(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst Categorie elektronische gezondheidsgegevens Belangrijkste kenmerken van de elektronische gezondheidsgegevens in de categorie 1. Patiëntendossier Elektronische gezondheidsgegevens die belangrijke klinische feiten in verband met een geïdentificeerde persoon omvatten en die essentieel zijn voor de verlening van veilige en efficiënte gezondheidszorg aan die persoon. De volgende informatie maakt deel uit van een patiëntendossier: 1. Persoonsgegevens 2. Contactinformatie 3. Informatie over verzekeringen 4. Allergieën 5. Medische waarschuwingen 6. Informatie over vaccinatie/profylaxe, eventueel in de vorm van een vaccinatiekaart 7. Huidige, opgeloste, gesloten of inactieve problemen 8. Tekstuele informatie over medische anamnese 9. Medische hulpmiddelen en implantaten 10. Procedures 11. Functionele status 12. Huidige geneesmiddelen en relevante geneesmiddelen uit het verleden 13. Observaties over de sociale geschiedenis met betrekking tot gezondheid 14. Zwangerschapsgeschiedenis 15. Door de patiënt verstrekte gegevens 16. Resultaten van observaties met betrekking tot de gezondheidstoestand 17. Zorgplan 18. Informatie over een zeldzame ziekte, zoals bijzonderheden over de gevolgen of kenmerken van de ziekte 2. Elektronische recepten Elektronische gezondheidsgegevens die een recept voor een geneesmiddel vormen als omschreven in artikel 3, punt k), van Richtlijn 2011/24/EU. 3. Elektronische verstrekking Informatie over de levering door een apotheek van een geneesmiddel aan een natuurlijke persoon op basis van een elektronisch recept. 4. Medisch beeld en verslag daarover Elektronische gezondheidsgegevens die verband houden met het gebruik van of verkregen zijn met behulp van technologieën waarmee het menselijk lichaam in beeld wordt gebracht met het oog op het voorkomen, diagnosticeren, monitoren of behandelen van medische aandoeningen. 5. Laboratoriumresultaten Elektronische gezondheidsgegevens die de resultaten weergeven van studies die met name zijn uitgevoerd via in-vitrodiagnostiek zoals klinische biochemie, hematologie, transfusiegeneeskunde, microbiologie, immunologie enz., en met inbegrip van, in voorkomend geval, verslagen ter ondersteuning van de interpretatie van de resultaten. 6. Ontslagverslag Elektronische gezondheidsgegevens met betrekking tot een gezondheidscontact of zorgepisode, met inbegrip van essentiële informatie over de toelating, de behandeling en het ontslag van een natuurlijke persoon. Amendement Categorie elektronische gezondheidsgegevens Belangrijkste kenmerken van de elektronische gezondheidsgegevens in de categorie 1. Patiëntendossier Elektronische gezondheidsgegevens die belangrijke klinische feiten in verband met een geïdentificeerde persoon omvatten en die essentieel zijn voor de verlening van veilige en efficiënte gezondheidszorg aan die persoon. Het patiëntendossier wordt in alle lidstaten geharmoniseerd en bevat een minimale dataset die kan worden uitgebreid met specifieke gegevens inzake ziekte(n). De volgende informatie maakt deel uit van een patiëntendossier: 1. Persoonsgegevens 2. Contactinformatie 3. Informatie over verzekeringen 4. Allergieën 5. Medische waarschuwingen 6. Informatie over vaccinatie/profylaxe, eventueel in de vorm van een vaccinatiekaart 7. Huidige, opgeloste, gesloten of inactieve problemen 8. Tekstuele informatie over medische anamnese 9. Medische hulpmiddelen en implantaten 10. Procedures 11. Functionele status 12. Huidige geneesmiddelen en relevante geneesmiddelen uit het verleden 13. Observaties over de sociale geschiedenis met betrekking tot gezondheid 14. Zwangerschapsgeschiedenis 15. Door de patiënt verstrekte gegevens 16. Resultaten van observaties met betrekking tot de gezondheidstoestand 17. Zorgplan 18. Informatie over een zeldzame ziekte, zoals bijzonderheden over de gevolgen of kenmerken van de ziekte 18 bis. (nieuw) Bloedgroep 2. Elektronische recepten Elektronische gezondheidsgegevens die een recept voor een geneesmiddel vormen als omschreven in artikel 3, punt k), van Richtlijn 2011/24/EU. 3. Elektronische verstrekking Informatie over de levering door een apotheek van een geneesmiddel aan een natuurlijke persoon op basis van een elektronisch recept. 4. Medisch beeld en verslag daarover Elektronische gezondheidsgegevens die verband houden met het gebruik van of verkregen zijn met behulp van technologieën waarmee het menselijk lichaam in beeld wordt gebracht met het oog op het voorkomen, diagnosticeren, monitoren of behandelen van medische aandoeningen. 5. Laboratoriumresultaten Elektronische gezondheidsgegevens die de resultaten weergeven van studies die met name zijn uitgevoerd via in-vitrodiagnostiek zoals klinische biochemie, hematologie, transfusiegeneeskunde, microbiologie, immunologie enz., en met inbegrip van, in voorkomend geval, verslagen ter ondersteuning van de interpretatie van de resultaten. 6. Ontslagverslag Elektronische gezondheidsgegevens met betrekking tot een gezondheidscontact of zorgepisode, met inbegrip van essentiële informatie over de toelating, de behandeling en het ontslag van een natuurlijke persoon. Door de Commissie voorgestelde tekst Categorie elektronische gezondheidsgegevens Belangrijkste kenmerken van de elektronische gezondheidsgegevens in de categorie 1. Patiëntendossier Elektronische gezondheidsgegevens die belangrijke klinische feiten in verband met een geïdentificeerde persoon omvatten en die essentieel zijn voor de verlening van veilige en efficiënte gezondheidszorg aan die persoon. De volgende informatie maakt deel uit van een patiëntendossier: 1. Persoonsgegevens 2. Contactinformatie 3. Informatie over verzekeringen 4. Allergieën 5. Medische waarschuwingen 6. Informatie over vaccinatie/profylaxe, eventueel in de vorm van een vaccinatiekaart 7. Huidige, opgeloste, gesloten of inactieve problemen 8. Tekstuele informatie over medische anamnese 9. Medische hulpmiddelen en implantaten 10. Procedures 11. Functionele status 12. Huidige geneesmiddelen en relevante geneesmiddelen uit het verleden 13. Observaties over de sociale geschiedenis met betrekking tot gezondheid 14. Zwangerschapsgeschiedenis 15. Door de patiënt verstrekte gegevens 16. Resultaten van observaties met betrekking tot de gezondheidstoestand 17. Zorgplan 18. Informatie over een zeldzame ziekte, zoals bijzonderheden over de gevolgen of kenmerken van de ziekte 2. Elektronische recepten Elektronische gezondheidsgegevens die een recept voor een geneesmiddel vormen als omschreven in artikel 3, punt k), van Richtlijn 2011/24/EU. 3. Elektronische verstrekking Informatie over de levering door een apotheek van een geneesmiddel aan een natuurlijke persoon op basis van een elektronisch recept. 4. Medisch beeld en verslag daarover Elektronische gezondheidsgegevens die verband houden met het gebruik van of verkregen zijn met behulp van technologieën waarmee het menselijk lichaam in beeld wordt gebracht met het oog op het voorkomen, diagnosticeren, monitoren of behandelen van medische aandoeningen. 5. Laboratoriumresultaten Elektronische gezondheidsgegevens die de resultaten weergeven van studies die met name zijn uitgevoerd via in-vitrodiagnostiek zoals klinische biochemie, hematologie, transfusiegeneeskunde, microbiologie, immunologie enz., en met inbegrip van, in voorkomend geval, verslagen ter ondersteuning van de interpretatie van de resultaten. 6. Ontslagverslag Elektronische gezondheidsgegevens met betrekking tot een gezondheidscontact of zorgepisode, met inbegrip van essentiële informatie over de toelating, de behandeling en het ontslag van een natuurlijke persoon. Amendement Categorie elektronische gezondheidsgegevens Belangrijkste kenmerken van de elektronische gezondheidsgegevens in de categorie 1. Patiëntendossier Elektronische gezondheidsgegevens die belangrijke klinische feiten in verband met een geïdentificeerde persoon omvatten en die essentieel zijn voor de verlening van veilige en efficiënte gezondheidszorg aan die persoon. De volgende informatie maakt deel uit van een patiëntendossier: 1. Persoonsgegevens 2. Contactinformatie 3. Informatie over verzekeringen 4. Allergieën 5. Medische waarschuwingen 6. Informatie over vaccinatie/profylaxe, eventueel in de vorm van een vaccinatiekaart 7. Huidige, opgeloste, gesloten of inactieve problemen 8. Tekstuele informatie over medische anamnese 9. Medische hulpmiddelen en implantaten 10. Procedures 11. Functionele status 11 bis. (nieuw) Huidige en vroegere medicatie die door eender welke zorgverlener, met inbegrip van ziekenhuizen, ambulante of dagklinieken, is voorgeschreven, verstrekt en toegediend 12. Huidige geneesmiddelen en relevante geneesmiddelen uit het verleden 13. Observaties over de sociale geschiedenis met betrekking tot gezondheid 14. Zwangerschapsgeschiedenis 15. Door de patiënt verstrekte gegevens 16. Resultaten van observaties met betrekking tot de gezondheidstoestand 17. Zorgplan 18. Informatie over een zeldzame ziekte, zoals bijzonderheden over de gevolgen of kenmerken van de ziekte 2. Elektronische recepten Elektronische gezondheidsgegevens die een recept voor een geneesmiddel vormen als omschreven in artikel 3, punt k), van Richtlijn 2011/24/EU. 3. Elektronische verstrekking Informatie over de levering door een apotheek van een geneesmiddel aan een natuurlijke persoon op basis van een elektronisch recept. 4. Medisch beeld en verslag daarover Elektronische gezondheidsgegevens die verband houden met het gebruik van of verkregen zijn met behulp van technologieën waarmee het menselijk lichaam in beeld wordt gebracht met het oog op het voorkomen, diagnosticeren, monitoren of behandelen van medische aandoeningen. 5. Laboratoriumresultaten Elektronische gezondheidsgegevens die de resultaten weergeven van studies die met name zijn uitgevoerd via in-vitrodiagnostiek zoals klinische biochemie, hematologie, transfusiegeneeskunde, microbiologie, immunologie enz., en met inbegrip van, in voorkomend geval, verslagen ter ondersteuning van de interpretatie van de resultaten. 6. Ontslagverslag Elektronische gezondheidsgegevens met betrekking tot een gezondheidscontact of zorgepisode, met inbegrip van essentiële informatie over de toelating, de behandeling en het ontslag van een natuurlijke persoon. Door de Commissie voorgestelde tekst Categorie elektronische gezondheidsgegevens Belangrijkste kenmerken van de elektronische gezondheidsgegevens in de categorie 1. Patiëntendossier Elektronische gezondheidsgegevens die belangrijke klinische feiten in verband met een geïdentificeerde persoon omvatten en die essentieel zijn voor de verlening van veilige en efficiënte gezondheidszorg aan die persoon. De volgende informatie maakt deel uit van een patiëntendossier: 1. Persoonsgegevens 2. Contactinformatie 3. Informatie over verzekeringen 4. Allergieën 5. Medische waarschuwingen 6. Informatie over vaccinatie/profylaxe, eventueel in de vorm van een vaccinatiekaart 7. Huidige, opgeloste, gesloten of inactieve problemen 8. Tekstuele informatie over medische anamnese 9. Medische hulpmiddelen en implantaten 10. Procedures 11. Functionele status 12. Huidige geneesmiddelen en relevante geneesmiddelen uit het verleden 13. Observaties over de sociale geschiedenis met betrekking tot gezondheid 14. Zwangerschapsgeschiedenis 15. Door de patiënt verstrekte gegevens 16. Resultaten van observaties met betrekking tot de gezondheidstoestand 17. Zorgplan 18. Informatie over een zeldzame ziekte, zoals bijzonderheden over de gevolgen of kenmerken van de ziekte 2. Elektronische recepten Elektronische gezondheidsgegevens die een recept voor een geneesmiddel vormen als omschreven in artikel 3, punt k), van Richtlijn 2011/24/EU. 3. Elektronische verstrekking Informatie over de levering door een apotheek van een geneesmiddel aan een natuurlijke persoon op basis van een elektronisch recept. 4. Medisch beeld en verslag daarover Elektronische gezondheidsgegevens die verband houden met het gebruik van of verkregen zijn met behulp van technologieën waarmee het menselijk lichaam in beeld wordt gebracht met het oog op het voorkomen, diagnosticeren, monitoren of behandelen van medische aandoeningen. 5. Laboratoriumresultaten Elektronische gezondheidsgegevens die de resultaten weergeven van studies die met name zijn uitgevoerd via in-vitrodiagnostiek zoals klinische biochemie, hematologie, transfusiegeneeskunde, microbiologie, immunologie enz., en met inbegrip van, in voorkomend geval, verslagen ter ondersteuning van de interpretatie van de resultaten. 6. Ontslagverslag Elektronische gezondheidsgegevens met betrekking tot een gezondheidscontact of zorgepisode, met inbegrip van essentiële informatie over de toelating, de behandeling en het ontslag van een natuurlijke persoon. Amendment Categorie elektronische gezondheidsgegevens Belangrijkste kenmerken van de elektronische gezondheidsgegevens in de categorie 1. Patiëntendossier Elektronische gezondheidsgegevens die belangrijke klinische feiten in verband met een geïdentificeerde persoon omvatten en die essentieel zijn voor de verlening van veilige en efficiënte gezondheidszorg aan die persoon. Het patiëntendossier wordt in alle lidstaten geharmoniseerd en bevat een minimale reeks gegevens die kunnen worden uitgebreid met ziektespecifieke gegevens. De volgende informatie maakt deel uit van een patiëntendossier: 1. Persoonsgegevens 2. Contactinformatie 3. Informatie over verzekeringen 4. Allergieën 5. Medische waarschuwingen 6. Informatie over vaccinatie/profylaxe, eventueel in de vorm van een vaccinatiekaart 7. Huidige, opgeloste, gesloten of inactieve problemen zoals vermeld in een internationaal classificatie- en coderingssysteem 8. Tekstuele informatie over medische anamnese 9. Medische hulpmiddelen en implantaten 10. Medische procedures 11. Functionele status 12. Huidige geneesmiddelen en relevante geneesmiddelen uit het verleden 13. Observaties over de sociale geschiedenis met betrekking tot gezondheid 14. Zwangerschapsgeschiedenis 15. Door de patiënt verstrekte gegevens 16. Resultaten van observaties met betrekking tot de gezondheidstoestand 17. Zorgplan 18. Informatie over een zeldzame ziekte, zoals bijzonderheden over de gevolgen of kenmerken van de ziekte 2. Elektronische recepten Elektronische gezondheidsgegevens die een recept voor een geneesmiddel vormen als omschreven in artikel 3, punt k), van Richtlijn 2011/24/EU. 3. Elektronische verstrekking Informatie over de levering door een apotheek van een geneesmiddel aan een natuurlijke persoon op basis van een elektronisch recept. 4. Medisch beeld en verslag daarover Elektronische gezondheidsgegevens die verband houden met het gebruik van of verkregen zijn met behulp van technologieën waarmee het menselijk lichaam in beeld wordt gebracht met het oog op het voorkomen, diagnosticeren, monitoren of behandelen van medische aandoeningen. 5. Laboratoriumresultaten Elektronische gezondheidsgegevens die de resultaten weergeven van studies die met name zijn uitgevoerd via in-vitrodiagnostiek zoals klinische biochemie, hematologie, transfusiegeneeskunde, microbiologie, immunologie enz., en met inbegrip van, in voorkomend geval, verslagen ter ondersteuning van de interpretatie van de resultaten. 6. Ontslagverslag Elektronische gezondheidsgegevens met betrekking tot een gezondheidscontact of zorgepisode, met inbegrip van essentiële informatie over de toelating, de behandeling en het ontslag van een natuurlijke persoon. 6 bis. Medische richtsnoeren Elektronische gezondheidsgegevens in verband met juridische documentatie waaruit blijkt dat een persoon medische zorg wenst te ontvangen als hij of zij vanwege een ernstige ziekte of een ernstig letsel niet langer in staat is medische beslissingen te nemen, en op grond waarvan ook aan een ander (zoals een echtgeno(o)t(e), familielid of vriend(in)) de bevoegdheid kan worden gegeven om in zulke situaties medische beslissingen te nemen. Elektronische gezondheidsgegevens in verband met de wil en toestemming van de patiënt bij specifieke medische handelingen. Het Europees Parlement, – gezien de gezamenlijke verklaring die tijdens de 29e top EU-Japan van 13 juli 2023 in Brussel is aangenomen, – gezien de 41e interparlementaire bijeenkomst EU-Japan van 12 en 13 juli 2023 in Straatsburg, – gezien de 19e milieudialoog op hoog niveau tussen Japan en de EU van 23 januari 2023, – gezien de strategische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Japan, anderzijds (1) , – gezien de overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap (2) , die sinds februari 2019 van kracht is, – gezien het document, getiteld “Towards a Green Alliance to protect our environment, stop climate change and achieve green growth”, dat tijdens de top EU-Japan van 27 mei 2021 is aangenomen, – gezien het strategisch kompas voor veiligheid en defensie, dat op 21 maart 2022 door de Raad is goedgekeurd, – gezien de overeenkomst inzake digitaal partnerschap tussen Japan en de EU, die tijdens de top EU-Japan van 12 mei 2022 in Tokio is gesloten; – gezien het strategisch concept van de NAVO van 2022, dat tijdens de top van Madrid op 29 en 30 juni 2022 is goedgekeurd, – gezien het strategisch document, getiteld “Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: Een sterker Europa – Een algemene strategie voor de Europese Unie op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid” van juni 2016, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 september 2021, getiteld “De EU-strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio” (JOIN(2021)0024), en de strategieën voor de Indo-Pacifische regio die zijn vastgesteld door verscheidene EU-lidstaten, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021, getiteld “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030), – gezien het partnerschap voor duurzame connectiviteit en hoogwaardige infrastructuur tussen de Europese Unie en Japan, dat tijdens het eerste Europa Connectivity Forum op 27 september 2019 in Brussel is ondertekend, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 20 juni 2023, getiteld “Betreffende een ‘strategie voor economische veiligheid van de EU’” (JOIN(2023)0020), – gezien de mondiale gezondheidsstrategie van de EU, die op 30 november 2022 is aangenomen, – gezien het memorandum van samenwerking tussen de EU en Japan inzake halfgeleiders en het memorandum van samenwerking ter ondersteuning van veilige en veerkrachtige onderzeese kabelverbindingen voor veilige, veerkrachtige en duurzame wereldwijde connectiviteit, die tijdens de eerste bijeenkomst van de Raad voor digitaal partnerschap Japan-EU op 3 juli 2023 in Tokio zijn ondertekend, – gezien de administratieve regeling tussen de EU en Japan inzake samenwerking op het gebied van toeleveringsketens van kritieke grondstoffen, die op 6 juli 2023 is overeengekomen, – gezien het memorandum van samenwerking inzake waterstof, dat op 2 december 2022 door de Commissie en Japan is ondertekend, – gezien de vijfde bijeenkomst in het kader van de dialoog tussen Japan en de EU over het ruimtevaartbeleid, die op 17 januari 2023 in Brussel is gehouden, en de ondertekening van het samenwerkingsakkoord voor Copernicus, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 maart 2023 betreffende de actualisering van de strategie van de EU voor maritieme veiligheid en haar actieplan “Een versterkte EU-strategie voor maritieme veiligheid voor evoluerende maritieme bedreigingen” (JOIN(2023)0008), – gezien Besluit (EU) 2023/362 van de Raad van 14 februari 2023 inzake de ondertekening, namens de Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan over een aantal bepalingen van overeenkomsten tussen lidstaten van de Europese Unie en Japan inzake luchtdiensten (3) , – gezien de administratieve regeling tussen EUNAVFOR Atalanta en de Defence Deployment Surface Force for Counter-Piracy Enforcement van Japan, die op 15 maart 2023 is ondertekend, – gezien de kaderregeling voor onderzoek met het oog op samenwerking op het gebied van prognoses tussen het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) en het Japanse instituut voor wetenschaps- en technologiebeleid (NISTEP), die op 13 juli 2023 is ondertekend, – gezien de beginselen inzake digitale handel, die tijdens de derde economische dialoog op hoog niveau tussen de EU en Japan op 27 juni 2023 zijn aangenomen, – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2023/1453 van de Commissie van 13 juli 2023 tot intrekking van Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1533 tot vaststelling van bijzondere voorwaarden voor de invoer van levensmiddelen en diervoeders van oorsprong uit of verzonden vanuit Japan in verband met het ongeval in de kerncentrale van Fukushima (4) , – gezien het persbericht van de medevoorzitters van het ministeriële forum tussen de EU en de Indo-Pacifische regio dat op 13 mei 2023 in Stockholm is gehouden, – gezien het nieuwe plan van Japan voor een vrije en open Indo-Pacifische regio (“The Future of the Indo-Pacific”), dat in maart 2023 is aangekondigd, – gezien de veiligheidsstrategieën van Japan (nationale veiligheidsstrategie, nationale defensiestrategie, programma voor defensieopbouw), die in december 2022 zijn geactualiseerd, – gezien de mondiale gezondheidsstrategie van Japan, die in mei 2022 is ingevoerd, – gezien het Hiroshima for Global Peace Plan, – gezien de verklaring “ASEAN Outlook on the Indo-Pacific” (AOIP), die tijdens de 34e Asean-top van juni 2019 is bekendgemaakt, – gezien de beginselen van de G20 voor kwaliteitsinvesteringen in infrastructuur, – gezien de operationele richtsnoeren van de G20 voor duurzame financiering, – gezien het Verdrag inzake bestrijding van omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), – gezien de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen inzake verantwoord ondernemerschap, – gezien het communiqué van de leiders van de G7 van 20 mei 2023 in Hiroshima, met inbegrip van hun verklaringen over Oekraïne, hun visie op nucleaire ontwapening, economische veerkracht en economische veiligheid, het actieplan voor een op schone energie gebaseerde economie en de actieverklaring voor veerkrachtige voedselzekerheid in de wereld, – gezien het G7-partnerschap voor mondiale infrastructuur en investeringen, – gezien het communiqué van de ministers van Volksgezondheid op de G7-top in Nagasaki, dat op 14 mei 2023 is aangenomen, – gezien de gezamenlijke verklaring over een nieuw tijdperk van trilateraal partnerschap van 18 augustus 2023, die Japan, de Republiek Korea en de Verenigde Staten tijdens de trilaterale top van de leiders van deze landen in Camp David hebben aangenomen, – gezien het verslag van 25 november 2020, getiteld “NATO 2030: United for a New Era”, dat is opgesteld door de reflectiegroep die is benoemd door de secretaris-generaal van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO), – gezien het Handvest van de Verenigde Naties, – gezien het VN-Verdrag inzake het recht van de zee (Unclos), dat op 10 december 1982 is gesloten en sinds 16 november 1994 van kracht is, – gezien het Verdrag inzake de non-proliferatie van kernwapens, – gezien het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal (GBF), dat op 19 december 2022 door de 15e Conferentie van de Partijen (COP15) bij het Verdrag inzake biologische diversiteit (VBD) is vastgesteld, – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN over de agressie tegen Oekraïne, die op 2 maart 2022 is aangenomen, – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de Overeenkomst van Parijs, die op 4 november 2016 in werking is getreden, – gezien zijn resolutie van 17 april 2014 met de aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad, de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden betreffende de onderhandelingen over de strategische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Japan (5) , – gezien zijn resolutie van 13 december 2018 over de gepastheid van de door Japan geboden bescherming van persoonsgegevens (6) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2020 over de internationale en nationale ontvoering door ouders van EU-kinderen in Japan (7) , – gezien zijn resolutie van 26 november 2020 over de toetsing van het handelsbeleid van de EU (8) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over connectiviteit en de betrekkingen EU‑Azië (9) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2022 over de EU en de veiligheidsuitdagingen in de Indo-Pacifische regio (10) , – gezien zijn resolutie van 18 januari 2023 over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – jaarverslag 2022 (11) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9‑0373/2023 ), A. overwegende dat de EU en Japan in 2024 vijftig jaar diplomatieke betrekkingen zullen vieren; overwegende dat hun vertegenwoordigers elkaar in de loop van de decennia tijdens 29 toppen op het hoogste niveau hebben ontmoet; B. overwegende dat Japan de belangrijkste strategische partner van de EU in de Indo-Pacifische regio is; overwegende dat beide partijen een breed scala aan waarden en doelstellingen delen; overwegende dat wereldwijde uitdagingen en met name de oplopende spanningen in de Indo-Pacifische regio pleiten voor een steeds hechter partnerschap tussen de EU en Japan; overwegende dat de EU en Japan gemeenschappelijke benaderingen nastreven op bilateraal niveau en op multilaterale fora als de G7, de G20, de VN, de Wereldhandelsorganisatie (WTO), de Wereldgezondheidsorganisatie en de OESO, en als gelijkgestemde donoren op één lijn proberen te komen; C. overwegende dat de EU en Japan zich ertoe hebben verbonden met elkaar en met uiteenlopende gelijkgestemde partners samen te werken om vrede, veiligheid, de rechtsstaat, verantwoordelijkheid voor milieu en klimaat, economische veerkracht, democratische waarden en mensenrechten te bevorderen, en de internationale op regels gebaseerde orde en multilateralisme, met inbegrip van de vrijheid van scheepvaart, te steunen, in een steeds complexer mondiaal en regionaal veiligheidslandschap; overwegende dat de EU en Japan ernaar streven gezamenlijk de verantwoordelijkheid op zich te nemen in de internationale betrekkingen om eerlijke en duurzame ontwikkeling en welvaart te bevorderen, humanitaire noden te lenigen, mensgerichte digitalisering en technologische ontwikkeling te verwezenlijken, de klimaat- en biodiversiteitscrises aan te pakken en de gezondheidsbescherming te verbeteren; D. overwegende dat de Russische oorlog tegen Oekraïne heeft aangetoond dat de bondgenootschappen in de Indo-Pacifische regio moeten worden versterkt en dat er nauwer moet worden samengewerkt met gelijkgestemde partners over de hele wereld; E. overwegende dat Japan een belangrijke speler is op verscheidene fora en dialoogplatformen in de Indo-Pacifische regio, waaronder de Oost-Aziatische top en de quadrilaterale veiligheidsdialoog (QUAD); F. overwegende dat de EU de belangrijkste partner op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, een van de grootste handelspartners en de hoofdinvesteerder in de Indo-Pacifische regio is; overwegende dat de veiligheid van Europa en die van de Indo-Pacifische regio nauw met elkaar samenhangen; G. overwegende dat het van het grootste belang is dat de EU met Japan samenwerkt, gezien het toenemende economische, demografische en politieke gewicht van de Indo-Pacifische regio en haar geopolitieke en geo-economische strategische positie; overwegende dat de EU en Japan met vergelijkbare sociaal-economische uitdagingen worden geconfronteerd; overwegende dat de EU en een aantal van haar lidstaten in hun Indo-Pacifische strategieën aandacht besteden aan Indo-Pacifische kwesties; overwegende dat Japan een van de eerste landen was die een strategie voor economische veiligheid vaststelden en dat de Commissie haar mededeling betreffende een strategie voor economische veiligheid van de EU op 20 juni 2023 heeft gepubliceerd; H. overwegende dat de EU en Japan streven naar vrede en stabiliteit in de hele Indo-Pacifische regio, aangezien dit onlosmakelijk verbonden is met de vrede en stabiliteit op het Europese continent; overwegende dat een vrije en open Indo-Pacifische regio derhalve een kernbelang is dat zowel Japan als de EU nastreven, met name door een op regels gebaseerde internationale orde te bevorderen waarin alle landen zich aan het internationaal recht en het beginsel van vreedzame oplossing van conflicten houden; overwegende dat Japan een belangrijke beschermer is van de op regels gebaseerde internationale orde in de regio; overwegende dat beide partijen zich verzetten tegen unilaterale pogingen om de status quo in de Straat van Taiwan met geweld of dwang te veranderen en herhaaldelijk hebben bevestigd dat gebiedsuitbreiding door middel van geweld verboden is; overwegende dat beide partijen van oordeel zijn dat conflicten in de Zuid-Chinese Zee en de Oost-Chinese Zee op vreedzame wijze moeten worden opgelost op basis van het internationaal recht, met inbegrip van het Unclos, en zonder dat de partijen hun toevlucht nemen tot dwang tegen andere eisende partijen; overwegende dat in het Unclos het rechtskader is vastgesteld waarbinnen alle activiteiten in oceanen en zeeën moeten worden uitgevoerd; I. overwegende dat Japan in december 2022 nieuwe nationale veiligheids- en defensiestrategieën heeft vastgesteld; overwegende dat de Raad op 19 april 2021 de EU‑strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio heeft aangenomen; J. overwegende dat de EU en Japan geregeld overleg plegen en gesprekken voeren over veiligheids- en defensiegerelateerde kwesties, waaronder cyberbeveiliging, desinformatie en ruimtevaart, en zij tevens samenwerken op het gebied van de non-proliferatie van kernwapens, nucleaire ontwapening en crisisbeheersing; overwegende dat de EU en Japan onlangs een strategische dialoog op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken hebben geopend; K. overwegende dat Japan de NAVO als partner bijstaat bij de verdediging van mondiale normen en regels; overwegende dat het partnerschap tussen de NAVO en Japan verder is versterkt door middel van het individuele partnerschapsprogramma voor 2023-2026; L. overwegende dat EUNAVFOR Atalanta en de Defence Force van Japan met goed gevolg samenwerken en gezamenlijke marineoefeningen houden in de Golf van Aden en de Arabische Zee; overwegende dat de EU en Japan onderzoeken of er kan worden samengewerkt om opleiding en capaciteitsopbouw te verschaffen op het gebied van maritieme veiligheid en vredeshandhaving ten behoeve van partners in Zuidoost-Azië en Afrika, onder meer door middel van het EU-project inzake kritieke zeeroutes in de Indische Oceaan (Crimario); M. overwegende dat Japan en de EU gezamenlijk hun afkeuring hebben uitgesproken over de aanhoudende schending van de relevante resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Noord-Korea; overwegende dat de EU zich solidair heeft verklaard met Japan tegen de Noord-Koreaanse provocaties; N. overwegende dat de EU en Japan blijk hebben gegeven van betrouwbare steun aan Oekraïne en de wrede, niet-uitgelokte en illegale aanvalsoorlog van Rusland hebben veroordeeld; overwegende dat de EU en Japan zich ertoe hebben verbonden druk op Rusland te blijven uitoefenen, onder meer door middel van beperkende maatregelen, en te voorkomen dat deze beperkende maatregelen worden omzeild; O. overwegende dat het groeiende militaire arsenaal, de militaire activiteiten en het steeds assertievere buitenlandbeleid van China tot spanningen in de Indo-Pacifische regio leiden; P. overwegende dat zowel de EU als Japan te maken hebben gehad met externe beïnvloedingsoperaties en desinformatiecampagnes van autoritaire actoren; Q. overwegende dat de EU en Japan allebei hebben toegezegd uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; overwegende dat Japan voor de EU een onmisbare partner is bij de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs; overwegende dat voor het aanpakken van de klimaatcrisis en de biodiversiteitscrisis adequate bijdragen van de EU en Japan aan klimaatfinanciering nodig zijn, met name aan het fonds voor verlies en schade; R. overwegende dat de toenmalige eerste minister Shinzo Abe van Japan in september 2019 speciale gast was op het Europa Connectivity Forum in Brussel, waar de EU en Japan een partnerschap voor duurzame connectiviteit en hoogwaardige infrastructuur aangingen; overwegende dat dit partnerschap het eerste in zijn soort was; overwegende dat de EU en Japan zich ertoe hebben verbonden veilige en duurzame, betrouwbare connectiviteit te ondersteunen in het kader van het partnerschap voor mondiale infrastructuur en investeringen; overwegende dat transoceanische onderzeese kabels, onder meer via de Noordpoolroute, en projecten in verband met de energietransformatie alsmede investeringen in veerkrachtige toeleveringsketens bijzondere prioriteit genieten; S. overwegende dat de digitale transformatie en de wereldwijde concurrentie op het gebied van technologie belangrijke economische en veiligheidsdimensies kennen; overwegende dat de EU en Japan gemeenschappelijke belangen hebben bij samenwerking op het gebied van internationale standaardisering, artificiële intelligentie (AI), netwerkinfrastructuur, quantumcomputing en innovatieve technologieën; T. overwegende dat een nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan in de nabije toekomst van kracht zal worden; overwegende dat hiermee ruimte wordt geschapen voor nauwere samenwerking tussen de EU en Japan bij hun respectieve contacten met landen in de Indo-Pacifische regio; U. overwegende dat de Internationale Maritieme Organisatie mondiale regelgevingsnormen met betrekking tot de veiligheid, beveiliging en milieuprestaties van de internationale scheepvaart vaststelt; V. overwegende dat de EU en Japan belangrijke verstrekkers van ontwikkelingshulp in de wereld zijn; overwegende dat de Europese Investeringsbank en het Japanse agentschap voor internationale samenwerking overeenkomsten hebben gesloten, onder meer over vervoer, investeringen in infrastructuur, microfinanciering en hernieuwbare energiebronnen; W. overwegende dat samenwerking op het gebied van wetenschappelijke, maatschappelijke, culturele en politieke kwesties en de wederzijdse uitwisseling van ervaringen het partnerschap kunnen versterken en burgers aan beide kanten voordeel kunnen opleveren; overwegende dat parlementaire diplomatie en betrekkingen tussen politieke partijen in dit verband een constructieve rol kunnen spelen; X. overwegende dat het digitale partnerschap tussen Japan en de EU tijdens de top EU‑Japan van 12 mei 2022 in Tokio van start is gegaan; Y. overwegende dat het tweede ministeriële forum tussen de EU en de Indo-Pacifische regio op 13 mei 2023 in Stockholm is gehouden; Z. overwegende dat de 49e G7-top van 19 t/m 21 mei 2023 in Hiroshima is gehouden; AA. overwegende dat Japan de doodstraf nog niet heeft afgeschaft en blijft uitvoeren; AB. overwegende dat Japan niet zo goed scoort bij internationale vergelijkingen over genderpariteit; AC. overwegende dat Japan op 19 juli 2022 Verdrag nr. 105 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) betreffende de afschaffing van gedwongen arbeid heeft geratificeerd; 1. benadrukt dat de betrekkingen tussen de EU en Japan bestaan uit uitzonderlijk gelijkgestemde partners, gebaseerd zijn op een solide basis van gedeelde waarden, democratie, vrijhandel, gemeenschappelijke doelstellingen en wederzijds verenigbare belangen, waardoor Japan wereldwijd een van de belangrijkste en meest betrouwbare partners van de EU is; wijst met klem op het belang van de EU om dit partnerschap bilateraal en ook in plurilaterale en multilaterale contexten te verdiepen en te verbreden; pleit voor een Team Europa-aanpak van de betrekkingen; wijst erop dat de EU en Japan samen bijna 25 % van het mondiale bbp voor hun rekening nemen en dat het partnerschap daarom een belangrijke rol kan en moet vervullen bij de vormgeving van een vreedzame, op regels gebaseerde, inclusieve, rechtvaardige, duurzame en welvarende internationale orde; 2. onderkent de fundamentele rol die de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Japan en de strategische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Japan spelen in deze betrekkingen in tijden van geopolitieke aardverschuivingen; moedigt beide partijen aan de nodige politieke wil aan de dag te leggen om de strategische partnerschapsovereenkomst te ratificeren, met name de laatste drie lidstaten die dat nog niet hebben gedaan; dringt aan op de volledige uitvoering van beide overeenkomsten; is ingenomen met de ontwikkeling van een steeds hechter netwerk van bilaterale dialogen, raadplegingen, memoranda en overeenkomsten met de jaarlijkse top tussen de EU en Japan als hoogtepunt; is tevens ingenomen met de steeds nauwere betrekkingen tussen Japan en de afzonderlijke lidstaten; onderstreept het belang van een multilateraal netwerk op het gebied van handelspolitiek en prijst Japan omdat het land het voortouw heeft genomen bij het sluiten van het alomvattend en vooruitstrevend trans-Pacifisch partnerschap, en beveelt de EU aan in het kader daarvan te streven naar nauwe samenwerking en, waar mogelijk, integratie; 3. is ingenomen met het diplomatieke succes van het werk van het Japanse voorzitterschap van de G7 in 2023; roept de Commissie op zich te concentreren op de in het communiqué van de G7-leiders in het kader van de top van Hiroshima vastgestelde kernpunten, en is ingenomen met de over het algemeen uitstekende samenwerking binnen de G7, onder meer op het gebied van economische veerkracht en economische veiligheid; wijst erop dat de EU, met inbegrip van haar agentschappen en financiële instellingen, ook zeer nauw moet samenwerken met Japan in de G20, de WTO, de VN en haar gespecialiseerde agentschappen, het UNFCCC, internationale normalisatieorganisaties, financiële instellingen en andere internationale fora met het oog op vrede, maritieme veiligheid, non-proliferatie, weerbaarheid tegen hybride bedreigingen, mensenrechten, welvaart, de eerbiediging van de rechtsstaat en de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN; is ingenomen met het feit dat Japan zich in 2023 heeft aangesloten bij de tijdelijke regeling met verschillende partijen inzake beroep en arbitrage en spreekt de verwachting uit dat Japan constructief zal werken aan een betekenisvolle hervorming van de WTO en, in dat verband, het systeem voor geschillenbeslechting; dringt erop aan voorafgaand aan multilaterale evenementen een regelmatig parlementair raadplegingsproces in te stellen; 4. neemt met belangstelling kennis van de inspanningen van Japan om een betrouwbare regionale stabiliteitsarchitectuur geënt op het concept van een vrije en open Indo-Pacifische regio te bevorderen, bijvoorbeeld door zijn deelname aan de QUAD, zijn betrokkenheid bij de eilandstaten in de Stille Oceaan of de overeenkomst die het land onlangs in Camp David heeft gesloten met de Republiek Korea en de VS; is ingenomen met de belangrijke stappen die de Japanse regering en de Republiek Korea hebben gezet om een toekomstgerichte relatie op te bouwen, aangezien beide landen als gelijkgestemde strategische partners van de EU van cruciaal belang zijn; erkent de ernstige bezorgdheid van Japan over de dreiging die uitgaat van de onwettige programma’s voor ballistische raketten en de in toenemende mate oorlogszuchtige opstelling van Noord-Korea; steunt de terechte eisen van Japan in dat verband, met inbegrip van de ontvoeringskwestie, en stelt voor dat de lidstaten zich moet beraden op een beter gecoördineerde aanpak in de zogeheten Enforcement Coordination Cell in de Japanse stad Yokosuka; is van zins te blijven samenwerken met Japan om op te treden tegen het openlijk assertieve beleid van China ten aanzien van zijn buurlanden; deelt het standpunt van Japan dat Taiwan een belangrijke partner en een dierbare vriend is; verklaart nogmaals dat vrede en stabiliteit in de Straat van Taiwan onontbeerlijk zijn voor de veiligheid en welvaart van de internationale gemeenschap; benadrukt dat verandering van de status quo in de Straat van Taiwan alleen met vreedzame middelen en met wederzijdse instemming mag plaatsvinden; spreekt nogmaals zijn volledige steun uit voor de eenheid en de centrale rol van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean) en voor de mainstreaming van de perspectieven van de Asean voor de Indo-Pacifische regio (AOIP); benadrukt het belang van een vrije en open Indo-Pacifische regio die bovendien inclusief, welvarend en veilig is, zoals wordt gesteld in de gezamenlijke verklaring in het kader van de top EU-Japan op 13 juli 2023; deelt in het kader daarvan volledig de grote waardering van Japan voor de Asean en de steun van het land voor de opbouw van maritieme capaciteit bij de buurlanden; benadrukt dat de EU haar maritieme aanwezigheid moet opvoeren en dat Japan betrokken moet worden bij haar gemeenschappelijke oefeningen en het aandoen van havens in de Indo-Pacifische regio, in overeenstemming met de EU-strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio en het strategisch kompas van de EU; vindt het verheugend dat de EU ook deel uitmaakt van een aantal nieuwe fora voor viceministers in de regio; is ingenomen met de rol van Japan in de regionale samenwerking in het Noordpoolgebied en pleit voor nauwe samenwerking tussen EU en Japan met betrekking tot het Noordpoolonderzoek; 5. is zeer erkentelijk voor de krachtige en niet-aflatende steun van Japan, waaronder 7,6 miljard USD aan financiële bijstand en niet-terugvorderbare hulp voor Oekraïne ten behoeve van de zelfverdediging tegen de Russische aanvalsoorlog, in het bijzonder door het leveren van voertuigen, kogelwerende vesten en ontmijningsuitrusting; is ingenomen met het feit dat op 7 oktober 2023 de eerste onderhandelingsronde tussen Japan en Oekraïne over een bilaterale overeenkomst inzake veiligheidsgaranties is begonnen, zoals bepaald in de gezamenlijke steunverklaring voor Oekraïne; stelt het op prijs dat Japan een breed palet aan sancties tegen Rusland heeft goedgekeurd, waaronder uitvoercontroles op gevoelige technologieën, en is voorstander van verdere afstemming van beperkende maatregelen van de EU; is het met Japan eens dat het cruciaal is om alle internationale actoren die zich scharen achter de VN-beginselen van nationale soevereiniteit en territoriale integriteit op één lijn te krijgen om de vreedzame oplossing van conflicten mogelijk te maken en elke unilaterale poging om de status quo te veranderen door middel van geweld of dwang te vermijden; vindt het verontrustend dat de machtsverhoudingen op zee en de strategische analyse nadelig kunnen worden beïnvloed doordat Moskou en Peking samen optrekken bij hun territoriale geschillen met Japan en Zuidoost-Aziatische landen; geeft uiting aan de duidelijke toezegging van de EU om de inspanningen met het oog op de handhaving van vrede en stabiliteit in de Indo-Pacifische regio, met name in de Zuid-Chinese Zee, de Oost-Chinese Zee en de Straat van Taiwan, te ondersteunen en zich hard te maken voor een vrije en open Indo-Pacifische regio, en steunt de AOIP van de Asean; 6. roept dringend op tot nauwere samenwerking met Japan bij de ontwikkeling van evenwichtigere betrekkingen met landen op het zuidelijk halfrond; benadrukt hoe belangrijk de noodzakelijke financiering van het beleid inzake klimaatverandering, duurzame en vrije handel en een eerlijke internationale energietransitie zijn; wijst op het belang van het Global Gateway-initiatief en de waarde van de samenwerking met Japan om ervoor te zorgen dat de Global Gateway naar behoren wordt afgestemd met het G7-partnerschap voor mondiale infrastructuur en investeringen; is van oordeel dat gecoördineerd optreden op het gebied van strategische investeringen van groot geopolitiek belang is, door openbare en particuliere middelen te mobiliseren; is ingenomen met de eerste connectiviteitsprojecten tussen de EU en Japan en het Far North Fiber Project; 7. neemt kennis van de verschuiving van het zwaartepunt in de nationale veiligheidsstrategie van Japan, die een verhoging van de begroting tot 2 %van het bbp omvat; beklemtoont dat waakzaamheid geboden is, maar dat tegelijkertijd moet worden gewerkt aan vrede en stabiliteit en de de-escalatie van de spanningen; verheugt zich tegelijkertijd over de inspanningen van Japan om de diplomatieke betrekkingen met China te stabiliseren teneinde de wrijvingen te verminderen; wijst erop dat de versterkte beleidskaders voor defensie van de EU en Japan nieuwe kansen voor samenwerking bieden, onder meer op het gebied van de beveiliging van scheepvaartcommunicatielijnen, de bestrijding van piraterij en terrorisme, en de bescherming van de vrijheid van scheepvaart in de regio; verheugt zich over de deelname van Japan aan de militaire oefeningen in het kader van operatie EUNAVFOR Atalanta en dringt erop aan de laatste hand te leggen aan een lopende overeenkomst over de communicatie met het land; blijft achter de inzet van Japan voor non-proliferatie en een wereld zonder kernwapens staan; dringt aan op een alomvattend veiligheidspartnerschap tussen de EU en Japan als basis voor beter overleg, gemeenschappelijke oefeningen, gezamenlijk defensieonderzoek en de ontwikkeling van en werk aan gezamenlijke noodplannen voor gevaarlijke crises; is ingenomen met de 2+2-dialoogformats van de lidstaten met Japan; is ingenomen met het individuele partnerschapsprogramma van de NAVO met Japan, maar betreurt het dat de opening van een NAVO-liaisonbureau in Japan vertraging heeft opgelopen; stelt voor een veiligheidsdialoog tussen de EU en de NAVO/AP4 (Japan/Korea/Australië/Nieuw-Zeeland) in het leven te roepen; spoort de Europese Dienst voor extern optreden aan een militair attaché naar Tokio uit te zenden; steunt de deelname van Japan aan GVDB‑operaties van de EU en pleit voor onderhandelingen over een kaderovereenkomst inzake deelname tussen de EU en Japan; is kritisch over het feit dat de versterking van de veiligheidssamenwerking in en met Azië (Esiwa) niet erg substantieel is; dringt aan op nauwere samenwerking op het gebied van maritiem bewustzijn op basis van het Crimario-initiatief; dringt erop aan te streven naar uitbreiding van de gecoördineerde maritieme aanwezigheid van de EU in de noordwestelijke Indische Oceaan en de Stille Oceaan; verheugt zich over de Europese deelname, door middel van schepen en bewakingsvliegtuigen uit Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, aan het toezicht op de sancties van de VN‑Veiligheidsraad; dringt erop aan daarin onconventionele veiligheidskwesties zoals desinformatie, cyberspace, waaronder met name door overheden gesponsorde cyberaanvallen, ruimtevaart en klimaatverandering op te nemen; dringt aan op nauwere samenwerking en uitwisseling van beste praktijken voor het toezicht op en de bestrijding van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging alsmede van strategische prognosecapaciteiten; 8. deelt de nadruk die Japan legt op economische veiligheid en veerkracht, en is ingenomen met de steun van het land voor het paradigma van risicobeperking; neemt in dit verband kennis van het coördinatieplatform van de G7 inzake economische dwang; stelt een dialoog over de economische veiligheid voor in de context van de economische dialoog op hoog niveau tussen de EU en Japan; wijst op het enorme belang van internationale samenwerking op het gebied van de governance en standaardisatie van digitale diensten en de handel in digitale goederen, met inbegrip van bindende internationale regels, met name met betrekking tot gegevensbeveiliging, en om eerlijke concurrentiemogelijkheden te scheppen; is dan ook ingenomen met het digitale partnerschap tussen de EU en Japan; is ingenomen met de onderhandelingen over gegevensstromen in het kader van de economische partnerschapsovereenkomst, op voorwaarde dat de horizontale bepalingen van 2018 inzake grensoverschrijdende gegevensstromen en de bescherming van persoonsgegevens in de tekst worden opgenomen; heeft er vertrouwen in dat de wederzijdse toepasselijkheid in het kader van de wetgeving inzake gegevensbescherming zal worden gehandhaafd; waardeert het G7‑kader voor samenwerking op het gebied van normalisatie van digitale technologie, de samenwerking met de Japanse organisatie voor metalen en energiezekerheid (JOGMEC) inzake kritieke grondstoffen, de dialoog over het industriebeleid en het AI‑proces van Hiroshima voor verantwoorde AI; steunt het voornemen van Japan om de veerkracht van zijn democratie te vergroten en zich tegelijkertijd te verzetten tegen manipulatiepogingen, waaronder hybride bedreigingen, om het vertrouwen in de democratische instellingen uit te hollen; verheugt zich in dit verband over de aansluiting bij het snellereactiemechanisme van de G7 als onderdeel van een collectieve inspanning om de democratie overal ter wereld te versterken; spreekt zich uit voor de hervatting van de trilaterale samenwerking voor een gelijk speelveld tussen de EU, Japan en de VS om subsidies en oneerlijke marktvoorwaarden aan te pakken, en om andere partners erbij te betrekken; betreurt de terughoudendheid van Japan om deel te nemen aan Horizon Europa; heeft er bezwaar tegen dat Japan van Horizon Europa wordt uitgesloten en steunt de Raad en de Commissie bij hun inspanningen om het land tot deelname te bewegen; is van oordeel dat de toetreding door Japan tot Horizon Europa voor beide partijen voordelen zou opleveren; benadrukt dat het in het belang van beide partijen is de samenwerking te versterken en de financiering voor wetenschap, onderzoek en innovatie te verhogen; streeft ernaar de strategische samenwerking op het gebied van veilige digitale connectiviteit, nieuwe technologieën en gemeenschappelijke benaderingen van digitale ontwikkeling op zowel bilateraal als multilateraal niveau verder te versterken; beklemtoont het belang van internationale standaardisering op basis van open en op waarden gebaseerde normen voor het gebruik van technologie; streeft naar een meer gemeenschappelijke benadering van technologietransfers; wil onderzoeken of nauwere samenwerking op het gebied van cyberbeveiliging door middel van gezamenlijke opleiding en informatie-uitwisseling mogelijk is; benadrukt het strategische belang van onderzeese telecommunicatiekabels; is van mening dat het samenwerkingsakkoord voor Copernicus, dat voorziet in vrije en open toegang tot gegevens van aardobservatiesatellieten en de uitwisseling van goede praktijken, een goed voorbeeld is van civiele samenwerking in de ruimte, die bevorderlijk zal zijn voor het beheer op lange termijn van de natuurlijke hulpbronnen en de aanpassing aan de klimaatverandering; stelt vast dat samenwerking op het gebied van satellietinformatie en ruimtevaart verder kan worden verkend om de uitwisseling van gegevens inzake maritieme bewaking en informatie te verdiepen; 9. betreurt het dat de groene alliantie tussen de EU en Japan van 2021 nog steeds grotendeels een niet-ingeloste belofte is; stelt vast dat Japan heeft verklaard zich te zullen blijven inzetten om de wederzijdse milieuambitie op nationaal en multilateraal niveau kracht bij te zetten in overeenstemming met de groene alliantie tussen de EU en Japan; zou in dit verband graag zien dat het Centrum voor industriële samenwerking EU-Japan en de Business Round Table EU-Japan zich actiever opstelden, met name op het gebied van recycling; dringt erop aan vaart te zetten achter de samenwerking tussen de EU en Japan op energiegebied, met name wat betreft vloeibaar aardgas, hervorming van de elektriciteitsmarkt en innovatieve hernieuwbare energietechnologieën; benadrukt dat de dialoog tussen de EU en Japan, over de energiezekerheid, waarbij de nadruk ligt op de groene transitie en het verminderen van de afhankelijkheid van de belangrijkste toeleveringsketens ten aanzien van totalitaire regimes, moet worden versterkt; merkt op dat Japan zich ertoe heeft verbonden water van Fukushima, dat gezuiverd is via het Advanced Liquid Processing System, alleen te lozen op grond van wetenschappelijke normen, transparantie en onafhankelijk toezicht; roept de EU en Japan op onafhankelijke internationale langetermijnmonitoring van de lozing te ondersteunen; hoopt op een proactievere rol van Japan op het gebied van verlies en schade, maar ook klimaatfinanciering tijdens de 28e vergadering van de Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP28); wijst in dit verband op de invoering van het mondiale biodiversiteitskader van Kunming-Montreal, aangezien het klimaat en de bescherming van de biodiversiteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn; wijst erop dat samenwerking geboden is om vooruitgang te boeken in de strijd tegen illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, het versterken van de mondiale oceaangovernance en het duurzaam gebruik van de natuurlijke rijkdommen van de oceanen; 10. wijst op het belang van bilaterale samenwerking en intermenselijke contacten om beste praktijken uit te wisselen bij kwesties zoals gendergelijkheid en economische kansen voor vrouwen, gezondheidsbeleid, voedselzekerheid, vergrijzing, nieuwe culturele ontwikkelingen zoals digitale cultuur of groene cultuur, lokaal zelfbestuur, de inrichting van het maatschappelijk middenveld en arbeidspraktijken; waardeert parlementaire uitwisselingen en uitwisselingen via betrekkingen tussen politieke partijen, en pleit ervoor een hooggeplaatste afvaardiging van het Japanse parlement uit te nodigen om in 2024 naar Brussel te komen ter gelegenheid van de viering van het vijftigjarig jubileum van de diplomatieke betrekkingen tussen de EU en Japan en het vijfjarig jubileum van de connectiviteitsovereenkomst tussen de EU en Japan; benadrukt het belang van de mensenrechtendialoog, in het kader waarvan de EU en Japan bijvoorbeeld niet alleen de doodstraf kunnen bespreken, die in Japan nog steeds bestaat en waar de EU fel tegen gekant is, maar ook andere mensenrechtenkwesties van wederzijds belang; waardeert wederzijdse uitwisseling over de inspanningen om een eind te maken aan de discriminatie van Sinti, Burakumin en andere minderheden; verzoekt de Commissie meer geld uit te trekken voor onderzoek in verband met Japan om de Europese kennis over Japan te bevorderen; stelt voor een forum voor jonge leiders van de EU en Japan over mondiaal partnerschap op te richten om de duurzameontwikkelingsdoelstellingen na te streven; herhaalt zijn bezorgdheid over ontvoeringen van kinderen door hun ouders; is ingenomen met de richtsnoeren van de Japanse regering voor de eerbiediging van de mensenrechten in verantwoorde bevoorradingsketens van 2022; is in dit verband verheugd over het feit dat Japan IAO-Verdrag nr. 105 betreffende gedwongen arbeid in 2022 heeft geratificeerd; hoopt dat Japan belangrijke ontbrekende verdragen zal ratificeren en dat het land in 2024 wetgeving kan vaststellen die gelijkwaardig is aan het EU-voorstel voor een richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid; is verheugd over het communiqué dat werd aangenomen door de ministers van Volksgezondheid op de G7-top op 13 en 14 mei 2023 in Nagasaki; beklemtoont dat in het document wordt onderkend dat er onderzoek moet worden gedaan naar langdurige covid en dringt er bij de EU en Japan op aan post-acute infectiesyndromen als langdurige covid, post-vac-syndroom en myalgische encefalomyelitis/het chronisch vermoeidheidssyndroom te erkennen als volksgezondheidscrises en samen te werken aan onderzoek ten behoeve van diagnostiek en behandeling; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de parlementen van de EU-lidstaten, de regering van Japan, het Japanse parlement en alle in deze tekst genoemde organisaties en instellingen. Het Europees Parlement, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de mens van de Verenigde Naties, het Internationaal Verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten (ICCPR), het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten en het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, en met name artikel 37, punt b), en artikel 40, en de Facultatieve Protocollen bij dit verdrag, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap van 13 december 2006 (CRPD) en het Facultatief Protocol bij dit verdrag, – gezien de VN-richtsnoeren van 18 december 2009 inzake alternatieve vormen van kinderzorg, – gezien het Geheel van beginselen voor de bescherming van alle personen onder enige vorm van detentie of gevangenschap van 9 december 1988, – gezien de Regels voor de bescherming van minderjarigen van wie de vrijheid is ontnomen (“Regels van Havana”) van 14 december 1990, – gezien de Standaardminimumregels van de VN voor de toepassing van het recht op jongeren (“Beijingregels”) van 29 november 1985, de Richtsnoeren van de VN over de preventie van jeugdcriminaliteit (“Richtsnoeren van Riyad”) van 14 december 1990, de Standaardminimumregels van de VN inzake niet tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen (“Regels van Tokio”) van 14 december 1990, de richtsnoeren voor actie inzake kinderen in het strafrechtstelsel (“richtsnoeren van Wenen”) van 21 juli 1997, en de Standaardminimumregels van de VN voor de behandeling van gevangenen (“Nelson Mandela-regels”) van 17 december 2015, – gezien gezamenlijke algemene opmerking nr. 4 (2017) van het Comité voor de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden en gezamenlijke algemene opmerking nr. 23 (2017) van het Comité voor de Rechten van het Kind over de verplichtingen van de staten die partij zijn betreffende mensenrechten van kinderen in de context van internationale migratie in de landen van herkomst, doorreis, bestemming en terugkeer, – gezien de algemene opmerkingen van het VN-Comité voor de Rechten van het Kind, en met name algemene opmerking nr. 24 (2019) over de rechten van het kind in het jeugdrecht, – gezien het mondiaal pact van de VN inzake veilige, ordelijke en reguliere migratie van 19 december 2018, met name doelstelling 13, punt h), en het mondiaal pact van de VN inzake vluchtelingen van 17 december 2018, – gezien de in opdracht van de VN verrichte “Global Study on Children Deprived of Liberty” van 11 juli 2019, – gezien de VN-resolutie getiteld “Transforming our world – the 2030 Agenda for Sustainable Development”, die op 25 september 2015 door de Algemene Vergadering is aangenomen, – gezien het verslag van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties van april 2021, getiteld “Leaving No One Behind: Impact of COVID-19 on the Sustainable Development Goals (SDGs)”, – gezien de strategie voor de bescherming van kinderen (2021-2030) en het strategisch plan (2022-2025) van Unicef, en zijn “Reimagine Justice for Children Agenda” (2021-2030), – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 3, lid 5, en artikel 21, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM), en met name artikel 8, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name artikel 14, – gezien het voorstel van de Commissie van 23 februari 2022 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 ( COM(2022)0071 ), – gezien Aanbeveling CM/Rec(2018)5 van het Comité van Ministers van de Raad van Europa aan de lidstaten betreffende kinderen met gedetineerde ouders, die op 4 april 2018 werd aangenomen, – gezien de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de rechten van het kind van 6 maart 2017, – gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (1) , – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien de conclusies van de Raad van 9 juni 2022 over de EU-strategie voor de rechten van het kind, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 25 maart 2020, getiteld “Het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024” (JOIN(2020)0005), – gezien het Afrikaanse Handvest inzake de rechten en het welzijn van het kind van 11 juli 1990, – gezien het Handvest van de Organisatie van Amerikaanse Staten van1948, en met name artikel 49, – gezien het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren van 27 juni 1981, en met name de artikelen 17 en 25, – gezien de mensenrechtenverklaring van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten van 19 november 2012, en met name artikel 31, – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) van 4 mei 2023 betreffende het verslag van de rapporteurs in het kader van het Moskou-mechanisme van de OVSE over de gedwongen overbrenging en/of deportatie van Oekraïense kinderen, – gezien het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 5 juni 2023 over kinderen en gewapende conflicten, – gezien zijn resolutie van 26 november 2019 over kinderrechten naar aanleiding van het dertigjarig bestaan van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (2) , – gezien zijn resolutie van 11 maart 2021 over de rechten van het kind in het licht van de EU-strategie voor de rechten van het kind (3) , – gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 getiteld “Naar een EU-strategie ter bevordering van onderwijs voor kinderen in de wereld: de gevolgen van de COVID-19-pandemie beperken” (4) , – gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn (5) , – gezien zijn resolutie van 15 september 2022 over de mensenrechtenschendingen in de context van gedwongen uitzetting van Oekraïense burgers naar en gedwongen adoptie van Oekraïense kinderen in Rusland (6) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2023 over de marteling en strafrechtelijke vervolging van de Oekraïense minderjarigen Tihran Ohannisian en Mykyta Chanhanov door de Russische Federatie (7) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over de mensenrechtensituatie in Xinjiang, inclusief de politiedossiers van Xinjiang (8) , – gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 over de vervolging van minderheden op grond van godsdienst of levensovertuiging (9) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over de strijd tegen straffeloosheid met betrekking tot oorlogsmisdaden in Oekraïne (10) , – gezien Resolutie CM/Res(2023)3 van de Raad van Europa tot vaststelling van het uitgebreid gedeeltelijk akkoord over het register van schade als gevolg van de agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne, – gezien de verklaring van Reykjavik van de Raad van Europa getiteld “United around our values”, aangenomen tijdens zijn vierde top van staatshoofden en regeringsleiders op 16 en 17 mei 2023, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0371/2023 ), A. overwegende dat volgens artikel 1 van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, “onder kind wordt verstaan ieder mens jonger dan achttien jaar, tenzij volgens het op het kind van toepassing zijnde recht de meerderjarigheid eerder wordt bereikt”; overwegende dat een kind in de eerste plaats een kind is, ongeacht etnische afkomst, gender, nationaliteit, religie, sociale en economische achtergrond, bekwaamheid, migratie of verblijfsstatus of een eventuele handicap; overwegende dat elk kind speciale bescherming nodig heeft en recht heeft op alle rechten die zijn verankerd in het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind; B. overwegende dat vrijheidsbeneming elke vorm van detentie, het vasthouden van een persoon tegen diens wil en gevangenschap omvat, evenals de plaatsing van een kind in een openbare of private inrichting voor bewaring, waaruit het kind niet vrijelijk mag vertrekken, de facto of op last van een rechterlijke, administratieve of andere overheidsinstantie of van een criminele of terroristische organisatie; C. overwegende dat de leeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid van land tot land verschilt; overwegende dat in de “Global Study on Children Deprived of Liberty” van de VN wordt aanbevolen de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid op 14 jaar vast te stellen; overwegende dat in algemene opmerking nr. 10 van het Comité voor de Rechten van het Kind wordt aanbevolen dat de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid niet onder de 12 jaar mag zijn; D. overwegende dat willekeurige vrijheidsbeneming verboden is, dat arrestaties en detenties niet kennelijk onevenredig, onrechtvaardig of onvoorspelbaar mogen zijn, en dat de specifieke wijze waarop een arrestatie wordt verricht niet discriminerend mag zijn; E. overwegende dat, wanneer overheidsinstanties besluiten kinderen in hechtenis te houden, zij de positieve plicht hebben erop toe te zien dat deze kinderen de rechten kunnen genieten die zijn verankerd in het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind; overwegende dat artikel 10, lid 1, van het Internationaal Verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten bepaalt dat allen die van hun vrijheid worden beroofd, menselijk en met eerbied voor de waardigheid, inherent aan de menselijke persoon dienen te worden behandeld; F. overwegende dat “kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd” verwijst naar kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd in het kader van de rechtsbedeling, om migratiegerelateerde redenen, in instellingen, waaronder instellingen voor kinderen met een handicap, in de gevangenis met hun hoofdverzorgers, in de context van gewapende conflicten en om redenen van nationale veiligheid; overwegende dat de toestemming van de ouders of van het kind niet bepaalt of een kind al dan niet van zijn vrijheid is beroofd; G. overwegende dat overeenkomstig artikel 37, punt b), van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind vrijheidsbeneming in het geval van kinderen slechts als uiterste maatregel voor de kortst mogelijke duur, in uitzonderlijke gevallen en onder voorbehoud van herziening mag worden gehanteerd; overwegende dat volgens algemene opmerking nr. 24 van het Comité voor de Rechten van het Kind uitzonderingen weliswaar alleen zijn toegestaan wanneer de gezondheid en veiligheid werkelijk in het geding zijn, maar dat de ervaring tijdens de COVID-19-pandemie heeft geleerd dat er wellicht te vaak gebruik is gemaakt van deze uitzonderingen; H. overwegende dat volgens de “Global Study on Children Deprived of Liberty” van de VN kinderen van hun vrijheid beroven betekent dat zij worden blootgesteld aan een vorm van structureel geweld; overwegende dat staten zich er in de Agenda 2030 toe hebben verbonden een eind te maken aan alle vormen van geweld tegen kinderen; I. overwegende dat vrijheidsbeneming in het geval van kinderen als straf voor onder meer hun seksuele gerichtheid of genderidentiteit, of als gevolg van een eermisdrijf, nooit in het belang van het kind is en nooit kan voldoen aan de hoge norm van een uiterste maatregel op grond van artikel 37, punt b), van het Verdrag inzake de rechten van het kind; J. overwegende dat “kinderen die in het kader van de rechtsbedeling van hun vrijheid zijn beroofd” verwijst naar kinderen in politiebewaring, voorlopige hechtenis, in afwachting van een proces en na veroordeling; K. overwegende dat “kinderen die met hun hoofdverzorger in een gevangenis wonen” verwijst naar kinderen die bij een gedetineerde of gevangen hoofdverzorger wonen en die de facto van hun vrijheid zijn beroofd; L. overwegende dat “kinderen die om migratiegerelateerde redenen van hun vrijheid zijn beroofd” verwijst naar elke omgeving waarin kinderen van hun vrijheid worden beroofd om redenen die verband houden met hun migratiestatus of die van hun ouders, ongeacht de aanduiding van en de reden voor de handeling om kinderen van hun vrijheid te beroven, of de naam van de instelling of de locatie waar de kinderen van hun vrijheid worden beroofd; overwegende dat niet-begeleide en van hun familie gescheiden kinderen niet van hun vrijheid mogen worden beroofd en dat detentie niet kan worden gerechtvaardigd louter op grond van het feit dat het kind niet-begeleid is of van zijn familie gescheiden is, of op grond van zijn migratie- of verblijfsstatus of het ontbreken daarvan; M. overwegende dat volgens verschillende rapporten, in het bijzonder het werkdocument van Unicef getiteld “Alternatives to Immigration Detention of Children” (Alternatieven voor detentie van kinderen bij immigratie) van februari 2019, de bepalingen inzake de detentie van kinderen (als “uiterste maatregel”) in het Verdrag inzake de rechten van het kind niet van toepassing zijn op immigratieprocedures en daarom niet kunnen worden gebruikt om detentie van kinderen om immigratiegerelateerde redenen te rechtvaardigen; overwegende dat niet-begeleide of van hun familie gescheiden kinderen in dit verband bijzonder kwetsbaar zijn; overwegende dat in de “Global Study on Children Deprived of Liberty” van de VN wordt aanbevolen om vrijheidsbeneming die verband houdt met migratie in het geval van kinderen te allen tijde te verbieden; N. overwegende dat kinderen niet in hechtenis mogen worden genomen om migratiegerelateerde redenen; overwegende dat kinderen niet in gesloten migratiecentra mogen worden gehuisvest zonder over de mogelijkheid te beschikken deze te kunnen verlaten, aangezien migratie geen strafbaar feit is, en dat er dus geen rechtvaardiging bestaat voor de invoering van dezelfde maatregelen als die voor mensen die een strafbaar feit hebben gepleegd; overwegende dat vrijheidsbeneming om migratiegerelateerde redenen volgens de “Global Study on Children Deprived of Liberty” van de VN, ongeacht de omstandigheden van de detentie, schadelijk is voor de fysieke en mentale gezondheid van kinderen en hen blootstelt aan het risico van misbruik en seksuele uitbuiting; O. overwegende dat sommige landen migratie tegen de EU gebruiken om hun politieke belangen te bevorderen, waarbij ze humanitaire situaties uitbuiten en kinderen in het bijzonder schaden; P. overwegende dat “kinderen die in instellingen van hun vrijheid zijn beroofd” verwijst naar kinderen, met inbegrip van kinderen met een handicap, die van hun familie gescheiden zijn en in instellingen van hun vrijheid zijn beroofd, en die om uiteenlopende redenen niet vrijelijk kunnen vertrekken; Q. overwegende dat “kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd in de context van gewapende conflicten” verwijst naar kinderen die door strijdkrachten en gewapende groeperingen gerekruteerd en/of gedwongen zijn om te fungeren als strijders, bewakers, spionnen, boodschappers, koks of in een andere rol, met inbegrip van seksuele uitbuiting; overwegende dat gewapende groeperingen en terroristische organisaties kinderen rekruteren als leden van hun organisatie, waarbij die van hun vrijheid worden beroofd, met de bedoeling hen ideologisch klaar te stomen teneinde te zorgen voor consistente en uniforme politieke standpunten; overwegende dat deze organisaties zich richten op zeer jonge kinderen en hen inzetten in gevechtsfuncties in de frontlinie; R. overwegende dat artikel 38 van het Verdrag inzake de rechten van het kind en het Aanvullend Protocol bij de Verdragen van Genève bepalen dat staten en gewapende groeperingen zich moeten onthouden van de rekrutering van kinderen jonger dan 15 jaar in hun strijdkrachten en ervoor moeten zorgen dat zij niet deelnemen aan vijandelijkheden; overwegende dat volgens het mensenrechtenrecht 18 jaar de wettelijke minimumleeftijd is waarop kinderen mogen worden gerekruteerd in verband met gewapende conflicten; overwegende dat de rekrutering van kinderen jonger dan 15 jaar, door staten of door gewapende groeperingen, volgens het Statuut van Rome een oorlogsmisdaad is; S. overwegende dat een aantal landen ter wereld gevangenen blijft executeren voor strafbare feiten die zij zouden hebben gepleegd toen zij jonger dan 18 jaar waren; T. overwegende dat “kinderen die om redenen van nationale veiligheid van hun vrijheid zijn beroofd” verwijst naar kinderen die door terroristen of gewapende groeperingen zijn gerekruteerd, of naar kinderen die op grond van de nationale veiligheidswetgeving in staat van beschuldiging zijn gesteld wegens de uitoefening van hun recht op vergadering en vereniging, bijvoorbeeld tijdens protesten; overwegende dat de grote meerderheid van de landen volgens de “Global Study on Children Deprived of Liberty” van de VN nieuwe terrorismebestrijdingswetten heeft vastgesteld of bestaande nationale wetten heeft gewijzigd, waarbij het toepassingsgebied vaak zodanig is uitgebreid dat kinderen hiervan de nadelige gevolgen ondervinden; overwegende dat kinderen door deze maatregelen een groter risico lopen op vrijheidsbeneming op grond van vermeende strafbare feiten tegen de nationale veiligheid; overwegende dat sommige inlichtingendiensten en veiligheidstroepen naar verluidt in hechtenis geplaatste minderjarige demonstranten aan gruwelijke martelingen onderwerpen, waaronder verkrachting en andere vormen van seksueel geweld, om hen te straffen en te vernederen en hen ervan te weerhouden betrokken te raken bij protesten; U. overwegende dat een kind dat in aanraking is gekomen met de wet, verwijst naar elk kind dat in aanraking is gekomen met rechtshandhavingsinstanties omdat het het strafrecht zou hebben overtreden, ervan beschuldigd wordt dit te hebben overtreden of aan een overtreding van het strafrecht schuldig is bevonden; V. overwegende dat het kinder- of jeugdstrafrechtstelsel de wetgeving, normen, standaarden, richtsnoeren, beleidslijnen, procedures, mechanismen, bepalingen, instellingen en organen omvat die specifiek van toepassing zijn op kinderen die in aanraking komen met de wet en die de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid hebben bereikt; W. overwegende dat kinderen die op het moment van het plegen van een strafbaar feit de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid nog niet hebben bereikt, niet aansprakelijk kunnen worden gesteld in strafrechtelijke procedures; overwegende dat kinderen die ten tijde van het plegen van een strafbaar feit de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid hebben bereikt, maar jonger zijn dan 18 jaar, formeel in staat van beschuldiging kunnen worden gesteld en kunnen worden onderworpen aan strafrechtelijke procedures overeenkomstig het jeugdrecht, waaronder vrijheidsbeneming, met volledige inachtneming van het Verdrag inzake de rechten van het kind; X. overwegende dat kinderen om vele redenen te maken kunnen krijgen met rechtsstelsels – als slachtoffer of overlevende, als getuige, wanneer zij worden beschuldigd van een strafbaar feit, als belanghebbende partij, of omdat er een interventie nodig is om hun zorg, bescherming, gezondheid of welzijn adequaat te waarborgen; Y. overwegende dat de toegang van kinderen tot de rechter alle gerechtelijke en administratieve procedures omvat die gevolgen hebben voor kinderen, met inbegrip van mechanismen voor gewoonterecht en religieus recht, alternatieve geschillenbeslechting en quasi-gerechtelijke mechanismen, en van toepassing is op het constitutioneel recht, strafrecht, burgerlijk recht, privaat- en publiekrecht, administratief en militair recht op nationaal en internationaal niveau; Z. overwegende dat het belang van het kind de eerste overweging moet zijn bij alle beslissingen die gevolgen hebben voor een kind, met inbegrip van de vraag of een kind van zijn persoonlijke vrijheid mag worden beroofd, maar dat tegelijkertijd de daden van een kind die strafrechtelijke gevolgen hebben, nooit over het hoofd mogen worden gezien; overwegende dat het beginsel van het belang van het kind door de bevoegde autoriteiten moet worden beoordeeld en vereist dat de re-integratie van kinderen die een strafbaar feit hebben gepleegd, een prioriteit is; overwegende dat dit betekent dat kinderen moeten worden ondersteund teneinde een constructieve rol in de samenleving te kunnen spelen; AA. overwegende dat het recht op onderwijs een fundamenteel mensenrecht is; overwegende dat wereldwijd naar schatting 244 miljoen kinderen en jongeren om sociale, economische en culturele redenen niet naar school gaan; overwegende dat meisjes vaker dan jongens de toegang tot onderwijs wordt ontzegd, met name in ontwikkelingslanden, wat hun vrijheid sterk beperkt evenals hun kansen op een gelijke start in de volwassenheid; AB. overwegende dat toegang tot de rechter vereist dat elk kind daar wettelijk de mogelijkheid toe moet hebben en dat leeftijd, rijpheid en ontwikkelingsvermogen daarbij in aanmerking moeten worden gehouden; AC. overwegende dat met “buitengerechtelijke afdoening” wordt bedoeld: het bij kinderen die in aanraking met de wet zijn gekomen voorwaardelijk afzien van formele gerechtelijke procedures ten gunste van een andere oplossing van de kwestie, waardoor veel zaken door niet-gerechtelijke instanties kunnen worden afgehandeld en de negatieve gevolgen van formele gerechtelijke procedures, zoals het stigma van een veroordeling en een strafblad, kunnen worden vermeden, mits de mensenrechten en de wettelijke waarborgen volledig worden geëerbiedigd; AD. overwegende dat de in juli 2019 gepubliceerde “Global Study on Children Deprived of Liberty” van de VN (wereldwijde studie van de VN) lovenswaardig is en een mijlpaal vormt voor het beëindigen van de onzichtbaarheid van kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd en voor het overwinnen van hun kwetsbaarheid, stigmatisering en sociale uitsluiting; AE. overwegende dat volgens deze wereldwijde studie van de VN wereldwijd meer dan 7 miljoen (11) kinderen van hun vrijheid zijn beroofd; AF. overwegende dat volgens de wereldwijde studie van de VN ongeveer 94 % van alle kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd, jongens zijn en 6 % meisjes, en dat ongeveer 5,4 miljoen kinderen in instellingen worden geplaatst, die per definitie schadelijk zijn voor kinderen en hun ontwikkeling; overwegende dat ongeveer 1,4 miljoen kinderen in politiebewaring, voorlopige hechtenis en in gevangenissen van hun vrijheid zijn beroofd; AG. overwegende dat ten minste 330 000 kinderen om migratiegerelateerde redenen, zowel niet-begeleid als met hun familie, worden vastgehouden; overwegende dat ten minste 19 000 kinderen bij hun hoofdverzorger, vrijwel altijd hun moeder, in de gevangenis wonen; AH. overwegende dat momenteel 35 000 kinderen worden vastgehouden in de context van gewapende conflicten en dat ten minste tienduizenden kinderen gedwongen gedeporteerd, van hun familie gescheiden of geadopteerd zijn; overwegende dat alleen al in 2022 2 496 kinderen van hun vrijheid werden beroofd wegens hun daadwerkelijke of vermeende betrokkenheid bij partijen in een conflict, met inbegrip van gewapende groeperingen en terroristische organisaties; overwegende dat momenteel ten minste 1 500 kinderen worden vastgehouden om redenen van nationale veiligheid in landen zonder conflict op hun grondgebied, onder meer voor activiteiten zoals vreedzame protesten, het uiten van politieke meningen online, betrokkenheid bij verboden politieke groeperingen en bendeactiviteiten; overwegende dat sommige van de landen in conflictsituaties met de hoogste cijfers voor de detentie van kinderen, zoals gerapporteerd in de wereldwijde studie van de VN, erin geslaagd zijn het aantal kinderen in detentie aanzienlijk te verminderen, terwijl in andere landen het aantal kinderen in detentie alleen maar is gestegen; overwegende dat kinderen in conflictsituaties op de wereld worden gezet door moeders die in de frontlinie vechten en in gevangenenkampen verblijven; overwegende dat volgens Unicef begin 2020 ongeveer 160 miljoen kinderen kinderarbeid verrichtten; AI. overwegende dat de Russische autoriteiten zich opzettelijk op Oekraïense kinderen blijven richten en hen blijven onderdrukken; overwegende dat volgens het platform Children of War van Oekraïne de Russische invasie heeft geleid tot de dood van ten minste 488 Oekraïense kinderen, terwijl ten minste 1 016 kinderen gewond raakten, ongeveer 19 500 kinderen naar Rusland werden gedeporteerd en 3 924 kinderen als vermist zijn opgegeven; AJ. overwegende dat kinderen de vrijheid ontnemen om hun overtuigingen en politieke standpunten te uiten, of om deel te nemen aan demonstraties en protesten een schending is van het recht van meningsuiting, dat elk kind heeft, zoals verankerd in de artikelen 12 en 13 van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind; overwegende dat kinderen die om politieke redenen worden vastgehouden, vaak worden behandeld als volwassenen, zelfs in dezelfde gevangenissen als volwassenen worden vastgehouden en dezelfde regels en procedures moeten volgen als volwassenen; AK. overwegende dat talloze kinderen zich in onmenselijke omstandigheden en in voorzieningen voor volwassenen bevinden, hetgeen een duidelijke schending van hun mensenrechten is; overwegende dat de omstandigheden in detentie gekenmerkt worden door overbevolking, het ontbreken van een scheiding tussen kinderen en volwassenen en/of tussen meisjes en jongens, een stelselmatige inbreuk op de privacy, een gebrek aan psychosociale steun voor kinderen en jongeren, met inbegrip van contact met familie en de buitenwereld, en onvoldoende toegang tot onderwijs, gezondheidszorg, recreatie en culturele activiteiten; overwegende dat kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd ook het slachtoffer zijn van andere schendingen van de mensenrechten zoals geweld, verkrachting en aanranding, foltering en wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing; AL. overwegende dat algemene opmerking nr. 24 van het Comité voor de Rechten van het Kind verklaart dat sommige kinderen met een handicap niet onder het justitiële stelsel voor kinderen mogen vallen, zelfs al hebben zij de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid bereikt; overwegende dat artikel 14 van het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap verklaart dat het bestaan van een handicap vrijheidsontneming in geen geval kan rechtvaardigen; overwegende dat in algemene opmerking nr. 24 van het Comité voor de Rechten van het Kind wordt verklaard dat er voor kinderen met een handicap aanpassingen moeten worden gedaan, die onder meer kunnen bestaan in fysieke toegang tot de rechtbank en andere gebouwen, steun voor kinderen met psychosociale handicaps, bijstand bij de communicatie en het lezen van documenten; overwegende dat kinderen met een handicap oververtegenwoordigd zijn in instellingen, bepaalde vormen van vrijheidsbeneming ervaren die samenhangen met hun handicap, en vaker het slachtoffer zijn van uitbuiting, geweld, misbruik, foltering en andere vormen van mishandeling; overwegende dat bij 50-75 % van de kinderen die in contact komen met justitie al sprake is van een psychische stoornis, misbruik of verwaarlozing in enigerlei vorm; overwegende dat vrijheidsbeneming gewoonlijk geestelijke en cognitieve gezondheidsproblemen veroorzaakt of deze verergert; AM. overwegende dat kinderen met een handicap specifieke rechten en behoeften hebben, niet in gesloten centra mogen worden geplaatst, en in staat moeten worden gesteld zelfstandig te functioneren met de steun van derden zoals persoonlijke zorgverleners; AN. overwegende dat volgens de wereldwijde studie van de VN kinderen met een achtergestelde economische achtergrond, een handicap of een migratieachtergrond, of kinderen die deel uitmaken van de lhbtiq+-gemeenschap, overal ter wereld oververtegenwoordigd zijn in detentiecentra; AO. overwegende dat kinderen volgens de wereldwijde studie van de VN ook het doelwit van arrestaties en detentie zijn vanwege hun godsdienst, etnische afkomst, tribale identiteit of plaats van herkomst; overwegende dat er in sommige landen ook gevallen zijn van vrijheidsbeneming zoals gedwongen huwelijken, ontvoering en gedwongen inlijving in milities en misdaadbendes waarvan gedocumenteerd is dat ze gebaseerd zijn op etnische en religieuze spanningen en vooroordelen ten aanzien van religieuze en geloofsminderheden in de samenleving; overwegende dat gewapende groeperingen en terroristische organisaties, evenals sommige staten, kinderen uit religieuze en etnische minderheden tot doelwit hebben gemaakt en duizenden vrouwen, meisjes en jongens hebben ontvoerd, waarbij velen het slachtoffer zijn geworden van systematisch seksueel geweld en verkrachting, gedwongen huwelijken en gedwongen abortussen; AP. overwegende dat meisjes in sommige tradities een bijzonder risico lopen op eermisdrijven, die hen van hun vrijheid beroven en leiden tot moord en “eremoorden”; overwegende dat 12 miljoen meisjes getrouwd zijn voordat zij de leeftijd van 18 jaar bereiken; overwegende dat gedwongen huwelijken een andere vorm van vrijheidsbeneming zijn, ongeacht de leeftijd en ongeacht de leeftijd waarop iemand volgens het nationale recht van een land meerderjarig is; overwegende dat lhbtiq+-kinderen die onder huisarrest staan en gedwongen zijn conversietherapieën te ondergaan, ook van hun vrijheid worden beroofd; AQ. overwegende dat volgens Unicef wereldwijd tussen maart 2020 en oktober 2021 meer dan 45 000 kinderen in ten minste 84 landen uit detentie zijn vrijgelaten als COVID-19-maatregel tegen besmetting, waaruit blijkt dat beëindiging van detentie mogelijk is en dat landen die geen gebruik maken van detentie beter voorbereid zijn op sommige aspecten van noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid; AR. overwegende dat de EU wereldwijd reeds een leidende rol speelt bij het beschermen en ondersteunen van kinderen door hun toegang tot onderwijs, diensten en gezondheidszorg te verbeteren en hen te beschermen tegen alle vormen van geweld, misbruik en verwaarlozing, ook in een humanitaire context; 1. wijst erop dat de kindertijd een levensfase is waarin kinderen hun persoonlijkheid, emotionele relaties met anderen, sociale en educatieve vaardigheden en sociale competenties ontwikkelen, en benadrukt daarom dat wanneer kinderen van hun vrijheid worden beroofd, zij ook van hun jeugd en hun toekomst worden beroofd; beklemtoont dat het recht van kinderen op ongehinderde toegang tot onderwijs en welzijnsactiviteiten, die de beste manier zijn om hun armoede te verlichten en om henzelf, hun familie en gemeenschap een betere toekomst te garanderen; verzoekt de betrokken instellingen ervoor te zorgen dat dit recht daadwerkelijk wordt toegepast; 2. herinnert eraan dat volgens het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap opname in een instelling een vorm van willekeurige vrijheidsbeneming is; erkent dat hoewel er geen wereldwijd aanvaarde definitie van het begrip “instelling” bestaat, instellingen onvermijdelijk schadelijk zijn voor de ontwikkeling van kinderen en hun psychosociale hechting door kenmerken als depersonalisering, rigide routines, gebrek aan individuele steun of persoonlijke behandeling, en het ontbreken van zeggenschap over hun eigen leven of beslissingen die henzelf betreffen; 3. benadrukt dat vrijheidsbeneming op zich een vorm van foltering of wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van kinderen kan zijn die in strijd is met het internationaal recht, uitdrukkelijk verboden wordt door artikel 37, punt a), van het Verdrag inzake de rechten van het kind en/of kan leiden tot een schending van het recht van het kind op leven, overleven en ontwikkeling, zoals verankerd in artikel 6 van dit verdrag; dringt aan op binnenlandse juridische kaders om alle vormen van marteling en wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing volledig te verbieden en te bestraffen; pleit voor afschaffing van alle wetgeving en praktijken die het nog altijd mogelijk maken om kinderen levenslang gevangen te houden en lijfstraffen te laten ondergaan, ondanks het absolute verbod daarop op grond van artikel 37, punt a), van het Verdrag inzake de rechten van het kind; herinnert eraan dat het opleggen van de doodstraf aan een persoon die nog een kind was op het moment van het plegen van een strafbaar feit, verboden is door het internationaal recht inzake de mensenrechten; dringt er met klem op aan dat nationale rechtskaders de doodstraf voor minderjarige delinquenten volledig verbieden; 4. wijst erop dat kinderen jonger dan 18 jaar in geen enkel geval mogen worden gerekruteerd door gewapende groeperingen of door personen die daarmee in verbinding staan, of mogen deelnemen aan vijandelijkheden; 5. merkt op dat volgens Unicef uit de COVID-19-maatregelen is gebleken dat landen snel kunnen handelen wanneer er een duidelijke en dwingende reden is om dit te doen, in dit geval een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid, om bevolkingsgroepen die risico lopen te beschermen, zoals groepen in besloten ruimten, en dat buitengerechtelijke afdoening en andere maatregelen dan detentie in het geval van kinderen uitdrukkelijk kunnen worden gebruikt; dringt aan op betere mogelijkheden voor ouders, familieleden of verzorgers om kinderen te bezoeken en contact met hen te onderhouden wanneer dit in het belang van de kinderen is; 6. betreurt de detentie van kinderen; is van mening dat de internationale gemeenschap haar inspanningen moet verdubbelen om uiterlijk in 2030 een einde te maken aan de detentie van kinderen, door gebruikmaking en expliciete wettelijke erkenning van buitengerechtelijke afdoening, en onderzoek moet doen naar niet tot vrijheidsbeneming strekkende alternatieven en maatregelen op het gebied van herstelrecht, aangezien onweerlegbaar is aangetoond dat vrijheidsbeneming schadelijk is voor het welzijn van kinderen en te vaak wordt gebruikt; 7. benadrukt dat personen of organisaties die het kind hebben geïnstrueerd en/of opgeleid om een misdrijf te plegen, moeten worden gestraft en ter verantwoording moeten worden geroepen in overeenstemming met de veroorzaakte schade; 8. onderstreept dat vrijheidsbeneming in het geval van kinderen nooit mag worden beschouwd als een middel om rehabilitatie en/of re-integratie in de samenleving te bewerkstelligen, zoals vereist door het internationaal recht; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) daarom partners uit derde landen aan te moedigen de aanbeveling van de wereldwijde studie van de VN over de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid uit te voeren; dringt er bij derde landen op aan de minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid niet te verlagen en vage concepten als “immoreel” of “verstorend” gedrag van kinderen niet langer strafbaar te stellen; 9. merkt op dat er een gebrek is aan uitgebreide, geactualiseerde en uitgesplitste gegevens over het aantal kinderen dat momenteel wereldwijd van hun vrijheid is beroofd, met name in de context van migratie, instellingen, nationale veiligheid en gewapende conflicten; benadrukt de noodzaak om hiervoor een internationale databank te ontwikkelen en bij te houden; onderstreept dat deze cijfers in voorkomend geval moeten worden uitgesplitst naar categorie misdrijf en reden voor vrijheidsbeneming; 10. pleit voor de ontwikkeling van een doeltreffend systeem van onafhankelijk toezicht op alle detentiecentra waar kinderen worden vastgehouden en vraagt ervoor te zorgen dat de resultaten van de monitoringbezoeken openbaar worden gemaakt; beklemtoont de sleutelrol die journalisten en niet-gouvernementele organisaties spelen in de informatieverstrekking over het aantal kinderen dat van hun vrijheid is beroofd, met name in het geval van landen die in conflicten zijn verwikkeld of in landen waar samenwerking met de overheid op dit gebied lastig of onmogelijk is; 11. dringt er daarom bij de EU-instellingen en de lidstaten op aan het voortouw te nemen en een wereldwijde campagne te lanceren om het aantal kinderen in detentiecentra terug te dringen, onder meer door de instelling van een follow-upmechanisme van de VN om ervoor te zorgen dat de aanbevelingen van de in opdracht van de VN verrichte wereldwijde studie volledig worden uitgevoerd, die kunnen bijdragen tot de daadwerkelijke vrijlating van kinderen in detentie; verzoekt de Commissie en de EDEO om, onder meer door middel van financiering indien passend, actieve steun te bieden aan initiatieven van de autoriteiten van partners uit derde landen en/of van lokale organisaties, om de onderliggende oorzaken van vrijheidsbeneming op systematische en holistische wijze aan te pakken; 12. is ingenomen met de EU-strategie voor de rechten van het kind van de Commissie uit 2022 als middel om de positie van de EU als belangrijke mondiale speler te versterken, de capaciteit ten aanzien van kinderbescherming binnen de EU-delegaties te verbeteren door contactpunten voor jongeren aan te wijzen en in alle contexten de bescherming en verwezenlijking van de rechten van het kind te waarborgen door middel van het externe beleid van de EU; verzoekt de Commissie nadere bijzonderheden en geactualiseerde informatie te verstrekken over de rol en activiteiten van de EU-delegaties, met het oog op het verbeteren van de communicatie met het publiek, het versterken van de doeltreffendheid van hun rol en van hun mandaat, ook, waar mogelijk, via parlementaire diplomatieke instrumenten (bijvoorbeeld officiële missies van het Parlement); 13. wijst erop dat het van belang is dat de EU en haar lidstaten steun verlenen voor de versterking van regionale mensenrechtensystemen, onder meer door middel van financiële bijstand en het op transregionaal niveau uitwisselen van ervaringen; is ervan overtuigd dat deze regionale systemen een belangrijke rol moeten spelen bij het aanpakken van de situatie van kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd, en dat zij een passende aanvulling vormen op het mensenrechtenstelsel van de VN; 14. verzoekt de Commissie en de EDEO een alomvattend de-institutionaliseringsbeleid op te zetten door autoriteiten en lokale organisaties in derde landen te ondersteunen bij de ontwikkeling van nationale actieplannen met concrete maatregelen en duidelijke termijnen om het aantal kinderen dat van hun vrijheid is beroofd naar beneden te brengen en om in plaats van detentie te kiezen voor niet tot vrijheidsbeneming strekkende oplossingen en gezinshuizen; verzoekt de Commissie en de EDEO bereid te zijn om steun te verlenen aan derde landen en lokale organisaties die betrokken zijn bij de-institutionalisering; 15. wijst erop dat de EU heeft verklaard in haar extern optreden, via het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI), het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III), het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024 en de wereldwijde dimensie van de EU-strategie voor de rechten van het kind 2021-2024 steun te zullen verlenen aan de transitie van institutionele zorg naar familiale zorg en zorg binnen de gemeenschap; dringt er bij de instellingen van de EU op aan geen financiering te verstrekken aan instellingen, met inbegrip van het opknappen, bouwen of renoveren ervan, indien zij geen deel uitmaken van een de-institutionaliseringsproces; 16. beklemtoont dat enkele van de kandidaat-lidstaten nog steeds gesloten instellingen gebruiken voor personen, onder wie kinderen, met een handicap; herhaalt zijn oproep aan kandidaat-lidstaten van de EU om verdere vooruitgang te boeken en ervoor te zorgen dat de rechten van personen met een handicap worden geëerbiedigd en dat fatsoenlijke leefomstandigheden voor personen met een handicap, onder wie kinderen, gewaarborgd zijn; 17. dringt aan op de vaststelling van een EU-lijst van prioritaire landen, die onder andere conflictgebieden, bezette gebieden en gebieden met veel ontheemden, gewapende groeperingen of terroristische organisaties omvatten, waar de EDEO, de Commissie en de lidstaten extra inspanningen moeten leveren wat betreft de ondersteuning van kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd, en samen met lokale autoriteiten moeten werken aan de invoering of verbetering van beschermingsmechanismen en specifieke wetgeving gericht op het waarborgen van de bescherming van kinderen; beklemtoont dat deze lijst met prioritaire landen moet worden opgesteld door de EDEO, in nauwe samenwerking met belanghebbenden en het Parlement, en dat deze lijst jaarlijks moet worden bijgewerkt; verzoekt voorts de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) jaarlijks een verslag te publiceren over de activiteiten die in prioritaire landen zijn uitgevoerd; 18. veroordeelt ten stelligste de smokkel en uitbuiting van mensen, onder wie kinderen; 19. moedigt de ambassades en van de lidstaten en de EU-delegaties aan te waarborgen dat maatschappelijke organisaties, leiders van lokale gemeenschappen en actoren van geloofsgemeenschappen deelnemen aan de besprekingen met de autoriteiten over het uitbannen van schadelijke praktijken waaraan kinderen worden onderworpen, zoals gedwongen huwelijken of vrijheidsbeneming op grond van godsdienst en levensovertuiging, met inbegrip van een actieve bijdrage aan de uitbanning van dergelijke praktijken overal waar die zich voordoen; erkent dat het bekend is dat vrijheidsbeneming in sommige landen gebaseerd is op etnische, religieuze en genderstereotypen; 20. herinnert eraan dat, ongeacht de omstandigheden waarin kinderen worden vastgehouden, uit studies blijkt dat detentie diepgaande en negatieve effecten heeft op de gezondheid en fysieke, emotionele en mentale ontwikkeling van kinderen, en dat deze schade zich al kan voordoen bij een detentie van relatief korte duur; verlangt dat er voldoende middelen worden toegewezen en dat er een kindvriendelijke, leeftijd- en genderbewuste aanpak met kennis van trauma’s wordt vastgesteld om de toegenomen risico’s voor kwetsbare groepen, met inbegrip van kinderen met een handicap en kinderen uit minderheden en uit inheemse en etnische gemeenschappen, te beperken; beklemtoont dat een handicap vrijheidsbeneming nooit kan rechtvaardigen; 21. dringt erop aan dat in alle wetten, beleidsmaatregelen en praktijken die verband houden met het recht op persoonlijke vrijheid dringend een einde wordt gemaakt aan discriminatie van kinderen met een handicap; verzoekt de EU-delegaties de autoriteiten van derde landen te ondersteunen bij het mainstreamen van de rechten en behoeften van kinderen met een handicap in alle wetgevings- en beleidsdomeinen die direct of indirect relevant zijn voor het voorkomen en uitbannen van onwettige en/of willekeurige detentie, en ervoor te zorgen dat kinderen met een handicap volledig en daadwerkelijk kunnen deelnemen aan alle besluitvormingsprocessen, met inbegrip van alle fasen van beleidsontwikkeling die erop gericht zijn een einde te maken aan vrijheidsbeneming bij kinderen; stimuleert en ondersteunt bewustmakingscampagnes en opleidingsprogramma’s, met name voor beleidsmakers, ambtenaren, dienstverleners en de media, over het recht op vrijheid en veiligheid van kinderen met een handicap, met inbegrip van de bestrijding van stereotypen, vooroordelen en schadelijke praktijken; 22. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie, de EDEO en de lidstaten van de EU om de autoriteiten van derde landen te helpen ervoor te zorgen dat alle kinderen hun recht op basisonderwijs kunnen uitoefenen, en maatregelen te nemen om te waarborgen dat secundair onderwijs beschikbaar en toegankelijk is; dringt er daarom op aan dat dit recht tevens naar behoren wordt toegepast op kinderen die van hun vrijheid zijn beroofd; benadrukt dat alle onderwijs- en schoolmaterialen moeten voldoen aan de normen van Unesco op het gebied van onderwijs; verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten bovendien de autoriteiten van derde landen te ondersteunen bij de ontwikkeling en het gebruik van digitale leer- en onderwijsmethoden, en internettoegang voor alle kinderen te vergemakkelijken; 23. pleit voor een groter bewustzijn van en een strengere controle op online-inhoud waarbij kinderen betrokken zijn, en online-inhoud waartoe kinderen toegang hebben of die door henzelf is gecreëerd; merkt op dat de dreigingen die voortvloeien uit de ontwikkeling van de digitalisering en het gebrek aan passende controle vaak leiden tot uitbuiting van minderjarigen, waardoor hun leven of gezondheid gevaar loopt en zij zelfs van hun vrijheid worden beroofd; 24. beklemtoont dat de staten, om de onderliggende oorzaken van de vrijheidsbeneming van kinderen te bestrijden, aanzienlijke middelen moeten investeren in de vermindering van ongelijkheden en in bijstand aan gezinnen zodat zij de fysieke, mentale, spirituele, morele en sociale ontwikkeling van kinderen kunnen bevorderen; dringt aan op maatregelen met het oog op sociale bescherming voor alle kinderen; 25. veroordeelt alle vormen van vrijheidsbenemende bestraffing van kinderen op grond van hun seksuele gerichtheid, genderidentiteit, het hebben ondergaan van een abortus of wegens vrijwillige en niet-uitbuitende seksuele activiteiten tussen adolescenten van vergelijkbare leeftijd, evenals vrijheidsbeneming ten gevolge van op “eer” gebaseerd misbruik; dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan de relevante VN-agentschappen en lokale actoren uit het maatschappelijk middenveld die samenwerken met autoriteiten van derde landen actie te helpen ondernemen tegen alle wetten die discriminerend zijn ten opzichte van adolescenten op grond van hun seksuele gerichtheid en genderidentiteit, en benadrukt dat in detentiecentra passende zorg en bescherming tegen alle vormen van discriminatie, geweld en seksuele uitbuiting moet worden gewaarborgd; 26. veroordeelt alle vormen van bestraffing die leiden tot vrijheidsbeneming op grond van religie, etnische afkomst of tribale identiteit; onderstreept dat het recht op vrijheid van gedachte, geweten en religie de vrijheid omvat om te kiezen wat men wel of niet gelooft en de vrijheid om zonder beperkingen een religie of levensovertuiging te stichten, aan te hangen, te veranderen of te verlaten; 27. benadrukt dat de oververtegenwoordiging van jongens in detentie met alle mogelijke middelen moet worden aangepakt, onder meer door in alle stadia van het strafrechtstelsel buitengerechtelijke afdoening te bevorderen en door bij jongens en meisjes op evenredige wijze niet tot vrijheidsbeneming strekkende oplossingen in te zetten; is van mening dat in de rechtsstelsels voor kinderen dringend een genderdimensie moet worden geïntroduceerd en dat de verschillen tussen geslachten in de toegang tot justitiële diensten voor kinderen dringend moeten worden aangepakt; 28. merkt op dat de aanzienlijke genderkloof die van invloed is op kinderen in detentie ook beantwoordt aan bepaalde en in sommige gevallen minder zichtbare vormen van onderdrukking van vrouwen en kinderen en ontneming van hun rechten en vrijheden, met inbegrip van specifieke vormen van geweld, waaronder eremoorden en gedwongen huwelijken; verzoekt de Commissie in het kader van de tussentijdse evaluatie van het genderactieplan III van de EU verdere maatregelen te onderzoeken om deze specifieke vormen van geweld aan te pakken, met inbegrip van innovatieve perspectieven in politieke en mensenrechtendialogen met derde landen; 29. verzoekt de EU en de lidstaten derde landen te ondersteunen bij het verstrekken van gespecialiseerde opleidingen aan de bevoegde autoriteiten, met inbegrip van rechters, over de rechten en behoeften van kinderen; 30. merkt op dat dakloze meisjes bijzonder kwetsbaar zijn aangezien zij vaak worden gearresteerd en vastgehouden op beschuldiging van prostitutie, en dat studies over de arrestaties van meisjes aantonen dat zij, in tegenstelling tot jongens, veel vaker worden gearresteerd voor statusdelicten; hekelt het feit dat meisjes in landen waar abortus in het strafrecht is opgenomen het risico lopen in hechtenis te worden genomen, enkel en alleen op grond van hun beslissing om een zwangerschap te beëindigen; veroordeelt het feit dat meisjes tijdens hun vrijheidsbeneming worden blootgesteld aan seksuele intimidatie en andere vormen van gendergebaseerd geweld; 31. merkt op dat in sommige landen jonge lhbtiq+-personen vaker worden gearresteerd en vastgehouden wegens statusdelicten en andere geweldloze misdrijven, en dat zij vaak worden vastgehouden in detentiecentra die ongeschikt zijn voor hun gender en bijzonder kwetsbaar zijn voor geweld; 32. beklemtoont dat statusdelicten moeten worden gedecriminaliseerd; 33. verzoekt de Commissie en de EDEO partners uit derde landen aan te moedigen het Facultatief Protocol bij het Verdrag tegen foltering te ratificeren en onafhankelijke en doeltreffende nationale preventiemechanismen in te stellen met bijzondere deskundigheid voor bezoeken aan plaatsen waar kinderen (mogelijk) van hun vrijheid worden beroofd; is ingenomen met het feit dat het Verdrag inzake de rechten van het kind het meest geratificeerde mensenrechtenverdrag is en verzoekt het met spoed volledig en universeel te ratificeren; dringt er bij alle landen op aan het derde Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van het kind inzake een communicatieprocedure te ratificeren, zodat kinderen wanneer hun rechten worden geschonden verhaalmogelijkheden hebben; 34. pleit voor intensievere actie ten behoeve van vermiste of ontvoerde kinderen via de uitwisseling van informatie op regionaal en internationaal niveau en voor gezamenlijke inspanningen om kinderen terug te brengen naar hun ouders of wettelijke voogden; 35. wijst erop dat overheidsbeleid pas doeltreffend is wanneer er volledige, tijdige en betrouwbare gegevens aan ten grondslag liggen; moedigt de EU en haar lidstaten aan om op het vlak van gegevensverzameling bijstand op maat en methodologische ondersteuning aan autoriteiten in derde landen aan te bieden, met inbegrip van technische middelen en juridische kaders, zodat het gemakkelijker wordt gegevens te delen tussen overheidsinstellingen onderling en met relevante niet-overheidsactoren (bijvoorbeeld internationale organisaties); onderstreept dat er systematisch uitgesplitste gegevens moeten worden verzameld om een beter inzicht te krijgen in de trajecten van jongens en meisjes die leiden tot detentie, in alle situaties waarin kinderen hun vrijheid wordt ontnomen; 36. betreurt het feit dat de EDEO sinds de goedkeuring van de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de rechten van het kind in 2017 geen evaluatie heeft uitgevoerd; is van mening dat er dringend een effectbeoordeling moet worden uitgevoerd van de wijze waarop de EU-delegaties uitvoering geven aan de richtsnoeren in derde landen; 37. verzoekt de Commissie en de EDEO kinderrechten systematisch op te nemen in de politieke dialoog met partnerlanden, zoals reeds gebeurt in het kader van toetredingsonderhandelingen en het stabilisatie- en associatieproces; Kinderen in de rechtsbedeling 38. verzoekt de EDEO en de Commissie om in al hun samenwerkingsprogramma’s op het gebied van de rechtsstaat en justitiële capaciteitsopbouw een specifiek hoofdstuk voor te stellen voor de ondersteuning van autoriteiten van derde landen bij het opzetten van doeltreffende rechtstelsels voor kinderen, waarbij onder meer moet worden aangestuurd op het toepassen van buitengerechtelijke afdoening vanaf het allereerste begin en in elke fase van de strafprocedure, het overeenkomstig de aanbeveling van de wereldwijde studie van de VN verhogen van de leeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid tot ten minste 14 jaar, en deze leeftijd niet te verlagen, het decriminaliseren van statusdelicten, het waarborgen van kindvriendelijke informatie- en kinderparticipatiemechanismen en het overwegen van manieren om, wanneer detentie onvermijdelijk is, de duur ervan tot het minimum te beperken; 39. pleit voor meer inspanningen om ervoor te zorgen dat alle kinderen in detentie de in het Verdrag inzake de rechten van het kind verankerde rechten kunnen uitoefenen en dat zij met menselijkheid en eerbied voor de inherente waardigheid van de persoon worden behandeld; pleit voor een verbod op fysiek en psychologisch geweld als tuchtmiddel in detentie; 40. verzoekt de EDEO en de Commissie om, samen met partners uit derde landen, te werken aan de verdere ontwikkeling van opleidingsprogramma’s voor justitieel en rechtshandhavingspersoneel met het oog op de ontwikkeling van kindvriendelijke hoorzittingen en procedures, en te bepalen hoe kinderen het best kunnen worden gehoord, aangezien zij het recht hebben deel te nemen aan en beroep in te stellen tegen beslissingen die hun vrijheidsbeneming tot gevolg hebben; onderstreept het recht van alle kinderen op toegang tot gratis rechtsbijstand, vertegenwoordiging door een advocaat en juridische diensten, met inbegrip van toegang tot geestelijke gezondheidszorg en psychologische ondersteuning, kinderdeskundigen en ervaren juristen die een verschil kunnen maken voor de beleving van het kind met betrekking tot het rechtsstelsel en voor de uitkomst van de zaak; Kinderen en hun hoofdverzorgers 41. onderstreept dat staten zoveel mogelijk moeten afzien van detentie van hoofdverzorgers met zeer jonge kinderen en, waar dit niet het geval is, kindvriendelijke “ouder-kind-afdelingen” in gevangenissen moeten opzetten, speciale huisvesting voor prenatale, perinatale en postnatale zorg en behandeling moeten creëren, en ernaar moeten streven dat kinderen tegelijk met hun ouders worden vrijgelaten; herinnert eraan dat alle nodige maatregelen moeten worden genomen om de veiligheid, waardigheid en ontwikkeling van kinderen die bij een ouder in de gevangenis wonen te waarborgen, en dat deze kinderen te allen tijde tegen geweld, trauma’s en schadelijke situaties beschermd dienen te worden; 42. herinnert aan de aanbevelingen van het Europees Comité inzake de voorkoming van folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen betreffende het faciliteren van de invoering van alternatieven voor de detentie voor zwangere meisjes en jonge moeders, teneinde te vermijden dat kinderen in de gevangenis komen te wonen; 43. benadrukt dat autoriteiten beoordelingen inzake het belang van het kind moeten opnemen in alle besluitvormingsprocessen waarbij de detentie van een ouder zou kunnen leiden tot vrijheidsbeneming van een kind, met inbegrip van beslissingen in afwachting van het proces, veroordelingen en alle soorten beslissingen over de vraag of en hoe lang een kind geacht wordt met zijn hoofdverzorger in de gevangenis te leven; 44. roept partnerlanden op om wet- en regelgeving vast te stellen die ondersteunt dat bij ouders met kinderen ten laste de voorkeur wordt gegeven aan niet tot vrijheidsbeneming strekkende oplossingen in plaats van detentie, en dat in elk afzonderlijk geval een gerechtelijke evaluatie plaatsvindt die uitgaat van de criteria van noodzakelijkheid, evenredigheid en redelijkheid en die wordt meegewogen bij het komen tot beslissingen in afwachting van het proces en aangaande de veroordeling tot detentie; 45. verzoekt de Commissie en de EDEO partnerlanden te ondersteunen bij het opzetten van rehabilitatieprogramma’s in gevangenissen voor hoofdverzorgers, met inbegrip van beschermingsmechanismen om stigmatisering van het kind te voorkomen, en te stimuleren dat de betrokken overheidsdiensten en maatschappelijke organisaties gaan samenwerken en gecoördineerd te werk gaan met het oog op de re-integratie van kinderen in de samenleving nadat zij het detentiecentrum hebben verlaten; Kindmigranten 46. herinnert eraan dat kindmigranten in de regel niet in hechtenis gehouden mogen worden, maar dat zij moeten worden opgevangen in accommodatie met speciale voorzieningen voor minderjarigen, indien passend ook in niet tot vrijheidsbeneming strekkende voorzieningen in de gemeenschap; wijst met klem op het feit dat de staten over passende waarborgen moeten beschikken om alle kindmigranten die op hun grondgebied aanwezig zijn te beschermen, onder meer door maatregelen vast te stellen die ervoor moeten zorgen dat de kinderen worden voorzien van veilige en passende accommodatie en van de nodige ondersteunende diensten ter waarborging van hun belangen en welzijn; 47. uit zijn bezorgdheid over het toenemende aantal landen dat migranten, asielzoekers en vluchtelingen, onder wie kinderen, in verschillende tijdelijke of permanente omgevingen vasthoudt, zoals gevangenissen of andere faciliteiten voor rechtshandhavingsdoeleinden, of in een andere tijdelijke of permanente omgeving die zij niet of slechts onder bepaalde omstandigheden kunnen verlaten en die niet aan de minimale veiligheids- en hygiënenormen voldoen; beklemtoont dat de opvangvoorzieningen voor minderjarigen moeten worden aangepast aan hun specifieke situatie en hun bijzondere opvangbehoeften, zowel voor niet-begeleide minderjarigen als minderjarigen met hun familie, dat rekening moet worden gehouden met hun veiligheid, met inbegrip van veiligheid tegen seksueel en gendergeweld, en met hun fysieke en emotionele zorg, en dat hun algemene ontwikkeling moet worden gestimuleerd; 48. betreurt dat er gevallen zijn van kinderen die van hun ouders of wettelijke voogden worden gescheiden of in centra worden geplaatst waar zij geen contact hebben met hen, hetgeen het trauma van de migratie alleen maar verergert, het gevoel van bedreiging en onveiligheid alleen maar vergroot en negatieve gevolgen heeft voor de ontwikkeling van gescheiden kinderen; benadrukt dat scheiding van gezinnen of immigratiedetentie nooit in het belang van een kind zijn; benadrukt dat de detentie van gezinnen en kinderen, al dan niet begeleid, gescheiden of samen met hun familie, nooit in hun belang is en altijd een inbreuk vormt op de rechten van de kinderen; 49. is van mening dat aan niet-begeleide kinderen alternatieve zorg en accommodatie moeten worden verstrekt overeenkomstig de VN-richtsnoeren inzake alternatieve vormen van kinderzorg en dat staten kinderen die vluchteling zijn, moeten voorzien van toegang tot asielprocedures, passende bescherming en humanitaire bijstand, onder meer gezinshereniging, onderwijs en gezondheidszorg; 50. is van mening dat er veilige en legale trajecten en niet tot vrijheidsbeneming strekkende en op de gemeenschap gebaseerde oplossingen moeten worden gevonden om een einde te maken aan de detentie van minderjarige migranten en hun familieleden; is van oordeel dat de vraag of een kind al dan niet van zijn vrijheid is beroofd, niet afhangt van de naam of classificatie die door de staat is toegekend aan de instelling waar het kind in detentie is geplaatst, maar van de vraag of de opgelegde beperkingen in de praktijk en qua ernst op vrijheidsbeneming neerkomen; pleit ervoor kindvriendelijke identificatie- en doorverwijzingsprocedures vast te stellen; verzoekt de EU-lidstaten in dit verband het goede voorbeeld te geven en doorreis- en bestemmingslanden te helpen deze praktijk te beëindigen; 51. beklemtoont dat gezinnen met kinderen niet kunnen worden uitgewezen naar landen waar er een hoog risico op gedwongen huwelijken bestaat; 52. onderstreept dat detentie en criminalisering van minderjarigen om immigratiegerelateerde redenen nooit in het belang van het kind is; herinnert aan de verplichting van de staat om de rechten en belangen van het kind te allen tijde te beschermen en te eerbiedigen, ongeacht de migratiestatus van het kind of van de ouders, door te zorgen voor de beschikbaarheid en toegankelijkheid van een behoorlijk aanbod aan alternatieven voor detentie in een niet tot vrijheidsbeneming strekkende omgeving, en daarbij de voorkeur te geven aan oplossingen binnen de gemeenschap met toegang tot onderwijs en gezondheidszorg en met eerbiediging van het recht van het kind op een gezinsleven en van zijn recht op eenheid van het gezin, en door werk te maken van het beperken van de praktijk van detentie van kinderen in de context van internationale migratie met het oog op een beëindiging van die praktijk; 53. stelt met bezorgdheid vast dat er gevallen zijn waarin kinderen als volwassen migranten worden behandeld en van hun vrijheid worden beroofd wegens een gebrek aan geboorteregistratie en omdat het niet mogelijk is hun leeftijd vast te stellen; verzoekt partnerlanden te zorgen voor snelle, kindvriendelijke en genderbewuste alomvattende beoordelingen van de ontwikkelingsfase van het kind, uitgevoerd door gespecialiseerde kinderartsen en andere medische deskundigen tegen wier beslissingen in beroep kan worden gegaan; Kinderen die geleden hebben onder conflicten 54. merkt op dat in 2022 meer dan een op de zes kinderen in een conflictzone woonde; wijst erop dat kinderen die in het kader van een bezetting of een gewapend conflict in detentie zitten, in de eerste plaats als slachtoffer moeten worden beschouwd en nooit uitsluitend vanwege hun lidmaatschap van strijdkrachten of gewapende groeperingen in detentie gehouden of gestraft mogen worden; benadrukt dat er passende geestelijke en psychosociale zorg en passend onderwijs moeten worden ontwikkeld om kinderen in staat te stellen in de gemeenschap te re-integreren en hun plaats te vinden in een samenleving waar een conflict heeft plaatsgevonden, om zodoende te voorkomen dat geweld wordt doorgegeven aan de volgende generatie en om een dergelijk patroon te doorbreken, en te voorkomen dat inspanningen op het gebied van vredesopbouw worden ondermijnd; onderstreept dat zowel jongens als meisjes die voorheen banden hadden met strijdkrachten en gewapende groeperingen gelijke toegang tot re-integratie en hulp bij rehabilitatie moeten krijgen, en dat zij met hun families herenigd moeten worden; beklemtoont dat personen en organisaties die verantwoordelijk zijn voor de vrijheidsbeneming van kinderen en de ontneming van hun basisrechten ter verantwoording moeten worden geroepen; 55. onderstreept dat het belangrijk is gewapende groeperingen en terroristische organisaties die kinderen inzetten om hun doelstellingen na te streven, te veroordelen; 56. is ingenomen met de nieuwe gezamenlijke prioriteiten van de EU en de VN voor 2022-2027 en met de gezamenlijke toezegging om op alle terreinen kinderen die met gewapend conflicten in aanraking zijn geweest tot prioriteit te maken; benadrukt dat er trajecten voor re-integratie en schadeloosstelling moeten worden gecreëerd voor kinderen wier rechten zijn geschonden, en dat de VN-agenda inzake kinderen en gewapende conflicten in het gehele externe optreden van de EU moet worden opgenomen; 57. verzoekt de Commissie en de VV/HV meer inspanningen te leveren ter voorkoming en beëindiging van ernstige schendingen ten aanzien van kinderen die het slachtoffer zijn van vrijheidsbeneming in gewapende conflicten, met inbegrip van brute onderdrukking, gedwongen deportatie, scheiding van hun familie en adoptie, aangezien deze schendingen gelijkstaan aan misdaden tegen de menselijkheid en een ernstig risico van genocide inhouden; benadrukt dat het belangrijk is om vorderingen te maken met de VN-agenda inzake kinderen en gewapende conflicten in het externe optreden van de EU alsook in het beleid inzake terrorismebestrijding en het veiligheidsbeleid, met bijzondere nadruk op gebieden en landen waar gewapende groeperingen en terroristische organisaties actief zijn, en om deze agenda in acht te nemen bij operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, hervormingen van de veiligheidssector en bemiddeling; verzoekt de EU en de lidstaten, samen met de internationale gemeenschap, dringend maatregelen te nemen om de terugkeer van tegen hun wil gedeporteerde, van hun familie gescheiden of geadopteerde kinderen naar hun wettelijke voogden of land van herkomst te vergemakkelijken; 58. verzoekt de EU en haar lidstaten alle noodzakelijke stappen te ondernemen, overeenkomstig het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide, om een eind te maken aan deze wreedheden en ervoor te zorgen dat de daders ter verantwoording worden geroepen, ook via internationale verantwoordingsmechanismen; 59. neemt kennis van de bevindingen van het recentste rapport van de secretaris-generaal van de VN over kinderen en gewapende conflicten, waaruit blijkt dat de detentie van kinderen in veel landen nog steeds als een politiek wapen wordt gebruikt; is ingenomen met de opname van de Russische strijdkrachten in de jaarlijkse lijst van partijen bij conflicten die de rechten van kinderen ernstig hebben geschonden; 60. dringt erop aan dat degenen die verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van de mensenrechten, met inbegrip van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, ter verantwoording worden geroepen; is ingenomen met het wereldwijde sanctiemechanisme van de EU inzake de mensenrechten (Magnitski-wet van de EU) en pleit er in dit verband voor de sanctielijst van de EU uit te breiden en er met name alle entiteiten en personen in op te nemen die als de verantwoordelijken zijn aangewezen voor de voorbereiding en organisatie van de gedwongen deportatie en gedwongen adoptie van kinderen; 61. onderstreept dat kinderen die banden hebben met groepen waarvan de leden als terroristen of gewelddadige extremisten zijn aangemerkt, geen daders maar slachtoffers zijn; herinnert eraan dat staten verantwoordelijkheid dragen voor in het buitenland in detentie genomen kinderen die hun staatsburgers zijn; verzoekt de betrokken lidstaten van de EU te zorgen voor de bescherming en repatriëring van kinderen die hun onderdaan zijn en die in een derde land gevangengehouden of vastgehouden worden; betreurt dat, volgens de wereldwijde studie van de VN, sommige strijdkrachten en groeperingen kinderen als straf vasthouden en/of kinderen als gijzelaars gevangen houden; 62. verzoekt de Europese landen re-integratieprogramma’s op te zetten voor kinderen die EU-onderdaan zijn en die geboren zijn in strijders- of gevangenenkampen; 63. is van mening dat de staten kinderen uitdrukkelijk moeten uitsluiten van hun nationale wetgeving inzake terrorismebestrijding en veiligheid en dat zij ervoor moeten zorgen dat kinderen die van strafbare feiten tegen de nationale veiligheid worden verdacht uitsluitend onder jeugdstrafrechtstelsels vallen; 64. veroordeelt de gruwelijke daden van inlichtingendiensten en veiligheidstroepen, onder meer de detentie van kinderen alsook foltering, verkrachting en andere vormen van seksueel geweld jegens in hechtenis geplaatste minderjarige demonstranten om hen te straffen en te vernederen en hen ervan te weerhouden betrokken te raken bij landelijke protesten; o o o 65. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 208, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin met name het volgende wordt bepaald: “Hoofddoel van het beleid van de Unie op [het gebied van ontwikkelingssamenwerking] is de armoede terug te dringen en uiteindelijk uit te bannen. De Unie houdt bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor de ontwikkelingslanden rekening met de doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking”, – gezien de artikelen 3 en 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de VN-resolutie “Transforming our World: the 2030 Agenda for Sustainable Development”, die is aangenomen tijdens de VN-top over duurzame ontwikkeling van 25 september 2015 in New York, en de 17 daarin vervatte duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), – gezien de overeenkomst die op 12 december 2015 is aangenomen op de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) – COP21 in Parijs (de Overeenkomst van Parijs), – gezien de VN-verklaring over de rechten van inheemse volken, die op 13 september 2007 is aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN, – gezien de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten, – gezien de tien beginselen van het Global Compact van de Verenigde Naties, – gezien Verdrag nr. 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) betreffende inheemse en in stamverband levende volken, – gezien de acht fundamentele IAO-verdragen zoals gedefinieerd in de IAO-verklaring betreffende de fundamentele beginselen en rechten op het werk, – gezien het Verdrag van Minamata inzake kwik, – gezien het Verdrag inzake biologische diversiteit, met name COP-besluit VIII/28 — Voluntary guidelines on Biodiversity-Inclusive impact assessment, – gezien de “Guidelines for Social Life Cycle Assessment of Products” van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP), – gezien de lijst van selectiecriteria, uitgesloten activiteiten en uitgesloten sectoren van de Europese Investeringsbank (EIB), – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Parlement en de Commissie van 30 juni 2017 over de nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling “Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst” (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad (2) van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021 “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien het voorstel van 16 maart 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 ( COM(2023)0160 ) (verordening kritieke grondstoffen), – gezien de nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de leden van de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (OACPS), (Post-Cotonou-overeenkomst), – gezien zijn resolutie van 26 februari 2014 over de bevordering van ontwikkeling met verantwoordelijke bedrijfspraktijken, met inbegrip van de rol van extractieve bedrijven in ontwikkelingslanden (3) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2023 over beleidscoherentie voor ontwikkeling (4) (PCD), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie internationale handel, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A9-0322/2023 ), A. overwegende dat de winningsindustrieën volgens de Verenigde Naties verschillende activiteiten omvatten, zoals de winning van grondstoffen (fossiele brandstoffen, mineralen en aggregaten), de verwerking ervan en de omzetting ervan in producten en diensten voor gebruik door consumenten (5) ; B. overwegende dat grootschalige mijnbouw en ambachtelijke en kleinschalige mijnbouw (ASM) van oudsher naast elkaar bestaan, dat het soort werkgelegenheid en de lokale waarde die wordt gecreëerd aanzienlijk uiteenlopen, aangezien ASM grotendeels plaatsvindt met een hoge mate van informaliteit, arbeidsintensiteit en illegaliteit, slechte normen op het gebied van gezondheid, veiligheid en milieu op het werk en relatief lage niveaus van kapitaalinvesteringen, mechanisering en winning van mineralen, en banen en inkomen biedt aan ongeschoolde arbeiders, vaak in afgelegen en plattelandsgebieden, terwijl grootschalige mijnbouw doorgaans sterk gemechaniseerd en formeel gereguleerd is, bijdraagt aan de nationale economie, maar weinig positieve gevolgen heeft voor lokale gemeenschappen; overwegende dat volgens het UNEP ambachtelijke en kleinschalige mijnbouw in beschermde gebieden en kritieke ecosystemen (ASM-PACE) naar schatting ongeveer 10 % van al het goud ter wereld produceert, 15-20 % van alle diamanten, 20-25 % van alle tin en tantaal en 80 % van alle gekleurde edelstenen (6) ; overwegende dat bij ASM vaak vrouwen betrokken zijn, waardoor hun kwetsbaarheid toeneemt, vanwege het gebrek aan toegang tot, gebruik van en controle over grond die rijk is aan hulpbronnen en andere productieve hulpbronnen en financiële middelen; C. overwegende dat niet-hernieuwbare minerale hulpbronnen volgens de Wereldbank een dominante rol spelen in 81 landen die samen goed zijn voor een kwart van het mondiale bbp, de helft van de wereldbevolking en bijna 70 % van de mensen die in extreme armoede leven (7) ; D. overwegende dat de winning en verwerking van natuurlijke hulpbronnen goed is voor ongeveer de helft van de totale broeikasgasemissies en meer dan 90 % van de wereldwijde waterstress en effecten op de biodiversiteit (8) ; E. overwegende dat de beslissing over de vraag of natuurlijke hulpbronnen worden geëxploiteerd, welke hulpbronnen daarbij betrokken zijn en hoe dit gebeurt, onder de soevereiniteit van elk afzonderlijk land valt; F. overwegende dat de winningsindustrieën een cruciale rol moeten spelen bij de ontwikkeling van veel ontwikkelingslanden die rijk zijn aan hulpbronnen, door te voorzien in overheidsinkomsten uit mijnbouw- en mijnbouwactiviteiten (uit concessies, belastingen en directe en indirecte uitgaven in het land waar het bedrijf actief is), werkgelegenheid en infrastructuur, die het potentieel hebben om armoede terug te dringen en economische groei en sociale ontwikkeling op nationaal en lokaal niveau te ondersteunen, indien bepaalde factoren aanwezig zijn; G. overwegende dat de winningsindustrieën ook ernstige negatieve sociale, economische, ecologische en institutionele gevolgen kunnen hebben op lokaal, nationaal, regionaal en mondiaal niveau, door bij te dragen tot schendingen van de mensen- en arbeidsrechten, gendergerelateerd geweld, dwangarbeid, kinderarbeid, gedwongen ontheemding, armoede, vervuiling, concurrentie op het gebied van watergebruik, verlies van biodiversiteit, ontbossing, vernieling van culturele en spirituele locaties, intimidatie van mensenrechten- en milieurechtenverdedigers, de verstoring van het sociale weefsel, corruptie, volatiliteit van grondstoffenprijzen, illegale geldstromen, belastingfraude en -ontduiking en gewapende conflicten, en veel uitdagingen met zich meebrengen als gevolg van de “enclave” -aard van de winningsindustrie, met weinig banden met de lokale economie; overwegende dat de winningsindustrieën vaak een impact hebben op de rechten van inheemse gemeenschappen en dat milieu- en sociale effectbeoordelingen een cruciale rol kunnen spelen bij de bescherming van deze rechten; H. overwegende dat de nieuwste en aangepaste technologieën en digitalisering de – van nature – invasieve gevolgen van de winningsindustrieën sterk kunnen beperken; I. overwegende dat volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) (9) ongeveer de helft van de wereldwijde koper- en lithiumproductie geconcentreerd was in gebieden die al te kampen hadden met grote waterstress; overwegende dat bovendien de meeste huidige en potentiële locaties van groeven zich in landelijke en inheemse gebieden bevinden; J. overwegende dat de negatieve sociale en milieu-impact van de winningsindustrieën in de toekomst ernstiger dreigt te worden, gezien de tendens om ertsen van lagere kwaliteit te winnen, wat zal leiden tot grotere hoeveelheden afval en een grotere vraag naar energie en water; overwegende dat dit met name zorgwekkend is voor gemarginaliseerde en kwetsbare bevolkingsgroepen in ontwikkelingslanden, waar de gevolgen van de klimaatverandering al leiden tot toenemende waterschaarste; wijst er voorts op dat, aangezien gemakkelijk toegankelijke reserves uitgeput raken, de exploratie zich verplaatst naar afgelegen en vaak kwetsbare gebieden, zoals in het geval van diepzeemijnbouw; K. overwegende dat uit een analyse van de Wereldbank (10) blijkt dat 44 % van alle operationele mijnen zich in bossen bevindt, wat een aanzienlijke impact heeft op ontbossing en op inheemse volkeren en lokale gemeenschappen die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van bossen; L. overwegende dat het recht op informatie, inspraak en toegang tot de rechter internationaal beschermde mensenrechten zijn die zijn vastgelegd in multilaterale overeenkomsten welke specifiek betrekking hebben op milieubesluitvorming en die met name relevant zijn in de context van mijnbouw; M. overwegende dat de winningsindustrieën op directe of indirecte wijze positieve of negatieve gevolgen kunnen hebben voor verschillende duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN, met name SDG 1 (geen armoede), SDG 3 (goede gezondheid en welzijn), SDG 6 (schoon water en sanitaire voorzieningen), SDG 7 (betaalbare en schone energie), SDG 8 (fatsoenlijk werk en economische groei), SDG 13 (klimaatactie), SDG 15 (leven op het land) en SDG 16 (vrede, gerechtigheid en sterke instellingen); N. overwegende dat de SDG’s universeel zijn en dus coherentie van het interne en externe optreden van de EU vereisen; overwegende dat is aangetoond dat de Europese Unie de vooruitgang van ontwikkelingslanden op weg naar de SDG’s negatief beïnvloedt door haar verbruik van hulpbronnen, het zogenaamde overloopeffect (11) ; O. overwegende dat overeenkomsten voor gemeenschapsontwikkeling kunnen helpen bij het versterken en bevorderen van een duurzame en wederzijds voordelige relatie tussen regeringen, bedrijven en gemeenschappen en een middel kunnen zijn om conflicten te voorkomen en transparantie en verantwoordingsplicht te vergroten; overwegende dat overeenkomsten voor gemeenschapsontwikkeling door de Wereldbank worden beschouwd als beste praktijken voor winningsovereenkomsten (12) ; overwegende dat leden van de International Council on Mining and Metals (ICMM) door de tien mijnbouwbeginselen van deze raad worden aangemoedigd toe te zien op passende participatie van belanghebbenden en bij te dragen aan de duurzame ontwikkeling van gastlanden en -gemeenschappen (13) ; overwegende dat de norm voor verantwoorde mijnbouw van het Initiative for Responsible Mining Assurance (IRMA) beste praktijken heeft ontwikkeld over hoe verantwoorde mijnbouw eruit zou kunnen zien; P. overwegende dat ontwikkelingslanden die rijk zijn aan hulpbronnen vaak te lijden hebben onder de “vloek van de bodemschatten”, aangezien een overvloed aan natuurlijke hulpbronnen tot dusverre niet tot hun economische ontwikkeling heeft geleid, onder meer als gevolg van slechte regelgeving, corruptie, een gebrek aan transparantie en verantwoordingsplicht, een overmatige afhankelijkheid van inkomsten uit de winningsindustrieën en een daaruit voortvloeiend gebrek aan economische diversificatie; overwegende dat Afrika, met name de regio bezuiden de Sahara, een klassiek geval van de “vloek van de bodemschatten” is geworden, ondanks het feit dat het 30 % van 's werelds minerale reserves, 8 % van 's werelds aardgas en 12 % van 's werelds oliereserves herbergt (14) ; Q. overwegende dat ontwikkelingslanden vaak problemen ondervinden bij het innen van voldoende inkomsten uit winningsactiviteiten als gevolg van zwakke of regressieve belastingstelsels, een gebrek aan institutionele weerbaarheid, ontoereikende langetermijnplanning, onhoudbare schuldenlasten, illegale geldstromen, corruptie en belastingontduiking; R. overwegende dat ontwikkelingslanden die grondstoffen uitvoeren in sterke mate afhankelijk zijn van belastinginkomsten uit deze export; S. overwegende dat het versnellen van de inspanningen om de klimaatverandering aan te pakken en in te spelen op de snel stijgende vraag naar grondstoffen die onontbeerlijk zijn voor de verwezenlijking van de groene en de digitale transitie, alsook de duurzaamheids- en diversificatievereisten in de EU, zowel uitdagingen als kansen met zich meebrengt voor de winningsindustrieën om duurzaam te worden en voor ontwikkelingslanden die rijk zijn aan hulpbronnen; overwegende dat de EU kaders kan vaststellen voor de winningsindustrieën in ontwikkelingslanden om deze vraag beter in overeenstemming met de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling te brengen, door hun begrotingsruimte te vergroten en hun overheidsuitgaven en hun rol op het internationale toneel te versterken, en tegelijkertijd de uitstoot van broeikasgassen in deze landen te verminderen; overwegende dat ontwikkelingslanden hun afhankelijkheid van de winningsindustrieën moeten verminderen en hun economieën moeten uitbreiden tot toekomstgerichte sectoren, zoals nettonultechnologieën, om hun inkomstenbronnen te verbreden; T. overwegende dat artikel 3, lid 5, VEU de Unie onder meer verplicht bij te dragen “tot de vrede, de veiligheid, de duurzame ontwikkeling van de aarde, de solidariteit en het wederzijds respect tussen de volkeren, de vrije en eerlijke handel, de uitbanning van armoede en de bescherming van de mensenrechten”; overwegende dat overeenkomstig artikel 21, lid 1, VEU “het internationaal optreden van de Unie berust en is gericht op de wereldwijde verspreiding van de beginselen die aan de oprichting ten grondslag liggen”, waaronder de democratie, de rechtsstaat en de universaliteit en de ondeelbaarheid van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; U. overwegende dat de politieke inzet van de EU in het kader van PCD kracht is bijgezet in de nieuwe Europese consensus over ontwikkeling van 2017, waarin PCD wordt aangemerkt als cruciaal element van de strategie van de EU voor de verwezenlijking van de SDG’s en als belangrijke bijdrage aan de bredere doelstelling van beleidscoherentie voor duurzame ontwikkeling (Policy Coherence for Sustainable Development – PCSD); V. overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de EU ontwikkelingslanden moet ondersteunen bij de transformatie van hun winningsindustrieën om ervoor te zorgen dat zij bijdragen aan duurzame ontwikkeling in overeenstemming met de SDG’s en de Overeenkomst van Parijs; W. overwegende dat de activiteiten van de winningsindustrieën plaatsvinden in de mondiale context van de Overeenkomst van Parijs, die tot doel heeft de wereldwijde temperatuurstijging deze eeuw tot minder dan twee graden boven het preindustriële niveau te beperken en de financieringsstromen in overeenstemming te brengen met lage broeikasgasemissies en een klimaatbestendige route, evenals in de Europese context van de Europese klimaatwet (15) die klimaatneutraliteit in de EU tegen 2050 en een CO 2 -reductie van 55 % tegen 2030 ten opzichte van het niveau van 1990 voorschrijft, het Fit-for-55-regelgevingspakket dat onder andere bindende efficiëntie- en circulariteitsdoelstellingen omvat, en in de context van het herziene en uitgebreide Europese emissiehandelssysteem; X. overwegende dat de EU onlangs wetgeving heeft vastgesteld of zal vaststellen ter bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen en verantwoord ondernemerschap die gevolgen zal hebben voor de winningsindustrieën die in ontwikkelingslanden actief zijn, zoals de verordening inzake conflictmineralen (16) , de richtlijn duurzaamheidsrapportage door bedrijven (17) , de komende richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid (18) , de komende verordening inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten (19) en de verordening inzake kritieke grondstoffen; Y. overwegende dat in het effectbeoordelingsverslag bij het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 (20) (Europese verordening kritieke grondstoffen) de sociale, milieu-, mensenrechten- en economische gevolgen van het voorstel voor ontwikkelingslanden (zoals voorgeschreven door Betere regelgeving, instrument #35 en SDG-instrument #19) en voor de bestaansmiddelen van lokale inheemse gemeenschappen, waaronder vrouwen en meisjes, niet adequaat beoordeelt (21) ; Z. overwegende dat de inzet van de EU voor een rechtvaardige overgang zich tot de rest van de wereld uitstrekt en dat er ingrijpende hervormingen nodig zijn in de financiële, bestuurlijke, sociale en milieudimensies van de winningssector; AA. overwegende dat mineralen ongelijk verdeeld zijn over de wereld, wat een enorme impact heeft op het zuidelijk halfrond; overwegende dat uit een analyse (22) bleek dat in 2019 79 % van de wereldwijde winning van metaalerts afkomstig was van vijf van de zes meest soortenrijke biomen; AB. overwegende dat het in juni 2023 aangenomen Verdrag inzake de volle zee (23) voorziet in een kader om de volle zee te beschermen tegen de gevolgen van de winningsindustrieën en voorziet in de verdeling van de voordelen van mariene genetische hulpbronnen tussen ontwikkelde en ontwikkelingslanden; overwegende dat de EU 40 miljoen EUR heeft toegezegd als onderdeel van een Global Ocean Programme om ontwikkelingslanden te helpen bij de tenuitvoerlegging van het verdrag; Het ontwikkelingsbeleid van de EU verbeteren 1. wijst erop dat de EU de grootste donor van ontwikkelingshulp wereldwijd is, voornamelijk via internationale organisaties en de lidstaten; benadrukt daarom dat het belangrijk is de beginselen van duurzame ontwikkeling te integreren in alle externe maatregelen van de EU, met name in het beleid met betrekking tot de winningsindustrieën, in overeenstemming met de wettelijke verplichting van de EU om te zorgen voor beleidscoherentie voor ontwikkeling, zoals vastgelegd in artikel 208 VWEU; 2. roept de EU op een partnerschap tussen gelijken te bevorderen tussen de EU en de ontwikkelingslanden die sterk afhankelijk zijn van de winningsindustrieën; onderstreept dat alle EU-projecten in winningsindustrieën in ontwikkelingslanden win-winsituaties moeten creëren, ook voor lokale gemeenschappen, en mensgerichte en milieugerichte ontwikkeling centraal moeten stellen in hun doelstellingen en alle operationele beleidskaders; benadrukt in dit verband dat de EU landen met een laag inkomen die rijk zijn aan hulpbronnen moet ondersteunen om van het enclave-karakter en het extractivistische model van de mijnbouwsector af te stappen, en ontwikkelingslanden voldoende beleidsruimte moet bieden om deze stap te maken, onder meer door gebruik te maken van internationale handelsinstrumenten om een op hulpbronnen gebaseerde industrialisering op lokaal niveau tot stand te brengen; benadrukt voorts dat projecten op een eerlijke en klimaatvriendelijke manier moeten worden uitgevoerd en niet ten koste mogen gaan van het milieu, de mensenrechten en de vrede, waarbij gebruik moet worden gemaakt van de meest innovatieve methoden die beschikbaar zijn; wijst erop dat het faciliteren van duurzame investeringen en de algemene handels- en investeringsstrategie van de EU investeringsmogelijkheden in ontwikkelingslanden moeten aanmoedigen om de SDG’s te verwezenlijken; verzoekt de Commissie om duurzaamheid tot een prioriteit te maken van projecten in de grondstoffensector in het kader van het Global Gateway-initiatief en dienovereenkomstig de toegang tot financiering te vergemakkelijken; 3. benadrukt het belang van de integratie van duurzame winningsindustrieën in de lokale economie om lokale industriële capaciteit met een hoge toegevoegde waarde voor ontwikkelingslanden te ontwikkelen; is van mening dat ontwikkelingslanden het recht hebben uitvoerbelastingen en legitieme handelsbeperkingen te gebruiken om hun eigen industriële basis te ontwikkelen en de inkomsten uit de uitvoerrechten van de winningsindustrieën te gebruiken voor menselijke ontwikkeling en de versterking van openbare diensten zoals onderwijs en gezondheidszorg; verzoekt de EU de beperkingen op uitvoerbelastingen in haar handelsovereenkomsten met ontwikkelingslanden te herzien; 4. onderstreept dat de EU en haar lidstaten de behoeften van de lokale bevolking en inheemse volkeren moeten eerbiedigen en hun partnerlanden moeten verzoeken dit te doen, met name het recht van inheemse volkeren op vrije en geïnformeerde toestemming voorafgaand aan de goedkeuring van een winningsproject dat gevolgen heeft voor hun land of grondgebied, overeenkomstig de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volkeren (UNDRIP) en IAO-verdrag nr. 169 betreffende inheemse volkeren en in stamverband levende volken; wijst erop dat mijnbouw het risico op landroof vergroot, in een context waarin de regeringen van ontwikkelingslanden de gewoonterechten van inheemse volkeren en gemeenschappen op het land waar zij wonen vaak niet erkennen; dringt aan op naleving van de vrijwillige richtsnoeren voor een verantwoord beheer van grondbezit, visgronden en bossen in het kader van de nationale voedselzekerheid van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO), om landroof als gevolg van de winningsindustrieën te voorkomen; benadrukt dat de bevordering van de rechten van inheemse volkeren en hun traditionele gebruiken van belang is voor de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling en de bestrijding van de klimaatverandering; 5. dringt er bij de EU op aan meer steun te verlenen aan ontwikkelingslanden die rijk zijn aan hulpbronnen om hen minder afhankelijk te maken van de winningsindustrieën en om hun economieën, die gevoelig zijn voor economische schokken en prijsvolatiliteit, te diversifiëren door duurzame alternatieven te bevorderen; 6. is van mening dat de EU ontwikkelingslanden die rijk zijn aan hulpbronnen moet steunen bij het op effectieve en transparante wijze innen en beheren van hun inkomsten uit de winningsindustrie, teneinde inclusieve en duurzame ontwikkeling ten behoeve van hun bevolking te verwezenlijken en de SDG’s te bevorderen; 7. verzoekt de Commissie haar dialoog en samenwerking met maatschappelijke organisaties, vakbonden, lokale gemeenschappen en inheemse volkeren in ontwikkelingslanden die rechtstreeks getroffen worden door winningsindustrieën te versterken, om hun rechten te bevorderen en ervoor te zorgen dat zij op zinvolle wijze betrokken zijn bij en actief deelnemen aan besluitvormingsprocessen, met name met betrekking tot het ontwerp en de beoordeling van de gevolgen van de vlaggenschipprojecten van Global Gateway; onderstreept dat actoren uit het maatschappelijk middenveld formeel vertegenwoordigd moeten zijn in de raad van bestuur van Global Gateway; is ingenomen met de aankondiging van de lancering van het Global Gateway-platform voor de dialoog met het maatschappelijk middenveld en lokale overheden die ervoor moet zorgen dat er een zinvolle dialoog plaatsvindt bij de selectie en ondersteuning van Global Gateway-projecten; 8. dringt aan op de oprichting van een Global Gateway-monitoringgroep (GGMG) om te zorgen voor robuust en doeltreffend toezicht op alle Global Gateway-projecten en de eerbiediging van het beginsel van PCD, bestaande uit actoren uit het maatschappelijk middenveld, met name actoren die inheemse volkeren vertegenwoordigen, leden van het Europees Parlement, vertegenwoordigers van de lidstaten en andere relevante deskundigen; benadrukt dat de GGMG jaarlijks een verslag moet opstellen over de impact van Global Gateway-projecten op de mensenrechten, het milieu, burgerlijke vrijheden, vrede, ongelijkheid en armoedebestrijding; verzoekt de voorzitter van de Commissie de voorzitter van de GGMG uit te nodigen voor alle vergaderingen van de raad van bestuur; onderstreept dat de GGMG toegang moet hebben tot alle documenten en notulen van de vergaderingen van de bedrijfsadviesgroep, de raad van bestuur en het platform voor de dialoog met het maatschappelijk middenveld en lokale overheden; 9. verzoekt de Commissie het vermogen van actoren uit het maatschappelijk middenveld om effectief deel te nemen aan besluitvormingsprocessen te versterken, onder meer door opleiding en ondersteuning te bieden op gebieden als juridische geletterdheid, onderhandelingsvaardigheden, milieueffectbeoordelingen en projectmonitoring; 10. verzoekt de EU steun te verlenen voor inspanningen voor capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden, onder meer door technische bijstand aan relevante belanghebbenden, zoals regeringsfunctionarissen, de rechterlijke macht en wetshandhavingsinstanties, om hun wet- en regelgevingskader voor winningsindustrieën te versterken, met inbegrip van maatregelen om het bestuur en de transparantie te verbeteren, corruptie, wanbeheer van inkomsten, belastingfraude en -ontduiking en illegale geldstromen te bestrijden, arbeids-, mensenrechten- en milieunormen te verbeteren en de rechtshandhaving te versterken; herinnert eraan dat sommige van de natuurlijke hulpbronnen die enkele van 's werelds meest hardnekkige en wrede conflicten aanwakkeren, via toeleveringsketens worden aangevoerd die verbonden zijn met bedrijven in ontwikkelde landen, met name in de EU; wijst er daarom op dat moet worden gezorgd voor effectieve toegang tot de rechter voor slachtoffers van onjuiste toepassing van wetgeving op sociaal en milieugebied door multinationale ondernemingen die actief zijn in ontwikkelingslanden; 11. verzoekt de Commissie met een voorstel te komen voor een EU-gedragscode voor verantwoord investeren in winningsindustrieën in ontwikkelingslanden die vrijwillig zou zijn voor bedrijven en instellingen voor ontwikkelingsfinanciering, die is opgesteld met inbreng van de sector en vakbonden, maatschappelijke organisaties in ontwikkelingslanden en vertegenwoordigers van inheemse en lokale gemeenschappen; is van mening dat de gedragscode duidelijke toezeggingen en op maat gesneden leidende beginselen moet bevatten voor investeringen in ontwikkelingslanden, in overeenstemming met onder meer zorgvuldigheidsprocessen zoals gedefinieerd in de EU-wetgeving en bestaande internationale normen, richtsnoeren en initiatieven zoals de SDG’s van de VN, de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten, het Global Compact van de VN, de richtsnoeren voor multinationale ondernemingen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de ISO 26000-normen en het initiatief inzake transparantie van winningsindustrieën; benadrukt dat de vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen en lokale duurzame ontwikkeling de overkoepelende doelstellingen van de gedragscode moeten zijn; is van mening dat de code toezeggingen moet omvatten op ten minste de volgende gebieden: 12. spreekt zijn veroordeling uit over dwangarbeid en kinderarbeid; dringt aan op effectievere maatregelen om slachtoffers van dwangarbeid en kinderarbeid te beschermen en te ondersteunen, en op een systematische oplossing die rekening houdt met alle factoren, namelijk armoede, ongelijkheid, gebrek aan toegang tot onderwijs en maatschappelijke aanvaarding van kinderarbeid; 13. dringt er bij de EU op aan haar inspanningen ter bestrijding van kinderarbeid in de winningsactiviteiten te verdubbelen en programma’s te ondersteunen die onderwijskansen en alternatieve mogelijkheden om inkomsten te genereren, bieden, teneinde kinderen uit deze activiteiten te halen in het kader van het thematisch programma voor mondiale uitdagingen in het kader van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) – Europa in de wereld; 14. verzoekt de EU de overdracht van technologie, kennisdeling en capaciteitsopbouw met betrekking tot duurzaam beheer van hulpbronnen in ontwikkelingslanden te bevorderen, met name op gebieden die verband houden met milieubeheer, verantwoorde mijnbouwpraktijken en duurzaam gebruik van hulpbronnen in de winningsindustrie; 15. verzoekt de Commissie steun te verlenen aan stimulansen en programma’s voor capaciteitsopbouw, met name waar vrouwen bij betrokken zijn, voor ontwikkelingslanden die stappen ondernemen om de ASM-sector te formaliseren en te integreren in de plattelands- en nationale economie, teneinde de arbeidsomstandigheden en de bestaansmiddelen van lokale gemeenschappen te verbeteren en een einde te maken aan de illegale geldstromen die dikwijls verantwoordelijk zijn voor corruptie en gewapende conflicten; herinnert eraan dat ASM een zeer gendergebonden activiteit is; verzoekt de EU de oprichting van vrouwencoöperaties en -verenigingen te ondersteunen om de participatie, de onderhandelingspositie, de arbeidsomstandigheden en de economische onafhankelijkheid van vrouwen te verbeteren; wijst op de bedreiging van de voedselzekerheid en de milieu- en gezondheidsrisico’s die verbonden zijn aan ongereguleerde ASM-activiteiten in plattelandsgebieden, en op het feit dat volgens het UNEP veel ASM-activiteiten plaatsvinden in aan de gemeenschap toebehorende beboste gebieden in kritieke ecosystemen die voorheen niet werden gebruikt; 16. stelt met bezorgdheid vast dat voor een meerderheid van de ontwikkelingslanden die rijk zijn aan hulpbronnen, mijnbouw of olie- en gaswinning niet heeft geleid tot een brede economische, menselijke en sociale ontwikkeling; onderstreept dat het aanpakken van de “vloek van de bodemschatten” of de “paradox van overvloed” niet alleen economische diversificatie vereist, maar ook versterking van de institutionele veerkracht, bescherming van de rechtsstaat en vergroting van de begrotingsruimte van derde landen om duurzame ontwikkeling mogelijk te maken; benadrukt dat de EU het mobiliseren van binnenlandse middelen in partnerlanden, zoals directe belastingen, proactief moet aanmoedigen en de toepassing van uitvoerbelastingen op grondstoffen mogelijk moet maken, voor zover dit verenigbaar is met de WTO-regels en niet op discriminerende wijze wordt toegepast; verzoekt de Commissie en de lidstaten zich in te zetten voor een verhoging van de concessionele financiering, parallel aan de verordening kritieke grondstoffen; herhaalt dat de maxima in rubriek 6 van het meerjarig financieel kader (MFK) dienovereenkomstig moeten worden verhoogd in het kader van de komende herziening van het MFK; 17. herinnert eraan dat de gevolgen van mijnbouw zich nog jaren na de sluiting van de mijn kunnen doen gelden, aangezien mijnafval giftig is en derhalve schadelijk is voor het milieu, de biodiversiteit en de gerelateerde bestaansmiddelen; dringt daarom aan op een doeltreffend beheer van de minerale hulpbronnen gedurende de gehele levenscyclus van mijnbouwactiviteiten, hetgeen onder meer het volgende vereist: EU-maatregelen op multilateraal niveau 18. verzoekt de Commissie een G20-initiatief voor te stellen om delfstoffen te gebruiken voor lokale duurzame ontwikkeling in ontwikkelingslanden die rijk zijn aan hulpbronnen; benadrukt dat het initiatief moet worden aangepast aan de specifieke context en onder meer financiële steun, schuldbijstand, schuldverlichting en -kwijtschelding, capaciteitsopbouw op het gebied van bestuur, belastingheffing en corruptiebestrijding kan omvatten; verzoekt de Commissie als bemiddelaar op te treden in de besprekingen over schuldverlichting om ontwikkelingslanden de financiële ruimte te geven om niet-duurzame winningsindustrieën om te vormen en duurzame winningsindustrieën aan te trekken, en zich te houden aan deugdelijke milieu- en sociale normen; verzoekt de Commissie steun te verlenen aan de hervorming en uitbreiding van het initiatief tot opschorting van de schuldendienst (Debt Service Suspension Initiative) tot kwetsbare middeninkomenslanden, waarvan er vele afhankelijk zijn van winningsindustrieën, en om een schuldomzettingsmechanisme voor de lange termijn (DSM) in te voeren teneinde de omzetting van schulden in financiering van klimaat- en natuurprojecten te vergemakkelijken; benadrukt dat een einde moet worden gemaakt aan belastingparadijzen als kanalen voor illegale geldstromen in de winningssector; 19. verzoekt de EU inclusieve en transparante partnerschappen met meerdere belanghebbenden op regionaal en internationaal niveau te bevorderen door de dialoog en samenwerking tussen regeringen, maatschappelijke organisaties, de particuliere sector en internationale instellingen te faciliteren, teneinde duurzame ontwikkeling in de winningsindustrieën te bevorderen en inclusieve besluitvormingsprocessen te stimuleren; benadrukt dat de huidige context van groeiende mondiale vraag naar kritieke grondstoffen en toenemende geopolitieke instabiliteit betekent dat er meer inspanningen moeten worden geleverd om een stabiele, toereikende en gediversifieerde aanvoer van kritieke grondstoffen te waarborgen; benadrukt echter de noodzaak om over te stappen van een cultuur van extractivisme naar een systeem voor hulpbronnenbeheer dat onder meer rekening houdt met de mate van uitputting, de beschikbaarheid van vervangende stoffen, efficiëntie, recycling en de duurzaamheid van de consumptie; is ingenomen met het partnerschap tussen de EU en het Interagency Framework Team for Preventive Action van de VN, dat tot doel heeft nationale en lokale belanghebbenden te ondersteunen bij het verbeteren van het beheer van land en natuurlijke hulpbronnen met het oog op conflictpreventie en betere coördinatie; 20. stelt met grote bezorgdheid vast dat een grotere vraag naar kritieke grondstoffen, indien zij niet naar behoren wordt beheerd en beperkt, negatieve milieu- en sociale gevolgen zal hebben, met name voor sectoren die sterk afhankelijk zijn van ecosysteemdiensten (zoals landbouw, op de natuur gebaseerd toerisme en visserij); benadrukt dat prioriteit moet worden gegeven aan duurzaamheid, efficiëntie en circulariteit op multilateraal niveau en dat de vraag naar nieuwe materialen moet worden verminderd, met name om de uitdagingen van klimaatverandering, waterstress en -verontreiniging en biodiversiteitsverlies aan te pakken; 21. wijst er nogmaals op dat er dringend behoefte is aan een bindend VN-verdrag inzake bedrijfsleven en mensenrechten om de activiteiten van transnationale ondernemingen en andere ondernemingen te reguleren, waarin duidelijke mensenrechtenverplichtingen, zorgvuldigheidsvereisten en bepalingen inzake toegang tot de rechter zijn vastgelegd, in overeenstemming met het VN-kader “Protect, Respect and Remedy”; verzoekt de Commissie en de lidstaten dan ook een actieve rol te spelen in de lopende onderhandelingen over het instrument dat bedrijfsactoren en investeerders in de winningsindustrie moet aanmoedigen hun verantwoordelijkheid inzake mensen- en arbeidsrechten en respect voor het milieu op zich te nemen; 22. herhaalt zijn oproep aan de EU om te streven naar verdere internationale overeenkomsten op het gebied van klimaatfinanciering, overdracht van schone technologie en capaciteitsopbouw voor ontwikkelingslanden, met als doel om broeikasgasemissies – die met name afkomstig zijn van de winningssector – te verminderen; 23. dringt er bij de ontwikkelingslanden op aan hun regionale samenwerking op te voeren en gemeenschappelijke milieu-, sociale en arbeidsnormen vast te stellen voor de mijnbouwindustrie; 24. verzoekt de EU met name de lidstaten van de Afrikaanse Unie te ondersteunen bij de verdere uitvoering van de Africa Mining Vision (visie voor de mijnbouw in Afrika), een beleidskader dat in 2009 is vastgesteld om ervoor te zorgen dat het continent zijn minerale hulpbronnen strategisch gebruikt voor brede sociaal-economische ontwikkeling, met als doel het kader te actualiseren om de SDG’s en de klimaatveranderingsagenda te omarmen, als een kans voor duurzame ontwikkeling op het continent; onderstreept dat de EU-steun capaciteitsopbouw, financiële steun, overdracht van schone technologie en duurzaam beheer van de toeleveringsketen moet omvatten; 25. verzoekt de EU steun te verlenen aan regionale, internationale en mondiale initiatieven ter verbetering van de transparantie en verantwoordingsplicht bij het gebruik en het beheer van winningsbronnen, met inbegrip van het initiatief inzake transparantie van winningsindustrieën (“EITI”), dat transparantie en verantwoordingsplicht bevordert in landen die rijk zijn aan olie, gas en mineralen, de Extractives Global Programmatic Support, een multidonortrustfonds van de Wereldbank voor de inclusieve en duurzame uitvoering van het EITI in van hulpbronnen afhankelijke ontwikkelingslanden ter ondersteuning van armoedebestrijding en ter bevordering van inclusieve, duurzame groei en ontwikkeling, het Kimberleyproces dat de stroom van conflictdiamanten voorkomt, en de vrijwillige beginselen inzake veiligheid en mensenrechten; 26. verzoekt de EU ontwikkelingslanden te ondersteunen bij het opbouwen van hun capaciteit om billijke en transparante contracten te sluiten met bedrijven in de winningsindustrie; is in dit verband ingenomen met de financiële steun van de EU aan het Connex Initiative van de G7, dat de deskundigheid van ontwikkelingslanden op het gebied van onderhandelingen over de winningsindustrie vergroot, zodat investeringscontracten zo worden opgezet dat duurzaamheid en ontwikkeling worden bevorderd; 27. verzoekt de Commissie meer steun te verlenen aan het Europees partnerschap voor verantwoorde mineralen, een partnerschap met meerdere belanghebbenden dat is opgericht om de impact van de EU-verordening inzake conflictmineralen te vergroten, door meer ontwikkelingsprojecten te financieren die gericht zijn op de verbetering van lokale mijnbouwpraktijken, met name in het kader van ASM, en betere sociale, ecologische en economische omstandigheden voor mijnwerkers en lokale mijnbouwgemeenschappen; 28. verzoekt de Commissie nauwere samenwerking met de Wereldbank te overwegen, gezien haar kennis van de winningssector en haar steun aan ontwikkelingslanden voor de processen van de duurzame en groene transitie; 29. verzoekt de EU ontwikkelingslanden financiële steun en technische bijstand te verlenen om hen te helpen bij de tenuitvoerlegging van het mondiale biodiversiteitskader van Kunming-Montreal en het VN-verdrag inzake de volle zee; Het beleids- en wettelijk kader van de EU versterken 30. is ingenomen met het feit dat de EU stappen heeft ondernomen om bindende regelgeving te ontwikkelen op het gebied van passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven, zoals de verordening conflictmineralen, de richtlijn duurzaamheidsrapportage door bedrijven, de ontwerprichtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid en ontwerpverordeningen betreffende het verbod op producten die met dwangarbeid zijn vervaardigd en betreffende kritieke grondstoffen, die samen, direct of indirect, een rol moeten spelen bij de transformatie van de winningssector in ontwikkelingslanden; 31. verzoekt de Commissie om de herziening in 2023 van de verordening betreffende conflictmineralen, die EU-bedrijven sinds 2021 verplicht om op verantwoorde wijze tin, tantaal, wolfraam en goud in te voeren en ervoor te zorgen dat hun toeleveringsketens niet bijdragen aan de financiering van gewapende conflicten, aan te grijpen om de impact van de verordening ter plaatse grondig te evalueren en na te gaan of er nog meer verplichte maatregelen kunnen worden opgenomen en of andere mineralen kunnen worden bestreken; onderstreept dat maatschappelijke organisaties en de getroffen gemeenschappen op zinvolle wijze bij het herzieningsproces moeten worden betrokken; 32. is ingenomen met de aanstaande ondertekening van de nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de leden van de OACPS, aangezien deze voorziet in een versterkt en gemoderniseerd kader voor samenwerking met ACS-landen, dat specifieke verwijzingen bevat naar de winningsindustrieën, zoals de bevordering van transparantie, verantwoordingsplicht en verantwoord beheer van winningsindustrieën en de versterking van maatschappelijk verantwoord ondernemen en verantwoord ondernemerschap met het oog op inclusieve en duurzame groei en ontwikkeling; herinnert er in dit verband aan dat duurzaamheid de naleving inhoudt van zorgvuldigheidsprocessen, zoals gedefinieerd in de EU-wetgeving en de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen, alsook van de vrijwillige FAO-richtsnoeren voor verantwoord beheer van grondbezit, visgronden en bossen, wat landrechten betreft; 33. verzoekt de Commissie de impact van de ontwikkelingshulp van de EU op duurzame ontwikkeling in de winningsindustrie beter te beoordelen teneinde een doeltreffend en verantwoord gebruik van de financiële middelen van de EU te waarborgen; 34. verzoekt de Commissie overwegingen inzake duurzame ontwikkeling en ontwikkelingssamenwerking te integreren in alle handels- en investeringsovereenkomsten van de EU met ontwikkelingslanden, door bepalingen op te nemen die de eerbiediging van de mensenrechten, de bescherming van het milieu en de billijke verdeling van de inkomsten uit de winningsindustrieën waarborgen; o o o 35. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap van 12 december 2006, en met name artikel 24, – gezien het VN-Verdrag betreffende de status van vluchtelingen van 28 juli 1951, – gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 18 december 1979, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, – gezien VN-doelstelling voor duurzame ontwikkeling (SDG) 4 over kwaliteitsonderwijs, – gezien het VN-rapport over de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling 2022, – gezien het rapport over basisonderwijs 2022 van het VN-kinderfonds (Unicef), – gezien het VN-fonds “Education Cannot Wait”, – gezien de VN-top over het transformeren van het onderwijs, die in september 2022 plaatsvond in New York, – gezien de in opdracht van de VN verrichte “Global Study on Children Deprived of Liberty” (Mondiale studie over kinderen die van hun vrijheid beroofd zijn), die op 11 juli 2019 werd gepubliceerd, – gezien de gezamenlijke publicatie van ACT Alliance EU, Caritas Europa, EU-CORD en Islamic Relief Worldwide getiteld “Engaging with local faith actors and communities” (In gesprek gaan met lokale confessionele actoren en gemeenschappen), – gezien het Verdrag betreffende de bestrijding van discriminatie in het onderwijs van de Organisatie van de VN voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (Unesco), dat op 14 december 1960 werd aangenomen, – gezien het gezamenlijk initiatief van Unicef, de Unesco en de Wereldbank getiteld “Mission: Recovering Education in 2021” (Missie: herstel van het onderwijs in 2021), – gezien de achtergrondnota die is opgesteld voor het Global Education Monitoring Report (algemeen monitoringverslag over onderwijs) 2021 getiteld “Faith-based schools, education pluralism and the right to education” (Confessionele scholen, pluriformiteit van het onderwijs en het recht op onderwijs), – gezien het programma “Global Partnership for Education” (Wereldwijd partnerschap voor onderwijs), – gezien de resolutie van het Europees Parlement van 3 mei 2022 “Naar een EU-strategie ter bevordering van onderwijs voor kinderen in de wereld: de gevolgen van de COVID‑19-pandemie beperken” (1) , – gezien de hoorzitting van zijn Commissie ontwikkelingssamenwerking van 26 oktober 2022 over onderwijs in noodsituaties en aanhoudende crises: toegang bieden tot onderwijs en opleiding voor jongeren, – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld (NDICI – Europa in de wereld), – gezien het Global Gateway-investeringspakket Afrika-Europa, – gezien de beginselen van Abidjan inzake de mensenrechtenverplichtingen van staten om openbaar onderwijs aan te bieden en de betrokkenheid van de particuliere sector bij onderwijs te reguleren, zoals overeengekomen en vastgesteld in Ivoorkust op 13 februari 2019, – gezien het programma Erasmus+, – gezien het EU-programma over onderwijs in noodsituaties, – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2018 over onderwijs in noodsituaties en aanhoudende crises ( COM(2018)0304 ), – gezien het richtsnoer van de Commissie van 29 maart 2023 getiteld “Promoting Equitable Partnerships with Local Responders in Humanitarian Settings” (Bevordering van billijke partnerschappen met lokale hulpverleners in een humanitaire context), – gezien de verklaring van commissaris Lenarčič van 9 september 2022 over de Internationale Dag ter bescherming van onderwijs tegen aanvallen, – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Commissie van 7 juni 2017 getiteld “De nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling – ‘Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst’”, – gezien de verklaring inzake veilige scholen van de Global Coalition to Protect Education from Attack, en het “Comprehensive School Safety Framework 2022-2030” (Alomvattend kader voor veiligheid op scholen 2022-2023), gepubliceerd in juni 2022, waarin een alle gevaren en risico’s omvattende aanpak wordt gehanteerd, met inbegrip van door de natuur en door de klimaatverandering veroorzaakte gevaren, technologische gevaren, biologische gevaren en gevaren voor de gezondheid, conflicten en geweld, alsook dagelijkse gevaren en bedreigingen, – gezien de “Guidelines for Protecting Schools and Universities from Military Use during Armed Conflict” (Richtsnoeren voor de bescherming van scholen en universiteiten tegen militair gebruik tijdens gewapende conflicten), gepubliceerd door de Global Coalition to Protect Education from Attack, en de strategie 2023-2025 van de Global Alliance for Disaster Risk Reduction and Resilience in the Education Sector, – gezien de continentale onderwijsstrategie voor Afrika 2016-2025 (CESA 16-25) (2) en de continentale strategie voor technisch en beroepsonderwijs en -opleiding ter bevordering van de werkgelegenheid voor jongeren, – gezien de standpuntnota van Educo getiteld “Education in Emergencies: an urgent right” (Onderwijs in noodsituaties: een dringend noodzakelijk recht) van 1 maart 2023, – gezien het Global Education Monitoring Report 2021-2022 van de Unesco, – gezien het verslag van de International Task Force on Teachers for Education 2030 getiteld “Closing the gap: ensuring there are enough qualified and supported teachers in sub-Saharan Africa” (De kloof dichten: waarborgen dat er voldoende gekwalificeerde en ondersteunde leerkrachten zijn in Afrika ten zuiden van de Sahara), – gezien het verslag van de werkgroep regionaal onderwijs in noodsituaties van de Hoge Commissaris van de VN voor de Vluchtelingen van oktober 2021 getiteld “Education under attack in West and Central Africa” (Onderwijs onder vuur in West- en Centraal-Afrika), – gezien het verslag van de afdeling Fiscale Zaken van het Internationaal Monetair Fonds getiteld “How to Control the Fiscal Costs of Public-Private Partnerships” (Hoe kunnen de begrotingskosten van publiek-private partnerschappen worden gecontroleerd) (3) en Speciaal verslag nr. 09/2018 van de Europese Rekenkamer getiteld “Publiek-private partnerschappen in de EU: algemeen voorkomende tekortkomingen en beperkte voordelen” (4) , – gezien het rapport van de Independent Evaluation Group van de Wereldbankgroep van 8 juni 2022 getiteld “An Evaluation of International Finance Corporation (IFC) Investments in K-12 Private Schools” (Een evaluatie van de investeringen van de Internationale Financieringsmaatschappij (IFC) in K-12-privéscholen) (5) en de reactie van het IFC-management, – gezien zijn resolutie van 13 november 2018 over de EU-ontwikkelingshulp op het gebied van onderwijs (6) , – gezien de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030, – gezien het jongerenactieplan in het kader van het externe optreden van de EU voor de periode 2022-2027, – gezien het EU-genderactieplan III, – gezien het rapport van het Bevolkingsfonds van de VN getiteld “State of World Population 2022: Seeing the Unseen” (Stand van de wereldbevolking 2022: zien wat over het hoofd gezien wordt) (7) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2023 over beleidscoherentie voor ontwikkeling (8) , – gezien de EU-richtsnoeren over kinderen en gewapende conflicten, – gezien de verbintenis van Buenos Aires, die in november 2022 is aangenomen tijdens de vijftiende zitting van de regionale conferentie over vrouwen in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, over een eerlijke maatschappelijke organisatie van zorg, – gezien de artikelen 17 en 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A9-0338/2023 ), A. overwegende dat de EU haar partnerlanden moet ondersteunen bij het verwezenlijken van gratis universele toegang tot onderwijs en moet helpen bij het ontwerpen van een leerecosysteem dat gebaseerd is op het verwerven van de nieuwe vaardigheden die nodig zijn in de context van de toenemende rol van digitalisering, het opbouwen van veerkracht om uitdagingen als gevolg van de klimaatverandering het hoofd te kunnen bieden en het aanpakken van bestaande tekortkomingen in het onderwijsbeleid en in onderwijspraktijken, teneinde hun bevolking in staat te stellen zich volledig te ontplooien, de duurzame ontwikkeling van hun thuisland te bevorderen en ongelijkheden te verminderen; B. overwegende dat de recente onvoorziene grote uitdagingen, zoals de COVID-19-pandemie en de gevolgen daarvan, de Russische agressie tegen Oekraïne, de wereldwijde voedselcrisis, de klimaatverandering en de gevolgen daarvan, de biodiversiteitscrises, het toenemende aantal humanitaire crises en budgettaire beperkingen als gevolg van schulden, in combinatie met het toenemende aantal aanhoudende crises en conflicten, die niet mogen worden vergeten, allemaal bijdragen tot een verergering van de bestaande wereldwijde leercrisis; overwegende dat natuurrampen, pandemieën en conflicten, en de daaruit voortvloeiende interne en grensoverschrijdende ontheemding, volgens de Unesco gevolgen kunnen hebben voor de geestelijke gezondheid van hele generaties, waardoor deze ongeschoold blijven en onvoorbereid zijn om bij te dragen aan het sociale en economische herstel van hun land of regio; C. overwegende dat de wereldwijde voedselcrisis van invloed is op het onderwijs van kinderen wereldwijd, waarbij meisjes het zwaarst worden getroffen; D. overwegende dat huishoudens in laag- en lagermiddeninkomenslanden volgens het Global Education Monitoring Report 2022 van de Unesco 39 % van de totale onderwijskosten dragen, tegenover slechts 16 % in hooginkomenslanden; E. overwegende dat volgens de Unesco in 2023 ongeveer 244 miljoen kinderen en jongeren niet naar school gingen (9) en dat Afghanistan het enige land ter wereld is waar vrouwen en meisjes geen toegang krijgen tot onderwijs buiten het basisonderwijs; overwegende dat in Afghanistan momenteel 80 % van de meisjes en jonge vrouwen in de schoolgaande leeftijd het grondrecht op onderwijs is ontzegd door het talibanregime; F. overwegende dat het aantal door de crisis getroffen schoolgaande kinderen die onderwijsondersteuning nodig hebben 224 miljoen bedraagt en dat ongeveer 72 miljoen kinderen helemaal niet naar school gaan; overwegende dat van die 72 miljoen 53 % meisjes zijn, 17 % functionele problemen heeft en 21 % (ongeveer 15 miljoen) met gedwongen ontheemding is geconfronteerd; G. overwegende dat de wereldwijde humanitaire hulp voor onderwijs in 2021 slechts 22 % van de gevraagde middelen dekte, wat minder is dan voor andere sectoren; overwegende dat in 2021 slechts 2,9 % van de wereldwijde humanitaire hulp werd toegewezen aan onderwijs, ondanks het streefcijfer van de VN van 4 %; H. overwegende dat het in veel ontwikkelingslanden voor meisjes nog steeds bijzonder moeilijk is om toegang te krijgen tot basisonderwijs en om de volledige cyclus van initieel onderwijs, met inbegrip van een volledige middelbareschoolopleiding en hoger onderwijs, te voltooien en deel te nemen aan opleidingsprogramma’s; overwegende dat in laaginkomenslanden minder dan twee derde van de meisjes het basisonderwijs afrondt en dat slechts 1 op 3 meisjes de lagere middelbare school voltooit; overwegende dat deze uitdagingen bijzonder zorgwekkend zijn in de regio ten zuiden van de Sahara als gevolg van verschillende tekortkomingen en belemmeringen, waaronder armoede en genderspecifieke ongelijkheden; overwegende dat kinderen met een handicap onvoldoende toegang hebben tot onderwijs; overwegende dat vrouwen met een handicap bijvoorbeeld drie keer zo vaak analfabeet zijn dan mannen zonder handicap; I. overwegende dat meisjes in vergelijking met jongens nog steeds onevenredig vaak het onderwijsstelsel vroegtijdig verlaten als gevolg van het gebrek aan sanitaire voorzieningen op scholen, het ontbreken van veilige faciliteiten en gerichte steun op het gebied van gezondheidszorg, kindhuwelijken en zwangerschappen op jonge leeftijd, met name in de regio ten zuiden van de Sahara; overwegende dat meisjes te maken hebben met hoge percentages conflictgerelateerd fysiek en seksueel geweld, financiële en sociaal-economische factoren en de ongelijke verdeling van huishoudelijke en ouderlijke taken tussen mannen en vrouwen, ongeacht of zij al dan niet naar school gaan, en dat hun kansen op werk en hun sociale zekerheid daardoor afnemen; overwegende dat deze beperkingen op de toegang tot onderwijs nog ernstiger worden wanneer er sprake is van andere discriminatiefactoren gecombineerd met factoren als gender, handicap, migratieachtergrond, geografische locatie en het behoren tot een minderheid; J. overwegende dat het tekort aan de financiering die laag- en middeninkomenslanden nodig hebben om SDG 4 (toegang tot kwaliteitsonderwijs voor iedereen) te kunnen verwezenlijken 21 % bedraagt, wat neerkomt op een financieringstekort van 97 miljard USD voor onderwijs; K. overwegende dat niet alleen het hoge aantal kinderen dat niet naar school gaat uitdagingen oplevert, maar ook het lage percentage dat het onderwijs voltooit; overwegende dat het percentage kinderen dat het basisonderwijs voltooit wereldwijd 87 % bedraagt, tegenover slechts 63 % in de regio ten zuiden van de Sahara; L. overwegende dat toegang tot universele onderwijs- en opleidingsmogelijkheden een mensenrecht is en een hoeksteen vormt van duurzame ontwikkeling; overwegende dat het om sociale ongelijkheden te verminderen en andere grondrechten te verwezenlijken van cruciaal belang is mensen inzetbaar te maken op de arbeidsmarkt zodat zij toegang krijgen tot fatsoenlijk werk van hun eigen keuze, en de positie van jongeren en met name meisjes en vrouwen te versterken zodat zij autonoom kunnen worden en kunnen ontsnappen aan armoede en zelf een drijvende kracht van verandering kunnen worden in hun gemeenschap en hun land; overwegende dat het met het oog hierop noodzakelijk is dat opleidingscurricula en marktvereisten consistent zijn; M. overwegende dat de kwaliteit van het onderwijs ook in veel landen en regio’s van het Mondiale Zuiden een grote uitdaging blijft, met name in de regio ten zuiden van de Sahara, waar 9 op de 10 kinderen niet kunnen lezen op de leeftijd van 10 jaar, hoewel de meesten van hen naar school gaan; overwegende dat deze regio ook wordt gekenmerkt door een laag leerniveau en een hoog aantal leerlingen per opgeleide leerkracht, met een verhouding van 58 leerlingen per opgeleide leerkracht in het basisonderwijs en 43 leerlingen per opgeleide leerkracht in het secundair onderwijs; overwegende dat de regio ten zuiden van de Sahara volgens schattingen van de Unesco niet alleen de regio is met het hoogste aantal kinderen dat niet naar school gaat, maar ook de enige regio is waar dit aantal toeneemt en in 2021 was opgeklommen tot 98 miljoen; overwegende dat beroepsonderwijs een kans biedt om vaardigheden of competenties te verwerven voor praktische banen die verband houden met een specifiek vak of beroep; overwegende dat volgens de Wereldbank de regio waar leerarmoede tussen 2019 en 2022 het meest is toegenomen Latijns-Amerika en het Caribisch gebied is, waar nu hetzelfde niveau is bereikt als in Zuid-Azië; N. overwegende dat het ervaren van armoede, conflicten, natuurrampen, geweld en uitsluiting, kinderarbeid en andere beproevingen tijdens de kinderjaren en de adolescentie, die een gevoelige periode zijn wat ontwikkeling betreft, het vermogen van jongeren om te leren aantast; overwegende dat het trauma dat zij lijden schade toebrengt aan hun veerkracht en hun copingvaardigheden, wat kan leiden tot een ontwikkelingsachterstand die niet doeltreffend kan worden gecompenseerd door het onderwijsstelsel; O. overwegende dat er tegen 2030 volgens de Unesco 68,8 miljoen extra leerkrachten moeten worden aangeworven voor het lager en middelbaar onderwijs om de toegang hiertoe uit te breiden en werknemers die het onderwijs verlaten te vervangen; overwegende dat het aandeel gekwalificeerde leerkrachten in de regio ten zuiden van de Sahara sinds 2000 gestaag is afgenomen in zowel het lager als het middelbaar onderwijs en dat SDG 4 pas kan worden bereikt als er 15 miljoen nieuwe leerkrachten worden aangeworven tegen 2030; P. overwegende dat in het door het Unesco Institute for Statistics gebruikte model om prognoses op te stellen voor het aantal leerkrachten dat nodig is om SDG 4 te verwezenlijken, een benchmark is vastgesteld van 40 leerlingen per leerkracht (40:1) voor het basisonderwijs, 35:1 voor het lager middelbaar onderwijs, en 30:1 voor het hoger middelbaar onderwijs; Q. overwegende dat ook de fysieke infrastructuur voor onderwijs- en leeromgevingen in veel regio’s van de wereld nog steeds ontoereikend en ondergefinancierd is, vooral voor kinderen met een handicap en kinderen met leerproblemen, met name in de regio ten zuiden van de Sahara, waar slechts 47 % van de scholen over elektriciteit beschikt en in meer dan 50 % van de scholen geen drinkwater of adequate sanitaire voorzieningen en faciliteiten voor menstruele hygiëne voor meisjes en jonge vrouwen aanwezig zijn; R. overwegende dat aanvallen op scholen niet alleen gericht zijn op fysieke infrastructuur, maar ook een bedreiging vormen voor het leven van leerkrachten en leerlingen; S. overwegende dat openbare sociale diensten die door de overheid worden verleend, zoals onderwijs en gezondheidszorg, nog steeds niet universeel beschikbaar zijn in ontwikkelingslanden; overwegende dat scholen en andere onderwijsinstellingen die worden geëxploiteerd door niet-overheidsactoren, waaronder confessionele organisaties en maatschappelijke organisaties, en die inclusief en complementair zijn ten opzichte van de nationale onderwijsstelsels en hoogwaardig universeel onderwijs bieden, belangrijk zijn om de lacunes weg te werken wanneer de staat tekortschiet bij het waarborgen van toegang tot kwaliteitsonderwijs; T. overwegende dat, naast het gebrek aan adequate beveiliging en financiering van de onderwijsinfrastructuur ook de hoge percentages geweld en conflicten, genderongelijkheid, de gevolgen van klimaatverandering en tekortkomingen in de nationale regelgeving, met inbegrip van een gebrekkige vaststelling van benchmarks voor geletterdheid en van leerplannen, het ontbreken van toegankelijk leesmateriaal en andere leermiddelen en het gebrek aan hoogwaardige lerarenopleidingen, extra uitdagingen vormen voor de verwezenlijking van SDG 4 in ontwikkelingslanden; U. overwegende dat de Human Capital Index van Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara laag blijft, met een waarde van 0,4 ten opzichte van een wereldwijd gemiddelde van 0,57, wat erop wijst dat de regio ten zuiden van de Sahara slechts 55 % van haar potentieel aan menselijk kapitaal weet aan te boren; overwegende dat de jonge Afrikaanse bevolking een enorm potentieel heeft om duurzame ontwikkeling op het continent te stimuleren indien zij hiertoe de nodige instrumenten krijgt aangereikt in de vorm van adequate mogelijkheden voor onderwijs, opleiding, werk en besluitvorming; overwegende dat elk jaar naar schatting 70 000 gekwalificeerde professionals Afrika verlaten; overwegende dat de arbeidsmarkt in Afrika ten zuiden van de Sahara gekenmerkt wordt door een toenemende discrepantie tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden, een lage productiviteit, laagbetaalde banen, een hoge jeugdwerkloosheid en ondertewerkstelling, ten opzichte van een groeiende jongerenpopulatie die tegen 2050 waarschijnlijk zal oplopen tot meer dan 1 miljard; overwegende dat volgens schattingen van de African Development Bank Group jaarlijks slechts 3 miljoen formele banen worden gecreëerd op het continent, terwijl elk jaar 10 tot 12 miljoen jongeren de arbeidsmarkt betreden; overwegende dat het percentage NEET’s (jongeren die niet werken en geen onderwijs of opleiding volgen) in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied in slechts één jaar tijd met 3,8 % is gestegen en in Azië en het Stille Oceaangebied met 1,5 %, en dat volgens de Internationale Arbeidsorganisatie de genderkloof in beide regio’s buitengewoon groot is; V. overwegende dat de verstrekking van schoolmaaltijden een kritiek vangnet is voor kwetsbare kinderen en huishoudens, met name in een tijd waarin 345 miljoen mensen te kampen hebben met een crisisniveau wat honger betreft, waaronder 153 miljoen kinderen en jongeren; overwegende dat tegenwoordig wereldwijd 418 miljoen kinderen gebruikmaken van schoolmaaltijden, van wie 53 miljoen in de regio ten zuiden van de Sahara; W. overwegende dat programma’s voor schoolmaaltijden het inschrijvingspercentage op scholen met gemiddeld 9 % kunnen verhogen; X. overwegende dat de Afrikaanse Unie en verschillende landen in de regio ten zuiden van de Sahara geleidelijk aan programma’s voor schoolmaaltijden opzetten en ook deelnemen aan de financiering van deze initiatieven; Y. overwegende dat het aantal humanitaire crises en de duur ervan de afgelopen tien jaar zijn toegenomen, en dat een gemiddelde humanitaire crisis tegenwoordig meer dan negen jaar duurt; overwegende dat ontheemding in de hedendaagse tijd gemiddeld steeds langer duurt; overwegende dat het aandeel van de humanitaire begroting van de EU dat wordt besteed aan onderwijs in noodsituaties tussen 2015 en 2019 is gestegen van 1 % tot 10 % en sindsdien op dat niveau is blijven hangen; overwegende dat de totale waarde van deze uitgaven tussen 2015 en 2022 uitkwam op 970 miljoen EUR; overwegende dat deze begroting nog steeds ontoereikend is en dat de financieringskloof voor onderwijs in noodsituaties blijft toenemen; Z. overwegende dat de Commissie zich ertoe heeft verbonden ten minste 10 % van de investeringen uit de EU-begroting te besteden aan ontwikkelingssamenwerking, met name in het kader van het instrument NDICI – Europa in de wereld, teneinde in ontwikkelingslanden kwaliteit, gelijkheid en rechtvaardigheid in het onderwijs te waarborgen en vaardigheden en banen op elkaar af te stemmen; AA. overwegende dat onderwijs en onderzoek in het Global Gateway-initiatief zijn opgenomen als een van de belangrijkste investeringsprioriteiten, met inbegrip van digitaal onderwijs, in het kader van een leven lang leren, in overeenstemming met de SDG’s en met als doel de mobiliteit van leerlingen en studenten, personeel, leerkrachten en stagiairs te vergemakkelijken en netwerken en peer learning tussen instellingen voor hoger onderwijs te versterken; 1. herhaalt dat iedereen recht heeft op onderwijs en dat onderwijs, met name basisonderwijs, gratis, hoogwaardig, inclusief, toegankelijk, vrij van discriminatie in welke vorm dan ook en verplicht moet zijn om de SDG’s tegen 2030 te kunnen verwezenlijken, en dat technisch en beroepsonderwijs en hoger onderwijs evenzeer toegankelijk moeten zijn; 2. merkt op dat sinds de inwerkingtreding op 14 juni 2021 van de verordening betreffende het NDICI – Europa in de wereld (10) voor 49 partnerlanden die niet tot het nabuurschap behoren vastleggingen zijn goedgekeurd in het kader van het instrument, alsook drie aanvullende indicatieve regionale programma’s (Afrika ten zuiden van de Sahara, Azië en het Stille Oceaangebied, en Zuid-Amerika en het Caribisch gebied), voor een totaalbedrag van 1,4 miljard EUR aan vastleggingen tot 2022, onder meer voor Nigeria (95 miljoen EUR), Mozambique (58,5 miljoen EUR), Nepal (51,5 miljoen EUR) en Rwanda (51,3 miljoen EUR), die in termen van nominale bedragen de hoogste percentages vertegenwoordigen; 3. stelt vast dat 60 % van de vastleggingen met betrekking tot onderwijs bestemd waren voor interventies in de vorm van projecten, 25 % voor algemene steun en in de eerste plaats sectorale begrotingssteun, 7 % voor bijdragen aan programma’s en fondsen met een specifiek doel die worden beheerd door uitvoerende partners, zoals het Global Partnership for Education, en 8 % voor beurzen of opleidingen in donorlanden; 4. benadrukt dat de snel groeiende jonge bevolking in combinatie met een rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen en biodiversiteit een enorm ontwikkelingspotentieel vormt voor de regio ten zuiden van de Sahara indien de juiste kansen worden geboden om menselijke ontwikkeling te bevorderen; 5. wijst erop dat universeel onderwijs het unieke potentieel biedt om levensomstandigheden te verbeteren, ongelijkheden te verminderen, armoede te bestrijden, de uitbuiting van en handel in kinderen tegen te gaan, democratisering en de totstandkoming van inclusieve samenlevingen te bevorderen en sociale mobiliteit mogelijk te maken, zodat alle kinderen en volwassenen, met inbegrip van vluchtelingen, ontheemde personen en andere kwetsbare groepen, zich volledig kunnen ontplooien; beklemtoont dat kwaliteitsonderwijs een positief effect heeft op het stimuleren van burgerschap, de bevordering van gedeelde sociale waarden, maatschappelijke en democratische betrokkenheid en de totstandbrenging van een verantwoordelijke en vreedzame samenleving; merkt voorts op dat kwaliteitsonderwijs een instrument vormt om radicalisering onder jongeren te voorkomen en te bestrijden; 6. veroordeelt elk gebruik van scholen en onderwijsinstellingen om haatzaaiende uitlatingen te verspreiden; is met name bezorgd over de activiteiten van religieuze extremistische groeperingen die het onderwijs misbruiken, profiteren van de tekortkomingen van staatsstelsels en vooringenomen visies op de wereld verspreiden, met name onder jongeren; 7. benadrukt de sleutelrol van onderwijs als instrument voor het delen van waarden, het aanwakkeren van bewustzijn en het verminderen van het risico op conflicten; verzoekt de EU samenwerkingsprogramma’s te ondersteunen die bijdragen tot de voorlichting en bewustmaking van jongeren over de strijd tegen haatzaaiende uitlatingen, vreemdelingenhaat, geweld tegen vrouwen, geweld op grond van seksuele gerichtheid of handicap en alle vormen van discriminatie in ontwikkelingslanden; pleit voor de overdracht van kennis over de band tussen land en zee en de cruciale noodzaak om de oceaan – een gemeenschappelijk goed van de mensheid – in stand te houden en te beschermen; 8. erkent dat toegang tot onderwijs een grotere kans biedt voor de duurzame, evenwichtige en vreedzame ontwikkeling van landen en samenlevingen; benadrukt dat onderwijs van fundamenteel belang is omdat het van invloed is op de vooruitzichten van mensen om fatsoenlijk werk te vinden, alsook op de uitoefening van hun rechten als burger, hun kansen om deel te nemen aan de samenleving en hun gezondheid; 9. wijst erop dat ontwikkelingslanden waarmee de Unie een partnerschap heeft door toegang tot universeel kwaliteitsonderwijs, met name basisonderwijs, het menselijk kapitaal van hun jonge bevolking kunnen ontsluiten, en niet alleen de menselijke ontwikkeling maar ook de economische groei en de duurzame sociale ontwikkeling van hun landen kunnen bevorderen, als onderdeel van een aanpak die is afgestemd op gratis en billijke openbare onderwijsstelsels en die deze ondersteunt; moedigt samenwerking op het gebied van landbouwonderwijs aan tussen Europese instellingen voor hoger onderwijs en partnerlanden, zoals die welke deelnemen aan het Great Green Wall-initiatief, een innovatief project dat erop gericht is lokale gemeenschappen in staat te stellen zich aan te passen aan de klimaatverandering, waarmee een geïntegreerd beheer van ecosystemen wordt bevorderd en een oplossing wordt geboden voor voedselonzekerheid in de hele Sahelgordel door de nadruk te leggen op de strijd tegen bodemdegradatie en woestijnvorming, hetgeen diverse voordelen oplevert en onder meer bijdraagt tot het aanpakken van de onderliggende oorzaken van gedwongen migratie; 10. beklemtoont dat het belangrijk is oog te hebben voor de transformerende kracht van onderwijs en opleiding op alle niveaus, alsook van cultuur en erfgoed, voor de ontwikkeling van menselijk kapitaal en het scheppen van banen; beklemtoont voorts dat er meer aandacht moet worden besteed aan arbeidsethiek en de rol van vrouwen en jongeren, en dat de rol van verschillende lokale actoren als aanjagers van ontwikkeling die de toegang tot onderwijs en opleiding kunnen versnellen, moet worden erkend; benadrukt dat het van belang is onderwijs en opleiding te bevorderen als stimulans voor duurzame bestaansmiddelen, en als noodzakelijke voorwaarde voor de verwezenlijking van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, met name voor meisjes en vrouwen om hun rol als drijvende kracht van verandering in hun gemeenschap en land te erkennen; 11. benadrukt in dit verband het grote potentieel van het delen van kennis, vaardigheden en knowhow op gebieden als aanpassing aan de klimaatverandering, behoud van biodiversiteit en agro-ecologische transities; wijst daarom op de rol die de Europese overzeese gebieden kunnen spelen bij het opzetten van samenwerkings- en mobiliteits- en uitwisselingsprogramma’s met ontwikkelingslanden in hun regionale bekkens, met name met de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (OACPS); spreekt zijn steun uit voor en roept op tot de verdere uitbreiding van het Erasmus+-programma naar Afrikaanse landen en moedigt de ontwikkeling aan van mobiliteitsprojecten en -partnerschappen die erop gericht zijn zowel het onderwijs in de EU-landen als de opleidingsstelsels van partnerlanden aantrekkelijker te maken; 12. merkt op dat ontwikkelingslanden met verschillende uitdagingen worden geconfronteerd, met name op het gebied van onderwijs, als gevolg van hun verschillende culturele, sociale en economische context, en dat de inspanningen van de EU daarom moeten worden afgestemd op de plaatselijke omgeving en omstandigheden; 13. merkt op dat de sociale en economische ontwikkeling in de partnerlanden van de EU wordt belemmerd door het gebrek aan opgeleide professionals die ter plaatse beschikbaar zijn; benadrukt voorts dat investeringen in tertiair onderwijs, en met name in vaardigheden op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM), van cruciaal belang zijn voor het creëren van nieuwe werkgelegenheidskansen voor jongeren en voor het scheppen van hoogwaardige banen of van mogelijkheden om van baan te veranderen; verzoekt de EU jongeren te oriënteren naar de banen van de toekomst door de ontwikkeling van opleidingen en vaardigheden in verband met de groene en de digitale transitie en technologische innovatie in ontwikkelingslanden te ondersteunen; benadrukt dat het belangrijk is het onderwijs- en opleidingsaanbod voor STEM te bevorderen bij meisjes en vrouwen; 14. dringt erop aan dat elektrificatie in ontwikkelingslanden een topprioriteit wordt, aangezien het gebrek aan elektriciteit of de ontoereikende toegang tot elektriciteit in veel gebieden van deze landen de essentiële behoeften van het dagelijks leven van mensen ernstig ondermijnen, met name op het gebied van gezondheid, voedselzekerheid, medische en ziekenhuiszorg en onderwijs; merkt op dat elektrificatie armoedebestrijding mogelijk moet maken door productieve economische activiteiten te creëren en te zorgen voor toegang tot nieuwe belangrijke digitale leermiddelen en tot afstandsonderwijs, zodat de toegang tot onderwijs en opleiding daadwerkelijk wordt verbeterd; 15. beklemtoont dat toegang tot universeel kwaliteitsonderwijs als mensenrecht voor iedereen moet worden gewaarborgd, ongeacht sociaal-economische status, culturele achtergrond, godsdienst of levensovertuiging, gender, seksuele gerichtheid, handicap, geografische situatie of de kloof tussen stad en platteland, ook in fragiele en door conflicten getroffen landen; beklemtoont de noodzaak om samen te werken met partnerlanden, met name met landen in de regio ten zuiden van de Sahara, door inzicht te verwerven in de lokale gevoeligheden en te streven naar een gemeenschappelijke interpretatie van deze uitdagingen; 16. verzoekt de Commissie methoden en richtsnoeren te ontwikkelen die ervoor zorgen dat haar hulpprojecten beter in staat zijn alle lerenden te bereiken, met name degenen die mogelijk geen toegang hebben tot onderwijs; benadrukt in dit verband de bijzondere uitdagingen waar gedwongen ontheemden mee worden geconfronteerd, en hoe belangrijk het is onderbreking van onderwijs te beperken en continuïteit te waarborgen; 17. benadrukt dat het belangrijk is steun te verlenen aan de inspanningen van ontwikkelingslanden om voor iedereen gelijke onderwijskansen en hoogwaardig onderwijs te bieden waarmee wordt ingespeeld op hedendaagse uitdagingen en dat voldoet aan moderne normen; 18. herhaalt zijn oproep aan de Commissie om passende wetgevingsmaatregelen te nemen op het gebied van internationale handel en samenwerking om te voorkomen dat de kinderarbeid toeneemt, aangezien elk kind het grondrecht heeft om kwaliteitsonderwijs te volgen; moedigt landen over de hele wereld aan om wettelijke kaders voor inschrijving bij openbare scholen in te voeren en een minimumleeftijd voor schoolverlaten vast te stellen; 19. betreurt dat meisjes en vrouwen in ontwikkelingslanden bijzonder kwetsbaar zijn voor bevallingen en ongewenste zwangerschap op jonge leeftijd, kindhuwelijken, mensenhandel, prostitutie, genitale verminking, overdracht van seksueel overdraagbare ziekten, waaronder hiv, en gendergerelateerd geweld, met name in arme, geïsoleerde en afgelegen gebieden en in humanitaire crisissituaties; herinnert in dit verband aan het bijzondere belang van toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in overeenstemming met SDG 5, zoals overeengekomen in het kader van het actieprogramma van de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling en het actieprogramma van Peking, en de slotdocumenten van de toetsingsconferenties van beide initiatieven; 20. verzoekt de EU voorts programma’s te steunen die de toegang van jongeren tot water, sanitaire voorzieningen en hygiënediensten in onderwijs- en opleidingsinstellingen vergemakkelijken, met name voor meisjes en jonge vrouwen, rekening houdend met de genderactieplannen van de EU; 21. benadrukt in dit verband dat er met partnerlanden moet worden samengewerkt om alomvattende, empirisch onderbouwde, op leeftijd afgestemde seksuele voorlichting aan te moedigen waarbij op leeftijd afgestemde informatie wordt verstrekt over puberteit, de menstruatiecyclus, zwangerschap en bevalling; merkt op dat jongeren hierdoor op leeftijd afgestemde kennis kunnen verwerven, met als doel het bewustzijn over gendergerelateerd geweld en reproductieve gezondheid te vergroten, waarbij wordt gewezen op het belang van het voorkomen van seksueel misbruik, het voorkomen van zwangerschap en huwelijk op jonge leeftijd, het dichten van genderverschillen in alle aspecten van onderwijs en op alle onderwijsniveaus, het bevorderen van vrouwelijk leiderschap, het veranderen van schadelijke gendernormen, -attitudes en -praktijken en het bevorderen van een meer gelijke verdeling van onbetaalde zorgtaken tussen vrouwen en mannen, in overeenstemming met het concept van de zorgsamenleving; 22. beklemtoont dat ervoor moet worden gezorgd dat alle schoolomgevingen veilig zijn en de gezondheid en het welzijn van alle jongeren bevorderen, dat het belangrijk is geweld tegen meisjes zowel op school als in de gemeenschap te bestrijden en dat gelijke rechten en kansen moeten worden gewaarborgd voor meisjes en jongens, vrouwen en mannen, in alle aspecten en op alle niveaus van onderwijs en empowerment; 23. beklemtoont het belang van hoogwaardige infrastructuur, uitrusting en leermiddelen als noodzakelijke voorwaarden voor het bieden van kwaliteitsonderwijs; dringt aan op maatregelen die de toegankelijkheid van scholen en het schoolvervoer waarborgen, met name voor kinderen met een handicap; dringt er bij de Commissie op aan programma’s op te zetten die de nodige handicapgerelateerde steun bieden, gericht op het wegnemen van belemmeringen zoals een ontoegankelijke omgeving waarin onderwijs en opleiding plaatsvindt; verzoekt de Commissie om in toenemende mate het gebruik van ondersteunende technologieën en digitalisering voor onderwijsdoeleinden te bevorderen die leren toegankelijker maken voor personen met een handicap en het onderwijzen van braille of gebarentaal mogelijk maken voor kinderen met een visuele beperking, slechthorende kinderen en kinderen met een spraakstoornis; 24. neemt met bezorgdheid kennis van het toenemende aantal door crisis getroffen kinderen; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband samen met de internationale gemeenschap innovatieve oplossingen toe te passen om onderwijskansen te bieden aan jongens en meisjes die worden getroffen door conflicten, humanitaire crises en nationaal beleid dat onderwijs verbiedt, met name aan meisjes en vrouwen in een totalitair regime; merkt voorts op dat het waarborgen van toegang tot onderwijs voor kinderen en jongeren in humanitaire crises voldoende financiering en een betere samenwerking tussen humanitaire en ontwikkelingsactoren vereist, door middel van gecoördineerde en systematische contacten met lokale belanghebbenden, met inbegrip van vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, het onderwijs en het bestuursniveau; dringt er voorts bij de internationale gemeenschap op aan om bij aanhoudende crises de drieledige aanpak te hanteren waarbij humanitaire hulp wordt gekoppeld aan ontwikkeling en vrede; beklemtoont dat in de onderwijssector prioriteit moet worden gegeven aan specifieke acties en beleidsmaatregelen in verband met paraatheid om te anticiperen op risico’s en in te spelen op de onderwijsbehoeften van kinderen en volwassenen in crisissituaties, met inbegrip van ontheemde bevolkingsgroepen; merkt op dat een crisisgevoelige planning in die zin aandacht moet besteden aan de risico’s die conflicten en natuurrampen, met inbegrip van klimaatrisico’s, met zich meebrengen voor het onderwijs, teneinde de negatieve gevolgen van crises voor individuele lerenden, leerkrachten en de onderwijsadministratie te beperken; 25. beklemtoont dat het nodig is klimaatveerkrachtige en schokbestendige onderwijsstelsels en -infrastructuur te ontwerpen die kinderen in staat stellen te blijven leren in een fragiele omgeving en onder omstandigheden waarin de gevolgen van de klimaatcrisis zich laten voelen; 26. merkt op dat humanitaire oproepen voor onderwijs in noodsituaties te maken hebben met een groot gebrek aan noodzakelijke financiële middelen; is in dit verband ingenomen met de inspanningen van het VN-fonds “Education Cannot Wait” om sneller vooruitgang te boeken op dit gebied; 27. wijst op de mogelijkheden die ontstaan als de EU de handen in elkaar slaat met maatschappelijke organisaties, lokale basisorganisaties, onpartijdige organisaties, non-profitorganisaties, lokale confessionele organisaties, alsook organisaties die jongeren, vrouwen en meisjes en personen met een handicap vertegenwoordigen, die een bijdrage leveren aan het nationale openbare onderwijsstelsel; wijst ook op de belangrijke rol van internationale niet-gouvernementele organisaties die onderwijs verstrekken in noodsituaties; merkt voorts op dat deze organisaties het potentieel bieden om de toegang tot humanitaire hulp te vergemakkelijken en dus de doeltreffendheid van de acties van de EU te vergroten en ervoor te zorgen dat de EU-bijstand rechtstreeks terechtkomt bij kwetsbare groepen, waaronder jongeren in noodsituaties en gemeenschappen in afgelegen gebieden; 28. verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden om intensiever samen te werken en partnerschappen op te bouwen met lokale organisaties, met inbegrip van confessionele organisaties en democratische lokale overheden, maatschappelijke organisaties en organisaties die personen met een handicap, jongeren en vrouwen vertegenwoordigen, alsook internationale organisaties die onderwijskansen bieden aan kwetsbare en geïsoleerde groepen, waaronder groepen van mensen die met geestelijke gezondheidsproblemen of sociale problemen kampen, in overeenstemming met de beginselen van Abidjan inzake de mensenrechtenverplichtingen van staten om openbaar onderwijs aan te bieden en de betrokkenheid van de particuliere sector bij onderwijs te reguleren; merkt op dat EU-delegaties in partnerlanden, als eerste contactpunt voor lokale partners, een bijzonder belangrijke rol spelen om deze actoren te betrekken bij de uitvoering van EU-financiering voor toegang tot hoogwaardig en inclusief onderwijs; 29. beklemtoont dat de braindrain uit ontwikkelingslanden het verlies van jonge werknemers, talent en vitaliteit met zich meebrengt en gevolgen heeft voor de economische en duurzame ontwikkeling in deze landen, met name in de sector gezondheidszorg; benadrukt dat Afrikaanse landen tussen 2002 en 2015 alleen al door de braindrain in de sector gezondheidszorg naar schatting 2 miljard USD hebben verloren, en dat kwaliteitsonderwijs dat aan de vraag van de markt voldoet werkgelegenheid creëert, waardoor de braindrain afneemt; 30. benadrukt dat gratis schoolmaaltijden niet alleen van vitaal belang zijn voor de gezondheid en het leerproces van leerlingen, omdat ze een oplossing bieden voor honger en ondervoeding en ook het aantal inschrijvingen op school doen toenemen, maar ook een positief economisch effect hebben; benadrukt dat lokale voedselproductie op basis van agro-ecologie en duurzame visserij een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan de bestrijding van armoede en honger, en tegelijkertijd de bevolking minder afhankelijk kan maken van de voedselvoorziening van externe markten; verzoekt de EU samenwerkingsprogramma’s te ondersteunen die de toegang van jongeren tot gratis schoolmaaltijden vergemakkelijken; 31. benadrukt de bijzondere rol van EU-delegaties om in dialoog te gaan met onder meer democratische lokale overheden, maatschappelijke organisaties, mensenrechtenorganisaties, vrouwenorganisaties, ouderverenigingen, lerarenverenigingen, onderwijs- en opleidingsinstellingen en -aanbieders en lokale confessionele belanghebbenden, zoals bepaald in artikel 17 VWEU, teneinde de efficiëntie te vergroten en ervoor te zorgen dat de EU-steun afgelegen, moeilijk te bereiken en kwetsbare gemeenschappen bereikt; 32. benadrukt het belang van gegevens over onderwijsbehoeften en van gegevens die zijn uitgesplitst naar gender, leeftijd, gehandicaptenstatus enz., alsook van de totstandbrenging van een alomvattend kader voor de systematische verzameling en analyse van uitgesplitste gegevens over door de EU gefinancierde initiatieven op het gebied van inclusief onderwijs, teneinde de financiering voor inclusie te kunnen volgen en verslag te kunnen uitbrengen aan de hand van gelijkheidsindicatoren; 33. benadrukt dat het belangrijk is betere kosten- en effectbeoordelingen te verrichten tijdens de selectie en monitoring van onderwijsinitiatieven, en dat het in dit verband ook noodzakelijk is ervoor te zorgen dat projecten voldoende lang duren om doeltreffend tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften van kinderen, dat buitensporige administratieve lasten voor uitvoerende partners worden voorkomen en dat er aandacht wordt besteed aan de duurzaamheid van onderwijsprogramma’s op lange termijn; 34. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan meer waakzaamheid te betrachten tegen fraude, zodat de EU-middelen hun eindontvangers bereiken en worden gebruikt voor ontwikkelingsdoelstellingen; 35. dringt aan op een strikte evaluatie en controle van de toewijzing van EU-middelen aan onderwijsprojecten om ervoor te zorgen dat de hulp daadwerkelijk wordt verleend aan structuren en niet-gouvernementele organisaties die in overeenstemming zijn met de Europese waarden; 36. verzoekt de Commissie technische bijstand te verlenen aan de partnerlanden van de EU, in samenwerking met de lidstaten en relevante actoren zoals de VN en maatschappelijke organisaties, om hen te helpen bij het verbeteren van de kwaliteit van nationale regelgeving, kwaliteitsnormen en -plannen op het gebied van onderwijs, alsook gegevensverzameling en -monitoring, teneinde passende governance en langetermijnplanning mogelijk te maken ter versterking van de onderwijsstelsels, met name de openbare onderwijsstelsels; wijst erop dat het noodzakelijk is om ten aanzien van onderwijs een multisectorale aanpak te hanteren; 37. wijst op de mogelijke ontwikkelingseffecten van een beleid inzake digitaal onderwijs dat mogelijkheden creëert voor e-learning, door middel van op maat gesneden oplossingen voor de toepassing van digitale technologieën op het gebied van lesgeven en leren die passen bij de regionale en lokale context, mits de nodige randvoorwaarden voorhanden zijn; 38. beklemtoont het potentieel van digitale technologieën en e-learning om de toegang van mensen tot onderwijs en opleiding te vergemakkelijken, met name voor kwetsbare groepen en mensen met een handicap of mensen die in een afgelegen of geïsoleerd gebied wonen; verzoekt de EU de ontwikkeling van connectiviteitsinfrastructuur en digitale capaciteiten in ontwikkelingslanden te ondersteunen om de afstand van de meest afgelegen bevolkingsgroepen tot onderwijs te verkleinen en de ontwikkeling van hun digitale vaardigheden mogelijk te maken; 39. verzoekt de Commissie initiatieven te ondersteunen die professionals en opvoeders uit EU-landen in staat stellen hun kennis en ervaring over te dragen aan collega’s in ontwikkelingslanden door middel van culturele en professionele uitwisselingsprogramma’s die vergelijkbaar zijn met het Erasmus+-programma; 40. erkent dat het toekennen van prioriteit aan financiering voor kleuter- en basisonderwijs billijkere leerresultaten zou opleveren, aangezien hiermee de armste geledingen van de samenleving worden bereikt; benadrukt dat investeringen in onderwijs en opleiding van hoge kwaliteit noodzakelijk zijn voor een integrale menselijke ontwikkeling; is voorts van mening dat op school georganiseerde buitenschoolse activiteiten in grote mate bijdragen tot de sociale ontwikkeling van jongeren; 41. verzoekt de Commissie om in samenwerking met de lidstaten steun te verlenen aan de partnerlanden van de EU om hun nationale regelgeving en begrotingsplannen op het gebied van onderwijs te verbeteren; wijst op het belang van meerjarige indicatieve programma’s voor de versterking van hoogwaardige openbare onderwijsstelsels en de stabiliteit daarvan op lange termijn; 42. beklemtoont het belang van nationale begrotingen wat het toekennen van prioriteit aan onderwijs en opleiding in partnerlanden betreft, en wijst erop dat het belangrijk is een vast deel van het bbp te reserveren om prioriteit te geven aan onderwijs en de inclusie van vrouwen en meisjes in het onderwijsstelsel te verbeteren, en te voorzien in een financiële architectuur voor de uitvoering van regionale en lokale vaardighedenstrategieën; is in dit verband ingenomen met de toezegging van de ondertekenaars van de verklaring over onderwijsfinanciering van 6 juli 2021, in het kader waarvan partnerlanden van het Global Partnership for Education die vóór de COVID-19-pandemie meer dan 20 % van hun jaarlijkse overheidsuitgaven aan onderwijs hadden besteed, hebben toegezegd dit investeringsniveau te zullen blijven beschermen door hun onderwijsbegroting boven dit niveau te houden, en partnerlanden die vóór de pandemie minder dan 20 % van hun jaarlijkse overheidsuitgaven aan onderwijs hadden besteed, hebben toegezegd ernaar te zullen streven om tegen 2025 hun binnenlandse onderwijsuitgaven geleidelijk te verhogen tot de wereldwijde benchmark van 20 %; 43. benadrukt dat het van cruciaal belang is de bestedingscapaciteit van partnerlanden voor onderwijs te vergroten door hen te helpen bij het verbreden van hun belastinggrondslagen, het bestrijden van belastingontduiking en het aanpakken van illegale geldstromen; erkent dat binnenlandse financiering voor onderwijs ook wordt bepaald door bredere economische factoren: herinnert eraan dat moet worden gewerkt aan schuldverlichtingsmaatregelen, onder meer door een strategische dialoog aan te gaan met het Internationaal Monetair Fonds, om partnerlanden met een zware schuldenlast in staat te stellen een groter deel van hun begroting aan onderwijs toe te wijzen; 44. erkent dat overheidsfinanciering het belangrijkste en fundamentele financiële instrument is, maar ontoereikend is om als enige de financieringskloof voor onderwijs te dichten; erkent ook de rol van versterkte publiek-private partnerschappen, met name op het gebied van technische en beroepsopleiding, met het oog op een systematische aanpassing aan veranderingen in het beroepslandschap door middel van bij- en omscholing, met bijzondere aandacht voor het creëren van toegankelijke digitale omgevingen die de ontwikkeling of verbetering van digitale vaardigheden mogelijk maken; benadrukt voorts dat de inclusie van de particuliere sector zorgvuldig moet worden gemonitord om de commoditisatie en privatisering van onderwijsdiensten en de verergering van bestaande ongelijkheden te voorkomen, waarbij tegelijkertijd wordt gewaarborgd dat bij elke investering in het onderwijsstelsel steeds de fundamentele mensenrechten, met inbegrip van het recht op universele toegang tot onderwijs, en de humanitaire beginselen met betrekking tot humanitaire acties worden geëerbiedigd; benadrukt dat publiek-private partnerschappen zodanig moeten worden ontworpen dat zij geen grotere lasten of risico’s voor de overheidsfinanciën met zich meebrengen en geen marktgestuurde benadering bevorderen waarin onderwijs wordt gezien als handelswaar in plaats van als fundamenteel mensenrecht; herinnert eraan dat financiering van de particuliere sector moet worden gezien als een aanvulling op overheidsinvesteringen in kritieke diensten, zoals onderwijs, die cruciale langetermijnperspectieven bieden om uit de armoede te geraken, maar deze niet kan vervangen; 45. benadrukt dat zorgvuldig ontworpen en gecontroleerde publiek-private partnerschappen kunnen helpen om iedereen toegang te bieden tot een universeel, hoogwaardig aanbod van onderwijs en technische en beroepsopleiding; benadrukt dat het belangrijk is goed uitgeruste leeromgevingen tot stand te brengen waarmee acute problemen zoals tekorten aan leerkrachten worden aangepakt, en de nodige stappen te zetten om betere onderwijsmethoden tot stand te brengen om het succes en de duurzaamheid van EU-investeringen te waarborgen, met name in het kader van het Global Gateway-initiatief, dat vergezeld moet gaan van follow-up- en monitoringmechanismen om de effecten ervan te meten; 46. verzoekt de Commissie bij de planning en uitvoering van investeringen in het kader van het NDICI – Europa in de wereld en in het kader van het Global Gateway-initiatief, met name op het gebied van onderwijs, na te gaan of er behoefte is aan lokaal beschikbare opgeleide professionals; verzoekt de Commissie om het technisch en beroepsonderwijs en andere opleidingsprogramma’s te ondersteunen om ervoor te zorgen dat EU-investeringen ook op lange termijn duurzamer worden en meer voordelen opleveren voor partnerlanden; 47. is ingenomen met de huidige politieke toezegging van de Commissie om ten minste 10 % van de begroting voor ontwikkelingssamenwerking in het kader van het meerjarig financieel kader 2021-2027 te besteden aan de ondersteuning van de toegang tot kwaliteitsonderwijs in ontwikkelingslanden; 48. dringt er bij de Commissie op aan onverwijld een duidelijke strategie voor de uitvoering van het externe optreden vast te stellen met betrekking tot haar streefdoel om ten minste 10 % te besteden aan onderwijs, en die financiering op een meer resultaatgerichte manier te gebruiken, met duidelijke, transparante indicatoren op basis van uitgesplitste gegevens, vergezeld van richtsnoeren die aansluiten bij de aanbevelingen van de VN-top over het transformeren van het onderwijs; merkt voorts op dat resultaatgericht begroten en beheer door veel landen tijdens de top over het transformeren van het onderwijs in 2022 zijn genoemd als een manier om de efficiëntie te vergroten; dringt er bij de Commissie op aan om bij de tussentijdse evaluatie van het instrument NDICI – Europa in de wereld de bedragen en projecten in verband met de toegang tot onderwijs en opleiding in partnerlanden nauwlettend te onderzoeken en de doeltreffendheid van de ondersteunde maatregelen te beoordelen, rekening houdend met de politieke toezegging van de Commissie; 49. verzoekt de Commissie zich ertoe te verbinden een vast aandeel van ten minste 10 % van de huidige en toekomstige begroting van de EU voor ontwikkelingsbeleid te besteden aan de ondersteuning van de toegang tot een hoogwaardig, universeel aanbod van onderwijs en technische en beroepsopleiding in partnerlanden, en te streven naar 15 % in overeenstemming met de oproep van de top over het transformeren van het onderwijs, zodat de voorspelbaarheid van de steun wordt gewaarborgd; is ingenomen met de aandacht die in het voorstel van de Commissie voor de herziening van het meerjarig financieel kader voor de periode 2024-2027 wordt besteed aan rubriek 6, met een verhoging van ten minste 10,5 miljard EUR om de verschillende uitdagingen in de partnerlanden aan te pakken; benadrukt in dit verband het belang van een verhoogde financiering voor geografische en thematische programma’s op het gebied van onderwijs en opleiding in het kader van het NDICI – Europa in de wereld; 50. verzoekt de lidstaten en de ontwikkelingspartners zich te houden aan hun toezegging om 0,7 % van hun bruto nationaal inkomen (bni) aan officiële ontwikkelingshulp te besteden; merkt op dat de lidstaten die na 2002 tot de EU zijn toegetreden, hebben toegezegd ernaar te zullen streven hun officiële ontwikkelingshulp/bni te verhogen tot 0,33 %; is ingenomen met de inspanningen die deze en andere lidstaten tot dusver hebben geleverd om hun uitgaven voor officiële ontwikkelingshulp geleidelijk op te schalen; spoort die lidstaten aan voort te gaan op deze ingeslagen weg; 51. is ingenomen met de voortrekkersrol van de EU op het gebied van financiering voor onderwijs in noodsituaties, goed voor 10 % van haar humanitaire begroting; dringt er bij de lidstaten op aan meer inspanningen te leveren om hun bijdrage aan onderwijs in noodsituaties op te voeren en zich ook aan te sluiten bij deze voortrekkersrol door hun rechtskaders te versterken om dit streefdoel tegen 2030 te bereiken; erkent dat lokale organisaties die toegang bieden tot kwaliteitsonderwijs moeten worden gefinancierd, dat de drieledige aanpak moet worden toegepast en dat leerkrachten moeten worden ondersteund om kwaliteitsvol onderwijs en investeringen in schoolmateriaal te waarborgen, met name voor langdurig ontheemde kinderen; 52. bevestigt dat het van bijzonder belang is nauwlettend toezicht te blijven houden op de uitvoering van de toezeggingen van de Commissie om de toegang tot kwaliteitsonderwijs te ondersteunen; 53. erkent de cruciale rol die gekwalificeerde leerkrachten vervullen met het oog op kwaliteitsonderwijs, met name vrouwelijke leerkrachten die als rolmodel kunnen dienen voor meisjes; dringt aan op meer inspanningen om de status van leerkrachten en hun arbeidsvoorwaarden te verbeteren, teneinde het beroep van leraar aantrekkelijker te maken door middel van een robuuste sociale dialoog en deelname van leerkrachten aan besluitvormingsprocessen over onderwijs en door de financiering voor leerkrachten te verbeteren aan de hand van geïntegreerde nationale hervormingsstrategieën, met inbegrip van doeltreffende governance en specifieke financiële strategieën en begrotingen; 54. is ingenomen met de aankondiging van de start van het regionaal initiatief voor leerkrachten voor Afrika als vlaggenschipinitiatief in het kader van het Global Gateway-investeringspakket EU-Afrika; 55. merkt op dat de programmering van de financiële steun van de EU voor ontwikkeling, met name op het gebied van toegang tot een hoogwaardig aanbod van onderwijs en technische en beroepsopleiding, consistent moet zijn met de politieke en begrotingsgerelateerde verbintenissen en prioriteiten van ontwikkelingslanden waarmee de Unie een partnerschap heeft; beklemtoont dat de inzet van partnerlanden en hun eigen zeggenschap een absolute voorwaarde zijn om de duurzaamheid van projecten die met EU-financiering worden uitgevoerd te waarborgen; 56. is verontrust over de aanvallen van extremistische groeperingen op scholen; veroordeelt alle aanvallen op scholen, leerkrachten en leerlingen met klem en verzoekt de EU en haar lidstaten alle beschikbare middelen aan te wenden om te voorkomen dat scholen het doelwit van gewapende groeperingen worden; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden om er in internationale fora voor te pleiten scholen open, toegankelijk en veilig te houden en te beschermen tegen aanvallen, en het gebruik van scholen en universiteiten door gewapende groeperingen voor militaire doeleinden te veroordelen; 57. verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden gebruik te maken van alle instrumenten waarover zij beschikken om ervoor te zorgen dat EU-investeringen in onderwijs en opleiding dienen ter ondersteuning van de duurzame ontwikkeling van partnerlanden, in overeenstemming met de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en SDG’s 4 en 5 van de VN; dringt erop aan dat de EU-lidstaten zich inzetten voor het uitvoeren van partnerschappen met ontwikkelingslanden op het gebied van universitair onderwijs en beroepsopleiding, en dat zij jongeren in ontwikkelingslanden waarmee de EU een partnerschap heeft de mogelijkheid bieden om in het buitenland te studeren, zodat de positieve effecten in hun gemeenschap van herkomst worden gewaarborgd; 58. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 168 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) 2021/522 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van een actieprogramma voor de Unie op het gebied van gezondheid (“EU4Health-programma”) voor de periode 2021-2027 (1) , – gezien Verordening (EU) 2022/123 van het Europees Parlement en de Raad van 25 januari 2022 betreffende een grotere rol van het Europees Geneesmiddelenbureau inzake crisisparaatheid en -beheersing op het gebied van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen (2) , – gezien Verordening (EU) 2022/2371 van het Europees Parlement en de Raad van 23 november 2022 inzake ernstige grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen en tot intrekking van Besluit nr. 1082/2013/EU (3) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (4) en de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ), – gezien zijn resolutie van 10 juli 2020 over de strategie voor duurzaam gebruik van chemische stoffen (5) en de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 getiteld “Strategie voor duurzame chemische stoffen – Op weg naar een gifvrij milieu” ( COM(2020)0667 ), – gezien zijn resolutie van 24 november 2021 over een farmaceutische strategie voor Europa (6) en de mededeling van de Commissie van 25 november 2020 getiteld “Farmaceutische strategie voor Europa” ( COM(2020)0761 ), – gezien zijn resolutie van 16 februari 2022 over versterking van Europa in de strijd tegen kanker – naar een alomvattende en gecoördineerde strategie (7) en de mededeling van de Commissie van 3 februari 2021 getiteld “Het Europees kankerbestrijdingsplan” ( COM(2021)0044 ), – gezien zijn resolutie van 23 november 2022 over preventie, beheer en betere zorg met betrekking tot diabetes in de EU naar aanleiding van de Werelddiabetesdag (8) , – gezien zijn resolutie van 12 juli 2023 over de COVID‑19-pandemie: geleerde lessen en aanbevelingen voor de toekomst (9) , – gezien de mededeling van de Commissie van 12 mei 2021 getiteld “Route naar een gezonde planeet voor iedereen – EU-actieplan: Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul” ( COM(2021)0400 ), – gezien het initiatief van de Commissie van december 2021 getiteld “Healthier together – EU non-communicable diseases initiative” (Samen gezonder – EU-initiatief inzake niet-overdraagbare ziekten) (10) , – gezien de mededeling van de Commissie van 7 juni 2023 getiteld “Een alomvattende aanpak van geestelijke gezondheid” ( COM(2023)0298 ), – gezien het besluit van de Commissie van 16 september 2021 tot oprichting van de Autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied (11) , – gezien het voorstel van de Commissie van 3 mei 2022 voor een verordening betreffende de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens ( COM(2022)0197 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 26 april 2023 voor een verordening tot vaststelling van procedures van de Unie voor het verlenen van vergunningen en het toezicht met betrekking tot geneesmiddelen voor menselijk gebruik en tot vaststelling van regels voor het Europees Geneesmiddelenbureau ( COM(2023)0193 ), en haar voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van een code van de Unie betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik ( COM(2023)0192 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 november 2022 getiteld “Mondiale gezondheidsstrategie van de EU – Betere gezondheid voor iedereen in een veranderende wereld” ( COM(2022)0675 ), – gezien de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s), met name SDG 3, 4 en 8, – gezien de Europese pijler van sociale rechten, – gezien het actieplan van de EU inzake obesitas bij kinderen voor de periode 2014-2020, – gezien de mondiale gezondheidsstrategie van de EU van 30 november 2022, – gezien het kader van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van 18 mei 2023 getiteld “Health service delivery framework for prevention and management of obesity” (Kader voor de verlening van gezondheidsdiensten met het oog op preventie en beheer van obesitas), – gezien het WHO-plan van 2022 getiteld “Acceleration plan to support Member States in implementing the recommendations for the prevention and management of obesity over the life course” (Plan ter ondersteuning van de lidstaten om versneld uitvoering te geven aan de aanbevelingen voor preventie en beheer van obesitas gedurende de levensloop), – gezien het verslag van het Europees Milieuagentschap (EEA) van 8 december 2022 getiteld “Zero pollution monitoring assessment” (Beoordeling van de monitoring voor nulverontreiniging), – gezien verslag nr. 21/2019 van het EEA van 8 september 2020 getiteld “Healthy environment, healthy lives: how the environment influences health and well-being in Europe” (Een gezond milieu, gezonde levens: de invloed van het milieu op gezondheid en welzijn in Europa), – gezien de studie van de Commissie van 17 januari 2023 getiteld “Scoping study on evidence to tackle high-burden under-researched medical conditions” (Verkennende studie naar bewijsmateriaal om weinig onderzochte medische aandoeningen met een hoge zorgintensiteit aan te pakken) (12) , – gezien de WHO-studie van 8 december 2021 getiteld “Monitoring noncommunicable disease commitments in Europe 2021” (Monitoring van verbintenissen in verband met niet-overdraagbare ziekten in Europa 2021), – gezien de aanbeveling van de Raad van 13 juni 2023 inzake de uitbreiding van de EU-maatregelen ter bestrijding van resistentie tegen antimicrobiële stoffen met behulp van een “één gezondheid”-benadering, – gezien het mondiaal monitoringkader van de WHO voor preventie en beheer van niet-overdraagbare ziekten, – gezien het mondiaal actieplan van de WHO van 14 november 2013 inzake preventie en beheer van niet-overdraagbare ziekten voor de periode 2013-2030, – gezien het WHO-rapport van 29 juni 2022 getiteld “A health perspective on the role of the environment in One Health” (De rol van het milieu in het kader van ‘een gezondheid’ vanuit een gezondheidsperspectief), – gezien het rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en de Europese Unie (OESO/EU) van 5 december 2022 getiteld “Health at a Glance: Europe 2022: State of Health in the EU Cycle” (Gezondheid in een notendop: Europa 2022: stand van zaken met betrekking tot gezondheid in de EU-cyclus), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A9-0366/2023 ), A. overwegende dat de term niet-overdraagbare ziekten betrekking heeft op ziekten die niet van de ene persoon op de andere worden overgedragen; overwegende dat niet-overdraagbare ziekten 90 % van alle sterfgevallen in de EU veroorzaken (13) en verantwoordelijk zijn voor 80 % van de gezondheidslast in EU-landen (14) , en dat de prevalentie van niet-overdraagbare ziekten in de hele EU blijft toenemen; overwegende dat niet-overdraagbare ziekten een grote last vormen voor mensen die eraan lijden en hun families, gezondheidszorgstelsels, nationale economieën en nationale begrotingen; B. overwegende dat 68 % van alle vroegtijdige sterfgevallen in Europa te wijten is aan hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en chronische aandoeningen van de ademhalingsorganen; overwegende dat de term niet-overdraagbare ziekten daarnaast ook betrekking heeft op geestelijke gezondheidsproblemen en neurologische stoornissen, lever- en maag-darmziekten, nierziekten, allergieën en auto-immuunziekten, mondziekten, reumatische en musculoskeletale ziekten, endometriose en andere aandoeningen; overwegende dat gegevenslacunes op het gebied van specifieke ziekten kunnen leiden tot een verkeerde inschatting van de prevalentie van deze ziekten en de last die zij veroorzaken; C. overwegende dat hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in de EU zijn en 37 % van de jaarlijkse sterfgevallen vertegenwoordigen; overwegende dat dit percentage aanzienlijk kan verschillen tussen de lidstaten en dat hart- en vaatziekten meer voorkomen bij vrouwen en bij mensen die in slechtere sociaal-economische omstandigheden leven; overwegende dat de waarschijnlijkheid van vroegtijdig overlijden als gevolg van een niet-overdraagbare ziekte (de onvoorwaardelijke waarschijnlijkheid om te overlijden op een leeftijd tussen 30 en 69 jaar) in 2018 in Europa voor hart- en vaatziekten 8 % bedroeg en voor kanker 7,2 % (15) ; D. overwegende dat diabetes een van de meest voorkomende niet-overdraagbare ziekten is; overwegende dat er in de EU meer dan 33 miljoen mensen met diabetes zijn; overwegende dat het aantal mensen met diabetes in de EU tegen 2030 naar verwachting zal stijgen tot 38 miljoen; overwegende dat niet-overdraagbare ziekten als diabetes type 2, obesitas en endocriene stoornissen steeds vaker voorkomen bij kinderen, hetgeen een specifieke aanpak inzake preventie en beheer vereist (16) ; overwegende dat bij veel mensen met een niet-overdraagbare ziekte als diabetes de diagnose vaak niet of heel laat wordt gesteld en dat hierdoor complicaties ontstaan; E. overwegende dat obesitas wereldwijd, met naar schatting 4,7 miljoen sterfgevallen, de op drie na belangrijkste oorzaak van vroegtijdig overlijden is (17) ; overwegende dat er meer dan 200 medische complicaties bekend zijn die verband houden met obesitas; F. overwegende dat er in Europa ongeveer 20 miljoen mensen zijn die kanker hebben overleefd (18) ; overwegende dat slechts zeven EU-landen het “recht om vergeten te worden” erkennen voor voormalige kankerpatiënten, die daardoor soms jaren nadat ze hun behandeling met succes hebben afgerond nog steeds moeilijkheden ondervinden bij de toegang tot financiële diensten zoals verzekeringen of hypotheken; G. overwegende dat niet-overdraagbare ziekten verantwoordelijk zijn voor het grootste deel van de uitgaven voor gezondheidszorg in de lidstaten, jaarlijks goed voor naar schatting 115 miljard EUR of 0,8 % van het bbp; H. overwegende dat deze kosten verlaagd zouden kunnen worden door de invoering van ambitieuze preventiemaatregelen, programma’s voor vroegtijdige en gezamenlijke opsporing en een optimaal beheer van de ziekten; overwegende dat in 2018 niet meer dan 2,8 % van de totale uitgaven voor gezondheidszorg in de EU aan preventie werd besteed, terwijl de kosten voor de behandeling van niet-overdraagbare ziekten hoog blijven (19) ; I. overwegende dat de investeringen in gezondheidsbevordering en preventie en beheer van niet-overdraagbare ziekten verder moeten worden versterkt; J. overwegende dat de EU overeenkomstig artikel 168 VWEU een coöperatieve en aanvullende rol kan spelen met betrekking tot gezondheidszorg, maar dat gezondheid in wezen een nationale bevoegdheid is; K. overwegende dat de Commissie in het kader van het “Healthier together”-initiatief van de EU inzake niet-overdraagbare ziekten benadrukt dat er meer gecoördineerde, geïntegreerde en transversale maatregelen op het gebied van niet-overdraagbare ziekten nodig zijn, door middel van ambitieuze streefdoelen, teneinde een krachtiger antwoord te bieden op de toenemende last van niet-overdraagbare ziekten; L. overwegende dat de “gezondheid op alle beleidsgebieden”-benadering en de “één gezondheid”-benadering meer moeten worden gestimuleerd en dat inspanningen ter bestrijding van niet-overdraagbare ziekten in al het relevante EU-beleid moeten worden geïntegreerd; M. overwegende dat de goedkeuring van de aanbevelingen van de Raad van 2022 inzake kankerscreening in Europa uitgebreide strategieën omvat om borst-, baarmoederhals- en colorectale kanker in een vroeger stadium op te sporen; N. overwegende dat de WHO een doel heeft vastgesteld om het aantal vroegtijdige sterfgevallen als gevolg van niet-overdraagbare ziekten tegen 2025 met 25 % te verminderen en dat wereldleiders tijdens de bijeenkomst van de ministers van Volksgezondheid van de G20 opnieuw hebben bevestigd zich te zullen inzetten voor de verwezenlijking van SDG 3.4 van de VN om tegen 2030 het aantal vroegtijdige sterfgevallen als gevolg van niet-overdraagbare ziekten met een derde te verminderen (20) ; O. overwegende dat de toenemende last van niet-overdraagbare ziekten voor personen, samenlevingen en de gezondheidsbehoeften van de vergrijzende bevolking – waarvan 40 % met multimorbiditeit leeft – uitdagingen vormen voor de gezondheidszorgstelsels van de lidstaten en dat er daarom specifiek beleid voor de preventie, opsporing en behandeling van niet-overdraagbare ziekten moet worden ontwikkeld; P. overwegende dat een aantal lidstaten kampt met een tekort aan deskundigen op bepaalde gebieden van de medische zorg, met vertragingen bij de verstrekking van noodzakelijke gezondheidszorg tot gevolg, hetgeen ernstige individuele en maatschappelijke gevolgen kan hebben; Q. overwegende dat het grootste deel van de informele zorgtaken in de EU wordt verricht door vrouwen, net als andere vormen van onbetaalde zorg en huishoudelijk werk (21) ; overwegende dat het onevenredige aandeel van vrouwen bij het verrichten van onbetaald werk een negatief effect heeft op hun vermogen om deel te nemen aan de arbeidsmarkt; R. overwegende dat de meeste niet-overdraagbare ziekten worden beïnvloed door een aantal vermijdbare risicofactoren, namelijk tabaksgebruik, ongezonde eetgewoonten, gebrek aan lichaamsbeweging en schadelijk alcoholgebruik; overwegende dat gedragsgerelateerde risicofactoren leiden tot bepaalde biologische risicofactoren, waarvan overgewicht en obesitas, een hoge bloeddruk, een hoge bloedsuikerspiegel en een hoog cholesterolgehalte de meest voorkomende zijn (22) ; overwegende dat deze risicofactoren elkaar vaak overlappen, waardoor ernstige complicaties ontstaan evenals een verhoogd risico op het ontwikkelen van niet-overdraagbare en overdraagbare ziekten; S. overwegende dat de toegang tot en het gebruik van diensten, de blootstelling aan risicofactoren, morbiditeit en mortaliteit verschillen naargelang gender; overwegende dat deze verschillen zich ook voordoen naargelang de woonplaats, het soort werk en de leeftijd, naast een hele reeks andere sociale, demografische en culturele factoren; overwegende dat niet-overdraagbare ziekten een oorzaak van slechte gezondheid zijn bij zowel vrouwen als mannen, maar dat mannen bijna twee keer zoveel kans hebben om vroegtijdig te overlijden als gevolg van een niet-overdraagbare ziekte (23) ; T. overwegende dat niet alle niet-overdraagbare ziekten kunnen worden voorkomen, omdat sommige factoren niet veranderbaar zijn, zoals leeftijd, familiegeschiedenis, genetica, gender en auto-immuniteit, en/of niet bekend zijn, zoals sommige neurologische stoornissen; U. overwegende dat de ontwikkeling van niet-overdraagbare ziekten en de effecten daarvan op de gezondheid verband houden met sociale en economische gezondheidsdeterminanten, die een weerspiegeling zijn van de ongelijkheden op gezondheidsgebied binnen en tussen EU-landen; V. overwegende dat ongezonde eetgewoonten vaak worden omschreven als bestaande uit voeding met een hoog gehalte aan suikers, zout, verzadigde en transvetten en een laag gehalte aan vezels, en een risicofactor zijn voor ziekte en sterfte; W. overwegende dat een verschuiving naar evenwichtigere eetgewoonten met plantrijke voeding zowel de gezondheid als het milieu ten goede zou komen; X. overwegende dat tabaksgebruik de belangrijkste vermijdbare risicofactor voor niet-overdraagbare ziekten is; Y. overwegende dat roken gepaard gaat met een verhoogd risico van 250 % om in het ziekenhuis te worden opgenomen met een psychische aandoening (24) ; Z. overwegende dat het veiligste niveau van alcoholgebruik volgens een WHO-studie geen alcoholgebruik is als het gaat om het risico op kanker; overwegende dat schadelijk alcoholgebruik in verband is gebracht met een groot aantal ziekten en stoornissen, waaronder hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en psychische stoornissen; overwegende dat het risico toeneemt naarmate er meer alcohol wordt geconsumeerd; AA. overwegende dat slechte slaapgewoonten, zoals slaapgebrek en minder dan zes uur of meer dan negen uur slaap per dag, in verband worden gebracht met lagere cognitieve functies en een slechtere gezondheid van de hersenen (25) ; AB. overwegende dat chronische ontstekingen een rol spelen bij de ontwikkeling en progressie van niet-overdraagbare ziekten, waaronder hart- en vaatziekten, reumatische en musculoskeletale ziekten, diabetes, kanker en andere aandoeningen; AC. overwegende dat voedseletikettering burgers kan helpen bij het maken van gezondere voedselkeuzes en zo ongezonde consumptie van voedsel met een hoog gehalte aan zout, vet en suiker kan voorkomen; AD. overwegende dat tandcariës de meest voorkomende niet-overdraagbare ziekte ter wereld is (26) ; AE. overwegende dat niet-overdraagbare ziekten worden beïnvloed door verscheidene milieurisicofactoren, zoals luchtverontreiniging en blootstelling aan chemische stoffen zowel binnenshuis als buiten, en voedsel-, water en bodemverontreiniging; overwegende dat is aangetoond dat een milieu van goede kwaliteit, veel groene ruimte in steden en tijdsbesteding in de buitenlucht het lichamelijke en geestelijke welzijn kunnen verbeteren; AF. overwegende dat, volgens schattingen van de WHO van de ziektelast die door het milieu wordt veroorzaakt, in de regio Europa van de WHO jaarlijks 13 % van de sterfgevallen (630 000) kan worden toegeschreven aan milieugerelateerde stressfactoren (27) ; overwegende dat in een verslag van het EEA werd geconcludeerd dat 90 % van de sterfgevallen die aan het milieu kunnen worden toegeschreven het gevolg is van niet-overdraagbare ziekten; overwegende dat kanker in EEA-verslag nr. 21/2019 wordt genoemd als de belangrijkste niet-overdraagbare ziekte die aan het milieu kan worden toegeschreven, waarbij in 2016 meer dan 250 000 sterfgevallen als gevolg van kanker in 32 Europese hooginkomenslanden aan het milieu kunnen worden toegeschreven; overwegende dat luchtverontreiniging in 2020 tot een aanzienlijk aantal vroegtijdige sterfgevallen in de EU heeft geleid; overwegende dat ongeveer 30 000 vroegtijdige sterfgevallen per jaar en een aanzienlijk aantal niet-overdraagbare ziekten zoals astma, hart- en vaatproblemen en longkanker worden toegeschreven aan luchtverontreiniging (28) ; AG. overwegende dat het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu een overzicht van nationale grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling heeft opgesteld met een lijst van ongeveer 1 400 stoffen waarvoor in een of meer EU-lidstaten wettelijke nationale op de gezondheid gebaseerde grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling (OEL’s) zijn vastgesteld en waarvoor op EU-niveau geen geharmoniseerde OEL bestaat of gepland wordt (29) ; AH. overwegende dat niet-overdraagbare ziekten worden beïnvloed door wijdverspreide chemische blootstelling aan hormoonontregelende stoffen, die aanwezig zijn in het milieu en in consumptiegoederen; AI. overwegende dat geluidshinder de gezondheid blijft schaden en dat er verdere vooruitgang nodig is om geluidshinder in de EU te beperken (30) ; overwegende dat geluidshinder meer is dan alleen maar overlast en ernstige gevolgen kan hebben voor de gezondheid, zoals ischemische hartziekten, obesitas, diabetes en andere aandoeningen; AJ. overwegende dat betere, empirisch onderbouwde gezondheidsbevordering, schadebeperkende maatregelen en primaire en secundaire ziektepreventie de prevalentie van niet-overdraagbare ziekten met maar liefst 70 % kunnen verminderen; AK. overwegende dat er een duidelijk aangetoond wetenschappelijk verband bestaat tussen bepaalde overdraagbare ziekten en niet-overdraagbare ziekten, en vooral soorten kanker, die worden veroorzaakt door virale of bacteriële infecties; AL. overwegende dat door de COVID‑19-pandemie meer duidelijkheid is ontstaan over het ernstige verschijnsel van comorbiditeit en comortaliteit wanneer patiënten met een niet-overdraagbare ziekte besmet raken met een overdraagbare ziekte; overwegende dat de onderlinge verbanden tussen overdraagbare ziekten en niet-overdraagbare ziekten de afgelopen decennia nauwelijks zijn bestudeerd, voornamelijk door onvoldoende financiering voor onderzoek en een gebrek aan gesystematiseerde epidemiologische, statistische en andere wetenschappelijke gegevens; AM. overwegende dat mensen met een of meer niet-overdraagbare ziekten tot de zwaarst getroffen bevolkingsgroepen behoorden tijdens de COVID-19-pandemie (31) en dat de toegang tot zorg en de essentiële screening en diagnose van complicaties ernstig werden verstoord tijdens de COVID-19-pandemie, mogelijk met ernstige langetermijncomplicaties tot gevolg; AN. overwegende dat dergelijke onderlinge verbanden tussen overdraagbare ziekten en niet-overdraagbare ziekten mogelijk ook aanwezig zijn in veel andere gevallen en dat er nog veel te leren valt over het effect van overdraagbare ziekten op niet-overdraagbare ziekten, waaronder ernstige postvirale aandoeningen zoals post-COVID-19-aandoeningen; overwegende dat nieuwe studies naar het onderlinge verband tussen overdraagbare en niet-overdraagbare ziekten zowel de preventie als de diagnose van niet-overdraagbare ziekten sterk zullen verbeteren; AO. overwegende dat resistentie tegen antimicrobiële stoffen (AMR) een aanzienlijke verstoring van medische procedures veroorzaakt, bijvoorbeeld bij chirurgische ingrepen, tandheelkundige implantaten, kankerbehandelingen en orgaantransplantaties; overwegende dat AMR ook het beheer van veelvoorkomende niet-overdraagbare ziekten, waaronder hart- en vaatziekten, dementie en tumoren, bemoeilijkt (32) ; benadrukt dat AMR gevolgen heeft voor de incidentie van ziekten, sterftecijfers, ziekenhuisopnamen en de kosten van gezondheidszorg (33) ; AP. overwegende dat de toepassing van empirisch onderbouwde praktijken, innovatie met betrekking tot technologieën, geneesmiddelen en gezondheidszorgpraktijken, en schadebeperkende maatregelen van cruciaal belang zijn om te zorgen voor de preventie, uitbanning of beperking van risicofactoren, vroegtijdige opsporing, beter ziektebeheer, integratie van zorg en nieuwe, toegankelijke en betere behandelingen voor niet-overdraagbare ziekten (34) ; AQ. overwegende dat dankzij onderzoek de kennis over de biologie van veel soorten niet-overdraagbare ziekten, zoals neurodegeneratieve ziekten, exponentieel is gegroeid, maar dat dit nog niet is vertaald naar doorslaggevende therapeutische interventies en voorlopig beperkt blijft tot puur symptomatische interventies; AR. overwegende dat de lidstaten moeten voorzien in adequate stimulansen en duurzame budgetten om niet-overdraagbare ziekten te voorkomen en te behandelen en de last ervan te beperken, alsook om vermijdbare risico’s te beperken en te verminderen; AS. overwegende dat suboptimale therapietrouw en therapeutische inertie kunnen leiden tot slechtere gezondheidsresultaten, onomkeerbare complicaties, verhoogde mortaliteit en hogere kosten; 1. benadrukt dat niet-overdraagbare ziekten 90 % van alle sterfgevallen in de EU vertegenwoordigen (35) , waarvan er vele van die aard zijn dat zij gemakkelijk hadden kunnen worden voorkomen; beschouwt niet-overdraagbare ziekten daarom als een van de meest cruciale uitdagingen voor de volksgezondheid in de EU, waarbij niet-overdraagbare ziekten het grootste deel van de middelen die landen uitgeven aan gezondheidszorg vertegenwoordigen; benadrukt dat niet-overdraagbare ziekten een grote last vormen voor de levenskwaliteit van burgers die aan een niet-overdraagbare ziekte lijden, alsook van hun familieleden en verzorgers; verzoekt de lidstaten te blijven investeren in innovatie wat zorg op het gebied van niet-overdraagbare ziekten betreft, teneinde het algemene ziekte- en sterftecijfer te verlagen en de levenskwaliteit van patiënten te verhogen; herinnert eraan dat niet alleen naar de gezondheidsuitdagingen moet worden gekeken, maar ook naar de sociaal-economische impact van niet-overdraagbare ziekten, die van invloed is op het arbeidspotentieel en de algehele productiviteit; 2. benadrukt dat het belangrijk is om niet-overdraagbare ziekten te voorkomen en de prevalentie ervan te verminderen door middel van vroegtijdige diagnose en screening, onder andere door de invoering van geïntegreerde gezondheidscontroles, met name voor risicopersonen, op het niveau van de eerstelijnsgezondheidszorg, door een betere toegang tot openbare gezondheidszorg en door beter ziektebeheer en een betere behandeling van ziekten; is van mening dat betere gezondheidsbevordering, schadebeperking en ziektepreventie de prevalentie van niet-overdraagbare ziekten kunnen verminderen met maar liefst 70 % (36) , in combinatie met investeringen in het voorkomen, verminderen en beperken van milieuverontreiniging en investeringen in onderzoek, klinische studies en proeven, gezondheidsinnovatie en -technologieën, alsook in de toegankelijkheid en betaalbaarheid daarvan; 3. is ingenomen met het EU-initiatief inzake niet-overdraagbare ziekten “Healthier together”, het Europees kankerbestrijdingsplan, het actieprogramma “EU4Health”, de mededeling van de Commissie getiteld “Een alomvattende aanpak van geestelijke gezondheid” en de mondiale gezondheidsstrategie van de EU; verzoekt de Commissie het EU-initiatief inzake niet-overdraagbare ziekten “Healthier together” te versterken door een holistische en geïntegreerde EU-strategie voor niet-overdraagbare ziekten in te voeren, aangevuld met actieplannen voor specifieke niet-overdraagbare ziekten met benchmarks, indicatoren en mechanismen om de vooruitgang op transparante en toegankelijke wijze te kunnen monitoren; 4. spoort de lidstaten ertoe aan nationale plannen en strategieën inzake niet-overdraagbare ziekten te ontwikkelen, uit te voeren en te monitoren, met name voor de meest voorkomende ziekten met hoge sterfte- en ziektecijfers, met vergelijkbare mijlpalen en streefdoelen; merkt op dat die plannen en strategieën een component risicobeperking en screening/vroegtijdige opsporing moeten bevatten die onder meer gericht is op aspecten als de sociaal-economische gezondheidsdeterminanten, het stimuleren van gezondheidsbevorderende omgevingen en van gezondheidswijsheid en digitale geletterdheid, voorlichting en bewustmaking gericht op zowel de brede bevolking als risicogroepen in het bijzonder, en dat deze plannen en strategieën zodanig moeten worden ontworpen dat ongelijkheden worden verminderd en de middelen voor gezondheidszorg worden geoptimaliseerd; is ingenomen met de nationale plannen en maatregelen die de lidstaten al hebben ingevoerd ter bestrijding van niet-overdraagbare ziekten; verzoekt de lidstaten in hun nationale plannen ambitieuze maatregelen op te nemen om alle stadia van niet-overdraagbare ziekten aan te pakken, van vroegtijdige opsporing tot ziektebeheer, en deze nationale plannen op specifieke niet-overdraagbare ziekten af te stemmen; benadrukt dat de nationale plannen voor niet-overdraagbare ziekten niet alleen tot doel moeten hebben het toenemende aantal mensen met een niet-overdraagbare ziekte terug te dringen, maar ook de levenskwaliteit en het welzijn van mensen die aan een niet-overdraagbare ziekte lijden te verbeteren; verzoekt de Commissie de uitwisseling van kennis en de schaalvergroting van goede praktijken die door middel van bestaande nationale plannen in andere lidstaten zijn ingevoerd, te vergemakkelijken; 5. erkent dat sociale, economische en milieugerelateerde gezondheidsdeterminanten en ongelijkheden op gezondheidsgebied het risico op niet-overdraagbare ziekten vergroten; benadrukt dat deze factoren aan bod moeten komen in beleid en maatregelen, aangezien zij ook van invloed zijn op individuele keuzes die gevolgen hebben voor het risico op tal van niet-overdraagbare ziekten; benadrukt het belang van een krachtiger uitvoering van het beginsel “gezondheid op alle beleidsgebieden”, in samenspraak met de sector volksgezondheid en met een zorgvuldige afweging van de gezondheidseffecten van sectoraal beleid; Preventie van niet-overdraagbare ziekten 6. erkent dat tabaksgebruik, een gebrek aan lichaamsbeweging, schadelijk alcoholgebruik, ongezonde eetgewoonten en milieufactoren zoals lucht-, voedsel-, water- en bodemverontreiniging en geluidshinder, uv-straling, chemische blootstelling en sociaal-economische gezondheidsdeterminanten het risico op niet-overdraagbare ziekten aanzienlijk verhogen (37) ; 7. benadrukt dat preventie van cruciaal belang is in de strijd tegen niet-overdraagbare ziekten; is er sterk van overtuigd dat een alomvattend preventief optreden om niet-overdraagbare ziekten te bestrijden door middel van maatregelen gericht op het uitbannen of beperken van schade die wordt veroorzaakt door risicofactoren die kunnen worden voorkomen, belangrijk is en moet worden geïntegreerd in alle relevante beleidsmaatregelen van de EU; verzoekt de Commissie en de lidstaten bewustmakingscampagnes over preventie van niet-overdraagbare ziekten op touw te zetten; is er sterk van overtuigd dat preventieve maatregelen empirisch onderbouwd moeten zijn; verzoekt de Commissie en de lidstaten om maatregelen te nemen ter versterking van wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken van niet-overdraagbare ziekten en de efficiëntie en uitvoering van preventieve maatregelen; 8. benadrukt dat toegang tot stelsels voor openbare gezondheidszorg en socialezekerheidsstelsels van cruciaal belang is voor de preventie van niet-overdraagbare ziekten; betreurt de aanzienlijke ongelijkheid en onrechtvaardigheid op gezondheidsgebied in de EU wat de preventie van niet-overdraagbare ziekten betreft; benadrukt dat het noodzakelijk is kwetsbare en gemarginaliseerde bevolkingsgroepen die met sociale uitsluiting worden geconfronteerd en mensen in plattelandsgebieden en de ultraperifere gebieden die ver weg van medische centra wonen, te identificeren en aandacht te geven, teneinde te waarborgen dat zij toegang hebben tot programma’s voor gezondheidszorg en preventie; 9. erkent de complexe en multifactoriële oorzaken van niet-overdraagbare ziekten en beseft dat niet-overdraagbare ziekten niet altijd kunnen worden voorkomen, dat er zelfs onder de vermijdbare niet-overdraagbare ziekten gevallen zijn die niet te verklaren zijn door vermijdbare risicofactoren en dat veel niet-overdraagbare ziekten worden gekenmerkt door een hoge mate van erfelijk risico; 10. wijst op de milieurisico’s die het risico op niet-overdraagbare ziekten verhogen en benadrukt dat het belangrijk is om niet-overdraagbare ziekten vanuit een standpunt te bekijken waarin wordt erkend dat de gezondheid van mens, dier en milieu onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat daarom alle maatregelen ter bestrijding van niet-overdraagbare ziekten verankerd moeten zijn in de “één gezondheid”-benadering; wijst erop dat mensen met een niet-overdraagbare ziekte extra kwetsbaar zijn voor extreme weersomstandigheden en andere effecten van de klimaatverandering en roept daarom op tot gerichte maatregelen in het kader van het beleid inzake klimaatmitigatie en -adaptatie (38) ; 11. benadrukt dat AMR een aanzienlijke verstoring van medische behandelingen en procedures veroorzaakt en ook het beheer van veelvoorkomende niet-overdraagbare ziekten bemoeilijkt; beklemtoont dat de “één gezondheid”-benadering als leidraad moet dienen voor de vermindering en de optimalisering van het gebruik van antimicrobiële stoffen om AMR te voorkomen en te bestrijden; dringt erop aan dat de huidige actieplannen en specifieke mondiale mechanismen voor surveillance, onderzoek en innovatie op het gebied van AMR en antimicrobieel beheer versneld worden uitgevoerd; benadrukt dat de ontwikkeling van nieuwe antimicrobiële stoffen moet worden ondersteund en dat de beschikbaarheid en betaalbaarheid ervan moeten worden gewaarborgd; 12. erkent dat tabaksgebruik in 2019 verantwoordelijk was voor 1,6 miljoen sterfgevallen in Europa en een belangrijke risicofactor is voor het ontwikkelen van niet-overdraagbare ziekten zoals kanker, hart- en vaatziekten en chronische aandoeningen van de ademhalingsorganen; erkent dat volwassenen en kinderen die worden blootgesteld aan tabaksrook uit de omgeving veel van dezelfde kankerverwekkende stoffen als rokers inademen; erkent dat tabaksrook uit de omgeving het totale risico op alle vormen van kanker tot 16 % kan verhogen bij mensen die nooit hebben gerookt (39) ; benadrukt dat 60 % van de kinderen thuis wordt blootgesteld aan omgevingsrook, wat kan leiden tot wiegendood, infecties van de lagere luchtwegen, oorontstekingen en ernstige astma; roept de EU en de lidstaten op niet-rokers beter te beschermen tegen omgevingsrook en campagnes op te zetten om een rookvrije omgeving tot stand te brengen en tegen 2040 de eerste tabaksvrije EU-generatie groot te brengen; 13. steunt het Europees kankerbestrijdingsplan, dat tot doel heeft een tabaksvrije generatie tot stand te brengen en tabaksgebruik te voorkomen door de consumptie van tabak tegen 2040 met 5 % te verminderen; steunt het voorstel van de Commissie om de tabaksproductenrichtlijn (40) en de richtlijn belasting op tabak (41) te herzien, evenals het voorstel om de aanbeveling van de Raad van 30 november 2009 betreffende rookvrije ruimten (42) te actualiseren; dringt aan op de volledige tenuitvoerlegging van de WHO-Kaderovereenkomst voor de bestrijding van tabaksgebruik (FCTC) en het WHO-Protocol tot uitbanning van illegale handel in tabaksproducten (het Protocol); pleit ervoor dat de meetmethoden die momenteel worden gebruikt voor teer, nicotine en koolstofmonoxide in tabak en hieraan gerelateerde producten worden geëvalueerd en herzien op basis van onafhankelijk en recent wetenschappelijk onderzoek; verzoekt de Commissie en de lidstaten: 14. dringt aan op de volledige tenuitvoerlegging door de lidstaten van de verplichting uit hoofde van Richtlijn (EU) 2019/904 (44) (de richtlijn kunststoffen voor eenmalig gebruik) met betrekking tot filters in tabaksproducten die kunststoffen bevatten, om de milieu- en gezondheidsproblemen in verband met deze filters aan te pakken; 15. dringt er bij de Commissie op aan om specifieke gedragsregels te hanteren voor al haar ambtenaren en andere personeelsleden in verband met hun contacten met de tabaksindustrie, in overeenstemming het besluit van de Europese Ombudsman in zaak 852/2014/LP; 16. steunt het voorstel van de Commissie om de aanbeveling van de Raad van 30 november 2009 betreffende rookvrije ruimten (45) te actualiseren teneinde het toepassingsgebied ervan uit te breiden tot nieuwe producten, zoals e-sigaretten en verhitte tabaksproducten, en rookvrije ruimten uit te breiden tot buitenruimten; 17. is van mening dat sommige rokers met behulp van e-sigaretten geleidelijk kunnen stoppen met roken; is tegelijkertijd van mening dat e-sigaretten niet aantrekkelijk mogen worden gemaakt voor minderjarigen en niet-rokers; 18. benadrukt dat een op de tien overlijdens in de regio Europa van de WHO te wijten is aan alcoholgebruik, oftewel ongeveer 1 miljoen overlijdens per jaar (46) ; erkent dat schadelijk alcoholgebruik een risicofactor is voor meerdere niet-overdraagbare ziekten en benadrukt dat hoe lager de hoeveelheid geconsumeerde alcohol is, des te lager het risico is op het ontwikkelen van niet-overdraagbare ziekten (47) ; herinnert eraan dat ethanol en aceetaldehyde dat door het metabolisme wordt aangemaakt uit ethanol in alcoholhoudende dranken door het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek zijn ingedeeld als kankerverwekkend voor de mens; wijst op de door de WHO aangehaalde studie (48) waarin wordt erkend dat het veiligste niveau van alcoholgebruik geen alcoholgebruik is als het gaat om preventie, met name wat kanker betreft; 19. erkent de inspanningen van de Commissie om de lidstaten te ondersteunen bij het verminderen van de last van niet-overdraagbare ziekten, met de lancering in december 2021 van het EU-initiatief voor niet-overdraagbare ziekten “Healthier together”; dringt aan op beter gecoördineerde ambitieuze maatregelen op EU-niveau, niet alleen om het toenemende aantal mensen met een niet-overdraagbare ziekte terug te dringen, maar ook om de levenskwaliteit en het welzijn van mensen die aan een niet-overdraagbare ziekte lijden te verbeteren; 20. is ingenomen met de doelstelling van de Commissie om tegen 2025 te komen tot een vermindering van schadelijk alcoholgebruik van ten minste 10 %; verzoekt de Commissie en de lidstaten: 21. merkt op dat ongezonde eetgewoonten, die vaak worden omschreven als bestaande uit voeding met een hoog gehalte aan suikers, zout, verzadigde en transvetten en een laag gehalte aan vezels, een van de belangrijkste risicofactoren zijn voor niet-overdraagbare ziekten, waaronder obesitas, hart- en vaatziekten, mondziekten, kanker, diabetes, nierziekten en lever-, pancreas- en andere maag-darmziekten (49) ; benadrukt het belang van gezonde eetgewoonten voor de preventie en de beperking van de incidentie en recidive van niet-overdraagbare ziekten, en benadrukt dat individuele risico’s kunnen worden beperkt door eetgewoonten die gebaseerd zijn op een goede verhouding tussen koolhydraten, vezels, vetten, eiwitten, vitaminen en mineralen en waarbij meer groenten, vers fruit, volkoren voeding en peulvruchten worden geconsumeerd; wijst erop dat obesitas wordt beschouwd als een risicofactor voor verscheidene niet-overdraagbare ziekten en zelf ook erkend is als niet-overdraagbare ziekte; beklemtoont dat een gezonde voedselomgeving een essentiële rol vervult bij het voorkomen van niet-overdraagbare ziekten; verzoekt de Commissie en de lidstaten: 22. verzoekt de Commissie gehoor te geven aan de verschillende oproepen van het Parlement in zijn resolutie van 16 januari 2019 om de toelatingsprocedure van de Unie voor pesticiden te verbeteren; 23. benadrukt het belang van lichaamsbeweging in het kader van de preventie van niet-overdraagbare ziekten en gezondheidsbevordering op het niveau van de bevolking voor alle belangrijke niet-overdraagbare ziekten, en is ingenomen met het initiatief “HealthyLifestyle4All” (50) van de Commissie; verzoekt de Commissie en de lidstaten lichaamsbeweging en sportbeoefening in het kader van stedelijke planning te bevorderen als een toegankelijke en op grote schaal beschikbare manier om de risicofactoren voor niet-overdraagbare ziekten te beperken, en bewustmakingscampagnes te organiseren om niet-overdraagbare ziekten te voorkomen en op school meer aandacht te besteden aan lichaamsbeweging; is zich ervan bewust dat het voor het aanpakken van de last van niet-overdraagbare ziekten niet volstaat om de bevolking ertoe aan te sporen te kiezen voor een betere levensstijl, en dat primaire preventie weliswaar een cruciale rol speelt bij het terugdringen van de incidentie van veel soorten niet-overdraagbare ziekten, maar dat secundaire preventie cruciaal is voor het optimale beheer van chronische ziekten en bijdraagt tot een vermindering van het risico op complicaties, comorbiditeit en overlijden; 24. benadrukt het belang van gezondheidseducatie voor het voorkomen van niet-overdraagbare ziekten, en spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan om gezondheidseducatie te bevorderen en als verplicht vak aan te bieden in instellingen voor lager en middelbaar onderwijs; 25. wijst op het directe verband tussen milieufactoren en talloze niet-overdraagbare ziekten; herinnert eraan dat het belangrijk is mensen te beschermen tegen blootstelling aan milieugevaren, zowel in hun dagelijks leven als in hun werkomgeving; benadrukt dat de “één gezondheid”-benadering moet worden gestroomlijnd om de menselijke gezondheid beter te kunnen beschermen; is van mening dat de Europese Green Deal en de “van boer tot bord”-strategie een belangrijke rol spelen bij de preventie van niet-overdraagbare ziekten in de EU doordat hiermee de lucht-, voedsel-, water- en bodemverontreiniging en de blootstelling aan chemische stoffen wordt verminderd; verzoekt de Commissie en de lidstaten het gebruik van pesticiden te beperken; spoort ertoe aan onderzoeksprojecten uit te voeren over het gebruik en de ontwikkeling van producten zoals geneesmiddelen en duurzame gewasbeschermingsmiddelen die veiliger zijn voor het milieu; spoort ertoe aan efficiënte afvalverwijderingsmechanismen toe te passen die vervuiling van het milieu voorkomen, in overeenstemming met de doelstellingen van de farmaceutische strategie voor Europa; wijst erop dat de preventie van chronische aandoeningen van de ademhalingsorganen niet alleen stoppen met roken moet omvatten, maar ook het voorkomen van blootstelling aan fijnstof, stof, gevaarlijke chemische stoffen, gassen zoals radon, gevaarlijke materialen zoals asbest en andere verontreinigende stoffen in gebouwen; verzoekt de Commissie en de lidstaten een EU-asbestverwijderingsplan vast te stellen; 26. herinnert aan de ambities van het Parlement met betrekking tot de luchtkwaliteitsnormen van de EU zoals aangenomen in de eerste lezing met betrekking tot de herschikking van de richtlijn betreffende de luchtkwaliteit en schonere lucht voor Europa (51) , met name wat de volledige afstemming op de WHO-richtsnoeren inzake luchtkwaliteit betreft; 27. erkent het effect dat sommige behandelingen van niet-overdraagbare ziekten kunnen hebben op het milieu en wijst erop dat vroegtijdige preventie en opsporing van niet-overdraagbare ziekten dat effect aanzienlijk kunnen beperken; verzoekt de Commissie en de lidstaten maatregelen te treffen om de milieuvoetafdruk van de sector gezondheidszorg te verkleinen en de overgang naar duurzame gezondheidszorg te versnellen zonder dat de doeltreffendheid en kwaliteit van de behandeling voor de patiënt in het gedrang komen; 28. wijst erop dat zonnestralen onzichtbare ultraviolette (uv)-straling bevatten die huidkanker kan veroorzaken; is voorstander van een betere bescherming tegen blootstelling aan uv-straling op EU-niveau door middel van wetgeving inzake veiligheid voor werknemers die buiten werken; 29. wijst erop dat het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek radiofrequente elektromagnetische velden in 2011 heeft ingedeeld als mogelijk kankerverwekkend voor de mens wegens een verhoogd risico op gliomen als gevolg van het gebruik van mobiele telefoons; overwegende dat er meer studies nodig zijn om deze risico’s te bevestigen; 30. roept de Commissie en de lidstaten ertoe op de transitie naar een duurzame energie- en vervoerssector te versnellen en te zorgen voor een verschuiving naar duurzame landbouw en duurzame voedselsystemen; 31. benadrukt hoe belangrijk preventie en vroege interventie zijn bij niet-overdraagbare ziekten; erkent dat veel niet-overdraagbare ziekten hun oorsprong hebben in de vroegste levensfasen (52) en wijst op het belang van investeringen in strategieën en programma’s die de gezondheid van moeders en een gezonde groei en ontwikkeling van kinderen van bij de geboorte en gedurende de eerste levensjaren bevorderen; 32. benadrukt dat sommige poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) kunnen leiden tot ernstige medische aandoeningen zoals obesitas, diabetes (53) en kanker (54) ; verzoekt de Commissie het voorstel tot beperking van PFAS, dat op 13 januari 2023 (55) bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen is ingediend, zo snel mogelijk uit te voeren volgens een risicogebaseerde benadering; 33. herhaalt dat er een verband bestaat tussen de blootstelling aan chemische stoffen en verscheidene niet-overdraagbare ziekten; ondersteunt dan ook de maatregelen die zijn gepland in het kader van de strategie voor duurzame chemische stoffen en het actieplan om verontreiniging tot nul terug te dringen en die gericht zijn op beperking van de blootstelling van burgers aan schadelijke chemische stoffen zoals carcinogene, reproductietoxische, mutagene en hormoonontregelende stoffen via alle mogelijke blootstellingsroutes; benadrukt dat gezondheid op het werk voor alle werknemers in de EU moet worden gewaarborgd; 34. betreurt de trage tenuitvoerlegging van de strategie voor duurzame chemische stoffen en herhaalt met name zijn oproep tot een herziening van de Reach-verordening (56) , onder meer op basis van de beginselen van betere regelgeving, teneinde alle zorgwekkende stoffen die in de EU worden vervaardigd of ingevoerd te kunnen identificeren; verzoekt de Commissie om bij de herziening van relevante wetgeving inzake consumentenproducten, zoals Verordening (EG) nr. 1935/2004 inzake materialen bestemd om met levensmiddelen in contact te komen (57) en Verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten (58) , aandacht te besteden aan chemische stoffen die een schadelijk effect hebben op de gezondheid van burgers om ervoor te zorgen dat consumentenproducten geen chemische stoffen bevatten die kanker veroorzaken of het hormoonsysteem aantasten, in overeenstemming met de strategie voor duurzame chemische stoffen; staat volledig achter het voorstel van de Commissie om Verordening (EG) nr. 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels (59) te wijzigen met het oog op de invoering van nieuwe gevarenklassen voor onder meer hormoonontregelende stoffen, met inbegrip van vermoedelijke hormoonontregelende stoffen, en een actualisering van de informatievereisten in alle relevante wetgeving om deze stoffen te kunnen identificeren; 35. verzoekt het EEA om samen met het Europees Agentschap voor chemische stoffen een verslag op te stellen over chemische stoffen in het milieu in Europa; merkt op dat in het verslag de systemische aard van schadelijke chemische stoffen in het milieu en de menselijke gezondheid moet worden beoordeeld, met de nadruk op carcinogene, mutagene en/of reproductietoxische hormoonontregelende chemische stoffen in de Europese productie- en consumptiesystemen, alsook het gebruik ervan in producten, de aanwezigheid ervan in het milieu in Europa en de schade die erdoor wordt toegebracht aan de menselijke gezondheid, in het bijzonder wat niet-overdraagbare ziekten betreft; 36. herinnert eraan dat de Commissie in haar mededeling getiteld “Strategie voor duurzame chemische stoffen – Op weg naar een gifvrij milieu” heeft gewezen op de noodzaak om werknemers tegen deze stoffen te beschermen; verzoekt de Commissie te evalueren of het toepassingsgebied van Richtlijn 2004/37/EG (60) moet worden uitgebreid tot hormoonontregelende stoffen; is verheugd over de “Vision Zero”-benadering ten aanzien van werkgerelateerde overlijdens van het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027; betreurt echter het beperkte aantal stoffen dat in de strategie aan bod komt; 37. merkt op dat met de huidige werkmethode jaarlijks slechts vijf stoffen worden voorgelegd aan het Comité risicobeoordeling van het Europees Agentschap voor chemische stoffen; is voorstander van het doorlopend analyseren en onderzoeken van nieuwe stoffen waarvan wordt vermoed dat ze carcinogeen, mutageen en/of reproductietoxisch zijn, de vaststelling van OEL’s voor chemische agentia waarvoor dit nog niet is gebeurd, en periodieke herzieningen wanneer die noodzakelijk zijn in het licht van de meest recente wetenschappelijke gegevens en technische ontwikkelingen; verzoekt de Commissie om haar ambitieniveau te verhogen door Richtlijn 2004/37/EG betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk regelmatig te actualiseren; verzoekt de Commissie om naar aanleiding van haar raadpleging van het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats haar actieplan te herzien om uiterlijk in 2024 voor meer stoffen, groepen van stoffen of door procedés gegenereerde stoffen OEL-waarden vast te stellen; benadrukt in dit verband dat de Commissie de capaciteit voor de herziening van OEL’s en de vaststelling van nieuwe OEL’s moet vergroten; 38. dringt aan op voldoende overheidsfinanciering en duidelijke en evenredige stimulansen voor particuliere investeringen in wetenschappelijk onderzoek naar het verband tussen overdraagbare en niet-overdraagbare ziekten, aangezien men er niet in slaagt wetenschappelijke gegevens over deze onderlinge verbanden te systematiseren en preventie, vroegtijdige diagnose, vaccinatie en/of behandeling van overdraagbare ziekten die tot niet-overdraagbare ziekten leiden, te bevorderen; 39. spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan samen te werken om de SDG’s van de VN die gericht zijn op overdraagbare ziekten te verwezenlijken, teneinde de preventie van aan infectieziekten gerelateerde niet-overdraagbare ziekten, zoals kanker, te bevorderen; is in dit verband ingenomen met vaccinatieprogramma’s, zoals in de strijd tegen besmetting door het humaan papillomavirus (HPV); verzoekt de lidstaten genderneutrale HPV-vaccinatie in hun vaccinatieprogramma’s op te nemen; wijst op de noodzaak van gecoördineerde maatregelen tegen carcinogene virussen, zoals HPV en het hepatitis B-virus (HBV), om besmetting met deze virussen te voorkomen; benadrukt dat het noodzakelijk is HPV- en HBV-vaccinatie in de nationale programma’s van de lidstaten meer te harmoniseren, dat er tegelijk informatie over vaccinatie moet worden verstrekt en dat gelijke toegang voor kwetsbare en risicogroepen onder de volwassen bevolking moet worden bevorderd; pleit ervoor de huidige HPV- en HBV-vaccinatie regelmatig te monitoren op EU-niveau met behulp van een volgsysteem dat vergelijkbaar is met de door het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) ontwikkelde COVID‑19-vaccinatieteller, waardoor de lidstaten ook zullen worden aangemoedigd om beste praktijken vast te stellen en de dynamiek in stand te houden; 40. roept op tot samenwerking met de lidstaten en internationale organisaties om de impact van onjuiste informatie over vaccinatie te bestrijden en terughoudendheid tegenover vaccins aan te pakken; beveelt aan de EU-praktijkcode betreffende desinformatie beter toe te passen, met name bij onjuiste informatie over vaccins; 41. benadrukt dat het noodzakelijk is gezondheidswijsheid met betrekking tot de risico’s en determinanten van niet-overdraagbare ziekten alsook digitale geletterdheid verder te bevorderen met het oog op de ontwikkeling van onderwijsinstrumenten voor preventie; dringt erop aan dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan kansarme, kwetsbare, sociaal uitgesloten en gemarginaliseerde personen; beklemtoont dat specifieke bewustmakingscampagnes voor groepen met bijzondere behoeften op het gebied van gezondheidswijsheid essentieel zijn; dringt erop aan dat de uitvoering van preventieprogramma’s inclusief wordt gemaakt door regio’s en gemeenten, burgers, sociale partners, het maatschappelijk middenveld en patiëntenorganisaties te betrekken bij alle fasen van het besluitvormingsproces; Verband tussen overdraagbare ziekten en niet-overdraagbare ziekten 42. merkt op dat overdraagbare ziekten niet-overdraagbare, chronische gevolgen kunnen hebben; overwegende dat multimorbiditeit, waaronder hiv-infectie, diabetes, hoge bloeddruk, kanker of chronische aandoeningen van de ademhalingsorganen, een bijzondere risicofactor is gebleken tijdens de COVID‑19-pandemie; overwegende dat verkokerde gezondheidsprogramma’s niet nuttig zijn geweest voor mensen die al aan een niet-overdraagbare ziekte lijden; benadrukt dat gespecialiseerde behandelingen moeten worden geïntegreerd in de eerstelijnsgezondheidszorg en de nationale gezondheidszorgstelsels om voorbereid te zijn op toekomstige pandemieën en de chronische gevolgen daarvan; wijst erop dat het ziekteverloop bij overdraagbare ziekten beïnvloed kan worden door de aanwezigheid van niet-overdraagbare ziekten en omgekeerd, en dat dit waarneembaar was tijdens de COVID‑19-pandemie, met name in landen met een hoge prevalentie van hiv/aids; 43. is voorstander van verder onderzoek naar de ontwikkeling van vaccins en innovatieve behandelingsmogelijkheden tegen andere virussen zoals het hepatitis C-virus en hiv, als risicofactoren voor niet-overdraagbare ziekten; is van mening dat in de tussentijd op grote schaal gebruik moet worden gemaakt van therapeutische oplossingen om de doelstelling van de WHO te halen om hepatitis C uiterlijk in 2030 uit te bannen; is van mening dat een grotere politieke inzet en een sterk partnerschap en nauwe samenwerking tussen autoriteiten en alle betrokken actoren nodig zijn om de doelstelling van de WHO te bereiken om tegen 2030 een einde te maken aan de hiv-/aidsepidemie, ook in Europa; verzoekt de lidstaten meer steun te verlenen om ervoor te zorgen dat alle burgers, ook kwetsbare gemeenschappen die een groter risico lopen, kunnen worden getest en gediagnosticeerd en snel toegang krijgen tot en kunnen deelnemen aan de beste innovatieve behandelingen; spoort de lidstaten ertoe aan te investeren in en steun te verlenen aan innovatieve benaderingen voor gecombineerde preventie met een grote impact als belangrijk aanvullend instrument om de hiv-epidemie in Europa te stoppen; merkt op dat mensen met hiv/aids een aanzienlijk risico lopen op long covid (vier keer meer risico); 44. wijst op de toename van post-acute infectiesyndromen (PAIS) als gevolg van COVID‑19-infecties, in dit geval ook bekend als long covid; wijst erop dat een PAIS ook kan ontstaan na een andere bacteriële, virale of parasitaire infectie, waaronder aandoeningen als mononucleose, de ziekte van Lyme, ebola, polio en griep; wijst erop dat de pathogenese van een PAIS verband houdt met myalgische encefalitis/het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS); stelt bezorgd vast dat er in de mondiale gezondheidsstrategie 2022 geen aandacht wordt besteed aan de post-acute nasleep van SARS-CoV-2 of aan PAIS in het algemeen, terwijl inmiddels 65 miljoen mensen aan long covid lijden en het gevaar van herbesmetting en nieuwe pandemieën aanwezig is; verzoekt de EU een PAIS-strategie te ontwikkelen; 45. wijst erop dat in het kader van wereldwijde gezondheidsbescherming niet alleen aandacht moet worden besteed aan de acute gevaren van besmettelijke ziekten, maar ook aan de chronische langdurige symptomen die daar het gevolg van zijn; merkt op dat de interacties tussen overdraagbare en niet-overdraagbare ziekten complex zijn, maar dat vaak dezelfde risicofactoren een rol spelen; maakt zich de bedenking dat het naast elkaar voorkomen van niet-overdraagbare en overdraagbare ziekten leidt tot een verhoogde morbiditeit, met name in lager- en middeninkomenslanden; 46. herhaalt dat de financiering van nieuwe onderzoeksprojecten en studies en het zorgen voor de systematisering en bestudering van uitgebreide epidemiologische, statistische en andere wetenschappelijke gegevens over niet-overdraagbare ziekten en hun verband met overdraagbare ziekten, de oorzaken van diverse niet-overdraagbare ziekten in een nieuw licht kunnen stellen, onder meer door de vaststelling van nieuwe gedrags- en milieurisico’s; Identificeren van populaties met een hoog risico en vroegtijdige diagnose van niet-overdraagbare ziekten 47. wijst erop dat veel mensen met een niet-overdraagbare ziekte in Europa nooit een diagnose hebben gekregen en zich niet bewust zijn van hun ziekte, en dus ook niet tijdig de juiste behandeling krijgen; wijst daarom op het belang van het identificeren van mensen met een hoog risico op het ontwikkelen van een niet-overdraagbare ziekte en het zo vroeg mogelijk diagnosticeren van mensen, bijvoorbeeld door de uitvoering van programma’s voor vroegtijdige opsporing en gezondheidscontroles op het niveau van de eerstelijnsgezondheidszorg, waarbij nadrukkelijk wordt aangestuurd op consistente en efficiënte behandelingsmogelijkheden om, vooral bij risicopersonen, het ziektebeheer te verbeteren, complicaties te voorkomen en de downstreamkosten voor gezondheidszorgstelsels te beperken; benadrukt in dit verband hoe belangrijk de zorg voor kinderen en adolescenten is, ook wat hun geestelijke gezondheid betreft; 48. verzoekt de Commissie voorbeelden te verzamelen van beste praktijken op het gebied van screening en vroegtijdige opsporing van niet-overdraagbare ziekten; is verheugd over de geactualiseerde aanbeveling van de Raad inzake kankerscreening en roept de lidstaten op deze zorgvuldig uit te voeren; 49. verzoekt de Commissie de lidstaten te ondersteunen bij de herziening van hun nationale zorgmodellen, met aandacht voor preventiegerichte stelsels voor eerstelijnszorg en de bijscholing van zorgverleners in de eerstelijnszorg; 50. is ingenomen met het Europees kankerbestrijdingsplan; wijst erop dat vroegtijdige opsporing belangrijk is en dat 25 lidstaten in 2020 bevolkingsonderzoeken voor borstkanker in hun nationale kankerbestrijdingsplannen hadden opgenomen, dat 22 lidstaten dit ook hadden gedaan voor baarmoederhalskanker en 20 lidstaten voor colorectale kanker (61) ; is ingenomen met de aanbeveling van de Raad van 2022 over betere preventie met vroegtijdige opsporing: een nieuwe EU-aanpak van kankerscreening; is ingenomen met de in het Europees kankerbestrijdingsplan aankondigde oprichting van een EU-netwerk van erkende nationale integrale kankercentra (referentiecentra) in elke lidstaat om de toepassing van kwalitatieve diagnose- en behandelingsmethoden te faciliteren, onder meer via opleiding over, onderzoek naar en de bevordering van klinische proeven in de hele EU; 51. dringt aan op een holistisch en systemisch perspectief op niet-overdraagbare ziekten met oog voor de onderling samenhangende uitdagingen waar populaties met een hoog risico mee te maken krijgen, zoals beperkte toegang tot onderwijs, groene ruimten, gezonde voeding, gelegenheden voor lichaamsbeweging, gezondheidszorgvoorzieningen, goede luchtkwaliteit en passende huisvesting; 52. verzoekt de lidstaten samen te werken, met name in grensoverschrijdende regio’s en afgelegen gebieden, om de sociale en geografische ongelijkheden te beperken wat diensten voor de vaststelling van een vroegtijdige diagnose van niet-overdraagbare ziekten betreft; moedigt de lidstaten aan het publiek regelmatig voor te lichten over het risico van niet-overdraagbare ziekten en over de noodzaak om regelmatige controles en onderzoeken te laten uitvoeren om deze ziekten zo vroeg mogelijk op te sporen; 53. benadrukt dat preventie en beheer van niet-overdraagbare ziekten kunnen helpen om de last van niet-overdraagbare ziekten voor de gezondheidszorgstelsels te verlichten en de veerkracht van die stelsels te versterken in het geval van een gezondheidscrisis; 54. moedigt de lidstaten aan de toegang tot sociale diensten en gezondheidszorg voor kwetsbare bevolkingsgroepen te verbeteren; spoort de lidstaten ertoe aan de ongelijkheden op gezondheidsgebied aan te pakken die voortvloeien uit administratieve belemmeringen, sociaal-economische factoren en uitdagingen in verband met taal en cultuur; spoort de lidstaten ertoe aan om het aantal niet-gediagnosticeerde niet-overdraagbare ziekten te verminderen door gerichte gezondheidscontroles in te voeren voor personen met een hoog risico, alsook door zelftests te bevorderen – waar passend en indien aanbevolen door volksgezondheidsinstanties – en aandacht te besteden aan de belangrijkste gemeenschappelijke metabole risicofactoren, zoals een hoge bloeddruk, een hoge bloedsuikerspiegel, een hoge BMI en een hoog LDL-cholesterolgehalte; verzoekt de Commissie en de lidstaten ondersteuning te bieden voor de ontwikkeling en het gebruik van toegankelijke, betaalbare en nieuwe hulpmiddelen om niet-overdraagbare ziekten bij risicogroepen te diagnosticeren; 55. spoort de lidstaten ertoe aan te zorgen voor tijdige toegang tot hoogwaardige zorg, en om bij patiënten met een niet-overdraagbare ziekte zelfbeheer van hun ziekte te ondersteunen; roept op tot de uitvoering van toegankelijke en billijke zelfbeheerinstrumenten, met inbegrip van ondersteuningsnetwerken van lotgenoten, platforms voor collaboratieve zorg en diensten voor geestelijke gezondheid, met aandacht voor factoren zoals de beschikbaarheid van digitale diensten en technologie; 56. wijst erop dat mensen met een niet-overdraagbare ziekte ook vaker aan andere ziekten lijden; merkt op dat sommige niet-overdraagbare ziekten nauw met elkaar verbonden zijn, zoals diabetes, mondziekten, nierziekten, obesitas en hart- en vaatziekten, en kanker en depressie, dat de onderlinge verbanden tussen deze aandoeningen hun respectieve ziekte- en sterftecijfers versterken; merkt op dat er belangrijke synergieën kunnen worden bereikt door de diagnose, vroegtijdige opsporing, screening en geïntegreerde zorg te verbeteren (62) , in samenwerking met lokale sociale en gemeenschapsdiensten, aangezien gezondheids- en sociale behoeften vaak met elkaar verweven zijn; 57. verzoekt de lidstaten in hun nationale gezondheidsplannen meer aandacht te besteden aan de lichamelijke en psychologische gevolgen van niet-overdraagbare ziekten en de behandeling daarvan, met inbegrip van het omgaan met pijn en de toegang van patiënten en zorgverleners tot psychologische steun en palliatieve en ondersteunende zorg; 58. wijst erop dat goed functionerende, doeltreffende, toegankelijke en voldoende gefinancierde openbare gezondheidszorgstelsels in alle lidstaten cruciaal zijn in de strijd tegen niet-overdraagbare ziekten; benadrukt dat gelijke toegang tot eerstelijnszorg en gezondheidszorg moet worden gewaarborgd; wijst erop dat de regionale verschillen wat de toegang tot basisgezondheidszorg, preventiediensten, screeningprogramma’s en permanente zorg en behandelingen betreft moeten worden weggewerkt, waarbij wordt gestreefd naar een billijke beschikbaarheid van hoogwaardig beheer van niet-overdraagbare ziekten in de diverse geografische gebieden binnen de lidstaten; verzoekt de Commissie te overwegen aanbevelingen te formuleren voor normen voor gezondheidszorgdiensten, met inachtneming van de bevoegdheden van de lidstaten om hun eigen gezondheidsbeleid vast te stellen en hun gezondheidszorgstelsels te beheren, te organiseren en te financieren; Verbetering van de gezondheidszorg voor niet-overdraagbare ziekten 59. benadrukt dat gezondheidswerkers, patiëntenorganisaties en de derde sector in het algemeen een belangrijke rol spelen bij het doorverwijzen van patiënten met het oog op vroegtijdig diagnostisch onderzoek en de behandeling van niet-overdraagbare ziekten; spoort de lidstaten ertoe aan om permanente toegang voor patiënten tot de eerstelijns- en tweedelijnszorg te waarborgen en interprofessionele opleiding aan te bieden aan gezondheidswerkers, zodat zij mensen met een hoog risico beter kunnen herkennen en niet-overdraagbare ziekten beter kunnen voorkomen, identificeren en behandelen; 60. wijst erop dat wetenschappelijk erkende integrale geneeskunde die is goedgekeurd door volksgezondheidsautoriteiten voordelen kan opleveren voor patiënten met betrekking tot de parallelle effecten van diverse ziekten, zoals kanker, en de behandeling hiervan; benadrukt dat het belangrijk is een holistische, integratieve en patiëntgerichte aanpak te ontwikkelen en waar passend stimulansen te geven voor het complementaire gebruik van deze therapieën onder toezicht van gezondheidswerkers; 61. benadrukt dat op het gehele zorgpad voor chronische ziekten persoonsgerichte, permanente en volledig geïntegreerde zorg moet worden ingezet en dat gemeenschaps- en prioritaire zorg moeten worden versterkt, met aandacht voor niet-overdraagbare ziekten waarvoor toegang tot zorg vanuit diverse specialismen en op verschillende zorgniveaus nodig is; moedigt de lidstaten aan om met het oog hierop hun nationale zorgmodellen te herzien en in voorkomend geval te verbeteren; is ingenomen met de “patiëntgerichtheid” van het Europees kankerbestrijdingsplan en met name met het vlaggenschipinitiatief in het kader van het EU4Health-programma voor 2021-2027 om een smartcard voor overlevenden van kanker te ontwikkelen in de vorm van een mobiele app om de gezondheid en het welzijn van mensen die kanker hebben overleefd in heel Europa te verbeteren; 62. benadrukt het belang van toegankelijke en kosteneffectieve gezondheidszorg, zodat de beperkte middelen zo goed mogelijk worden benut en terechtkomen bij de patiënten die deze het meest nodig hebben; 63. moedigt de Commissie en de lidstaten aan om contacten met patiëntenorganisaties en mensen met een niet-overdraagbare ziekte in te bouwen in alle activiteiten en initiatieven met betrekking tot de ontwikkeling en uitvoering van preventie- en zorgactiviteiten; 64. benadrukt de waardevolle rol van openbare apotheken, die continu essentiële diensten verlenen om de behandeling van niet-overdraagbare ziekten te ondersteunen en het publiek te informeren; wijst erop dat apothekers een geloofwaardige en betrouwbare bron van informatie zijn; stelt voor om apothekers een actievere rol toe te kennen bij activiteiten op het gebied van geneesmiddelenbewaking om de doeltreffendheid van geneesmiddelen te beoordelen en te monitoren, en verzoekt de lidstaten apothekers te betrekken bij hun programma’s voor gezondheid, zorg en onderzoek; vraagt om meer erkenning voor apothekers in plattelandsgebieden, aangezien zij er mee voor zorgen dat deze gebieden bevolkt blijven en waken over het welzijn van burgers; 65. benadrukt dat in strategieën of beleidsmaatregelen om niet-overdraagbare ziekten aan te pakken rekening moet worden gehouden met het fundamentele belang van gezondheidswerkers; benadrukt dat het tekort aan arbeidskrachten in de gezondheidszorg in de EU een van de strategische prioriteiten moet zijn en met behulp van beleidsmaatregelen en steun op het passende niveau moet worden aangepakt; is bezorgd over het ongekende tekort aan personeel in de gezondheidszorg in de EU en verzoekt de Commissie en de lidstaten steun ter plaatse te verlenen om hierop in te spelen; verzoekt de Commissie een studie op te stellen over de huidige situatie in verband met het tekort aan gezondheidswerkers in de EU en de gevolgen daarvan; wijst erop dat er geen sprake kan zijn van goed functionerende en doeltreffende gezondheidszorgstelsels als er niet genoeg personeel met de vereiste opleiding en deskundigheid is; wijst erop hoe belangrijk het is het gebruik van digitale diensten ten volle te benutten ter ondersteuning van maatregelen voor het evenwicht tussen het werk en privéleven van gezondheidswerkers en zorgverleners in de EU; 66. is van mening dat elke patiënt anders is en dat geen enkele niet-overdraagbare ziekte hetzelfde is; dringt erop aan dat niet-overdraagbare ziekten zo effectief mogelijk worden voorkomen en behandeld met een gepersonaliseerde, geïntegreerde en empirisch onderbouwde aanpak op maat van de patiënt en de ziekte; spoort de lidstaten ertoe aan een prioriteit te maken van de opleiding van gezondheidswerkers, waardoor zij patiënten kunnen ondersteunen door hen te betrekken bij hun eigen behandeling en de therapietrouw bij patiënten kunnen verbeteren; 67. merkt op dat niet-overdraagbare ziekten aanzienlijke negatieve gevolgen kunnen hebben voor de geestelijke gezondheid en wijst op de behoefte aan geïntegreerde gezondheidszorg voor de betrokken patiënten; benadrukt dat negatieve stereotypen met betrekking tot bepaalde niet-overdraagbare ziekten contraproductief kunnen zijn in de gezondheidszorg en in het kader van preventie; is van mening dat elke patiënt te maken krijgt met verschillende obstakels bij het volgen van de behandeling voor hun niet-overdraagbare ziekte; verzoekt de lidstaten een opleidingsaanbod voor gezondheidswerkers te ontwikkelen over het verstrekken van therapeutische educatie aan patiënten; moedigt de lidstaten aan te voorzien in opleiding voor gezondheidswerkers over de sociale en milieugerelateerde gezondheidsdeterminanten en over therapeutische educatie voor patiënten en sectoroverschrijdende samenwerking, te zorgen voor geïntegreerde dienstverlening en te waarborgen dat gezondheidswerkers over de nodige middelen beschikken om hun patiënten op passende wijze te begeleiden; benadrukt het belang van permanente opleiding van gezondheidswerkers om hen op de hoogte te houden van nieuwe behandelingsmogelijkheden; 68. dringt aan op de vaststelling van een EU-strategie om te anticiperen op de gevolgen van ernstige bedreigingen van de gezondheid voor mensen die lijden aan een overdraagbare of niet-overdraagbare ziekte, of andere ziekten en aandoeningen, en om deze gevolgen te monitoren; stelt voor om na te gaan of het mogelijk is een noodreserve van Europese specialisten op het gebied van niet-overdraagbare ziekten op te zetten, bestaande uit vrijwillige deskundigen op het gebied van niet-overdraagbare ziekten die zijn opgeleid en paraat staan om in tijden van crisis te worden ingezet in een lidstaat of buurland om zorg te verlenen aan mensen met een niet-overdraagbare ziekte; 69. is zeer verheugd over digitale gezondheidsoplossingen zoals telegeneeskunde, waardoor in plattelandsgebieden betere toegang tot gezondheidszorg kan worden geboden en patiënten met een niet-overdraagbare ziekte en met immunodeficiëntie kunnen worden beschermd tegen blootstelling aan infectieziekten; benadrukt dat digitale gezondheidstechnologieën en telegeneeskunde bevorderlijk zijn voor het beheer en de follow-up van veel niet-overdraagbare ziekten; 70. stuurt in het kader van de komende herziening van het mandaat van het ECDC aan op de toekenning van nieuwe taken aan het ECDC, waaronder monitoring van de effecten van ernstige bedreigingen van de gezondheid op belangrijke niet-overdraagbare ziekten, met inbegrip van psychische stoornissen, en beoordeling van de continuïteit van screening, diagnose, monitoring, behandeling en zorg binnen het gezondheidszorgstelsel, in coördinatie met bestaande datasets, tools en registers; 71. dringt aan op betere communicatie tussen gezondheidswerkers, patiënten, overlevenden, verzorgers, ouders en overheidsinstanties met betrekking tot de doeltreffendheid en veiligheid van interventies op gezondheidsgebied, in het bijzonder de diagnose en behandeling van niet-overdraagbare ziekten, en op meer bewustmakingscampagnes over preventie in tijden van crisis; 72. benadrukt dat de cruciale rol van mantelzorgers moet worden erkend en dat zij moeten worden opgenomen in gezondheids- en zorgteams en de mogelijkheid moeten krijgen om met de steun van gezondheidswerkers weloverwogen keuzes te maken met betrekking tot de beschikbare ondersteunende maatregelen; erkent dat de cruciale rol van mantelzorgers, die het grootste deel van de dagelijkse zorg voor patiënten met een niet-overdraagbare ziekte op zich nemen, nog zwaarder is geworden als gevolg van de COVID‑19-pandemie, en dat zij te kampen hebben met een duidelijk gebrek aan praktische en beleidsmatige ondersteuning; wijst op het hoge percentage mantelzorgers onder de EU-bevolking en de verschillende manieren waarop de lidstaten hen ondersteunen en hun rechten erkennen; 73. benadrukt dat de COVID‑19-pandemie ernstige gevolgen had voor de gezondheid van patiënten met een niet-overdraagbare ziekte vanwege vertragingen en verstoringen in de diagnostiek en behandelingen; wijst erop dat ernstige bedreigingen van de gezondheid de capaciteit van gezondheidszorgstelsels ernstig onder druk kunnen zetten, met negatieve gevolgen voor de verlening van gezondheidszorg aan patiënten met een niet-overdraagbare ziekte, waaronder negatieve gevolgen voor de continuïteit van de gezondheidszorg, en uitstel of onderbreking van de behandeling van patiënten en mensen met geestelijke gezondheidsproblemen (63) ; benadrukt dat de lidstaten moeten anticiperen en toezicht moeten houden op de gevolgen van noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid voor de verlening van gezondheidsdiensten voor andere ziekten en aandoeningen; wijst op de verminderde overlevingskansen, de complicaties en de verdere verslechtering van de levenskwaliteit van patiënten als gevolg van vertraagde toegang tot zorg; verzoekt de Commissie en de lidstaten prioriteit te geven aan preventie en beheer van niet-overdraagbare ziekten, aangezien dit de veerkracht van gezondheidszorgstelsels zou versterken en deze stelsels zou voorbereiden op toekomstige schokken; 74. herinnert eraan dat de meeste beperkingen in verband met COVID‑19 weliswaar zijn opgeheven, maar dat patiënten met een niet-overdraagbare ziekte nog altijd een hoger risico lopen in het geval van een besmetting met het coronavirus; wijst erop dat deze patiënten moeten worden beschermd in hun dagelijks leven en met name bij de toegang tot openbare gezondheidsdiensten voor hun behandeling en verzorging; benadrukt dat er een hoog niveau van surveillance moet worden gehandhaafd met betrekking tot nieuwe varianten en de mogelijke tendensen in verband met COVID‑19 en andere overdraagbare ziekten die gevolgen kunnen hebben voor patiënten met een niet-overdraagbare ziekte; Empowerment van patiënten 75. herinnert eraan dat empowerment van patiënten, gezondheidswijsheid en therapietrouw van cruciaal belang zijn voor een EU-strategie ter bestrijding van niet-overdraagbare ziekten, en dat de patiënt centraal moet staan bij preventie, beperking van gedragsgerelateerde risicofactoren, vroegtijdige opsporing, behandeling en zorg; moedigt ertoe aan te zorgen voor goed geïnformeerde patiënten die actief betrokken zijn bij hun eigen preventieve zorg, de beperking van gedragsgerelateerde risicofactoren en hun behandeling, en dringt erop aan te zorgen voor therapeutische opleiding van zorgverleners en patiënten en hun empowerment in de zorgprogramma’s, ook wanneer de nadruk ligt op het beperken van risico’s; benadrukt het belang van therapietrouw om het aantal ziekenhuisopnamen en het sterftecijfer te verlagen en de effecten van medische investeringen te optimaliseren; moedigt de lidstaten aan om opleiding over de therapeutische educatie van patiënten aan te bieden aan gezondheidswerkers; verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen ter verbetering van therapietrouw, zodat investeringen in behandelingen voor niet-overdraagbare ziekten meer gezondheidsvoordelen opleveren; 76. dringt aan op participatieve besluitvorming, waarbij gepersonaliseerde en begrijpelijke empirisch onderbouwde informatie wordt verstrekt aan patiënten, en doet een oproep om dergelijke initiatieven en acties te ondersteunen met het oog op de empowerment van patiënten; merkt op dat voor sommige niet-overdraagbare ziekten het stigma dat patiënten krijgen in zorgomgevingen een van de grootste belemmeringen blijft voor een vroege diagnose en het bieden van tijdige zorg- en beheersdiensten, en dat een dergelijk stigma moet worden tegengegaan en verzacht; benadrukt dat het centraal stellen van de patiënt en participatieve besluitvorming de kern moeten vormen van de ontwikkelingsprocessen voor behandeling en zorg; spoort aan tot de ontwikkeling van een aanpak die zorgt voor goed geïnformeerde patiënten die actief betrokken zijn bij hun eigen behandeling; 77. wijst erop dat de nadruk moet liggen op de levenskwaliteit van patiënten met een niet-overdraagbare ziekte die ongeneeslijk ziek zijn, maar bij wij de ziekte wel kan worden gestabiliseerd; benadrukt het belang van specifieke EU-aanbevelingen om de levenskwaliteit van patiënten met een niet-overdraagbare ziekte te verbeteren, onder meer door uitgebreide ondersteunende psychologische zorg te integreren in een alomvattende gezondheidszorg, van bij de diagnose en gedurende het volledige verloop van de ziekte, en door toegang te verlenen tot gespecialiseerde ondersteuningscentra en ondersteunende instrumenten om patiënten aan te moedigen vast te houden aan hun behandeling, bijvoorbeeld door de oprichting van integrale centra voor niet-overdraagbare ziekten met multidisciplinaire professionele teams; 78. spreekt zijn steun uit voor moderne – waaronder digitale – oplossingen voor patiënten met een niet-overdraagbare ziekte; benadrukt dat dergelijke oplossingen – zoals hulplijnen of mobiele applicaties voor patiënten en hun familie om hen te helpen de nodige informatie te krijgen over procedures en de stappen die zij moeten ondernemen wanneer de ziekte wordt vastgesteld, alsook over behandelingen en afspraken voor onderzoeken – uiterst nuttige hulpmiddelen zijn die het behandelingsproces vereenvoudigen en het leven van patiënten vergemakkelijken; 79. is van mening dat de regionale verschillen wat toegang tot gezondheidszorg betreft moeten worden aangepakt; benadrukt dat de mogelijkheden moeten worden onderzocht van innoverende methoden om de toegang tot gezondheidszorg te verbeteren, zoals mobiele klinieken, teams die onderlegd zijn in trauma, en lotgenoten die als spreekbuis optreden, met als doel een gepersonaliseerde en patiëntgerichte aanpak te bevorderen op het gebied van de preventie en behandeling van niet-overdraagbare ziekten; 80. benadrukt dat patiënten met een niet-overdraagbare ziekte niet verder met lijden mogen worden geconfronteerd in andere aspecten van hun dagelijks leven als gevolg van hun ziekte, aangezien dit zou neerkomen op een “dubbele straf”; pleit daarom voor een eerlijke toepassing van richtlijnen betreffende financiële diensten, zoals de richtlijn consumentenkrediet (64) , zonder discriminatie van patiënten met een overdraagbare ziekte en personen die deze ziekte hebben overleefd; 81. moedigt de lidstaten aan rekening te houden met de uitputting waar veel familieleden en naasten van patiënten met een niet-overdraagbare ziekte mee worden geconfronteerd, en bijstand te verlenen aan deze personen, vooral aan de meest kwetsbaren onder hen, gedurende het volledige verloop van de ziekte, alsook te voorzien in steun bij de rouwverwerking; spoort ertoe aan op de werkplek mogelijkheden te creëren om te rusten; spoort tevens aan tot de ontwikkeling van geïntegreerde, adequate en toegankelijke steunregelingen voor patiënten met een niet-overdraagbare ziekte en hun gezinnen waarin rekening wordt gehouden met gezondheids-, gemeenschaps- en sociale diensten; 82. wijst op de sleutelrol van mantelzorgers, die patiënten met een niet-overdraagbare ziekte helpen bij de meeste dagelijkse zorgtaken en die onvoldoende worden ondersteund; verzoekt de lidstaten om cursussen en programma’s voor therapeutische zorg op te zetten voor mantelzorgers, zodat zij kwalificaties kunnen verwerven en hun vaardigheden kunnen worden erkend; 83. erkent de centrale rol die onafhankelijke organisaties voor patiënten en mantelzorgers spelen op het gebied van belangenbehartiging en begeleiding van patiënten, dienstverlening aan patiënten met een niet-overdraagbare ziekte en hun mantelzorgers, de bevordering van gezondheidswijsheid, bewustmaking en permanente ondersteuning; verzoekt de Commissie en de lidstaten bij het opstellen van beleid en wetgeving in verband met niet-overdraagbare ziekten rekening te houden met de deskundigheid en formele participatie van deze organisaties, alsook met hun aanbevelingen; Innovatie bevorderen om de ontwikkeling van doeltreffende, toegankelijke en betaalbare technologie en geneesmiddelen te versnellen 84. is ingenomen met het voorstel van de Commissie inzake het geneesmiddelenpakket; dringt aan op versterking van de Europese geneesmiddelenmarkt om in de hele EU een gelijke en betaalbare toegang tot geneesmiddelen en innovatieve behandelingen, met inbegrip van gepersonaliseerde geneesmiddelen, te waarborgen, geneesmiddelentekorten weg te werken, het probleem van hoge prijzen voor innovatieve technologieën en behandelingen op te lossen, het gebruik van generieke en biosimilaire geneesmiddelen aan te moedigen, te garanderen dat alle patiënten in de hele EU tijdige en billijke toegang hebben tot veilige, doeltreffende en betaalbare geneesmiddelen, en belemmeringen voor grensoverschrijdende activiteiten van bedrijven weg te nemen, waarbij tegelijkertijd sterkere stimulansen worden geboden voor investeringen in onderzoek en innovatie; beklemtoont dat intellectuele-eigendomsrechten en wettelijke gegevensbescherming instrumenten zijn die onder meer bedoeld zijn om het concurrentievermogen in de EU te waarborgen door innovators te stimuleren nieuwe producten te ontwikkelen en permanent aan onderzoek te doen; wijst erop dat het gebruik van overheidsfinanciering in overeenstemming moet zijn met het algemeen belang en aan voorwaarden moet worden onderworpen, zoals transparantie, traceerbaarheid en toegankelijkheid; merkt op dat een enge definitie van “onvervulde medische behoeften” de ontwikkeling van belangrijke therapieën voor mensen met een niet-overdraagbare ziekte kan schaden; 85. dringt er bij de Commissie op aan een voorstel in te dienen voor een herziening van Richtlijn 89/105/EEG van de Raad (65) betreffende de doorzichtigheid van maatregelen ter regeling van de prijsstelling van geneesmiddelen, teneinde te zorgen voor doeltreffende toetsing en transparantie van de procedures om de prijs en het terugbetalingsbedrag van geneesmiddelen vast te stellen, met inachtneming van vertrouwelijke bedrijfsinformatie en intellectuele-eigendomsrechten; 86. verzoekt de Commissie en de lidstaten bij te dragen aan de uitvoering van de WHO-resolutie van 2019 over het verbeteren van de transparantie van markten voor geneesmiddelen, vaccins en andere gezondheidsproducten; 87. is ingenomen met de totstandkoming van de belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang (IPCEI) op het gebied van gezondheid om innovatie te ondersteunen en de kwaliteit van en toegang tot zorg voor Europese patiënten te verbeteren; is van mening dat de IPCEI op het gebied van gezondheid de ontwikkeling van innovatieve en groenere technologieën, resistentiegen- en celtherapieën en innovatie op het gebied van strategische behandelingen moeten vergemakkelijken; 88. verzoekt de lidstaten om belemmeringen op beleidsgebied die een optimale zorg voor niet-overdraagbare ziekten in de weg staan in kaart te brengen en weg te nemen, zodat de naleving van klinische richtsnoeren wordt verbeterd en het risico op complicaties wordt verlaagd; 89. merkt op dat patiënten met een niet-overdraagbare ziekte worden geconfronteerd met geneesmiddelentekorten en dat ernstige verstoringen in het aanbod van hun behandelingen uiterst nadelig zijn voor hen, evenals voor hun mantelzorgers en hun gezin; benadrukt dat moet worden samengewerkt om alle tekorten aan geneesmiddelen en medisch materiaal, en met name geneesmiddelen tegen niet-overdraagbare ziekten, te voorkomen en te beheren, met inbegrip van tekorten aan goedkope, essentiële geneesmiddelen tegen niet-overdraagbare ziekten; 90. verzoekt de Commissie na te gaan of het nodig is een verordening kritieke geneesmiddelen vast te stellen om de Europese groene en digitale vervaardiging van kritieke geneesmiddelen, actieve farmaceutische ingrediënten en intermediaire ingrediënten te ondersteunen, teneinde de farmaceutische toeleveringsketens van de EU te diversifiëren en de strategische autonomie van kritieke geneesmiddelen te verzekeren, samen met de herziening van de Europese geneesmiddelenwetgeving; 91. dringt erop aan dat de toeleveringsketen van geneesmiddelen wordt versterkt en gediversifieerd, en dat nauwlettend toezicht wordt gehouden op spanningen en tekorten in de toelevering; wijst op de belangrijke rol van duurzame aanbestedingspraktijken bij het voorkomen van geneesmiddelentekorten; 92. moedigt verdere investeringen in onderzoek en ontwikkeling aan die tot doel hebben doelstellingen van algemeen belang aan te pakken, door middel van een verhoging van de middelen van het EU-kaderprogramma voor onderzoek en innovatie om medisch materiaal beschikbaar te maken; herhaalt zijn in eerdere resoluties (66) aangenomen standpunt dat gezamenlijke aanbestedingsprocedures kunnen dienen als instrument om tekorten tegen te gaan en de betaalbaarheid van en toegang tot behandelingen op EU-niveau te verbeteren; herinnert eraan dat gezamenlijke aanbestedingsovereenkomsten op transparante, tijdige en doeltreffende wijze moeten worden uitgevoerd; beklemtoont in dit verband dat er duidelijke en transparante fasen voor de procedure, het toepassingsgebied, de inschrijving, het bestek, de tijdschema’s en de formaliteiten moeten worden vastgesteld; 93. is ingenomen met publiek-private partnerschappen om innovatie in de gezondheidszorg te versterken; wijst op de European Health Innovation Collaborative, waarmee ondernemerschap en innovatie in de gezondheidszorgsector worden bevorderd en de academische wereld, de onderzoekswereld en de industrie worden samengebracht om samenwerking en investeringen in gezondheidstechnologieën te stimuleren; moedigt de Commissie en de lidstaten aan om publiek-private partnerschappen te stimuleren en te versnellen; benadrukt de mogelijkheden van de particuliere gezondheidszorgsector wat zijn aanvullende rol met betrekking tot ziektebestrijding en gezondheidszorg betreft; 94. benadrukt het belang van innovaties om de opsporing, diagnose, het beheer en de behandeling van niet-overdraagbare ziekten te verbeteren, en wijst erop dat de ontwikkeling van hoogwaardige medische technologieën de klinische en procedurele resultaten en de levenskwaliteit van mensen met een niet-overdraagbare ziekte heeft verbeterd; 95. verzoekt de Commissie en de lidstaten een Europese hub voor onderzoeks- en ontwikkelingsinfrastructuur inzake geneesmiddelen op te zetten die werkt op basis van prioriteiten die door de wetenschappelijke wereld en volksgezondheidsautoriteiten worden vastgesteld, en die gericht is op onderzoek, ontwikkeling en vervaardiging van geneesmiddelen die van strategisch belang zijn voor de gezondheidszorg, teneinde de EU te helpen tekortkomingen van de markt te ondervangen, met bijzondere aandacht voor de verbetering van behandelingen en zorg met betrekking tot niet-overdraagbare ziekten; 96. verzoekt de Commissie en de lidstaten te onderzoeken of het mogelijk is een of meer Europese farmaceutische ondernemingen zonder winstoogmerk op te richten om in het algemeen belang geneesmiddelen die van strategisch belang zijn voor de gezondheidszorg te vervaardigen bij gebrek aan bestaande industriële productie, zodat in noodsituaties de voorzieningszekerheid kan worden vervolledigd en gewaarborgd en eventuele geneesmiddelentekorten kunnen worden voorkomen; 97. benadrukt dat de toegang tot bestaande medische hulpmiddelen moet worden gewaarborgd en dat de steun voor en de investeringen in onvervulde medische behoeften, alsook de ontwikkeling van en de toegang tot innovatieve medische hulpmiddelen, geneesmiddelen, gezondheidsdiensten en oplossingen voor diagnose en behandeling zo snel mogelijk moeten worden versterkt; benadrukt dat de digitalisering van nationale gezondheidsdiensten moet worden ondersteund om bij te dragen tot een betere kwaliteit, efficiëntie en toegankelijkheid voor de patiënten die deze diensten nodig hebben; is van mening dat technologieën en digitalisering kunnen bijdragen tot nieuwe en betere mogelijkheden op het gebied van beheer en behandeling van niet-overdraagbare ziekten, alsook tot meer levenskwaliteit voor mensen met een niet-overdraagbare ziekte; wijst er echter op dat medische hulpmiddelen slechts langzaam ingang vinden in het kader van de huidige verordening betreffende medische hulpmiddelen (67) en de verordening betreffende medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek (68) , en is ingenomen met het uitstel van de toepassing van een aantal bepalingen; verzoekt de Commissie de specifieke behoeften van de sector pediatrische medische hulpmiddelen en de sector weeshulpmiddelen te evalueren en de nodige wijzigingen van de wetgeving voor te stellen om voor deze groepen patiënten een ononderbroken toelevering te waarborgen; 98. verzoekt de lidstaten continu te investeren in innovatie die erop gericht is niet-overdraagbare ziekten aan te pakken; dringt aan op de integratie van een billijke benadering voor strategieën voor digitale gezondheidszorg; merkt in dit verband op dat de kwaliteit en veiligheid van technologie moeten worden gewaarborgd en dat ongelijkheden wat toegang betreft moeten worden aangepakt; 99. wijst op het aanzienlijke potentieel in de komende jaren van het gebruik van artificiële intelligentie, algoritmische analyse aan de hand van big data en andere moderne technologieën bij de diagnose en besluitvorming met betrekking tot niet-overdraagbare ziekten; benadrukt dat de combinatie van praktijkgegevens, mathematische modellering, artificiële intelligentie en digitale hulpmiddelen aanzienlijk zal helpen om op kostenefficiëntere wijze innovatieve behandelingen te ontwikkelen; dringt er bij alle uitvoerende partners op aan de beginselen inzake de bescherming en beveiliging van gegevens, vertrouwen, transparantie, patiëntgerichtheid en betrokkenheid van de patiënt te allen tijde voor ogen te houden; Bewustwording, onderzoek en het delen van kennis 100. is van mening dat het delen van deskundigheid, gegevens, opleidingsprogramma’s, communicatiehulpmiddelen en empirisch onderbouwde beste praktijken tussen de lidstaten nodig is om sneller doeltreffende preventieve maatregelen en innovatieve praktijken te kunnen invoeren en het beheer van niet-overdraagbare ziekten, de kwaliteit van de zorg en de gezondheidsresultaten te verbeteren, met inbegrip van digitale oplossingen; 101. benadrukt dat hoogwaardige gegevens en bewijzen van cruciaal belang zijn om de ontwikkeling van empirisch onderbouwde en gerichte beleidsmaatregelen voor een betere gezondheid te ondersteunen; merkt op dat het koppelen van gezondheidsgegevens aan sociale, economische en milieugegevens en het versterken van bepaalde elementen, waaronder de billijkheidsaspecten (69) van bestaande gezondheidsmonitoringsystemen, de ontwikkeling van empirisch onderbouwd en gericht beleid zullen ondersteunen; 102. beschouwt de komende Europese dataruimte voor gezondheid als een instrument dat kan bijdragen tot het versterken van de onderliggende gegevens voor empirisch onderbouwd volksgezondheidsbeleid en billijkheid op gezondheidsgebied; erkent dat inspanningen op het gebied van gegevensverzameling gericht moeten zijn op elke niet-overdraagbare ziekte, door middel van een brede waaier aan gemeenschappelijke indicatoren zoals prevalentie, incidentie, sterftecijfer, gezondheidslast en gezondheidseconomie; is van mening dat er op nationaal niveau meer economische gegevens moeten worden verzameld om een beter inzicht te kunnen krijgen in de bijbehorende kosten en lasten in de lidstaten; 103. spoort de lidstaten ertoe aan e-gezondheidstechnologieën en diensten op het gebied van telegeneeskunde en telezorg in te voeren of te verbeteren, teneinde de continuïteit van intramurale en extramurale zorg en gemeenschapszorg te waarborgen; wijst erop dat onderzoeksfinanciering van Horizon Europa het gebruik van telegeneeskunde kan ondersteunen en kan helpen bij de ontwikkeling van wetenschappelijk onderbouwde richtsnoeren; dringt aan op maatregelen om toegang tot telegeneeskundediensten te waarborgen en wijst erop dat met financiële steun in het kader van het programma Digitaal Europa de digitale geletterdheid van patiënten en gezondheidswerkers kan worden vergroot; 104. verzoekt de Commissie om waar passend EU-partnerschappen voor niet-overdraagbare ziekten op te zetten; is van mening dat dergelijke partnerschappen lidstaten en nationale autoriteiten kunnen samenbrengen om routekaarten en innovatieve voorstellen uit te werken voor doeltreffende en doelgerichte maatregelen tegen niet-overdraagbare ziekten; 105. verzoekt de Commissie steun te geven voor het Europees gezondheidskenniscentrum voor niet-overdraagbare ziekten om onderzoek naar niet-overdraagbare ziekten, waaronder de onderlinge verbanden tussen overdraagbare en niet-overdraagbare ziekten, te verbeteren, en te zorgen voor een betere verzameling van vergelijkbare, robuuste gegevens inzake niet-overdraagbare ziekten op EU-niveau, een overzicht te geven van de kosteneffectiviteit van preventiestrategieën, en investeringen op dit gebied te stimuleren – waarbij synergieën met en een optimaal gebruik van de komende Europese dataruimte voor gezondheid worden gewaarborgd; verzoekt de lidstaten om in relevante fora beste praktijken uit te wisselen over preventie, beheer en zorg met betrekking tot niet-overdraagbare ziekten; benadrukt de noodzaak van verder onderzoek naar comorbiditeit en beheer met betrekking tot niet-overdraagbare ziekten; verzoekt de lidstaten om specifiek op niet-overdraagbare ziekten afgestemde gegevensregisters op te zetten en wijst op de behoefte aan open gegevens over niet-overdraagbare ziekten; 106. is ingenomen met de deskundigengroep volksgezondheid van de Commissie en de subgroep niet-overdraagbare ziekten; verzoekt de Commissie de groep uit te breiden met patiëntendeskundigen; verzoekt de Commissie een Europees expertisenetwerk op te richten voor de preventie en bestrijding van comorbiditeit en complicaties met betrekking tot niet-overdraagbare ziekten en hier ook patiëntendeskundigen bij te betrekken, gebaseerd op het model van de Europese referentienetwerken; 107. erkent dat de EU een rol vervult bij de ondersteuning van de mondiale gezondheid, onder meer met betrekking tot de internationale opmars van niet-overdraagbare ziekten; dringt er daarom op aan dat de mondiale gezondheidsstrategie van de EU doelstellingen omvat zoals de ondersteuning van de mondiale strategie van de WHO voor de uitbanning van baarmoederhalskanker, in overeenstemming met de doelstelling van de EU om HPV-kankers uit te bannen; o o o 108. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Europees Parlement, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 2 december 2020 over een nieuwe EU/VS-agenda voor wereldwijde verandering (JOIN(2020)0022), – gezien de conclusies van de Raad van 7 december 2020 over de betrekkingen tussen de EU en de VS, – gezien de gezamenlijke verklaring van voorzitter Von der Leyen en de Amerikaanse president Biden van 10 maart 2023, – gezien de gezamenlijke verklaring van de trans-Atlantische wetgeversdialoog van 17 juni 2023, – gezien de NAVO-top in Vilnius van 11 en 12 juli 2023, – gezien het definitieve beoordelingsverslag van de EU-NAVO-taskforce voor de veerkracht van kritieke infrastructuur van 29 juni 2023, – gezien de gezamenlijke verklaring van de Handels- en Technologieraad EU-VS van 31 mei 2023, – gezien de aanbeveling van de Commissie van 14 juni 2023 voor een besluit van de Raad houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen over een overeenkomst met de Verenigde Staten van Amerika betreffende de versterking van de internationale toeleveringsketens van kritieke mineralen ( COM(2023)0327 ), – gezien de gezamenlijke verklaring naar aanleiding van de 9e EU-VS-Energieraad van 7 februari 2022 en de gezamenlijke verklaring naar aanleiding van de 10e EU-VS-Energieraad van 4 april 2023, – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 ( COM(2023)0160 ), – gezien de gezamenlijke verklaring van de Europese Commissie en de Verenigde Staten van 25 maart 2022 over Europese energiezekerheid, – gezien de vijfde bijeenkomst op hoog niveau van de dialoog tussen de EU en de VS over China en de vierde bijeenkomst van het overleg op hoog niveau tussen de EU en de VS over de Indo-Pacifische regio op 22 juni 2023, – gezien de derde gezamenlijke verklaring van de EU en de NAVO, ondertekend op 10 januari 2023, – gezien de administratieve regeling tussen het Europees Defensieagentschap en het Ministerie van Defensie van de Verenigde Staten van Amerika, ondertekend op 26 april 2023, – gezien Besluit (GBVB) 2021/750 van de Raad van 6 mei 2021 betreffende de deelname van de Verenigde Staten van Amerika aan het PESCO-project militaire mobiliteit (1) , – gezien de gezamenlijke mededeling over een ruimtestrategie voor veiligheid en defensie van de Europese Unie, aangenomen op 10 maart 2023, – gezien het strategisch concept dat tijdens de NAVO-top van Madrid op 29 juni 2022 is aangenomen, – gezien het strategisch kompas voor veiligheid en defensie van de EU, dat in maart 2022 is aangenomen, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 20 juni 2023 betreffende een “strategie voor economische veiligheid van de EU” (JOIN(2023)0020), – gezien zijn eerdere resoluties over de trans-Atlantische betrekkingen, met name die van 26 maart 2009 over de stand van de trans-Atlantische betrekkingen in de nasleep van de VS-verkiezingen (2) , die van 13 juni 2013 over de rol van de EU bij de bevordering van een breder trans-Atlantisch partnerschap (3) , die van 12 september 2018 over de stand van de betrekkingen tussen de EU en de VS (4) en die van 6 oktober 2021 over de toekomst van de betrekkingen tussen de EU en de VS (5) , – gezien zijn resolutie van 18 januari 2023 over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – jaarverslag 2022 (6) , – gezien zijn resolutie van 18 januari 2023 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid – jaarverslag 2022 (7) , – gezien artikel 118 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0372/2023 ), A. overwegende dat de VS de belangrijkste bondgenoot van de EU is; overwegende dat het trans-Atlantisch partnerschap berust op sterke politieke, culturele, economische en historische banden en gedeelde waarden zoals vrijheid, democratie, de bevordering van vrede en stabiliteit, menselijke waardigheid en de rechtsstaat, en op gemeenschappelijke doelstellingen zoals welvaart, open en geïntegreerde economieën, sociale vooruitgang en inclusie, duurzame ontwikkeling en de vreedzame oplossing van conflicten; overwegende dat een sterke en dynamische trans-Atlantische samenwerking op basis van de beginselen van partnerschap op het gebied van leiderschap en verantwoordelijkheid noodzakelijk is in de veranderende en onvoorspelbare geopolitieke context zoals we die vandaag kennen om het hoofd te kunnen bieden aan een storm van crises van diverse aard, waaronder oorlog, het fragiele economische herstel na de pandemie, klimaatverandering, uitdagingen op het gebied van migratie, bescherming van kritieke infrastructuur, grondstoffen die schaarser worden, hetgeen over het algemeen negatieve gevolgen heeft voor mondiale toeleveringsketens, en de verdediging van de democratie tegen een toenemend autoritarisme overal ter wereld; B. overwegende dat de multilaterale, op regels gebaseerde orde een nieuwe vorm aanneemt en dat sommige van de vroegere allianties opnieuw zichtbaar beginnen te worden, hetgeen om meer publieksdiplomatie aan beide zijden van de Atlantische Oceaan vraagt; C. overwegende dat het trans-Atlantische partnerschap en de nauwe samenwerking op het gebied van buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van groot belang zijn voor de handhaving en versterking van de beginselen van het internationale recht, de op regels gebaseerde internationale orde en multilaterale samenwerking in het licht van de vele dreigingen en crises waarmee beide zijden van de Atlantische Oceaan worden geconfronteerd, met name de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de toenemende multidimensionale dreiging die uitgaat van de assertievere houding van China, alsook voor het aanpakken van gemeenschappelijke mondiale uitdagingen zoals economische stabiliteit en groei, de strijd tegen klimaatverandering, de bevordering van de digitale transformatie, mondiale gezondheid en de bestrijding van terrorisme, georganiseerde misdaad en drugshandel; D. overwegende dat de Handels- en Technologieraad EU-VS het belangrijkste instrument is geworden om de trans-Atlantische dialoog te bevorderen en een doeltreffend platform op hoog niveau biedt voor de coördinatie van benaderingen met betrekking tot belangrijke mondiale handels-, economische en technologische kwesties, maar ook met betrekking tot de strijd tegen desinformatie en steun aan Oekraïne; E. overwegende dat beide partijen in het Amerikaanse Congres hulp aan Oekraïne steunen en dat de VS werkelijke solidariteit met Oekraïne moet blijven betuigen en zich in nauwe samenwerking met de EU moet blijven inzetten om samen te werken aan de bescherming van vrede, veiligheid en democratie op het Europese continent en van de beginselen van het internationaal recht, de op regels gebaseerde internationale orde en het Handvest van de VN; overwegende dat wij hopen dat de VS Oekraïne sterk zal blijven steunen, ondanks de interne politieke verdeeldheid in de VS; F. overwegende dat de EU bij haar streven naar trans-Atlantische samenwerking op gebieden van gemeenschappelijk belang tevens haar strategische soevereiniteit en, waar nodig, autonomie op het gebied van politieke, defensie-, economische en handelsbetrekkingen moet bevorderen; G. overwegende dat het de komende maanden nog belangrijker zal zijn om gezamenlijk op te treden tegen de meedogenloze Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en om Oekraïne te helpen deze oorlog te winnen, en dat dit een gezamenlijke trans-Atlantische verbintenis moet blijven ongeacht de komende politieke ontwikkelingen; overwegende dat de EU en de VS, samen met de NAVO en gelijkgestemde partners uit de hele wereld, steun zullen blijven verlenen aan Oekraïne en zullen blijven tegemoetkomen aan de behoeften van Oekraïne aan humanitaire hulp en militaire steun en zijn behoeften met het oog op economisch en sociaal herstel en wederopbouw, en Rusland ter verantwoording zullen blijven roepen voor zijn oorlogsmisdaden en het misdrijf agressie; overwegende dat alles in het werk moet worden gesteld om gebruik te maken van het instrument ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen, de verordening betreffende de ondersteuning van de productie van munitie en de Europese Vredesfaciliteit om ervoor te zorgen dat de levering van goederen ter ondersteuning van Oekraïne wordt gehandhaafd; H. overwegende dat de veiligheid in het oostelijk nabuurschap en de Westelijke Balkan ernstig wordt bedreigd door de Russische invasie van Oekraïne en de kans dat deze agressie zich verder verspreidt; I. overwegende dat tijdens de top EU-VS op 20 oktober 2023 in Washington DC het partnerschap tussen de VS en de EU opnieuw is bevestigd; overwegende dat beide partijen zich moeten blijven inzetten voor het boeken van concrete resultaten in onze betrekkingen; J. overwegende dat de trans-Atlantische dialoog en de parlementaire diplomatie tussen de EU en de VS onontbeerlijk zijn voor het aanpakken van de huidige veelzijdige dreigingen en de dringendste mondiale uitdagingen, zoals klimaatverandering, de dreiging die wereldwijd uitgaat van autoritaire en totalitaire regimes, onder meer in Europa en Azië, de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, de zorgwekkende situatie in het Midden-Oosten, de strijd tegen mondiale criminele netwerken, het realiseren van gendergelijkheid en antidiscriminatie en het waarborgen van duurzame modernisering; overwegende dat de trans-Atlantische dialoog tussen de EU en de VS banden tussen beide partijen moet blijven smeden om de trans-Atlantische betrekkingen verder te consolideren, de toenemende kloof tussen stedelijke en plattelandsgebieden aan te pakken en de digitale en de groene transformatie door te voeren als middel voor duurzame modernisering; K. overwegende dat regelmatig overleg tussen het Parlement en het Amerikaanse Congres over de wijze waarop de werkzaamheden van de Handels- en Technologieraad EU-VS kunnen worden ondersteund, met name wat betreft beleidsconvergentie in het digitale domein en de wijze waarop gezamenlijke inspanningen op het gebied van digitale innovatie, regelgeving en gemeenschappelijke normen kunnen worden bevorderd, waardevol kan blijken; L. overwegende dat het brede scala aan kwesties van gemeenschappelijk belang waarbij wordt samengewerkt aanzienlijk gebaat zou zijn bij een verdere versterking van de parlementaire dimensie tussen het Amerikaanse Congres, het Europees Parlement en nationale parlementen, met name op het gebied van buitenlandse zaken, handel en technologie en regelgeving op het gebied van, bijvoorbeeld, artificiële intelligentie (AI) en innovaties, wat zou zorgen voor een beter bewustzijn bij het publiek, grotere democratische legitimiteit, beter democratisch toezicht en een groter vermogen om met onze gezamenlijke inspanningen werkelijk iets te bereiken; M. overwegende dat een van de belangrijkste onderdelen van het strategisch kompas, dat in maart 2022 is goedgekeurd, gewijd is aan de rol van partnerschappen en gericht is op sterkere bilaterale partnerschappen op maat, in het bijzonder met de VS en de NAVO; N. overwegende dat op 22 juni 2023 de vijfde bijeenkomst op hoog niveau van de dialoog tussen de EU en de VS over China en de vierde bijeenkomst van het overleg op hoog niveau tussen de EU en de VS over de Indo-Pacifische regio hebben plaatsgevonden; overwegende dat de dialogen tussen de EU en de VS een belangrijk aspect blijven van de inspanningen voor het versterken van de samenwerking tegen toenemend autoritarisme overal ter wereld en tegen economische dwang, het handhaven van vrede en stabiliteit in de Straat van Taiwan en het aanpakken van de ernstige schendingen van de mensenrechten door China; O. overwegende dat de NAVO het fundament van collectieve defensie voor haar leden blijft en garant blijft staan voor trans-Atlantische veiligheid; P. overwegende dat de EU en de VS op 23 en 24 maart 2023 hun eerste gezamenlijke marineoefening hebben gehouden; Q. overwegende dat Latijns-Amerika een regio is die veel waarden, belangen, historische, culturele, en menselijke betrekkingen en belangrijke economische banden deelt met de EU en de VS; R. overwegende dat samenwerking tussen de EU en de VS ook in Afrika relevant blijft, niet alleen op het gebied van veiligheid, bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad, maar ook op het gebied van innovatie, investeringen, infrastructuur, energie, gezondheid en voedselzekerheid; S. overwegende dat het European Deterrence Initiative van de VS de militaire paraatheid van Europese bondgenoten helpt versterken en is ingevoerd als afschrikking voor Russische agressie; T. overwegende dat de VS sinds 2015 via het European Deterrence Initiative meer dan 35 miljard USD heeft geïnvesteerd in ondersteuning van de inzet van Amerikaanse troepen in Europa en bijstand bij vermogensontwikkeling en militaire paraatheid in Europa; U. overwegende dat de economische en militaire aanwezigheid van China is toegenomen in de landen van het Middellandse Zeegebied en Afrika; V. overwegende dat de dreiging van binnenlands en buitenlands terrorisme vooral uitgaat van groepen als Da’esh en gelieerde groeperingen, alsook van Hezbollah en Hamas, die steun krijgen van Iran en Rusland; W. overwegende dat nieuwe technologieën zoals AI, ruimtevaartvermogens en kwantumcomputing nieuwe mogelijkheden bieden voor de mensheid, maar ook zorgen voor nieuwe uitdagingen voor het defensie- en buitenlands beleid die een duidelijke strategie en consensus tussen de lidstaten en de VS vereisen; 1. beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsook aan de commissies buitenlandse betrekkingen van het Amerikaanse Congres. Het Europees Parlement, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 30 juni 2023 over China, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 12 maart 2019 getiteld “EU-China – Een strategische visie” (JOIN(2019)0005), – gezien de EU-strategie inzake samenwerking in de Indo-Pacifische regio van 16 september 2021 en de EU-strategie voor Centraal-Azië van 17 juni 2019, – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering, die op 4 november 2016 in werking is getreden, – gezien de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring van 1984 en de Chinees-Portugese Gezamenlijke Verklaring van 1987, – gezien de conclusies van de Raad van 28 juli 2020 over Hongkong, – gezien de toespraken van voorzitter Ursula von der Leyen over risicovermindering in het European Policy Centre op 30 maart 2023 en in het Europees Parlement op 18 april 2023, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 20 juni 2023 betreffende een “strategie voor economische veiligheid van de EU” (JOIN(2023)0020), – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere internationale mensenrechtenverdragen en -instrumenten, met name het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 1948, – gezien het protocol van 2014 bij het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) betreffende de gedwongen arbeid van 1930, dat door China niet is ondertekend, – gezien zijn standpunt van 3 oktober 2023 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van de Unie en haar lidstaten tegen economische dwang door derde landen (1) , – gezien zijn eerdere resoluties over de mensenrechtensituatie in China, met name die van 17 december 2020 over dwangarbeid en de situatie van de Oeigoeren in de Oeigoerse autonome regio Xinjiang (2) , die van 18 april 2019 over China, met name de situatie van religieuze en etnische minderheden (3) en die van 4 oktober 2018 over massale willekeurige detentie van Oeigoeren en Kazakken in de Oeigoerse autonome regio Xinjiang (4) , – gezien zijn resoluties van 19 december 2019 over de situatie van de Oeigoeren in China (China Cables) (5) , van 5 mei 2022 over de berichten over aanhoudende orgaanroof in China (6) , van 9 juni 2022 over de mensenrechtensituatie in Xinjiang, inclusief de politiedossiers van Xinjiang (7) , en van 15 december 2022 over het hardhandige optreden van de Chinese regering tegen de vreedzame protesten in de Volksrepubliek China (8) , – gezien zijn eerdere resoluties en aanbevelingen over Hongkong, met name de resolutie van 19 juni 2020 over de wet inzake de nationale veiligheid die de Volksrepubliek China heeft uitgevaardigd voor Hongkong en het feit dat de EU de hoge mate van autonomie van Hongkong moet verdedigen (9) , en de aanbeveling van 13 december 2017 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over Hongkong, 20 jaar na de machtsoverdracht (10) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over de Chinese sancties als vergelding tegen EU‑instanties, EP-leden en leden van nationale parlementen (11) , – gezien de aanbeveling van de Commissie van 3 oktober 2023 over technologiegebieden die kritiek zijn voor de economische veiligheid van de EU met het oog op nadere risicobeoordeling met de lidstaten (C(2023)6689), – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over een nieuwe EU-strategie ten aanzien van China (12) , – gezien de bilaterale overeenkomst tussen de EU en de Volksrepubliek China van 16 juli 2018 betreffende samenwerking op het gebied van mondiale oceaangovernance, ook bekend als het Partnerschap EU-China inzake oceanen, – gezien zijn resolutie van 1 juni 2023 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (13) , – gezien het VN-Verdrag inzake het recht van de zee (Unclos), – gezien zijn resoluties van 18 juli 2019 over de situatie in Hongkong (14) , van 21 januari 2021 over het harde optreden tegen de democratische oppositie in Hongkong (15) , van 8 juli 2021 over Hongkong, in het bijzonder het geval van Apple Daily (16) , van 20 januari 2022 over schendingen van de fundamentele vrijheden in Hongkong (17) ,van 7 juli 2022 over de arrestatie van kardinaal Zen en de beheerders van het 612-hulpfonds in Hongkong (18) , en van 15 juni 2023 over de verslechtering van de fundamentele vrijheden in Hongkong, met name het geval van Jimmy Lai (19) , – gezien zijn resoluties van 1 juni 2023 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (20) en van 13 juli 2023 over aanbevelingen voor de hervorming van de regels van het Europees Parlement inzake transparantie, integriteit, verantwoordingsplicht en corruptiebestrijding (21) , – gezien zijn aanbeveling van 21 oktober 2021 aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de politieke betrekkingen en samenwerking tussen de EU en Taiwan (22) en zijn resolutie van 15 september 2022 over de situatie in de Straat van Taiwan (23) , – gezien het “Strategisch kompas inzake veiligheid en defensie – Voor een Europese Unie die haar burgers, waarden en belangen beschermt en bijdraagt aan de internationale vrede en veiligheid”, zoals aangenomen door de Raad op 21 maart 2022 en bekrachtigd door de Europese Raad op 25 maart 2022, – gezien Richtlijn (EU) 2022/2557 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022 betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten en tot intrekking van Richtlijn 2008/114/EG van de Raad (24) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021 getiteld “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030), – gezien de Verklaring van Versailles, die tijdens de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders van 11 maart 2022 is aangenomen, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken over de gevolgen op veiligheids- en defensiegebied van de invloed van China voor kritieke infrastructuur in de Europese Unie, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 22 juni 2016 getiteld “Elementen voor een nieuwe EU-strategie ten aanzien van China” (JOIN(2016)0030), – gezien de resoluties van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties naar aanleiding van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, met name de resolutie van 23 februari 2023 getiteld “Principles of the Charter of the United Nations underlying a comprehensive, just and lasting peace in Ukraine” en de resolutie van 1 maart 2022 over de agressie tegen Oekraïne, – gezien de aanbeveling van de Raad van 8 december 2022 betreffende een Uniebrede gecoördineerde aanpak om de weerbaarheid van kritieke infrastructuur te versterken (25) , – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 ( COM(2023)0160 ), – gezien de EU-toolbox inzake 5G-cyberbeveiliging van 29 januari 2020, – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2022 inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten op de markt van de Unie ( COM(2022)0453 ), – gezien het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 23 februari 2022 inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 ( COM(2022)0071 ), – gezien artikel 118 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0375/2023 ), A. overwegende dat de Volksrepubliek China niet alleen een partner van de EU is, maar in toenemende mate ook een concurrent en systeemrivaal; overwegende dat de betrekkingen met China veranderen omdat China zich tegenover de EU steeds meer als systeemrivaal gedraagt; overwegende dat de EU deze concurrentie en rivaliteit onwenselijk acht; overwegende dat de EU tot nu toe als stelregel heeft gehanteerd: “samenwerking waar mogelijk, concurrentie waar nodig, confrontatie waar vereist” en zich ook in de toekomst hierdoor moet laten leiden; overwegende dat China zich in hoog tempo ontwikkelt tot dominante mogendheid in de regio en tot wereldmacht; overwegende dat dit belangrijke gevolgen heeft voor de rol van de EU in de wereldeconomie en voor de veiligheid van de EU; overwegende dat een gemeenschappelijk EU-beleid ten aanzien van China bepalend is voor de toekomst van de EU op het wereldtoneel; B. overwegende dat de Chinese regering bezig is haar rol en invloed binnen internationale instellingen te versterken en zowel de intentie als de economische, technologische en militaire middelen heeft om de internationale op regels gebaseerde orde te hervormen; overwegende dat China als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad zijn verantwoordelijkheid moet nemen en zich moet inzetten voor een op regels gebaseerde internationale orde, multilateralisme en mondiale governance; C. overwegende dat de Europese Unie en China beide belang hebben bij actieve en stabiele betrekkingen; overwegende dat het voor de EU belangrijk is dat deze betrekkingen gebaseerd zijn op de eerbiediging van het internationaal recht, het beginsel van evenwichtig wederzijds engagement en gedeelde mondiale verantwoordelijkheden; overwegende dat samenwerking met China belangrijk is om mondiale uitdagingen aan te kunnen pakken; D. overwegende dat de regerende Chinese Communistische Partij andere waarden heeft dan Europese democratieën, in het land zelf steeds autoritairder optreedt en internationaal bestuursmodellen promoot die in strijd zijn met de waarden van de EU; overwegende dat de bevordering en bescherming van de mensenrechten, democratie en de rechtsstaat centraal moeten blijven staan in de betrekkingen tussen de EU en China, in overeenstemming met de verbintenis van de EU om deze fundamentele beginselen op alle gebieden van haar extern optreden te verdedigen; overwegende dat de vrijheid van godsdienst en overtuiging overal in de Volksrepubliek China steeds verder wordt aangetast en dat de Chinese Communistische Partij van alle religieuze instellingen verlangt dat zij zich conformeren aan de ideologie, de doctrine en de leerstellingen van de partij; E. overwegende dat China gebonden is aan het principe “één land, twee systemen” doordat het de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring en de Chinees-Portugese Gezamenlijke Verklaring heeft ondertekend, die het bestuur van de speciale administratieve regio’s Hongkong en Macau regelen; overwegende dat de Volksrepubliek China het democratisch systeem in Hongkong en Macau heeft ontmanteld, en politieke tegenstanders en personen die zich inzetten voor democratie en hun familieleden in Hongkong, Macau en andere landen hardhandig aanpakt; overwegende dat sinds de Volksrepubliek China op 30 juni 2020 de nationale veiligheidswet heeft aangenomen, de situatie op het gebied van de fundamentele vrijheden, de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Hongkong schrikbarend is verslechterd; overwegende dat de Volksrepubliek China zich schuldig maakt aan grove schendingen van het principe “één land, twee systemen”, de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring en de Chinees-Portugese Gezamenlijke Verklaring en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten; F. overwegende dat China op het gebied van beveiliging en controle een nieuw tijdperk ingaat, dat wordt gekenmerkt door een steeds assertiever economisch en buitenlands beleid, waarbij het land vaak in “grijs gebied” opereert in die zin dat het zich bezighoudt met het uitvoeren van militaire oefeningen, het uitoefenen van economische dwang, cyberoorlogvoering en informatiemanipulatie, en het probeert de op regels gebaseerde internationale orde te veranderen; G. overwegende dat de EU haar belangen en waarden slechts op geloofwaardige wijze tegen een steeds assertiever China kan verdedigen als zij een vastberaden en door alle lidstaten gesteunde aanpak hanteert en trouw blijft aan haar boodschap; overwegende dat sommige lidstaten activiteiten ontplooien die mogelijk in strijd zijn met de bepalingen van artikel 24 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, hetgeen een reden tot zorg is; H. overwegende dat Europa, om zijn kernwaarden te verdedigen en als gelijkwaardige partner te worden behandeld, een nieuwe benadering ten aanzien van China nodig heeft die gebaseerd is op Europese open strategische autonomie, wederkerigheid en samenwerking met gelijkgestemde partners, ondersteund door de nodige wetgevings- en niet-wetgevingsinstrumenten om zichzelf te verdedigen tegen dwang; I. overwegende dat de EU niet mag aanvaarden dat China Rusland politieke of militaire steun van wezenlijk belang biedt voor de illegale aanvalsoorlog in Oekraïne; overwegende dat China de Russische invasie in Oekraïne nog steeds niet heeft erkend als grootschalige aanvalsoorlog en dat China een cruciale rol speelt bij het omzeilen en het afzwakken van de effectiviteit van de EU-sancties tegen Rusland; overwegende dat de Russische Federatie en de Volksrepubliek China op 4 februari 2022, vlak voor het begin van de illegale Russische invasie van Oekraïne, een gezamenlijke verklaring hebben ondertekend over internationale betrekkingen die een nieuw tijdperk ingaan en over wereldwijde duurzame ontwikkeling; overwegende dat de wijze waarop China zich opstelt jegens Rusland ook van invloed is op de toekomstige betrekkingen tussen de EU en China; J. overwegende dat de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in haar resolutie van 23 februari 2023 heeft opgeroepen tot beëindiging van de oorlog in Oekraïne en heeft geëist dat Rusland zich onmiddellijk uit Oekraïne terugtrekt, in overeenstemming met het Handvest van de VN; overwegende dat China zich bij de stemming over deze resolutie van stemming heeft onthouden; overwegende dat China op 26 april 2023 vóór een resolutie van de Verenigde Naties heeft gestemd waarin de “agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne” expliciet werd erkend; K. overwegende dat de EU gekant is tegen elke unilaterale wijziging van de status quo in de Straat van Taiwan, met name als daarbij sprake is van geweld, en dat de EU en haar partners moeten samenwerken ter versterking van hun vermogen om de Volksrepubliek China van dergelijke pogingen te weerhouden; overwegende dat de EU bezorgd is over de activiteiten waarmee China in de grijze zone opereert, zoals militaire provocaties, economische dwang en cyberaanvallen, en dat de EU de ernstige schendingen van de mensenrechten binnen China, met name in Xinjiang, Tibet, Binnen-Mongolië, Hongkong en Macau, waaraan het land zich nog altijd schuldig maakt, veroordeelt, en dat de EU zich solidair moet tonen met de slachtoffers van mensenrechtenschendingen; L. overwegende dat de EU en de Volksrepubliek China in 2018 een bilaterale overeenkomst hebben ondertekend, ook wel “het blauwe partnerschap” genoemd, om de samenwerking op het gebied van mondiale oceaangovernance te verbeteren; M. overwegende dat het Permanent Comité van het Nationaal Volkscongres van de Volksrepubliek China de wetgeving inzake scheepvaartverkeer heeft herzien en dat de herziene wetgeving sinds 1 september 2021 van kracht is; overwegende dat China met zijn expansionistische beleid en intimiderende optreden in de Zuid-Chinese Zee het Unclos en de vrijheid van scheepvaart op flagrante wijze schendt; overwegende dat de unilaterale pogingen van China om betwiste gebieden in de Zuid-Chinese Zee en de Oost-Chinese Zee onder controle te krijgen onacceptabel zijn; overwegende dat het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen van China een nieuwe “standaardkaart” heeft gepubliceerd; overwegende dat China Russische plaatsen aan de “standaardkaart” heeft toegevoegd en de plaatsen een andere naam heeft gegeven; N. overwegende dat China de afgelopen decennia zijn aanwezigheid in bijna elk Afrikaans land heeft vergroot en op deze manier werkt aan het vergroten van zijn invloed in de wereld en het zekerstellen van zijn economische belangen, met name de toegang tot Afrika’s enorme natuurlijke hulpbronnen en markt; overwegende dat China zich bij het doen van investeringen en het verstrekken van leningen in Afrika en daarbuiten niets gelegen laat liggen aan de beginselen van goed bestuur en de mensenrechten; O. overwegende dat de Chinese regering een steeds repressiever binnenlands beleid voert, waarbij afwijkende meningen niet worden getolereerd, burgerlijke en politieke vrijheden niet worden geëerbiedigd en met name etnische en religieuze minderheden, zoals Tibetanen en Oeigoeren, hard worden aangepakt; P. overwegende dat het VN-Comité tegen Foltering en de speciale VN-rapporteur inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing hun bezorgdheid hebben uitgesproken over de berichten over orgaanroof bij gevangenen en er bij de regering van de Volksrepubliek China op hebben aangedrongen om de controle binnen en transparantie van het systeem voor orgaantransplantatie te verbeteren en mensen die zich bezighouden met orgaanroof te bestraffen; Q. overwegende dat diverse belangrijke EU-delegaties in 2023 hun Chinese tegenhangers hebben ontmoet, waaronder voormalig vicevoorzitter van de Commissie Frans Timmermans, die op 4 juli deelnam aan de milieu- en klimaatdialoog op hoog niveau EU-China in Peking; vicevoorzitter van de Commissie Věra Jourová, die op 18 september deelnam aan de digitale dialoog op hoog niveau in Peking; commissaris Virginijus Sinkevičius, die op 22 september deelnam aan de eerste dialoog op hoog niveau over de circulaire economie in Peking; vicevoorzitter van de Commissie Valdis Dombrovskis, die op 25 september met He Lifeng, de vicepremier van de Chinese Staatsraad, het medevoorzitterschap bekleedde van de 10e economische en handelsdialoog op hoog niveau EU-China; Commissaris Kadri Simson, die op 12 oktober deelnam aan de 11e energiedialoog EU-China in Peking; vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Josep Borrell, die op 13 oktober tijdens de 12e strategische dialoog EU-China in Peking een ontmoeting had met Wang Yi, directeur van de centrale commissie Buitenlandse Zaken en minister van Buitenlandse Zaken van China; en commissaris Thierry Breton, die op 10 november in Peking een ontmoeting had met Zhang Guoqing, vicepremier van China; overwegende dat bij deze ontmoetingen onder meer werd gesproken over het herstel van het evenwicht in de economische en handelsbetrekkingen tussen de EU en China en over kwesties in verband met markttoegang en toeleveringsketens; R. overwegende dat de huidige strategie voor de betrekkingen tussen de EU en China dateert van 2016 en voor het laatst is bijgewerkt in 2019, zodat het raadzaam zou zijn deze te herzien en te actualiseren in het licht van de nieuwe geopolitieke context; 1. beveelt de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan: Met China het gesprek aan te gaan om wereldwijde uitdagingen aan te pakken Actie te ondernemen tegen de mensenrechtenschendingen in China Risico’s met betrekking tot China te verminderen om de open strategische autonomie van Europa te beschermen 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en, ter informatie, aan de regering van de Volksrepubliek China. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name artikel 13, lid 2, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 223, lid 1, artikel 226, lid 1, en de artikelen 293 en 296, – gezien zijn resolutie van 16 februari 2017 inzake de verbetering van de werking van de Europese Unie, voortbouwend op het potentieel van het Verdrag van Lissabon (1) , – gezien zijn resolutie van 16 februari 2017 over mogelijke ontwikkelingen en aanpassingen van het huidige institutionele bestel van de Europese Unie (2) , – gezien het eindverslag van de Conferentie over de toekomst van Europa, en met name voorstel 39 inzake het EU-besluitvormingsproces, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2021/1163 van het Europees Parlement van 24 juni 2021 inzake het statuut en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van het ambt van de Europese Ombudsman (statuut van de Europese Ombudsman) en tot intrekking van Besluit 94/262/EGKS, EG, Euratom (3) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over het initiatiefrecht van het Parlement (4) , – gezien zijn resoluties van 18 oktober 2022 (5) en van 12 juli 2023 (6) over de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengengebied, – gezien zijn standpunt van 3 mei 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, tot intrekking van Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad en de aan dit besluit gehechte Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (7) , – gezien zijn standpunten van 15 juni 2023 (8) en 13 september 2023 (9) over de samenstelling van het Europees Parlement, – gezien zijn wetgevingsresolutie van 23 mei 2012 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het enquêterecht van het Europees Parlement en tot intrekking van Besluit 95/167/EG, Euratom, EGKS van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (10) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A9-0384/2023 ), A. overwegende dat bijzondere wetgevingsprocedures in verschillende vormen bestaan, waarbij het Europees Parlement een rechtstreeks initiatiefrecht uitoefent of waarbij zijn goedkeuring is vereist, ofwel, in andere gevallen, waarbij het Parlement alleen wordt geraadpleegd en de Raad het definitieve besluit vaststelt zonder verplicht te zijn de door het Parlement voorgestelde amendementen aan te nemen; B. overwegende dat andere bijzondere wetgevingsprocedures voor de Raad worden overwogen, waarbij de Raad de instelling is die, met gekwalificeerde meerderheid van stemmen of met eenparigheid van stemmen, zijn goedkeuring moet geven aan het Europees Parlement; C. overwegende dat de rol van het Parlement als gelijkwaardige medewetgever naast de Raad bij bijzondere wetgevingsprocedures wordt beperkt of afgezwakt; overwegende dat de instellingen deze situatie dan ook opnieuw in evenwicht moeten brengen; D. overwegende dat aan het Parlement in de Verdragen rechtstreekse initiatiefrechten worden toegekend met betrekking tot zijn eigen samenstelling, de verkiezing van zijn leden en hun statuut, het statuut van de Europese Ombudsman en het enquêterecht van het Parlement, waarbij telkens een bijzondere wetgevingsprocedure van toepassing is; overwegende dat de verschillende toepassingsgebieden van de bijzondere wetgevingsprocedure zorgvuldig moeten worden onderzocht, net als de verschillende rollen van het Parlement, waarbij het zijn goedkeuring moet geven, waarbij het alleen wordt geraadpleegd of waarbij het in plaats daarvan als initiatiefnemer van wetgeving optreedt, rekening houdend met het feit dat de bijzondere wetgevingsprocedure in de Verdragen wordt toegepast op bepaalde beleidsterreinen die wat gevoeliger zijn (zoals de begroting, internationale overeenkomsten enz.); E. overwegende dat alle bijzondere wetgevingsprocedures apart worden gedefinieerd in het VWEU; F. overwegende dat bijzondere wetgevingsprocedures een bijzondere en versterkte constitutionele waardigheid hebben in vergelijking met gewone wetgevingsprocedures aangezien zij specifiek zijn vastgelegd in de Verdragen en dat de procedurele verplichtingen van beide instellingen – de Raad en het Parlement – dan ook niet minderwaardig zijn aan de procedurele verplichtingen die voortvloeien uit de gewone wetgevingsprocedures; G. overwegende dat de Raad, in bepaalde gevallen waarin een bijzondere wetgevingsprocedure wordt toegepast, met eenparigheid van stemmen moet besluiten; H. overwegende dat de Raad bij bijzondere wetgevingsprocedures al verschillende keren heeft geweigerd onderhandelingen aan te gaan omdat hij het niet eens was met het oorspronkelijke ontwerp van het Parlement; I. overwegende dat de eerbiediging van de autoriteit en de rol van de instellingen een van de fundamentele beginselen van de grondwetten van de lidstaten is; J. overwegende dat de Raad in meerdere gevallen in zijn standpunt geen rekening heeft gehouden met reeds lang bestaande aanbevelingen van de Commissie en het Parlement, waardoor het besluit werd uitgesteld zonder dat in enige termijn voor afronding werd voorzien, of het besluit zelfs helemaal werd geblokkeerd; overwegende dat de Raad in sommige gevallen veto’s heeft gebruikt die juridisch niet waren gemotiveerd met concrete, op de Verdragen gebaseerde argumenten of toelichtingen; K. overwegende dat de samenwerking tussen de instellingen moet verlopen met naleving van de beginselen van institutioneel evenwicht en loyale samenwerking, zoals vastgelegd in artikel 13, lid 2, VEU; L. overwegende dat de instellingen met het oog op die loyale samenwerking te goeder trouw moeten samenwerken, elkaar moeten steunen en zich moeten onthouden van maatregelen die de andere instellingen beletten hun bevoegdheden uit te oefenen; Algemene overwegingen 1. herinnert eraan dat bij het primaire recht van de EU twee belangrijke procedures voor de vaststelling van wetgevingshandelingen zijn ingevoerd: de gewone wetgevingsprocedure en de bijzondere wetgevingsprocedure; 2. merkt op dat het Parlement en de Raad bij de respectieve procedures in verschillende mate betrokken zijn; 3. onderstreept dat zowel het Parlement als de Raad betrokken zijn bij bijzondere wetgevingsprocedures, maar dat beide instellingen hierbij niet gelijkwaardig zijn; 4. betreurt het feit dat het Parlement bij de meeste bijzondere wetgevingsprocedures geen volledige deelname- en besluitvormingsrechten heeft; dringt erop aan dat de rol van het Parlement in de bijzondere wetgevingsprocedure wordt versterkt zodat het volledig en op voet van gelijkheid deel kan nemen aan de onderhandelingen met de Raad; 5. beseft dat de rechten van de instellingen in het kader van de verschillende procedures en de specifieke kenmerken van deze procedures handelingsruimte bieden, en dat het gebruik daarvan deel uitmaakt van de concurrentie tussen de instellingen; benadrukt echter dat deze handelingsruimte altijd te goeder trouw moet worden gebruikt bij de daadwerkelijke uitoefening van de toegekende medewetgevende bevoegdheid en dat de grens tussen handelingsruimte en obstructie niet mag worden overschreden; 6. erkent dat in de Verdragen geen tijdslimiet wordt opgelegd aan de Raad om te reageren op een wetgevingsinitiatief dat door het Parlement is vastgesteld; is echter van mening dat de Raad zijn standpunt binnen een redelijke termijn moet vaststellen, teneinde te voldoen aan het beginsel van loyale samenwerking; Door de Raad of de Europese Raad vastgestelde handelingen op initiatief van het Parlement en na ontvangst van zijn goedkeuring 7. wijst erop dat in het Verdrag van Lissabon rechtstreekse initiatiefrechten worden toegekend aan het Parlement die bijzondere wetgevingsprocedures omvatten met betrekking tot zijn vermogen tot zelforganisatie, zijn controlerende taak en zijn democratische legitimiteit, met inbegrip van verkiezingen, in zijn hoedanigheid van de enige rechtstreeks verkozen EU-instelling; wijst op de bijzondere en versterkte constitutionele waardigheid van de aangelegenheden waarvoor het Parlement het initiatiefrecht heeft; betreurt het feit dat deze bijzondere wetgevingsprocedures maar al te zelden met succes zijn bekroond als gevolg van onenigheid met de Commissie en de vereiste eenparigheid van stemmen in de Raad (11) , waardoor de onderhandelingspositie van het Parlement fundamenteel wordt aangetast; is van oordeel dat de Verdragen nauwelijks regels bevatten voor deze procedures en pleit voor een nieuw interinstitutioneel akkoord tussen de drie instellingen dat uitsluitend is gewijd aan deze materie, met volledige inachtneming van de bijzondere constitutionele waardigheid ervan; 8. herinnert eraan dat het Parlement op 23 mei 2012 een voorstel heeft ingediend voor een nieuwe verordening tot wijziging van de wijze van uitoefening van het enquêterecht, met als doel de beschikbare onderzoeksinstrumenten en de bevoegdheden van enquêtecommissies te versterken; 9. betreurt de impasse in de onderhandelingen met de Raad en de Commissie over het enquêterecht en betreurt het feit dat de Raad en de Commissie onvoldoende met het Parlement hebben gecommuniceerd met de bedoeling formele besprekingen te voeren; herinnert eraan dat het langdurige gebrek aan bereidheid van de Raad om te reageren op het voorstel van het Parlement een schending van artikel 265 VWEU vormt en dan ook een duidelijk geval is van nalatigheid tot handelen; verzoekt de Raad en de Commissie het in artikel 13, lid 2, VEU verankerde beginsel van loyale samenwerking na te leven en te onderhandelen met het Parlement om de huidige institutionele blokkade voor het einde van deze zittingsperiode te doorbreken; herinnert eraan dat voor de vaststelling van een nieuwe verordening betreffende het enquêterecht van het Parlement geen eenparigheid van stemmen in de Raad is vereist; 10. herinnert eraan dat het Parlement op 3 mei 2022 een standpunt heeft ingenomen inzake het voorstel voor de hervorming van de Europese kieswet, met als doel de europeanisering van het publieke domein van de EU, de opstart van een echt pan-Europees politiek debat in de aanloop naar de Europese verkiezingen en de belangstelling van de burgers voor Europese politiek te bevorderen, en de democratische legitimiteit van de Unie te vergroten; 11. erkent dat sommige lidstaten voorbehoud hebben gemaakt bij bepaalde elementen van dat voorstel; betreurt echter het feit dat de aanvang van de onderhandelingen over het verslag van het Parlement onnodig is uitgesteld, hetgeen indruist tegen het beginsel van loyale samenwerking; herhaalt dat het gebrek aan eenparigheid van stemmen met betrekking tot een ontwerpwetgevingsverslag geen geldige motivering is om niet te onderhandelen over een compromis; dringt er bij het Spaanse en het Belgische voorzitterschap van de Raad op aan om van dit dossier een prioriteit te maken en consensus te vormen met het oog op de ontwikkeling van een standpunt van de Raad zodat er vóór de volgende Europese verkiezingen met het Parlement een akkoord kan worden bereikt betreffende de hervorming van de Europese kieswet; 12. benadrukt dat de politieke en juridische punten van zorg van de Raad geen voorwendsel mogen zijn om af te zien van pogingen om tot een akkoord te komen over het voorstel van het Parlement; benadrukt dat deze punten van zorg tijdig moeten worden besproken in het kader van een open en constructieve dialoog tussen de medewetgevers; 13. beklemtoont dat het Parlement niet alleen het recht heeft om de procedure in te leiden, maar ook moet instemmen met het standpunt van de Raad; is van mening dat elke vertraging van de werkzaamheden in de Raad de democratisering van de EU in de aanloop naar de verkiezingen van 2024 in gevaar brengt, aangezien het besluit van de Raad pas in werking kan treden nadat het door de lidstaten overeenkomstig hun respectieve grondwettelijke bepalingen is goedgekeurd; 14. beveelt aan om in de wetgevingsprocedure, die voortvloeit uit het recht van wetgevend initiatief dat door de Verdragen aan het Parlement is verleend, overeenkomstig het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven (IIA) (12) een verzoek tot opstelling van een wetgevingskalender voor het betrokken initiatief op te nemen zoals dat ook gebeurt voor de gewone wetgevingsprocedure; wijst erop dat de Raad en de Commissie op grond van artikel 226 VWEU weliswaar niet verplicht zijn om te onderhandelen, maar dat die bijzondere wetgevingsprocedure wel moet stroken met de bepalingen van het IIA inzake de institutionele verplichting van alle drie de instellingen om te onderhandelen; 15. herinnert de Commissie eraan dat ze haar rol als “hoedster van de Verdragen” en “eerlijke bemiddelaar” in deze bijzondere wetgevingsprocedures niet mag veronachtzamen; verwacht dat de Commissie een actieve rol speelt bij de bevordering van de dialoog over de vermelde dossiers door de Raad en het Parlement hier proactief bij te betrekken en door voorstellen te doen over de wijze waarop de bestaande impasses kunnen worden doorbroken; Bijzondere wetgevingsprocedure waarvoor de goedkeuring van het Parlement vereist is 16. wijst erop dat de Europese Raad op initiatief van het Parlement een besluit over de samenstelling van het Europees Parlement met eenparigheid van stemmen moet vaststellen nadat hij de goedkeuring van het Parlement heeft verkregen bij meerderheid van de leden ervan; beklemtoont dat, omdat het Parlement voor deze procedure het initiatiefrecht heeft en omdat deze directe gevolgen heeft voor de vertegenwoordiging van de EU-burgers, onderhandelingen over dit besluit een hoge mate aan interinstitutionele dialoog en overleg vereisen, overeenkomstig het beginsel van loyale samenwerking; benadrukt dat het belangrijk is dat het Parlement nog zijn goedkeuring hecht aan het voorstel, ook al is het voorstel van het Parlement zelf afkomstig, aangezien de Europese Raad het recht heeft het voorstel te wijzigen; 17. benadrukt dat het Parlement een reserve van 28 zetels wenst te behouden voor leden die verkozen zijn in een toekomstig Uniebreed kiesdistrict, in overeenstemming met het voorstel van het Parlement over de Europese kieswet, waarvoor wordt gewacht op vorderingen in de Raad; 18. herinnert eraan dat het Parlement op 15 juni 2023 een ontwerpvoorstel heeft vastgesteld voor een besluit van de Europese Raad over de samenstelling van het Europees Parlement voor de zittingsperiode 2024-2029, met de bedoeling de zetelverdeling aan te passen om te komen tot een degressief evenredige vertegenwoordiging van de lidstaten; wijst op het voorstel van het Parlement om 28 zetels toe te wijzen aan een Uniebreed kiesdistrict, in overeenstemming met zijn voorstel van 3 mei 2022 over een hervorming van de Europese kieswet; herhaalt in dit verband dat het besluit over de samenstelling van het Europees Parlement en de hervorming van de Europese kieswet politiek en juridisch met elkaar vervlochten zijn; betreurt het dat de Europese Raad, in weerwil van zijn verzoek in zijn standpunt van 15 juni 2023 over de samenstelling van het Europees Parlement, zijn voorstel ingrijpend heeft gewijzigd en het Parlement er niet van op de hoogte heeft gebracht dat hij voornemens was om de belangrijkste bepalingen in het door het Parlement ingediende voorstel te schrappen; 19. wijst erop dat de goedkeuring van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader (MFK) (13) bestaat uit een bijzondere wetgevingsprocedure waarbij de Raad met eenparigheid van stemmen optreedt nadat hij de instemming van het Parlement met een absolute meerderheid heeft verkregen; 20. is ingenomen met de ontwikkeling van interinstitutionele werkwijzen waarbij, hoewel het Parlement daarbij uitsluitend gevraagd wordt zijn goedkeuring te geven, onderhandelingen plaatsvinden in de vorm van een “trilaterale dialoog” over een pakket met de MFK-verordening en het Besluit van de Raad betreffende eigen middelen (14) ; betreurt het echter dat de Europese Raad een steeds grotere rol speelt tijdens de onderhandelingen over het MFK, hetgeen een ernstige aantasting betekent van het beginsel van interinstitutioneel evenwicht als vastgelegd in de Verdragen; is van mening dat de gewone wetgevingsprocedure van toepassing moet zijn op de onderhandelingen over het MFK en dat het Parlement volledige begrotingsbevoegdheden moet krijgen, overeenkomstig de voorstellen van de Conferentie over de toekomst van Europa; 21. benadrukt dat het belangrijk is dat het Parlement nog zijn goedkeuring hecht aan het voorstel, ook al is dat van het Parlement zelf afkomstig, aangezien de Raad het recht heeft het voorstel te wijzigen en alleen de goedkeuring van de definitieve handeling door het Parlement waarborgt dat het Parlement instemt met de regels voor zijn eigen verkiezing; is van mening dat een vertraging van de werkzaamheden in de Raad nadelig zou zijn voor het welslagen van het hele proces, aangezien het besluit van de Raad pas in werking kan treden nadat het door de lidstaten overeenkomstig hun respectieve grondwettelijke bepalingen is goedgekeurd; Bijzondere wetgevingsprocedure waarvoor de raadpleging van het Parlement vereist is 22. brengt in herinnering dat de bijzondere wetgevingsprocedure in een aantal gevallen bestaat uit de vaststelling van een wetgevingshandeling door de Raad na advies van het Parlement; benadrukt dat de Raad weliswaar alleen verplicht is het Parlement te raadplegen, maar het definitieve besluit pas kan nemen nadat het Parlement zijn advies heeft uitgebracht, zodat de Raad daadwerkelijk kennis kan nemen van dit advies; onderstreept in dit verband dat het Parlement binnen een redelijke termijn moet optreden; 23. benadrukt dat de Raad weliswaar niet verplicht is rekening te houden met het advies van het Parlement, maar dat de raadpleging van het Parlement in het kader van bepaalde bijzondere wetgevingsprocedures niet alleen een wezenlijk vormvoorschrift is, maar ook een sterk politiek signaal afgeeft en de democratische legitimiteit van het besluit verhoogt; verzoekt de drie instellingen na te gaan hoe ervoor kan worden gezorgd dat het advies van het Parlement als een institutionele verplichting naar behoren in aanmerking wordt genomen en tot uiting komt in de wetgeving; 24. herinnert eraan dat een van de gevallen waarin de Raad pas een besluit kan nemen na raadpleging van het Parlement, betrekking heeft op de toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis – een verplichting die voortvloeit uit artikel 4, lid 2, van de Toetredingsakte van Bulgarije en Roemenië van 2005 (15) ; 25. herhaalt zijn verzoek aan de Raad om onmiddellijk een positief besluit te nemen over de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengengebied van vrij verkeer; 26. wijst erop dat het Schengengebied tot de grootste verwezenlijkingen van de Europese Unie behoort en dat het onaanvaardbaar is dat de Raad nog steeds geen besluit heeft genomen over de toelating van Bulgarije en Roemenië, ondanks het feit dat de Commissie in dit verband reeds een officiële aanbeveling heeft gedaan, het Parlement er in verschillende resoluties toe heeft opgeroepen en beide landen al lang aan de noodzakelijke voorwaarden voldoen; 27. herinnert eraan dat de Commissie in november 2021 een voorstel heeft ingediend voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement ten behoeve van mobiele EU-burgers, en dat het Parlement daarvoor moet worden geraadpleegd; onderstreept dat in de effectbeoordeling van de Commissie bij bovenvermeld voorstel een reeks hardnekkige ernstige belemmeringen voor de uitoefening van het kiesrecht door mobiele burgers is opgenomen; herinnert eraan dat het Parlement in februari 2023 zijn standpunt heeft vastgesteld met de bedoeling ertoe bij te dragen dat deze richtlijn nog voor de Europese verkiezingen van 2024 in werking kan treden; betreurt het dat het antwoord van de Commissie op het standpunt van het Parlement uiterst negatief was en dat de Commissie niet heeft gekozen voor een constructieve benadering met geloofwaardige mogelijke verbeteringen op basis van de suggesties van het Parlement, maar besloten heeft een negatief antwoord te geven door de voorstellen op sterk formele gronden af te wijzen; kijkt uit naar het moment waarop de Raad dit dossier zal bespreken en verwacht voorts dat hij het advies van het Parlement zal behandelen en zijn best zal doen om met het Parlement samen te werken teneinde de situatie voor mobiele burgers van de Unie te verbeteren; 28. merkt op dat het houden van een raadpleging de enige wettelijke verplichting is die uit de formulering van de Verdragen voortvloeit; wijst er echter op dat, in het licht van de loyale samenwerking, de instelling die de handeling vaststelt het advies moet behandelen en moet motiveren waarom zij heeft besloten er geen gevolg aan te geven; verzoekt de Raad een juridische uitleg te geven waarom hij de beoordeling van de Commissie of de verzoeken van het Parlement om de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengengebied naast zich neer heeft gelegd; 29. benadrukt dat de Commissie, wanneer een bijzondere wetgevingsprocedure wordt toegepast en er binnen een welbepaalde termijn geen overeenstemming wordt bereikt, het wetgevingsvoorstel moet intrekken of opnieuw ontwerpen; Samenwerking tussen de instellingen 30. benadrukt dat de betrekkingen tussen de EU-instellingen gestoeld zijn op de beginselen van institutioneel evenwicht en loyale samenwerking, zoals verankerd in artikel 13, lid 2, VEU; 31. herinnert eraan dat de deelname van het Parlement, ongeacht de vorm waarin de Verdragen voorzien, het fundamenteel democratische beginsel weerspiegelt dat burgers via hun verkozen vertegenwoordigers aan het besluitvormingsproces moeten deelnemen; 32. wijst erop dat de verplichting tot loyale samenwerking tussen de instellingen vereist dat de instellingen elkaar op de hoogte houden en elkaar raadplegen, zodat aan het einde van de procedure goedkeuring kan worden gegeven; dringt er daarom op aan dat goedkeuring niet louter een bevestiging of verwerping is, maar in feite betekent dat de inhoud van de wetgevingshandeling wordt onderschreven en dan ook het resultaat moet zijn van een voortdurende dialoog waarin gepoogd wordt door middel van loyale samenwerking tot een voor alle partijen aanvaardbaar akkoord te komen; 33. herinnert aan de modus operandi, waaronder informeel overleg met de Raad en de Commissie, van het onderhandelingsteam van het Parlement die heeft geleid tot de goedkeuring van het herziene statuut van de Europese Ombudsman nadat de Raad jarenlang geweigerd had zijn goedkeuring te geven; wijst erop dat deze aanpak de Raad in staat heeft gesteld te anticiperen op de belangrijkste wetgevingsopties van het Parlement en beide instellingen, waar nodig, een compromisoplossing konden vinden om de goedkeuring van het dossier uit de impasse te halen; is van mening dat dit een praktisch precedent moet vormen voor andere gebieden waar goedkeuring vereist is; 34. is van mening dat, wanneer het beginsel van wederzijdse loyale samenwerking niet wordt nageleefd, het Hof van Justitie van de EU erbij moet worden betrokken en dat onmiddellijk een oplossing moet worden gevonden, waaronder, indien van toepassing, de annulering van de stemming; Aanbevelingen 35. verzoekt de Commissie onmiddellijk een voorstel in te dienen tot herziening van het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven, met als doel de bijzondere wetgevingsprocedures te definiëren; onderstreept dat in het herziene interinstitutioneel akkoord bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de procedures waarvoor het Parlement initiatiefrecht heeft, de juridische rechtvaardigingen van veto’s in de Raad en de bevordering van de volledige eerbiediging van de respectieve participatierechten en de beginselen van institutioneel evenwicht en loyale samenwerking in bijzondere wetgevingsprocedures, met inbegrip van een reeks procedurele regelingen waarbij de medewetgevers wordt verzocht een open en constructieve dialoog aan te gaan en op gelijke voet onderhandelingen te voeren over wetgevingshandelingen waarvoor een bijzondere wetgevingsprocedure is voorzien en om te voorkomen dat de Raad weigert met het Parlement te onderhandelen; 36. benadrukt dat er precieze vereisten moeten worden vastgesteld inzake het tijdschema voor de vaststelling of verwerping van een handeling door de Raad, met inbegrip van uiterste termijnen, om er beter voor te zorgen dat het beginsel van loyale samenwerking wordt nageleefd en om institutionele blokkades te voorkomen; betreurt het dat de Raad een besluit over de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengengebied twaalf jaar heeft uitgesteld, ondanks de positieve aanbevelingen van de Commissie betreffende de naleving van de criteria; 37. beklemtoont dat de gelijkwaardigheid van de instellingen ook tot uiting moet komen in de termijnen die van toepassing zijn voor elke instelling bij de verschillende procedures volgens het primaire recht of door overeenkomsten in het IIA; 38. dringt erop aan dat de publieke standpunten van de lidstaten worden vrijgegeven op het moment dat de Raad een handeling vaststelt; dringt er voorts op aan dat de Raad systematisch de identiteit van de lidstaten bijhoudt wanneer zij hun standpunten in de Raad kenbaar maken; pleit ervoor dat rechtvaardigingen verband houden met Verdragsbepalingen, de grondrechten van alle EU-burgers en -lidstaten en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie in alle gevallen waarin lidstaten hun vetorecht toepassen op een bepaald besluit; benadrukt dat, wanneer een stemming niet juridisch gerechtvaardigd is of de Verdragsbepalingen schendt, het Hof van Justitie van de EU erbij moet worden gehaald en dat er onmiddellijk een oplossing moet worden gevonden, waaronder de annulering van de stemming; verzoekt de EU en de nationale instellingen doeltreffende oplossingen te vinden om bij de komende bezinning over Verdragswijzigingen een einde te maken aan de eenparigheid van stemmen, waaronder het overbruggen van de politieke kloof tussen besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid en besluitvorming met eenparigheid van stemmen; 39. herinnert aan het belang van vroegtijdige samenwerking en gecoördineerde juridische analyse tussen de EU-instellingen, wat kan helpen institutionele blokkades te voorkomen die worden veroorzaakt door zuiver juridische bezorgdheden en niet door politiek voorbehoud; 40. acht het noodzakelijk dat alle instellingen meer inspanningen leveren om, als resultaat van het wetgevingsproces, teksten openbaar te maken waarvan de inhoud in alle officiële talen eenvormig is en betrouwbaar kan worden uitgelegd en toegepast in het belang van de eenvormige toepassing van het recht in de gehele Unie door alle actoren die verantwoordelijk zijn voor de omzetting ervan, in de wetgevende en de uitvoerende macht op alle niveaus; 41. herhaalt zijn oproep om de Verdragen dringend te wijzigen teneinde de werkingssfeer van de gewone wetgevingsprocedure uit te breiden naar bepaalde beleidsterreinen waar momenteel bijzondere wetgevingsprocedures worden overwogen, bijvoorbeeld aangelegenheden in verband met het Schengengebied of het MFK; merkt echter op dat er over het algemeen een einde moet worden gemaakt aan de eenparigheid van stemmen en nationale ratificaties; 42. dringt erop aan onmiddellijk overbruggingsclausules te activeren om op belangrijke beleidsterreinen over te stappen van bijzondere naar gewone wetgevingsprocedures teneinde de slagvaardigheid van de EU te vergroten, in afwachting van de inwerkingtreding van wijzigingen aan de Verdragen; 43. verzoekt de fracties om in hun verkiezingsprogramma te laten zien dat zij zich scharen achter het voorstel van het Parlement voor een nieuwe en geactualiseerde verordening inzake zijn enquêterecht, en verzoekt de verschillende lijsttrekkers deze kwestie openlijk en politiek te steunen; o o o 44. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name artikel 49, – gezien zijn resolutie van 22 november 2023 over ontwerpen van het Europees Parlement tot herziening van de Verdragen (1) , – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad in Kopenhagen van 21 en 22 juni 1993, ook bekend als de “criteria van Kopenhagen”, – gezien de verklaring van de top EU-Westelijke Balkan in Thessaloniki van 21 juni 2003 over het vooruitzicht van de landen van de Westelijke Balkan op toetreding tot de Europese Unie, – gezien de mededeling van de Commissie van 5 februari 2020 getiteld “Bevordering van het toetredingsproces – Een geloofwaardig EU-perspectief voor de Westelijke Balkan” ( COM(2020)0057 ), – gezien zijn aanbeveling van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU (2) , – gezien zijn aanbeveling van 19 juni 2020 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de Westelijke Balkan, naar aanleiding van de top in 2020, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 en 24 juni 2022 en van 29 en 30 juni 2023, – gezien het uitbreidingspakket 2023 van de Commissie van 8 november 2023, – gezien de grondbeginselen van de Europese Unie, waaronder de inzet voor democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat uitbreiding een van de meest doeltreffende instrumenten van het buitenlands beleid van de EU is en tot de meest succesvolle beleidsmaatregelen van de Unie tot nu toe behoort voor het bevorderen van de nodige hervormingen, zowel binnen de EU als in kandidaat-lidstaten; overwegende dat het een strategische, toekomstgerichte geopolitieke investering in vrede, veiligheid, stabiliteit, samenwerking, gedeelde waarden en welvaart op het Europese continent blijft; B. overwegende dat eerdere uitbreidingsronden met succes de eengemaakte markt hebben versterkt, economische groei hebben bevorderd en de invloed van de EU in de wereld hebben vergroot; C. overwegende dat de doeltreffendheid van uitbreiding de laatste jaren sterk is verminderd doordat de EU, en met name de Raad, er niet in slaagt haar beloften na te komen; overwegende dat onbillijke vertragingen en veto’s in de Raad de geloofwaardigheid van de EU en haar vermogen om politieke veranderingen in de uitbreidingslanden op gang te brengen, aanzienlijk hebben aangetast; overwegende dat het Parlement van alle EU-instellingen ongetwijfeld de grootste voorstander van uitbreiding is; D. overwegende dat meer dan 30 jaar geleden, op 21 en 22 juni 1993, de toenmalige twaalf staatshoofden en regeringsleiders van de EU tijdens een bijeenkomst in Kopenhagen een reeks criteria voor EU-lidmaatschap hebben vastgesteld, onder meer met betrekking tot democratie, de rechtsstaat, mensenrechten, een markteconomie en het vermogen om het EU-acquis daadwerkelijk uit te voeren; overwegende dat de criteria van Kopenhagen van cruciaal belang zijn om te waarborgen dat landen die willen toetreden tot de EU gemeenschappelijke waarden delen, stabiele instellingen hebben en de EU-wetgeving met succes kunnen uitvoeren; E. overwegende dat de Unie overeenkomstig artikel 2 VEU gegrondvest is op de waarden van democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van personen die tot een minderheid behoren, die deel uitmaken van de criteria van Kopenhagen en die alle lidstaten te allen tijde moeten naleven; overwegende dat het Europees rechtsstaatmechanisme is ontworpen om een doeltreffende en coherente bescherming van de rechtsstaat in alle lidstaten te waarborgen; F. overwegende dat in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de toenemende Russische bedreiging voor de Europese vrede en stabiliteit, een versterkt uitbreidingsbeleid een zeer krachtig politiek instrument blijft waarover de EU beschikt om vrede, veiligheid, stabiliteit, samenwerking en democratische waarden op het Europese continent te beschermen en te bevorderen; G. overwegende dat de procedure voor toetreding tot de EU altijd gebaseerd met zijn op verdienste, waarbij elke aanvrager wordt beoordeeld op de mate waarin hij voldoet aan de criteria van Kopenhagen, met name wat het waarborgen van de volledige eerbiediging van de mensenrechten, democratie en rechtsstaat betreft, om ervoor te zorgen dat de uitbreiding van de EU de Unie en haar interne markt versterkt, en niet verzwakt; overwegende dat het toetredingsproces is vastgesteld in artikel 49 VEU; overwegende dat ook rekening moet worden gehouden met de capaciteit van de EU om nieuwe lidstaten op te nemen, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen van 1993; overwegende dat het Parlement heeft gevraagd om een duidelijk uiterste tijdstip voor de afronding van de onderhandelingen met de toetredingslanden, uiterlijk aan het einde van dit decennium; H. overwegende dat een hervorming van de bestuursstructuren van de EU, met inbegrip van het stroomlijnen van besluitvormingsprocedures, reeds in de huidige samenstelling van de EU nodig is en een noodzakelijke voorwaarde vormt voor de goede en efficiënte werking van een uitgebreide Europese Unie; overwegende dat een hervormde en beter functionerende Unie in het belang is van zowel de huidige als de toekomstige lidstaten; I. overwegende dat de uitbreidingsagenda in juni 2022 een nieuwe impuls heeft gekregen; overwegende dat de Commissie in haar uitbreidingspakket voor 2023 heeft aanbevolen toetredingsonderhandelingen te starten met Oekraïne en de Republiek Moldavië, alsmede met Bosnië en Herzegovina, zodra het de nodige maatregelen heeft uitgevoerd, en Georgië de status van kandidaat-lidstaat te verlenen, zodra aan de relevante lidmaatschapscriteria is voldaan; overwegende dat de Europese Raad op 14 en 15 december 2023 een besluit zal nemen over deze aanbevelingen; overwegende dat Montenegro, Servië, Noord-Macedonië, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Turkije, de Republiek Moldavië en Oekraïne momenteel kandidaat-lidstaten zijn; overwegende dat Kosovo en Georgië beschouwd worden als “potentiële kandidaten”; overwegende dat de Europese Raad Oekraïne en de Republiek Moldavië op 23 en 24 juni 2022 en Bosnië en Herzegovina op 15 december 2022 de status van kandidaat-lidstaat heeft verleend; J. overwegende dat de Commissie in haar mededeling van 2023 over het uitbreidingsbeleid van de EU opmerkt dat de uitbreidingslanden vastberadener zullen moeten handelen om de nodige hervormingen door te voeren en tastbare vooruitgang te boeken op de fundamentele kwesties om het nieuwe momentum ten volle te benutten; K. overwegende dat Armeens premier Nikol Pasjinjan op 17 oktober 2023 in het Europees Parlement heeft verklaard dat de Republiek Armenië klaar is om nader bij de Europese Unie te komen, voor zover de Europese Unie dit mogelijk acht; 1. dringt er in het licht van het bovenstaande bij de Europese Raad van 14 en 15 december 2023 op aan om de aanbevelingen van de Commissie in haar uitbreidingspakket voor 2023 van 8 november 2023 goed te keuren en te besluiten tot het openen van toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en de Republiek Moldavië, en tot het openen van toetredingsonderhandelingen met Bosnië en Herzegovina, en tot het verlenen van de status van kandidaat-lidstaat aan Georgië, met dien verstande dat bepaalde stappen worden gezet; is ingenomen met het nieuwe groeiplan voor de Westelijke Balkan, dat tijdens de presentatie van het uitbreidingspakket 2023 door de Commissie werd aangekondigd; verzoekt de Raad ook zo spoedig mogelijk het onderhandelingskader goed te keuren zodra aan de relevante vereisten voor elk van de kandidaat-lidstaten is voldaan, zodat de toetredingsonderhandelingen snel van start kunnen gaan; 2. herdenkt het 30-jarig bestaan van de criteria van Kopenhagen, erkent de historische betekenis ervan voor het bieden van een duidelijk en doeltreffend kader voor uitbreiding van de EU, en viert de successen en vooruitgang die verschillende landen hebben geboekt op hun weg naar het EU-lidmaatschap; is ingenomen met de belangstelling en de politieke wil van zo veel landen om tot de EU toe te treden, en erkent dat vele toetredingslanden grote inspanningen leveren om aan de vereisten voor lidmaatschap te voldoen; bevestigt nogmaals zich te zullen inzetten voor het toekomstige EU-lidmaatschap van de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten; benadrukt dat er een duidelijk tijdschema voor de uitbreiding van de EU moet worden vastgesteld, op basis waarvan de toetredingsonderhandelingen met de kandidaat-lidstaten moeten zijn afgerond aan het einde van dit decennium; benadrukt dat er geen sprake mag zijn van een sneltraject voor toetreding; onderstreept dat er niet mag worden afgedongen op fundamentele waarden; 3. bevestigt nogmaals het belang van de criteria van Kopenhagen om ervoor te zorgen dat kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten blijk geven van een consistente en blijvende inzet voor democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en eerbiediging van en bescherming van minderheden en economische hervormingen, terwijl zij zich ook aanpassen aan de veranderende behoeften en uitdagingen van de EU; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) geloofwaardiger op te treden en naar de verdiensten van een land te kijken – een aanpak die stevig verankerd is in de criteria van Kopenhagen; 4. is van mening dat uitbreiding van strategisch belang is voor de EU, des te meer in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; benadrukt dat een versterkt uitbreidingsbeleid een van de sterkste geopolitieke instrumenten is geworden waarover de EU beschikt en dat er in haar nabuurschap geen grijze zones meer zijn; wijst erop dat uitbreiding een strategische investering inhoudt in vrede, veiligheid, stabiliteit en welvaart, en de democratie en Europese waarden op het Europese continent aandrijft; 5. wijst op het geopolitiek significante karakter van de opname van de landen van de Westelijke Balkan, Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië in de EU, benadrukt de vele inspanningen die zij voortdurend leveren om dit te bereiken en het belang van hun integratie voor de regionale stabiliteit en veiligheid, en spoort aan tot voortzetting van de dialoog en samenwerking om de huidige conflicten en meningsverschillen op te lossen; betreurt in dit opzicht ten zeerste de verklaringen van de premier van Hongarije over de start van toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en het gewijzigde beleid van Hongarije ten aanzien van Kosovo, en merkt op dat de verklaringen van de heer Orban het uitbreidingsproces van de EU belemmeren; herinnert de Raad aan de mogelijke negatieve gevolgen van het feit dat Hongarije vanaf juli 2024 voor zes maanden het voorzitterschap van de EU gaat bekleden; 6. drukt nogmaals zijn bezorgdheid uit over berichten dat de commissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding, Olivér Várhelyi, opzettelijk tracht het centrale belang van hervormingen op het gebied van de democratie en de rechtsstaat in de EU-toetredingslanden te omzeilen en te ondermijnen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een onafhankelijk onderzoek naar deze kwestie in te stellen en de resultaten hiervan aan het Parlement en de Raad mee te delen; 7. is ingenomen met de bereidheid van de regering van Armenië om nader tot de Europese Unie te komen en verzoekt de Commissie te overwegen om in de bilaterale betrekkingen verder te gaan dan de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst; 8. concludeert dat de Turkse regering geen interesse toont om de al lang bestaande en groeiende kloof tussen Turkije en de EU op het gebied van waarden en normen te dichten, aangezien zij de afgelopen jaren heeft laten zien dat het aan politieke wil ontbreekt om de noodzakelijke hervormingen door te voeren, in het bijzonder wat betreft de rechtsstaat, de grondrechten en de bescherming en inclusie van alle etnische, religieuze en seksuele minderheden; concludeert voorts dat de Turkse regering geen interesse heeft getoond om de criteria van Kopenhagen te eerbiedigen en te handhaven en haar optreden af te stemmen op het beleid en de doelstellingen van de EU; 9. benadrukt dat toetreding tot de EU moet plaatsvinden overeenkomstig artikel 49 VEU, met inachtneming van de relevante procedures en op voorwaarde dat aan de vastgestelde criteria wordt voldaan, met name de criteria van Kopenhagen voor EU-lidmaatschap; onderstreept dat toetreding altijd een op verdiensten gebaseerd proces moet blijven dat vereist dat de landen van de Westelijke Balkan, Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië de relevante hervormingen aanvaarden en uitvoeren, met name op het gebied van democratie, de rechtsstaat, mensenrechten, fundamentele vrijheden, eerbiediging en bescherming van minderheden, de markteconomie en de uitvoering van het EU-acquis; is ingenomen met de inspanningen van vele autoriteiten van de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten om vooruitgang te boeken met hun hervormingsagenda en moedigt hen aan hun inspanningen verder op te voeren om het EU-lidmaatschap dichterbij te brengen, in overeenstemming met de aanbevelingen van de Commissie; verwacht dat de komende tijd tastbare vooruitgang zal worden geboekt middels de door de EU gefaciliteerde dialoog tussen Belgrado en Pristina, en verwacht van de betrokken partijen dat zij invulling gaan geven aan hun beloftes; herhaalt zijn oproep aan de Commissie en de Raad om de beperkende maatregelen tegen Kosovo op te heffen; benadrukt dat tijdens het uitbreidingsproces van de EU moet worden vermeden dat onopgeloste bilaterale en regionale geschillen worden gebruikt om de toetredingsprocessen van kandidaat-lidstaten te blokkeren; verzoekt de Commissie een mechanisme voor te stellen dat ervoor zorgt dat de beslechting en arbitrage van deze geschillen losstaan van de toetreding van de kandidaat-lidstaten tot de EU; merkt op dat het gebruik door de lidstaten van bilaterale kwesties voor hun eigen voordeel in strijd is met de geest van de EU-Verdragen; betreurt in dat verband de heropleving van eenzijdige historische eisen van bepaalde lidstaten, hetgeen de weg naar EU-lidmaatschap van bepaalde kandidaat-lidstaten in de weg staat en de geloofwaardigheid van de EU aanzienlijk ondermijnt; 10. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een verordening tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne (3) , waarmee ook hervormingen in verband met de toetreding tot de EU zullen worden ondersteund; herhaalt zijn standpunt over de faciliteit zoals vastgesteld in oktober 2023; is bezorgd over het gebrek aan vooruitgang in de wetgevingsprocedure en dringt er bij de Raad op aan snel een algemene aanpak vast te stellen met betrekking tot de verordening en de algehele herziening van het meerjarig financieel kader, zodat de interinstitutionele onderhandelingen onverwijld van start kunnen gaan; 11. is er sterk van overtuigd dat aansluiting bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU een fundamentele noodzaak is voor kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, en ook een manier om onvoorwaardelijke toewijding aan de fundamentele beginselen van de EU te tonen, alsmede een belangrijke indicator voor de duurzaamheid van toekomstig lidmaatschap; herhaalt dat een land alleen kan toetreden als het zich aansluit bij de sancties die de EU aan Rusland heeft opgelegd in verband met de oorlog van dat land tegen Oekraïne; 12. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan vaart te zetten achter de integratie van landen die blijk geven van een strategische oriëntatie en niet-aflatende inzet in de richting van EU-gerelateerde hervormingen, consolidatie van de democratie, fundamentele waarden en afstemming van het buitenlands en veiligheidsbeleid; 13. moedigt een consequente toepassing van normen en regels op alle kandidaat-lidstaten aan en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het uitbreidingsproces continu op effectieve, transparante en integere wijze wordt gevoerd en dat alle besluiten worden genomen op een eerlijke, onbevooroordeelde wijze die de kernbeginselen van de Unie weerspiegelt; 14. verzoekt de Commissie strikt de voorwaarden toe te passen en toetredingslanden formeel te beoordelen in het kader van het EU-rechtsstaatmechanisme, met als doel een objectief en duidelijk beeld te geven van de stand van zaken, om te voorkomen dat zich een aanhoudend gebrek aan vooruitgang, ernstige tekortkomingen of achteruitgang voordoen; wijst erop dat sommige uitbreidingslanden maar beperkte inspanningen hebben geleverd om te voldoen aan de vereisten voor lidmaatschap zoals vastgelegd in de criteria van Kopenhagen; betreurt het ernstige en verontrustende gebrek aan vooruitgang of zelfs terugval in sommige uitbreidingslanden op weg naar EU-lidmaatschap; verzoekt de Commissie in dit opzicht alleen middelen uit te betalen aan landen die tastbare resultaten boeken en hervormingen doorvoeren op het gebied van de “fundamentele kwesties”; 15. verzoekt de EU ervoor te zorgen dat zij zich er ook op voorbereidt elke kandidaat-lidstaat van de EU in het toetredingsproces te verwelkomen tot de interne markt van de EU zodra het land heeft aangetoond in staat te zijn de vereiste verplichtingen na te komen en een solide rechtsstaat tot stand te brengen; pleit in dit verband voor de invoering van modellen van positieve conditionaliteit op gebieden waar vooruitgang wordt geboekt, voor het verlenen van toegang tot de interne markt van de EU en tot andere beleidsmaatregelen en initiatieven van de EU op basis van een prioritair actieplan en relevante sectorale programma’s, en voor het verlenen van toegang tot relevante EU-middelen, zodat de burgers van kandidaat-lidstaten de vruchten van de toetreding kunnen plukken tijdens het proces in plaats van pas bij de voltooiing ervan; dringt er tevens op aan negatieve conditionaliteit toe te passen in geval van achteruitgang of een aanhoudend gebrek aan vooruitgang, in de vorm van opschorting van pretoetredingsfinanciering en van de toetredingsonderhandelingen; dringt met name aan op de invoering van striktere en afdwingbare verantwoordingsnormen met betrekking tot de besteding van die financiering; benadrukt dat voordelen en initiatieven zoals de Europese politieke gemeenschap geen alternatieven voor uitbreiding zijn, aangezien dat de legitieme aspiraties van landen die lid van de EU willen worden, zou fnuiken; 16. verzoekt na te denken over het aanwijzen van een hoofdonderhandelaar (“chief negotiator”) van de EU, die verantwoording moet afleggen aan het Europees Parlement, die onderhandelingen voert met een breed mandaat voert voor elk land; 17. benadrukt dat er behoefte is aan meer parlementair toezicht op het uitbreidingsbeleid van de EU; pleit ervoor de rol van het Parlement gedurende het gehele toetredingsproces te versterken en het Parlement onder meer in staat te stellen breed toezicht uit te oefenen op de door vele kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten geboekte vooruitgang op alle beleidsterreinen; verzoekt de Commissie en de Raad terdege rekening te houden met de bekommernissen en eisen van het Parlement; wijst op de specifieke rol van parlementaire organen in de uitbreidingslanden en dringt erop aan hun functie in het toetredingsproces te versterken, aangezien zij een specifieke en belangrijke rol spelen bij de doorvoering van de nodige hervormingen, door aanpassing van de wetgeving, toezicht en voorlichting aan de burgers; 18. benadrukt de noodzaak van interne EU-hervormingen parallel aan het uitbreidingsproces, om de capaciteit van de Unie om doeltreffend nieuwe leden op te nemen te vergroten, zoals bepaald in de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen van 1993, om ervoor te zorgen dat het uitbreidingsproces een positieve bijdrage levert aan de algehele cohesie en stabiliteit van de Unie en om het vermogen van de EU om op te treden te vergroten door de besluitvorming te hervormen, onder meer door de invoering van stemming met gekwalificeerde meerderheid, ook voor besluiten op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid en op gebieden die van belang zijn voor het toetredingsproces; dringt met name aan op schrapping van het vereiste van eenparigheid voor besluiten over het starten van het onderhandelingsproces, alsook voor besluiten over het openen en sluiten van afzonderlijke onderhandelingsclusters en -hoofdstukken, maar benadrukt dat voor het definitieve besluit over de toetreding van elke kandidaat-lidstaat het beginsel van stemming met eenparigheid moet blijven gelden; dringt er voorts op aan de doeltreffende werking van een uitgebreide Unie als geheel te waarborgen; herinnert eraan dat vooruitgang in de richting van stemmingen zonder het vereiste van eenparigheid ook mogelijk is door volledig gebruik te maken van het mogelijkheden die het Verdrag van Lissabon biedt; herinnert eraan dat hervormingen de doeltreffende werking van een uitgebreide Unie als geheel kunnen waarborgen, parallel aan de toetredingsonderhandelingen met de kandidaat-lidstaten, zodat de EU klaar is om binnen een redelijke termijn nieuwe leden te verwelkomen, uiterlijk aan het eind van dit decennium; 19. dringt aan op een robuust monitoringmechanisme voor de hervormingen en de vorderingen van de kandidaat-lidstaten wat de eerbiediging van de politieke criteria betreft; dringt met name aan op de instelling van een specifiek en doeltreffend monitoringmechanisme voor de bescherming van de fundamentele waarden en de financiële belangen van de Unie in het kader van de toetredingsprocedures; dringt erop aan dat het mechanisme ter bescherming van de rechtsstaat en de fundamentele beginselen en waarden van de EU, en de monitoringcapaciteit ter waarborging van de naleving hiervan, vóór de volgende uitbreiding worden versterkt; beklemtoont dat er behoefte is aan een breder conditionaliteitsmechanisme in verband met de rechtsstaat, dat betrekking heeft op de hele begroting van de Unie en alle fundamentele waarden van de Unie, zoals bedoeld in artikel 2 VEU; 20. verzoekt de Commissie nogmaals om de aanbevelingen van speciaal verslag 01/2022 van de Europese Rekenkamer uit te voeren teneinde ervoor te zorgen dat de financiële bijstand van de EU ter ondersteuning van de rechtsstaat in de Westelijke Balkan daadwerkelijke effect sorteert, met name door duidelijke richtsnoeren en benchmarks uit te werken voor de toepassing van de bepalingen inzake differentiëring en conditionaliteit in het kader van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III); verzoekt de Commissie de nieuwe toetredingslanden toe te voegen aan IPA III; 21. verzoekt de Commissie in het uitbreidingsproces rekening te houden met de lopende reflectie over de perspectieven voor hervormingen op lange termijn van het EU-beleid; 22. verzoekt de EU en haar lidstaten de betrokkenheid van het publiek aanzienlijk te vergroten en de strategische communicatie over de voordelen van uitbreiding te versterken, zowel in de toetredingslanden als in de lidstaten; verzoekt de autoriteiten van de toetredingslanden hun volledige medewerking te verlenen bij deze inspanningen; roept de EU en haar lidstaten ertoe op zich actief in te zetten voor conflictoplossing en de bevordering van goede nabuurschapsbetrekkingen in de kandidaat-landen; verzoekt de Commissie financiële steun te verlenen aan toetredingslanden die echt werken aan goede nabuurschapsbetrekkingen en duurzame verzoening en die volledig zijn afgestemd op de strategische doelstellingen, waarden en belangen van de EU, met inbegrip van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU; 23. verzoekt de EU en haar lidstaten om in kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten steun te blijven geven aan mediawijsheid en de onafhankelijkheid van de media, alsook aan het maatschappelijk middenveld, en deze landen te ondersteunen in hun strijd tegen informatiemanipulatie en kwaadwillige buitenlandse inmenging, teneinde de democratische instellingen en waarden te versterken; benadrukt dat het belangrijk is organisaties van het maatschappelijk middenveld structureel bij het toetredingsproces te betrekken; verzoekt de EU in dit verband aanvullende middelen toe te wijzen aan maatschappelijke actoren die zich inzetten voor de waarden en beginselen van de EU, democratie, vredesopbouw en interpersoonlijke contacten; hamert erop dat gendergelijkheid, mensenrechten (met name de vrijheid van meningsuiting), de bescherming van minderheden en de bescherming van mensenrechtenverdedigers op deze gebieden in het beleid moeten worden geïntegreerd en dat het beginsel van non-discriminatie ten volle moet worden toegepast gedurende het hele toetredingsproces; benadrukt dat meer interpersoonlijke contacten tussen EU-lidstaten en uitbreidingslanden belangrijk zijn; 24. verzoekt het volgende college van commissarissen een commissaris voor Uitbreiding te benoemen, alsook het directoraat-generaal voor Uitbreiding opnieuw in te voeren; 25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regeringen en parlementen van de toetredingslanden. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Taiwan, – gezien de resultaten van de tweede handels- en investeringsdialoog (TID) tussen de EU en Taiwan van 28 april 2023, – gezien de onderhandelingen over het handelsinitiatief van de Verenigde Staten en Taiwan voor de 21e eeuw, die sinds 27 juni 2022 lopen, – gezien de ondertekening op 8 november 2023 van een versterkt handelspartnerschap tussen het Verenigd Koninkrijk en Taiwan, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 september 2021 getiteld “De EU-strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio” (JOIN(2021)0024), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 20 juni 2023 betreffende een “strategie voor economische veiligheid van de EU” (JOIN(2023)0020), – gezien de vraag aan de Commissie betreffende de handels- en investeringsbetrekkingen tussen de EU en Taiwan ( O-000046/2023 – B9-0037/2023), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie internationale handel, A. overwegende dat de EU haar standpunt inzake het één-China-beleid handhaaft; B. overwegende dat de EU en Taiwan gelijkgestemde partners zijn en fundamentele waarden, zoals de eerbiediging van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat, delen; C. overwegende dat Taiwan zich inzet voor een op regels gebaseerde orde in de Wereldhandelsorganisatie (WTO); overwegende dat Taiwan sinds 2002 lid is van de WTO en in 2009 toegetreden is tot de WTO-overeenkomst inzake overheidsopdrachten; D. overwegende dat Taiwan een aantal vrijhandelsovereenkomsten en bilaterale investeringsovereenkomsten heeft gesloten alsook economische dialogen onderhoudt met landen in de Indo-Pacifische regio, met name de VS, Australië, Japan, Maleisië, Nieuw-Zeeland, Singapore en Vietnam, en ook een kaderovereenkomst voor economische samenwerking heeft gesloten met China; E. overwegende dat Taiwan de sancties van de EU tegen Rusland in verband met de situatie in Oekraïne heeft gesteund; F. overwegende dat de EU in haar Indo-Pacifische strategie aangeeft dat de zij ook nauwe handels- en investeringsbetrekkingen met Taiwan zal nastreven; G. overwegende dat de EU de op drie na grootste handelspartner is van Taiwan, na China, de VS en Japan; overwegende dat Taiwan in 2022 de op elf na grootste handelspartner van de EU was; overwegende dat de EU de grootste bron van directe buitenlandse investeringen in Taiwan is; overwegende dat wat de Taiwanese investeringen in de EU betreft, het potentieel niet wordt gehaald; H. overwegende dat de invoer in de EU uit Taiwan in 2022 goed was voor 49,2 miljard EUR aan goederen en 6,4 miljard EUR aan diensten, en dat de uitvoer uit de EU naar Taiwan in totaal 35,1 miljard EUR aan goederen en 6,9 miljard EUR aan diensten bedroeg; I. overwegende dat het wegnemen van de bestaande handelsbelemmeringen met Taiwan de handelsbetrekkingen tussen de EU en Taiwan ten goede zou komen; 1. erkent dat Taiwan een belangrijke economische en investeringspartner is voor de EU; wijst erop dat de totale handel in goederen in 2022 een recordhoogte van 84,2 miljard EUR bereikte en dat de EU de belangrijkste bron van buitenlandse directe investeringen in Taiwan is; is van mening dat er nog veel potentieel is om deze cijfers verder te verbeteren; 2. benadrukt dat Taiwan van cruciaal belang is voor de toeleveringsketens in de EU en daarbuiten; wijst op het strategische belang van handels- en economische betrekkingen met Taiwan, als betrouwbare en gelijkgestemde partner in de huidige geopolitieke context, in overeenstemming met de economische veiligheidsstrategie van de Europese Unie; 3. moedigt Taiwan aan constructief samen te werken aan een ambitieuze hervorming van de WTO, met inbegrip van diens orgaan voor geschillenbeslechting; verzoekt Taiwan te overwegen om zich in de tussentijd aan te sluiten bij de tijdelijke regeling met verschillende partijen inzake beroep en arbitrage; 4. is van mening dat bilaterale handelsbetrekkingen van vitaal belang zijn voor de groene en digitale transitie, aangezien Taiwan een belangrijke producent is van hightechgoederen, met name halfgeleiders en elektronische producten; 5. verzoekt zowel de Commissie als Taiwan de samenwerking te versterken om de banden op economisch, handels- en investeringsgebied verder te versterken en aldus de technologische samenwerking uit te breiden op gebieden als hernieuwbare energie en duurzame industrieën; 6. is ingenomen met de in de tweede handels- en investeringsdialoog overeengekomen toezeggingen om de bilaterale handelsbetrekkingen te bevorderen en belangrijke handelskwesties aan te pakken, waaronder offshore-windenergie en markttoegang voor landbouwproducten uit de EU, maatregelen ter bevordering van digitale handel en veiligheidsgerelateerde aspecten van handel en investeringen; dringt aan op snelle vooruitgang bij het in de praktijk brengen van deze toezeggingen en het doorvoeren van de nodige veranderingen; wijst op de noodzaak van soortgelijke vooruitgang bij het oplossen van belemmeringen in verband met vereisten inzake lokale inhoud; 7. is ingenomen met het overeengekomen voornemen om samen te werken om de sancties van de EU en Taiwan tegen Rusland op elkaar af te stemmen, alsook met de toezegging van Taiwan om Oekraïne te steunen in het licht van de brute en ongerechtvaardigde agressie van Rusland; 8. is ingenomen met de jaarlijkse organisatie van het EU-investeringsforum in Taiwan en moedigt meer bilaterale investeringen in beide richtingen aan; 9. dringt er nogmaals bij de EU op aan een stap verder te gaan dan de handels- en investeringsdialoog en de samenwerking op het gebied van handel en investeringen met Taiwan te intensiveren door middel van een formele bilaterale overeenkomst, onder meer door te streven naar een veerkrachtige overeenkomst over toeleveringsketens, en herhaalt zijn verzoek om een bilateraal investeringsakkoord; 10. dringt er nogmaals bij de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) op aan een strategie voor veerkracht te ontwikkelen en snel te beginnen met de voorbereidingen van een veerkrachtige overeenkomst met Taiwan over toeleveringsketens, om de respectieve kwetsbaarheden op een voor beide partijen voordelige manier aan te pakken en de veiligheid van Taiwan te beschermen door zijn siliciumschild te versterken; 11. ziet mogelijkheden voor samenwerking op het belangrijke gebied van de bescherming van kritieke infrastructuur, alsook tegen economische dwang en voor economische veiligheid; dringt aan op nauwere samenwerking op het gebied van digitale handel, douane en cyberweerbaarheid, omdat dit van vitaal belang is om voorspelbare en ongehinderde handelsstromen te waarborgen; 12. verzoekt de Commissie en de lidstaten culturele en onderwijsuitwisselingen mogelijk te maken en aan te moedigen om wetenschappelijke en academische samenwerking in het kader van de bredere handels- en investeringsbetrekkingen te bevorderen; 13. verzoekt de Commissie de deelname van vertegenwoordigers van het Taiwanese maatschappelijk middenveld alsook van Taiwanese bedrijven en organisaties aan handels- en economische samenwerking te bevorderen; 14. dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan hun steun op te voeren zodat Taiwan aan multilaterale en internationale fora kan deelnemen; 15. wijst op de rol van de parlementaire dimensie bij het faciliteren van sterkere handels- en investeringsbetrekkingen met Taiwan; 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, en de Taiwanese autoriteiten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, – gezien Verordening (EU) 2018/302 van 28 februari 2018 inzake de aanpak van ongerechtvaardigde geoblocking en andere vormen van discriminatie van klanten op grond van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging in de interne markt (1) (de “verordening inzake geoblocking”), – gezien Richtlijn 2006/123/EG van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt (2) (de “dienstenrichtlijn”), – gezien Richtlijn 2009/22/EG van 23 april 2009 betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen (3) , – gezien Richtlijn 2010/13/EU van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (4) (de “richtlijn audiovisuele mediadiensten”), – gezien Richtlijn (EU) 2019/789 van 17 april 2019 tot vaststelling van voorschriften inzake de uitoefening van auteursrechten en naburige rechten die van toepassing zijn op bepaalde online-uitzendingen van omroeporganisaties en doorgifte van televisie- en radioprogramma’s (5) , – gezien Verordening (EU) 2017/1128 van 14 juni 2017 betreffende grensoverschrijdende portabiliteit van online-inhoudsdiensten in de interne markt (6) (de “portabiliteitsverordening”), – gezien Verordening (EU) 2017/2394 van 12 december 2017 betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming (7) (de “verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming”), – gezien Verordening (EU) 2021/782 van 29 april 2021 betreffende de rechten en verplichtingen van treinreizigers (8) , – gezien het verslag van de Commissie van 30 november 2020 betreffende de eerste beoordeling op korte termijn van de verordening inzake geoblocking ( COM(2020)0766 ) en het begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2020)0294), – gezien de in 2020 gepubliceerde studie van de Commissie getiteld “Study on the impacts of the extension of the scope of the Geo-blocking Regulation to audiovisual and non-audiovisual services giving access to copyright protected content” (studie over de gevolgen van de uitbreiding van het toepassingsgebied van de verordening inzake geoblocking tot audiovisuele en niet-audiovisuele diensten die toegang geven tot auteursrechtelijk beschermde inhoud), – gezien de studie van de Commissie, getiteld “Mystery shopping survey on territorial restrictions and geo-blocking in the European Digital Single Market” (mystery-shoppingonderzoek naar territoriale beperkingen en geoblocking op de Europese digitale eengemaakte markt), gepubliceerd in mei 2016, – gezien de in 2019 gepubliceerde studie van de Commissie getiteld “Flash Eurobarometer 477 on Accessing Content Online and Cross-border Portability of Online Content Services, Cross-border Access to Content Online, and Intra-EU Calls” (Flash Eurobarometer 477 over toegang tot online-inhoud, grensoverschrijdende portabiliteit van online-inhoudsdiensten, grensoverschrijdende toegang tot online-inhoud en intra-EU-oproepen), – gezien de in juni 2020 gepubliceerde studie van de Commissie getiteld “Mystery shopping survey on territorial restrictions and geo-blocking in the European Digital Single Market” (mystery-shoppingonderzoek naar territoriale beperkingen en geoblocking op de Europese digitale eengemaakte markt) – gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien de adviezen van de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie juridische zaken, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9‑0335/2023 ), A. overwegende dat de verordening inzake geoblocking tot doel heeft de toegang tot goederen en diensten voor klanten te verbeteren en ongerechtvaardigde discriminatie van klanten op de interne markt te voorkomen door vier specifieke doelstellingen na te streven, namelijk het verbeteren van de transparantie voor klanten door toegang tot websites of apps op de hele interne markt mogelijk te maken, het voorkomen van ongerechtvaardigde verschillen in behandeling bij de toegang tot goederen en diensten voor klanten op de hele interne markt, het verbeteren van de publieke handhaving met betrekking tot ongerechtvaardigde geoblocking en elke andere vorm van discriminatie op grond van verblijfplaats, plaats van vestiging of nationaliteit van klanten, en het vergroten van de rechtszekerheid voor bedrijven bij grensoverschrijdende transacties; B. overwegende dat het algemene doel van de verordening inzake geoblocking is ervoor te zorgen dat economische actoren EU-klanten (met inbegrip van consumenten en andere eindgebruikers) op dezelfde wijze behandelen, ongeacht hun geografische locatie, nationaliteit of verblijfplaats; C. overwegende dat het Parlement de Commissie heeft verzocht zorgvuldig na te gaan of elektronisch geleverde diensten waarvan het belangrijkste kenmerk het verschaffen van toegang tot en het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken of ander beschermd materiaal is, in het toepassingsgebied van de verordening inzake geoblocking kunnen worden opgenomen; overwegende dat de Commissie uit hoofde van artikel 9 van de verordening inzake geoblocking gehouden was om deze evaluatie uiterlijk op 23 maart 2020 uit te voeren; overwegende dat de Commissie in haar verslag betreffende de eerste beoordeling op korte termijn van de verordening inzake geoblocking stelt dat, wat audiovisuele inhoud betreft, een Europese consument gemiddeld toegang heeft tot slechts 14 % van de films die online beschikbaar zijn in de EU27 (9) , en herinnert eraan dat de toegang sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat, hetgeen blijkt uit het feit dat consumenten in Griekenland toegang hebben tot slechts 1,3 % van alle titels die in alle lidstaten van de EU beschikbaar zijn, terwijl consumenten in Duitsland toegang hebben tot 43,1 % van alle filmtitels die in alle lidstaten beschikbaar zijn; D. overwegende dat het Parlement in maart 2021 een plenair debat heeft gehouden over de evaluatie van de verordening inzake geoblocking en dat de Commissie tijdens dat debat is verzocht een wetsvoorstel goed te keuren om het toepassingsgebied van de verordening inzake geoblocking uit te breiden tot audiovisuele diensten; overwegende dat de Commissie tijdens het debat heeft aangegeven van plan te zijn een dialoog met belanghebbenden aan te gaan om in kaart te brengen hoe de toegang tot en de beschikbaarheid van audiovisuele inhoud in de EU kunnen worden verbeterd, en heeft beloofd ten laatste eind 2022 de geboekte voortgang te inventariseren en vervolgens een besluit te nemen over de follow-up, waarbij zij verschillende opties zal beoordelen, waaronder wetgevende maatregelen; E. overwegende dat het aantal consumenten dat toegang probeert te krijgen tot in andere lidstaten aangeboden audiovisuele inhoud, gestaag toeneemt; overwegende dat de Commissie daarom de dialoog zal aangaan met belanghebbenden om de verspreiding van kwalitatief hoogstaande inhoud in de hele EU te bevorderen; overwegende dat deze dialoog als actie 7 opgenomen is in het actieplan voor de media en de audiovisuele sector (10) ; overwegende dat tijdens de dialoog met belanghebbenden gewezen is op de centrale plaats van de territoriale werking van de audiovisuele sector, een sector die zowel op economisch als op cultureel vlak van essentieel belang is voor de EU en van vitaal belang voor het behoud van de culturele en taalkundige diversiteit en het pluralisme van de media in de EU; F. overwegende dat burgers die in grensregio’s wonen of tot een taalkundige minderheid behoren als gevolg van geoblocking soms geen toegang tot inhoud in hun moedertaal hebben, waarmee zij mogelijkerwijs verminderd toegang hebben tot culturele inhoud; overwegende dat de toename van het aanbod van “on demand”-inhoud en de veranderende patronen van het tot zich nemen van audiovisuele inhoud zouden moeten aanzetten tot een heroverweging van de benadering van de EU van vergunningverlening voor inhoud; G. overwegende dat de lidstaten bij de omzetting van de verordening inzake geoblocking met uitdagingen en vertragingen zijn geconfronteerd; H. overwegende dat de verordening inzake geoblocking moet worden beschouwd in de context van het totale pakket maatregelen inzake e-handel en in het licht van andere, hieraan gerelateerde wetgeving, met name met betrekking tot grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten, de verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming en de richtlijn betreffende audiovisuele mediadiensten, rekening houdend met het potentieel ervan om grensoverschrijdende e-handel in Europa te vergroten, als voorwaarde voor de volledige werking van de digitale eengemaakte markt; I. overwegende dat het handhaven van geoblocking voor auteursrechtelijk beschermde werken en beschermd materiaal een van de belangrijkste instrumenten is om culturele diversiteit te waarborgen; 1. wijst op het nog niet aangeboorde potentieel voor grensoverschrijdende economische activiteiten en beklemtoont dat deze activiteiten kunnen worden gestimuleerd door de overgebleven belemmeringen door geoblocking weg te nemen, waarmee de soepele werking van de interne markt wordt gewaarborgd en ervoor wordt gezorgd dat alle Europese burgers - ongeacht waar zij zich bevinden - gelijke toegang hebben tot goederen en diensten, naast verdere bevordering van het vrije verkeer van goederen en diensten in overeenstemming met de beginselen van de verordening inzake geoblocking; onderstreept de noodzaak om het consumentenbewustzijn te vergroten, aangezien veel burgers nog steeds niet op de hoogte zijn van de geldende regels, hetgeen leidt tot een verminderd vertrouwen in grensoverschrijdend internetwinkelen; roept op tot verdere acties om ongerechtvaardigde belemmeringen weg te nemen en de lasten bij het verlenen van grensoverschrijdende diensten te verlichten, teneinde het volledige potentieel van de interne markt voor consumenten en bedrijven ten volle te benutten, alsook tot een betere handhaving van maatregelen op lidstaatniveau om de doeltreffendheid van de verordening inzake geoblocking te waarborgen; 2. onderstreept het belang van de verordening inzake geoblocking voor de totstandbrenging van een meer robuuste, coherente, toegankelijke en eerlijke interne markt voor alle burgers en bedrijven in de EU zonder discriminatie of ongerechtvaardigde belemmeringen, en ongeacht hun nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging; benadrukt dat verdere stappen moeten worden gezet om het volledige potentieel van de verordening te verwezenlijken, onder meer door het rechtskader ter ondersteuning van de grensoverschrijdende uitwisseling van goederen en diensten te versterken; 3. merkt op dat de Commissie de eerste beoordeling op korte termijn van de verordening inzake geoblocking ( COM(2020)0766 ) zeven maanden na de in de verordening vastgestelde uiterste termijn heeft gepubliceerd; erkent dat deze eerste beoordeling is uitgevoerd vóór het begin van de COVID-19-pandemie, wat betekent dat veranderingen in zowel consumenten- als handelsgedrag als gevolg van de pandemie derhalve niet tot uiting kwamen in het verslag van de Commissie van 2020; wijst op de veranderingen in het koopgedrag van de consument en de toenemende voorkeur voor het online kopen van goederen en diensten, die door de gevolgen van de COVID-19-pandemie verder is versterkt; erkent de toename van onlineactiviteiten, waaronder e-handel, digitale diensten en werken op afstand, en onderstreept de noodzaak van een robuuste en inclusieve digitale eengemaakte markt die aansluit bij deze veranderingen in het koopgedrag van de consument; onderstreept daarom dat verdere conclusies moeten worden getrokken op basis van de nieuwe gegevens op dit gebied en dat de invoering van aanvullende maatregelen ter vermindering van marktfragmentatie en voor het elimineren van ongerechtvaardigde belemmeringen moeten worden overwogen, rekening houdend met het feit dat 12 % van de bedrijven in de EU (11) in reactie op de pandemie begonnen is met of meer inspanningen heeft geleverd om goederen of diensten online te verkopen, en met het verbeteren van de consumentenrechten en -ervaring; benadrukt de noodzaak van een uitgebreide herevaluatie van de verordening in het licht van de versnelde digitale transformatie, waaronder van de doeltreffendheid van de verordening, mede rekening houdend met de veranderingen in het gedrag van consumenten en handelaren als gevolg van de COVID-19-pandemie; 4. verzoekt de lidstaten de verordening inzake geoblocking volledig toe te passen en te handhaven en doortastend op te treden tegen entiteiten die consumenten alle voordelen van de interne markt ontnemen, onder meer door te zorgen voor passende handhavingsinstrumenten en de grensoverschrijdende samenwerking te intensiveren, onder meer door een versterkt samenwerkingsnetwerk voor consumentenbescherming (SCB-netwerk); verzoekt de Commissie met klem de handhaving te versterken om versnippering van de regels te voorkomen; verzoekt de Commissie dit te faciliteren door de verschillende handhavingsmaatregelen die tot op heden door de lidstaten zijn gebruikt, te beoordelen om te bepalen welke het meest evenredig en doeltreffend zijn, en deze te delen als beste praktijk, teneinde te bevorderen dat de lidstaten een geharmoniseerde aanpak volgen; 5. erkent dat er sprake is van een grote variatie van minimum- en maximumboetes die tussen en binnen de lidstaten kunnen worden toegepast; verzoekt de Commissie nauwlettender te onderzoeken of dergelijke verschillen de doeltreffendheid en de geharmoniseerde toepassing van de verordening kunnen aantasten; 6. benadrukt dat er behoefte is aan een robuuster kader voor de verzameling en analyse van gegevens om meer inzicht te krijgen in de gevolgen en de doeltreffendheid van de verordening inzake geoblocking, met inbegrip van het effect ervan op het consumentengedrag en de marktdynamiek; merkt op dat de snel toenemende digitalisering van de handel in goederen en diensten uitstekende kansen biedt op het vergemakkelijken van de grensoverschrijdende toegang en het bevorderen van de concurrentie tussen verschillende bedrijven in de EU, ten voordele van de consumenten; 7. erkent dat verder bewijs nodig is van de doeltreffendheid, de evenredigheid en de afschrikkende werking van de verschillende handhavingsmaatregelen in de lidstaten in het kader van transacties tussen bedrijven; dringt er bij de Commissie op aan een uitgebreid onderzoek van de gevolgen van de verordening inzake geoblocking voor transacties tussen bedrijven uit te voeren, met speciale aandacht voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); 8. merkt op dat een derde van alle klachten die door de antwoordende bevoegde autoriteiten werden ontvangen, feitelijk niet onder de verordening viel, zoals onder meer auteursrechtelijk beschermde inhoud en verzekeringsdiensten, waaruit blijkt dat consumenten geoblocking op deze gebieden als bijzonder problematisch ervaren; benadrukt hoe belangrijk het is om oog te hebben voor de mogelijke voordelen van de uitbreiding van het toepassingsgebied van de verordening tot nieuwe gebieden en om maatregelen te nemen om het bewustzijn over deze verordening en alle andere toepasselijke wetgeving te vergroten; verzoekt de Commissie te beoordelen of tekortkomingen in de handhaving van andere toepasselijke wetgeving onbedoeld tot klachten of problemen met betrekking tot deze verordening kunnen leiden; 9. stelt vast dat de blokkering van toegang tot online-interfaces en omleiding in de meeste lidstaten de meest voorkomende redenen waren om te klagen; herinnert eraan dat de nieuwe Verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming bedoeld is om de samenwerking van het samenwerkingsnetwerk voor consumentenbescherming te versterken, aangezien zij voorziet in nieuwe procedures en versterkte mechanismen voor wederzijdse bijstand en waarschuwing; verzoekt om een evaluatie van de doeltreffendheid van deze nieuwe procedures en mechanismen, om versterkte coördinatie-inspanningen, alsook om de ontwikkeling van strategieën voor het aanpakken van de meest voorkomende redenen om te klagen; benadrukt dat de inspanningen op het gebied van bewustmakingscampagnes voor zowel handelaren als consumenten moeten worden opgevoerd; 10. herinnert eraan dat de verordening inzake geoblocking prijsdiscriminatie op grond van de nationaliteit, de verblijfplaats of de plaats van vestiging van de consument verbiedt; verzoekt de Commissie permanent in kaart te brengen wat de impact is van het gebruik van kunstmatige intelligentie, waaronder op de kennis bij consumenten over geoblockingpraktijken, waarmee - onder andere - dergelijke praktijken minder zichtbaar worden gemaakt voor consumenten; 11. erkent dat er nog altijd bepaalde prijsverschillen kunnen bestaan voor grensoverschrijdende klanten, die gerechtvaardigd kunnen zijn op grond van factoren zoals verschillende btw-tarieven en hogere kosten voor grensoverschrijdende bezorging; is echter van mening dat consumenten de toegang niet mag worden ontzegd tot concurrerende aanbiedingen die op de eengemaakte markt door dezelfde of andere aanbieders worden gedaan; 12. erkent dat er praktische, organisatorische en financiële uitdagingen zouden kunnen zijn, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen, in verband met de invoering van de mogelijke verplichting voor handelaren om producten te leveren in het land waar de consument zijn verblijfplaats heeft; betreurt dat bepaalde handelaren in hun algemene voorwaarden consumenten verbieden om gebruik te maken van methoden voor zelfafhaling of zelforganisatie, of weigeren om producten te verzenden naar transportbedrijven die gespecialiseerd zijn in grensoverschrijdende pakketbezorging, wat in strijd is met de beginselen van de verordening inzake geoblocking; benadrukt dat bezorgingsbeperkingen bij grensoverschrijdende online verkopen nog steeds van invloed zijn op meer dan 50 % van de pogingen tot aankoop, waardoor de verwachtingen van de consument de grond in worden geboord; verzoekt de Commissie en de lidstaten verdere stappen te ondernemen om de toegang tot en de werking van grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten te vergemakkelijken; herinnert eraan dat handelaren externe transportbedrijven niet mogen verhinderen om de grensoverschrijdende levering van producten aan consumenten mogelijk te maken, met name in gevallen waarin de handelaar een dergelijke optie niet aanbiedt of wanneer de handelaar verbiedt dat de consument de producten zelf bij de winkel afhaalt; verzoekt de Commissie derhalve na te gaan in hoeverre de identificatie van betaalbare grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten nog altijd een probleem is voor onlineverkopers; is van mening dat de Commissie moet overwegen een nog meer expliciete verwijzing naar deze derde partij pakketbezorgdiensten in de verordening op te nemen; verzoekt de Commissie en de lidstaten verdere stappen te ondernemen om de toegang tot en de werking van grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten te vergemakkelijken; 13. erkent de noodzaak van verdere werkzaamheden in verband met normalisatie en interoperabiliteit, alsook het belang van steun aan de lopende inspanningen ter verbetering van de normalisatie en de algemene kwaliteit van de dienstverlening op het gebied van grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten, en verzoekt de Commissie na te denken over aanvullende maatregelen ter ondersteuning van een reductie van verzendkosten bij grensoverschrijdende transacties; 14. neemt kennis van de herziening van de verticale groepsvrijstellingsverordening (12) ; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat overeenkomsten inzake selectieve distributie en exclusieve rechten niet worden misbruikt, het recht op passieve verkoop niet ondermijnen of het vrije verkeer van goederen en diensten over nationale grenzen heen niet beperken, en niet verhinderen dat consumenten goederen en diensten kopen die in andere lidstaten beschikbaar zijn, en beveelt aan een bredere en meer gedetailleerde analyse uit te voeren, waarbij met name gekeken moet worden naar de gevolgen van deze overeenkomsten voor kmo’s; verzoekt de Commissie in dit verband een grondige beoordeling te maken van de doeltreffendheid van artikel 6 van de geoblockingverordening betreffende overeenkomsten inzake passieve verkoop, en mogelijke aanvullende maatregelen te overwegen om ervoor te zorgen dat overeenkomsten ter beperking van de passieve verkoop de concurrentie, de keuzemogelijkheden van de consument en de marktdiversiteit niet belemmeren; 15. neemt kennis van het feit dat er in sommige sectoren in de EU sprake is van aanhoudende territoriale beperkingen op leveringen, zoals door particuliere marktdeelnemers (leveranciers) ingestelde belemmeringen in de toeleveringsketen, die gevolgen kunnen hebben voor detailhandelaren of groothandelaren, en die ertoe kunnen leiden dat detailhandelaren of groothandelaren verhinderd of belemmerd worden bij de inkoop van goederen in een andere EU-lidstaat dan die waar zij gevestigd zijn, en/of hen verhinderen goederen te distribueren (d.w.z. door te verkopen) naar andere EU-lidstaten dan die waar zij gevestigd zijn, en dat dit tot hogere prijzen voor consumenten kan bijdragen; verzoekt de Commissie de dialoog met belanghebbenden in de hele EU voort te zetten; verzoekt de Commissie iets te doen aan het concurrentieverstorende effect van territoriale leveringsbeperkingen, teneinde een volledig functionerende interne markt tot stand te brengen met alle potentiële voordelen daarvan voor consumenten; 16. betreurt het feit dat er nog steeds enkele ongerechtvaardigde belemmeringen bestaan met betrekking tot onlineregistratie en -betalingsmethoden; herinnert eraan dat deze belemmeringen ertoe leiden dat grensoverschrijdende klanten zich vaak niet kunnen registreren op websites wanneer daarom gevraagd wordt, of de gevraagde dienst niet kunnen betalen zonder overlegging van gegevens zoals een plaatselijk adres of specifieke nationale betalingsmethode, of zelfs een nationaal telefoonnummer, waardoor de doelstelling van de verordening om te “winkelen als plaatselijke inwoners” wordt ondergraven; verzoekt de Commissie samen te werken met de lidstaten en belanghebbenden om deze belemmeringen aan te pakken en een alomvattende analyse te houden met het oog op het presenteren van maatregelen om deze (belemmeringen) te elimineren, in overeenstemming met de beginselen van de dienstenrichtlijn, waarbij moet worden gewaarborgd dat de beginselen van de verordening inzake geoblocking volledig worden geïmplementeerd in het belang van consumenten en klanten; 17. herinnert eraan dat deze verordening overeenkomstig artikel 1, lid 5, van de verordening geen afbreuk mag doen aan het auteursrecht; benadrukt dat het Parlement heeft verzocht, overeenkomstig de herzieningsclausule van de verordening, dat de Commissie beoordeelt of de verordening ook van toepassing moet zijn op diensten die langs elektronische weg worden verricht, waarvan het belangrijkste kenmerk is het bieden van toegang tot en gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken of ander beschermd materiaal, met inbegrip van het verkopen van auteursrechtelijk beschermde werken of beschermd materiaal in immateriële vorm, mits de handelaar over de nodige rechten voor de betrokken gebieden beschikt (13) ; herinnert aan de bevindingen van de eerste beoordeling op korte termijn van de verordening inzake geoblocking, waarin wordt gesteld dat het uitbreiden van het aanbod van audiovisuele werken, waaronder in reactie op spontane verzoeken van individuele consumenten en zonder dat daarvoor aanvullende licenties nodig zijn, de grensoverschrijdende vraag naar audiovisuele inhoud zou aanzwengelen, waardoor uiteindelijk ook de culturele diversiteit zou worden bevorderd en inhoud zou worden verspreid onder nieuwe doelgroepen over grenzen heen, en dat hier aanvullend onderzoek naar moet worden verricht; 18. is van mening dat er meer moet worden gedaan om de verspreiding en beschikbaarheid van werken en programma’s in de EU, met inbegrip van bestaande en nieuwe films en audiovisuele inhoud, te waarborgen en zo de rijkdom en diversiteit van cultuur in Europa over de grenzen heen voor het voetlicht te brengen; erkent in dit verband dat het van het grootste belang is Europese coproducties, nasynchronisatie of ondertiteling in de 24 officiële talen van de EU en de internationale verspreiding van werken te ondersteunen; verzoekt de Commissie om samen met de sector een initiatief te lanceren om ervoor te zorgen dat bekroonde Europese films, zoals de winnaars van de LUX‑publieksprijs, in de hele EU beschikbaar zijn; 19. is ingenomen met de vooruitgang die is geboekt op het gebied van de catalogusoverstijgende beschikbaarheid van muziek, e-boeken, videospellen en softwareproducten en -diensten, in het kader van zowel op abonnementen als op transacties gebaseerde modellen; overwegende dat geoblocking in de boekensector voor verreweg de meeste consumenten geen bron van zorg is; betreurt de beperkte verbeteringen met betrekking tot de catalogusoverstijgende beschikbaarheid van audiovisuele inhoud en live-sportevenementen, wat ertoe bijdraagt dat volgens de consumenten de audiovisuele sector het hoogste niveau van geoblocking toepast; erkent de bijzonder negatieve gevolgen van geoblockingpraktijken voor burgers die in grensregio’s wonen of tot een taalkundige minderheid behoren; 20. wijst op de populariteit van verschillende instrumenten die consumenten gebruiken om geoblockingbeperkingen te omzeilen, waaronder instrumenten die ongeoorloofde toegang verschaffen tot auteursrechtelijk beschermde (met name audiovisuele) inhoud; acht het belangrijk te erkennen dat de gestage modernisering en de aanpassing van de bedrijfsmodellen van de sector audiovisuele diensten aan de nieuwe verwachtingen van de consument met betrekking tot betaalbaarheid, flexibiliteit en de kwaliteit van de inhoud doeltreffender zou kunnen zijn dan het ondermijnen van het doeltreffende gebruik van dergelijke instrumenten; 21. erkent dat twee wetsteksten reeds een uitzondering vormen op territoriale exclusiviteit van de audiovisuele sector, te weten de portabiliteitsverordening, die voorziet in de portabiliteit van een abonnement op een online-inhoudsdienst tussen lidstaten, en Richtlijn (EU) 2019/789 tot vaststelling van voorschriften inzake de uitoefening van auteursrechten en naburige rechten die van toepassing zijn op bepaalde online-uitzendingen, die voorziet in de toegang tot nieuws- en actualiteitenprogramma’s en tot volledig door de omroeporganisatie gefinancierde eigen producties in de Europese Unie; is van mening dat met name de verordening inzake portabiliteit aanzienlijke voordelen heeft opgeleverd voor consumenten die verwachten permanente toegang tot hun diensten te krijgen wanneer zij tijdelijk in een andere lidstaat verblijven; wijst op het verslag van de Commissie van juni 2022 over de toepassing van de portabiliteitsverordening, waarin wordt uitgelegd dat de juridische fictie van artikel 4 van die verordening het mogelijk heeft gemaakt de territoriale beperkingen van auteursrechten of naburige rechten weg te nemen zonder aanzienlijk verlies aan inkomsten voor rechthebbenden; verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is om in de verordening inzake geoblocking een soortgelijke aanpak te volgen; 22. is er verheugd over dat de Commissie eindelijk met belanghebbenden in gesprek is gegaan over de toegang tot en de beschikbaarheid van audiovisuele inhoud in de hele EU, zoals aangekondigd in de eerste beoordeling op de korte termijn van de verordening inzake geoblocking en in het media- en audiovisueel actieplan van december 2020; herinnert eraan dat met deze dialoog wordt beoogd specifieke maatregelen te formuleren ter verbetering van de toegang tot en de beschikbaarheid van audiovisuele inhoud, en daarvoor specifieke streefdoelen vast te stellen; betreurt dat de dialoog met belanghebbenden tot nu toe niet geresulteerd heeft in een heldere routekaart met gedetailleerde stappen voor het verbeteren van de toegang tot en de beschikbaarheid van audiovisuele inhoud over grenzen heen; 23. benadrukt dat er momenteel nadere maatregelen worden uitgewerkt met betrekking tot de beschikbaarheid en vindbaarheid van sportevenementen, zoals marktgestuurde initiatieven van de industrie en partnerschappen om de toegang tot en de vindbaarheid van inhoud in de hele EU verder te vergroten; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom zorgvuldig alle opties te onderzoeken die de ongerechtvaardigde geoblockingbelemmeringen voor de toegang tot audiovisuele diensten en sportevenementen zullen verminderen, rekening houdend met de mogelijke gevolgen voor de diversiteit van bedrijfsmodellen en de beschikbare financiering van de creatieve sector; wijst erop dat het bij de financiering van investeringen in audiovisuele en cinematografische werken om zeer hoge bedragen gaat; verzoekt de Commissie het Parlement gedetailleerd te informeren over de uitkomsten van de dialoog met belanghebbenden over een mogelijke uitbreiding van het toepassingsgebied van de verordening inzake geoblocking tot audiovisuele inhoud, inclusief concrete stappen en specifieke streefdoelen voor het verbeteren van de vindbaarheid van audiovisuele inhoud over grenzen heen, als weerspiegeling van de rijkdom en de diversiteit van cultuur in Europa; 24. is van mening dat het opnemen van audiovisuele diensten in het toepassingsgebied van de geoblockingverordening zou leiden tot een aanzienlijk verlies aan inkomsten, waardoor investeringen in nieuwe inhoud in gevaar zouden komen, en tegelijkertijd de contractuele vrijheid zou worden uitgehold en de culturele diversiteit bij de productie, de distributie, de promotie en de vertoning van inhoud zou afnemen; benadrukt dat het opnemen van audiovisuele diensten in het toepassingsgebied van de geoblockingverordening zou resulteren in minder distributiekanalen, en – uiteindelijk – in hogere prijzen voor de consument; 25. verzoekt de Commissie in dit verband concrete oplossingen voor te stellen die consumenten, en met name burgers die in grensregio’s wonen of tot een taalkundige minderheid behoren, legaal toegang bieden tot een divers aanbod aan catalogusoverschrijdende inhoud over grenzen heen; herinnert eraan dat de Commissie verplicht is verslag uit te brengen over de beoordeling van de verordening inzake geoblocking; tegelijkertijd moet worden erkend dat de mogelijke gevolgen voor de algemene dynamiek van de audiovisuele sector verder moeten worden beoordeeld, met waarborgen voor duurzame bedrijfsmodellen voor marktdeelnemers; beveelt de Commissie aan om, gezien de complexiteit van de sector vanwege factoren zoals de verscheidenheid aan soorten inhoud, providers, bedrijfsmodellen, voorkeuren van consumenten, modellen voor licentieverlening en de complexiteit van de waardeketens, te kiezen voor een geleidelijke aanpak, met speciale en individuele aandacht voor de specifieke soorten distributiemodellen van de audiovisuele sector, en aan aanvullende kennisvergaring te doen alvorens vervolgstappen te zetten; is van mening dat met betrekking tot alle mogelijke wijzigingen gekozen moet worden voor realistische tijdskaders die providers van audiovisuele diensten in staat stellen hun bedrijfsmodellen aan te passen aan de nieuwe regels en waarborgen bieden wat betreft het behoud van culturele verscheidenheid en de kwaliteit van inhoud; 26. herinnert eraan dat het belangrijk is ondersteuning te bieden aan beleid met betrekking tot Europese coproducties, die de Europese culturele rijkdom en diversiteit weerspiegelen, en de internationale distributie van werken te bevorderen; verzoekt de Commissie meer projecten te financieren voor dubbing en ondertiteling van audiovisuele werken via het MEDIA-programma, en te werken aan een betere toegang tot cinematografisch erfgoed; 27. merkt op dat onlinemuziekdiensten (streaming of op aanvraag) in de hele EU op grote schaal beschikbaar zijn en dat de meeste belangrijke muziekstreamingdiensten in alle EU-lidstaten beschikbaar zijn, hetgeen de toenemende belangstelling van consumenten voor grensoverschrijdende toegang tot muziek weerspiegelt; is bezorgd over het feit dat consumenten nog belemmeringen ondervinden bij de toegang tot muziekstreamingdiensten in een andere lidstaat, met name wat betreft de automatische wijziging van de toepasselijke voorwaarden of de aanvaarding van betalingsmethoden; 28. verzoekt de Commissie en de lidstaten door te gaan met het harmoniseren van de relevante wetgeving en voor te stellen het beginsel van wederzijdse erkenning te gebruiken als onderdeel van de strategie voor de digitale interne markt, teneinde de risico’s en kosten voor handelaren met grensoverschrijdende activiteiten te verminderen en meer handelaren te stimuleren goederen of diensten grensoverschrijdend te leveren; 29. verzoekt de Commissie door te gaan met het monitoren van marktontwikkelingen op het gebied van de toegang van klanten tot het aanbod van goederen en diensten op de interne markt, en daarbij met name te kijken naar de gevolgen van geoblockingpraktijken voor vervoers-, financiële, gezondheidszorg- en telecommunicatiediensten, alsook een eind te maken aan de blokkering van diensten van providers van mobiele netwerken in grensregio’s in de EU, alsmede van de mogelijke voordelen van de opname daarvan in het toepassingsgebied van de verordening; benadrukt dat de Commissie bij het analyseren van de mogelijke uitbreiding van de verordening tot deze sectoren rekening moet houden met de specifieke kenmerken en regelgevingskaders van die sectoren, teneinde te waarborgen dat de voorgestelde wijzigingen haalbaar en nuttig zijn; dringt er bij de Commissie op aan een uitvoerig raadplegingsproces in gang te zetten met belanghebbenden in deze sectoren, consumentenvertegenwoordigers en de academische wereld, teneinde inzichten en feedback te verzamelen over de mogelijke uitbreiding van de verordening tot deze diensten; 30. verzoekt de lidstaten en de Commissie om de cijfers over de klachten die door de nationale handhavingsinstanties worden ontvangen, regelmatig bij te werken en aan te vullen, om mogelijke punten van zorg voor consumenten beter te identificeren; benadrukt in dit verband dat het regelmatig verrichten van mystery-shoppingonderzoek en een vergelijking met de mystery-shoppingonderzoeken van 2015 en 2019 kunnen helpen om de nog niet opgeloste problemen op te sporen; 31. dringt aan op een volledige beoordeling van mogelijke synergieën met andere maatregelen van de strategie voor de digitale eengemaakte markt, zoals de wijzigingen op het gebied van btw voor grensoverschrijdende e-handel die op 1 juli 2021 in werking zijn getreden en die bedoeld zijn om de nalevingskosten voor handelaren met grensoverschrijdende activiteiten te verlagen en zo meer handelaren aan te moedigen goederen of diensten grensoverschrijdend te leveren, en Verordening (EU) 2018/644 (14) betreffende grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten, die de transparantie van grensoverschrijdende tarieven moet helpen vergroten; 32. verzoekt de lidstaten meer inspanningen te leveren om de verordening volledig toe te passen en nauwer samen te werken binnen het samenwerkingsnetwerk voor consumentenbescherming; 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.