het Europees beschermingsbevel behoorlijk kan functioneren; 41. wijst in deze context op het slachtofferpakket van de EU; verzoekt de lidstaten specifieke acties en middelen in dit pakket op te nemen tegen alle vormen van geweld tegen vrouwen, waaronder huiselijk geweld, seksueel geweld, pesterijen, zogenaamde eermoorden, genitale verminking bij vrouwen, gedwongen huwelijk en andere vormen van geweld en schending van individuele rechten; 42. verzoekt lidstaten om revalidatie- en psychologische programma's in te voeren voor daders van fysiek misbruik, die het voorkomen van dergelijk misbruik kunnen verminderen; vestigt bovendien de aandacht op een stijgend agressief gedrag bij meisjes; 43. verzoekt de Commissie om haar engagement om gendergelijkheid af te stemmen in het gemeenschappelijk Europees asielstelsel ten uitvoer te leggen; 44. benadrukt de nood voor lidstaten en regionale en plaatselijke overheden om maatregelen te treffen, via instrumenten zoals het ESF of het PROGRESS-programma, om vrouwen die het slachtoffer zijn geweest van gendergeweld te helpen opnieuw toegang te krijgen tot de arbeidsmarkt; 45. wijst erop dat vergroting van de sociale en economische onafhankelijkheid en van de autonomie op het gebied van seksualiteit en reproductieve gezondheid, alsook vrije partnerkeuze, belangrijke voorwaarden zijn voor de bestrijding van geweld; 46. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de genderdimensie in de gezondheidszorg als een essentieel onderdeel van het gezondheidsbeleid van de EU te erkennen en meer inspanningen te leveren om een tweeledige strategie aan te nemen met afstemming van gender en leeftijd en specifieke gendergerelateerde acties in het nationaal gezondheidszorgbeleid en in dat van de EU; 47. herhaalt zijn standpunt over seksuele en reproductieve gezondheidsrechten, als vastgelegd in de resoluties van 10 februari 2010 en 8 maart 2011, over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie - 2009 en 2010; drukt in dit verband zijn bezorgdheid uit over de recente besparingen op gezinsplanning en seksuele voorlichting, en ook de beperkingen op de toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten in een aantal lidstaten, met name bescherming bij zwangerschap en moederschap en veilige en legale abortus; wijst er met nadruk op dat vrouwen zeggenschap moeten hebben over hun seksuele en reproductieve rechten, mede door gemakkelijke toegang tot contraceptie en abortus; 48. drukt zijn bezorgdheid uit over het toenemende aantal gevallen van hiv/aids en andere seksueel overdraagbare aandoeningen, vooral onder vrouwen; wijst erop dat 45% van de jonge vrouwen en meisjes die met het aidsvirus worden besmet, tussen 15 en 24 jaar oud zijn; dringt er bij de Commissie daarom op aan om in haar strategie voor de strijd tegen hiv/aids meer aandacht te schenken aan preventie en het algemene bewustzijn van de gevaren van seksueel overdraagbare ziekten te verhogen door de opname van seksuele voorlichting, gratis verkrijgbare condooms en hiv-tests en om het aantal nieuwe besmettingen met het aidsvirus te beperken; 49. pleit voor een debat op Europees en lidstaatniveau over de vraag hoe stereotypering van de mannen- respectievelijk vrouwenrol kan worden tegengegaan; acht het in dit verband belangrijk de voorstelling van de vrouw te bevorderen op een manier die de haar waardigheid eerbiedigt, en hardnekkige genderstereotypes te bestrijden, in het bijzonder de invloed van vernederende beelden, een en ander onder volledige eerbiediging van de meningsuitings- en de persvrijheid; 50. verzoekt de EU en de lidstaten specifieke aandacht voor vrouwen met specifieke behoeften te integreren in elk beleid als onderdeel van de vereiste gendermainstreaming. 51. verzoekt de lidstaten en de Commissie om bijzondere aandacht te schenken aan kwetsbare groepen van vrouwen: vrouwen met een handicap, vrouwen met gevorderde leeftijd, vrouwen met weinig of geen scholing, vrouwen met afhankelijke personen ten laste, vrouwelijke immigranten en vrouwen die behoren tot minderheden vormen allen specifieke groepen voor wie maatregelen moeten worden genomen die aangepast zijn aan hun omstandigheden; 52. verzoekt de nationale, regionale en plaatselijke overheden verantwoordelijk voor gelijkheid om geïntegreerde benaderingen in te voeren om hun antwoord op en het beheer van gevallen van meervoudige discriminatie te verbeteren; benadrukt bovendien dat deze overheden opleiding moeten bieden aan rechters, advocaten en algemeen personeel zodat zij gevallen van meervoudige discriminatie kunnen herkennen, voorkomen en beheren; Gendergelijkheid buiten de EU 53. vindt dat mensenrechten voor vrouwen en de mogelijkheid om ze effectief te gebruiken de hoogste prioriteit moeten krijgen in het externe beleid van de EU; verzoekt ook om de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2011/36/EU inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan; 54. verwelkomt weliswaar de stappen op weg naar meer democratie en vrijheid in landen van het zuidelijke Middellandse Zeegebied, maar is bezorgd dat vrouwenrechten in afgezwakte vorm uit de Arabische lente komen; roept de Commissie op om in die landen specifieke steunmaatregelen voor gendergelijkheid te ontwikkelen; 55. betreurt het feit dat verkrachting in bepaalde regio's van de wereld nog steeds wordt gebruikt als wapen; verzoekt de Europese Unie, met de Europese dienst voor extern optreden, om dit fenomeen voorrang te geven op haar politieke agenda; 56. merkt op dat dit jaar de wereldbevolking 7 miljard mensen telt; drukt zijn overtuiging uit dat gezinsplanning boven aan de politieke agenda moet staan; 57. drukt zijn bezorgdheid uit over de trage vorderingen bij het bereiken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, met name MDG5: de verbetering van de gezondheid van moeders, en over het feit dat de vooruitgang bij het met 75% terugdringen van de kraamvrouwensterfte ver achterblijft, en dat het doel om in 2015 universele toegang tot reproductieve gezondheid te bewerkstelligen nog lang niet bereikt is; merkt op dat er elke dag nog steeds ongeveer duizend vrouwen sterven aan de volstrekt vermijdbare complicaties van een zwangerschap of bevalling; 58. dringt er bij politieke en religieuze leiders op aan zich publiekelijk achter MDG5 te scharen en moderne seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten te steunen; 59. verzoekt de lidstaten hun politieke en financiële steun voor de millenniumdoelstellingen op het gebied van ontwikkeling te handhaven, en de inspanningen om MDG5 te halen zelfs te intensiveren, ondanks de huidige economische tegenspoed; 60. is ingenomen met de recente beslissing van de Verenigde Naties voor de oprichting van de Internationale Dag van het meisje op 11 oktober, wat een krachtige manier vormt om de specifieke behoeften en rechten van meisjes te benadrukken, en om meer actie en investeringen te bepleiten om meisjes in staat te stellen al hun mogelijkheden te ontplooien, in overeenstemming met de normen en verplichtingen van de internationale mensenrechten, met inbegrip van de millenniumdoelstellingen. 61. herinnert de Commissie en de lidstaten aan hun engagement om de UNSCR 1325 over vrouwen, vrede en veiligheid uit te voeren, en dringt erop aan dat het bieden van humanitaire hulp door de EU effectief onafhankelijk wordt gemaakt van de beperkingen voor humanitaire hulp opgelegd door de VS, in het bijzonder door vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn van verkrachting in gewapende conflicten toegang te bieden tot abortus; Governance 62. verzoekt de volgende Raad het groene licht te geven aan de richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid zodat deze tijdens het Deense voorzitterschap kan worden vastgesteld; 63. verzoekt de Commissie zich uit te spreken over de resolutie van het Europees Parlement inzake het actieplan van Stockholm; 64. verzoekt de Commissie om bij toekomstige wetgeving rekening te houden met de implicaties van de zaak Test Aankoop om rechtszekerheid te verbeteren, met name en dringend in verband met de Richtlijn 2004/113/EG van of 13 december 2004 betreffende de invoering van het beginsel van gelijke behandeling tussen mannen en vrouwen voor toegang tot en voorziening van goederen en diensten; 65. roept de Raad in de lopende onderhandelingen in het kader van het toekomstig meerjarig financieel kader 2014-2020 op om gendergevoelig budgetteren op te nemen in het budgetteringsproces van de Europese Unie en om voorspelbaarheid en geen vermindering van het niveau van financiering door de EU van activiteiten inzake vrouwenrechten en gendergelijkheid te garanderen, met inbegrip van de strijd tegen het geweld tegen vrouwen, zowel in het externe als het interne beleid; 66. betreurt het gebrek aan vooruitgang door lidstaten bij plannen om de wetgeving inzake zwangerschaps- en vaderschapsverlof te moderniseren, en roept op tot een evenwichtig compromis met het komende Deense voorzitterschap van de EU zodat deze wetgeving in de eerste helft van 2012 kan worden vastgesteld om tegemoet te komen aan de behoeften van Europese gezinnen en de Europese economie; verzoekt de Commissie voorstellen in te dienen voor zorgverlof voor oudere of zieke familieleden; 67. verzoekt de Commissie een alomvattende mededeling in te dienen over de situatie van eenpersoonshuishoudens in de EU, vergezeld van beleidsvoorstellen om tot een eerlijke behandeling te komen op terreinen als belasting, sociale zekerheid, huisvesting, gezondheidszorg, verzekeringen en pensioenen, op basis van het beginsel van beleidsneutraliteit ten opzichte van de samenstelling van huishoudens; 68. verzoekt de Commissie en de lidstaten om betrouwbare en naar geslacht uitgesplitste statistische gegevens te verzamelen, te analyseren en te publiceren om een correcte beoordeling en bijwerking mogelijk te maken van de Strategie voor gelijkheid tussen vrouwen en mannen (2010-2015) van de Commissie, alsmede toezicht op het beleidsoverschrijdende karakter van gendergelijkheid; 69. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een routekaart voor gelijkheid voor LGBTI-mensen op te stellen, analoog aan de routekaart voor gendergelijkheid; 70. is ernstig bezorgd over berichten in de media over slachtoffers van mensenhandel, die worden behandeld als criminelen in plaats van te worden gesteund, en verzoekt daarom de Commissie een onderzoek in te stellen naar de behandeling van slachtoffers van mensenhandel, seksuele slavernij en gedwongen prostitutie in de lidstaten; 71. vestigt de aandacht op de situatie van institutionele mechanismen inzake gendergelijkheid in de lidstaten zodat de economische achteruitgang, lopende hervormingen en andere herstructureringen geen bijzonder negatieve weerslag hebben op deze mechanismen, zonder dewelke de horizontale prioriteit van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen en het specifieke beheer daarvan wellicht niet efficiënt kunnen zijn; 72. benadrukt de noodzaak van verbeterde regelingen voor de samenwerking en de betrokkenheid van vrouwenorganisaties en het maatschappelijk middenveld in het algemeen bij gendermainstreamingprocessen; o o o 73. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name artikel 2 en artikel 3, lid 3, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het bijzonder de artikelen 21 en 23, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 1948, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 1979 inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), – gezien de verklaring en het actieprogramma van Beijing die op 15 september 1995 tijdens de vierde wereldvrouwenconferentie werden aangenomen, alsmede de daaruit voortkomende documenten die tijdens de bijzondere VN-zittingen Beijing +5 (2000), Beijing +10 (2005) en Beijing +15 (2010) werden aangenomen, – gezien de gezamenlijke conclusies van de VN-commissie inzake de positie van de vrouw van 2006 over „Gelijke participatie van vrouwen en mannen in besluitvormingsprocessen op alle niveaus”, – gezien de gezamenlijke conclusies 1997/2 van de Commissie voor de status van vrouwen betreffende de kritieke belangengebieden van het Beijing Actieplatform 1996-1999, – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties A/RES/58/142 over vrouwen en politieke participatie en de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties III vrouwen en politieke participatie, goedgekeurd op 18 november 2011; Resolutie A/C.3/66/L.20/Rev.1 , – gezien het Europees pact voor gendergelijkheid (2011-2020) dat in maart 2011 door de Europese Raad werd aangenomen (1) , – gezien de mededeling van de Commissie getiteld „Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2010-2015” ( COM(2010)0491 ), – gezien het besluit van de Commissie van 19 juni 2000 betreffende een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen in haar Comités en groepen deskundigen (2) , – gezien aanbeveling 96/694/EG van de Raad van 2 december 1996 betreffende de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces (3) , – gezien de op 12 maart 2003 aangenomen aanbeveling van het Comité van ministers van de Raad van Europa Rec (2003)3 betreffende een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan politieke en openbare besluitvorming en de resultaten van de twee rondes van toezicht op de geboekte vooruitgang bij het implementeren van deze aanbeveling Rec (2003)3, gebaseerd op een vragenlijst over gendergescheiden gegevens over de participatie van vrouwen en mannen in politieke en publieke besluitvorming, voltooid in 2005 respectievelijk 2008, – gezien resolutie (PARE) 1079 (1996) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de toegenomen vertegenwoordiging van vrouwen in de PARE, aanbeveling 1413 (1999) betreffende de gelijke vertegenwoordiging in de politiek, resolutie 1348 (2003) over gendergelijke vertegenwoordiging in de PARE, aanbeveling 1665 (2004) betreffende de participatie van vrouwen in verkiezingen en resolutie 303 (2010) betreffende het bereiken van duurzame gendergelijkheid in de lokale en regionale politiek, – gezien resolutie 85 (1999) van het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa, aanbeveling 68 (1999) betreffende de participatie van vrouwen in de politiek in de Europese regio's en aanbeveling 111 (2002) betreffende individuele stemrechten van vrouwen en democratische vereisten, – gezien de verklaring betreffende participatie van vrouwen bij verkiezingen aangenomen door de Europese Commissie voor democratie middels het recht („Commissie van Venetië”), – gezien het handboek „Genderbudgettering: praktische implementatie” van het Directoraat-generaal mensenrechten en juridische zaken van de Raad van Europa (april 2009), – gezien aanbeveling 1899(2010) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over toenemende vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek door middel van het kiesstelsel, aangenomen op 27 januari 2010, – gezien zijn resolutie van 2 maart 2000 over vrouwen en besluitvorming (4) , – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A7-0029/2012 ), A. overwegende dat er sprake is van een onevenwichtige participatie van vrouwen en mannen in de politieke en publieke besluitvorming en dat vrouwen duidelijk ondervertegenwoordigd zijn in gekozen en benoemde politieke besluitvormingsposities op het niveau van de Europese Unie en haar lidstaten; overwegende dat vrouwen in verontrustende mate zijn ondervertegenwoordigd bij de verkiezingen halverwege de zittingsperiode in het Europees Parlement; B. overwegende dat de participatie van vrouwen in politieke besluitvorming en de methodes, strategieën en culturele houdingen en mogelijkheden om tegenstrijdigheden tegen te gaan aanzienlijk verschillen op nationaal niveau binnen de EU en tussen haar lidstaten, politieke partijen en sociale partners; C. overwegende dat de vertegenwoordiging van vrouwen in het Europese Parlement is gestegen tot 35%, maar nog geen gelijkheid heeft bereikt; overwegende dat vrouwen zelfs nog meer ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies bij commissies en fracties; overwegende dat de vertegenwoordiging van vrouwen in de Commissie stagneert bij een derde, en dat de Commissie nog nooit werd voorgezeten door een vrouw; D. overwegende dat, ondanks de verschillende ondernomen acties, uit de statistieken een voortdurende ongelijkheid blijkt, en dat de vertegenwoordiging van vrouwen in politieke besluitvorming de afgelopen jaren is gestagneerd in plaats van gestegen, zoals blijkt uit het genderevenwicht in de nationale parlementen in de EU, dat nog altijd blijft steken op 24% vrouwen en 76% mannen, waarbij vrouwen slechts 23% van het totaal aantal ministers uitmaken (5) ; E. overwegende dat thans feitelijk een informeel quotasysteem geldt, in het kader waarvan mannen voorrang krijgen op vrouwen en mannen kiezen voor besluitvormende posities; dat dit geen formeel systeem is, doch desalniettemin een systematische en zeer echte, diep gewortelde cultuur van voorkeursbehandeling van mannen; F. overwegende dat gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in politieke besluitvorming een kwestie van mensenrechten en sociale rechtvaardigheid is, en een cruciaal vereiste is voor het functioneren van een democratische samenleving; overwegende dat de aanhoudende ondervertegenwoordiging van vrouwen een democratische tekortkoming is die de legitimiteit van de besluitvorming op zowel EU- als nationaal niveau ondermijnt; G. overwegende dat besluitvorming gebaseerd is op bestuurlijke voorbereiding en dus dat het aantal vrouwen in bestuurlijke functies, met name leidinggevende functies, een kwestie van gelijkheid is en ervoor zorgt dat er bij alle vormen van beleid rekening wordt gehouden met genderaspecten; H. overwegende dat in 2014 de volgende Europese verkiezingen worden gehouden, gevolgd door de benoeming van de volgende Commissie en de benoemingen voor „EU-topbanen”, een gelegenheid bij uitstek voor de EU om een op pariteit gebaseerde democratie op EU-niveau te bevorderen en als rolmodel in dezen te fungeren; I. overwegende dat het Verdrag inzake de afschaffing van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen onder meer bepaalt dat staten die partij zijn bij het verdrag alle passende maatregelen moeten nemen, waaronder positieve discriminatie, om discriminatie tegen vrouwen in het politieke en openbare leven tegen te gaan; J. overwegende dat de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa ertoe aanspoort: K. overwegende dat de verklaring en het actieprogramma van Beijing betreffende vrouwen in gezaghebbende functies en in besluitvorming onderstreept dat gelijke vertegenwoordiging absoluut noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat met de belangen van vrouwen rekening wordt gehouden alsook om de democratie te versterken en het functioneren ervan te bevorderen; overwegende dat daarin ook opnieuw wordt bevestigd dat de actieve participatie van vrouwen, op gelijke voet met mannen, op alle niveaus van besluitvorming essentieel is voor het bereiken van gendergelijkheid, duurzame ontwikkeling, vrede en democratie; L. overwegende dat er door de voortdurende genderstereotypen een ernstige segregatie plaatsvindt voor wat betreft belangrijke politieke besluitvormingsposities, waarbij zorg- en verdelingstaken, zoals gezondheid, sociale zorg en milieu meer aan vrouwen worden toebedeeld, terwijl mannen met gewichtige, ressourcegerelateerde taken worden belast zoals economische en monetaire zaken, handel, begroting, defensie en buitenlandse zaken, hetgeen de machtsstructuur en verdeling van de middelen verstoort; M. overwegende dat politieke partijen, die verantwoordelijk zijn voor het selecteren, rangschikken en nomineren van kandidaten voor leidinggevende posities, een centrale rol spelen bij het garanderen van gelijke vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in de politiek en derhalve goede praktijken zouden moeten steunen, zoals vrijwillige partijquota voor verkiezingen, die reeds door sommige politieke partijen in 13 EU-lidstaten zijn ingevoerd; N. overwegende dat in de studie van de Wereldbank van 1999 betreffende „corruptie en vrouwen in regeringen” werd geconcludeerd dat het corruptieniveau bij regeringen lager is, wanneer er meer vrouwen in vertegenwoordigd zijn, aangezien volgens de bevindingen van het onderzoek vrouwen hogere ethische gedragsnormen hebben en zich meer begaan tonen met het „gemeenschappelijk goed”; O. overwegende dat er behoefte is aan uitgebreide, veelzijdige strategieën met niet-bindende maatregelen zoals doelstellingen en vrijwillige partijquota, faciliterende maatregelen zoals gendereducatie, mentoring, bewustmakingscampagnes en wettelijk bindende maatregelen zoals electorale genderquota, waarbij wettelijk bindende maatregelen, die compatibel zijn met het institutionele en electorale systeem en die rangorderegulering, monitoring en effectieve sancties voor niet-naleving behelzen, het meest doeltreffend zijn gebleken; P. overwegende dat de toegang van vrouwen tot financiering voor verkiezingscampagnes vaak beperkter is als gevolg van discriminatie binnen politieke partijen, uitsluiting van vrouwen uit vermogende netwerken en hun lagere inkomens en spaargelden; Q. overwegende dat procedures in kiessystemen, politieke instellingen en politieke partijen een beslissende rol spelen en een serieuze impact hebben op de doeltreffendheid van toegepaste strategieën en de mate waarin gendergelijkheid in de politiek wordt bereikt; R. overwegende dat participatie en leiderschap van vrouwen bij politieke besluitvorming nog steeds gehinderd wordt door verschillende obstakels zoals het ontbreken van een faciliterende, ondersteunende omgeving in politieke instellingen en in de welzijnsstructuren van de samenleving, de hardnekkigheid van gendergebaseerde stereotypen en de gevolgen van de meest recente economische crisis en de negatieve gevolgen daarvan voor zaken als gendergelijkheid; S. overwegende dat het lage niveau van participatie van vrouwen in besluitvorming en bestuur hoofdzakelijk is toe te schrijven aan problemen in verband met het combineren van beroeps- en gezinsleven, de ongelijke verdeling van gezinstaken die vooral op de vrouw neerkomen en de nog steeds voortdurende discriminatie op de werkvloer en bij beroepsopleiding; Vertegenwoordiging van vrouwen in gekozen posities 1. roept de Raad, de Commissie en de lidstaten op om doeltreffend gendergelijkheidsbeleid en veelzijdige strategieën op te stellen en ten uitvoer te leggen ten einde gelijke participatie in politieke besluitvorming en leiderschap op alle niveaus, en met name op het gebied van macro-economisch beleid, handel, werkgelegenheid, financiën, defensie en buitenlandse zaken, te bereiken, het effect ervan te meten aan de hand van passende gelijkheidsindicatoren en de resultaten voor het publiek toegankelijk te maken en daarbij gekwantificeerde doelstellingen, duidelijke actieplannen en regelmatige monitoringmechanismen te garanderen, opgevolgd door corrigerende maatregelen, wanneer de doelstellingen niet binnen de gestelde termijnen worden gehaald; 2. is verheugd over de bij wet vastgelegde pariteitsystemen/genderquota voor verkiezingen in sommige lidstaten; verzoekt de lidstaten het introduceren van wetgevende maatregelen in overweging te nemen, zoals positievediscriminatiemaatregelen, om vooruitgang te boeken richting pariteit en de doeltreffendheid van deze maatregelen te waarborgen, wanneer zulks verenigbaar is met het kiesstelsel en wanneer de politieke partijen verantwoordelijk zijn voor de samenstelling van de kieslijsten, middels ritssystemen, monitoring en daadwerkelijke sancties ten einde een evenwichtigere participatie van vrouwen en mannen in de politieke besluitvorming te bevorderen; 3. verzoekt de Raad, de Commissie en de lidstaten voorts om pariteit op alle niveaus af te dwingen door het versturen van duidelijke antidiscriminatieboodschappen, het beschikbaar stellen van geschikte hulpbronnen, het gebruik van specifieke instrumenten en het bevorderen van de nodige scholing in genderbudgettering van ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor het opstellen van de begroting; 4. verzoekt de lidstaten en de Commissie speciale aandacht te schenken aan gendereducatieprogramma's die gericht zijn op de civiele samenleving en met name op jonge mensen, zodat hen van jongs af aan wordt bijgebracht dat vrouwenrechten mensenrechten zijn en dat gelijkheid in de politiek essentieel is; 5. verzoekt de Commissie en de lidstaten een door alle politieke partijen op Europees, nationaal en regionaal niveau te onderschrijven verplichting aan te gaan om maatregelen te nemen om de actieve participatie van vrouwen in de politiek en bij verkiezingen te bevorderen, echte pariteit bij hun interne besluitvorming, hun nominaties voor verkozen ambten en op de kieslijsten van de partijen te bereiken door de invoering van quota en, wanneer zulks met het kiesstelsel verenigbaar is en ingeval de politieke partijen verantwoordelijk zijn voor de samenstelling van de kieslijsten, aandacht te schenken aan de positie van vrouwelijke kandidaten op die lijsten; 6. beseft dat de politieke partijen een cruciale rol spelen bij de bevordering van gendergelijkheid; verzoekt de lidstaten dan ook om nationale partijen ertoe te verplichten, wanneer zulks met het kiesstelsel verenigbaar is en ingeval de politieke partijen verantwoordelijk zijn voor de samenstelling van de kieslijsten, om quotastelsels en andere positieve maatregelen in te stellen en door te voeren, rangorderegelingen voor de kieslijsten voor de nationale, regionale en EU-verkiezingen toe te passen, en doeltreffende sancties vast te stellen en op te leggen bij niet-naleving; verzoekt de lidstaten om voor de politieke partijen gelijkheidsdoelen te stellen als voorwaarde voor financiering en deze daaraan te relateren; 7. roept de politieke partijen in Europa op om een quotasysteem voor kandidatenlijsten voor partijorganen en verkiezingen in te voeren, wanneer zulks met het kiesstelsel verenigbaar is en ingeval de politieke partijen verantwoordelijk zijn voor de samenstelling van de kieslijsten, met name voor de lijsten voor de Europese verkiezingen van 2014; acht de procedure om bij de opstelling van de kieslijsten vrouwelijke en mannelijke kandidaten afwisselend bovenaan de lijst te plaatsen, de beste manier om de participatie van vrouwen in de politiek te verbeteren; 8. onderstreept dat concrete stappen moeten worden ondernomen om te komen tot een gelijke verdeling in verkozen ambten in de nationale parlementen en het Europees Parlement (zoals de Voorzitter, de ondervoorzitters, de voorzitters en ondervoorzitters van commissies), bijvoorbeeld door als doel een 50%-pariteit tussen mannen en vrouwen voor deze functies te stellen; 9. is verheugd over het voornemen van de Commissie om deelname van vrouwen aan de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement middels de financiële programma's „Grondrechten en burgerschap” en „Europa voor de burger” te bevorderen; verzoekt de Commissie er in haar jaarlijkse werkprogramma's zorg voor te dragen dat er in 2013-2014 voldoende middelen beschikbaar zijn voor onder meer de financiering van passende bewustmakingscampagnes in de media om de verkiezing van vrouwen te bevorderen en ervoor te zorgen dat deze middelen voor projectinitiatieven ter bevordering van de participatie van vrouwen aan besluitvorming voor nationale partijen en organisaties van het maatschappelijk middenveld eenvoudig toegankelijk zijn; 10. verzoekt de Commissie bij de planning van de volgende begrotingsperiode (2014-2020) voor bovengenoemde programma's of hun opvolgers alsook bij de voorbereiding van acties voor het geplande Europees Jaar van de burger in 2013 acties aan te moedigen en te financieren, die gelijkheid in leidinggevende functies en politieke activiteiten bevorderen; 11. verzoekt de Commissie ten minste twee jaar vóór de verkiezingen campagnes op te zetten die gericht zijn op pariteit op de kieslijsten voor het Europees Parlement en de lidstaten ertoe aan te sporen soortgelijke maatregelen te nemen bij gemeenteraads- en regionale verkiezingen; Vertegenwoordiging van vrouwen in benoemde posities 12. verzoekt de lidstaten zich voor pariteit in te zetten door zowel een vrouw als een man als hun kandidaat voor de functie van commissaris voor te dragen; roept de voorzitter van de Commissie op om bij samenstelling van de Commissie pariteit te bereiken; roept de Commissie op om deze procedure openbaar te steunen; herinnert eraan dat het Parlement in deze procedure speciale aandacht aan het genderevenwicht zal besteden en wijst er opnieuw op dat het bij de goedkeuring van de nieuwe Commissie overeenkomstig artikel 106 belang zal hechten aan een gelijke vertegenwoordiging van vrouwen en mannen; 13. verzoekt de Commissie en de Raad de toezegging te doen de pariteitsdoelstelling in alle besluitvormingsorganen na te streven door de instelling en toepassing van quotastelsels en andere vormen van positieve acties bij de aanwerving van topfunctionarissen; roept de nationale regeringen op om zowel vrouwen als mannen voor te dragen voor hoge posten op EU-niveau; 14. neemt kennis van de toezegging van de Commissie in het kader van haar strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen – 2010-2015 om de vooruitgang in de richting van het nagestreefde doel van 40% leden van hetzelfde geslacht in haar comités en groepen deskundigen in het oog te houden en roept de instellingen, organen en agentschappen van de EU op concrete actie te ondernemen en strategieën op te zetten ten einde een evenwichtige participatie in het besluitvormingsproces te bereiken; 15. verzoekt de lidstaten om maatregelen van positieve discriminatie, inclusief bindende wettelijke maatregelen, te bevorderen ten einde in alle bestuursorganen en bij openbare benoemingen gelijkheid te bereiken en om instrumenten voor toezicht op gendergelijkheid bij benoemingen en verkiezingen te ontwikkelen; Maatregelen om participatie van vrouwen in de politiek te bevorderen 16. spoort de Commissie en de lidstaten aan om positieve discriminatiemaatregelen, zoals voorkeursbehandeling, te nemen, wanneer een geslacht ondervertegenwoordigd is; 17. roept de lidstaten op om de selectieprocedure voor de voordracht van mannen en vrouwen voor benoeming in besluitvormende organen transparanter te maken, onder meer door openbaarmaking van curricula vitae en selectie op grond van verdienste, competentie en representativiteit; 18. roept de Commissie en de lidstaten op om meer maatregelen te nemen ter ondersteuning van vrouwenorganisaties, waaronder maatregelen voor passende financiering, het opzetten van samenwerkingsplatforms en gendergericht campagnevoeren bij verkiezingen; 19. roept de Commissie en de lidstaten op om vrouwennetwerken te faciliteren en mentorschappen, passende opleidingen en uitwisseling van goede praktijken en programma's te bevorderen, met name voor vrouwelijke beleidsmakers aan het begin van hun carrière; 20. roept de Commissie en de lidstaten op ervoor te zorgen dat vrouwen – zo nodig middels een voorkeursbehandeling – toegang hebben tot leiderschapstraining en leidinggevende posities als onderdeel van carrièregroei ten einde de leidinggevende vaardigheden en ervaring van vrouwen te vergroten; 21. erkent de andere actoren als relevant onderdeel van het bredere democratisch proces en verzoekt de Raad, de Commissie en de lidstaten dan ook de inzet van de vakbonden, de privésector, niet-gouvernementele organisaties en alle organisaties die normaliter deel uitmaken van aan de regering gerelateerde adviesorganen om evenwicht van vrouwen en mannen in hun rangen te bereiken, met inbegrip van gelijke participatie in besluitvorming, toe te juichen en te bevorderen; 22. roept de Raad, de Commissie en de lidstaten op om vrouwen en mannen in staat te stellen actief aan de politieke besluitvorming deel te nemen door de balans tussen werk en privéleven en de combinatie daarvan te verbeteren middels maatregelen, zoals gelijke verdeling van de kosten van ouderschap over de werkgevers van beide ouders en waarborging van toegankelijke en adequate dienstverlening voor bijvoorbeeld kinderopvang en ouderenzorg; verzoekt de Commissie de gelijke toegang tot diensten, minimuminkomen en het uitbannen van gendergerelateerd geweld door passende wetgevingsvoorstellen in de vorm van richtlijnen, te ondersteunen; 23. wijst op het belang van voorkeursbehandeling en speciale maatregelen ter bevordering van de vertegenwoordiging van mensen met verschillende achtergronden en achtergestelde groepen, zoals mensen met een handicap, migrantenvrouwen en leden van etnische en seksuele minderheden, in leidinggevende functies; 24. neemt kennis van het belang van media en educatie bij de bevordering van de deelname van vrouwen aan de politiek en de hervorming van maatschappelijk gedrag; benadrukt hoe belangrijk het is de media en met name de publieke omroep bewust te maken van de noodzaak van een eerlijke en evenwichtige berichtgeving over mannelijke en vrouwelijke kandidaten bij verkiezingen alsook het belang van toezicht op de media om gendervooroordelen te identificeren en deze aan te pakken ten einde aldus bij te dragen tot de inspanningen om stereotypen te elimineren en het tonen van positieve beelden van vrouwen als leiders, inclusief vrouwelijke politici als rolmodel, op nationaal, regionaal en Europees niveau te bevorderen; 25. dringt er bij de lidstaten, de Raad en de Commissie op aan om goede praktijken te bevorderen en uit te wisselen die bijdragen tot het bereiken van gendergelijkheid in de besluitvorming door het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) een belangrijkere rol en meer middelen te geven en door samenwerking met niet-gouvernementele vrouwenorganisaties te faciliteren; 26. verzoekt de lidstaten en de Commissie om, met name zo nodig door inschakeling van het EIGE, gegevens naar gender te verzamelen, te analyseren en te verspreiden om toezicht te houden op gendergelijkheid in de besluitvorming in alle sectoren (publiek en privaat) en op alle hiërarchische niveaus, als grondslag voor verdere maatregelen, indien de gestelde doelen niet worden gehaald; verzoekt de Commissie met behulp van haar databank op EU-niveau vergelijkende gegevens over vrouwen en mannen in leidinggevende posities te blijven verzamelen en verspreiden en deze op basis van gemeenschappelijke indicatoren uit te werken op een Europese gendergelijkheidskaart waarop de jaarlijkse fluctuaties betreffende gendergelijkheid op EU-, nationaal en regionaal niveau worden weergegeven; is van oordeel dat deze kaart ten minste het volgende moet omvatten: 27. verzoekt de Commissie om de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement jaarlijks verslag uit te brengen over de in het kader van de gendergelijkheid bij de besluitvorming in de Europese Unie geboekte vooruitgang; 28. verzoekt de Commissie en de lidstaten na te gaan wat de impact van de verschillende kiesstelsels op nationaal, regionaal en Europees niveau alsook van de op de verschillende niveaus ten uitvoer gelegde maatregelen en goede praktijken op een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen is; Bevordering van evenwichtige politieke vertegenwoordiging in externe betrekkingen 29. herinnert aan zijn eis dat bij de benoeming van personeel van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) op alle niveaus gendergelijkheid in acht wordt genomen; dringt er bij de EDEO op aan de participatie van vrouwen in de besluitvorming in het kader van de externe betrekkingen van de Europese Unie te bevorderen en erop toe te zien dat alle delegaties die de EU vertegenwoordigen qua samenstelling het beginsel van gendergelijkheid respecteren en dat er in deze context evenwicht in spreektijd voor vrouwen en mannen is; wijst erop dat het aantal vrouwen dat optreedt als bemiddelaar en hoofdonderhandelaar in processen met het oog op de waarneming van de mensenrechtensituatie, corruptiebestrijdingsprocessen en vredesopbouwprocessen alsook in andere onderhandelingsprocessen, zoals internationale handels- en milieuonderhandelingen, moet worden opgevoerd; 30. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat adequate financiële en technische steun wordt verleend voor speciale programma's die gericht zijn op een grotere participatie van vrouwen bij verkiezingen middels opleidingen, burgerschapsvorming, inzet van de media en inschakeling van lokale NGO's, in aanvulling op de financiering van algemene vormingsprogramma's ter bevordering van gendergevoelige burgerzin, eliminatie van genderstereotypen en „onderbewuste” vooringenomenheid tegen vrouwen; 31. verzoekt de Commissie en de EDEO maatregelen te nemen ter bevordering van een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen op alle niveaus in het politieke leven in multinationale organisaties zoals de VN, in regeringen en nationale parlementen, maar ook op regionaal en lokaal niveau en bij lokale overheden en om de samenwerking met andere internationale actoren, zoals UN WOMEN en de Interparlementaire Unie, op te voeren ten einde deze doelen te bereiken; 32. verzoekt de beleidsdepartementen van de Europese Unie ervoor te zorgen dat instructienota's voor delegaties altijd een genderperspectief bevatten en zaken aan de orde stellen die voor gendergelijkheid van belang zijn; o o o 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de artikelen 4, 54 en 151 t/m 154 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien aanbeveling 193 van de IAO van 3 juni 2002 betreffende de bevordering van coöperatieve vennootschappen, – gezien Verordening (EG) nr. 2157/2001 van de Raad van 8 oktober 2001 betreffende het statuut van de Europese vennootschap (SE) (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 1435/2003 van de Raad van 22 juli 2003 betreffende het statuut voor een Europese Coöperatieve Vennootschap (SCE) (2) , – gezien Richtlĳn 2001/86/EG van de Raad van 8 oktober 2001 tot aanvulling van het statuut van de Europese vennootschap met betrekking tot de rol van de werknemers (3) , – gezien Richtlĳn 2003/72/EG van de Raad van 22 juli 2003 tot aanvulling van het statuut van een Europese coöperatieve vennootschap met betrekking tot de rol van de werknemers (4) , – gezien de mededeling van de Commissie van 23 februari 2004 over de bevordering van coöperatieve vennootschappen in Europa ( COM(2004)0018 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 over „Europa 2020 – Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” ( COM(2010)2020 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 27 oktober 2010 met als titel „Naar een Single Market Act - Voor een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen - 50 voorstellen om beter samen te werken, te ondernemen en zaken te doen” ( COM(2010)0608 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 december 2010 met als titel „Het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting: een Europees kader voor sociale en territoriale samenhang” ( COM(2010)0758 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 13 april 2011 met als titel „Akte voor de interne markt: Twaalf hefbomen voor het stimuleren van de groei en het versterken van het vertrouwen – Samen werk maken van een nieuwe groei” ( COM(2011)0206 ), – gezien het samenvattend verslag over Richtlĳn 2003/72/EG tot aanvulling van het statuut van een Europese coöperatieve vennootschap met betrekking tot de rol van de werknemers (5) , – gezien de studie over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1435/2003 van de Raad betreffende het statuut voor een Europese Coöperatieve Vennootschap (SCE) (6) , – gezien het feit dat de Verenigde Naties 2012 hebben uitgeroepen tot het internationaal jaar van de coöperatieve vennootschap (7) , – gezien het rapport van de IAO met als titel „Resilience of the Cooperative Business Model in Times of Crisis” (8) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de diversiteit van ondernemingsvormen (9) , – gezien zijn resolutie van 19 februari 2009 over de sociale economie (10) , – gezien zijn resolutie van 19 februari 2009 over de toepassing van Richtlijn 2002/14/EG tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap (11) , – gezien zijn resolutie van 5 juni 2003 over een kader voor de bevordering van de financiële participatie van werknemers (12) , – gezien het verslag van de Commissie van 16 september 2010 betreffende het heronderzoek van Richtlijn 2003/72/EG van de Raad van 22 juli 2003 tot aanvulling van het statuut van de Europese coöperatieve vennootschap met betrekking tot de rol van de werknemers ( COM(2010)0481 ), – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A7-0432/2011 ), A. overwegende dat coöperatieve vennootschappen de belangen van hun leden en gebruikers en ook oplossingen voor maatschappelijke problemen bevorderen, en er zowel naar streven de baten voor hun leden te vermeerderen en hun bestaansreden via een langetermijn- en duurzame bedrijfsvoering te garanderen, alsook het welzijn van de klanten, medewerkers en leden uit de gehele regio in de bedrijfsstrategie centraal te plaatsen; B. overwegende dat coöperatieve vennootschappen door hun aard structureel verbonden zijn met de regio waar ze gevestigd zijn en bijgevolg een belangrijke rol vervullen om de lokale ontwikkeling te versnellen, wat een cruciale factor is om tot echte sociale, economische en territoriale samenhang te komen; overwegende dat in coöperatieve vennootschappen de financiering van voortgezette opleiding op het gebied van sociale verantwoordelijkheid en ondernemen – twee gebieden die niet volledig worden bestreken door andere instrumenten inzake sociale participatie – van fundamenteel belang is; C. overwegende dat in coöperatieve vennootschappen de participatie van de leden van de vennootschap centraal moet staan en weerspiegeld moet zijn in de bestuurs- en eigendomsstructuur van de coöperatieve vennootschap; D. overwegende dat coöperatieve vennootschappen een belangrijke pijler zijn van de Europese economie en ook een fundamentele motor voor sociale innovatie, en precies daardoor de infrastructuur en lokale sociale voorzieningen in met name plattelandsgebieden en dichtbevolkte stedelijke gebieden in stand houden; overwegende dat Europa 160 000 coöperatieve vennootschappen telt, die in handen zijn van meer dan een kwart van alle Europeanen en werk verschaffen aan ongeveer 5,4 miljoen werknemers; E. overwegende dat coöperatieve vennootschappen op veel economische terreinen concurreren met door investeerders gestuurde ondernemingen, dat coöperatieve vennootschappen op de wereldmarkten over aanzienlijke economische macht beschikken en dat zelfs multinationale coöperatieve vennootschappen vaak een band behouden met lokale behoeften; F. overwegende dat coöperatieve banken tijdens de financiële crisis dankzij hun coöperatief bedrijfsmodel blijk hebben gegeven van grote duurzaamheid en veerkracht; overwegende dat zij dankzij hun coöperatief bedrijfsmodel hun omzet en groei tijdens de crisis hebben vergroot en minder faillissementen en ontslagen hebben gekend; overwegende dat coöperatieve vennootschappen eveneens kwalitatief hoogwaardige, inclusieve en crisisbestendige werkgelegenheid verschaffen, waarbij vaak veel vrouwen en migranten een baan vinden, en dat zij bijdragen aan duurzame economische en sociale regionale ontwikkeling doordat zij lokale banen aanbieden die niet naar een andere plaats kunnen worden overgebracht; overwegende dat coöperatieve vennootschappen als een succesvol en modern uitgangspunt voor de sociale economie kunnen worden beschouwd en met name op het platteland kunnen bijdragen aan het bieden van stabiele beroepsperspectieven en werknemers in hun geboortestreek een flexibele planning van hun leven kunnen bieden; G. overwegende dat de financiële en economische crisis heeft aangetoond dat de vraag betreffende de aantrekkelijkheid van een rechtsvorm niet eenzijdig vanuit het oogpunt van de aandeelhouders kan worden beantwoord; overwegende dat een onderneming als sociale organisatie verantwoording verschuldigd is tegenover aandeelhouders, werknemers, schuldeisers en de samenleving en dat daarmee in de beoordeling rekening moet worden gehouden; H. overwegende dat de regelgeving betreffende coöperatieve vennootschappen en participatie van werknemers vrijwel overal in de EU sterk verschilt; I. overwegende dat het statuut voor een Europese coöperatieve vennootschap (SCE) tot nu toe de enige, op EU-niveau beschikbare rechtsvorm inzake sociale economie is, aangezien de Commissie in 2003 haar voorstellen voor een Europese vereniging en een Europese onderlinge maatschappij heeft ingetrokken en het statuut voor een Europese stichting zich nog in de ontwikkelingsfase bevindt; J. overwegende dat de invoering van een statuut voor een Europese coöperatieve vennootschap tot doel heeft de ontwikkeling van de interne markt aan te moedigen door de werking van dit type vennootschap op EU-niveau te vergemakkelijken; K. overwegende dat de invoering van het statuut voor een Europese coöperatieve vennootschap een mijlpaal vormt voor de erkenning van het coöperatieve bedrijfsmodel op EU-niveau, ook in die lidstaten waar het concept „coöperatieve vennootschap” om historische redenen een negatieve bijklank heeft; L. overwegende dat in Europese coöperatieve vennootschappen de betrokkenheid van de werknemers op transnationaal niveau, met name inzake de participatie van de werknemers in de raad van bestuur, een troef vormt; M. overwegende dat de EU 2020-strategie pleit voor een economie met veel werkgelegenheid die zorgt voor economische, sociale en territoriale cohesie, en dat een sterke sociale economie hiervan deel uitmaakt; N. overwegende dat de Verenigde Naties 2012 hebben uitgeroepen tot het internationaal jaar van de coöperatieve vennootschap, wat een uitstekende gelegenheid is om het coöperatief bedrijfsmodel te bevorderen; Coöperatieve vennootschappen in de context van de EU 1. herinnert eraan dat coöperatieve vennootschappen en andere ondernemingen uit de sociale economie deel uitmaken van het Europees sociaal model en bijgevolg grote erkenning en steun verdienen, zoals het geval is in de grondwet van een aantal lidstaten en diverse basisdocumenten van de EU; 2. herinnert eraan dat coöperatieve vennootschappen kunnen bijdragen aan de voltooiing van de interne markt door bestaande grensoverschrijdende belemmeringen weg te nemen en de markt concurrentiëler te maken; 3. wijst erop dat Verordening (EG) nr. 1435/2003 van de Raad van 22 juli 2003 betreffende het statuut voor een Europese Coöperatieve Vennootschap (SCE) (hierna „het statuut”) en Richtlijn 2003/72/EG tot aanvulling van het statuut van de Europese coöperatieve vennootschap met betrekking tot de rol van de werknemers (hierna „de richtlijn”), nauw met elkaar verweven zijn; 4. is verheugd over de Mededeling van de Commissie COM(2012)0072 ; verwelkomt het voornemen van de Commissie om de SCE-verordening te vereenvoudigen en tegelijkertijd de SCE-specifieke elementen te versterken, en ook het feit dat hierover raadpleging van de betrokken partijen zal plaatsvinden; dringt erop aan in dit proces rekening te houden met het standpunt van het Parlement ten aanzien van de SCE; 5. betreurt het feit dat de Europese coöperatieve vennootschap nog geen succes is, wat blijkt uit zijn zeldzame gebruik - tot 2010 werden slechts 17 SCE's opgericht, die in totaal 32 werknemers tellen (13) ; benadrukt dat deze veelzeggende balans duidelijk aantoont dat het statuut niet is aangepast aan de specifieke behoeften van de coöperatieve vennootschappen in Europa, ondanks het feit dat ondernemers belangstelling tonen voor de oprichting van een SCE; is ingenomen met het feit dat een grondige beoordeling van het statuut heeft plaatsgevonden om vast te stellen waarom het niet aantrekkelijk is en zo weinig impact heeft en om na te gaan wat kan worden gedaan aan het gebrek aan ervaring bij de uitvoering en aan andere belemmeringen; 6. wijst erop dat het gebruik van de Europese coöperatieve vennootschap vaak wordt beperkt tot tweederangs coöperatieve vennootschappen die enkel uit rechtspersonen bestaan, tot onderlinge maatschappijen die geen Europees statuut hebben maar een rechtsvorm willen gebruiken die aansluit bij de sociale economie, en tot grote bedrijven; wijst erop dat de SCE moeilijk toegankelijk blijft voor kleine coöperatieve vennootschappen, die in Europa nochtans een meerderheid van de coöperatieve beweging uitmaken; Rol van de werknemers in de Europese coöperatieve vennootschappen 7. is ingenomen met het feit dat de bepalingen inzake werknemersparticipatie in de Europese coöperatieve vennootschap als een fundamenteel element worden beschouwd; wijst er evenwel op dat deze afgestemd moeten zijn op de eisen in verband met de speciale aard van coöperatieve vennootschappen; 8. wijst erop dat meerdere lidstaten een aantal artikelen van de richtlijn met betrekking tot de rechten van werknemers, met inbegrip van de genderspecifieke bepalingen, niet hebben omgezet, wat heeft geleid tot een aantal lacunes inzake controle en uitvoering van procedures voor werknemersparticipatie, en benadrukt dat hieraan moet worden verholpen om misbuik van regelingen voor de Europese coöperatieve vennootschap te voorkomen; betreurt dat de standaardbepalingen betreffende de participatie van werknemers in administratieve organen de participatie van werknemers niet verplichten; 9. is evenwel tevreden over het feit dat sommige lidstaten niet alleen de richtlijn correct ten uitvoer hebben gelegd, maar zelfs verder zijn gegaan dan de maatregelen die in de richtlijn werden geëist; 10. dringt er niettemin bij de Commissie op aan om scherp toezicht te houden op de toepassing van Richtlijn 2003/72/EG om te voorkomen dat bepalingen ervan misbruikt worden om werknemers van hun rechten te beroven; verzoekt de Commissie om de nodige maatregelen te nemen om de juiste omzetting van artikel 13 van de richtlijn te verzekeren; 11. wijst erop dat artikel 17 van de richtlijn bepaalt dat de Commissie de uitvoering ervan moet beoordelen en deze indien nodig moet herzien; benadrukt dat het beperkte gebruik van het statuut een degelijke beoordeling van de richtlijn bemoeilijkt; 12. merkt op dat de richtlijn niet vóór het statuut mag worden herzien; dringt erop aan te overwegen de bepalingen betreffende werknemersparticipatie rechtstreeks in het statuut op te nemen, dit om de regelgeving eenvoudiger en efficiënter te maken; 13. benadrukt dat een herziening van de richtlijn de specifieke behoeften van werknemers in coöperatieve vennootschappen moet aanpakken, onder meer de mogelijkheid om zowel eigenaar als werknemer van hetzelfde bedrijf te zijn; verzoekt de Commissie instrumenten te ontwikkelen om het gemakkelijker te maken zowel werknemer als eigenaar van een coöperatieve vennootschap te zijn; stelt zich tot doel dat in alle lidstaten van de Europese Unie werknemersparticipatie in bedrijven iets vanzelfsprekends wordt; ijvert er daarom voor dat de werknemersparticipatie in grensoverschrijdende vennootschappen wordt uitgebouwd en niet op het peil van de kleinste gemeenschappelijke noemer blijft; 14. is ingenomen met de conclusies van de studie naar de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1435/2003 inzake het Statuut van de Europese coöperatieve vennootschap (SCE) (14) , vooral wat betreft de maatregelen die worden voorgesteld om de SCE's te bevorderen door de mensen beter bewust te maken van het bestaan ervan door middel van opleidingsprogramma's die gericht zijn op adviseurs inzake coöperatierecht en sociale actoren en die bestemd zijn om de grensoverschrijdende samenwerking tussen coöperatieve vennootschappen te bevorderen; 15. verzoekt de Commissie en de lidstaten coöperatieve vennootschappen te stimuleren om de participatie van vrouwen in de bijzondere onderhandelingsgroep te verhogen en een diversiteitsbeleid te voeren om de gendergelijkheid op het werk en thuis te waarborgen, en met name om ervoor te zorgen dat meer vrouwen hogere managementfuncties bekleden; verzoekt de Commissie rekening te houden met het genderperspectief wanneer zij de correcte toepassing van de richtlijn nagaat, alsook bij de toekomstige herziening van de SCE-verordening; 16. verzoekt de Commissie de SCE's op te nemen in eventuele Europese regelgeving betreffende het verhogen van de participatie van vrouwen op managementniveau en in raden van bestuur van overheidsondernemingen of beursgenoteerde bedrijven, voor het geval de ondernemingen er niet uit zichzelf in slagen de doelstellingen van 30% tegen 2015 en 40+ tegen 2020 te halen; Toekomst van het statuut 17. benadrukt dat het statuut door zijn complexiteit slechts gedeeltelijk tegemoetkomt aan de behoeften van coöperatieve vennootschappen en dat het moet worden vereenvoudigd en verduidelijkt om het gebruiksvriendelijker, begrijpelijker en beter toepasbaar te maken, waardoor het recht op voorlichting, raadpleging en participatie van alle werknemers wordt gewaarborgd en de kwaliteit wordt behouden; 18. vestigt de aandacht op de diverse tradities en regelingen inzake coöperatieve vennootschappen in de EU; benadrukt dat het statuut moet voorzien in een autonoom rechtskader voor Europese coöperatieve vennootschappen, dat naast het nationale coöperatieve-vennootschapsrecht bestaat, waardoor niet onmiddellijk harmonisatie plaatsvindt; 19. benadrukt dat het statuut van de Europese coöperatieve vennootschap niet aantrekkelijker kan worden gemaakt door normen uit te hollen; is van mening dat het door de hervorming van het statuut mogelijk moet zijn deze vennootschapsvorm binnen de EU beter naar waarde te schatten; benadrukt dat het economisch gewicht, de crisisbestendigheid en de waarden waarop coöperatieve vennootschappen gebaseerd zijn, duidelijk aantonen dat deze vennootschapsvorm vandaag de dag binnen de EU een goede bestaansreden heeft en bijgevolg een herziening van het statuut rechtvaardigt; benadrukt dat transparantie, bescherming van de rechten van de betrokkenen en eerbiediging van de nationale cultuur en traditie centraal moeten staan in de toekomstige Europese acties en maatregelen ten behoeve van de Europese coöperatieve vennootschap; wijst erop dat voor bepaalde nationale coöperatieve vennootschappen de stimulans om het statuut te gebruiken helaas gering is vanwege hun bestaande holdingstructuur; benadrukt dat een fusie van nationale coöperatieve vennootschappen uit verschillende lidstaten moet worden aangemoedigd; 20. dringt erop aan dat alle belanghebbenden volledig worden betrokken bij het herzieningsproces, met name de sociale actoren die een rol vervullen in de coöperatieve en vakbondsbeweging, en benadrukt dat dit proces tijdig moet worden afgerond; Meer werkgelegenheid in coöperatieve vennootschappen en Europese coöperatieve vennootschappen en sterkere coöperatieve vennootschappen als hoeksteen van de sociale economie 21. verwacht dat de Commissie passende maatregelen neemt om een volledige uitvoering van de richtlijn te waarborgen; 22. betreurt dat de Commissie de aanbevelingen van het Parlement betreffende coöperatieve vennootschappen grotendeels heeft genegeerd; herinnert eraan dat het in zijn resolutie (15) heeft aangedrongen op: 23. herinnert eraan dat de Commissie zich in COM(2004)0018 heeft verbonden tot twaalf acties, waaronder: 24. betreurt dat slechts drie toezeggingen uit deze lijst in de praktijk zijn omgezet, en dan nog zonder beduidende resultaten; benadrukt dat dergelijke tekortkomingen het ontwikkelingspotentieel van coöperatieve vennootschappen beperken; 25. wijst erop dat een gebrek aan middelen tot gebrekkige resultaten leidt; benadrukt dat, gezien de huidige versnippering van bevoegdheden en personele middelen inzake sociale economie binnen de Commissie, er dringend verbeteringen moeten worden doorgevoerd op het gebied van organisatie en middelen die voor de sociale economie worden uitgetrokken; 26. benadrukt dat het EU-beleid op alle gebieden de specifieke kenmerken en de toegevoegde waarde van sociale-economieondernemingen, met inbegrip van coöperatieve vennootschappen, moet erkennen door passende regelgeving inzake openbare aanbestedingen, staatssteun en financiële regelingen aan te nemen; 27. verzoekt de lidstaten gunstigere bepalingen voor coöperatieve vennootschappen, zoals toegang tot krediet en fiscale stimuli, te bevorderen; 28. verzoekt de Commissie in de regelgeving betreffende kapitaaleisen en boekhoud- en rapporteringsnormen rekening te houden met de financiële structuur van coöperatieve vennootschappen; wijst erop dat alle coöperatieve vennootschappen, en met name coöperatieve banken, gebonden zijn aan regelgeving inzake de terugbetaling van coöperatieve aandelen en ondeelbare reserves; 29. wijst op de bijzondere uitdagingen als gevolg van de digitale revolutie waaraan de mediasector en met name coöperatieve uitgeverijen het hoofd moeten bieden; 30. dringt bij de Commissie aan op de invoering van een open coördinatiemethode voor de sociale economie, ook voor coöperatieve vennootschappen die een hoeksteen van deze sector vormen, waarbij zowel de lidstaten als belanghebbenden betrokken zijn, om de uitwisseling van goede praktijken aan te moedigen en te komen tot een geleidelijke verbetering van de mate waarin de lidstaten rekening houden met de specifieke aard van coöperatieve vennootschappen, met name op het gebied van fiscaliteit, leningen, administratieve lasten en bedrijfsondersteunende maatregelen; 31. is ingenomen met het feit dat de Single Market Act erkent dat de sociale economie moet worden bevorderd, en dringt bij de Commissie aan op de lancering van het lang verwachte „initiatief voor een sociaal ondernemerschap” dat op coöperatieve beginselen is gebaseerd (16) ; 32. verzoekt de Commissie een Europees jaar van de sociale economie te overwegen; 33. spreekt zijn steun uit voor bedrijfsondersteunende maatregelen, met name bedrijfsconsulting en opleiding van werknemers, en voor toegang tot financiering voor coöperatieve vennootschappen, in het bijzonder buy-out door werknemers of klanten, aangezien dit een ondergewaardeerd instrument is om coöperatieve vennootschappen in een crisisperiode te redden of om familiebedrijven over te dragen; 34. benadrukt het groeiende belang van coöperatieve vennootschappen op het gebied van sociale voorzieningen en collectieve goederen; benadrukt dat het noodzakelijk is degelijke arbeidsvoorwaarden te garanderen en gezondheids- en veiligheidsgerelateerde kwesties in deze sector aan te pakken, ongeacht het statuut van de werkgever; 35. benadrukt dat het noodzakelijk is de inbreng van coöperatieve vennootschappen in de sociale dialoog op EU-niveau te garanderen; 36. onderstreept het potentieel van de SCE om gendergelijkheid te promoten via de uitbouw van beleidsstructuren en programma's op verschillende niveaus, en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan onderwijs en beroepsopleiding, aan het stimuleren van ondernemerschap en aan programma's voor een leven lang leren; merkt op dat gendergelijkheid op verschillende besluitvormingsniveaus economische voordelen oplevert en een gunstig klimaat schept om talentvolle en bekwame mensen leidinggevende of toezichthoudende functies te laten uitoefenen; onderstreept bovendien dat bepaalde aspecten van het werk in coöperatieve vennootschappen een flexibiliteit mogelijk maken die het eenvoudiger maakt om gezinsleven en werk te combineren; verzoekt de Commissie een mechanisme te ontwerpen voor de uitwisseling van goede praktijken op het gebied van gendergelijkheid tussen de lidstaten; 37. onderstreept dat de SCE tegemoet kan komen aan de behoeften van vrouwen door hun toegang te geven tot aanbiedingen voor waardig werk, tot spaar- en kredietinstellingen, tot huisvesting en sociale diensten, tot onderwijs en opleiding, en op die manier hun levensstandaard te verbeteren; o o o 38. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien artikel 165 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, met name artikel 26 daarvan, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name artikel 14 daarvan, – gezien de gezamenlijke verklaring over de harmonisatie van de architectuur van het Europese hogeronderwijsstelsel, ondertekend door de vier bevoegde ministers namens Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk op 25 mei 1998 in Parijs tijdens de aan de Sorbonne gehouden conferentie (Sorbonne-verklaring) (1) , – gezien de gezamenlijke verklaring die op 19 juni 1999 in Bologna is ondertekend door de ministers van Onderwijs van 29 Europese landen (Bologna-verklaring) (2) , – gezien het communiqué dat op 28 en 29 april 2009 in Leuven en Louvain-la-Neuve is uitgegeven door de Conferentie van Europese ministers bevoegd voor hoger onderwijs (3) , – gezien de verklaring van Boedapest en Wenen van 12 maart 2010, aangenomen door de ministers van Onderwijs van 47 landen, waarmee de Europese hogeronderwijsruimte (EHOR) officieel werd gelanceerd (4) , – gezien Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (5) , – gezien de aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad van 28 september 2005 tot vergemakkelijking van de afgifte van eenvormige visa voor een verblijf van korte duur aan onderzoekers die onderdaan zijn van een derde land en die zich met het oog op wetenschappelijk onderzoek verplaatsen in de Gemeenschap (6) , – gezien de aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad van 15 februari 2006 over verdere Europese samenwerking op het gebied van de kwaliteitsborging in het hoger onderwijs (7) , – gezien de aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2008 tot vaststelling van een Europees kwalificatiekader voor een leven lang leren (8) , – gezien de conclusies van de Raad van 12 mei 2009 betreffende een strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding (9) (ET 2020), – gezien de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten op 26 november 2009 in het kader van de Raad bijeen, over het ontwikkelen van de rol van onderwijs in een ten volle functionerende kennisdriehoek (10) , – gezien de conclusies van de Raad van 11 mei 2010 over de internationalisering van het hoger onderwijs (11) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 28 juni 2011 inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten (12) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 28 juni 2011 getiteld „Jeugd in beweging – de leermobiliteit van jongeren bevorderen” (13) , – gezien de mededeling van de Commissie van 10 mei 2006 getiteld „Invulling van de moderniseringsagenda voor de universiteiten: onderwijs, onderzoek en innovatie” ( COM(2006)0208 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 getiteld „Europa 2020 – Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” ( COM(2010)2020 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 augustus 2010 over een digitale agenda voor Europa ( COM(2010)0245 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 september 2011 getiteld „Ondersteuning van groei en werkgelegenheid – een agenda voor de modernisering van de Europese hogeronderwijssystemen” ( COM(2011)0567 ), – gezien het Eurydice-rapport van de Commissie uit 2009 getiteld „Higher Education in Europe 2009: Developments in the Bologna Process” (14) , – gezien het Eurydice-rapport van de Commissie uit 2010 getiteld „Focus on Higher Education in Europe 2010: The Impact of the Bologna Process” (15) , – gezien de onder docenten gehouden Eurobarometer-enquête uit 2007 over de hervorming van het hoger onderwijs (16) , – gezien de onder studenten gehouden Eurobarometer-enquête uit 2009 over de hervorming van het hoger onderwijs (17) , – gezien de Eurostat-publicatie van 16 april 2009 getiteld „The Bologna Process in Higher Education in Europe – Key indicators on the social dimension and mobility” (18) , – gezien het eindverslag van de op 8 en 9 september 2011 in Jerevan (Armenië) gehouden internationale conferentie over de financiering van het hoger onderwijs (19) , – gezien zijn resolutie van 23 september 2008 over het Bologna-proces en studentenmobiliteit (20) , – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en het advies van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A7-0035/2012 ), A. overwegende dat de doelstellingen van het Bologna-proces, namelijk het verenigbaar maken van de hogeronderwijsstelsels in Europa, het wegnemen van de drempels voor burgers die in een ander land willen studeren of werken en het aantrekkelijk maken van het Europees hoger onderwijs voor zo veel mogelijk mensen (ook voor jongeren uit derde landen), nog steeds actueel zijn, en overwegende dat er een dialoog tussen de verschillende niveaus van het onderwijssysteem moet komen met het oog op ontwikkeling van curricula op basis van ieder voorafgaand niveau, zodat het proces kan worden voortgezet, wat bijdraagt aan de doelstellingen van de Europa 2020-strategie inzake op kennis en innovatie gestoelde groei, die des te belangrijker zijn in het licht van de huidige economische crisis; overwegende dat er een evaluatie moet plaatsvinden om de ontwikkeling van het proces vast te stellen, met aandacht voor de successen, de moeilijkheden, het onbegrip en de tegenstand die de betrokken partijen hebben ervaren; B. overwegende dat de rol van het hoger onderwijs erin bestaat een voor iedereen even toegankelijke leeromgeving te creëren, die autonomie, creativiteit, toegang tot kwaliteitsonderwijs en kennisontwikkeling bevordert, en dat het daarom essentieel is om de academische wereld in het algemeen en de studenten, docenten en onderzoekers in het bijzonder te betrekken bij de ontwikkeling van de verschillende stadia van universitair onderwijs; C. overwegende dat universiteiten, gezien hun drieledige rol (onderwijs, onderzoek en innovatie), van het grootste belang zijn voor de toekomst van de Europese Unie en de vorming van haar burgers; D. overwegende dat het instituut universiteit een belangrijke, bijna duizend jaar oude Europese verworvenheid is waarvan het belang voor de evolutie van de samenleving niet mag worden gereduceerd tot haar bijdrage aan de economie en waarvan de ontwikkeling niet uitsluitend van economische behoeften mag afhangen; E. overwegende dat de meeste landen die deelnemen aan het Bologna-proces ondanks de ondervonden moeilijkheden de driefasenstructuur toepassen, in een aantal gevallen met succes; F. overwegende dat de toezegging om de hervorming te bespoedigen gepaard moet gaan met een gezamenlijk actieplan en voldoende financiële steun, en dat het feit dat in een aantal lidstaten wordt bezuinigd op de overheidsuitgaven voor onderwijs niet bevorderlijk is voor het doorvoeren van deze noodzakelijke hervorming; G. overwegende dat mobiliteit voor iedereen toegankelijk moet zijn en de hoeksteen vormt van de hervorming van het hoger onderwijs; overwegende dat de mobiliteit van studenten op termijn kan bijdragen tot een mobielere beroepsbevolking; overwegende dat het evenwel belangrijk is gedurende het hele proces toe te zien op de toegankelijkheid voor iedereen; H. overwegende dat de lidstaten bijkomende inspanningen moeten leveren om de wederzijdse erkenning van diploma's te waarborgen, aangezien dit cruciaal is voor het welslagen van het Bologna-proces; I. overwegende dat de sociale dimensie moet worden versterkt als een noodzakelijke voorwaarde voor de ontwikkeling van het Bologna-proces, om het recht op studeren betaalbaar te maken voor alle studenten, ook voor kwetsbare groepen, zodat iedereen gelijke toegang heeft en betere kansen krijgt op de arbeidsmarkt; J. overwegende dat universiteiten, overheden en bedrijven moeten focussen op inzetbaarheid op de arbeidsmarkt; overwegende dat universiteiten studenten de hulpmiddelen en de vaardigheden moeten aanreiken die ze nodig hebben om hun menselijk potentieel ten volle te benutten; overwegende dat het universitair onderwijs rekening moet houden met de behoeften van de arbeidsmarkt, zodat het studenten de vaardigheden kan aanreiken die ze nodig hebben om een duurzame en goedbetaalde baan te vinden; K. overwegende dat het waarborgen van de toegang tot onderwijs (een fundamentele waarde van de Unie) een publieke verantwoordelijkheid is van de lidstaten, de EU-instellingen en andere belangrijke actoren, en dat er een belangrijke rol is weggelegd voor de Europese Unie bij de totstandbrenging van de EHOR, namelijk het ondersteunen van de inspanningen van en de samenwerking met de lidstaten op dit gebied; overwegende dat een harmonisatie van het onderwijs en de opleidingen, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, een eerste vereiste is om de Europese doelstellingen inzake werkgelegenheidskansen en groei te halen; L. overwegende dat het Bologna-proces geen gevolgen met terugwerkende kracht mag hebben voor studenten die vóór de inwerkingtreding van het Bologna-stelsel met hun opleiding begonnen zijn; Relevantie van het proces 1. benadrukt het belang van onderwijs als sleuteldomein voor samenwerking met de lidstaten om de essentiële EU2020-doelstellingen inzake werkgelegenheid en groei te halen en te komen tot het broodnodige economische herstel; 2. dringt aan op een versterking van de EU-steun voor het Bologna-proces, in het bijzonder met betrekking tot de wederzijdse erkenning van academische kwalificaties, de harmonisatie van academische normen, de bevordering van mobiliteit, de sociale dimensie en werkgelegenheidskansen, de actieve democratische participatie, de analyse van de uitvoering van de Bologna-beginselen, en het wegnemen van administratieve belemmeringen; verzoekt de lidstaten hun engagement met betrekking tot het proces te bevestigen en het systeem voor de financiering ervan te versterken, zodat de doelstellingen inzake groei van de Europa 2020-strategie kunnen worden gehaald; 3. merkt op dat de oprichting van de EHOR een belangrijk gegeven is met het oog op de totstandbrenging en de ontwikkeling van een echt Europees burgerschap; meent dat het nu nodig is om deze ruimte met behulp van de geschikte middelen en procedures te versterken; 4. onderstreept dat het Bologna-proces en de EHOR een sleutelfunctie vervullen binnen de Europa 2020-strategie, en wijst erop dat de koppeling tussen onderwijs en onderzoek essentieel is in die zin dat ze een onderscheidend kenmerk van het Europees hoger onderwijs vormt; 5. benadrukt dat de in het kader van het Bologna-proces vastgestelde prioriteiten - mobiliteit, erkenning en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt - ervoor moeten zorgen dat iedere aan een Europese universiteit ingeschreven student de kans krijgt om kwaliteitsonderwijs te volgen, een diploma te behalen en zijn kwalificaties erkend te zien in alle landen van de EU; Governance 6. pleit voor de ontwikkeling van een doeltreffende bottom-upbenadering die alle belangrijke actoren, zoals universiteiten, vakbonden, beroepsorganisaties, onderzoeksinstellingen, het bedrijfsleven en vooral docenten en studenten, studentenorganisaties en universiteitspersoneel, ten volle bij de zaken betrekt; 7. merkt op dat enkele Europese universiteiten nauwelijks bereid zijn om de nodige inspanningen te leveren met het oog op het bereiken van een geconsolideerde EHOR, terwijl deelnemen aan de EHOR voor sommige van deze universiteiten de enige manier is om hun concurrentievermogen en de kwaliteit van hun kennisaanbod te verhogen; 8. verzoekt de universiteiten mee te werken aan de uitwerking van nieuwe onderwijsstrategieën en nieuwe strategieën op het gebied van beroepsopleidingen en een leven lang leren, door optimaal gebruik te maken van nieuwe technologieën en het belang van aanvullende leermethoden zoals niet-formeel onderwijs te erkennen, en deze strategieën te baseren op de pijlers van een op leren en onderzoek gericht universiteitssysteem dat de student centraal stelt en inzet op kritisch denken, creatieve vaardigheden, voortdurende professionele ontwikkeling en het verwerven van de theoretische en praktische kennis die studenten in hun beroepsleven nodig hebben; verzoekt de lidstaten en de EU om de universiteiten financieel te ondersteunen in hun streven naar nieuwe en aangepaste onderwijsmethoden; 9. dringt erop aan de opleidingsprogramma's voor docenten te versterken en uit te breiden, en hierbij rekening te houden met de mogelijkheden die een leven lang leren en nieuwe technologieën bieden; 10. benadrukt dat de openstelling van de Europese universiteiten voor de behoeften van de mondiale economie en de verdere consolidatie van de EHOR beschouwd moeten worden als pogingen van de Europese universiteiten om Europa te helpen de periode van algemene economische onzekerheid te doorstaan en Europa weer op het pad van duurzame ontwikkeling en groei te helpen; 11. pleit voor de ontwikkeling van de „derde opdracht” van de universiteiten ten behoeve van de samenleving, een opdracht waarmee ook rekening moet worden gehouden bij de ontwikkeling van de multidimensionale indelingscriteria en bij de erkenning van uitmuntendheid; 12. pleit voor meer overheidsinvesteringen in het hoger onderwijs, met name om de economische crisis te bestrijden door te zorgen voor groei op basis van verbeterde vaardigheden en kennis, en om tegemoet te komen aan de verhoogde studentenbehoeften door de kwaliteit van en de toegang tot het onderwijs en de hiermee verband houdende diensten (in het bijzonder voor studiebeurzen) te verbeteren; is van mening dat bezuinigingen in het onderwijs een negatieve impact hebben op de pogingen tot versterking van de sociale dimensie van het onderwijs, een grondbeginsel van het Bologna-proces; verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen daarom nieuwe, doelgerichte en flexibele financieringsmechanismen uit te denken - en in dit verband Europese studiebeurzen te ontwikkelen - ter bevordering van groei en uitmuntendheid en ter ondersteuning van de specifieke en diverse taken van de universiteiten; benadrukt dat het nodig is een benadering op basis van meerdere fondsen te ontwikkelen, die stoelt op duidelijke en doeltreffende regels en aansluit bij het toekomstige financieringsmodel van de EU, en die erop gericht is de onafhankelijkheid van de universiteiten te waarborgen; Consolidatie 13. wijst erop dat het Bologna-proces en het Erasmus-programma de mobiliteit van de studenten hebben bevorderd en ook kunnen bijdragen tot meer arbeidsmobiliteit; betreurt echter dat de mobiliteitscijfers relatief laag blijven; 14. verzoekt de EU, de lidstaten en de universiteiten systemen op te zetten om informatie te verstrekken en financiële en administratieve ondersteuning te bieden aan alle studenten, academici en personeel met het oog op een betere structurering van de mobiliteitsstromen; is verheugd over de invoering van Erasmus-programma's voor promovendi en dringt erop aan dat de Erasmus-diensten in hun geheel en de nieuwe generatie onderwijsprogramma's worden versterkt door middel van een verhoogde financiering volgens sociale criteria, de openstelling van het programma voor een groter aantal studenten, een reële en doelmatige studiepuntenerkenning, bijkomende mogelijkheden om een studieverblijf in het buitenland in de opleiding te integreren, en een verbeterde flexibiliteit in de toegestane termijnen; benadrukt echter dat een betere mobiliteit in geen geval mag resulteren in discriminatie van studenten met beperkte financiële middelen; 15. meent dat universitaire docenten dankzij de grotere mobiliteit de kans krijgen om hun eigen kennis en ervaring te verrijken, maar indirect ook die van hun studenten, en om samen met buitenlandse collega's cursusmateriaal voor te bereiden; 16. verzoekt de lidstaten hun toezegging na te komen wat de volledige overdraagbaarheid van leningen en beurzen betreft, en de financiële steun voor mobiele studenten aanzienlijk te verhogen, in overeenstemming met de verhogingen in nieuwe EU-programma's; verzoekt de EU na te denken over hoe de bestaande wetgeving betreffende het recht op vrij verkeer kan worden versterkt aan de hand van garanties op het gebied van overdraagbaarheid van leningen en beurzen; 17. verzoekt de EU meer rekening te houden met de immigratie uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika en te komen tot een stelsel van regels dat is gericht op de erkenning van kwalificaties die zijn behaald in het land van herkomst; 18. verzoekt de EU, met het oog op het wederzijds vertrouwen en de vereenvoudiging van de erkenning van academische kwalificaties via de uitvoering van een Europees kwalificatiekader in alle lidstaten, een betrouwbaar kwaliteitsborgingssysteem in te stellen, zowel op het niveau van de EU als op het niveau van de lidstaten; verzoekt de lidstaten hun nationale kwaliteitsborgingssystemen toe te passen in overeenstemming met de Europese normen en richtsnoeren voor kwaliteitsborging, zonder evenwel de diversiteit van de cursussen en van de benaderingen van de universiteiten inzake inhoud en leermethoden uit het oog te verliezen; spoort de kwaliteitsborgingsbureaus aan om aan te sluiten bij het Europees register voor kwaliteitsborging in het hoger onderwijs, en om ook via de Europese Vereniging voor kwaliteitsborging in het hoger onderwijs de Europese samenwerking en de uitwisseling van beste praktijken te bevorderen; 19. wijst erop dat de lidstaten uiteenlopende beoordelingsschalen hanteren, en dat ECTS-punten op adequate wijze in beoordelingscijfers moeten worden omgezet; 20. dringt erop aan dat alle Bologna-landen nationale kwalificatiekaders uitvoeren die aansluiten bij het kwalificatiekader van de EHOR, en dat ze het streven naar wederzijdse erkenning financieel ondersteunen; 21. verzoekt om krachtige financiële steun voor de ontwikkeling van gemeenschappelijke basiscurricula die duidelijk gedefinieerde leerresultaten garanderen, en vraagt dat in dit verband onder meer aandacht wordt besteed aan de methodologie van Tuning en aan de ervaringen van de Tuning Academy; dringt erop aan dat bijzondere aandacht wordt besteed aan de specifieke kenmerken van curricula voor de menswetenschappen, aangezien deze richtingen een erg nuttig instrument vormen voor de bevordering van de democratie en de sociale cohesie in Europa, teneinde de specifieke kennis en vaardigheden vast te stellen die aan het einde van een opleiding verworven moeten zijn en zo een onderwijsvorm te bevorderen waarin het aanleren van algemene en meetbare vaardigheden (het vermogen om opgedane kennis te gebruiken is meetbaar) gekoppeld wordt aan kennisoverdracht en kritisch en authentiek analytisch onderzoek; stelt dat alle studieprogramma's zowel moeten inzetten op kennis van de basisstof als op interdisciplinaire sleutelvaardigheden zoals kritisch denken, communicatie en ondernemingszin; 22. vraagt meer steun voor nationale en Europese maatregelen die de gelijke inclusie, eerlijke toegang, succesvolle doorstroming en duurzame ondersteuning (bijv. op het gebied van huisvesting en vervoerkosten) van alle studenten garanderen, en verzoekt om bijzondere steun voor studenten uit ondervertegenwoordigde groepen of kansarme gezinnen en voor studenten met financiële moeilijkheden, teneinde het uitvalpercentage te verlagen, onderwijs en opleiding onafhankelijk te maken van tot achterstelling leidende sociaaleconomische factoren en tegemoet te komen aan de leerbehoeften van ieder individu; beveelt aan sneller werk te maken van de oprichting van centra voor loopbaanoriëntatie met gratis dienstverlening voor studenten; 23. onderstreept het belang van het communiqué van Londen uit 2007 (21) , dat het bevorderen van de sociale dimensie van onderwijs bestempelt als een van de doelstellingen van het Bologna-proces, met het oog op de gelijke toegang tot onderwijs, zonder onderscheid naar afkomst; betreurt dat er op dit vlak nog maar weinig vooruitgang geboekt is, en moedigt de Commissie aan hieraan te werken; 24. verzoekt de Commissie en de lidstaten de wederzijdse erkenning te bevorderen door de in dit verband bestaande administratieve belemmeringen weg te nemen; 25. wijst op de bijzondere behoeften van bacheloropleidingen met betrekking tot hun curricula, de doorstroming naar masterprogramma's en de inzetbaarheid op de arbeidsmarkt; benadrukt in dit verband dat specifieke acties nodig zijn, zoals de ontwikkeling van curricula waarin theorie en praktijk worden gecombineerd, alsook een meer doeltreffende samenwerking tussen universiteiten, lidstaten en economische en sociale actoren, om de vooruitzichten van afgestudeerden op een duurzame, goedbetaalde baan die aansluit op hun diploma te verbeteren; verzoekt de universiteiten daarom hun aanbod van opleidingsstages uit te breiden en de integratie van stages in universitaire opleidingen te verbeteren; 26. onderstreept dat het bevorderen van inzetbaarheid, onder meer door programma's voor een leven lang leren, en de ontwikkeling van een breder gamma van arbeidsmarktgerichte vaardigheden de hoogste prioriteit verdienen om de doelstellingen inzake duurzame groei en welvaart te halen; ondersteunt in dit verband ten volle interuniversitaire uitwisselingen van docenten en studenten, de dialoog tussen universiteiten en bedrijfsleven, opleidingsstages en het vaardighedenpaspoort; 27. is van mening dat de modernisering van de Richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (2005/36/EG) de mobiliteit van werknemers en studenten in Europa zal bevorderen doordat ze de garantie biedt dat in een andere lidstaat behaalde kwalificaties in de hele EU erkend zullen worden; 28. verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen de overgang van het op de Europese universiteiten nog steeds dominante „monodisciplinaire” methodologische concept van wetenschap naar het „interdisciplinaire” en „transdisciplinaire” concept te ondersteunen; 29. verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen de dialoog en de samenwerking tussen de universiteiten en het bedrijfsleven te bevorderen als een gemeenschappelijk doel van de geconsolideerde EHOR, om de werkgelegenheidskansen van afgestudeerde Europese academici te vergroten; 30. benadrukt in dit verband dat specifieke acties en een meer doelmatige samenwerking tussen de universiteiten en de arbeidsmarkt nodig zijn om de curricula relevanter te maken, de onderwijstrajecten beter op elkaar af te stemmen en de werkgelegenheidskansen te verbeteren door criteria te hanteren die ook bepalend zijn voor de toegang tot de beroepen; 31. onderstreept dat het belangrijk is in voldoende stageplaatsen voor studenten te voorzien, zodat hun latere integratie op de arbeidsmarkt wordt vereenvoudigd; 32. verzoekt de nationale regeringen en de Commissie een systeem van gestructureerde samenwerking te ontwikkelen om tot gezamenlijke hogeronderwijsdiploma's te komen, binnen clusters van vakgebieden, die in de hele EU erkend worden, en dit door de werking van en de financiële steun voor Erasmus Mundus en het toekomstige onderwijs- en opleidingsprogramma te verbeteren en de uitwerking van een Europese accreditatieregeling voor gezamenlijke programma's te bevorderen; 33. is verheugd over het voorstel van de Commissie voor een Erasmus-mobiliteitsplan voor masteropleidingen; 34. beschouwt academische promoties, met inbegrip van promoties die in samenwerking met ondernemingen worden uitgevoerd, als een essentiële schakel tussen hoger onderwijs en onderzoek, en wijst er opnieuw op dat zij een essentiële component kunnen vormen in het streven naar op kennis gebaseerde innovatie en economische groei; erkent dat het nuttig is om promoties uit te voeren in bedrijven, omdat dit gunstig is voor de integratie van hoogopgeleiden op de arbeidsmarkt; is verheugd over de toezegging van de Commissie om een Europees industrieel promotiestelsel te ontwikkelen in het kader van de Marie Curie-acties; 35. is van mening dat een betere samenwerking tussen de EHOR en de Europese onderzoeksruimte bevorderlijk kan zijn voor het innovatievermogen en de ontwikkeling van Europa; 36. onderstreept het belang van het zevende kaderprogramma voor onderzoek, het programma voor concurrentievermogen en innovatie en de Europese onderzoeksruimte bij het streven naar meer mobiliteit voor EU-onderzoekers en bij het aanboren van het innovatie- en concurrentiepotentieel van de EU; 37. dringt erop aan dat een doeltreffende strategie wordt uitgetekend om Europese programma's voor een leven lang leren te ondersteunen, en pleit voor duurzame initiatieven die volledig in de onderwijsinstelling geïntegreerd zijn en een leven lang leren bevorderen; verzoekt voorts het concept van een leven lang leren te bevorderen binnen bedrijven, zodat werknemers de mogelijkheid hebben hun kennis en vaardigheden uit te breiden; verzoekt de hogeronderwijsinstellingen een soepelere houding aan te nemen met betrekking tot hun programma's, waarin de leerresultaten centraal moeten staan en niet-formeel en informeel onderwijs een plaats moeten krijgen, en meer diensten aan te bieden ter ondersteuning van de leertrajecten via de bevordering van partnerschappen tussen universiteiten, ondernemingen en instellingen voor hogere beroepsopleidingen, teneinde de (mens)wetenschappelijke en technische vaardigheden te versterken en deze vaardigheden beter op elkaar af te stemmen; 38. wijst erop dat pre-Bologna-studenten in sommige landen worden benadeeld bij de inschrijving voor masterprogramma's, en dat hun status moet worden vastgesteld; 39. merkt op dat het Europees systeem voor het verzamelen en overdragen van studiepunten (ECTS) transparanter moet zijn en de mogelijkheid moet bieden om kwalificaties en diploma's nauwkeurig met elkaar te vergelijken; spoort de Commissie en de lidstaten aan het ECTS te verbeteren om de mobiliteit voor studenten en werknemers te bevorderen; Europese actie 40. is verheugd over het voorstel van de Commissie om de middelen voor Europese onderwijs- en opleidingsprogramma's aanzienlijk te verhogen; verzoekt de Commissie een groot deel van deze middelen te besteden aan de ondersteuning van de modernisering van het hoger onderwijs en van de universiteitsinfrastructuur, in overeenstemming met de doelstellingen van het Bologna-proces en de moderniseringsagenda van de EU; moedigt de Commissie aan oplossingen te vinden om ook studenten met financiële moeilijkheden toegang te geven tot deze programma's; 41. verzoekt de lidstaten en de EU te onderzoeken of het mogelijk is studenten ertoe te verplichten een deel van hun opleiding aan een universiteit in een andere lidstaat te volgen; 42. vestigt de aandacht op de duidelijke band tussen het Bologna-proces en de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties, en benadrukt dat de Commissie voor coördinatie moet zorgen op een manier die in overeenstemming is met het Bologna-proces; stelt dat deze band versterkt kan worden door studenten te voorzien van alle relevante praktische informatie over de erkenning van in het buitenland behaalde diploma's en over de carrièreperspectieven die buitenlandse opleidingen bieden; 43. verzoekt in het kader van de herziening van de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties en met het oog op de totstandkoming van een echte EHOR om de minimumopleidingseisen per land te vergelijken, en om ervoor te zorgen dat lidstaten, bevoegde autoriteiten en beroepsorganisaties vaker rond de tafel zitten; 44. stelt voor om instellingen die betrokken zijn bij door de EU gefinancierde studentenuitwisselingen te verplichten om de studiepunten die in het kader van Erasmus-programma's bij partneruniversiteiten zijn verkregen te erkennen met het oog op de consolidatie van het ECTS; 45. wijst erop dat het belangrijk is het ECTS consequent toe te passen; verzoekt de Commissie, de lidstaten en hogeronderwijsinstellingen een vergelijkend overzicht op te maken dat aangeeft hoeveel ECTS-punten aan ieder vak worden toegekend, met het oog op meer eenduidigheid en ter bevordering van de mobiliteit van studenten en werknemers; wijst op de moeilijkheden die studenten ondervinden wanneer ze studiepunten willen meenemen naar een andere universiteit, en is van mening dat studenten daardoor mogelijk minder snel geneigd zijn om aan universitaire uitwisselingen deel te nemen; 46. pleit voor de ontwikkeling van een doeltreffende strategie voor de volledige harmonisatie van academische titels in de hele Europese Unie, waarbij ook de vóór de vaststelling van het Bologna-proces behaalde titels eventueel met terugwerkende kracht worden erkend; 47. verzoekt de lidstaten een definitief en duidelijk besluit over de volledige wederzijdse erkenning van kwalificaties en diploma's aan te nemen, of een routekaart voor de goedkeuring van zo'n besluit op te stellen; 48. verzoekt de samenwerking tussen universiteiten beter te structureren en te versterken, zodat de impact op de hogeronderwijsinstellingen en -stelsels meer tastbaar wordt en de studenten en het personeel ervan kunnen profiteren; 49. stelt voor dat de universiteiten uit de landen die de Bologna-verklaring ondertekenden de stages erkennen die in het kader van de door de Commissie gesteunde mobiliteitsprogramma's worden uitgevoerd; 50. dringt erop aan dat studenten die aan een bepaalde uitwisseling deelnemen vooraf transparantere informatie krijgen over het aantal studiepunten dat zal worden toegekend, en verzoekt de lidstaten en de hogeronderwijsinstellingen samen te werken bij het bepalen van het aantal studiepunten dat de opleidingen vertegenwoordigen; moedigt de ontwikkeling van gemeenschappelijke platformen aan, omdat deze kunnen dienen om een door professionals en hogeronderwijsinstellingen vastgestelde kennis- en vaardighedenbasis aan te bieden en mogelijk ook om bepaalde diploma's beter op elkaar af te stemmen, evenwel met respect voor de eigenheid van de nationale systemen, naar analogie met de automatische erkenning van beroepskwalificaties in de EU (22) ; 51. roept op tot betere networking, coördinatie en communicatie tussen de universiteiten van de EU om de erkenning van nieuwe diploma's te versnellen, de overdracht van studiepunten te vergemakkelijken, de kennis over en de notie van de verschillende onderwijs- en opleidingssystemen te verbeteren, en studenten meer inzicht te verschaffen in de verschillende Europese programma's; 52. verzoekt de Commissie om, onder meer met financiële stimuleringsmaatregelen, de samenwerking binnen het nieuwe onderwijs- en opleidingsprogramma te bevorderen, met name op het gebied van transnationale curricula, gezamenlijke diploma's en wederzijdse erkenning; pleit voor de uitbreiding van het aantal Erasmus-partnerschappen voor opleidingsstages; 53. wijst erop dat er heel wat instellingen bestaan die zich bezighouden met Europees hoger onderwijs en onderzoek; dringt erop aan dat de Europese Unie methoden bevordert om deze instellingen via een overkoepelend orgaan te coördineren; 54. is van mening dat er initiatieven moeten worden opgezet ter ondersteuning van studenten die hun studieresultaten tijdens hun opleiding willen overdragen van de ene naar de andere universiteit; 55. verzoekt de lidstaten en de EU bijgewerkte en vergelijkbare gegevens te verstrekken, onder meer over de proportionele vertegenwoordiging van kwetsbare groepen, op basis waarvan de uitvoering van de EHOR bewaakt kan worden, dit om de aan de uitvoering van het proces verbonden belemmeringen en problemen weg te nemen en niet om de instellingen te straffen die de geplande hervormingen nog niet hebben doorgevoerd; is van mening dat deze gegevens ieder jaar voor ieder afzonderlijk land en voor iedere afzonderlijke universiteit bekend moeten worden gemaakt, zodat het gemakkelijker wordt om te zien waar nog vooruitgang moet worden geboekt; 56. spoort de universiteiten aan de academische normen te harmoniseren door partnerschappen te sluiten, met het oog op de uitwisseling van goede praktijken; 57. verzoekt de Commissie en de lidstaten nieuwe, op wederzijdse belangen gestoelde samenwerkings- en onderzoeksprogramma's met universiteiten van derde landen op te richten en de bestaande programma's te versterken, met bijzondere aandacht voor universiteiten in conflictgebieden, opdat ook studenten uit deze landen zonder enige vorm van discriminatie toegang hebben tot hoger onderwijs en opleiding; 58. meent dat de bij het Bologna-proces opgerichte EHOR dynamisch is; pleit daarom voor de integratie van een Euro-mediterrane hogeronderwijsruimte in de EHOR en voor verdere stappen met betrekking tot de oprichting van een doeltreffende hogeronderwijsruimte voor de landen die deel uitmaken van het Oostelijk Partnerschap en van andere interstatelijke samenwerkingsverbanden binnen de EU; verzoekt de Commissie de belemmeringen voor het vrije verkeer van studenten en docenten weg te nemen, de vorming van een netwerk van Euro-mediterrane universiteiten (waaronder EMUNI) te ondersteunen en het goede beheer van de progamma's Tempus en Erasmus Mundus voort te zetten; 59. benadrukt dat het nodig is de informatievoorziening over het Bologna-proces en de EHOR te verbeteren door middel van een breed, doeltreffend en op heel Europa gericht communicatiebeleid om de aantrekkelijkheid van de universiteiten binnen en buiten Europa te vergroten; 60. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat leningen en toelagen (en in het bijzonder studiebeurzen die op grond van verdiensten en behoeften worden verstrekt) tussen alle Europese landen overdraagbaar zijn, om de gelijke toegang tot de voorzieningen inzake mobiliteit te waarborgen; 61. pleit voor het creëren van uniforme universiteitsmerken op regionaal niveau om het prestige van universiteiten op internationaal niveau te vergroten, in overeenstemming met de doelstellingen van het Bologna-proces; 62. verzoekt de EU-instellingen mechanismen uit te werken om de lidstaten en de hogeronderwijsinstellingen te steunen bij de uitvoering van de Bologna-doelstellingen, bijvoorbeeld door te voorzien in een systeem van regelmatige rapportage of door doelgericht gebruik te maken van EU-programma's, met inbegrip van de programma's die een samenwerking met de niet-EU-landen van de EHOR betreffen; 63. verzoekt de EU in haar beleidssamenwerking met relevante niet-EU-landen in te zetten op maatregelen waarmee de uitvoering van haar toezeggingen in verband met het Bologna-proces wordt ondersteund; verzoekt de Commissie en het Parlement het voortouw te nemen in deze opdracht; 64. vertrouwt erop dat de inventarisopmaak op de ministeriële bijeenkomst in Boekarest van volgend jaar zal resulteren in een duidelijk plan om vóór de vastgestelde termijn van 2020 te komen tot een goed functionerende EHOR; dringt aan op sectoroverschrijdende voorstellen met betrekking tot ICT-opleidingen, beroepsopleidingen, een leven lang leren en praktijkstages, meent dat deze actief moeten inzetten op integratie en slimme en duurzame groei, aangezien dit de EU na de crisis concurrentievoordelen kan opleveren inzake het creëren van banen, menselijk kapitaal, onderzoek, innovatie, ondernemerschap en de bredere kenniseconomie; 65. verzoekt de Commissie en de onderwijsministers van de EU de kansen die hun gezamenlijke deelname aan de EHOR biedt ten volle te benutten om het voortouw te nemen in de verwezenlijking van de Bologna-doelstellingen, en verzoekt de ministers hun toezeggingen met betrekking tot het Bologna-proces te onderbouwen met gezamenlijke toezeggingen op EU-niveau in de Raad, met steun van de Commissie, zodat dit samenwerkingsproces leidt tot een harmonieuze tenuitvoerlegging; 66. wijst erop dat op de tweejaarlijkse ministeriële bijeenkomst in 2012 in Boekarest rekening moet worden gehouden met het feit dat de oprichting van de EHOR de EU en de lidstaten in staat stelt om, in overeenstemming met de beleidsverklaringen van de EU-instellingen, een sterke en eensgezinde bijdrage te leveren aan het Bologna-proces op basis van hun gedeelde verantwoordelijkheden inzake hoger onderwijs, hun gezamenlijke deelname aan dit proces en hun gedeelde toezegging om actie te ondernemen; o o o 67. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie „Naar een robuust kwaliteitsbeheer voor de Europese statistiek” ( COM(2011)0211 ), – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en het advies van de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0037/2012 ), A. overwegende dat Eurostat al sinds 1953 bestaat en dat behoud van de onafhankelijkheid ervan naar algemeen inzicht nodig is; B. overwegende dat betrouwbare en nauwkeurige statistieken van essentieel belang zijn om de lidstaten en de Unie in staat te stellen een doeltreffend economisch en budgettair beleid te voeren; C. overwegende dat voor welslagen van de Europa 2020-strategie voor groei en werkgelegenheid en het maatregelenpakket voor economisch bestuur, met inbegrip van het Europees semester, onafhankelijke statistieken worden verlangd van hoge kwaliteit; D. overwegende dat de gebruikers van statistieken moeten worden voorzien van relevante, tijdige en accurate gegevens die conform de beginselen van onpartijdigheid, objectiviteit en professionele onafhankelijkheid dienen te worden verzameld en samengesteld door de nationale bureaus voor de statistiek; E. overwegende dat statistieken algemeen toegankelijk moeten zijn, gemakkelijk te begrijpen voor zowel beleidsmakers als burgers, en geschikt voor vergelijking van jaar tot jaar; F. overwegende dat de kwaliteit van de Europese statistiek afhankelijk is van de integriteit van het volledige productieproces; overwegende dat de modernisering van statistische productiemethoden die momenteel plaatsvindt een overheidsinvestering is die van essentieel belang is om de hele productieketen te stroomlijnen en een voortgezette verbintenis op het niveau van de EU en op nationaal niveau vereist; G. overwegende dat de schuldencrisis in de eurozone duidelijk heeft laten zien welke risico's er zijn verbonden aan inaccurate en frauduleuze statistieken die het gevolg zijn van kwalitatieve manco's in de door overheden aangeleverde boekhoudgegevens en in het bestaande systeem van statistische sturing; H. overwegende dat de bureaus voor de statistiek niet alleen statutair onafhankelijk moeten zijn, maar ook dienen te beschikken over afschottingssystemen en mechanismen om te garanderen dat zij niet politiek beïnvloedbaar zijn en dat systeemfouten aldus kunnen worden vermeden, waarbij echter tegelijkertijd moet worden benadrukt dat de staat verantwoordelijk is voor de juistheid en de echtheid van statistische gegevens; I. overwegende dat de band tussen Eurostat en de nationale rekenkamers aangehaald moet worden; J. overwegende dat de nationale bureaus voor statistiek in de lidstaten hervormd dienen te worden om zo snel mogelijk te voldoen aan de nieuwe Europese regelgeving; K. overwegende dat de ongeveer 350 statistische verordeningen die op alle lidstaten van toepassing zijn voor de kleinere lidstaten onevenredig zware nalevingskosten met zich meebrengen; L. overwegende dat Eurostat de economische indicatoren zal aanreiken die nodig zijn voor het toezicht op het gevoerde begrotingsbeleid en voor de opmaak van het scorebord inzake macro-economische onevenwichtigheden, en tevens voorziet in nieuwe handhavingsmechanismen; overwegende dat degelijke en betrouwbare statistieken in de recente wetshervormingen, in het bijzonder in het „sixpack” inzake economisch bestuur, een centrale plaats hebben gekregen in de economisch bestuur op EU-niveau; 1. stelt zich op het standpunt dat een systematische kwaliteitsaanpak geboden is die wellicht hervorming nodig maakt van de wijze waarop de Europese statistieken worden geproduceerd, alsmede geleidelijke overgang van een correctieve benadering naar een preventieve benadering van het kwaliteitsbeheer voor de Europese statistiek in het algemeen en voor statistieken van de overheidsfinanciën in het bijzonder; is verheugd over het bindende karakter van de voorschriften betreffende de productie en de controle op de nauwkeurigheid van Europese statistieken; is van mening dat onafhankelijke organen voor statistiek van essentieel belang zijn voor het handhaven van de geloofwaardigheid van statistische gegevens; 2. roept de Commissie op om de lidstaten hulp en deskundigheid te bieden om beperkingen in onderzoekscapaciteit en grote methodologische hindernissen te helpen overwinnen, om zo de naleving van de voorschriften en de productie van kwalitatief hoogstaande gegevens te verzekeren; 3. steunt het voornemen van de Commissie wijzigingen in Verordening (EG) nr. 223/2009 (de statistiekverordening) voor te stellen met het oog op de invoering van een proactieve aanpak om gegevens over overheidsfinanciën in een vroege fase te controleren en te beoordelen zodat correctieve maatregelen in een zo vroeg mogelijke fase kunnen worden genomen; staat achter het voorstel tot invoering van een juridisch kader dat de aansturing, in het bijzonder waar het gaat om de professionele onafhankelijkheid van de nationale statistiekinstanties en Eurostat, moet versterken en de lidstaten ertoe moet verplichten om zich formeel te verbinden tot alle nodige maatregelen op nationaal niveau waardoor het vertrouwen in de statistiek bewaard blijft en strakker de hand kan worden gehouden aan de Praktijkcode Europese statistieken; 4. dringt er bij de Commissie op aan het Europees Parlement en de Raad wetgevingsvoorstellen voor te leggen strekkende tot opneming van bepaalde onderdelen van de herziene Praktijkcode Europese statistieken in het EU-recht, teneinde een duidelijk onderscheid aan te brengen tussen de taken en bevoegdheden van de nationale bureaus voor de statistiek en die van de regeringen van de lidstaten en meer transparante en gecoördineerde verantwoordingsplicht voor de kwaliteit van gegevens te verzekeren; 5. dringt er bij Eurostat op aan om, in samenwerking met de belangrijkste leveranciers en gebruikers van gegevens, meer inspanningen te leveren om de productiemethoden voor Europese statistieken te moderniseren om aldus de kosteneffectiviteit te handhaven; 6. verzoekt Eurostat erop toe te zien dat er in alle lidstaten gestandaardiseerde boekhoudsystemen worden ingevoerd en dat deze worden aangevuld met zowel interne als externe auditmechanismen, mede onder toepassing van het onlangs herziene juridische kader van Verordening (EG) nr. 479/2009, en waar nodig ook met verdere wetgevingsvoorstellen; is verheugd over het voornemen van de Europese Commissie om Eurostat meer onderzoeksbevoegdheden te verlenen; 7. benadrukt dat alle lidstaten ervoor dienen te zorgen dat statistieken op elk niveau van bestuur nauwkeurig zijn; moedigt Eurostat aan om bij alle soorten statistieken eventuele twijfels aan de nauwkeurigheid ervan publiekelijk kenbaar te maken; 8. is van mening dat het onlangs aangenomen wetgevingspakket inzake economisch bestuur normen nodig maakt terzake van gefragmenteerde gegevens over de risico's waaraan de overheidssector zich blootstelt met garanties en voorwaardelijke verplichtingen, bijvoorbeeld door overheidsgaranties en –blootstellingen jegens publiek-particuliere partnerschappen; deze normen moeten door Eurostat onverwijld worden uitgewerkt en gepubliceerd, rekening houdende met alle bestuursniveaus; 9. is ingenomen met het initiatief van de Europese Adviescommissie voor statistische governance (ESGAB) om onafhankelijk toezicht te houden op Eurostat en op het Europees statistisch systeem; dringt er bij Eurostat en de overige bureaus voor de statistiek op aan uitvoering te geven aan de door de ESGAB in haar jaarverslag over 2011 uitgebrachte aanbevelingen; 10. onderstreept dat Eurostat met betrekking tot zijn eigen personeel dient te zorgen voor transparantie door het publiceren van informatie over zijn eigen functionarissen (die ambtenaar zijn) en arbeidscontractanten, en door gegevens te verstrekken over de manier waarop gebruik wordt gemaakt van de diensten van nationale deskundigen; 11. benadrukt dat de onafhankelijkheid van de statistische diensten op zowel nationaal als Europees niveau beveiligd moet blijven tegen de dreiging van politiek ingrijpen; 12. merkt op dat het kwaliteitsborgingssysteem zal nopen tot nauwe coördinatie tussen Eurostat en de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor het verifiëren van de aangeleverde gegevens met betrekking tot overheidsfinanciën; verzoekt de Commissie voorstellen in te dienen die de nationale rekenkamers van een grotere onafhankelijkheid en meer samenhangende bevoegdheden moeten verzekeren bij de verificatie van de kwaliteit van de gebruikte bronnen voor het becijferen van de nationale schuld en het nationaal tekort, en die de coördinerende rol van de Europese Rekenkamer moeten versterken; 13. onderstreept dat het kwaliteitsbeheer van de statistieken over overheidsfinanciën en andere nationale statistische gegevens en nauwkeurigheid en het tijdig indienen van de gegevens noodzakelijke voorwaarden zijn voor de goede werking van het Europees semester; 14. erkent dat het verschaffen van nauwkeurige statistieken in veel gevallen vereist dat er gegevens vergaard en samengebracht worden uit verschillende bronnen; merkt daarom op dat bekorting van de publicatietermijnen voor de statistieken in sommige gevallen kan leiden tot minder betrouwbare of nauwkeurige statistieken of de kosten voor gegevensvergaring kan verhogen; raadt aan bij de keuze van beste praktijken op dit gebied een juist evenwicht te betrachten tussen tijdigheid, betrouwbaarheid en voorbereidingskosten; 15. dringt er bij Eurostat op aan om te bekijken hoe het zijn publicaties, in het bijzonder de online publicaties, gebruiksvriendelijker kan maken voor de gemiddelde burger en voor leken, in het bijzonder met het oog op het gebruik van grafieken; is van mening dat de website van Eurostat eenvoudiger toegang moet bieden tot volledige langetermijngegevensreeksen en intuïtieve en comparatieve grafieken dient te tonen om de burgers zo een meerwaarde te bieden; is voorts van mening dat de regelmatige updates zomogelijk informatie over iedere lidstaat moeten bieden en reeksen per jaar en per maand moeten omvatten en waar mogelijk en nuttig ook reeksen met gegevens voor de lange termijn; 16. beklemtoont dat de voorziening van nauwkeurige, relevante, hoogwaardige statistieken van wezenlijk belang is voor duurzame en evenwichtige regionale ontwikkeling; merkt op dat precieze en exacte gegevens een basis vormen voor het verkrijgen van gedetailleerde informatie met betrekking tot specifieke domeinen als demografie, de economie en het milieu, en zodoende een sleutelrol vervullen in het besluitvormingsproces ten aanzien van regionale ontwikkeling, in het bijzonder in het kader van de uitvoering van de Europa 2020-strategie; 17. verzoekt de Commissie in te blijven spelen op de behoefte aan betrouwbare informatie uit statistieken op basis waarvan EU-beleid beter kan worden afgestemd op de economische, maatschappelijke en territoriale situatie op regionaal niveau; 18. steunt Eurostat in zijn voornemen een juridisch kader in te voeren voor „vertrouwensverbintenissen voor de statistiek”; benadrukt dat zowel naleving van de regel voor vertrouwelijkheid van gegevens binnen het ESS (Europees statistisch systeem) als naleving van het subsidiariteitsbeginsel zullen helpen het vertrouwen in bureaus voor de statistiek te vergroten; 19. merkt op dat het van wezenlijk belang is om de wijze waarop boekhoudsystemen van overheden werken te verbeteren; vraagt de Commissie desondanks te verduidelijken of standaardisering van de boekhoudsystemen van overheden in alle lidstaten noodzakelijk en mogelijk is; verzoekt de Commissie een gemeenschappelijke methodologie op te stellen en doeltreffende, geschikte en bewezen oplossingen door te voeren; 20. acht het zaak dat een samenhangend systeem wordt ontwikkeld voor onderzoek naar sociaal-economische processen in grensoverschrijdende gebieden, waaronder de processen in regio's aan de buitengrenzen van de Europese Unie, tezamen met statistieken voor macroregio's, teneinde een betrouwbaar, volledig en nauwkeurig beeld van de economie te krijgen wat betreft regionale en macroregionale ontwikkeling, waarbij aandacht wordt besteed aan zowel de stedelijke dimensie als de rurale gebieden; meent dat de onderzoeksmechanismen in verband met de betalingsbalans dienen te worden verbeterd; merkt bovendien op dat nauwkeurig toezicht dient te worden gehouden op regionale en nationale rekeningen, als onderdeel van een gedegen kwaliteitsbeheersysteem voor EU-statistieken; 21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen.