( Raadplegingsprocedure ) Dit voorstel wordt goedgekeurd. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst en de daarop betrekking hebbende verklaringen van de Commissie (PE-CONS 3627/2002 – C5&nbhy;0204/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 285 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2001) 302 (3) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2002) 29 – C5&nbhy;0032/2002), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0234/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst en wijst op de daarop betrekking hebbende verklaring van de Commissie; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan, samen met de daarop betrekking hebbende verklaringen van de Commissie, in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 272 van het EG-Verdrag, artikel 78 van het EGKS-Verdrag en artikel 177 van het Euratom-Verdrag, – gelet op het Financieel Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG, EGKS, Euratom) nr. 762/2001 (1) , inzonderheid op artikel 15, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002, definitief vastgesteld op 13 december 2001 (2) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (3) , – gezien het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002, door de Raad vastgesteld op 12 maart 2002 (7033/2002 - C5-0131/2002), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 30 mei 2002 over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002 (4) , – gezien het voorontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3/2002 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002, door de Commissie ingediend op 5 juni 2002 (SEC(2002) 626), – gezien het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3/2002, door de Raad vastgesteld op 27 juni 2002 (10426/2002 - C5-0318/2002), – gelet op artikel 92 en bijlage IV van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0248/2002), A. overwegende dat in het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3/2002 bedragen die zijn overgebleven uit 2001, als ontvangsten in de begroting 2002 worden opgevoerd; dat het totale overschot van 15 miljard euro vrijwel volledig overeenkomt met de onderbesteding van betalingskredieten in 2001, B. overwegende dat het totale overschot van 15 miljard euro vrijwel geheel aan de lidstaten is gerestitueerd via voorlopige bedragen die zijn goedgekeurd bij de vaststelling van de begroting 2002 (1,2 miljard euro) en in de gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 (10 miljard euro); dat het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3/2002 dus betrekking heeft op een restbedrag van 3,8 miljard euro, C. overwegende dat het Parlement al tijdens de procedure met betrekking tot de gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 heeft gewezen op de problemen die het gevolg zijn van de onderbesteding van beschikbare betalingskredieten, D. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3/2002 tevens een aantal aanpassingen van de begroting 2002 bevat die noodzakelijk zijn geworden als gevolg van de inwerkingtreding van Besluit 2000/597/EG, Euratom van de Raad van 29 september 2000 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (5) en van de bijstelling van de ramingen van de douanerechten en de BTW- en BNP-grondslagen voor 2002, 1. stelt vast dat er in het begrotingsjaar 2002 een definitief overschot is van 15 miljard euro en herinnert aan zijn verzoek aan de Commissie een gedetailleerde analyse te maken van de oorzaken van deze situatie en voorstellen in te dienen om hierin verbetering te brengen; 2. uit net als in zijn eerder genoemde resolutie over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 zijn bezorgdheid over het feit dat steeds meer betalingen niet worden afgewikkeld en verzoekt de Commissie nogmaals de situatie vóór 30 september 2002 te analyseren om eventueel de nodige aanpassingen te kunnen aanbrengen, hetzij in het kader van de procedure voor globale overschrijving hetzij door een aanvullende begroting; 3. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3/2002, door de Raad vastgesteld op 27 juni 2002; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Rekenkamer en het Economisch en Sociaal Comité. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 182 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 95 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0380/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A5&nbhy;0229/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 3 juli 2002, met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 95, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad (6) , zoals gewijzigd bij Verordening (EG) nr. …/2002 [inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders] (7) , schrijft voor dat de lidstaten de nodige maatregelen treffen om de traceerbaarheid en de etikettering van de toegestane genetisch gemodificeerde organismen [GGO's] in alle fasen van het in de handel brengen daarvan te verzekeren. (2) Er dient gezorgd te worden voor betrouwbare voorlichting van de consument over genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) en de producten, levensmiddelen en diervoeders die daarmee worden geproduceerd. (3) Verschillen tussen de wettelijke, bestuursrechtelijke en administratiefrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de traceerbaarheid en etikettering van GGO's als product of in producten, alsook inzake de traceerbaarheid van met GGO's geproduceerde voedingsmiddelen en diervoeders, kunnen een belemmering vormen voor het vrije verkeer daarvan, doordat ongelijke en oneerlijke mededingingsvoorwaarden worden geschapen. Een geharmoniseerde communautaire kaderregeling voor de traceerbaarheid en etikettering van GGO's dient bij te dragen tot de doeltreffende werking van de interne markt. (4) Bij de uitvoering van deze verordening dient het voorzorgsbeginsel in aanmerking te worden genomen. In bijzondere gevallen, wanneer er een risico voor de gezondheid of het milieu bestaat, maar de wetenschappelijke gegevens nog onzeker zijn, kan het voorzorgsbeginsel worden toegepast om te bepalen welke risicobeheersmaatregelen of andere maatregelen getroffen moeten worden om het door de Gemeenschap gewenste hoge niveau van gezondheidsbescherming te waarborgen. (5) De traceerbaarheidsvoorschriften voor GGO's moeten het zowel gemakkelijker maken producten uit de handel te nemen wanneer onverwachte schadelijke gevolgen voor de menselijke gezondheid, de gezondheid van dieren of het milieu worden vastgesteld, als om aan gerichte bewaking te doen, om de potentiële gevolgen voor met name het milieu na te gaan. (6) Er dienen traceerbaarheidsvoorschriften voor met GGO's geproduceerde voedingsmiddelen en diervoeders te worden vastgesteld, opdat de juiste etikettering van dergelijke producten overeenkomstig de eisen van Verordening (EG) nr. …/2002 [inzake genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen en diervoeders] wordt vergemakkelijkt, zodat exploitanten en consumenten in staat worden gesteld hun keuzevrijheid doeltreffend uit te oefenen, alsook controle op en verificatie van de beweringen op het etiket mogelijk is. De voorschriften betreffende met GGO's geproduceerde voedingsmiddelen respectievelijk diervoeders moeten gelijkaardig zijn om te vermijden dat er leemten in de voorlichting ontstaan wanneer een product een andere eindbestemming krijgt. (7) Het doorgeven en bijhouden van de mededeling dat een product GGO's bevat of daaruit bestaat, alsmede van de eenduidige identificatiecodes van die GGO's, in alle fasen van het in de handel brengen, verschaffen de grondslag voor een passende traceerbaarheid en etikettering van GGO's. Deze codes kunnen worden gebruikt om toegang te verschaffen tot specifieke gegevens over de betrokken GGO's welke in een register zijn opgenomen, en vergemakkelijken de identificatie, opsporing en het toezicht waarin Richtlijn 2001/18/EG voorziet. (8) Het doorgeven en bijhouden van de mededeling dat een product met GGO's is geproduceerd verschaft ook de grondslag voor een passende traceerbaarheid van met GGO's geproduceerde producten. (9) Er dienen richtsnoeren inzake de bemonstering en opsporing te worden ontwikkeld teneinde een gecoördineerde benadering van controles en inspecties te bevorderen en de exploitanten rechtszekerheid te bieden. (10) De lidstaten dienen regels vast te stellen voor de bestraffing van inbreuken op de bepalingen van deze verordening. (11) Bepaalde sporen van met GGO's geproduceerde materialen in producten kunnen toevallig of onvermijdbaar zijn. Voor de producten waarin de aanwezigheid van sporen van GGO's toevallig of technisch onvermijdbaar is, moet een drempelwaarde worden vastgesteld die gelijk is aan de overeenkomstige Verordening (EG) nr. .../2002 [inzake genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen en diervoeders] vastgestelde drempelwaarde. Lagere drempelwaarden dienen te worden vastgesteld naargelang van wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen. (12) Daar de nodige maatregelen ter uitvoering van de onderhavige verordening maatregelen van algemene strekking zijn in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (8) , dienen deze maatregelen volgens de regelgevingsprocedure van artikel 5 van genoemd besluit te worden vastgesteld. (13) Er dienen systemen voor de ontwikkeling en de toekenning van eenduidige identificatiecodes voor GGO's te worden vastgesteld, alvorens de maatregelen met betrekking tot de traceerbaarheid en de etikettering kunnen worden toegepast. (14) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie erkende beginselen in acht, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Voorwerp Deze verordening biedt een kaderregeling voor de traceerbaarheid van GGO's en met GGO's geproduceerde voedingsmiddelen en diervoeders met het doel om, overeenkomstig het voorzorgsbeginsel, Artikel 2 Werkingssfeer 1. Deze verordening is in alle fasen van het in de handel brengen van toepassing op: 2. Deze verordening is niet van toepassing op geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik waarvan het gebruik krachtens Verordening (EEG) nr. 2309/93 van de Raad (9) is toegestaan. Artikel 3 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: Het ter beschikking stellen van GGO's voor activiteiten die vallen onder Richtlijn 90/219/EEG van de Raad (16) , met inbegrip van het verzamelen van culturen, wordt niet beschouwd als in de handel brengen; Artikel 4 Traceerbaarheids&nbhy; en etiketteringsvoorschriften voor GGO's 1. Wanneer een exploitant voorverpakte producten in de handel brengt die uit GGO's bestaan of GGO's bevatten, zorgt hij ervoor dat het etiket de vermelding "dit product bevat genetisch gemodificeerde organismen" of "dit product bevat genetisch gemodificeerd (of GG) … [naam van het gewas of het GGO]" draagt. 2. In de eerste fase van het in de handel brengen van enig product &nbhy; ook een stortproduct &nbhy; dat uit GGO's bestaat of GGO's bevat, zorgt de exploitant ervoor dat aan de exploitant die het product afneemt de volgende gegevens worden medegedeeld: 3. In alle volgende fasen van het in de handel brengen van de in lid 2 bedoelde producten zorgt de exploitant ervoor dat de gegevens welke hij uit hoofde van lid 2 heeft ontvangen, aan de exploitanten die het product afnemen wordt medegedeeld. 4. Onverminderd het bepaalde in artikel 6 passen de exploitanten systemen en gestandaardiseerde procedures toe die het mogelijk maken gedurende een periode van tien jaar na elke transactie, de identiteit vast te stellen van diegenen van wie de in lid 2 bedoelde producten werden verkregen en diegenen aan wie deze producten ter beschikking werden gesteld. 5. Het bepaalde in de leden 1 tot en met 4 laat andere specifieke bepalingen van de gemeenschapswetgeving onverlet. Artikel 5 Traceerbaarheidsvoorschriften voor met GGO's geproduceerde producten 1. Wanneer een exploitant met GGO's geproduceerde producten in de handel brengt, zorgt hij ervoor dat aan de exploitanten die het product afnemen de volgende gegevens worden medegedeeld: 2. Wanneer een exploitant een voorverpakt product in de handel brengt dat is geproduceerd met GGO's, zorgt hij ervoor dat de informatie als bedoeld in lid 1 wordt meegedeeld aan de exploitanten die het product ontvangen en dat bovendien ofwel de woorden "Dit product is geproduceerd met GGO's" ofwel de woorden "Dit product bevat [ingrediënt], geproduceerd met GGO's" op het etiket alsmede op het verkooprek en in de reclame voor het product worden vermeld . 3. In lid 1 bedoelde gegevens betreffende GGO's die zijn gebruikt om het product te vervaardigen moeten de eenduidige codes die overeenkomstig artikel 8 zijn toegekend aan de GGO's omvatten. 4. Onverminderd het bepaalde in artikel 6 passen de exploitanten systemen en gestandaardiseerde procedures toe die het mogelijk maken gedurende een periode van tien jaar na elke transactie, de identiteit vast te stellen van diegenen van wie de in lid 1 bedoelde producten werden verkregen en diegenen aan wie deze producten ter beschikking werden gesteld. 5. Het bepaalde in de leden 1 en 4 laat andere specifieke bepalingen van de gemeenschapswetgeving onverlet. Artikel 6 Vrijstellingen 1. In gevallen waarin de communautaire wetgeving in specifieke identificatiesystemen voorziet, bijvoorbeeld de nummering van partijen of zendingen voorverpakte producten, is de exploitant die het voorverpakte product in ontvangst neemt, verplicht de in artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 5, lid 1, vermelde gegevens bij te houden, op voorwaarde dat deze gegevens en het nummer van de partij of zending duidelijk op de verpakking worden vermeld en dat de gegevens met betrekking tot de partij&nbhy; of zendingnummers gedurende de in artikel 4, lid 4, en artikel 5, lid 4 , genoemde termijn worden bijgehouden. 2. In afwijking van het bepaalde in artikel 4, leden 3 en 4, en artikel 5, lid 4 , behoeft de exploitant die voedingsmiddelen aan de eindverbruiker levert, niet bij te houden aan welke personen de producten werden verkocht. 3. Sporen van met GGO's geproduceerde materialen bevattende producten die bestemd zijn om rechtstreeks als voedingsmiddel of diervoeder te worden gebruikt of te worden verwerkt, zijn van het bepaalde in artikel 5 vrijgesteld , mits de met GGO's geproduceerde materialen overeenkomstig Verordening (EG) nr. …/2002 [inzake genetische gemodificeerde voedingsmiddelen en diervoeders] zijn toegelaten en het aandeel niet groter is dan in die verordening vastgesteld . Artikel 7 Gidsen voor goede praktijken betreffende de scheidingstechniek voor levensmiddelen en ingrediënten daarvan De lidstaten stimuleren en dragen bij tot de opstelling van gidsen voor goede praktijken betreffende de scheidingstechniek, die de ondernemingen in de levensmiddelenbranche moeten toepassen om de risico's van onvoorziene of technisch niet te voorkomen verontreiniging van levensmiddelen door genetisch gemodificeerd materiaal te voorkomen. Artikel 8 Eenduidige codes Overeenkomstig de in artikel 10, lid 2, bedoelde procedure dient de Commissie: Artikel 9 Inspectie&nbhy; en controlemaatregelen 1. De lidstaten zien erop toe, dat passende inspecties , risicobeoordelingen op basis van steekproeven en tests (kwantitatieve en kwalitatieve) en andere controlemaatregelen worden uitgevoerd om de naleving van de bepalingen van deze verordening te verzekeren. 2. Alvorens de artikelen 1 tot en met 6 worden toegepast, stelt de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 10, lid 2 technische richtsnoeren inzake bemonstering , beproeving en methodiek op en publiceert deze , teneinde een gecoördineerde benadering van de tenuitvoerlegging van lid 1 te waarborgen . 3. Bij de opstelling van deze technische richtsnoeren houdt de Commissie rekening met de werkzaamheden van het comité, als bedoeld in artikel 58, lid 1 van Verordening (EG) nr. 178/2002, alsmede met de regels van het communautaire referentielaboratorium die worden vastgesteld uit hoofde van Verordening (EG) nr. …/2002 [inzake genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen en diervoeders]. 4. Om de lidstaten te helpen bij de in lid 1 en lid 2 bedoelde taken zorgt de Commissie op communautair niveau voor een centraal register, waarin alle beschikbare sequentiegegevens en referentiemateriaal worden opgenomen over GGO's die in de Gemeenschap in de handel mogen worden gebracht. Dit register is toegankelijk voor de bevoegde autoriteiten van de lidstaten. Het register bevat, ook voor zover beschikbaar, informatie over niet in de EU toegelaten GGO's. Artikel 10 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het comité , als bedoeld in artikel 58, lid 1 van Verordening (EG) nr. 178/2002. 2. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit van toepassing. 3. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt op drie maanden vastgesteld. Artikel 11 Sancties De lidstaten stellen de regels vast die van toepassing zijn op overtredingen van de bepalingen van deze Verordening en treffen alle nodige maatregelen om te garanderen dat zij worden toegepast. De sancties waarin wordt voorzien, moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op ... (17) , in kennis van deze bepalingen en delen de Commissie latere wijzigingen van die bepalingen zo spoedig mogelijk mee. Artikel 12 Inwerkingtreding 1. Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 2. De artikelen 1 tot en met 6 en artikel 9, lid 1, worden van toepassing op de negentigste dag volgende op die van de bekendmaking van de in artikel 8, onder a), bedoelde maatregel in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen en moeten stroken met Richtlijn 2001/18/EG . Voor de datum van toepassing van de in artikel 8, onder a), bedoelde maatregel worden geen GGO's, voedingsmiddelen of diervoeders die uit GGO's bestaan, GGO's bevatten of met GGO's zijn geproduceerd, toegestaan. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 425 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en de artikelen 37, 95 en 152, lid 4 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0368/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de adviezen van de Commissie juridische zaken en interne markt en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A5&nbhy;0225/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 3 juli 2002 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op de artikelen 37 en 95 en artikel 152, lid 4, onder b), Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) · Het vrije verkeer van veilige en gezonde levensmiddelen en diervoeders is een wezenlijk aspect van de interne markt, dat een aanzienlijke bijdrage levert tot de gezondheid en het welzijn van de burgers en hun sociale en economische belangen. (2) · Bij de uitvoering van het beleid van de Gemeenschap dient een hoog niveau van bescherming van het leven en de gezondheid van de mens te worden gewaarborgd. (3) Bij de uitvoering van deze verordening dient het voorzorgsbeginsel in aanmerking te worden genomen. In bijzondere gevallen waarin een risico voor de gezondheid of het milieu bestaat, maar er nog wetenschappelijke onzekerheid heerst, dient op grond van het voorzorgsbeginsel een mechanisme in werking te treden voor de vaststelling van maatregelen voor risicomanagement of andere maatregelen om het in de Gemeenschap gekozen hoge niveau van gezondheidsbescherming te waarborgen. (4) Ter bescherming van de gezondheid van mens en dier dienen levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk uit genetisch gemodificeerde organismen bestaan of daarmee zijn geproduceerd (hierna "genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders" genoemd), door middel van een communautaire procedure aan een veiligheidsbeoordeling te worden onderworpen alvorens zij in de Gemeenschap in de handel worden gebracht. (5) Verschillen tussen nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de beoordeling van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders kunnen een belemmering vormen voor het vrije verkeer van deze producten en daardoor de concurrentie vervalsen. (6) De in de richtlijnen, verordeningen en administratieve bepalingen gestelde eisen inzake de beoordeling en goedkeuring van levensmiddelen, diervoeders en grondstoffen voor de vervaardiging daarvan, moeten identiek zijn voor producten die in de Europese Unie worden ingevoerd, teneinde onrechtvaardige en oneerlijke concurrentievoorwaarden te voorkomen. (7) Bij Verordening (EG) nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad van 27 januari 1997 betreffende nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten (6) is een vergunningsprocedure voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen ingesteld waarbij de lidstaten en de Commissie zijn betrokken. Deze procedure dient eenvoudiger en transparanter gemaakt te worden. (8) Verordening (EG) nr. 258/97 voorziet tevens in een kennisgevingsprocedure voor nieuwe levensmiddelen die wezenlijk gelijkwaardig zijn aan bestaande levensmiddelen. Hoewel wezenlijke gelijkwaardigheid een belangrijk element van de veiligheidsbeoordeling van genetisch modificeerde levensmiddelen is, volstaat dit niet als veiligheidsbeoordeling. Omwille van de duidelijkheid en transparantie en ter verkrijging van een geharmoniseerd kader voor de toelating van genetisch gemodificeerde levensmiddelen dient deze kennisgevingsprocedure voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen te worden afgeschaft. (9) Diervoeders die geheel of gedeeltelijk uit genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) bestaan, zijn tot dusverre toegelaten overeenkomstig Richtlijn 90/220/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu (7) . Er bestaat geen vergunningsprocedure voor met GGO's geproduceerde diervoeders. Daarom dient er één doeltreffende, transparante communautaire vergunningsprocedure te komen voor diervoeders die geheel of gedeeltelijk uit GGO's bestaan of daarmee zijn geproduceerd. (10) De nieuwe vergunningsprocedures voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders dienen te berusten op de nieuwe beginselen die zijn ingevoerd bij Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad (8) . Voorts dienen zij gebruik te maken van het nieuwe kader voor risicobeoordeling met het oog op de voedselveiligheid dat is ingesteld bij Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en vereisten van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (9) . Er mag dus pas vergunning worden verleend voor het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders nadat er een wetenschappelijke beoordeling van het hoogste niveau onder verantwoordelijkheid van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid heeft plaatsgevonden van de risico's die de bedoelde producten inhouden voor de gezondheid van mens en dier en in voorkomend geval voor het milieu. Bedoelde wetenschappelijke beoordeling dient te worden gevolgd door een risicomanagementbeslissing van de Gemeenschap volgens een regelgevingsprocedure waarbij de Commissie en de lidstaten nauw samenwerken. (11) De ervaring heeft geleerd dat wanneer een product waarschijnlijk zowel voor de menselijke voeding als voor de diervoeding zal worden gebruikt, er niet voor slechts één van deze twee toepassingen een vergunning dient te worden verleend. Daarom mag voor dergelijke producten pas een vergunning worden verleend wanneer zij aan de toelatingscriteria voor zowel levensmiddelen als diervoeders voldoen. (12) Krachtens deze verordening kan hetzij een vergunning worden verleend voor een GGO en voor producten voor menselijke voeding en/of diervoeding die geheel of gedeeltelijk uit dat GGO bestaan of ermee zijn geproduceerd, hetzij voor levensmiddelen of diervoeders die met een GGO zijn geproduceerd. Dit betekent dat wanneer voor een GGO dat voor de productie van levensmiddelen en/of diervoeders wordt gebruikt, krachtens deze verordening een vergunning is verleend, geen vergunning krachtens deze verordening benodigd is voor levensmiddelen en/of diervoeders die geheel of gedeeltelijk uit dat GGO bestaan of ermee zijn geproduceerd, maar dat die wel moeten voldoen aan de eisen die in de vergunning betreffende het betrokken GGO zijn vastgesteld. Verder zijn levensmiddelen waarvoor krachtens deze verordening een vergunning is verleend, vrijgesteld van de voorschriften van Verordening (EG) nr. 258/97, tenzij zij tot een of meer van de in artikel 1, lid 2, onder a), van die verordening vastgestelde categorieën behoren ten aanzien van een kenmerk dat bij de vergunningverlening krachtens deze verordening niet in beschouwing is genomen. (13) Richtlijn 89/107/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake levensmiddelenadditieven die in voor menselijke voeding bestemde waren mogen worden gebruikt (10) , voorziet in de toelating van additieven voor levensmiddelen. Naast deze toelatingsprocedure dienen levensmiddelen die geheel of gedeeltelijk uit een GGO bestaan of daarmee zijn geproduceerd, tevens onder deze verordening te vallen wat betreft de veiligheidsbeoordeling van de genetische modificatie, terwijl de definitieve vergunning wordt verleend volgens de procedure van Richtlijn 89/107/EEG. (14) Aroma's die vallen onder Richtlijn 88/388/EEG van de Raad van 22 juni 1988 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake aroma's voor gebruik in levensmiddelen en de uitgangsmaterialen voor de bereiding van die aroma's (11) dienen tevens onder deze verordening te vallen wat betreft de veiligheidsbeoordeling van de genetische modificatie. (15) Richtlijn 82/471/EEG van de Raad van 30 juni 1982 betreffende bepaalde in diervoeding gebruikte producten (12) , voorziet in een toelatingsprocedure voor voedermiddelen die worden geproduceerd met behulp van verschillende technologieën die een risico voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu kunnen inhouden. Wanneer deze voedermiddelen geheel of gedeeltelijk uit GGO's bestaan of daarmee zijn geproduceerd, dienen zij onder deze verordening te vallen in plaats van onder genoemde richtlijn. (16) Richtlijn 70/524/EEG van de Raad van 23 november 1970 betreffende toevoegingsmiddelen in de diervoeding (13) , voorziet in een vergunningsprocedure voor het in de handel brengen van toevoegingsmiddelen die in diervoeders worden gebruikt. Naast deze vergunningsprocedure dienen toevoegingsmiddelen voor diervoeding die geheel of gedeeltelijk uit een GGO bestaan of daarmee zijn geproduceerd, tevens onder deze verordening te vallen wat betreft de veiligheidsbeoordeling van de genetische modificatie, terwijl de definitieve vergunning wordt verleend volgens de procedure van Richtlijn 70/524/EEG. (17) Deze verordening is van toepassing op levensmiddelen en diervoeders die "met" een GGO zijn geproduceerd, maar niet op levensmiddelen en diervoeders die "met behulp van" een GGO zijn geproduceerd. Bepalend hiervoor is of er in het levensmiddel, respectievelijk diervoeder nog materiaal aanwezig is dat van het genetisch gemodificeerde uitgangsmateriaal is afgeleid. Technische hulpstoffen als omschreven in Richtlijn 89/107/EEG, die alleen gedurende het productieproces van levensmiddelen of diervoeders worden gebruikt, vallen niet onder de definitie van levensmiddelen of diervoeders en zijn daarom van het toepassingsgebied van deze verordening uitgesloten. Hetzelfde geldt voor levensmiddelen en diervoeders die met behulp van een genetisch gemodificeerde technische hulpstof zijn vervaardigd. Dat betekent dat levensmiddelen die zijn geproduceerd met behulp van een genetisch gemodificeerd enzym dat niet meer in het eindproduct voorkomt en producten van dieren die met genetisch gemodificeerd diervoeder gevoerd zijn of met genetisch gemodificeerde geneesmiddelen zijn behandeld, niet onder de voorschriften inzake vergunningverlening en etikettering van dit voorstel vallen. (18) Overeenkomstig artikel 153 van het Verdrag draagt de Gemeenschap bij tot het recht op voorlichting van de consument. Naast andere bij deze verordening vastgestelde wijzen van informatieverstrekking aan het publiek is de etikettering van producten een middel dat de consument in staat stelt een goed gefundeerde keuze te maken en correcte transacties tussen verkoper en koper vergemakkelijkt. (19) Artikel 2 van Richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der lidstaten inzake de etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame (14) bepaalt dat de etikettering de koper niet mag kunnen misleiden ten aanzien van de kenmerken van het levensmiddel en met name van, onder meer, de aard, identiteit, hoedanigheden, samenstelling en wijze van vervaardiging of verkrijging. (20) Nadere voorschriften voor de etikettering van genetisch gemodificeerde organismen zijn vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 258/97, Verordening (EG) nr. 1139/98 van de Raad van 26 mei 1998 betreffende de verplichte opneming in de etikettering van bepaalde met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen van andere gegevens dan die waarin Richtlijn 79/112/EEG voorziet (15) , en Verordening (EG) nr. 50/2000 van de Commissie van 10 januari 2000 inzake de etikettering van voedingsmiddelen en voedselingrediënten die genetisch gemodificeerde of met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde additieven en aroma's bevatten (16) . (21) Er moeten geharmoniseerde etiketteringsvoorschriften worden vastgesteld voor genetisch gemodificeerde diervoeders, teneinde de eindgebruikers, met name de veehouders, nauwkeurige informatie te verstrekken over de samenstelling en de eigenschappen van diervoeders, zodat zij een goed gefundeerde keuze kunnen maken. (22) De etikettering dient objectief te vermelden dat een levensmiddel of diervoeder geheel of gedeeltelijk uit GGO's bestaat of daarmee is geproduceerd. Duidelijke etikettering, ongeacht of in het eindproduct door genetische modificatie verkregen DNA of eiwit kan worden aangetoond, beantwoordt aan de wensen die een grote meerderheid van de consumenten in tal van enquêtes heeft uitgesproken, vergemakkelijkt een goed gefundeerde keuze en voorkomt eventuele misleiding van consumenten ten aanzien van de wijze van vervaardiging of verkrijging. (23) Verder dient de etikettering informatie te verstrekken over alle kenmerken of eigenschappen van een levensmiddel of diervoeder waardoor dit niet gelijkwaardig is aan de conventionele tegenhanger ervan wat betreft de samenstelling, de voedingswaarde of het nutritieve effect, het beoogde gebruik en de gevolgen voor de gezondheid van bepaalde bevolkingsgroepen, alsmede over alle kenmerken of eigenschappen die aanleiding kunnen geven tot ethische of religieuze bezwaren. (24) Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [ betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van levensmiddelen en diervoeders die met genetisch gemodificeerde organismen zijn geproduceerd ] (17) waarborgt dat de specifieke informatie betreffende de genetische modificatie in alle fasen van het in de handel brengen van GGO's en daarmee geproduceerde levensmiddelen en diervoeders beschikbaar is en zou daardoor een nauwkeurige etikettering moeten vergemakkelijken. (25) Hoewel sommige exploitanten vermijden om genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders te gebruiken, kan dergelijk materiaal toch in minieme hoeveelheden in conventionele levensmiddelen en diervoeders aanwezig zijn als gevolg van onvoorziene of technisch niet te voorkomen verontreiniging tijdens de teelt, de oogst, het vervoer en de verwerking. In dat geval dienen de etiketteringsvoorschriften van deze verordening niet op dat levensmiddel of diervoeder van toepassing te zijn. Daartoe moeten er drempelwaarden worden vastgesteld voor de onvoorziene of technisch niet te voorkomen aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal in levensmiddelen of diervoeders. (26) Om aan te tonen dat de aanwezigheid van dit materiaal onvoorzien of technisch niet te voorkomen is, moeten de exploitanten de bevoegde instanties bewijzen dat zij passende maatregelen hebben genomen om de aanwezigheid van de genetisch gemodificeerde levensmiddelen of diervoeders te voorkomen. (27) Met het oog op de praktische uitvoerbaarheid van deze verordening dient een drempelwaarde van 0,5% te worden voorgesteld - met de mogelijkheid om lagere drempelwaarden vast te stellen - voor minieme sporen in levensmiddelen en diervoeders van genetisch gemodificeerd materiaal dat krachtens de communautaire wetgeving is toegelaten, indien de aanwezigheid van dat materiaal onvoorzien of technisch niet te voorkomen is; indien en zodra zulks mogelijk is als gevolg van de vooruitgang in de wetenschap en de technologie, dienen passende lagere drempelwaarden te worden vastgesteld. (28) De lidstaten dienen aan te moedigen en bij te dragen tot de opstelling van gidsen voor goede praktijken betreffende de scheidingstechniek die de ondernemingen in de levensmiddelensector moeten toepassen om onvoorziene of technisch niet te voorkomen verontreiniging door genetisch gemodificeerd materiaal te voorkomen. (29) Er dienen geharmoniseerde procedures voor de risicobeoordeling en de vergunningverlening te worden vastgesteld, die doelmatig, aan termijnen gebonden en transparant zijn, alsmede criteria voor de beoordeling van de eventuele risico's als gevolg van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders. (30) Met het oog op een geharmoniseerde wetenschappelijke beoordeling van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders dient die beoordeling door de Europese Auroriteit voor Voedselveiligheid te worden verricht. (31) Erkend wordt dat in sommige gevallen een wetenschappelijke risicobeoordeling alleen onvoldoende gegevens biedt om daarop een risicomanagementbeslissing te baseren en dat mogelijk ook andere ter zake dienende factoren in aanmerking moeten worden genomen. (32) Aan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk uit GGO's bestaan, kunnen risico's voor het milieu verbonden zijn. Volgens deel C van Richtlijn 2001/18/EG mogen producten die geheel of gedeeltelijk uit een GGO bestaan, niet in de handel worden gebracht zonder dat er, onder meer, een risicobeoordeling heeft plaatsgevonden overeenkomstig dat deel van die richtlijn. Deze eis geldt echter niet voor producten waarop sectoriële wetgeving van toepassing is die voorziet in een specifieke milieubeoordeling die ten minste gelijkwaardig is aan de milieurisicobeoordeling overeenkomstig de bijlagen II en III van genoemde richtlijn. Deze verordening dient te voldoen aan de voorwaarden voor de uitzondering op de bepalingen van voornoemde richtlijn. Daarom moet ervoor worden gezorgd dat de bepalingen van deze verordening inzake risicobeheersing, etikettering, monitoring, publieksvoorlichting en vrijwaringsclausule ten minste gelijkwaardig zijn aan die van Richtlijn 2001/18/EG. (33) Indien van toepassing en op basis van de conclusies van de risicobeoordeling moeten er voorschriften worden ingevoerd voor monitoring, na het in de handel brengen, van het gebruik van genetisch gemodificeerde levensmiddelen voor menselijke consumptie en het gebruik van genetisch gemodificeerde diervoeders voor dierlijke consumptie. Voor genetisch gemodificeerde organismen is een monitoringplan betreffende de milieu-effecten verplicht krachtens Richtlijn 2001/18/EG. (34) Om de controle op genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders te vergemakkelijken moeten de aanvragers van een vergunning geschikte bemonsterings- en detectiemethoden voorstellen en monsters van het genetisch gemodificeerde levensmiddel of diervoeder aan de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid verstrekken. Zo nodig moeten de bemonsterings- en detectiemethoden door het communautaire referentielaboratorium worden gevalideerd. (35) Bij de tenuitvoerlegging van deze verordening moet rekening worden gehouden met de technologische vooruitgang en wetenschappelijke ontwikkelingen. (36) De bestaande vergunningen en mededelingen met betrekking tot het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde levensmiddelen uit hoofde van Verordening (EG) nr. 258/97 en de bestaande vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders uit hoofde van de Richtlijnen 90/220/EEG en 2001/18/EG, Richtlijn 82/471/EEG of Richtlijn 70/524/EEG moeten geldig blijven, mits binnen zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening informatie aan de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid wordt verstrekt over de risicobeoordeling, de bemonsterings- en detectiemethoden voorzover van toepassing, alsmede monsters van het levensmiddel of diervoeder en bijbehorende controlemonsters. (37) Er dient een repertorium van krachtens deze verordening toegelaten genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders te worden opgesteld, waarin productspecifieke informatie, onafhankelijke, collegiaal getoetste onderzoeken waaruit de veiligheid van het product blijkt en de bemonsterings- en detectiemethoden worden vermeld. Gegevens die niet vertrouwelijk zijn, moeten openbaar worden gemaakt. (38) Teneinde onderzoek en ontwikkeling op het gebied van genetisch gemodificeerde organismen voor gebruik in levensmiddelen en/of diervoeders te stimuleren moet de door innovatoren gedane investering voor het verzamelen van de informatie en gegevens ter ondersteuning van een aanvraag in het kader van deze verordening, worden beschermd. Die bescherming dient echter beperkte tijd te duren om te vermijden dat onderzoeken en proeven onnodig worden herhaald, wat niet in het openbaar belang zou zijn. (39) De voor de uitvoering van deze verordening vereiste maatregelen moeten worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (18) . De Commissie dient te worden bijgestaan door het comité, bedoeld in artikel 58 , lid 1, van Verordening (EG) nr. 178/2002 . (40) Er moet worden voorzien in raadpleging van de bij besluit van 16 december 1997 opgerichte Europese groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën van de Commissie teneinde advies te verkrijgen over ethische aspecten van het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders. Dergelijke raadplegingen laten de bevoegdheid van de lidstaten voor ethische kwesties onverlet. (41) De inhoud van deze verordening houdt rekening met de internationale verbintenissen van de Europese Gemeenschappen inzake de handel en de voorschriften van het aan het Verdrag inzake biodiversiteit gehechte Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid. (42) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie als algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht zijn erkend, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK I DOELSTELLING EN DEFINITIES Artikel 1 Doelstelling Overeenkomstig het voorzorgsbeginsel heeft deze verordening tot doel: Artikel 2 Definities In het kader van deze verordening: HOOFDSTUK II GENETISCH GEMODIFICEERDE LEVENSMIDDELEN Afdeling 1 Toelating en monitoring Artikel 3 Toepassingsgebied 1. Deze afdeling is van toepassing op: 2. In voorkomend geval kan volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure worden vastgesteld of nog andere soorten levensmiddelen onder deze afdeling vallen. Artikel 4 Voorschriften 1. Levensmiddelen die onder deze verordening vallen: 2. Niemand mag een genetisch gemodificeerd organisme dat voor voedingsdoeleinden wordt gebruikt of een onder deze afdeling vallend levensmiddel in de handel brengen, tenzij daarvoor overeenkomstig deze afdeling een vergunning is verleend en de bij die vergunning vastgestelde voorwaarden worden nageleefd. 3. Voor een genetisch gemodificeerd organisme dat voor voedingsdoeleinden wordt gebruikt of een onder deze afdeling vallend levensmiddel mag slechts een vergunning worden verleend indien de aanvrager van de vergunning afdoende en voldoende heeft aangetoond dat het aan de voorschriften van lid 1 voldoet. 4. De in lid 2 bedoelde vergunning kan betrekking hebben op: 5. Een vergunning als bedoeld in lid 2 mag slechts worden verleend, geweigerd, verlengd, gewijzigd, geschorst of ingetrokken om de redenen en volgens de procedures die in deze verordening zijn vastgelegd. 6. De aanvrager van een vergunning als bedoeld in lid 2 en, na verlening van de vergunning, de vergunninghouder, moeten in de Gemeenschap gevestigd zijn. 7. De vergunningverlening krachtens deze verordening laat Richtlijn 70/457/EEG van de Raad van 29 september 1970 betreffende gemeenschappelijke rassenlijsten voor landbouwgewassen (19) en Richtlijn 70/458/EEG van de Raad van 29 september 1970 betreffende het in de handel brengen van groentezaad (20) onverlet . Artikel 5 Aanvragen van een vergunning 1. Om de in artikel 4, lid 2, bedoelde vergunning te verkrijgen wordt een aanvraag ingediend bij de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid , hierna "de Autoriteit" genoemd. 2. De Autoriteit bevestigt de aanvrager binnen 15 werkdagen na ontvangst schriftelijk de ontvangst van de aanvraag. Op die bevestiging staat de datum van ontvangst van de aanvraag vermeld. 3. Bij de aanvraag dient het volgende te worden verstrekt: 4. Betreft de aanvraag een genetisch gemodificeerd organisme dat voor voedingsdoeleinden wordt gebruikt, dan wordt met "levensmiddel" in lid 3 bedoeld een levensmiddel dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit of is geproduceerd met het genetisch gemodificeerde organisme waarvoor een aanvraag wordt ingediend . 5. De aanvraag gaat tevens vergezeld van: 6. Indien de aanvraag betrekking heeft op een stof waarvan het gebruik en het in de handel brengen ingevolge andere bepalingen van de communautaire wetgeving alleen is toegestaan indien die stof is opgenomen in een lijst van geregistreerde of toegelaten stoffen met uitsluiting van andere stoffen, moet dit in de aanvraag worden vermeld en moet de status van de bedoelde stof krachtens de toepasselijke wetgeving worden vermeld. 7. De Commissie stelt , na raadpleging van de Autoriteit en de overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG bevoegde nationale en lokale instanties , volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure regels voor de toepassing van dit artikel vast . 8. Voor de inwerkingtreding van deze verordening brengt de Autoriteit uitvoerige richtsnoeren uit voor het opstellen en indienen van de aanvraag. Artikel 6 Gidsen voor goede praktijken betreffende de scheidingstechniek voor levensmiddelen en ingrediënten De lidstaten moedigen aan en dragen bij tot de opstelling van gidsen voor goede praktijken betreffende de scheidingstechniek die de ondernemingen in de levensmiddelensector moeten toepassen om onvoorziene of technisch niet te voorkomen verontreiniging van levensmiddelen door genetisch gemodificeerd materiaal te voorkomen. Artikel 7 Advies van de Autoriteit 1. Behalve in uitzonderlijk gecompliceerde gevallen brengt de Autoriteit binnen zes maanden na ontvangst van een geldige aanvraag advies uit. 2. Zo nodig kan de Autoriteit de aanvrager verzoeken de bij de aanvraag verstrekte gegevens binnen een bepaalde termijn aan te vullen. Ingeval de Autoriteit om aanvullende informatie verzoekt, wordt de in lid 1 vastgestelde termijn opgeschort totdat die informatie is verstrekt. De termijn wordt eveneens opgeschort gedurende de tijd die de aanvrager gegeven is om een mondelinge of schriftelijke toelichting voor te bereiden. 3. De Autoriteit zendt de aanvraag binnen vijftien dagen na ontvangst door naar de bevoegde instantie of instanties van de lidstaten. De door de lidstaten aangewezen bevoegde instanties zenden commentaar of gemotiveerde bezwaren binnen vier maanden na ontvangst van de aanvraag aan de Autoriteit, die deze onmiddellijk toezendt aan alle bevoegde instanties. Wanneer het standpunt van de Autoriteit niet in overeenstemming is met het standpunt van een bevoegde instantie van een lidstaat bevat het standpunt van de Autoriteit een verklaring van de redenen voor de verschillen. 4. Voor het opstellen van het advies van de Autoriteit: 5 . Wanneer het gaat om genetisch gemodificeerde organismen en diervoeders als bedoeld in artikel 16, lid 1, onder a) of b), zijn de bij richtlijn 2001/18/EG vastgestelde veiligheidsvoorschriften met betrekking tot het milieu van toepassing , zodat alle passende maatregelen worden genomen ter voorkoming van schadelijke effecten voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu die kunnen optreden als gevolg van de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen. Tijdens de beoordeling van aanvragen voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit genetisch gemodificeerde organismen, worden de Commissie en de krachtens Richtlijn 2001/18/EG bevoegde nationale en lokale instanties hierbij overeenkomstig die richtlijn door de Autoriteit betrokken . 6. Ingeval het advies luidt dat het levensmiddel kan worden toegelaten, worden in het advies de volgende gegevens opgenomen: 7. De Autoriteit zendt haar advies aan de Commissie, de lidstaten , de nationale instanties of organen die bevoegd zijn voor de veiligheidsbeoordeling van levensmiddelen en de beoordeling van de risico's voor het milieu en de gezondheid van mensen en dieren, alsook aan de aanvrager, met daarbij een rapport waarin de beoordeling van het levensmiddel wordt beschreven en het advies wordt gemotiveerd. 8. De Autoriteit maakt ook onverwijld haar advies en het rapport over de beoordeling alsmede de motivering van het advies openbaar. Het publiek kan gedurende 3 maanden na deze bekendmaking opmerkingen aan de Commissie doen toekomen. Er wordt op gewezen dat het publiek toegang kan krijgen tot het gehele dossier met uitzondering van vertrouwelijke gegevens. 9. Voordat deze verordening van toepassing wordt, brengt de Commissie een aanbeveling uit over de aard van de door de Autoriteit met het oog op de opstelling van haar advies te verrichten risicobeoordeling. Artikel 8 Communautaire vergunning 1. Behalve in uitzonderlijk gecompliceerde gevallen stelt de Commissie binnen drie maanden na ontvangst van het advies van de Autoriteit een ontwerpbesluit op ten aanzien van de aanvraag, met inachtneming van de communautaire wetgeving en andere ter zake dienende factoren. Indien het ontwerpbesluit niet in overeenstemming is met het advies van de Autoriteit, licht de Commissie toe waarom haar besluit afwijkt van het advies van de Autoriteit . Het ontwerpbesluit van de Commissie wordt onverwijld bekend gemaakt. 2. Indien het ontwerpbesluit behelst dat een vergunning dient te worden verleend, worden in het ontwerpbesluit vermeld: de in artikel 7, lid 6 , bedoelde gegevens, de naam van de vergunninghouder en in voorkomend geval de aan het genetisch gemodificeerde organisme toegekende eenduidige code als bedoeld in Verordening (EG) nr. .../2002 [betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van levensmiddelen in diervoeders die met genetisch gemodificeerde organismen zijn geproduceerd]. Het ontwerpbesluit bevat ook het advies van de autoriteiten die overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG moeten worden geraadpleegd. 3. Een definitief besluit over de aanvraag wordt vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. Het publiek wordt toegang verleend tot de vraagstukken die in verband met het besluit over risicomanagement zijn besproken, alsmede de uitslag van stemmingen. 4. De Commissie stelt de aanvrager onverwijld in kennis van het genomen besluit ; tevens geeft zij zo spoedig mogelijk kennis van haar besluit aan het Europees Parlement, de lidstaten en de instanties of organen die bevoegd zijn voor de veiligheidsbeoordeling van levensmiddelen en de beoordeling van de risico's voor het milieu en de gezondheid van mensen en dieren . Het besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 5. Onverminderd de procedure waarin artikel 11 voorziet, eindigt de volgens de procedure van deze verordening verleende vergunning in de gehele Gemeenschap na tien jaar en deze kan overeenkomstig het bepaalde in artikel 12 worden verlengd. Het toegelaten levensmiddel wordt opgenomen in het in artikel 30 bedoelde repertorium. Bij elke opneming in het repertorium worden de datum van de vergunning en de in lid 2 bedoelde gegevens vermeld en wordt aangegeven op welke wijze en waar het publiek toegang kan krijgen tot het aanvraagdossier, met inbegrip van de beoordeling van de Autoriteit en de adviezen van de nationale en lokale instanties en het publiek, alsmede de vraagstukken die in verband met het besluit over risicomanagement zijn besproken, en de uitslagen van stemmingen . 6. De krachtens deze afdeling verleende vergunning geldt onverminderd andere bepalingen van de communautaire wetgeving betreffende het gebruik en het in de handel brengen van stoffen die alleen mogen worden gebruikt indien de stof is opgenomen in een lijst van geregistreerde of toegelaten stoffen met uitsluiting van andere stoffen. 7. De verlening van de vergunning laat de algemene wettelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid van een exploitant van een levensmiddelenbedrijf met betrekking tot het betrokken levensmiddel onverlet. Artikel 9 Status van bestaande producten 1. In afwijking van artikel 4, lid 2, kan een product dat onder deze afdeling valt en vóór de inwerkingtreding van Verordening (EG) nr. 258/97 krachtens Richtlijn 90/220/EEG in de handel is gebracht of overeenkomstig Verordening (EG) nr. 258/97 in de handel is gebracht, verder in de handel gebracht, gebruikt en verwerkt worden, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: 2. Binnen negen jaar na de datum waarop het betrokken product voor het eerst in de handel is gebracht, dient degene die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen een aanvraag in overeenkomstig artikel 12, dat van overeenkomstige toepassing is. 3. Op de in lid 1 bedoelde producten en levensmiddelen die deze producten bevatten of ermee zijn geproduceerd, is het bepaalde in deze verordening van toepassing, in het bijzonder de artikelen 10, 11 en 35, die van overeenkomstige toepassing zijn. 4. Indien de in lid 1, onder a), bedoelde kennisgeving en de bijbehorende gegevens niet binnen de gestelde termijn worden verstrekt of onjuist blijken, of indien binnen de gestelde termijn geen aanvraag overeenkomstig lid 2 wordt ingediend, stelt de Commissie volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure een maatregel vast waarin het uit de handel nemen van het betrokken product en alle daarvan afgeleide producten wordt gelast . 5. Nadere bepalingen ter uitvoering van dit artikel worden vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. Artikel 10 Toezicht 1. Nadat overeenkomstig deze verordening een vergunning is verleend, nemen alle betrokkenen alle voorwaarden en beperkingen die in de vergunning zijn vastgesteld in acht. Indien een plan voor monitoring na het in de handel brengen als bedoeld in artikel 5 , lid 3, onder m) en artikel 5, lid 5, onder b), is voorgeschreven, zorgt de vergunninghouder ervoor dat dit plan wordt uitgevoerd en brengt hij hierover aan de Autoriteit verslag uit overeenkomstig de vergunning. Het publiek wordt toegang verleend tot de monitoringverslagen, met uitzondering van vertrouwelijke gegevens. 2. Indien de vergunninghouder voorstelt de voorwaarden van de vergunning te wijzigen, dient hij hiertoe een aanvraag bij de Autoriteit in. 3. De vergunninghouder stelt de Autoriteit onverwijld in kennis van alle nieuwe wetenschappelijke of technische informatie die van invloed zou kunnen zijn op de beoordeling van de veiligheid van het gebruik van het levensmiddel. In het bijzonder stelt de vergunninghouder de Autoriteit onverwijld in kennis van verboden of beperkingen die zijn opgelegd door de bevoegde autoriteit van een derde land waarin het levensmiddel in de handel wordt gebracht. De Autoriteit onderzoekt de verstrekte informatie en stelt de Commissie, de lidstaten en de lokale instanties hiervan in kennis. Het publiek wordt toegang verleend tot de verstrekte informatie. Artikel 11 Wijziging, schorsing en intrekking van vergunningen 1. Indien de Autoriteit op eigen initiatief of naar aanleiding van een verzoek van een lidstaat of van de Commissie van oordeel is dat een overeenkomstig deze verordening verleende vergunning dient te worden gewijzigd, geschorst of ingetrokken, brengt zij de Commissie, de vergunninghouder, de lidstaten en de lokale instanties daarover onverwijld advies uit. Het publiek wordt toegang verleend tot het advies . 2. De Commissie bestudeert het advies van de Autoriteit zo spoedig mogelijk en stelt een ontwerpbesluit op. Het publiek wordt toegang verleend tot het ontwerpbesluit. 3. Indien het ontwerp-besluit behelst dat de vergunning moet worden gewijzigd, worden eventueel vereiste wijzigingen in de in artikel 8, lid 2, bedoelde gegevens in het ontwerp-besluit vermeld. 4. Een definitief besluit over de wijziging, schorsing of intrekking van de vergunning wordt vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. 5. De Commissie stelt de vergunninghouder onverwijld in kennis van het genomen besluit. Het besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Het repertorium wordt dienovereenkomstig gewijzigd. Het publiek wordt toegang verleend tot de vraagstukken die in verband met het besluit over risicomanagement zijn besproken, en de uitslagen van stemmingen. Artikel 12 Verlenging van vergunningen 1. Onverminderd het recht van derden om een vergunningaanvraag in te dienen voor een levensmiddel dat in wezen hetzelfde is als een levensmiddel waarvoor al een vergunning is verleend, kunnen krachtens deze verordening verleende vergunningen telkens voor tien jaar worden verlengd, indien de aanvrager hiertoe uiterlijk een jaar voor het verstrijken van de vergunning een aanvraag bij de Autoriteit indient. De Autoriteit bevestigt de vergunninghouder binnen 15 dagen na ontvangst schriftelijk de ontvangst van de aanvraag. Op die bevestiging staat de datum van ontvangst van de aanvraag vermeld. 2. Bij de aanvraag dient het volgende te worden verstrekt: 3. De artikelen 7 en 8 zijn van overeenkomstige toepassing. 4. Indien om redenen die niet verwijtbaar zijn aan de vergunninghouder geen besluit over het verzoek om verlenging wordt genomen vóór het verstrijken van de vergunning, wordt de vergunning voor het product automatisch eenmaal met één jaar verlengd dan wel verlengd tot het moment in dat jaar waarop de Commissie hierover besluit. 5. De regels voor de toepassing van dit artikel worden door de Commissie na raadpleging van de Autoriteit vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. 6. De Autoriteit brengt uitvoerige richtsnoeren uit voor het opstellen en indienen van de aanvraag. Afdeling 2 Etikettering Artikel 13 Toepassingsgebied 1. Deze afdeling is van toepassing op levensmiddelen die als zodanig aan de eindgebruiker of aan instellingen worden geleverd en die: 2. Deze afdeling is niet van toepassing op hulpmiddelen voor de fabricage. 3. Deze afdeling is niet van toepassing op levensmiddelen die geproduceerd zijn uit dieren die zijn gevoerd met GGO's of producten daarvan. 4. Deze afdeling is niet van toepassing op levensmiddelen die materiaal bevatten dat geheel of gedeeltelijk uit genetisch gemodificeerde organismen bestaat of daarmee is geproduceerd, in een verhouding van niet meer dan 0,5% of een lagere drempelwaarde die is vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure, mits de aanwezigheid van dat materiaal onvoorzien of technisch niet te voorkomen is. Indien en zodra zulks mogelijk is als gevolg van de vooruitgang in de wetenschap en de technologie, dienen passende lagere drempelwaarden te worden vastgesteld. Om aan te tonen dat de aanwezigheid van dit materiaal onvoorzien of technisch niet te voorkomen is, moeten de exploitanten bewijsmateriaal kunnen verstrekken om de bevoegde instanties ervan te overtuigen dat zij passende maatregelen hebben genomen om de aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal te voorkomen. De Commissie stelt een lijst op met criteria voor de vaststelling van deze passende maatregelen. De Commissie legt voorts in samenwerking met de Autoriteit, de lidstaten en de lokale instanties passende maatregelen vast om ervoor te zorgen dat de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht wordt genomen om besmetting te voorkomen. Artikel 14 Voorschriften 1. Onverminderd de andere voorschriften van de communautaire wetgeving betreffende de etikettering van levensmiddelen gelden voor levensmiddelen die onder deze afdeling vallen de volgende specifieke etiketteringsvoorschriften: a) Wanneer het levensmiddel uit meer dan één ingrediënt bestaat, worden in de in artikel 6 van Richtlijn 2000/13/EG bedoelde lijst van ingrediënten de woorden "genetisch gemodificeerd" of "geproduceerd met genetisch gemodificeerd(e) [naam van het organisme]" tussen haakjes onmiddellijk na de naam van het betrokken ingrediënt aangebracht. Deze tekst mag ook worden aangebracht in de vorm van een voetnoot bij de lijst van ingrediënten. Deze voetnoot wordt afgedrukt in een lettertype dat ten minste hetzelfde formaat heeft als dat van de lijst van ingrediënten. b) Wanneer het ingrediënt door een naam of een categorie wordt aangegeven, wordt de tekst "bevat met genetisch gemodificeerd(e) [naam van het organisme] geproduceerd(e) [naam van het ingrediënt]" in de lijst van ingrediënten opgenomen. c) Wanneer er geen lijst van ingrediënten wordt vermeld, worden de woorden "genetisch gemodificeerd" of "geproduceerd met genetisch gemodificeerd(e) [naam van het organisme]" duidelijk op de etikettering aangebracht. d) Wanneer het levensmiddel aan de eindgebruikers of aan instellingen zonder voorverpakking of in kleine voorverpakkingen te koop wordt aangeboden, wordt de krachtens dit lid voorgeschreven informatie duurzaam en zichtbaar op of in de onmiddellijke nabijheid van de verkoopstandaard van het levensmiddel of op het verpakkingsmateriaal aangebracht, in een lettertype dat groot genoeg is om de tekst gemakkelijk te kunnen opmerken en lezen. 2. Afgezien van de in lid 1 vermelde etiketteringsvoorschriften worden in de etikettering in de volgende gevallen ook alle kenmerken of eigenschappen vermeld, zoals aangegeven in de vergunning, a) waardoor een levensmiddel ten aanzien van deze kenmerken of eigenschappen niet gelijkwaardig is aan zijn conventionele tegenhanger wat betreft: b) waardoor een levensmiddel aanleiding kan geven tot ethische of religieuze bezwaren. 3. Afgezien van de in lid 1 vermelde etiketteringsvoorschriften wordt in de etikettering van onder deze afdeling vallende levensmiddelen die geen conventionele tegenhanger hebben, passende informatie opgenomen over de aard en de kenmerken van de betrokken levensmiddelen, zoals aangegeven in de vergunning. Artikel 15 Uitvoeringsmaatregelen Nadere bepalingen ter uitvoering van deze afdeling kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. HOOFDSTUK III GENETISCH GEMODIFICEERDE DIERVOEDERS Afdeling 1 Toelating en monitoring Artikel 16 Toepassingsgebied 1. Deze afdeling is van toepassing op: 2. In voorkomend geval kan volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure worden vastgesteld of nog andere soorten diervoeder onder deze afdeling vallen . Artikel 17 Voorschriften 1. Diervoeders als bedoeld in artikel 16, lid 1: 2. Niemand mag een product als bedoeld in artikel 16, lid 1, dat in de diervoeding wordt gebruikt of een onder deze afdeling vallend diervoeder in de handel brengen, gebruiken of verwerken, tenzij daarvoor overeenkomstig deze afdeling een vergunning is verleend en de bij die vergunning vastgestelde voorwaarden worden nageleefd. 3. Voor een product als bedoeld in artikel 16, lid 1, dat in de diervoeding wordt gebruikt of een onder deze afdeling vallend diervoeder mag slechts een vergunning worden verleend indien de aanvrager van de vergunning afdoende en voldoende heeft aangetoond dat het aan de voorschriften van lid 1 voldoet. 4. De in lid 2 bedoelde vergunning kan betrekking hebben op: 5. Een vergunning als bedoeld in lid 2 mag slechts worden verleend, geweigerd, verlengd, gewijzigd, geschorst of ingetrokken om de redenen en volgens de procedures die in deze verordening zijn vastgelegd. 6. De aanvrager van een vergunning als bedoeld in lid 2 en, na verlening van de vergunning, de vergunninghouder, moeten in de Gemeenschap gevestigd zijn. 7. 7 De vergunningverlening krachtens deze verordening laat Richtlijn 70/457/EEG en Richtlijn 70/458/EEG onverlet . Artikel 18 Aanvragen van een vergunning 1. Om de in artikel 17, lid 2, bedoelde vergunning te verkrijgen wordt een aanvraag ingediend bij de Autoriteit. 2. De Autoriteit bevestigt de aanvrager binnen 15 werkdagen na ontvangst schriftelijk de ontvangst van de aanvraag. Op die bevestiging staat de datum van ontvangst van de aanvraag vermeld. 3. Bij de aanvraag dient het volgende te worden verstrekt: 4. Betreft de aanvraag een genetisch gemodificeerd organisme dat in de diervoeding wordt gebruikt, dan wordt met "diervoeder" in lid 3 bedoeld een diervoeder dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit of is geproduceerd met het genetisch gemodificeerde organisme waarvoor een aanvraag wordt ingediend. 5. Bij de aanvraag wordt tevens verstrekt: 6. Indien de aanvraag betrekking heeft op een stof waarvan het gebruik en het in de handel brengen ingevolge andere bepalingen van de communautaire wetgeving alleen is toegestaan indien die stof is opgenomen in een lijst van toegelaten stoffen met uitsluiting van andere stoffen, moet dit in de aanvraag worden vermeld en moet de status van de bedoelde stof krachtens de toepasselijke wetgeving worden vermeld. 7. De Commissie stelt , na raadpleging van de Autoriteit en de krachtens Richtlijn 2001/18/EG bevoegde nationale en lokale instanties , volgens de in artikel 36 , lid 2, bedoelde procedure regels vast voor de toepassing van dit artikel. 8. De Autoriteit brengt uitvoerige richtsnoeren uit voor het opstellen en indienen van de aanvraag. Artikel 19 Advies van de Autoriteit 1. Behalve in uitzonderlijk gecompliceerde gevallen brengt de Autoriteit binnen zes maanden na ontvangst van een geldige aanvraag advies uit. 2. Zo nodig kan de Autoriteit de aanvrager verzoeken de bij de aanvraag verstrekte gegevens binnen een bepaalde termijn aan te vullen. Ingeval de Autoriteit om aanvullende informatie verzoekt, wordt de in lid 1 vastgestelde termijn opgeschort totdat die informatie is verstrekt. De termijn wordt eveneens opgeschort gedurende de tijd die de aanvrager gegeven is om een mondelinge of schriftelijke toelichting voor te bereiden. 3. De Autoriteit zendt de aanvraag binnen vijftien dagen na ontvangst door naar de bevoegde instantie of instanties van de lidstaten. De door de lidstaten aangewezen bevoegde instanties zenden commentaar of gemotiveerde bezwaren binnen vier maanden na ontvangst van de aanvraag aan de Autoriteit, die deze onmiddellijk toezendt aan alle bevoegde instanties. Wanneer het standpunt van de Autoriteit niet in overeenstemming is met het standpunt van een bevoegde instantie van een lidstaat bevat het standpunt van de Autoriteit een verklaring van de redenen voor de verschillen. 4. Voor het opstellen van het advies van de Autoriteit: 5. Wanneer het gaat om genetisch gemodificeerde organismen en diervoeders als bedoeld in artikel 16, lid 1, onder a) of b), gelden bij de beoordeling de bij Richtlijn 2001/18/EG vastgestelde veiligheidsvoorschriften met betrekking tot het milieu, zodat alle passende maatregelen worden genomen ter voorkoming van schadelijke effecten voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu die kunnen optreden als gevolg van de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen. Tijdens de beoordeling van aanvragen voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit genetisch gemodificeerde organismen, worden de Commissie en de krachtens Richtlijn 2001/18/EG bevoegde nationale en lokale instanties hierbij door de Autoriteit betrokken, overeenkomstig het bepaalde in deze richtlijn . 6. Ingeval het advies luidt dat het diervoeder als bedoeld in artikel 16, lid 1, kan worden toegelaten, worden in het advies de volgende gegevens opgenomen: 7 . De Autoriteit zendt haar advies aan de Commissie, de lidstaten , de nationale instanties of organen die bevoegd zijn voor de veiligheidsbeoordeling van levensmiddelen en de beoordeling van de risico's voor het milieu en de gezondheid van dieren, alsook aan de aanvrager, met daarbij een rapport waarin de beoordeling van het diervoeder als bedoeld in artikel 16, lid 1, wordt beschreven en het advies wordt gemotiveerd. 8 . De Autoriteit maakt ook onverwijld haar advies en het rapport over de beoordeling alsmede de motivering van het advies openbaar. Het publiek kan gedurende 3 maanden na deze bekendmaking opmerkingen aan de Commissie doen toekomen. Er wordt op gewezen dat het publiek toegang wordt verleend tot het gehele dossier, met uitzondering van vertrouwelijke gegevens. Artikel 20 Communautaire vergunning 1. Behalve in uitzonderlijk gecompliceerde gevallen stelt de Commissie binnen drie maanden na ontvangst van het advies van de Autoriteit een ontwerpbesluit op ten aanzien van de aanvraag, met inachtneming van de communautaire wetgeving en andere ter zake dienende factoren. Indien het ontwerpbesluit niet in overeenstemming is met het advies van de Autoriteit, licht de Commissie toe waarom haar besluit afwijkt van het advies van de Autoriteit . Het ontwerpbesluit van de Commissie wordt onverwijld openbaar gemaakt. 2. Indien het ontwerpbesluit behelst dat een vergunning dient te worden verleend, worden in het ontwerp-besluit vermeld: de in artikel 19, lid 6 , bedoelde gegevens, de naam van de vergunninghouder en in voorkomend geval de aan het genetisch gemodificeerde organisme toegekende eenduidige code als bedoeld in Verordening (EG) nr. .../2002 [betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid ven levensmiddelen en diervoeders die met genetisch gemodificeerde organismen zijn geproduceerd]. Het ontwerpbesluit bevat ook het advies van de instanties die overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG moeten worden geraadpleegd. 3. Een definitief besluit over de aanvraag wordt vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. Het publiek wordt toegang verleend tot de vraagstukken die in verband met het besluit over risicomanagement zijn besproken, en de uitslagen van stemmingen. 4. De Commissie stelt de aanvrager onverwijld in kennis van het genomen besluit ; tevens geeft zij zo spoedig mogelijk kennis van haar besluit aan het Europees Parlement, de lidstaten en de instanties of organen die bevoegd zijn voor de veiligheidsbeoordeling van levensmiddelen en de beoordeling van de risico's voor het milieu en de gezondheid van dieren . Het besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 5. Onverminderd de procedure waarin artikel 23 voorziet, eindigt de volgens de procedure van deze verordening verleende vergunning in de gehele Gemeenschap na tien jaar en deze kan overeenkomstig het bepaalde in artikel 24 worden verlengd. Het toegelaten diervoeder wordt opgenomen in het in artikel 30 bedoelde repertorium. Bij elke opneming in het repertorium worden de datum van de vergunning en de in lid 2 bedoelde gegevens vermeld en wordt aangegeven op welke wijze en waar het publiek toegang kan krijgen tot het aanvraagdossier, met inbegrip van de beoordeling van de Autoriteit en eventuele adviezen van de nationale en lokale instanties en het publiek, alsmede de vraagstukken die in verband met het besluit over risicomanagement zijn besproken, en de uitslagen van stemmingen . 6. De krachtens deze afdeling verleende vergunning geldt onverminderd andere bepalingen van de communautaire wetgeving betreffende het gebruik en het in de handel brengen van stoffen die alleen mogen worden gebruikt indien de stof is opgenomen in een lijst van toegelaten stoffen met uitsluiting van andere stoffen. 7. De verlening van de vergunning laat de algemene wettelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid van een exploitant van een diervoederbedrijf met betrekking tot het betrokken diervoeder onverlet. Artikel 21 Status van bestaande producten 1. In afwijking van het bepaalde in artikel 17, lid 2, kunnen producten als bedoeld in artikel 16, lid 1, die vóór de datum van toepassing van deze richtlijn zijn toegelaten uit hoofde van: verder in de handel gebracht, gebruikt en verwerkt worden, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 2. Binnen negen jaar na de datum waarop de betrokken producten voor het eerst in de handel zijn gebracht, dient degene die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen een aanvraag in overeenkomstig artikel 24 , dat van overeenkomstige toepassing is. 3. Op de in lid 1 bedoelde producten en diervoeders die deze producten bevatten of ermee zijn geproduceerd, is het bepaalde in deze verordening van toepassing, in het bijzonder de artikelen 22, 23 en 35 die van overeenkomstige toepassing zijn. 4. Indien de in lid 1, onder a), bedoelde kennisgeving en de bijbehorende gegevens niet binnen de gestelde termijn worden verstrekt of onjuist blijken, of indien binnen de gestelde termijn geen aanvraag overeenkomstig lid 2 wordt ingediend, stelt de Commissie volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure een maatregel vast waarin het uit de handel nemen van het betrokken product en alle daarvan afgeleide producten wordt gelast . 5. Ingeval de vergunningen niet aan een specifieke vergunninghouder zijn verleend, dient degene die de in dit artikel bedoelde producten invoert, produceert of vervaardig t, de informatie of de aanvraag bij de Autoriteit in. 6. Nadere bepalingen ter uitvoering van dit artikel worden vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. Artikel 22 Toezicht 1. Nadat overeenkomstig deze verordening een vergunning is verleend, nemen alle betrokkenen alle voorwaarden en beperkingen die in de vergunning zijn vastgesteld in acht. Indien een plan voor monitoring na het in de handel brengen als bedoeld in artikel 18 , lid 3, onder l) en artikel 18 , lid 5, onder b), is voorgeschreven, zorgt de vergunninghouder ervoor dat dit plan wordt uitgevoerd en brengt hij hierover aan de Autoriteit verslag uit overeenkomstig de vergunning. Het publiek wordt toegang verleend tot de monitoringverslagen, met uitzondering van vertrouwelijke gegevens. 2. Indien de vergunninghouder voorstelt de voorwaarden van de vergunning te wijzigen, dient hij hiertoe een aanvraag bij de Autoriteit in. 3. De vergunninghouder stelt de Autoriteit onverwijld in kennis van alle nieuwe wetenschappelijke en technische informatie die van invloed zou kunnen zijn op de beoordeling van de veiligheid van het gebruik van het diervoeder als bedoeld in artikel 16, lid 1. In het bijzonder stelt de vergunninghouder de Autoriteit onverwijld in kennis van verboden of beperkingen die zijn opgelegd door de bevoegde autoriteit van een derde land waarin het diervoeder als bedoeld in artikel 16, lid 1, in de handel wordt gebracht. De Autoriteit onderzoekt de verstrekte informatie en stelt de Commissie, de lidstaten en de lokale instanties hiervan in kennis. Het publiek wordt toegang verleend tot de verstrekte informatie. Artikel 23 Wijziging, schorsing en intrekking van vergunningen 1. Indien de Autoriteit op eigen initiatief of naar aanleiding van een verzoek van een lidstaat of van de Commissie van oordeel is dat een overeenkomstig deze verordening verleende vergunning dient te worden gewijzigd, geschorst of ingetrokken, brengt zij de Commissie en de vergunninghouder, de lidstaten en de lokale instanties daarover onverwijld advies uit. Het publiek wordt toegang verleend tot het advies. 2. De Commissie bestudeert het advies van de Autoriteit zo spoedig mogelijk en stelt een ontwerpbesluit op. Het publiek wordt toegang verleend tot het ontwerpbesluit. 3. Indien het ontwerpbesluit behelst dat de vergunning moet worden gewijzigd, worden eventueel vereiste wijzigingen in de in artikel 20 , lid 2, bedoelde gegevens in het ontwerp-besluit vermeld. 4. Een definitief besluit over de wijziging, schorsing of intrekking van de vergunning wordt vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. 5. De Commissie stelt de aanvrager onverwijld in kennis van het genomen besluit. Tevens geeft zij zo spoedig mogelijk kennis van haar besluit aan het Europees Parlement, de lidstaten en de instanties of organen die bevoegd zijn voor de veiligheidsbeoordeling van levensmiddelen en de beoordeling van de risico's voor het milieu en de gezondheid van dieren . Het genomen besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Het repertorium wordt dienovereenkomstig gewijzigd. Het publiek wordt toegang verleend tot de vraagstukken die in verband met het besluit over risicomanagement zijn besproken,en de uitslagen van stemmingen. Artikel 24 Verlenging van vergunningen 1. Onverminderd het recht van derden om een vergunningaanvraag in te dienen voor een diervoeder dat in wezen hetzelfde is als een diervoeder waarvoor al een vergunning is verleend, kunnen krachtens deze verordening verleende vergunningen telkens voor tien jaar worden verlengd, indien de aanvrager hiertoe uiterlijk een jaar voor het verstrijken van de vergunning een aanvraag bij de Autoriteit indient. De Autoriteit bevestigt de vergunninghouder binnen 15 dagen na ontvangst schriftelijk de ontvangst van de aanvraag. Op die bevestiging staat de datum van ontvangst van de aanvraag vermeld. 2. Bij de aanvraag dient het volgende te worden verstrekt: 3. De artikelen 19 en 20 zijn van overeenkomstige toepassing. 4. Indien om redenen die niet verwijtbaar zijn aan de vergunninghouder geen besluit over het verzoek om verlenging wordt genomen vóór het verstrijken van de vergunning, wordt de vergunning voor het product automatisch eenmaal met één jaar verlengd dan wel verlengd tot het moment in dat jaar waarop de Commissie hierover besluit. 5. De regels voor de toepassing van dit artikel worden door de Commissie na raadpleging van de Autoriteit vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. 6. De Autoriteit brengt uitvoerige richtsnoeren uit voor het opstellen en indienen van de aanvraag. Afdeling 2 Etikettering Artikel 25 Toepassingsgebied 1. Deze afdeling is van toepassing op diervoeders als bedoeld in artikel 16, lid 1. 2. Deze afdeling is niet van toepassing op levensmiddelen die materiaal bevatten dat geheel of gedeeltelijk uit genetisch gemodificeerde organismen bestaat of daarmee is geproduceerd, in een verhouding van niet meer dan 0,5% of een lagere drempelwaarde die is vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure, mits de aanwezigheid van dat materiaal onvoorzien of technisch niet te voorkomen is. Indien en zodra zulks mogelijk is als gevolg van de vooruitgang in de wetenschap en de technologie, dienen passende lagere drempelwaarden te worden vastgesteld. Om aan te tonen dat de aanwezigheid van dit materiaal onvoorzien of technisch niet te voorkomen is, moeten de exploitanten bewijsmateriaal kunnen verstrekken om de bevoegde instanties ervan te overtuigen dat zij passende maatregelen hebben genomen om de aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal te voorkomen. De Commissie stelt een lijst op met criteria voor de vaststelling van deze "passende maatregelen". De Commissie legt voorts in samenwerking met de Autoriteit, de lidstaten en de lokale instanties passende maatregelen vast om ervoor te zorgen dat de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht wordt genomen om besmetting te voorkomen. Artikel 26 Voorschriften 1. Onverminderd de andere voorschriften van de communautaire wetgeving betreffende de etikettering van diervoeders gelden voor diervoeders als bedoeld in artikel 16, lid 1, de bij dit artikel bepaalde aanvullende specifieke etiketteringsvoorschriften. 2. In afwijking van het bepaalde in lid 1 zijn de bij artikel 6, lid 3, van Richtlijn 96/25/EG van de Raad van 29 april 1996 betreffende het verkeer van voedermiddelen, tot wijziging van Richtlijn 70/524/EEG, 74/63/EEG, 82/471/EEG en 93/74/EEG en tot intrekking van Richtlijn 77/101/EEG (22) bepaalde uitzonderingen van de etiketteringsvoorschriften niet van toepassing op diervoeders als bedoeld in artikel 16, lid 1. 3. Niemand mag een diervoeder als bedoeld in artikel 16, lid 1, in de handel brengen, tenzij hij ervoor zorgt dat de hieronder vermelde gegevens duidelijk zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op de verpakking, de recipiënt, een etiket of een begeleidend document worden aangegeven: 4. Afgezien van de in lid 3, onder a) en b), vermelde etiketteringsvoorschriften wordt in de etikettering en de begeleidende documenten van onder deze afdeling vallende diervoeders die geen conventionele tegenhanger hebben, passende informatie opgenomen over de aard en de kenmerken van de betrokken diervoeders, zoals aangegeven in de vergunning. Artikel 27 Uitvoeringsmaatregelen Nadere bepalingen ter uitvoering van deze afdeling kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. Artikel 28 Invoer De Commissie ziet erop toe dat de in de richtlijnen, verordeningen en administratieve bepalingen gestelde eisen inzake de beoordeling en goedkeuring van levensmiddelen, diervoeders en grondstoffen voor de vervaardiging daarvan, niet minder streng zijn voor producten die worden ingevoerd, teneinde onrechtvaardige en oneerlijke concurrentievoorwaarden te voorkomen. HOOFDSTUK IV GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN Artikel 29 Producten die zowel voor de menselijke voeding als voor diervoeding kunnen worden gebruikt 1. Wanneer een product zowel voor de menselijke voeding als voor de diervoeding kan worden gebruikt, wordt daarvoor één aanvraag krachtens de artikelen 6 en 18 ingediend, waarover de Autoriteit één advies uitbrengt en de Gemeenschap één besluit neemt. 2. De Autoriteit gaat na of de vergunningaanvraag zowel voor gebruik in de menselijke voeding als voor gebruik in de diervoeding moet worden ingediend. Artikel 30 Communautair repertorium 1. De Commissie stelt een Communautair repertorium van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders op, in deze verordening "het repertorium" genoemd, en houdt het repertorium bij. Het register bevat informatie over de methode(n) die overeenkomstig artikel 7, lid 4, letter f) en artikel 19, lid 4, letter f) door het communautaire referentielaboratorium zijn gevalideerd, en over de methoden die door de nationale referentielaboratoria worden gebruikt. 2. Het repertorium wordt openbaar gemaakt. Artikel 31 Geheimhouding 1. De aanvrager kan aangeven welke krachtens deze verordening ingediende informatie vertrouwelijk dient te worden behandeld aangezien de openbaarmaking van die informatie een aanzienlijke nadelige invloed kan hebben op zijn concurrentiepositie. In dat geval moeten verifieerbare redenen worden aangevoerd. 2. Onverminderd het bepaalde in lid 3 stelt de Autoriteit na overleg met de aanvrager vast welke informatie vertrouwelijk moet worden behandeld en brengt zij de aanvrager op de hoogte van haar beslissing. 3. Informatie met betrekking tot de volgende punten wordt niet als vertrouwelijk beschouwd: 4. Onverminderd het bepaalde in lid 2 verstrekt de Autoriteit alle informatie waarover zij beschikt op verzoek aan de Commissie en de lidstaten. 5. De Commissie, de Autoriteit en de lidstaten behandelen alle krachtens lid 2 als vertrouwelijk aangemerkte informatie vertrouwelijk, behalve indien het gaat om informatie die, als de omstandigheden dat vereisen, openbaar moet worden gemaakt ter bescherming van de gezondheid van mens of dier of van het milieu. 6. Indien een aanvrager een aanvraag intrekt of heeft ingetrokken, respecteren de Autoriteit, de Commissie en de lidstaten de vertrouwelijkheid van commerciële en industriële informatie, met inbegrip van informatie over onderzoek en ontwikkeling alsmede informatie over de vertrouwelijkheid waarvan de Autoriteit en de aanvrager van mening verschillen. Artikel 32 Gegevensbescherming De wetenschappelijke gegevens en de andere informatie in het dossier van de aanvraag overeenkomstig artikel 5 , leden 3 en 5, en artikel 18 , leden 3 en 5, mogen gedurende tien jaar vanaf de datum van vergunningverlening niet ten behoeve van andere aanvragers worden gebruikt, tenzij die andere aanvrager met de vergunninghouder is overeengekomen dat die gegevens en informatie wel mogen worden gebruikt. Na het verstrijken van de termijn van tien jaar mag de Autoriteit de resultaten van de evaluatie aan de hand van de wetenschappelijke gegevens en de informatie in het dossier geheel of gedeeltelijk gebruiken ten behoeve van een andere aanvrager, indien die kan aantonen dat het levensmiddel of diervoeder waarvoor hij een vergunning aanvraagt, in wezen hetzelfde is als een al krachtens deze verordening toegelaten levensmiddel of diervoeder. Artikel 33 Communautair referentielaboratorium Het communautaire referentielaboratorium, alsmede de bevoegdheden en taken daarvan, zijn vastgesteld in de bijlage. Volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure kunnen nationale referentielaboratoria worden ingesteld. Nadere bepalingen ter uitvoering van de bijlage, alsmede wijzigingen daarin, kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 36, lid 2, bedoelde procedure. Artikel 34 Raadpleging van de Europese groep ethiek van de exacte wetenschappen 1. De Commissie kan op eigen initiatief of op verzoek van een lidstaat de bij besluit van de Commissie van 16 december 1997 opgerichte Europese groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën raadplegen teneinde haar advies over ethische kwesties in te winnen. 2. De Commissie maakt de adviezen van de Europese groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën openbaar. Artikel 35 Noodmaatregelen 1. Wanneer een lidstaat op basis van nieuwe informatie of een herbeoordeling van bestaande informatie gegronde redenen heeft om aan te nemen dat het gebruik van een levensmiddel of diervoeder dat overeenkomstig deze verordening is toegelaten, gevaar voor de gezondheid van mensen of dieren of voor het milieu kan opleveren, kan die lidstaat het gebruik en/of de verkoop van dat levensmiddel of diervoeder op zijn grondgebied tijdelijk beperken of verbieden, alsmede de invoer hiervan opschorten of anderszins beperken, dan wel de uitvoer daarvan, totdat naar gelang van het geval overeenkomstig artikel 11 of artikel 23 een definitief besluit is genomen . 2. De lidstaten dragen er zorg voor dat in geval van een ernstig risico noodmaatregelen worden getroffen, zoals de opschorting of beëindiging van het in de handel brengen, met inbegrip van voorlichting van het publiek. De lidstaat stelt de Commissie en de andere lidstaten onverwijld in kennis van de krachtens dit artikel genomen maatregelen, waarbij hij zijn besluit motiveert en de nieuwe informatie of de nieuwe milieurisicobeoordeling vermeldt waarop het besluit gebaseerd is, en verder aangeeft of en hoe de voorwaarden van de toestemming moeten worden aangepast danwel of de toestemming moet worden ingetrokken. Binnen drie maanden wordt volgens de procedure van artikel 36, lid 3, een besluit terzake genomen. Artikel 36 Uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie 1. De Commissie wordt bijgestaan door het comité, bedoeld in artikel 58 , lid 1, van Verordening (EG) nr. 178/2002 . 2. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de vrijwaringsprocedure van artikel 6 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit. Iedere lidstaat kan het besluit van de Commissie binnen 15 dagen na ontvangst van de kennisgeving van dat besluit aan de Raad voorleggen, in welk geval de Raad binnen een maand na de voorlegging van het besluit aan de Raad met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit kan nemen. Artikel 37 Intrekking van verordeningen De volgende verordeningen worden ingetrokken met ingang van de datum van toepassing van deze verordening: Artikel 38 Wijziging van Verordening (EG) nr. 258/97 Verordening (EG) nr. 258/97 wordt met ingang van de datum van toepassing van deze verordening als volgt gewijzigd: In afwijking van lid 2 is de procedure van artikel 5 van toepassing op de in artikel 1, lid 2, onder d) en e), bedoelde voedingsmiddelen of voedselingrediënten die volgens de beschikbare en algemeen erkende wetenschappelijke gegevens of volgens een advies van een van de krachtens artikel 4, lid 3, bevoegde instanties, qua samenstelling, voedingswaarde, metabolisme, beoogd gebruik en gehalte aan ongewenste stoffen, wezenlijk gelijkwaardig zijn aan bestaande voedingsmiddelen of voedselingrediënten. Artikel 39 Wijziging van Richtlijn 82/471/EEG Richtlijn 82/471/EEG wordt met ingang van de datum van toepassing van deze verordening als volgt gewijzigd: aan artikel 1 wordt het volgende lid toegevoegd: 3. Deze richtlijn is niet van toepassing op producten die dienen voor directe of indirecte eiwitvoorziening en onder Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [ inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders vallen ]* . ______________ * PB L ... . Artikel 40 Wijziging van Richtlijn 70/457/EEG Richtlijn 70/457/EEG wordt met ingang van de datum van toepassing van deze verordening als volgt gewijzigd: 1) artikel 4, lid 5, wordt vervangen door: 5. Indien voorts van een plantenras afgeleid materiaal bestemd is voor gebruik als levensmiddel dat valt onder artikel 3 van Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [ inzake genetische gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders ] *, of als diervoeder dat valt onder artikel 16 van die verordening, mag dat ras alleen worden toegelaten als het overeenkomstig die verordening is goedgekeurd. _______________ * PB L ... . 2) Artikel 7, lid 4 wordt vervangen door de volgende tekst: 4. a) Ingeval van een genetisch gemodificeerd ras, zoals bedoeld in artikel 4, lid 4 wordt een beoordeling van het risico voor het milieu uitgevoerd overeenkomstig de beoordeling zoals vastgelegd in Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad*. b) Totdat een verordening van het Europees Parlement en de Raad, zoals bedoeld in artikel 12, lid 3 van Richtlijn 2001/18/EG, waarin de procedures worden vastgelegd voor de risicobeoordeling, de voorschriften aangaande risicobeheersing, de etikettering, de vereiste monitoring, de publieksvoorlichting en de vrijwaringsclausule gelijkwaardig zijn aan de procedures van Richtlijn 2001/18/EG in werking treedt, worden genetisch gemodificeerde variëteiten alleen toegelaten voor opname in een nationale lijst wanneer zij zijn toegelaten tot de markt overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG. c) De artikelen 13 t/m 24 van Richtlijn 2001/18/EG gelden niet meer voor genetisch gemodificeerde rassen wanneer de in subparagraaf b) bedoelde verordening en een sectoriële verordening van de Raad betreffende genetisch gemodificeerde plantenrassen, ingesteld op voorstel van de Commissie, gebaseerd op de juiste rechtsgrond in het Verdrag, in werking is getreden. d) De technische en wetenschappelijke bijzonderheden van de tenuitvoerlegging van de beoordeling van het risico voor het milieu worden goedgekeurd overeenkomstig de procedure vastgesteld in artikel 40. _______________ * PB L 106 van 17.4.2001, blz. 1. 3) artikel 7, lid 5, wordt vervangen door: 5. De lidstaten zien erop toe dat een ras dat bestemd is om te worden gebruikt als levensmiddel of diervoeder zoals omschreven in artikel 2, respectievelijk artikel 3, van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden alleen wordt toegelaten indien het reeds is toegelaten in de zin van de desbetreffende wetgeving. _____________ * PB L 31 van 1.2.2002, blz. 1. Artikel 41 Wijziging van Richtlijn 70/458/EEG Richtlijn 70/458/EEG wordt met ingang van de datum van toepassing van deze verordening als volgt gewijzigd: 1) artikel 4, lid 3, wordt vervangen door: 3. Indien voorts van een plantenras afgeleid materiaal bestemd is voor gebruik als levensmiddel dat valt onder artikel 3 van Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [ inzake genetische gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders ] , of als diervoeder dat valt onder artikel 16 van die verordening, mag dat ras alleen worden toegelaten als het overeenkomstig die verordening is goedgekeurd. _____________ * PB L ... 2) artikel 7, lid 5, wordt vervangen door: 5. De lidstaten zien erop toe dat een ras dat bestemd is om te worden gebruikt als levensmiddel of diervoeder zoals omschreven in artikel 2, respectievelijk artikel 3, van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden* alleen wordt toegelaten indien het reeds is toegelaten krachtens Verordening (EG) nr. 258/97 indien het een levensmiddel betreft, of krachtens Richtlijn 90/220/EEG of Richtlijn 2001/18/EG indien het een diervoeder betreft, of krachtens Verordening (EG) nr. .../2002 [ inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders ] . ___________ * PB L 31 van 1.2.2002, blz. 1. Artikel 42 Overeenkomstig het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid te verstrekken informatie 1. De Commissie stelt de partijen bij het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid overeenkomstig artikel 11, lid 1, of artikel 12, lid 1, van dat Protocol, al naar het geval, via het uitwisselingscentrum voor bioveiligheid in kennis van iedere verlening, verlenging, wijziging, schorsing of intrekking van een vergunning voor een genetisch gemodificeerd organisme, levensmiddel of diervoeder als bedoeld in artikel 3, lid 1, onder b), en artikel 16, lid 1, onder b). De Commissie verstrekt schriftelijk een afschrift van deze informatie aan het nationale contactpunt van elke partij die het secretariaat vooraf meedeelt dat zij geen toegang heeft tot het uitwisselingcentrum voor bioveiligheid. 2. Voorts neemt de Commissie door een partij overeenkomstig artikel 11, lid 3, van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid gedane verzoeken om aanvullende informatie in behandeling en verstrekt zij afschriften van wetten, voorschriften en richtsnoeren overeenkomstig artikel 11, lid 5, van het Protocol. Artikel 43 Sancties De lidstaten stellen de regels vast voor de sancties die van toepassing zijn op inbreuken op de bepalingen van deze verordening en nemen alle maatregelen om te bereiken dat zij worden toegepast. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op ... [zes maanden na de datum van bekendmaking van deze verordening] van deze bepalingen in kennis en delen haar onverwijld alle latere wijzigingen van die bepalingen mee. Artikel 44 Overgangsmaatregelen 1. Verzoeken krachtens artikel 4 van Verordening (EG) nr. 258/97 die vóór de inwerkingtreding van deze verordening zijn ingediend, worden omgezet in aanvragen krachtens hoofdstuk II, afdeling 1 van deze verordening indien het verslag van de eerste beoordeling als bedoeld in artikel 6, lid 3, van Verordening (EG) nr. 258/97 nog niet aan de Commissie is toegezonden, alsmede ingeval een aanvullende beoordeling nodig is overeenkomstig artikel 6, lid 3 of lid 4, van Verordening (EG) nr. 258/97. 2. 2 Aanvragen in verband met het op de markt brengen van GGO's, die op grond van Richtlijn 2001/18/EG of Verordening (EG) nr. 258/97 worden ingediend en waarbij de beoordelingsprocedure nog niet is afgesloten op de dag waarop de onderhavige verordening van kracht wordt, vallen onder de volgende overgangsregeling: Op deze producten zijn alle andere bepalingen van deze verordening van toepassing 3. Voor een periode van niet meer dan twaalf maanden na de datum van toepassing gelden de etiketteringsvoorschriften van deze verordening niet voor producten die vóór genoemde datum van toepassing van deze verordening legaal in de Gemeenschap zijn vervaardigd en geëtiketteerd of legaal in de Gemeenschap zijn geïmporteerd en in het verkeer zijn gebracht. 4. 4 Kennisgevingen betreffende voor diervoeder bestemde producten, die vóór de inwerkingtreding van deze verordening krachtens artikel 13 van Richtlijn 2001/18/EG zijn ingediend, worden omgezet in aanvragen krachtens hoofdstuk III, afdeling 1, van deze verordening indien het in artikel 14 van Richtlijn 2001/18/EG bedoelde beoordelingsrapport nog niet aan de Commissie is toegezonden. 5 . Verzoeken krachtens artikel 7 van Richtlijn 82/471/EEG betreffende producten als bedoeld in artikel 16, lid 1, onder c), die vóór de inwerkingtreding van deze verordening zijn ingediend, worden omgezet in aanvragen krachtens hoofdstuk III, afdeling 1, van deze verordening 6. 6 Aanvragen krachtens artikel 4 van Richtlijn 70/524/EEG betreffende producten als bedoeld in artikel 16, lid 1, die vóór de inwerkingtreding van deze verordening zijn ingediend, worden omgezet in aanvragen krachtens hoofdstuk III, afdeling 1, van deze verordening. Artikel 45 Evaluatie 1. De Commissie zendt het Europees Parlement en de Raad binnen twee jaar na de inwerkingtreding van deze verordening en in het licht van de opgedane ervaring een verslag over de tenuitvoerlegging van de verordening toe, dat in voorkomend geval vergezeld gaat van passende voorstellen. Het publiek wordt toegang verleend tot het verslag en de bijbehorende voorstellen. 2. Niettegenstaande het verslag als bedoeld in lid 1, houdt de Commissie toezicht op de tenuitvoerlegging van deze verordening en het effect ervan op de gezondheid van mensen en dieren, de consumentenbescherming, de consumentenvoorlichting en de werking van de interne markt, en dient zij indien nodig zo spoedig mogelijk voorstellen in. Artikel 46 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op [de twintigste dag] volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Zij is van toepassing met ingang van [zes maanden na de datum van bekendmaking van deze verordening]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE Bevoegdheden en taken van het communautaire referentielaboratorium 1. Het in artikel 33 bedoelde communautaire referentielaboratorium is het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie. 2. Voor de in deze bijlage genoemde taken wordt het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek bijgestaan door een consortium van nationale referentielaboratorium, dat het "Europees netwerk van GGO-laboratoria" genoemd wordt. 3. Het communautaire referentielaboratorium is met name verantwoordelijk voor: 4. Het communautaire referentielaboratorium treedt op bij de regeling van geschillen tussen lidstaten ten aanzien van de resultaten van de in deze bijlage genoemde taken. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 624 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 175, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0668/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0243/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 3 juli 2002, met het oog op de aanneming van Richtlijn 2002/…/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 96/82/EG betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 175, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende het volgende: (1) Richtlijn 96/82/EG van de Raad van 9 december 1996 betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken (6) is gericht op het voorkomen van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken, alsmede op het beperken van de gevolgen hiervan voor mens en milieu, met het oogmerk op consequente en doeltreffende wijze in de gehele Gemeenschap een hoog beschermingsniveau te verzekeren. (2) In het licht van recente industriële ongevallen en de op verzoek van de Raad door de Commissie verrichte studies naar carcinogenen en voor het milieu gevaarlijke stoffen moet de draagwijdte van Richtlijn 96/82/EG vergroot worden. (3) De cyanidevervuiling van de Donau als gevolg van het ongeval in Baia Mare, Roemenië, in januari 2000 heeft aangetoond dat bepaalde opslag- en verwerkingsactiviteiten in de mijnbouw zeer ernstige gevolgen kunnen hebben. In de mededelingen van de Commissie betreffende het veilig uitoefenen van mijnbouwactiviteiten (7) en betreffende het zesde milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap (8) is daarom de noodzaak onderstreept om Richtlijn 96/82/EG een grotere draagwijdte te geven. In zijn resolutie van 5 juli 2001 over de mededeling van de Commissie betreffende het veilig uitoefenen van mijnbouwactiviteiten heeft het Europees Parlement eveneens verklaard een uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtlijn tot de gevaren in verband met opslag- en verwerkingsactiviteiten in de mijnbouw toe te juichen. (4) De vuurwerkramp te Enschede, Nederland, in mei 2000 heeft aangetoond welke grote gevaren verbonden zijn aan de productie en opslag van pyrotechnische stoffen. Derhalve moet de definitie van dergelijke stoffen in Richtlijn 96/82/EG worden verduidelijkt en vereenvoudigd. (5) De explosie in de kunstmestfabriek Grande Paroisse in Toulouse op 21 september 2001 heeft duidelijk het ongevallenrisico van de opslag van ammoniumnitraat en ammoniumnitraat-meststoffen aangetoond, in het bijzonder van in het fabricageproces vrijgekomen of naar de fabrikant teruggestuurd materiaal (zogenaamde "off-specs"). Derhalve dienen de bestaande categorieën ammoniumnitraat en ammoniumnitraat-meststoffen van Richtlijn 96/82/EG te worden gewijzigd, met name ter opneming van een "off-specs" categorie. (6) De bepalingen van deze richtlijn mogen niet worden toegepast op inrichtingen waar tijdelijk, alvorens voor recycling of vernietiging te worden verwijderd, ammoniumnitraat en ammoniumnitraat-meststoffen aanwezig zijn die bij levering voldeden aan de in deze richtlijn gestelde norm maar vervolgens zijn gedegenereerd of verontreinigd. (7) Het ongeval in Toulouse heeft talrijke inbreuken op de bepalingen van Richtlijn 96/82/EG aangetoond, in het bijzonder het feit dat geen veiligheidsrapport was opgesteld over het gebouw waar de explosie plaatsvond, en dat de risicobeoordeling van de op dit industrieterrein geproduceerde en opgeslagen ammoniumnitraten sinds 1995 niet was aangepast. (8) In het licht van het ongeval in Toulouse wordt het onontbeerlijk geacht de bepalingen die van toepassing zijn op de exploitanten aan te scherpen met betrekking tot hun algemene verplichtingen, de deugdelijkheid van de veiligheidsrapporten die de sleutel vormen van de veiligheid van de industriële installaties, de interne en externe rampenplannen en de aan het publiek verstrekte informatie teneinde het ongevallenrisico aan de bron te beperken en derhalve strategische fouten bij de beoordeling van risico's en banalisering van het gevaar zoveel mogelijk te voorkomen. (9) Het gevaar van een stof is afhankelijk van vele parameters: intrinsieke eigenschappen, omstandigheden die te maken hebben met temperatuur, druk, korrelgrootteverdeling of eventuele vermenging met andere stoffen; derhalve kan een stof die in bepaalde omstandigheden als stabiel bekend staat, in andere omstandigheden explosief zijn en een gevaar voor een zwaar ongeval opleveren. (10) Studies welke de Commissie in nauwe samenwerking met de lidstaten heeft verricht pleiten ervoor de lijst van carcinogenen uit te breiden met passende drempelwaarden en de in bijlage I van Richtlijn 96/82/EG voor milieugevaarlijke stoffen vastgestelde drempelwaarden aanzienlijk te verlagen. (11) Tegelijkertijd dienen enkele passages van Richtlijn 96/82/EG verduidelijkt en gecorrigeerd te worden. (12) Bijgevolg moet Richtlijn 96/82/EG dienovereenkomstig worden gewijzigd. (13) Over de in deze richtlijn vervatte maatregelen heeft een openbare raadpleging met belanghebbenden plaatsgevonden, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Richtlijn 96/82/EG wordt als volgt gewijzigd: 1. Artikel 4, sub (e) en (f), worden vervangen door: 2. Aan artikel 4 wordt na letter f) de volgende letter toegevoegd: f bis) offshore&nbhy;exploratie en winning van mineralen. 3. Aan artikel 6, lid 1 wordt na het tweede streepje het volgende streepje toegevoegd: 4. Aan artikel 6, lid 2 wordt na letter g) de volgende letter toegevoegd: g) bis. de maatregelen met betrekking tot de opleiding van het personeel van de inrichting of de exploiterende onderneming en de externe ondernemingen inzake preventie en noodmaatregelen in geval van een zwaar ongeval. 5. Aan artikel 6, lid 4 wordt na het eerste streepje het volgende streepje toegevoegd: 6. Artikel 7, lid 1 wordt vervangen door: 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de exploitant een document opstelt waarin zijn preventiebeleid voor zware ongevallen wordt vastgelegd en wordt aangetoond dat hij voldoet aan zijn verplichtingen, en dat hij zorgt voor de correcte uitvoering van dat beleid. Het door de exploitant gevoerde beleid ter preventie van zware ongevallen moet borg staan voor een hoog beschermingsniveau voor mens en milieu door middel van passende maatregelen, structuren en beheerssystemen. 1 bis) Voor inrichtingen die als gevolg van de nieuwe bepalingen van onderhavige richtlijn onder haar toepassingsgebied komen te vallen, wordt dit document zonder uitstel opgesteld en in elk geval hoogstens drie maanden na de datum waarop de richtlijn op de betreffende inrichting van toepassing wordt, als aangegeven in de eerste zin van artikel 2, lid 1. 7. Aan artikel 8, lid 2 worden na letter a) de volgende letters toegevoegd: a bis) de exploitanten overeenkomstig deze richtlijn en met name artikel 12 daarvan, verplicht zijn de nodige voorzieningen te treffen om te voorkomen dat zich bij zware ongevallen domino-effecten voordoen; a ter) de bevolking over de mogelijke gevaren en risico's voor het ontstaan van domino-effecten wordt geïnformeerd via de plaatselijke pers, alsook per post en op de officiële website van de betrokken regionale instantie; 8. Artikel 8, lid 2, letter b) wordt vervangen door: 9. Artikel 9, lid 2 wordt vervangen door: 2. In het veiligheidsrapport worden ten minste de in bijlage II vermelde inlichtingen opgenomen. Het bevat voorts een bijgewerkte lijst van de in de inrichting aanwezige gevaarlijke stoffen. Daarnaast worden de personen vermeld die waren betrokken bij de opstelling van deze lijst en worden de gebruikte methoden beschreven. Verschillende veiligheidsrapporten, delen daarvan of andere gelijkwaardige rapporten die krachtens andere wetgeving worden opgesteld, kunnen voor de doeleinden van dit artikel tot één veiligheidsrapport worden gecombineerd, indien een dergelijke werkwijze onnodige overlappende informatie en dubbel werk voor de exploitant of de bevoegde autoriteit voorkomt, mits aan alle voorschriften van dit artikel wordt voldaan. 10. Aan artikel 9, lid 3 wordt na het derde streepje het volgende streepje toegevoegd: 11. Artikel 9, lid 5, tweede streepje wordt vervangen door: 12. Aan artikel 9, lid 6 wordt na letter c) de volgende letter toegevoegd: c bis) De lidstaten dragen er zorg voor dat de verschillende voor de opstelling van het veiligheidsrapport gebruikte methoden uiteindelijk worden samengevoegd tot één enkele Europese methode. 13. Artikel 10, tweede streepje wordt vervangen door: 14. Aan artikel 10 wordt na de eerste alinea de volgende alinea toegevoegd: De exploitant verstrekt de in artikel 16 genoemde bevoegde autoriteit alle gegevens betreffende de herbestudering en, eventueel, de herziening van zijn beleid ter preventie van zware ongevallen, van zijn beheerssystemen en van de in de artikelen 7 en 9 voorziene procedures en van het veiligheidsrapport, alvorens tot de herziening over te gaan. 15. Aan artikel 11, lid 1, letter a) wordt na het derde streepje het volgende streepje toegevoegd: 16. Aan artikel 11, lid 1, letter b) wordt na het derde streepje het volgende streepje toegevoegd: 17. Artikel 11, lid 3 wordt vervangen door: 3. De lidstaten dragen er zorg voor, dat de in deze richtlijn bedoelde interne noodplannen onverminderd de verplichtingen van de bevoegde autoriteiten opgesteld worden met raadpleging van het personeel van de inrichting, en dat het publiek wordt geraadpleegd bij de opstelling en bij het overeenkomstig lid 4 opnieuw bezien van de externe noodplannen. "3 bis. Overeenkomstig de nationale bepalingen terzake, raadpleegt de exploitant van de inrichting of het bedrijf het interne orgaan dat met veiligheids- en risicopreventiekwesties is belast. Dit orgaan dient ook het personeel van de externe ondernemingen die op het terrein van de inrichting opereren bij deze werkzaamheden te betrekken. 18. Aan artikel 11 wordt na lid 4 het volgende lid toegevoegd: 4 bis. De lidstaten dragen er zorg voor dat de externe noodplannen worden aangepast aan Besluit 2001/792/EG, Euratom van de Raad van 23 oktober 2001 tot vaststelling van een communautair mechanisme ter vergemakkelijking van versterkte samenwerking bij bijstandsinterventies in het kader van civiele bescherming*. ___________________ * PB L 297 van 15.11.2001, blz. 7". 19. Aan artikel 11 wordt na lid 5 het volgende lid toegevoegd: "5 bis. Wanneer zich een van de in lid 5 vermelde gebeurtenissen voordoet, stellen de lidstaten het overeenkomstig Besluit 2001/792/EG, Euratom opgerichte waarnemings- en informatiecentrum daarvan in kennis en werken zij met dit centrum samen. 20. Aan artikel 12, lid 1, alinea 1 wordt na letter c) de volgende letter toegevoegd: c bis) technische oplossingen ter beperking van de gevarenzone, zoals plaatsing van doeltreffende beveiligingen (beveiligingsmuren, betonnen mantels, ingravingen) ter voorkoming van explosiegevaar, verplaatsing van riskante installaties op het terrein van de inrichting, beperking van de op het terrein opgeslagen hoeveelheden en de wijziging van productieprocessen, zodat geen beroep hoeft te worden gedaan op gevaarlijke tussenproducten. 21. Artikel 12, lid 1, alinea 2 wordt vervangen door: De lidstaten dragen er zorg voor dat er in hun beleid inzake de bestemming of het gebruik van de grond en/of andere toepasselijke takken van beleid alsmede de procedures voor de uitvoering van die takken van beleid rekening wordt gehouden met de noodzaak om op een langetermijnbasis voldoende afstand te laten bestaan tussen de onder deze richtlijn vallende inrichtingen enerzijds en woongebieden, door het publiek bezochte gebouwen en gebieden, vervoersroutes, industrievestigingen, recreatiegebieden, en waardevolle natuurgebieden en bijzonder kwetsbare gebieden anderzijds, en dat voor bestaande inrichtingen aanvullende technische maatregelen worden genomen overeenkomstig artikel 5, teneinde de gevaren voor personen niet te vergroten. 22. Aan artikel 12 worden na lid 1 de volgende leden toegevoegd: 1 bis) Uiterlijk op ...* stelt de Commissie, in nauwe samenwerking met de lidstaten, richtsnoeren op voor de opzet van een geharmoniseerde technische databank van risicogegevens en risicoscenario's die kunnen worden gebruikt voor de evaluatie van de verenigbaarheid van de onder deze richtlijn vallende bestaande inrichtingen en de in lid 1 vermelde kwetsbare gebieden. Een dergelijke methode moet in elk geval rekening houden met de evaluaties van de bevoegde autoriteiten, de door exploitanten verstrekte informatie en alle andere relevante gegevens zoals sociaal-economische voordelen van de ontwikkeling en het inperkende effect van noodplannen. Uiterlijk op ... (9) stelt de Commissie, in nauwe samenwerking met de lidstaten, richtsnoeren op voor de uitwerking van een methode tot vaststelling van uit veiligheidsoogpunt verantwoorde minimumafstanden tussen de onder deze richtlijn vallende inrichtingen en de in lid 1 vermelde gevoelige gebieden. "1 ter. In dit verband treft de Commissie tevens een regeling om de relocatie te bevorderen en/of te helpen financieren van onder deze richtlijn vallende inrichtingen die niet de uit veiligheidsoogpunt benodigde afstand in acht nemen. Een en ander kan eventueel zijn beslag krijgen in het kader van het regionaal beleid. 23. Artikel 13, lid 1, eerste alinea wordt vervangen door: De lidstaten dragen er zorg voor dat de informatie over de bij een ongeval te treffen veiligheidsmaatregelen en de in dat geval te volgen gedragslijn regelmatig in de meest aangepaste vorm ambtshalve wordt verstrekt aan alle personen en alle voor publiek opengestelde inrichtingen (scholen, ziekenhuizen, enz…), die kunnen worden getroffen door een ongeval dat ontstaat in een inrichting als bedoeld in artikel 9. 24. Artikel 13, lid 4 wordt vervangen door: 4. De lidstaten zorgen ervoor dat het veiligheidsrapport en de externe noodplannen ter beschikking van het publiek worden gesteld, en met name van de bewoners van de gemeenten waar onder deze richtlijn vallende inrichtingen zijn gevestigd. Informatie over de beschikbaarheid van het rapport en de noodplannen wordt gepubliceerd in de plaatselijke pers en op de website van de bevoegde nationale autoriteit. De exploitant kan de bevoegde autoriteit verzoeken bepaalde delen van het rapport wegens het vertrouwelijke karakter van industriële, commerciële en persoonlijke gegevens, de openbare veiligheid of de nationale defensie niet openbaar te maken. In dergelijke gevallen verstrekt de exploitant aan de bevoegde autoriteit, indien deze daarmee instemt, een aangepast rapport waaruit de bewuste delen zijn weggelaten, dat hij aan het publiek ter beschikking stelt. De lijst van de in de betrokken inrichting aanwezige categorieën gevaarlijke stoffen en de respectieve hoeveelheden daarvan zijn niet vrijgesteld van openbaarmaking. Aan de lokale raadgevende organen worden het veiligheidsrapport bedoeld in de eerste alinea en de noodplannen eveneens toegezonden. 4 bis. De lidstaten zorgen ervoor dat in gebieden waar een onder deze richtlijn vallende inrichting is gevestigd de informatie duidelijk zichtbaar wordt aangebracht in openbare gebouwen en in alle inrichtingen die door veel publiek worden bezocht (scholen, ziekenhuizen, enz….) . De gemeentehuizen in de gemeenten op het grondgebied waarvan een onder deze richtlijn vallende inrichting is gevestigd, stellen eenieder die daarom verzoekt het veiligheidsrapport ter beschikking, overeenkomstig de bepalingen van lid 4 alsmede de externe noodplannen. 25. Na artikel 13 wordt het volgende artikel ingevoegd: Artikel 13 bis Opleiding van personeel van de inrichtingen of ondernemingen en van externe ondernemingen. De lidstaten zorgen ervoor dat de inrichting of de onderneming en de externe ondernemingen regelmatig hun personeel bijscholen, zodat dit in geval van een zwaar ongeval de eerste noodmaatregelen kan treffen, maar ook in staat is elk nieuw productieproces waarmee gevaarlijke stoffen gemoeid zijn, te beheersen. De inrichting of de onderneming en de externe ondernemingen die op het terrein van de inrichting of de onderneming opereren, verstrekken ten minste eenmaal om de twee jaar aan de bevoegde autoriteiten een verslag over de maatregelen die zij hebben getroffen met betrekking tot de opleiding van hun personeel inzake beheersing van zware ongevallen. Het verslag moet gegevens bevatten over: 26. Aan artikel 17, lid 1 wordt na de tweede alinea de volgende alinea toegevoegd: De lidstaten stellen een inrichting of de onderneming tijdelijk buiten werking, indien de exploitant daarvan De lidstaten stellen de onderneming onverwijld in kennis van de constatering van het verzuim en van de buitenwerkingstelling van de onderneming. Zij delen hem tevens de termijnen mee waarbinnen hij zich dient te conformeren aan deze richtlijn. Indien de onderneming niet binnen de gestelde termijn antwoordt, kunnen de lidstaten de exploitatie verbieden, na de onderneming op de hoogte te hebben gesteld van een nieuwe constatering van verzuim. 27. Aan artikel 19 wordt na lid 1 het volgende lid toegevoegd: 1 bis. Voor de onder deze richtlijn vallende bedrijven dienen de lidstaten de Commissie op zijn minst de volgende gegevens te verschaffen: De Commissie legt een databank aan met de door de lidstaten verstrekte gegevens en houdt deze bij. 28. Artikel 20, lid 1 wordt vervangen door: 1. Ter wille van de doorzichtigheid verplichten de lidstaten de bevoegde autoriteiten ertoe de op grond van deze richtlijn verkregen inlichtingen ter beschikking te stellen van alle natuurlijke of rechtspersonen die daarom verzoeken. Voorzover de nationale bepalingen daarin voorzien, kunnen de door de bevoegde autoriteiten of de Commissie ontvangen inlichtingen vertrouwelijk worden gehouden indien zij afbreuk kunnen doen aan: 29. Bijlage I wordt gewijzigd als aangegeven in de bijlage bij deze richtlijn. Artikel 2 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk ... (10) te voldoen aan deze richtlijn. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De lidstaten bepalen in welke vorm de verwijzing wordt gemaakt. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst mee van de voornaamste bepalingen van intern recht die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied goedkeuren. Artikel 3 Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 4 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE Bijlage I bij richtlijn 96/82/EG wordt als volgt gewijzigd: 1. In de inleiding tot bijlage I wordt het volgende punt toegevoegd: 6. Binnen het bestek van deze richtlijn wordt onder een gas een stof verstaan die bij 20° C en een standaarddruk van 101,3 kPa volledig gasvormig is. 2. In deel 1 worden de cijfers betreffende ammoniumnitraat vervangen door: "Ammoniumnitraat Ammoniumnitraat Ammoniumnitraat Ammoniumnitraat 5000 1250 350 10 10000 5000 2500 50" 3. Aan deel 1 wordt het volgende punt toegevoegd: Kaliumnitraat Kaliumnitraat 1250 5000 5000 10000" 4. In deel 1 wordt de tekst beginnend met "De volgende CARCINOGENEN" vervangen door: "De volgende CARCINOGENEN in concentraties van meer dan 5%: 4-aminobifenyl en/of de zouten daarvan, benzotrichloride, benzidine en/of de zouten daarvan, di(chloormethyl) ether, chloormethylether, 1,2-dibroomethaan, diethylsulfaat, dimethylsulfaat, dimethylcarbamoylchloride, 1,2-dibroom-3-chloorpropaan, 1,2-dimethylhydrazine, dimethylnitrosamine, hexamethylfosforzuurtriamide, hydrazine, 2-naftylamine en/of de zouten daarvan, 4-nitrodifenyl en 1,3 propaansulton 0,5 2" 5. In deel 1 worden de woorden "Benzine en andere aardoliefracties" vervangen door: "Aardolieproducten: (a) benzine's en nafta's, (b) petroleum (met inbegrip van kerosines en luchtvaart brandstoffen) (c) gasoliën (met inbegrip van diesel, huisbrandolie en gasolie meng-stromen)" 2500 25000 6. TEXTRIGHT In deel 1 wordt de tekst van de voetnoten 1 en 2 vervangen door: 1. Ammoniumnitraat (5000 / 10000) Dit geldt voor ammoniumnitraatmengsels /samengestelde meststoffen (welke mengsels/samengestelde meststoffen ammoniumnitraat met fosfaat en/of potas bevatten) waarin het stikstofgehalte afkomstig van het ammoniumnitraat 24,5 gewichtsprocent* of minder bedraagt, en die volgens de "goottest" (Trough Test) van de VN (zie de "United Nations Recommendations on the Transport of Dangerous Goods: Manual of Tests and Criteria", Part III, sub-section 38.2) in staat zijn zichzelf volledig af te breken. 2. Ammoniumnitraat (1250 / 5000): Categorie meststoffen Dit geldt voor enkelvoudige ammoniumnitraatmeststoffen en ammoniumnitraatmengsels/samengestelde meststoffen waarin het stikstofgehalte afkomstig van het ammoniumnitraat en die voldoen aan de eisen van bijlage II van Richtlijn 80/876/EEG van de Raad****. 2 bis. Ammoniumnitraat (350 / 2500) Dit geldt voor ammoniumnitraat en bereidingen van ammoniumnitraat waarin het stikstofgehalte afkomstig van het ammoniumnitraat 2 ter. Ammoniumnitraat (10 / 50) Materiaal en meststoffen ("off-specs") die niet aan de detonatietekst voldoen: Dit geldt voor: 2 quater. Kaliumnitraat (1250/5000) Samengestelde meststoffen op basis van kaliumnitraat in kristalvorm Kaliumnitraat (5000/10000) Samengestelde meststoffen op basis van kaliumnitraat in korrelvorm. ____________ * Een stikstofgehalte van 24,5 gewichtsprocent afkomstig van ammoniumnitraat komt overeen met een ammoniumnitraatoplossing van 70%. ** Een stikstofgehalte van 15,75% gewichtsprocent afkomstig van ammoniumnitraat komt overeen met een ammoniumnitraatoplossing van 45%. *** Een stikstofgehalte van 28% gewichtsprocent afkomstig van ammoniumnitraat komt overeen met een ammoniumnitraatoplossing van 80%. **** PB L 250 van 23.9.1980, blz. 7. Richtlijn gewijzigd door Richtlijn 97/63/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 335 van 6.12.1997, blz. 15). 7. In deel 2 worden de punten 4 en 5 "ONTPLOFBAAR" vervangen door: "4. ONTPLOFBAAR (zie voetnoot 2) wanneer de stof of het preparaat onder gevarenklasse 1.4 valt 50 200 5. ONTPLOFBAAR (zie voetnoot 2) wanneer de stof of het preparaat onder één of meerdere van de volgende gevarenklassen valt: 1.1, 1.2, 1.3, 1.5 en 1.6, dan wel onder de waarschuwingszinnen R2 of R3 valt 10 50" 8. In deel 2 wordt punt 9 "GEVAARLIJK VOOR HET MILIEU" vervangen door: "9. GEVAARLIJK VOOR HET MILIEU, waarschuwingszinnen: R50: "Zeer giftig voor in het water levende organismen" (inclusief R50/53) R51/53: "Giftig voor in het water levende organismen" en "Kan in het aquatisch milieu op lange termijn schadelijke effecten teweegbrengen 100 200 200 500" 9. In deel 2 wordt voetnoot 1 vervangen door: 1. Stoffen en preparaten worden ingedeeld volgens de volgende richtlijnen en de meest recente aanpassing daarvan aan de technische vooruitgang: Voor stoffen en preparaten die niet volgens één van de bovenstaande richtlijnen als gevaarlijk zijn ingedeeld, maar die desondanks in een inrichting aanwezig zijn of kunnen zijn en die onder de in de inrichting heersende omstandigheden gelijkwaardige eigenschappen hebben of kunnen hebben wat de mogelijkheden van een zwaar ongeval betreft, worden de procedures voor de voorlopige indeling overeenkomstig het desbetreffende artikel van de terzake dienende richtlijn gevolgd. Voor stoffen en preparaten die zodanige eigenschappen hebben dat ze op verscheidene wijzen kunnen worden ingedeeld, is in het kader van deze richtlijn de laagste drempelwaarde van toepassing. Wat evenwel de toepassing van de in voetnoot 4 bedoelde sommatieregel betreft, wordt altijd die drempelwaarde gebruikt welke met de indeling in kwestie overeenkomt. Voor de toepassing van deze richtlijn legt de Commissie een lijst aan van stoffen die in overeenstemming met Richtlijn 67/548/EEG bij geharmoniseerd besluit in de bovenstaande categorieën zijn ingedeeld; de Commissie houdt deze lijst geregeld bij. 10 . In deel 2 wordt voetnoot 2 vervangen door: 2. De term "ontplofbaar" heeft betrekking op stoffen of preparaten die zijn ingedeeld met de waarschuwingszinnen "R2 of R3, of welke in één van de gevarenklassen 1.1 tot en met 1.6, overeenkomstig het VN/ADR&nbhy;indelingssysteem, zijn ingedeeld. Onder deze definitie vallen pyrotechnische stoffen, welke voor de toepassing van deze richtlijn worden omschreven als stoffen (of mengsels van stoffen) die tot doel hebben warmte, licht, geluid, gas of rook, dan wel een combinatie van dergelijke verschijnselen te produceren door middel van zichzelf onderhoudende exotherme chemische reacties. Het gaat hier om de volgende gevarenklassen en waarschuwingszinnen: R2: Een stof of preparaat die(dat) ontploffingsgevaar oplevert door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. R3: Een stof of preparaat die(dat) ernstig ontploffingsgevaar oplevert door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. In het geval van voorwerpen die ontplofbare of pyrotechnische stoffen of preparaten bevatten zal de hoeveelheid stof of preparaat in dat voorwerp (indien bekend) voor de toepassing van deze richtlijn in aanmerking worden genomen. Indien deze hoeveelheid niet bekend is, zal, voor de toepassing van deze richtlijn, het voorwerk in zijn geheel als ontplofbaar worden beschouwd. 11. In deel 2 wordt voetnoot 3 (b) 1, tweede streepje, vervangen door: 12. In deel 2 wordt voetnoot 3 (c) 2 vervangen door: 13. In deel 2 wordt voetnoot 3 (c) 3 vervangen door: 14. In deel 2 wordt voetnoot 4 vervangen door: 4. In het geval van een inrichting waar geen afzonderlijke stoffen of preparaten aanwezig zijn in een hoeveelheid groter dan of gelijk aan de drempelwaarden in kwestie, wordt de volgende sommatieregel gehanteerd om te bepalen of de inrichting onder de desbetreffende vereisten van deze richtlijn valt. Deze richtlijn is van toepassing indien de som q 1 /Q U + q 2 / Q U + q 3 / Q U + q 4 / Q U + q 5 / Q U + ... groter is dan of gelijk is aan 1, waarbij q x = de hoeveelheid gevaarlijke stoffen x (of categorie van gevaarlijke stoffen) welke onder deel 1 of 2 van deze bijlage vallen, en Q U = de desbetreffende drempelwaarde uit kolom 3 van deel 1 of 2. Deze richtlijn is, met uitzondering van de artikelen 9, 11 en 13, van toepassing indien de som q 1 /Q L + q 2 / Q L + q 3 / Q L + q 4 / Q L + q 5 / Q L + ... groter is dan of gelijk is aan 1, waarbij q x = de hoeveelheid gevaarlijke stoffen x (of categorie van gevaarlijke stoffen) welke onder deel 1 of 2 van deze bijlage valt, en Q L = de desbetreffende drempelwaarde van kolom 2 van deel 1 of 2. Deze sommatieregel wordt gebruikt ter beoordeling van de algemeen met 1) toxiciteit, 2) ontvlambaarheid en 3) ecotoxiciteit samenhangende gevaren. De regel moet daarom driemaal worden toegepast: De desbetreffende bepalingen van de richtlijn zijn van toepassing indien het in één van de drie gevallen bereikte sommeringsresultaat groter dan of gelijk is aan 1. 15. Aan bijlage II, hoofdstuk IV, wordt na deel A het volgende deel toegevoegd: A bis) Risicobeoordelingen: In de risicobeoordelingen moeten de ongevallen die reeds hebben plaatsgevonden in aanmerking worden genomen, alsmede de ongevallen die zich in hoge mate hebben voorgedaan wegens de in de inrichting aanwezige stof of de gezamenlijk in de inrichting aanwezige stoffen, de gevolgen of mogelijke gevolgen van deze ongevallen, alsmede de dodelijke-effectdrempels in verband met de geconstateerde gevaren en risico's. 16. Bijlage III, letter c) punt i) wordt vervangen door: i) de organisatie en het personeel – de taken en verantwoordelijkheden van het personeel dat op alle organisatorische niveaus bij het beheersen van de gevaren van zware ongevallen wordt betrokken. Het onderkennen van de behoeften aan opleiding van dit personeel en de organisatie van die opleiding. De deelneming van het personeel en eventueel van de in de inrichting aanwezige (onder)aannemers.. 17. Aan bijlage V wordt na punt 10 het volgende punt toegevoegd: 10 bis. Een kaart op een leesbare schaal, waarop de gevarenzones zijn aangegeven. Voor deze gebieden moeten de betrokken bevolking, het betrokken type woongebied en de betrokken kwetsbare natuurlijke bronnen en het milieu worden aangegeven. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , - gezien het voorstel en het gewijzigde voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 500 (1) en COM(2001) 822 (2) ), - gelet op artikel 167 en artikel 172, lid 2, van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0017/2002), - gelet op artikel 67 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en het advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport (A5&nbhy;0203/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het gewijzigde Commissievoorstel, zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of het door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 3 juli 2002 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. ... / 2002 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de regels inzake de deelneming van ondernemingen, onderzoekcentra en universiteiten en de regels inzake de verspreiding van de onderzoekresultaten ter uitvoering van het zesde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap 2002 &nbhy;2006 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 167 en op artikel 172, tweede alinea, Gezien het voorstel van de Commissie (3) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Het zesde meerjarenkaderprogramma 2002-2006 van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese Onderzoekruimte , hierna " het zesde kaderprogramma" genoemd, is vastgesteld bij Besluit nr. …/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad (6) . De regels voor de financiële deelneming van de Gemeenschap in bijlage III bij het genoemde besluit dienen met andere bepalingen te worden aangevuld. (2) Deze bepalingen moeten passen in een coherent en doorzichtig kader, waarbij ten volle rekening wordt gehouden met de doelstellingen en de specificiteit van de instrumenten die zijn bepaald in bijlage III bij het zesde kaderprogramma teneinde er de optimale tenuitvoerlegging van te waarborgen , rekening houdend met de behoefte aan gemakkelijke toegang voor deelnemers via vereenvoudigde procedures. Dit geldt met name voor kleine en middelgrote ondernemingen vanwege de deelname van samenwerkingsverbanden van ondernemingen. (3) De regels inzake deelneming van ondernemingen, onderzoekcentra en universiteiten moeten rekening houden met de aard van de activiteiten voor onderzoek en technologische ontwikkeling, waaronder begrepen demonstratieactiviteiten. Zij kunnen bovendien variëren naargelang de deelnemer behoort tot een lidstaat, een geassocieerde staat al dan niet een kandidaat-lidstaat, of een derde land, of naar gelang van de juridische structuur ervan, dat wil zeggen een nationale organisatie, een internationale organisatie al dan niet van Europees belang, een kleine of middelgrote onderneming, een Europees economisch samenwerkingsverband of een vereniging van deelnemers. (4) Overeenkomstig het zesde kaderprogramma moet de deelneming van juridische entiteiten uit derde landen worden overwogen, gelet op de doelstellingen inzake internationale samenwerking in met name de artikelen 164 en 170 van het Verdrag. (5) Internationale organisaties die als opdracht hebben de samenwerking op het gebied van onderzoek in Europa te ontwikkelen en in meerderheid uit lidstaten of geassocieerde staten bestaan, dragen tot de totstandbrenging van de Europese Onderzoekruimte bij. Hun deelname aan het zesde kaderprogramma moet dus worden aangemoedigd. (6) Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek, hierna "GCO" genoemd, neemt op dezelfde grondslag als in een lidstaat gevestigde juridische entiteiten deel aan indirecte werkzaamheden op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling. (7) De tenuitvoerlegging van de activiteiten van het zesde kaderprogramma moet in overeenstemming zijn met de financiële belangen van de Gemeenschap en de bescherming ervan waarborgen. De verantwoordelijkheid van de Commissie voor de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma en de specifieke programma's ervan omvat ook de daaruit voortvloeiende financiële aspecten. (8) De regels die van toepassing zijn op de verspreiding van onderzoekresultaten moeten de bescherming van de intellectuele eigendom en het gebruik en de verspreiding van deze resultaten bevorderen. Zij moeten verzekeren dat de deelnemers wederzijdse toegang hebben tot bestaande knowhow en tot kennis die voortvloeit uit de onderzoekwerkzaamheden , voorzover dit nodig is om de onderzoekwerkzaamheden uit te voeren of de daaruit voortvloeiende kennis te gebruiken. Tegelijk moeten zij de bescherming van de intellectuele bezittingen van de deelnemers waarborgen. Zij moeten ook rekening houden met de kenmerken van geïntegreerde projecten en topnetwerken, met name door aan de deelnemers een hoge mate van soepelheid te bieden en hen in staat te stellen onder elkaar overeenstemming te bereiken over de meest geschikte regelingen voor hun samenwerking en voor de exploitatie van de daaruit voortvloeiende kennis. Deze regelingen kunnen deel uitmaken van een consortiale overeenkomst. (9) De activiteiten van het zesde kaderprogramma moeten worden uitgevoerd met inachtneming van de ethische grondbeginselen waaronder begrepen die welke zijn weergegeven in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en er moet naar worden gestreefd de rol van de vrouwen in het onderzoek te vergroten en de informatieverstrekking aan en de dialoog met het publiek te verbeteren, alsmede de deelname van de ultraperifere gebieden van de Gemeenschap te bevorderen . HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK I INLEIDENDE BEPALINGEN Artikel 1 Voorwerp Deze verordening stelt de regels vast inzake deelneming van ondernemingen, onderzoekcentra en universiteiten en de regels inzake verspreiding van de resultaten van onderzoek ter uitvoering van het zesde kaderprogramma met uitzondering van OTO-activiteiten die door een gemeenschappelijke onderneming of een andere ingevolge artikel 171 van het Verdrag in het leven geroepen structuur ten uitvoer worden gelegd. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: 1. OTO-activiteit: de activiteiten voor onderzoek en technologische ontwikkeling, waaronder begrepen demonstratieactiviteiten, beschreven in de bijlagen I en III bij het zesde kaderprogramma ; 2. Directe werkzaamheid: een OTO-activiteit die wordt ondernomen door het GCO ter uitvoering van de taken die het door het zesde kaderprogramma zijn toebedeeld; 3. Indirecte werkzaamheid : een OTO-activiteit die door één of meer deelnemers wordt ondernomen door middel van een instrument van het zesde kaderprogramma ; 4. Instrumenten: de indirecte modaliteiten voor steunverlening van de Gemeenschap bepaald bij bijlage III bij het zesde kaderprogramma , met uitzondering van de financiële deelneming van de Gemeenschap uit hoofde van artikel 169 van het Verdrag; 5. Contract: een subsidieovereenkomst tussen de Gemeenschap en de deelnemers waarvan het voorwerp de uitvoering van een indirecte werkzaamheid is en die rechten en verplichtingen doet ontstaan tussen de Gemeenschap en de deelnemers enerzijds en tussen de deelnemers aan de indirecte werkzaamheid anderzijds ; 6. Consortiale overeenkomst: een overeenkomst die deelnemers aan een indirecte werkzaamheid onderling sluiten tot uitvoering van de indirecte werkzaamheid. Deze overeenkomst laat de uit de onderhavige verordening en uit de overeenkomst voortvloeiende verplichtingen van de deelnemers jegens de Gemeenschap en elkaar onverlet; 7. Deelnemer: een juridische entiteit die bijdraagt aan een indirecte werkzaamheid en volgens de onderhavige verordening of het contract rechten en verplichtingen jegens de Gemeenschap heeft; 8. Juridische entiteit: een natuurlijke persoon of een rechtspersoon opgericht overeenkomstig het nationale recht dat van toepassing is in zijn vestigingsplaats, het communautaire recht of het internationale recht, die rechtspersoonlijkheid bezit en bevoegd is in eigen naam allerlei soorten rechten en verplichtingen te hebben; 9. Consortium: alle deelnemers aan eenzelfde indirecte werkzaamheid; 10. Coördinator: de door de deelnemers aan dezelfde indirecte werkzaamheid aangewezen en door de Commissie aanvaarde deelnemer die specifieke uit de onderhavige verordening en het contract voortvloeiende extra verplichtingen heeft; 11. Internationale organisatie: een juridische entiteit voortvloeiend uit een vereniging van staten, met uitzondering van de Gemeenschap, opgericht op basis van een verdrag of een soortgelijke handeling, met gemeenschappelijke organen, en met een internationale rechtspersoonlijkheid die verschillend is van die van haar partijen; 12. Internationale organisatie van Europees belang: een internationale organisatie waarvan de meerderheid van de leden lidstaten van de Gemeenschap of geassocieerde staten zijn, en waarvan het hoofddoel is bij te dragen tot de versterking van de Europese wetenschappelijke en technologische samenwerking; 13. Geassocieerde kandidaat&nbhy;lidstaat: een geassocieerde staat die door de Gemeenschap wordt erkend als een staat die kandidaat is voor toetreding tot de Europese Unie; 14. Geassocieerde staat: een staat die partij is bij een internationale overeenkomst die met de Gemeenschap is gesloten, naar luid waarvan of op basis waarvan hij financieel bijdraagt aan het geheel of een deel van het zesde kaderprogramma ; 15. Derde land: een staat die noch een lidstaat noch een geassocieerde staat is; 16. Europees economisch samenwerkingsverband (EESV): een juridische entiteit opgericht overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2137/85 van de Raad (7) ; 17. Kleine en middelgrote ondernemingen, hierna "KMO's" genoemd,: ondernemingen die beantwoorden aan de criteria vermeld in Aanbeveling 96/280/EG van de Commissie (8) ; 18. Samenwerkingsverband van ondernemingen: een juridische entiteit die in meerderheid uit KMO's is samengesteld en de belangen ervan vertegenwoordigt; 19. Budget: een voorlopig plan van alle middelen en lasten die nodig zijn om de indirecte werkzaamheid uit te voeren; 20. Onregelmatigheid : een schending van een bepaling van het Gemeenschapsrecht of een niet-nakoming van een contractuele verplichting wegens een handelen of nalaten van een juridische entiteit waarvan het gevolg is of zou zijn dat inbreuk wordt gemaakt op de algemene begroting van de Gemeenschappen of door de Gemeenschappen beheerde budgetten door een niet-verschuldigde uitgave; 21. Bestaande knowhow: de informatie waarover de deelnemers vóór het sluiten van een contract beschikken of die zij parallel aan het contract hebben verkregen, alsmede de auteursrechten of de aan de genoemde informatie verbonden rechten ten gevolge van de aanvraag voor of de toekenning van octrooien, tekeningen en modellen, kwekersrechten, aanvullende certificaten of andere soortgelijke beschermingsvormen; 22. Kennis: de resultaten, waaronder begrepen de informatie, al dan niet beschermbaar, die voortvloeien uit directe werkzaamheden en indirecte werkzaamheden, alsmede de auteursrechten of aan de genoemde resultaten verbonden rechten ten gevolge van de aanvraag voor of toekenning van octrooien, tekeningen en modellen, kwekersrechten, aanvullende certificaten of andere soortgelijke beschermingsvormen; 23. Verspreiding: de openbaarmaking van kennis langs elke nodige weg, met uitzondering van publicatie voortvloeiend uit formaliteiten ter bescherming van kennis; 24. Gebruik: direct of indirect gebruik van kennis bij onderzoekactiviteiten of voor het scheppen , ontwikkelen en op de markt brengen van een product of procédé of voor het scheppen en aanbieden van een dienst; 25. Werkprogramma: het door de Commissie opgestelde plan voor de tenuitvoerlegging van een specifiek programma; 26. Gemeenschappelijk activiteitenprogramma: de door de deelnemers genomen maatregelen die zijn vereist voor de tenuitvoerlegging van een topnetwerk; 27. Toegangsrechten: licenties en rechten van gebruikers met betrekking tot kennis of bestaande know-how; 28. Gewettigd belang: een, met name commercieel, belang waarop een deelnemer in de in deze verordening vermelde gevallen aanspraak kan maken; hij toont daarbij aan dat hij door miskenning van zijn belang onevenredig nadeel zou lijden; 29. Uitvoeringsplan: alle maatregelen van deelnemers in het kader van een geïntegreerd project; 30. Geïndustrialiseerde landen: derde landen die lid zijn van de G7; 31. Overheidsinstantie: een openbare instantie of een privaatrechtelijke juridische entiteit met een publieke taak die toereikende financiële waarborgen biedt. Artikel 3 Onafhankelijkheid 1. Twee juridische entiteiten zijn onafhankelijk van elkaar in de zin van deze verordening voorzover er geen zeggenschapsverhouding tussen beide bestaat. Een zeggenschapsrelatie bestaat voorzover de ene juridische entiteit direct of indirect zeggenschap heeft over de andere of de ene juridische entiteit onder dezelfde directe of indirecte zeggenschap staat als de andere. Deze zeggenschap kan met name voorvloeien uit: 2. Het direct of indirect bezitten van meer dan 50% van de nominale waarde van het uitgegeven aandelenkapitaal in een juridische entiteit of een meerderheid van de stemrechten van de aandeelhouders of vennoten van een dergelijke entiteit door openbare participatiemaatschappijen, institutionele beleggers of risicobeleggingsmaatschappijen en –fondsen schept als zodanig geen zeggenschapsverhouding. 3. De eigendom van of het toezicht op juridische entiteiten door dezelfde overheidsinstantie doet op zichzelf geen zeggenschapsverhouding tussen deze entiteiten ontstaan. HOOFDSTUK II deelneming AAN DE INDIRECTE WERKZAAMHEDEN en financiering Artikel 4 Algemene beginselen 1. Elke juridische entiteit die deelneemt aan een indirecte werkzaamheid komt voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking, onder voorbehoud van de artikelen 6 en 7. 2. Elke in een geassocieerde staat gevestigde juridische entiteit kan op dezelfde wijze aan indirecte werkzaamheden deelnemen en heeft dezelfde rechten en verplichtingen als een in een lidstaat gevestigde juridische entiteit, zulks onder voorbehoud van artikel 5. 3. Het GCO kan op dezelfde wijze aan indirecte werkzaamheden deelnemen en heeft dezelfde rechten en verplichtingen als een in een lidstaat gevestigde juridische entiteit. 4. Elke internationale organisatie van Europees belang kan aan indirecte werkzaamheden deelnemen op dezelfde wijze als een in een lidstaat gevestigde juridische entiteit en oefent overeenkomstig haar oprichtingsakte dezelfde rechten uit en komt dezelfde verplichtingen na als een dergelijke entiteit. 5. In de werkprogramma's kan de deelname aan een indirecte werkzaamheid door juridische entiteiten worden gespecificeerd en beperkt naar gelang van hun activiteit of type, naar gelang van het ingezette instrument, en om rekening te houden met specifieke doelstellingen van het zesde kaderprogramma. Artikel 5 Minimale aantal deelnemers en vestigingsplaats van de deelnemers 1. De werkprogramma's bepalen het minimale aantal deelnemers aan een indirecte werkzaamheid alsook hun vestigingsplaats, overeenkomstig de aard van het instrument en de doelstellingen van de OTO-activiteit. 2. Onverminderd lid 3 bedraagt het minimale aantal in de werkprogramma's vastgestelde deelnemers ten minste drie onafhankelijke juridische entiteiten gevestigd in drie verschillende lidstaten of geassocieerde staten, waarvan er ten minste twee gevestigd zijn in een lidstaat of een geassocieerde kandidaat - lidstaat . 3. De specifieke ondersteuningsactiviteiten en activiteiten inzake menselijk potentieel en mobiliteit, met uitzondering van netwerken voor opleiding door onderzoek, kunnen door één juridische entiteit ten uitvoer worden gelegd. 4. Een EESV, of elke juridische entiteit die in overeenstemming met de nationale wetgeving gevestigd is in een lidstaat of een geassocieerde staat en uit onafhankelijke juridische entiteiten bestaat welke beantwoorden aan de voorwaarden van de onderhavige verordening , kan afzonderlijk aan een indirecte werkzaamheid deelnemen, zodra de samenstelling ervan aan de overeenkomstig de leden 1 en 2 vastgestelde voorwaarden voldoet. Artikel 6 Deelneming van juridische entiteiten uit derde landen 1. Elke in een derde land gevestigde juridische entiteit kan boven het overeenkomstig artikel 5 vastgestelde minimale aantal deelnemers deelnemen aan de OTO-activiteiten zoals genoemd onder de titel " Bundeling en integratie van het onderzoek van de Gemeenschap " van het zesde kaderprogramma. Gedetailleerde bepalingen voor deze deelname kunnen worden vastgelegd in het desbetreffende werkprogramma. De deelname van deelnemers uit geïndustrialiseerde landen kan worden onderworpen aan regelingen op basis van wederkerigheid, die de vorm van een wetenschappelijke en technologische overeenkomst kunnen aannemen. Elke juridische entiteit gevestigd in een derde land op hetwelk de specifieke activiteiten voor internationale samenwerking , zoals bedoeld onder de titel " Bundeling en integratie van het onderzoek van de Gemeenschap " van het zesde kaderprogramma betrekking hebben, en die deelneemt aan de in de eerste alinea bedoelde OTO-activiteiten, komt voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking binnen de grenzen van het budget dat in bijlage II bij het zesde kaderprogramma aan de in artikel 164, onder b), van het Verdrag bedoelde activiteit wordt toegewezen. Elke juridische entiteit gevestigd in een ander derde land dan dat bedoeld in de tweede alinea, die deelneemt aan de in de eerste alinea bedoelde OTO-activiteiten, komt voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking indien in die mogelijkheid is voorzien uit hoofde van een OTO-activiteit of indien deze essentieel is voor het uitvoeren van de indirecte werkzaamheid. 2. Elke juridische entiteit gevestigd in een derde land dat een akkoord inzake wetenschappelijke en technische samenwerking met de Gemeenschap heeft gesloten kan deelnemen aan andere dan de in lid 1 bedoelde OTO-activiteiten boven het overeenkomstig artikel 5 vastgestelde minimale aantal deelnemers en op de in het genoemde akkoord bepaalde voorwaarden. Zij komt voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking indien in die mogelijkheid uit hoofde van een OTO-activiteit is voorzien of indien de bijdrage essentieel is voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid. 3. Elke juridische entiteit gevestigd in een ander derde land dan die bedoeld in lid 2, kan deelnemen aan andere dan de in lid 1 bedoelde OTO-activiteiten boven het overeenkomstig artikel 5 vastgestelde minimale aantal deelnemers indien in deze deelneming uit hoofde van een OTO-activiteit is voorzien of indien deze deelneming essentieel is voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid. Zij komt voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking indien in die mogelijkheid uit hoofde van een OTO-activiteit is voorzien of indien de bijdrage essentieel is voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid. Artikel 7 Deelneming van internationale organisaties Elke andere internationale organisatie dan een internationale organisatie van Europees belang kan deelnemen aan de OTO-activiteiten zoals bedoeld in artikel 6, lid 1, op de in de eerste en derde alinea van dat artikel bedoelde voorwaarden en aan de andere OTO-activiteiten op de in artikel 6, leden 2 en 3 , bedoelde voorwaarden. Artikel 8 Voorwaarden inzake technische competenties en middelen 1. De deelnemers beschikken over de kennis en de technische competenties die nodig zijn voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid. 2. Bij de indiening van het voorstel moeten de deelnemers ten minste potentieel over de middelen beschikken die nodig zijn voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid en in staat zijn de oorsprong van door derden, met inbegrip van overheidsinstanties, beschikbaar gestelde middelen te verduidelijken. Gaandeweg de werkzaamheden moeten de deelnemers, in de gewenste vorm en te gelegener tijd, over de middelen beschikken die nodig zijn voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid. Onder middelen die nodig zijn voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid dient te worden verstaan personele middelen, infrastructuur, financiële middelen en in voorkomend geval onlichamelijke goederen alsook andere middelen die door een derde op grond van een voorafgaande verbintenis te hunner beschikking zijn gesteld. Artikel 9 Indiening van voorstellen voor indirecte werkzaamheden 1. Voorstellen voor indirecte werkzaamheden worden ingediend in het kader van uitnodigingen tot het indienen van voorstellen. De van toepassing zijnde voorwaarden worden vastgelegd in de werkprogramma's. Uitnodigingen tot het indienen van voorstellen kunnen voorzien in een beoordelingsprocedure in twee fasen. In dat geval wordt in de eerste fase een schetsmatige versie van de voorstellen beoordeeld, en wordt de deelnemers van de positief beoordeelde voorstellen verzocht voor de tweede fase een volledig voorstel in te dienen. 2. Lid 1 is niet van toepassing op: 3. De Commissie kan uitnodigingen tot het indienen van blijken van belangstelling doen uitgaan als hulpmiddel om doelstellingen en behoeften die in de werkprogramma's en de uitnodigingen tot het indienen van voorstellen kunnen worden opgenomen, nauwkeurig te kunnen vaststellen . Dit is niet van invloed op de beslissingen die de Commissie later neemt met betrekking tot de beoordeling en selectie van voorstellen voor indirecte werkzaamheden . 4. Uitnodigingen tot het indienen van blijken van belangstelling en uitnodigingen tot het indienen van voorstellen worden in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen gepubliceerd en tevens zo ruim mogelijk bekendgemaakt, in het bijzonder met behulp van de internetpagina's van het zesde kaderprogramma en via specifieke informatiekanalen, zoals de nationale contactpunten die door de lidstaten en de geassocieerde staten worden opgezet. Artikel 10 Beoordeling en selectie van voorstellen voor indirecte werkzaamheden 1. De in artikel 9, lid 1, en artikel 9, lid 2, onder c), bedoelde voorstellen voor indirecte werkzaamheden worden beoordeeld op de grondslag van de volgende criteria , voor zover van toepassing : 2. Bij de uitvoering van lid 1, onder d) , worden de volgende criteria eveneens in aanmerking genomen: a) ten aanzien van topnetwerken, de omvang en intensiteit van de integratie-inspanningen die zullen worden ondernomen en de capaciteit van het netwerk om topkwaliteit te bevorderen buiten de kring van netwerkleden, alsook de vooruitzichten op duurzame integratie van de onderzoekcapaciteiten en middelen ervan na het aflopen van de financiële bijdrage van de Gemeenschap; b) ten aanzien van geïntegreerde projecten, het streven waarop de doelstellingen gericht zijn en de omvang van de ingezette middelen die het mogelijk maken aanmerkelijk bij te dragen tot de versterking van de concurrentiepositie of de oplossing van maatschappelijke problemen; c) ten aanzien van geïntegreerde initiatieven, de vooruitzichten op het voortbestaan van het initiatief na het aflopen van de financiële bijdrage van de Gemeenschap. 3. Bij de toepassing van de leden 1 en 2 kan voorts rekening worden gehouden met de volgende criteria: 4. In de uitnodigingen tot het indienen van voorstellen wordt , overeenkomstig de aard van de ten uitvoer gelegde instrumenten of de doelstellingen van de OTO&nbhy;activiteit, vastgelegd hoe de in lid 1 bedoelde criteria door de Commissie worden toegepast . Deze criteria, alsook de in de leden 2 en 3 bedoelde criteria, kunnen in het werkprogramma worden gespecificeerd of aangevuld , teneinde met name rekening te houden met de bijdrage van de voorstellen voor indirecte werkzaamheden tot verbetering van de informatieverstrekking aan en de dialoog met het publiek en bevordering van het concurrentievermogen van KMO's . 5. Een voorstel voor een indirecte werkzaamheid dat indruist tegen de ethische grondbeginselen of niet voldoet aan de in het werkprogramma of de uitnodiging tot het indienen van voorstellen vastgestelde voorwaarden mag niet worden geselecteerd. Een dergelijk voorstel kan op elk moment van de beoordelings- en selectieprocedures worden uitgesloten. Elke deelnemer die een onregelmatigheid heeft begaan naar aanleiding van de tenuitvoerlegging van een indirecte werkzaamheid kan , met eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel, op elk moment van de beoordelings- en selectieprocedure worden uitgesloten. 6. De Commissie beoordeelt de voorstellen met bijstand van onafhankelijke deskundigen die zij overeenkomstig artikel 11 aanwijst. Bij sommige specifieke-ondersteuningsactiviteiten, met name die bedoeld in artikel 9, lid 2, maakt zij van die mogelijkheid enkel gebruik indien zij dit nodig acht. De Commissie publiceert de lijst van geselecteerde deskundigen. Alle ingediende voorstellen voor indirecte werkzaamheden worden door de Commissie vertrouwelijk behandeld; zij waarborgt voorts dat het beginsel van vertrouwelijkheid wordt geëerbiedigd in alle procedures en dat de onafhankelijke deskundigen hieraan gebonden zijn. Tenzij anders vermeld in de uitnodiging tot het indienen van voorstellen worden de voorstellen niet op basis van anonimiteit beoordeeld. 7. Voorstellen voor indirecte werkzaamheden worden geselecteerd op basis van de beoordelingsresultaten en rekening houdend met de beschikbare middelen van de Gemeenschap. De Commissie stelt richtsnoeren vast waarin gedetailleerde bepalingen voor de beoordelings- en selectieprocedures zijn opgenomen en maakt deze openbaar. Artikel 11 Benoeming van onafhankelijke deskundigen 1. De Commissie benoemt onafhankelijke deskundigen voor de in het zesde kaderprogramma voorgeschreven beoordelingen en voor de specifieke programma's alsook voor de in artikel 10, lid 6, en in artikel 18, lid 1, tweede alinea, bedoelde bijstandsopdrachten. Zij kan bovendien groepen van onafhankelijke deskundigen instellen die haar raad geven bij de tenuitvoerlegging van het communautaire onderzoekbeleid . 2. De Commissie benoemt de onafhankelijke deskundigen volgens een van de volgende procedures: a) Voor de in artikel 6 van Besluit nr. .../2002/EG [betreffende het zesde kaderprogamma] en in de specifieke programma's voorgeschreven beoordelingen benoemt de Commissie als onafhankelijke deskundigen, wetenschappelijke, industriële of politieke persoonlijkheden van zeer hoog niveau, die belangrijke ervaring op het gebied van onderzoek, onderzoekbeleid of beheer van onderzoekprogramma's op nationaal of internationaal vlak bezitten; b) Om haar bij te staan bij de beoordeling van voorstellen inzake topnetwerken en geïntegreerde projecten en het toezicht op voorstellen die worden geselecteerd en ten uitvoer gelegd, benoemt de Commissie als onafhankelijke deskundigen personen uit de wetenschappelijke wereld of de industrie en/of personen met ervaring op het gebied van innovatie, die kennis van het hoogste niveau bezitten en een internationale autoriteit zijn op het betrokken vakgebied; c) Voor de instelling van de in lid 1, tweede alinea, bedoelde groepen benoemt de Commissie als onafhankelijke deskundigen, beroepsmensen die belangrijke en erkende kennis, competentie en ervaring bezitten op het gebied of inzake de aangelegenheden waarop de werkzaamheden betrekking hebben; d) In andere dan de onder a), b) en c), bedoelde gevallen en teneinde op evenwichtige wijze rekening te houden met de verschillende onderzoekactoren benoemt de Commissie onafhankelijke deskundigen die de nodige competentie en kennis bezitten voor de hun toevertrouwde taken. Daartoe maakt zij gebruik van uitnodigingen tot het indienen van individuele kandidaatstellingen of uitnodigingen die onderzoekinstellingen worden toegezonden met het oog op het samenstellen van lijsten van geschikte kandidaten of kan zij, wanneer zij dit nodig acht, buiten deze lijsten elke persoon kiezen die de vereiste competentie bezit. 3. Bij de benoeming van een onafhankelijke deskundige vergewist de Commissie zich ervan dat deze gelet op het onderwerp waarover hij wordt verzocht zich uit te spreken, niet met een belangenconflict wordt geconfronteerd. Daartoe verzoekt de Commissie de deskundige een verklaring te ondertekenen waarin deze bevestigt dat er bij zijn benoeming geen belangenconflict bestaat en zich ertoe verbindt de Commissie te waarschuwen mocht er tijdens zijn opdracht een ontstaan. Artikel 12 Contracten en consortiale overeenkomsten 1. De Commissie sluit voor elk geselecteerd voorstel voor een indirecte werkzaamheid een contract. Dit contract wordt opgesteld in overeenstemming met de bepalingen van het zesde kaderprogramma en in overeenstemming met de onderhavige verordening, rekening houdend met de specificiteit van de verschillende betrokken instrumenten. De Commissie stelt na overleg met belanghebbende partijen uit de lidstaten en geassocieerde staten een modelcontract op met als doel het opstellen van contracten te vergemakkelijken. 2. Het contract stelt de rechten en verplichtingen van alle deelnemers vast overeenkomstig de onderhavige verordening , met name de bepalingen inzake het wetenschappelijke , technologische en financiële toezicht op de indirecte werkzaamheid, de bijwerking van de doelstellingen ervan, de wijziging van het consortium en de betaling van de financiële bijdrage van de Gemeenschap, in voorkomend geval de voorwaarden waaronder noodzakelijke uitgaven in aanmerking komen, alsook de regels inzake de verspreiding en het gebruik. Het contract wordt gesloten tussen de Commissie en alle deelnemers aan een indirecte werkzaamheid en treedt in werking bij ondertekening ervan door de Commissie en de coördinator. De andere in het contract genoemde deelnemers treden overeenkomstig de daarvoor voorziene modaliteiten toe tot het contract waardoor zij ook in de rechten en verplichtingen van de deelnemers tegenover de Gemeenschap treden. Wanneer nieuwe deelnemers tot een lopende indirecte werkzaamheid toetreden, treden zij tevens toe tot het contract en treden zij aldus in de rechten en verplichtingen van de deelnemers tegenover de Gemeenschap. 3. Met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap wordt in de contracten in de nodige geldboetes voorzien , zoals gedefinieerd in Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 (9) . 4. Het sluiten van een contract doet geen afbreuk aan het recht van de Commissie een invorderingsbesluit vast te stellen dat een executoriale titel vormt overeenkomstig artikel 256 van het Verdrag, teneinde van een deelnemer de terugbetaling van een verschuldigd bedrag te verkrijgen. Alvorens een dergelijk besluit vast te stellen, vraagt de Commissie de deelnemer zijn opmerkingen binnen een bepaalde termijn bij haar in te dienen. 5. Tenzij anders vermeld in de uitnodiging tot het indienen van voorstellen sluiten de deelnemers aan een indirecte werkzaamheid een consortiale overeenkomst. De Commissie publiceert niet-bindende richtsnoeren voor punten die in een consortiale overeenkomst kunnen worden vastgelegd, zoals: Hiertoe overlegt de Commissie met belanghebbende partijen uit de lidstaten en de geassocieerde lidstaten. Artikel 13 Tenuitvoerlegging van de indirecte werkzaamheid 1. Het consortium zorgt voor de uitvoering van de indirecte werkzaamheid en neemt alle maatregelen die noodzakelijk en redelijk zijn . De financiële bijdrage van de Gemeenschap wordt betaald aan de coördinator. De coördinator beheert de financiële bijdrage van de Gemeenschap wat betreft de toewijzing ervan aan de deelnemers en de activiteiten in overeenstemming met het contract en besluiten die door het consortium volgens de in de consortiale overeenkomst vastgelegde interne procedures zijn genomen. De deelnemers stellen de Commissie op de hoogte van alle gebeurtenissen, met inbegrip van wijzigingen van de consortiale overeenkomst, die gevolgen zouden kunnen hebben voor de tenuitvoerlegging van de indirecte werkzaamheid en de rechten van de Gemeenschap. 2. De deelnemers zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de technische uitvoering van de indirecte werkzaamheid. Met betrekking tot het gebruik van de financiële bijdrage van de Gemeenschap is iedere deelnemer bovendien aansprakelijk naar rato van zijn aandeel in het project tot ten hoogste het totaalbedrag van de door hem ontvangen betalingen. Indien een deelnemer zijn verplichtingen krachtens het contract niet nakomt en het consortium deze nalatigheid niet herstelt, kan de Commissie in laatste instantie, nadat alle andere middelen zijn aangewend de deelnemers onder de volgende voorwaarden aansprakelijk stellen: c) het volgens de procedure onder b) vastgestelde deel van het schuldbedrag dat de in gebreke blijvende deelnemer moet terugbetalen, wordt door de Commissie verdeeld over de overblijvende deelnemers naar rato van ieders aandeel in de geaccepteerde uitgaven en tot ten hoogste het bedrag van de financiële bijdrage van de Gemeenschap waarop elk van de deelnemers recht heeft. Indien een deelnemer een internationale organisatie, een overheidsinstantie of een juridische entiteit is wiens deelname aan de indirecte werkzaamheid door een lidstaat of een geassocieerde staat wordt gewaarborgd, is deze deelnemer uitsluitend aansprakelijk voor zijn eigen schuldbedrag en niet voor de schuld van enige andere deelnemer. 3. Lid 2 is niet van toepassing op indirecte werkzaamheden die worden uitgevoerd met behulp van instrumenten zoals specifieke onderzoekprojecten voor KMO's, acties voor het bevorderen en ontwikkelen van menselijke hulpbronnen en mobiliteit alsmede, mits naar behoren gerechtvaardigd, specifieke-ondersteuningsactiviteiten. 4. De coördinator houdt een administratie bij aan de hand waarvan op elk moment kan worden vastgesteld welk deel van de communautaire middelen in het kader van het project aan elk van de deelnemers is toegewezen. Hij geeft deze informatie jaarlijks door aan de Commissie. 5. Wanneer meer juridische entiteiten zijn verenigd in een gemeenschappelijke juridische entiteit die overeenkomstig artikel 5, lid 4 , als één deelnemer optreedt, neemt deze de in lid 1 , en lid 2 , onder a) en b) van dit artikel vermelde taken op zich. De aansprakelijkheid van de leden wordt vastgesteld in overeenstemming met het recht waaronder de gemeenschappelijke juridische entiteit is opgericht. Artikel 14 Financiële bijdrage van de Gemeenschap 1. Overeenkomstig bijlage III bij het zesde kaderprogramma en binnen de grenzen van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling (10) , kan de financiële bijdrage van de Gemeenschap de volgende vormen aannemen: De subsidie wordt betaald op basis van de resultaten, na de ononderbroken tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijke activiteitenprogramma en op voorwaarde dat de desbetreffende uitgaven , die door een externe accountant of, bij openbare juridische entiteiten, door een bevoegde ambtenaar voor juist moeten zijn verklaard , hoger zijn dan het bedrag van de subsidie ; De uitgaven die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van de indirecte werkzaamheid moeten door een externe accountant of, bij openbare juridische entiteiten, door een bevoegde ambtenaar voor juist worden verklaard. 2. Voor subsidie in aanmerking komende uitgaven worden gedefinieerd in overeenstemming met artikel 12, lid 2, eerste alinea en moeten voldoen aan de volgende voorwaarden: In het contract kunnen bij wijze van uitzondering op het reële-kostenbeginsel en met instemming van de deelnemers gemiddelde percentages van de financiële deelneming van de Gemeenschap worden vastgesteld per type uitgaven of vooraf bepaalde forfaitaire bedragen, alsook een waarde per activiteit die niet aanmerkelijk van de verwachte uitgaven afwijkt. 3. De kosten van het beheer van het consortium worden vergoed tot maximaal 100% van de werkelijk gemaakte kosten en omvatten tevens de kosten van auditcertificaten. In dit geval kunnen juridische entiteiten die op aanvullende-kostenbasis aan de indirecte werkzaamheid deelnemen aanspraak maken op volledige vergoeding van hun beheerskosten indien en voor zover zij gedetailleerd kunnen aantonen deze gemaakt te hebben. In de contracten wordt een maximumpercentage voor de beheerskosten in verhouding tot de Gemeenschapsbijdrage vastgelegd. Voor de beheerskosten van het consortium wordt maximaal 7% gereserveerd. Artikel 15 Wijziging van het consortium 1. Een consortium kan uit eigen beweging van samenstelling veranderen en zich met name tot elke juridische entiteit uitbreiden die tot de tenuitvoerlegging van de indirecte werkzaamheid bijdraagt. De terugtrekking van een deelnemer laat de toegangsrechten overeenkomstig de artikelen 26, lid 2, en 27, lid 2, onverlet. Het consortium stelt de Commissie in kennis van elke verandering van samenstelling. De Commissie kan hiertegen binnen 6 weken na de kennisgeving bezwaar maken. Nieuwe deelnemers treden tot het contract toe in overeenstemming met de bepalingen van artikel 12, lid 2. 2. Het gemeenschappelijke activiteitenprogramma van een topnetwerk of het uitvoeringsplan van een geïntegreerd project stellen vast bij welke wijzigingen van de samenstelling van het consortium vooraf een uitnodiging tot het indienen van kandidaatstellingen dient te worden gepubliceerd. Het consortium publiceert de uitnodiging en verspreidt dit op ruime schaal via specifieke informatiemedia, met name internetsites betreffende het zesde kaderprogramma, de vakpers , brochures en de door de lidstaten en de geassocieerde staten opgezette contactpunten voor informatie en ondersteuning . Het toetst de kandidaatstellingen aan de criteria die van toepassing waren op de beoordeling en de selectie van de indirecte werkzaamheid, vastgesteld overeenkomstig artikel 10, leden 4 en 5 , met bijstand van deskundigen die niet onder zijn gezag staan en die het op basis van de in artikel 11, lid 2, onder b), bedoelde criteria aanwijst. Op de hieruit voortvloeiende verandering van de samenstelling van het consortium is de procedure zoals vastgelegd in lid 1, derde alinea, van toepassing. Artikel 16 Aanvullende financiële bijdrage De Commissie kan de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan een lopende indirecte werkzaamheid verhogen om deze uit te breiden tot nieuwe activiteiten waarbij nieuwe deelnemers kunnen worden betrokken. De Commissie doet dit in het geval van de in artikel 9, lid 1, en artikel 9, lid 2, onder c), genoemde indirecte werkzaamheden door middel van een uitnodiging tot het indienen van aanvullende voorstellen, die door de Commissie overeenkomstig artikel 9, lid 4, wordt gepubliceerd en bekendgemaakt en indien noodzakelijk kan worden beperkt tot reeds lopende indirecte werkzaamheden. Aanvullende voorstellen worden door de Commissie overeenkomstig artikel 10 beoordeeld en geselecteerd. Artikel 17 Activiteiten van het consortium ten gunste van derden Wanneer het contract bepaalt dat het consortium alle of een gedeelte zijner activiteiten ten gunste van derden uitvoert, geeft dit daaraan passende publiciteit, in voorkomend geval het contract. Het consortium beoordeelt en selecteert de hem door derden toegezonden aanvragen overeenkomstig de beginselen van doorzichtigheid, billijkheid en onpartijdigheid en volgens de in het contract vastgelegde regels. Artikel 18 Toezicht en wetenschappelijke, technologische en financiële controles 1. De Commissie beoordeelt periodiek de indirecte werkzaamheden waaraan de Gemeenschap bijdraagt op grond van de haar door de deelnemers overeenkomstig de contractsbepalingen toegezonden activiteitenverslagen die ook op de tenuitvoerlegging van het plan voor het gebruik of de verspreiding van de kennis betrekking hebben. Voor het toezicht op de topnetwerken en geïntegreerde projecten en, voorzover nodig, voor andere indirecte werkzaamheden wordt de Commissie bijgestaan door onafhankelijke deskundigen die zij overeenkomstig artikel 11, lid 2, aanstelt. De Commissie zorgt ervoor dat alle informatie die zij ontvangt over reeds bestaande know-how en over in het verloop van een indirecte werkzaamheid verwachte of verworven kennis, vertrouwelijk wordt behandeld. 2. Overeenkomstig het contract neemt de Commissie alle nuttige maatregelen voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de indirecte werkzaamheid met inachtneming van de financiële belangen van de Gemeenschap, op grond waarvan zij indien nodig de financiële bijdrage van de Gemeenschap kan aanpassen of de indirecte werkzaamheid kan onderbreken in geval van schending van de bepalingen van de onderhavige verordening of het contract. 3. De Commissie, of elke door haar gemachtigde vertegenwoordiger, heeft het recht wetenschappelijke, technologische en financiële controles uit te voeren bij de deelnemers, om zich ervan te overtuigen dat de indirecte werkzaamheid op de door de deelnemers opgegeven voorwaarden en overeenkomstig de contractsbepalingen wordt of is uitgevoerd. In het contract worden de voorwaarden vastgelegd waaronder de deelnemers bezwaar kunnen maken tegen een door bepaalde gemachtigde vertegenwoordigers van de Commissie uitgevoerde technologische controle op het gebruik en de verspreiding van kennis. 4. Overeenkomstig artikel 248, lid 2, van het Verdrag kan de Rekenkamer het gebruik van de financiële bijdrage van de Gemeenschap controleren . Artikel 19 Aan lidstaten en geassocieerde staten ter beschikking gestelde informatie Tenzij de deelnemers een met redenen omkleed verzoek tegen beschikbaarstelling indienen, stelt de Commissie op verzoek de in haar bezit zijnde nuttige informatie inzake kennis die voortvloeit uit werk dat is uitgevoerd in het kader van een indirecte werkzaamheid ter beschikking aan lidstaten of geassocieerde staten, op voorwaarde dat deze informatie relevant is voor het openbare beleid. Een dergelijke terbeschikkingstelling impliceert in geen geval een overdracht van de in de artikelen 21 t/m 28 vastgelegde rechten of verplichtingen van de Commissie en de deelnemers aan lidstaten of geassocieerde staten die deze informatie ontvangen. Lidstaten en geassocieerde staten zijn onderworpen aan de verplichtingen van de Commissie betreffende de vertrouwelijkheid zoals vastgelegd in de onderhavige verordening, tenzij dergelijke algemene informatie bekend wordt of door de deelnemers voor het publiek toegankelijk wordt gemaakt of zonder vertrouwelijkheidsverplichtingen openbaar is gemaakt. Artikel 20 Bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap De Commissie zorgt ervoor dat, wanneer indirecte werkzaamheden ten uitvoer worden gelegd, de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen worden beschermd door daadwerkelijke controles en door afschrikkende maatregelen en, indien onregelmatigheden worden vastgesteld, door geldboetes die doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn, zulks in overeenstemming met de Verordeningen (EG, Euratom) nrs. 2988/95 en 2185/96 van de Raad (11) , en Verordening (EG) nr.1073/ 1999 van het Europees Parlement en de Raad (12) . HOOFDSTUK III REGELS INZAKE VERSPREIDING EN GEBRUIK Artikel 21 Eigendom van kennis 1. Kennis die voortvloeit uit werk dat in het kader van directe werkzaamheden is uitgevoerd, is eigendom van de Gemeenschap. 2. Kennis die voortvloeit uit werk dat is uitgevoerd in het kader van in artikel 9, lid 2, onder b) en d) voorziene indirecte werkzaamheden, is eigendom van de Gemeenschap. Kennis die voortvloeit uit werk dat is uitgevoerd in het kader van andere indirecte werkzaamheden, is eigendom van de deelnemers die het werk uitvoeren dat tot deze kennis leidt. 3. Kennis , zoals bedoeld in lid 2 van dit artikel, die voortvloeit uit werk dat door verscheidene deelnemers gezamenlijk is uitgevoerd en waarvan het respectieve aandeel van de deelnemers in het werk niet kan worden vastgesteld , is de gezamenlijke eigendom van deze deelnemers. Zij komen de verdeling van de kennis en de voorwaarden voor het uitoefenen van de eigendom van de kennis onderling overeen, met name in de consortiale overeenkomst , overeenkomstig de bepalingen van de onderhavige verordening en het contract. 4. Kennis die voortvloeit uit werk dat in het kader van projecten voor coöperatief of collectief onderzoek is uitgevoerd, is de gezamenlijke eigendom van de KMO's of het samenwerkingsverband van ondernemingen, die de verdeling van de kennis en de voorwaarden voor het uitoefenen van de eigendom van de kennis met name in de consortiale overeenkomst overeenkomen, overeenkomstig de bepalingen van de onderhavige verordening en het contract. 5. Indien personeel dat door een deelnemer in dienst is genomen rechten op kennis kan doen gelden, treft de deelnemer maatregelen of sluit hij de nodige overeenkomsten om ervoor te zorgen dat deze rechten kunnen worden uitgeoefend op een wijze die verenigbaar is met de verplichtingen die de onderhavige verordening en het contract hem opleggen. 6. Wanneer een deelnemer de eigendom van kennis aan derden overdraagt, treft hij maatregelen of sluit hij overeenkomsten om zijn verplichtingen , met name met betrekking tot het verlenen van toegangsrechten en de verspreiding en het gebruik van de kennis krachtens de onderhavige verordening en het contract op de verkrijger te laten overgaan. Zolang de deelnemer toegangsrechten moet verlenen, stelt hij de Commissie en de andere deelnemers aan dezelfde indirecte werkzaamheid vooraf van de voorgenomen overdracht en van de identiteit van de verkrijger in kennis. De Commissie of andere deelnemers aan de indirecte werkzaamheid kunnen binnen 30 dagen na kennisgeving bezwaar maken tegen een dergelijke overdracht van eigendom. De Commissie kan tegen elke overdracht van eigendom aan derden, in het bijzonder aan derden die niet in een lidstaat of een geassocieerde staat zijn gevestigd, bezwaar maken indien een dergelijke overdracht niet in overeenstemming is met het belang om het concurrentievermogen van de Europese dynamische op kennis gebaseerde economie te ontwikkelen, of met ethische grondbeginselen . De andere deelnemers kunnen bezwaar maken tegen een overdracht van eigendomsrechten indien dit een negatieve invloed zou hebben op hun toegangsrechten . Artikel 22 Bescherming van kennis 1. In gevallen waarin kennis industrieel of commercieel toegepast kan worden , zorgt de eigenaar van de kennis voor een voldoende en doeltreffende bescherming ervan, in overeenstemming met de van toepassing zijnde wettelijke bepalingen, het contract en de consortiale overeenkomst, waarbij hij naar behoren rekening houdt met de gewettigde belangen van de betrokken deelnemers. 2. Wanneer de Commissie de bescherming van kennis in een bepaald land nodig acht en deze bescherming niet is aangevraagd of daarvan afstand is gedaan, kan de Commissie, met instemming van de betrokken deelnemer, beschermingsmaatregelen nemen. In dit geval en voorzover het dat bepaalde land betreft, neemt de Gemeenschap in plaats van de deelnemer de verplichtingen betreffende het verlenen van toegangsrechten op zich. De deelnemer kan zich hiertegen alleen verzetten, indien hij kan aantonen dat zijn gewettigde belangen aanmerkelijk zouden worden geschaad. 3. Een deelnemer kan gegevens publiceren of de publicatie mogelijk maken, ongeacht het communicatiemiddel, die betrekking hebben op de kennis die zijn eigendom is, of die hij heeft verworven tijdens werkzaamheden die in verband met projecten voor coöperatief of collectief onderzoek zijn uitgevoerd , mits dit geen invloed op de bescherming van deze kennis heeft. De Commissie en de andere deelnemers aan dezelfde indirecte werkzaamheid dienen vooraf schriftelijk van elke voorgenomen publicatie in kennis te worden gesteld . Een kopie van deze gegevens wordt op verzoek binnen 30 dagen na kennisgeving van het verzoek ter beschikking gesteld. De Commissie en de andere deelnemers kunnen binnen 30 dagen na ontvangst van de gegevens bezwaar maken tegen publicatie ervan indien zij van oordeel zijn dat dit een nadelige invloed zou hebben op de bescherming van hun kennis. Artikel 23 Gebruik en verspreiding van kennis 1. De deelnemers en de Gemeenschap gebruiken de in hun bezit zijnde kennis die voortvloeit uit directe werkzaamheden of indirecte werkzaamheden of laten deze gebruiken, in overeenstemming met de belangen van de betrokken deelnemers. De deelnemers stellen de gebruiksvoorwaarden op een gedetailleerde en controleerbare wijze vast in overeenstemming met deze verordening en het contract . 2. Wanneer de verspreiding van de kennis geen afbreuk doet aan de bescherming of het gebruik ervan , zorgen de deelnemers ervoor dat zij binnen een door de Gemeenschap vastgestelde termijn wordt verspreid. Mochten de deelnemers verzuimen dit te doen, dan kan de Commissie de kennis verspreiden. Er wordt met name rekening gehouden met: Artikel 24 Beschikbaarstelling van de kennis die voortvloeit uit directe werkzaamheden De kennis die voortvloeit uit werk dat is uitgevoerd in het kader van directe werkzaamheden kan ter beschikking worden gesteld aan een of meer belangstellende juridische entiteiten, in het bijzonder aan die welke in een lidstaat of een geassocieerde staat zijn gevestigd, op voorwaarde dat de betrokken juridische entiteiten zich ertoe verbindt de kennis te gebruiken of ervoor te zorgen dat deze wordt gebruikt. Het beschikbaar stellen van kennis dient te worden onderworpen aan de nodige door de Commissie vast te leggen en te publiceren voorwaarden, met name betreffende de betaling van een vergoeding. Artikel 25 Beginselen inzake toegangsrechten ten aanzien van indirecte werkzaamheden 1. Toegangsrechten overeenkomstig de artikelen 26 en 27 worden op schriftelijk verzoek verleend. Het verlenen van toegangsrechten kan afhankelijk worden gesteld van het sluiten van specifieke overeenkomsten die erop gericht zijn ervoor te zorgen dat de rechten alleen worden gebruikt met het doel waartoe zij zijn bedoeld, en van de nodige overeenkomsten inzake de vertrouwelijkheid. De deelnemers kunnen ook overeenkomsten sluiten met het doel met name bijkomende of gunstiger toegangsrechten te verlenen, waaronder begrepen toegangsrechten voor derden, in het bijzonder voor aan deelnemers gelieerde ondernemingen , of de op toegangsrechten toepasselijke eisen te specificeren, maar niet om deze te beperken. Dergelijke overeenkomsten moeten aan de toepasselijke mededingingsregels voldoen. De Commissie kan tegen de verlening van toegangsrechten aan derden, in het bijzonder aan die welke niet in een lidstaat of een geassocieerde staat zijn gevestigd, bezwaar maken indien de verlening van toegangsrechten niet in overeenstemming is met het belang het concurrentievermogen van de dynamische op kennis gebaseerde economie van Europa te ontwikkelen, of niet verenigbaar is met ethische grondbeginselen. 2. Toegangsrechten tot bestaande know-how worden verleend op voorwaarde dat het de betrokken deelnemer vrij staat deze toegangsrechten te verlenen. 3. Een deelnemer kan uitdrukkelijk bepaalde bestaande know-how uitsluiten van de verplichting toegangsrechten te verlenen, door middel van een schriftelijke overeenkomst tussen de deelnemers voordat de betrokken deelnemer het contract ondertekent of voordat een nieuwe deelnemer tot de indirecte werkzaamheid toetreedt. De andere deelnemers kunnen hun instemming alleen weigeren, indien zij aantonen dat de uitvoering van de indirecte werkzaamheid of hun gewettigde belangen daardoor aanmerkelijk zouden worden geschaad. 4. Behoudens instemming van de deelnemer die de toegangsrechten verleent, geven deze rechten geen recht onderlicenties te verlenen. Artikel 26 Toegangsrechten voor de uitvoering van indirecte werkzaamheden 1. De deelnemers aan dezelfde indirecte werkzaamheid genieten toegangsrechten tot de kennis die voortvloeit uit werk dat is uitgevoerd in het kader van de indirecte werkzaamheid en tot de bestaande know-how , indien deze kennis of bestaande know-how nodig is om hun deel van het werk in het kader van die indirecte werkzaamheid uit te voeren. Toegangsrechten tot kennis worden verleend vrij van royalty's. Toegangsrechten tot bestaande know-how worden eveneens vrij van royalty's verleend, tenzij vóór de ondertekening van het contract andere voorwaarden zijn overeengekomen. 2. Behoudens de gewettigde belangen van de deelnemer wijzigt de beëindiging van de deelneming van een deelnemer niets aan diens verplichting ingevolge lid 1, de andere deelnemers aan dezelfde indirecte werkzaamheid totdat deze afloopt, toegangsrechten te verlenen. Artikel 27 Toegangsrechten voor gebruik 1. De deelnemers aan dezelfde indirecte werkzaamheid genieten toegangsrechten tot de kennis voortvloeiend uit werk dat is uitgevoerd in het kader van deze indirecte werkzaamheid en tot de bestaande know-how , indien deze kennis of bestaande know-how nodig is om hun eigen kennis te gebruiken. De toegangsrechten tot kennis worden eveneens vrij van royalty's verleend , tenzij anders overeengekomen vóór de ondertekening van het contract. Toegangsrechten tot bestaande know-how worden verleend op billijke en niet-discriminerende voorwaarden. 2. Behoudens de gewettigde belangen van de deelnemers kunnen onder de in lid 1 vastgestelde voorwaarden tot twee jaren na het einde van de indirecte werkzaamheid of, indien dit vroeger valt, na de beëindiging van de deelneming van een deelnemer toegangsrechten worden gevraagd, tenzij in een langere termijn is voorzien . Artikel 28 Onverenigbare of beperkende verbintenissen 1. De deelnemers nemen geen verplichtingen op zich die onverenigbaar zijn met de bij deze verordening vastgestelde verplichtingen. 2. De deelnemers aan eenzelfde indirecte werkzaamheid worden door de deelnemer die gehouden is toegangsrechten te verlenen, zo spoedig mogelijk in kennis gesteld van, naar gelang van het geval, beperkingen op de verlening van toegangsrechten op bestaande knowhow, van verplichtingen rechten op kennis te verlenen of van beperkingen die het verlenen van toegangsrechten wezenlijk kunnen beïnvloeden. HOOFDSTUK IV SLOTBEPALINGEN Artikel 29 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzittter De Voorzitter (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel en het gewijzigde voorstel van de Commissie aan de Raad, respectievelijk ( COM(2001) 725 (1) en COM(2001) 823 (2) , – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 7 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (C5&nbhy;0236/2002), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0205/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 119, lid 2 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer hij voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst dat de overlegprocedure zoals bedoeld in de gemeenschappelijke verklaring van 4 maart 1975 wordt ingeleid ingeval de Raad voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst; 5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het jaarverslag 2001 van de Europese Centrale Bank (C5-0196/2002), – gelet op artikel 113 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 15 van de statuten van het Europese Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank, – gelet op artikel 40 van zijn Reglement, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 2 april 1998 over de democratische verantwoording in de derde fase van de EMU (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 juli 2001 over het jaarverslag 2000 van de Europese Centrale Bank (2) , – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0220/2002), A. overwegende dat de overgang op de chartale euro in alle landen van het eurogebied een volledig succes was, B. overwegende dat het publiek bereid is geweest mee te werken en een overweldigende meerderheid van de bevolking tevreden is met haar nieuwe munt, hoewel in enkele sectoren van het dagelijks leven de consumentenprijzen in 2002 zonder reden overdreven zijn gestegen, hetgeen de euro in diskrediet brengt omdat de prijsverhogingen subjectief in verband worden gebracht met de invoering van de communautaire munt, C. overwegende dat de detailhandel, de bankensector, geldtransportbedrijven en veiligheidsdiensten hun uiterste best hebben gedaan om een succesvolle overgang te waarborgen, D. overwegende dat in het jaar 2001 zowel het economische als het politieke milieu zeer onbestendig is geweest, E. overwegende dat de ineenstorting van de technologiemarkten in de Verenigde Staten ertoe heeft geleid dat de groei van de grootste economie ter wereld tot stilstand is gekomen, hetgeen voor de rest van de wereld, met inbegrip van het eurogebied, een enorme schok was, F. overwegende dat kort na de terroristische aanslagen van 11 september een wereldwijde recessie dreigde, G. overwegende dat de ECB in 2001 haar belangrijkste herfinancieringstarief viermaal heeft verlaagd met in totaal 150 basispunten, waardoor het tarief aan het eind van het jaar op 3,25% stond, H. overwegende dat de inflatieverwachtingen in de loop van het jaar 2001 snel zijn gewijzigd, uitgaand van de vertraagde gevolgen van de olieprijsstijgingen in 2000 en met een geringere inflatiedruk door de vertraging van de economische activiteiten aan het eind, I. overwegende dat diverse shocks in bepaalde sectoren, die van invloed waren op de subcomponenten van het geharmoniseerde indexcijfer van de consumptieprijzen (GICP) (bijvoorbeeld de gevolgen van de mond- en klauwzeerziekte voor de prijzen van onverwerkte levensmiddelen) het totale patroon van de inflatie hebben verstoord, waardoor een analyse van de daaraan ten grondslag liggende trends moeilijker was, J. overwegende dat de stijging van het geharmoniseerde indexcijfer van de consumptieprijzen in 2001 uitkwam boven de limiet van de ECB, die de prijsstabiliteit definieert, en dat de inflatie die daaraan ten grondslag lag, voortdurend groter werd, K. overwegende dat de stijging van de prijzen in januari 2002 en daarna het gevolg was van verschillende factoren, dat echter ook hier en daar met name in de dienstverlenende sector misbruik werd gemaakt door de prijzen in het kader van de invoering van de chartale euro naar boven af te ronden, wat de bevolking ten dele onterecht deed veronderstellen dat er gedurende de chartale overschakeling op grote schaal prijsverhogingen waren opgetreden; voorts overwegende dat de ECB zelf heeft toegegeven dat een dergelijk effect groter was dan verwacht; L. overwegende dat in de jongste voorjaarsprognoses van de Commissie ervan wordt uitgegaan dat de inflatie zowel in 2002 als in 2003 om en nabij de 2% zou kunnen liggen, M. overwegende dat de Centrale Banken van Canada en Zweden een eind hebben gemaakt aan een lange reeks rentedalingen, door hun belangrijkste herfinancieringstarief in april 2002 te verhogen, en overwegende dat de president van de Amerikaanse Federal Reserve in zijn rede voor het Amerikaanse Congres op 17 april 2002 heeft verklaard dat de huidige soepele houding van het monetair beleid van de Federal Reserve op de lange termijn niet verenigbaar is met de handhaving van stabiele prijzen, N. overwegende dat de euro in 2001 ten opzichte van alle belangrijke valuta stabiel is gebleven, nadat hij in 1999 en 2000 sterk was gedaald, O. overwegende dat de Europese Centrale Bank moet doorgaan op de weg naar meer transparantie en democratische verantwoording die zij reeds is ingeslagen, P. overwegende dat de uitbreiding zou moeten leiden tot een hervorming van de bestuursorganen van de ECB, in het kader van het Verdrag van Nice, Q. overwegende dat de Raad van Bestuur van de ECB overeenkomstig artikel 10 van het Protocol inzake het Statuut van het Europees stelsel van centrale banken en de Europese Centrale Bank besluiten neemt door middel van stemming bij gewone meerderheid, 1. wenst de ECB en het eurosysteem geluk met de uitnemende overgang naar de chartale euro; 2. prijst de snelle reactie van de ECB in de dagen na 11 september toen zij zorgde voor voldoende liquiditeiten in het financiële systeem en haar belangrijkste rentetarieven op 17 september aanzienlijk verlaagde; 3. is ingenomen met de nauwe samenwerking tussen de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse Federal Reserve, die in een vroeg stadium hebben gereageerd op turbulenties op de financiële markten en de rentetarieven op dezelfde dag hebben verlaagd; neemt kennis van dit voorbeeld van een partnerschap dat ook in de toekomst de basis moet zijn voor wereldwijde economische stabiliteit; 4. acht de daling van de rentetarieven met 150 basispunten in 2001 een adequate maatregel; is van mening dat door het optreden van de ECB onterechte kritiek moet worden gepareerd, dat de ECB slechts geobsedeerd is door de bewaking van de inflatie op de korte termijn; 5. verwelkomt het pragmatisme dat de ECB in haar monetaire beleid heeft getoond door sterker rekening te houden met een groot scala van conjuncturele en economische indicatoren en door niet mechanisch te reageren op eenmalige gebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld de prijsstijging van levensmiddelen en energie; stelt in dit verband vast, dat de financiële indicatoren aantonen dat de marktdeelnemers ook in de toekomst vertrouwen hebben in het vermogen van de ECB om de inflatie op de middellange termijn onder de 2% te houden; 6. verzoekt de ECB niettemin waakzaam te blijven en de inflatievooruitzichten zorgvuldig te herzien, wanneer de economische groei in het eurogebied weer toeneemt, wat in de komende maanden het meest waarschijnlijke scenario zal zijn; bevestigt opnieuw de uitermate belangrijke primaire doelstelling om stabiele prijzen te handhaven; meent dat deze doelstelling belangrijker is dan alle andere overwegingen; herinnert eraan dat het behoud van stabiele prijzen een noodzakelijke voorwaarde is voor duurzame groei; 7. merkt op dat artikel 10 van het Protocol inzake het statuut van het Europees stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank bepaalt dat de Raad van Bestuur besluiten neemt bij gewone meerderheid; is verheugd over de recente verklaring van de president van de ECB dat hij niet uitsluit dat stemming in de Raad van Bestuur in de toekomst een meer normale procedure wordt; 8. verklaart dat het monetaire beleid van de ECB wordt vergemakkelijkt, wanneer de CAO-partners prijsverandering op de korte termijn niet abusievelijk als langetermijnstijgingen interpreteren; verlangt ook in de toekomst bescheiden CAO's af te sluiten, met name in tijden waarin het herstel nog aarzelend is; vat de relatief geringe stijging van de werkloosheid in Europa in 2001 op als een teken voor het feit dat de arbeidsmarkthervormingen in het eurogebied vruchten beginnen af te werpen; 9. herinnert eraan dat het stabiliteits- en groeipact een essentiële factor voor de geloofwaardigheid van het eurogebied is en meer evenwicht op de begrotingen een voorwaarde is voor een onbelemmerd functioneren van de automatische stabilisatoren; herinnert er voorts aan dat een juiste "policy mix" tussen monetair en begrotingsbeleid vereist dat er sprake is van gezonde overheidsfinanciën en dat het volkomen begrijpelijk is wanneer nationale begrotingen een zekere speling wordt gegeven in verband met het tempo van de economische activiteiten, zolang de begroting gedurende de gehele economische cyclus in evenwicht is; verzoekt de lidstaten die nog geen evenwichtige begroting hebben, elke ingrijpende verandering van hun huidige begrotingspositie te voorkomen; 10. verzoekt de lidstaten structuurhervormingen te versnellen die zouden leiden tot meer flexibiliteit op de goederen- en arbeidsmarkten, waardoor knelpunten kunnen worden voorkomen en het tempo, waarmee de economie zou kunnen groeien, zou kunnen worden verhoogd, zonder dat de inflatie stijgt; verzoekt de ECB in Europa hervormingen te stimuleren door in haar publicaties de nadruk te leggen op de resterende zwakke punten van het eurogebied; 11. beveelt de ECB aan de verbanden tussen prijzen voor activa en inflatie te onderzoeken, waarbij niet slaafs moet worden gereageerd op de "boom-bust"-cycli van de aandelenprijzen, door op de een of andere wijze tegemoet te komen aan de overdreven verwachtingen van de financiële markten; 12. is van mening dat ook rekening moet worden gehouden met de ontwikkeling van de onroerendgoedprijzen en verzoekt de ECB duidelijkheid te verschaffen over het gewicht van de verschillende factoren; 13. is van mening dat het onderscheid tussen het mandaat van de ECB en de Federal Reserve niet overdreven moet worden benadrukt, omdat gebleken is dat de ECB pragmatisch en flexibel heeft gereageerd, terwijl de scherpere daling van de rentetarieven in de VS in het jaar 2001 alleen maar een weerspiegeling waren van het feit dat de vertraging veel sterker dan verwacht aan de andere kant van de Atlantische Oceaan is uitgevallen; 14. steunt de tweepijlerstrategie, door te onderstrepen dat er in de praktijk tussen de ECB en andere belangrijke centrale banken veel overeenstemmingen zijn; herinnert eraan dat de langetermijnrelatie tussen geld en inflatie door de meeste academici wordt erkend; onderstreept echter dat het beheer van de eerste pijler gecompliceerd is en voor de dagelijkse besluitvorming ongeschikt zou kunnen zijn; neemt kennis van het feit dat het doel voor de geldhoeveelheid M3 alleen als referentiewaarde is uitgedrukt en dat de ECB niet automatisch reageert op afwijkingen van de referentiewaarden; geeft toe dat statistische verbeteringen moeilijk zijn; wijst er echter op dat statistische verbeteringen die gepubliceerd werden en onmiddellijk ter rechtvaardiging van politieke maatregelen werden uitgebuit, zoals in mei, bekritiseerd werden om redenen van transparantie; verzoekt de ECB een uitgebreid informatiebeleid te voeren ten aanzien van de inhoud en de rol van de eerste pijler; 15. is ingenomen met de open opstelling van de ECB op het vlak van de monetaire dialoog met het Parlement, hetgeen tot een reeks verbeteringen bij de communicatiestrategie van de bank heeft geleid; aanvaardt het besluit van de Raad van Bestuur van de ECB dat besluiten over rentetarieven alleen in de eerste zitting van een maand worden genomen, om overdreven spanningen op de financiële markten weg te nemen; begroet de verklaring van de president van de ECB, om herhaaldelijke interventies door leden van de Raad van Bestuur te beperken, die op de financiële markten verwarring zouden kunnen stichten en verkeerde verwachtingen zouden kunnen wekken; 16. stelt niettemin voor dat de Raad van Bestuur van de ECB de voorspellingen van zijn eigen economische afdeling en de desbetreffende afdelingen bij de nationale centrale banken expliciet goedkeurt, en dat de voorspellingen van de ECB worden gewijzigd, zodat een expliciet scenario en niet alleen sectoren uitgebreid wordt geschetst, met inbegrip van een gedetailleerde beoordeling van de trends voor het inflatiecijfer en de kerninflatie en onderstreept dat deze voorspelling niet alleen een intern werkdocument maar een officieel document van de ECB-Raad van Bestuur zou moeten zijn; wijst er echter op dat indien de leden van de Raad van Bestuur het niet eens zijn met de centrale opvatting van hun collega's, zij de mogelijkheid moeten hebben in een voetnoot bij de gepubliceerde prognose op deze afwijkende mening te wijzen; 17. betreurt dat er geen maatregelen zijn genomen om de argumenten die in de Raad van Bestuur worden gebruikt te publiceren en verlangt opnieuw dat dit soort notulen wordt gepubliceerd; stelt in dit verband voor dat een samenvatting van het standpunt van zowel de voorstanders als de tegenstanders wordt gepubliceerd, met inbegrip van de stemverhoudingen en de afwijkende mening, zulks op anonieme wijze om een onbehoorlijke druk op de leden van de Raad van Bestuur te voorkomen; onderstreept opnieuw het al lange tijd geldende standpunt van het Parlement dat de ECB een samenvatting van de notulen van elke vergadering van de Raad van Bestuur moet publiceren kort na de daaropvolgende bijeenkomst van de Raad van Bestuur van de ECB; verlangt opnieuw de jaarlijkse publicatie van een per land uitgesplitst overzicht van trends, vergelijkbaar met het "beige book" van de Amerikaanse Federal Reserve, waardoor de ECB de mogelijkheid zou krijgen, de discussie over de productiviteitstrends en de prijs- en loonverwachtingen te beïnvloeden; 18. verzoekt de ECB haar beoordeling van de gevolgen van de overgang op de chartale euro voor de consumentenprijzen uit te breiden; is het er volledig mee eens dat de euro op de lange termijn positieve gevolgen voor de consumentenprijzen zal hebben doordat de concurrentie in het eurogebied wordt bevorderd; verzoekt de ECB consumentenorganisaties en de nationale regeringen echter met klem voorlopig waakzaam te blijven; pleit voor verlenging van de dubbele prijsaanduiding tot ten minste 30 september, om misbruik in vakantiegebieden in de zomertijd en verborgen prijsverhogingen in september in het kader van de aankopen aan het begin van het nieuwe schooljaar tegen te gaan; 19. wijst erop dat de euro in de loop van 2001 voor een groot deel stabiel was; is van mening dat de netto-instroom van de investeringen in aandelenportfolio is sinds het tweede kwartaal van 2001 een goed teken voor de externe waarde van de euro is; is van mening dat de netto-instroom van directe investeringen in het laatste kwartaal van 2001, als dit niveau kan worden vastgehouden, de op dit moment nog ontbrekende stimulans voor de euro in de volgende kwartalen zou kunnen zijn; 20. is ingenomen met de indrukwekkende stijging van de uitgifte van in euro luidende leningen en waardepapieren door bewoners van derde landen; verzoekt vaart te maken met de uitvoering van het actieplan voor financiële dienstverlening, om volledig gebruik te kunnen maken van de voordelen die een geïntegreerde interne financiële markt biedt; 21. stemt in met een oplettende monitoring door de ECB van de zich ontwikkelende vormen van elektronisch geld; 22. verzoekt de ECB een tijdige tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende grensoverschrijdende betalingen in euro's te ondersteunen, met name door het opstellen van verslagen over de bereikte vooruitgang, om de resterende belemmeringen vast te stellen en concrete oplossingen te ontwikkelen om deze weg te nemen; 23. herinnert eraan dat er geen sprake kan zijn is van een "opting out" en ook niet van een automatische koppeling van het EU-lidmaatschap aan deelname aan de monetaire unie voor de toetredingslanden, en dat de invoering van de eenheidsmunt een voorwaarde is voor een succesvolle deelname aan het wisselkoersmechanisme, evenals strikte naleving van de convergentiecriteria die in het Verdrag zijn vastgelegd; 24. deelt het standpunt van de ECB dat het Europese wisselkoersensysteem II voldoende flexibel is, om door de toetredingskandidaten te worden overgenomen in de overgangsperiode tot het moment dat zij volledig deelnemen aan de monetaire unie; 25. wijst er in verband met de uitbreiding van de monetaire unie op hoe wenselijk een hoge graad van convergentie in de reële economie is om de problemen te beperken, zowel voor de Gemeenschap als voor de toetredingslanden; 26. onderstreept dat enkele vormen van een "harde koppeling" aan de euro voor toetredingslanden, zoals bijvoorbeeld de vaste koppeling aan een ankervaluta, absoluut als voorwaarde hebben dat er interne politieke consensus bestaat over dit soort maatregelen alsmede een zeer strenge en duurzame begrotingsdiscipline in alle andere aspecten van het economisch beleid, met inbegrip van het fiscale beleid, alsmede de ondubbelzinnige verplichting deel te nemen aan de noodzakelijke structuurmaatregelen, om de landen aan te passen aan de norm van het eurogebied; wijst op het voorbeeld Argentinië waar de vaste koppeling aan een ankervaluta leek te functioneren, maar dan leidde tot een versoepeling van het economisch beleid, hetgeen ten slotte uitliep op een economische en sociale catastrofe; 27. verzoekt de ECB elke bedreiging van de onafhankelijkheid van de centrale banken in de toetredingslanden onverwijld mede te delen; 28. wijst op de met het oog op de uitbreiding en het Verdrag van Nice ingevoerde machtigingsclausule, die de ECB de bevoegdheid geeft het initiatief voor de stemprocedures in de Raad van Bestuur van de ECB te nemen; verzoekt met klem deze kwestie aan de orde te stellen bij de Conventie over de toekomst van Europa; 29. wijst op de noodzaak van een doeltreffend stemsysteem, dat gericht is op een nauwkeurige weerspiegeling van het economisch landschap in Europa; wijst echter elk systeem af, dat kleinere lidstaten zou uitsluiten van de besluitvorming van de ECB; wijst bovendien elk systeem af dat de presidenten van de nationale centrale banken verbiedt aan de vergaderingen van de Raad van Bestuur van de ECB deel te nemen; 30. herinnert eraan dat het een grote voorkeur heeft voor een grotere betrokkenheid van het Europees Parlement bij de benoeming van de leden in de leiding van de ECB, met inbegrip van de mogelijkheid hun benoeming te bevestigen, en verlangt dat deze bevestigingsprocedure op de volgende intergouvernementele conferentie wordt goedgekeurd; 31. acht het noodzakelijk dat in de directie van de ECB niet alleen leden van centrale banken worden benoemd maar ook economische en monetaire experts, die niet afkomstig zijn uit de kring van centrale banken; acht het belangrijk dat ook wordt gezorgd voor pluriformiteit bij de benoeming van de presidenten van de nationale centrale banken door de lidstaten; verzoekt de lidstaten met klem te zorgen voor volledige transparantie en inspraak van de parlementen bij de benoeming van de presidenten van de nationale centrale banken; acht het nuttig als er een nationale discussie over economisch beleid wordt georganiseerd wanneer dit soort benoemingen plaatsvinden; moedigt de benoeming van ter zake deskundige vrouwen in de besluitvormingsorganen en managementfuncties van de ECB aan; 32. adviseert de ECB de omvang van de bankbiljetten en munten in oude valuta te beoordelen, die niet door de desbetreffende nationale bank worden ingenomen en richtlijnen voor de boekhouding daarvan uit te vaardigen om voorbarige en partijdige beoordelingen door de nationale ministers van Financiën te voorkomen; 33. beveelt de ECB aan te onderzoeken hoe diep te interacties tussen de belangrijke handelsblokken in het kader van de globalisering zijn, waarbij niet alleen de omvang van de handelsstromen maar ook mogelijke financiële kanalen tussen beide zijden van de Atlantische Oceaan zouden moeten worden beoordeeld; 34. verzoekt de ECB de status van het in de balans van de centrale bank opgenomen goud te onderzoeken; acht het een interessante gedachtegang om uit oogpunt van winstgevendheid goud tegen activa om te wisselen; is evenwel bezorgd door de gevolgen van het feit dat de centrale bank wordt blootgesteld aan grotere financiële risico's en belangenconflicten die er het gevolg van zijn dat de centrale bank aandelen in de economie heeft; verzoekt de ECB een dergelijke herverdeling op evenwichtige wijze te beoordelen; verzoekt de ECB bindende en geharmoniseerde boekhoudvoorschriften op te stellen voor de nationale centrale banken wanneer deze hun goud en deviezenreserves beoordelen; houdt eraan vast dat het transparanter en doeltreffender zou zijn een open discussie over de omvang van de ESCB-reserves te voeren; 35. verzoekt de ECB in de verschillende internationale organisaties, met name in het Forum voor financiële stabiliteit, de G-8, enz., te streven naar een grotere transparantie en een betere regulering van de internationale financiële markten; 36. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Centrale Bank. Het Europees Parlement, - gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de mens van1948, - gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van de VN van 1966, - gezien artikel 12 van het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten van de VN van 1966, - gelet op de artikelen 5 en 152 van het EG-Verdrag, - gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, - gelet op het Europees Verdrag inzake de mensenrechten, - gezien artikel 12, lid 1, en artikel 16, lid 1, onder e), van het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, alsmede de algemene aanbevelingen 21 en 24 van de Commissie voor de uitbanning van discriminatie tegen vrouwen, - gezien artikel 24 van het Verdrag inzake de rechten van het kind van 1989, - gezien de verklaring en het actieprogramma van de Conferentie van de Verenigde Naties over bevolking en ontwikkeling (Caïro, 13 september 1994), en het Key Actions document van de Internationale Conferentie over bevolking en ontwikkeling +5Conferentie(1999), - gezien de verklaring en het actieprogramma van de vierde Wereldvrouwenconferentie (Peking, 15 september 1995) en het document met resultaten van de vierde Wereldvrouwenconferentie +5 (New York, 10 juni 2000), - gezien zijn resolutie van 29 september 1994 over de resultaten van de Internationale Conferentie te Caïro over bevolking en ontwikkeling (1) , en zijn resolutie van 4 juli 1996 over de follow-up van de Internationale Conferentie van Caïro over bevolking en ontwikkeling (2) , - gezien zijn resolutie van 15 juni 1995 over de deelname van de Europese Unie aan de Wereldvrouwenconferentie van de Verenigde Naties te Peking: "Acties voor gelijke rechten, ontwikkeling en vrede" (3) , en zijn resolutie van 21 september 1995 over de vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking (4) en zijn resolutie van 18 mei 2000 over de follow-up van het Actieplatform van Peking (5) , - gezien zijn resolutie van 9 maart 1999 over de gezondheidstoestand van vrouwen in de Europese Gemeenschap (6) , - gezien het Witboek van de Commissie "Een nieuw élan voor Europa's jeugd" van 21 november 2001 ( COM(2001) 681 ), - gezien het document van de Wereldgezondheidsorganisatie "Definitions and Indicators in Family Planning, Maternal & Child Health and Reproductive Health used in the WHO Regional Office for Europe" van maart 1999, - gezien het STOA-eindverslag "Bewust omgaan met vruchtbaarheid en anticonceptie" (werkplan 1995), - gezien artikel 163 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ( A5-0223/2002 ), A. overwegende dat vrouwen en mannen wat hun seksuele en reproductieve gezondheid en rechten betreft het recht moeten hebben zelf zaakkundige keuzes te maken waarbij zij het belang van de gezondheid van anderen niet uit het oog mogen verliezen, en daartoe over alle middelen en mogelijkheden moeten kunnen beschikken, B. overwegende dat de EU-bevoegdheid op dit gebied bestaat uit het geven van richtsnoeren en nuttige initiatieven ter bevordering van de samenwerking, C. overwegende dat regeringsmaatregelen die met het oog op het verwezenlijken van demografische doelstellingen voorbijgaan aan de zaakkundige toestemming van vrouwen en mannen inzake het gebruik van anticonceptiemiddelen tot dwang kunnen leiden, D. overwegende dat er binnen de EU en binnen de lidstaten verschillen bestaan op het vlak van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met name de enorme ongelijkheid tussen Europese vrouwen wat betreft de toegang tot reproductieve gezondheidsdiensten, anticonceptie en vrijwillige zwangerschapsonderbreking naar gelang hun inkomsten en hun inkomensniveau en/of het land waar zij wonen, E. overwegende dat uit alle studies blijkt dat er minder abortussen worden gepleegd in sommige lidstaten met een combinatie van enerzijds liberale wetgeving inzake het beëindigen van een zwangerschap en anderzijds efficiënte seksuele voorlichting, kwalitatief hoogwaardige gezinsplanningsdiensten en de beschikbaarheid van een groot scala aan anticonceptiemiddelen; dat echter in sommige lidstaten met een dergelijk beleid nog altijd een groot aantal abortussen en zwangerschappen bij teenagers voorkomt, F. overwegende dat er niet alleen aandacht moet zijn voor het beëindigen van ongewenste zwangerschappen, maar zeker ook voor het voorkomen van ongewenste zwangerschappen, G. overwegende dat bij het voorkomen van ongewenste zwangerschappen de verantwoordelijkheid niet alleen ligt bij vrouwen maar ook bij mannen, H. overwegende dat bij het voorkomen van ongewenste zwangerschappen goede voorlichting buitengewoon belangrijk is op het gebied van seksualiteit, verantwoordelijkheid jegens anderen in relaties, gezondheid, de verschillende mogelijkheden om zwangerschappen te voorkomen, enz., waarbij ouders en onderwijs een belangrijke rol kunnen spelen, I. overwegende dat een goede toegang tot alle vormen van anticonceptie zou leiden tot een aanzienlijke daling van het aantal ongewenste zwangerschappen en seksueel overdraagbare aandoeningen, J. overwegende dat onveilige abortussen de fysieke en mentale gezondheid van vrouwen ernstig in gevaar kunnen brengen, K. overwegende dat, in vergelijking tot de lidstaten, in de kandidaat-lidstaten het aantal abortussen hoger en het gebruik van anticonceptiemiddelen lager is en voorlichting aan vrouwen over stelselmatige en adequate seksuele opvoeding ontbreekt, L. onder verwijzing naar de onvoldoende medische en hygiënische faciliteiten van de gezondheidszorg in veel toetredingslanden en naar het feit dat de gezondheidszorg onvoldoende is afgestemd op de behoeften van de bevolking, M. overwegende dat het aantal jongeren dat zwanger raakt is gestegen en zowel de kwaliteit van seksuele voorlichting enerzijds als de specifieke seksuele en reproductieve gezondheids- en adviesdiensten voor jongeren anderzijds achterblijven bij hetgeen nodig is, N. onder verwijzing naar de onrustbarende uitbreiding van seksuele overdraagbare aandoeningen, de risico's van onveilige seksuele contacten en het feit dat nog geen eind is gekomen aan stereotype opvattingen die het risico van besmetting met HIV/aids abusievelijk associëren met bepaalde overdrachtsmechanismen, ondanks de informatieverstrekking over preventieve maatregelen en overdrachtsmechanismen in de EU, en overwegende dat een hoge mate van seksuele gezondheid moet worden bevorderd als middel om seksueel overdraagbare aandoeningen te voorkomen, O. overwegende dat seksueel geweld nadelige gevolgen heeft voor de seksualiteit en reproductieve gezondheid van vrouwen en jonge meisjes en dat verminkingen van de vrouwelijke geslachtsdelen schadelijk zijn voor seksuele contacten, zwangerschappen en bevallingen, P. overwegende dat er thans op Europees niveau geen volledige statistieken beschikbaar zijn over seksuele en reproductieve gezondheidsindicatoren, Q. overwegende dat nog steeds te veel vrouwen, ook steeds meer jonge meisjes, ongewenst zwanger worden, R. overwegende dat het thema seksuele en reproductieve gezondheid en rechten niet alleen vanuit het perspectief van toegang tot anticonceptieven en abortus behandeld kan worden, S. overwegende dat anticonceptiemiddelen vooral door vrouwen worden gebruikt, T. overwegende dat het moeilijk is de seksuele en reproductieve gezondheidsmaatregelen te vergelijken, zowel binnen de EU als tussen de EU en de kandidaat-lidstaten, Wat anticonceptie betreft 1. stelt vast dat het wettelijk of bestuursrechtelijk beleid betreffende reproductieve gezondheid onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt en dat op deze terreinen het subsidiariteitsbeginsel geldt, maar stelt vast dat de EU een ondersteunende rol kan spelen door de uitwisseling van optimale praktijken; 2. beveelt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten aan een kwalitatief hoogwaardig nationaal beleid inzake seksuele en reproductieve gezondheid te ontwikkelen, samen met een veelheid van organisaties van de civiele maatschappij, en daarbij te zorgen voor uitgebreide voorlichting over doeltreffende en verantwoorde mogelijkheden van gezinsplanning, dat zorgt voor gelijke toegang voor eenieder tot alle vormen van kwalitatief hoogwaardige en betaalbare anticonceptiemiddelen en tot methoden ter vaststelling van zwangerschap; 3. beveelt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten aan ervoor te zorgen dat vrouwen en mannen met volledige kennis van zaken toestemming met betrekking tot het gebruik van anticonceptiemiddelen alsmede tot methoden ter vaststelling van de zwangerschap kunnen geven; 4. spoort de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten met klem aan te streven naar het gratis of tegen lage kosten verstrekken van anticonceptiemiddelen aan groepen die nu moeilijk worden bereikt, zoals jongeren, etnische minderheden en sociaal uitgeslotenen; 5. beveelt de lidstaten aan te zorgen voor een betere toegang van in behoeftige omstandigheden levende mensen tot diensten op het gebied van de reproductieve gezondheid en seksualiteit, waarbij hun met name keuze wordt geboden van anticonceptiva en preventie/diagnose van seksueel overdraagbare aandoeningen; 6. doet de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten de aanbeveling de toegang tot betaalbare noodanticonceptie te vergemakkelijken (zoals de morning-afterpil); 7. verzoekt de regeringen van de lidstaten en van de kandidaat-lidstaten het wetenschappelijk onderzoek op het gebied van anticonceptiemiddelen voor mannen te bevorderen ten einde te zorgen voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen met betrekking tot de gevolgen van het gebruik van anticonceptiemiddelen; Wat ongewenste zwangerschappen en abortus betreft 8. beklemtoont dat abortus niet moet worden bevorderd als methode voor gezinsplanning; 9. beveelt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten aan te trachten een gezondheidsbeleid ten uitvoer te leggen dat leidt tot een daling van het aantal situaties waarin naar het abortusmiddel wordt gegrepen, met name door middel van het aanbieden van gezinsplannings- en adviesdiensten, het aanbieden van materiële en financiële steun voor zwangere vrouwen in problemen, en onveilige abortussen te kwalificeren als een van de voornaamste volksgezondheidsproblemen; 10. beveelt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten aan te zorgen voor objectieve, wetenschappelijke en heldere informatie en voorlichting over seksuele en reproductieve gezondheid, inclusief de preventie van ongewenste zwangerschappen en de risico's van gevaarlijke abortussen die onder inadequate omstandigheden worden verricht; 11. vraagt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten te zorgen voor een aanbod van specialistische seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten, inclusief kwalitatief hoogwaardig en professioneel advies en voorlichting, toegesneden op de behoeften van specifieke groeperingen (b.v. immigranten), door geschoold, multidisciplinair personeel; onderstreept dat advies en voorlichting een vertrouwelijk karakter moet hebben en geen waarde-oordeel mag inhouden, en dat in het geval van legitieme gewetensbezwaren bij de aanbieder hiervan naar andere aanbieders moet worden doorverwezen; bij advisering over abortus moet worden gewezen op de gezondheidsrisico's van abortus (van fysieke en psychische aard) en moeten alternatieve oplossingen (adoptie, steunmogelijkheden als besloten wordt het kind geboren te laten worden) worden besproken; 12. beveelt met het oog op vrijwaring van de gezondheid van de reproductieve gezondheid en de rechten van vrouwen aan dat abortus wordt gelegaliseerd en veilig en voor eenieder toegankelijk wordt gemaakt; 13. verzoekt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten in ieder geval af te zien van het vervolgen van vrouwen die illegale abortussen hebben laten plegen; Wat de seksuele en reproductieve gezondheid/seksuele voorlichting van jongeren betreft 14. beklemtoont dat de seksuele en reproductieve gezondheid van jongeren en hun behoeften inzake seksualiteit en voortplanting verschillen van die van volwassenen; 15. herinnert aan het belang van actieve participatie door jonge mensen (hun rechten, standpunten en vaardigheid) voor het ontwikkelen, uitvoeren en beoordelen van programma's voor seksuele voorlichting, in samenwerking met andere betrokkenen, met name de ouders; versterking van de bevoegdheden van de ouders speelt ook hier een belangrijke rol; 16. herinnert eraan dat seksuele voorlichting met genderaspecten rekening moet houden, d.w.z. dat rekening moet worden gehouden met de bijzondere gevoeligheden van jongens en meisjes, op jeugdige leeftijd moet beginnen en tot het bereiken van de volwassenheid moet worden voortgezet, met een aan de verschillende ontwikkelingsstadia van de betrokkenen aangepaste benadering, en met oog voor verschillende levenswijzen, waarbij gepaste aandacht moet worden geschonken aan ziekten die door seksueelverkeer zijn overgedragen (met name HIV/aids); 17. onderstreept dat seksuele voorlichting moet worden benaderd op een holistische en positieve wijze waarbij aandacht wordt geschonken aan psycho-sociale en biomedische aspecten, gebaseerd op wederzijds respect en verantwoordelijkheid; 18. dringt er bij de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten op aan gebruik te maken van de verschillende mogelijkheden om jongeren te bereiken: door middel van officiële en informele voorlichting, publiciteitscampagnes, sociale marketing voor het gebruik van condooms en projecten zoals confidentiële telefonische hulpdiensten en om aandacht te schenken aan de behoeften van speciale groepen; stimuleert het inzetten van sociale deskundigen bij de seksuele voorlichting; 19. verzoekt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten de toegang van jongeren tot gezondheidsdiensten (centra voor gezinsplanning, jongerencentra, onderwijsinstellingen, enz.) te verbeteren en uit te breiden en deze aan de voorkeuren en behoeften van de jongeren aan te passen; 20. verzoekt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten zwangere meisjes die hun zwangerschap willen onderbreken of willen voldragen te begeleiden en zorg te dragen voor hun verdere scholing; 21. dringt bij de regeringen van de lidstaten aan op instandhouding en verbetering van het niveau van informatieverstrekking aan de bevolking over de besmetting met HIV/aids, de overdrachtsmechanismen en het gedrag dat overdracht bevordert, vooral in de meest marginale sectoren van de samenleving die de grootste problemen hebben met de toegang tot informatie; Wat het EU-beleid inzake seksuele en reproductieve gezondheid in het algemeen 22. verwelkomt het recentelijk door de Commissie gesteunde onderzoek naar relevante seksuele en reproductieve gezondheidsindicatoren en geharmoniseerde definities, en spoort de Commissie met klem aan te zorgen voor voortzetting van deze initiatieven in het kader van het communautaire actieprogramma inzake gezondheid; 23. verzoekt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten relevante gegevens en informatie aan de Commissie over te leggen, teneinde een Europese gegevensbank aan te leggen van seksuele en reproductieve gezondheidsstatistieken en een vademecum samen te stellen van beste praktijken en positieve ervaringen op het vlak van seksuele en reproductieve gezondheid; 24. verzoekt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten toegang te geven tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten zonder onderscheid te maken naar seksuele geaardheid, geslacht, of burgerlijke staat; 25. beveelt aan dat een begin wordt gemaakt met een proces van wederzijds leren, gebaseerd op vergelijkingen van seksuele en reproductieve gezondheidsgegevens en op positieve ervaringen met en beste praktijken in de programma's en beleidsmaatregelen op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid in de lidstaten en de kandidaat-lidstaten; 26. verzoekt de Commissie in de follow-up van het Witboek "Een nieuw élan voor Europa's jeugd" de meningen van jonge mensen over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten als een belangrijk onderwerp 'mee te nemen; 27. verzoekt de Raad en de Commissie met klem in hun pretoetredingsstrategie meer technische en financiële steun voor de kandidaat-lidstaten op te nemen, teneinde in seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten programma's voor gezondheidsbevordering en kwaliteitsstandaarden te ontwikkelen en te implementeren, en ervoor te zorgen dat de EU-steun die thans aan Midden- en Oost-Europa wordt gegeven ook voor dit soort programma's is bedoeld; 28. verzoekt de Commissie rekening te houden met de verwoestende gevolgen van het "Mexico City"-beleid van de regering-Bush, krachtens welke geen steun wordt gegeven aan niet-gouvernementele organisaties, die vrouwen soms als laatste middel naar abortusklinieken verwijzen, met name met het oog op de programma's voor Midden- en Oost-Europa; verzoekt de Commissie de als gevolg van het "Mexico City"-beleid ontstane kloof te dichten; 29. betreurt in dit verband de uitkomsten van de bijzondere vergadering over kinderen van de VN van mei 2002 waarin ten gevolge van een coalitie tussen de Heilige Stoel, de Verenigde Staten en een aantal andere VN-lidstaten geen overeenstemming kon worden bereikt over een positieve verwijzing naar de uitbreiding van de toegang tot reproductievegezondheidsdiensten, met inbegrip van voorlichting en onderwijs over reproductieve en seksuele gezondheid, en verzoekt de Raad en de Commissie de inspanningen van de lidstaten te coördineren om bij toekomstige gelegenheden een betere vertegenwoordiging van de standpunten van de EU op VN-niveau te waarborgen; 30. verzoekt de Commissie te zorgen voor permanente monitoring en beoordeling van de actieplannen van de Internationale Conferentie over bevolking en ontwikkeling en de vierde Wereldvrouwenconferentie, en regelmatig beknopte verslagen aan het Europees Parlement te doen toekomen; 31. verwelkomt de in het document met resultaten van de vierde Wereldvrouwenconferentie +5 vastgestelde doelstelling van algemene toegang tot kwalitatief hoogwaardige primaire gezondheidszorg in 2015, inclusief seksuele en reproductieve gezondheidszorg; vraagt de Raad in het kader van de follow-upprocedure, binnen de grenzen van zijn bevoegdheid, indicatoren en benchmarks met betrekking tot de belangrijkste gebieden te ontwikkelen, en regelmatig beknopte verslagen aan het Europees Parlement te zenden; o o o 32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten.