(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0127 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0035/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juni 2023 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A9-0445/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rijbewijs, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2022/2561 van het Europees Parlement en de Raad, Verordening (EU) 2018/1724 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2006/126/EG van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EU) nr. 383/2012 van de Commissie (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 91, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (3) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (-1) De Unie zet zich er met haar “Vision Zero”-doelstelling voor in het aantal verkeersdoden uiterlijk in 2050 tot nul te hebben gereduceerd, zoals herhaald in de strategie voor duurzame en slimme mobiliteit van 2020. In 2017 was de informele Raad Vervoer in Valletta het erover eens dat het aanhoudend hoge aantal doden en ernstig gewonden in het verkeer een groot maatschappelijk probleem is, en heeft hij een verklaring afgelegd waarin onder meer de Commissie wordt opgeroepen een verbeterd beleid voor verkeersveiligheid en een beter wettelijk kader voor het decennium na 2020 op te stellen om te zorgen voor minder doden en de bescherming van weggebruikers, met name kwetsbare personen, die het vaakst het slachtoffer zijn, te verbeteren. [Am. 1] (-1 bis) De tot dusver door overheidsinstanties geleverde inspanningen hebben geresulteerd in een afname van het aantal verkeersdoden van 51 400 in 2001 tot 19 800 in 2021. Deze cijfers lagen onder de doelstelling van de Unie om het aantal verkeersdoden tussen 2001 en 2020 met 75 % te verminderen. Bovendien stagneerde later de vooruitgang die is geboekt bij het halveren van het aantal verkeersdoden in het eerste decennium. [Am. 2] (1) De voorschriften betreffende het rijbewijs zijn onontbeerlijke elementen van het gemeenschappelijk vervoersbeleid, dragen bij tot de veiligheid van het wegverkeer en vergemakkelijken het vrije verkeer van personen die zich in een andere lidstaat vestigen dan de lidstaat die het rijbewijs heeft afgegeven. Gezien het belang van individuele vervoermiddelen, bevordert en vergemakkelijkt het bezit van een door de gastlidstaat naar behoren erkend rijbewijs het vrije verkeer en de vrijheid van vestiging van personen. Evenzo heeft het onrechtmatig verkrijgen van een dergelijk document of van de rijbevoegdheid, of het verlies door een onrechtmatige gedraging van een rechtmatig verkregen rijbewijs, niet alleen gevolgen voor de lidstaat waar die inbreuken zijn begaan, maar ook voor de verkeersveiligheid in de hele Unie. (2) Het huidige kader moet worden aangepast aan het nieuwe tijdperk en duurzaam, inclusief, slim en veerkrachtig zijn. Het moet rekening houden met de noodzaak om de emissies en het energieverbruik van het vervoer terug te dringen , ook door meer gebruik te maken van door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen, en met digitalisering, demografische trends en technologische ontwikkelingen om het concurrentievermogen van de Europese economie te versterken. Het is belangrijk de administratieve procedures te vereenvoudigen en te digitaliseren, teneinde de resterende belemmeringen, zoals administratieve lasten, voor het vrije verkeer van bestuurders die zich in een andere lidstaat vestigen dan die welke het rijbewijs afgeeft, weg te nemen. Een geharmoniseerd standaardkader voor rijbewijzen van de Unie moet betrekking hebben op zowel fysieke als mobiele rijbewijzen van alle categorieën , en voorzien in de wederzijdse erkenning ervan wanneer zij naar behoren in overeenstemming met deze richtlijn zijn afgegeven. [Am. 3] (3) De Europese Unie heeft op 4 december 1980 het eerste fysieke rijbewijs van Europees model ingevoerd. Sindsdien zijn de regels betreffende een dergelijk Europees model de hoeksteen geworden van de meest geavanceerde rijbewijsstructuren ter wereld en bestrijken zij meer dan 250 miljoen bestuurders. Deze richtlijn moet derhalve voortbouwen op de opgebouwde ervaring en de praktijk en geharmoniseerde regels vaststellen inzake de normen van de Unie voor fysieke rijbewijzen. De in de Unie afgegeven fysieke rijbewijzen moeten met name een hoog beschermingsniveau bieden tegen fraude en vervalsing dankzij maatregelen tegen vervalsing en de mogelijkheid om microchips en QR-codes aan te brengen. (4) Er moet worden gewaarborgd dat de verwerking van persoonsgegevens voor de uitvoering van deze richtlijn in overeenstemming is met het kader inzake gegevensbescherming van de Unie, met name Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (4) en Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad (5) . [Am. 5] (5) Deze richtlijn stelt een rechtsgrondslag vast voor de opslag van een verplichte reeks persoonsgegevens in de fysieke rijbewijzen en de microchips of QR-codes daarvan en de mobiele rijbewijzen , met het oog op het aantonen en controleren van de rijbevoegdheid en identiteit van de persoon , teneinde een hoog niveau van verkeersveiligheid in de Unie te waarborgen, in overeenstemming met artikel 6, lid 1, punt e), en, in voorkomend geval, artikel 9, lid 2, punt g), van Verordening (EU) 2016/679. Deze gegevens moeten beperkt blijven tot wat nodig is om de rijbevoegdheid van een persoon aan te tonen, deze persoon te identificeren en zijn rijbevoegdheid en identiteit te controleren. Deze richtlijn voorziet ook in aanvullende waarborgen ter bescherming van de persoonsgegevens die tijdens de controle openbaar worden gemaakt. [Am. 6] (6) Om voor juridische duidelijkheid te zorgen en een naadloze overgang tussen deze richtlijn en Richtlijn 2006/126/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rijbewijs te waarborgen (6) , moeten de lidstaten aanvullende persoonsgegevens op een microchip kunnen opslaan, indien hierin is voorzien in de nationale wetgeving die in overeenstemming is met Verordening (EU) 2016/679. In alle gevallen moeten alle gegevens die op een dergelijke microchip zijn opgeslagen, slechts worden bewaard tot het einde van de geldigheidsperiode van het rijbewijs. Deze richtlijn dient echter niet als rechtsgrondslag voor de opneming van dergelijke aanvullende gegevens. [Am. 7] (7) Daarentegen mag de bij deze richtlijn vastgestelde QR-code, die het mogelijk maakt de authenticiteit van de op het fysieke rijbewijs afgedrukte informatie te verifiëren, niet leiden tot het opslaan van meer informatie dan die welke op het fysieke rijbewijs wordt vermeld. (8) Deze richtlijn biedt geen rechtsgrondslag voor het opzetten of bijhouden van nationale databanken voor de opslag van biometrische gegevens in de lidstaten, hetgeen een kwestie van nationale wetgeving is die moet voldoen aan het Unierecht inzake gegevensbescherming. Bovendien voorziet deze richtlijn niet in een rechtsgrondslag voor het opzetten of bijhouden van een gecentraliseerde databank van biometrische gegevens op Unieniveau. (8 bis) Het mobiele rijbewijs moet het hoogste beveiligingsniveau voor de voor identificatie en authenticatie gebruikte persoonsgegevens waarborgen, ongeacht of die gegevens lokaal in gedecentraliseerde registers of in de cloud worden opgeslagen, en met inachtneming van de verschillende risiconiveaus. Ondanks de noodzaak van sterke gebruikersauthenticatie mag het gebruik van biometrische gegevens voor het identificeren en authenticeren van persoonsgegevens geen voorwaarde worden voor het gebruik van het mobiele rijbewijs. Biometrische gegevens die gebruikt worden voor de authenticatie van een natuurlijke persoon krachtens Verordening (EU) 2016/679 mogen niet worden opgeslagen met behulp van cloudgebaseerde oplossingen zonder uitdrukkelijke toestemming van de gebruiker. Het gebruik van biometrische gegevens moet beperkt zijn tot specifieke scenario’s zoals beschreven in artikel 9 van deze verordening, en is onderworpen aan organisatorische en beveiligingsmaatregelen die in verhouding staan tot het risico dat die verwerking kan inhouden voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679. [Am. 8] (9) Er zijn verdere verbintenissen nodig om de strijd tegen vervalsing en fraude met betrekking tot rijbewijzen te versnellen. Daarom is het wenselijk dat de oorspronkelijk bij Richtlijn 2006/126/EG vastgestelde datum waarop alle fysieke rijbewijzen die zijn afgegeven of in omloop zijn, moeten voldoen aan alle vereisten van het Unierecht, naar voren wordt geschoven. (10) De digitale transformatie is een van de prioriteiten van de Unie. Wat het wegvervoer betreft, zal zij bijdragen tot het wegnemen van de resterende administratieve belemmeringen, zoals de belemmeringen in verband met de duur van de afgifte van fysieke rijbewijzen en het vrije verkeer van personen. Daarom moet een afzonderlijke Unienorm worden vastgesteld voor mobiele rijbewijzen die in de Unie worden afgegeven. Om de digitale transformatie te vergemakkelijken, moeten naast fysieke rijbewijzen mobiele rijbewijzen standaard worden afgegeven vanaf [datum van vaststelling + 4 jaar], onverminderd het recht van de aanvrager om af te zien van ofwel een fysiek rijbewijs of beide rijbewijzen tegelijkertijd ofwel een mobiel rijbewijs. De aanvrager moet het recht behouden om te allen tijde het formaat rijbewijs te verwerven waarvan de aanvrager aanvankelijk had afgezien . Een discretionaire aanpak moet de regel blijven, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat aanvragers uit economisch en operationeel oogpunt gelijke toegang hebben tot het fysieke en mobiele formaat. Het kiezen voor een fysiek rijbewijs mag daarom op geen enkele manier worden ontmoedigd, en aanvragers moeten in het bijzonder toegang blijven houden tot een fysiek rijbewijs wanneer zij geen mobiel rijbewijs kunnen of willen verwerven. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat het fysieke rijbewijs zonder onnodige vertraging, en binnen twee weken na de datum waarop het is aangevraagd, wordt afgegeven of opnieuw wordt afgegeven. [Am. 9] (11) Het mobiele rijbewijs moet niet alleen de op het fysieke rijbewijs vermelde informatie bevatten, maar ook informatie aan de hand waarvan de authenticiteit van de gegevens kan worden gecontroleerd, evenals een pointer voor eenmalig gebruik. Er moet echter voor worden gezorgd dat ook in die gevallen de hoeveelheid beschikbaar gestelde persoonsgegevens beperkt blijft tot wat op het fysieke rijbewijs zou worden vermeld en wat strikt noodzakelijk is voor de controle van de echtheid van die gegevens , met name de elektronische handtekening van de instantie van afgifte . Die aanvullende gegevens moeten verschillend zijn ingeval een persoon houder is van verschillende mobiele rijbewijzen, hetgeen mogelijk is op voorwaarde dat die door dezelfde lidstaat zijn afgegeven. [Am. 10] (12) De strategie voor duurzame en slimme mobiliteit bevat een visie voor de EU teneinde de duurzaamheid van mobiliteit en vervoer aanzienlijk te verbeteren. Emissies van het wegvervoer omvatten broeikasgasemissies, luchtverontreinigende stoffen, lawaai en microplastics van de slijtage van banden en wegen. Een grotere aanwezigheid van door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen op de weg is van cruciaal belang voor de groene transitie. In deze richtlijn moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid van nieuwe modellen met een hoger gewicht, beschikbaar in de rijbewijscategorieën B, C of D. Rijstijl is van invloed op deze emissies, met mogelijke negatieve gevolgen voor het milieu en de menselijke gezondheid. Rijopleidingen en -examens moeten bestuurders daarom in staat stellen hun effect op emissies te verminderen , waaronder door middel van ecorijden, en zich voor te bereiden op het besturen van emissievrije en emissiearme voertuigen. [Am. 11] (13) Om burgers en ingezetenen rechtstreeks te doen profiteren van de voordelen van de interne markt zonder onnodige extra administratieve lasten, voorziet Verordening (EU) 2018/1724 van het Europees Parlement en de Raad (7) in de toegang tot onlineprocedures die relevant zijn voor de werking van de interne markt, ook voor grensoverschrijdende gebruikers. De informatie waarop deze richtlijn betrekking heeft, is reeds opgenomen in bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1724. Daarnaast moet bijlage II bij die verordening worden gewijzigd om ervoor te zorgen dat elke verzoeker gebruik kan maken van volledig online uitgevoerde procedures. (13 bis) De nationale of regionale verschillen met betrekking tot de indeling van ambulances en de categorieën rijbewijzen die nodig zijn om dergelijke voertuigen te besturen, vormen een risico op verstoring van het grensoverschrijdende verkeer of het verkeer binnen dezelfde lidstaat. Op ambulances moet daarom uit hoofde van deze richtlijn een speciale behandeling van toepassing zijn. Daarom moet het in de hele Unie worden toegestaan ambulances op basis van een rijbewijs van categorie B te besturen twee jaar na de eerste afgifte van een rijbewijs van categorie B, mits de toegestane massa van de ambulance niet meer dan 4 250 kg bedraagt. [Am. 12] (14) Rijbewijzen moeten worden ingedeeld naar het soort voertuig waarvoor zij rijbevoegdheid geven. Dit moet gebeuren op een duidelijke en samenhangende manier en met volledige inachtneming van de technische kenmerken van de betrokken voertuigen en de vaardigheden die nodig zijn om deze te besturen. (14 bis) Individuele vervoermiddelen spelen een belangrijke rol voor miljoenen Europese burgers, met name voor degenen die in plattelandsgebieden wonen en personen met beperkte mobiliteit. Niettemin vormt de betaalbaarheid van een rijbewijs in sommige gevallen een belemmering. De lidstaten moeten nadenken over de ontwikkeling van passende infrastructuur in stedelijke, peri-urbane en plattelandsgebieden die nodig is om het aantal verkeersongevallen en de verkeerscongestie terug te dringen, en over gerichte beleidsmaatregelen en steunregelingen voor personen die het risico lopen op vervoersarmoede. [Am. 13] (15) Overeenkomstig het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap van 13 december 2006, waarbij de EU sinds 21 januari 2011 partij is, moeten specifieke bepalingen worden vastgesteld om het voor personen met een handicap gemakkelijker te maken voertuigen te besturen. Bovendien moeten personen met beperkte mobiliteit, ongeacht hun vermogen om een voertuig te besturen, hun mobiliteitsrechten kunnen uitoefenen om vervoersarmoede te voorkomen. De uitvoering van die mobiliteitsrechten kan leiden tot het gebruik van aangepaste individuele of collectieve voertuigen, met inbegrip van speciale kenmerken of uitrusting, en passende infrastructuur, ook in plattelandsgebieden. In dat verband moeten de lidstaten, met voorafgaande toestemming van de Commissie, bepaalde specifieke typen motorvoertuigen gemotoriseerde voertuigen van de toepassing van artikel 6 kunnen uitsluiten. [Am. 14] (16) De minimumleeftijd van de aanvragers van de verschillende categorieën van rijbewijzen moet op het niveau van de Unie worden vastgesteld. De lidstaten moeten voor het besturen van bepaalde categorieën van voertuigen evenwel een hogere minimumleeftijd kunnen instellen om de verkeersveiligheid verder te bevorderen. De lidstaten moeten in uitzonderlijke omstandigheden bij wijze van uitzondering lagere minimumleeftijden kunnen instellen teneinde rekening te houden met de nationale omstandigheden. Dit met name om het besturen van voertuigen van de brandweer en de burgerbescherming of in verband met het handhaven van de openbare orde of proefprojecten in verband met nieuwe voertuigtechnologieën mogelijk te maken. [Am. 15] (16 bis) Actieve mobiliteit, waaronder wandelen, en het gebruik van fietsen of elektrische fietsen en andere lichte vervoermiddelen zoals e-scooters, wordt gezien de groene transitie steeds populairder. Hun gebruikers zijn steeds vaker op de Europese wegen te vinden en delen die met andere individuele vervoermiddelen. Jongere gebruikers, die in toenemende mate gebruikmaken van met name e-scooters, gebruiken deze vaak zonder dat zij op de hoogte zijn van de toepasselijke normen, aangezien zij nog geen rijbewijs voor enige categorie hebben verkregen. Dit leidt tot een toenemend aantal ongevallen waarbij e-scooters betrokken zijn en waarbij zowel voetgangers als gebruikers van e-scooters de belangrijkste slachtoffers zijn. Gezien de algemene uitdagingen op het gebied van verkeersveiligheid moeten de lidstaten leeftijdsspecifieke educatie over verkeersregels en risicobewustzijn in hun leerplannen opnemen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Dit moet zorgen voor een brede kennis van veiligheidsmaatregelen, zoals veiligheidsgordels en het dragen van een helm, en met name van de deelname van kwetsbare weggebruikers, zoals voetgangers, fietsers of e-scooters, en de veilige interactie met gemotoriseerde voertuigen. De lidstaten kunnen verdere maatregelen en regelingen invoeren voor gebruikers van personenauto’s teneinde het aantal verkeersongevallen terug te dringen en de verkeersveiligheidsregels en het risicobewustzijn te verbeteren. [Am. 16] (16 ter) De combinatie van een passende minimumleeftijd voor rijbewijzen in elke categorie, die zowel de mobiliteitsonafhankelijkheid van jonge bestuurders als hun tijdige toegang tot professioneel rijden vergemakkelijkt, en strengere voorwaarden voor beginnende bestuurders met betrekking tot onder meer alcohollimieten, kan de verkeersveiligheid ten goede komen. [Am. 17] (16 quater) De beoordeling van de geschiktheid van een bestuurder om veilig te rijden moet gebeuren op basis van specifieke criteria, waarbij in het bijzonder rekening moet worden gehouden met medische conditie van de bestuurder. Beslissingen over de beperking, schorsing, intrekking of nietigverklaring van rijbewijzen moeten op individuele basis worden genomen en gebaseerd zijn op de objectieve resultaten van onderzoeken en tests. Elke vorm van discriminatie van bestuurders met een rijbewijs uitsluitend op grond van leeftijd moet onaanvaardbaar zijn. [Am. 18] (16 quinquies) Het recht op een rijbewijs is een garantie voor bewegingsvrijheid en deelname aan het economische en sociale leven, vooral in landelijke en minder verstedelijkte gebieden met een beperkt openbaarvervoersnetwerk. Vooral voor ouderen, eenzame personen, personen met beperkte mobiliteit of personen met een handicap is individueel vervoer een belangrijk element in het ondersteunen van hun onafhankelijk en autonoom functioneren. Beperkingen op het recht om een rijbewijs te bezitten moeten gebaseerd zijn op objectieve criteria die op individuele basis worden vastgesteld en mogen geen risico op discriminatie inhouden. [Am. 19] (17) Er moet een systeem van fasering worden ingevoerd — – namelijk de bevoegdheid voor een rijbewijs van categorie B als voorwaarde stellen om de aanvrager in aanmerking te laten komen voor bepaalde andere categorieën rijbewijs — , evenals gelijkwaardigheid tussen categorieën , met inbegrip van, in voorkomend geval, een minimumhoeveelheid ervaring alvorens in aanmerking te komen . Een dergelijk systeem moet gedeeltelijk bindend zijn voor alle lidstaten, maar moet de lidstaten ook de mogelijkheid bieden de gelijkwaardigheid op hun respectieve grondgebied wederzijds toe te passen. De lidstaten moeten ook een bepaalde gelijkwaardigheid kunnen vaststellen die beperkt is tot hun eigen grondgebied. [Am. 20] (18) Om redenen van verkeersveiligheid moeten minimumeisen voor de afgifte van een rijbewijs worden vastgesteld. De normen inzake rijexamens en de afgifte van rijbewijzen moeten worden geharmoniseerd. Daartoe moeten de eisen inzake kennis, rijvaardigheid en rijgedrag die samenhangen met het besturen van mechanisch aangedreven voertuigen worden gespecificeerd, moet het rijexamen op deze concepten worden gebaseerd, en moeten de minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van die voertuigen worden aangegeven. Bij dergelijke eisen moet rekening worden gehouden met de verschillende praktijken die in alle lidstaten gangbaar zijn. [Ams. 242 en 305] (18 bis) Momenteel hebben de meeste lidstaten bij de afgifte van rijbewijzen voor groep 1, namelijk voor bestuurders van voertuigen van de categorieën A, A1, A2, AM, B, B1 en BE, een vorm van geschiktheidscontrole ingevoerd die verder gaat dan een test van het gezichtsvermogen. Een dergelijke controle kan variëren van een zelfbeoordelingsformulier tot een medisch onderzoek, uitgevoerd door een huisarts, een specialist of een testcentrum. Bij de verlenging van het rijbewijs voor groep 1 vereisen slechts enkele lidstaten een medisch onderzoek. Er zijn ook weinig lidstaten die een nationaal mechanisme hebben opgezet om significante veranderingen in de rijgeschiktheid te melden. In het algemeen zijn de eisen bij de afgifte en verlenging van rijbewijzen voor groep 2, namelijk voor bestuurders van voertuigen van de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 en D1E, strenger en gedetailleerder, door een medisch onderzoek verplicht te stellen. [Ams. 243 en 306] (19) Het bewijs dat wordt voldaan aan de minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een motorvoertuig, ten aanzien van bestuurders van een voertuig dat bestemd is voor het vervoer van personen of goederen, moet worden geleverd op het moment van afgifte van het rijbewijs en vervolgens periodiek. Deze periodieke controles overeenkomstig de nationale wettelijke bepalingen inzake minimumnormen zouden bijdragen tot de verwezenlijking van het vrije verkeer van werknemers, concurrentieverstoringen voorkomen en helpen om beter rekening te houden met de verantwoordelijkheid van de bestuurders van dergelijke voertuigen. De lidstaten moeten medische onderzoeken kunnen opleggen teneinde de naleving te waarborgen van de minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van andere mechanisch aangedreven gemotoriseerde voertuigen. Omwille van de transparantie moeten deze onderzoeken samenvallen met een verlenging van het rijbewijs. [Am. 21] (19 bis) Recente nieuwe medische technologieën hebben bijgedragen tot het verbeteren van de verkeersveiligheid. Technologieën die het risico van autorijden met specifieke medische aandoeningen tot een minimum beperken of wegnemen, zijn op de markt gebracht en worden gebruikt voor patiënten. Controletechnologieën, zoals continue glucosecontrole voor mensen met diabetes mellitus, stellen mensen in staat om hun medische aandoeningen effectief en continu onder controle te houden, waardoor het risico van autorijden in verband met hun ziekte wordt weggenomen. Bovendien worden technologieën zoals systemen voor continue glucosecontrole momenteel in hoog tempo ontwikkeld en verbeterd, waardoor de medische aandoeningen steeds beter onder controle blijven en de verkeersveiligheid toeneemt. [Am. 22] (19 ter) Het Europees Parlement heeft de Commissie in zijn resolutie van 23 november 2022 over preventie, beheer en betere zorg met betrekking tot diabetes in de EU naar aanleiding van de Werelddiabetesdag (8) opgeroepen om het desbetreffende rechtskader voor gezondheid en veiligheid op het werk en de verkeersveiligheidswetgeving te herzien om verdere discriminatie van mensen met diabetes te voorkomen. [Am. 23] (20) Teneinde uniforme rechten in de hele Unie te waarborgen, mede rekening houdend met de verkeersveiligheid, moeten rijbewijzen van de categorieën AM, A1, A2, A, B1 en B een administratieve geldigheidsduur van 15 jaar hebben, terwijl de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 en D1E een administratieve geldigheidsduur van vijf jaar hebben. De lidstaten moeten in uitzonderlijke gevallen een kortere termijn kunnen vaststellen, zoals gedefinieerd in deze richtlijn. (20 bis) Met opfriscursussen voor ervaren bestuurders kan de verkeersveiligheid worden verbeterd door grotere bewustwording en kunnen bestuurders worden verplicht om extra ervaring op te doen met nieuwe technologische oplossingen, zoals geavanceerde rijhulpsystemen, semigeautomatiseerde en geautomatiseerde systemen. Het gebruik van simulatoren kan hierbij van essentieel belang zijn om de vaardigheden van ervaren bestuurders op te frissen. Daarnaast kunnen rijsimulatoren ook ongunstige omstandigheden en noodscenario’s nabootsen en op die manier het reactievermogen en het beslissingsvermogen van de bestuurder in kritieke situaties verbeteren. [Am. 24] (20 ter) Een leven lang leren is van essentieel belang om de kennis van ervaren bestuurders actueel te houden, met name met betrekking tot ecorijden, de toenemende massa van voertuigen, de voortdurende technologische ontwikkeling van rijhulpsystemen en andere geautomatiseerde apparatuur, en alternatieve manieren van voertuigaandrijving. De lidstaten moeten daarom worden aangemoedigd om opleidingsmodules voor ervaren bestuurders te ontwikkelen. [Am. 25] (21) Om de lidstaten en, in naar behoren gemotiveerde gevallen, de Unie als geheel in staat te stellen te reageren op crises die het voor de nationale autoriteiten onmogelijk maken rijbewijzen te verlengen waarvan de geldigheid anders zou verstrijken, moet het mogelijk worden gemaakt de administratieve geldigheid van dergelijke rijbewijzen te verlengen voor de strikt noodzakelijke duur. (22) Het beginsel “één houder, één rijbewijs” moet voorkomen dat een persoon in het bezit is van meer dan één fysiek rijbewijs. Niettemin moet het beginsel ook worden uitgebreid zodat rekening wordt gehouden met de specifieke technische kenmerken van mobiele rijbewijzen. (23) Om redenen die verband houden met de verkeersveiligheid, moet elke lidstaat zijn nationale bepalingen inzake de intrekking, schorsing, verlenging en nietigverklaring van het rijbewijs kunnen toepassen op alle houders van een rijbewijs die hun gewone verblijfplaats op zijn grondgebied hebben verworven. (24) Houders van een rijbewijs dat is afgegeven door de lidstaat waar zij verblijven na inwisseling van een door een derde land afgegeven rijbewijs, moeten het recht hebben om door de Unie te rijden alsof zij het rijbewijs oorspronkelijk in de Unie hadden verkregen. Een dergelijke inwisseling kan uiteenlopende gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid en het vrije verkeer van personen. (25) De Commissie moet de bevoegdheid krijgen om een besluit vast te stellen tot identificatie van derde landen die een niveau van verkeersveiligheid waarborgen dat vergelijkbaar is met dat van de Unie, en waarbij de houders van door deze landen afgegeven rijbewijzen de mogelijkheid krijgen hun rijbewijs in te wisselen onder soortgelijke voorwaarden als wanneer zij door een lidstaat waren afgegeven. De Commissie moet in verband hiermee kunnen beoordelen of een derde land beschikt over een opleiding voor beroepsbestuurders, certificeringsvoorschriften en examenprocedures die geheel of gedeeltelijk vergelijkbaar zijn met het niveau van de Unie, teneinde uiteindelijk een getuigschrift te kunnen afgeven dat vergelijkbaar is met het getuigschrift van vakbekwaamheid. Dit zou de houders van die certificaten van derde landen in staat kunnen stellen deze uit te wisselen tegen een Europees getuigschrift van vakbekwaamheid, mits zij een aanvullende vakbekwaamheidsopleiding volgen. Dit getuigschrift kan, naast het rijbewijs, het tweede verplichte vereiste voor beroepsbestuurders zijn om vervoersactiviteiten te mogen verrichten voor een in de Unie gevestigde vervoersonderneming. Deze voorwaarden moeten gedetailleerd zijn en duidelijk zijn omschreven voor alle relevante rijbewijscategorieën. [Am. 26] (26) De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om rijbewijzen die zijn afgegeven door derde landen die niet onder een dergelijk besluit van de Commissie vallen of waarvoor een dergelijk besluit de inwisseling niet uitdrukkelijk toestaat of verbiedt, overeenkomstig hun nationale voorschriften in te wisselen, op voorwaarde dat zij de desbetreffende Uniecode op het ingewisselde rijbewijs aanbrengen. Indien de houder van een dergelijk rijbewijs zijn verblijfplaats naar een nieuwe lidstaat overbrengt, mag van deze laatste niet worden verlangd dat hij het beginsel van wederzijdse erkenning op dat rijbewijs toepast. (27) “Rijbewijstoerisme”, namelijk het veranderen van woonplaats met het oog op het verkrijgen van een nieuw rijbewijs, teneinde de gevolgen van een in een andere lidstaat opgelegde ontzegging van de rijbevoegdheid te omzeilen, is een wijdverbreid verschijnsel dat negatieve gevolgen heeft voor de verkeersveiligheid. Bestuurders mogen door van woonplaats te veranderen niet worden vrijgesteld van de hen opgelegde verplichtingen om hun rijbevoegdheid of rijbewijs terug te krijgen. Tegelijkertijd moet worden verduidelijkt dat elk gedrag van de kant van de burgers alleen mag leiden tot een rijverbod voor onbepaalde tijd indien dit naar behoren gerechtvaardigd is, en dat een dergelijk besluit alleen gevolgen mag hebben die beperkt zijn tot het grondgebied van de lidstaat die het heeft uitgevaardigd. (27 bis) Niet voor de weg bestemde mobiele machines bestrijken een grote verscheidenheid aan machines die doorgaans op vele manieren buiten de weg worden gebruikt. Zij omvatten bijvoorbeeld bouw- en bosbouwmachines (graafmachines, laadmachines, bulldozers enz.) en landbouwmachines (oogstmachines, cultivators, enz.). De bestaande richtlijn is niet van toepassing op dergelijke machines. Ze zijn echter onderworpen aan een lappendeken van nationale voorschriften met betrekking tot het benodigde rijbewijs en bijzondere opleidingseisen, aangezien ze zijn goedgekeurd voor gebruik op de openbare weg. De lidstaten moeten samenwerken om het gebruik van niet voor de weg bestemde mobiele machines in de hele Unie te vergemakkelijken, met name in grensoverschrijdende context en in het geval van seizoensarbeid of werk door gedetacheerde werknemers. De Commissie moet een platform voor samenwerking opzetten door de nationale autoriteiten en de relevante belanghebbenden te verzoeken om in alle lidstaten kennis en informatie over optimale werkwijzen voor bestuurders van voertuigen voor speciaal gebruik, zoals niet voor de weg bestemde mobiele machines, te bundelen, te verwerken en te verspreiden. De beraadslagingen van het samenwerkingsplatform moeten dienen als basis voor het verslag van de Commissie over de gevolgen van het gebruik van nationale bepalingen voor niet voor de weg bestemde mobiele machines en de impact daarvan op de interne markt en de verkeersveiligheid. Dit verslag kan, indien nodig, vergezeld gaan van een wetgevingsvoorstel aan het Europees Parlement en de Raad om het gebruik van niet voor de weg bestemde mobiele machines in de hele Unie te vergemakkelijken. [Am. 310] (28) Om de verkeersveiligheid te verbeteren, moet voor bepaalde de rijbewijscategorieën B, C en C1 een EU-wijde regeling voor begeleid rijden worden ingevoerd. De regels van een dergelijk systeem moeten aanvragers de mogelijkheid bieden om rijbewijzen in de desbetreffende categorieën te verwerven voordat de vereiste minimumleeftijd wordt bereikt. Het gebruik van deze rijbewijzen moet echter afhankelijk worden gesteld van de begeleiding door een ervaren bestuurder. In dergelijke situaties moet het de lidstaten om redenen van verkeersveiligheid worden toegestaan om op hun grondgebied strengere voorwaarden en regels vast te stellen met betrekking tot de door hen afgegeven rijbewijzen. [Am. 27] (29) De regeling voor begeleid rijden moet, zonder afbreuk te doen aan de algemene doelstelling om de verkeersveiligheid te verbeteren, het beroep van vrachtwagenchauffeur toegankelijker en aantrekkelijker maken voor jongere generaties, teneinde hun beroepsmogelijkheden te verruimen en het tekort aan bestuurders in de Unie te helpen aanpakken. Daarom moet zij betrekking hebben op rijbewijzen van categorie C de categorieën C en C1 en de bijbehorende vereiste rijbewijzen van categorie B. [Am. 28] (29 bis) Partnerschappen tussen beroepsonderwijs en vervoers- en logistieke bedrijven moeten worden gestimuleerd, onder meer door specifieke steun vanuit de begroting van de Unie en door gebruikmaking van de inkomsten die uit hoofde van Richtlijn 2015/413 van het Europees Parlement en de Raad (9) daarvoor bestemd zijn, teneinde het tekort aan beroepsbestuurders in de Unie aan te pakken. Dergelijke partnerschappen moeten toekomstige beroepsbestuurders de kans bieden om beter vertrouwd te raken met de voordelen en uitdagingen van het beroep, om hun operationele en organisatorische vaardigheden te verbeteren en om ervaring op te doen, en daarnaast gebruik te maken van geavanceerde technologieën en technieken. Die steun zou onder andere kunnen bestaan uit medefinanciering door de EU voor het behalen van bepaalde kwalificaties zoals het getuigschrift van vakbekwaamheid of speciale opleidingen voor toekomstige bestuurders. [Am. 29] (30) Er moet voor worden gezorgd dat bestuurders die hun rijbewijs voor het eerst in een bepaalde categorie verwerven, de verkeersveiligheid niet in gevaar brengen door hun gebrek aan ervaring. Voor deze beginnende bestuurders moet een proeftijd van ten minste twee jaar worden vastgesteld . Als een beginnende bestuurder al een geldig rijbewijs voor een andere categorie heeft , moet de proeftijd alleen omvatten wat overblijft van de proeftijd van het bestaande rijbewijs, maar mag deze niet korter zijn dan zes maanden. Tijdens welke zij die periode moeten bestuurders in de hele Unie aan strengere regels moeten worden onderworpen, en aan strengere sancties wanneer zij die regels breken , bijvoorbeeld onder invloed van alcohol of drugs, te hoge snelheid, het gebruik van niet-toegestane voertuigen, het niet gebruiken van veiligheidsapparatuur of het rijden zonder geldig rijbewijs. De handhavingsautoriteiten moeten mogelijk een technische nultolerantiedrempel vaststellen voor hun effectieve metingen, die niet hoger mag zijn dan 0,2 g/ml, om rekening te houden met accidentele blootstelling aan alcohol. De sancties voor dergelijk gedrag moeten doeltreffend, evenredig, afschrikkend en niet-discriminerend zijn en bij de zwaarte ervan moet zoveel mogelijk rekening worden gehouden met de middellangetermijn- en langetermijndoelstellingen van de Unie om het aantal doden en zwaargewonden te halveren en nagenoeg uit te bannen. Wat andere beperkingen voor beginnende bestuurders betreft, moeten de lidstaten de mogelijkheid hebben om aanvullende regels op hun grondgebied toe te passen. [Am. 30] (31) Teneinde de kennis en vaardigheden van de examinatoren , waaronder de inschatting van risico’s, te verbeteren, een objectievere beoordeling van kandidaten voor een rijbewijs mogelijk te maken en tot een grotere harmonisering van de rijexamens te komen, moeten minimumnormen betreffende de toegang tot het beroep van examinator en betreffende de opleidingsvereisten voor examinatoren worden vastgesteld. De Commissie moet bovendien de bevoegdheid krijgen om gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze minimumnormen te wijzigen en aan te passen aan technische, operationele of wetenschappelijke ontwikkelingen op dit gebied , met inbegrip van nieuwe geavanceerde rijhulpsystemen, wanneer dit nodig blijkt. [Am. 31] (32) Het begrip “gewone verblijfplaats” moet zodanig worden gedefinieerd dat een oplossing kan worden gevonden voor problemen die zich voordoen wanneer het niet mogelijk is de gewone verblijfplaats vast te stellen op grond van beroepsmatige of familiebanden. Ook moet worden voorzien in de mogelijkheid voor aanvragers om de theorie- of praktijkexamens af te leggen in de lidstaat waarvan zij ingezetene zijn, wanneer de lidstaat van hun gewone verblijfplaats niet de mogelijkheid biedt om die examens in de officiële taal van de eerstgenoemde lidstaat af te leggen. Er moeten kunnen specifieke regels worden vastgesteld voor diplomaten en hun gezinnen, wanneer hun missie vereist dat zij gedurende langere tijd in het buitenland wonen , mits dit geen extra risico’s voor de verkeersveiligheid met zich meebrengt . [Am. 32] (33) De lidstaten moeten elkaar ondersteunen bij de uitvoering van deze richtlijn. Waar mogelijk moeten zij het EU-rijbewijzennetwerk gebruiken om dergelijke ondersteuning te verlenen. Het EU-rijbewijzennetwerk, het zogenaamde “Resper”, is een knooppunt voor de uitwisseling van informatie tussen de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de afgifte van rijbewijzen, en voor het vergemakkelijken van de uitvoering van deze richtlijn. (34) Het EU-rijbewijzennetwerk heeft tot doel de erkenning van documenten en verworven rechten uit de lidstaten te waarborgen, documentfraude te bestrijden, de afgifte van meervoudige rijbewijzen te voorkomen en de handhaving van ontheffingen van de rijbevoegdheid te vergemakkelijken. De lidstaten moeten met name de mogelijkheid krijgen om systematisch na te gaan of de redenen die hebben geleid tot eerder opgelegde beperkingen, schorsingen, intrekkingen of nietigverklaringen van een rijbewijs of de rijbevoegdheid, niet langer bestaan. Het gebruik van Resper voor de uitvoering van andere handelingen van de Unie mag alleen worden toegestaan voor zover deze richtlijn daarin uitdrukkelijk voorziet. (35) Om zinvolle verslagen over de uitvoering van deze richtlijn te kunnen opstellen, moet de Commissie jaarlijks informatie ontvangen over het aantal afgegeven, verlengde, vervangen, ingetrokken en ingewisselde rijbewijzen voor elke categorie, met inbegrip van gegevens over de afgifte en het gebruik van mobiele rijbewijzen. (35 bis) Tijdens de voorbereidingen op de herziening van deze richtlijn moet de Commissie er zoveel mogelijk rekening mee houden dat de lidstaten met verschillende geografische en maatschappelijke uitdagingen worden geconfronteerd wanneer ze de verkeersveiligheid trachten te verbeteren. Sommige lidstaten zetten immers met succes de zogenaamde strafpuntensystemen in om de verkeersregels te proberen handhaven, terwijl andere lidstaten voor andere methoden kiezen, bijvoorbeeld door onmiddellijk strengere sancties op te leggen of meer werk te maken van gerichte handhavings- en preventiecampagnes. Daarnaast moet ook rekening worden gehouden met het feit dat strafpuntensystemen onderling aanzienlijk kunnen verschillen tussen de lidstaten die ervoor kiezen een dergelijk systeem toe te passen. In dit verband moeten er middelen en aandacht worden besteed aan andere maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid en moet het aan de lidstaten worden overgelaten om hun verschillende uitdagingen aan te pakken op de manier die zij het meest doeltreffend achten. [Am. 247 en 311] (35 ter) De lidstaten moeten ook gegevens uitwisselen over hun beste praktijken op het gebied van verkeersveiligheidsmaatregelen en opleidingen voor risicobewustzijn, met name voor beginnende bestuurders en in het kader van een leven lang leren, het gebruik van een hulpsysteem per leeftijdsgroep door middel van feedbackinterventies met bewijzen van deelname en aanbevelingen van een rijinstructeur, verkeerspsycholoog of rijexaminator, alsook maatregelen om de verkeersveiligheid voor kwetsbare weggebruikers te verbeteren. [Am. 34] (36) Om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken, met name om de bijlagen ervan aan te passen aan technische, operationele of wetenschappelijke ontwikkelingen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen met betrekking tot wijziging van de delen A, B en D van bijlage I, die de specificaties van fysieke rijbewijzen regelen; tot wijziging van deel C van bijlage I, waarin de specificaties voor mobiele rijbewijzen zijn vastgelegd; tot wijziging van deel E van bijlage I, dat de regels inzake de toepasselijke nationale en Uniecodes regelt; tot wijziging van de bijlagen II, III, V en VI, tot vaststelling van bepaalde minimumeisen voor de afgifte, geldigheid en verlenging van het rijbewijs; en tot wijziging van bijlage IV, waarin de minimumnormen voor examinatoren zijn vastgelegd. Deze bevoegdheid moet worden verleend voor een periode van vijf jaar, aangezien de technische, operationele en wetenschappelijke ontwikkelingen op de onder deze bijlagen vallende gebieden met regelmaat plaatsvinden. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (10) . Om met name te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen, ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde moment als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van gedelegeerde handelingen. (37) In verband met de geleidelijke digitalisering en automatisering, de steeds strengere emissiereductievereisten voor het wegvervoer en de constante technologische vooruitgang van mechanisch aangedreven gemotoriseerde voertuigen, moeten alle bestuurders op de hoogte blijven wat de kennis over nieuwe technologieën, verkeersveiligheid en duurzaamheid betreft. De bevordering van lidstaten moeten ernaar streven een leven lang leren bij bestuurders te bevorderen en de deelname aan cursussen voor veilig rijden te stimuleren, onder meer door middel van feedbackinterventies met bewijzen van deelname en aanbevelingen van een rijinstructeur, verkeerspsycholoog of rijexaminator, hetgeen kan bijdragen tot inclusievere mobiliteit. Dat kan van cruciaal belang zijn om de vaardigheden van ervaren bestuurders actueel te houden op het gebied van verkeersveiligheid, nieuwe technologieën, ecorijden, waardoor de brandstofefficiëntie wordt verbeterd en de emissies worden verlaagd, en snelheidsbeheer. [Am. 35] (38) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze richtlijn te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om het volgende te specificeren: interoperabiliteitskenmerken en veiligheidsmaatregelen die van toepassing zijn op de op fysieke rijbewijzen aangebrachte QR-codes; bepalingen met betrekking tot interoperabiliteit, veiligheid en het testen van mobiele rijbewijzen; de verlenging van de administratieve geldigheidsduur van rijbewijzen in de hele Unie in geval van een crisis; de inhoud van de zelfbeoordeling van lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor bestuurders van groep 1; de voorwaarden voor de inwisseling van rijbewijzen uit derde landen voor door de lidstaten afgegeven rijbewijzen, zonder dat de inwisseling op het rijbewijs wordt geregistreerd; en de interoperabiliteit tussen nationale systemen die verbonden zijn met het EU-rijbewijzennetwerk en de bescherming van in dat verband uitgewisselde persoonsgegevens. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (11) . (39) Omwille van de samenhang moeten Richtlijn (EU) 2022/2561 van het Europees Parlement en de Raad (12) , die betrekking heeft op bepaalde aangelegenheden die onder deze richtlijn vallen, en Verordening (EU) 2018/1724 worden gewijzigd. (40) Richtlijn 126/2006/EG en Verordening (EU) nr. 383/2012 van de Commissie (13) moeten worden ingetrokken. (41) Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, omdat de regels voor de afgifte, verlenging, vervanging en inwisseling van rijbewijzen zouden leiden tot dermate uiteenlopende eisen dat het niveau van verkeersveiligheid en vrij verkeer van burgers waarin geharmoniseerde regels voorzien, niet zou kunnen worden bereikt, kunnen deze doelstellingen beter op het niveau van de Unie worden verwezenlijkt door minimumeisen vast te stellen. De Unie kan derhalve, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen vaststellen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (42) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 en heeft op [DD/MM/JJJJ] advies uitgebracht. (43) Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken (14) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. Bij deze richtlijn worden gemeenschappelijke regels vastgesteld betreffende: a) de modellen en normen voor en categorieën van rijbewijzen; b) de afgifte, geldigheid, verlenging en wederzijdse erkenning van rijbewijzen; c) bepaalde aspecten van de inwisseling, vervanging, intrekking, beperking, schorsing en nietigverklaring van rijbewijzen; d) bepaalde aspecten die onder meer van toepassing zijn op beginnende bestuurders. 2. Onverminderd de artikelen 12 bis en 20 van deze richtlijn en het recht van de lidstaten om nationale categorieën toe te voegen aan de rijbewijzen die zij overeenkomstig bijlage I afgeven, is deze richtlijn is niet van toepassing op gemotoriseerde voertuigen op wielen of rupsbanden met ten minste twee assen, voornamelijk bestemd voor tractiedoeleinden en specifiek mobiele machines met eigen aandrijving die binnen het toepassingsgebied van Richtlijn 2006/42/EG vallen en die zijn ontworpen voor het trekken, duwen, dragen of in beweging brengen van bepaalde werktuigen, of gebouwd met het oog op het verrichten van werkzaamheden, zoals niet voor de weg bestemde mobiele machines of aanhangwagens die voor gebruik in de land- of bosbouw zijn bestemd, en die slechts bijkomstig voor personen- of goederenvervoer over zoals gedefinieerd in [de verordening betreffende de goedkeuring van en het markttoezicht op niet voor de weg of voor het trekken van voertuigen voor personen- of goederenvervoer over de weg worden gebruikt bestemde mobiele machines die deelnemen aan het verkeer op de openbare weg en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/1020 ( 2023/0090(COD) )] . [Am. 312] Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: 1) “rijbewijs”: een elektronisch of fysiek document ter bevestiging van de bevoegdheid om motorvoertuigen gemotoriseerde voertuigen te besturen en waarin de voorwaarden zijn vermeld waaronder de houder bevoegd is om te rijden , in fysiek of digitaal formaat dan wel in beide formaten ; [Am. 38] 2) “fysiek rijbewijs”: een rijbewijs in zijn fysieke formaat, afgegeven overeenkomstig artikel 4; 3) “mobiel rijbewijs”: een rijbewijs in zijn digitale formaat, afgegeven overeenkomstig artikel 5; 4) “gemotoriseerd voertuig”: elk zichzelf over de weg voortbewegend wegvoertuig, anders dan een voertuig dat op rails wordt voortbewogen; 5) “tweewielig voertuig”: een voertuig als bedoeld in artikel 4, lid 2, punt a), van Verordening (EU) nr. 168/2013 van het Europees Parlement en de Raad (15) ; 6) “driewielig voertuig”: een voertuig als bedoeld in artikel 4, lid 2, punt b), van Verordening (EU) nr. 168/2013; 7) “lichte vierwieler”: een voertuig als bedoeld in artikel 4, lid 2, punt f), van Verordening (EU) nr. 168/2013; 8) “motorfiets”: een tweewielig voertuig met of zonder zijspan, als bedoeld in artikel 4, lid 2, punten c) en d), van Verordening (EU) nr. 168/2013; 9) “gemotoriseerde driewieler”: een voertuig op drie symmetrisch geplaatste wielen, als bedoeld in artikel 4, lid 2, punt e), van Verordening (EU) nr. 168/2013; 10) “motorvoertuig”: elk mechanisch aangedreven voertuig dat gewoonlijk wordt gebruikt voor het vervoer van personen of goederen over de weg, of om voertuigen voor het vervoer van personen of goederen over de weg voort te trekken. Deze term omvat trolleybussen, dat wil zeggen voertuigen die in verbinding staan met een elektrische leiding en niet op rails rijden; 11) “zware vierwieler”: voertuigen als genoemd in artikel 4, lid 2, punt g), van Verordening (EU) nr. 168/2013; 11 bis) “ambulance”: een voertuig van categorie M dat bestemd is voor het vervoer van zieken of gewonden en hiertoe een speciale uitrusting heeft, als bedoeld in bijlage I, deel A, punt 5.3, bij Verordening (EU) 2018/858 van het Europees Parlement en de Raad (16) onder “Criteria voor de indeling in voertuigcategorieën”, “Voertuigen voor speciale doeleinden”; [Am. 39] 11 ter) “kampeerwagen”: een voertuig van categorie M dat voorzien is van een woongedeelte met een tafel en zitplaatsen, aparte of opklapbare slaapplaatsen, kookvoorzieningen en kasten en opbergmogelijkheden die allemaal vast in het woongedeelte bevestigd zijn, als bedoeld in bijlage I, deel A, punt 5.1, bij Verordening (EU) 2018/858 onder “Criteria voor de indeling in voertuigcategorieën”, “Voertuigen voor speciale doeleinden”; [Am. 40] 11 quater) “door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuig”1 bis: een motorvoertuig dat geheel of gedeeltelijk wordt aangedreven op basis van een alternatieve brandstof en dat is goedgekeurd overeenkomstig Verordening (EU) 2018/858; [Am. 41] 11 quinquies) “alternatieve brandstoffen”: brandstoffen of energiebronnen die, althans gedeeltelijk, dienen als vervanging van fossiele oliebronnen in de energievoorziening voor vervoer en die ertoe kunnen bijdragen dat de energievoorziening koolstofvrij wordt en de milieuprestaties van de vervoerssector beter worden. Deze omvatten: a) elektriciteit die wordt verbruikt in alle soorten elektrische voertuigen; b) waterstof; c) aardgas, met inbegrip van biomethaan, in gasvorm (Compressed Natural Gas – cng) en in vloeibare vorm (Liquefied Natural Gas – lng); d) vloeibaar petroleumgas (Liquefied Petroleum Gas – lpg); e) mechanische energie uit een opslagsysteem aan boord/bronnen aan boord, met inbegrip van afvalwarmte; f) enige andere “koolstofvrije brandstof”, d.w.z. alle brandstoffen zoals gedefinieerd in Richtlijn (EU) 2018/2001 waarbij de netto-emissies van de gebruikte brandstof (eu) kunnen worden beschouwd als nul, hetgeen bijvoorbeeld betekent dat het CO2-equivalent van de koolstof die aanwezig is in de chemische samenstelling van de gebruikte brandstof (eu) van biogene oorsprong is en/of is afgevangen, zodat uitstoot als CO2 in de atmosfeer is vermeden, of uit de lucht is afgevangen, met inbegrip van: i) hernieuwbare en/of synthetische brandstoffen zoals biobrandstoffen, biogas, brandstoffen uit biomassa, hernieuwbare vloeibare en gasvormige brandstoffen van niet-biologische oorsprong (RFNBO) voor vervoer of gerecycleerde koolstofbrandstof (RCF); ii) andere brandstoffen die niet zijn opgenomen in Richtlijn (EU) 2018/2001 maar eveneens onder de noemer koolstofvrije brandstof kunnen vallen, mits zij aan die criteria en de duurzaamheidscriteria van die richtlijn en de overeenkomstige gedelegeerde handelingen voldoen; en iii) een mengsel van twee of meer koolstofvrije brandstoffen, dat als een koolstofvrije brandstof wordt beschouwd; [Am. 42] 12) “ontzegging van de rijbevoegdheid”: elke beslissing die leidt tot de intrekking, nietigverklaring, beperking of schorsing van het rijbewijs of van de rijbevoegdheid van een bestuurder van een motorvoertuig en waartegen niet langer beroep kan worden ingesteld. De maatregel kan een hoofdstraf, een bijkomende of aanvullende straf of een veiligheidsmaatregel vormen. Artikel 3 Standaardspecificaties van de Unie inzake rijbewijzen en wederzijdse erkenning 1. De lidstaten zorgen ervoor dat hun nationale rijbewijzen worden afgegeven overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn en voldoen aan de standaardspecificaties van de Unie en andere criteria op grond van: a) artikel 4 voor fysieke rijbewijzen; b) artikel 5 voor mobiele rijbewijzen. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat fysieke en mobiele rijbewijzen die aan dezelfde persoon worden afgegeven, onderling volledig gelijkwaardig zijn en precies dezelfde rechten en voorwaarden inzake de rijbevoegdheid van die persoon vermelden. 3. De lidstaten mogen niet als voorwaarde stellen dat de aanvrager in het bezit is van een fysiek of mobiel rijbewijs bij de afgifte, vervanging, verlenging of inwisseling van een rijbewijs in het andere formaat. 4. Uiterlijk op … [datum van vaststelling + vier jaar] zorgen de lidstaten ervoor dat aan aanvragers standaard uitsluitend mobiele rijbewijzen worden zowel een mobiel als een fysiek rijbewijs wordt afgegeven. Tot die datum kunnen de lidstaten besluiten al dan niet mobiele rijbewijzen af te geven. [Am. 44] 5. In afwijking van lid 4 bieden voorzien de lidstaten in een recht voor aanvragers om op verzoek van de aanvrager de mogelijkheid om in plaats van of samen met een mobiel afstand te doen van het fysieke of het digitale rijbewijs een fysiek rijbewijs af te geven . De lidstaten faciliteren dergelijke verzoeken van aanvragers en proberen hen op geen enkele wijze te beïnvloeden . [Am. 45] 5 bis. In afwijking van lid 5 verlenen de lidstaten aanvragers die afstand hebben gedaan van een van de in lid 4 bedoelde formaten van hun rijbewijs, het recht te verzoeken om de afgifte of hernieuwde afgifte van dat formaat waarvan afstand is gedaan. Elk formaat waarvan afstand is gedaan, wordt onverwijld en uiterlijk twee weken na de datum van het verzoek van de aanvrager afgegeven of opnieuw afgegeven. [Am. 46] 6. De door de lidstaten afgegeven rijbewijzen worden wederzijds erkend. 7. In afwijking van lid 6 erkennen de lidstaten wederzijds alleen mobiele rijbewijzen die na [datum van vaststelling + drie jaar] overeenkomstig artikel 5 zijn afgegeven. Mobiele rijbewijzen die vóór die datum zijn afgegeven maar aan de eisen van artikel 5 voldoen, worden na die datum wederzijds erkend. Artikel 4 Fysieke rĳbewĳzen 1. De lidstaten geven fysieke rijbewijzen af op basis van de in deel A1 van bijlage I vastgestelde standaardspecificaties van de Unie. 2. De lidstaten nemen alle dienstige maatregelen om vervalsing van rijbewijzen te voorkomen, ook met betrekking tot modellen van vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn afgegeven rijbewijzen. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. Het fysieke rijbewijs wordt beveiligd tegen vervalsing door middel van de in deel A2 van bijlage I vastgestelde standaardspecificaties van de Unie. De lidstaten mogen andere beveiligingskenmerken invoeren. 3. Wanneer de houder van een geldig fysiek rijbewijs zonder administratieve geldigheidsduur zijn gewone verblijfplaats verwerft in een andere lidstaat dan die welke het rijbewijs heeft afgegeven, kan het gastland vanaf twee jaar na de datum waarop de houder zijn gewone verblijfplaats op zijn grondgebied heeft verworven, de in artikel 10, lid 2, bedoelde administratieve geldigheidsduur toepassen door het rijbewijs te verlengen. 4. De lidstaten zorgen ervoor dat uiterlijk 19 januari 2030 2033 alle fysieke rijbewijzen die worden afgegeven of die in omloop zijn aan alle voorschriften van deze richtlijn voldoen. [Am. 47] 5. De lidstaten kunnen besluiten een opslagmedium (microchip) in te bouwen als onderdeel van het fysieke rijbewijs. Wanneer een lidstaat besluit een microchip in te bouwen als onderdeel van zijn fysieke rijbewijs, kan hij, indien zijn nationale wetgeving inzake het rijbewijs daarin voorziet, ook besluiten om, naast het bepaalde in deel D van bijlage I, aanvullende gegevens op de microchip op te slaan. De bewaartermijn voor de persoonsgegevens die in de microchip zijn opgeslagen, wordt zo mogelijk afgestemd op de geldigheidsduur van het rijbewijs. [Am. 48] Wanneer de lidstaten voorzien in de microchip als onderdeel van het fysieke rijbewijs, passen zij de in deel B van bijlage I vastgestelde technische voorschriften toe. De lidstaten kunnen aanvullende veiligheidskenmerken invoeren. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van een besluit over het inbouwen van een microchip in hun fysieke rijbewijzen, of van wijzigingen in een dergelijk besluit, binnen drie maanden na de vaststelling ervan. De lidstaten die reeds een microchip in hun fysieke rijbewijs hebben ingebouwd, stellen de Commissie daarvan in kennis binnen drie maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn. 6. Wanneer de microchip niet als onderdeel van het fysieke rijbewijs wordt ingebouwd, kunnen de lidstaten ook besluiten om in de daarvoor bestemde ruimte een QR-code af te drukken op de door hen afgegeven fysieke rijbewijzen. Aan de hand van de QR-code kan de authenticiteit van de op het fysieke rijbewijs vermelde informatie worden gecontroleerd. 7. De lidstaten zorgen ervoor dat de persoonsgegevens die nodig zijn voor de controle van de op het fysieke rijbewijs vermelde informatie niet door de controleur worden bewaard en dat de autoriteit die het rijbewijs afgeeft niet in kennis wordt gesteld van de controle. De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast met gedetailleerde bepalingen betreffende de interoperabiliteitskenmerken en de beveiligingsmaatregelen waaraan QR-codes op fysieke rijbewijzen moeten voldoen. Deze uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 22, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure aangenomen. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van maatregelen die gericht zijn op de invoering van een QR-code op hun rijbewijs of van elke wijziging van een dergelijke maatregel, binnen drie maanden na de vaststelling ervan. 8. De Commissie is bevoegd om in voorkomend geval overeenkomstig artikel 21 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van de delen A, B en D van bijlage I, teneinde rekening te houden met de technische, operationele en wetenschappelijke ontwikkelingen. Artikel 5 Mobiele rĳbewĳzen 1. De lidstaten geven mobiele rijbewijzen af op basis van de in deel C van bijlage I vastgestelde standaardspecificaties van de Unie. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat elektronische applicaties voor mobiele rijbewijzen, om het bestaan van de rijbevoegdheid van de houder van het rijbewijs te kunnen controleren, kosteloos beschikbaar zijn voor personen die hun gewone verblijfplaats op hun grondgebied hebben of voor personen die anderszins bevoegd zijn om houder te zijn van door hen afgegeven mobiele rijbewijzen. Deze applicaties zijn gebaseerd op de overeenkomstig Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad (17) afgegeven Europese portemonnees voor digitale identiteit en waarborgen een passend niveau van beveiliging . [Am. 49] 3. De lidstaten publiceren de lijst van beschikbare elektronische applicaties die voor de toepassing van dit artikel worden opgesteld en bijgehouden, en werken deze regelmatig bij. De lidstaten zorgen ervoor dat de elektronische applicaties niet meer gegevens bevatten of, in geval van gebruik van een pointer, beschikbaar stellen dan bedoeld in deel D van bijlage I. [Am. 50] 4. De lidstaten stellen elkaar de informatie ter beschikking die nodig is om toegang te krijgen tot de in deel C van bijlage I bedoelde nationale systemen die worden gebruikt voor de controle van mobiele rijbewijzen, en werken deze informatie regelmatig bij. De lidstaten zorgen ervoor dat de persoonsgegevens die nodig zijn voor de controle van de rijbevoegdheid van de houder van het mobiele rijbewijs niet door de controleur worden bewaard en dat de instantie van afgifte van het rijbewijs de via de melding ontvangen informatie uitsluitend verwerkt met het oog op het beantwoorden van het controleverzoek. Persoonsgegevens worden verwerkt in overeenstemming met de Verordeningen (EU) 2016/679 en (EU) 2018/1725 en, indien van toepassing, Richtlijn 2002/58/EG, waarbij de beginselen van minimale gegevensverwerking, doelbinding en gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen worden toegepast, in het bijzonder met betrekking tot technische maatregelen. [Am. 51] 5. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de lijst van relevante nationale systemen die bevoegd zijn gegevens en pointers voor mobiele rijbewijzen af te geven. De Commissie maakt via een beveiligd kanaal de lijst van deze nationale systemen van de lidstaten in elektronisch ondertekende of verzegelde en voor automatische verwerking geschikte vorm publiek beschikbaar. [Am. 52] 6. De Commissie is bevoegd om in voorkomend geval overeenkomstig artikel 21 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van deel C van bijlage I, teneinde rekening te houden met de technische, operationele en wetenschappelijke ontwikkelingen. 7. Uiterlijk … [datum van vaststelling + 18 maanden] stelt de Commissie uitvoeringshandelingen vast met gedetailleerde bepalingen betreffende de interoperabiliteit, de beveiliging en het testen van mobiele rijbewijzen, met inbegrip van controlekenmerken en de interface met nationale systemen , rekening houdend met de nodige vereisten om de erkenning van die rijbewijzen door autoriteiten van derde landen te waarborgen . Deze uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 22, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure aangenomen. [Am. 53] 7 bis. De Commissie verleent in dit verband bijstand aan de lidstaten, die dienen samen te werken met het oog op het wereldwijde gebruik en de wereldwijde erkenning van het Europese mobiele rijbewijs door middel van een wijziging van het Verdrag van Genève inzake het wegverkeer van 19 september 1949, het internationaal verdrag inzake motorvoertuigen van 24 april 1926 en het Verdrag van Wenen inzake het wegverkeer van 8 november 1968. [Am. 54] Artikel 6 Categorieën van rijbewijzen 1. Het rijbewijs verschaft de bevoegdheid om gemotoriseerde voertuigen te besturen van de volgende categorieën: a) bromfietsen: categorie AM: — tweewielige of driewielige voertuigen met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van niet meer dan 45 km per uur en een netto-maximumvermogen van niet meer dan 4 kW (met uitzondering van voertuigen met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van ten hoogste 25 km per uur); [Am. 55] — lichte vierwielers; b) motorfietsen en gemotoriseerde driewielers: i) categorie A1: — motorfietsen met een maximale cilinderinhoud van 125 cm3, een maximumvermogen cm3, een netto-maximumvermogen van 11 kW en een vermogen per gewichtseenheid van minder dan 0,1 kW/kg; [Am. 56] — gemotoriseerde driewielers met een maximumvermogen netto-maximumvermogen van 15 kW; [Am. 57] ii) categorie A2: — motorfietsen met een maximumvermogen netto-maximumvermogen van 35 kW en een vermogen per gewichtseenheid van minder dan 0,2 kW/kg en niet afgeleid van een voertuig met een vermogen van meer dan 70 kW; [Am. 58] iii) categorie A: — motorfietsen; — gemotoriseerde driewielers met een vermogen netto-maximumvermogen van meer dan 15 kW. Onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen kan aan motorvoertuigen van de in de punten a) en b) bedoelde categorieën een aanhangwagen worden gekoppeld met een toegestane maximummassa van ten hoogste de helft van het gewicht van de ledige massa van het trekkende voertuig; [Am. 59] c) motorvoertuigen: i) categorie B1: — zware vierwielers. Categorie B1 is facultatief; in lidstaten waar deze rijbewijscategorie niet wordt ingevoerd, is voor het besturen van deze voertuigen een rijbewijs van categorie B vereist. De lidstaten kunnen ook besluiten deze categorie uitsluitend in te voeren voor de in artikel 9, lid 4, eerste alinea, punt c), genoemde voertuigen en onder de in dat lid vastgestelde voorwaarden. Wanneer een lidstaat daartoe besluit, geeft hij dit op het rijbewijs aan met Uniecode 60.03; ii) categorie B: — motorvoertuigen met een toegestane maximummassa van ten hoogste 3 500 kg en ontworpen en gebouwd voor het vervoer van ten hoogste acht personen, de bestuurder niet meegerekend; — aan de motorvoertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen worden gekoppeld, mits de toegestane maximummassa daarvan niet meer bedraagt dan 750 kg. Onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen kan aan de motorvoertuigen van deze categorie een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg worden gekoppeld, mits de toegestane maximummassa van dit samenstel niet meer bedraagt dan 4 250 kg. Voor zulke samenstellen met een massa van meer dan 3 500 kg eisen de lidstaten overeenkomstig de bepalingen van bijlage V dat een dergelijk samenstel slechts mag worden bestuurd indien de bestuurder: — een opleiding heeft voltooid, of — geslaagd is voor een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag. De lidstaten kunnen ook eisen dat de bestuurder zowel een opleiding moet hebben voltooid als geslaagd moet zijn voor een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag. De lidstaten vermelden de bevoegdheid om een dergelijk samenstel te besturen op het rijbewijs door middel van de in deel E van bijlage I vermelde relevante Uniecode; iii) categorie BE: — onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen, samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie B en een aanhangwagen of oplegger waarbij de toegestane maximum massa van de aanhangwagen of oplegger niet meer dan 3 500 kg bedraagt; iv) categorie C1: — motorvoertuigen niet behorende tot de categorieën D 1 of D met een toegestane maximum massa van meer dan 3 500 kg en ten hoogste 7 500 kg en die zijn ontworpen en gebouwd voor het vervoer van ten hoogste acht personen, de bestuurder niet meegerekend; — aan motorvoertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen worden gekoppeld met een toegestane maximummassa van ten hoogste 750 kg; v) categorie C1E: — onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen, samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie C1 en een aanhangwagen of oplegger met een toegestane maximum massa van meer dan 750 kg, mits de toegestane massa van het samenstel ten hoogste 12 000 kg bedraagt; — onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen, samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie B en een aanhangwagen of oplegger met een toegestane maximummassa van meer dan 3 500 kg, mits de toegestane massa van het samenstel ten hoogste 12 000 kg bedraagt; vi) categorie C: — motorvoertuigen anders dan die van de categorieën D1 of D met een toegestane maximummassa van meer dan 3 500 kg en die zijn ontworpen en gebouwd voor het vervoer van ten hoogste acht personen, de bestuurder niet meegerekend; — aan motorvoertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen worden gekoppeld waarvan de toegestane maximummassa niet meer dan 750 kg bedraagt; vii) categorie CE: — onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen, samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie C en een aanhangwagen of oplegger met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg; viii) categorie D1: — motorvoertuigen ontworpen en gebouwd voor het vervoer van meer dan 8 en ten hoogste 16 personen, de bestuurder niet meegerekend, en met een maximumlengte van 8 m; [Am. 60] — aan motorvoertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen worden gekoppeld met een toegestane maximummassa van ten hoogste 750 kg; ix) categorie D1E: — onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen, samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie D1 en een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg; (x) categorie D: — motorvoertuigen ontworpen en gebouwd voor het vervoer van meer dan acht personen, de bestuurder niet meegerekend. Aan motorvoertuigen die met een rijbewijs van categorie D mogen worden bestuurd, kan een aanhangwagen worden gekoppeld met een toegestane maximummassa van ten hoogste 750 kg; xi) categorie DE: — onverminderd de bepalingen inzake de regels voor typegoedkeuring van de betrokken voertuigen, samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie D en een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg. 2. Met voorafgaande toestemming van de Commissie, die het effect van de voorgestelde maatregel op de verkeersveiligheid beoordeelt, kunnen de lidstaten bepaalde specifieke typen motorvoertuigen gemotoriseerde voertuigen , waaronder speciale voertuigen voor personen met een handicap of in de bouwsector gebruikte voertuigen die onder meer als niet voor de weg bestemde mobiele machines zijn ingedeeld , uitsluiten van de toepassing van dit artikel. [Am. 69] De lidstaten kunnen voertuigen die in gebruik zijn bij of onder controle staan van de strijdkrachten of de burgerbescherming, van de toepassing van deze richtlijn uitsluiten. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. Artikel 7 Minimumleeftijd 1. De minimumleeftijd voor de afgifte van een rijbewijs is: a) 16 jaar voor de categorieën AM, A1 , B1 en T en B1 ; [Am. 70] b) 18 jaar voor de categorieën A2, B, BE, C1 en C1E; c) met betrekking tot categorie A: i) 20 jaar voor motorfietsen. Om motorfietsen van deze categorie te mogen besturen, is echter ten minste twee jaar rijervaring op motorfietsen met rijbewijs A2 vereist. Deze eis van twee jaar rijervaring hoeft echter niet te worden gesteld aan kandidaten van 24 jaar en ouder; ii) 21 jaar voor gemotoriseerde driewielers van meer dan 15 kW; d) 21 jaar voor de categorieën C, CE, D1 en D1E; d bis) onverminderd de omstandigheden van artikel 6, lid 1, van Richtlijn (EU) 2022/2561, 18 jaar voor de categorieën C, CE, D1 en D1E, voor beroepschauffeurs die nationaal en internationaal rijbewijzen gebruiken, op voorwaarde dat zij in het bezit zijn van een getuigschrift van vakbekwaamheid; [Am. 71] e) 24 jaar voor de categorieën D en DE; e bis) onverminderd de omstandigheden van artikel 6, lid 1, van Richtlijn (EU) 2022/2561, 21 jaar voor de categorieën D en DE, voor beroepschauffeurs die nationaal en internationaal rijbewijzen gebruiken, op voorwaarde dat zij in het bezit zijn van een getuigschrift van vakbekwaamheid. [Am. 72] 2. De lidstaten mogen de minimumleeftijd voor de afgifte van een rijbewijs aanpassen: a) voor categorie AM naar beneden tot 14 jaar of naar boven tot 18 jaar; b) voor categorie B1 naar boven tot 18 jaar; De lidstaten kunnen besluiten geen rijbewijs voor categorie B1 af te geven voor kandidaten ouder dan 21 jaar voor de in artikel 9, lid 4, eerste alinea, punt c), genoemde voertuigen en onder de in dat lid vastgestelde voorwaarden. [Am. 73] c) voor categorie A1 naar boven tot 18 jaar, mits aan beide volgende voorwaarden is voldaan: i) indien er een verschil van twee jaar is tussen de minimumleeftijd voor categorie A1 en de minimumleeftijd voor categorie A2; ii) indien een rijervaring van ten minste twee jaar op motorfietsen van categorie A2 is vereist voordat toestemming voor het besturen van motorfietsen van categorie A kan worden verleend, zoals bepaald in lid 1, punt c), i); d) voor de categorieën B en BE naar beneden tot 17 jaar. 3. De lidstaten mogen de minimumleeftijd voor categorie C tot 18 jaar en voor categorie D tot 21 jaar verlagen wat betreft: a) voertuigen die worden gebruikt door de brandweer en de civiele bescherming en voertuigen voor de handhaving van de openbare orde; [Am. 74] b) voertuigen die op de weg worden getest met het oog op reparatie en onderhoud. De lidstaten kunnen rijbewijzen die zijn afgegeven aan bestuurders die nog niet de in dit lid vermelde leeftijd hebben bereikt, wederzijds als op hun grondgebied geldige rijbewijzen erkennen. [Am. 75] 4. Rijbewijzen die overeenkomstig de leden 2 en 3 lid 2 worden afgegeven, zijn alleen geldig op het grondgebied van de lidstaat van afgifte tot de rijbewijshouder de in lid 1 vermelde leeftijd heeft bereikt. [Am. 76] De lidstaten kunnen rijbewijzen die zijn afgegeven aan bestuurders die nog niet de in lid 1 vermelde leeftijd hebben bereikt, als op hun grondgebied geldige rijbewijzen erkennen. 5. In afwijking van lid 1, punten d) en e), van dit artikel is, wanneer de kandidaat in het bezit is van een getuigschrift van vakbekwaamheid als bedoeld in artikel 6 van Richtlijn (EU) 2022/2561, de minimumleeftijd voor de afgifte van een rijbewijs als volgt: a) voor de categorieën C en CE, de minimumleeftijd als aangegeven in artikel 5, lid 2, punt a), i), van Richtlijn (EU) 2022/2561; b) voor de categorieën D1 en D1E, de minimumleeftijd als aangegeven in artikel 5, lid 3, punt a), i), tweede alinea, van die richtlijn; c) voor de categorieën D en DE, de minimumleeftijden als aangegeven in artikel 5, lid 3, punt a), i), eerste alinea, artikel 5, lid 3, punt a), ii), eerste alinea, en artikel 5, lid 3, punt b), van die richtlijn. [Am. 77] Wanneer een lidstaat overeenkomstig artikel 5, lid 3, punt a), i), tweede alinea, of artikel 5, lid 3, punt a), ii), tweede alinea, van Richtlijn (EU) 2022/2561 op zijn grondgebied toestaat dat een voertuig vanaf een lagere leeftijd wordt bestuurd, is de geldigheid van het rijbewijs beperkt tot het grondgebied van de lidstaat van afgifte, totdat de rijbewijshouder de betreffende minimumleeftijd heeft bereikt als genoemd in de eerste alinea van dit lid, en in het bezit is van een getuigschrift van vakbekwaamheid. Artikel 8 Voorwaarden en beperkingen 1. De lidstaten geven op het rijbewijs aan of er voor de persoon aan wie het rijbewijs is afgegeven, bepaalde voorwaarden gelden om te mogen rijden. Daartoe gebruiken de lidstaten de overeenkomstige Uniecodes van deel E van bijlage I. Zij kunnen ook nationale codes gebruiken voor voorwaarden die niet onder deel E van bijlage I vallen , en in voorkomend geval melden zij dit onverwijld aan de Commissie, samen met bijzonderheden over de codes en de gevallen waarin zij worden gebruikt, bij de inwerkingtreding van deze richtlijn en in geval van [latere] nieuwe toevoegingen of wijzigingen van bestaande codes . [Am. 78] Wanneer iemand wegens lichamelijke ongeschiktheid slechts bepaalde typen voertuigen of aangepaste voertuigen die deze ongeschiktheid compenseren, mag besturen, wordt het in artikel 10, lid 1, bedoelde examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag in een dergelijk voertuig afgenomen. 2. De Commissie is bevoegd om in voorkomend geval overeenkomstig artikel 21 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van deel E van bijlage I, teneinde rekening te houden met de technische, operationele en wetenschappelijke ontwikkelingen. Artikel 9 Fasering en gelijkwaardigheid van categorieën 1. Rijbewijzen voor de categorieën BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D en DE worden slechts afgegeven aan bestuurders die reeds rijbevoegd zijn voor categorie B. 2. De geldigheid van het rijbewijs wordt als volgt vastgesteld: a) rijbewijzen voor de categorieën C1E, CE, D1E of DE zijn ook geldig voor het besturen van samenstellen van categorie BE; b) rijbewijzen voor categorie CE zijn ook geldig voor categorie DE, zolang de houder bevoegd is voor categorie D; c) rijbewijzen voor categorie C1E of CE zijn ook geldig voor categorie D1E, zolang de houder bevoegd is voor categorie D1; c bis) rijbewijzen voor de categorieën CE en DE zijn ook geldig voor respectievelijk de categorieën C en D; [Am. 80] d) rijbewijzen voor de categorieën CE en DE zijn ook geldig voor het besturen van samenstellen van respectievelijk de categorieën C1E en D1E; d bis) rijbewijzen voor de categorieën C1E en D1E zijn ook geldig voor respectievelijk de categorieën C1 en D1; [Am. 81] e) rijbewijzen van alle categorieën zijn geldig voor voertuigen van categorie AM. Voor rijbewijzen die op zijn eigen grondgebied zijn afgegeven, kan een lidstaat echter de gelijkwaardigheid voor categorie AM beperken tot de categorieën A1, A2 en A, indien die lidstaat voor het verkrijgen van een rijbewijs van categorie AM een praktijkexamen verplicht stelt; f) rijbewijzen voor categorie A2 zijn ook geldig voor categorie A1; g) rijbewijzen voor de categorieën A, B, C of D zijn geldig voor respectievelijk de categorieën A1, A2, B1, C1 of D1; h) twee jaar nadat een rijbewijs voor categorie B voor de eerste keer is afgegeven, is het geldig voor het besturen van voertuigen op door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen als bedoeld in artikel 2 van Richtlijn 96/53/EG van de Raad (18) , ], van deze richtlijn voor de categorieën M en N zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2018/858 (19) die bestemd zijn voor de openbare weg, met inbegrip van die welke in een of meer fasen zijn ontworpen en gebouwd met een toegestane maximummassa van meer dan 3 500 kg maar niet meer dan 4 250 kg zonder aanhangwagen , en voor het vervoer van personen met een maximum van acht zitplaatsen, de bestuurder niet meegerekend . Aan deze voertuigen kan een aanhangwagen of oplegger worden gekoppeld waarbij de toegestane maximummassa van dit samenstel niet meer dan 5 000 kg bedraagt; [Am. 82] h bis) twee jaar nadat een rijbewijs voor categorie B voor de eerste keer is afgegeven, is het geldig voor het besturen van ambulances zoals gedefinieerd in artikel 2, ], en andere voertuigen voor speciaal gebruik, alsook kampeerwagens zoals gedefinieerd in artikel 2, ], van deze richtlijn die niet zwaarder zijn dan 4 250 kg; In de in artikel 20 van deze richtlijn bedoelde periodieke verslagen aan het Europees Parlement en de Raad evalueert de Commissie de gevolgen van de technologische vooruitgang op het gebied van medische nooduitrusting en/of van het gebruik van alternatieve brandstoffen voor de totale massa van ambulances. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 21 van deze richtlijn gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze richtlijn te wijzigen door het maximale gewicht van ambulances te actualiseren op basis van de conclusies in die periodieke verslagen. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 21 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze richtlijn te wijzigen door het maximale gewicht van de in de eerste alinea van dit punt bedoelde voertuigen te actualiseren om rekening te houden met de gevolgen van de technische vooruitgang en de ontwikkeling van alternatieve brandstoffen voor ambulances; [Am. 83] h ter) twee jaar nadat een rijbewijs voor categorie BE voor de eerste keer is afgegeven, is het geldig voor het besturen van door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 11 quater), van deze richtlijn voor de categorieën M en N zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2018/858 die bestemd zijn voor de openbare weg, met inbegrip van die welke in een of meer fasen zijn ontworpen en gebouwd met een toegestane maximummassa van meer dan 3 500 kg maar niet meer dan 4 250 kg zonder aanhangwagen. Aan deze voertuigen kan een aanhangwagen of oplegger worden gekoppeld waarbij de toegestane maximummassa van de aanhangwagen of oplegger niet meer dan 3 500 kg bedraagt; [Am. 84] h quater) drie jaar nadat een rijbewijs voor categorie C1 voor de eerste keer is afgegeven, is het geldig voor het besturen van door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen zoals gedefinieerd in artikel 2, ], van deze richtlijn met een toegestane maximummassa van meer dan 7 500 kg maar niet meer dan 8 250 kg zonder aanhangwagen, die zijn ontworpen en gebouwd voor het vervoer van ten hoogste acht personen, de bestuurder niet meegerekend. Aan deze voertuigen kan een aanhangwagen worden gekoppeld waarvan de toegestane maximummassa niet meer dan 750 kg bedraagt; [Am. 85] h quinquies) drie jaar nadat een rijbewijs voor categorie C1E voor de eerste keer is afgegeven, is het geldig voor het besturen van door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen als bedoeld in artikel 9, lid 2, punt h quater), en de aanhangwagen of oplegger daarvan met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg, mits de toegestane massa van het samenstel niet meer dan 12 750 kg bedraagt; [Am. 86] h sexies) drie jaar nadat een rijbewijs voor categorie D1 voor de eerste keer is afgegeven, is het geldig voor voertuigen die zijn ontworpen en gebouwd voor het vervoer van niet meer dan 22 personen, de bestuurder niet meegerekend, en met een maximumlengte van 8 meter. [Am. 88] In het tweede uitvoeringsverslag dat de Commissie overeenkomstig artikel 20 van deze richtlijn bij het Europees Parlement en de Raad indient, beoordeelt zij het effect van de ontwikkeling en invoering van door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen en/of de toepassing van [de punten h) tot en met h quinquies) van dit artikel] op de verkeersveiligheid. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 21 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze richtlijn te wijzigen door de massadrempels van door alternatieve brandstoffen aangedreven voertuigen aan te passen. [Am. 89] 3. Voor het verkeer op hun grondgebied kunnen de lidstaten de volgende rijbewijzen gelijkwaardig verklaren: a) een rijbewijs van categorie B voor gemotoriseerde driewielers met een vermogen van meer dan 15 kW, mits de houder van het rijbewijs van categorie B ten minste 21 jaar is; b) een rijbewijs van categorie B voor motorfietsen van categorie A1. De in de eerste alinea bedoelde gelijkwaardigheid wordt wederzijds erkend door de lidstaten die de gelijkwaardigheid hebben toegekend. De lidstaten geven op het rijbewijs niet aan dat een houder bevoegd is om de in de eerste alinea bedoelde voertuigen te besturen, behalve door middel van de in deel E van bijlage I vermelde relevante Uniecodes. De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van de in de eerste alinea bedoelde gelijkwaardigheid die op hun grondgebied is toegekend, met inbegrip van de nationale codes die eventueel vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn werden gebruikt. De Commissie stelt deze informatie ter beschikking van de lidstaten om de toepassing van dit lid te vergemakkelijken. 4. De lidstaten mogen op hun grondgebied het besturen van de volgende categorieën voertuigen toestaan: a) voertuigen van categorie D1 met een toegestane maximummassa van 3 500 kg, uitgezonderd gespecialiseerde inrichtingen voor het vervoer van gehandicapte passagiers, door bestuurders van ten minste 21 jaar die ten minste twee jaar houder zijn van een rijbewijs van categorie B en op voorwaarde dat de betrokken voertuigen voor sociale doeleinden door niet-commerciële organisaties worden gebruikt en dat zij door vrijwilligers worden bestuurd; b) voertuigen met een toegestane maximummassa van meer dan 3 500 kg door bestuurders van ten minste 21 jaar die ten minste twee jaar houder zijn van een rijbewijs van categorie B, mits aan alle volgende voorwaarden is voldaan: i) de voertuigen zijn bedoeld om stilstaand uitsluitend voor opleidings- of recreatiedoeleinden te worden gebruikt; ii) zij moeten door niet-commerciële organisaties voor sociale doeleinden worden gebruikt; iii) zij zijn zodanig gewijzigd dat zij niet mogen worden gebruikt voor het vervoer van meer dan negen personen of voor het vervoer van andere goederen dan die welke strikt noodzakelijk zijn voor hun doel; c) voertuigen van categorie B met een toegestane maximummassa van 2 500 kg en een maximumsnelheid die fysiek beperkt is tot 45 km per uur door bestuurders jonger dan 21 jaar die houder zijn van een rijbewijs voor categorie B1. De lidstaten vermelden op het rijbewijs niet dat een houder bevoegd is om de in de eerste alinea, punten a) en b), bedoelde voertuigen te besturen, behalve door middel van de desbetreffende nationale codes. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van iedere toestemming die zij overeenkomstig dit lid hebben verleend. 4 bis. De lidstaten mogen op hun grondgebied voertuigen van categorie D of D1 laten besturen door houders van een voor categorie C afgegeven rijbewijs, mits er geen andere personen in het voertuig worden vervoerd en de bestuurder een persoon is die de technische controle overeenkomstig Richtlijn 2014/45/EU uitvoert, of een monteur van de autoreparatiewerkplaats die een proefrit maakt, beide binnen een straal van 5 km rond de werkplaats, zodra het voertuig is gerepareerd, of voor onderhouds- of controledoeleinden. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van iedere toestemming die zij overeenkomstig dit lid hebben verleend. [Am. 91] Artikel 10 Afgifte, geldigheid en verlenging 1. Het rijbewijs wordt slechts afgegeven aan aanvragers die aan de volgende voorwaarden voldoen: a) zij hebben overeenkomstig de bepalingen van de bijlagen II en III met goed gevolg een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag en een theorie-examen afgelegd en voldoen aan de minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid; b) voor categorie AM zijn zij alleen geslaagd voor een theorie-examen. De lidstaten kunnen voor deze categorie eisen dat de aanvrager slaagt voor een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag en een medisch onderzoek ondergaat. Voor drie- en vierwielers van deze categorie kunnen de lidstaten een apart examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag verplicht stellen. Om een onderscheid te maken tussen de voertuigen van categorie AM kan er op het rijbewijs een nationale code worden aangebracht; c) voor categorie A2 of categorie A, en op voorwaarde dat zij ten minste twee jaar ervaring hebben opgedaan met een motorfiets van categorie A1, respectievelijk categorie A2: i) hebben zij met goed gevolg een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag afgelegd, of ii) hebben zij een opleiding voltooid overeenkomstig bijlage VI; d) zij hebben een opleiding voltooid of zijn geslaagd voor een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag, of hebben een opleiding voltooid en zijn geslaagd voor een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag overeenkomstig bijlage V wat betreft categorie B voor het besturen van een samenstel als bedoeld in artikel 6, lid 1, punt c), ii), derde alinea; e) zij hebben hun gewone verblijfplaats op het grondgebied van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft, of leveren het bewijs dat zij ten minste zes maanden in een onderwijsinstelling in die lidstaat zijn ingeschreven. 1 bis. De lidstaten stellen de nodige bepalingen vast om ervoor te zorgen dat personen met een handicap en wier examen plaatsvindt in een voertuig dat is aangepast aan hun handicap, worden vrijgesteld van het verrichten van taken die onverenigbaar zijn met hun handicap. [Am. 94] 2. De administratieve geldigheidsduur van de door de lidstaten afgegeven rijbewijzen is ten minste als volgt: [Am. 95] a) vijftien jaar voor de categorieën AM, A1, A2, A, B, B1 en BE; b) vijf jaar voor de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 en D1E. De verlenging van een rijbewijs kan een nieuwe administratieve geldigheidsduur doen ingaan voor een andere categorie of andere categorieën waarvoor de houder van het rijbewijs rijbevoegdheid heeft, voor zover dit in overeenstemming is met de bepalingen van deze richtlijn. De aanwezigheid van een microchip of QR-code overeenkomstig respectievelijk artikel 4, lid 5, en artikel 4, lid 6, is geen noodzakelijke voorwaarde voor de geldigheid van een rijbewijs. Het verlies of het onleesbaar zijn van de microchip of de QR-code, of enige andere beschadiging ervan, heeft geen invloed op de geldigheid van het rijbewijs. De lidstaten mogen de administratieve geldigheidsduur van rijbewijzen van alle categorieën die aan nieuwe bestuurders worden afgegeven, beperken in de zin van artikel 15, lid 1, teneinde specifieke maatregelen op deze bestuurders te kunnen toepassen om de verkeersveiligheid te verhogen. Met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel mogen de lidstaten mogen de administratieve geldigheidsduur van individuele rijbewijzen van alle categorieën beperken , rekening houdend met de medische geschiktheid en het vermogen om veilig te rijden overeenkomstig bijlage III, als het nodig is om vaker medische controles uit te voeren of andere specifieke maatregelen toe te passen, bijvoorbeeld beperkingen voor verkeersovertreders , om de verkeersveiligheidsmaatregelen verder te verbeteren . [Ams. 253, 315 en 335] De lidstaten beperken de in de eerste alinea omschreven administratieve geldigheidsduur van rijbewijzen van op hun grondgebied verblijvende houders die de leeftijd van 70 jaar hebben bereikt, tot vijf jaar of minder om vaker medische controles uit te voeren of andere specifieke maatregelen toe te passen, waaronder opfriscursussen. De beperkte administratieve geldigheidsduur gaat pas in bij verlenging van het rijbewijs. [Am. 97] De lidstaten kunnen de in dit lid bedoelde administratieve geldigheidsduur van rijbewijzen van personen aan wie een tijdelijke verblijfsvergunning is verleend of die op hun grondgebied tijdelijke bescherming of passende bescherming genieten uit hoofde van het nationale recht, beperken. Daartoe is deze beperkte administratieve geldigheidsduur gelijk aan of korter dan de administratieve geldigheid van de tijdelijke verblijfsvergunning of van de tijdelijke bescherming of de passende bescherming. 3. De verlenging van het rijbewijs op het moment dat de administratieve geldigheidsduur verstrijkt, is onderworpen aan beide volgende voorwaarden: a) er wordt nog steeds voldaan aan de minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een motorrijtuig zoals vermeld in bijlage III; b) op het moment van de aanvraag heeft de aanvrager zijn gewone verblijfplaats, of toont hij aan dat hij voor ten minste zes maanden in een onderwijsinstelling is ingeschreven, op het grondgebied van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft. 4. In geval van een crisis kunnen de lidstaten de administratieve geldigheidsduur van rijbewijzen die anders zouden verstrijken, met maximaal zes maanden verlengen. De verlenging kan worden herhaald wanneer de crisis aanhoudt. Een dergelijke verlenging wordt naar behoren met redenen omkleed en onmiddellijk ter kennis van de Commissie gebracht. De Commissie maakt deze gegevens onmiddellijk bekend in het Publicatieblad van de Europese Unie . De lidstaten erkennen de geldigheid van rijbewijzen waarvan de administratieve geldigheidsduur krachtens dit lid is verlengd. Wanneer meerdere lidstaten door een crisis worden getroffen, kan de Commissie uitvoeringshandelingen vaststellen om de administratieve geldigheidsduur te verlengen van alle of bepaalde categorieën rijbewijzen die anders zouden verstrijken. Deze verlenging mag niet meer dan zes maanden bedragen en kan worden herhaald wanneer de crisis aanhoudt. Deze uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 22, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure aangenomen. Indien een lidstaat geen moeilijkheden ondervindt en naar verwachting niet zal ondervinden die de verlenging van rijbewijzen als gevolg van de in de derde alinea bedoelde crisis onmogelijk maken, of passende nationale maatregelen heeft genomen om de gevolgen van de crisis te verzachten, kan die lidstaat besluiten de bij de in de derde alinea bedoelde uitvoeringshandeling ingevoerde verlenging niet toe te passen, nadat hij de Commissie daarvan vooraf in kennis heeft gesteld. De Commissie stelt de andere lidstaten daarvan in kennis en publiceert een kennisgeving in het Publicatieblad van de Europese Unie . Voor de toepassing van dit lid wordt onder een crisis verstaan een uitzonderlijke, onverwachte en plotselinge, natuurlijke of door de mens veroorzaakte gebeurtenis van buitengewone aard en omvang die plaatsvindt binnen of buiten de Unie, met aanzienlijke directe of indirecte gevolgen voor het wegvervoer en die tevens de mogelijkheid voor houders van rijbewijzen of relevante nationale autoriteiten om de nodige procedures voor de verlenging ervan uit te voeren, verhindert of aanzienlijk beperkt. 5. Onverminderd de nationale strafrechtelijke en politiële bepalingen kunnen de lidstaten voor de afgifte van het rijbewijs nationale voorschriften laten gelden die andere dan de in deze richtlijn vervatte voorwaarden behelzen. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. 6. De lidstaten kunnen bij de verlenging van een rijbewijs van de categorieën AM, A, A1, A2, B, B1 en BE verplichten tot een onderzoek om na te gaan of voldaan is aan de minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een motorrijtuig zoals vermeld in bijlage III in plaats van de zelfbeoordeling van punt 3 van die bijlage. In dat geval heeft het medisch onderzoek betrekking op alle in bijlage III vermelde vormen van medische ongeschiktheid. De Commissie stelt uiterlijk [datum van vaststelling + 18 maanden] uitvoeringshandelingen vast waarin de inhoud van de in punt 3 van bijlage III bedoelde zelfbeoordeling wordt vastgesteld en die betrekking heeft op alle in die bijlage vermelde vormen van medische ongeschiktheid. Deze uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 22, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure aangenomen. [Am. 99] Met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel kunnen de lidstaten bij de verlenging van een rijbewijs van de categorieën AM, A, A1, A2, B, B1, BE en T verplichten tot een onderzoek om na te gaan of voldaan is aan de minimumnormen inzake geschiktheid voor het besturen van een gemotoriseerd voertuig zoals vermeld in bijlage III. [Ams. 256 en 328] 6 bis. De lidstaten stellen empirisch onderbouwde richtsnoeren voor huisartsen vast om te bepalen voor welke personen het besturen van een voertuig een risico vormt, en werken in coördinatie met de instanties die rijbewijzen afgeven. [Am. 100] 6 ter. De lidstaten ontwikkelen nationale bewustmakingscampagnes om het algemene publiek bewust te maken van geestelijke of lichamelijke signalen die erop kunnen wijzen dat het besturen van een voertuig een risico vormt. [Am. 101] 7. Geen enkele persoon mag houder zijn van meer dan één fysiek rijbewijs. Een persoon mag echter houder zijn van een mobiel rijbewijs op meerdere mobiele rijbewijzen, mits deze door dezelfde lidstaat zijn afgegeven apparaten opslaan . [Am. 102] Geen enkele persoon mag houder van door meer dan één lidstaat afgegeven rijbewijzen zijn. De lidstaten moeten weigeren een rijbewijs af te geven wanneer wordt vastgesteld dat de aanvrager reeds houder is van een door een andere lidstaat afgegeven rijbewijs. De lidstaten nemen de nodige maatregelen voor de toepassing van de derde alinea. De nodige maatregelen met betrekking tot de afgifte, vervanging, verlenging of inwisseling van een rijbewijs houden in dat bij de andere lidstaten wordt nagegaan of de aanvrager reeds houder is van een rijbewijs wanneer daaromtrent een redelijk vermoeden bestaat. Daartoe maken de lidstaten gebruik van het in artikel 19 genoemde EU-rijbewijzennetwerk. Onverminderd artikel 3, lid 6, zien de lidstaten er bij het afgeven van een rijbewijs grondig op toe dat de houders voldoen aan de voorschriften van lid 1 van dit artikel, en passen zij hun nationale bepalingen inzake nietigverklaring of intrekking van het rijbewijs of de rijbevoegdheid toe indien wordt vastgesteld dat een rijbewijs is afgegeven zonder dat aan de eisen daarvoor is voldaan. 8. De Commissie is bevoegd om in voorkomend geval overeenkomstig artikel 21 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van de bijlagen II, III, V en VI, teneinde rekening te houden met de technische, operationele en wetenschappelijke ontwikkelingen. 8 bis. De Commissie ontwikkelt op basis van deskundig advies een online opleidingscursus voor huisartsen waarmee zij alle aspecten van de rijgeschiktheid van een aanvrager kunnen beoordelen. [Am. 103] Artikel 11 Inwisseling en vervanging van door lidstaten afgegeven rijbewijzen 1. Indien de houder van een door een lidstaat afgegeven geldig rijbewijs zijn gewone verblijfplaats naar een andere lidstaat heeft overgebracht, kan hij of zij om inwisseling van zijn of haar rijbewijs tegen een gelijkwaardig rijbewijs verzoeken. De lidstaat die tot inwisseling overgaat, gaat na voor welke categorie het overgelegde rijbewijs nog geldig is. 2. Onder voorbehoud van de naleving van het territorialiteitsbeginsel van de strafrechtelijke en politiële bepalingen, kan de lidstaat van gewone verblijfplaats op de houder van een door een andere lidstaat afgegeven rijbewijs zijn nationale bepalingen toepassen die betrekking hebben op de beperking, schorsing, intrekking of nietigverklaring van de rijbevoegdheid en daartoe zo nodig overgaan tot inwisseling van dat rijbewijs. 3. De lidstaat die tot inwisseling van een fysiek rijbewijs overgaat, zendt het oude rijbewijs terug naar de autoriteiten van de lidstaat die het heeft afgegeven en vermeldt de redenen van die procedure. De lidstaat die tot de inwisseling overgaat, informeert de autoriteit van de lidstaat van afgifte en vermeldt de redenen voor de inwisseling. De lidstaat van eerste afgifte van het rijbewijs ziet erop toe dat het oude mobiele rijbewijs niet meer kan worden weergegeven. Voor communicatiedoeleinden maken de lidstaten gebruik van het in artikel 19, lid 1, genoemde EU-rijbewijzennetwerk. [Am. 104] 4. Een rijbewijs dat verloren of gestolen is, kan alleen worden vervangen door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de houder zijn of haar gewone verblijfplaats heeft. De autoriteiten vervangen het rijbewijs aan de hand van de gegevens die zij bezitten of, in voorkomend geval, op grond van een verklaring van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat die het oorspronkelijke rijbewijs heeft afgegeven. Artikel 11 bis Artikel 11 bis Voorlopig rijbewijs 1. Tijdens de vervanging, verlenging of inwisseling van een rijbewijs geeft de lidstaat die tot de vervanging, verlenging of inwisseling overgaat een voorlopig rijbewijs af in de vorm van een certificaat, ook al betreft het dezelfde lidstaat die het vorige rijbewijs heeft afgegeven. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 21 uiterlijk op 31 december 2025 een gedelegeerde handeling vast te stellen om deze richtlijn aan te vullen door een model van een standaardformulier voor een dergelijk certificaat vast te stellen. Bij het vaststellen van die gedelegeerde handeling houdt de Commissie terdege rekening met het risico van vervalsing van dergelijke formulieren. 2. Het certificaat dat door een lidstaat overeenkomstig dit artikel wordt afgegeven, is geldig voor één maand of korter. Dergelijke certificaten worden door de lidstaten onderling erkend. Indien de vervanging, verlenging of inwisseling van het rijbewijs langer duurt, kunnen de lidstaten dit certificaat tweemaal verlengen, elke keer voor één maand of korter. Een dergelijk certificaat verliest zijn geldigheid wanneer de houder in het bezit komt van een fysiek of mobiel rijbewijs overeenkomstig artikel 3. [Am. 105] Artikel 12 Inwisseling van door derde landen afgegeven rijbewijzen 1. Wanneer een lidstaat voorziet in de inwisseling van een rijbewijs dat door een derde land is afgegeven aan een houder die zijn gewone verblijfplaats op zijn grondgebied heeft verworven, wisselt deze lidstaat het rijbewijs overeenkomstig de bepalingen van dit artikel in. 2. Wanneer een lidstaat een rijbewijs inwisselt dat is afgegeven door een derde land waarvoor geen uitvoeringsbesluit als bedoeld in lid 7 is vastgesteld, wordt van deze inwisseling, evenals van iedere latere verlenging of vervanging, melding gemaakt op het door die lidstaat afgegeven rijbewijs door het aankruisen van de relevante code uit bijlage I, deel E. Indien de houder van dat rijbewijs zijn of haar gewone verblijfplaats naar een andere lidstaat overbrengt, hoeft deze laatste het in artikel 3, lid 6, neergelegde beginsel van wederzijdse erkenning niet toe te passen. De lidstaten passen bij deze inwisseling de bepalingen van hun nationale wetgeving toe overeenkomstig de in dit lid vastgestelde voorwaarden. 3. Wanneer het rijbewijs wordt afgegeven voor een categorie en door een derde land waarvoor een uitvoeringsbesluit als bedoeld in lid 7 is vastgesteld, wordt deze inwisseling niet vermeld op het door de betrokken lidstaat afgegeven rijbewijs. In die gevallen wisselen de lidstaten het rijbewijs in overeenkomstig de voorwaarden van het betrokken uitvoeringsbesluit. 4. Wanneer een door een lidstaat afgegeven rijbewijs is ingewisseld tegen een door een derde land afgegeven rijbewijs, eisen de lidstaten geen andere aanvullende voorwaarden dan die van artikel 10, lid 3, punt a), of registreren zij geen aanvullende informatie voor de inwisseling van dat rijbewijs voor een door hen afgegeven rijbewijs, met betrekking tot de categorieën van het oorspronkelijke rijbewijs. Wanneer een aanvrager in de in de eerste alinea bedoelde situatie verzoekt om inwisseling van een rijbewijs dat ook geldig is voor categorieën waarvoor hij of zij in een derde land de rijbevoegdheid heeft verworven, gelden de volgende regels: a) wanneer het rijbewijs is afgegeven in een categorie en door een derde land waarvoor een uitvoeringsbesluit als bedoeld in lid 7 is vastgesteld, is lid 3 van toepassing; b) bij ontstentenis van een dergelijk uitvoeringsbesluit is lid 2 van toepassing. 5. De in de leden 2, 3 en 4 bedoelde inwisseling is slechts mogelijk indien het door het derde land afgegeven rijbewijs is ingeleverd bij de bevoegde autoriteiten van de lidstaat die de inwisseling verricht. 6. De Commissie kan vaststellen dat een derde land een kader voor wegvervoer heeft dat geheel of gedeeltelijk een niveau van verkeersveiligheid waarborgt dat vergelijkbaar is met dat van de Unie, waardoor de door dit derde land afgegeven rijbewijzen kunnen worden ingewisseld zonder dat een dergelijke inwisseling wordt geregistreerd op de door de lidstaten afgegeven rijbewijzen, zo nodig nadat aan bepaalde vooraf vastgestelde voorwaarden is voldaan. Wanneer de Commissie een dergelijk derde land identificeert, kan zij het kader voor wegvervoer van het derde land beoordelen in samenwerking met de lidstaten. De lidstaten hebben zes maanden de tijd om advies uit te brengen over het kader voor wegvervoer in het geïdentificeerde derde land. De Commissie gaat over tot de beoordeling zodra zij een advies van alle lidstaten heeft ontvangen of zodra de termijn voor het toezenden van de adviezen is verstreken, indien dat later eerder is. [Am. 106] Bij de beoordeling van het bestaande kader voor wegvervoer in een derde land houdt de Commissie ten minste rekening met de volgende elementen: a) de geldende rijbewijsvereisten, zoals de indeling van rijbewijscategorieën, minimumleeftijdsvereisten, eisen en voorwaarden voor opleiding en rijexamens, en medische normen voor de afgifte van het rijbewijs; b) of het derde land mobiele rijbewijzen afgeeft en zo ja, de toepasselijke technische en structurele bijzonderheden voor de werking van het systeem; c) de mate waarin er vervalste rijbewijzen in omloop zijn en welke maatregelen worden genomen om vervalsing van rijbewijzen te voorkomen; d) de administratieve geldigheidsduur van de door het derde land afgegeven rijbewijzen; e) de verkeersomstandigheden in het derde land en de vraag of deze vergelijkbaar zijn met de verkeersomstandigheden op het wegennet in de Unie; f) de verkeersveiligheid van het derde land . ; f bis) het in het derde land toegepaste systeem voor de inwisseling van EU-rijbewijzen. [Am. 107] 7. De Commissie kan, na de in lid 6 bedoelde beoordeling te hebben verricht en door middel van uitvoeringsbesluiten, besluiten dat een derde land een kader voor wegvervoer heeft dat geheel of gedeeltelijk een niveau van verkeersveiligheid waarborgt dat vergelijkbaar is met dat van de Unie, waardoor de door dit derde land afgegeven rijbewijzen kunnen worden ingewisseld zonder dat een dergelijke inwisseling wordt geregistreerd op de door de lidstaten afgegeven rijbewijzen. Het uitvoeringsbesluit bevat ten minste: a) de in artikel 6 bedoelde rijbewijscategorieën, ten aanzien waarvan een inwisseling kan plaatsvinden zonder vermelding ervan op het door een lidstaat afgegeven rijbewijs; b) de data van afgifte van de rijbewijzen van het derde land ten aanzien waarvan een inwisseling kan plaatsvinden zonder vermelding ervan op het door een lidstaat afgegeven rijbewijs; c) alle algemene voorwaarden waaraan moet worden voldaan om de authenticiteit van het officiële document dat moet worden ingewisseld, te verifiëren; d) alle algemene voorwaarden waaraan de aanvrager, voorafgaand aan de inwisseling, moet voldoen om aan te tonen dat aan de medische normen van bijlage III is voldaan. Wanneer het rijbewijs van de aanvrager niet voldoet aan het bepaalde in de tweede alinea, punt a) of b), van dit lid, kunnen de lidstaten besluiten tot inwisseling van het rijbewijs overeenkomstig lid 2. Wanneer het rijbewijs van de aanvrager niet voldoet aan het bepaalde in de tweede alinea, punt c) of d), van dit lid, weigeren de lidstaten de inwisseling van het rijbewijs. Elke aanvullende voorwaarde die het uitvoeringsbesluit kan bevatten, voorziet hetzij in de toepasselijkheid van de nationale bepalingen van de lidstaat overeenkomstig lid 2, hetzij in de weigering tot inwisseling van het rijbewijs wanneer de aanvrager niet aan deze voorwaarden voldoet. De uitvoeringsbesluiten worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 22, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure. 8. Het in lid 7 bedoelde uitvoeringsbesluit voorziet in een periodieke toetsing, minstens om de vier jaar, van de verkeersveiligheidssituatie in het betrokken derde land. Afhankelijk van de conclusies van de toetsing handhaaft, wijzigt of schorst de Commissie, voor zover nodig, het in lid 7 bedoelde uitvoeringsbesluit of trekt zij dat in. 8 bis. Een getuigschrift van vakbekwaamheid, of een gelijkwaardig getuigschrift, dat is afgegeven door een derde land als bedoeld in lid 2, kan worden vervangen door een nieuw getuigschrift van vakbekwaamheid dat is afgegeven door een lidstaat, indien de houder in die lidstaat een aanvullende opleiding van ten hoogste 35 uur heeft gevolgd. Die aanvullende vakbekwaamheidsopleiding wordt uitgevoerd in de EU-taal die het best wordt begrepen door een [kandidaat]. Indien nodig wordt, teneinde een hoog niveau van vakbekwaamheid en verkeersveiligheid te waarborgen, in overeenstemming met Richtlijn (EU) 2022/2561 betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen (20) , passende taalkundige ondersteuning geboden. Om te beoordelen of een derde land beschikt over regels die geheel of gedeeltelijk vergelijkbaar zijn met die van de Unie die een niveau van verkeersveiligheid waarborgen dat geheel of gedeeltelijk vergelijkbaar is met dat van de Unie, is de Commissie bevoegd uiterlijk ... [2 jaar na de inwerkingtreding van deze wijzigingsrichtlijn] gedelegeerde handelingen overeenkomstig artikel 21 vast te stellen om deze richtlijn aan te vullen door de voorwaarden voor, en de criteria en methodologieën die moeten worden gebruikt bij, het beoordelen van de regels van derde landen inzake certificering en examenprocedures, of beide, vast te stellen. Op basis van die [gedelegeerde handelingen/beoordelingsvoorwaarden, criteria en methodologieën], en in samenwerking met de lidstaten overeenkomstig de procedure als bedoeld in lid 6, stelt de Commissie uitvoeringshandelingen vast, met daarin haar besluit dat een specifiek derde land over regels beschikt inzake beroepsopleiding voor bestuurders en/of regels inzake certificering en examenprocedures die geheel of gedeeltelijk vergelijkbaar zijn met die van overeenkomstige regels van de Unie die een niveau van verkeersveiligheid waarborgen dat geheel of gedeeltelijk vergelijkbaar is met dat in de Unie. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 22, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure. [Am. 108] 9. De Commissie maakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en op haar website een lijst bekend van de derde landen waarvoor overeenkomstig lid 7 de leden 7 en 8 bis een uitvoeringsbesluit is vastgesteld, en maakt dienovereenkomstig alle relevante wijzigingen bekend die overeenkomstig lid 9 8 zijn aangebracht. [Am. 109] 10. De Commissie zet een kennisnetwerk op voor het verzamelen, verwerken en verspreiden van kennis en informatie over beste praktijken voor de integratie van buitenlandse beroepschauffeurs in de interne markt. Het netwerk omvat de relevante autoriteiten van de lidstaten, kenniscentra, universiteiten en onderzoekers, sociale partners en andere relevante actoren uit de sector van het wegvervoer. Artikel 12 bis Artikel 12 bis Samenwerkingsplatform 1. De Commissie zet een samenwerkingsplatform op voor het aggregeren, verwerken en verspreiden van kennis en informatie over beste praktijken voor: a) de opleidingsprogramma’s voor bestuurders in de lidstaten, met inbegrip van de opleiding voor voertuigen voor speciaal gebruik zoals niet voor de weg bestemde mobiele machines; b) de afgifte van rijbewijzen voor en het normale gebruik van voertuigen voor speciaal gebruik, zoals niet voor de weg bestemde mobiele machines in de verschillende lidstaten, met inbegrip van de grensoverschrijdende gevolgen van verschillen tussen deze regels om het gebruik van dergelijke machines te vergemakkelijken; en c) eventuele andere passend geachte kwesties. 2. Het platform omvat de relevante autoriteiten van de lidstaten en relevante belanghebbenden in de wegvervoersector, en faciliteert waar mogelijk het voortbouwen op deze beste praktijken. [Am. 320] Artikel 13 Gevolgen van een beperking, schorsing, intrekking of nietigverklaring van de rijbevoegdheid of van het rijbewijs 1. Een lidstaat weigert een rijbewijs af te geven aan een aanvrager wiens rijbewijs in een andere lidstaat is beperkt, geschorst, ingetrokken of nietig verklaard. 2. Een lidstaat weigert de geldigheid te erkennen van een rijbewijs dat door een andere lidstaat aan een persoon is verstrekt, wanneer het rijbewijs of de rijbevoegdheid van die persoon op het grondgebied van de eerstgenoemde staat is beperkt, geschorst, ingetrokken of nietig verklaard. 3. Een rijbewijs of rijbevoegdheid wordt voor de toepassing van dit artikel als beperkt, geschorst, ingetrokken of nietig verklaard beschouwd zolang de betrokkene nog niet voldoet aan de door een lidstaat gestelde voorwaarden waaraan hij of zij moet voldoen om zijn of haar rijbevoegdheid of rijbewijs te kunnen terugkrijgen of een nieuw rijbewijs te kunnen aanvragen. De lidstaten zorgen ervoor dat alle voorwaarden die zij opleggen opdat de houder zijn of haar rijbevoegdheid of rijbewijs terugkrijgt of een nieuw rijbewijs kan aanvragen, evenredig en niet-discriminerend zijn ten opzichte van houders van een door een andere lidstaat afgegeven rijbewijs en dat zij op zichzelf niet leiden tot een weigering voor onbepaalde tijd om een rijbewijs af te geven of een door een andere lidstaat afgegeven rijbewijs te erkennen. Een lidstaat trekt een rijbewijs in wanneer uit een medisch onderzoek ter bevestiging van de geldigheid als bedoeld in artikel 10 blijkt dat er tijdelijk sprake is van een verlies van lichamelijke en geestelijke geschiktheid met betrekking tot de in bijlage III vermelde medische aandoeningen. [Am. 110] 4. Niets in dit artikel mag worden geïnterpreteerd in de zin dat het lidstaten belet een persoon voor onbepaalde tijd te verbieden op hun grondgebied een voertuig te besturen zonder hem of haar de mogelijkheid te bieden zijn of haar rijbevoegdheid of rijbewijs terug te krijgen of een nieuw rijbewijs aan te vragen, wanneer dit op grond van zijn of haar gedrag gerechtvaardigd is. Indien een lidstaat overeenkomstig dit lid een rijverbod voor onbepaalde tijd heeft opgelegd, kan die lidstaat weigeren de geldigheid van een door een andere lidstaat afgegeven rijbewijs op zijn respectieve grondgebied voor onbepaalde tijd te erkennen. In afwijking van lid 1 kunnen andere lidstaten, na overleg met de lidstaat die het rijverbod voor onbepaalde tijd oplegt, aan een dergelijke persoon een rijbewijs afgeven. Artikel 14 Regeling voor begeleid rijden 1. In afwijking van artikel 7, lid 1, respectievelijk punten b) en d), geven de lidstaten overeenkomstig artikel 10, lid 1, rijbewijzen af voor de categorieën B , C en C1 en C waarop de in bijlage I, deel E, gespecificeerde Uniecode 98.02 is aangebracht, aan aanvragers die de leeftijd van 17 jaar hebben bereikt. [Am. 111] 2. Houders van een rijbewijs waarop de Uniecode 98.02 is aangebracht en die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt, mogen alleen rijden wanneer zij worden begeleid door een persoon op de voorste passagierszitplaats, die in staat is aanwijzingen te geven tijdens het rijden. De begeleider houdt zich aan de regels inzake rijden onder invloed van alcohol, drugs of andere factoren die het rijvermogen aantasten, en voldoet die aan de volgende voorwaarden voldoet : [Am. 112] a) heeft een minimumleeftijd van 25 jaar; b) is in het bezit van een rijbewijs EU-rijbewijs van de relevante categorie dat meer dan vijf jaar geleden is afgegeven; [Am. 113] c) is in de afgelopen vijf jaar niet aan een ontheffing van de rijbevoegdheid onderworpen; d) is niet onderworpen geweest aan een strafrechtelijke beslissing die voortvloeit uit een verkeersgerelateerde overtreding; e) en beschikt, in het geval van een voertuig van categorie C of C1 , over de kwalificatie en opleiding zoals vastgelegd in Richtlijn (EU) 2022/2561 . ; [Am. 114] e bis) heeft, in het geval van de voertuigcategorieën C en C1, een speciale 7-urige cursus gevolgd om de noodzakelijke professionele en pedagogische vaardigheden te leren, als onderdeel van de periodieke nascholing voor het getuigschrift van vakbekwaamheid. De lidstaten kunnen besluiten de duur van deze cursus te verhogen tot maximaal 14 uur. [Am. 116] 3. Om de naleving van dit artikel te waarborgen, kunnen de lidstaten de identificatie vereisen van de in lid 2 bedoelde begeleidende personen. De lidstaten kunnen het aantal mogelijke begeleiders beperken. 3 bis. De regeling voor begeleid rijden beperkt niet de bestaande mogelijkheden voor lidstaten om de in artikel 7, lid 2, van deze richtlijn vastgelegde minimumleeftijd voor het besturen van voertuigen van categorie B te verlagen en de bijbehorende voorwaarden op nationaal niveau toe te passen. [Am. 117] 4. De lidstaten kunnen aanvullende voorwaarden voor de afgifte van een rijbewijs met Uniecode 98.02 toepassen op aanvragers die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. De Commissie maakt deze informatie toegankelijk voor het publiek. 4 bis. De lidstaten kunnen de in lid 1 bedoelde leeftijd voor personen met vaste verblijfplaats op hun grondgebied verlagen met het oog op het uitvoeren van proefprojecten en het verzamelen van gegevens over de gevolgen van regelingen voor begeleid rijden met een lagere leeftijd in het kader van de opleiding van de aanvrager tot hij of zij 3 500 km heeft gereden. Indien een lidstaat van deze optie gebruik wil maken, doet hij de Commissie een gemotiveerd verzoek daartoe toekomen. De Commissie beoordeelt het desbetreffende verzoek in overleg met de lidstaat in kwestie en neemt binnen drie maanden een besluit. De Commissie kan het verzoek goedkeuren of afwijzen middels een gemotiveerd besluit, of het verzoek goedkeuren mits aan aanvullende voorwaarden wordt voldaan, ter waarborging van de verkeersveiligheid. Indien de Commissie een afwijking toestaat, blijven de bepalingen van de leden 2, 3 en 4 van toepassing. De lidstaten monitoren de resultaten van de goedgekeurde proefprojecten en doen deze aan de Commissie toekomen. De Commissie beoordeelt de verzoeken en, in voorkomend geval, de resultaten van de goedgekeurde proefprojecten in haar periodieke toetsingen. [Am. 118] Artikel 15 Proeftijd 1. De houder van een voor het eerst afgegeven rijbewijs van een bepaalde categorie wordt beschouwd als beginnende bestuurder en heeft een proeftijd van ten minste twee jaar. De lidstaten stellen regels vast inzake de duur van de proeftijd en de sancties voor beginnende bestuurders. [Am. 119] 1 bis. De lidstaten stellen een verplichting vast voor beginnende bestuurders om een standaard Unieschijf op de achterruit van hun voertuig aan te brengen gedurende hun hele proefperiode. Uiterlijk [zes maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] stelt de Commissie een gedelegeerde handeling vast in overeenstemming met artikel 21 ter vaststelling van de gemeenschappelijke visuele specificaties van de gemeenschappelijke schijf. [Am. 268] 2. De lidstaten stellen sancties vast voor beginnende bestuurders die rijden met een alcoholgehalte in het bloed van meer dan 0,0 g/ml 0,2 g/mL of die onder invloed zijn van psychotrope stoffen of verdovende middelen. De handhavingsautoriteiten van de lidstaten stellen een technische nultolerantiemeetdrempel vast op basis van de laagste kwantificeringsgrens die rekening houdt met passieve of toevallige blootstelling en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze sancties worden toegepast. Deze Die sancties moeten doeltreffend, evenredig , afschrikkend en niet-discriminerend zijn , en kunnen ook een rijverbod inhouden en een afschrikkende werking hebben . [Am. 120] 2 bis. De lidstaten stellen zwaardere sancties vast voor beginnende bestuurders, waaronder voor het niet gebruiken van de veiligheidsinrichtingen of het rijden zonder een geldig rijbewijs, en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze sancties worden toegepast. Die sancties moeten doeltreffend, evenredig, afschrikkend en niet-discriminerend zijn. [Am. 121] 2 ter. De lidstaten kunnen de toepassing van het nultolerantiesysteem voor alcohol en illegale psychoactieve drugs uitbreiden tot alle bestuurders. [Am. 269] 3. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, kunnen de lidstaten op hun grondgebied aanvullende regels vaststellen voor beginnende bestuurders tijdens de proeftijd. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. Deze regels beperken het rijden in de nacht niet. [Am. 122] 4. De lidstaten brengen op rijbewijzen die tijdens een proeftijd zijn afgegeven, de in bijlage I, deel E, vermelde Uniecode 98.01 aan. 5. Er geldt geen proeftijd voor bestuurders die een rijbewijs van categorie A2 of A verkrijgen overeenkomstig artikel 10, lid 1, punt c). 5 bis. Voor bestuurders die tijdens hun proeftijd voor een eerder afgegeven rijbewijscategorie een rijbewijs voor een nieuwe categorie behalen, kan de proeftijd voor de nieuwe categorie worden beperkt rekening houdend met de reeds voltooide proeftijd, waarbij deze niet korter mag zijn dan zes maanden. Het beperken van de proeftijd mag niet indien het bestaande rijbewijs is afgegeven voor alleen categorie AM. [Am. 123] 5 ter. De lidstaten worden aangemoedigd leeftijdspecifieke educatie over verkeersveiligheid en voorlichtingscursussen over verkeersrisico’s op te nemen in het onderwijsprogramma van de basis- en middelbare school. De lidstaten kunnen inkomsten die daarvoor uit hoofde van [Richtlijn (EU) 2015/413 van het Europees Parlement en de Raad (21) ] zijn bestemd, gebruiken voor het financieel ondersteunen van dergelijke initiatieven. De Commissie kan de in [artikel 8 bis van die richtlijn] vermelde middelen ook gebruiken om dergelijke initiatieven financieel te steunen. [Am. 124] Artikel 16 Examinatoren 1. Examinatoren voor het rijbewijs moeten voldoen aan de minimumnormen van bijlage IV. Examinatoren voor het rijbewijs die hun functie vóór 19 januari 2013 de inwerkingtreding van deze richtlijn uitoefenden, moeten enkel voldoen aan de vereisten van kwaliteitsborging en regelmatige bijscholing. [Am. 125] 2. De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 21 gedelegeerde handelingen vast te stellen om bijlage IV waar nodig te wijzigen zodat rekening wordt gehouden met de technische, operationele of wetenschappelijke ontwikkelingen. Artikel 17 Gewone verblijfplaats 1. Voor de toepassing van deze richtlijn wordt onder “gewone verblijfplaats” verstaan de plaats waar iemand gewoonlijk verblijft, dat wil zeggen gedurende ten minste 185 dagen per kalenderjaar, wegens persoonlijke en of beroepsmatige bindingen of en , voor iemand zonder beroepsmatige bindingen, wegens persoonlijke bindingen waaruit nauwe banden blijken tussen hemzelf of haarzelf en de plaats waar hij of zij woont. [Am. 126] De gewone verblijfplaats van iemand die zijn of haar beroepsmatige bindingen op een andere plaats dan zijn of haar persoonlijke bindingen heeft en daardoor afwisselend op verschillende plaatsen in twee of meer lidstaten verblijft, wordt evenwel geacht zich op dezelfde plaats als zijn of haar persoonlijke bindingen te bevinden, op voorwaarde dat hij of zij daar op geregelde tijden terugkeert. Deze laatste voorwaarde vervalt, wanneer de betrokkene voor een opdracht van een bepaalde duur in een lidstaat verblijft. Het feit dat een universiteit of een school wordt bezocht, houdt niet in dat de gewone verblijfplaats wordt verplaatst. 2. Voor de toepassing van artikel 10, lid 3, punt b), en artikel 11, lid 4, wordt de gewone verblijfplaats van het personeel van diplomatieke diensten van de Unie of van haar lidstaten, of van hun gezinsleden die deel uitmaken van hun huishouden, geacht zich te bevinden op het grondgebied van de lidstaten die het rijbewijs dat wordt verlengd of vervangen, hebben afgegeven. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder “diplomatieke diensten van de Unie” verstaan ambtenaren van de bevoegde diensten van het secretariaat-generaal van de Raad en van de Commissie, alsmede door de nationale diplomatieke diensten van de lidstaten gedetacheerd personeel en alle andere personeelsleden of contractanten die voor de instellingen, organen, bureaus en agentschappen van de Unie op het gebied van de externe vertegenwoordiging werkzaam zijn en die om hun contractuele taken te kunnen uitvoeren in een kalenderjaar ten minste 181 dagen op het grondgebied van een of meer derde landen moeten verblijven. 3. Wanneer de houder van een rijbewijs niet overeenkomstig lid 1 kan aantonen dat hij of zij zijn of haar gewone verblijfplaats in een bepaalde lidstaat heeft gevestigd, kan hij of zij als laatste middel zijn of haar rijbewijs verlengen in de lidstaat die het oorspronkelijk heeft afgegeven. 4. In afwijking van artikel 10, lid 1, punt e), en met het oog op de eerste afgifte van een rijbewijs van categorie B , kan een aanvrager wiens lidstaat van gewone verblijfplaats verschilt van de lidstaat van staatsburgerschap, zijn rijbewijs door deze laatste laten afgeven, indien de lidstaat van gewone verblijfplaats niet voorziet in de mogelijkheid om het theorie- of praktijkexamen af te leggen in een van de officiële talen EU-talen van de lidstaat van staatsburgerschap of met een tolk. [Am. 127] Artikel 18 Gelijkwaardigheid van rijbewijzen naar een niet-EU-model 1. Lidstaten passen de gelijkwaardigheid toe die vastgesteld is bij Besluit (EU) 2016/1945 (22) van de Commissie voor bevoegdheden die behaald zijn vóór 19 januari 2013 de inwerkingtreding van deze richtlijn en de categorieën die vastgesteld zijn in artikel 6 van deze richtlijn. [Am. 128] 2. Vóór 19 januari 2013 de inwerkingtreding van deze richtlijn verleende rijbevoegdheden worden niet ingetrokken of op welke wijze dan ook anders gekwalificeerd door de bepalingen van deze richtlijn. [Am. 129] Artikel 19 Wederzijdse bijstand 1. De lidstaten verlenen elkaar bijstand bij de uitvoering van deze richtlijn. Zij wisselen informatie uit over de rijbewijzen die zij hebben afgegeven, ingewisseld, vervangen, verlengd, beperkt, geschorst, ingetrokken, nietig verklaard of teruggenomen, over de ontzeggingen van de rijbevoegdheid die zij hebben opgelegd of voornemens zijn op te leggen, en raadplegen elkaar om na te gaan of een aanvrager van een rijbewijs in geen enkele lidstaat aan een ontzegging van de rijbevoegdheid is onderworpen. Zij gebruiken daartoe het daarvoor opgezette EU-rijbewijzennetwerk. 2. De lidstaten kunnen het EU-rijbewijzennetwerk ook gebruiken voor de uitwisseling van informatie voor de volgende doeleinden: a) het mogelijk maken dat hun autoriteiten de geldigheid en authenticiteit van een rijbewijs controleren tijdens controles langs de weg of in het kader van maatregelen om vervalsing tegen te gaan; b) het faciliteren van onderzoeken om vast te stellen welke persoon aansprakelijk is voor verkeersveiligheidsgerelateerde verkeersovertredingen, overeenkomstig Richtlijn (EU) 2015/413 van het Europees Parlement en de Raad (23) ; c) het voorkomen, opsporen en onderzoeken van strafbare feiten als bedoeld in het verkeer overeenkomstig [VERWIJZING NAAR PRÜM II] , op voorwaarde dat aan alle daarin vermelde noodzakelijke voorwaarden voor dat doel is voldaan en met passende inachtneming van de beginselen van doelbinding, noodzakelijkheid en evenredigheid ; [Am. 130] d) het handhaven van Richtlijn (EU) 2022/2561; e) het uitvoeren en handhaven van [NIEUWE RICHTLIJN OVER DE UNIEBREDE GEVOLGEN VAN BEPAALDE ONTZEGGINGEN VAN DE RIJBEVOEGDHEID]. 3. De toegang tot het netwerk is beveiligd. Het netwerk voorziet zowel in synchrone (realtime) als asynchrone uitwisseling van informatie, alsook in het verzenden en ontvangen van beveiligde berichten, kennisgevingen en bijlagen. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de via het netwerk uitgewisselde informatie actueel is. De lidstaten mogen alleen toegang tot het netwerk verlenen aan de instanties die bevoegd zijn voor de in de leden 1 en 2 genoemde doeleinden. 4. De lidstaten verlenen elkaar ook bijstand bij de uitvoering van het mobiele rijbewijs, met name om de naadloze interoperabiliteit tussen de in bijlage I, deel C, bedoelde toepassingen en verificatiefuncties te waarborgen. 5. Om de interoperabiliteit tussen de nationale systemen die verbonden zijn met het EU-rijbewijzennetwerk en de bescherming van in dit verband uitgewisselde persoonsgegevens te waarborgen, stelt de Commissie uiterlijk 6 juni 2026 uitvoeringshandelingen vast waarin de gedetailleerde operationele, technische en interfacevereisten van het EU-rijbewijzennetwerk worden vastgelegd. Deze uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 22, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure aangenomen. 6. De lidstaten kunnen samenwerken bij de handhaving van een eventuele gedeeltelijke beperking, schorsing, intrekking of nietigverklaring van de rijbevoegdheid of van een rijbewijs, met name wanneer de respectieve maatregelen beperkt zijn tot bepaalde rijbewijscategorieën of tot het grondgebied van bepaalde lidstaten, met name door middel van vermeldingen op de door hen afgegeven rijbewijzen. Artikel 20 Evaluatie De lidstaten stellen de Commissie jaarlijks in kennis van het aantal afgegeven, verlengde, vervangen, ingetrokken en ingewisselde rijbewijzen voor elke categorie, met inbegrip van gegevens over de afgifte en het gebruik van mobiele rijbewijzen. De lidstaten stellen de Commissie ook binnen drie maanden in kennis van wijzigingen in de door hen vastgestelde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die noodzakelijk zijn voor de naleving van deze richtlijn, indien deze gevolgen hebben voor de toepassing van de bepalingen van deze richtlijn. [Am. 131] De lidstaten wisselen ook gegevens uit over hun beste praktijken met betrekking tot verkeersveiligheidsmaatregelen en risicobewustmakingscursussen, met name voor beginnende bestuurders en in het kader van permanente educatie, soorten controles van de medische geschiktheid per leeftijdsgroep, het gebruik van rijhulpsystemen per leeftijdsgroep met feedback, bewijs van deelname en aanbevelingen van een rij-instructeur, verkeerspsycholoog of rijexaminator, alsook maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid voor kwetsbare weggebruikers, waaronder maatregelen ter regulering van micromobiliteit. [Am. 132] De Commissie wordt verzocht uiterlijk op 1 juli 2027 bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in te dienen over de gevolgen van het gebruik van nationale bepalingen voor niet voor de weg bestemde mobiele machines en de gevolgen daarvan voor de interne markt en de verkeersveiligheid. Dit verslag kan, indien nodig, vergezeld gaan van een voorstel aan het Europees Parlement en de Raad om het gebruik van niet voor de weg bestemde mobiele machines in de hele Unie te vergemakkelijken. [Am. 321] De lidstaten doen de Commissie jaarlijks statistieken toekomen over de aantallen verkeersongevallen per rijbewijscategorie die worden veroorzaakt door beginnende bestuurders die aan regelingen voor begeleid rijden deelnemen zoals bedoeld in artikel 14. De Commissie wordt gevraagd elke drie jaar een verslag voor te leggen met een vergelijking van de aantallen verkeersongevallen die worden veroorzaakt door bestuurders die een rijbewijs hebben behaald na deelname aan een regeling voor begeleid rijden en andere bestuurders. De gegevens in het verslag worden uitgesplitst per rijbewijscategorie. De Commissie maakt het verslag openbaar, waaronder via het CBE-portaal zoals opgericht uit hoofde van de [CBE-richtlijn[. [Am. 133] Uiterlijk [inwerkingtreding + vijf jaar], en vervolgens om de vijf jaar, dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de uitvoering van deze richtlijn, met inbegrip van de gevolgen ervan voor de verkeersveiligheid. Artikel 21 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 4, lid 8, artikel 5, lid 6, artikel 8, lid 2, artikel 9, lid 2, artikel 10, lid 8, artikel 11, punt a, artikel 12, lid 8 bis en artikel 16 , lid 2 en artikel 16 bis , lid 2, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor een termijn van vijf jaar met ingang van [datum van inwerkingtreding van de richtlijn]. De Commissie stelt uiterlijk negen maanden voor het einde van de termijn van vijf jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet. [Am. 134] 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 4, lid 8, artikel 5, lid 6, artikel 8, lid 2, artikel 10, lid 8, en artikel 16, lid 2, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 4, lid 8, artikel 5, lid 6, artikel 8, lid 2, artikel 10, lid 8, en artikel 16, lid 2, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien noch het Europees Parlement, noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 22 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door het “comité voor het rijbewijs”. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Wanneer het advies van het comité via een schriftelijke procedure moet worden verkregen, wordt die procedure zonder gevolg beëindigd indien, binnen de termijn voor het uitbrengen van het advies, door de voorzitter van het comité daartoe wordt besloten of door een eenvoudige meerderheid van de leden van het comité daarom wordt verzocht. Indien door het comité geen advies wordt uitgebracht, neemt de Commissie de uitvoeringshandeling niet aan en is artikel 5, lid 4, derde alinea, van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. 3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 8 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 23 Wijzigingen van Richtlijn (EU) 2022/2561 Richtlijn (EU) 2022/2561 wordt als volgt gewijzigd: 1) in artikel 5, lid 2, van Richtlijn (EU) 2022/2561 wordt het volgende punt c) toegevoegd:" “c) vanaf de leeftijd van 17 jaar een voertuig van de rĳbewĳscategorie C rĳbewĳscategorieën C en C1 , mits de bestuurder houder is van het in artikel 6, lid 1, bedoelde getuigschrift en uitsluitend onder de voorwaarden die zijn vastgesteld in artikel 14, lid 2, van Richtlijn [VERWIJZING-NAAR-DEZE-RICHTLIJN]; . ” [Am. 135] 2) in artikel 5, lid 3, wordt punt a) vervangen door: " “ a) vanaf de leeftijd van 21 jaar: Elke lidstaat kan bestuurders van een voertuig van de rĳbewĳscategorieën D1 en D1 + E toestemming verlenen om op zijn grondgebied vanaf de leeftijd van 18 jaar een dergelijk voertuig te besturen, mits hij houder is van het in artikel 6, lid 1, bedoelde getuigschrift. Elke lidstaat kan de minimumleeftijd voor de categorieën D en DE voor bestuurders van bussen en touringcars verlagen tot: Elke lidstaat kan de minimumleeftijd voor de categorieën D en DE voor bestuurders van bussen en touringcars verlagen tot: 3) in artikel 5, lid 3, wordt punt b) geschrapt. [Am. 323] Artikel 24 Wijzigingen van Verordening (EU) 2018/1724 Bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1724 wordt als volgt gewijzigd: a) in de tweede kolom, van de rij “Verhuizing”, wordt de volgende cel toegevoegd: “Verkrijging en verlenging van rijbewijzen”; b) in de derde kolom, van de rij “Verhuizing”, wordt de volgende cel toegevoegd: “Afgifte, inwisseling en vervanging van EU-rijbewijzen”. Artikel 25 Omzetting 1. Onverminderd de bepalingen van lid 1, stellen de lidstaten uiterlijk [datum van vaststelling + 2 jaar] stellen de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast om aan deze richtlijn te voldoen en maken zij deze bekend. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede. [Am. 324] Zij Onverminderd het bepaalde in lid 1 bis passen zij die bepalingen toe vanaf [datum van vaststelling + 3 jaar]. [Am. 325] Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 1 bis. Uiterlijk ... [datum van vaststelling + 4 maanden] stellen de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast om aan artikel 9, lid 2, van deze richtlijn te voldoen en maken zij deze bekend. Zij passen die bepalingen toe vanaf ... [datum van vaststelling + 4 maanden]. [Am. 326] 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 26 Intrekking 1. Richtlijn 2006/126/EG wordt met ingang van [datum van vaststelling + 3 jaar] ingetrokken. Verwijzingen naar Richtlijn 2006/126/EG gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage VII. 2. Verordening (EU) nr. 383/2012 wordt met ingang van [datum van vaststelling + 3 jaar] ingetrokken. 3. Verwijzingen naar Verordening (EU) nr. 383/2012 gelden als verwijzingen naar bijlage I, deel B, bij de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage VII. Artikel 27 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 28 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te …, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter Bijlage I VOORSCHRIFTEN VOOR DE DOOR DE LIDSTATEN AFGEGEVEN RIJBEWIJZEN DEEL A1: ALGEMENE SPECIFICATIES VOOR HET FYSIEKE RIJBEWIJS (1) De fysieke kenmerken van de kaart van het modelrijbewijs van de Unie zijn in overeenstemming met de ISO-normen 7810 en 7816-1. De kaart is gemaakt van polycarbonaat. De methoden voor toetsing van de kenmerken van de rijbewijzen aan de internationale normen zijn in overeenstemming met ISO-norm 10373. (2) Het rijbewijs heeft twee zijden en stemt overeen met het model in figuur 1. Zijde 1 Zijde 2 Figuur 1: Model van het EU-rijbewijs (3) Het rijbewijs bevat de volgende gegevens, zoals vermeld in deel D: Zijde 1 bevat: (a) de vermelding “rijbewijs” in hoofdletters, gedrukt in de taal/talen van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft; (b) de vermelding van de naam van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft (facultatief); (c) het onderscheidingsteken van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft, negatief afgedrukt in een door twaalf gele sterren omringde blauwe rechthoek zoals bepaald in deel D, punt 1; (d) specifieke informatie over het afgegeven rijbewijs (velden 1 tot en met 9), zoals bepaald in deel D, punt 3; (e) de vermelding “model van de Europese Unie” in de taal/talen van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft en de vermelding “rijbewijs” in de overige talen van de Gemeenschap, gedrukt in roze letters en op een zodanige wijze dat deze de achtergrond van het rijbewijs vormen, zoals bepaald in deel D, punt 2. Zijde 2 bevat: (f) specifieke informatie over de categorieën van het rijbewijs (velden 9 tot en met 12), zoals bepaald in deel D, punt 4; (g) specifieke informatie over de administratie van het rijbewijs (velden 13 en 14), zoals bepaald in deel D, punt 5; (h) een toelichting bij de volgende genummerde velden op de zijden 1 en 2 van het rijbewijs: 1, 2, 3, 4a, 4b, 4c, 5, 10, 11 en 12. Indien een lidstaat deze vermeldingen in een andere nationale taal dan een van de volgende talen wenst te stellen: Bulgaars, Kroatisch, Tsjechisch, Deens, Nederlands, Engels, Ests, Fins, Frans, Duits, Grieks, Hongaars, Italiaans, Lets, Litouws, Maltees, Pools, Portugees, Roemeens, Slowaaks, Sloveens, Spaans of Zweeds, moet hij het rijbewijs opstellen in twee talen waaronder één van de bovengenoemde talen, zonder afbreuk te doen aan de andere bepalingen van deze bijlage. Op het modelrijbewijs van de Unie moet ruimte worden vrijgehouden voor een eventuele microchip of gelijkwaardige geïnformatiseerde voorziening of het afdrukken van een QR-code. De referentiekleuren zijn als volgt: – blauw: Pantone reflex blauw; – geel: Pantone geel. (4) Bijzondere bepalingen (a) Wanneer de houder van een door een lidstaat overeenkomstig deze bijlage afgegeven rijbewijs zijn gewone verblijfplaats naar een andere lidstaat heeft overgebracht, kan laatstgenoemde lidstaat op het rijbewijs de voor de administratie van het rijbewijs vereiste vermeldingen opnemen, mits hij die vermeldingen ook opneemt op de rijbewijzen die hij zelf afgeeft en daarvoor over de nodige ruimte beschikt. (b) De lidstaten kunnen kleuren of markeringen, zoals een streepjescode en nationale symbolen, toevoegen, onverminderd de overige bepalingen van deze bijlage. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. In het kader van de wederzijdse erkenning van rijbewijzen mag de streepjescode geen andere informatie bevatten dan die welke reeds leesbaar op het rijbewijs voorkomt of die noodzakelijk is voor de afgifte van het rijbewijs. (c) Informatie op de voor- en achterzijde van de kaart moet met het oog leesbaar zijn, waarbij voor de velden 9 tot en met 12 aan de achterzijde een letterkorps van minimaal 5 punten moet worden gebruikt. DEEL A2: SPECIFICATIES OM VERVALSING VAN HET FYSIEKE RIJBEWIJS TEGEN TE GAAN (1) De fysieke beveiliging van rijbewijzen kan als volgt worden bedreigd: (a) ervaardiging van valse kaarten: creatie van een nieuw document dat sterke gelijkenis vertoont met het origineel, hetzij door volledig nieuwe vervaardiging hetzij door kopiëring van het origineel; (b) materiële ingreep: een kenmerk van een origineel document veranderen, bijvoorbeeld door bepaalde op het document gedrukte gegevens te wijzigen. (2) De algehele beveiliging is gestoeld op het volledige systeem van indiening van de aanvraag, verstrekking van gegevens, materiaal van de kaart, druktechniek, een minimumaantal verschillende beveiligingskenmerken en personalisering. (3) Het voor rijbewijzen gebruikte materiaal wordt door middel van de volgende technieken tegen vervalsing beveiligd (verplichte beveiligingskenmerken): (a) de bestanddelen van de kaart zijn optisch dood; (b) beveiligingsondergrond in de vorm van een patroon dat zodanig is ontworpen dat het niet kan worden vervalst door scannen, drukken of kopiëren, door middel van irisdruk met meerkleurige veiligheidsinkt en positieve en negatieve guillochedruk. Het patroon bestaat niet uit de primaire kleuren (cyaan/magenta/geel/zwart) en bevat zowel complexe patroonvormen in ten minste twee speciale kleuren als micro-opschriften; (c) optisch variabele elementen die adequate bescherming bieden tegen kopiëren of vervalsen van de foto; (d) lasergravure; (e) in de zone voor de foto moeten het patroon van de beveiligingsondergrond en de foto zelf ten minste aan de zijkant van de foto samenvallen (verflauwend patroon). (4) Het voor rijbewijzen gebruikte materiaal moet voorts tegen vervalsing worden beveiligd door ten minste drie van de volgende technieken (aanvullende beveiligingskenmerken): (a) inkt met kleuromslag*; (b) thermochrome inkt*; (c) aangepaste hologrammen*; (d) variabele laserbeelden*; (e) ultraviolette fluorescerende inkt, zichtbaar en transparant; (f) iriserende druk; (g) digitaal watermerk op de ondergrond; (h) infrarode of fosforescerende pigmenten; (i) voelbare karakters, symbolen of patronen*. (5) De lidstaten mogen andere beveiligingskenmerken invoeren. Als basis verdienen de met een asterisk gemerkte technieken de voorkeur, omdat zij de functionarissen van de wetshandhavingsinstanties in staat stellen zonder bijzondere hulpmiddelen na te gaan of de kaart geldig is. DEEL B: SPECIFICATIES VOOR DE MICROCHIP DIE WORDT INGEVOERD ALS ONDERDEEL VAN HET FYSIEKE RIJBEWIJS (1) De microchip en de daarop opgeslagen gegevens, met inbegrip van aanvullende informatie waarin de nationale wetgeving van een lidstaat met betrekking tot rijbewijzen voorziet, moet voldoen aan de bepalingen van deel B1. (2) De lijst van de geldende normen voor rijbewijzen met een microchip is opgenomen in deel B2. (3) Rijbewijzen met een microchip worden aan een EU-typegoedkeuringsprocedure onderworpen overeenkomstig de bepalingen van deel B3. (4) Wanneer overeenkomstig de leden 1 tot en met 3 aan alle toepasselijke bepalingen van de EU-typegoedkeuring voor een rijbewijs met een microchip is voldaan, verlenen de lidstaten een EU-typegoedkeuringscertificaat aan de fabrikant of zijn vertegenwoordiger. (5) Indien nodig, met name om te waarborgen dat de bepalingen van dit deel worden nageleefd, kan een lidstaat een door hem verleende EU-typegoedkeuring intrekken. (6) De EU-typegoedkeuringscertificaten en de kennisgeving van de intrekking daarvan moeten in overeenstemming zijn met het in deel B4 vastgestelde model. (7) De lidstaten stellen de Commissie in kennis van elk EU-typegoedkeuringscertificaat dat zij afgeven of intrekken. Bij een intrekking wordt een omstandige motivering toegevoegd. De Commissie stelt de lidstaten in kennis van elke intrekking van een EU-typegoedkeuring. (8) De door de lidstaten afgegeven EU-typegoedkeuringscertificaten worden onderling erkend. (9) Wanneer een lidstaat constateert dat een aanzienlijk aantal rijbewijzen met microchip bij herhaling niet in overeenstemming is met dit deel van bijlage I, deelt zij dit mee aan de Commissie. Daarbij wordt het nummer van het EU-typegoedkeuringscertificaat van die rijbewijzen vermeld en wordt meegedeeld op welke punten de rijbewijzen van deze verordening afwijken. De Commissie stelt alle andere lidstaten onverwijld in kennis van de haar krachtens dit lid meegedeelde feiten. (10) De lidstaat die deze rijbewijzen heeft afgegeven, moet het probleem onmiddellijk onderzoeken en moet passende maatregelen nemen, met inbegrip van de eventuele intrekking van het EU-typegoedkeuringscertificaat. DEEL B1: Algemene eisen voor rijbewijzen met een microchip De in deze bijlage uiteengezette algemene eisen voor rijbewijzen met een microchip zijn gebaseerd op internationale normen en met name de ISO/IEC 18013-normen. Die eisen hebben betrekking op: (a) specificaties betreffende de microchip en de logische datastructuur op de microchip; (b) specificaties betreffende de geharmoniseerde en aanvullende gegevens die moeten worden opgeslagen; (c) specificaties betreffende mechanismen voor de bescherming van de digitaal op de microchip opgeslagen gegevens. 1. AFKORTINGEN Afkorting Betekenis AID Applicatie-identificatie BAP Basistoegangsbescherming DG Datagroep EAL 4+ Evaluation Assurance Level 4 Augmented (versterkt betrouwbaarheidsniveau 4) EF Hoofdbestand EFID Identificatiehoofdbestanden eMRTD Machine Readable Travel Document (machineleesbaar reisdocument) ICC Chipkaart ISO Internationale Organisatie voor Normalisatie LDS Logische datastructuur PICC Contactloze chipkaart PIX Proprietary Application Identifier Extension (identificatie-extensie inzake de eigendom van de applicatie) RID Registered Application Identifier (geregistreerde applicatie-identificatie) SOd Document Security Object 2. OP DE MICROCHIP OPGESLAGEN GEGEVENS (1) Gestandaardiseerde en facultatieve rijbewijsgegevens De microchip slaat de in deel D gespecificeerde geharmoniseerde rijbewijsgegevens op. Indien een lidstaat besluit in de in deel D als facultatief gemarkeerde rijbewijsgegevens gegevens op te nemen, worden die gegevens in de microchip opgeslagen. (2) Aanvullende gegevens De lidstaten mogen aanvullende gegevens op de microchip opslaan waarin hun nationale wetgeving inzake rijbewijzen voorziet. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. 3. MICROCHIP (1) Type opslagmedium Het opslagmedium voor rijbewijsgegevens is een microchip met een contact-, contactloze of gecombineerde (dubbele) interface, als gespecificeerd in deel B2, punt 1. (2) Applicaties Alle gegevens worden op de microchip opgeslagen in elektronische applicaties. Aan alle applicaties op de microchip wordt een unieke applicatie-identificatiecode (AID) toegekend als gespecificeerd in deel B2, punt 2. (a) EU-rijbewijsapplicatie Verplichte en facultatieve gegevens voor het rijbewijs, zoals vermeld in bijlage I, deel D, worden opgeslagen in de specifieke EU-rijbewijsapplicatie. De AID voor de EU-rijbewijsapplicatie is: “A0 00 00 04 56 45 44 4C 2D 30 31”, bestaande uit: – de geregistreerde applicatie-identificatie (RID) voor de Europese Commissie: “A0 00 00 04 56”; – de identificatie-extensie inzake de eigendom van de applicatie (PIX) voor de applicatie van het EU-rijbewijs: “45 44 4C 2D 30 31” (EDL-01). De gegevens worden gegroepeerd in datagroepen (DG’s) als onderdeel van logische datastructuren (LDS). De DG’s worden in de EU-rijbewijsapplicatie opgeslagen in hoofdbestanden (EF) en beveiligd overeenkomstig deel B2, punt 3. (b) Andere applicaties Andere aanvullende gegevens worden opgeslagen in één of meer specifieke applicaties die losstaan van de EU-rijbewijsapplicatie. Aan elke afzonderlijke applicatie wordt een uniek AID toegekend. 4. LOGISCHE DATASTRUCTUUR VAN DE EU-RIJBEWIJSAPPLICATIE (1) Logische datastructuur Rijbewijsgegevens worden op de microchip opgeslagen in een logische datastructuur (LDS) als gespecificeerd in deel B2, punt 4. In dit punt zijn aanvullende eisen gespecificeerd voor de verplichte en aanvullende datagroepen. Elke datagroep wordt opgeslagen in één hoofdbestand (EF). De voor de EU-rijbewijsapplicatie te gebruiken EF’s worden aangeduid met de identificatiehoofdbestanden (EFID’s) en korte EF-identificaties als gespecificeerd in deel B2, punt 5. (2) Verplichte datagroepen De verplichte en facultatieve datacomponenten worden in de volgende datagroepen opgeslagen: (a) DG 1: alle verplichte en facultatieve gegevens die op het document worden gedrukt, behalve de afbeelding van het gezicht en de afbeelding van de handtekening; (b) DG 5: afbeelding van de handtekening van de rijbewijshouder; (c) DG 6: afbeelding van het gezicht van de rijbewijshouder. De gegevens van DG 1 worden gestructureerd overeenkomstig punt 6 en overeenkomstig de bepalingen van deel B2, punt 6. De gegevens in DG 5 en DG 6 moeten worden opgeslagen overeenkomstig de specificaties van deel B2, punt 7. (3) Aanvullende datagroepen De aanvullende datacomponenten, voor zover de nationale wetgeving van de lidstaten daarin voorziet, worden in de volgende datagroepen opgeslagen: (a) DG 2: gegevens over de rijbewijshouder, behalve biometrische gegevens; (b) DG 3: gegevens over de instantie van afgifte; (c) DG 4: portretfoto; (d) DG 7: biometrische gegevens betreffende de vingerafdruk van de rijbewijshouder; (e) DG 8: biometrische gegevens betreffende de iris van de rijbewijshouder; [Am. 138] (f) DG 11: andere gegevens, zoals de volledige naam van de houder in nationale lettertekens. De gegevens in deze datagroepen moeten worden opgeslagen overeenkomstig de specificaties van deel B2, punt 8. 5. MECHANISMEN VOOR GEGEVENSBESCHERMING Er worden passende mechanismen gebruikt om de authenticiteit en integriteit van de microchip en de daarop opgeslagen gegevens te valideren en om de toegang tot de rijbewijsgegevens te beperken. Gegevens op de microchip worden beschermd overeenkomstig de specificaties van deel B2, punt 3. In dit punt zijn de aanvullende eisen vermeld waaraan moet worden voldaan. (1) Controle van de authenticiteit (a) Verplichte passieve authenticatie Alle in de EU-rijbewijsapplicatie opgeslagen datagroepen worden beschermd door middel van een passieve authenticatie. Gegevens in verband met de passieve authenticatie moeten voldoen aan de eisen van deel B2, punt 9. (b) Facultatieve actieve authenticatie Facultatieve actieve-authenticatiemechanismen worden gebruikt om te waarborgen dat de originele chip niet is vervangen. (2) Toegangsbeperking (a) Verplichte basistoegangsbescherming Het basistoegangsbeschermingsmechanisme (BAP) is van toepassing op alle gegevens in de EU-rijbewijsapplicatie. Om de interoperabiliteit met de bestaande systemen, zoals het systeem dat machineleesbare reisdocumenten (eMRTD) gebruikt, te verzekeren, moet de online machineleesbare zone (MRZ) worden gebruikt als gespecificeerd in deel B2, punt 10. De Kdoc-documentsleutel om toegang tot de chip te krijgen, wordt gegenereerd door de online MRZ, die manueel of door middel van een optische lezer (OCR) kan worden ingevoerd. Voor een online MRZ wordt de in deel B2, punt 10, gedefinieerde BAP-1-configuratie toegepast. (b) Voorwaardelijke uitgebreide toegangscontrole Wanneer persoonsgegevens als bedoeld in artikel 9, lid 1, van Verordening (EU) 2016/679 op de microchip worden opgeslagen, worden aanvullende maatregelen genomen om de toegang tot die gegevens te beperken. Het uitgebreide toegangscontrolemechanisme moet voldoen aan de specificaties van deel B2, punt 11. (3) Public Key Infrastructure (PKI) voor rijbewijzen met een microchip De lidstaten stellen overeenkomstig bijlage A bij ISO-norm 18013_3 de nodige nationale voorschriften vast voor het public key management. 6. WEERGAVE VAN DE GEGEVENS (1) Formaat van de gegevens in DG 1 Code L Waarde Codering V/F 61 V DG1 datacomponenten (genest) Code L Waarde 5F 01 V Typegoedkeuringsnummer ans V 5F 02 V Uit demografische datacomponenten opgebouwd dataobject V Code L Waarde 5F 03 3 Lidstaat van afgifte a3 V 5F 04 V Naam/namen van de houder as V 5F 05 V Voornaam/voornamen van de houder as V 5F 06 4 Geboortedatum (ddmmjjjj) n8 V 5F 07 V Geboorteplaats ans V 5F 08 3 Nationaliteit a3 F 5F 09 1 Geslacht M/V/X F 5F 0A 4 Afgiftedatum van het rijbewijs (ddmmjjjj) n8 V 5F 0B 4 Vervaldatum van het rijbewijs (ddmmjjjj) n8 V 5F 0C V Autoriteit van afgifte ans V 5F 0D V Administratief nummer (verschillend van documentnummer) ans F 5F 0E V Documentnummer an V 5F 0F V Permanente woonplaats of postadres ans F 7F 63 V Uit categorieën van voertuigen/beperkingen/voorwaarden opgebouwd dataobject V Code L Waarde (code of hieronder gedefinieerd) 02 1 Aantal categorieën/beperkingen/voorwaarden N V 87 V Categorie/beperking/voorwaarde ans V 87 V Categorie/beperking/voorwaarde ans F ... ... ... ... ... 87 V Categorie/beperking/voorwaarde ans F (2) Logisch recordformaat De categorieën inzake voertuigen, beperkingen of voorwaarden worden gebundeld in een dataobject overeenkomstig de in de volgende tabel geschetste structuur. Voertuigcategoriecode Datum van afgifte Vervaldatum Code Symbool Waarde waarbij: (a) voertuigcategoriecodes worden weergegeven als gedefinieerd in artikel 6 (zoals AM, A1, A2, A, B1, B enz.); (b) de afgiftedatum wordt weergegeven in het formaat DDMMJJJJ (twee cijfers voor de dag, gevolgd door twee cijfers voor de maand en vier cijfers voor het jaartal) voor de voertuigcategorie; (c) de vervaldatum wordt weergegeven in het formaat DDMMJJJJ (twee cijfers voor de dag, gevolgd door twee cijfers voor de maand en vier cijfers voor het jaartal) voor de voertuigcategorie; (d) de code, het symbool en de waarde betrekking hebben op aanvullende informatie of beperkingen in verband met de voertuigcategorie of de bestuurder. DEEL B2: Lijst van toepasselijke normen voor rijbewijzen met een opslagmedium Punt Onderwerp Vereiste Van toepassing op 1 Interface, organisatie en bediening opslagmedium ISO/IEC 7816-reeks (contact), ISO/IEC 14443-reeks (contactloos) als bedoeld in ISO/IEC 18013-2:2008, bijlage C Deel B1, punt 3.1 2 Applicatie-identificatie ISO/IEC 7816-5:2004 Deel B1, punt 3.2 3 Mechanismen voor gegevensbescherming ISO/IEC 18013-3:2009 Deel B1, punt 3.2, punt a) Deel B1, punt 5 4 Logische datastructuur ISO/IEC 18013-2:2008 Deel B1, punt 4.1 5 Identificatiehoofdbestanden ISO/IEC 18013-2:2008 tabel C.2 Deel B1, punt 4.1 6 Gegevensweergave voor DG 1 ISO 18013-2:2008, bijlage C.3.8 Deel B1, punt 4.2 Deel B1, punt 6.1 7 Verplichte weergave gegevens voor DG 5 en DG 6 ISO/IEC 18013-2:2008, bijlage C.6.6 en bijlage C.6.7, afbeelding gezicht en handtekening opslaan in jpeg of jpeg2000-formaat Deel B1, punt 4.2 8 Weergave facultatieve en aanvullende gegevens ISO/IEC 18013-2:2008, bijlage C Deel B1, punt 4.3 9 Passieve authenticatie ISO/IEC 18013-3:2009, punt 8.1, gegevens worden opgeslagen in EF.SOd (Document Security Object) in de LDS Deel B1, punt 5.1, punt a) 10 Basistoegangsbeperking ISO/IEC 18013-3:2009 en wijziging 1 daarvan Deel B1, punt 5.2, punt a) Configuratie basistoegangsbeperking ISO/IEC 18013-3:2009, bijlage B.8 11 Uitgebreide toegangsbeperking Technisch voorschrift TR-03110, “Advanced Security Mechanisms for Machine Readable Travel Documents — Extended Access Control” (EAC), versie 1.11. Deel B1, punt 5.2, punt b) 12 Testmethoden ISO 18013-4:2011 Deel B3, punt 1. 13 Veiligheidscertificaat Versterkt betrouwbaarheidsniveau 4 (EAL 4+) of gelijkwaardig Deel B3, punt 2. 14 Functioneel certificaat Testen smartcard overeenkomstig ISO 10373-reeks Deel B3, punt 3. DEEL B3: Procedure voor de EU-typegoedkeuring van rijbewijzen met een microchip 1. ALGEMENE BEPALINGEN Fabrikanten die een EU-typegoedkeuring aanvragen voor een rijbewijs met een microchip, moeten een veiligheidscertificaat en een functioneel certificaat overleggen. Elke geplande wijziging van het productieproces, met inbegrip van de software, moet vooraf worden gemeld aan de instantie die de typegoedkeuring heeft verleend. Deze instantie kan vragen extra informatie te verstrekken en testen uit te voeren voor zij met de wijziging instemt. De testen moeten gebeuren overeenkomstig de methoden als vastgesteld in punt 12 van deel B2. 2. VEILIGHEIDSCERTIFICAAT Voor de veiligheidsevaluatie worden de microchips van rijbewijzen beoordeeld aan de hand van de in deel B2, punt 13, gespecificeerde criteria. Een veiligheidscertificaat wordt slechts toegekend nadat is aangetoond dat de microchip bestand is tegen pogingen tot manipulatie of verandering van de gegevens. 3. FUNCTIONEEL CERTIFICAAT Een functionele evaluatie van rijbewijzen met een microchip wordt uitgevoerd via laboratoriumtests overeenkomstig de in deel B2, punt 14, genoemde criteria. De lidstaten die een microchip opnemen in het rijbewijs, moeten ervoor zorgen dat de toepasselijke functionele normen en eisen van deel B1 worden nageleefd. De fabrikant krijgt een functioneel certificaat zodra aan alle hierna volgende voorwaarden is voldaan: – er is een geldig veiligheidscertificaat voor de microchip beschikbaar; – hij heeft aangetoond dat hij aan de eisen van deel B2 voldoet; – de resultaten van de functionele testen waren positief. Het functioneel certificaat wordt afgegeven door de bevoegde instantie van de lidstaat. In het functioneel certificaat worden de benaming van de instantie van afgifte, de naam van de aanvrager, de identificatie van de microchip en een gedetailleerd overzicht van de tests en de resultaten daarvan vermeld. 4. EU-TYPEGOEDKEURINGSCERTIFICAAT (1) Modelcertificaat De lidstaten verlenen het EU-typegoedkeuringscertificaat na overlegging van het in deze bijlage bedoelde functioneel en veiligheidscertificaat. EU-typegoedkeuringscertificaten moeten in overeenstemming zijn met het model in deel B4. (2) Nummeringssysteem Het EU-typegoedkeuringsnummeringssysteem bestaat uit: (a) de kleine letter “e” gevolgd door het kengetal van de lidstaat die de EU-typegoedkeuring heeft verleend: 1 voor Duitsland; 2 voor Frankrijk; 3 voor Italië; 4 voor Nederland; 5 voor Zweden; 6 voor België; 7 voor Hongarije; 8 voor Tsjechië; 9 voor Spanje; 12 voor Oostenrijk; 13 voor Luxemburg; 17 voor Finland; 18 voor Denemarken; 19 voor Roemenië; 20 voor Polen; 21 voor Portugal; 23 voor Griekenland; 24 voor Ierland; 25 voor Kroatië; 26 voor Slovenië; 27 voor Slowakije; 29 voor Estland; 32 voor Letland; 34 voor Bulgarije; 36 voor Litouwen; 49 voor Cyprus; 50 voor Malta; (b) de letters DL, voorafgegaan door een streepje en gevolgd door de twee cijfers van het volgnummer van deze bijlage of de jongste belangrijke technische wijziging van deze bijlage. Voor deze bijlage is het volgnummer 00; (c) een uniek identificatienummer van de door de lidstaat van afgifte verleende EU-typegoedkeuring. Voorbeeld van het EU-typegoedkeuringsnummeringssysteem: e50-DL00 12345. Het goedkeuringsnummer wordt opgeslagen op de microchip in DG 1 van elk rijbewijs met een dergelijke microchip. DEEL B4: Model voor het EU-typegoedkeuringscertificaat voor rijbewijzen met een microchip Naam van de bevoegde instantie: ... Mededeling betreffende (*): — goedkeuring — intrekking van de goedkeuring van een EU-rijbewijs met een microchip Goedkeuring nr.: ... 1. Fabrieks- of handelsmerk … ... 2. Benaming van het model: ... 3. Naam van de fabrikant of zijn eventuele vertegenwoordiger: ... ... 4. Adres van de fabrikant of zijn eventuele vertegenwoordiger: ... ... 5. Verslagen van de laboratoriumtests: 5.1. Veiligheidscertificaat nr.: ... Datum: ... Afgegeven door: ... 5.2. Functioneel certificaat nr.: ... Datum: ... Afgegeven door: ... 6. Datum van de goedkeuring: ... 7. Datum van de intrekking van de goedkeuring: ... 8. Plaats: ... 9. Datum: ... 10. Bijgevoegde beschrijvende documenten: ... 11. Handtekening: ... (*) Kruis het relevante vakje aan. DEEL C: SPECIFICATIES VOOR HET MOBIELE RIJBEWIJS (1) Applicaties voor mobiele rijbewijzen moeten beschikbaar zijn voor de meest gangbare mobiele besturingssystemen en moeten de bevoegde personen ten minste de volgende functies bieden: (a) het opvragen en opslaan van gegevens of aanduidingen waarmee de rijbevoegdheid van een persoon kan worden aangetoond; (b) weergave en overdracht van deze gegevens of aanduiding. (2) De applicatie en andere relevante systemen moeten voldoen aan de ISO/IEC 18013-5-norm inzake mobiele rijbewijzen en Verordening (EU) nr. 910/2014. (3) Voor de toepassing van deze bijlage wordt de houder van een overeenkomstig deze richtlijn afgegeven mobiel rijbewijs alleen als gemachtigde gebruiker ervan beschouwd wanneer hij of zij als zodanig is geïdentificeerd. Het belangrijkste identificatiemiddel is de elektronische identificatie. Voor de elektronische identificatie van deze personen worden ten minste alle elektronische identificatiemiddelen aanvaard zoals bedoeld in Verordening (EU) nr. 910/2014. (4) Het betrokken nationale systeem is het bevoegde register van rijbewijzen van de lidstaat waar de houder van het rijbewijs zijn of haar gewone verblijfplaats heeft. (5) De applicatie stelt de houder van het rijbewijs in staat uit het betrokken nationale systeem verifieerbare gegevens op te vragen die de in deel D genoemde informatie en een pointer voor eenmalig gebruik bevatten. Wanneer sommige van de in deel D vermelde informatie niet beschikbaar is in het nationale systeem, kan de houder van het rijbewijs de ontbrekende gegevenselementen met andere beveiligde middelen terugvinden (bijvoorbeeld de foto van de houder uit zijn/haar biometrisch paspoort via Near Field Communication). De applicatie moet het mogelijk maken de verifieerbare gegevens (de gegevens die het rijbewijs bevat over de houder ingevolge deel D) automatisch of handmatig bij te werken vanuit het betrokken nationale systeem van de lidstaat van diens gewone verblijfplaats. De applicatie mag geen andere middelen toestaan om de opgehaalde gegevens te wijzigen. De applicatie stelt de houder van het rijbewijs in staat de in het mobiele rijbewijs opgenomen gegevens geheel of gedeeltelijk aan een derde te tonen of te verzenden. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten zijn gemachtigd de gegevens in de mobiele rijbewijzen op te vragen om de rijbevoegdheid van de houder van het rijbewijs te kunnen controleren (verificatie). De applicatie stelt de houder van het rijbewijs in staat een uit een nationaal systeem overgenomen pointer voor eenmalig gebruik aan een derde te verzenden. Dit token kan door de ontvangende partij worden gebruikt om de in deel D genoemde informatie uit het betrokken nationale systeem op te vragen, indien de ontvangende partij daartoe door de betrokken lidstaat is gemachtigd. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten krijgen toegang tot de nationale systemen van andere lidstaten. De lidstaten zorgen ervoor dat de verstrekte gegevens na controle van de gegevens van de rijbewijshouder niet worden bewaard. De informatie die rechtstreeks vanuit de applicatie wordt verzonden of met het token voor eenmalig gebruik wordt opgehaald, stelt de bevoegde autoriteiten in staat de rijbevoegdheid van de houder van het mobiele rijbewijs vast te stellen (verificatie), met inbegrip van eventuele beperkingen die in de Unie of op het grondgebied van een lidstaat gelden. De lidstaten beschouwen de gegevens als ongeldig wanneer zij meer dan zeven dagen vóór het tijdstip van verificatie zijn opgehaald of wanneer het nummer van het rijbewijs is opgenomen in de intrekkingslijst die wordt beheerd door de lidstaat die het mobiele rijbewijs heeft afgegeven. Een intrekkingslijst bevat informatie over alle rijbewijzen die de houder ervan niet langer het recht geven om een voertuig te besturen. (6) In afwijking van Verordening (EU) nr. 910/2014 en uitsluitend om de houder van het mobiele rijbewijs de mogelijkheid te bieden in dergelijke situaties zijn of haar rijbevoegdheid aan te tonen, blijven de functies voor het weergeven en verzenden van gegevens of een pointer voor eenmalig gebruik beschikbaar wanneer de aan Europese portemonnees voor digitale identiteit gekoppelde persoonsidentificatiegegevens, als bedoeld in artikel 3 van die verordening, ongeldig zijn. (7) De nationale systemen mogen een verzoek op basis van de bovengenoemde pointer voor eenmalig gebruik niet opslaan of verwerken voor een ander doel dan de uitvoering van deze richtlijn. Daartoe kan het in artikel 19 bedoelde EU-rijbewijzennetwerk worden gebruikt. (8) Houders van een mobiel rijbewijs hebben de mogelijkheid hun rijbewijs in de Unie te verlengen, te vervangen of in te wisselen via de applicatie of een speciaal door de lidstaten ter beschikking gesteld digitaal dienstenportaal. DEEL D: GEGEVENS DIE IN HET EU-RIJBEWIJS MOETEN WORDEN INGEVOERD (1) De onderscheidingstekens van de lidstaten die het rijbewijs afgeven, zijn de volgende: B: België BG: Bulgarije CZ: Tsjechië DK: Denemarken D: Duitsland EST: Estland GR: Griekenland E: Spanje F: Frankrijk HR: Kroatië IRL: Ierland I: Italië CY: Cyprus LV: Letland LT: Litouwen L: Luxemburg H: Hongarije M: Malta NL: Nederland A: Oostenrijk PL: Polen P: Portugal RO: Roemenië SLO: Slovenië SK: Slowakije FIN: Finland S: Zweden (2) Het woord “rijbewijs” moet als volgt in de taal/talen van de lidstaten op de rijbewijzen worden afgedrukt: Свидетелство за управление на МПС Permiso de Conducción Řidičský průkaz Kørekort Führerschein Juhiluba Άδεια Οδήγησης Driving Licence Permis de conduire Ceadúas Tiomána Vozačka dozvola Patente di guida Vadītāja apliecība Vairuotojo pažymėjimas Vezetői engedély Liċenzja tas-Sewqan Rijbewijs Prawo Jazdy Carta de Condução Permis de conducere Vodičský preukaz Vozniško dovoljenje Ajokortti Körkort (3) De gegevens die specifiek zijn voor het afgegeven rijbewijs, zijn de volgende: Veld Gegevens 1 naam van de houder 2 voornaam/voornamen van de houder 3 geboorteplaats en -datum 4a datum van afgifte van het rijbewijs 4b de datum waarop de administratieve geldigheidsduur van het rijbewijs afloopt of een streepje wanneer de geldigheidsduur krachtens artikel 10, lid 2, tweede alinea, onbeperkt is 4c naam van de autoriteit die het bevoegdheidsbewijs afgeeft 4d ander nummer dan dat in veld 5, dat nuttig is voor de administratie van de kaart (facultatief) 5 nummer van het rijbewijs 6 foto van de houder 7 handtekening van de houder 8 verblijfplaats, woonplaats of postadres (facultatief) 9 de voertuigcategorie die de houder gerechtigd is te besturen (de nationale categorieën worden in een ander lettertype gedrukt dan de geharmoniseerde categorieën) (4) De gegevens die specifiek zijn voor de categorieën van het afgegeven rijbewijs zijn de volgende: Veld Gegevens 9 de voertuigcategorie die de houder gerechtigd is te besturen (de nationale categorieën worden in een ander lettertype gedrukt dan de geharmoniseerde categorieën) 10 de datum van eerste afgifte per categorie (deze datum moet bij iedere latere vervanging of inwisseling op het nieuwe rijbewijs worden vermeld); in elk datumveld moeten twee cijfers worden ingevuld en wel in de volgende volgorde: dag.maand.jaar (DD.MM.JJ) 11 de datum waarop de administratieve geldigheidsduur afloopt voor elke categorie; in elk datumveld moeten twee cijfers worden ingevuld en wel in de volgende volgorde: dag.maand.jaar (DD.MM.JJ) 12 de eventuele aanvullende of beperkende gegevens in code naast elke desbetreffende categorie, zoals gespecificeerd in deel E Wanneer een code gespecificeerd in deel E geldt voor alle categorieën waarvoor het rijbewijs is afgegeven, kan hij worden afgedrukt onder de velden 9, 10 en 11. (5) De gegevens die specifiek zijn voor de administratie van het afgegeven rijbewijs zijn de volgende: Veld Gegevens 13 een eventuele vermelding door de lidstaat van ontvangst, in het kader van de toepassing van lid 4, punt a), van deel A1, van de voor de administratie van het rijbewijs noodzakelijke gegevens; 14 een eventuele vermelding door de lidstaat die het rijbewijs afgeeft, van de gegevens die noodzakelijk zijn voor de administratie of met betrekking tot de verkeersveiligheid (facultatief). Indien de vermelding onder een in deze bijlage omschreven veld valt, wordt deze vermelding voorafgegaan door het nummer van het overeenkomstige veld. Met uitdrukkelijke schriftelijke instemming van de houder kunnen gegevens die geen verband houden met de administratie van het rijbewijs of de verkeersveiligheid eveneens in dit veld worden opgenomen; de toevoeging van deze vermeldingen heeft geen gevolgen voor het gebruik van het model als rijbewijs. DEEL E: UNIECODES EN NATIONALE CODES De codes 01 tot en met 99 zijn geharmoniseerde codes van de Europese Unie. BESTUURDER (medische redenen) 01 . Correctie en/of bescherming van het gezichtsvermogen 01.01. Bril 01.02. Contactlenzen 01.05. Ooglap 01.06. Bril of contactlenzen 01.07. Specifiek gezichtshulpmiddel 02 Gehoorprothese/communicatiehulp 03 Prothese/orthese van de ledematen 03.01. Prothese/orthese arm 03.02. Prothese/orthese been AANPASSINGEN VOERTUIG 10 Aangepaste versnellingsbak 10.02. Automatische keuze van de versnelling 10.04. Aangepaste bediening van de versnellingsbak 15 Aangepaste koppeling 15.01. Aangepast koppelingspedaal 15.02. Handmatig bediende koppeling 15.03. Automatische koppeling 15.04. Maatregel om blokkering of activering van het koppelingspedaal te voorkomen 20 Aangepaste remsystemen 20.01. Aangepast rempedaal 20.03. Rempedaal geschikt voor bediening met linkervoet 20.04. Schuifrempedaal 20.05. Kantelbaar rempedaal 20.06. Handbediende rem 20.07. Remmen met een maximale bedieningskracht van … N (24) (bijvoorbeeld: “20.07(300N)”) 20.09. Aangepaste parkeerrem 20.12. Maatregel om blokkering of activering van het rempedaal te voorkomen 20.13. Knierem 20.14. Rembediening ondersteund door externe kracht 25 Aangepast acceleratiesysteem 25.01. Aangepast gaspedaal 25.03. Kantelbaar gaspedaal 25.04. Handmatig gas geven 25.05. Gas geven met knie 25.06. Gas geven ondersteund door externe kracht 25.08. Gaspedaal aan linkerkant 25.09. Maatregel om blokkering of activering van gaspedaal te voorkomen 31 Aangepaste pedalen en pedaalbescherming 31.01. Extra parallelpedalen 31.02. Pedalen op (nagenoeg) gelijke hoogte 31.03. Maatregel om blokkering of bediening van gas- en rempedalen te voorkomen als de pedalen niet met de voet worden bediend 31.04. Vloerverhoging 32 Gecombineerde bedrijfsrem- en acceleratiesystemen 32.01. Gecombineerd, met één hand bediend bedrijfsrem- en acceleratiesysteem 32.02. Gecombineerd, met externe kracht bediend bedrijfsrem- en acceleratiesysteem 33 Gecombineerde bedrijfsrem-, acceleratie- en besturingssystemen 33.01. Gecombineerd acceleratie-, bedrijfsrem- en besturingssysteem bediend door externe kracht met één hand 33.02. Gecombineerd acceleratie-, bedrijfsrem- en besturingssysteem bediend door externe kracht met twee handen 35 Aangepaste bedieningsorganen (verlichting, ruitenwisser, ruitensproeier, claxon, richtingaanwijzers enz.) 35.02. Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur los te laten 35.03. Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur met de linkerhand los te laten 35.04. Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur met de rechterhand los te laten 35.05. Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en de acceleratie- en remmechanismen los te laten 40 Aangepaste stuurinrichting 40.01. Stuurinrichting met een maximale bedieningskracht van … N (25) (bijvoorbeeld “40.01(140N)”) 40.05. Aangepast stuurwiel (groter en/of dikker stuurwiel, kleinere diameter stuurwiel enz.) 40.06. Aangepaste stand van het stuurwiel 40.09. Voetbediend stuur 40.11. Hulpmiddel op stuurwiel 40.14. Aangepaste alternatieve stuurinrichting voor bediening met één hand/arm 40.15. Aangepaste alternatieve stuurinrichting voor bediening met twee handen/armen 42 Aangepaste hulpmiddelen voor zicht naar achteren/opzij 42.01. Aangepast hulpmiddel voor zicht naar achteren 42.03. Extra hulpmiddel in het voertuig voor zijdelings zicht 42.05. Hulpmiddel tegen dode hoek 43 Bestuurdersstoel 43.01. Bestuurdersstoel op normale kijkhoogte en op normale afstand van het stuurwiel en de pedalen 43.02. Bestuurdersstoel aangepast aan lichaamsvorm 43.03. Bestuurdersstoel met zijsteun voor goede stabiliteit 43.04. Bestuurdersstoel met armleuning 43.06. Aangepaste veiligheidsgordel 43.07. Veiligheidsgordel met steun voor goede stabiliteit 44 Aanpassingen van de motorfiets (vermelding subcode verplicht) 44.01. Eén remelement voor alle remhandelingen 44.02. Aangepaste voorrem 44.03. Aangepaste achterrem 44.04. Aangepaste gashendel 44.08. Zithoogte waarbij de bestuurder in zittende positie beide voeten tegelijk op de grond kan plaatsen en de motorfiets in evenwicht kan houden tijdens stoppen en stilstaan 44.09. Maximale bedieningskracht van de voorrem … N (26) (bijvoorbeeld “44.09(140N)”) 44.10. Maximale bedieningskracht van de achterrem … N (27) (bijvoorbeeld “44.10(240N)”) 44.11. Aangepaste voetsteun 44.12. Aangepaste handgreep 45 Motorfiets uitsluitend met zijspan 46 Alleen driewielers 47 Alleen voertuigen met meer dan twee wielen die tijdens het starten, stoppen en stilstaan niet door de bestuurder in evenwicht moeten worden gehouden 50 Alleen het voertuig met chassisnummer (voertuigidentificatienummer, VIN) Letters gebruikt in combinatie met codes 01 tot en met 44 voor nadere specificatie: a links b rechts c hand d voet e midden f arm g duim CODES VOOR BEPERKT GEBRUIK 60 Facultatieve gelijkwaardigheid 60.01. Aan de houder wordt de in artikel 9, lid 3, punt a), bedoelde facultatieve gelijkwaardigheid verleend 60.02. Aan de houder wordt de in artikel 9, lid 3, punt b), bedoelde facultatieve gelijkwaardigheid verleend 60.03. De rijbevoegdheid van categorie B1 is beperkt tot de in artikel 9, lid 4, punt c), bedoelde voertuigen 61 Alleen rijden bij daglicht (bijvoorbeeld: één uur na zonsopgang tot één uur voor zonsondergang) 62 Alleen rijden binnen een straal van … km vanaf de woonplaats van de rijbewijshouder of alleen binnen de stad/regio … 63 Alleen rijden zonder passagiers 64 Rijden met maximale snelheid van … km per uur 65 Rijden alleen toegestaan in gezelschap van een andere houder van een rijbewijs van op zijn minst dezelfde categorie 66 Rijden zonder aanhangwagen 67 Rijden op snelweg niet toegestaan 68 Alcohol niet toegestaan 69 Alleen rijden met voertuigen die zijn uitgerust met een alcoholslot overeenkomstig EN 50436. Opgave van een einddatum is facultatief (bijvoorbeeld “69” of “69(01.01.2016)”). ADMINISTRATIEVE VERMELDINGEN 70 Ingewisseld voor rijbewijs nr. … afgegeven door … (voor een derde land: EU/VN-symbool, bijvoorbeeld “70.0123456789.NL”) 71 Duplicaat van rijbewijs nr. … (voor een derde land: EU/VN-symbool, bijvoorbeeld “71.987654321.HR”) 73 Alleen vierwielige motorvoertuigen van categorie B (B1) 78 Alleen voertuigen met automatische schakeling 79 Alleen voertuigen conform de specificaties tussen haken, in het kader van de toepassing van artikel 19 van deze richtlijn 79.01. Alleen tweewielige voertuigen met of zonder zijspan 79.02. Alleen driewielige of lichte vierwielige voertuigen van de categorie AM 79.03. Alleen driewielers 79.04. Alleen driewielers gecombineerd met een aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten hoogste 750 kg 79.05. Motorfietsen van categorie A1 met een vermogen per gewichtseenheid van meer dan 0,1 kW/kg 79.06. Voertuigen van categorie BE met een aanhangwagen waarvan de maximaal toegestane massa groter is dan 3 500 kg 80 Alleen voor houders van een rijbewijs voor driewielige motorfietsen van categorie A die jonger zijn dan 24 jaar 81 Alleen voor houders van een rijbewijs voor tweewielige motorfietsen van categorie A die jonger zijn dan 21 jaar 95 Bestuurder, houder van het getuigschrift van vakbekwaamheid, die voldoet aan de vakbekwaamheidsvereisten van Richtlijn (EU) 2022/2561 tot … (bijvoorbeeld “95(01.01.12)”) 96 Voertuigen van categorie B met een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg, waarbij de toegestane maximummassa van het samenstel groter is dan 3 500 kg, maar ten hoogste 4 250 kg bedraagt 97 Geen toestemming voor het besturen van een voertuig van categorie C1 dat onder het toepassingsgebied van Verordening (EU) nr. 165/2014 van het Europees Parlement en de Raad valt (28) . 98 98.01 De bestuurder wordt beschouwd als beginnend bestuurder en is onderworpen aan de voorwaarden voor de proeftijd. In geval van inwisseling, verlenging of vervanging van het rijbewijs wordt de code aangevuld met de einddatum van de proeftijd (bijvoorbeeld 98.01.13.04.2028) 98.02 De houder moet voldoen aan de voorwaarden voor de regeling voor begeleid rijden totdat hij of zij de leeftijd van 18 jaar bereikt Code 100 en hoger zijn nationale codes die alleen gelden voor het verkeer op het grondgebied van de lidstaat die het rijbewijs heeft afgegeven. Bĳlage II MINIMUMEISEN VOOR RIJEXAMENS EN KENNIS, RIJVAARDIGHEID EN RIJGEDRAG VOOR HET BESTUREN VAN EEN MECHANISCH AANGEDREVEN VOERTUIG I. MINIMUMEISEN VOOR RIJEXAMENS De lidstaten nemen de nodige maatregelen om zich ervan te vergewissen dat de toekomstige bestuurders voldoen aan de eisen inzake kennis, rijvaardigheid en rijgedrag voor het besturen van een mechanisch aangedreven voertuig. Het daartoe ingestelde examen behelst: – een theoretisch examen; – na succesvolle deelname aan het theoretisch examen, een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag. Hieronder volgt de examenprocedure. A. THEORETISCH EXAMEN 1. Vorm Er moet een zodanige vorm worden gekozen dat kan worden nagegaan of de kandidaat de vereiste kennis bezit met betrekking tot de in de punten 2, 3 en 4 van deze bijlage genoemde onderwerpen. Indien de kandidaat houder is van een rijbewijs voor een andere categorie waarvoor met goed gevolg een theoretisch examen is afgelegd, kan vrijstelling worden verleend van de bepalingen in de punten 2, 3 en 4 van deze bijlage die deze rijbewijzen gemeen hebben. 2. Inhoud van het theoretisch examen voor alle categorieën voertuigen Het examen moet betrekking hebben op elk van de onderstaande punten, waarbij het aan de lidstaten wordt overgelaten om de inhoud en de vorm van de vragen vast te stellen: (a) verkeersregels: – in het bijzonder inzake verkeerstekens, wegmarkeringen, signalen, voorrangsregels en snelheidsbeperkingen; (b) bestuurder: – het belang van oplettendheid en van de houding ten opzichte van medeweggebruikers, onder wie gebruikers van micromobiliteit; – algemene waarneming, waaronder waarneming van risico’s, beoordeling en reactie, met name reactietijd, en gedragsveranderingen bij de bestuurder ten gevolge van alcohol, drugs en geneesmiddelen, gemoedsgesteldheid en vermoeidheid; – impact op het risico van afleiding als gevolg van het gebruik van een gsm of andere elektronische apparaten tijdens het rijden en gevolgen voor de veiligheid; [Am. 139] (c) weg: – de belangrijkste richtlijnen voor het bewaren van afstand, remweg en wegligging van het voertuig in uiteenlopende weg- en weersomstandigheden , met name bij sneeuw en gladheid ; [Am. 140] – verkeersrisico’s in verband met de wegomstandigheden, waaronder de waarneming en anticipatie van gevaren, in het bijzonder veranderingen ten gevolge van de weerstoestand en het tijdstip van de dag of de nacht; – kenmerken van de verschillende soorten wegen en daarop betrekking hebbende wettelijke voorschriften; – veilig rijden in tunnels; (d) medeweggebruikers: – specifieke risicofactoren in verband met het gebrek aan ervaring van andere weggebruikers, met name kwetsbare weggebruikers die minder beschermd zijn in het verkeer dan gebruikers van motorvoertuigen zoals auto’s, bussen en vrachtwagens en die rechtstreeks aan de impact van een botsing zijn blootgesteld. Deze categorie omvat kinderen, voetgangers, fietsers, gebruikers van aangedreven tweewielers, gebruikers van persoonlijke mobiliteitsmiddelen en personen met een beperking of beperkte mobiliteit en oriëntatie; [Am. 141] – risico’s in verband met de deelneming aan het verkeer , interactie met en het besturen van diverse typen voertuigen als gevolg van verschillen in grootte en rij-eigenschappen en in verband met het verschillende gezichtsveld van de bestuurders van deze voertuigen , met inbegrip van voertuigen met geavanceerde rijhulpsystemen en andere automatiseringssystemen ; [Am. 142] – dode hoeken en veranderingen in hellingsgraad; [Am. 143] – correct en tijdig gebruik van richtingaanwijzers; [Am. 144] (e) algemene voorschriften en diversen: – voorschriften voor administratieve documenten in verband met het gebruik van het voertuig; – algemene regels voor de door de bestuurder te volgen gedragslijn bij ongevallen (plaatsen van de gevarendriehoek, waarschuwen, enz.) en maatregelen die hij/zij in voorkomend geval kan nemen om hulp te verlenen aan verkeersslachtoffers; – regels over hoe te handelen als een hulpvoertuig nadert en wat te doen op de plaats van een botsing; [Am. 145] – veiligheidseisen met betrekking tot het voertuig, de lading en de passagiers; – kennis van veiligheidsaspecten in verband met voertuigen die op alternatieve brandstoffen en/of op een batterij rijden , met name het gevaar van vonkoverslag of brand, of het risico op chemische reacties bij ongevallen of defecten ; [Am. 146] (f) voorzorgsmaatregelen bij het verlaten van het voertuig , waaronder ervoor zorgen dat het veilig is de deur van het voertuig te openen en dat dit geen gevaar oplevert voor andere weggebruikers, zoals voetgangers, fietsers en gebruikers van micromobiliteit ; [Am. 147] (g) de mechanische onderdelen die voor de rijveiligheid van belang zijn; de kandidaten moeten in staat zijn de meest voorkomende defecten te ontdekken, in het bijzonder aan de stuurinrichting, wielophanging, remmen, banden, verlichting en richtingaanwijzers, reflectoren, achteruitkijkspiegels, voorruit en ruitenwissers, uitlaatsysteem, veiligheidsgordels en claxon; (h) veiligheidsinrichtingen van de voertuigen, met name het gebruik van veiligheidsgordels, hoofdsteunen, veiligheidsvoorzieningen voor kinderen en het opladen van elektrische voertuigen; (i) regels en aspecten over het gebruik van voertuigen in verband met het milieu, ook wat elektrische voertuigen betreft: passend gebruik van geluidssignalen, matig brandstof-/energieverbruik, beperking van emissies (broeikasgasemissies, luchtverontreinigende stoffen, lawaai en microplastics van banden , remmen en wegslijtage enz.); [Am. 148] i bis) basiskennis van het gebruik van EHBO-uitrusting en van het verlenen van eerste hulp, waaronder reanimatie; de lidstaten mogen toestaan dat indien eerder een praktische EHBO-opleiding is voltooid waar ook reanimatie onderdeel van uitmaakte, vrijstelling wordt verleend van de EHBO-gerelateerde inhoud van het theoretische examen; [Am. 149] i ter) veilige interactie met functies van geavanceerde rijhulpsystemen en andere automatiseringssystemen, met inbegrip van hun bijbehorende voordelen, beperkingen en risico’s; [Am. 150] i quater) basisregelgeving inzake toegangsbeperkingen voor voertuigen in steden, met inbegrip van lage-emissiezones; [Am. 151] 3. Specifieke voorschriften voor de categorieën A1, A2 en A Verplichte toetsing van de algemene kennis van: (a) het gebruik van beschermende uitrusting, zoals handschoenen, schoeisel, kleding en helm; (b) zichtbaarheid van motorrijders voor medeweggebruikers; (c) specifieke risico’s in verband met uiteenlopende wegomstandigheden zoals hierboven genoemd, met bijzondere aandacht voor gladde delen als putdeksels, wegmarkeringen zoals strepen en pijlen, tramrails enz.; (d) mechanische onderdelen die voor de verkeersveiligheid van belang zijn zoals hierboven genoemd, met bijzondere aandacht voor de noodstopschakelaar, het oliepeil en de ketting. 4. Specifieke voorschriften voor de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E en T [Am. 152] (1) Verplichte toetsing van de algemene kennis van: (a) voorschriften inzake rij- en rusttijden zoals omschreven in verordening (EG) nr. 561/2006 van het Europees Parlement en de Raad (29) ; gebruik van het controleapparaat zoals omschreven in Verordening (EU) nr. 165/2014; (b) voorschriften inzake het type vervoer: goederen of personen; (c) voertuig- en vervoersdocumenten die zijn vereist voor nationaal en internationaal vervoer van goederen en personen; (d) maatregelen bij ongevallen; kennis van de maatregelen die moeten worden genomen na een ongeval of vergelijkbare gebeurtenis, met inbegrip van noodmaatregelen zoals de evacuatie van passagiers en de grondbeginselen van eerste hulp , met inbegrip van reanimatie ; [Am. 153] (e) de voorzorgsmaatregelen die moeten worden genomen bij het verwisselen van wielen; (f) voorschriften inzake gewichten en afmetingen; voorschriften inzake snelheidsbegrenzers; f bis) doel en gebruik van retarders/uitlaat en remmen; [Am. 154] (g) beperking van het gezichtsveld die door de kenmerken van het voertuig wordt veroorzaakt , met name ten aanzien van voetgangers aan de voorkant van het voertuig en fietsers aan de zij- en voorkant van het voertuig ; [Am. 155] (h) lezen van een wegenkaart, routeplanner, inclusief het gebruik van elektronische navigatiesystemen (facultatief); h bis) defensief en ecorijden: afstand tot de voorligger; inhalen in een bocht, verandering van rijstrook, voorrangsregels, snelheidslimieten; [Am. 156] (i) veiligheidseisen bij het laden van het voertuig: het beheersen van de lading (laden en vastzetten), problemen met verschillende soorten lading (bijvoorbeeld vloeistoffen, hangende lading, enz.), het laden en lossen van goederen en het gebruik van laadapparatuur (alleen categorieën C, CE, C1, C1E , T ); [Am. 157] i bis) veiligheidsmaatregelen, procedures en protocollen met betrekking tot veilige parkeerplaatsen; [Am. 158] (j) de verantwoordelijkheid van de bestuurder met betrekking tot het vervoer van passagiers; het comfort en de veiligheid van passagiers , met name personen met een handicap en beperkte mobiliteit, alsook het passend reageren op gendergerelateerde intimidatie en geweld ; het vervoeren van kinderen; de nodige controles vóór het wegrijden; in het theoretische examen moeten verschillende bussen aan de orde komen (bussen voor openbaar vervoer, touringcars, bussen met speciale afmetingen, enz.) (alleen categorieën D, DE, D1, D1E); [Am. 159] (k) De lidstaten kunnen aanvragers van een rijbewijs voor een voertuig van categorie C1 of C1E dat niet onder Verordening (EU) nr. 165/2014 valt, vrijstellen van de verplichting hun kennis te bewijzen van de in punt 4.1, punten a), b) en c), genoemde onderwerpen. (2) Verplichte toetsing van de algemene kennis van de volgende aanvullende voorschriften die betrekking hebben op de categorieën C, CE, D en DE en de volgende zaken betreffen: (a) de principes van de constructie en werking van: verbrandingsmotoren, vloeistoffen (bijvoorbeeld motorolie, koelvloeistof, ruitensproeiervloeistof), het brandstofsysteem, het elektrische systeem, de ontsteking, het transmissiesysteem (koppeling, versnellingsbak enz.); (b) smering en antivriesbescherming; (c) de principes van de constructie, montage, correct gebruik en onderhoud van banden; (d) de principes van de typen, werking, belangrijkste onderdelen, montage, gebruik en dagelijks onderhoud van reminrichtingen en snelheidsbegrenzers; (e) de principes van de typen, werking, belangrijkste onderdelen, montage, gebruik en dagelijks onderhoud van het koppelmechanisme (alleen categorieën CE, DE); (f) methoden voor het opsporen van oorzaken van defecten; (g) preventief onderhoud van voertuigen en noodzakelijke lopende reparaties; (h) de verantwoordelijkheid van de bestuurder voor de ontvangst, het vervoer en de aflevering van goederen volgens afspraak (alleen categorieën C, CE). B. EXAMEN INZAKE RIJVAARDIGHEID EN RIJGEDRAG 5. Voertuig en uitrusting (1) Voertuigschakeling (a) Om een voertuig met handschakeling te mogen besturen, moet de kandidaat een examen inzake de rijvaardigheid en het rijgedrag afleggen met een voertuig met handschakeling. Onder “voertuig met handschakeling” wordt een voertuig verstaan met een koppelingspedaal (of manueel bediende hendel voor de categorieën A, A2 en A1) die door de bestuurder moet worden ingedrukt om te starten, te stoppen of te schakelen. (b) Voertuigen die niet aan de in punt 5.1, punt a), vastgestelde criteria voldoen, worden als voertuigen met automatische schakeling beschouwd. Onverminderd punt 5.1, punt c), moet, indien een kandidaat het examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag aflegt op een voertuig met automatische schakeling, dit op elk rijbewijs dat op basis van een dergelijk examen wordt afgegeven, worden vermeld met de desbetreffende code van de Unie als bedoeld in bijlage I, deel E. Rijbewijzen met die vermelding worden uitsluitend gebruikt voor het besturen van voertuigen met een automatische schakeling. (c) De EU-code op een rijbewijs van de categorieën A1, A2, A, B1, B en BE dat is afgegeven op basis van een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag in een voertuig met automatische schakeling, wordt niet opgelegd of weergegeven, of wordt verwijderd indien de houder slaagt voor een specifiek examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag of een specifieke opleiding volgt , hetzij vóór hetzij na het examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag in een voertuig met automatische schakeling . [Am. 160] De lidstaten nemen de nodige maatregelen met het oog op: i) de goedkeuring van en het toezicht op de specifieke opleiding , ook als onderdeel van de algemene opleiding van de bestuurder ; of, [Am. 161] ii) de organisatie van het specifieke examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag. De voertuigen die voor deze opleiding of dit examen worden gebruikt, moeten een handgeschakelde versnellingsbak hebben en behoren tot de rijbewijscategorie waarvoor de deelnemers een aanvraag hebben ingediend. De duur van het examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag en de afgelegde afstand moeten toereikend zijn om de rijvaardigheid en het rijgedrag als omschreven in de punten 6 en 7 van deze bijlage te beoordelen, met bijzonder aandacht voor de schakeling van het voertuig. De opleiding moet alle aspecten bevatten zoals omschreven in de punten 6 en 7 van deze bijlage, met bijzonder aandacht voor de schakeling van het voertuig. Elke deelnemer moet het praktijkgedeelte van de opleiding afleggen en zijn of haar rijvaardigheid en rijgedrag op de openbare weg aantonen. De opleiding duurt ten minste zeven uur. (d) Specifieke bepalingen voor voertuigen van de categorieën BE, C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 en , D1E en T [Am. 162] De lidstaten kunnen besluiten geen beperking tot voertuigen met automatische schakeling op te nemen in een rijbewijs voor een voertuig van de categorieën BE, C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 of D1E als bedoeld in punt 5.1, punt b), wanneer de bestuurder reeds een rijbewijs bezit voor een voertuig met handschakeling in minstens één van de volgende categorieën: B, BE, C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 of D1E, en hij of zij de in punt 8.4 beschreven handelingen heeft uitgevoerd tijdens het examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag. (2) De voertuigen waarmee examens inzake de rijvaardigheid en het rijgedrag worden afgelegd, moeten voldoen aan de volgende minimumnormen. De lidstaten kunnen daaraan strengere eisen stellen of andere normen toevoegen. De lidstaten kunnen voor voertuigen van de categorieën A1, A2 en A waarmee examens inzake de rijvaardigheid en het rijgedrag worden afgelegd, een marge van 5 cm³ beneden de vereiste minimum cilinderinhoud hanteren. (a) categorie A1: motorfiets van categorie A1 zonder zijspan, met een maximumvermogen van 11 kW, en een vermogen per gewichtseenheid van minder dan 0,1 kW per kg, die een snelheid van ten minste 90 km per uur kan bereiken. Indien de motorfiets door een verbrandingsmotor wordt aangedreven, moet de cilinderinhoud daarvan minstens 120 cm 3 bedragen. Indien de motorfiets door een elektrische motor wordt aangedreven, moet het vermogen per gewichtseenheid minstens 0,08 kW/kg bedragen; (b) categorie A2: motorfiets zonder zijspan, met een vermogen van ten minste 20 kW en ten hoogste 35 kW en een vermogen per gewichtseenheid van hoogstens 0,2 kW/kg. Indien de motorfiets door een verbrandingsmotor wordt aangedreven, moet de cilinderinhoud daarvan minstens 250 cm 3 bedragen. Indien de motorfiets door een elektrische motor wordt aangedreven, moet het vermogen per gewichtseenheid minstens 0,15 kW/kg bedragen; (c) categorie A: Motorfiets zonder zijspan met een ledige massa van meer dan 180 kg en een vermogen van minstens 50 kW. De lidstaat mag een marge van 5 kg beneden de vereiste minimummassa toestaan. Indien de motorfiets door een verbrandingsmotor wordt aangedreven, moet de cilinderinhoud daarvan minstens 600 cm 3 bedragen. Indien de motorfiets door een elektrische motor wordt aangedreven, moet het vermogen per gewichtseenheid minstens 0,25 kW/kg bedragen; (d) categorie B: vierwielig voertuig van categorie B waarmee een snelheid van ten minste 100 km per uur kan worden bereikt; (e) categorie BE: samenstel van een examenvoertuig van categorie B en een aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten minste 1 000 kg, met welk samenstel, dat niet onder categorie B valt, een snelheid van ten minste 100 km per uur kan worden bereikt; de laadruimte van de aanhangwagen moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste even breed en hoog is als het motorvoertuig; de gesloten opbouw mag ook nagenoeg even breed zijn als het motorvoertuig zolang het zicht naar achteren alleen door middel van de buitenspiegels van het motorvoertuig mogelijk is; de feitelijke totale massa van de aanhangwagen moet minimaal 800 kg bedragen. (f) categorie B1: gemotoriseerde vierwieler waarmee een snelheid van ten minste 60 km per uur kan worden bereikt; (g) categorie C: voertuig van categorie C met een maximaal toegestane massa van ten minste 12 000 kg, een lengte van ten minste 8 m en een breedte van ten minste 2,40 m, waarmee een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt; uitgerust met ABS en controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EU) nr. 165/2014; de laadruimte moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste even breed en hoog is als de cabine; de feitelijke totale massa van het voertuig moet minimaal 10 000 kg bedragen; [Am. 163] (h) categorie CE: geleed voertuig of een samenstel bestaande uit een examenvoertuig van categorie C en een aanhangwagen van ten minste 7,5 m lang; dit voertuig of samenstel moet een maximaal toegestane massa van ten minste 20 000 kg hebben, een lengte van ten minste 14 m en een breedte van ten minste 2,40 m; met dit gelede voertuig of samenstel moet een snelheid van ten minste 80 km per uur kunnen worden bereikt en het moet zijn uitgerust met ABS , een vijfde wiel, een versnellingsbak met ten minste acht voorwaartse versnellingen en controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EU) nr. 165/2014; de laadruimte moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste even breed en hoog is als de cabine; de feitelijke totale massa van het gelede voertuig of het samenstel moet minimaal 15 000 kg bedragen; [Am. 164] (i) categorie C1: voertuig van subcategorie C1 met een maximaal toegestane massa van ten minste 4 000 kg, en een lengte van ten minste 5 m, waarmee een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt; uitgerust met ABS en met controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EU) nr. 165/2014; de laadruimte moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste even breed en hoog is als de cabine; [Am. 165] (j) categorie C1E: samenstel bestaande uit een examenvoertuig van subcategorie C1 en een aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten minste 1 250 kg; het samenstel moet een lengte hebben van ten minste 8 m en met dit samenstel moet een snelheid van ten minste 80 km per uur kunnen worden bereikt; de laadruimte van de aanhangwagen moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste even breed en hoog is als de cabine van het motorvoertuig; de gesloten opbouw mag ook nagenoeg even breed zijn als het motorvoertuig zolang het zicht naar achteren alleen door middel van de buitenspiegels van het motorvoertuig mogelijk is; de feitelijke totale massa van de aanhangwagen moet minimaal 800 kg bedragen; [Am. 166] (k) categorie D: voertuig van categorie D met een lengte van ten minste 10 m en een breedte van ten minste 2,40 m, waarmee een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt; uitgerust met ABS en met controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EU) nr. 165/2014; (l) categorie DE: samenstel bestaande uit een examenvoertuig van categorie D en een aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten minste 1 250 kg en een breedte van ten minste 2,40 m, waarmee een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt; de laadruimte van de aanhangwagen moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste 2 m breed en 2 m hoog is; de feitelijke totale massa van de aanhangwagen moet minimaal 800 kg bedragen; [Am. 167] (m) categorie D1: voertuig van subcategorie D1 met een maximaal toegestane massa van ten minste 4 000 kg, en een lengte van ten minste 5 m, waarmee een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt; uitgerust met ABS en met controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EU) nr. 165/2014; (n) categorie D1E: samenstel bestaande uit een examenvoertuig van subcategorie D1 en een aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten minste 1 250 kg, met welk samenstel een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt; de laadruimte van de aanhangwagen moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste 2 m breed en 2 m hoog is; de feitelijke totale massa van de aanhangwagen moet minimaal 800 kg bedragen. 6. Rijvaardigheid en rijgedrag met betrekking tot de categorieën A1, A2 en A (1) Rijklaar maken en technische controle van het voertuig in verband met de verkeersveiligheid De kandidaten moeten door middel van de onderstaande handelingen aantonen dat zij goed voorbereid aan het examen kunnen beginnen en het voertuig rijklaar kunnen maken: (a) correct dragen van beschermende uitrusting, zoals handschoenen, schoeisel, kleding en helm; (b) steekproefsgewijze controle van banden, remmen, stuurinrichting, noodstopschakelaar (indien aanwezig), ketting, oliepeil, verlichting, reflectoren, richtingaanwijzers en claxon. (2) Bijzondere verrichtingen in verband met de verkeersveiligheid: (a) motorfiets op de standaard plaatsen, er vanaf halen en zonder hulp van de motor het rijwiel verplaatsen door ernaast te lopen; (b) motorfiets op de standaard plaatsen; (c) ten minste twee verrichtingen bij een lage snelheid, waaronder een slalom; dit ter beoordeling van de bediening van de koppeling in combinatie met de rem, balans, kijkrichting en de houding op de motorfiets, en de positie van de voeten op de voetsteunen; (d) ten minste twee verrichtingen bij een hogere snelheid, waaronder één verrichting in tweede of derde versnelling, minimaal 30 km per uur, en één verrichting voor het ontwijken van obstakels bij een snelheid van minimaal 50 km per uur; dit ter beoordeling van de houding op de motorfiets, kijkrichting, balans, stuurtechniek en schakeltechniek; (e) remmen: er moeten minimaal twee remoefeningen worden uitgevoerd, waaronder een noodstop bij een snelheid van minimaal 50 km per uur; dit ter beoordeling van de bediening van de voor- en achterrem, kijkrichting en de houding op de motorfiets. (3) Rijgedrag De kandidaten moeten in normale verkeerssituaties veilig en met de vereiste voorzichtigheid de volgende handelingen uitvoeren: (a) wegrijden: na parkeren, na een stop in het verkeer; een oprit verlaten; (b) rijden op rechte wegen; tegenliggers passeren, ook bij wegversmallingen; (c) rijden door bochten; (d) kruispunten: naderen en oversteken van kruispunten en overwegen; (e) veranderen van richting: naar links en rechts; veranderen van rijstrook , keren op de weg ; [Am. 169] (f) oprijden/verlaten van snelwegen of vergelijkbare wegen (indien aanwezig): invoegen vanaf de invoegstrook; uitvoegen op de uitvoegstrook; (g) inhalen/passeren: inhalen van ander verkeer (indien mogelijk) , waaronder fietsers, gebruikers van micromobiliteit, voetgangers ; obstakels voorbijrijden, bijvoorbeeld geparkeerde auto’s; ingehaald worden (indien mogelijk); [Am. 170] (h) speciale verkeerselementen (indien aanwezig): rotondes; spoorwegovergangen , fietsstroken ; tram-/bushaltes; voetgangersoversteekplaatsen; stijgende/dalende weg over een lange afstand; tunnels; [Am. 171] h bis) interactie met andere voertuigen, waaronder het rekening houden met dode hoeken en het correcte gebruik van richtingaanwijzers; [Am. 172] (i) reageren en anticiperen op gevaarlijke situaties met behulp van een simulator; (j) de nodige voorzorgsmaatregelen nemen bij het afstappen van het voertuig , meer bepaald met het oog op fietsers . [Am. 173] 7. Rijvaardigheid en rijgedrag met betrekking tot de categorieën B, B1 en BE (1) Rijklaar maken en technische controle van het voertuig in verband met de verkeersveiligheid De kandidaten moeten door middel van de onderstaande handelingen aantonen dat zij goed voorbereid aan het examen kunnen beginnen en het voertuig rijklaar kunnen maken: (a) verstellen van de zitplaats van de bestuurder voor een juiste zithouding; (b) afstellen van de achteruitkijkspiegels, veiligheidsgordel en hoofdsteun (indien aanwezig); (c) controleren of de portieren goed gesloten zijn; (d) steekproefsgewijze controle van banden, stuurinrichting, remmen, vloeistoffen (bijvoorbeeld motorolie, koelvloeistof, ruitensproeiervloeistof), verlichting, reflectoren, richtingaanwijzers en claxon; (e) controle van de veiligheid met betrekking tot de lading van het voertuig: carrosserie, plaatwerk, laaddeuren, cabineslot, manier van laden, vastzetten lading (alleen categorie BE); (f) controle van het koppelmechanisme en de elektrische en remverbindingen (alleen categorie BE). (2) Categorieën B en B1: bijzondere verrichtingen in verband met de verkeersveiligheid Een aantal van de onderstaande verrichtingen moet worden getest (ten minste twee van de vier punten, waarvan één achteruitrijdend): (a) in rechte lijn achteruitrijden of achteruitrijdend rechts of links een bocht omgaan en daarbij op de juiste rijstrook blijven; (b) keren met voor- en achteruitschakeling; (c) parkeren op en verlaten van een parkeerruimte (evenwijdig aan of schuin of loodrecht ten opzichte van de weg gelegen, vooruit en achteruit, zowel op een vlakke weg als op een stijgende of dalende weg); (d) remmen tot stilstand; een noodstop is facultatief. (3) Categorie BE: bijzondere verrichtingen in verband met de verkeersveiligheid: (a) koppelen en loskoppelen van een aanhangwagen aan/van een motorvoertuig; aan het begin van deze verrichting moeten het voertuig en de aanhangwagen naast elkaar staan (niet in elkaars verlengde); (b) achteruitrijdend een bocht maken met een door de lidstaten zelf vast te stellen loop; (c) veilig parkeren voor laden/lossen. (4) Rijgedrag De kandidaten moeten in normale verkeerssituaties veilig en met de vereiste voorzichtigheid de volgende handelingen uitvoeren: (a) wegrijden: na parkeren, na een stop in het verkeer; een oprit verlaten; (b) rijden op rechte wegen; tegenliggers passeren, ook bij wegversmallingen; (c) rijden door bochten; (d) kruispunten: naderen en oversteken van kruispunten en overwegen; (e) veranderen van richting: naar links en rechts; veranderen van rijstrook; (f) oprijden/verlaten van snelwegen of vergelijkbare wegen (indien aanwezig): invoegen vanaf de invoegstrook; uitvoegen op de uitvoegstrook; (g) inhalen/passeren: inhalen van andere verkeer andere weggebruikers, met inbegrip van fietsers (indien mogelijk); obstakels voorbijrijden, bijvoorbeeld geparkeerde auto’s; ingehaald worden (indien mogelijk); [Am. 174] g bis) zelfstandig rijden naar een bepaalde bestemming, behoudens specifieke aanwijzingen om af te slaan; [Am. 175] (h) speciale verkeerselementen (indien aanwezig): rotondes; rotondes nemen met een groot voertuig; rechts en links rijden; spoorwegovergangen; tram-/bushaltes; voetgangersoversteekplaatsen; fietsstroken; rijden over stijgende/dalende weg over een lange afstand; veranderingen in hellingsgraad; tunnels; [Am. 176] h bis) interactie met andere weggebruikers, waaronder het rekening houden met dode hoeken en correct gebruik van richtingaanwijzers; [Am. 177] (i) de nodige voorzorgsmaatregelen nemen bij het betreden en verlaten van het voertuig , waaronder ervoor zorgen dat het veilig is de deur van het voertuig te openen en dat dit geen gevaar oplevert voor andere weggebruikers, zoals voetgangers, fietsers en gebruikers van micromobiliteit, met bijzondere nadruk op het feit dat de deur moet worden geopend met de hand die er het verst van verwijderd is ; [Am. 178] (j) reageren en anticiperen op gevaarlijke situaties , ook met behulp van een simulator. [Am. 179] 8. Rijvaardigheid en rijgedrag met betrekking tot de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 en D1E. (1) Rijklaar maken en technische controle van het voertuig in verband met de verkeersveiligheid De kandidaten moeten door middel van de onderstaande handelingen aantonen dat zij goed voorbereid aan het examen kunnen beginnen en het voertuig rijklaar kunnen maken: (a) verstellen van de zitplaats van de bestuurder voor een juiste zithouding; (b) afstellen van de achteruitkijkspiegels, veiligheidsgordel en hoofdsteun (indien aanwezig); (c) steekproefsgewijze controle van banden, stuurinrichting, remmen, verlichting, reflectoren, richtingaanwijzers en claxon; (d) controle van de rembekrachtigings- en de stuurbekrachtigingsinrichting; controle van de wielen, wielmoeren, spatborden, voorruit, ruiten en ruitenwissers, vloeistoffen (bijvoorbeeld motorolie, koelvloeistof en ruitensproeiervloeistof); controle en gebruik van alle onderdelen op het dashboard, inclusief de controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EU) nr. 165/2014. De laatstgenoemde eis geldt niet voor aanvragers van een rijbewijs voor een voertuig van categorie C1 of C1E dat niet onder deze verordening valt; (e) controle van de luchtdruk, luchttanks en de wielophanging; (f) controle van de veiligheid met betrekking tot de lading van het voertuig: carrosserie, plaatwerk, laaddeuren, laadmechanisme (indien aanwezig), cabineslot (indien aanwezig), manier van laden, vastzetten lading (alleen categorieën C, CE, C1, C1E); (g) controle van het koppelmechanisme en de elektrische en remverbindingen (alleen categorieën CE, C1E, DE, D1E); (h) in staat zijn bijzondere maatregelen te treffen voor de veiligheid van het voertuig; controle van carrosserie, bedrijfsdeuren, nooduitgangen, EHBO-benodigdheden, brandblussers en andere veiligheidsvoorzieningen (alleen categorieën D, DE, D1, D1E); (i) lezen van een wegenkaart, routeplanner, inclusief het gebruik van elektronische navigatiesystemen (facultatief). (2) Bijzondere verrichtingen in verband met de verkeersveiligheid: (a) koppelen en loskoppelen van een aanhangwagen aan/van een motorvoertuig; aan het begin van deze verrichting moeten het voertuig en de aanhangwagen naast elkaar staan (niet in elkaars verlengde) (alleen categorieën CE, C1E, DE, D1E); (a bis) diverse koppelingsmechanismen tussen aanhangwagens en vrachtwagens, rekening houdend met de opleggerkoppeling voor gelede voertuigen (voor opleggers) en de trekhaakkoppeling voor aanhangwagens met dissel (voor ongelede vrachtwagens), alsmede de standaardbedrijfsprocedures en -protocollen voor het aansluiten en loskoppelen van aanhangwagens van vrachtwagens met behulp van deze koppelingsmechanismen; [Am. 184] (b) achteruitrijdend een bocht maken met een door de lidstaten zelf vast te stellen loop; (c) veilig parkeren voor laden/lossen bij een laadvloer/laadhelling of soortgelijke inrichting (alleen categorieën C, CE, C1, C1E , T ); [Am. 185] (d) parkeren om passagiers veilig in of uit de bus te laten stappen (alleen categorieën D, DE, D1, D1E). (3) Rijgedrag De kandidaten voeren in normale verkeerssituaties veilig en met inachtneming van alle nodige voorzorgen de volgende handelingen uit: (a) wegrijden: na parkeren, na een stop in het verkeer; verlaten van een oprit; (b) rijden op rechte wegen; tegenliggers passeren, ook bij wegversmallingen; (c) rijden door bochten; (d) kruispunten: naderen en oversteken van kruispunten en overwegen; (e) veranderen van richting: naar links en rechts; veranderen van rijstrook , keren op de weg ; [Am. 186] (e bis) rekening houden met dode hoeken; [Am. 187] (f) oprijden/verlaten van snelwegen of vergelijkbare wegen (indien aanwezig): invoegen vanaf de invoegstrook; uitvoegen op de uitvoegstrook; (g) inhalen/passeren: inhalen van ander verkeer andere weggebruikers en gebruikers van micromobiliteit, met inbegrip van fietsers en voetgangers (indien mogelijk); obstakels voorbijrijden, bijvoorbeeld geparkeerde auto’s; ingehaald worden (indien mogelijk); [Am. 188] (h) speciale verkeerselementen (indien aanwezig) : rotondes nemen met een groot voertuig; naar links en naar rechts ; spoorwegovergangen; tram-/bushaltes; voetgangersoversteekplaatsen , fietsstroken ; stijgende/dalende weg over een lange afstand; tunnels; [Am. 189] (i) de nodige voorzorgsmaatregelen nemen bij het afstappen betreden en verlaten van het voertuig , waaronder ervoor zorgen dat het veilig is de deur van het voertuig te openen en dat dit geen gevaar oplevert voor andere weggebruikers, zoals voetgangers, fietsers en gebruikers van micromobiliteit; [Am. 190] i bis) de voorzorgsmaatregelen die moeten worden genomen om een voertuig veilig te betreden en te verlaten. [Am. 191] (4) Veilig en energie-efficiënt rijden: (a) tijdens het rijden de veiligheid waarborgen en het brandstof-/energieverbruik en de uitstoot verminderen tijdens het optrekken, afremmen of op stijgende en dalende hellingen , afstand tot de voorligger; inhalen in een bocht, verandering van rijstrook, voorrangsregels, snelheidslimieten ; [Am. 192] (b) reageren en anticiperen op gevaarlijke situaties , ook met behulp van een simulator. [Am. 193] 9. Beoordeling tijdens het praktische examen (1) Tijdens elke rijsituatie vermeld in de punten 6, 7 en 8 wordt beoordeeld in hoeverre de kandidaat in staat is het voertuig te bedienen en of hij of zij in staat is volkomen veilig aan het verkeer deel te nemen. De examinator moet zich tijdens het gehele examen veilig voelen. Rijfouten of gevaarlijk rijgedrag die de veiligheid van het examenvoertuig, de passagiers of de medeweggebruikers direct in gevaar brengen, hebben ongeacht of de examinator al dan niet heeft moeten ingrijpen, tot gevolg dat de kandidaat wordt afgewezen. Het staat de examinator in dat geval vrij het praktische examen voortijdig te beëindigen. De examinatoren moeten worden opgeleid om de vaardigheid van de kandidaten om in alle opzichten veilig te rijden, correct te beoordelen. Op de werkzaamheden van de examinatoren moet door een door de lidstaat erkend onafhankelijk lichaam controle en toezicht worden uitgeoefend met het oog op een correcte en consequente foutenbeoordeling, overeenkomstig de in deze bijlage vastgestelde normen. [Am. 194] (2) Tijdens de beoordeling moet de examinator in het bijzonder aandacht schenken aan het feit of de kandidaat defensief en sociaal rijgedrag vertoont. Dit gedrag moet overeenkomen met de algehele rijstijl en de examinator moet hiermee rekening houden bij de beeldvorming van de kandidaat. Hiertoe behoren het aanpassend en zelfverzekerd (veilig) rijden. Daarbij moet echter rekening worden gehouden met de weg- en weersomstandigheden, medeweggebruikers, de veiligheid van de overige weggebruikers (met name de kwetsbare weggebruikers) en anticipatievermogen. (3) De examinator moet tevens beoordelen of de kandidaat op de onderstaande punten voldoende presteert: (a) beheersing van het voertuig; hierbij moet worden gekeken naar: correct gebruik van de veiligheidsgordels, moderne veiligheids- en rijhulpmiddelen, achteruitkijkspiegels, hoofdsteunen; zitplaats; correct gebruik van verlichting en andere voorzieningen; correct gebruik van de koppeling, versnellingsbak, gaspedaal, reminrichting (inclusief de derde reminrichting, indien aanwezig), stuurinrichting; beheersing van het voertuig onder uiteenlopende omstandigheden, bij verschillende snelheden; evenwichtig rijgedrag; gewicht, afmetingen en eigenschappen van het voertuig; gewicht en type lading (alleen categorieën BE, C, CE, C1, C1E, DE, D1E , T ); het comfort van de passagiers (alleen categorieën D, DE, D1, D1E) (niet te snel optrekken, soepel rijgedrag en gelijkmatig remmen); [Am. 195] (b) zuinig , veilig en energie-efficiënt rijden, hierbij moet worden gelet op het aantal omwentelingen per minuut en het schakelen, remmen en versnellen en het gebruik van in het voertuig ingebouwde rij- en/of veiligheidshulpmiddelen (alleen categorieën B, BE, C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E); [Am. 196] (c) voldoen aan de regels inzake waarneming: rondom kijken; spiegels en nieuwe technologieën goed gebruiken; dichtbij, verder weg, ver kijken; [Am. 197] (d) voorrang verlenen: voorrang op kruispunten en overwegen; voorrang verlenen op andere punten (bijvoorbeeld bij het veranderen van richting of rijstrook en bij bijzondere verrichtingen); (e) de juiste positie kiezen op de weg: juiste positie op de weg, de rijstrook, de rotonde en door bochten, die past bij het type en de eigenschappen van het voertuig; voorsorteren; (f) afstand bewaren: voldoende afstand bewaren voor en naast het voertuig; voldoende afstand bewaren van andere medeweggebruikers, met name zwakke weggebruikers; (g) snelheidsbeperkingen en -aanbevelingen respecteren: de maximumsnelheid niet overschrijden; snelheid aanpassen aan de weers- en verkeersomstandigheden en indien nodig aan de nationale snelheidslimiet; rijden met een snelheid waarbij het tot stilstand komen vóór een zichtbare en vrije weg mogelijk is; snelheid aanpassen aan die welke wordt aangehouden door andere, soortgelijke weggebruikers; (h) verkeerslichten, verkeerstekens en andere voorzieningen respecteren: correct gedrag bij verkeerslichten; opvolgen van de instructies van verkeersregelaars; correct gedrag bij verkeerstekens (verbods- of gebodsborden); correct gedrag bij wegmarkeringen; (i) signalen respecteren: signalen geven op de juiste momenten; correct richting aangeven; correct reageren op signalen van andere weggebruikers; (j) controle over remmen en stoppen: tijdig gas minderen, afremmen of stoppen, waarbij rekening moet worden gehouden met de omstandigheden; anticipatievermogen; gebruik van de verschillende reminrichtingen (alleen categorieën C, CE, D, DE); gebruik van andere snelheidsbegrenzers dan remmen en gebruik van in het voertuig ingebouwde technologieën (alleen categorieën C, CE, D, DE). [Am. 198] 10. Duur van het examen De duur van het examen en de af te leggen afstand moeten voldoende zijn voor de in deel B van deze bijlage genoemde beoordeling van de rijvaardigheid en het rijgedrag. Het examen met betrekking tot het rijgedrag mag voor de categorieën A, A1, A2, B, B1 en BE nooit minder dan 25 minuten en voor de overige categorieën nooit minder dan 45 minuten duren. Niet inbegrepen zijn de kennismaking met de kandidaat, het rijklaar maken van het voertuig, de technische controle van het voertuig in verband met de verkeersveiligheid, de bijzondere verrichtingen en de bekendmaking van de uitslag van het praktische examen. 11. Plaats van het examen Het examenonderdeel voor de beoordeling van de bijzondere verrichtingen kan op een speciaal terrein plaatsvinden. Het examenonderdeel voor de beoordeling van het rijgedrag wordt zo mogelijk afgenomen op wegen buiten de bebouwde kom, autowegen en autosnelwegen (of gelijkwaardig), alsmede straten in de stad van uiteenlopende aard (zoals woonwijken, gebieden waar niet harder dan 30 of 50 km per uur mag worden gereden en auto-/snelwegen binnen de stad), waar zich de verschillende moeilijkheden voordoen waarmee een bestuurder kan worden geconfronteerd. Het is wenselijk dat het examen in verschillende situaties van verkeersdrukte plaatsvindt. De examinator moet de tijd die op de weg wordt doorgebracht optimaal gebruiken door uiteenlopende verkeerssituaties op te zoeken, zodat het rijgedrag van de kandidaat in de verschillende situaties goed kan worden beoordeeld. Daarbij moet met name worden gelet op de overgang tussen de verschillende situaties. II. KENNIS, RIJVAARDIGHEID EN RIJGEDRAG VOOR HET BESTUREN VAN EEN GEMOTORISEERD VOERTUIG Bestuurders van alle gemotoriseerde voertuigen moeten op elk willekeurig moment voldoen aan eisen inzake kennis, rijvaardigheid en rijgedrag zoals beschreven in de punten 1 tot en met 9, zodat zij in staat zijn: – verkeersrisico’s en gevaren te onderkennen en te anticiperen en de ernst ervan te beoordelen; – controle over hun voertuig te hebben om geen gevaarlijke situaties te scheppen, en adequaat te reageren wanneer dergelijke situaties zich voordoen; – de verkeersregels in acht te nemen, met name die welke gericht zijn op het voorkomen van verkeersongevallen en het verzekeren van een vlotte doorstroming van het verkeer; – de voornaamste technische defecten van hun voertuig te ontdekken, met name die welke de veiligheid in gevaar brengen, en die adequaat te laten verhelpen; – rekening te houden met alle factoren die het rijgedrag nadelig beïnvloeden (alcohol, vermoeidheid, verminderd gezichtsvermogen , gebruik van elektronische apparaten enz.), teneinde volledig in staat te blijven tot veilig rijgedrag; [Am. 199] – bij te dragen tot de veiligheid van alle weggebruikers, in het bijzonder de kwetsbare weggebruikers, door naar behoren rekening te houden met de medeweggebruikers; – voldoende kennis te hebben van risicofactoren in verband met fietsers, voetgangers en gebruikers van middelen voor micromobiliteit; [Am. 200] – voldoende kennis te hebben van de veiligheid in verband met het gebruik van voertuigen die op alternatieve brandstoffen rijden; – voldoende kennis te hebben over het gebruik van geavanceerde rijhulpsystemen en andere vormen van automatisering van een voertuig. De lidstaten kunnen worden aangemoedigd om de nodige maatregelen vast te stellen en te nemen om te waarborgen dat bestuurders die niet meer voldoen aan de eisen inzake kennis, rijvaardigheid en rijgedrag zoals beschreven in de punten 1 tot en met 9, die kennis en vaardigheden terugkrijgen en het vereiste rijgedrag voor het besturen van een mechanisch aangedreven gemotoriseerd voertuig kunnen voortzetten. De lidstaten kunnen inkomsten die uit hoofde van Richtlijn (EU) 2015/413 daarvoor bestemd zijn voor deze maatregelen gebruiken. [Am. 201] . Bijlage III MINIMUMNORMEN INZAKE LICHAMELIJKE EN GEESTELIJKE GESCHIKTHEID VOOR HET BESTUREN VAN EEN GEMOTORISEERD VOERTUIG [Ams. 258, 327 en 338] DEFINITIES 1. Voor de toepassing van deze bijlage worden de bestuurders in twee groepen ingedeeld: (1) Groep 1: bestuurders van voertuigen van de categorieën A, A1, A2, AM, B, B1 , en BE en T ; [Am. 202] (2) Groep 2: bestuurders van voertuigen van de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 en D1E; (3) In de nationale wetgeving kunnen worden bepalingen worden opgenomen om de voor de bestuurders van groep 2 bestemde bepalingen van deze bijlage toe te passen op de bestuurders van voertuigen van categorie B die hun rijbewijs voor de uitoefening van hun beroep gebruiken (taxi’s, ziekenauto’s, enz.). [Am. 203] 2. Naar analogie hiervan worden de aanvragers van een eerste rijbewijs of verlenging van een rijbewijs ingedeeld in de groep waartoe zij behoren, nadat het rijbewijs is afgegeven of verlengd. MEDISCHE ONDERZOEKEN GESCHIKTHEID VOOR HET BESTUREN VAN EEN GEMOTORISEERD VOERTUIG [Ams. 259, 328 en 339] 3. Groep 1: De aanvragers moeten een zelfevaluatie van hun fysieke en geestelijke geschiktheid uitvoeren voor het besturen van een gemotoriseerd voertuig een zelfevaluatie uitvoeren of een medisch onderzoek ondergaan volgens het nationale systeem van de lidstaat van gewone verblijfplaats . [Ams. 260 en 329] De aanvragers moeten een medisch onderzoek ondergaan, indien uit de zelfevaluatie waaronder een passend onderzoek van hun gezichtsvermogen zoals beschreven in punt 6, wanneer fysieke en geestelijke geschiktheid, bij het vervullen van de vereiste formaliteiten worden vervuld of tijdens het examen dat zij moeten afleggen voor het verkrijgen van een rijbewijs, naar aanleiding waarvan een met redenen omkleed medisch advies wordt afgegeven door een medische instantie wier deskundigheid relevant is voor de complexiteit van de verschillende doeleinden van deze bijlage blijkt dat zij waarschijnlijk één of meer van de in deze bijlage vermelde lichamelijke of geestelijke gebreken hebben . [Am. 205] Voor bestuurders geldt dezelfde procedure bij het verlengen Bij de verlenging van hun rijbewijs kunnen bestuurders worden onderworpen aan een medisch onderzoek voor het besturen van een gemotoriseerd voertuig, de zelfbeoordeling of een andere vorm van beoordeling van de rijgeschiktheid overeenkomstig het nationale systeem dat in de lidstaat van hun gewone verblijfplaats van kracht is . [Ams. 262, 331 en 341] 3 bis. De lidstaten kunnen voor de afgifte of verlenging van een rijbewijs strengere normen en regels vaststellen dan de in deze bijlage vervatte bepalingen. [Am. 206] 4. Groep 2: De aanvragers moeten vóór de eerste afgifte van een rijbewijs een medisch onderzoek van hun lichamelijke en geestelijke geschiktheid ondergaan voor het besturen ondergaan vóór de eerste afgifte van een gemotoriseerd voertuig rijbewijs ; vervolgens worden de bestuurders bij elke verlenging van het rijbewijs getest volgens het nationale systeem van de lidstaat van normaal verblijf. Het medisch onderzoek kan worden verricht door een huisarts, op voorwaarde dat hij of zij de in artikel 10, lid 8 bis, bedoelde onlineopleiding heeft gevolgd. [Am. 207] 4 bis. Voor bestuurders geldt dezelfde procedure bij het verlengen van hun rijbewijs. [Am. 208] 5. De lidstaten kunnen voor de afgifte of verlenging van een rijbewijs strengere normen vaststellen dan de in deze bijlage vervatte normen. GEZICHTSVERMOGEN 6. Iedere aanvrager van een rijbewijs of de verlenging daarvan moet de nodige onderzoeken ondergaan om met behulp van een erkende visuskaart vast te stellen of hij/zij beschikt over voldoende gezichtsscherpte en gezichtsveld voor het besturen van motorvoertuigen gemotoriseerde voertuigen . Indien daarover twijfel bestaat, moet hij/zij door een bevoegde medische instantie of een gekwalificeerde oogzorgspecialist met wettelijke erkenning in de betreffende lidstaat worden onderzocht. Bij dat onderzoek moet vooral gelet worden op: de gezichtsscherpte, het gezichtsveld, het gezichtsvermogen in het schemerdonker, de licht- en contrastgevoeligheid, diplopie en andere visuele functies die essentieel zijn voor de veilige besturing van een motorvoertuig. [Am. 209] Aan bestuurders van groep 1 die niet aan de norm voor het gezichtsveld of de gezichtsscherpte kan worden voldaan, kan een rijbewijs worden toegekend in “uitzonderlijke, individuele gevallen”, indien er redenen zijn om aan te nemen dat de afgifte van een rijbewijs aan de kandidaat de verkeersveiligheid niet in het gedrang zou brengen; in die gevallen moet de bestuurder door een bevoegde medische instantie of een gekwalificeerde oogzorgspecialist met wettelijke erkenning in de betreffende lidstaat worden onderzocht om aan te tonen dat er geen sprake is van andere beschadigingen van de visuele functies, zoals lichtschitteringen (glare), contrastgevoeligheid of een te beperkt gezichtsvermogen bij schemerlicht. De bestuurder of aanvrager moet tevens met goed gevolg een door een bevoegde instantie georganiseerde praktijktest afleggen. [Am. 210] Groep 1: (1) Iedere aanvrager van een rijbewijs of van verlenging van een rijbewijs moet, zo nodig met optische correctie, een binoculaire gezichtsscherpte hebben van ten minste 0,5 (decimale notatie) . [Am. 211] Voorts moet het horizontale gezichtsveld minstens 120° bedragen, het gezichtsbereik moet minstens 50° links en rechts en 20° naar boven en beneden reiken. Binnen een straal van 20 graden vanuit het centrum van het gezichtsveld mogen zich geen gebreken voordoen. Indien een progressieve oogziekte wordt ontdekt of gemeld, kan het rijbewijs worden afgegeven of verlengd mits de aanvrager zich periodiek door een bevoegde medische instantie laat onderzoeken. (2) Iedere aanvrager van een rijbewijs of van een verlenging van een rijbewijs die het gezichtsvermogen van één oog volledig is kwijtgeraakt of die, bijvoorbeeld in geval van diplopie, slechts één oog gebruikt, moet een gezichtsscherpte, zo nodig met optische correctie, van ten minste 0,5 (decimale notatie) hebben. De bevoegde medische instantie moet daarbij verklaren dat dit monoculaire zien al zo lang bestaat dat de betrokkene zich daaraan heeft aangepast, en dat het gezichtsveld van het oog voldoet aan de in punt 6.1 vastgestelde normen. [Am. 212] (3) Na een recent geval van diplopie of verlies van het gezichtsvermogen van één oog moet een passende aanpassingsperiode (bijvoorbeeld zes maanden) in acht worden genomen tijdens welke geen motorvoertuig mag worden bestuurd. Na die periode mag de bestuurder hij of zij pas opnieuw een motorvoertuig besturen na gunstig advies van gezichts- en rijdeskundigen. De instantie kan voorschriften van beperkte duur en, indien nodig, beperkingen voor het rijden in de nacht vaststellen. [Am. 213] Groep 2: (4) Iedere aanvrager van een rijbewijs of verlenging van een rijbewijs moet, zo nodig met optische correctie, beschikken over een gezichtsscherpte van minstens 0,8 (decimale notatie) voor het beste oog en 0,1 (decimale notatie) voor het minder goede oog. Indien de waarden 0,8 en 0,1 met een optische correctie worden bereikt, moet de correctie van de minimale gezichtsscherpte (0,8 en 0,1) zijn verkregen door brilglazen die niet sterker mogen zijn dan 8 dioptrieën, of door contactlenzen. De correctie moet goed worden verdragen. Het medisch onderzoek kan worden verricht door een huisarts die de in artikel 10, lid 8 bis, bedoelde onlineopleiding heeft gevolgd. [Am. 214] Voorts moet het horizontale gezichtsveld voor beide ogen minstens 160° bedragen, het gezichtsbereik moet minstens 70° links en rechts en 30° naar boven en beneden reiken. Binnen een straal van 30 graden vanuit het centrum van het gezichtsveld mogen zich geen gebreken voordoen. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder aanmerkelijke gebreken heeft met betrekking tot het gezichtsvermogen bij schemerlicht en lijdt aan een verminderde contrastgevoeligheid , ontoereikend zicht na verblinding, met onvoldoende hersteltijd, zelfs bij het beste oog, of diplopie. [Am. 215] Na een substantiële terugval van het gezichtsvermogen van één oog moet een passende aanpassingsperiode (bijvoorbeeld zes maanden) in acht worden genomen tijdens welke geen motorvoertuig mag worden bestuurd. Na die periode mag de bestuurder hij of zij pas opnieuw een motorvoertuig besturen na gunstig advies van gezichts- en rijdeskundigen. De bevoegde medische instantie kan autorijden met eventuele voorschriften of beperkingen toestaan. [Am. 216] GEHOOR 7. Onder voorbehoud van het advies van de bevoegde medische instanties kan het rijbewijs voor iedere aanvrager of bestuurder van groep 2 worden afgegeven of verlengd; bij het medisch onderzoek wordt met name rekening gehouden met de mogelijkheden van compensatie. PERSONEN MET EEN FYSIEKE BEPERKING 8. Het rijbewijs mag niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder aan motorische aandoeningen of beperkingen lijdt waardoor het besturen van een gemotoriseerd voertuig gevaar oplevert. Groep 1: (1) Een rijbewijs met eventueel beperkende voorwaarden mag, nadat daarover door een bevoegde medische instantie advies is uitgebracht, worden afgegeven aan aanvragers of bestuurders met een fysieke beperking. Dat advies moet gebaseerd zijn op een medische beoordeling van de betreffende aandoening of beperking en zo nodig op een praktische test. Daarin moet ook worden aangegeven hoe het voertuig moet worden aangepast en of de bestuurder orthopedische apparatuur nodig heeft. Uit het onderzoek naar de rijvaardigheid en het rijgedrag moet echter blijken dat die apparatuur geen gevaar voor het rijden oplevert. (2) Het rijbewijs mag worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder aan een progressieve aandoening lijdt, mits aan de hand van periodieke controles wordt geverifieerd of de betrokkene nog in staat is zijn voertuig volkomen veilig te besturen. Een rijbewijs mag zonder geregelde medische controle worden afgegeven of verlengd zodra de lichamelijke beperking zich heeft gestabiliseerd. Groep 2: (3) De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra risico’s en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de definitie van deze groep beantwoorden. HART- EN VAATZIEKTEN 9. Hart- en vaataandoeningen of -ziekten kunnen leiden tot een acute beschadiging van de hersenfunctie die een gevaar vormt voor de verkeersveiligheid. Dergelijke aandoeningen vormen een gegronde reden om tijdelijke of permanente rijbeperkingen op te leggen. (1) Voor de volgende hart- en vaataandoeningen mogen de rijbewijzen van aanvragers of bestuurders in de vermelde groepen alleen worden afgegeven of verlengd als de aandoening effectief is behandeld en op voorwaarde dat een medische toestemming is afgegeven en, in voorkomend geval, een periodieke medische keuring wordt uitgevoerd: (a) brady-aritmie (sinus-knooppuntziekte en verstoring van de doorstroming) en tachy-aritmie (supraventriculaire en ventriculaire aritmieën) met een geschiedenis van syncope of syncopale episoden ten gevolge van aritmogene aandoeningen (voor groep 1 en 2); (b) brady-aritmie: sinus-knooppuntziekte en verstoring van de doorstroming met tweedegraads AV-blok (Mobitz II), derdegraads AV-blok of wisselende bundeltakblok (uitsluitend voor groep 2); (c) tachy-aritmie (supraventriculaire en ventriculaire aritmie) met: – structurele hartziekte en aanhoudende ventriculaire tachycardie (VT) (voor groep 1 en 2), of – niet-aanhoudende polymorfe VT, aanhoudende ventriculaire tachycardie of met een indicatie voor een defibrillator (uitsluitend voor groep 2); (d) symptomatisch voor angina (voor groep 1 en 2); (e) implantatie of vervanging van een permanente pacemaker (uitsluitend voor groep 2); (f) implantatie of vervanging van een defibrillator of passende of niet-passende defibrillatorschok (uitsluitend voor groep 1); (g) syncope (tijdelijk verlies van bewustzijn en evenwicht, gekenmerkt door snel begin, korte duur en spontaan herstel, ten gevolge van algemene cerebrale hypoperfusie, vermoedelijk ten gevolge van reflexsyncope, met onbekende oorzaak, zonder aanwijzingen van onderliggende hartziekte) (voor groep 1 en 2); (h) acuut coronair syndroom (voor groep 1 en 2); (i) stabiele angina wanneer de symptomen zich niet voordoen bij milde inspanningen (voor groep 1 en 2); (j) percutane coronaire ingreep (PCI) (voor groep 1 en 2); (k) coronaire bypass-operatie (CABG — Coronary Artery Bypass Graft) (voor groep 1 en 2); (l) beroerte/transiënte ischemische aanval (TIA) (voor groep 1 en 2); (m) significante stenose van de carotis (uitsluitend voor groep 2); (n) maximale aortadiameter van meer dan 5,5 cm (uitsluitend voor groep 2); (o) hartfalen: – New York Heart Association (NYHA) I, II, III (uitsluitend voor groep 1); – volgens NYHA I en II moet de linker ventriculaire ejectiefractie minstens 35 % bedragen (uitsluitend voor groep 2); (p) harttransplantatie (voor groep 1 en 2); (q) hulpmiddel voor ondersteuning hartslag (uitsluitend voor groep 1); (r) hartklepoperatie (voor groep 1 en 2); (s) maligne hypertensie (hoogte systolische bloeddruk ≥ 180 mmHg of diastolische bloeddruk ≥ 110 mmHg, geassocieerd met naderende of geleidelijke orgaanschade) (voor groep 1 en 2); (t) klasse III bloeddruk (diastolische bloeddruk ≥ 110 mmHg en/of systolische bloeddruk ≥ 180 mmHg) (alleen voor groep 2); (u) congenitale hartaandoening (voor groep 1 en 2); (v) hypertrofische cardiomyopathie zonder syncope (uitsluitend voor groep 1); (w) lang QT-syndroom met syncope, Torsade des Pointes of QTc > 500 ms (uitsluitend voor groep 1). (2) Voor de volgende cardiovasculaire aandoeningen worden geen rijbewijzen afgegeven of verlengd voor aanvragers of bestuurders in de vermelde groepen: (a) implantatie van een defibrillator (uitsluitend groep 2); (b) perifeer vaatlijden — Aneurysma aortae abdominalis en aneurysma aortae thoracalis, als de maximumdiameter van de aorta een aanzienlijk risico inhoudt op plotselinge breuk en plotselinge invalidiserende gebeurtenis (voor groepen 1 en 2); (c) hartfalen: – NYHA IV (uitsluitend voor groep 1), – NYHA III en IV (uitsluitend voor groep 2); (d) hulpmiddel voor ondersteuning hartslag (uitsluitend voor groep 2); (e) valvulaire hartziekte met aorta-insufficiëntie, aortastenose, mitralisinsufficiëntie of mitralisstenose als het functioneel vermogen wordt geschat op NYHA IV of als er syncopale episodes zijn geweest (uitsluitend voor groep 1); (f) valvulaire hartziekten in NYHA III of IV of met een ejectiefractie (EF) van minder dan 35 %, mitralisstenose en ernstige pulmonale hypertensie of met ernstige echocardiografische aortastenose of aortastenose die syncope veroorzaakt; met uitzondering van asymptomatische ernstige aortastenose indien voldaan is aan de testvoorschriften inzake bestandheid tegen inspanningen (uitsluitend voor groep 2); (g) structurele en elektrische cardiomyopathie — hypertrofe cardiomyopathie met geschiedenis van syncope of wanneer twee of meer van de volgende aandoeningen aanwezig zijn: wanddikte linkerventrikel (LV) > 3 cm, niet-aanhoudende ventriculaire tachycardie, familieanamnese van plotse dood (bij een bloedverwant in eerste graad), geen verhoging van de bloeddruk bij inspanning (uitsluitend voor groep 2); (h) lang QT-syndroom met syncope, Torsade des Pointes en QTc > 500 ms (uitsluitend voor groep 2); (i) Brugada-syndroom met syncope of plotse hartdood (voor groep 1 en 2). Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd in uitzonderlijke gevallen, op voorwaarde dat dit naar behoren wordt gerechtvaardigd door bevoegd medisch advies en onder voorbehoud van een periodieke medische keuring, teneinde ervoor te zorgen dat de betrokkene nog in staat is om het voertuig veilig te besturen, rekening houdend met het effect van de medische aandoening. (3) Andere cardiomyopathieën Het risico van plotselinge gebeurtenissen die tot een handicap kunnen leiden, wordt beoordeeld bij aanvragers of bestuurders met duidelijk omschreven cardiomyopathieën (bijvoorbeeld aritmogene cardiomyopathie van de rechterhartkamer, non-compaction cardiomyopathie, catecholaminerge polymorfe ventriculaire tachycardie en kort-QT syndroom) of met nog niet vastgestelde nieuwe cardiomyopathieën. Een zorgvuldige evaluatie door een specialist is vereist. De prognose van de specifieke cardiomyopathie wordt in aanmerking genomen. (4) De lidstaten mogen de afgifte of verlenging van een rijbewijs voor aanvragers of bestuurders met andere hart- en vaatziekten beperken. DIABETES MELLITUS 10. Voor de volgende punten gelden de volgende definities: “ernstige hypoglycemie” een persoon heeft behoefte aan bijstand van een andere persoon; “recurrente hypoglycemie”: een tweede geval van ernstige hypoglycemie in een periode van twaalf maanden. Groep 1: (1) Een rijbewijs mag worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder lijdt aan diabetes mellitus. Personen die medicatie gebruiken, moeten een officieel medisch advies inwinnen en minstens om de vijf jaar geregelde specifieke medische controles ondergaan. (2) Een aanvrager of bestuurder met diabetes die wordt behandeld met medicatie die een risico op hypoglykemie oplevert, moet aantonen dat hij het risico op hypoglykemie begrijpt en de aandoening voldoende onder controle heeft , onder meer door middel van een continu monitoringsysteem indien een bevoegde medische instantie dat nodig acht . [Am. 217] Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder zich onvoldoende bewust is van het risico op hypoglycemie. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder recurrente ernstige hypoglycemie heeft, tenzij dit gebaseerd is op bevoegd medisch advies en geregeld medisch onderzoek. Voor recurrente ernstige hypoglycemie in wakkere toestand mag een rijbewijs niet worden afgegeven of verlengd tot drie maanden na de meest recente aanval. Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd in uitzonderlijke gevallen, op voorwaarde dat dit naar behoren wordt gerechtvaardigd door bevoegd medisch advies en onder voorbehoud van een periodieke medische keuring, teneinde ervoor te zorgen dat de betrokkene nog in staat is om het voertuig veilig te besturen, rekening houdend met het effect van de medische aandoening. Groep 2: (3) In bepaalde gevallen kan een rijbewijs van groep 2 worden afgegeven aan een bestuurder die aan diabetes mellitus lijdt. Wanneer een bestuurder of aanvrager medicatie gebruikt die hypoglycemie kan veroorzaken (met insuline en bepaalde tabletten), zijn de volgende criteria van toepassing: (a) er heeft zich geen ernstige hypoglycemie voorgedaan tijdens de afgelopen twaalf maanden; (b) de bestuurder heeft de hypoglycemie volledig onder controle; (c) de bestuurder moet aantonen dat de aandoening op passende wijze onder controle is via glucosesensoren in het bloed, een insulinepomp, insulinepen en/of hybride ringleiding door minstens tweemaal per dag en op voor het rijden relevante tijdstippen een bloedglucosetest uit te voeren; (d) de bestuurder moet aantonen dat hij op de hoogte is van de risico’s van hypoglycemie; (e) de diabetes veroorzaakt geen andere hinderlijke gevolgen. In deze gevallen moet bovendien het advies worden ingewonnen de afgifte of verlenging van het rijbewijs afhangen van het positieve advies van een bevoegde medische instantie en moet de bestuurder of de aanvrager, minstens om de drie jaar, periodieke medische onderzoeken door een medische specialist ondergaan. [Am. 218] (4) Een ernstige hypoglycemie in wakkere toestand, zelfs wanneer er geen verband is met het besturen van een voertuig, moet worden gemeld en moet aanleiding geven tot een nieuwe beoordeling van de rijgeschiktheid. NEUROLOGISCHE ZIEKTEN EN OBSTRUCTIEF SLAAPAPNEUSYNDROOM 11. Voor aanvragers met neurologische aandoeningen en obstructief slaapapneusyndroom gelden de volgende regels. NEUROLOGISCHE ZIEKTEN (1) Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder lijdt aan een ernstige neurologische aandoening, tenzij de aanvraag door een positief officieel medisch advies van een specialist of bevoegde medische instantie wordt ondersteund. [Am. 219] Daartoe worden neurologische stoornissen ten gevolge van ontwikkelingsproblemen, aandoeningen , medische ingrepen of operaties van het centrale of perifere zenuwstelsel die tot cognitieve, gedragsmatige, sensoriële of motorische beperkingen , aantasting van prestaties of het functioneren en evenwichts- en coördinatiestoornissen leiden, beoordeeld op grond van het effect daarvan . Daarbij moet ook rekening worden gehouden met de kans op achteruitgang en de therapietrouw . Aan de afgifte of verlenging van het rijbewijs kan in die gevallen de voorwaarde worden verbonden dat er periodiek onderzoek moet plaatsvinden, indien er kans op achteruitgang bestaat. [Am. 220] OBSTRUCTIEF SLAAPAPNEUSYNDROOM (2) Voor de volgende punten gelden de volgende definities: “matig obstructief slaapapneusyndroom”: 15 tot 29 perioden van apneu of hypoapneu per uur (apneu-hypoapneu-index); “ernstig obstructief slaapapneusyndroom”: apneu-hypoapneu-index van 30 of meer; beide worden in verband gebracht met buitensporige slaperigheid overdag. (3) Als bij aanvragers of bestuurders een matig of ernstig obstructief slaapapneusyndroom wordt vermoed, moeten zij verder medisch advies vragen alvorens een rijbewijs wordt afgegeven of verlengd. Zij kunnen de raad krijgen niet te rijden tot de diagnose is bevestigd. (4) Een rijbewijs mag worden afgegeven aan aanvragers of bestuurders met een matig of ernstig obstructief slaapapneusyndroom als zij kunnen aantonen dat zij hun aandoening voldoende onder controle hebben, een passende behandeling volgen en als gevolg daarvan minder slaperig zijn; zij moeten dit kunnen staven met een officiële medische opinie. (5) Aanvragers of bestuurders met een matig of ernstig obstructief slaapapneusyndroom die in behandeling zijn, moeten een periodiek medisch onderzoek ondergaan met tussenpozen van niet meer dan drie jaar voor bestuurders van groep 1 en één jaar voor bestuurders van groep 2, teneinde na te gaan in welke mate zij de behandeling volgen, de behandeling moeten voortzetten en verdere waakzaamheid geboden is. EPILEPSIE 12. Epileptische aanvallen en andere acute bewustzijnsstoornissen vormen een ernstig gevaar voor de verkeersveiligheid wanneer zij zich tijdens het besturen van een motorvoertuig voordoen. Voor de volgende punten gelden de volgende definities: “epilepsie”: een medische aandoening waarbij een persoon in een periode van minder dan vijf jaar twee of meer epileptische aanvallen heeft gehad; “opgewekte epileptische aanval”: een aanval met een aanwijsbaar oorzakelijk verband, dat kan worden vermeden. Aan een persoon die een beginnende of geïsoleerde epileptische aanval doormaakt of die het bewustzijn verliest, moet een rijverbod worden opgelegd. Een gespecialiseerde arts moet een verslag opstellen waarin de duur van het rijverbod en de noodzakelijke follow-up worden vastgesteld. Om een goede beoordeling van de rijgeschiktheid van een persoon te kunnen maken (met inbegrip van het risico op toekomstige aanvallen), is het uiterst belangrijk om het precieze epilepsiesyndroom en de aard van de aanvallen van een persoon te bepalen alsmede de passende behandeling daarvoor. Dit moet door een neuroloog gebeuren. Groep 1: (1) Aan een bestuurder van groep 1 die aan epilepsie lijdt, wordt een voorwaardelijk rijbewijs toegekend tot hij gedurende een periode van minstens vijf jaar geen aanval meer heeft gehad. Indien de persoon aan epilepsie lijdt, is niet voldaan aan de voorwaarden voor een onvoorwaardelijk rijbewijs. De autoriteit die het rijbewijs afgeeft, wordt daarvan op de hoogte gebracht. (2) Opgewekte epileptische aanval: een aanvrager die een opgewekte epileptische aanval heeft gehad met een aanwijsbaar oorzakelijk verband, waarvan het weinig waarschijnlijk is dat het zich opnieuw zal voordoen achter het stuur, kan na een neurologisch onderzoek op individuele basis rijgeschikt worden verklaard (het onderzoek moet desgevallend gebeuren in overeenstemming met andere toepasselijke bepalingen van bijlage III, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van alcohol of andere comorbiditeit). (3) Eerste of eenmalige niet-opgewekte aanval: een aanvrager die een eenmalige niet-opgewekte epileptische aanval heeft gehad, kan rijgeschikt worden verklaard na een periode van zes maanden zonder aanvallen en na een passend medisch onderzoek. Nationale autoriteiten kunnen aan bestuurders met een erkende gunstige prognose toestemming verlenen om sneller opnieuw een voertuig te besturen. (4) Andere gevallen van bewustzijnsverlies: bij bewustzijnsverlies moet worden onderzocht hoe groot het risico is op herhaling tijdens het rijden. (5) Epilepsie: bestuurders of aanvragers kunnen na één jaar zonder nieuwe aanvallen rijgeschikt worden verklaard. (6) Uitsluitend aanvallen tijdens de slaap: een bestuurder of aanvrager die uitsluitend tijdens de slaap epileptische aanvallen heeft gehad, kan rijgeschikt worden verklaard wanneer de stabiliteit van dit aanvalspatroon is vastgesteld gedurende een periode die minstens even lang is als de voor epilepsie vereiste aanvalsvrije periode. Na een aanval of crisis in wakkere toestand kan pas een rijbewijs worden afgegeven na een periode van één jaar zonder nieuwe aanval (zie “epilepsie” in punt 12.5). (7) Aanvallen zonder invloed op het bewustzijn of het functioneren: de aanvrager die nooit andere aanvallen heeft gehad dan opgewekte aanvallen waarbij noch het bewustzijn, noch het functioneren worden aangetast, kan rijgeschikt worden verklaard wanneer de stabiliteit van dit aanvalspatroon is vastgesteld gedurende een periode die minstens even lang is als de voor epilepsie vereiste aanvalsvrije periode. Er kan pas een rijbewijs worden afgegeven na een periode van één jaar zonder nieuwe aanvallen (zie “epilepsie” in punt 12.5). (8) Aanvallen door een verandering of vermindering van de anti-epileptische behandeling op vraag van de arts: de patiënt kan worden verzocht niet te rijden vanaf het begin van de reductie van de behandeling en gedurende zes maanden na de stopzetting van de behandeling. Na aanvallen gedurende een verandering of stopzetting van medicatie op doktersadvies mag drie maanden niet worden gereden indien de voormalige behandeling wordt hervat. (9) Na een chirurgische ingreep ter behandeling van epilepsie: zie “epilepsie” in punt 12.5 Groep 2: (10) De aanvrager mag gedurende de vereiste aanvalsvrije periode geen anti-epileptische medicatie gebruiken. De aanvrager heeft passende periodieke medische onderzoeken ondergaan. Na uitvoerig neurologisch onderzoek zijn geen relevante cerebrale pathologieën vastgesteld en op het elektro-encefalogram (EEG) is geen epileptische activiteit waargenomen. Na een acute crisis moet een EEG worden gemaakt en een neurologisch onderzoek worden uitgevoerd. (11) Opgewekte epileptische aanval: een aanvrager die een opgewekte epileptische aanval heeft gehad met een aanwijsbaar oorzakelijk verband, waarvan het weinig waarschijnlijk is dat het zich opnieuw zal voordoen achter het stuur, kan na een neurologisch onderzoek uitsluitend op individuele basis rijgeschikt worden verklaard voor voertuigen voor eigen gebruik en niet voor het vervoer van derden . Na een acute crisis moet een EEG worden gemaakt en een neurologisch onderzoek worden uitgevoerd. [Am. 222] Een persoon met een structureel intracerebraal letsel die een hoger risico op aanvallen loopt, mag geen voertuigen van groep 2 besturen tot het risico op epilepsie gedaald is tot ten hoogste 2 % per jaar. Het onderzoek moet desgevallend plaatsvinden overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van bijlage III (bijvoorbeeld bij alcohol). (12) Eerste of eenmalige niet-opgewekte aanval: na een eerste niet-opgewekte epileptische aanval kan een aanvrager, indien een passend neurologisch onderzoek heeft plaatsgehad, rijgeschikt worden verklaard na een periode van vijf jaar zonder andere aanvallen en tijdens welke hij geen anti-epileptische medicatie heeft gebruikt. Nationale autoriteiten kunnen aan bestuurders met een erkende gunstige prognose toestemming verlenen om sneller opnieuw een voertuig te besturen. [Am. 223] (13) Andere gevallen van bewustzijnsverlies: bij bewustzijnsverlies moet worden onderzocht hoe groot het risico is op herhaling tijdens het rijden. Het risico op herhaling mag niet meer dan 2 % per jaar bedragen. (14) Epilepsie: gedurende een periode van tien jaar, tijdens welke geen anti-epileptische medicatie werd gebruikt, mogen zich geen nieuwe aanvallen voordoen. Nationale autoriteiten kunnen aan bestuurders met een erkende gunstige prognose toestemming verlenen om sneller opnieuw een voertuig te besturen. Dit geldt ook voor zogenaamde “kinderepilepsie”. Bepaalde aandoeningen (bijvoorbeeld een arterioveneuse malformatie of intracerebrale bloedingen) brengen een verhoogd risico op aanvallen mee, zelfs wanneer zich nog geen aanvallen hebben voorgedaan. In dergelijke gevallen moet een onderzoek worden uitgevoerd door een bevoegde medische instantie; een rijbewijs mag niet worden afgegeven wanneer het risico op een aanval meer dan 2 % per jaar bedraagt. MENTALE BEPERKINGEN 13. De volgende regels zijn van toepassing op aanvragers of bestuurders met een mentale of intellectuele beperking. Groep 1: (1) Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd voor aanvragers of bestuurders met: (a) congenitale of door ziekten, trauma’s of neurochirurgische ingrepen ontstane ernstige mentale , cognitieve of gedragsbeperkingen beperkingen ; [Am. 224] (b) ernstige verstandelijke beperkingen; [Am. 225] (c) ernstige gedragsproblemen, uit het verouderingsproces voortvloeiende gedragsproblemen; ernstige met de individuele psychische gesteldheid verband houdende beperkingen van het oordeels- en aanpassingsvermogen of gedragsstoornissen, [Am. 226] tenzij de aanvraag door een officieel medisch advies wordt ondersteund en de betrokkene zo nodig geregeld medisch wordt gecontroleerd. Groep 2: (2) De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra risico’s en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de definitie van deze groep beantwoorden. De bevoegde medische instantie kan voorschriften van beperkte duur vaststellen of beperkingen voor het besturen van voertuigen opleggen. [Am. 227] ALCOHOL 14. Alcoholgebruik vormt een groot gevaar voor de verkeersveiligheid. Gezien de ernst van het probleem moeten artsen grote waakzaamheid aan de dag leggen. Groep 1: (1) Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder aan een alcoholgerelateerde aandoening lijdt alcohol verslaafd is of niet kan afzien van alcoholgebruik wanneer hij aan het verkeer deelneemt, tenzij passende beperkingen worden toegepast door deelname aan een rehabilitatieprogramma, met inbegrip van monitoring en medisch toezicht, en door middel van technologieën die de verslaving kunnen tegengaan ( bijvoorbeeld onder meer door het verplichte gebruik van een alcoholslot). [Am. 228] Rijbewijzen mogen zonder bijkomende beperkingen worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder aan alcohol verslaafd is geweest, na een periode van bewezen onthouding en onder voorbehoud van een positief officieel medisch advies en geregelde medische controle door de bevoegde medische instantie . [Am. 229] Groep 2: (2) De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra risico’s en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de definitie van deze groep beantwoorden. (2 bis) De bevoegde medische instantie kan voorschriften van beperkte duur en, indien nodig, beperkingen voor het besturen van voertuigen vaststellen. [Am. 230] VERDOVENDE MIDDELEN EN GENEESMIDDELEN 15. Voor geneesmiddelen en medische producten gelden de volgende regels. Misbruik: (1) Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder gebruikmaakt van verslaafd is aan psychotrope stoffen of drugs zonder daaraan verslaafd te zijn die stoffen overmatig gebruikt , ongeacht de categorie van het aangevraagde rijbewijs. [Am. 231] Regelmatig gebruik: Groep 1: (2) Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder regelmatig, in welke vorm dan ook, psychotrope stoffen misbruikt of regelmatig gebruikt, indien gebruikt die van nadelige invloed op de gebruikte hoeveelheid van dien aard is rijvaardigheid kunnen zijn, indien dusdanige hoeveelheden worden gebruikt dat de rijvaardigheid het rijgedrag daardoor ongunstig wordt beïnvloed. Hetzelfde geldt voor alle andere geneesmiddelen of geneesmiddelencombinaties die de rijvaardigheid beïnvloeden. De bevoegde medische instantie kan voorschriften van beperkte duur en, indien nodig, beperkingen voor het besturen van voertuigen vaststellen. [Am. 232] Groep 2: (3) De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra risico’s en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de definitie van deze groep beantwoorden en kan voorschriften van beperkte duur en, indien nodig, beperkingen voor het besturen van voertuigen vaststellen . [Am. 233] NIERAANDOENINGEN 16. Voor aanvragers met nieraandoeningen gelden de volgende regels. Groep 1: (1) Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder aan ernstige nierinsufficiëntie lijdt, op voorwaarde dat een officieel medisch advies wordt verstrekt en de betrokkene geregeld medisch wordt onderzocht. Groep 2: (2) Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder aan ernstige irreversibele nierinsufficiëntie lijdt, tenzij in uitzonderingsgevallen op grond van een officieel medisch advies en geregelde medische controle. DIVERSE BEPALINGEN 17. De volgende bepalingen worden als diverse bepalingen beschouwd. Groep 1: (1) Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd indien het een aanvrager of bestuurder betreft met getransplanteerde organen of artificiële implantaten die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, onder voorbehoud van een officieel medisch advies en zo nodig een geregeld medisch onderzoek. Groep 2: (2) De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra risico’s en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de definitie van deze groep beantwoorden. In het algemeen mogen rijbewijzen niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of bestuurder een niet in de voorgaande punten van deze bijlage vermelde aandoening heeft die aanleiding kan vormen tot lichamelijke klachten, waardoor bij het besturen van een motorvoertuig de verkeersveiligheid in gevaar komt, tenzij de aanvraag door een officieel medisch advies wordt ondersteund en de betrokkene, zo nodig, geregeld medisch wordt onderzocht. BIJLAGE IV MINIMUMNORMEN VOOR PERSONEN DIE PRAKTIJKRIJEXAMENS AFNEMEN 1. Vereiste vaardigheden voor een rijexaminator (1) Een persoon die bevoegd is tot het afnemen van een praktisch rijexamen van een kandidaat in een mechanisch aangedreven voertuig moet beschikken over de kennis, de vaardigheden en het inzicht die verband houden met de aspecten vermeld in de punten 1.2 tot en met 1.6. (2) De vaardigheden van een examinator moeten zijn afgestemd op het examineren van een kandidaat die de bevoegdheid wil verkrijgen voor de rijbewijscategorie waarvoor het rijexamen wordt afgelegd. (3) Kennis en begrip van besturen en examineren: (a) theorie van het rijgedrag; (b) risico-inschatting en ongevalvermijding; (c) het handboek van rijexamennormen; (d) de eisen van het rijexamen; (e) het toepasselijke wegen- en verkeersreglement, inclusief de toepasselijke Uniewetgeving en nationale wetgeving en de richtsnoeren voor de uitlegging daarvan; (f) examineringstheorie en -technieken; (g) defensief rijden; (g bis) besef van en aandacht voor de kwetsbaarheid van niet-gemotoriseerde weggebruikers. [Am. 234] (4) Examineringsvaardigheden: (a) accuraat kunnen observeren, monitoren en beoordelen van de algemene prestaties van de kandidaat, met name: (b) correcte en volledige inschatting van gevaarlijke situaties, (c) accurate vaststelling van de oorzaak en de waarschijnlijke gevolgen van dergelijke situaties, (d) vorderingen en fouten opmerken, (e) uniformiteit en consistentie bij het examineren; (f) snel informatie verwerken en hoofdpunten bepalen; (g) anticiperen, mogelijke problemen opmerken en strategieën uitwerken om deze aan te pakken; (h) tijdig opbouwend commentaar geven. (5) Persoonlijke rijvaardigheid: Een persoon die bevoegd is tot het afnemen van een praktisch rijexamen voor een bepaalde rijbewijscategorie, moet zelf in staat zijn dat type mechanisch aangedreven voertuig te besturen naar consistent strenge normen. (6) Kwaliteit van de dienstverlening: (a) er moet worden bepaald en meegedeeld wat de kandidaat kan verwachten tijdens het examen; (b) er moet duidelijk worden gecommuniceerd en de inhoud, de vorm en de taal moeten zijn afgestemd op de toehoorders en de context, en de kandidaten moeten antwoord krijgen op hun vragen; (c) de uitslag van het examen moet duidelijk worden toegelicht; (d) alle kandidaten worden met respect en gelijk behandeld. (7) Kennis van voertuigtechniek en fysica: (a) kennis van voertuigtechniek, zoals besturing, banden, remmen, lichten, met name voor motorfietsen en zware voertuigen; (b) veilig beladen; (c) kennis van de fysische aspecten van het voertuig, zoals snelheid, wrijving, dynamica, energie. (8) Een zuinige/energie-efficiënte en milieuvriendelijke rijstijl. 2. Algemene voorwaarden (1) Een examinator voor het rijbewijs van categorie B: (a) moet sedert ten minste drie jaar houder zijn van een rijbewijs van categorie B; (b) moet ten minste 23 jaar oud zijn; (c) moet over de basisvaardigheden beschikken waarin punt 3 van deze bijlage voorziet en vervolgens de kwaliteitswaarborgings- en periodieke opleidingsactiviteiten hebben gevolgd waarin punt 4 van deze bijlage voorziet; (d) moet een beroepsopleiding hebben gevolgd waarmee ten minste niveau 3 is afgesloten zoals bepaald in de Internationale Standaardclassificatie van het Onderwijs (ISCED) (30) ; (e) mag niet tegelijkertijd werkzaam zijn als commerciële rijinstructeur bij een rijschool. (2) Een examinator voor het rijbewijs van de overige categorieën: (a) moet houder zijn van een rijbewijs van de betrokken categorie of middels een adequate beroepskwalificatie beschikken over gelijkwaardige kennis; (b) moet over de basisvaardigheden beschikken waarin punt 3 van deze bijlage voorziet en vervolgens de kwaliteitswaarborgings- en periodieke opleidingsactiviteiten hebben gevolgd waarin punt 4 van deze bijlage voorziet; (c) moet een gekwalificeerd examinator voor het rijbewijs van categorie B zijn geweest en die taak gedurende ten minste drie jaar hebben uitgeoefend; deze laatste vereiste kan vervallen indien de examinator kan aantonen dat hij: i) beschikt over ten minste vijf jaar rijervaring in de betrokken categorie, of ii) een hoger theoretisch en praktisch rijvaardigheidsexamen heeft afgelegd dan nodig is voor het behalen van een rijbewijs, waardoor dat vereiste overbodig is; (d) moet een beroepsopleiding hebben gevolgd waarmee ten minste niveau 3 is afgesloten zoals bepaald in de Internationale Standaardclassificatie van het Onderwijs (ISCED); (e) mag niet tegelijkertijd werkzaam zijn als commerciële rijinstructeur bij een rijschool. (3) Gelijkwaardigheid (a) De lidstaten mogen een examinator toestaan rijexamens af te nemen voor de categorieën AM, A1, A2 en A als hij voor een van deze categorieën beschikt over de in punt 3 voorgeschreven basisvaardigheden. (b) De lidstaten mogen een examinator toestaan rijexamens af te nemen voor de categorieën C1, C, D1 en D als hij voor een van deze categorieën beschikt over de in punt 3 voorgeschreven basisvaardigheden. (c) De lidstaten mogen een examinator toestaan rijexamens af te nemen voor de categorieën BE, C1E, CE, D1E en DE als hij voor een van deze categorieën beschikt over de in punt 3 voorgeschreven basisvaardigheden. 3. Basiskwalificatie (1) Basisopleiding (a) Alvorens een persoon bevoegd is om rijexamens af te nemen, moet die persoon met goed gevolg een door de lidstaat vast te stellen opleidingsprogramma voltooien om de in punt 1 genoemde vaardigheden op te doen. (b) De lidstaten moeten bepalen of de inhoud van een bepaald opleidingsprogramma specifiek de bevoegdheid geeft om rijexamens af te nemen van slechts één rijbewijscategorie, of van meerdere. (2) Examens (a) Alvorens een persoon bevoegd wordt verklaard rijexamens af te nemen, moet die persoon aantonen over voldoende kennis, inzicht, vaardigheden en geschiktheid te beschikken met betrekking tot de aspecten die vermeld zijn in punt 1. (b) De lidstaten hanteren een examineringssysteem om op pedagogisch verantwoorde wijze de in punt 1 en met name in punt 1.4 omschreven vaardigheden van de persoon te toetsen. De examinering is toegankelijk (31) en omvat zowel een theoretisch als een praktisch gedeelte. Indien passend mag gebruik worden gemaakt van computertoetsen. Bijzonderheden over de aard en duur van de proeven en de beoordelingen in het kader van de examinering worden door de individuele lidstaten vastgesteld. (c) De lidstaten moeten bepalen of de inhoud van een bepaald opleidingsprogramma de bevoegdheid geeft om rijexamens af te nemen van slechts één rijbewijscategorie, of van meerdere. 4. Kwaliteitswaarborging en periodieke bijscholing (1) Kwaliteitsborging (a) De lidstaten hanteren kwaliteitsborgingssystemen om ervoor te zorgen dat de normen voor rijexaminatoren op peil blijven. (b) In het kader van kwaliteitsborgingssystemen moeten onder meer controles plaatsvinden van examinatoren tijdens het werk, van bijscholing, verlenging van vergunningen en het op peil houden van beroepsvaardigheden, en van de resultaten van de examens die zij hebben afgenomen. (c) De lidstaten moeten ervoor zorgen dat elke examinator in het kader van de kwaliteitsborging jaarlijks de controles ondergaat die vermeld zijn in punt 4.1, punt b). Voorts moeten de lidstaten ervoor zorgen dat elke examinator om de vijf jaar gecontroleerd wordt tijdens het afnemen van examens, gedurende in totaal minimaal een halve dag, zodat de controle meerdere examens beslaat. Wanneer er problemen worden vastgesteld, moet er corrigerend worden opgetreden. De persoon die de controles uitvoert, moet daartoe door de lidstaat bevoegd zijn verklaard. (d) De lidstaten kunnen bepalen dat wanneer een examinator bevoegd is om in meerdere categorieën examens af te nemen, het voldoen aan de eisen inzake controles in een categorie gelijk staat met het voldoen aan de eisen voor meerdere categorieën. (e) Op de werkzaamheden van de examinatoren moet door een door de lidstaat erkend onafhankelijk lichaam controle en toezicht worden uitgeoefend met het oog op een correcte en consequente foutenbeoordeling , overeenkomstig de in deze bijlage vastgestelde normen . [Am. 235] (2) Periodieke bijscholing (a) De lidstaten zorgen ervoor dat rijexaminatoren om hun bevoegdheid te behouden, ongeacht het aantal categorieën waarvoor zij bevoegd zijn, deelnemen aan: i) een vaste minimumbijscholing van in totaal vier dagen per periode van twee jaar om: – de vereiste kennis , examinerings- en communicatieve vaardigheden examineringsvaardigheden op peil te houden en te actualiseren; [Am. 236] – nieuwe vaardigheden op te doen die onmisbaar zijn geworden voor de uitoefening van het beroep; – ervoor te zorgen dat examinatoren bij het afnemen van examens eerlijke en uniforme maatstaven blijven hanteren; ii) een minimumbijscholing van tenminste in totaal vijf dagen per vijf jaar om: – de vereiste praktische rijvaardigheid op peil te houden en te verbeteren. (b) De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat examinatoren bij wie in het kader van de kwaliteitsborgingsprocedure is geconstateerd dat zij in hun functioneren ernstig tekortschieten, snel speciale bijscholing krijgen. (c) Bijscholing kan worden verstrekt in de vorm van instructies, klassikaal onderwijs, klassieke of computerlessen, en kan individueel of in groepsverband plaatsvinden. Eventueel kunnen de lidstaten periodieke bijscholing ook gebruiken voor het bijstellen van normen. (d) De lidstaten kunnen bepalen dat wanneer een examinator bevoegd is om in meerdere categorieën examens af te nemen, het voldoen aan de bijscholingseisen in een categorie gelijk staat met het voldoen aan de bijscholingseisen voor meerdere categorieën, mits wordt voldaan aan de voorwaarde vermeld in punt 4.2, punt e). (e) Wanneer een examinator in 24 maanden geen examen heeft afgenomen voor een bepaalde categorie, moet de examinator een passende herbeoordeling ondergaan alvorens hij weer toelating krijgt om voor die categorie weer examens af te nemen. De herbeoordeling kan een onderdeel zijn van het in punt 4.2, punt a), vermelde vereiste. 5. Verworven rechten (1) De lidstaten kunnen personen die onmiddellijk vóór de inwerkingtreding van de bepalingen van deze richtlijn 2006/126/EG bevoegd waren rijexamens af te nemen, toestaan rijexamens te blijven afnemen, ook als die bevoegdheid niet is verleend conform de algemene voorwaarden van punt 2 of de basisvaardigheden van punt 3. [Am. 237] (2) De regelmatige controles en het kwaliteitsborgingssysteem van punt 4 zijn evenwel ook voor deze examinatoren verplicht. BIJLAGE V MINIMUMEISEN INZAKE OPLEIDING EN EXAMENS VOOR BESTUURDERS VAN SAMENSTELLEN ALS OMSCHREVEN IN ARTIKEL 6, LID 1, PUNT C), TWEEDE STREEPJE, TWEEDE ALINEA 1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen met het oog op: (a) het goedkeuren van en het houden van toezicht op de opleiding als bedoeld in artikel 10, lid 1, punt d), of (b) de organisatie van examens inzake rijvaardigheid en rijgedrag als bedoeld in artikel 10, lid 1, punt d). 2. De opleiding van de bestuurder duurt minstens zeven uur. 3. Inhoud van de opleiding van de bestuurder De opleiding van de bestuurder bestrijkt de kennis, de rijvaardigheid en het rijgedrag als omschreven in de punten 2 en 7 van bijlage II. Bijzondere aandacht wordt besteed aan rijdynamiek, veiligheidscriteria, trekkend voertuig en aanhangwagen (koppelingsmechanisme), correct laden en veiligheidsaccessoires. Een praktijkgedeelte omvat de volgende oefeningen: versnellen, vertragen, achteruitrijden, remmen, stopafstand, veranderen van rijstrook, remmen/uitwijken, slingeren van de aanhanger, afkoppelen en aankoppelen van een aanhangwagen aan het trekkend voertuig, parkeren. Elke deelnemer moet het praktijkgedeelte van de opleiding afleggen en zijn of haar rijvaardigheid en rijgedrag op de openbare weg demonstreren. De samenstellen van voertuigen die voor de opleiding worden gebruikt, moeten behoren tot de rijbewijscategorie waarvoor de deelnemers een aanvraag hebben ingediend. 4. Duur en inhoud van de examens inzake rijvaardigheid en rijgedrag De duur van het examen en de afgelegde afstand moeten toereikend zijn om de rijvaardigheid en het rijgedrag als omschreven in punt 3 te beoordelen. BIJLAGE VI MINIMUMEISEN INZAKE OPLEIDING EN EXAMENS VOOR BESTUURDERS VAN MOTORFIETSEN VAN CATEGORIE A (GELEIDELIJKE TOEGANG) 1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen met het oog op: (a) het goedkeuren van en het houden van toezicht op de opleiding als bedoeld in artikel 10, lid 1, punt c); of (b) de organisatie van examens inzake rijvaardigheid en rijgedrag als bedoeld in artikel 10, lid 1, punt c). 2. De opleiding van de bestuurder duurt minstens zeven uur. 3. Inhoud van de opleiding van de bestuurder De opleiding van de bestuurder omvat alle in punt 6 van bijlage II bestreken aspecten. Elke deelnemer moet het praktijkgedeelte van de opleiding afleggen en zijn of haar rijvaardigheid en rijgedrag op de openbare weg aantonen. De motorfietsen die voor de opleiding worden gebruikt, moeten behoren tot de rijbewijscategorie waarvoor de deelnemers een aanvraag hebben ingediend. 4. Duur en inhoud van de examens inzake rijvaardigheid en rijgedrag De duur van het examen en de afgelegde afstand moeten toereikend zijn om de rijvaardigheid en het rijgedrag als omschreven in punt 3 van deze bijlage te beoordelen. BIJLAGE VII CONCORDANTIETABEL Richtlijn 2006/126/EG Verordening (EU) nr. 383/2012 Nieuwe richtlijn — Artikel 1 — Artikel 2, leden 1, 2, 3 en 12 — Artikel 3, leden 1, 2, 3, 4, 5 en 7 Artikel 1, lid 1 Artikel 4, lid 1 Artikel 1, lid 2 Artikel 4, lid 5, eerste alinea Artikel 1, lid 3, eerste alinea Artikel 4, lid 5, tweede alinea, eerste zin Artikel 1, lid 3, tweede alinea Artikel 4, lid 5, tweede alinea, tweede zin Artikel 1, lid 3, derde alinea Artikel 4, lid 8 Artikel 1, lid 4 — Artikel 2, lid 1 Artikel 3, lid 6 Artikel 2, lid 2 Artikel 4, lid 3 Artikel 3, lid 1 Artikel 4, lid 2, eerste alinea Artikel 3, lid 2 Artikel 4, lid 2, tweede alinea Artikel 3, lid 3 Artikel 4, lid 4 — Artikel 4, leden 6 en 7, eerste en tweede alinea — Artikel 5 Artikel 4, lid 1, eerste zin Artikel 6, lid 1 Artikel 4, lid 1, tweede zin Artikel 7, leden 1, 2, 3 en 5 Artikel 4, lid 2, inleidende tekst Artikel 4, lid 2, eerste alinea Artikel 6, lid 1, punt a), inleidende tekst Artikel 6, lid 1, punt a), eerste alinea Artikel 4, lid 2, eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt a), eerste en tweede streepje Artikel 2, leden 5 en 6 Artikel 4, lid 2, tweede streepje Artikel 4, lid 3, punt a), derde streepje Artikel 4, lid 4, punt a), tweede streepje Artikel 7, lid 1, punt a) Artikel 4, lid 3, inleidende tekst Artikel 4, lid 3, eerste streepje Artikel 2, lid 8 Artikel 4, lid 3, tweede streepje Artikel 2, lid 9 Artikel 4, lid 3, punt a), inleidende tekst Artikel 4, lid 3, punt a), eerste en tweede streepje Artikel 6, lid 1, punt b), i) Artikel 6, lid 1, punt b), i), eerste en tweede streepje Artikel 4, lid 3, punt b), inleidende tekst Artikel 4, lid 3, punt b), eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt b), ii) Artikel 6, lid 1, punt b), ii), eerste streepje Artikel 4, lid 3, punt b), tweede streepje Artikel 4, lid 4, punt b), vijfde alinea Artikel 4, lid 4, punt c), tweede streepje Artikel 4, lid 4, punt e), derde streepje Artikel 7, lid 1, punt b) Artikel 4, lid 3, punt c), inleidende tekst Artikel 4, lid 3, punt c), i), inleidende tekst Artikel 4, lid 3, punt c), ii), inleidende tekst Artikel 6, lid 1, punt b), iii) Artikel 6, lid 1, punt b), iii), eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt b), iii), tweede streepje Artikel 4, lid 3, punt c), i), eerste streepje Artikel 7, lid 1, punt c), i) Artikel 4, lid 3, punt c), ii), eerste streepje Artikel 7, lid 1, punt c), ii) Artikel 4, lid 4, inleidende tekst Artikel 6, lid 1, punt c), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, eerste streepje Artikel 2, lid 10 Artikel 4, lid 4, tweede streepje - Artikel 4, lid 4, punt a), inleidende tekst Artikel 6, lid 1, punt c), i), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, punt a), eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt a), tweede streepje Artikel 2, lid 7 Artikel 6, lid 1, punt c), i) Artikel 2, lid 11 Artikel 4, lid 4, punt a), derde streepje Artikel 6, lid 1, punt c), i), tweede alinea - Artikel 6, lid 1, punt c), i), derde alinea Artikel 4, lid 4, punt b), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, punt b), eerste tot en met vierde alinea Artikel 6, lid 1, punt c), ii) Artikel 6, lid 1, punt c), ii), eerste tot en met vierde alinea Artikel 4, lid 4, punt c), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, punt c), eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt c), iii) Artikel 6, lid 1, punt c), iii), eerste streepje Artikel 4, lid 4, punt d) Artikel 6, lid 1, punt c), iv) Artikel 4, lid 4, punt e), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, punt e), eerste en tweede streepje Artikel 6, lid 1, punt c), v) Artikel 6, lid 1, punt c), v), eerste en tweede streepje Artikel 4, lid 4, punt f) Artikel 6, lid 1, punt c), vi) Artikel 4, lid 4, punt g), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, punt g), eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt c), vii), eerste streepje Artikel 4, lid 4, punt g), tweede streepje Artikel 4, lid 4, punt i), tweede streepje Artikel 7, lid 1, punt d) Artikel 7, lid 1, punt d) Artikel 4, lid 4, punt h) Artikel 6, lid 1, punt c), viii) Artikel 4, lid 4, punt i), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, punt i), eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt c), ix) Artikel 4, lid 4, punt j) Artikel 6, lid 1, punt c), x) Artikel 4, lid 4, punt k), inleidende tekst Artikel 4, lid 4, punt k), eerste streepje Artikel 6, lid 1, punt c), xi) Artikel 6, lid 1, punt c), xi), eerste streepje Artikel 4, lid 4, punt k), tweede streepje Artikel 7, lid 1, punt e) Artikel 4, lid 5 Artikel 6, lid 2 Artikel 4, lid 6, eerste alinea Artikel 7, lid 2 Artikel 4, lid 6, tweede alinea Artikel 7, lid 3 Artikel 4, lid 6, derde en vierde alinea Artikel 7, lid 4 Artikel 4, lid 7 Artikel 7, lid 5 Artikel 5, lid 1 Artikel 8, lid 1 Artikel 5, lid 2 Artikel 8, lid 1, tweede alinea Artikel 6, lid 1 Artikel 9, lid 1 Artikel 6, lid 2, inleidende tekst Artikel 9, lid 2, inleidende tekst Artikel 6, lid 2, punt a) Artikel 9, lid 2, punt a) Artikel 6, lid 2, punt b) Artikel 9, lid 2, punt b) — Artikel 9, lid 2, punt c) Artikel 6, lid 2, punt c) Artikel 9, lid 2, punt d) Artikel 6, lid 2, punt d) Artikel 9, lid 2, punt e) Artikel 6, lid 2, punt e) Artikel 9, lid 2, punt f) Artikel 6, lid 2, punt f) Artikel 9, lid 2, punt g) — Artikel 9, lid 2, punt h) Artikel 6, lid 3 Artikel 9, lid 3 Artikel 6, lid 4 Artikel 9, lid 4 Artikel 7, lid 1 Artikel 10, lid 1 Artikel 7, lid 2 Artikel 10, lid 2 Artikel 10, lid 2, derde alinea Artikel 7, lid 3, inleidende tekst Artikel 7, lid 3, pûnten a) en b) Artikel 10, lid 3, inleidende tekst Artikel 10, lid 3, pûnten a) en b) Artikel 7, lid 3, eerste alinea Artikel 10, lid 6 Artikel 7, lid 3, tweede alinea Artikel 10, lid 3, eerste alinea Artikel 7, lid 3, derde alinea Artikel 10, lid 2, derde alinea Artikel 7, lid 3, vierde alinea Artikel 7, lid 3, vijfde alinea Artikel 10, lid 2, vijfde alinea — Artikel 10, lid 2, zevende alinea — Artikel 10, lid 4 Artikel 7, lid 4 Artikel 10, lid 5 Artikel 7, lid 5 Artikel 10, lid 7 Artikel 8 Artikel 4, lid 8, en artikel 8, lid 2, voor bijlage I Artikel 10, lid 8, voor de bijlagen II, III, V en VI Artikel 16, lid 2, voor bijlage IV Artikel 9 Artikel 22 Artikel 10 Artikel 16, lid 1 Artikel 11, leden 1, 2 en 3 Artikel 11, leden 1, 2 en 3 Artikel 11, lid 4, eerste en derde alinea Artikel 13, lid 1 Artikel 11, lid 4, tweede alinea Artikel 13, lid 2 — Artikel 13, leden 3 en 4 Artikel 11, lid 5 Artikel 11, lid 4 Artikel 11, lid 6, eerste alinea Artikel 12, lid 2, eerste zin Artikel 11, lid 6, tweede alinea, eerste zin Artikel 12, lid 5 Artikel 11, lid 6, tweede alinea, tweede zin Artikel 12, lid 2, tweede zin — Artikel 12, leden 1, 3, 4, 6, 7, 8 en 9 — Artikel 14 — Artikel 15 Artikel 12 Artikel 17, lid 1 — Artikel 17, leden 2, 3 en 4 Artikel 13 Artikel 18 Artikel 14 Artikel 20 Artikel 15, lid 1 Artikel 19, lid 1 Artikel 15, lid 2 Artikel 19, lid 2 Artikel 15, lid 3 - Artikel 15, lid 4, eerste zin Artikel 19, lid 3, eerste alinea, eerste zin — Artikel 19, lid 3, eerste alinea, tweede zin Artikel 19, lid 3, tweede alinea Artikel 15, lid 4, tweede zin Artikel 19, lid 3, derde alinea — Artikel 19, leden 4 en 5 — Artikel 22 — Artikel 24 Artikel 16 Artikel 25 Artikel 17 Artikel 26 Artikel 18 Artikel 27 Artikel 19 Artikel 28 Bijlage I Bijlage I, delen A1 en A2 Bijlage I, deel D Bijlage I, deel E Artikel 1 - Artikel 2, lid 1 Bijlage I, deel B, lid 1 Artikel 2, lid 2 Bijlage I, deel B1, punt 2, lid 1 Artikel 2, lid 3 - Artikel 3 Bijlage I, deel B, lid 2 Artikel 4 Bijlage I, deel B, lid 3 Artikel 5, lid 1 Bijlage I, deel B, lid 4 Artikel 5, lid 2 Bijlage I, deel B, lid 5 Artikel 5, lid 3 Bijlage I, deel B, lid 6 Artikel 5, lid 4 Bijlage I, deel B, lid 7 Artikel 5, lid 5 Bijlage I, deel B, lid 8 Artikel 6 - Artikel 7, lid 1 Bijlage I, deel B, lid 9 Artikel 7, lid 2 Bijlage I, deel B, lid 10 Artikel 8 - Bijlage I Bijlage I, deel B1 Bijlage II Bijlage I, deel B2 Bijlage III Bijlage I, deel B3 Bijlage IV Bijlage I, deel B4 - Bijlage I, deel C Bijlage II Bijlage II Bijlage III Bijlage III Bijlage IV Bijlage IV Bijlage V Bijlage V Bijlage VI Bijlage VI Bijlage VII - Bijlage VIII Bijlage VII (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0221 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 118, eerste alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0152/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0020/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het aanvullende beschermingscertificaat met eenheidswerking voor gewasbeschermingsmiddelen (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 118, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (2) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Het onderzoek op fytofarmaceutisch gebied speelt een bepalende rol in de voortdurende verbeteringen in de landbouw. Gewasbeschermingsmiddelen, met name die welke het resultaat van een langdurig en kostbaar onderzoek zijn, kunnen in de Unie slechts verder worden ontwikkeld als zij onder een gunstige regeling vallen die voldoende bescherming biedt om een dergelijk onderzoek aan te moedigen. (2) De periode die verloopt tussen de indiening van een aanvraag voor een octrooi op een nieuw gewasbeschermingsmiddel en de vergunning om dat product in de handel te brengen brengt de door het octrooi verleende effectieve bescherming terug tot een periode die ontoereikend is om de in het onderzoek gedane investeringen af te schrijven. (2 bis) Die omstandigheden leiden tot onvoldoende bescherming, waardoor het onderzoek op het gebied van gewasbescherming en het concurrentievermogen van deze sector worden benadeeld. [Am. 1] (3) Uniforme octrooibescherming en aanvullende octrooibescherming binnen de interne markt of ten minste in een aanzienlijk deel daarvan, moet deel uitmaken van de rechtsinstrumenten waarover agrochemische ondernemingen beschikken om hun concurrentievermogen te vergroten. (4) In haar mededeling van 25 november 2020 getiteld “Het innovatiepotentieel van de EU optimaal benutten – Een actieplan inzake intellectuele eigendom het herstel en de veerkracht van de EU te ondersteunen” (3) heeft de Commissie benadrukt dat de nog bestaande versnippering van het intellectuele-eigendomssysteem van de Unie moet worden aangepakt. Ook werd opgemerkt dat voor geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen alleen aanvullende bescherming op nationaal niveau beschikbaar was. Tegelijkertijd is er een gecentraliseerde procedure voor de afgifte van Europese octrooien. Bovendien treedt op 1 juni 2023 het “eenheidsoctrooi” zoals vastgelegd in Verordening (EU) nr. 1257/2012 (4) in werking ten aanzien van alle lidstaten die de Overeenkomst betreffende een eengemaakt octrooigerecht (“UPCA”) hebben geratificeerd. (5) Verordening (EU) nr. 1257/2012 heeft de mogelijkheid gecreëerd om te voorzien in eenheidsoctrooien. Verordening (EU) nr. 1257/2012 voorziet echter niet in een aanvullend beschermingscertificaat met eenheidswerking (“eenheidscertificaat”). (6) Bij het ontbreken van een eenheidsoctrooi kan een eenheidsoctrooi alleen worden verlengd door een verschillend nationaal certificaat aan te vragen in elke lidstaat waar bescherming wordt nagestreefd, waardoor de houder van een eenheidsoctrooi wordt verhinderd eenheidsbescherming te verkrijgen gedurende de gehele gecombineerde beschermingsperiode die door dat eenheidsoctrooi en vervolgens door deze certificaten wordt verleend. Daarom moet een eenheidscertificaat voor gewasbeschermingsmiddelen worden gecreëerd, zodat een eenheidsoctrooi op eenvormige wijze kan worden verlengd. Een dergelijk eenheidsoctrooi moet worden aangevraagd op basis van een basisoctrooi met eenheidswerking en heeft dezelfde rechtsgevolgen als de nationale certificaten in alle lidstaten waar dat basisoctrooi eenheidswerking heeft. Het belangrijkste kenmerk van een dergelijk eenheidscertificaat moet het eenvormige karakter ervan zijn. (7) Een eenheidscertificaat moet eenvormige bescherming bieden en gelijke werking hebben in alle lidstaten waar het basisoctrooi waarop het gebaseerd is eenheidswerking heeft, behalve in het geval van tijdelijke opschorting van de werking om op verschillende tijdstippen verleende vergunningen voor het in de handel brengen mogelijk te maken. Een eenheidscertificaat zou dus alleen met betrekking tot alle deelnemende lidstaten moeten worden overgedragen of ingetrokken, of vervallen. (8) Verordening [ COM(2023) 223 ] vervangt Verordening (EG) nr. 1610/96 van het Europees Parlement en de Raad (5) en bevat nieuwe bepalingen tot vaststelling van een gecentraliseerde procedure voor het onderzoek van aanvullende beschermingscertificaten voor gewasbeschermingsmiddelen. (9) Aangezien nog niet alle lidstaten tot het eenheidsoctrooistelsel zijn toegetreden, moeten door de nationale octrooibureaus verleende certificaten beschikbaar blijven. (10) Om discriminatie tussen aanvragers van certificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 223 ] en van eenheidscertificaten uit hoofde van deze verordening en verstoringen van de interne markt te voorkomen, moeten, met de nodige aanpassingen, dezelfde materiële regels van toepassing zijn op certificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 223 ] als op eenheidscertificaten, met name wat betreft de voorwaarden voor de afgifte van het certificaat, alsmede de duur en de werking ervan. (11) Zo moet met name de duur van de door een eenheidscertificaat verleende bescherming gelijk zijn aan de duur die voor nationale certificaten is vastgesteld uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 223 ]; dat wil zeggen dat de houder van zowel van een eenheidsoctrooi als van een eenheidscertificaat in aanmerking moet kunnen komen voor een uitsluitend recht van ten hoogste 15 jaar in totaal vanaf de verlening van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het betrokken gewasbeschermingsmiddel in de Unie. Aangezien het eenheidscertificaat van kracht zou worden bij het vervallen van het basisoctrooi, en om rekening te houden met de verschillende nationale praktijken met betrekking tot de vervaldatum van een octrooi, die tot een verschil van één dag kunnen leiden, moet in deze verordening worden verduidelijkt wanneer de door een eenheidscertificaat verleende bescherming precies van kracht moet worden. (12) Bij artikel 2 van Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad (6) is een Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”) opgericht. In het belang van de interne markt en gezien de autonome aard van het eenheidscertificaat moet de onderzoeks- en verleningsprocedure ervan door een centrale onderzoeksautoriteit worden uitgevoerd. Dit kan worden bereikt door het Bureau te belasten met het onderzoeken van zowel aanvragen voor eenheidscertificaten overeenkomstig deze verordening en Verordening [ COM(2023) 222 ] als gecentraliseerde aanvragen voor certificaten uit hoofde van de Verordeningen [ COM(2023) 231 ] en [ COM(2023) 223 ]. (13) Bij het ontbreken van een gecentraliseerde vergunning voor het in de handel brengen worden vergunningen voor het in de handel brengen op nationaal niveau verleend. Het toepassingsgebied van vergunningen voor een bepaald gewasbeschermingsmiddel kan dus licht verschillen tussen de lidstaten. Niettemin mag een eenheidscertificaat slechts bescherming verlenen aan dat gewasbeschermingsmiddel voor zover het naar behoren valt onder de vergunningen voor het in de handel brengen die zijn verleend in elk van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. (14) Het feit dat vergunningen voor het in de handel brengen van een bepaald gewasbeschermingsmiddel in verschillende lidstaten op verschillende data kunnen worden verleend, zou in veel gevallen de afgifte van een eenheidscertificaat voor een bepaald gewasbeschermingsmiddel onmogelijk maken, indien vereist was dat op het tijdstip van indiening van de aanvraag in alle betrokken lidstaten – d.w.z. die waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft – vergunningen zijn verleend. Een aanvrager moet daarom de mogelijkheid krijgen om een aanvraag voor een eenheidscertificaat in te dienen wanneer in alle betrokken lidstaten vergunningen voor het in de handel brengen zijn aangevraagd, op voorwaarde dat dergelijke vergunningen worden verleend vóór het einde van het onderzoeksproces; dat mag om die reden niet eerder dan 18 maanden na de indiening van de aanvraag worden voltooid. Indien in een betrokken lidstaat vóór de voltooiing van het onderzoek geen vergunning is verleend, mag het eenheidscertificaat geen werking hebben ten aanzien van die lidstaat totdat in die lidstaat een geldige vergunning is verleend. Die opschortende werking moet echter worden opgeheven wanneer een nog openstaande vergunning wordt verleend na de afgifte van het eenheidscertificaat, maar – met het oog op de rechtszekerheid – vóór het vervallen van het basisoctrooi, nadat de houder van het eenheidscertificaat daartoe een verzoek heeft ingediend en onder voorbehoud van verificatie van dat verzoek door het Bureau. (15) Een aanvrager moet ook de mogelijkheid krijgen een “gecombineerde aanvraag” in te dienen waarin ook andere lidstaten worden aangewezen dan die waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, waarin wordt verzocht om de afgifte van nationale certificaten overeenkomstig Verordening [ COM(2023) 223 ]. Een dergelijke gecombineerde aanvraag moet één onderzoeksprocedure doorlopen. (16) In een dergelijk geval moet in elke lidstaat dubbele bescherming door zowel een eenheidscertificaat als een nationaal certificaat – ongeacht of dit op basis van een nationale of een gecentraliseerde aanvraag is verkregen – worden uitgesloten. (17) Een van de voorwaarden voor de afgifte van een certificaat moet zijn dat het product wordt beschermd door het basisoctrooi, in die zin dat het product binnen de reikwijdte van een of meer conclusies van dat octrooi valt, zoals uitgelegd door de vakkundige aan de hand van de beschrijving en afbeeldingen van het octrooi , op basis van de algemene kennis van deze persoon op het desbetreffende gebied en de stand van de techniek op de datum van indiening ervan of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . Hierbij hoeft niet noodzakelijk de eis te worden gesteld dat de werkzame stof van het product expliciet in de conclusies wordt vermeld . , of, in het geval van een preparaat hoeft ook niet noodzakelijk de eis te worden gesteld , dat elk van de werkzame stoffen ervan uitdrukkelijk in de conclusies wordt vermeld, mits elk ervan aan de hand elke werkzame stof specifiek identificeerbaar is in het licht van alle door dat octrooi openbaar gemaakte informatie specifiek identificeerbaar is op basis van de stand van de techniek op de datum van indiening of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . [Am. 2] (18) Om overbescherming te voorkomen, moet worden bepaald dat niet meer dan één certificaat – of dat nu een nationaal of een eenheidscertificaat is – hetzelfde product in een lidstaat kan beschermen. Daarom moet de eis worden gesteld dat niet al eerder een certificaat is verleend voor het product of voor derivaten zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren of complexen die vanuit fytosanitair oogpunt gelijkwaardig zijn aan het product, hetzij afzonderlijk hetzij in combinatie met een of meer aanvullende werkzame stoffen, ongeacht of het om hetzelfde of om een ander gebruik gaat. [Am. 3] (19) Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming moet de door het eenheidscertificaat verleende bescherming zich alleen uitstrekken tot het product, namelijk de werkzame stof of combinaties daarvan, dat onder de vergunning voor het in de handel brengen ervan valt, voor ieder gebruik van het product als gewasbeschermingsmiddel waarvoor vergunning is verleend vóór de vervaldatum van het eenheidscertificaat. (20) Om een evenwichtige bescherming te waarborgen, moet de houder van een eenheidscertificaat echter het recht hebben een derde te beletten niet alleen het in het eenheidscertificaat vermelde product te vervaardigen, maar ook derivaten van dat product, zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren of complexen, die vanuit fytosanitair oogpunt gelijkwaardig zijn aan het product, zelfs indien dergelijke derivaten niet uitdrukkelijk worden vermeld in de productbeschrijving op het eenheidscertificaat. Derhalve moet ervan worden uitgegaan dat de door het eenheidscertificaat verleende bescherming zich uitstrekt tot dergelijke gelijkwaardige derivaten, binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming. (21) Als verdere maatregel om ervoor te zorgen dat hetzelfde product in geen enkele lidstaat door meer dan één certificaat kan worden beschermd, mag aan de houder van meer dan één octrooi voor hetzelfde product niet meer dan één certificaat voor dat product worden verleend. Wanneer echter twee octrooien ter bescherming van het product in het bezit zijn van twee houders, moet aan elk van die houders één certificaat voor dat product kunnen worden verleend, indien zij kunnen aantonen dat zij economisch niet met elkaar verbonden zijn. Bovendien mag aan de houder van een basisoctrooi geen certificaat worden afgegeven voor een product waarvoor een derde een vergunning heeft verkregen, zonder diens toestemming. (22) Wat aanvragen voor eenheidscertificaten voor gewasbeschermingsmiddelen betreft, moet in elk land worden voldaan aan de voorwaarde dat het om de eerste vergunningverlening gaat. (23) Om te zorgen voor overeenstemming met de regels die van toepassing zijn op eenheidsoctrooien, moet een eenheidscertificaat als deel van het vermogen in zijn geheel en in alle lidstaten waar het werking heeft, worden behandeld als een nationaal certificaat van de lidstaat die wordt bepaald overeenkomstig het recht dat van toepassing is op het basisoctrooi. (24) Om een eerlijk en transparant proces te garanderen, de rechtszekerheid te waarborgen en het risico op latere betwisting van de geldigheid tegen te gaan, moeten derden na de bekendmaking van de aanvraag voor een eenheidscertificaat de mogelijkheid hebben om binnen drie maanden opmerkingen bij het Bureau in te dienen terwijl het gecentraliseerde onderzoek plaatsvindt. Tot de derden die opmerkingen mogen indienen, moeten ook de lidstaten behoren. Dit mag echter geen afbreuk doen aan het recht van derden om later een nietigverklaringsprocedure bij het Bureau in te leiden. Deze bepalingen zijn noodzakelijk om zowel vóór als na de afgifte van certificaten de betrokkenheid van derden te waarborgen. (25) Het onderzoek van een aanvraag voor een eenheidscertificaat moet onder toezicht van het Bureau worden uitgevoerd door een onderzoekspanel bestaande uit één lid van het Bureau en twee onderzoekers die in dienst zijn van de nationale octrooibureaus. Dit zou ervoor zorgen dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten en daarmee verband houdende octrooien , die momenteel alleen bij de nationale bureaus ligt. Voor een optimale kwaliteit van het onderzoek moeten het Bureau en de bevoegde nationale autoriteiten ervoor zorgen dat de aangewezen onderzoekers beschikken over de deskundigheid ter zake en voldoende ervaring met de beoordeling van aanvullende beschermingscertificaten. Aanvullende passende criteria moeten worden vastgesteld voor de deelname van specifieke onderzoekers aan de procedure, met name wat betreft kwalificaties en belangenconflicten. [Am. 4] (26) Het Bureau moet de aanvraag voor een eenheidscertificaat onderzoeken en een onderzoeksadvies uitbrengen. In dat advies moeten de redenen worden vermeld waarom het positief of negatief is. (27) Om de procedurele rechten van derden te waarborgen en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen, moeten derden een onderzoeksadvies kunnen aanvechten door binnen een korte termijn na de bekendmaking van dat advies een oppositieprocedure in te leiden, en kan die oppositie ertoe leiden dat dat advies wordt gewijzigd. (28) Na voltooiing van het onderzoek van een aanvraag voor een eenheidscertificaat en na het verstrijken van de termijnen voor beroep en oppositie of, al naargelang het geval, na het nemen van een definitieve materiële beslissing, moet het Bureau onverwijld het onderzoeksadvies uitvoeren door een eenheidscertificaat te verlenen of de aanvraag af te wijzen. [Am. 5] (29) Indien Om de procedurele rechten te beschermen en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen, moet de aanvrager of een andere partij die door een beslissing van het Bureau wordt benadeeld, moet de aanvrager of die partij het recht hebben om binnen twee maanden, tegen betaling van een taks, bij een kamer van beroep van het Bureau beroep in te stellen tegen de beslissing. Dit geldt ook voor het onderzoeksadvies, waartegen de aanvrager beroep kan instellen. Tegen de beslissingen van de kamer van beroep moet weer beroep kunnen worden ingesteld bij het Gerecht, dat de bestreden beslissing nietig kan verklaren of kan wijzigen. In het geval van een gecombineerde aanvraag met de aanwijzing van extra lidstaten met het oog op de afgifte van nationale certificaten, kan een gemeenschappelijk beroep worden ingesteld. [Am. 6] (30) Bij de benoeming van leden van de kamers van beroep in kwesties betreffende aanvragen voor eenheidscertificaten moet rekening worden gehouden met hun deskundigheid ter zake, hun onafhankelijkheid en voldoende eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooien. [Am. 7] (31) Eenieder kan de geldigheid van een eenheidscertificaat aanvechten door bij het Bureau een vordering tot nietigverklaring in te dienen. (32) Het Bureau moet de mogelijkheid hebben een taks in rekening te brengen voor de aanvraag van een eenheidscertificaat, alsmede andere procedurekosten, zoals die voor opposities, beroepen en nietigverklaringen. De door het Bureau in rekening gebrachte taksen moeten bij uitvoeringshandeling worden vastgesteld. (33) De jaarlijkse taksen voor eenheidscertificaten (ook wel vernieuwingstaksen genoemd) moeten worden betaald aan het Bureau, dat een deel daarvan moet behouden om de kosten die voortvloeien uit de uitvoering van taken in verband met de afgifte van eenheidscertificaten te dekken, terwijl het resterende deel zou worden gedeeld met de lidstaten waar eenheidscertificaten van kracht zijn. (34) Met het oog op de transparantie moet een register worden opgezet dat kan dienen als centraal loket voor informatie over aanvragen voor eenheidscertificaten en verleende eenheidscertificaten en de status daarvan. Het register moet beschikbaar zijn in alle officiële talen van de Unie. (35) Voor de taken die uit hoofde van deze verordening aan het Bureau worden opgedragen, moeten de talen van het Bureau alle officiële talen van de Unie zijn, om actoren in de hele Unie in staat te stellen gemakkelijk eenheidscertificaten aan te vragen of opmerkingen van derden in te dienen en om optimale transparantie voor alle belanghebbenden in de hele Unie te bewerkstelligen. Het Bureau moet geverifieerde vertalingen van documenten en informatie in een van de officiële talen van de Unie aanvaarden. Het EUIPO kan, indien nodig, gebruikmaken van geverifieerde machinevertalingen. (36) Er moet worden voorzien in financiële bepalingen om ervoor te zorgen dat de bevoegde nationale autoriteiten die aan de gecentraliseerde procedure deelnemen, naar behoren worden vergoed voor hun deelname. (37) De noodzakelijke kosten in verband met het opzetten van de aan het Bureau opgedragen taken, met inbegrip van de kosten van nieuwe digitale systemen, moeten worden gefinancierd uit het gecumuleerde begrotingsoverschot van het Bureau. (38) Ter aanvulling op bepaalde niet-essentiële onderdelen van deze verordening moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen ter vaststelling van: i) de inhoud en de vorm van het beroepschrift en de inhoud en de vorm van de beslissingen van de kamers van beroep, ii) de nadere bijzonderheden betreffende de organisatie van de kamers van beroep in procedures betreffende certificaten, iii) de nadere regels voor de communicatiemiddelen, met inbegrip van de elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen in procedures bij het Bureau moeten worden gebruikt en de door het Bureau ter beschikking te stellen formulieren, iv) de nadere regels voor de mondelinge procedure, v) de nadere regelingen voor de bewijsvoering, vi) de nadere regels voor de kennisgeving, vii) de nadere bijzonderheden betreffende de berekening en de duur van de termijnen, en viii) de nadere regelingen voor de hervatting van de procedure. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen geschieden in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven van 13 april 2016 (7) . Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen. (39) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze verordening te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend wat betreft: i) de te gebruiken aanvraagformulieren; ii) regels betreffende de procedures voor de indiening, betreffende de procedures voor de wijze waarop de onderzoekspanels gecentraliseerde aanvragen onderzoeken en onderzoeksadviezen opstellen, en betreffende het uitbrengen van onderzoeksadviezen door het Bureau, iii) de criteria voor de wijze waarop de onderzoekspanels moeten worden vastgesteld en de criteria voor de selectie van de onderzoekers, iv) de hoogte van de aan het Bureau te betalen taksen, v) de vaststelling van de maximumtarieven voor de kosten die essentieel zijn voor de procedure en daadwerkelijk zijn gemaakt door de in het gelijk gestelde partij, en vi) de regels inzake de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de hoogte van deze overdrachten en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de deelname van bevoegde nationale autoriteiten. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (8) . (40) De Commissie moet regelmatig verslag uitbrengen over de werking van deze verordening, in coördinatie met de uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 223 ] vereiste verslaglegging. (41) Deze verordening is in overeenstemming met de grondrechten en de beginselen die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”). De regels in deze verordening moeten in overeenstemming met deze rechten en beginselen worden uitgelegd en toegepast. Met name beoogt de verordening het waarborgen van de volledige eerbiediging van het recht op eigendom en het recht op gezondheidszorg en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte van de artikelen 17 en 47 van het Handvest. (42) Daar de doelstellingen van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege het autonome karakter van het ABC met eenheidswerking dat losstaat van de nationale stelsels beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (43) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EG) 2018/1725 (9) en heeft op XXX advies uitgebracht [PB, gelieve de referentie toe te voegen wanneer deze beschikbaar is]. (44) Er moet worden voorzien in passende regelingen om een soepele toepassing van de in deze verordening vastgestelde regels te vergemakkelijken. Om het Bureau voldoende tijd te geven voor de voorbereiding van de operationele opzet en de start van de procedure voor de afgifte van eenheidscertificaten, zoals bepaald in deze verordening, moet de toepassing van deze verordening worden uitgesteld, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Voorwerp Bij deze verordening worden regels vastgesteld voor het aanvullende beschermingscertificaat met eenheidswerking (“eenheidscertificaat”) voor gewasbeschermingsmiddelen die worden beschermd door een Europees octrooi met eenheidswerking en die, voordat zij als gewasbeschermingsmiddel op de markt worden gebracht, onderworpen zijn aan een administratieve vergunningsprocedure zoals vastgesteld in Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (10) . Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: 1) “gewasbeschermingsmiddelen”: werkzame stoffen en een of meer werkzame stoffen bevattende preparaten, in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd en bestemd om: a) planten of plantaardige producten te beschermen tegen alle schadelijke organismen of de werking van dergelijke organismen te voorkomen, voor zover die stoffen of preparaten hierna niet anders worden gedefinieerd; b) de levensprocessen van planten te beïnvloeden, voor zover het niet gaat om nutritieve stoffen (bijvoorbeeld groeiregulatoren); c) plantaardige producten te bewaren, voor zover die stoffen of producten niet onder bijzondere bepalingen van de Raad of van de Commissie inzake conserveermiddelen vallen; d) ongewenste planten te vernietigen; e) delen van planten te vernietigen of een ongewenste groei van planten af te remmen of te voorkomen; 2) “stoffen”: chemische elementen of verbindingen daarvan, zoals die in de natuur voorkomen of zoals die industrieel worden vervaardigd, met inbegrip van alle verontreinigingen die onvermijdelijk bij het fabricageproces ontstaan; 3) “werkzame stoffen”: stoffen of micro-organismen, met inbegrip van virussen, met een algemene of specifieke werking: (a) tegen schadelijke organismen, of (b) op planten, delen van planten of plantaardige producten; 4) “preparaten”: mengsels of oplossingen bestaande uit twee of meer stoffen, waarvan ten minste één een werkzame stof is, en die bestemd zijn om als gewasbeschermingsmiddel te worden gebruikt; 5) “planten”: levende planten en levende delen van planten, met inbegrip van vers fruit en zaden; 6) “plantaardige producten”: van planten afkomstige producten die geen of slechts eenvoudige bewerkingen zoals malen, drogen of persen hebben ondergaan, voor zover het geen planten zijn; 7) “schadelijke organismen”: organismen van het dieren- of plantenrijk en virussen, bacteriën, mycoplasma’s of andere pathogenen die aan planten of plantaardige producten schade kunnen veroorzaken; 8) “product”: de werkzame stof of de samenstelling van werkzame stoffen van een gewasbeschermingsmiddel; 9) “Europees octrooi” een octrooi dat door het Europees Octrooibureau (“EOB”) volgens de regels en procedures die zijn vastgelegd in het Europees Octrooiverdrag (EOV) is verleend (11) ; 10) “eenheidsoctrooi”: een Europees octrooi dat eenheidswerking geniet in de lidstaten die deelnemen aan de nauwere samenwerking als bedoeld in Verordening (EU) nr. 1257/2012; 11) “basisoctrooi”: een eenheidsoctrooi waardoor een product als zodanig, een voorbereiding dan wel een werkwijze voor de verkrijging van een product of een toepassing van een product beschermd wordt en dat door de houder ervan aangewezen wordt met het oog op de procedure voor de afgifte van een eenheidscertificaat; 12) “gecentraliseerde aanvraag”: een aanvraag die overeenkomstig hoofdstuk III van Verordening [ COM(2023) 223 ] bij het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”) wordt ingediend met het oog op de afgifte van certificaten voor het in de aanvraag vermelde product in de aangewezen lidstaten; 13) “bevoegde nationale autoriteit”: de nationale autoriteit die in een bepaalde lidstaat bevoegd is certificaten te verlenen en aanvragen voor certificaten af te wijzen; 13 bis) “economisch verbonden”: met betrekking tot verschillende houders van twee of meer basisoctrooien die hetzelfde product beschermen, het feit dat één houder, direct of indirect via een of meerdere tussenpersonen, zeggenschap heeft over, onder zeggenschap staat van of onder gezamenlijke zeggenschap staat van een andere houder. [Am. 8] Artikel 3 Voorwaarden voor de verkrijging van een eenheidscertificaat 1. Een eenheidscertificaat wordt door het Bureau op basis van een basisoctrooi verleend indien in elk van de lidstaten waar dat basisoctrooi eenheidswerking heeft, op de datum van de aanvraag aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan: a) het product wordt beschermd door dat van kracht zijnd basisoctrooi; b) er is voor het product als gewasbeschermingsmiddel in ten minste één lidstaat waar dat basisoctrooi eenheidswerking heeft, een van kracht zijnde vergunning voor het in de handel brengen verkregen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009; [Am. 9] c) er is voor het product niet eerder een certificaat of eenheidscertificaat verkregen; d) de in punt b) genoemde vergunning is de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als gewasbeschermingsmiddel. 2. Aan de houder van meerdere octrooien welke betrekking hebben op hetzelfde product kunnen niet meerdere certificaten of eenheidscertificaten voor dit product voor een bepaalde lidstaat worden toegekend. Indien voor een bepaalde lidstaat twee of meer nationale of gecentraliseerde aanvragen voor certificaten of aanvragen voor eenheidscertificaten betreffende hetzelfde product van twee of meer houders van verschillende octrooien aanhangig zijn, kan door een bevoegde nationale autoriteit of door het Bureau, naargelang het geval, aan elk van deze octrooihouders, indien zij economisch niet met elkaar verbonden zijn, één certificaat of eenheidscertificaat voor dat product worden verleend. Hetzelfde principe geldt mutatis mutandis voor door de houder ingediende aanvragen voor hetzelfde product waarvoor reeds een of meer certificaten of eenheidscertificaten zijn afgegeven aan verschillende houders van verschillende octrooien. [Am. 10] 3. Voor een bepaald gewasbeschermingsmiddel wordt ook een eenheidscertificaat verleend indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: a) in elk van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, is op de datum van de aanvraag overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 een vergunning voor het in de handel brengen als gewasbeschermingsmiddel aangevraagd, maar in ten minste één van deze lidstaten is nog geen vergunning verleend; b) voordat het onderzoeksadvies wordt vastgesteld, zijn in elk van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, geldige vergunningen verleend. 4. Indien aan de voorwaarde van lid 3, punt a), is voldaan, wordt het onderzoeksadvies niet eerder dan 18 maanden na de indiening van de aanvraag vastgesteld. 5. In afwijking van lid 3 wordt, indien alleen aan de voorwaarde van lid 3, punt a), wordt voldaan ten aanzien van een lidstaat waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, een eenheidscertificaat verleend, maar heeft het geen werking in die lidstaat. Wanneer overeenkomstig de eerste alinea een eenheidscertificaat wordt verleend, kan de aanvrager bij het Bureau een vergunning voor het in de handel brengen indienen die vervolgens vóór het verstrijken van het basisoctrooi in die lidstaat wordt verleend, samen met een verzoek om hervatting van de werking van het eenheidscertificaat in die lidstaat. Het Bureau beoordeelt of ten aanzien van die lidstaat aan de voorwaarden van lid 1 wordt voldaan en beslist of de werking wordt hervat. Artikel 4 Reikwijdte van de bescherming Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming strekt de door het eenheidscertificaat verleende bescherming zich, in alle lidstaten waar dat basisoctrooi eenheidswerking heeft, alleen uit tot het product dat onder een vergunning voor het in de handel brengen van het overeenkomstige gewasbeschermingsmiddel valt, voor ieder gebruik van het product als gewasbeschermingsmiddel waarvoor vergunning is verleend vóór de vervaldatum van het certificaat. Artikel 5 Gevolgen van het eenheidscertificaat 1. Het eenheidscertificaat verleent dezelfde rechten als die welke door het basisoctrooi worden verleend en is onderworpen aan dezelfde beperkingen en verplichtingen in alle lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 2. Een eenheidscertificaat heeft een unitair karakter. Het biedt uniforme bescherming en heeft gelijke werking in alle lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. Het eenheidscertificaat kan alleen met betrekking tot al die lidstaten worden beperkt, overgedragen of ingetrokken, of vervallen. Artikel 6 Recht op het eenheidscertificaat 1. Het recht op het eenheidscertificaat geldt voor de houder van het basisoctrooi of de rechtsopvolger van die houder. 2. Niettegenstaande lid 1 wordt, wanneer een basisoctrooi is verleend voor een product waarvoor een vergunning van een derde is verleend, een eenheidscertificaat voor dat product niet zonder toestemming van die derde aan de houder van het basisoctrooi afgegeven. Artikel 7 Het eenheidscertificaat als deel van het vermogen Een eenheidscertificaat of een aanvraag voor een eenheidscertificaat als deel van het vermogen wordt in elke lidstaat waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, volledig overeenkomstig het nationale recht behandeld dat van toepassing is op het basisoctrooi als deel van het vermogen. Artikel 8 Aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. De aanvraag voor een eenheidscertificaat wordt ingediend binnen zes maanden na de datum waarop de eerste in artikel 3, lid 1, punt b), bedoelde vergunning voor het in de handel brengen als gewasbeschermingsmiddel is verleend in een van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 2. Niettegenstaande lid 1 wordt, indien een vergunning voor het in de handel brengen wordt verleend in een lidstaat waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, voordat aan het basisoctrooi eenheidswerking wordt toegekend, de aanvraag voor een eenheidscertificaat binnen zes maanden na de datum waarop aan het basisoctrooi eenheidswerking wordt toegekend, ingediend. Artikel 9 Inhoud van de aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. De aanvraag voor een eenheidscertificaat bevat het volgende: a) een verzoek om afgifte van een eenheidscertificaat, dat ten minste de volgende informatie bevat: i) de naam en het adres van de aanvrager; ii) indien de aanvrager een vertegenwoordiger heeft aangewezen, de naam en het adres van die vertegenwoordiger; iii) het nummer van het basisoctrooi en de titel van de uitvinding; iv) het nummer en de datum van afgifte van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product overeenkomstig artikel 3, lid 1, punt b), alsmede, zo dit niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie is, het nummer en de datum van de laatstgenoemde vergunning; b) een afschrift van de vergunning voor het in de handel brengen, zoals genoemd in artikel 3, lid 1, punt b), waarin het product geïdentificeerd is en die ten minste het nummer en de datum van de vergunning bevat, alsook een samenvatting van de kenmerken van het product, opgesteld zoals bepaald in deel A, deel 1, punten 1.1 tot en met 1.7, van Verordening (EU) nr. 283/2013 van de Commissie (12) of deel B, deel 1, punten 1.1 tot en met 1.4.3, van die verordening of in overeenkomstige bepalingen in de wetgeving van de lidstaat waar de aanvraag wordt ingediend; c) indien de in punt b) bedoelde vergunning niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als geneesmiddel in de Unie is, vermelding van de identiteit van het product waarvoor aldus vergunning is verleend, en van de wettelijke bepaling krachtens welke deze vergunningsprocedure heeft plaatsgehad, alsmede een afschrift van de bekendmaking van de vergunning in het daartoe aangewezen officiële orgaan of, bij het ontbreken van een dergelijke publicatie, van enig ander document dat het bewijs levert van de afgifte van de vergunning, de datum ervan en de identiteit van het aldus toegelaten product; c bis) in voorkomend geval, de toestemming van de derde als bedoeld in artikel 6, lid 2, van deze verordening. [Am. 11] 2. De in dit artikel bedoelde aanvraag wordt ingediend door middel van een specifiek aanvraagformulier. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met voorschriften voor het te gebruiken aanvraagformulier. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 50 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 10 Indiening van de aanvraag voor een eenheidscertificaat De aanvraag voor een eenheidscertificaat wordt ingediend bij het Bureau. Artikel 11 Onderzoek van de ontvankelijkheid van een gecentraliseerde aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. Het Bureau onderzoekt: a) of de aanvraag voor een eenheidscertificaat voldoet aan artikel 9; b) of de aanvraag voldoet aan artikel 8; c) of de in artikel 29, lid 1, bedoelde indieningstaks binnen de gestelde termijn is betaald. 2. Als de gecentraliseerde aanvraag niet voldoet aan de in lid 1 bedoelde vereisten, verzoekt het Bureau de aanvrager de nodige maatregelen te nemen om aan deze vereisten te voldoen, en stelt het een termijn vast waarbinnen aan die vereisten moet worden voldaan. 3. Als de in lid 1, punt c), bedoelde taks niet of niet volledig is betaald, stelt het Bureau de aanvrager daarvan in kennis. 4. Indien de aanvrager niet binnen de in lid 2 bedoelde termijn aan de in lid 1 bedoelde vereisten voldoet, wijst het Bureau de aanvraag voor een eenheidscertificaat af. Artikel 12 Publicatie van de aanvraag Indien de aanvraag voor een eenheidscertificaat voldoet aan artikel 11, lid 1, maakt het Bureau onverwijld de aanvraag bekend in het register. [Am. 12] Artikel 13 Onderzoek van de aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. Het Bureau beoordeelt de aanvraag op basis van alle voorwaarden van artikel 3 , lid 1, voor alle lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. [Am. 13] 2. Indien de aanvraag voor een eenheidscertificaat en het product waarop het betrekking heeft, voldoen aan artikel 3 en artikel 6, lid 2 , lid 1 , voor elk van de in lid 1 bedoelde lidstaten, brengt het Bureau een met redenen omkleed positief advies uit over de afgifte van een eenheidscertificaat. Het Bureau stelt de aanvrager in kennis van dat advies en maakt het onverwijld bekend in het register . [Am. 14] 3. Indien de aanvraag voor een eenheidscertificaat en het product waarop deze betrekking heeft, ten aanzien van een of meer van die lidstaten niet voldoen aan artikel 3 en artikel 6, lid 2 , lid 1 , brengt het Bureau een met redenen omkleed negatief advies uit over de afgifte van een eenheidscertificaat. Het Bureau stelt de aanvrager in kennis van dat advies en maakt het onverwijld bekend in het register . [Am. 15] 4. Het onderzoeksadvies wordt vertaald in de officiële talen van alle lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. Het Bureau kan daartoe gebruikmaken van gecontroleerde machinevertaling. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met regels inzake de procedures voor het indienen van aanvragen en de procedures voor de wijze waarop de onderzoekspanels aanvragen voor eenheidscertificaten onderzoeken en onderzoeksadviezen opstellen, alsmede de afgifte van onderzoeksadviezen door het Bureau. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 50 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 14 Opmerkingen van derden 1. Iedere natuurlijke of rechtspersoon kan schriftelijke opmerkingen bij het Bureau indienen over de vraag of het product waarop de aanvraag betrekking heeft, in aanmerking komt voor aanvullende bescherming in een of meer van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 2. Een natuurlijke of rechtspersoon die overeenkomstig lid 1 schriftelijke opmerkingen heeft ingediend, is geen partij in de procedure. 3. Opmerkingen van derden worden binnen drie maanden na de bekendmaking van de aanvraag in het register ingediend. 4. Opmerkingen van derden worden schriftelijk ingediend in een van de officiële talen van de Unie en worden met redenen omkleed. 5. Eventuele opmerkingen van derden worden ter kennis van de aanvrager gebracht. De aanvrager kan binnen een door het Bureau vastgestelde termijn opmerkingen maken over de opmerkingen. Artikel 15 Oppositie 1. Binnen een termijn van twee maanden na de publicatie van het onderzoeksadvies met betrekking tot een aanvraag voor een eenheidscertificaat kan elke persoon (“opposant”) bij het Bureau een oppositiebezwaarschrift tegen dat advies indienen. 2. Oppositie kan slechts worden ingediend op grond van het feit dat niet wordt voldaan aan een of meer van de in artikel 3 genoemde voorwaarden voor een of meer van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 3. De oppositie wordt schriftelijk ingesteld en met redenen omkleed. De oppositie wordt pas geacht te zijn ingesteld nadat de oppositietaks is betaald. 4. Het oppositiebezwaarschrift omvat: a) de referenties van de aanvraag voor het eenheidscertificaat waarop de oppositie betrekking heeft, de naam van de houder ervan en de identificatie van het product; b) de gegevens van de opposant en, in voorkomend geval, van zijn vertegenwoordiger; c) een uiteenzetting van de mate waarin tegen het onderzoeksadvies oppositie wordt ingesteld en van de gronden waarop de oppositie is gebaseerd; c bis) alle bewijsstukken die het bezwaar van de opposant ondersteunen. [Am. 16] 5. De oppositie wordt onderzocht door een oppositiepanel dat door het Bureau is ingesteld overeenkomstig de regels die van toepassing zijn op de in artikel 17 bedoelde onderzoekspanels. Het oppositiepanel mag echter geen onderzoeker omvatten die eerder betrokken was bij het onderzoekspanel dat de aanvraag voor een eenheidscertificaat heeft onderzocht. 6. Als het oppositiepanel vaststelt dat het oppositiebezwaarschrift niet voldoet aan de leden 2, 3 of 4, verklaart het de oppositie niet-ontvankelijk en deelt het zijn besluit, alsmede de onderbouwing van dit besluit, dit mee aan de opposant, tenzij deze gebreken vóór het verstrijken van de in lid 1 bedoelde termijn voor het instellen van de oppositie zijn verholpen. [Am. 17] 7. De beslissing om een oppositie niet-ontvankelijk te verklaren, wordt aan de houder van het eenheidscertificaat meegedeeld, samen met een kopie van het oppositiebezwaarschrift. 8. Een oppositiebezwaarschrift is niet-ontvankelijk wanneer het Bureau in een eerdere procedure met betrekking tot hetzelfde onderwerp en op dezelfde grond ten gronde heeft beslist en de beslissing van het Bureau over dat beroep in kracht van gewijsde is gegaan. 9. Indien de oppositie niet als niet-ontvankelijk wordt afgewezen, zendt het Bureau het oppositiebezwaarschrift onmiddellijk toe aan de aanvrager en maakt het het bekend in het register. Als meerdere oppositiebezwaarschriften zijn ingediend, deelt het Bureau deze onmiddellijk mee aan de andere opposanten. 9 bis. Indien tegen een onderzoeksadvies meerdere opposities zijn ingesteld, behandelt het Bureau de opposities gezamenlijk en neemt het één enkel besluit met betrekking tot alle ingestelde opposities. [Am. 18] 10. Het Bureau neemt binnen zes maanden een beslissing over de oppositie, die ook een uitgebreide motivering bevat, tenzij de complexiteit van de zaak een langere termijn vereist. [Am. 19] 11. Als het oppositiepanel van oordeel is dat geen grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, wijst het de oppositie af en stelt het de opposant van zijn beslissing in kennis, en vermeldt het Bureau dit in het register. [Am. 20] 12. Als het oppositiepanel van oordeel is dat ten minste één grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, geeft het een gewijzigd advies af en vermeldt het Bureau dit in het register. 12 bis. Gedurende de gehele oppositieprocedure wordt volledige transparantie gewaarborgd en de oppositieprocedure is, zo vaak als mogelijk, openbaar. [Am. 21] 13. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen voor de procedure voor de indiening en het onderzoek van een oppositie. Artikel 16 Rol van de bevoegde nationale autoriteiten 1. Op verzoek aan het Bureau kan elke bevoegde nationale autoriteit door het Bureau worden aangewezen als een aan de onderzoeksprocedure deelnemend bureau. Zodra overeenkomstig dit artikel een bevoegde nationale autoriteit is aangewezen, wijst die autoriteit een of meer onderzoekers aan die betrokken zijn bij het onderzoek van een of meer aanvragen voor eenheidscertificaten op basis van hun deskundigheid ter zake en voldoende ervaring die vereist is voor de gecentraliseerde onderzoeksprocedure . [Am. 22] 2. Het Bureau en de bevoegde nationale autoriteit sluiten een administratieve overeenkomst voordat die bevoegde nationale autoriteit wordt aangewezen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1. In de overeenkomst worden de rechten en verplichtingen van de partijen gespecificeerd, met name de formele verbintenis van de betrokken bevoegde nationale autoriteit om aan deze verordening te voldoen met betrekking tot het onderzoek van aanvragen voor eenheidscertificaten. 3. Het Bureau kan een bevoegde nationale autoriteit aanwijzen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1 voor een periode van vijf jaar. Deze aanstelling kan met termijnen van vijf jaar worden verlengd. 4. Alvorens een bevoegde nationale autoriteit aan te wijzen of haar aanstelling te verlengen, of voordat een dergelijke aanstelling verstrijkt, hoort het Bureau de betrokken bevoegde nationale autoriteit. 5. Elke overeenkomstig dit artikel aangewezen bevoegde nationale autoriteit verstrekt het Bureau een lijst met de individuele onderzoekers die beschikbaar zijn voor deelname aan onderzoeks-, oppositie- en nietigverklaringsprocedures. Elke bevoegde nationale autoriteit werkt die lijst bij in geval van wijziging. Artikel 17 Onderzoekspanels 1. De beoordelingen uit hoofde van de artikelen 13, 15 en 22 worden onder toezicht van het Bureau verricht door een onderzoekspanel bestaande uit één lid van het Bureau en twee in artikel 16, lid 1, bedoelde onderzoekers van twee verschillende deelnemende bevoegde nationale autoriteiten. 2. De onderzoekers betrachten onpartijdigheid bij de uitvoering van hun opdracht en maken bij hun aanstelling melding van reële of mogelijke belangenconflicten. 3. Bij de instelling van een onderzoekspanel zorgt het Bureau voor het volgende: a) geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus deskundigheid ter zake en voldoende ervaring met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten, waarbij in het bijzonder wordt gewaarborgd dat ten minste één onderzoeker minimaal vijf jaar ervaring heeft met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten ; [Am. 23] a bis) indien mogelijk, geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus; [Am. 24] b) er wordt rekening gehouden met de respectieve werklast van de onderzoekers; c) niet meer dan één geen enkele onderzoeker die in dienst is van een bevoegde nationale autoriteit, maakt gebruik van de vrijstelling van artikel 10, lid 5, van Verordening [COM(2023) 223 231 ]. [Am. 25] 4. Het Bureau publiceert een jaarlijks overzicht van het aantal procedures, met inbegrip van de procedures voor onderzoek, oppositie, beroep en nietigverklaring, waaraan elke bevoegde nationale autoriteit heeft deelgenomen. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen ter bepaling van de criteria voor de wijze waarop de panels moeten worden opgericht en de criteria voor de selectie van de onderzoekers. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 50 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 18 Afgifte van een eenheidscertificaat of afwijzing van de aanvraag voor een eenheidscertificaat Nadat de termijn waarbinnen beroep of oppositie kan worden ingesteld is verstreken zonder dat beroep of oppositie is ingediend, of nadat een definitieve materiële beslissing is genomen, neemt het Bureau onverwijld een van de volgende beslissingen: [Am. 26] a) indien het onderzoeksadvies positief is, verleent het Bureau een eenheidscertificaat; b) indien het onderzoeksadvies negatief is, wijst het Bureau de aanvraag voor een eenheidscertificaat af. Het Bureau stelt de aanvrager onverwijld in kennis van zijn beslissing. [Am. 27] Artikel 19 Duur van het eenheidscertificaat 1. Het eenheidscertificaat geldt vanaf het verstrijken van de wettelijke duur van het basisoctrooi, namelijk op de twintigste verjaardag van de indieningsdatum van de aanvraag voor dat octrooi, voor een duur die gelijk is aan de periode die is verstreken tussen de datum van de aanvraag voor het basisoctrooi en de datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie, verminderd met een periode van vijf jaar. 2. De duur van het eenheidscertificaat kan ten hoogste vijf jaar bedragen, gerekend vanaf de datum waarop het is ingegaan. Artikel 20 Verval van het eenheidscertificaat 1. Het eenheidscertificaat vervalt in de volgende gevallen: a) aan het einde van de in artikel 19 genoemde duur; b) indien de houder van het eenheidscertificaat er afstand van doet; c) indien de op grond van artikel 29, lid 3, vastgestelde jaarlijkse taks niet tijdig is voldaan. 2. Indien de vergunning voor het in de handel brengen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt ingetrokken in een lidstaat waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, is het certificaat niet meer van kracht in die lidstaat. Het Bureau kan daartoe uit eigen initiatief of op verzoek van een derde besluiten. Artikel 21 Nietigheid van het eenheidscertificaat Het eenheidscertificaat is nietig in de volgende gevallen: a) indien het certificaat in strijd met artikel 3 en artikel 6, lid 2, is afgegeven; [Am. 28] b) indien het basisoctrooi vóór de afloop van zijn wettige duur is vervallen; c) indien het basisoctrooi is ingetrokken of zodanig beperkt wordt dat het product waarvoor het eenheidscertificaat is afgegeven, niet meer onder de conclusies van het basisoctrooi valt, of indien er na verval van het basisoctrooi gronden voor intrekking bestaan die nietigverklaring of beperking gerechtvaardigd zouden hebben. Artikel 22 Vordering tot nietigverklaring 1. Eenieder kan bij het Bureau een vordering tot nietigverklaring van een eenheidscertificaat indienen. 2. Een vordering tot nietigverklaring kan slechts worden ingediend op grond van het feit dat niet wordt voldaan aan een of meer van de in artikel 21 genoemde voorwaarden voor een of meer van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 3. Een vordering tot nietigverklaring wordt schriftelijk ingediend en met redenen omkleed. Zij wordt pas geacht te zijn ingesteld nadat de desbetreffende taks is betaald. 4. De vordering tot nietigverklaring moet het volgende bevatten: a) de referenties van het eenheidscertificaat waarop die vordering betrekking heeft, de naam van de houder ervan en de identificatie van het product; b) de gegevens van de in lid 1 bedoelde persoon (“de aanvrager”) en, in voorkomend geval, van diens vertegenwoordiger; c) een verklaring van de gronden waarop de vordering tot nietigverklaring berust. 5. De vordering tot nietigverklaring wordt onderzocht door een nietigverklaringspanel dat door het Bureau is ingesteld overeenkomstig de regels voor onderzoekspanels. Het nietigverklaringspanel mag echter geen onderzoeker omvatten die eerder betrokken was bij het onderzoekspanel dat de aanvraag voor een eenheidscertificaat heeft onderzocht, noch, indien van toepassing, een onderzoeker die betrokken is bij eventuele daarmee verband houdende oppositie- of beroepsprocedures. 6. Een vordering tot nietigverklaring is niet ontvankelijk wanneer op een vordering met hetzelfde voorwerp en op dezelfde grond en aangaande dezelfde partijen door het Bureau of door een bevoegde rechterlijke instantie als bedoeld in artikel 24 bij een in kracht van gewijsde gegane beslissing uitspraak ten gronde is gedaan. 7. Indien het nietigverklaringspanel vaststelt dat de vordering tot nietigverklaring niet voldoet aan de leden 2, 3 of 4, verklaart het dat verzoek niet-ontvankelijk en deelt het dit mee aan de aanvrager. 8. De beslissing om een vordering tot nietigverklaring niet-ontvankelijk te verklaren, wordt aan de houder van het eenheidscertificaat meegedeeld, samen met een kopie van die vordering. 9. Indien de vordering tot nietigverklaring niet niet-ontvankelijk wordt verklaard, zendt het Bureau dat verzoek onmiddellijk toe aan de houder van het eenheidscertificaat en maakt het het bekend in het register. Als meerdere vorderingen tot nietigverklaring zijn ingediend, deelt het Bureau deze onmiddellijk mee aan de andere aanvragers. 10. Het Bureau neemt binnen zes maanden een beslissing over de vordering tot nietigverklaring, tenzij de complexiteit van de zaak een langere termijn vereist. 11. Indien uit het onderzoek van de vordering tot nietigverklaring blijkt dat aan een of meer van de voorwaarden van artikel 21 wordt voldaan, wordt het eenheidscertificaat nietig verklaard. Anders wordt de vordering tot nietigverklaring afgewezen. De uitkomst wordt in het register vermeld. 12. In de mate waarin het nietig is verklaard, wordt het eenheidscertificaat geacht van de aanvang af geen rechtsgevolgen als bedoeld in deze verordening te hebben gehad. [Am. 29 - Niet van toepassing op de Nederlandse versie] 13. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen voor de procedure voor de vordering tot nietigverklaring. Artikel 23 Reconventionele vordering tot nietigverklaring van een certificaat 1. Een reconventionele vordering tot nietigverklaring kan alleen worden gebaseerd op de in artikel 21 genoemde nietigheidsgronden. 2. De bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat verwerpt een reconventionele vordering tot nietigverklaring als op een vordering met hetzelfde voorwerp en op dezelfde grond al door het Bureau tussen dezelfde partijen een in kracht van gewijsde gegane beslissing is gegeven. 3. Indien de reconventionele vordering wordt ingesteld in een procedure waarin de houder van het eenheidscertificaat nog geen partij is, wordt die houder daarvan in kennis gesteld en kan deze zich in het geding voegen overeenkomstig de geldende voorwaarden voor de bevoegde rechterlijke instantie. 4. De bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat waarbij een reconventionele vordering tot nietigverklaring van een eenheidscertificaat is ingesteld, gaat niet over tot het onderzoek van de reconventionele vordering voordat de belanghebbende partij of de rechtbank het Bureau in kennis heeft gesteld van de datum van instelling van de reconventionele vordering. Het Bureau maakt hiervan melding in het register. Indien bij het Bureau al een vordering tot nietigverklaring van het eenheidscertificaat was ingesteld alvorens de reconventionele vordering werd ingesteld, wordt de rechtbank door het Bureau hiervan in kennis gesteld en wordt de procedure geschorst totdat de beslissing over de vordering in kracht van gewijsde is gegaan of de vordering is ingetrokken. 5. Wanneer de bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat een in kracht van gewijsde gegane beslissing over een reconventionele vordering tot nietigverklaring van een eenheidscertificaat heeft gewezen, wordt door de rechterlijke instantie of door een partij in de nationale procedure onmiddellijk een afschrift van de beslissing aan het Bureau toegezonden. Het Bureau of een andere belanghebbende partij kan verzoeken om informatie over de toezending. Het Bureau vermeldt de beslissing in het register en neemt de nodige maatregelen om zich te voegen naar het dictum. 6. Indien bij de bevoegde rechterlijke instantie voor het eenheidscertificaat een reconventionele vordering tot nietigverklaring wordt ingesteld, kan zij, de andere partijen gehoord, de procedure schorsen op verzoek van de houder van het eenheidscertificaat en de verweerder uitnodigen om binnen een door haar te bepalen termijn bij het Bureau een vordering tot nietigverklaring in te stellen. Indien deze vordering niet binnen de bepaalde termijn wordt ingesteld, wordt de procedure voortgezet; de reconventionele vordering wordt dan als ingetrokken beschouwd. Indien de bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat de procedure schorst, kan zij voorlopige en beschermende maatregelen bevelen voor de duur van de schorsing. Artikel 24 Publicatie van het verval of de nietigheid Indien het eenheidscertificaat krachtens artikel 20, lid 1, punt b) of c), of artikel 20, lid 2, vervalt of overeenkomstig de artikelen 21 en 22 nietig is, maakt het Bureau dit onmiddellijk bekend. Artikel 25 Omzetting 1. Wanneer de eenheidswerking van het basisoctrooi wordt ingetrokken terwijl de aanvraag voor een eenheidscertificaat nog loopt, kan de houder van die aanvraag, tegen betaling van een taks, verzoeken om omzetting van die aanvraag in een gecentraliseerde certificaataanvraag. 2. Wanneer de eenheidswerking van het basisoctrooi wordt ingetrokken nadat het eenheidscertificaat is verleend, kan de houder van dat certificaat, tegen betaling van een taks, verzoeken om omzetting van dat eenheidscertificaat in nationale certificaten. 3. Een verzoek tot omzetting kan binnen drie maanden na de kennisgeving van de intrekking van de eenheidswerking van het basisoctrooi bij het Bureau worden ingediend. 4. Zowel het verzoek tot omzetting als het resultaat ervan worden in het register bekendgemaakt. 5. Het Bureau controleert of de gevraagde omzetting voldoet aan de voorwaarden van dit artikel, alsmede aan de formele voorwaarden die zijn gespecificeerd in de overeenkomstig lid 8 vastgestelde uitvoeringshandeling. Indien niet aan de voorwaarden van het verzoek is voldaan, stelt het Bureau de indiener van de gebreken in kennis. Indien de gebreken niet binnen de door het Bureau te stellen termijn zijn verholpen, wijst het Bureau het verzoek tot omzetting af. Indien de omzettingstaks niet binnen de voorgeschreven termijn van drie maanden is betaald, stelt het Bureau de aanvrager ervan in kennis dat het verzoek tot omzetting wordt geacht niet te zijn ingediend. 6. Indien een verzoek uit hoofde van lid 1 voldoet aan lid 5, zet het Bureau de aanvraag voor een eenheidscertificaat om in een gecentraliseerde aanvraag voor certificaten waarin de lidstaten worden vermeld waar het basisoctrooi eenheidswerking had. In geval van een gecombineerde aanvraag wordt de vermelding van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking had, toegevoegd aan de vermelding van andere lidstaten die al in de gecombineerde aanvraag zijn opgenomen. 7. Indien een verzoek op grond van lid 2 voldoet aan lid 5, zendt het Bureau het verzoek tot omzetting toe aan de bevoegde nationale autoriteiten van elke lidstaat waar het basisoctrooi eenheidswerking had en waarvoor het verzoek ontvankelijk is bevonden. De bevoegde nationale autoriteiten nemen dienovereenkomstig beslissingen. 8. De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast tot nadere bepaling van de gegevens die moeten worden opgenomen in een verzoek tot omzetting van een aanvraag voor een eenheidscertificaat of van een eenheidscertificaat in een gecentraliseerde certificaataanvraag of nationale certificaten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 50 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 26 Beroep 1. Elke partij in een procedure op grond van deze verordening die nadeel ondervindt van een beslissing van het Bureau, met inbegrip van het uitbrengen van een onderzoeksadvies, kan tegen de beslissing beroep instellen bij de kamers van beroep. 2. De instelling van beroep heeft een schorsende werking. Een beslissing van het Bureau waartegen geen bezwaar is gemaakt, treedt in werking op de dag na het verstrijken van de in lid 3 bedoelde beroepstermijn. 3. Het beroep wordt schriftelijk ingesteld bij het Bureau binnen twee maanden na de datum van bekendmaking van de beslissing. Het beroep wordt pas geacht ingesteld te zijn nadat de beroepstaks betaald is. Bij een beroep wordt binnen vier drie maanden na de bekendmaking van de beslissing een schriftelijke uiteenzetting van de gronden van het beroep , vergezeld van ondersteunende bewijsstukken, ingediend. Een antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep wordt uiterlijk drie maanden na de datum van indiening van de uiteenzetting van de gronden van het beroep schriftelijk ingediend. Het Bureau stelt in voorkomend geval een datum vast voor de mondelinge behandeling binnen drie maanden na de indiening van het antwoord of, indien dit eerder is, binnen zes maanden na de indiening van de uiteenzetting van de gronden van het beroep. Het Bureau neemt een schriftelijke beslissing binnen drie maanden na de datum van de hoorzitting of van de indiening van het antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep, naargelang het geval. [Am. 30] 4. Nadat onderzocht is of het beroep ontvankelijk is, beslissen de kamers van beroep over de gegrondheid van het beroep. 5. Indien een beroep uitmondt in een beslissing die niet in overeenstemming is met het onderzoeksadvies, kan vernietigt of wijzigt de beslissing van de kamers het advies vernietigen of wijzigen . [Am. 31] 6. Beslissingen van de kamers van beroep in beroepsprocedures kunnen binnen twee maanden na de datum van kennisgeving ervan voor het Gerecht van de Europese Unie worden aangevochten wegens schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van het Verdrag betreffende de werking van de EU, schending van deze verordening of van een wettelijk voorschrift inzake de toepassing van het besluit of misbruik van bevoegdheid. Beroep kan worden ingesteld door partijen in de procedure voor de kamers van beroep voor zover zij door de beslissing van deze kamer in het ongelijk zijn gesteld. Het Gerecht is bevoegd om de bestreden beslissing te vernietigen of te wijzigen. 7. De beslissingen van de kamers van beroep treden in werking op de dag na afloop van de in lid 6 gestelde termijn of, indien binnen deze termijn bij het Gerecht beroep is ingesteld, op de dag na verwerping van dit beroep of afwijzing van de hogere voorziening tegen de beslissing van het Gerecht bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het Bureau neemt de maatregelen die nodig zijn ter uitvoering van het arrest van het Gerecht of, in geval van hogere voorziening, van het arrest van het Hof van Justitie. 8. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere bepaling van de inhoud en de vorm van het in lid 3 bedoelde beroepschrift, de procedure voor de indiening en het onderzoek van een beroep en de inhoud en de vorm van de beslissing van de kamers van beroep als bedoeld in lid 4. Artikel 27 Kamers van beroep 1. Naast de bevoegdheden die hun bij artikel 165 van Verordening (EU) 2017/1001 zijn verleend, zijn de bij die verordening ingestelde kamers van beroep bevoegd om uitspraak te doen over beroepen tegen beslissingen van het Bureau die op grond van artikel 26, lid 1, zijn genomen. 2. Een kamer van beroep voor eenheidscertificaten bestaat uit drie leden, van wie er ten minste twee juridisch gekwalificeerd zijn. Wanneer de kamer van beroep van mening is dat de aard van het beroep zulks vereist, kan zij voor die zaak twee extra leden oproepen. 3. Er is geen grote kamer als bedoeld in artikel 165, leden 2, 3 en 4, en artikel 167, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 in zaken met betrekking tot eenheidscertificaten. Besluiten van één enkel lid als bedoeld in artikel 165, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 zijn niet mogelijk. 4. De leden van de kamers van beroep inzake eenheidscertificaten worden benoemd overeenkomstig artikel 166, lid 5, van Verordening (EU) 2017/1001. Bij de benoeming van leden van de kamers van beroep in kwesties die verband houden met aanvragen voor eenheidscertificaten wordt terdege rekening gehouden met hun eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooirecht. [Am. 32] 4a. 4 bis. Artikel 166, lid 9, van Verordening (EU) 2017/1001 is van toepassing op kamers van beroep in kwesties betreffende eenheidscertificaten. [Am. 33] Artikel 28 Delegatie van bevoegdheden met betrekking tot de kamers van beroep De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen in verband met de organisatie van de kamers van beroep voor de procedure in verband met eenheidscertificaten in het kader van deze verordening. Artikel 29 Taksen 1. Het Bureau brengt een taks in rekening voor aanvragen voor een eenheidscertificaat. 2. Het Bureau brengt een taks in rekening voor beroep, oppositie, vorderingen tot nietigverklaring en verzoeken tot omzetting. 3. Het eenheidscertificaat is onderworpen aan de betaling van jaarlijkse instandhoudingstaksen aan het Bureau. 4. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen ter bepaling van de bedragen van de door het Bureau in rekening gebrachte taksen, de termijnen waarbinnen deze moeten worden betaald en de wijze waarop zij moeten worden betaald. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 50 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 30 Gecombineerde aanvragen Een aanvraag voor een eenheidscertificaat kan worden opgenomen in een gecombineerde gecentraliseerde aanvraag waarin de aanvrager ook om de afgifte van nationale certificaten verzoekt in de aangewezen lidstaten, overeenkomstig de gecentraliseerde procedure van Verordening [ COM(2023) 223 ]. In dat geval is artikel 38 van die verordening van toepassing. Artikel 31 Taal 1. Alle aan het Bureau gerichte documenten en informatie met betrekking tot de procedures op grond van deze verordening zijn in één van de officiële talen van de Unie gesteld. 2. Voor de krachtens deze verordening aan het EUIPO toevertrouwde taken bedient het EUIPO zich overeenkomstig Verordening nr. 1 van de Raad (13) van alle officiële talen van de Unie. Artikel 32 Mededelingen aan het Bureau 1. Mededelingen aan het Bureau kunnen worden met elektronische middelen worden verricht. De uitvoerend directeur bepaalt in welke gevallen en onder welke technische voorwaarden deze mededelingen via elektronische weg kunnen moeten plaatsvinden. [Am. 34] 2. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de regels voor de communicatiemiddelen te bepalen, waaronder elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen bij de procedure voor het Bureau moeten worden gebruikt en de formulieren die door het Bureau ter beschikking moeten worden gesteld. Artikel 33 Register 1. Wat aanvragen voor eenheidscertificaten voor gewasbeschermingsmiddelen betreft, bevat het bij artikel 35 van Verordening [ COM(2023) 231 ] (14) ingestelde register voor elk eenheidscertificaat of aanvraag voor een eenheidscertificaat, naargelang het geval, de volgende informatie: a) naam en adres van de aanvrager of houder van het certificaat; b) de naam en het kantooradres van de vertegenwoordiger, behalve in het geval van een vertegenwoordiger als bedoeld in artikel 36, lid 3; c) de aanvraag, de datum van indiening en de datum van bekendmaking; d) of de aanvraag betrekking heeft op een geneesmiddel dan wel op een gewasbeschermingsmiddel; e) nummer van het basisoctrooi; f) een identificatie van het product waarvoor een eenheidscertificaat wordt aangevraagd; g) nummer en datum van elk van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunningen voor het in de handel brengen, alsmede het door elke vergunning geïdentificeerde product; h) nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie; i) de datum en een samenvatting van het onderzoeksadvies van het Bureau voor elk van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft; [Am. 35] j) indien van toepassing, het nummer en de duur van het eenheidscertificaat; k) indien van toepassing, de indiening van een oppositie , de status ervan en de uitkomst van de oppositieprocedure, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 36] l) indien van toepassing, de instelling van een beroep , de status ervan en de uitkomst van de beroepsprocedure, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 37] m) indien van toepassing, de vermelding dat een certificaat is vervallen of nietig is verklaard; n) indien van toepassing, elk besluit betreffende het geografische toepassingsgebied van het eenheidscertificaat, met betrekking tot een afwijking uit hoofde van artikel 3, lid 5, of artikel 20, lid 2; o) indien van toepassing, de indiening van een vordering tot nietigverklaring en, zodra deze beschikbaar is, de uitkomst van de desbetreffende procedure; p) indien van toepassing, informatie over een verzoek tot omzetting en de uitkomst daarvan; q) informatie over de betaling van jaarlijkse taksen. 2. Het register bevat wijzigingen in de in lid 1 bedoelde informatie, met inbegrip van overdrachten, elk vergezeld van de datum van registratie van die inschrijving. 3. Het register en de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie zijn beschikbaar in alle officiële talen van de Unie. Het Bureau kan voor de in het register bekend te maken informatie gebruikmaken van gecontroleerde machinevertaling. 4. De uitvoerend directeur van het Bureau kan bepalen dat andere dan de in de leden 1 en 2 bedoelde gegevens in het register worden opgenomen. 5. De in de leden 1 en 2 bedoelde gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, worden door het Bureau voor de in lid 7 bepaalde doeleinden verzameld, gestructureerd, gepubliceerd en opgeslagen. Het Bureau houdt het register gemakkelijk toegankelijk voor het publiek. 6. Het Bureau verstrekt op verzoek en tegen betaling van een taks, al dan niet voor eensluidend gewaarmerkte uittreksels uit het register. 7. De in de leden 1 en 2 bedoelde vermeldingen, met inbegrip van persoonsgegevens, worden verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen en eenheidscertificaten overeenkomstig deze verordening en de op grond daarvan vastgestelde handelingen; b) het bijhouden van het register en het beschikbaar stellen ervan voor inspectie door overheidsinstanties en marktdeelnemers; c) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 8. Alle gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, betreffende de in de leden 1 en 2 bedoelde vermeldingen worden geacht van algemeen belang te zijn en zijn gratis toegankelijk voor derden. Ter wille van de rechtszekerheid worden de vermeldingen in het register voor onbepaalde tijd bewaard. Artikel 34 Databank 1. Op het Bureau rust, behalve de verplichting een register te houden, de taak alle gegevens te verzamelen en in een elektronische databank op te slaan die door aanvragers of in opmerkingen van derden krachtens deze verordening of op basis daarvan vastgestelde handelingen worden verstrekt. 2. De elektronische databank kan andere dan de in het register opgenomen persoonsgegevens bevatten, voor zover deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen dat voorschrijven. Deze gegevens worden verzameld, opgeslagen en verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen en/of inschrijvingen van certificaten, zoals beschreven in deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen; b) het toegankelijk maken van de informatie die noodzakelijk is voor een vlotter en efficiënter verloop van de betrokken procedure; c) communicatie met de aanvragers en derden; d) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 3. De uitvoerend directeur bepaalt onder welke voorwaarden de elektronische databank toegankelijk is en hoe de inhoud, met uitzondering van de in lid 2 van dit artikel, doch met inbegrip van de in artikel 33, lid 3, bedoelde persoonsgegevens, elektronisch beschikbaar kan worden gesteld, en welke kosten voor een dergelijke toegang worden aangerekend. 4. De in lid 2 bedoelde persoonsgegevens zijn beperkt toegankelijk; zij zijn slechts algemeen toegankelijk indien de betrokkene daarmee uitdrukkelijk heeft ingestemd. 5. Alle gegevens worden voor onbepaalde tijd bewaard. De betrokkene kan evenwel verzoeken dat persoonsgegevens uit de databank worden verwijderd 18 maanden nadat het eenheidscertificaat is vervallen of, in voorkomend geval, de betrokken procedure op tegenspraak is afgesloten. De betrokkene kan te allen tijde onnauwkeurige of onjuiste gegevens laten corrigeren. Artikel 35 Transparantie 1. Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad (15) is van toepassing op de documenten die bij het Bureau berusten. 2. De raad van bestuur van het Bureau stelt nadere bepalingen vast voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1049/2001 in het kader van deze verordening. 3. De beslissingen van het Bureau op grond van artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 kunnen onder de in artikel 228 respectievelijk artikel 263 VWEU neergelegde voorwaarden worden aangevochten bij de Europese Ombudsman of bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. 4. Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad (16) is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door het Bureau. Artikel 36 Vertegenwoordiging 1. Natuurlijke of rechtspersonen die noch hun woonplaats, noch hun zetel, noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Europese Economische Ruimte hebben, worden overeenkomstig dit artikel voor het Bureau vertegenwoordigd in alle in deze verordening bedoelde procedures, met uitzondering van de indiening van een aanvraag voor een eenheidscertificaat. 2. Natuurlijke en rechtspersonen die in de Unie een woonplaats, zetel of werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel hebben, kunnen voor het Bureau optreden door tussenkomst van een werknemer. Een werknemer van een rechtspersoon kan ook andere rechtspersonen vertegenwoordigen die economisch verbonden zijn met de rechtspersoon die door die werknemer wordt vertegenwoordigd. De tweede alinea is ook van toepassing wanneer die andere rechtspersonen noch hun woonplaats, noch hun zetel noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Unie hebben. Werknemers die natuurlijke of rechtspersonen vertegenwoordigen in de zin van dit lid dienen, op verzoek van het Bureau of, in voorkomend geval, van de partij in de procedure een bij het dossier te voegen ondertekende volmacht in. 3. Er wordt een gemeenschappelijke vertegenwoordiger aangewezen wanneer er meer dan één aanvrager of meer dan één gezamenlijk handelende derde partij is. 4. Alleen een in de Unie gevestigde beroepsbeoefenaar die bevoegd is om op te treden als professionele vertegenwoordiger in octrooizaken voor een nationaal octrooibureau of het Europees Octrooibureau, of een advocaat die bevoegd is om op te treden voor de rechterlijke instanties van een lidstaat, mag natuurlijke of rechtspersonen voor het Bureau vertegenwoordigen. Artikel 37 Afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten Binnen het Bureau wordt een afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten (“ABC-afdeling”) opgericht die, naast de verantwoordelijkheden uit hoofde van de verordeningen [ COM(2023) 231 ] en [ COM(2023) 223 ], verantwoordelijk is voor de uitvoering van de in deze verordening en in Verordening [ COM(2023) 222 ] omschreven taken, waaronder met name: a) ontvangst van aanvragen voor eenheidscertificaten, beroep en opmerkingen van derden en toezicht op het onderzoek ervan; b) het vaststellen van onderzoeksadviezen namens het Bureau met betrekking tot aanvragen voor eenheidscertificaten; c) besluiten over opposities tegen onderzoeksadviezen; d) besluiten over vorderingen tot nietigverklaring; e) behandeling van verzoeken tot omzetting; f) bijhouden van het register en de databank. Artikel 38 Beslissingen en mededelingen van het Bureau 1. De beslissingen van het Bureau op grond van deze verordening omvatten onderzoeksadviezen en worden met redenen omkleed. Zij kunnen slechts worden genomen op gronden of bewijsstukken waartegen de partijen verweer hebben kunnen voeren. Indien een mondelinge procedure plaatsvindt bij het Bureau, kunnen de beslissingen ter zitting worden uitgesproken. Vervolgens worden de partijen schriftelijk van de beslissing of het advies in kennis gesteld. 2. In alle beslissingen, adviezen, mededelingen of kennisgevingen van het Bureau uit hoofde van deze verordening worden de ABC-afdeling en het betrokken panel vermeld alsook de naam of namen van de bevoegde onderzoekers. Zij worden door die onderzoekers ondertekend of worden, in plaats daarvan, voorzien van een gedrukt of gestempeld zegel van het Bureau. De uitvoerend directeur kan bepalen dat in plaats van de ABC-afdeling en de naam van de bevoegde onderzoekers of een stempel, andere vormen van identificatie kunnen worden gebruikt wanneer beslissingen of andere mededelingen met andere technische communicatiemiddelen worden verzonden. 3. De beslissingen van het Bureau uit hoofde van deze verordening waartegen beroep kan worden ingesteld, gaan vergezeld van een schriftelijke mededeling dat het beroep schriftelijk bij het Bureau moet worden ingediend binnen twee maanden vanaf de datum van kennisgeving van de betrokken beslissing. In die mededeling worden de partijen eveneens geattendeerd op de bepalingen van artikel 26. De partijen kunnen op generlei wijze aanvoeren dat het Bureau de mogelijkheid tot beroep niet heeft meegedeeld. Artikel 39 Mondelinge behandeling 1. Het Bureau kan ambtshalve of op verzoek van een van de partijen in de procedure tot mondelinge behandeling overgaan indien het dit wenselijk acht. 2. Mondelinge behandelingen voor een onderzoeks-, oppositie- of nietigverklaringspanel zijn niet openbaar. 3. Mondelinge behandelingen voor de kamers van beroep, met inbegrip van de uitspraak en, in voorkomend geval, een herzien advies, zijn wel openbaar, tenzij de kamers van beroep anders beslissen indien openbaarheid met name aan een partij in de procedure ernstig en ongerechtvaardigd nadeel zou kunnen toebrengen. 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de mondeling behandeling te bepalen. Artikel 40 Bewijsvoering 1. In de procedure voor het Bureau zijn onder meer de volgende bewijsmiddelen toegelaten: a) horen van partijen; b) inwinnen van inlichtingen; c) overleggen van documenten en bewijsmiddelen; d) getuigenverhoor; e) adviezen van deskundigen; f) schriftelijke verklaringen die onder ede of belofte zijn afgelegd of overeenkomstig het recht van de Staat waar zij zijn afgelegd een soortgelijke werking hebben. 2. Het betrokken panel kan het onderzoek van deze bewijsmiddelen opdragen aan een van zijn leden. 3. Indien het Bureau of het desbetreffende panel het nodig acht dat een partij, een getuige of een deskundige een mondelinge verklaring aflegt, roept het deze persoon daartoe op. Wanneer een deskundige wordt opgeroepen, gaat het Bureau of, in voorkomend geval, het betrokken panel na of die deskundige zich niet in een belangenconflict bevindt. De termijn van een dergelijke dagvaarding bedraagt ten minste één maand, tenzij zij met een kortere termijn instemmen. [Am. 38] 4. De partijen worden in kennis gesteld van het verhoor van een getuige of deskundige door het Bureau. Zij hebben het recht daarbij aanwezig te zijn en de getuige of deskundige vragen te stellen. 5. De uitvoerend directeur bepaalt de vergoedingen voor de uitgaven, met inbegrip van voorschotten, voor de in dit artikel bedoelde bewijsvoering. 6. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de bewijsvoering te bepalen. Artikel 41 Kennisgeving 1. Het Bureau stelt alle betrokken partijen ambtshalve in kennis van beslissingen, inclusief adviezen, en oproepen alsook van aankondigingen of andere mededelingen waarvoor een termijn geldt, of waarvan kennisgeving aan de betrokkenen is voorgeschreven krachtens andere bepalingen van deze verordening of bij krachtens deze verordening vastgestelde handelingen, of waarvan kennisgeving door de uitvoerend directeur is gelast. 2. Kennisgeving kan plaatsvinden met verschillende middelen, onder meer langs elektronische weg. De nadere regels in verband met elektronische middelen worden bepaald door de uitvoerend directeur. 3. Wanneer de kennisgeving openbaar moet worden gedaan, bepaalt de uitvoerend directeur hoe de openbare kennisgeving geschiedt en wanneer de termijn van één maand aanvangt waarbinnen de kennisgeving van het document wordt geacht te hebben plaatsgevonden. 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de kennisgeving te bepalen. Artikel 42 Uiterste termijnen 1. De termijnen worden vastgesteld in volle jaren, maanden, weken of dagen. De berekening gaat in op de dag volgende op die waarop de betrokken gebeurtenis zich heeft voorgedaan. De duur van de termijnen bedraagt niet minder dan één maand en niet meer dan zes maanden. 2. De uitvoerend directeur bepaalt, voor de aanvang van elk kalenderjaar, op welke dagen het Bureau niet open is voor ontvangst van documenten of op welke dagen de gewone post niet wordt besteld op de plaats waar het Bureau is gevestigd. 3. De uitvoerend directeur bepaalt de duur van de onderbreking in geval van algemene onderbreking in de postbestelling in de lidstaat waar het Bureau is gevestigd of, in geval van feitelijke onderbreking, van de verbinding van het Bureau met aanvaarde vormen van elektronische communicatie. 4. Indien de regelmatige communicatie van de partijen in de procedure met het Bureau of omgekeerd door uitzonderlijke omstandigheden zoals een natuurramp of een staking wordt onderbroken of verstoord, kan de uitvoerend directeur van het Bureau bepalen dat voor partijen in de procedure die hun woonplaats of zetel in de betrokken lidstaat hebben of die een vertegenwoordiger hebben aangewezen die in deze lidstaat zijn kantoor heeft, alle termijnen die anders op of na de datum van aanvang van een dergelijk door de uitvoerend directeur vast te stellen voorval zouden verstrijken, worden verlengd tot een door de uitvoerend directeur vast te stellen datum. Bij de vaststelling van deze datum beoordeelt de uitvoerend directeur wanneer de uitzonderlijke omstandigheden ten einde lopen. Indien de omstandigheden de zetel van het Bureau treffen, wordt bij deze vaststelling door de uitvoerend directeur uitdrukkelijk vermeld dat zij voor alle partijen in de procedure geldt. 5. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de berekening en duur van de termijnen te bepalen. Artikel 43 Rechtzetting van fouten en kennelijke vergissingen 1. Het Bureau zorgt op eigen initiatief of op verzoek van een partij voor de rechtzetting van taalfouten of transcriptiefouten en kennelijke vergissingen in de beslissingen, inclusief de adviezen, van het Bureau, of technische fouten in de publicatie van informatie in het register. 2. Indien het Bureau een inschrijving in het register heeft gedaan of een beslissing heeft genomen waarbij het een kennelijke fout heeft gemaakt, haalt het deze inschrijving door of trekt het deze beslissing in. De doorhaling van de inschrijving in het register of de intrekking van de beslissing wordt uitgevoerd binnen één jaar na de datum van vermelding in het register of vaststelling van de beslissing, na raadpleging van de partijen in de procedure. 3. Het Bureau houdt een register bij van deze rechtzettingen en doorhalingen. 4. Rechtzettingen en doorhalingen worden door het Bureau bekendgemaakt. Artikel 44 Herstel in de vorige toestand 1. Indien de aanvrager of de houder van een eenheidscertificaat of iedere partij in een procedure voor het Bureau uit hoofde van deze verordening, ondanks het betrachten van alle in de gegeven omstandigheden noodzakelijke zorgvuldigheid, niet in staat is geweest tegenover het Bureau een termijn in acht te nemen, wordt hij op zijn verzoek in zijn rechten hersteld indien de verhindering ingevolge deze verordening rechtstreeks het verlies van een recht of een rechtsmiddel tot gevolg heeft. 2. Het verzoek om herstel moet schriftelijk worden ingediend binnen twee maanden nadat de verhindering is geëindigd. De nog niet verrichte handeling moet alsnog binnen die termijn geschieden. Het verzoek is slechts ontvankelijk binnen een jaar na het verstrijken van de niet in acht genomen termijn. 3. Het verzoek om herstel moet met redenen omkleed zijn en de feiten bevatten waarop het gegrond is. Het verzoek wordt pas geacht te zijn ingediend nadat de taks voor herstel in de vorige toestand betaald is. 4. De ABC-afdeling of, in voorkomend geval, de kamers van beroep, beslissen over de aanvraag. 5. Dit artikel is niet van toepassing op de termijnen bedoeld in lid 2 van dit artikel, of de termijnen van artikel 15, leden 1 en 3. Artikel 45 Onderbreking van de procedure 1. De procedure voor het Bureau op grond van deze verordening wordt onderbroken: a) bij overlijden of bij handelingsonbekwaamheid, hetzij van de aanvrager, hetzij van de persoon die volgens het nationale recht bevoegd is namens de aanvrager te handelen. Voor zover overlijden of handelingsonbekwaamheid de machtiging van de overeenkomstig artikel 36 aangewezen vertegenwoordiger onverlet laten, wordt de procedure slechts onderbroken indien die vertegenwoordiger daarom verzoekt; b) indien de aanvrager ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten; c) indien de vertegenwoordiger van een aanvrager overlijdt, handelingsonbekwaam wordt verklaard of ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten. 2. De procedure voor het Bureau wordt hervat zodra is vastgesteld wie bevoegd is deze voort te zetten. 3. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 49 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de hervatting van de procedure voor het Bureau te bepalen. Artikel 46 Kosten 1. De in het ongelijk gestelde partij in een oppositieprocedure en een procedure tot nietigverklaring, met inbegrip van de daarmee samenhangende beroepsprocedure, betaalt de taksen die de andere partij heeft betaald. De in het ongelijk gestelde partij betaalt tevens alle in verband met de procedure gemaakte noodzakelijke kosten, waaronder de reis- en verblijfkosten en de bezoldiging van een vertegenwoordiger, met inachtneming van de maximumtarieven die per kostencategorie zijn vastgesteld in de overeenkomstig lid 7 vast te stellen uitvoeringshandeling. De taksen die de verliezende partij moet dragen, zijn beperkt tot de taksen die de andere partij in die procedure heeft betaald. 2. Als de partijen respectievelijk op een of meer punten in het ongelijk worden gesteld of voor zover de billijkheid zulks vereist, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep dat de kosten anders worden verdeeld. 3. Wanneer de procedure is beëindigd, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep vrijelijk over de kosten. 4. Wanneer de partijen voor de ABC-afdeling of de kamer van beroep een andere kostenregeling overeenkomen dan die van de leden 1 tot en met 3, neemt de betrokken instantie hiervan nota. 5. De ABC-afdeling of de kamer van beroep stelt het bedrag vast dat op grond van de leden 1 tot en met 3 van dit artikel moet worden vergoed, wanneer de te vergoeden kosten zich beperken tot de aan het Bureau betaalde taksen en tot de kosten van vertegenwoordiging. In alle andere gevallen stelt de griffie van de kamer van beroep of de ABC-afdeling, op verzoek, het te vergoeden bedrag vast. Het verzoek is slechts ontvankelijk voor een periode van twee maanden na de datum waarop de beslissing ten aanzien waarvan vaststelling van de kosten is gevraagd, onherroepelijk wordt, en gaat vergezeld van een rekening en bewijsstukken. Voor de kosten van vertegenwoordiging volstaat dat de vertegenwoordiger verzekert dat de kosten zijn gemaakt. Voor andere kosten volstaat het dat de aannemelijkheid ervan is vastgesteld. Wanneer het bedrag van de kosten overeenkomstig de eerste zin van dit lid is vastgesteld, worden de kosten van vertegenwoordiging toegekend op het in de overeenkomstig lid 7 van dit artikel vastgestelde uitvoeringshandeling vastgestelde niveau, ongeacht of zij daadwerkelijk zijn gemaakt. 6. Overeenkomstig lid 5 genomen beslissingen tot vaststelling van de kosten vereisen opgave van de redenen waarop zij zijn gebaseerd en kunnen door een besluit van de ABC-afdeling of de kamer van beroep worden herzien indien hiertoe binnen één maand na de datum van kennisgeving van de kostenveroordeling een verzoek wordt ingediend. Dit verzoek wordt geacht niet te zijn ingediend totdat de taks voor de herziening van het bedrag van de kosten is betaald. De ABC-afdeling of de kamer van beroep, naargelang het geval, neemt zonder mondelinge procedure een beslissing over het verzoek tot herziening van de beslissing inzake de vaststelling van de kosten. 7. De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast met betrekking tot het maximumtarief voor vergoeding van de werkelijk door de in het gelijk gestelde partij gemaakte, noodzakelijke procedurekosten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 50 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 8. Bij de bepaling van het maximumtarief met betrekking tot de reis- en verblijfkosten, houdt de Commissie rekening met de afstand tussen de woon- of vestigingsplaats van de partij, vertegenwoordiger, getuige of deskundige en de plaats van de mondelinge procedure, met de fase van de procedure waarin de kosten zijn gemaakt en, wat betreft de kosten van vertegenwoordiging, met de noodzaak ervoor te zorgen dat de verplichting tot het dragen van de kosten niet om tactische redenen door de andere partij kan worden misbruikt. Bovendien worden verblijfkosten overeenkomstig het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Unie, vervat in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (17) , berekend. De in het ongelijk gestelde partij draagt de kosten voor slechts één partij bij de procedure en, in voorkomend geval, één vertegenwoordiger. Artikel 47 Tenuitvoerlegging van beslissingen tot vaststelling van de kosten 1. Iedere onherroepelijke beslissing van het Bureau tot vaststelling van de kosten vormt executoriale titel. 2. De gedwongen tenuitvoerlegging geschiedt volgens de bepalingen van burgerlijke rechtsvordering die van kracht zijn in de lidstaat van executie. Elke lidstaat wijst één instantie aan die ermee belast is de echtheid van de in lid 1 bedoelde beslissing te onderzoeken, en deelt haar contactgegevens mee aan het Bureau, het Hof van Justitie en de Commissie. Het exequatur wordt door die instantie verleend, na een onderzoek dat zich beperkt tot de echtheid van de beslissing. 3. Nadat de bedoelde formaliteiten op verzoek van de belanghebbende zijn vervuld, kan deze de tenuitvoerlegging volgens de nationale wetgeving voortzetten door zich rechtstreeks te wenden tot de bevoegde instantie. 4. De gedwongen tenuitvoerlegging kan slechts worden opgeschort door een beslissing van het Hof van Justitie. Het toezicht op de regelmatigheid van de tenuitvoerlegging behoort evenwel tot de bevoegdheid van de rechterlijke instanties van de betrokken lidstaat. Artikel 48 Financiële bepalingen 1. De kosten die het Bureau maakt bij de uitvoering van de overeenkomstig deze verordening aan het Bureau toevertrouwde aanvullende taken, worden gedekt door de procedurekosten die de aanvragers aan het Bureau moeten betalen en door een gedeelte van de jaarlijkse taksen die door de houders van eenheidscertificaten worden betaald, terwijl de rest van de jaarlijkse taksen met de lidstaten wordt gedeeld overeenkomstig het aantal eenheidscertificaten dat in elk van de lidstaten rechtsgeldig is. Het gedeelte van de jaarlijkse taksen dat met de lidstaten moet worden gedeeld, wordt in eerste instantie vastgesteld op een bepaalde waarde, maar wordt om de vijf jaar herzien, op zodanige wijze dat financiële duurzaamheid wordt bereikt voor de activiteiten die het Bureau uitvoert uit hoofde van deze verordening en de Verordeningen [ COM(2023) 231 ], [ COM(2023) 223 ] en [ COM(2023) 222 ]. 2. Voor de toepassing van lid 1 houdt het Bureau een boekhouding bij van de jaarlijkse taksen die door de houders van in de respectieve lidstaten geldende eenheidscertificaten zijn betaald. 3. De kosten van een bevoegde nationale autoriteit die deelneemt aan procedures uit hoofde van dit hoofdstuk, worden door het Bureau gedragen en jaarlijks betaald op basis van het aantal procedures waarbij die bevoegde nationale autoriteit in het voorgaande jaar betrokken was. 4. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met regels voor de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de bedragen van deze overdrachten en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de in lid 3 bedoelde deelname van de nationale autoriteiten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 50 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 5. Artikel 12 van Verordening (EU) nr. 1257/2012 is van toepassing op de jaarlijkse taksen die verschuldigd zijn voor eenheidscertificaten. Artikel 49 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 15, lid 13, artikel 22, lid 13, artikel 26, lid 8, artikel 28, artikel 32, lid 2, artikel 39, lid 4, artikel 40, lid 6, artikel 41, lid 4, artikel 42, lid 5, en artikel 45, lid 3, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van XXX [PB: gelieve de datum in te voegen = datum van inwerkingtreding]. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 15, lid 13, artikel 22, lid 13, artikel 26, lid 8, artikel 28, artikel 32, lid 2, artikel 39, lid 4, artikel 40, lid 6, artikel 41, lid 4, artikel 42, lid 5, en artikel 45, lid 3, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 15, lid 13, artikel 22, lid 13, artikel 26, lid 8, artikel 28, artikel 32, lid 2, artikel 39, lid 4, artikel 40, lid 6, artikel 41, lid 4, artikel 42, lid 5, en artikel 45, lid 3, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 50 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité inzake aanvullende beschermingscertificaten ingesteld bij Verordening [ COM(2023) 231 ]. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 51 Evaluatie Uiterlijk op xxxxxx … [Publicatieblad, gelieve vijf jaar na de datum van toepassing in te voegen] en nadien om de vijf jaar verricht de Commissie een evaluatie van deze verordening en brengt zij aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de belangrijkste bevindingen . Bij die evaluatie beoordeelt de Commissie onder meer de haalbaarheid en de voordelen van de invoering van een centrale procedure tot het verlenen van een vergunning voor gewasbeschermingsmiddelen in het kader van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. [Am. 39] Artikel 52 Inwerkingtreding en toepassing Deze verordening treedt in werking op XXX [Publicatieblad, gelieve de datum in te voegen – de 20 e dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie]. Zij is van toepassing met ingang van xxxxx [Publicatieblad, gelieve de eerste dag van de 12 e maand na de datum van inwerkingtreding in te voegen]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0222 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 118, eerste alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0148/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0019/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het aanvullende beschermingscertificaat met eenheidswerking voor geneesmiddelen en tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1001, Verordening (EG) nr. 1901/2006 en Verordening (EU) nr. 608/2013 (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 118, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (2) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Het onderzoek op farmaceutisch gebied draagt op beslissende wijze bij tot de voortdurende verbetering van de volksgezondheid en het waarborgen van het concurrentievermogen van de Unie . Geneesmiddelen, met name die welke het resultaat van een langdurig en kostbaar onderzoek zijn, kunnen in de Unie slechts verder worden ontwikkeld als zij onder een gunstige regeling vallen die voldoende bescherming biedt om een dergelijk onderzoek aan te moedigen. Het is echter moeilijk om een rechtstreekse koppeling te maken tussen een dergelijke gunstige regeling en het concurrentievermogen van de Unie, want hoewel een dergelijke regeling de markten van de Unie aantrekkelijker maakt, komen geneesmiddelen met een andere geografische oorsprong en toegelaten geneesmiddelen uit derde landen in gelijke mate in aanmerking voor alle stimulansen van de Unie, net zoals in de Unie gevestigde innovatieve bedrijven in gelijke mate kunnen profiteren van stimulansen in derde landen. [Am. 1] (2) De periode die verloopt tussen de indiening van een aanvraag voor een octrooi op een nieuw geneesmiddel en de vergunning voor het in de handel brengen van dit geneesmiddel brengt de door het octrooi verleende effectieve bescherming terug tot een periode die ontoereikend is om de in het onderzoek gedane investeringen af te schrijven. (2 bis) Die omstandigheden leiden tot onvoldoende bescherming zodat het farmaceutisch onderzoek wordt benadeeld en het risico bestaat dat de in de lidstaten gevestigde Europese onderzoekscentra zich verplaatsen naar landen die een betere bescherming bieden. [Am. 2] (3) De eenvormige bescherming die octrooien en aanvullende beschermingscertificaten bieden binnen de interne markt of ten minste binnen een aanzienlijk deel daarvan, moet deel uitmaken van de rechtsinstrumenten waarover farmaceutische ondernemingen beschikken. (4) In haar mededeling van 25 november 2020 getiteld “Het innovatiepotentieel van de EU optimaal benutten – Een actieplan inzake intellectuele eigendom om het herstel en de veerkracht van de EU te ondersteunen” (3) heeft de Commissie benadrukt dat de nog bestaande versnippering van het intellectuele-eigendomssysteem van de Unie moet worden aangepakt. Ook werd opgemerkt dat voor geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen alleen aanvullende bescherming op nationaal niveau beschikbaar was. Tegelijkertijd is er een gecentraliseerde procedure voor het verlenen van Europese octrooien en een gecentraliseerde procedure voor het verkrijgen van vergunningen voor het in de handel brengen van geneesmiddelen. Bovendien moet het “eenheidsoctrooi” zoals vastgelegd in Verordening (EU) nr. 1257/2012 van het Europees Parlement en de Raad (4) in juni 2023 in werking treden ten aanzien van de lidstaten die de Overeenkomst betreffende een eengemaakt octrooigerecht hebben geratificeerd. (5) Verordening (EU) nr. 1257/2012 heeft de mogelijkheid gecreëerd om te voorzien in eenheidsoctrooien. Verordening (EU) nr. 1257/2012 voorziet echter niet in een aanvullend beschermingscertificaat met eenheidswerking (“eenheidscertificaat”). (6) Bij het ontbreken van een eenheidscertificaat kan een eenheidsoctrooi alleen worden verlengd door verschillende nationale certificaten aan te vragen in elke lidstaat waar bescherming wordt nagestreefd, waardoor de houder van een eenheidsoctrooi wordt verhinderd eenheidsbescherming te verkrijgen gedurende de gehele gecombineerde beschermingsperiode die door dat eenheidsoctrooi en vervolgens door deze certificaten wordt verleend. Daarom moet een eenheidscertificaat voor geneesmiddelen worden gecreëerd, zodat een eenheidsoctrooi op eenvormige wijze kan worden verlengd. Een dergelijk eenheidscertificaat moet worden aangevraagd op basis van een basisoctrooi met eenheidswerking en een gecentraliseerde vergunning; het zou dezelfde rechtsgevolgen hebben als nationale certificaten in alle lidstaten waar dat basisoctrooi eenheidswerking heeft. Het belangrijkste kenmerk van een dergelijk eenheidscertificaat moet het eenvormige karakter ervan zijn. (7) Een eenheidscertificaat moet eenvormige bescherming bieden en gelijke werking hebben in alle lidstaten waar het basisoctrooi waarop het gebaseerd is eenheidswerking heeft. Een eenheidscertificaat zou dus alleen met betrekking tot alle deelnemende lidstaten moeten worden overgedragen of ingetrokken, of vervallen. (8) Verordening [ COM(2023) 231 ] vervangt Verordening (EG) nr. 469/2009 van het Europees Parlement en de Raad (5) en bevat nieuwe bepalingen tot vaststelling van een gecentraliseerde procedure voor het onderzoek van aanvullende beschermingscertificaten voor geneesmiddelen. (9) Aangezien producten waarvoor in het kader van andere procedures dan de gecentraliseerde procedure een vergunning is verleend, toch aanvullende bescherming moeten kunnen genieten en sommige lidstaten nog niet tot het eenheidsoctrooistelsel zijn toegetreden, moeten door de nationale octrooibureaus verleende certificaten beschikbaar blijven. (10) Om discriminatie tussen aanvragers van certificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] en van eenheidscertificaten uit hoofde van deze verordening en verstoringen van de interne markt te voorkomen, moeten, met de nodige aanpassingen, dezelfde materiële regels van toepassing zijn op certificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] als op eenheidscertificaten, met name wat betreft de voorwaarden voor de afgifte van het certificaat, alsmede de duur en de werking ervan. (11) Zo moet met name de duur van de door een eenheidscertificaat verleende bescherming gelijk zijn aan de duur die voor nationale certificaten is vastgesteld uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ]; dat wil zeggen dat de houder van zowel van een eenheidsoctrooi als van een eenheidscertificaat in aanmerking moet kunnen komen voor een uitsluitend recht van ten hoogste 15 jaar in totaal vanaf de verlening van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het betrokken geneesmiddel in de Unie. Aangezien het eenheidscertificaat van kracht zou worden bij het vervallen van het basisoctrooi, en om rekening te houden met de verschillende nationale praktijken met betrekking tot de vervaldatum van een octrooi, die tot een verschil van één dag kunnen leiden, moet in deze verordening worden verduidelijkt wanneer de door een eenheidscertificaat verleende bescherming precies van kracht moet worden. (12) Bij artikel 2 van Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad (6) is een Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”) opgericht. In het belang van de interne markt en gezien de autonome aard van het eenheidscertificaat moet de onderzoeks- en verleningsprocedure ervan door een centrale onderzoeksautoriteit worden uitgevoerd. Dit kan worden bereikt door het Bureau te belasten met het onderzoeken van zowel aanvragen voor eenheidscertificaten overeenkomstig deze verordening en Verordening [ COM(2023) 221 ] als gecentraliseerde aanvragen voor certificaten uit hoofde van de Verordeningen [ COM(2023) 231 ] en [ COM(2023) 223 ]. Met het oog op de samenhang met deze verordening moet Verordening (EU) 2017/1001 worden gewijzigd. (13) Een eenheidscertificaat voor een geneesmiddel mag alleen gebaseerd zijn op een gecentraliseerde vergunning voor het in de handel brengen uit hoofde van Verordening (EG) nr. 726/2004 van het Europees Parlement en de Raad (7) of Verordening (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad (8) . Deze vergunningen hebben betrekking op respectievelijk geneesmiddelen voor menselijk gebruik en geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik. In tegenstelling tot nationale vergunningen geldt een dergelijke vergunning in de hele Unie voor hetzelfde geneesmiddel, wat het onderzoek van aanvragen voor eenheidscertificaten zou vergemakkelijken. (14) Een aanvrager moet ook de mogelijkheid krijgen een “gecombineerde aanvraag” in te dienen waarin ook andere lidstaten worden aangewezen dan die waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, waarin wordt verzocht om de afgifte van nationale certificaten overeenkomstig Verordening [ COM(2023) 231 ]. Een dergelijke gecombineerde aanvraag moet één enkele behandelingsprocedure ondergaan. (14 bis) Om onnodige administratieve en financiële lasten voor zowel de farmaceutische industrie als de nationale autoriteiten en het Bureau te vermijden, moeten bepaalde stroomlijningsmaatregelen worden ingevoerd. Het moet mogelijk worden gemaakt om unitaire en gecombineerde aanvragen voor aanvullende beschermingscertificaten elektronisch aan te vragen. Aanvragen die bij het Bureau worden ingediend, moeten in overeenstemming zijn met het beginsel “standaard digitaal” en derhalve in elektronische vorm bij het Bureau worden ingediend. De aanvragen moeten worden beoordeeld op basis van het door de aanvrager ingediende dossier overeenkomstig deze verordening. [Am. 3] (15) In een dergelijk geval moet in elke lidstaat dubbele bescherming door zowel een eenheidscertificaat als een nationaal certificaat – ongeacht of dit op basis van een nationale of een gecentraliseerde aanvraag is verkregen – worden uitgesloten. (16) Een van de voorwaarden voor de afgifte van een certificaat moet zijn dat het product wordt beschermd door het basisoctrooi, in die zin dat het product onder een of meer conclusies van dat octrooi valt, zoals de vakman afleidt uit de beschrijving en afbeeldingen van het octrooi , op basis van de algemene kennis van de vakman op het desbetreffende gebied en de stand van de techniek op de datum van indiening ervan of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . Dit betekent niet noodzakelijk dat de werkzame stof van het product expliciet in de conclusies moet worden vermeld . , of, in het geval van een combinatiegeneesmiddel, hoeft dit niet noodzakelijkerwijs te betekenen dat elk van de werkzame stoffen ervan uitdrukkelijk in de conclusies moet worden vermeld, op voorwaarde dat elk ervan elke werkzame stof specifiek identificeerbaar is in het licht van alle door dat octrooi verstrekte informatie , op basis van de stand van de techniek op de datum van indiening of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . [Am. 4] (17) Om overbescherming te voorkomen, moet worden bepaald dat niet meer dan één certificaat, nationaal of met eenheidswerking, hetzelfde product in een lidstaat kan beschermen. Daarom moet worden vereist dat voor het product, of een therapeutisch gelijkwaardig derivaat zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren, complexen of biosimilaire geneesmiddelen, niet reeds een voorafgaand certificaat is afgegeven, noch alleen, noch in combinatie met een of meer aanvullende werkzame stoffen, hetzij voor dezelfde therapeutische indicatie, hetzij voor een andere therapeutische indicatie. [Am. 5] (18) Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming mag de door het eenheidscertificaat verleende bescherming zich alleen uitstrekken tot het product, met name de werkzame stof of combinaties daarvan, dat onder de vergunning voor het in de handel brengen ervan valt, voor ieder gebruik van het product als geneesmiddel waarvoor een vergunning is verleend vóór de vervaldatum van het eenheidscertificaat. (19) Om een evenwichtige bescherming te waarborgen, moet de houder van een eenheidscertificaat echter het recht hebben een derde te beletten niet alleen het in het eenheidscertificaat geïdentificeerde product te vervaardigen, maar ook therapeutisch gelijkwaardige derivaten van dat product, zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren of complexen, alsook biosimilaire geneesmiddelen, zelfs indien dergelijke derivaten niet uitdrukkelijk worden vermeld in de productbeschrijving op het eenheidscertificaat. Derhalve moet ervan worden uitgegaan dat de door het eenheidscertificaat verleende bescherming zich uitstrekt tot dergelijke gelijkwaardige derivaten, binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming. (20) Als verdere maatregel om ervoor te zorgen dat hetzelfde product in geen enkele lidstaat door meer dan één certificaat kan worden beschermd, mag aan de houder van meer dan één octrooi voor hetzelfde product niet meer dan één certificaat voor dat product worden verleend. Wanneer echter twee octrooien ter bescherming van het product in het bezit zijn van twee houders, moet aan elk van die houders één certificaat voor dat product kunnen worden verleend, indien zij kunnen aantonen dat zij economisch niet met elkaar verbonden zijn. Bovendien mag aan de houder van een basisoctrooi geen certificaat worden afgegeven voor een product waarvoor een derde een vergunning heeft verkregen, zonder diens toestemming. (20 bis) Om een ruim aanbod van door aanvullende beschermingscertificaten beschermde producten te waarborgen, worden houders van aanvullende beschermingscertificaten met eenheidswerking ertoe aangezet hun rechten uit hoofde van deze certificaten op zodanige wijze uit te oefenen dat producten kunnen worden aangeboden op markten waar deze houders niet van plan zijn een product in de handel te brengen. Daartoe zouden de houders vrijwillige overeenkomsten kunnen sluiten om licenties te verlenen voor de rechten op aanvullende beschermingscertificaten met eenheidswerking op die markten. Het doel is de levering van producten door licentiehouders mogelijk te maken wanneer de houders van aanvullende beschermingscertificaten met eenheidswerking besluiten geen producten in de handel te brengen. [Am. 6] (21) Wanneer in de vergunning voor het in de handel brengen die ter ondersteuning van de aanvraag voor een certificaat voor een biologisch geneesmiddel wordt ingediend, dit geneesmiddel door middel van de internationale generieke benaming (INN) ervan wordt geïdentificeerd, moet de door het certificaat verleende bescherming zich uitstrekken tot alle therapeutisch gelijkwaardige biosimilaire geneesmiddelen met dezelfde internationale generieke benaming als het product waarnaar in de vergunning voor het in de handel brengen wordt verwezen, ongeacht mogelijke kleine verschillen tussen een latere biosimilair en het toegelaten geneesmiddel, die gewoonlijk onvermijdelijk zijn gezien de aard van biologische producten. [Am. 7] (21 bis) Het is belangrijk dat generieke en biosimilaire geneesmiddelen tijdig op de markt van de Unie komen, met name om de concurrentie te vergroten, de prijzen te verlagen en zowel de duurzaamheid van de nationale gezondheidszorgstelsels als een betere toegang tot betaalbare geneesmiddelen voor patiënten in de Unie te waarborgen. Het belang daarvan werd door de Raad benadrukt in zijn conclusies van 17 juni 2016 over het versterken van het evenwicht in de farmaceutische systemen in de Unie en haar lidstaten. Anderzijds mag niet uit het oog worden verloren dat intellectuele-eigendomsrechten een van de hoekstenen blijven van innovatie, concurrentievermogen en groei in de interne markt. [Am. 8] (22) Verordening [ COM(2023) 231 ] voorziet in een uitzondering op grond waarvan de door een nationaal aanvullend beschermingscertificaat voor geneesmiddelen verleende bescherming, onder strikt omschreven omstandigheden en met inachtneming van verschillende waarborgen, niet geldt voor een product dat in de Unie door een andere persoon dan de houder van dat certificaat zou worden vervaardigd, indien het wordt vervaardigd met het oog op uitvoer naar een markt buiten de Unie waar geen bescherming bestaat of de bescherming is verstreken of met het oog op productie en of op het in voorraad hebben met het oog op toetreding tot de markt van de Unie een lidstaat na het vervallen van het overeenkomstige certificaat (“EU day-one entry”) en alle daaraan aanverwante handelingen . Om discriminatie tussen aanvragers van certificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] en eenheidscertificaten uit hoofde van deze verordening te voorkomen, moeten soortgelijke rechten en beperkingen door certificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] en door eenheidscertificaten worden toegekend, en moet die uitzondering derhalve ook beschikbaar zijn met betrekking tot eenheidscertificaten. De redenen voor de invoering van de ontheffing en de voorwaarden voor de toepassing ervan moeten gelden voor eenheidscertificaten. [Am. 9] (22 bis) In die specifieke en welbepaalde omstandigheden, en teneinde een gelijk speelveld voor in de Unie gevestigde vervaardigers en vervaardigers uit derde landen te bewerkstelligen, dient de overeenkomstig Verordening (EU) 2019/933 door een certificaat verleende bescherming te worden beperkt in die zin dat het vervaardigen met als enig doel uitvoer naar derde landen is toegestaan, alsmede alle aanverwante handelingen in de Unie die strikt noodzakelijk zijn voor het vervaardigen of voor de feitelijke uitvoer zelf, voor zover voor dergelijke handelingen anders de toestemming van een certificaathouder vereist zou zijn (“aanverwante handelingen”). Aanverwante handelingen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op het bezit, de levering, het aanbieden van levering, de invoer, het gebruik of de synthese van een werkzaam bestanddeel voor de vervaardiging van een geneesmiddel dat dit product bevat, op de tijdelijke opslag van het product of op reclameactiviteiten die uitsluitend gericht zijn op uitvoer naar bestemmingen in derde landen. De uitzondering moet ook gelden voor aanverwante handelingen die worden verricht door derden die een contractuele relatie met de vervaardiger hebben. [Am. 10] (23) Om te zorgen voor overeenstemming met de regels die van toepassing zijn op eenheidsoctrooien, moet een eenheidscertificaat als deel van het vermogen in zijn geheel en in alle lidstaten waar het werking heeft, worden behandeld als een nationaal certificaat van de lidstaat die wordt bepaald overeenkomstig het recht dat van toepassing is op het basisoctrooi. (24) Om discriminatie tussen aanvragers van nationale certificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] en aanvragers van eenheidscertificaten uit hoofde van deze verordening te voorkomen, moet een verlenging van de duur van een certificaat als gedefinieerd in artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006 van het Europees Parlement en de Raad (9) ook beschikbaar zijn voor eenheidscertificaten. Daartoe moet die verordening worden gewijzigd. (25) Om een eerlijk en transparant proces te garanderen, de rechtszekerheid te waarborgen en het risico op latere betwisting van de geldigheid tegen te gaan, moeten derden na de bekendmaking van de aanvraag voor een eenheidscertificaat de mogelijkheid hebben om binnen drie maanden opmerkingen bij het Bureau in te dienen terwijl het gecentraliseerde onderzoek plaatsvindt. Deze derden die opmerkingen mogen indienen, moeten ook de lidstaten omvatten. Dit mag echter geen afbreuk doen aan het recht van derden om later een nietigverklaringsprocedure bij het Bureau in te leiden. Deze bepalingen zijn noodzakelijk om de betrokkenheid van derden te waarborgen, zowel vóór als na de afgifte van certificaten. (26) Het onderzoek van een aanvraag voor een eenheidscertificaat moet onder toezicht van het Bureau worden uitgevoerd door een onderzoekspanel bestaande uit één lid van het Bureau en twee onderzoekers die in dienst zijn van de nationale octrooibureaus. Dit zou ervoor zorgen dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten en aanverwante octrooizaken , die momenteel alleen bij de nationale bureaus aanwezig is. Voor een optimale kwaliteit van het onderzoek moeten de bevoegde nationale autoriteiten erop toezien dat de aangewezen onderzoekers beschikken over deskundigheid ter zake en voldoende ervaring hebben met de beoordeling van aanvullende beschermingscertificaten. Aanvullende passende criteria moeten worden vastgesteld voor de deelname van specifieke onderzoekers aan de procedure, met name wat betreft kwalificaties en belangenconflicten. [Am. 11] (26 bis) Om een doeltreffende bescherming van innovatie te waarborgen, kan in bepaalde dringende situaties, bijvoorbeeld wanneer het basisoctrooi weldra verstrijkt, een versnelde onderzoeksprocedure nodig zijn, niettegenstaande de mogelijkheid voor derden om opmerkingen in te dienen en zich te bedienen van andere rechtsmiddelen waarin deze verordening voorziet. Daarom moet worden voorzien in een mechanisme waarmee aanvragers om een versnelde onderzoeksprocedure kunnen verzoeken. [Am. 12] (27) Het Bureau moet de aanvraag voor een eenheidscertificaat onderzoeken en een onderzoeksadvies uitbrengen. In dat advies moeten de redenen worden vermeld waarom het positief of negatief is. (28) Om de procedurele rechten van derden te waarborgen en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen, moeten derden een onderzoeksadvies kunnen aanvechten door binnen een korte termijn na de bekendmaking van dat advies een oppositieprocedure in te leiden, en kan die oppositie ertoe leiden dat dat advies wordt gewijzigd. (29) Na voltooiing van het onderzoek van een aanvraag voor een eenheidscertificaat en na het verstrijken van de termijnen voor beroep en oppositie of, al naargelang het geval, na het nemen van een definitieve materiële beslissing, moet het Bureau het onderzoeksadvies onverwijld uitvoeren door een eenheidscertificaat te verlenen of de aanvraag af te wijzen. [Am. 13] (30) Als de aanvrager of een andere partij door een beslissing van het Bureau wordt benadeeld, moet de aanvrager of die partij het recht hebben om binnen 2 maanden bij een kamer van beroep van het Bureau beroep in te stellen tegen de beslissing, tegen betaling van een taks , teneinde de procedurele rechten te beschermen en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen . Dit geldt ook voor het onderzoeksadvies, waartegen de aanvrager beroep kan instellen. Tegen de beslissingen van de kamer van beroep moet weer beroep kunnen worden ingesteld bij het Gerecht, dat de bestreden beslissing nietig kan verklaren of kan wijzigen. In het geval van een gecombineerde aanvraag met de aanwijzing van extra lidstaten met het oog op de afgifte van nationale certificaten, kan een gemeenschappelijk beroep worden ingesteld. [Am. 14] (31) Bij de benoeming van leden van de kamers van beroep in kwesties betreffende aanvragen voor eenheidscertificaten moet rekening worden gehouden met hun deskundigheid ter zake, hun onafhankelijkheid en voldoende eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooien. [Am. 15] (32) Eenieder kan de geldigheid van een eenheidscertificaat aanvechten door bij het Bureau een vordering tot nietigverklaring in te dienen. (33) Het Bureau moet de mogelijkheid hebben een taks in rekening te brengen voor de aanvraag van een eenheidscertificaat en voor een aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat in het geval van voor pediatrische geneesmiddelen overeenkomstig artikel 86 van Richtlijn (EU) ... [ 2023/0132(COD) ] , alsmede andere procedurekosten, zoals die voor opposities, beroepen en nietigverklaringen. De door het Bureau in rekening gebrachte taksen moeten bij uitvoeringshandeling worden vastgesteld. [Am. 16] (34) De jaarlijkse taksen voor eenheidscertificaten (ook wel vernieuwingstaksen genoemd) moeten worden betaald aan het Bureau, dat een deel daarvan moet behouden om de kosten die voortvloeien uit de uitvoering van taken in verband met de afgifte van eenheidscertificaten te dekken, terwijl het resterende deel zou worden gedeeld met de lidstaten waar eenheidscertificaten van kracht zijn. (35) Met het oog op de transparantie moet een register worden opgezet dat kan dienen als centraal loket voor informatie over aanvragen voor eenheidscertificaten en verleende eenheidscertificaten en de status daarvan. Het register moet beschikbaar worden gesteld in alle officiële talen van de Unie. De in het register opgenomen informatie mag echter niet worden gebruikt in verband met octrooikoppeling, en mag niet de basis vormen voor regelgevende of administratieve besluiten met betrekking tot generieke of biosimilaire geneesmiddelen, zoals vergunningen voor het in de handel brengen, prijsstellings- en vergoedingsbesluiten of inschrijvingen in verband met het bestaan van het ABC. [Am. 17] (36) Voor de taken die uit hoofde van deze verordening aan het Bureau worden opgedragen, moeten de talen van het Bureau alle officiële talen van de Unie zijn, om actoren in de hele Unie in staat te stellen gemakkelijk eenheidscertificaten aan te vragen of opmerkingen van derden in te dienen en om optimale transparantie voor alle belanghebbenden in de hele Unie te bewerkstelligen. Het Bureau moet geverifieerde vertalingen van documenten en informatie in een van de officiële talen van de Unie aanvaarden. Het EUIPO kan, indien nodig, gebruikmaken van geverifieerde machinevertalingen. (37) Er moet worden voorzien in financiële bepalingen om ervoor te zorgen dat de bevoegde nationale autoriteiten die aan de gecentraliseerde procedure deelnemen, naar behoren worden vergoed voor hun deelname. (38) De noodzakelijke opstartkosten in verband met de aan het Bureau opgedragen taken, met inbegrip van de kosten van nieuwe digitale systemen, moeten worden gefinancierd uit het gecumuleerde begrotingsoverschot van het Bureau. (39) Om ervoor te zorgen dat Verordening (EU) nr. 608/2013 van het Europees Parlement en de Raad (10) ook betrekking heeft op eenheidscertificaten, moet die verordening worden gewijzigd. (40) Ter aanvulling van bepaalde niet-essentiële onderdelen van deze verordening moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen met betrekking tot: i) de inhoud en de vorm van het beroepschrift en de inhoud en de vorm van de beslissing van de kamers van beroep, ii) de nadere bijzonderheden betreffende de organisatie van de kamers van beroep in procedures betreffende certificaten, iii) de nadere regels voor de communicatiemiddelen, met inbegrip van de elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen in procedures bij het Bureau moeten worden gebruikt en de door het Bureau ter beschikking te stellen formulieren, iv) de nadere regels voor de mondelinge procedure, v) de nadere regelingen voor de bewijsvoering, vi) de nadere regels voor de kennisgeving, vii) de nadere bijzonderheden betreffende de berekening en de duur van de termijnen, en viii) de nadere regelingen voor de hervatting van de procedure. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen geschieden in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven van 13 april 2016 (11) . Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen. (41) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van deze verordening, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend wat betreft: i) de te gebruiken aanvraagformulieren; ii) regels betreffende de procedures voor de indiening en de procedures voor de behandeling van gecentraliseerde aanvragen en de opstelling van onderzoeksadviezen door de onderzoekspanels, alsmede voor het uitbrengen van onderzoeksadviezen door het Bureau, iii) de criteria voor de wijze waarop de onderzoekspanels moeten worden opgezet en de criteria voor de selectie van de onderzoekers, iv) de bedragen van de aan het Bureau te betalen taksen, v) de maximumtarieven voor de kosten die essentieel zijn voor de procedure en daadwerkelijk zijn gemaakt door de in het gelijk gestelde partij, en vi) de regels inzake de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de bedragen van deze overmakingen en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de deelname van de bevoegde nationale autoriteiten. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (12) . (42) De Commissie moet regelmatig verslag uitbrengen over de werking van deze verordening, in coördinatie met de vereiste verslaglegging van Verordening [ COM(2023) 231 ]. De Commissie moet de gevolgen van aanvullende bescherming met eenheidswerking voor de toegang tot geneesmiddelen regelmatig evalueren. (43) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“het Handvest”) erkende beginselen in acht. De voorschriften in deze verordening moeten worden uitgelegd en toegepast in overeenstemming met deze rechten en beginselen. Met name beoogt de verordening het waarborgen van de volledige eerbiediging van het recht op eigendom en het recht op gezondheidszorg en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte van de artikelen 17, 35 en 47 van het Handvest. Dit geldt ook voor de bovengenoemde uitzondering, die de kernrechten van het certificaat in stand houdt doordat zij beperkt is tot de vervaardiging van een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, uitsluitend met het oog op uitvoer buiten de Unie of op het in voorraad hebben gedurende een beperkte periode met het oog op toetreding tot de markt van de Unie na het vervallen van de bescherming, en tot de handelingen die strikt noodzakelijk zijn voor die vervaardiging of voor de feitelijke uitvoer of het feitelijk in voorraad hebben. In het licht van die grondrechten en beginselen gaat de uitzondering niet verder dan wat nodig en passend is in het licht van haar algemene doelstelling, namelijk het bevorderen van het concurrentievermogen van de Unie door delokalisatie te voorkomen en in de Unie gevestigde vervaardigers van generieke en biosimilaire geneesmiddelen in staat te stellen te concurreren, enerzijds op snel groeiende mondiale markten waar geen bescherming bestaat of deze reeds vervallen is, en anderzijds op de markt van de Unie nadat het certificaat vervallen is. (44) Daar de doelstellingen van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege het autonome karakter van het eenheidscertificaat dat losstaat van de nationale stelsels beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (45) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 (13) en heeft op XXX advies uitgebracht [PB, gelieve de referentie toe te voegen wanneer deze beschikbaar is]. (46) Er moet worden voorzien in passende regelingen om een soepele toepassing van de in deze verordening vastgestelde regels te vergemakkelijken. Om het Bureau voldoende tijd te geven voor de voorbereiding van de operationele opzet en de start van de procedure voor de afgifte van eenheidscertificaten, zoals bepaald in deze verordening, moet de toepassing van deze verordening worden uitgesteld, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp Bij deze verordening worden regels vastgesteld voor het aanvullende beschermingscertificaat met eenheidswerking (“eenheidscertificaat”) voor geneesmiddelen die worden beschermd door een Europees octrooi met eenheidswerking en die, voordat zij als geneesmiddel in de handel worden gebracht, onderworpen zijn aan een administratieve vergunningsprocedure als vastgesteld in Verordening (EG) nr. 726/2004 of Verordening (EU) 2019/6. Artikel 2 Definities In deze verordening wordt verstaan onder: 1) “geneesmiddel”: elke enkelvoudige of samengestelde substantie, aangediend als hebbende therapeutische of profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekten bij mens of dier, alsmede elke enkelvoudige of samengestelde substantie die aan mens of dier toegediend kan worden ten einde een medische diagnose te stellen of om organische functies bij mens of dier te herstellen, te verbeteren of te wijzigen; 2) “product”: de werkzame stof of de samenstelling van werkzame stoffen van een geneesmiddel; 3) “Europees octrooi”: een octrooi dat door het Europees Octrooibureau (“EOB”) volgens de regels en procedures zoals vastgelegd in het Europees Octrooiverdrag (“EOV”) (14) is verleend; 4) “eenheidsoctrooi”: een Europees octrooi dat eenheidswerking geniet in de lidstaten die deelnemen aan de nauwere samenwerking als bedoeld in Verordening (EU) nr. 1257/2012; 5) “basisoctrooi”: een eenheidsoctrooi waardoor een product als zodanig dan wel een werkwijze voor de verkrijging van een product of een toepassing van een product wordt beschermd en dat door de houder ervan wordt aangewezen met het oog op de procedure voor de verkrijging van een eenheidscertificaat; 6) “aanvraag voor verlenging van de duur”: de aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat overeenkomstig artikel 20, lid 3, van deze verordening en artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006; 7) “vervaardiger”: de in de Unie gevestigde persoon namens wie een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, wordt vervaardigd met het oog op uitvoer naar derde landen of met het oog op het in voorraad hebben; 8) “gecentraliseerde aanvraag”: een aanvraag die overeenkomstig hoofdstuk III van Verordening [ COM(2023) 231 ] bij het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”) wordt ingediend met het oog op de afgifte van certificaten voor het in de aanvraag vermelde product in de aangewezen lidstaten; 9) “bevoegde nationale autoriteit”: de nationale autoriteit die in een bepaalde lidstaat bevoegd is certificaten te verlenen en aanvragen voor certificaten af te wijzen. 9 bis) “economisch verbonden”: de situatie dat, ten aanzien van verschillende houders van twee of meer basisoctrooien die hetzelfde product beschermen, één houder, direct of indirect via een of meer tussenpersonen, zeggenschap heeft over, onder zeggenschap staat van of het zeggenschap deelt met een andere houder. [Am. 18] Artikel 3 Voorwaarden voor de verkrijging van een eenheidscertificaat 1. Een eenheidscertificaat wordt door het Bureau op basis van een basisoctrooi verleend indien in elk van de lidstaten waar dat basisoctrooi eenheidswerking heeft, op de datum van de aanvraag aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan: a) het product wordt beschermd door een van kracht zijnd basisoctrooi; b) er is voor het product als geneesmiddel een van kracht zijnde vergunning voor het in de handel brengen verkregen overeenkomstig Richtlijn .../... [ 2023/0132(COD) ], Verordening (EU) 2019/6 , of de gecentraliseerde procedure van Verordening (EG) nr. 726/2004 , naargelang het geval ; [Am. 19] c) er is voor het product niet eerder een certificaat of eenheidscertificaat verkregen; d) de in punt b) genoemde vergunning is de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als geneesmiddel. 2. Aan de houder van meerdere octrooien welke betrekking hebben op hetzelfde product kunnen niet meerdere certificaten of eenheidscertificaten voor dit product voor een bepaalde lidstaat worden toegekend. Indien voor een bepaalde lidstaat twee of meer nationale of gecentraliseerde aanvragen voor certificaten of aanvragen voor eenheidscertificaten betreffende hetzelfde product van twee of meer houders van verschillende octrooien aanhangig zijn, kan door een bevoegde nationale autoriteit of door het Bureau, naargelang het geval, aan elk van deze octrooihouders, indien zij economisch niet met elkaar verbonden zijn, één certificaat of eenheidscertificaat voor dat product worden verleend. Hetzelfde principe geldt mutatis mutandis voor door de houder ingediende aanvragen voor hetzelfde product waarvoor reeds een of meer certificaten of eenheidscertificaten zijn afgegeven aan andere verschillende houders van verschillende octrooien. [Am. 20] Artikel 4 Reikwijdte van de bescherming Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming strekt de door het eenheidscertificaat verleende bescherming zich alleen uit tot het product dat valt onder de vergunning voor het in de handel brengen van het overeenkomstige geneesmiddel, voor ieder gebruik van het product als geneesmiddel, waarvoor vergunning is gegeven vóór de vervaldatum van het eenheidscertificaat. Artikel 5 Gevolgen van het eenheidscertificaat 1. Het eenheidscertificaat verleent dezelfde rechten als die welke door het basisoctrooi worden verleend en is onderworpen aan dezelfde beperkingen en verplichtingen in alle lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 2. Een eenheidscertificaat heeft een eenheidskarakter. Het biedt uniforme bescherming en heeft gelijke werking in alle lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. Het eenheidscertificaat kan alleen met betrekking tot al die lidstaten worden beperkt, overgedragen of ingetrokken, of vervallen. 3. In afwijking van lid 1 , en overeenkomstig Verordening (EU) .../... [ 2023/0130(COD) ], verleent het eenheidscertificaat geen bescherming tegen bepaalde handelingen waarvoor anders de toestemming van de houder van het eenheidscertificaat vereist zou zijn, indien aan elk van de volgende voorwaarden is voldaan: [Am. 21] a) de handelingen omvatten de volgende: i) de vervaardiging van een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, met het oog op uitvoer naar derde landen; of [Am. 22] ii) een aanverwante handeling die strikt noodzakelijk is voor de in punt i) bedoelde voor die vervaardiging , in de Unie , of voor de feitelijke uitvoer zelf strikt noodzakelijk is ; of [Am. 23] iii) de vervaardiging, niet eerder dan zes maanden vóór het eenheidscertificaat vervalt, van een product of een geneesmiddel dat dit product bevat, met het oog op het in voorraad hebben ervan in de lidstaat waar het is vervaardigd, om dat product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, in de lidstaten in de handel te brengen nadat het overeenkomstige certificaat is vervallen; of [Am. 24] iv) een aanverwante handeling die strikt noodzakelijk is voor de in iii) bedoelde vervaardiging, in de Unie, of voor het feitelijk in voorraad hebben zelf , mits die aanverwante handeling niet eerder wordt uitgevoerd dan zes maanden vóór het eenheidscertificaat certificaat vervalt; [Am. 25] b) de vervaardiger stelt het Bureau en de bevoegde dienst voor de industriële eigendom van de betrokken lidstaat op passende en gedocumenteerde wijze in kennis van de in lid 6 bedoelde informatie en verstrekt die informatie aan de houder van het eenheidscertificaat, uiterlijk drie maanden voordat de vervaardiging in die lidstaat van start gaat of, indien dit eerder is, uiterlijk drie maanden vóór de eerste aan die vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling die anders op grond van de door een eenheidscertificaat verleende bescherming verboden zou zijn; c) als de in lid 6 van dit artikel bedoelde informatie wijzigt, stelt de vervaardiger het Bureau en de bevoegde dienst voor de industriële eigendom van de betrokken lidstaat ervan in kennis en informeert hij de certificaathouder erover, voordat die wijzigingen van kracht worden; d) in het geval van producten, of geneesmiddelen die deze producten bevatten, die met het oog op uitvoer naar derde landen zijn vervaardigd, zorgt de vervaardiger ervoor dat er een logo in de in bijlage I vastgestelde vorm wordt aangebracht op de buitenverpakking van het product, of het geneesmiddel dat dit product bevat, bedoeld in punt a), i), van dit lid, en zo mogelijk op de primaire verpakking; e) de vervaardiger voldoet aan lid 10 van dit artikel en, indien van toepassing, aan artikel 31, lid 4. 4. Lid 3 is niet van toepassing op een handeling of activiteit die wordt verricht om producten, of geneesmiddelen die deze producten bevatten, in de Unie in te voeren louter met het doel deze opnieuw te verpakken, opnieuw uit te voeren of op te slaan. 5. De aan de houder van het eenheidscertificaat voor de toepassing van lid 3, punten b) en c), verstrekte informatie wordt uitsluitend gebruikt om na te gaan of aan de vereisten van deze verordening is voldaan en om, in voorkomend geval, gerechtelijke procedures in te leiden in geval van niet-naleving. 6. Voor de toepassing van lid 3, punt b), verstrekt de fabrikant de volgende informatie: a) naam en adres van de vervaardiger; b) vermelding of de vervaardiging bestemd is voor uitvoer, voor het in voorraad hebben, of voor zowel uitvoer als het in voorraad hebben; c) de lidstaat waar de vervaardiging en, indien van toepassing, ook het in voorraad hebben, zal plaatsvinden en de lidstaat waar de eerste aan die vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling, in voorkomend geval, zal plaatsvinden; d) het nummer van het eenheidscertificaat dat in de lidstaat van vervaardiging van kracht is en het nummer van het certificaat of het eenheidscertificaat dat in de lidstaat van de eerste aan die vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling, in voorkomend geval, is verleend; e) voor geneesmiddelen die naar derde landen worden uitgevoerd, het referentienummer van de vergunning voor het in de handel brengen of van het equivalent van een dergelijke vergunning in elk derde land van uitvoer, zodra dit publiek beschikbaar is. 7. Voor de in lid 3, punten b) en c), bedoelde meldingen aan het Bureau en aan de bevoegde dienst voor de industriële eigendom gebruikt de vervaardiger het standaardmeldingsformulier dat is opgenomen in bijlage II. 8. Het niet verstrekken van de in lid 6, punt e), bedoelde informatie ten aanzien van een derde land heeft alleen gevolgen voor de uitvoer naar dat derde land, en die uitvoer komt derhalve niet in aanmerking voor de uitzondering van lid 3. 9. De vervaardiger zorgt ervoor dat op de op grond van lid 3, punt a), i), vervaardigde geneesmiddelen geen actief uniek identificatiekenmerk in de zin van Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/161 (15) is aangebracht. 10. De vervaardiger zorgt er met passende en gedocumenteerde middelen voor dat eenieder die een contractuele relatie heeft met de vervaardiger die onder lid 3, punt a), vallende handelingen verricht, er volledig van op de hoogte is gebracht dat en zich ervan bewust is dat: a) die handelingen onderworpen zijn aan lid 3; b) het in de handel brengen, invoeren of herinvoeren van het in lid 3, punt a), i), bedoelde product of geneesmiddel dat dit product bevat, of het in de handel brengen van het in lid 3, punt a), iii), bedoelde product of geneesmiddel dat dit product bevat, inbreuk zou kunnen maken op het in dat lid bedoelde eenheidscertificaat indien en zolang dat certificaat van toepassing is. Artikel 6 Recht op het eenheidscertificaat 1. Het recht op het eenheidscertificaat geldt voor de houder van het basisoctrooi of de rechtsopvolger van die houder. 2. Niettegenstaande lid 1 wordt, wanneer een basisoctrooi is verleend voor een product waarvoor een vergunning door een derde wordt gehouden, een eenheidscertificaat voor dat product niet zonder toestemming van die derde aan de houder van het basisoctrooi afgegeven. Artikel 7 Het eenheidscertificaat als deel van het vermogen Een eenheidscertificaat of een aanvraag voor een eenheidscertificaat als deel van het vermogen wordt in elke lidstaat waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft, volledig behandeld overeenkomstig het nationale recht dat van toepassing is op het basisoctrooi als deel van het vermogen. Artikel 8 Aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. Het eenheidscertificaat moet worden aangevraagd binnen een termijn van zes maanden, te rekenen vanaf de datum waarop het product als geneesmiddel de in artikel 3, lid 1, punt b), vermelde vergunning voor het in de handel brengen heeft verkregen. 2. Niettegenstaande lid 1 wordt, indien een vergunning voor het in de handel brengen wordt verleend voordat aan het basisoctrooi eenheidswerking wordt toegekend, de aanvraag voor een eenheidscertificaat binnen zes maanden na de datum waarop aan het basisoctrooi eenheidswerking wordt toegekend, ingediend. 3. De aanvraag voor verlenging van de duur kan worden ingediend op het tijdstip waarop de aanvraag voor een eenheidscertificaat wordt ingediend of wanneer de aanvraag voor het eenheidscertificaat in behandeling is en er wordt voldaan aan de passende voorschriften van respectievelijk artikel 9, lid 1, punt d), of artikel 9, lid 2. 4. De aanvraag voor verlenging van de duur van een reeds verleend eenheidscertificaat moet uiterlijk twee jaar voordat het eenheidscertificaat vervalt, worden ingediend. 4 bis. De aanvraag voor een eenheidscertificaat wordt elektronisch ingediend met gebruikmaking van de door het Bureau ter beschikking gestelde formaten. [Am. 26] Artikel 9 Inhoud van de aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. De aanvraag voor een eenheidscertificaat bevat het volgende: a) een verzoek om afgifte van een eenheidscertificaat, dat ten minste de volgende informatie bevat: i) naam en adres van de aanvrager; ii) indien de aanvrager een vertegenwoordiger heeft aangewezen, de naam en het adres van die vertegenwoordiger; iii) nummer van het basisoctrooi en titel van de uitvinding; iv) nummer en datum van afgifte van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product overeenkomstig artikel 3, lid 1, punt b), alsmede, indien dit niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie is, het nummer en de datum van de laatstgenoemde vergunning; iv bis) informatie over iedere rechtstreekse openbare financiële steun die is ontvangen voor onderzoek in verband met de ontwikkeling van het product waarvoor het ABC wordt aangevraagd. [Am. 27] b) een afschrift van de vergunning voor het in de handel brengen, als genoemd in artikel 3, lid 1, punt b), waarin het product geïdentificeerd is en die ten minste het nummer en de datum van de vergunning bevat, alsook een samenvatting van de kenmerken van het product zoals bedoeld in artikel 11 van Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad (16) of artikel 35 van Verordening (EU) 2019/6; c) indien de in punt b) bedoelde vergunning niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als geneesmiddel in de Unie is, vermelding van de chemische aanduiding van het product waarvoor aldus vergunning is verleend, en van de wettelijke bepaling krachtens welke deze vergunningsprocedure heeft plaatsgehad, alsmede een afschrift van de bekendmaking van de vergunning in het officiële publicatieblad of, bij ontstentenis van een dergelijke bekendmaking, van enig ander document dat het bewijs levert van de afgifte van de vergunning, de datum ervan en de identiteit van het aldus toegelaten product. d) indien de aanvraag voor een eenheidscertificaat voor een geneesmiddel een verzoek om verlenging van de duur omvat: i) een afschrift van de verklaring dat wordt voldaan aan een voltooid goedgekeurd plan voor pediatrisch onderzoek als bedoeld in artikel 36, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1901/2006; ii) zo nodig, naast het in punt b) bedoelde afschrift van de vergunning voor het in de handel brengen, het bewijs dat de aanvrager in het bezit is van de vergunningen om het product in alle andere lidstaten in de handel te brengen als bedoeld in artikel 36, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1901/2006. d bis) in voorkomend geval, de toestemming van de derde als bedoeld in artikel 6, lid 2, van deze verordening; [Am. 28] 2. Indien een aanvraag voor een eenheidscertificaat in behandeling is, omvat de aanvraag voor verlenging van de duur overeenkomstig artikel 8, lid 3, de in lid 1, punt d), van dit artikel bedoelde documenten, alsmede een verwijzing naar de reeds ingediende aanvraag voor een certificaat. 3. De aanvraag voor verlenging van de duur van een reeds verleend eenheidscertificaat omvat de in lid 1, punt d), bedoelde documenten, alsmede een afschrift van het reeds verleende certificaat. 4. De in dit artikel bedoelde aanvragen worden ingediend door middel van specifieke aanvraagformulieren. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met voorschriften voor het te gebruiken aanvraagformulier. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 10 Indiening van de aanvraag voor een eenheidscertificaat De aanvraag voor een eenheidscertificaat en, in voorkomend geval, de aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat worden bij het Bureau in elektronische vorm ingediend. Het Bureau treft de nodige regelingen om ervoor te zorgen dat de uitwisseling van gegevens en informatie elektronisch verloopt en dat de commercieel vertrouwelijke aard van de uitgewisselde informatie wordt beschermd. Dergelijke regelingen laten de bepalingen inzake wettelijke bescherming onverlet. [Am. 29] Artikel 11 Onderzoek van de ontvankelijkheid van een aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. Het Bureau onderzoekt het volgende: a) of de aanvraag voor een eenheidscertificaat voldoet aan artikel 9; b) of de aanvraag voldoet aan artikel 8; c) of de in artikel 31, lid 1, bedoelde indieningstaks binnen de gestelde termijn is betaald. 2. Als de gecentraliseerde aanvraag niet voldoet aan de in lid 1 bedoelde vereisten, verzoekt het Bureau de aanvrager de nodige maatregelen te nemen om aan die vereisten te voldoen, en stelt het een termijn vast waarbinnen aan die vereisten moet worden voldaan. 3. Als de in lid 1, punt c), bedoelde taks niet of niet volledig is betaald, stelt het Bureau de aanvrager daarvan in kennis. 4. Indien de aanvrager niet binnen de in lid 2 bedoelde termijn aan de in lid 1 bedoelde vereisten voldoet, wijst het Bureau de aanvraag voor een eenheidscertificaat af. Artikel 12 Bekendmaking van de aanvraag Indien de aanvraag voor een eenheidscertificaat voldoet aan artikel 11, lid 1, of indien een aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat voldoet aan artikel 9, lid 3, maakt het Bureau de aanvraag onverwijld en niet later dan vijf werkdagen na indiening van de aanvraag bekend in het register. [Am. 30] Artikel 13 Onderzoek van de aanvraag voor een eenheidscertificaat 1. Het Bureau beoordeelt de aanvraag op basis van alle voorwaarden van artikel 3 en artikel 6, lid 2 , lid 1 , voor alle lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. [Am. 31] 2. Indien de aanvraag voor een eenheidscertificaat en het product waarop zij betrekking heeft, voor elk van de in lid 1 bedoelde lidstaten voldoen aan artikel 3 en artikel 6, lid 2 , lid 1 , brengt het Bureau een met redenen omkleed positief advies uit over de afgifte van een eenheidscertificaat. Het Bureau stelt de aanvrager via het elektronisch platform in kennis van dat advies en maakt het onverwijld bekend in het register . [Am. 32] 3. Indien de aanvraag voor een eenheidscertificaat en het product waarop deze betrekking heeft, ten aanzien van een of meer van die lidstaten niet voldoet aan artikel 3, en artikel 6, lid 2 lid 1 , brengt het Bureau een met redenen omkleed negatief advies uit over de afgifte van een eenheidscertificaat. Het Bureau stelt de aanvrager via het elektronisch platform in kennis van dat advies en maakt het onverwijld bekend in het register . [Am. 33] 4. Het Bureau vertaalt het advies in de officiële talen van alle aangewezen lidstaten. Het Bureau kan daartoe gebruikmaken van geverifieerde machinevertaling. Het Bureau maakt het advies zo spoedig mogelijk na het uitbrengen ervan bekend in het register. [Am. 34] 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met regels inzake de procedures voor het indienen van aanvragen en de procedures voor de wijze waarop de onderzoekspanels aanvragen voor eenheidscertificaten onderzoeken en onderzoeksadviezen opstellen, alsmede de afgifte van onderzoeksadviezen door het Bureau in elektronische vorm . Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. [Am. 35] 5 bis. Het Bureau brengt binnen zes maanden na de bekendmaking van de aanvraag voor een eenheidscertificaat een onderzoeksadvies uit. Onverminderd de artikelen 14, 25 en 28 kan de aanvrager, wanneer dit om dringende redenen naar behoren gerechtvaardigd is, een verzoek om een versnelde procedure indienen. Indien het verzoek om een versnelde onderzoeksprocedure gerechtvaardigd wordt geacht, brengt het Bureau binnen vier maanden na de bekendmaking van de aanvraag voor een eenheidscertificaat een onderzoeksadvies uit. [Am. 36] Artikel 14 Opmerkingen van derden 1. Iedere natuurlijke of rechtspersoon kan schriftelijke opmerkingen bij het Bureau indienen over de vraag of het product waarop de aanvraag betrekking heeft, in aanmerking komt voor aanvullende bescherming in een of meer van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. Die schriftelijke opmerkingen worden elektronisch ingediend bij het Bureau. [Am. 37] 2. Een natuurlijke of rechtspersoon die overeenkomstig lid 1 schriftelijke opmerkingen heeft ingediend, is geen partij in de procedure. 3. Opmerkingen van derden worden binnen drie maanden na de bekendmaking van de aanvraag in het register ingediend. Wanneer de versnelde procedure overeenkomstig artikel 13, lid 5 bis, van toepassing is, worden binnen zes weken na de bekendmaking van de aanvraag in het register opmerkingen ingediend. [Am. 38] 4. Opmerkingen van derden worden schriftelijk elektronisch ingediend in een van de officiële talen van de Unie en worden met redenen omkleed. [Am. 39] 5. Eventuele opmerkingen van derden worden ter kennis van de aanvrager gebracht. De aanvrager kan binnen een door het Bureau vastgestelde termijn opmerkingen maken over de opmerkingen. Artikel 15 Oppositie 1. Binnen een termijn van twee maanden na de bekendmaking van het onderzoeksadvies met betrekking tot een aanvraag voor een eenheidscertificaat kan elke persoon (“opposant”) bij het Bureau een oppositiebezwaarschrift tegen dat advies indienen. 2. Oppositie kan slechts worden ingediend op grond van het feit dat niet wordt voldaan aan een of meer van de in artikel 3 genoemde voorwaarden voor een of meer van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 3. De oppositie wordt schriftelijk ingesteld en met redenen omkleed. De oppositie wordt pas geacht te zijn ingesteld nadat de oppositietaks is betaald. 4. Het oppositiebezwaarschrift omvat: a) de referenties van de aanvraag voor het eenheidscertificaat waarop de oppositie betrekking heeft, de naam van de houder ervan en de identificatie van het product; b) de gegevens van de opposant en, in voorkomend geval, van zijn vertegenwoordiger; c) een uiteenzetting van de mate waarin tegen het onderzoeksadvies oppositie wordt ingesteld en van de gronden waarop de oppositie is gebaseerd. c bis) alle bewijzen waarop de opposant zich beroept ter ondersteuning van de oppositie. [Am. 40] 5. De oppositie wordt onderzocht door een oppositiepanel dat door het Bureau is ingesteld overeenkomstig de regels die van toepassing zijn op de in artikel 17 bedoelde onderzoekspanels. Het oppositiepanel mag echter geen enkele onderzoeker omvatten die eerder betrokken was bij het onderzoekspanel dat de aanvraag voor een eenheidscertificaat heeft behandeld. 6. Als het oppositiepanel vaststelt dat het oppositiebezwaarschrift niet voldoet aan de leden 2, 3 of 4, verklaart het de oppositie niet-ontvankelijk en deelt het dit zijn beslissing en de gronden voor zijn beslissing zo snel mogelijk na de indiening van het oppositiebezwaarschrift mee aan de opposant, tenzij deze gebreken vóór het verstrijken van de in lid 1 bedoelde termijn voor het instellen indienen van de oppositie zijn verholpen. [Am. 41] 7. De beslissing om een oppositie niet-ontvankelijk te verklaren, wordt aan de houder van het eenheidscertificaat meegedeeld, samen met een kopie van het oppositiebezwaarschrift. 8. Een oppositiebezwaarschrift is niet-ontvankelijk wanneer het Bureau in een eerdere procedure met betrekking tot hetzelfde onderwerp en op dezelfde grond ten gronde heeft beslist en de beslissing van het Bureau over dat beroep in kracht van gewijsde is gegaan. 9. Indien de oppositie niet als niet-ontvankelijk wordt afgewezen, zendt het Bureau het oppositiebezwaarschrift onmiddellijk toe aan de aanvrager en maakt het het bekend in het register. Indien meerdere oppositiebezwaarschriften zijn ingediend, deelt het Bureau deze onmiddellijk mee aan de andere opposanten. 9 bis. Wanneer tegen een onderzoeksadvies meerdere opposities zijn ingediend, behandelt het Bureau de opposities gezamenlijk en neemt het één enkele beslissing met betrekking tot alle ingediende opposities. [Am. 42] 10. Het Bureau neemt binnen zes maanden een beslissing met een uitgebreide motivering over de oppositie, tenzij de complexiteit van de zaak een langere termijn vereist. [Am. 43] 11. Als het oppositiepanel van oordeel is dat geen grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, wijst het de oppositie af en vermeldt het Bureau dit in het register. 12. Als het oppositiepanel van oordeel is dat ten minste één grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, geeft het een gewijzigd advies af en vermeldt maakt het Bureau dit zijn volledige beslissing bekend in het register. [Am. 44] 12 bis. Tijdens de gehele oppositieprocedure, die waar mogelijk openbaar is, wordt volledige transparantie gewaarborgd. [Am. 45] 12 ter. Alle uitwisselingen tussen het Bureau, de houder en de opposant vinden elektronisch plaats. [Am. 46] 13. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen voor de procedure voor de indiening en het onderzoek van een oppositie. Artikel 16 Rol van de bevoegde nationale autoriteiten 1. Op verzoek aan het Bureau kan elke bevoegde nationale autoriteit door het Bureau worden aangewezen als een aan de onderzoeksprocedure deelnemend bureau. Zodra overeenkomstig dit artikel een bevoegde nationale autoriteit is aangewezen, wijst die autoriteit een of meer onderzoekers aan die betrokken worden bij de behandeling van een of meer aanvragen voor eenheidscertificaten op basis van hun deskundigheid ter zake en voldoende ervaring die vereist is voor de gecentraliseerde onderzoeksprocedure . [Am. 47] 2. Het Bureau en de bevoegde nationale autoriteit sluiten een administratieve overeenkomst voordat die bevoegde nationale autoriteit wordt aangewezen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1. In de overeenkomst worden de rechten en verplichtingen van de partijen gespecificeerd, met name de formele verbintenis van de betrokken bevoegde nationale autoriteit om aan deze verordening te voldoen met betrekking tot het onderzoek van aanvragen voor eenheidscertificaten. 3. Het Bureau kan een bevoegde nationale autoriteit aanwijzen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1 voor een periode van vijf jaar. Deze aanstelling kan met termijnen van vijf jaar worden verlengd. 4. Alvorens een bevoegde nationale autoriteit aan te wijzen of haar aanstelling te verlengen, of voordat een dergelijke aanstelling verstrijkt, hoort het Bureau de betrokken bevoegde nationale autoriteit. 5. Elke krachtens dit artikel aangewezen bevoegde nationale autoriteit verstrekt het Bureau een lijst met de individuele onderzoekers die beschikbaar zijn voor deelname aan onderzoeks-, oppositie- en nietigverklaringsprocedures. Elke bevoegde nationale autoriteit werkt die lijst bij in geval van wijziging. Artikel 17 Onderzoekspanels 1. De beoordelingen uit hoofde van de artikelen 13, 15, 19 en 23 worden onder toezicht van het Bureau uitgevoerd door een onderzoekspanel, bestaande uit één lid van het Bureau en twee onderzoekers als bedoeld in artikel 16, lid 1, van twee verschillende deelnemende bevoegde nationale autoriteiten. 2. De onderzoekers betrachten onpartijdigheid bij de uitvoering van hun opdracht en maken bij hun aanstelling melding van reële of mogelijke belangenconflicten. 3. Bij de instelling van een onderzoekspanel zorgt het Bureau voor het volgende: a) geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus deskundigheid ter zake en voldoende ervaring met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten, waarbij in het bijzonder wordt gewaarborgd dat ten minste één onderzoeker minimaal vijf jaar ervaring heeft met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten ; [Am. 48] a bis) indien mogelijk, geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus; [Am. 49] b) er wordt rekening gehouden met de respectieve werklast van de onderzoekers; c) niet meer dan één dat er geen onderzoeker die in dienst is van een bevoegde nationale autoriteit en die gebruikmaakt van de ontheffing van artikel 10, lid 5, van Verordening [ COM(2023) 231 ]. [Am. 50] 4. Het Bureau publiceert een jaarlijks overzicht van het aantal procedures, met inbegrip van de procedures voor onderzoek, oppositie, beroep en nietigverklaring, waaraan elke bevoegde nationale autoriteit heeft deelgenomen. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen ter bepaling van de criteria voor de wijze waarop de panels moeten worden opgericht en de criteria voor de selectie van de onderzoekers. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 18 Afgifte van een eenheidscertificaat of afwijzing van de aanvraag voor een eenheidscertificaat Nadat de termijn waarbinnen beroep of oppositie kan worden ingesteld is verstreken zonder dat beroep of oppositie is ingesteld of nadat een definitieve materiële beslissing is genomen, neemt het Bureau onverwijld een van de volgende beslissingen: [Am. 51] a) indien het onderzoeksadvies positief is, verleent het Bureau een eenheidscertificaat; b) indien het onderzoeksadvies negatief is, wijst het Bureau de aanvraag voor een eenheidscertificaat af. Het Bureau stelt de aanvrager onverwijld in kennis van zijn beslissing. [Am. 52] Artikel 19 Verlening van een verlenging van de duur van een eenheidscertificaat 1. Nadat het Bureau heeft vastgesteld dat de aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat voldoet aan artikel 9, lid 3, beoordeelt het die aanvraag op basis van de voorwaarden van artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006. 2. Derden kunnen ook opmerkingen of opposities indienen over een aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat. [Am. 53] 3. Indien de aanvraag voor verlenging van de duur voldoet aan de in lid 1 bedoelde voorwaarden, verleent het Bureau een verlenging van de duur van het eenheidscertificaat. 4. Indien de aanvraag voor verlenging van de duur niet voldoet aan de in lid 1 bedoelde voorwaarden, wijst het Bureau die aanvraag af. Artikel 20 Duur van het eenheidscertificaat 1. Het eenheidscertificaat geldt vanaf het verstrijken van de wettelijke duur van het basisoctrooi, namelijk op de twintigste verjaardag van de indieningsdatum van de aanvraag voor dat octrooi, voor een duur die gelijk is aan de periode die is verstreken tussen de datum van de aanvraag voor het basisoctrooi en de datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie, verminderd met een periode van vijf jaar. 2. De duur van het eenheidscertificaat kan ten hoogste vijf jaar bedragen, gerekend vanaf de datum waarop het is ingegaan. 3. De in de leden 1 en 2 vermelde termijnen worden met zes maanden verlengd indien artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006 van toepassing is. De duur van de in lid 1 van dit artikel genoemde termijn kan in dat geval slechts eenmaal worden verlengd. Artikel 21 Verval van het eenheidscertificaat Het eenheidscertificaat vervalt in de volgende gevallen: a) aan het einde van de in artikel 20 genoemde duur; b) indien de houder van het eenheidscertificaat er afstand van doet; c) indien de op grond van artikel 31, lid 3, vastgestelde jaarlijkse taks niet tijdig is voldaan; d) indien en zolang als het door het eenheidscertificaat beschermde product ten gevolge van intrekking van de desbetreffende vergunning voor het in de handel brengen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 726/2004 of Verordening (EU) 2019/6 niet meer in de handel mag worden gebracht. Voor de toepassing van de eerste alinea, punt d), kan het Bureau op eigen initiatief of op verzoek van een derde over het verval van het certificaat beslissen. Artikel 22 Nietigheid van het eenheidscertificaat Het eenheidscertificaat is nietig in de volgende gevallen: a) indien het certificaat in strijd met artikel 3 en artikel 6, lid 2, is afgegeven; [Am. 54] b) indien het basisoctrooi vóór de afloop van zijn wettige duur is vervallen; c) indien het basisoctrooi is ingetrokken of zodanig beperkt wordt dat het product waarvoor het eenheidscertificaat is afgegeven, niet meer onder de conclusies van het basisoctrooi valt, of indien er na verval van het basisoctrooi gronden voor intrekking bestaan die intrekking of beperking gerechtvaardigd zouden hebben. Artikel 23 Vordering tot nietigverklaring 1. Eenieder kan bij het Bureau een vordering tot nietigverklaring van een eenheidscertificaat indienen. 2. Een vordering tot nietigverklaring kan slechts worden ingediend op grond van het feit dat niet wordt voldaan aan een of meer van de in artikel 22 genoemde voorwaarden voor een of meer van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. 3. Een vordering tot nietigverklaring wordt schriftelijk elektronisch ingediend en met redenen omkleed. Zij wordt pas geacht te zijn ingesteld nadat de desbetreffende taks is betaald. [Am. 55] 4. De vordering tot nietigverklaring moet het volgende bevatten: a) de referenties van de aanvraag voor het eenheidscertificaat waarop die vordering betrekking heeft, de naam van de houder ervan en de identificatie van het product; b) de gegevens van de in lid 1 bedoelde persoon (“de aanvrager”) en, in voorkomend geval, van diens vertegenwoordiger; c) een verklaring van de gronden waarop de vordering tot nietigverklaring berust; 5. De vordering tot nietigverklaring wordt onderzocht door een nietigverklaringspanel dat door het Bureau is ingesteld overeenkomstig de regels voor onderzoekspanels. Het nietigverklaringspanel mag echter geen onderzoeker omvatten die eerder betrokken was bij het onderzoekspanel dat de aanvraag voor een eenheidscertificaat heeft onderzocht, noch, indien van toepassing, een onderzoeker die betrokken is bij eventuele daarmee verband houdende oppositie- of beroepsprocedures. 6. Een vordering tot nietigverklaring is niet ontvankelijk wanneer op een vordering met hetzelfde voorwerp en op dezelfde grond en aangaande dezelfde partijen door het Bureau of door een bevoegde rechterlijke instantie als bedoeld in artikel 24 bij een in kracht van gewijsde gegane beslissing uitspraak ten gronde is gedaan. 7. Indien het nietigverklaringspanel vaststelt dat de vordering tot nietigverklaring niet voldoet aan de leden 2, 3 of 4, verklaart het die vordering niet-ontvankelijk en deelt het dit mee aan de aanvrager. 8. De beslissing om een vordering tot nietigverklaring niet-ontvankelijk te verklaren, wordt aan de houder van het eenheidscertificaat meegedeeld, samen met een kopie van die vordering. 9. Indien de vordering tot nietigverklaring niet niet-ontvankelijk wordt verklaard, zendt het Bureau dat verzoek onmiddellijk toe aan de houder van het eenheidscertificaat en maakt het het bekend in het register. Als meerdere vorderingen tot nietigverklaring zijn ingediend, deelt het Bureau deze onmiddellijk mee aan de andere aanvragers. 10. Het Bureau neemt binnen zes maanden een beslissing over de vordering tot nietigverklaring, tenzij de complexiteit van de zaak een langere termijn vereist. 11. Indien uit het onderzoek van de vordering tot nietigverklaring blijkt dat aan een of meer van de voorwaarden van artikel 22 wordt voldaan, wordt het eenheidscertificaat nietig verklaard. Anders wordt de vordering tot nietigverklaring afgewezen. De uitkomst wordt in het register vermeld. 12. In de mate waarin het nietig is verklaard, wordt het eenheidscertificaat geacht van de aanvang af geen rechtsgevolgen als bedoeld in deze verordening te hebben gehad. 13. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen voor de procedure voor de vordering tot nietigverklaring. Artikel 24 Reconventionele vordering tot nietigverklaring van een certificaat 1. Een reconventionele vordering tot nietigverklaring kan alleen worden gebaseerd op de in artikel 22 genoemde gronden voor intrekking. 2. De bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat verwerpt een reconventionele vordering tot nietigverklaring als op een vordering met hetzelfde voorwerp en op dezelfde grond al door het Bureau tussen dezelfde partijen een in kracht van gewijsde gegane beslissing is gegeven. 3. Indien de reconventionele vordering wordt ingesteld in een procedure waarin de houder van het eenheidscertificaat nog geen partij is, wordt die houder daarvan in kennis gesteld en kan deze zich in het geding voegen overeenkomstig de geldende voorwaarden voor de bevoegde rechterlijke instantie. 4. De bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat waarbij een reconventionele vordering tot nietigverklaring van een eenheidscertificaat is ingesteld, gaat niet over tot het onderzoek van de reconventionele vordering voordat de belanghebbende partij of de rechtbank het Bureau in kennis heeft gesteld van de datum van instelling van de reconventionele vordering. Het Bureau maakt hiervan melding in het register. Indien bij het Bureau al een vordering tot nietigverklaring van het eenheidscertificaat was ingesteld alvorens de reconventionele vordering werd ingesteld, wordt de rechtbank door het Bureau hiervan in kennis gesteld en wordt de procedure geschorst totdat de beslissing over de vordering in kracht van gewijsde is gegaan of de vordering is ingetrokken. 5. Wanneer de bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat een in kracht van gewijsde gegane beslissing over een reconventionele vordering tot nietigverklaring van een eenheidscertificaat heeft gewezen, wordt door de rechterlijke instantie of door een partij in de nationale procedure onmiddellijk een afschrift van de beslissing aan het Bureau toegezonden. Het Bureau of een andere belanghebbende partij kan verzoeken om informatie over de toezending. Het Bureau vermeldt de beslissing in het register en neemt de nodige maatregelen om zich te voegen naar het dictum. 6. Indien bij bevoegde rechterlijke instantie voor het eenheidscertificaat een reconventionele vordering tot nietigverklaring wordt ingesteld, kan zij, de andere partijen gehoord, de procedure schorsen op verzoek van de houder van het eenheidscertificaat en de verweerder uitnodigen om binnen een door haar te bepalen termijn bij het Bureau een vordering tot nietigverklaring in te stellen. Indien deze vordering niet binnen de bepaalde termijn wordt ingesteld, wordt de procedure voortgezet; de reconventionele vordering wordt dan als ingetrokken beschouwd. Indien de bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat de procedure schorst, kan zij voorlopige en beschermende maatregelen bevelen voor de duur van de schorsing. Artikel 25 Intrekking van een verlenging van de duur van een eenheidscertificaat voor een geneesmiddel 1. Het Bureau kan een verlenging van de duur intrekken indien zij werd toegekend in strijd met artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006. 2. Eenieder kan bij het Bureau een verzoek tot intrekking van de verlenging van de duur indienen. Artikel 26 Publicatie van het verval of de nietigheid 1. Indien het eenheidscertificaat krachtens artikel 21, punt b), c) of d), vervalt of overeenkomstig de artikelen 22 en 23 nietig is, maakt het Bureau dit onmiddellijk bekend. 2. Indien de verlenging van de duur overeenkomstig artikel 25 wordt ingetrokken, maakt het Bureau dit onmiddellijk bekend. Artikel 27 Omzetting 1. Wanneer de eenheidswerking van het basisoctrooi wordt ingetrokken terwijl de aanvraag voor een eenheidscertificaat nog loopt, kan de houder van die aanvraag, tegen betaling van een taks, verzoeken om omzetting van die aanvraag in een gecentraliseerde certificaataanvraag. 2. Wanneer de eenheidswerking van het basisoctrooi wordt ingetrokken nadat het eenheidscertificaat is verleend, kan de houder van dat certificaat, tegen betaling van een taks, verzoeken om omzetting van dat eenheidscertificaat in nationale certificaten. 3. Een verzoek tot omzetting kan binnen drie maanden na de kennisgeving van de intrekking van de eenheidswerking van het basisoctrooi bij het Bureau worden ingediend. 4. Zowel het verzoek tot omzetting als het resultaat ervan worden in het register bekendgemaakt. 5. Het Bureau controleert of de gevraagde omzetting voldoet aan de voorwaarden van dit artikel, alsmede aan de formele voorwaarden die zijn gespecificeerd in de overeenkomstig lid 8 vastgestelde uitvoeringshandeling. Indien niet aan de voorwaarden van het verzoek is voldaan, stelt het Bureau de indiener van de gebreken in kennis. Indien de gebreken niet binnen de door het Bureau te stellen termijn zijn verholpen, wijst het Bureau het verzoek tot omzetting af. Indien de omzettingstaks niet binnen de voorgeschreven termijn van drie maanden is betaald, stelt het Bureau de verzoeker ervan in kennis dat het verzoek tot omzetting wordt geacht niet te zijn ingediend. 6. Indien een verzoek uit hoofde van lid 1 voldoet aan lid 5, zet het Bureau de aanvraag voor een eenheidscertificaat om in een gecentraliseerde aanvraag voor certificaten waarin de lidstaten worden vermeld waar het basisoctrooi eenheidswerking had. In geval van een gecombineerde aanvraag wordt de vermelding van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking had, toegevoegd aan de vermelding van andere lidstaten die al in de gecombineerde aanvraag zijn opgenomen. 7. Indien een verzoek op grond van lid 2 voldoet aan lid 5, zendt het Bureau het verzoek tot omzetting toe aan de bevoegde nationale autoriteiten van elke lidstaat waarin het basisoctrooi eenheidswerking had en waarvoor het verzoek ontvankelijk is bevonden. De bevoegde nationale autoriteiten nemen dienovereenkomstig beslissingen. 8. De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast tot nadere bepaling van de gegevens die moeten worden opgenomen in een verzoek tot omzetting van een aanvraag voor een eenheidscertificaat of van een eenheidscertificaat in een gecentraliseerde certificaataanvraag of nationale certificaten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 28 Beroep 1. Elke partij in een procedure op grond van deze verordening die nadeel ondervindt van een beslissing van het Bureau, met inbegrip van het uitbrengen van een onderzoeksadvies, kan tegen de beslissing beroep instellen bij de kamers van beroep. 2. De instelling van beroep heeft een schorsende werking. Een beslissing van het Bureau waartegen geen bezwaar is gemaakt, treedt in werking op de dag na het verstrijken van de in lid 3 bedoelde beroepstermijn. 3. Het beroep wordt schriftelijk elektronisch ingesteld bij het Bureau binnen twee maanden na de datum van bekendmaking van de beslissing. Het beroep wordt pas geacht te zijn ingesteld nadat de beroepstaks is betaald. Bij een beroep wordt binnen vier drie maanden na de bekendmaking van de beslissing een schriftelijke uiteenzetting van de gronden van het beroep , vergezeld van de ondersteunende bewijsstukken, elektronisch ingediend. Een antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep wordt uiterlijk drie maanden na de datum van indiening van de uiteenzetting van de gronden van het beroep schriftelijk ingediend. Het Bureau stelt in voorkomend geval een datum vast voor de mondelinge behandeling binnen drie maanden na de indiening van het antwoord of, indien dit eerder is, binnen zes maanden na de indiening van de uiteenzetting van de gronden van het beroep. Het Bureau neemt een schriftelijke beslissing binnen drie maanden na de datum van de hoorzitting of van de indiening van het antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep, naargelang het geval. [Am. 56] 4. Nadat onderzocht is of het beroep ontvankelijk is, beslissen de kamers van beroep over de gegrondheid van het beroep. 5. Indien een beroep uitmondt in een beslissing die niet in overeenstemming is met het onderzoeksadvies, kan vernietigt of wijzigt de beslissing van de kamers het advies vernietigen of wijzigen . [Am. 57] 6. Beslissingen van de kamers van beroep in beroepsprocedures kunnen binnen twee maanden na de datum van kennisgeving ervan voor het Gerecht van de Europese Unie worden aangevochten wegens schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van het Verdrag betreffende de werking van de EU, schending van deze verordening of van een wettelijk voorschrift inzake de toepassing van het besluit of misbruik van bevoegdheid. Beroep kan worden ingesteld door partijen in de procedure voor de kamer van beroep voor zover zij door de beslissing van deze kamer in het ongelijk zijn gesteld. Het Gerecht kan de bestreden beslissing vernietigen of wijzigen. 7. De beslissing van de kamer van beroep treedt in werking op de dag na afloop van de in lid 6 gestelde termijn of, indien binnen deze termijn bij het Gerecht beroep is ingesteld, op de dag na verwerping van dit beroep of afwijzing van de hogere voorziening tegen de beslissing van het Gerecht bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het Bureau neemt de maatregelen die nodig zijn ter uitvoering van het arrest van het Gerecht of, in geval van hogere voorziening, van het arrest van het Hof van Justitie. 8. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere bepaling van de inhoud en de vorm van het in lid 3 bedoelde beroepschrift, de procedure voor de indiening en het onderzoek van een beroep en de inhoud en de vorm van de beslissing van de kamers van beroep als bedoeld in lid 4. Artikel 29 Kamers van beroep 1. Naast de bevoegdheden die hen bij artikel 165 van Verordening (EU) 2017/1001 zijn verleend, zijn de bij die verordening ingestelde kamers van beroep bevoegd om uitspraak te doen over beroepen tegen beslissingen van het Bureau die op grond van artikel 25, lid 1, zijn genomen. 2. Een kamer van beroep voor eenheidscertificaten bestaat uit drie leden, van wie er ten minste twee juridisch gekwalificeerd zijn. Wanneer de Kamer van beroep van mening is dat de aard van het beroep zulks vereist, kan zij voor die zaak twee extra leden oproepen. 3. Er is geen grote kamer als bedoeld in artikel 165, leden 2, 3 en 4, en artikel 167, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 in zaken met betrekking tot eenheidscertificaten. Besluiten van één enkel lid als bedoeld in artikel 165, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 zijn niet mogelijk. 4. De leden van de kamers van beroep inzake eenheidscertificaten worden benoemd overeenkomstig artikel 166, lid 5, van Verordening (EU) 2017/1001. Bij de benoeming van leden van de kamers van beroep in kwesties die verband houden met aanvragen voor eenheidscertificaten wordt terdege rekening gehouden met hun eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooirecht. [Am. 58] 4 bis. Artikel 166, lid 9, van Verordening (EU) 2017/1001 is van toepassing op kamers van beroep in kwesties betreffende eenheidscertificaten. [Am. 59] Artikel 30 Delegatie van bevoegdheden met betrekking tot de kamers van beroep De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen in verband met de organisatie van de kamers van beroep voor de procedure in verband met eenheidscertificaten in het kader van deze verordening. Artikel 31 Taksen 1. Het Bureau brengt een taks in rekening voor een aanvraag voor een eenheidscertificaat en voor een aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat. 2. Het Bureau brengt een taks in rekening voor beroep, oppositie, vorderingen tot nietigverklaring en verzoeken tot omzetting. 3. Het eenheidscertificaat is onderworpen aan de betaling van jaarlijkse instandhoudingstaksen aan het Bureau. 4. De in artikel 5, lid 3, punten b) en c), bedoelde kennisgevingen zijn onderworpen aan de betaling van een taks aan het Bureau. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen ter bepaling van de bedragen van de door het Bureau in rekening gebrachte taksen, de termijnen waarbinnen deze moeten worden betaald en de wijze waarop zij moeten worden betaald. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 32 Gecombineerde aanvragen Een aanvraag voor een eenheidscertificaat kan worden opgenomen in een gecombineerde gecentraliseerde aanvraag waarin de aanvrager ook om de afgifte van nationale certificaten verzoekt in de aangewezen lidstaten, overeenkomstig de gecentraliseerde procedure van Verordening [ COM(2023) 231 ]. In dat geval is artikel 39 van die verordening van toepassing. Een aanvrager dient een aanvraag voor een gecombineerde gecentraliseerde aanvraag elektronisch en in de door het Bureau beschikbaar gestelde formaten in bij het Bureau. [Am. 60] Artikel 33 Talen 1. Alle aan het Bureau gerichte documenten en informatie met betrekking tot de procedures op grond van deze verordening zijn in één van de officiële talen van de Unie gesteld. 2. Voor de krachtens deze verordening aan het Bureau toevertrouwde taken bedient het Bureau zich overeenkomstig Verordening nr. 1 van de Raad (17) van alle officiële talen van de Unie. Artikel 34 Mededelingen aan het Bureau 1. Mededelingen aan het Bureau kunnen worden met elektronische middelen worden verricht. De uitvoerend directeur bepaalt in welke gevallen en onder welke technische voorwaarden deze mededelingen via elektronische weg kunnen moeten plaatsvinden. [Am. 61] 2. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door regels vast te stellen voor de communicatiemiddelen, waaronder elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen bij de procedure voor het Bureau moeten worden gebruikt en de formulieren die door het Bureau ter beschikking moeten worden gesteld. Artikel 35 Register 1. Wat aanvragen voor eenheidscertificaten voor geneesmiddelen betreft, bevat het bij artikel 35 van Verordening [ COM(2023) 231 ] (18) ingestelde register voor elk eenheidscertificaat, voor elke aanvraag voor een eenheidscertificaat of voor elke aanvraag voor verlenging van de duur van een eenheidscertificaat, naargelang het geval, de volgende informatie: a) naam en adres van de aanvrager of houder van het certificaat; b) de naam en het kantooradres van de vertegenwoordiger, behalve in het geval van een vertegenwoordiger als bedoeld in artikel 38, lid 3; c) de aanvraag, de datum van indiening en de datum van bekendmaking; d) of de aanvraag betrekking heeft op een geneesmiddel dan wel op een gewasbeschermingsmiddel; e) indien van toepassing, een vermelding dat de aanvraag een aanvraag voor verlenging van de duur omvat; f) nummer van het basisoctrooi; g) een identificatie van het product waarvoor een eenheidscertificaat wordt aangevraagd; h) nummer en datum van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunning voor het in de handel brengen, alsmede het door de vergunning geïdentificeerde product; i) nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie; i bis) informatie over alle rechtstreekse financiële overheidssteun die is ontvangen voor onderzoek in verband met de ontwikkeling van het product; [Am. 62] j) de datum en een samenvatting van het onderzoeksadvies van het Bureau voor elk van de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft; [Am. 63] k) indien van toepassing, het nummer en de duur van het eenheidscertificaat; l) indien van toepassing, de datum en een samenvatting van het onderzoeksadvies met betrekking tot een aanvraag voor verlenging van de duur van een certificaat; m) indien van toepassing, de instelling van een oppositie , de status ervan en de uitkomst van de oppositieprocedure, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 64] n) indien van toepassing, de instelling van een beroep , de status ervan en de uitkomst van de beroepsprocedure, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 65] o) indien van toepassing, de vermelding dat een certificaat is vervallen of nietig is verklaard; p) indien van toepassing, de indiening van een vordering tot nietigverklaring en, zodra deze beschikbaar is, de uitkomst van de desbetreffende procedure; q) indien van toepassing, informatie over een verzoek tot omzetting en de resultaten daarvan; r) informatie over de betaling van jaarlijkse taksen. 2. Het register bevat wijzigingen in de in lid 1 bedoelde informatie, met inbegrip van overdrachten, elk vergezeld van de datum van registratie van die inschrijving. 3. Het register en de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie zijn beschikbaar in alle officiële talen van de Unie. Het Bureau kan voor de in het register bekend te maken informatie gebruikmaken van geverifieerde machinevertaling. 4. De uitvoerend directeur van het Bureau kan bepalen dat andere dan de in de leden 1 en 2 bedoelde gegevens in het register worden opgenomen. 5. De in de leden 1 en 2 bedoelde gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, worden door het Bureau voor de in lid 7 bepaalde doeleinden verzameld, gestructureerd, gepubliceerd en opgeslagen. Het Bureau houdt het register gemakkelijk toegankelijk voor het publiek. 6. Het Bureau verstrekt op verzoek en tegen betaling van een taks, al dan niet voor eensluidend gewaarmerkte uittreksels uit het register. 7. De in de leden 1 en 2 bedoelde vermeldingen, met inbegrip van persoonsgegevens, worden verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen en eenheidscertificaten overeenkomstig deze verordening en de op grond daarvan vastgestelde handelingen; b) het bijhouden van het register en het beschikbaar stellen ervan voor inspectie door overheidsinstanties en marktdeelnemers; c) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 8. Alle gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, betreffende de in de leden 1 en 2 bedoelde vermeldingen worden geacht van algemeen belang te zijn en zijn voor derden toegankelijk. Ter wille van de rechtszekerheid worden de vermeldingen in het register voor onbepaalde tijd bewaard. 8 bis. Overheidsinstanties gebruiken informatie uit het register niet in verband met octrooikoppeling. Regelgevende of administratieve besluiten met betrekking tot generieke of biosimilaire geneesmiddelen worden niet gebaseerd op informatie uit het register. Informatie uit het register mag niet worden gebruikt voor weigering, schorsing, vertraging, intrekking of herroeping van vergunningen voor het in de handel brengen, prijsstellings- en vergoedingsbesluiten of inschrijvingen. [Am. 66] Artikel 36 Databank 1. Op het Bureau rust, behalve de verplichting een register te houden, de taak alle gegevens te verzamelen en in een elektronische databank op te slaan die door aanvragers of in opmerkingen van derden krachtens deze verordening of op basis daarvan vastgestelde handelingen worden verstrekt. 2. De elektronische databank kan andere dan de in het register opgenomen persoonsgegevens bevatten, voor zover deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen dat voorschrijven. Deze gegevens worden verzameld, opgeslagen en verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen en/of inschrijvingen van certificaten, zoals beschreven in deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen; b) het toegankelijk maken van de informatie die noodzakelijk is voor een vlotter en efficiënter verloop van de betrokken procedure; c) communicatie met de aanvragers en derden; d) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 3. De uitvoerend directeur bepaalt onder welke voorwaarden de elektronische databank toegankelijk is en hoe de inhoud, met uitzondering van de in lid 2 van dit artikel, doch met inbegrip van de in artikel 35 bedoelde persoonsgegevens, elektronisch beschikbaar kan worden gesteld, en welke kosten voor een dergelijke toegang worden aangerekend. 4. De in lid 2 bedoelde persoonsgegevens zijn beperkt toegankelijk; zij zijn slechts algemeen toegankelijk indien de betrokkene daarmee uitdrukkelijk heeft ingestemd. 5. Alle gegevens worden voor onbepaalde tijd bewaard. De betrokkene kan evenwel verzoeken dat persoonsgegevens uit de databank worden verwijderd 18 maanden nadat het eenheidscertificaat is vervallen of, in voorkomend geval, de betrokken procedure op tegenspraak is afgesloten. De betrokkene kan te allen tijde onnauwkeurige of onjuiste gegevens laten corrigeren. Artikel 37 Transparantie 1. Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad (19) is van toepassing op de documenten die bij het Bureau berusten. 2. De raad van bestuur van het Bureau stelt nadere bepalingen vast voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1049/2001 in het kader van deze verordening. 3. De beslissingen van het Bureau op grond van artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 kunnen onder de in artikel 228 respectievelijk artikel 263 VWEU neergelegde voorwaarden worden aangevochten bij de Europese Ombudsman of bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. 4. Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad (20) is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door het Bureau. Artikel 38 Vertegenwoordiging 1. Natuurlijke of rechtspersonen die noch hun woonplaats, noch hun zetel, noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Europese Economische Ruimte hebben, worden overeenkomstig dit artikel voor het Bureau vertegenwoordigd in alle in deze verordening bedoelde procedures, met uitzondering van de indiening van een aanvraag voor een eenheidscertificaat. 2. Natuurlijke en rechtspersonen die in de Unie een woonplaats, zetel of werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel hebben, kunnen voor het Bureau optreden door tussenkomst van een werknemer. Een werknemer van een rechtspersoon kan ook andere rechtspersonen vertegenwoordigen die economisch verbonden zijn met de rechtspersoon die door die werknemer wordt vertegenwoordigd. De tweede alinea is ook van toepassing wanneer die andere rechtspersonen noch hun woonplaats, noch hun zetel noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Unie hebben. Werknemers die natuurlijke of rechtspersonen vertegenwoordigen in de zin van dit lid dienen, op verzoek van het Bureau of, in voorkomend geval, van de partij in de procedure een bij het dossier te voegen ondertekende volmacht in. 3. Er wordt een gemeenschappelijke vertegenwoordiger aangewezen wanneer er meer dan één aanvrager of meer dan één gezamenlijk handelende derde partij is. 4. Alleen een in de Unie gevestigde beroepsbeoefenaar die bevoegd is om op te treden als professionele vertegenwoordiger in octrooizaken voor een nationaal octrooibureau of het Europees Octrooibureau, of een advocaat die bevoegd is om op te treden voor de rechterlijke instanties van een lidstaat, mag natuurlijke of rechtspersonen voor het Bureau vertegenwoordigen. Artikel 39 Afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten Binnen het Bureau wordt een afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten (“ABC-afdeling”) opgericht die, naast de verantwoordelijkheden uit hoofde van de verordeningen [ COM(2023) 231 ] en [ COM(2023) 223 ], verantwoordelijk is voor de uitvoering van de in deze verordening en in Verordening [ COM(2023) 221 ] omschreven taken, waaronder met name: a) ontvangst van en toezicht op het onderzoek van aanvragen voor eenheidscertificaten, aanvragen voor verlenging van de duur van eenheidscertificaten, beroep en opmerkingen van derden; b) het vaststellen van onderzoeksadviezen namens het Bureau met betrekking tot aanvragen voor eenheidscertificaten, alsmede met betrekking tot aanvragen voor een verlenging van de duur van eenheidscertificaten; c) besluiten over opposities tegen onderzoeksadviezen; d) besluiten over vorderingen tot nietigverklaring; e) behandeling van verzoeken tot omzetting; f) bijhouden van het register en de databank. Artikel 40 Beslissingen en mededelingen van het Bureau 1. De beslissingen van het Bureau op grond van deze verordening omvatten onderzoeksadviezen en worden met redenen omkleed. Zij kunnen slechts worden genomen op gronden of bewijsstukken waartegen de partijen verweer hebben kunnen voeren. Indien bij het Bureau een mondelinge procedure plaatsvindt, kan de beslissing ter zitting worden uitgesproken. Vervolgens worden de partijen schriftelijk elektronisch van de beslissing of het advies in kennis gesteld. [Am. 67] 2. In alle beslissingen, adviezen, mededelingen of kennisgevingen van het Bureau uit hoofde van deze verordening worden de ABC-afdeling en het betrokken panel vermeld alsook de naam of namen van de bevoegde onderzoekers. Zij worden door die onderzoekers ondertekend of worden, in plaats daarvan, voorzien van een gedrukt of gestempeld zegel van het Bureau. De uitvoerend directeur kan bepalen dat in plaats van de ABC-afdeling en de naam van de bevoegde onderzoekers of een stempel, andere vormen van identificatie kunnen worden gebruikt wanneer beslissingen of andere mededelingen met andere technische communicatiemiddelen worden verzonden. 3. De beslissingen van het Bureau uit hoofde van deze verordening waartegen beroep kan worden ingesteld, gaan vergezeld van een schriftelijke mededeling dat het beroep schriftelijk elektronisch bij het Bureau moet worden ingediend binnen twee maanden vanaf de datum van kennisgeving van de betrokken beslissing. In die mededeling worden de partijen eveneens geattendeerd op de in artikel 28 vervatte bepalingen. De partijen kunnen op generlei wijze aanvoeren dat het Bureau de mogelijkheid tot beroep niet heeft meegedeeld. [Am. 68] Artikel 41 Mondelinge behandeling 1. Het Bureau kan ambtshalve of op verzoek van een der partijen in de procedure tot mondelinge behandeling overgaan indien het zulks wenselijk acht. 2. Mondelinge behandelingen voor een onderzoeks-, oppositie- of nietigverklaringspanel zijn niet openbaar. [Am. 69] 3. De mondelinge behandeling voor een onderzoekspanel, een oppositiepanel of de kamers van beroep, met inbegrip van de uitspraak en, in voorkomend geval, een herzien advies, is openbaar, tenzij het onderzoekspanel, het oppositiepanel of de kamers van beroep anders beslissen in gevallen waarin de toelating van het publiek tot alle of een gedeelte van de mondelinge behandelingen ernstige en ongerechtvaardigde nadelen zou kunnen hebben, met name voor een partij in de procedure. [Am. 70] 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor mondelinge procedures te bepalen. Artikel 42 Bewijsvoering 1. In de procedure voor het Bureau zijn onder meer de volgende bewijsmiddelen toegelaten: a) horen van partijen; b) inwinnen van inlichtingen; c) overleggen van documenten en bewijsmiddelen; d) getuigenverhoor; e) adviezen van deskundigen; f) schriftelijke verklaringen die onder ede of belofte zijn afgelegd of overeenkomstig het recht van de staat waar zij afgelegd zijn een soortgelijke werking hebben. 2. Het betrokken panel kan het onderzoek van deze bewijsmiddelen opdragen aan een van zijn leden. 3. Als het Bureau of het betrokken panel het nodig acht dat een partij, een getuige of een deskundige een mondelinge verklaring aflegt, roept het deze persoon daartoe op. Wanneer een deskundige wordt opgeroepen, gaat het Bureau of, in voorkomend geval, het betrokken panel na of die deskundige zich niet in een belangenconflict bevindt. De termijn van een dergelijke dagvaarding bedraagt ten minste één maand, tenzij zij met een kortere termijn instemmen. [Am. 71] 4. De partijen worden in kennis gesteld van het verhoor van een getuige of deskundige door het Bureau. Zij hebben het recht daarbij aanwezig te zijn en de getuige of deskundige vragen te stellen. 5. De uitvoerend directeur bepaalt de vergoedingen voor de uitgaven, met inbegrip van voorschotten, voor de in dit artikel bedoelde bewijsvoering. 6. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor bewijsvoering te bepalen. Artikel 43 Kennisgeving 1. Het Bureau stelt alle betrokken partijen ambtshalve in kennis van beslissingen, inclusief adviezen, en oproepen alsook van aankondigingen of andere mededelingen waarvoor een termijn geldt, of waarvan kennisgeving aan de betrokkenen is voorgeschreven krachtens andere bepalingen van deze verordening of bij krachtens deze verordening vastgestelde handelingen, of waarvan kennisgeving door de uitvoerend directeur is gelast. 2. Kennisgeving kan plaatsvinden met verschillende middelen, onder meer langs elektronische weg. De nadere regels in verband met elektronische middelen worden bepaald door de uitvoerend directeur. 3. Wanneer de kennisgeving openbaar moet worden gedaan, bepaalt de uitvoerend directeur hoe de openbare kennisgeving geschiedt en wanneer de termijn van één maand aanvangt waarbinnen de kennisgeving van het document wordt geacht te hebben plaatsgevonden. 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor kennisgeving te bepalen. Artikel 44 Termijnen 1. De termijnen worden vastgesteld in volle jaren, maanden, weken of dagen. De berekening gaat in op de dag volgende op die waarop de betrokken gebeurtenis zich heeft voorgedaan. De duur van de termijnen bedraagt niet minder dan één maand en niet meer dan zes maanden. 2. De uitvoerend directeur bepaalt, voor de aanvang van elk kalenderjaar, op welke dagen het Bureau niet open is voor ontvangst van documenten of op welke dagen de gewone post niet wordt besteld op de plaats waar het Bureau is gevestigd. 3. De uitvoerend directeur bepaalt de duur van de onderbreking in geval van algemene onderbreking in de postbestelling in de lidstaat waar het Bureau is gevestigd of, in geval van feitelijke onderbreking, van de verbinding van het Bureau met aanvaarde vormen van elektronische communicatie. 4. Indien de regelmatige communicatie van de partijen in de procedure met het Bureau of omgekeerd door uitzonderlijke omstandigheden zoals een natuurramp of een staking wordt onderbroken of verstoord, kan de uitvoerend directeur van het Bureau bepalen dat voor partijen in de procedure die hun woonplaats of zetel in de betrokken lidstaat hebben of die een vertegenwoordiger hebben aangewezen die in deze lidstaat zijn kantoor heeft, alle termijnen die anders op of na de datum van aanvang van een dergelijk door de uitvoerend directeur vast te stellen voorval zouden verstrijken, worden verlengd tot een door de uitvoerend directeur vast te stellen datum. Bij de vaststelling van deze datum beoordeelt de uitvoerend directeur wanneer de uitzonderlijke omstandigheden ten einde lopen. Indien de omstandigheden de zetel van het Bureau treffen, wordt bij deze vaststelling door de uitvoerend directeur uitdrukkelijk vermeld dat zij voor alle partijen in de procedure geldt. 5. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de berekening en duur van de termijnen te bepalen. Artikel 45 Rechtzetting van fouten en kennelijke vergissingen 1. Het Bureau zorgt op eigen initiatief of op verzoek van een partij voor rechtzetting van taalfouten of transcriptiefouten en kennelijke vergissingen in de beslissingen van het Bureau, waaronder in adviezen, of technische fouten bij de publicatie van informatie in het register. 2. Indien het Bureau een inschrijving in het register heeft gedaan of een beslissing heeft genomen waarbij het een kennelijke fout heeft gemaakt, haalt het deze inschrijving door of trekt het deze beslissing in. De doorhaling van de inschrijving in het register of de intrekking van de beslissing wordt uitgevoerd binnen één jaar na de datum van vermelding in het register of vaststelling van de beslissing, na raadpleging van de partijen in de procedure. 3. Het Bureau houdt een register bij van deze rechtzettingen en doorhalingen. 4. Rechtzettingen en doorhalingen worden door het Bureau bekendgemaakt. Artikel 46 Herstel in de vorige toestand 1. Indien de aanvrager of de houder van een eenheidscertificaat of iedere partij in een procedure voor het Bureau uit hoofde van deze verordening, ondanks het betrachten van alle in de gegeven omstandigheden noodzakelijke zorgvuldigheid, niet in staat is geweest tegenover het Bureau een termijn in acht te nemen, wordt hij op zijn verzoek in zijn rechten hersteld indien de verhindering ingevolge deze verordening rechtstreeks het verlies van een recht of een rechtsmiddel tot gevolg heeft. 2. Het verzoek om herstel moet schriftelijk elektronisch worden ingediend binnen twee maanden nadat de verhindering is geëindigd. De nog niet verrichte handeling moet alsnog binnen die termijn geschieden. Het verzoek is slechts ontvankelijk binnen een jaar na het verstrijken van de niet in acht genomen termijn. [Am. 72] 3. Het verzoek om herstel moet met redenen omkleed zijn en de feiten en argumenten bevatten waarop het gegrond is. Het verzoek wordt pas geacht te zijn ingediend nadat de taks voor herstel in de vorige toestand betaald is. 4. De ABC-afdeling of, in voorkomend geval, de kamers van beroep, beslissen over de aanvraag. 5. Dit artikel is niet van toepassing op de termijnen bedoeld in lid 2 van dit artikel, of de termijnen van artikel 15, leden 1 en 3. Artikel 47 Onderbreking van de procedure 1. De procedure voor het Bureau op grond van deze verordening wordt onderbroken: a) bij overlijden of bij handelingsonbekwaamheid, hetzij van de aanvrager, hetzij van de persoon die volgens het nationale recht bevoegd is namens de aanvrager te handelen. Voor zover overlijden of handelingsonbekwaamheid de machtiging van de overeenkomstig artikel 39 aangewezen vertegenwoordiger onverlet laten, wordt de procedure slechts onderbroken indien die vertegenwoordiger daarom verzoekt; b) indien de aanvrager ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten; c) indien de vertegenwoordiger van een aanvrager overlijdt, handelingsonbekwaam wordt verklaard of ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten. 2. De procedure voor het Bureau wordt hervat zodra is vastgesteld wie bevoegd is deze voort te zetten. 3. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de hervatting van de procedure voor het Bureau te bepalen. Artikel 48 Kosten 1. De in het ongelijk gestelde partij in een oppositieprocedure en een procedure tot nietigverklaring, met inbegrip van de daarmee samenhangende beroepsprocedure, betaalt de taksen die de andere partij heeft betaald. De in het ongelijk gestelde partij betaalt tevens alle in verband met de procedure gemaakte noodzakelijke kosten, waaronder de reis- en verblijfkosten en de bezoldiging van een vertegenwoordiger, met inachtneming van de maximumtarieven die per kostencategorie zijn vastgesteld in de overeenkomstig lid 7 vast te stellen uitvoeringshandeling. De taksen die de verliezende partij moet dragen, zijn beperkt tot de taksen die de andere partij in die procedure heeft betaald. 2. Als de partijen respectievelijk op een of meer punten in het ongelijk worden gesteld of voorzover de billijkheid zulks vereist, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep dat de kosten anders worden verdeeld. 3. Wanneer de procedure is beëindigd, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep vrijelijk over de kosten. 4. Wanneer de partijen voor de ABC-afdeling of de kamer van beroep een andere kostenregeling overeenkomen dan die van de leden 1 tot en met 3, neemt de betrokken instantie hiervan nota. 5. De ABC-afdeling of de kamer van beroep stelt het bedrag vast dat op grond van de leden 1 tot en met 3 van dit artikel moet worden vergoed, wanneer de te vergoeden kosten zich beperken tot de aan het Bureau betaalde taksen en tot de kosten van vertegenwoordiging. In alle andere gevallen stelt de griffie van de kamer van beroep of de ABC-afdeling, op verzoek, het te vergoeden bedrag vast. Het verzoek is slechts ontvankelijk voor een periode van twee maanden na de datum waarop de beslissing ten aanzien waarvan vaststelling van de kosten is gevraagd, onherroepelijk wordt, en gaat vergezeld van een rekening en bewijsstukken. Voor de kosten van vertegenwoordiging volstaat dat de vertegenwoordiger verzekert dat de kosten zijn gemaakt. Voor andere kosten volstaat het dat de aannemelijkheid ervan is aangetoond. Wanneer het bedrag van de kosten overeenkomstig de eerste zin van dit lid is vastgesteld, worden de kosten van vertegenwoordiging toegekend op het in de overeenkomstig lid 7 van dit artikel vastgestelde uitvoeringshandeling vastgestelde niveau, ongeacht of zij daadwerkelijk zijn gemaakt. 6. Overeenkomstig lid 5 genomen beslissingen tot vaststelling van de kosten vereisen opgave van de redenen waarop zij zijn gebaseerd en kunnen door een besluit van de ABC-afdeling of de kamer van beroep worden herzien indien hiertoe binnen één maand na de datum van kennisgeving van de kostenveroordeling een verzoek wordt ingediend. Dit verzoek wordt geacht niet te zijn ingediend totdat de taks voor de herziening van het bedrag van de kosten is betaald. De ABC-afdeling of de kamer van beroep, naargelang het geval, neemt zonder mondelinge procedure een beslissing over het verzoek tot herziening van de beslissing inzake de vaststelling van de kosten. 7. De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast met betrekking tot het maximumtarief voor vergoeding van de werkelijk door de in het gelijk gestelde partij gemaakte, noodzakelijke procedurekosten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 8. Bij de bepaling van het maximumtarief met betrekking tot de reis- en verblijfkosten, houdt de Commissie rekening met de afstand tussen de woon- of vestigingsplaats van de partij, vertegenwoordiger, getuige of deskundige en de plaats van de mondelinge procedure, met de fase van de procedure waarin de kosten zijn gemaakt en, wat betreft de kosten van vertegenwoordiging, met de noodzaak ervoor te zorgen dat de verplichting tot het dragen van de kosten niet om tactische redenen door de andere partij kan worden misbruikt. Bovendien worden verblijfkosten overeenkomstig het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Unie, vervat in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (21) , berekend. De in het ongelijk gestelde partij draagt de kosten voor slechts één partij bij de procedure en, in voorkomend geval, één vertegenwoordiger. Artikel 49 Tenuitvoerlegging van beslissingen tot vaststelling van de kosten 1. Iedere onherroepelijke beslissing van het Bureau tot vaststelling van de kosten vormt een executoriale titel. 2. De gedwongen tenuitvoerlegging geschiedt volgens de bepalingen van burgerlijke rechtsvordering die van kracht zijn in de lidstaat van executie. Elke lidstaat wijst één instantie aan die ermee belast is de echtheid van de in lid 1 bedoelde beslissing te onderzoeken, en deelt haar contactgegevens mee aan het Bureau, het Hof van Justitie en de Commissie. Het exequatur wordt door die instantie verleend, na een onderzoek dat zich beperkt tot de echtheid van de beslissing. 3. Nadat de bedoelde formaliteiten op verzoek van de belanghebbende zijn vervuld, kan deze de tenuitvoerlegging volgens de nationale wetgeving voortzetten door zich rechtstreeks te wenden tot de bevoegde instantie. 4. De gedwongen tenuitvoerlegging kan slechts worden opgeschort door een beslissing van het Hof van Justitie. Het toezicht op de regelmatigheid van de tenuitvoerlegging behoort evenwel tot de bevoegdheid van de rechterlijke instanties van de betrokken lidstaat. Artikel 50 Wijziging van Verordening (EU) 2017/1001 Verordening (EU) 2017/1001 wordt als volgt gewijzigd: 1) Artikel 151, lid 1, wordt als volgt gewijzigd: a) punt c) wordt vervangen door:" “c) bevordering van convergentie van praktijken en instrumenten op het gebied van merken en modellen alsmede aanvullende beschermingscertificaten in samenwerking met de centrale bureaus voor industriële eigendom van de lidstaten, met inbegrip van het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom;;” b) de volgende punten f) en g) worden toegevoegd:" “f) de taken die zijn vermeld in hoofdstuk III van Verordening [ COM(2023) 231 ] en in hoofdstuk III van Verordening [ COM(2023) 223 ], alsmede in de Verordeningen [ COM(2023) 222 ] en [ COM(2023) 221 ]; 2) In artikel 152, lid 1, wordt de eerste alinea vervangen door:" “Het Bureau en de centrale bureaus voor industriële eigendom van de lidstaten en het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom werken samen om convergentie van praktijken en instrumenten op het gebied van merken, modellen en aanvullende beschermingscertificaten te bevorderen..” Artikel 51 Wijziging van Verordening (EU) nr. 608/2013 Artikel 2, lid 1, van Verordening (EU) nr. 608/2013, wordt als volgt gewijzigd: 1) De punten f) en g) worden vervangen door:" “f) een aanvullend beschermingscertificaat voor geneesmiddelen overeenkomstig Verordening [ COM(2023) 231 ] van het Europees Parlement en de Raad van ddddd betreffende het aanvullende beschermingscertificaat voor geneesmiddelen [PB – gelieve het nummer en de datum van COM(2023) 231 in te voegen zodra deze is vastgesteld, alsmede de referentie van het PB in de voetnoot]; 2) De volgende punten m) en n) worden ingevoegd:" “m) een aanvullend beschermingscertificaat met eenheidswerking voor geneesmiddelen overeenkomstig Verordening [ COM(2023) 222 ] van het Europees Parlement en de Raad van ddddd betreffende het aanvullende beschermingscertificaat met eenheidswerking voor geneesmiddelen en tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1001, Verordening (EG) nr. 1901/2006 en Verordening (EU) nr. 608/2013 [PB – gelieve het nummer en de datum van COM(2023) 222 in te voegen zodra deze is vastgesteld, alsmede de referentie van het PB in de voetnoot]; Artikel 52 Wijziging van Verordening (EG) nr. 1901/2006 Verordening (EG) nr. 1901/2006 wordt als volgt gewijzigd: 1) In artikel 2 wordt punt 4) vervangen door:" “4) “vergunning voor het in de handel brengen voor pediatrisch gebruik”: een vergunning voor het in de handel brengen die is verleend voor een geneesmiddel voor menselijk gebruik dat niet door een aanvullend beschermingscertificaat of een aanvullend beschermingscertificaat met eenheidswerking uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] of Verordening [ COM(2023) 222 ] of door een voor de afgifte van het aanvullende beschermingscertificaat in aanmerking komend octrooi wordt beschermd, en die uitsluitend betrekking heeft op de therapeutische indicaties die van belang zijn voor gebruik van dat product bij de pediatrische populatie of gedeelten daarvan, met inbegrip van de geschikte concentratie, farmaceutische vorm of wijze van toediening..” 2) In artikel 8 wordt de eerste alinea vervangen door:" “In het geval van toegelaten geneesmiddelen die door hetzij een aanvullend beschermingscertificaat of een aanvullend beschermingscertificaat met eenheidswerking uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] of Verordening [ COM(2023) 222 ], hetzij een voor de verlening van het aanvullende beschermingscertificaat in aanmerking komend octrooi worden beschermd, is artikel 7 van deze verordening van toepassing op vergunningaanvragen voor nieuwe indicaties, waaronder pediatrische indicaties, nieuwe farmaceutische vormen en nieuwe wijzen van toediening..” 3) Artikel 36 wordt als volgt gewijzigd: a) in lid 1 wordt de eerste alinea vervangen door:" “Wanneer een aanvraag uit hoofde van artikel 7 of 8 de resultaten van alle overeenkomstig een goedgekeurd plan voor pediatrisch onderzoek uitgevoerde onderzoeken bevat, heeft de houder van het octrooi, het aanvullende beschermingscertificaat of het aanvullende beschermingscertificaat met eenheidswerking recht op een verlenging van de in artikel 13, leden 1 en 2, van Verordening [ COM(2023) 231 ] of artikel 20, leden 1 en 2, van Verordening [ COM(2023) 222 ] bedoelde termijnen met zes maanden.;” b) in lid 4 wordt de eerste zin vervangen door:" “De leden 1, 2 en 3 zijn van toepassing op producten die door een aanvullend beschermingscertificaat of een aanvullend beschermingscertificaat met eenheidswerking uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 231 ] of Verordening [ COM(2023) 222 ] of door een voor de afgifte van het aanvullende beschermingscertificaat in aanmerking komend octrooi worden beschermd..” Artikel 53 Financiële bepalingen 1. De kosten die het Bureau maakt bij de uitvoering van de overeenkomstig deze verordening aan het Bureau toevertrouwde aanvullende taken, worden gedekt door de procedurekosten die de aanvragers aan het Bureau moeten betalen en door een gedeelte van de jaarlijkse taksen die door de houders van eenheidscertificaten worden betaald, terwijl de rest van de jaarlijkse taksen met de lidstaten wordt gedeeld overeenkomstig het aantal eenheidscertificaten dat in elk van de lidstaten rechtsgeldig is. Het gedeelte van de jaarlijkse taksen dat met de lidstaten moet worden gedeeld, wordt in eerste instantie vastgesteld op een bepaalde waarde, maar wordt om de vijf jaar herzien, op zodanige wijze dat financiële duurzaamheid wordt bereikt voor de activiteiten die het Bureau uitvoert uit hoofde van deze verordening en de Verordeningen [ COM(2023) 231 ], [ COM(2023) 223 ] en [ COM(2023) 221 ]. 2. Voor de toepassing van lid 1 houdt het Bureau een boekhouding bij van de jaarlijkse taksen die door de houders van in de respectieve lidstaten geldende eenheidscertificaten zijn betaald. 3. De kosten van een bevoegde nationale autoriteit die deelneemt aan procedures uit hoofde van dit hoofdstuk, worden door het Bureau gedragen en jaarlijks betaald op basis van het aantal procedures waarbij die bevoegde nationale autoriteit in het voorgaande jaar betrokken was. 4. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met regels voor de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de bedragen van die overdrachten en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de in lid 3 bedoelde deelname van de nationale autoriteiten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 5. Artikel 12 van Verordening (EU) nr. 1257/2012 is van toepassing op de jaarlijkse taksen die verschuldigd zijn voor eenheidscertificaten. Artikel 54 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 15, lid 13, artikel 23, lid 13, artikel 28, lid 8, artikel 30, artikel 34, lid 2, artikel 41, lid 4, artikel 42, lid 6, artikel 43, lid 4, artikel 44, lid 5, en artikel 47, lid 3, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van XXX [PB: gelieve de datum in te voegen = datum van inwerkingtreding]. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 15, lid 13, artikel 23, lid 13, artikel 28, lid 8, artikel 30, artikel 34, lid 2, artikel 41, lid 4, artikel 42, lid 6, artikel 43, lid 4, artikel 44, lid 5, en artikel 47, lid 3, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 15, lid 13, artikel 23, lid 13, artikel 28, lid 8, artikel 30, artikel 34, lid 2, artikel 41, lid 4, artikel 42, lid 6, artikel 43, lid 4, artikel 44, lid 5, of artikel 47, lid 3, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 55 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité inzake aanvullende beschermingscertificaten ingesteld bij Verordening [ COM(2023) 231 ]. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 56 Evaluatie Uiterlijk op xxxxxx ... [PB, gelieve vijf jaar na de datum van toepassing in te voegen] en nadien om de vijf jaar verricht de Commissie een evaluatie van deze verordening en legt zij het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag met de belangrijkste bevindingen voor . Daarbij wordt speciale aandacht besteed aan de gevolgen van oppositie krachtens artikel 15 van deze verordening en aan de vraag of de mogelijkheid van oppositie leidt tot aanzienlijke vertragingen bij de verlening van eenheidscertificaten en aan de gevolgen van deze verordening voor de terugvordering van investeringen in onderzoek en ontwikkeling in het licht van Richtlijn (EU) XXX/XX [ COM(2023)0192 ]. [Am. 73] Artikel 57 Inwerkingtreding en toepassing Deze verordening treedt in werking op XXX [Publicatieblad, gelieve de datum in te voegen – de 20 e dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie]. Zij is van toepassing met ingang van xxxxx [Publicatieblad, gelieve de eerste dag van de 12 e maand na de datum van inwerkingtreding in te voegen]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te …, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Logo Dit logo wordt aangebracht in het zwart en in een zodanige grootte dat het voldoende zichtbaar is. BIJLAGE II Standaardformulier voor kennisgeving overeenkomstig artikel 5, lid 3, punten b) en c). Kruis het passende vakje aan □ Nieuwe kennisgeving □ Actualisering van een bestaande kennisgeving a) Naam en adres van de vervaardiger … b) Doel van de vervaardiging □ Uitvoer □ In voorraad hebben □ Uitvoer en in voorraad hebben c) Lidstaat waar de vervaardiging zal plaatsvinden en lidstaat waar de eerste aan de vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling (in voorkomend geval) zal plaatsvinden Lidstaat van vervaardiging (Lidstaat van eerste aanverwante handeling (in voorkomend geval)) d) Nummer van het eenheidscertificaat met rechtsgevolgen in de lidstaat van vervaardiging en nummer van het certificaat dat in de lidstaat van de eerste aan de vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling (in voorkomend geval) is verleend Eenheidscertificaat met rechtsgevolgen in de lidstaat van vervaardiging (Certificaat van de lidstaat van eerste aanverwante handeling (in voorkomend geval)) e) Voor geneesmiddelen die naar derde landen moeten worden uitgevoerd, referentienummer van de vergunning voor het in de handel brengen of van het equivalent van een dergelijke vergunning in elk derde land van uitvoer (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2023)0223 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0149/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 september 2023 (1) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (2) , – gezien de artikelen 110 en 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0023/2024 ), A. overwegende dat het voorstel van de Commissie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere besluiten met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel louter een codificatie van de bestaande besluiten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het aanvullende beschermingscertificaat voor gewasbeschermingsmiddelen (herschikking) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Verordening (EG) nr. 1610/96 van het Europees Parlement en de Raad (5) is herhaaldelijk en ingrijpend gewijzigd (6) . Aangezien nieuwe wijzigingen nodig zijn, moet ter wille van de duidelijkheid tot herschikking van die verordening worden overgegaan. (2) Onderzoek naar fytofarmaceutische stoffen draagt bij tot de voortdurende verbetering van de productie en het verkrijgen van grote hoeveelheden kwalitatief goede voedingsmiddelen tegen betaalbare prijzen. (3) Fytofarmaceutisch onderzoek draagt bij tot de voortdurende verbetering van de productie van planten. (4) Gewasbeschermingsmiddelen, met name die welke het resultaat van langdurig en kostbaar onderzoek zijn, kunnen in de Unie slechts verder worden ontwikkeld als zij onder een gunstige regeling vallen die voldoende bescherming biedt om een dergelijk onderzoek aan te moedigen. (5) Met het oog op het concurrentievermogen van de sector gewasbeschermingsmiddelen en het eigen karakter ervan is dezelfde bescherming voor innovatie vereist als voor geneesmiddelen, die bescherming genieten op grond van Verordening (EG) nr. 469/2009 van het Europees Parlement en de Raad (7) [PB, gelieve de nieuwe verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen]. (6) De periode die verloopt tussen de indiening van een aanvraag voor een octrooi op een nieuw gewasbeschermingsmiddel en de vergunning voor het in de handel brengen van dit gewasbeschermingsmiddel, brengt de door het octrooi verleende effectieve bescherming terug tot een periode die ontoereikend is om de in het onderzoek gedane investeringen af te schrijven en de middelen te genereren die nodig zijn voor de voortzetting van onderzoek van hoge kwaliteit. (7) Deze omstandigheden leiden tot onvoldoende bescherming, zodat het onderzoek op het gebied van de gewasbescherming en het concurrentievermogen van deze sector worden benadeeld. (8) Een van de werkelijke doeleinden van het aanvullend beschermingscertificaat (“het certificaat”) is om de Europese industrie in een situatie te brengen waarin ten opzichte van derde landen dezelfde concurrentievoorwaarden bestaan. (9) Op het niveau van de Unie moet een uniforme oplossing worden gevonden om zo een heterogene ontwikkeling van de nationale wetgevingen te voorkomen, die uitloopt op nieuwe ongelijkheden die het vrije verkeer van gewasbeschermingsmiddelen in de Unie zouden kunnen belemmeren en daardoor de werking van de interne markt rechtstreeks zouden kunnen aantasten. (10) Het is derhalve nodig voor gewasbeschermingsmiddelen die in de handel mogen worden gebracht, te voorzien in een certificaat dat de houder van een nationaal octrooi of Europees octrooi in elke lidstaat onder dezelfde voorwaarden kan verkrijgen, met of zonder eenheidswerking. Het certificaat moet de houder ervan een passende aanvullende periode van effectieve bescherming bieden na het verstrijken van het basisoctrooi. Een aanvraag voor een dergelijk certificaat moet worden ingediend bij de bevoegde dienst voor de industriële eigendom (“bevoegde nationale autoriteit”) van de betrokken lidstaat. (11) Een van de voorwaarden voor de afgifte van een certificaat moet zijn dat het product door het basisoctrooi wordt beschermd, in die zin dat het product onder een of meer conclusies van dat octrooi valt, zoals de vakman afleidt uit op grond van de beschrijving van het octrooi op basis van de algemene kennis van de vakman op het relevante gebied en de stand van de techniek op de datum van indiening ervan of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat de werkzame stof van het product expliciet in de voorwaarden moet worden vermeld . , of, in het geval van een preparaat, hoeft dit niet noodzakelijkerwijs te betekenen dat elk van de werkzame stoffen ervan uitdrukkelijk in de conclusies moet worden vermeld, op voorwaarde dat elk ervan elke werkzame stof in het licht van alle door dat octrooi verstrekte informatie specifiek identificeerbaar is op basis van de stand van de techniek op de datum van indiening of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . [Am. 1] (12) Om overbescherming te voorkomen, moet worden bepaald dat niet meer dan één certificaat, nationaal of met eenheidswerking, hetzelfde product in een lidstaat kan beschermen. Daarom moet worden vereist dat voor het product, of een derivaat zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren of complexen die vanuit fytosanitair oogpunt gelijkwaardig zijn aan het product, niet reeds een voorafgaand certificaat is afgegeven, noch afzonderlijk, noch in combinatie met een of meer aanvullende werkzame stoffen, hetzij voor dezelfde, hetzij voor een andere toepassing. [Am. 2] (13) Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming mag de door het certificaat verleende bescherming zich alleen uitstrekken tot het product, met name de werkzame stof of combinaties daarvan, die onder de vergunning vallen voor het in de handel brengen en voor ieder gebruik van het product als gewasbeschermingsmiddel, waarvoor vóór de vervaldatum van het certificaat vergunning is gegeven. (14) Met het oog op een evenwichtige bescherming moet de houder van een certificaat echter het recht hebben een derde te beletten niet alleen het in het certificaat geïdentificeerde product te vervaardigen, maar ook derivaten van dat product, zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren of complexen, die gelijkwaardig zijn aan het product, ook al worden dergelijke derivaten niet uitdrukkelijk in de productbeschrijving op het certificaat vermeld. Daarom moet ervan worden uitgegaan dat de door het certificaat verleende bescherming zich uitstrekt tot dergelijke gelijkwaardige derivaten, binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming. (15) Als verdere maatregel om te waarborgen dat hetzelfde product in geen enkele lidstaat door meer dan één certificaat kan worden beschermd, mag aan de houder van meer dan één octrooi voor hetzelfde product niet meer dan één certificaat voor dat product worden verleend. Wanneer echter twee octrooien ter bescherming van het product in het bezit zijn van twee houders, moet aan elk van die houders één certificaat voor dat product kunnen worden verleend, indien zij kunnen aantonen dat zij economisch niet met elkaar verbonden zijn. Bovendien mag aan de houder van een basisoctrooi geen certificaat worden afgegeven voor een product waarvoor een derde een vergunning heeft verkregen, zonder toestemming van die derde. (16) Om maximale flexibiliteit te waarborgen en niet onnodig tussen houders van verschillende soorten octrooien te discrimineren, mag er geen beperking gelden voor het soort octrooi waarvoor bij een bevoegde nationale autoriteit een nationaal certificaat kan worden aangevraagd. Daarom moet dit op basis van een nationaal octrooi of een Europees octrooi mogelijk blijven, en met name ook met betrekking tot een Europees octrooi met eenheidswerking (“eenheidsoctrooi”). (17) De duur van de door het certificaat verleende bescherming moet zodanig worden vastgesteld dat daardoor voldoende effectieve bescherming mogelijk wordt. De houder van zowel een octrooi als van een certificaat moet daartoe in aanmerking kunnen komen voor een uitsluitend recht van ten hoogste vijftien jaar in totaal vanaf de afgifte van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het betrokken gewasbeschermingsmiddel in de Unie. (18) In een zo complexe en gevoelige sector als die van de gewasbescherming moet rekening worden gehouden met alle belangen. Met het oog hierop zou het certificaat niet voor een langere periode dan vijf jaar mogen worden afgegeven. De aldus verleende bescherming moet bovendien strikt beperkt zijn tot het product dat valt onder de vergunning voor het als gewasbeschermingsmiddel in de handel brengen. (19) Uitsluitend een maatregel op het niveau van de Unie maakt het mogelijk voldoende bescherming van de innovatie op het gebied van de gewasbescherming te garanderen, waarbij een adequate werking van de interne markt van gewasbeschermingsmiddelen gewaarborgd wordt. (20) De bepalingen van de overwegingen 13, 14 en 15, alsmede van artikel 4, artikel 8, lid 1, punt c), en artikel 17, lid 2, van deze verordening gelden eveneens, mutatis mutandis, voor de interpretatie van met name overweging 9 en artikel 3, artikel 4, artikel 8, lid 1, punt c), en artikel 17 van Verordening (EG) nr. 469/2009 [PB, gelieve nieuwe verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen]. (21) Sinds de invoering van aanvullende bescherming werden certificaten alleen op nationaal niveau aangevraagd en verleend, waardoor verschillende soortgelijke aanvragen in een aantal lidstaten gelijktijdig moesten worden ingediend en onderzocht. Dit heeft tot dubbel werk geleid voor zowel aanvragers als bevoegde diensten voor de industriële eigendom (“bevoegde nationale autoriteiten”) die afzonderlijke onderzoeksprocedures voor een bepaald product uitvoeren, en tot incidentele discrepanties in de beslissingen van de bevoegde nationale autoriteiten in de verschillende lidstaten. Dergelijke verschillen hebben doorgaans betrekking op de voorwaarden voor het verlenen of weigeren van een certificaat en omvatten de afgifte van een certificaat in een lidstaat, maar ook de weigering in een andere lidstaat met betrekking tot hetzelfde product of verschillen in de toepassing van de voorwaarden die voor een voorafgaande vergunning voor het in de handel brengen gelden, dan wel of voor het product reeds een aanvullend beschermingscertificaat is afgegeven. Dit leidt tot rechtsonzekerheid en is niet in overeenstemming met de doelstellingen van de interne markt. (22) Er is een gecentraliseerde procedure voor het verlenen van Europese octrooien. Bovendien moet het “eenheidsoctrooi” zoals vastgelegd in Verordening (EU) nr. 1257/2012 van het Europees Parlement en de Raad (8) op 1 juni 2023 in werking treden ten aanzien van alle lidstaten die de Overeenkomst betreffende een eengemaakt octrooigerecht hebben geratificeerd. (23) Daarom moeten de bestaande nationale procedures voor de afgifte van certificaten voor gewasbeschermingsmiddelen worden aangevuld met een gecentraliseerde procedure. Die procedure moet het mogelijk maken om, wanneer het basisoctrooi een Europees octrooi is, met inbegrip van een eenheidsoctrooi, de verlening van nationale certificaten voor twee of meer aangewezen lidstaten aan te vragen door middel van de indiening en het onderzoek van één enkele “gecentraliseerde” aanvraag. Na de afgifte van certificaten in het kader van de gecentraliseerde procedure moeten deze certificaten gelijkwaardig zijn aan de certificaten die in het kader van de nationale procedures worden afgegeven en aan dezelfde regels worden onderworpen. (24) Bij artikel 2 van Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad (9) is een Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”) opgericht. In het belang van de interne markt moet de gecentraliseerde procedure door één enkele onderzoeksinstantie worden uitgevoerd. Dit kan worden bereikt door het Bureau te belasten met het onderzoek van de certificaataanvragen volgens de gecentraliseerde procedure overeenkomstig deze verordening. (25) Om een vereenvoudigde behandeling van een gecentraliseerde aanvraag mogelijk te maken, mag de indiening ervan alleen beschikbaar zijn op basis van een Europees octrooi, met inbegrip van een eenheidsoctrooi. De gecentraliseerde aanvraag mag niet beschikbaar zijn op basis van een reeks onafhankelijke nationale octrooien, aangezien de conclusies daarvan waarschijnlijk anders zullen zijn, waardoor het onderzoek ingewikkelder is dan de situaties waarin het basisoctrooi een Europees octrooi is. (26) Aangezien vergunningen voor het in de handel brengen van een bepaald gewasbeschermingsmiddel op verschillende datums in verschillende lidstaten kunnen worden verleend, zouden de lidstaten die in een gecentraliseerde aanvraag voor certificaten voor een bepaald gewasbeschermingsmiddel geldig kunnen worden aangewezen, aan strenge beperkingen worden onderworpen, indien vereist zou zijn dat in alle in de aanvraag aangewezen lidstaten vergunningen zijn verleend. De afgifte van certificaten op basis van een dergelijke gecentraliseerde aanvraag moet daarom worden toegestaan wanneer ten minste in alle aangewezen lidstaten vergunningen voor het in de handel brengen zijn aangevraagd, op voorwaarde dat dergelijke vergunningen vóór het einde van de onderzoeksprocedure worden verleend. Daarom mag het onderzoeksadvies niet eerder dan 18 maanden na de indiening van de gecentraliseerde aanvraag worden goedgekeurd. Indien echter vóór het verstrijken van die termijn in een aangewezen lidstaat geen vergunning is verleend, moet het Bureau ten aanzien van die lidstaat de onderzoeksprocedure opschorten en op verzoek hervatten, op voorwaarde dat die vergunning uiteindelijk vóór de vervaldatum van het basisoctrooi wordt verleend. (27) Het Bureau moet de mogelijkheid hebben een taks in rekening te brengen voor de gecentraliseerde aanvraag van een certificaat, alsmede andere procedurekosten, zoals die voor oppositie of beroep. De door het Bureau in rekening gebrachte taksen moeten bij uitvoeringshandeling worden vastgesteld. (28) Een aanvrager moet ook een “gecombineerde aanvraag” kunnen indienen die een aanvraag voor een eenheidscertificaat als bedoeld in Verordening [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0221 in te voegen] zou omvatten. Voor een dergelijke gecombineerde aanvraag moet één enkele behandelingsprocedure worden toegepast. (29) Om dubbele bescherming te voorkomen, mag het niet mogelijk zijn om certificaten — nationale certificaten of eenheidscertificaten — te verlenen voor hetzelfde product in dezelfde lidstaat op basis van zowel een nationale aanvraag als een gecentraliseerde aanvraag. (30) Om een eerlijk en transparant proces te waarborgen, voor rechtszekerheid te zorgen en het risico op latere betwisting van de geldigheid te beperken, moeten derden na de bekendmaking van de gecentraliseerde aanvraag de mogelijkheid hebben om tijdens het gecentraliseerde onderzoek binnen drie maanden opmerkingen bij het Bureau in te dienen. De lidstaten vallen ook onder derden die opmerkingen mogen indienen. Dat mag echter geen gevolgen hebben voor de rechten van derden om bij de instantie die krachtens het nationaal recht verantwoordelijk is voor de intrekking van het overeenkomstige basisoctrooi, een procedure tot nietigverklaring op te starten. Deze bepalingen zijn noodzakelijk om de betrokkenheid van derden te waarborgen, zowel vóór als na de afgifte van certificaten. (31) Het Bureau moet de gecentraliseerde certificaataanvraag onderzoeken en een onderzoeksadvies uitbrengen. In dat advies moeten de redenen worden vermeld waarom het advies positief of negatief is voor elk van de aangewezen lidstaten. (32) Het onderzoek van een gecentraliseerde aanvraag voor een certificaat moet onder toezicht van het Bureau worden uitgevoerd door een onderzoekspanel bestaande uit een lid van het Bureau en twee onderzoekers die in dienst zijn van de nationale octrooibureaus. Dit moet waarborgen dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten en daarmee verband houdende octrooien , die momenteel alleen bij de nationale bureaus aanwezig is. Om een optimale kwaliteit van het onderzoek te waarborgen, moeten het Bureau en de bevoegde nationale autoriteiten erop toezien dat de aangewezen onderzoekers beschikken over de deskundigheid ter zake en over voldoende ervaring met de beoordeling van aanvullende beschermingscertificaten. Er moeten aanvullende passende criteria worden vastgesteld voor de deelname van specifieke onderzoekers aan de gecentraliseerde procedure, met name wat betreft kwalificatie en belangenconflicten. [Am. 3] (33) Als het Bureau vaststelt dat in een of meer van de in een gecentraliseerde aanvraag aangewezen lidstaten aan de voorwaarden voor de afgifte van een certificaat is voldaan, maar daaraan in een of meer van de andere lidstaten niet is voldaan, ook wanneer in een van de aangewezen lidstaten verschillende conclusies bestaan die niet op het product betrekking hebben, moet het Bureau een positief advies uitbrengen voor de aangewezen lidstaten waar aan de voorwaarden voor het verkrijgen van een certificaat is voldaan, en een negatief advies uitbrengen voor de lidstaten waar de voorwaarden niet zijn vervuld. (34) Om de procedurele rechten van derden en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen, moeten derden een onderzoeksadvies kunnen aanvechten door binnen een korte termijn na de bekendmaking van dat advies een oppositieprocedure in te leiden, waarbij dat bezwaar ertoe kan leiden dat dat advies wordt gewijzigd. (35) Na voltooiing van het onderzoek van een gecentraliseerde aanvraag en na het verstrijken van de termijnen voor het instellen van beroep en oppositie, of, wanneer de zaak zich voordoet nadat een definitieve beslissing ten gronde is genomen, moet het advies aan de respectieve nationale octrooibureaus van de aangewezen lidstaten worden toegezonden. (36) Indien het onderzoeksadvies voor een of meer lidstaten positief is, moeten de respectieve bevoegde nationale autoriteiten een certificaat afgeven overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften, met name wat betreft bekendmaking, registratie in relevante databanken en de betaling van jaarlijkse vergoedingen. (37) Indien het onderzoeksadvies voor een of meer lidstaten negatief is, moeten de respectieve bevoegde nationale autoriteiten de aanvraag afwijzen overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften. (38) Omwille van de samenhang en de rechtszekerheid moeten dezelfde materiële bepalingen van toepassing zijn op nationale aanvragen en gecentraliseerde aanvragen, met name wat betreft het toepassingsgebied, de voorwaarden voor het verkrijgen van certificaten, het voorwerp van de bescherming en het effect van certificaten, en de bekendmaking ervan. De gecentraliseerde procedure zou resulteren in de afgifte van nationale certificaten die volledig identiek zijn aan die welke op basis van nationale aanvragen worden afgegeven. (39) Aangezien bepaalde bevoegde nationale autoriteiten wellicht over een beperkte administratieve capaciteit beschikken om een volledig inhoudelijk onderzoek van certificaataanvragen uit te voeren, moeten de bevoegde nationale autoriteiten de mogelijkheid blijven hebben niet alle voorwaarden voor het verlenen van een certificaat op basis van een nationale aanvraag te verifiëren. Om de kwaliteit en de uniformiteit van de in het kader van de gecentraliseerde procedure afgegeven certificaten te waarborgen, moet het Bureau echter alle voorwaarden voor de afgifte van een certificaat in het kader van de gecentraliseerde procedure onderzoeken. (40) Als de aanvrager of een andere partij door een beslissing van het Bureau wordt benadeeld, moet de aanvrager of die partij het recht hebben om binnen twee 2 maanden bij een kamer van beroep van het Bureau, tegen betaling van een taks, beroep tegen de beslissing in te stellen , teneinde de procedurele rechten te beschermen en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen . Dit geldt ook voor het onderzoeksadvies, waartegen de aanvrager beroep kan instellen. Tegen de beslissingen van de kamer van beroep moet weer beroep kunnen worden ingesteld bij het Gerecht, dat de bestreden beslissing nietig kan verklaren of kan wijzigen. In het geval van een gecombineerde aanvraag met inbegrip van een verzoek om een eenheidscertificaat, kan een gemeenschappelijk beroep worden ingesteld. [Am. 4] (41) Bij de aanstelling van leden van de kamers van beroep in zaken betreffende gecentraliseerde certificaataanvragen moet rekening worden gehouden met hun deskundigheid ter zake, onafhankelijkheid en toereikende eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooien. [Am. 5] (42) Eenieder kan de geldigheid van een certificaat dat volgens de gecentraliseerde procedure is afgegeven, bij een bevoegde rechtbank van een lidstaat aanvechten, met inbegrip van het eengemaakt octrooigerecht, indien aan de voorwaarden is voldaan. (43) Met het oog op de transparantie moet een register worden opgezet dat als centraal toegangspunt voor informatie over aanvragen voor certificaten in het kader van de gecentraliseerde procedure en over de status daarvan kan dienen, alsook over certificaten die op die basis door bevoegde nationale autoriteiten zijn afgegeven, die alle daarmee verband houdende informatie met het Bureau moeten delen. Het register moet in alle officiële talen van de Unie beschikbaar worden gesteld. (44) Bij Verordening [PB gelieve verwijzing naar COM(2023)0221 in te voegen] (10) wordt een eenvormig aanvullend beschermingscertificaat voor gewasbeschermingsmiddelen ingesteld, dat kan worden aangevraagd voor de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. Het verzoek om een dergelijk eenheidscertificaat kan in een gecombineerde aanvraag voor een certificaat worden ingediend volgens de gecentraliseerde procedure die onder deze verordening valt. In dat geval moet de gecombineerde aanvraag, die beide verzoeken omvat, aan één gecentraliseerde onderzoeksprocedure worden onderworpen. Dubbele bescherming door middel van zowel een eenheidscertificaat als een certificaat dat krachtens deze verordening is verleend, moet worden uitgesloten. (45) Voor de krachtens deze verordening aan het Bureau toevertrouwde taken moet het Bureau zich van alle officiële talen van de Unie bedienen. Het Bureau moet geverifieerde vertalingen van documenten en informatie in een van de officiële talen van de Unie aanvaarden. Het Bureau mag, indien nodig, gebruikmaken van geverifieerde machinevertalingen. (46) Er moet in een financiële regeling worden voorzien om ervoor te zorgen dat de bevoegde nationale autoriteiten die aan de gecentraliseerde procedure deelnemen naar behoren voor hun deelname worden vergoed. (47) De noodzakelijke opstartkosten in verband met de aan het Bureau opgedragen taken, met inbegrip van de kosten van nieuwe digitale systemen, moeten uit het gecumuleerde begrotingsoverschot van het Bureau worden gefinancierd. (48) Ter aanvulling van bepaalde niet-essentiële onderdelen van deze verordening moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen met betrekking tot: i) de inhoud en de vorm van het beroepschrift en de inhoud en de vorm van de beslissing van de kamers van beroep, ii) de nadere bijzonderheden betreffende de organisatie van de kamers van beroep in procedures betreffende certificaten, iii) de nadere regels voor de communicatiemiddelen, met inbegrip van de elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen in procedures bij het Bureau moeten worden gebruikt en de door het Bureau ter beschikking te stellen formulieren, iv) de nadere regels voor de mondelinge procedure, v) de nadere regelingen voor de bewijsvoering, vi) de nadere regels voor de kennisgeving, vii) de nadere bijzonderheden betreffende de berekening en de duur van de termijnen, en viii) de nadere regelingen voor de hervatting van de procedure. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen plaatsvinden in overeenstemming met de beginselen die in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (11) zijn vastgelegd. Met name om gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen te waarborgen, ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen bezighouden. (49) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze verordening te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend wat betreft: i) de te gebruiken aanvraagformulieren; ii) regels betreffende de procedures voor de indiening en de procedures voor de behandeling van gecentraliseerde aanvragen en de opstelling van onderzoeksadviezen door de onderzoekspanels, alsmede voor het uitbrengen van onderzoeksadviezen door het Bureau, iii) de criteria voor de wijze waarop de onderzoekspanels moeten worden opgezet en de criteria voor de selectie van onderzoekers, iv) de bedragen van de aan het Bureau te betalen taksen, v) de maximumtarieven voor de kosten die essentieel zijn voor de procedure en daadwerkelijk door de in het gelijk gestelde partij zijn gemaakt, en vi) de regels inzake de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de bedragen van deze overmakingen en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de deelname van de bevoegde nationale autoriteiten. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (12) . (50) De Commissie moet regelmatig verslag uitbrengen over de werking van de gecentraliseerde procedure, in coördinatie met de vereiste verslaglegging van Verordening [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen]. (51) Deze verordening is in overeenstemming met de grondrechten en de beginselen die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”). De voorschriften in deze verordening moeten in overeenstemming met deze rechten en beginselen worden uitgelegd en toegepast. Met name beoogt de verordening het waarborgen van de volledige eerbiediging van het recht op eigendom en het recht op gezondheidszorg en het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel van de artikelen 17 en 47 van het Handvest. (52) Daar de doelstellingen van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege een uniforme toepassing van de regels en procedures in de hele Unie, beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken. (53) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (13) , en heeft op 14 november 2023 advies uitgebracht. (54) Er moet worden voorzien in passende regelingen met het oog op een soepele overgang van de regels van Verordening (EG) nr. 1610/96 naar de regels van deze verordening. Om het Bureau voldoende tijd te geven om de gecentraliseerde procedure uit te voeren en in te leiden, moeten de in deze verordening vastgestelde bepalingen inzake gecentraliseerde aanvragen van toepassing zijn met ingang van [één jaar na de inwerkingtreding van deze verordening], HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Onderwerp Deze verordening stelt regels vast betreffende het aanvullende beschermingscertificaat (hierna “het certificaat”) voor gewasbeschermingsmiddelen die op het grondgebied van een lidstaat door een octrooi zijn beschermd en die, voordat ze als gewasbeschermingsmiddel in de handel worden gebracht, volgens Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (14) aan een administratieve vergunningsprocedure onderworpen zijn. Artikel 2 Definities In deze verordening wordt verstaan onder: 1) “gewasbeschermingsmiddelen”: werkzame stoffen en een of meer werkzame stoffen bevattende preparaten, in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd en bestemd om: a) planten of plantaardige producten te beschermen tegen alle schadelijke organismen of de werking van dergelijke organismen te voorkomen, voor zover die stoffen of preparaten hierna niet anders worden gedefinieerd; b) de levensprocessen van planten te beïnvloeden, voor zover het niet gaat om nutritieve stoffen (bij voorbeeld groeiregulatoren); c) plantaardige producten te bewaren, voor zover die stoffen of producten niet onder bijzondere bepalingen van de Raad of van de Commissie inzake conserveermiddelen vallen; d) ongewenste planten te doden, of e) delen van planten te vernietigen of een ongewenste groei van planten af te remmen of te voorkomen; 2) “stoffen”: chemische elementen of verbindingen daarvan, zoals die in de natuur voorkomen of zoals die industrieel worden vervaardigd, met inbegrip van alle verontreinigingen die onvermijdelijk bij het fabricageproces ontstaan; 3) “werkzame stoffen”: stoffen of micro-organismen, met inbegrip van virussen, met een algemene of specifieke werking: a) tegen schadelijke organismen, of b) op planten, delen van planten of plantaardige producten; 4) “preparaten”: mengsels of oplossingen bestaande uit twee of meer stoffen, waarvan ten minste één een werkzame stof is, en die voor gebruik als gewasbeschermingsmiddel zijn bestemd; 5) “planten”: levende gewassen en levende delen van gewassen, met inbegrip van vers fruit en zaden; 6) “plantaardige producten”: van planten afkomstige producten die geen of slechts eenvoudige bewerkingen zoals malen, drogen of persen hebben ondergaan, voor zover het geen planten zijn; 7) “schadelijke organismen”: organismen van het dieren- of plantenrijk en virussen, bacteriën, mycoplasma’s of andere pathogenen die aan planten of plantaardige producten schade kunnen veroorzaken; 8) “product”: de werkzame stof of de samenstelling van werkzame stoffen van een gewasbeschermingsmiddel; 9) “basisoctrooi”: een octrooi waardoor een product als zodanig of een preparaat, dan wel een werkwijze voor de verkrijging van een product of een toepassing van een product beschermd wordt en dat door de houder ervan aangewezen wordt met het oog op de procedure voor de verkrijging van een certificaat; 10) “nationale aanvraag”: een aanvraag van een certificaat die overeenkomstig artikel 9 bij een bevoegde nationale autoriteit wordt ingediend; 11) “gecentraliseerde aanvraag”: een overeenkomstig artikel 19 bij het Bureau ingediende aanvraag met het oog op de afgifte van certificaten in de aangewezen lidstaten voor het in de aanvraag vermelde product; 12) “aangewezen lidstaat”: de lidstaat waarvoor een certificaat wordt aangevraagd in het kader van de gecentraliseerde onderzoeksprocedure van hoofdstuk III, zoals vermeld in een gecentraliseerde aanvraag van een certificaat; 13) “Europees octrooi”: een octrooi dat door het Europees Octrooibureau (“EOB”) volgens de regels en procedures zoals vastgelegd in het Europees Octrooiverdrag (“EOV”) (15) is verleend; 14) “eenheidsoctrooi”: een Europees octrooi dat eenheidswerking geniet in de lidstaten die deelnemen aan de nauwere samenwerking als bedoeld in Verordening (EU) nr. 1257/2012; 15) “bevoegde nationale autoriteit”: de nationale autoriteit die in een bepaalde lidstaat bevoegd is certificaten af te geven en aanvragen van certificaten af te wijzen, als bedoeld in artikel 9, lid 1; 15 bis) “economisch verbonden”: met betrekking tot verschillende houders van twee of meer basisoctrooien die hetzelfde product beschermen, het feit dat één houder, direct of indirect via een of meerdere tussenpersonen, zeggenschap heeft over, onder zeggenschap staat van of onder gezamenlijke zeggenschap staat van een andere houder. [Am. 6] Hoofdstuk II Nationale aanvragen van een certificaat Artikel 3 Voorwaarden voor de verkrijging van het certificaat 1. Het certificaat wordt afgegeven indien in de lidstaat waar de in artikel 7 bedoelde aanvraag wordt ingediend en op de datum van die aanvraag alle volgende voorwaarden zijn vervuld: a) het product wordt beschermd door een van kracht zijnde basisoctrooi; b) voor het product als gewasbeschermingsmiddel is een van kracht zijnde vergunning voor het in de handel brengen verkregen op grond van Verordening (EG) nr. 1107/2009; c) voor het product is niet eerder een certificaat verkregen; d) de in punt b) bedoelde vergunning is de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als gewasbeschermingsmiddel. 2. Aan de houder van meerdere octrooien welke betrekking hebben op hetzelfde product kunnen niet meerdere certificaten voor dit product worden toegekend. Wanneer voor hetzelfde product twee of meer aanvragen van twee of meer houders van verschillende octrooien aanhangig zijn, kan echter aan elk van die die octrooihouders een certificaat voordat product worden afgegeven voor zover zij geen economische banden hebben. Hetzelfde principe geldt mutatis mutandis voor door de houder ingediende aanvragen voor hetzelfde product waarvoor reeds een of meer certificaten of eenheidscertificaten zijn afgegeven aan verschillende houders van verschillende octrooien. [Am. 7] Artikel 4 Reikwijdte van de bescherming Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming strekt de door het certificaat verleende bescherming zich alleen uit tot het product dat valt onder de vergunning voor het in de handel brengen van het overeenkomstige gewasbeschermingsmiddel, voor ieder gebruik van het product als gewasbeschermingsmiddel waarvoor vergunning is verleend vóór de vervaldatum van het certificaat. Artikel 5 Gevolgen van het certificaat Het certificaat verleent dezelfde rechten als die welke door het basisoctrooi worden verleend en is onderworpen aan dezelfde beperkingen en verplichtingen. Artikel 6 Recht op het certificaat 1. Het recht op het certificaat geldt voor de houder van het basisoctrooi of voor de rechtsopvolger van die houder. 2. Niettegenstaande lid 1 wordt, wanneer een basisoctrooi is verleend voor een product waarvoor een vergunning door een derde wordt gehouden, een certificaat voor dat product niet zonder toestemming van die derde aan de houder van het basisoctrooi afgegeven. Artikel 7 Aanvraag van het certificaat 1. Het certificaat moet worden aangevraagd binnen een termijn van zes maanden, te rekenen vanaf de datum waarop het product als gewasbeschermingsmiddel de in artikel 3, lid 1, punt b), vermelde vergunning voor het in de handel brengen heeft verkregen. 2. Niettegenstaande lid 1 moet het certificaat, wanneer de vergunning voor het in de handel brengen wordt verleend vóór de afgifte van het basisoctrooi, worden aangevraagd binnen een termijn van zes maanden, te rekenen vanaf de datum van afgifte van het octrooi. Artikel 8 Inhoud van de aanvraag voor een certificaat 1. De aanvraag voor een certificaat moet het volgende bevatten: a) een verzoek om afgifte van het certificaat, waarin ten minste worden vermeld: i) naam en adres van de aanvrager; ii) indien de aanvrager een gemachtigde heeft aangewezen, naam en adres van die gemachtigde; iii) nummer van het basisoctrooi en titel van de uitvinding; iv) nummer en datum van afgifte van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product overeenkomstig artikel 3, lid 1, punt b), alsmede, zo dit niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie is, het nummer en de datum van de laatstgenoemde vergunning; b) een afschrift van de vergunning voor het in de handel brengen, zoals genoemd in artikel 3, lid 1, punt b), waarin het product geïdentificeerd is en die ten minste het nummer en de datum van de vergunning bevat, alsook een samenvatting van de kenmerken van het product, opgesteld zoals bepaald in deel A, 1, punten 1.1 tot en met 1.7, van de bijlage bij Verordening 283/2013 van de Commissie (16) of in deel B, 1, punten 1.1 tot en met 1.4.3 daarvan; c) indien de in punt b) bedoelde vergunning niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als gewasbeschermingsmiddel in de Unie is, vermelding van de chemische aanduiding van het product waarvoor aldus vergunning is verleend, en van de wettelijke bepaling krachtens welke deze vergunningsprocedure heeft plaatsgehad, alsmede een afschrift van de bekendmaking van de vergunning in het daartoe aangewezen officiële orgaan of, bij ontstentenis van een dergelijke publicatie, van enig ander document dat het bewijs levert van de afgifte van de vergunning, de datum ervan en de identiteit van het aldus toegelaten product. c bis) in voorkomend geval, de toestemming van de derde als bedoeld in artikel 6, lid 2, van deze verordening. [Am. 8] 2. De lidstaten kunnen voorschrijven dat er voor de aanvraag van het certificaat een taks wordt betaald. Artikel 9 Indiening van de aanvraag voor het certificaat 1. De aanvraag voor het certificaat moet worden ingediend bij de bevoegde dienst voor de industriële eigendom van de lidstaat waarin of waarvoor het basisoctrooi is afgegeven en de in artikel 3, lid 1, punt b), bedoelde vergunning voor het in de handel brengen is verkregen, tenzij de lidstaat hiertoe een andere instantie aanwijst. 2. De in lid 1 bedoelde autoriteit maakt bekend dat een certificaat is aangevraagd. De bekendmaking geschiedt in de vorm van een mededeling die alle volgende gegevens moet bevatten: a) naam en adres van de aanvrager; b) nummer van het basisoctrooi; c) titel van de uitvinding; d) nummer en datum van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunning voor het in de handel brengen, alsmede het in die vergunning geïdentificeerde product; e) indien van toepassing, nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie. Artikel 10 Afgifte van het certificaat of afwijzing van de aanvraag voor het certificaat 1. Wanneer de aanvraag voor het certificaat en het product waarop de aanvraag betrekking heeft, aan de in dit hoofdstuk vervatte voorwaarden voldoen, geeft de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit het certificaat af. 2. Onverminderd het bepaalde in lid 3 van dit artikel, wijst de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit de aanvraag voor een certificaat af, indien de aanvraag of het product waarop de aanvraag betrekking heeft, niet voldoet aan de in dit hoofdstuk vervatte voorwaarden. 3. Indien de aanvraag voor een certificaat niet voldoet aan de in artikel 8 genoemde vereisten, verzoekt de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit de aanvrager om binnen de hem gegeven termijn de vastgestelde onvolkomenheden te herstellen of de verschuldigde taks te voldoen. 4. Indien niet binnen de voorgeschreven termijn overeenkomstig het in lid 3 bedoelde verzoek de vastgestelde onvolkomenheden zijn hersteld of alsnog is betaald, verwerpt de autoriteit de aanvraag. 5. De lidstaten kunnen voorschrijven dat de afgifte van het certificaat door de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit zonder onderzoek van de in artikel 3, lid 1, punten c) en d), vastgelegde voorwaarden plaatsvindt. Artikel 11 Publicatie 1. De in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit maakt zo spoedig mogelijk bekend dat een certificaat is verleend, waarbij alle volgende gegevens moeten worden vermeld: a) naam en adres van de houder van het certificaat; b) nummer van het basisoctrooi; c) titel van de uitvinding; d) nummer en datum van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunning voor het in de handel brengen, alsmede het in die vergunning geïdentificeerde product; e) indien van toepassing, nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie; f) duur van het certificaat. 2. De in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit maakt zo spoedig mogelijk bekend dat de aanvraag van een certificaat is afgewezen, waarbij ten minste de in artikel 9, lid 2, bedoelde gegevens moeten worden vermeld. Artikel 12 Jaarlijkse taksen De lidstaten kunnen voorschrijven dat voor het certificaat jaarlijks een taks dient te worden betaald. Artikel 13 Duur van het certificaat 1. Het certificaat geldt vanaf het verstrijken van de wettelijke duur van het basisoctrooi, voor een duur die gelijk is aan de periode die is verstreken tussen de datum van de aanvraag voor het basisoctrooi en de datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie, verminderd met een periode van vijf jaar. 2. Niettegenstaande het bepaalde in lid 1 kan de duur van het certificaat ten hoogste vijf jaar bedragen, gerekend vanaf de datum waarop het is ingegaan. 3. Bij de berekening van de duur van het certificaat wordt slechts rekening gehouden met een eerste voorlopige vergunning om het product in de handel te brengen indien zij direct wordt gevolgd door een definitieve vergunning inzake hetzelfde product. Artikel 14 Verval van het certificaat Het certificaat vervalt in de volgende gevallen: a) aan het einde van de in artikel 13 genoemde duur; b) indien de houder van het certificaat er afstand van doet; c) indien de op grond van artikel 12 vastgestelde jaarlijkse taks niet tijdig is voldaan; d) indien en zolang als het door het certificaat beschermde product ten gevolge van intrekking van de desbetreffende vergunning of vergunningen voor het in de handel brengen op grond van Verordening (EG) nr. 1107/2009 of overeenkomstige bepalingen van nationaal recht, in voorkomend geval, niet meer in de handel mag worden gebracht. Met het oog op punt d), kan de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit ambtshalve of op verzoek van een derde over het verval van het certificaat beslissen. Artikel 15 Nietigheid van het certificaat 1. Het certificaat is nietig in de volgende gevallen: a) het certificaat is in strijd met artikel 3 de artikelen 3 en 6 afgegeven; [Am. 9] b) het basisoctrooi is vóór de afloop van zijn wettige duur vervallen; c) het basisoctrooi is nietig verklaard of wordt zodanig beperkt dat het product waarvoor het certificaat is afgegeven, niet meer onder de conclusies van het basisoctrooi valt, of er bestaan na verval van het basisoctrooi nietigheidsgronden die nietigverklaring of beperking gerechtvaardigd zouden hebben. 2. Eenieder kan een verzoek of een vordering tot nietigverklaring van het certificaat instellen bij de instantie die krachtens de nationale wetgeving bevoegd is het overeenkomstige basisoctrooi nietig te verklaren, of bij een bevoegde rechtbank van een rechtstaat. Artikel 16 Publicatie van het verval of de nietigheid Indien het certificaat krachtens artikel 14, punt b), c) of d), vervalt of overeenkomstig artikel 15 nietig is, maakt de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit dit bekend. Artikel 17 Rechtsmiddelen 1. Tegen de besluiten van de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit of van de in artikel 15, lid 2, bedoelde instantie, die uit hoofde van dit hoofdstuk worden genomen, staan dezelfde rechtsmiddelen open als die waarin de nationale wetgeving tegen soortgelijke besluiten op het gebied van nationale octrooien voorziet. 2. Tegen het besluit tot afgifte van het certificaat kan beroep worden ingesteld, strekkende tot verlenging van de duur van het certificaat indien de datum van de eerste vergunning voor het in de Unie in de handel brengen, zoals opgenomen in de aanvraag voor een certificaat zoals bedoeld in artikel 8, niet juist is. Artikel 18 Procedure 1. Voor zover deze verordening geen procedurebepalingen bevat, gelden voor het certificaat de procedurebepalingen die uit hoofde van de nationale wetgeving op het desbetreffende basisoctrooi van toepassing zijn, alsmede, in voorkomend geval, de procedurebepalingen welke van toepassing zijn op de in Verordening (EG) nr. 469/2009 [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen] bedoelde certificaten, tenzij de nationale wetgeving specifieke procedurebepalingen bevat met betrekking tot de in deze verordening bedoelde certificaten. 2. Niettegenstaande lid 1 kan tegen een afgegeven certificaat geen oppositieprocedure worden ingesteld. Hoofdstuk III Gecentraliseerde procedure voor certificaten Artikel 19 Toepassingsgebied van de gecentraliseerde aanvraag 1. Wanneer het basisoctrooi een Europees octrooi is, met inbegrip van een eenheidsoctrooi, en in ten minste één lidstaat overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 vergunningen voor het in de handel brengen zijn verleend, kan de procedure van dit hoofdstuk worden gebruikt. 2. Een gecentraliseerde aanvraag wordt ingediend bij het bij artikel 2 van Verordening (EU) 2017/1001 opgerichte Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”). 3. Op gecentraliseerde aanvragen zijn de artikelen 1 tot en met 7 en 13 tot en met 17 van toepassing. 4. De gecentraliseerde aanvraag wordt ingediend door middel van een specifiek aanvraagformulier. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met voorschriften voor het aanvraagformulier dat moet worden gebruikt voor het indienen van een gecentraliseerde aanvraag. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 20 Inhoud van de gecentraliseerde aanvraag De gecentraliseerde aanvraag bevat het volgende: a) de aanwijzing van de lidstaten waar certificaten in het kader van de gecentraliseerde procedure worden aangevraagd; b) de in artikel 8, lid 1, bedoelde informatie. Artikel 21 Toetsing van de ontvankelijkheid van een gecentraliseerde aanvraag 1. Het Bureau onderzoekt het volgende: a) of de gecentraliseerde aanvraag voldoet aan artikel 20; b) of de gecentraliseerde aanvraag voldoet aan artikel 7; c) of de in artikel 33, lid 1, bedoelde indieningstaks binnen de gestelde termijn is betaald. 2. Als de gecentraliseerde aanvraag niet voldoet aan de in lid 1 bedoelde vereisten, verzoekt het Bureau de aanvrager de nodige maatregelen te nemen om aan deze vereisten te voldoen, en stelt het een termijn vast waarbinnen aan die vereisten moet worden voldaan. 3. Als de in lid 1, punt c), bedoelde taks niet of niet volledig is betaald, stelt het Bureau de aanvrager daarvan in kennis. 4. Als de aanvrager niet binnen de in lid 2 bedoelde termijn aan de in lid 1 bedoelde vereisten voldoet, wijst het Bureau de aanvraag af. Artikel 22 Bekendmaking van de gecentraliseerde aanvraag Indien de gecentraliseerde aanvraag voldoet aan artikel 21, maakt het Bureau de aanvraag onmiddellijk bekend in het register. Artikel 23 Behandeling van de gecentraliseerde aanvraag 1. Het Bureau beoordeelt de aanvraag op basis van alle voorwaarden van artikel 3, lid 1, voor elk van de aangewezen lidstaten. 2. Als de gecentraliseerde aanvraag voor een certificaat en het product waarop het betrekking heeft, ten aanzien van alle of sommige van de aangewezen lidstaten in overeenstemming zijn met artikel 3, lid 1, en artikel 6, lid 2, brengt het Bureau ten aanzien van deze lidstaten een met redenen omkleed positief advies uit. Het Bureau stelt de aanvrager in kennis van dat advies. [Am. 10] 3. Als de gecentraliseerde aanvraag voor een certificaat en het product waarop het betrekking heeft, ten aanzien van alle of sommige van de aangewezen lidstaten niet in overeenstemming zijn met artikel 3, lid 1, en artikel 6, lid 2, brengt het Bureau ten aanzien van deze lidstaten een met redenen omkleed negatief advies uit. Het Bureau stelt de aanvrager in kennis van dat advies. [Am. 11] 4. Het Bureau vertaalt het onderzoeksadvies in de officiële talen van alle aangewezen lidstaten. Het Bureau kan daartoe gebruikmaken van geverifieerde machinevertaling. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen tot vaststelling van regels inzake procedures voor het indienen van aanvragen, procedures voor de behandeling van gecentraliseerde aanvragen en de opstelling van onderzoeksadviezen door de onderzoekspanels en voor de opstelling van onderzoeksadviezen door het Bureau. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 24 Uitgebreide voorwaarden voor de verkrijging van het certificaat 1. In afwijking van artikel 3, lid 1, punt b), brengt het Bureau voor een bepaald gewasbeschermingsmiddel op basis van een gecentraliseerde aanvraag een positief advies uit voor elke aangewezen lidstaat wanneer aan beide volgende voorwaarden is voldaan: a) op de datum van die aanvraag is overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 een vergunning voor het in de handel brengen als gewasbeschermingsmiddel aangevraagd; b) vóór de vaststelling van het onderzoeksadvies is een geldige vergunning verleend. 2. Het onderzoeksadvies wordt niet eerder dan 18 maanden na de indiening van de gecentraliseerde aanvraag vastgesteld, tenzij op de datum van indiening van de gecentraliseerde aanvraag in elk van de aangewezen lidstaten overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 een geldige vergunning voor het in de handel brengen als gewasbeschermingsmiddel is verleend. 3. Ten aanzien van een aangewezen lidstaat waar niet eerder dan 18 maanden na de indiening van de gecentraliseerde aanvraag een vergunning is verleend, schorst het Bureau de onderzoeksprocedures en hervat het die procedures indien en wanneer de bevoegde nationale autoriteit een dergelijke vergunning heeft verleend en door de aanvrager vóór het verstrijken van het basisoctrooi bij het Bureau is ingediend. Artikel 25 Opmerkingen van derden 1. Iedere natuurlijke of rechtspersoon kan bij het Bureau schriftelijke opmerkingen indienen over de vraag of het product waarop de aanvraag betrekking heeft, in aanmerking komt voor aanvullende bescherming in een of meer van de daarin aangewezen lidstaten. 2. Een natuurlijke of rechtspersoon die overeenkomstig lid 1 schriftelijke opmerkingen heeft ingediend, is geen partij in de procedure. 3. Opmerkingen van derden worden ingediend binnen drie maanden na de bekendmaking van de gecentraliseerde aanvraag in het register. 4. Opmerkingen van derden worden schriftelijk ingediend in een van de officiële talen van de Unie en worden met redenen omkleed. 5. Eventuele opmerkingen van derden worden ter kennis van de aanvrager gebracht. De aanvrager kan binnen een door het Bureau vastgestelde termijn opmerkingen maken over de opmerkingen. Artikel 26 Oppositie 1. Binnen een termijn van twee maanden na de bekendmaking van het advies met betrekking tot een gecentraliseerde aanvraag kan elke persoon (“opposant”) bij het Bureau een bezwaarschrift tegen dat advies indienen. 2. Er kan alleen bezwaar worden ingediend op grond van het feit dat voor een of meer van de aangewezen lidstaten niet is voldaan aan een of meer van de in artikel 3 of artikel 6 genoemde voorwaarden. [Am. 12] 3. Het bezwaar wordt schriftelijk ingediend en met redenen omkleed. Het bezwaar wordt pas geacht te zijn ingediend nadat de oppositietaks is betaald. 4. Het oppositiebezwaarschrift omvat: a) de referenties van de gecentraliseerde aanvraag waartegen bezwaar wordt aangetekend, de naam van de houder ervan en de identificatie van het product; b) de gegevens van de opposant en, in voorkomend geval, van zijn vertegenwoordiger; c) een uiteenzetting van de mate waarin tegen het onderzoeksadvies bezwaar wordt gemaakt en van de gronden waarop het bezwaar is gebaseerd; c bis) alle bewijsstukken die het bezwaar van de opposant ondersteunen. [Am. 13] 5. De oppositie wordt onderzocht door een oppositiepanel dat door het Bureau is ingesteld overeenkomstig de regels die van toepassing zijn op de in artikel 28 bedoelde onderzoekpanels. Het oppositiepanel mag echter geen enkele onderzoeker omvatten die eerder betrokken was bij het onderzoekspanel dat de gecentraliseerde aanvraag heeft behandeld. 6. Als het oppositiepanel vaststelt dat het oppositiebezwaarschrift niet voldoet aan de leden 2, 3 of 4, verklaart het de oppositie niet-ontvankelijk en deelt het zijn besluit, alsmede de onderbouwing van dit besluit, dit mee aan de opposant, tenzij deze gebreken vóór het verstrijken van de in lid 1 bedoelde termijn voor het indienen van de oppositie zijn verholpen. [Am. 14] 7. De beslissing om een oppositie niet-ontvankelijk te verklaren wordt aan de houder van de gecentraliseerde aanvraag meegedeeld, samen met een kopie van het bezwaarschrift. Een oppositiebezwaarschrift is niet-ontvankelijk wanneer het Bureau in een eerdere procedure met betrekking tot hetzelfde onderwerp en op dezelfde grond ten gronde heeft beslist en de beslissing van het Bureau over dat beroep in kracht van gewijsde is gegaan. 8. Indien de oppositie niet als niet-ontvankelijk wordt afgewezen, zendt het Bureau het oppositiebezwaarschrift onmiddellijk toe aan de aanvrager en maakt het het bekend in het register. Als meerdere oppositiebezwaarschriften zijn ingediend, deelt het Bureau deze onmiddellijk mee aan de andere opposanten. 8 bis. Indien tegen een onderzoeksadvies meerdere opposities zijn ingesteld, behandelt het Bureau de opposities gezamenlijk en neemt het één enkel besluit met betrekking tot alle ingestelde opposities. [Am. 15] 9. Het Bureau neemt binnen zes maanden een beslissing met een uitgebreide motivering over de oppositie, tenzij de complexiteit van de zaak een langere termijn vereist. [Am. 16] 10. Als het oppositiepanel van oordeel is dat geen grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, wijst het de oppositie af en stelt het de opposant van zijn beslissing in kennis, en vermeldt het Bureau dit in het register. [Am. 17] 11. Als het oppositiepanel van oordeel is dat ten minste een grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, geeft het een gewijzigd advies af en stelt het de opposant van zijn beslissing in kennis, en vermeldt het Bureau dit in het register. [Am. 18] 12. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere bijzonderheden voor de indiening en behandeling van een oppositie te bepalen. 12 bis. Tijdens de gehele oppositieprocedure, die waar mogelijk openbaar is, wordt volledige transparantie gewaarborgd. [Am. 19] Artikel 27 Rol van de bevoegde nationale autoriteiten 1. Op verzoek aan het Bureau kan elke bevoegde nationale autoriteit door het Bureau worden aangewezen als een aan de onderzoeksprocedure deelnemend bureau. Zodra overeenkomstig dit artikel een bevoegde nationale autoriteit is aangewezen, wijst die autoriteit een of meer onderzoekers aan die betrokken worden bij de behandeling van een of meer gecentraliseerde aanvragen op basis van hun deskundigheid ter zake en hun ervaring op het gebied . [Am. 20] 2. Het Bureau en de bevoegde nationale autoriteit sluiten een administratieve overeenkomst voordat die bevoegde nationale autoriteit wordt aangewezen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1. In de overeenkomst worden de rechten en plichten van de partijen gespecificeerd, met name de formele verbintenis van de betrokken bevoegde nationale autoriteit om aan deze verordening te voldoen met betrekking tot de gecentraliseerde onderzoeksprocedure. 3. Het Bureau kan een bevoegde nationale autoriteit aanwijzen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1 voor een periode van vijf jaar. Deze aanstelling kan met termijnen van vijf jaar worden verlengd. 4. Alvorens een bevoegde nationale autoriteit aan te wijzen of haar aanstelling te verlengen, of voordat een dergelijke aanstelling verstrijkt, hoort het Bureau de betrokken bevoegde nationale autoriteit. 5. Elke krachtens dit artikel aangewezen bevoegde nationale autoriteit verstrekt het Bureau een lijst met de individuele onderzoekers die beschikbaar zijn voor deelname aan onderzoeks- en oppositieprocedures. Elke bevoegde nationale autoriteit werkt die lijst bij in geval van wijziging. Artikel 28 Onderzoekspanels 1. De beoordelingen uit hoofde van de artikelen 23 en 26 worden uitgevoerd door een onderzoekspanel, bestaande uit één lid van het Bureau en twee onderzoekers als bedoeld in artikel 27, lid 1, van twee verschillende deelnemende bevoegde nationale autoriteiten. 2. De onderzoekers betrachten onpartijdigheid bij de uitvoering van hun opdracht en maken bij hun aanstelling melding van reële of mogelijke belangenconflicten. 3. Bij de instelling van een onderzoekspanel waarborgt het Bureau het volgende: a) geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus deskundigheid ter zake en voldoende ervaring met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten, waarbij in het bijzonder wordt gewaarborgd dat ten minste één onderzoeker minimaal vijf jaar ervaring heeft met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten ; [Am. 21] a bis) indien mogelijk, geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus; [Am. 22] b) er wordt rekening gehouden met de respectieve werklast van de onderzoekers; c) dat er geen er is niet meer dan één onderzoeker die in dienst is van een bevoegde nationale autoriteit die gebruikmaakt van de in artikel 10, lid 5, bedoelde vrijstelling. [Am. 23] 4. Het Bureau publiceert een jaarlijks overzicht van het aantal procedures, met inbegrip van de procedures voor onderzoek, oppositie en beroep, waaraan elke bevoegde nationale autoriteit heeft deelgenomen. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen om de criteria voor de wijze waarop de panels moeten worden ingesteld en de criteria voor de selectie van onderzoekers te bepalen. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 29 Rechtsmiddelen 1. Elke partij in een procedure op grond van dit hoofdstuk die nadeel ondervindt van een beslissing van het Bureau, met inbegrip van het uitbrengen van een onderzoeksadvies, kan tegen de beslissing beroep instellen bij de kamers van beroep. 2. De instelling van beroep heeft een schorsende werking. Een beslissing van het Bureau waartegen geen bezwaar is gemaakt, treedt in werking op de dag na het verstrijken van de in lid 3 bedoelde beroepstermijn. 3. Binnen twee maanden na de datum van bekendmaking van de beslissing wordt het beroep schriftelijk bij het Bureau ingesteld. Het beroep wordt pas geacht te zijn ingesteld nadat de beroepstaks is betaald. Bij een beroep wordt binnen vier drie maanden na de bekendmaking van de beslissing een schriftelijke uiteenzetting van de gronden van het beroep , vergezeld van ondersteunende bewijsstukken, ingediend. Een antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep wordt uiterlijk drie maanden na de datum van indiening van de uiteenzetting van de gronden van het beroep schriftelijk ingediend. Het Bureau stelt in voorkomend geval een datum vast voor de mondelinge behandeling binnen drie maanden na de indiening van het antwoord of, indien dit eerder is, binnen zes maanden na de indiening van de uiteenzetting van de gronden van het beroep. Het Bureau neemt een schriftelijke beslissing binnen drie maanden na de datum van de hoorzitting of van de indiening van het antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep, naargelang het geval. [Am. 24] 4. Nadat onderzocht is of het beroep ontvankelijk is, beslissen de kamers van beroep over de gegrondheid van het beroep. 4 bis. Het Bureau stelt de aanvrager onverwijld in kennis van zijn beslissing. [Am. 25] 5. Indien een beroep bij de kamers van beroep van het Bureau uitmondt in een beslissing die niet in overeenstemming is met het onderzoeksadvies en wordt teruggezonden naar het Bureau, kan vernietigt of wijzigt de beslissing van de kamers dat advies vernietigen of wijzigen voordat het wordt toegezonden aan de bevoegde nationale autoriteiten van de aangewezen lidstaten. [Am. 26] 6. Beslissingen van de kamers van beroep in beroepsprocedures kunnen binnen twee maanden na de datum van kennisgeving ervan voor het Gerecht van de Europese Unie worden aangevochten wegens schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van het Verdrag betreffende de werking van de EU, schending van deze verordening of van een wettelijk voorschrift inzake de toepassing van de beslissingen of misbruik van bevoegdheid. Beroep kan worden ingesteld door partijen in de procedure voor de kamer van beroep voor zover zij door de beslissing van deze kamer in het ongelijk zijn gesteld. Het Gerecht kan de bestreden beslissing vernietigen of wijzigen. 7. De beslissing van de kamer van beroep treedt in werking op de dag na afloop van de in lid 6 gestelde termijn of, indien binnen deze termijn bij het Gerecht beroep is ingesteld, op de dag na verwerping van dit beroep of afwijzing van de hogere voorziening tegen de beslissing van het Gerecht bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het Bureau neemt de nodige maatregelen ter uitvoering van het arrest van het Gerecht of, in geval van hogere voorziening, van het arrest van het Hof van Justitie. 8. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere bepaling van de inhoud en de vorm van het in lid 3 bedoelde beroepschrift, van de procedure voor de indiening en het onderzoek van een beroep en van de inhoud en de vorm van de beslissing van de kamers van beroep als bedoeld in lid 4. Artikel 30 De kamers van beroep 1. Naast de bevoegdheden die hun bij artikel 165 van Verordening (EU) 2017/1001 zijn verleend, zijn de bij die verordening ingestelde kamers van beroep bevoegd om uitspraak te doen over beroepen tegen beslissingen van het Bureau die op grond van artikel 29, lid 1, zijn genomen. 2. Een kamer van beroep inzake gecentraliseerde aanvragen voor certificaten bestaat uit drie leden, van wie er ten minste twee juridisch gekwalificeerd zijn. Wanneer de kamer van beroep van mening is dat de aard van het beroep zulks vereist, kan zij voor die zaak twee extra leden oproepen. 3. Er is geen grote kamer als bedoeld in artikel 165, leden 2, 3 en 4, en artikel 167, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 in zaken met betrekking tot gecentraliseerde aanvragen voor certificaten. Besluiten van één enkel lid als bedoeld in artikel 165, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 zijn niet mogelijk. 4. De leden van de kamers van beroep inzake gecentraliseerde certificaataanvragen worden benoemd overeenkomstig artikel 166, lid 5, van Verordening (EU) 2017/1001. Bij de aanstelling van leden van de kamers van beroep in zaken betreffende gecentraliseerde certificaataanvragen wordt rekening gehouden met hun eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooien. [Am. 27] 4 bis. Artikel 166, lid 9, van Verordening (EU) 2017/1001 is van toepassing op de kamers van beroep in kwesties betreffende gecentraliseerde aanvragen voor certificaten. [Am. 28] Artikel 31 Delegatie van bevoegdheden met betrekking tot de kamers van beroep De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen in verband met de organisatie van de kamers van beroep voor de procedure in verband met certificaten in het kader van deze verordening. Artikel 32 Nationale uitvoering van een gecentraliseerd onderzoeksadvies 1. Na het verstrijken van de termijn waarbinnen beroep of oppositie kan worden ingesteld zonder dat beroep of oppositie is ingesteld, of nadat een definitieve beslissing ten gronde is genomen, zendt het Bureau het onderzoeksadvies en de vertalingen ervan aan de bevoegde nationale autoriteit van elke aangewezen lidstaat. 2. Met betrekking tot een gecentraliseerde aanvraag verleent de bevoegde nationale autoriteit van elk van die lidstaten, wanneer voor een of meer aangewezen lidstaten een positief advies is uitgebracht, een certificaat overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften en procedures. 3. In afwijking van lid 2 kan een lidstaat besluiten geen certificaat af te geven indien de materiële omstandigheden in die lidstaat sinds de indiening van de gecentraliseerde aanvraag zijn gewijzigd met betrekking tot een of meer van de voorwaarden van artikel 15, lid 1, punt b) of c), of artikel 14, eerste alinea, punt d). In dat geval wijst die lidstaat de aanvraag af voor zover het die lidstaat betreft. 4. Voor een door een bevoegde nationale autoriteit overeenkomstig dit artikel afgegeven certificaat gelden de artikelen 4, 5, 11 en 12 tot en met 18 en de toepasselijke nationale wetgeving. 5. Wanneer voor een of meer aangewezen lidstaten een negatief advies is uitgebracht, neemt de bevoegde nationale autoriteit van elk van die lidstaten een besluit tot afwijzing overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften en procedures. Artikel 33 Taksen 1. Het Bureau brengt een taks in rekening voor een gecentraliseerde certificaataanvraag. 2. Het Bureau brengt een taks in rekening voor een beroep en voor oppositie. 3. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen ter bepaling van de bedragen van de door het Bureau in rekening te brengen taksen, de termijnen waarbinnen deze moeten worden betaald en de wijze waarop die taksen moeten worden betaald. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 4. Artikel 12 is van toepassing op certificaten die op grond van dit hoofdstuk worden afgegeven. Artikel 34 Register 1. Wat gecentraliseerde aanvragen voor certificaten voor gewasbeschermingsmiddelen betreft, bevat het bij artikel 35 van Verordening [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen] (17) ingestelde register voor elke gecentraliseerde aanvraag of elk certificaat alle volgende gegevens: a) de naam en het adres van de aanvrager of houder van het certificaat; b) de naam en het kantooradres van de vertegenwoordiger, behalve in het geval van een vertegenwoordiger als bedoeld in artikel 37, lid 3; c) de aanvraag, de datum van indiening en de datum van bekendmaking; d) of de aanvraag betrekking heeft op een geneesmiddel dan wel op een gewasbeschermingsmiddel; e) de aangewezen lidstaten; f) het nummer van het basisoctrooi; g) een identificatie van het product waarvoor certificaten worden aangevraagd; h) nummer en datum van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunning voor het in de handel brengen, alsmede het in die vergunning geïdentificeerde product; i) nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie; j) de datum en een samenvatting van het onderzoeksadvies voor elk van de aangewezen lidstaten; [Am. 29] k) indien van toepassing, de duur van de af te geven certificaten; l) indien van toepassing, de instelling van een oppositie , de status en de uitkomst daarvan, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 30] m) indien van toepassing, de instelling van een beroep , de status ervan en de uitkomst van de beroepsprocedure, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 31] n) indien van toepassing en beschikbaar, de gegevens van de certificaten die in elk van de aangewezen lidstaten zijn afgegeven; o) indien van toepassing, de vermelding dat de gecentraliseerde aanvraag in een of meer van de aangewezen lidstaten is afgewezen; p) indien van toepassing, de vermelding dat een certificaat is vervallen of ongeldig is verklaard; q) informatie over de betaling van jaarlijkse taksen, zoals verstrekt door de relevante bevoegde nationale autoriteiten. 2. Het register bevat wijzigingen in de in lid 1 bedoelde informatie, met inbegrip van overdrachten, elk vergezeld van de datum van registratie van die inschrijving. 3. Het register en de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie zijn beschikbaar in alle officiële talen van de Unie. Het Bureau kan voor de in het register bekend te maken informatie gebruikmaken van geverifieerde machinevertaling. 4. De bevoegde nationale autoriteiten delen het Bureau onmiddellijk informatie over de toekenning, het vervallen, de nietigheid of de overdracht van certificaten, over de afwijzing van aanvragen uit hoofde van de hoofdstukken II en III, en over de betaling van de daarmee verband houdende jaarlijkse taksen. 5. De uitvoerend directeur van het Bureau kan bepalen dat andere dan de in de leden 1 en 2 bedoelde gegevens in het register worden opgenomen. 6. De in de leden 1 en 2 bedoelde gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, worden door het Bureau voor de in lid 8 bepaalde doeleinden verzameld, gestructureerd, gepubliceerd en opgeslagen. Het Bureau houdt het register gemakkelijk toegankelijk voor het publiek. 7. Het Bureau verstrekt op verzoek en tegen betaling van een taks, al dan niet voor eensluidend gewaarmerkte uittreksels uit het register. 8. De in de leden 1 en 2 bedoelde vermeldingen, met inbegrip van persoonsgegevens, worden verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen overeenkomstig dit hoofdstuk en de op grond daarvan vastgestelde handelingen; b) het bijhouden van het register en het beschikbaar stellen ervan voor inspectie door overheidsinstanties en marktdeelnemers; c) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 9. Alle gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, betreffende de in de leden 1 en 2 bedoelde vermeldingen worden geacht van algemeen belang te zijn en zijn gratis toegankelijk voor derden. Ter wille van de rechtszekerheid worden de vermeldingen in het register voor onbepaalde tijd bewaard. Artikel 35 Databank 1. Op het Bureau rust, behalve de verplichting een register te houden, de taak alle gegevens te verzamelen en in een elektronische databank op te slaan die door aanvragers of derden krachtens deze verordening of op basis daarvan vastgestelde handelingen worden verstrekt. 2. De elektronische databank kan andere dan de in het register opgenomen persoonsgegevens bevatten, voor zover deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen dat voorschrijven. Deze gegevens worden verzameld, opgeslagen en verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen en/of inschrijvingen van certificaten, zoals beschreven in deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen; b) het toegankelijk maken van de informatie die noodzakelijk is voor een vlotter en efficiënter verloop van de desbetreffende procedure; c) communicatie met de aanvragers en derden; d) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 3. De uitvoerend directeur bepaalt onder welke voorwaarden de elektronische databank toegankelijk is en hoe de inhoud, met uitzondering van de in lid 2 van dit artikel, doch met inbegrip van de in artikel 34, lid 3, bedoelde persoonsgegevens, elektronisch beschikbaar kan worden gesteld, en welke kosten voor een dergelijke toegang worden aangerekend. 4. De in lid 2 bedoelde persoonsgegevens zijn beperkt toegankelijk; zij zijn slechts algemeen toegankelijk indien de betrokkene daarmee uitdrukkelijk heeft ingestemd. 5. Alle gegevens worden voor onbepaalde tijd bewaard. De betrokkene kan evenwel verzoeken dat persoonsgegevens uit de databank worden verwijderd 18 maanden nadat het certificaat is vervallen of, in voorkomend geval, de betrokken procedure op tegenspraak is afgesloten. De betrokkene kan te allen tijde onnauwkeurige of onjuiste gegevens laten corrigeren. Artikel 36 Transparantie 1. Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad (18) is van toepassing op de documenten die bij het Bureau berusten. 2. De raad van bestuur van het Bureau stelt nadere bepalingen vast voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1049/2001 in het kader van deze verordening. 3. De beslissingen van het Bureau op grond van artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 kunnen onder de in artikel 228 respectievelijk artikel 263 VWEU neergelegde voorwaarden worden aangevochten bij de Europese Ombudsman of bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. 4. Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad (19) is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door het Bureau. Artikel 37 Vertegenwoordiging 1. Natuurlijke of rechtspersonen die noch hun woonplaats, noch hun zetel, noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Europese Economische Ruimte hebben, worden overeenkomstig dit artikel voor het Bureau vertegenwoordigd in alle in hoofdstuk III van deze verordening bedoelde procedures, met uitzondering van de indiening van een gecentraliseerde aanvraag. 2. Natuurlijke en rechtspersonen die in de Europese Economische Ruimte een woonplaats, zetel of werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel hebben, kunnen voor het Bureau optreden door tussenkomst van een werknemer. Een werknemer van een rechtspersoon kan ook andere rechtspersonen vertegenwoordigen die economisch verbonden zijn met de rechtspersoon die door die werknemer wordt vertegenwoordigd. De tweede alinea is ook van toepassing wanneer die andere rechtspersonen noch hun woonplaats, noch hun zetel, noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Unie hebben. Werknemers die natuurlijke of rechtspersonen vertegenwoordigen, dienen, op verzoek van het Bureau of, in voorkomend geval, van de partij in de procedure een bij het dossier te voegen ondertekende volmacht in. 3. Er wordt een gemeenschappelijke vertegenwoordiger aangewezen wanneer er meer dan één aanvrager of meer dan één gezamenlijk handelende derde partij is. 4. Alleen een in de Unie gevestigde beroepsbeoefenaar die bevoegd is om in octrooizaken voor een nationaal octrooibureau of het Europees Octrooibureau als professionele vertegenwoordiger op te treden, of een advocaat die bevoegd is om voor de rechterlijke instanties van een lidstaat op te treden, mag natuurlijke of rechtspersonen voor het Bureau vertegenwoordigen. Artikel 38 Gecombineerde aanvragen 1. Een gecentraliseerde aanvraag kan ook een verzoek om afgifte van een eenheidscertificaat omvatten, zoals gedefinieerd in Verordening [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0221 in te voegen] (20) (“gecombineerde aanvraag”). 2. De gecombineerde aanvraag ondergaat één gecentraliseerde behandelingsprocedure, alsmede één oppositie- of beroepsprocedure, indien zij is ingediend tegen een advies of besluit met betrekking tot zowel de gecentraliseerde aanvraag als de aanvraag voor een eenheidscertificaat. 3. De lidstaten waarvoor het basisoctrooi eenheidswerking heeft, worden niet aangewezen in de gecombineerde aanvraag voor de parallelle verlening van nationale certificaten. Elke aanwijzing, in de gecombineerde aanvraag, van een lidstaat waarvoor het basisoctrooi eenheidswerking heeft, wordt bij het onderzoek van de gecombineerde aanvraag buiten beschouwing gelaten. Artikel 39 Afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten Binnen het Bureau wordt een afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten (“ABC-afdeling”) opgericht die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de taken die zijn vastgesteld in hoofdstuk III van deze verordening en in hoofdstuk III van Verordening [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen], alsmede in de Verordeningen [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0222 in te voegen] en [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0221 in te voegen], waaronder met name: a) ontvangst van en toezicht op het onderzoek van gecentraliseerde aanvragen voor certificaten, beroep en opmerkingen van derden; b) het vaststellen van onderzoeksadviezen namens het Bureau met betrekking tot gecentraliseerde certificaataanvragen; c) besluiten over bezwaren tegen onderzoeksadviezen; d) bijhouden van het register en de databank. Artikel 40 Talen 1. Alle aan het Bureau gerichte documenten en informatie met betrekking tot de procedures op grond van deze verordening zijn in één van de officiële talen van de Unie gesteld. 2. Voor de krachtens deze verordening aan het Bureau toevertrouwde taken bedient het Bureau zich overeenkomstig Verordening nr. 1 van de Raad (21) van alle officiële talen van de Unie. Artikel 41 Mededelingen aan het Bureau 1. Mededelingen aan het Bureau kunnen met elektronische middelen worden verricht. De uitvoerend directeur bepaalt in welke gevallen en onder welke technische voorwaarden deze mededelingen via elektronische weg kunnen plaatsvinden. 2. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door regels vast te stellen voor de communicatiemiddelen, waaronder elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen bij de procedure voor het Bureau moeten worden gebruikt, en de formulieren die door het Bureau ter beschikking moeten worden gesteld. Artikel 42 Beslissingen en mededelingen van het Bureau 1. De beslissingen van het Bureau op grond van dit hoofdstuk omvatten onderzoeksadviezen en worden met redenen omkleed. Zij kunnen slechts worden genomen op gronden of bewijsstukken waartegen de betrokken partijen verweer hebben kunnen voeren. Indien bij het Bureau een mondelinge procedure plaatsvindt, kan de beslissing ter zitting worden uitgesproken. Vervolgens worden de partijen schriftelijk van de beslissing of het advies in kennis gesteld. 2. In alle beslissingen, adviezen, mededelingen of kennisgevingen van het Bureau uit hoofde van dit hoofdstuk worden de ABC-afdeling en het betrokken panel vermeld alsook de naam of namen van de bevoegde onderzoekers. Zij worden door die onderzoekers ondertekend of worden, in plaats daarvan, voorzien van een gedrukt of gestempeld zegel van het Bureau. De uitvoerend directeur kan bepalen dat in plaats van de ABC-afdeling en de naam van de bevoegde onderzoekers of een stempel, andere vormen van identificatie kunnen worden gebruikt wanneer beslissingen of andere mededelingen met andere technische communicatiemiddelen worden verzonden. 3. De beslissingen van het Bureau uit hoofde van dit hoofdstuk waartegen beroep kan worden ingesteld, gaan vergezeld van een schriftelijke mededeling dat het beroep binnen twee maanden vanaf de datum van kennisgeving van de betrokken beslissing schriftelijk bij het Bureau moet worden ingediend. In die mededeling worden de partijen eveneens geattendeerd op de in artikel 29 vervatte bepalingen. De partijen kunnen op generlei wijze aanvoeren dat het Bureau de mogelijkheid tot beroep niet heeft meegedeeld. Artikel 43 Mondelinge behandeling 1. Het Bureau kan ambtshalve of op verzoek van een van de partijen in de procedure tot mondelinge behandeling overgaan indien het dat wenselijk acht. 2. Mondelinge procedures voor een onderzoekspanel of oppositiepanel zijn niet openbaar. 3. De mondelinge behandeling voor de kamers van beroep, met inbegrip van de uitspraak en, in voorkomend geval, een herzien advies, is openbaar, tenzij de kamers van beroep anders beslissen in gevallen waarin toelating van het publiek ernstige en ongerechtvaardigde nadelen zou kunnen hebben, met name voor een partij in de procedure. 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor mondelinge procedures te bepalen. Artikel 44 Bewijsvoering 1. In de procedure voor het Bureau zijn onder meer de volgende bewijsmiddelen toegelaten: a) horen van partijen; b) verzoeken om inlichtingen; c) overleggen van documenten en bewijsmiddelen; d) getuigenverhoor; e) deskundigenonderzoek; f) schriftelijke verklaringen die onder ede of belofte zijn afgelegd of overeenkomstig het recht van de staat waar zij zijn afgelegd een soortgelijke werking hebben. 2. Het betrokken panel kan het onderzoek van deze bewijsmiddelen opdragen aan een van zijn leden. 3. Als het Bureau of het betrokken panel het nodig acht dat een partij, een getuige of een deskundige een mondelinge verklaring aflegt, roept het deze persoon daartoe op. Wanneer een deskundige wordt opgeroepen, gaat het Bureau of, in voorkomend geval, het betrokken panel na of deze deskundige zich niet in een belangenconflict bevindt. De termijn van een dergelijke dagvaarding bedraagt ten minste één maand, tenzij de persoon met een kortere termijn instemt. [Am. 32] 4. De partijen worden in kennis gesteld van het verhoor van een getuige of deskundige door het Bureau. Zij hebben het recht daarbij aanwezig te zijn en de getuige of deskundige vragen te stellen. 5. De uitvoerend directeur bepaalt de te betalen vergoedingen voor de uitgaven, met inbegrip van voorschotten, voor de kosten van de in dit artikel bedoelde bewijsvoering. 6. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor bewijsvoering te bepalen. Artikel 45 Kennisgeving 1. Het Bureau stelt alle betrokken partijen ambtshalve in kennis van beslissingen, met inbegrip van adviezen, oproepen en aankondigingen of andere mededelingen waarvoor een termijn geldt, of waarvan kennisgeving aan de betrokkenen is voorgeschreven krachtens andere bepalingen van dit hoofdstuk of bij krachtens dit hoofdstuk vastgestelde handelingen, of waarvan kennisgeving door de uitvoerend directeur is gelast. 2. Kennisgeving kan plaatsvinden met verschillende middelen, onder meer langs elektronische weg. De nadere regels in verband met elektronische middelen worden bepaald door de uitvoerend directeur. 3. Wanneer de kennisgeving openbaar moet worden gedaan, bepaalt de uitvoerend directeur hoe de openbare kennisgeving geschiedt en wanneer de termijn van één maand aanvangt waarbinnen de kennisgeving van het document wordt geacht te hebben plaatsgevonden. 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor kennisgeving te bepalen. Artikel 46 Termijnen 1. De termijnen worden vastgesteld in volle jaren, maanden, weken of dagen. De berekening gaat in op de dag volgende op die waarop de betrokken gebeurtenis zich heeft voorgedaan. De duur van de termijnen bedraagt niet minder dan één maand en niet meer dan zes maanden. 2. De uitvoerend directeur bepaalt, voor de aanvang van elk kalenderjaar, op welke dagen het Bureau niet open is voor ontvangst van documenten of op welke dagen de gewone post niet wordt besteld op de plaats waar het Bureau is gevestigd. 3. De uitvoerend directeur bepaalt de duur van de onderbreking in geval van algemene onderbreking in de postbestelling in de lidstaat waar het Bureau is gevestigd of, in geval van feitelijke onderbreking, van de verbinding van het Bureau met aanvaarde vormen van elektronische communicatie. 4. Indien de regelmatige communicatie van de partijen in de procedure met het Bureau of omgekeerd door uitzonderlijke omstandigheden zoals een natuurramp of een staking wordt onderbroken of verstoord, kan de uitvoerend directeur van het Bureau bepalen dat voor partijen in de procedure die hun woonplaats of zetel in de betrokken lidstaat hebben of die een vertegenwoordiger hebben aangewezen die in deze lidstaat zijn kantoor heeft, alle termijnen die anders op of na de datum van aanvang van een dergelijk door de uitvoerend directeur vast te stellen voorval zouden verstrijken, worden verlengd tot een door de uitvoerend directeur vast te stellen datum. Bij de vaststelling van deze datum beoordeelt de uitvoerend directeur wanneer de uitzonderlijke omstandigheden ten einde lopen. Indien de omstandigheden de zetel van het Bureau treffen, wordt bij de vaststelling van die datum door de uitvoerend directeur uitdrukkelijk vermeld dat zij voor alle partijen in de procedure geldt. 5. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de berekening en duur van de termijnen te bepalen. Artikel 47 Rechtzetting van fouten en kennelijke vergissingen 1. Het Bureau zorgt op eigen initiatief of op verzoek van een partij voor rechtzetting van taalfouten of transcriptiefouten en kennelijke vergissingen in de beslissingen van het Bureau, waaronder in adviezen, of technische fouten bij de publicatie van informatie in het register. 2. Indien het Bureau een inschrijving in het register heeft gedaan of een beslissing heeft genomen waarbij het een kennelijke fout heeft gemaakt, haalt het deze inschrijving door of herroept het deze beslissing. De doorhaling van de inschrijving in het register of de herroeping van de beslissing wordt uitgevoerd binnen een jaar na de datum van vermelding in het register of vaststelling van de beslissing, na raadpleging van de partijen in de procedure. 3. Het Bureau houdt een register bij van deze rechtzettingen en doorhalingen. 4. Rechtzettingen en doorhalingen worden door het Bureau bekendgemaakt. Artikel 48 Herstel in de vorige toestand 1. Indien de aanvrager of een andere partij in een procedure voor het Bureau krachtens dit hoofdstuk, ondanks het betrachten van alle in de gegeven omstandigheden noodzakelijke zorgvuldigheid, niet in staat is geweest tegenover het Bureau een termijn in acht te nemen, wordt hij op zijn verzoek in zijn rechten hersteld indien de verhindering ingevolge dit hoofdstuk rechtstreeks het verlies van een recht of een rechtsmiddel tot gevolg heeft. 2. Het verzoek om herstel moet schriftelijk worden ingediend binnen twee maanden nadat de verhindering is geëindigd. De nog niet verrichte handeling moet alsnog binnen die termijn geschieden. Het verzoek is slechts ontvankelijk binnen een jaar na het verstrijken van de niet in acht genomen termijn. 3. Het verzoek om herstel moet met redenen omkleed zijn en de feiten en argumenten bevatten waarop het gegrond is. Het verzoek wordt pas geacht te zijn ingediend nadat de taks voor herstel in de vorige toestand is betaald. 4. De ABC-afdeling of, in voorkomend geval, de kamers van beroep, beslissen over de aanvraag. 5. Dit artikel is niet van toepassing op de termijnen bedoeld in lid 2 van dit artikel, of de termijnen van artikel 26, leden 1 en 3. Artikel 49 Onderbreking van de procedure 1. De procedure voor het Bureau op grond van dit hoofdstuk wordt onderbroken: a) bij overlijden of bij handelingsonbekwaamheid, hetzij van de aanvrager, hetzij van de persoon die volgens het nationale recht bevoegd is namens de aanvrager te handelen. Voor zover overlijden of handelingsonbekwaamheid de machtiging van de overeenkomstig artikel 37 aangewezen vertegenwoordiger onverlet laten, wordt de procedure slechts onderbroken indien die vertegenwoordiger daarom verzoekt; b) indien de aanvrager ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten; c) indien de vertegenwoordiger van een aanvrager overlijdt, handelingsonbekwaam wordt verklaard of ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten. 2. De procedure voor het Bureau wordt hervat zodra is vastgesteld wie bevoegd is deze voort te zetten. 3. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 54 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de hervatting van de procedure voor het Bureau te bepalen. Artikel 50 Kosten 1. De in het ongelijk gestelde partij in een oppositieprocedure, met inbegrip van de daarmee samenhangende beroepsprocedure, betaalt de taksen die de andere partij heeft betaald. De in het ongelijk gestelde partij betaalt tevens alle in verband met de procedure gemaakte noodzakelijke kosten, waaronder de reis- en verblijfkosten en de bezoldiging van een vertegenwoordiger, met inachtneming van de maximumtarieven die per kostencategorie zijn vastgesteld in de overeenkomstig lid 7 vast te stellen uitvoeringshandeling. De taksen die de verliezende partij moet dragen, zijn beperkt tot de taksen die de andere partij in die procedure heeft betaald. 2. Als de partijen respectievelijk op een of meer punten in het ongelijk worden gesteld of voor zover de billijkheid zulks vereist, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep dat de kosten anders worden verdeeld. 3. Wanneer de procedure is beëindigd, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep vrijelijk over de kosten. 4. Wanneer de partijen voor de ABC-afdeling of de kamer van beroep een andere kostenregeling overeenkomen dan die van de leden 1 tot en met 3, neemt de betrokken instantie hiervan nota. 5. De ABC-afdeling of de kamer van beroep stelt het bedrag vast dat op grond van de leden 1 tot en met 3 van dit artikel moet worden vergoed, wanneer de te vergoeden kosten zich beperken tot de aan het Bureau betaalde taksen en tot de kosten van vertegenwoordiging. In alle andere gevallen stelt de griffie van de kamer van beroep of de ABC-afdeling, op verzoek, het te vergoeden bedrag vast. Het verzoek is slechts ontvankelijk voor een periode van twee maanden na de datum waarop de beslissing ten aanzien waarvan vaststelling van de kosten is gevraagd, onherroepelijk wordt, en gaat vergezeld van een rekening en bewijsstukken. Voor de kosten van vertegenwoordiging volstaat dat de vertegenwoordiger verzekert dat de kosten zijn gemaakt. Voor andere kosten volstaat het dat de aannemelijkheid ervan is aangetoond. Wanneer het bedrag van de kosten overeenkomstig de eerste zin van dit lid is vastgesteld, worden de kosten van vertegenwoordiging toegekend op het in de overeenkomstig lid 7 van dit artikel vastgestelde uitvoeringshandeling vastgestelde niveau, ongeacht of zij daadwerkelijk zijn gemaakt. 6. Overeenkomstig lid 5 genomen beslissingen tot vaststelling van de kosten vereisen opgave van de redenen waarop zij zijn gebaseerd en kunnen door een besluit van de ABC-afdeling of de kamer van beroep worden herzien indien hiertoe binnen één maand na de datum van kennisgeving van de kostenveroordeling een verzoek wordt ingediend. Dit verzoek wordt geacht niet te zijn ingediend totdat de taks voor de herziening van het bedrag van de kosten is betaald. De ABC-afdeling of de kamer van beroep, naargelang van het geval, neemt zonder mondelinge procedure een beslissing over het verzoek tot herziening van de beslissing inzake de vaststelling van de kosten. 7. De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast met betrekking tot het maximumtarief voor vergoeding van de werkelijk door de in het gelijkgestelde partij gemaakte, noodzakelijke procedurekosten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 8. Bij de bepaling van het maximumtarief met betrekking tot de reis- en verblijfkosten, houdt de Commissie rekening met de afstand tussen de woon- of vestigingsplaats van de partij, vertegenwoordiger, getuige of deskundige en de plaats van de mondelinge procedure, met de fase van de procedure waarin de kosten zijn gemaakt en, wat betreft de kosten van vertegenwoordiging, met de noodzaak te waarborgen dat de verplichting tot het dragen van de kosten niet om tactische redenen door de andere partij kan worden misbruikt. Bovendien worden verblijfkosten overeenkomstig het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Unie, vervat in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (22) , berekend. De in het ongelijk gestelde partij draagt de kosten voor slechts één partij bij de procedure en, in voorkomend geval, één vertegenwoordiger. Artikel 51 Uitvoering van beslissingen tot vaststelling van de kosten 1. Iedere onherroepelijke beslissing van het Bureau tot vaststelling van de kosten vormt executoriale titel. 2. De gedwongen uitvoering geschiedt volgens de bepalingen van burgerlijke rechtsvordering die van kracht zijn in de lidstaat van executie. Elke lidstaat wijst één instantie aan die ermee belast is de echtheid van de in lid 1 bedoelde beslissing te onderzoeken, en deelt haar contactgegevens mee aan het Bureau, het Hof van Justitie en de Commissie. Het bevel van tenuitvoerlegging wordt door die instantie verleend, na een onderzoek dat zich beperkt tot de echtheid van de beslissing. 3. Nadat de bedoelde formaliteiten op verzoek van de belanghebbende zijn vervuld, kan deze de uitvoering volgens de nationale wetgeving voortzetten door zich rechtstreeks te wenden tot de bevoegde instantie. 4. De uitvoering kan niet worden geschorst dan krachtens een beslissing van het Hof van Justitie. Het toezicht op de regelmatigheid van de uitvoering behoort evenwel tot de bevoegdheid van de rechterlijke instanties van de betrokken lidstaat. Artikel 52 Financiële bepalingen 1. De kosten die het Bureau maakt bij de uitvoering van de overeenkomstig deze verordening aan het Bureau toevertrouwde aanvullende taken, worden gedekt door de procedurevergoedingen die de aanvragers aan het Bureau moeten betalen en, indien nodig, door een gedeelte van de jaarlijkse vergoedingen die door de houders van krachtens dit hoofdstuk verleende certificaten aan de bevoegde nationale autoriteiten worden betaald. Dat gedeelte wordt oorspronkelijk op een zekere waarde vastgesteld, maar wordt om de vijf jaar herzien, met de bedoeling financiële duurzaamheid te bereiken voor de werkzaamheden van het Bureau in het kader van deze verordening en de Verordeningen [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen], [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0222 in te voegen] en [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0221 in te voegen], voor zover de uitgaven van het Bureau niet zijn gedekt door vergoedingen in het kader van die verordeningen. 2. Voor de toepassing van lid 1 houdt elke bevoegde nationale autoriteit een boekhouding bij van de jaarlijkse vergoedingen die de houders van krachtens dit hoofdstuk verleende certificaten aan haar betalen. 3. De kosten van een bevoegde nationale autoriteit die deelneemt aan procedures uit hoofde van dit hoofdstuk, worden door het Bureau gedragen en jaarlijks betaald op basis van het aantal procedures waarbij die bevoegde nationale autoriteit in het voorgaande jaar betrokken was. 4. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met regels voor de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de bedragen van deze overdrachten en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de in lid 3 bedoelde deelname van de bevoegde nationale autoriteiten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 55 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 53 Overgangsbepalingen Deze verordening is van toepassing op de certificaten die voor de desbetreffende datum van toetreding zijn verleend op grond van de nationale wetgeving in Tsjechië, Estland, Kroatië, Cyprus, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Roemenië, Slovenië en Slowakije. Hoofdstuk IV Slotbepalingen Artikel 54 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 26, lid 13, artikel 29, lid 8, artikel 31, artikel 41, lid 2, artikel 43, lid 4, artikel 44, lid 6, artikel 45, lid 4, artikel 46, lid 5, en artikel 49, lid 3, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze verordening. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 26, lid 13, artikel 29, lid 8, artikel 31, artikel 41, lid 2, artikel 43, lid 4, artikel 44, lid 6, artikel 45, lid 4, artikel 46, lid 5, en artikel 49, lid 3, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 26, lid 13, artikel 29, lid 8, artikel 31, artikel 41, lid 2, artikel 43, lid 4, artikel 44, lid 6, artikel 45, lid 4, artikel 46, lid 5, en artikel 49, lid 3, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 55 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité inzake aanvullende beschermingscertificaten dat bij Verordening [PB, gelieve verwijzing naar COM(2023)0231 in te voegen] is ingesteld. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 56 Evaluatie Uiterlijk op ... [PB, gelieve in te voegen: vijf jaar na de datum van toepassing], en iedere vijf jaar daaropvolgend, voert de Commissie een evaluatie uit van de toepassing van hoofdstuk III en brengt zij aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de belangrijkste bevindingen . [Am. 33] Artikel 57 Intrekking Verordening (EG) nr. 1610/96 wordt ingetrokken. Verwijzingen naar de ingetrokken verordening gelden als verwijzingen naar de onderhavige verordening en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage II. Artikel 58 Inwerkingtreding en toepassing Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. De artikelen 19 tot en met 52 en 54, 55 en 56 zijn van toepassing vanaf ... [de eerste dag van de twaalfde maand na de inwerkingtreding]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Ingetrokken verordening met een lijst van de achtereenvolgende wijzigingen ervan Verordening (EG) nr. 1610/96 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 198 van 8.8.1996, blz. 30) Toetredingsakte van 2003 (PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33) Uitsluitend punt 4, C, II, 2, van bijlage II Toetredingsakte van 2005 (PB L 157 van 21.6.2005, blz. 203) Uitsluitend punt 1, II, 2, van bijlage III Toetredingsakte van 2012 (PB L 112 van 24.2.2012, blz. 21) Uitsluitend punt 2, II, 1, van bijlage III BIJLAGE II Concordantietabel Verordening (EG) nr. 1610/96 Deze verordening Artikel 1, inleidende zin Artikel 2, inleidende zin Artikel 1, punten 1 tot en met 9 Artikel 2, punten 1 tot en met 9 Artikel 1, punt 10) - - Artikel 2, punten 10 tot en met 15 Artikel 2 Artikel 1 Artikel 3 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 6, lid 1 - Artikel 6, lid 2 Artikel 7 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 18 - Artikel 19 - Artikel 20 - Artikel 21 - Artikel 22 - Artikel 23 - Artikel 24 - Artikel 25 - Artikel 26 - Artikel 27 - Artikel 28 - Artikel 29 - Artikel 30 - Artikel 31 - Artikel 32 - Artikel 33 - Artikel 34 - Artikel 35 - Artikel 36 - Artikel 37 - Artikel 38 - Artikel 39 - Artikel 40 - Artikel 41 - Artikel 42 - Artikel 43 - Artikel 44 - Artikel 45 - Artikel 46 - Artikel 47 - Artikel 48 - Artikel 49 - Artikel 50 - Artikel 51 - Artikel 52 Artikel 19 - Artikel 19 bis - Artikel 20, lid 1 - Artikel 20, lid 2 Artikel 53 - Artikel 54 - Artikel 55 - Artikel 56 - Artikel 57 Artikel 21 Artikel 58 - Bijlage I - Bijlage II (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0231 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0146/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 september 2023 (1) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (2) , – gezien de artikelen 110 en 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0022/2024 ), A. overwegende dat het voorstel van de Commissie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere besluiten met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel louter een codificatie van de bestaande besluiten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het aanvullende beschermingscertificaat voor geneesmiddelen (herschikking) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Verordening (EG) nr. 469/2009 van het Europees Parlement en de Raad (5) is ingrijpend gewijzigd (6) . Aangezien nieuwe wijzigingen nodig zijn, moet ter wille van de duidelijkheid tot herschikking van die verordening worden overgegaan. (2) Het onderzoek op farmaceutisch gebied draagt op beslissende wijze bij tot de voortdurende verbetering van de volksgezondheid. Geneesmiddelen, met name die welke het resultaat van langdurig en kostbaar onderzoek zijn, kunnen in de Unie slechts verder worden ontwikkeld als ze onder een gunstige regeling vallen die voldoende bescherming biedt om dergelijk onderzoek aan te moedigen. Het is echter moeilijk om een rechtstreekse koppeling te maken tussen een dergelijke gunstige regeling en het concurrentievermogen van de Unie, want hoewel een dergelijke regeling de markten van de Unie aantrekkelijker maakt, komen geneesmiddelen met een andere geografische oorsprong en toegelaten geneesmiddelen uit derde landen in gelijke mate in aanmerking voor alle stimulansen van de Unie, net zoals in de Unie gevestigde innovatieve bedrijven in gelijke mate kunnen profiteren van stimulansen in derde landen. [Am. 1] (3) Geneesmiddelen, met name die welke het resultaat van een langdurig en kostbaar onderzoek zijn, kunnen in de Unie slechts verder worden ontwikkeld als zij onder een gunstige regeling vallen die voldoende bescherming biedt om een dergelijk onderzoek aan te moedigen. [Am. 2] (4) De periode die verloopt tussen de indiening van een aanvraag voor een octrooi op een nieuw geneesmiddel en de vergunning voor het in de handel brengen van dit geneesmiddel brengt de door het octrooi verleende effectieve bescherming terug tot een periode die ontoereikend is om de in het onderzoek gedane investeringen af te schrijven. (5) Die omstandigheden leiden tot onvoldoende bescherming zodat het farmaceutisch onderzoek wordt benadeeld en het risico bestaat dat de in de lidstaten gevestigde Europese onderzoekscentra zich verplaatsen naar landen die een betere bescherming bieden. (6) Op niveau van de Unie moet een uniforme oplossing worden gevonden om zo een heterogene ontwikkeling van de nationale wetgevingen te voorkomen, die uitloopt op nieuwe ongelijkheden die het vrije verkeer van geneesmiddelen in de Unie zouden kunnen belemmeren en daardoor de werking van de interne markt rechtstreeks zouden kunnen aantasten. (7) Het is derhalve nodig voor geneesmiddelen waarvan het in de handel brengen is toegestaan, te voorzien in een aanvullend beschermingscertificaat (“certificaat”) dat de houder van een nationaal octrooi of een Europees octrooi in elke lidstaat op dezelfde voorwaarden kan verkrijgen, met of zonder eenheidswerking. Het certificaat moet de houder ervan een passende aanvullende periode van effectieve bescherming bieden na het verstrijken van het basisoctrooi. Een aanvraag voor een dergelijk certificaat moet worden ingediend bij de bevoegde dienst voor de industriële eigendom (“bevoegde nationale autoriteit”) van de betrokken lidstaat. (8) Een van de voorwaarden voor de afgifte van een certificaat moet zijn dat het product wordt beschermd door het basisoctrooi wordt beschermd , in die zin dat het product onder een of meer conclusies van dat octrooi valt, zoals de vakman afleidt uit de beschrijving en afbeeldingen van het octrooi , op basis van de algemene kennis van die persoon op het desbetreffende gebied en de stand van de techniek op de datum van indiening ervan of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . Dit betekent niet noodzakelijkerwijs noodzakelijk dat de werkzame stof van het product expliciet in de voorwaarden conclusies moet worden vermeld . , of, in het geval van een combinatiegeneesmiddel, hoeft dit niet noodzakelijkerwijs te betekenen dat elk van de werkzame stoffen ervan uitdrukkelijk in de conclusies moet worden vermeld, op voorwaarde dat elk ervan elke werkzame stof in het licht van alle door dat octrooi verstrekte informatie specifiek identificeerbaar is , op basis van de stand van de techniek op de datum van indiening of op de prioriteitsdatum van het basisoctrooi . [Am. 3] (9) Om overbescherming te voorkomen, moet worden bepaald dat niet meer dan één certificaat, nationaal of unitair, hetzelfde product in een lidstaat kan beschermen. Daarom moet worden vereist dat voor het product, of een therapeutisch gelijkwaardig derivaat zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren, complexen of biosimilaire geneesmiddelen, niet reeds een voorafgaand certificaat is afgegeven, noch afzonderlijk, noch in combinatie met een of meer aanvullende werkzame stoffen, hetzij voor dezelfde therapeutische indicatie, hetzij voor een andere therapeutische indicatie. [Am. 4] (10) Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming mag de door het certificaat verleende bescherming zich alleen uitstrekken tot het product, met name de werkzame stof of combinaties daarvan, die onder de vergunning vallen voor het in de handel brengen en voor ieder gebruik van het product als geneesmiddel, waarvoor vóór de vervaldatum van het certificaat vergunning is gegeven. (11) Met het oog op een evenwichtige bescherming moet de houder van een certificaat echter het recht hebben een derde te beletten niet alleen het in het certificaat geïdentificeerde product te vervaardigen, maar ook therapeutisch gelijkwaardige derivaten van dat product, zoals zouten, esters, ethers, isomeren, mengsels van isomeren of complexen, alsook biosimilaire geneesmiddelen, ook al worden dergelijke derivaten niet uitdrukkelijk in de productbeschrijving op het certificaat vermeld. Daarom moet ervan worden uitgegaan dat de door het certificaat verleende bescherming zich uitstrekt tot dergelijke gelijkwaardige derivaten, binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming. (12) Als verdere maatregel om te waarborgen dat hetzelfde product in geen enkele lidstaat door meer dan één certificaat kan worden beschermd, mag aan de houder van meer dan één octrooi voor hetzelfde product niet meer dan één certificaat voor dat product worden verleend. Wanneer echter twee octrooien ter bescherming van het product in het bezit zijn van twee houders, moet aan elk van die houders één certificaat voor dat product kunnen worden verleend, indien zij kunnen aantonen dat zij economisch niet met elkaar verbonden zijn. Bovendien mag aan de houder van een basisoctrooi geen certificaat worden afgegeven voor een product waarvoor een derde een vergunning heeft verkregen, zonder toestemming van die derde. (13) Wanneer in de vergunning voor het in de handel brengen die ter ondersteuning van de aanvraag van een certificaat voor een biologisch geneesmiddel wordt ingediend, dit geneesmiddel door middel van de internationale generieke benaming (INN) ervan wordt geïdentificeerd, moet de door het certificaat verleende bescherming zich uitstrekken tot alle therapeutisch gelijkwaardige biosimilaire geneesmiddelen met dezelfde internationale generieke benaming als het product waarnaar in de vergunning voor het in de handel brengen wordt verwezen, ongeacht mogelijke kleine verschillen tussen een latere biosimilar biosimilair geneesmiddel en het toegelaten geneesmiddel, die gewoonlijk gezien de aard van biologische producten onvermijdelijk zijn. [Am. 5] (14) Om maximale flexibiliteit te waarborgen en niet onnodig tussen houders van verschillende soorten octrooien te discrimineren, mag er geen beperking gelden voor het soort octrooi waarvoor bij een bevoegde nationale autoriteit een nationaal certificaat kan worden aangevraagd. Daarom moet dit op basis van een nationaal octrooi of een Europees octrooi mogelijk blijven, en met name ook met betrekking tot een Europees octrooi met eenheidswerking (“eenheidsoctrooi”). (15) De duur van de door het certificaat verleende bescherming moet zodanig worden vastgesteld dat daardoor voldoende effectieve bescherming mogelijk wordt. De houder, zowel van een octrooi als van een certificaat moet daartoe in aanmerking kunnen komen voor een uitsluitend recht van ten hoogste vijftien jaar in totaal vanaf de afgifte van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het betrokken geneesmiddel in de Unie. (16) Er moet niettemin rekening worden gehouden met alle belangen, inclusief die van de volksgezondheid, die op het spel staan in een zo complexe en gevoelige sector als de farmaceutische sector. Met het oog daarop, mag het niet mogelijk zijn een certificaat voor een langere periode dan vijf jaar af te geven. De aldus verleende bescherming moet bovendien strikt beperkt zijn tot het product dat valt onder de vergunning voor het als geneesmiddel in de handel brengen in de Unie. Daarnaast is de tijdige toegang van generieke en biosimilaire geneesmiddelen tot de markt van de Unie ook belangrijk, met name om voor meer concurrentie te zorgen, de prijzen te verlagen en zowel de duurzaamheid van de nationale gezondheidszorgstelsels als een betere toegang tot betaalbare geneesmiddelen voor patiënten in de Unie te waarborgen. (17) Om de ontwikkeling van pediatrische geneesmiddelen te bevorderen, moet het mogelijk zijn de totale maximale exclusiviteitsperiode van vijftien jaar en de maximale geldigheidsduur van het certificaat van vijf jaar te verlengen wanneer de pediatrische verlenging als bedoeld in artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006 van het Europees Parlement en de Raad (7) van toepassing is. (18) Sinds de invoering van aanvullende bescherming werden certificaten alleen op nationaal niveau aangevraagd en verleend, waardoor verschillende soortgelijke aanvragen in een aantal lidstaten gelijktijdig moesten worden ingediend en onderzocht. Dit heeft tot dubbel werk geleid voor zowel aanvragers als bevoegde diensten voor de industriële eigendom (“bevoegde nationale autoriteiten”) die afzonderlijke onderzoeksprocedures voor een bepaald product uitvoeren, en tot incidentele discrepanties in de beslissingen van de bevoegde nationale autoriteiten in de verschillende lidstaten. Dergelijke verschillen hebben doorgaans betrekking op de voorwaarden voor het verlenen of weigeren van een certificaat en omvatten de afgifte van een certificaat in een lidstaat, maar ook de weigering in een andere lidstaat met betrekking tot hetzelfde product of verschillen in de toepassing van de voorwaarden die voor een voorafgaande vergunning voor het in de handel brengen gelden, dan wel of voor het product reeds een aanvullend beschermingscertificaat is afgegeven. Dit leidt tot rechtsonzekerheid en is niet in overeenstemming met de doelstellingen van de interne markt. (19) Er is een gecentraliseerde procedure voor het verlenen van Europese octrooien en een gecentraliseerde procedure voor het verkrijgen van vergunningen voor het in de handel brengen van geneesmiddelen. Bovendien moet het “eenheidsoctrooi” zoals vastgelegd in Verordening (EU) nr. 1257/2012 van het Europees Parlement en de Raad (8) in juni 2023 in werking treden ten aanzien van de lidstaten die de Overeenkomst betreffende een eengemaakt octrooigerecht hebben geratificeerd. (20) Daarom moeten de bestaande nationale procedures voor de afgifte van certificaten voor geneesmiddelen worden aangevuld met een gecentraliseerde procedure. Die procedure moet het mogelijk maken om, wanneer het basisoctrooi een Europees octrooi is, met inbegrip van een eenheidsoctrooi, de verlening van nationale certificaten voor twee of meer aangewezen lidstaten aan te vragen door middel van de indiening en het onderzoek van één enkele “gecentraliseerde” aanvraag. Na de afgifte van certificaten in het kader van de gecentraliseerde procedure moeten deze certificaten gelijkwaardig zijn aan de certificaten die in het kader van de nationale procedures worden afgegeven en aan dezelfde regels worden onderworpen. (21) Bij artikel 2 van Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad (9) is een Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”) opgericht. In het belang van de interne markt moet de gecentraliseerde procedure door één enkele onderzoeksinstantie worden uitgevoerd. Dit kan worden bereikt door het Bureau te belasten met het onderzoek van de certificaataanvragen volgens de gecentraliseerde procedure overeenkomstig deze verordening. (22) Om een vereenvoudigde behandeling van een gecentraliseerde aanvraag mogelijk te maken, mag de indiening ervan alleen beschikbaar zijn op basis van een Europees octrooi, met inbegrip van een eenheidsoctrooi. De gecentraliseerde aanvraag mag niet beschikbaar zijn op basis van een reeks onafhankelijke nationale octrooien, aangezien de conclusies daarvan waarschijnlijk anders zullen zijn, waardoor het onderzoek ingewikkelder is dan de situaties waarin het basisoctrooi een Europees octrooi is. (23) De gecentraliseerde procedure mag alleen van toepassing zijn op een geneesmiddel dat gebaseerd is op een gecentraliseerde vergunning voor het in de handel brengen uit hoofde van Verordening (EG) nr. 726/2004 van het Europees Parlement en de Raad (10) of Verordening (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad (11) . Deze vergunningen hebben betrekking op respectievelijk geneesmiddelen voor menselijk gebruik en geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik. Een dergelijke vergunning heeft, in tegenstelling tot nationale vergunningen, betrekking op hetzelfde geneesmiddel in de hele Unie en zal het onderzoek van gecentraliseerde aanvragen vergemakkelijken. (24) Het Bureau moet de mogelijkheid hebben een taks in rekening te brengen voor de gecentraliseerde aanvraag van een certificaat en voor een aanvraag tot verlenging van de duur van certificaten in het geval van pediatrische geneesmiddelen overeenkomstig artikel 86 van Richtlijn (EU) .../... [ 2023/0132(COD) ] , alsmede andere procedurele vergoedingen, zoals een vergoeding voor oppositie of beroep. De door het Bureau in rekening gebrachte taksen moeten bij uitvoeringshandeling worden vastgesteld. [Am. 6] (25) Om de samenhang te waarborgen tussen de certificaten die in de lidstaten op basis van hetzelfde basisoctrooi en voor hetzelfde product worden afgegeven, om de totale onderzoekswerklast te verminderen en om in alle lidstaten waar bescherming voor een bepaald product wordt gevraagd, een correcte toepassing van de toekenningsvoorwaarden te waarborgen, moet de gecentraliseerde procedure de enige mogelijkheid voor de lidstaten zijn waarvoor aan de desbetreffende eisen is voldaan, namelijk dat het basisoctrooi een Europees octrooi is, met inbegrip van een eenheidsoctrooi, en dat de vergunning voor het in de handel brengen een gecentraliseerde vergunning is. Daarom moet een nationale aanvraag voor een certificaat die bij een bevoegde nationale autoriteit wordt ingediend, door dat nationale bureau worden afgewezen wanneer aan de vereisten voor het gebruik van de gecentraliseerde procedure is voldaan. Deze maatregel is evenredig gezien het risico van verschillen en is niet van toepassing op situaties waarin die vereisten niet van toepassing zijn, in welk geval nationale aanvragen nog steeds kunnen worden ingediend. (26) Een aanvrager moet ook een “gecombineerde aanvraag” kunnen indienen die een aanvraag voor een eenheidcertificaat als bedoeld in Verordening [ COM(2023) 222 ] zou omvatten. Voor een dergelijke gecombineerde aanvraag moet één enkele behandelingsprocedure worden toegepast. (27) Om dubbele bescherming te voorkomen, mag het niet mogelijk zijn om certificaten -– nationale certificaten of eenheidscertificaten – te verlenen voor hetzelfde product in dezelfde lidstaat op basis van zowel een nationale aanvraag als een gecentraliseerde aanvraag. (28) Om een eerlijk en transparant proces te waarborgen, voor rechtszekerheid te zorgen en het risico op latere betwisting van de geldigheid te beperken, moeten derden na de bekendmaking van de gecentraliseerde aanvraag de mogelijkheid hebben om tijdens het gecentraliseerde onderzoek binnen drie maanden opmerkingen bij het Bureau in te dienen. De lidstaten vallen ook onder derden die opmerkingen mogen indienen. Dat mag echter geen gevolgen hebben voor de rechten van derden om bij de instantie die krachtens het nationaal recht verantwoordelijk is voor de intrekking van het overeenkomstige basisoctrooi, een procedure tot nietigverklaring op te starten. Deze bepalingen zijn noodzakelijk om de betrokkenheid van derden te waarborgen, zowel vóór als na de afgifte van certificaten. (29) Het Bureau moet de gecentraliseerde certificaataanvraag onderzoeken en een onderzoeksadvies uitbrengen. In dat advies moeten de redenen worden vermeld waarom het advies positief of negatief is voor elk van de aangewezen lidstaten. (30) Het onderzoek van een gecentraliseerde aanvraag voor een certificaat moet onder toezicht van het Bureau worden uitgevoerd door een onderzoekspanel bestaande uit een lid van het Bureau en twee onderzoekers die in dienst zijn van de nationale octrooibureaus. Dit moet waarborgen zou ervoor zorgen dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten en daarmee verband houdende octrooien , die momenteel alleen bij de nationale bureaus aanwezig is ligt . Om een optimale kwaliteit van het onderzoek te waarborgen, moeten het Bureau en de bevoegde nationale autoriteiten erop toezien dat de aangewezen onderzoekers beschikken over de deskundigheid ter zake en over voldoende ervaring met de beoordeling van aanvullende beschermingscertificaten. Er moeten aanvullende passende criteria worden vastgesteld voor de deelname van specifieke onderzoekers aan de gecentraliseerde procedure, met name wat betreft kwalificatie en belangenconflicten. [Am. 7] (31) Als het Bureau vaststelt dat in een of meer van de in een gecentraliseerde aanvraag aangewezen lidstaten aan de voorwaarden voor de afgifte van een certificaat is voldaan, maar daaraan in een of meer van de andere lidstaten niet is voldaan, ook wanneer in een van de aangewezen lidstaten verschillende conclusies bestaan die niet op het product betrekking hebben, moet het Bureau een positief advies uitbrengen voor de aangewezen lidstaten waar aan de voorwaarden voor het verkrijgen van een certificaat is voldaan, en een negatief advies uitbrengen voor de lidstaten waar de voorwaarden niet zijn vervuld. (32) Om de procedurele rechten van derden en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen, moeten derden een onderzoeksadvies kunnen aanvechten door binnen een korte termijn na de bekendmaking van dat advies een oppositieprocedure in te leiden, waarbij dat bezwaar ertoe kan leiden dat dat advies wordt gewijzigd. (32 bis) Om een doeltreffende bescherming van innovatie te waarborgen, kan in bepaalde dringende situaties, bijvoorbeeld wanneer het basisoctrooi op korte termijn verstrijkt, een versnelde onderzoeksprocedure nodig zijn, niettegenstaande de mogelijkheid voor derden om opmerkingen in te dienen en zich te bedienen van andere rechtsmiddelen waarin deze verordening voorziet. Daarom moet worden voorzien in een mechanisme waarmee aanvragers om een versnelde onderzoeksprocedure kunnen verzoeken. [Am. 8] (33) Na voltooiing van het onderzoek van een gecentraliseerde aanvraag en na het verstrijken van de termijnen voor het instellen van beroep en oppositie, of, wanneer de zaak zich voordoet nadat een definitieve beslissing ten gronde is genomen, moet het advies aan de respectieve nationale octrooibureaus van de aangewezen lidstaten worden toegezonden. Het Bureau waarborgt dat de toezending plaatsvindt binnen een termijn die de nationale octrooibureaus in staat stelt het certificaat af te geven of, in voorkomend geval, de aanvraag af te wijzen vóór het verstrijken van het basisoctrooi. [Am. 9] (34) Indien het onderzoeksadvies voor een of meer lidstaten positief is, moeten de respectieve bevoegde nationale autoriteiten een certificaat afgeven overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften, met name wat betreft bekendmaking, registratie in relevante databanken en de betaling van jaarlijkse vergoedingen. (35) Indien het onderzoeksadvies voor een of meer lidstaten negatief is, moeten de respectieve bevoegde nationale autoriteiten de aanvraag afwijzen overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften. (36) Omwille van de samenhang en de rechtszekerheid moeten dezelfde materiële bepalingen van toepassing zijn op nationale aanvragen en gecentraliseerde aanvragen, met name wat betreft het toepassingsgebied, de voorwaarden voor het verkrijgen van certificaten, het voorwerp van de bescherming en het effect van certificaten, en de bekendmaking ervan. De gecentraliseerde procedure zou resulteren in de afgifte van nationale certificaten die volledig identiek zijn aan die welke op basis van nationale aanvragen worden afgegeven. (37) Aangezien bepaalde bevoegde nationale autoriteiten wellicht over een beperkte administratieve capaciteit beschikken om een volledig inhoudelijk onderzoek van certificaataanvragen uit te voeren, moeten de bevoegde nationale autoriteiten de mogelijkheid blijven hebben niet alle voorwaarden voor het verlenen van een certificaat op basis van een nationale aanvraag te verifiëren. Om de kwaliteit en de uniformiteit van de in het kader van de gecentraliseerde procedure afgegeven certificaten te waarborgen, moet het Bureau echter alle voorwaarden voor de afgifte van een certificaat in het kader van de gecentraliseerde procedure onderzoeken. (38) Als Om de procedurele rechten te beschermen en een volledig stelsel van rechtsmiddelen te waarborgen, moet de aanvrager of een andere partij die door een beslissing van het Bureau wordt benadeeld, moet de aanvrager of die partij het recht hebben om binnen twee maanden bij een kamer van beroep van het Bureau, tegen betaling van een taks, beroep tegen de beslissing in te stellen. Dit geldt ook voor het onderzoeksadvies, waartegen de aanvrager beroep kan instellen. Tegen de beslissingen van de kamer van beroep moet weer beroep kunnen worden ingesteld bij het Gerecht, dat de bestreden beslissing nietig kan verklaren of kan wijzigen. In het geval van een gecombineerde aanvraag met inbegrip van een verzoek om een eenheidcertificaat eenheidscertificaat , kan een gemeenschappelijk beroep worden ingesteld. [Am. 10] (39) Bij de aanstelling van leden van de kamers van beroep in zaken betreffende gecentraliseerde certificaataanvragen moet rekening worden gehouden met hun deskundigheid ter zake, onafhankelijkheid en toereikende eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooien. [Am. 11] (40) Eenieder kan de geldigheid van een certificaat dat volgens de gecentraliseerde procedure is afgegeven, bij een bevoegde rechtbank van een lidstaat aanvechten, met inbegrip van het eengemaakt octrooigerecht, indien aan de voorwaarden is voldaan. (41) Om de administratieve lasten en kosten voor certificaathouders te verminderen, moet de gecentraliseerde procedure voorzien in een snelle procedure voor het aanvragen en verlenen van een verlenging van de duur van een reeks gelijkwaardige certificaten voor een bepaald geneesmiddel, die zijn verleend volgens de nieuwe gecentraliseerde procedure, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1901/2006. Wat certificaten betreft, moeten dergelijke verlengingen door de bevoegde nationale autoriteiten worden verleend, op voorwaarde dat de gecentraliseerde aanvraag voor verlenging van de duur resulteert in een positief advies. (41 bis) Het is belangrijk dat generieke en biosimilaire geneesmiddelen tijdig op de markt van de Unie worden gebracht, met name om de concurrentie te vergroten, de prijzen te verlagen en zowel de duurzaamheid van de nationale gezondheidszorgstelsels als een betere toegang tot betaalbare geneesmiddelen voor patiënten in de Unie te waarborgen. Het belang daarvan werd door de Raad benadrukt in zijn conclusies van 17 juni 2016 over het versterken van het evenwicht in de farmaceutische systemen in de Unie en haar lidstaten. Anderzijds mag niet uit het oog worden verloren dat intellectuele-eigendomsrechten een van de hoekstenen blijven van innovatie, concurrentievermogen en groei op de interne markt. [Am. 12] (42) In 2019 heeft de Unie in Verordening (EU) 2019/933 van het Europees Parlement en de Raad (12) een uitzondering ingevoerd op de bescherming van houders van aanvullende beschermingscertificaten voor geneesmiddelen. Het ontbreken van enige uitzondering op de door het certificaat verleende bescherming heeft onbedoeld tot gevolg gehad dat het in de Unie gevestigde vervaardigers van generieke en biosimilaire geneesmiddelen onmogelijk wordt gemaakt generieke en biosimilaire geneesmiddelen in de Unie te vervaardigen, zelfs wanneer die zijn bedoeld voor uitvoer naar markten van derde landen waar geen bescherming bestaat of deze vervallen is, of met de bedoeling het product in voorraad te hebben om het in de Unie in de handel te brengen in het kader van een “day-one entry”. Die omstandigheden plaatsen in de Unie gevestigde vervaardigers van generieke en biosimilaire geneesmiddelen in een aanzienlijk slechtere concurrentiepositie dan vervaardigers in derde landen die minder of geen bescherming bieden. De redenen voor de invoering van de ontheffing en de voorwaarden voor de toepassing ervan blijven op dit moment van toepassing. (43) Er moet een evenwicht worden gevonden tussen het opnieuw zorgen voor gelijke spelregels voor vervaardigers van generieke of biosimilaire geneesmiddelen die in de Unie zijn gevestigd en vervaardigers in derde landen die minder of geen bescherming bieden, en het ervoor zorgen dat de essentie van de exclusieve rechten van certificaathouders wordt gewaarborgd wat de Uniemarkt betreft. (44) Vervaardigers van generieke of biosimilaire geneesmiddelen die in de Unie zijn gevestigd, moeten in staat zijn producten, of geneesmiddelen die deze producten bevatten, gedurende een bepaalde periode vóór het vervallen van het certificaat in een lidstaat te vervaardigen en op te slaan met het oog op toetreding tot de markt van een lidstaat na het vervallen van het overeenkomstige certificaat, hetgeen die vervaardigers zal helpen om onmiddellijk na het vervallen van de bescherming effectief te kunnen concurreren in de Unie (“EU day-one entry”). (45) In die specifieke en beperkte omstandigheden, en teneinde gelijke spelregels voor in de Unie gevestigde vervaardigers en vervaardigers in derde landen te bewerkstelligen, past het te voorzien in een uitzondering op de dient de overeenkomstig Verordening (EU) 2019/933 door een certificaat verleende bescherming te worden beperkt zodat de mogelijkheid wordt geboden voor de vervaardiging van een product of een geneesmiddel dat dit product bevat, voor met als enig doel uitvoer naar derde landen of het in voorraad hebben en voor en aanverwante handelingen in de Unie die strikt noodzakelijk zijn voor die de vervaardiging of voor de feitelijke uitvoer of het feitelijk in voorraad hebben (“aanverwante handelingen”) zelf , indien voor dergelijke handelingen anders de toestemming van de een certificaathouder vereist zou zijn . Die (“aanverwante handelingen”). Aanverwante handelingen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op het bezit, de levering, het aanbieden voor levering, de levering, de invoer, het gebruik of de synthese van een werkzame stof voor de vervaardiging van een geneesmiddel . Zij kunnen ook bestaan uit het tijdelijk in voorraad hebben van of reclame maken voor dat dit product bevat, de tijdelijke opslag van het product , of reclame die uitsluitend gericht is op uitvoer naar bestemmingen in derde landen. De De uitzondering moet ook gelden voor aanverwante handelingen die worden verricht door derden die een contractuele relatie met de vervaardiger hebben. [Am. 13] (46) De uitzondering moet gelden voor een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, dat door een certificaat wordt beschermd en moet betrekking hebben op de vervaardiging van dat product dat door het certificaat wordt beschermd op het grondgebied van een lidstaat en op de vervaardiging van het geneesmiddel dat dit product bevat. (47) De uitzondering mag niet gelden voor het in de handel brengen, hetzij rechtstreeks of met een omweg nadat het is uitgevoerd, van een product, of van een geneesmiddel dat dit product bevat, dat werd vervaardigd voor uitvoer naar derde landen of voor het in voorraad hebben met het oog op “EU day-one entry” in een lidstaat waar een certificaat van kracht is; evenmin mag de uitzondering gelden voor de herinvoer van het product, of van het geneesmiddel dat dit product bevat, naar de markt van een lidstaat waarin een certificaat van kracht is. Daarnaast mag de uitzondering niet gelden voor enige handeling of activiteit die tot oogmerk heeft producten, of geneesmiddelen die deze producten bevatten, in de Unie in te voeren louter met het doel deze opnieuw te verpakken en opnieuw uit te voeren. De uitzondering mag evenmin gelden voor het in voorraad hebben van producten, of geneesmiddelen die deze producten bevatten, voor andere dan de in deze verordening genoemde doeleinden. (48) Door de werkingssfeer van de uitzondering te beperken tot de vervaardiging van een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, met het oog op uitvoer buiten de Unie of vervaardiging met het oog op het in voorraad hebben, en tot handelingen die voor die vervaardiging of voor de feitelijke uitvoer of het feitelijk in voorraad hebben noodzakelijk zijn, mag de uitzondering niet conflicteren met de gewone exploitatie van het product, of het geneesmiddel dat dit product bevat, in de lidstaat waar het certificaat van kracht is, namelijk met het centrale exclusieve recht van de certificaathouder om dat product te vervaardigen teneinde het tijdens de duur van het certificaat in de Unie in de handel te brengen. Voorts mag deze uitzondering de legitieme belangen van de certificaathouder niet op onredelijke wijze schaden, terwijl met de legitieme belangen van derden rekening wordt gehouden. (49) De uitzondering moet vergezeld gaan van effectieve en evenredige vrijwaringsmaatregelen om de transparantie te vergroten, om de houder van een certificaat te helpen de bescherming ervan in de Unie te handhaven en de naleving van deze verordening te controleren, en om het gevaar van onrechtmatige omleiding van handelsstromen op de markt van de Unie tijdens de duur van het certificaat te beperken. (50) Teneinde de transparantie en rechtszekerheid beter te waarborgen moet een informatieplicht worden opgelegd aan de vervaardiger, namelijk de in de Unie gevestigde persoon namens wie een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, wordt vervaardigd met het oog op uitvoer of het in voorraad hebben. Die informatieplicht moet ook gelden wanneer de vervaardiging rechtstreeks door de vervaardiger wordt verricht. (51) Het moet de verantwoordelijkheid van de in de Unie gevestigde vervaardiger zijn om na te gaan of in een land van uitvoer geen bescherming bestaat of deze vervallen is, dan wel of die bescherming in dat land aan beperkingen of vrijstellingen onderworpen is. (52) Teneinde de transparantie en rechtszekerheid beter te waarborgen, moeten bepaalde zorgvuldigheidsvereisten aan de vervaardiger worden opgelegd als voorwaarde om gebruik te kunnen maken van de uitzondering. De houder van het betrokken certificaat zal daarom het recht hebben zijn uit hoofde van het certificaat verleende rechten te handhaven, met inachtneming van de algemene verplichting van Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad (13) om geen misbruik te maken van procesrecht. (53) Etikettering in deze verordening moet etiketteringsvoorschriften van derde landen onverlet laten. (54) Iedere handeling die niet valt onder de uitzondering waarin deze verordening voorziet, moet onder de werkingssfeer van de door een certificaat verleende bescherming blijven vallen. Tijdens de duur van het certificaat moet het verboden blijven een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, dat onder de voorwaarden van de uitzondering is vervaardigd, om te leiden naar de markt van de Unie. (55) Deze uitzondering doet geen afbreuk aan andere intellectuele-eigendomsrechten die andere aspecten van een product, of van een geneesmiddel dat dit product bevat, kunnen beschermen. Deze uitzondering doet geen afbreuk aan de toepassing van Uniehandelingen die tot doel hebben inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten te voorkomen en de handhaving ervan te vergemakkelijken, waaronder Richtlijn 2004/48/EG en Verordening (EU) nr. 608/2013 van het Europees Parlement en de Raad (14) . (56) Deze uitzondering doet geen afbreuk aan de voorschriften inzake het unieke identificatiekenmerk als bedoeld in Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad (15) . De vervaardiger moet ervoor zorgen dat elk met het oog op uitvoer vervaardigd geneesmiddel geen actief uniek identificatiekenmerk in de zin van Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/161 van de Commissie (16) draagt, om te waarborgen dat een dergelijk product kan worden geïdentificeerd als het illegaal opnieuw in de Unie zou worden ingevoerd. Het vereiste om een dergelijk actief uniek identificatiekenmerk te dragen, geldt in het kader van die gedelegeerde verordening evenwel voor geneesmiddelen die bestemd zijn om na het vervallen van het overeenkomstige certificaat in een lidstaat in de handel te worden gebracht; het verbod op een uniek identificatiekenmerk is dus niet van toepassing op dergelijke producten. (57) Deze uitzondering doet geen afbreuk aan de toepassing van Richtlijn 2001/83/EG en Verordening (EU) 2019/6, met name de voorschriften betreffende de vergunning voor de vervaardiging van voor uitvoer vervaardigde geneesmiddelen. Dit omvat de naleving van de beginselen en richtsnoeren van goede productiepraktijken voor geneesmiddelen en het gebruik van uitsluitend actieve bestanddelen die in overeenstemming met de goede productiepraktijken voor actieve bestanddelen zijn geproduceerd en gedistribueerd. (58) Om de rechten van de certificaathouders te beschermen, mag de in deze verordening bepaalde uitzondering niet gelden voor een certificaat dat op de datum van inwerkingtreding van Verordening (EU) 2019/933 van het Europees Parlement en de Raad reeds van kracht was. Opdat de rechten van certificaathouders niet al te zeer worden beperkt, moet de uitzondering gelden voor certificaten die op of na de datum van inwerkingtreding van Verordening (EU) 2019/933 worden aangevraagd. Aangezien een certificaat van kracht wordt vanaf het verstrijken van de wettelijke termijn van het basisoctrooi, wat relatief lang na de datum van indiening van de aanvraag voor het certificaat kan zijn, is het gerechtvaardigd dat de in deze verordening opgenomen uitzondering gedurende bepaalde tijd ook betrekking heeft op een certificaat dat vóór de datum van inwerkingtreding van Verordening (EU) 2019/933 is aangevraagd maar vóór die datum nog niet van kracht werd, ongeacht of dat certificaat al dan niet vóór die datum is verleend. De uitzondering was daarom met ingang van 2 juli 2022 van toepassing voor een certificaat dat vanaf de datum van inwerkingtreding van Verordening (EU) 2019/933 van kracht werd. Het concept “bepaalde tijd” voor elk afzonderlijk certificaat dat na de datum van inwerkingtreding van die verordening van kracht wordt, moet ervoor zorgen dat de uitzondering geleidelijk voor een dergelijk certificaat van toepassing wordt, afhankelijk van de datum waarop het van kracht werd en de duur ervan. Een dergelijke toepassing van de uitzondering zou de houder van een verleend certificaat dat uiterlijk op de datum van inwerkingtreding van Verordening (EU) 2019/933 nog niet van kracht was, een redelijke overgangsperiode bieden om zich aan de gewijzigde juridische context aan te passen en zou er tegelijk voor zorgen dat vervaardigers van generieke en biosimilaire geneesmiddelen zonder buitensporige vertraging daadwerkelijk van de uitzondering kunnen gebruikmaken. (59) De uitzondering zou moeten gelden op grond van de datum waarop de aanvraag van een certificaat is ingediend om uniformiteit in de hand te werken en het risico van verschillen te beperken. (60) Met het oog op de transparantie moet een register worden opgezet dat in het kader van de gecentraliseerde procedure als centraal toegangspunt voor informatie over aanvragen voor certificaten kan dienen, met inbegrip van certificaten die op die basis zijn afgegeven door bevoegde nationale autoriteiten, die alle daarmee verband houdende informatie met het Bureau moeten delen. Het register moet in alle officiële talen van de Unie beschikbaar worden gesteld. De in het register opgenomen informatie mag echter niet worden gebruikt in verband met octrooikoppeling en mag niet de basis vormen voor regelgevende of administratieve besluiten met betrekking tot generieke of biosimilaire geneesmiddelen, zoals vergunningen voor het in de handel brengen, prijsstellings- en vergoedingsbesluiten of inschrijvingen in verband met het bestaan van het ABC. [Am. 14] (61) Bij Verordening [ COM(2023) 222 ] (17) wordt een eenvormig aanvullend beschermingscertificaat voor geneesmiddelen ingesteld, dat kan worden aangevraagd voor de lidstaten waar het basisoctrooi eenheidswerking heeft. Het verzoek om een dergelijk eenheidscertificaat kan in een gecombineerde aanvraag voor een certificaat worden ingediend volgens de gecentraliseerde procedure die onder deze verordening valt. In dat geval moet de gecombineerde aanvraag, die beide verzoeken omvat, aan één gecentraliseerde onderzoeksprocedure worden onderworpen. Dubbele bescherming door middel van zowel een eenheidcertificaat als een certificaat dat krachtens deze verordening is verleend, moet worden uitgesloten. (62) Voor de krachtens deze verordening aan het Bureau toevertrouwde taken moet het Bureau zich van alle officiële talen van de Unie bedienen. Het Bureau moet geverifieerde vertalingen van documenten en informatie in een van de officiële talen van de Unie aanvaarden. Het Bureau mag, indien nodig, gebruikmaken van geverifieerde machinevertalingen. (63) Er moet in een financiële regeling worden voorzien om ervoor te zorgen dat de bevoegde nationale autoriteiten die aan de gecentraliseerde procedure deelnemen, voor hun deelname naar behoren worden vergoed. (64) De noodzakelijke opstartkosten in verband met de aan het Bureau opgedragen taken, met inbegrip van de kosten van nieuwe digitale systemen, moeten uit het gecumuleerde begrotingsoverschot van het Bureau worden gefinancierd. (65) Ter aanvulling van bepaalde niet-essentiële onderdelen van deze verordening moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen met betrekking tot: i) de inhoud en de vorm van het beroepschrift en de inhoud en de vorm van de beslissing van de kamers van beroep, ii) de nadere bijzonderheden betreffende de organisatie van de kamers van beroep in procedures betreffende certificaten, iii) de nadere regels voor de communicatiemiddelen, met inbegrip van de elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen in de procedure voor het Bureau moeten worden gebruikt en de door het Bureau ter beschikking te stellen formulieren, iv) de nadere regeling van de mondelinge procedure, v) het vaststellen van de nadere regelingen voor de bewijsvoering, vi) het vaststellen van de nadere regels voor de kennisgeving, vii) het specificeren van de details met betrekking tot de berekening en de duur van de termijnen, en viii) het vaststellen van de nadere regelingen voor de hervatting van de procedure. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen plaatsvinden in overeenstemming met de beginselen die in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (18) zijn vastgelegd. Met name om gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen te waarborgen, ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen bezighouden. (66) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze verordening te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend wat betreft: i) de te gebruiken aanvraagformulieren; ii) regels betreffende de procedures voor de indiening en de procedures voor de behandeling van gecentraliseerde aanvragen en de opstelling van onderzoeksadviezen door de onderzoekspanels, alsmede voor het uitbrengen van onderzoeksadviezen door het Bureau, iii) de criteria voor de wijze waarop de onderzoekspanels moeten worden opgezet en de criteria voor de selectie van onderzoekers, iv) de bedragen van de aan het Bureau te betalen taksen, v) de maximumtarieven voor de kosten die essentieel zijn voor de procedure en daadwerkelijk door de in het gelijk gestelde partij zijn gemaakt, en vi) de regels inzake de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de bedragen van deze overmakingen en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de deelname van de bevoegde nationale autoriteiten. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (19) . (67) De Commissie moet regelmatig een evaluatie van deze verordening uitvoeren, met name om het effect van de uitzondering op het concurrentievermogen van de farmaceutische sector van de Unie te beoordelen. Die evaluatie moet enerzijds rekening houden met de uitvoer naar bestemmingen buiten de Unie en anderzijds met het effect van het in voorraad hebben op een snellere toegang van generieke en met name biosimilaire geneesmiddelen tot de markten van de Unie, zo snel mogelijk na het vervallen van een certificaat. Deze regelmatige evaluatie moet ook betrekking hebben op de effecten van deze uitzondering op de vervaardiging van generieke en biosimilaire geneesmiddelen in de Unie door in de Unie gevestigde vervaardigers van generieke en biosimilaire geneesmiddelen. In dit verband is het belangrijk na te gaan of vervaardiging die voorheen buiten de Unie plaatsvond, naar het grondgebied van de Unie wordt verplaatst. De evaluatie moet met name de doelmatigheid van de uitzondering toetsen in het licht van de doelstelling opnieuw te zorgen voor gelijke spelregels voor de vervaardigers van generieke en biosimilaire geneesmiddelen in de Unie. Ook moet de evaluatie het effect van de uitzondering op onderzoek naar en productie van innovatieve geneesmiddelen in de Unie door certificaathouders worden onderzocht en moet er worden gekeken naar het evenwicht tussen de verschillende belangen die er spelen, met name wat betreft de volksgezondheid, de overheidsuitgaven en, in die context, de toegang tot geneesmiddelen in de Unie. Ook moet worden onderzocht of de vastgestelde periode wat betreft het vervaardigen van generieke en biosimilaire geneesmiddelen met het oog op het in voorraad hebben voldoende is om de doelstelling van “EU day-one entry”, met inbegrip van de effecten daarvan op de volksgezondheid, te verwezenlijken. De Commissie moet ook de gecentraliseerde procedure regelmatig evalueren. (68) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“het Handvest”) erkende beginselen in acht. De voorschriften in deze verordening moeten in overeenstemming met deze rechten en beginselen worden uitgelegd en toegepast. Met name beoogt de verordening het waarborgen van de volledige eerbiediging van het recht op eigendom en het recht op gezondheidszorg en het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel van de artikelen 17, 35 en 47 van het Handvest. Deze verordening moet de kernrechten van het certificaat in stand houden door de in deze verordening bepaalde uitzondering te beperken tot de vervaardiging van een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, uitsluitend met het oog op uitvoer buiten de Unie of op het in voorraad hebben gedurende een beperkte periode met het oog op toetreding tot de markt van de Unie na het vervallen van de bescherming, en tot de handelingen die strikt noodzakelijk zijn voor die vervaardiging of voor de feitelijke uitvoer of het feitelijk in voorraad hebben. In het licht van die grondrechten en beginselen gaat de in deze verordening bepaalde uitzondering niet verder dan wat nodig en passend is in het licht van de algemene doelstelling van deze verordening, namelijk het bevorderen van het concurrentievermogen van de Unie door delokalisatie te voorkomen en in de Unie gevestigde vervaardigers van generieke en biosimilaire geneesmiddelen in staat te stellen te concurreren, enerzijds op snel groeiende mondiale markten waar geen bescherming bestaat of deze reeds vervallen is, en anderzijds op de markt van de Unie nadat het certificaat vervallen is. Bovendien is de schrapping van de mogelijkheid om bij een bevoegde nationale autoriteit een nationale aanvraag voor een certificaat in te dienen, wanneer aan de vereisten voor het gebruik van de gecentraliseerde procedure is voldaan, evenredig in het licht van het risico op verschillen. Wanneer de vereisten niet van toepassing zijn, kunnen nationale aanvragen nog steeds worden ingediend. (69) De invoering van een gecentraliseerde procedure voor de afgifte van certificaten mag op geen enkele wijze afbreuk doen aan de nationale aanvragen voor certificaten die bij de bevoegde nationale autoriteiten nog in behandeling zijn, noch aan de certificaten die op basis van nationale aanvragen zijn afgegeven. (70) Daar de doelstellingen van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege een uniforme toepassing van de regels en procedures in de hele Unie, beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken. (71) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (20) , en heeft op XXX [PB, gelieve verwijzing in te voegen zodra deze beschikbaar is] advies uitgebracht. (72) Er moet worden voorzien in passende regelingen met het oog op een soepele overgang van de regels van Verordening (EG) nr. 469/2009 naar de regels van deze verordening. Om het Bureau voldoende tijd te geven om de gecentraliseerde procedure uit te voeren en in te leiden, moeten de bepalingen inzake gecentraliseerde aanvragen van toepassing zijn met ingang van [PB – datum invoegen - één jaar na de inwerkingtreding van deze verordening], HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Onderwerp Deze verordening stelt regels vast betreffende het aanvullende beschermingscertificaat (hierna “het certificaat”) voor geneesmiddelen die op het grondgebied van een lidstaat door een octrooi beschermd zijn en die, voordat ze in de handel worden gebracht, als geneesmiddel aan een administratieve vergunningsprocedure onderworpen zijn overeenkomstig Richtlijn 2001/83/EG [726] , Verordening (EG) nr. 726/2004 of Verordening (EU) 2019/6. Artikel 2 Definities In deze verordening wordt verstaan onder: 1) “geneesmiddel”: elke enkelvoudige of samengestelde substantie, aangediend als hebbende therapeutische of profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekten bij mens of dier, alsmede elke enkelvoudige of samengestelde substantie die aan mens of dier toegediend kan worden teneinde een medische diagnose te stellen of om organische functies bij mens of dier te herstellen, te verbeteren of te wijzigen; 2) “product”: de werkzame stof of de samenstelling van werkzame stoffen van een geneesmiddel; 3) “basisoctrooi”: een octrooi waardoor een product als zodanig dan wel een werkwijze voor de verkrijging van een product of een toepassing van een product beschermd wordt en dat door de houder ervan aangewezen wordt met het oog op de procedure voor de verkrijging van een certificaat; 4) “aanvraag voor verlenging van de duur”: de aanvraag voor verlenging van de duur van een reeds verleend certificaat ingevolge artikel 13, lid 3, van deze verordening en artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006 (21) ; 5) “vervaardiger”: de in de Unie gevestigde persoon namens wie een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, wordt vervaardigd met het oog op uitvoer naar derde landen of met het oog op het in voorraad hebben; 6) “nationale aanvraag”: een aanvraag voor een certificaat die overeenkomstig artikel 9 bij een bevoegde nationale autoriteit wordt ingediend; 7) “gecentraliseerde aanvraag”: een overeenkomstig artikel 20 bij het Bureau ingediende aanvraag met het oog op de afgifte van certificaten in de aangewezen lidstaten voor het in de aanvraag vermelde product; 8) “gecentraliseerde aanvraag voor verlenging van de duur”: de aanvraag voor verlenging van de duur van het certificaat overeenkomstig artikel 30 van deze verordening en artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006; 9) “aangewezen lidstaat”: de lidstaat waarvoor een certificaat wordt aangevraagd in het kader van de gecentraliseerde onderzoeksprocedure van hoofdstuk III, zoals vermeld in de gecentraliseerde aanvraag voor een certificaat; 10) “Europees octrooi”: een octrooi dat door het Europees Octrooibureau (“EOB”) volgens de regels en procedures zoals vastgelegd in het Europees Octrooiverdrag (“EOV”) (22) is verleend; 11) “eenheidsoctrooi”: een Europees octrooi dat eenheidswerking geniet in de lidstaten die deelnemen aan de nauwere samenwerking als bedoeld in Verordening (EU) nr. 1257/2012; 12) “bevoegde nationale autoriteit”: de nationale autoriteit die in een bepaalde lidstaat bevoegd is certificaten af te geven en aanvragen voor certificaten af te wijzen, als bedoeld in artikel 9, lid 1 ; 12 bis) “economisch verbonden”: met betrekking tot verschillende houders van twee of meer basisoctrooien die hetzelfde product beschermen, het feit dat één houder, direct of indirect via een of meerdere tussenpersonen, zeggenschap heeft over, onder zeggenschap staat van of onder gezamenlijke zeggenschap staat van een andere houder. [Am. 15] Hoofdstuk II Nationale aanvragen van een certificaat Artikel 3 Voorwaarden voor de verkrijging van het certificaat 1. Het certificaat wordt afgegeven indien in de lidstaat waar de in artikel 7 bedoelde aanvraag wordt ingediend, op de datum van die aanvraag alle volgende voorwaarden zijn vervuld: a) het product wordt beschermd door een van kracht zijnde basisoctrooi; b) voor het product is een van kracht zijnde vergunning voor het in de handel brengen als geneesmiddel verkregen overeenkomstig Richtlijn 2001/83/EG Richtlijn .../... [ 2023/0132(COD) ] , Verordening (EG) nr. 726/2004of Verordening (EU) 2019/6, naargelang van het geval; [Am. 16] c) voor het product is niet eerder een certificaat verkregen; d) de in punt b) genoemde vergunning is de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als geneesmiddel. 2. In afwijking van lid 1 wordt in een lidstaat op basis van een nationale aanvraag geen certificaat uit hoofde van dit hoofdstuk afgegeven indien aan de vereisten van artikel 20, lid 1, is voldaan voor de indiening van een gecentraliseerde aanvraag waarin die lidstaat zou worden aangewezen. 3. Aan de houder van meerdere octrooien voor hetzelfde product kunnen niet meerdere certificaten voor dit product worden toegekend. Wanneer voor hetzelfde product twee of meer aanvragen van twee of meer houders van verschillende octrooien aanhangig zijn, kan echter aan elk van deze octrooihouders een certificaat voor dat product worden afgegeven voor zover zij geen economische banden hebben. Hetzelfde principe geldt mutatis mutandis voor door de houder ingediende aanvragen voor hetzelfde product waarvoor reeds een of meer certificaten of eenheidscertificaten zijn afgegeven aan verschillende houders van verschillende octrooien. [Am. 17] Artikel 4 Reikwijdte van de bescherming Binnen de grenzen van de door het basisoctrooi verleende bescherming strekt de door het certificaat verleende bescherming zich alleen uit tot het product dat valt onder de vergunning voor het in de handel brengen van het overeenkomstige geneesmiddel, voor ieder gebruik van het product als geneesmiddel, waarvoor vergunning is gegeven vóór de vervaldatum van het certificaat. Artikel 5 Gevolgen van het certificaat 1. Het certificaat verleent dezelfde rechten als die welke door het basisoctrooi worden verleend en het is onderworpen aan dezelfde beperkingen en verplichtingen. 2. In afwijking van lid 1 en overeenkomstig Verordening (EU) .../... [ 2023/0130(COD) ] verleent het certificaat geen bescherming tegen bepaalde handelingen waarvoor anders de toestemming van de certificaathouder vereist zou zijn, indien aan alle alle van de volgende voorwaarden is voldaan: [Am. 18] a) de handelingen omvatten de volgende: i) de vervaardiging van een product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, met het oog op uitvoer naar derde landen; of [Am. 19] ii) een aanverwante handeling die strikt noodzakelijk is voor de in punt i) bedoelde die vervaardiging, in de Unie, of voor de feitelijke uitvoer zelf ; of [Am. 20] iii) de vervaardiging, niet eerder dan zes maanden vóór het certificaat vervalt, van een product of een geneesmiddel dat dit product bevat, met het oog op het in voorraad hebben ervan in de lidstaat waar het is vervaardigd, om dat product, of een geneesmiddel dat dit product bevat, in de lidstaten in de handel te brengen nadat het overeenkomstige certificaat is vervallen; of [Am. 21] iv) een aanverwante handeling die strikt noodzakelijk is voor dein punt iii) bedoelde vervaardiging, in de Unie, of voor het feitelijk in voorraad hebben zelf , mits die aanverwante handeling niet eerder wordt uitgevoerd dan zes maanden vóór het certificaat vervalt; [Am. 22] b) de vervaardiger meldt de in lid 5 bedoelde informatie op passende en gedocumenteerde wijze aan de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit in de lidstaat waar de vervaardiging zal plaatsvinden, en verstrekt die informatie op passende en gedocumenteerde wijze aan de certificaathouder, uiterlijk drie maanden voordat de vervaardiging in die lidstaat van start gaat of, indien dit eerder is, uiterlijk drie maanden vóór de eerste aan die vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling die anders op grond van de door een certificaat verleende bescherming verboden zou zijn; c) als de in lid 5 van dit artikel bedoelde informatie wijzigt, stelt de vervaardiger de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit in kennis en informeert hij de certificaathouder, voordat die wijzigingen van kracht worden; d) in het geval van producten, of geneesmiddelen die deze producten bevatten, die met het oog op uitvoer naar derde landen zijn vervaardigd, zorgt de vervaardiger ervoor dat er een logo in de in bijlage II vastgestelde vorm wordt aangebracht op de buitenverpakking van het product, of het geneesmiddel dat dit product bevat, bedoeld in punt a), i), van dit lid, en zo mogelijk op de primaire verpakking; e) de vervaardiger voldoet aan lid 9 van dit artikel en, indien van toepassing, aan artikel 12, lid 2. 3. Lid 2 geldt niet voor een handeling of activiteit die wordt verricht om producten, of geneesmiddelen die deze producten bevatten, in de Unie in te voeren louter met het doel deze opnieuw te verpakken, opnieuw uit te voeren of op te slaan. 4. De aan de certificaathouder voor de toepassing van lid 2, punten b) en c) verstrekte informatie wordt uitsluitend gebruikt om na te gaan of aan de vereisten van deze verordening is voldaan en om, in voorkomend geval, gerechtelijke procedures in te leiden in geval van niet-naleving. 5. Voor de toepassing van lid 2, punt b), verstrekt de vervaardiger de volgende informatie: a) naam en adres van de vervaardiger; b) vermelding of de vervaardiging bestemd is voor uitvoer, voor het in voorraad hebben, of voor zowel uitvoer als het in voorraad hebben; c) de lidstaat waar de vervaardiging en, indien van toepassing, ook het in voorraad hebben, zal plaatsvinden en de lidstaat waar de eerste aan die vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling, in voorkomend geval, zal plaatsvinden; d) het nummer van het certificaat dat in de lidstaat van vervaardiging is verleend en het nummer van het certificaat dat in de lidstaat van de eerste aan die vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling, in voorkomend geval, is verleend; e) voor geneesmiddelen die naar derde landen worden uitgevoerd, het referentienummer van de vergunning voor het in de handel brengen of van het equivalent van een dergelijke vergunning in elk derde land van uitvoer, zodra dit publiek beschikbaar is. 6. Voor de melding aan de autoriteit op grond van lid 2, punten b) en c), gebruikt de vervaardiger het standaardmeldingsformulier dat is opgenomen in bijlage III. 7. Het niet verstrekken van de informatie als bedoeld in lid 5, punt e), ten aanzien van een derde land heeft alleen gevolgen voor de uitvoer naar dat derde land, en die uitvoer komt niet in aanmerking voor de uitzondering van lid 2. 8. De vervaardiger zorgt ervoor dat op de op grond van lid 2, punt a), i), vervaardigde geneesmiddelen geen actief uniek identificatiekenmerk in de zin van Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/161 is aangebracht. 9. De vervaardiger zorgt er met passende en gedocumenteerde middelen voor dat eenieder die een contractuele relatie heeft met de vervaardiger die onder lid 2, punt a), vallende handelingen verricht, er volledig van op de hoogte is gebracht dat en zich bewust is van alle volgende elementen: a) die handelingen zijn onderworpen aan lid 2; b) het in de handel brengen, invoeren of herinvoeren van het in lid 2, punt a), i), bedoelde product of geneesmiddel dat dit product bevat, of het in de handel brengen van het in lid 2, punt a), iii), bedoelde product of geneesmiddel dat dit product bevat, zou inbreuk kunnen maken op het in dat lid bedoelde certificaat indien en zolang dat certificaat van toepassing is. 10. Lid 2 is van toepassing op certificaten die op of na 1 juli 2019 worden aangevraagd. Lid 2 is ook van toepassing op certificaten die vóór 1 juli 2019 zijn aangevraagd en die van kracht worden op of na die datum. Lid 2 is pas met ingang van 2 juli 2022 van toepassing op dergelijke certificaten. Lid 2 is niet van toepassing op certificaten die vóór 1 juli 2019 van kracht zijn geworden. Artikel 6 Recht op het certificaat 1. Het recht op het certificaat geldt voor de houder van het basisoctrooi of voor de rechtsopvolger van die houder. 2. Niettegenstaande lid 1 wordt, wanneer een basisoctrooi is verleend voor een product waarvoor een vergunning door een derde wordt gehouden, een certificaat voor dat product niet zonder toestemming van die derde aan de houder van het basisoctrooi afgegeven. Artikel 7 Aanvraag van het certificaat 1. Het certificaat moet worden aangevraagd binnen een termijn van zes maanden, te rekenen vanaf de datum waarop het product als geneesmiddel de in artikel 3, lid 1, punt b), vermelde vergunning voor het in de handel brengen heeft verkregen. 2. Niettegenstaande lid 1 moet het certificaat, wanneer de vergunning voor het in de handel brengen wordt afgegeven vóór de afgifte van het basisoctrooi, worden aangevraagd binnen een termijn van zes maanden, te rekenen vanaf de datum van afgifte van het octrooi. 3. De aanvraag voor verlenging van de duur kan worden ingediend op het tijdstip waarop de aanvraag voor een certificaat wordt ingediend of wanneer de aanvraag voor het certificaat in behandeling is en er wordt voldaan aan de passende voorschriften van respectievelijk artikel 8, lid 1, punt d), of artikel 8, lid 2. 4. De aanvraag voor verlenging van de duur van een reeds verleend certificaat moet uiterlijk twee jaar voordat het certificaat vervalt, worden ingediend. Artikel 8 Inhoud van de aanvraag voor een certificaat 1. De aanvraag voor een certificaat moet het volgende bevatten: a) een verzoek om afgifte van het certificaat, waarin ten minste worden vermeld: i) naam en adres van de aanvrager; ii) indien de aanvrager een gemachtigde heeft aangewezen, naam en adres van die gemachtigde; iii) nummer van het basisoctrooi en titel van de uitvinding; iv) nummer en datum van afgifte van de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product overeenkomstig artikel 3, lid 1, punt b), alsmede, zo dit niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie is, het nummer en de datum van de laatstgenoemde vergunning; b) een afschrift van de vergunning voor het in de handel brengen, als genoemd in artikel 3, lid 1, punt b), waarin het product geïdentificeerd is en die ten minste het nummer en de datum van de vergunning bevat, alsook een samenvatting van de kenmerken van het product zoals bedoeld in artikel 11 van Richtlijn 2001/83/EG of artikel 35 van Verordening (EU) 2019/6; c) wanneer de in punt b) bedoelde vergunning niet de eerste vergunning voor het in de handel brengen van het product als geneesmiddel in de Unie is, vermelding van de chemische aanduiding van het product waarvoor aldus vergunning is verleend, en van de wettelijke bepaling krachtens welke deze vergunningsprocedure heeft plaatsgehad, alsmede een afschrift van de bekendmaking van de vergunning in het officiële publicatieblad of, bij ontstentenis van een dergelijke publicatie, van enig ander document dat het bewijs levert van de afgifte van de vergunning, de datum ervan en de identiteit van het aldus toegelaten product; d) indien de aanvraag voor een certificaat voor een geneesmiddel een verzoek om verlenging van de duur omvat: i) een afschrift van de verklaring dat wordt voldaan aan een voltooid goedgekeurd plan voor pediatrisch onderzoek als bedoeld in artikel 36, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1901/2006; ii) zo nodig, naast het in punt b) bedoelde afschrift van de vergunning voor het in de handel brengen, het bewijs dat de aanvrager in het bezit is van de vergunningen om het product in alle andere lidstaten in de handel te brengen als bedoeld in artikel 36, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1901/2006; d bis) in voorkomend geval, de toestemming van de derde als bedoeld in artikel 6, lid 2, van deze verordening; [Am. 23] d ter) informatie over alle rechtstreekse financiële overheidssteun die is ontvangen voor onderzoek in verband met de ontwikkeling van het product. [Am. 24] 2. Indien een aanvraag voor een certificaat in behandeling is, omvat de aanvraag voor verlenging van de duur overeenkomstig artikel 7, lid 3, de in lid 1, punt d), van dit artikel bedoelde gegevens, alsmede een verwijzing naar de reeds ingediende aanvraag voor een certificaat. 3. De aanvraag voor verlenging van de duur van een reeds verleend certificaat omvat de in lid 1, punt d), bedoelde gegevens, alsmede een afschrift van het reeds verleende certificaat. 4. De lidstaten kunnen voorschrijven dat er voor de aanvraag voor een certificaat en voor de aanvraag voor verlenging van de duur van een certificaat een taks wordt betaald. Artikel 9 Indiening van de aanvraag voor het certificaat 1. De aanvraag voor het certificaat moet worden ingediend bij de bevoegde dienst voor de industriële eigendom van de lidstaat waarin of waarvoor het basisoctrooi is afgegeven en de in artikel 3, lid 1, punt b), bedoelde vergunning voor het in de handel brengen is verkregen, tenzij de lidstaat hiertoe een andere instantie aanwijst. De aanvraag voor verlenging van de duur van een reeds verleend certificaat moet worden ingediend bij de bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat. 2. De in lid 1 bedoelde autoriteit maakt bekend dat een certificaat is aangevraagd. De bekendmaking geschiedt in de vorm van een mededeling die alle volgende gegevens moet bevatten: a) naam en adres van de aanvrager; b) nummer van het basisoctrooi; c) titel van de uitvinding; d) nummer en datum van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunning voor het in de handel brengen, alsmede het door de vergunning geïdentificeerde product; e) indien van toepassing, nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie; f) indien van toepassing, een vermelding dat de aanvraag een aanvraag voor verlenging van de duur omvat. 3. Lid 2 is van toepassing op de kennisgeving van de indiening van een aanvraag voor verlenging van de duur van een reeds afgegeven certificaat of wanneer een aanvraag voor een certificaat in behandeling is. De kennisgeving bevat bovendien een vermelding van de aanvraag voor verlenging van de duur van het certificaat. Artikel 10 Afgifte van het certificaat of afwijzing van de aanvraag voor het certificaat 1. Wanneer de aanvraag voor het certificaat en het product waarop de aanvraag betrekking heeft, aan de in dit hoofdstuk vervatte voorwaarden voldoen, geeft de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit het certificaat af. 2. Onverminderd het bepaalde in lid 3 van dit artikel, wijst de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit de aanvraag voor een certificaat af, indien de aanvraag of het product waarop de aanvraag betrekking heeft, niet voldoet aan de in dit hoofdstuk vervatte voorwaarden. 3. Indien de aanvraag voor een certificaat niet voldoet aan de in artikel 8 genoemde vereisten, verzoekt de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit de aanvrager om binnen de hem gegeven termijn de vastgestelde gebreken te herstellen of het verschuldigde bedrag te voldoen. 4. Indien niet binnen de voorgeschreven termijn overeenkomstig het in lid 3 bedoelde verzoek de vastgestelde gebreken zijn hersteld of alsnog is betaald, wordt de aanvraag verworpen. 5. De lidstaten kunnen voorschrijven dat de afgifte van het certificaat door de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit, zonder onderzoek van de in artikel 3, lid 1, punten c) en d), vastgelegde voorwaarden plaatsvindt. 6. De leden 1 tot en met 4 zijn van overeenkomstige toepassing op de aanvraag voor een verlenging van de duur. Artikel 11 Publicatie 1. De in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit maakt zo spoedig mogelijk zonder onnodige vertraging bekend dat een certificaat is verleend , waarbij alle . De bekendmaking geschiedt in de vorm van een mededeling die alle volgende gegevens moeten worden vermeld moet bevatten : [Am. 25] a) naam en adres van de houder van het certificaat; b) nummer van het basisoctrooi; c) titel van de uitvinding; d) nummer en datum van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunning voor het in de handel brengen, alsmede het door de vergunning geïdentificeerde product; e) indien van toepassing, nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie; f) duur van het certificaat ; f bis) informatie over alle rechtstreekse financiële overheidssteun die is ontvangen voor onderzoek in verband met de ontwikkeling van het product. [Am. 26] 2. De in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit maakt zo spoedig mogelijk bekend dat de aanvraag van een certificaat is afgewezen, waarbij ten minste de in artikel 9, lid 2, bedoelde gegevens moeten worden vermeld. 3. De leden 1 en 2 zijn van toepassing op de kennisgeving van het feit dat er een verlenging van de duur van een certificaat is toegekend of van het feit dat de aanvraag voor verlenging is afgewezen. 4. De in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit maakt de in artikel 5, lid 5, opgesomde informatie zo spoedig mogelijk bekend, samen met de datum van melding van die informatie. Zij maakt ook zo spoedig mogelijk alle wijzigingen in deze overeenkomstig artikel 5, lid 2, punt c), gemelde informatie bekend. Artikel 12 Taksen 1. De lidstaten kunnen voorschrijven dat voor het certificaat jaarlijks een taks moet worden betaald. 2. De lidstaten kunnen voorschrijven dat voor meldingen als bedoeld in artikel 5, lid 2, punten b) en c), een taks moet worden betaald. Artikel 13 Duur van het certificaat 1. Het certificaat geldt vanaf het verstrijken van de wettelijke duur van het basisoctrooi, voor een duur die gelijk is aan de periode die is verstreken tussen de datum van de aanvraag voor het basisoctrooi en de datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie, verminderd met een periode van vijf jaar. 2. Niettegenstaande het bepaalde in lid 1 kan de duur van het certificaat ten hoogste vijf jaar bedragen, gerekend vanaf de datum waarop het is ingegaan. 3. De in de leden 1 en 2 van dit artikel vermelde termijnen worden met zes maanden verlengd indien artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006 wordt toegepast. De duur van de in lid 1 van dat artikel genoemde termijn kan in dat geval slechts eenmaal worden verlengd. Artikel 14 Verval van het certificaat Het certificaat vervalt in de volgende gevallen: a) aan het einde van de in artikel 13 genoemde duur; b) indien de houder van het certificaat er afstand van doet; c) indien de op grond van artikel 12 vastgestelde jaarlijkse taks niet tijdig is voldaan; d) indien en zolang als het door het certificaat beschermde product ten gevolge van intrekking van de desbetreffende vergunning of vergunningen voor het in de handel brengen overeenkomstig Richtlijn 2001/83/EG of Verordening (EU) 2019/6 niet meer in de handel mag worden gebracht. Ten behoeve van punt d) kan de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit ambtshalve of op verzoek van een derde over het verval van het certificaat beslissen. Artikel 15 Nietigheid van het certificaat 1. Het certificaat is nietig in de volgende gevallen: a) het certificaat is in strijd met artikel 3 of artikel 6, lid 2, afgegeven; [Am. 27] b) het basisoctrooi is vóór de afloop van zijn wettige duur vervallen; c) het basisoctrooi is nietig verklaard of wordt zodanig beperkt dat het product waarvoor het certificaat is afgegeven, niet meer onder de conclusies van het basisoctrooi valt, of indien er na verval van het basisoctrooi nietigheidsgronden bestaan die nietigverklaring of beperking gerechtvaardigd zouden hebben. 2. Eenieder kan een verzoek of een vordering tot nietigverklaring van het certificaat instellen bij de instantie die krachtens de nationale wetgeving bevoegd is het overeenkomstige basisoctrooi nietig te verklaren, of bij een bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat. Artikel 16 Intrekking van een verlenging van de duur van een certificaat voor een geneesmiddel 1. De verlenging van de duur kan worden ingetrokken indien zij werd toegekend in strijd met artikel 36 van Verordening (EG) nr. 1901/2006. 2. Eenieder kan een aanvraag indienen voor intrekking van de verlenging van de duur die in het kader van dit hoofdstuk is toegekend, bij de instantie die krachtens het nationaal recht verantwoordelijk is voor de intrekking van het overeenkomstige basisoctrooi of bij een bevoegde rechterlijke instantie van een lidstaat . [Am. 28] Artikel 17 Publicatie van het verval of de nietigheid 1. Indien het certificaat krachtens artikel 14, punt b), c) of d) vervalt of overeenkomstig artikel 15 nietig is, maakt de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit dit bekend. 2. Indien de verlenging van de duur wordt ingetrokken overeenkomstig artikel 16, wordt dit door de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit bekendgemaakt. Artikel 18 Rechtsmiddelen 1. Tegen de door de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit of door de in artikel 15, lid 2, en artikel 16, lid 2, bedoelde instanties uit hoofde van dit hoofdstuk genomen besluiten staan dezelfde rechtsmiddelen open als die waarin de nationale wetgeving tegen soortgelijke besluiten op het gebied van nationale octrooien voorziet. 2. Tegen het besluit tot afgifte van het certificaat kan beroep worden ingesteld, strekkende tot verlenging van de duur van het certificaat indien de datum van de eerste vergunning voor het in de Unie in de handel brengen, zoals opgenomen in de aanvraag voor een certificaat als bedoeld in artikel 8, niet juist is. 2 bis. Gedurende de gehele beroepsprocedure wordt volledige transparantie gewaarborgd en de oppositieprocedure is, zo vaak als mogelijk, openbaar. [Am. 29] Artikel 19 Procedure 1. Voor zover deze verordening geen procedurebepalingen bevat, gelden voor het certificaat de procedurebepalingen die uit hoofde van de nationale wetgeving op het desbetreffende basisoctrooi van toepassing zijn, tenzij de nationale wetgeving met betrekking tot certificaten specifieke procedurebepalingen bevat. 2. Niettegenstaande lid 1 kan tegen het afgeven van een certificaat geen oppositieprocedure ingesteld worden. Hoofdstuk III Gecentraliseerde procedure voor certificaten Artikel 20 Toepassingsgebied van de gecentraliseerde aanvraag 1. Wanneer het basisoctrooi een Europees octrooi is, met inbegrip van een eenheidsoctrooi, en de vergunning voor het in de handel brengen van het product in voorkomend geval, overeenkomstig Richtlijn .../... [ 2023/0132(COD) ], volgens de gecentraliseerde procedure van Verordening (EG) nr. 726/2004 of Verordening (EU) 2019/6 is verleend, is de procedure van dit hoofdstuk van toepassing. [Am. 30] 2. Wanneer aan de voorwaarden van lid 1 is voldaan, is het in de lidstaten waar dat basisoctrooi van kracht is, verboden voor hetzelfde product een nationale aanvraag in te dienen. 3. Een gecentraliseerde aanvraag wordt ingediend bij het bij artikel 2 van Verordening (EU) 2017/1001 opgerichte Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (“het Bureau”). 4. Op gecentraliseerde aanvragen zijn de artikelen 1 tot en met 7 en 13 tot en met 18 van toepassing. 5. De gecentraliseerde aanvraag wordt ingediend door middel van een specifiek aanvraagformulier. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met voorschriften voor het aanvraagformulier dat moet worden gebruikt voor het indienen van een gecentraliseerde aanvraag. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 56 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 21 Inhoud van de gecentraliseerde aanvraag De gecentraliseerde aanvraag bevat het volgende: a) de aanwijzing van de lidstaten waar certificaten in het kader van de gecentraliseerde procedure worden aangevraagd; b) de in artikel 8, lid 1, bedoelde informatie. Artikel 22 Toetsing van de ontvankelijkheid van een gecentraliseerde aanvraag 1. Het Bureau onderzoekt het volgende: a) of de gecentraliseerde aanvraag voldoet aan artikel 21; b) of de gecentraliseerde aanvraag voldoet aan artikel 7; c) of de in artikel 34, lid 1, bedoelde indieningstaks binnen de gestelde termijn is betaald. 2. Als de gecentraliseerde aanvraag niet voldoet aan de in lid 1 bedoelde vereisten, verzoekt het Bureau de aanvrager de nodige maatregelen te nemen om aan deze vereisten te voldoen, en stelt het een termijn vast waarbinnen aan die vereisten moet worden voldaan. 3. Als de in lid 1, punt c), bedoelde taks niet of niet volledig is betaald, stelt het Bureau de aanvrager daarvan in kennis. 4. Als de aanvrager niet binnen de in lid 2 bedoelde termijn aan de in lid 1 bedoelde vereisten voldoet, wijst het Bureau de aanvraag af. Artikel 23 Bekendmaking van de gecentraliseerde aanvraag Indien de gecentraliseerde aanvraag voldoet aan artikel 22 of indien een aanvraag tot verlenging van de duur van certificaten voldoet aan artikel 33, lid 2, maakt het Bureau de aanvraag onmiddellijk of uiterlijk vijf werkdagen later bekend in het register. [Am. 31] Artikel 24 Behandeling van de gecentraliseerde aanvraag 1. Het Bureau beoordeelt de aanvraag op basis van alle voorwaarden van artikel 3, leden 1 en 3, en artikel 6, lid 2 lid 1 , voor elk van de aangewezen lidstaten. [Am. 32] 2. Als de gecentraliseerde aanvraag voor een certificaat en het product waarop het betrekking heeft, ten aanzien van alle of sommige van de aangewezen lidstaten in overeenstemming zijn met artikel 3, leden 1 en 3, en artikel 6, lid 2 lid 1 , brengt het Bureau ten aanzien van deze lidstaten een met redenen omkleed positief advies uit. Het Bureau stelt de aanvrager in kennis van dat advies en maakt het advies over het aangewezen register onmiddellijk bekend . [Am. 33] 3. Als de gecentraliseerde aanvraag voor een certificaat en het product waarop het betrekking heeft, ten aanzien van alle of sommige van de aangewezen lidstaten niet in overeenstemming zijn met artikel 3, leden 1 en 3, en artikel 6, lid 2 lid 1 , brengt het Bureau ten aanzien van deze lidstaten een met redenen omkleed negatief advies uit. Het Bureau stelt de aanvrager in kennis van dat advies en maakt het advies over het aangewezen register onmiddellijk bekend . [Am. 34] 4. Het Bureau vertaalt het advies in de officiële talen van alle aangewezen lidstaten. Het Bureau kan daartoe gebruikmaken van geverifieerde machinevertaling. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen tot vaststelling van regels inzake procedures voor het indienen van aanvragen en procedures voor de behandeling van gecentraliseerde aanvragen en de opstelling van adviezen door het onderzoekspanel en voor de uitgifte van adviezen door het Bureau. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 56 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 5 bis. Het Bureau stelt binnen zes maanden na de bekendmaking van de gecentraliseerde aanvraag in het register een onderzoeksadvies vast. Onverminderd de artikelen 25, 26 en 28 van deze verordening kan de aanvrager, wanneer dit om urgente redenen naar behoren gerechtvaardigd is, een verzoek om een versnelde procedure indienen. Indien het verzoek om een versnelde onderzoeksprocedure gerechtvaardigd wordt geacht, stelt het Bureau binnen vier maanden na de bekendmaking van de aanvraag voor een eenheidsoctrooi een onderzoeksadvies vast. [Am. 35] Artikel 25 Opmerkingen van derden 1. Iedere natuurlijke of rechtspersoon kan bij het Bureau schriftelijke opmerkingen indienen over de vraag of het product waarop de aanvraag betrekking heeft, in aanmerking komt voor aanvullende bescherming in een of meer van de daarin aangewezen lidstaten. 2. Een natuurlijke of rechtspersoon die overeenkomstig lid 1 schriftelijke opmerkingen heeft ingediend, is geen partij in de procedure. 3. Opmerkingen van derden worden ingediend binnen drie maanden na de bekendmaking van de gecentraliseerde aanvraag in het register. 3 bis. Wanneer de versnelde procedure overeenkomstig artikel 24, lid 5 bis, van toepassing is, worden binnen zes weken na de bekendmaking van de aanvraag in het register opmerkingen ingediend. [Am. 36] 4. Opmerkingen van derden worden schriftelijk ingediend in een van de officiële talen van de Unie en worden met redenen omkleed. 5. Eventuele opmerkingen van derden worden ter kennis van de aanvrager gebracht. De aanvrager kan binnen een door het Bureau vastgestelde termijn opmerkingen maken over de opmerkingen. Artikel 26 Oppositie 1. Binnen een termijn van twee maanden na de bekendmaking van het advies met betrekking tot een gecentraliseerde aanvraag kan elke persoon (“opposant”) bij het Bureau een bezwaarschrift tegen dat advies indienen. 2. Er kan alleen bezwaar worden ingediend op grond van het feit dat voor een of meer van de aangewezen lidstaten niet is voldaan aan een of meer van de in artikel 3 of artikel 6 genoemde voorwaarden. [Am. 37] 3. Het bezwaar wordt schriftelijk ingediend en met redenen omkleed. Het bezwaar wordt pas geacht te zijn ingediend nadat de oppositietaks is betaald. 4. Het oppositiebezwaarschrift omvat: a) de referenties van de gecentraliseerde aanvraag waartegen bezwaar wordt aangetekend, de naam van de houder ervan en de identificatie van het product; b) de gegevens van de opposant en, in voorkomend geval, van zijn vertegenwoordiger; c) een uiteenzetting van de mate waarin tegen het onderzoeksadvies bezwaar wordt gemaakt en van de gronden waarop het bezwaar is gebaseerd . ; c bis) alle bewijzen waarop de opposant zich beroept ter ondersteuning van de oppositie. [Am. 38] 5. De oppositie wordt onderzocht door een oppositiepanel dat door het Bureau is ingesteld overeenkomstig de regels die van toepassing zijn op de in artikel 28 bedoelde onderzoekspanels. Het oppositiepanel mag echter geen enkele onderzoeker omvatten die eerder betrokken was bij het onderzoekspanel dat de gecentraliseerde aanvraag heeft behandeld. 6. Als het oppositiepanel vaststelt dat het oppositiebezwaarschrift niet voldoet aan de leden 2, 3 of 4, verklaart het de oppositie niet-ontvankelijk en deelt het dit zijn beslissing, alsmede de onderbouwing van deze beslissing, mee aan de opposant, tenzij deze gebreken vóór het verstrijken van de in lid 1 bedoelde termijn voor het indienen van de oppositie zijn verholpen. [Am. 39] 7. De beslissing om een oppositie niet-ontvankelijk te verklaren wordt aan de houder van de gecentraliseerde aanvraag meegedeeld, samen met een kopie van het bezwaarschrift. Een oppositiebezwaarschrift is niet-ontvankelijk wanneer het Bureau in een eerdere procedure met betrekking tot hetzelfde onderwerp en op dezelfde grond ten gronde heeft beslist en de beslissing van het Bureau over dat beroep in kracht van gewijsde is gegaan. 8. Indien de oppositie niet als niet-ontvankelijk wordt afgewezen, zendt het Bureau het oppositiebezwaarschrift onmiddellijk toe aan de aanvrager en maakt het het bekend in het register. Als meerdere oppositiebezwaarschriften zijn ingediend, deelt het Bureau deze onmiddellijk mee aan de andere opposanten. 9. Het Bureau neemt binnen zes maanden een beslissing met een gedetailleerde onderbouwing van die beslissing over de oppositie, tenzij de complexiteit van de zaak een langere termijn vereist. [Am. 40] 9 bis. Wanneer tegen een onderzoeksadvies meerdere opposities zijn ingediend, behandelt het Bureau de opposities gezamenlijk en neemt het één enkele beslissing met betrekking tot alle ingediende opposities. [Am. 41] 10. Als het oppositiepanel van oordeel is dat geen grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, wijst het de oppositie af en stelt het de opposant van zijn beslissing in kennis, en vermeldt het Bureau dit in het register. [Am. 42] 11. Als het oppositiepanel van oordeel is dat ten minste een grond voor oppositie afbreuk doet aan de handhaving van het onderzoeksadvies, geeft het een gewijzigd advies af en vermeldt het Bureau dit in het register. 12. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen voor de procedure voor de indiening en het onderzoek van een oppositie. 12 bis. Tijdens de gehele oppositieprocedure, die waar mogelijk openbaar is, wordt volledige transparantie gewaarborgd. [Am. 43] Artikel 27 Rol van de bevoegde nationale autoriteiten 1. Op verzoek aan het Bureau kan elke bevoegde nationale autoriteit door het Bureau worden aangewezen als een aan de onderzoeksprocedure deelnemend bureau. Zodra overeenkomstig dit artikel een bevoegde nationale autoriteit is aangewezen, wijst die autoriteit een of meer onderzoekers aan die betrokken worden bij de behandeling van een of meer gecentraliseerde aanvragen op basis van hun deskundigheid ter zake en hun ervaring op dat gebied . [Am. 44] 2. Het Bureau en de bevoegde nationale autoriteit sluiten een administratieve overeenkomst voordat die bevoegde nationale autoriteit wordt aangewezen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1. In de overeenkomst worden de rechten en plichten van de partijen gespecificeerd, met name de formele verbintenis van de betrokken bevoegde nationale autoriteit om aan deze verordening te voldoen met betrekking tot de gecentraliseerde onderzoeksprocedure. 3. Het Bureau kan een bevoegde nationale autoriteit aanwijzen als deelnemend bureau als bedoeld in lid 1 voor een periode van vijf jaar. Deze aanstelling kan met termijnen van vijf jaar worden verlengd. 4. Alvorens een bevoegde nationale autoriteit aan te wijzen of haar aanstelling te verlengen, of voordat een dergelijke aanstelling verstrijkt, hoort het Bureau de betrokken bevoegde nationale autoriteit. 5. Elke krachtens dit artikel aangewezen bevoegde nationale autoriteit verstrekt het Bureau een lijst met de individuele onderzoekers die beschikbaar zijn voor deelname aan onderzoeks- en oppositieprocedures. Elke bevoegde nationale autoriteit werkt die lijst bij in geval van wijziging. Artikel 28 Onderzoekspanels 1. De beoordelingen uit hoofde van de artikelen 24, 26 en 33 worden uitgevoerd door een onderzoekspanel, bestaande uit één lid van het Bureau en twee onderzoekers als bedoeld in artikel 27, lid 1, van twee verschillende deelnemende bevoegde nationale autoriteiten. 2. De onderzoekers betrachten onpartijdigheid bij de uitvoering van hun opdracht en maken bij hun aanstelling melding van reële of mogelijke belangenconflicten. 3. Bij de instelling van een onderzoekspanel waarborgt het Bureau het volgende: a) geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus deskundigheid ter zake en voldoende ervaring met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten, waarbij in het bijzonder wordt gewaarborgd dat ten minste één onderzoeker minimaal vijf jaar ervaring heeft met het onderzoeken van octrooien en aanvullende beschermingscertificaten ; [Am. 45] a bis) indien mogelijk, geografisch evenwicht tussen de deelnemende bureaus; [Am. 46] b) er wordt rekening gehouden met de respectieve werklast van de onderzoekers; c) dat er geen er is niet meer dan één onderzoeker die in dienst is van een bevoegde nationale autoriteit die gebruikmaakt van de in artikel 10, lid 5, bedoelde van deze verordening vastgelegde vrijstelling. [Am. 47] 4. Het Bureau publiceert een jaarlijks overzicht van het aantal procedures, met inbegrip van de procedures voor onderzoek, oppositie en beroep, waaraan elke bevoegde nationale autoriteit heeft deelgenomen. 5. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen om de criteria voor de wijze waarop de panels moeten worden ingesteld, en de criteria voor de selectie van onderzoekers te bepalen. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 56 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 29 Rechtsmiddelen 1. Elke partij in een procedure op grond van dit hoofdstuk die nadeel ondervindt van een beslissing van het Bureau, met inbegrip van het uitbrengen van een onderzoeksadvies, kan tegen de beslissing beroep instellen bij de kamers van beroep. 2. De instelling van beroep heeft een schorsende werking. Een beslissing van het Bureau waartegen geen bezwaar is gemaakt, treedt in werking op de dag na het verstrijken van de in lid 3 bedoelde beroepstermijn. 3. Binnen twee maanden na de datum van bekendmaking van de beslissing wordt het beroep bij het Bureau schriftelijk ingesteld. Het beroep wordt pas geacht te zijn ingesteld nadat de beroepstaks is betaald. Bij een beroep wordt binnen vier drie maanden na de bekendmaking van de beslissing een schriftelijke uiteenzetting van de gronden van het beroep , vergezeld van bewijsstukken, ingediend. [Am. 48] 3 bis. Een antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep wordt binnen drie maanden na de datum van de kennisgeving van de gronden van het beroep schriftelijk ingediend. Het Bureau stelt in voorkomend geval een datum vast voor een hoorzitting binnen drie maanden na de indiening van het antwoord op de gronden van het beroep of, indien dit eerder is, binnen zes maanden na de indiening van de gronden van het beroep. Het Bureau neemt een schriftelijke beslissing binnen drie maanden na de hoorzitting of de indiening van het antwoord op de uiteenzetting van de gronden van het beroep, naargelang het geval. [Am. 49] 4. Nadat onderzocht is of het beroep ontvankelijk is, beslissen de kamers van beroep over de gegrondheid van het beroep. 5. Indien een beroep bij de kamers van beroep van het Bureau uitmondt in een beslissing die niet in overeenstemming is met het onderzoeksadvies en wordt teruggezonden naar het Bureau, kan vernietigt of wijzigt de beslissing van de kamers dat advies vernietigen of wijzigen voordat het wordt toegezonden aan de bevoegde nationale autoriteiten van de aangewezen lidstaten. [Am. 50] 6. Beslissingen van de kamers van beroep in beroepsprocedures kunnen binnen twee maanden na de datum van kennisgeving ervan voor het Gerecht van de Europese Unie worden aangevochten wegens schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van het Verdrag betreffende de werking van de EU, schending van deze verordening of van een wettelijk voorschrift inzake de toepassing van de beslissingen of misbruik van bevoegdheid. In de procedure voor de kamer van beroep kan door partijen beroep worden ingesteld, voor zover zij door de beslissing van deze kamer in het ongelijk zijn gesteld. Het Gerecht kan de bestreden beslissing vernietigen of wijzigen. 7. De beslissing van de kamer van beroep treedt in werking op de dag na afloop van de in lid 6 gestelde termijn of, indien binnen deze termijn bij het Gerecht beroep is ingesteld, op de dag na verwerping van dit beroep of afwijzing van de hogere voorziening tegen de beslissing van het Gerecht bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het Bureau neemt de nodige maatregelen ter uitvoering van het arrest van het Gerecht of, in geval van hogere voorziening, van het arrest van het Hof van Justitie. 8. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere bepaling van de inhoud en de vorm van het in lid 3 bedoelde beroepschrift, van de procedure voor de indiening en het onderzoek van een beroep en van de inhoud en de vorm van de beslissing van de kamers van beroep als bedoeld in lid 4. Artikel 30 De kamers van beroep 1. Naast de bevoegdheden die hun bij artikel 165 van Verordening (EU) 2017/1001 zijn verleend, zijn de bij die verordening ingestelde kamers van beroep bevoegd om uitspraak te doen over beroepen tegen beslissingen van het Bureau die op grond van artikel 29, lid 1, zijn genomen. 2. Een kamer van beroep inzake gecentraliseerde aanvragen voor certificaten bestaat uit drie leden, van wie er ten minste twee juridisch gekwalificeerd zijn. Wanneer de kamer van beroep van mening is dat de aard van het beroep zulks vereist, kan zij voor die zaak twee extra leden oproepen. 3. Er is geen grote kamer als bedoeld in artikel 165, leden 2, 3 en 4, en artikel 167, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 in zaken met betrekking tot gecentraliseerde aanvragen voor certificaten. Besluiten van één enkel lid als bedoeld in artikel 165, lid 2, van Verordening (EU) 2017/1001 zijn niet mogelijk. 4. De leden van de kamers van beroep inzake gecentraliseerde certificaataanvragen worden benoemd overeenkomstig artikel 166, lid 5, van Verordening (EU) 2017/1001. Bij de benoeming van leden van de kamers van beroep in zaken betreffende gecentraliseerde certificaataanvragen moet rekening worden gehouden met hun eerdere ervaring op het gebied van aanvullende beschermingscertificaten of octrooien. [Am. 51] 4 bis. Artikel 166, lid 9, van Verordening (EU) 2017/1001 is van toepassing op kamers van beroep in kwesties betreffende gecentraliseerde certificaataanvragen. [Am. 52] Artikel 31 Delegatie van bevoegdheden met betrekking tot de kamers van beroep De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door nadere regels vast te stellen in verband met de organisatie van de kamers van beroep voor de procedure in verband met certificaten in het kader van deze verordening. Artikel 32 Nationale uitvoering van een gecentraliseerd onderzoeksadvies 1. Na het verstrijken van de termijn waarbinnen beroep of oppositie kan worden ingesteld zonder dat beroep of oppositie is ingesteld, of nadat een definitieve beslissing ten gronde is genomen, zendt het Bureau het onderzoeksadvies en de vertalingen ervan aan de bevoegde nationale autoriteit van elke aangewezen lidstaat. Deze toezending vindt onverwijld plaats binnen een termijn die de bevoegde nationale autoriteiten van elke aangewezen lidstaat in staat stelt een certificaat af te geven of een aanvraag daartoe af te wijzen, naargelang het geval, volgens de toepasselijke nationale procedures, vóór het verstrijken van het basisoctrooi. [Am. 53] 2. Met betrekking tot een gecentraliseerde aanvraag verleent de bevoegde nationale autoriteit van elk van die lidstaten, wanneer voor een of meer aangewezen lidstaten een positief advies is uitgebracht, een certificaat overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften en procedures. 3. In afwijking van lid 2 kan een lidstaat besluiten geen certificaat af te geven indien de materiële omstandigheden in die lidstaat sinds de indiening van de gecentraliseerde aanvraag zijn gewijzigd met betrekking tot een of meer van de voorwaarden van artikel 15, lid 1, punt b) of c), of artikel 14, eerste alinea, punt d). In dat geval wijst die lidstaat de aanvraag af voor zover het die lidstaat betreft. 4. Voor een door een bevoegde nationale instantie overeenkomstig dit artikel afgegeven certificaat gelden de artikelen 4, 5, 11 en 12 tot en met 19 en de toepasselijke nationale wetgeving. 5. Wanneer voor een of meer aangewezen lidstaten een negatief advies is uitgebracht, neemt de bevoegde nationale autoriteit van elk van die lidstaten een besluit tot afwijzing overeenkomstig de toepasselijke nationale voorschriften en procedures. 5 bis. De bevoegde nationale autoriteit stelt de aanvrager onverwijld in kennis van zijn beslissing. [Am. 54] Artikel 33 Gecentraliseerde aanvraag voor verlenging van de duur van certificaten 1. Wanneer certificaten voor een bepaald geneesmiddel via de gecentraliseerde procedure zijn afgegeven, kan de houder ervan om verlenging van de duur van die certificaten verzoeken door bij het Bureau een gecentraliseerde aanvraag tot verlenging van de duur van die certificaten in te dienen. In die gecentraliseerde aanvraag wordt vermeld voor welke lidstaten om verlenging wordt verzocht. 2. De gecentraliseerde aanvraag voor verlenging van de duur van certificaten wordt ingediend overeenkomstig artikel 7, leden 3 en 4, artikel 8, lid 1, punt d), artikel 8, leden 2, 3 en 4. 3. De artikelen 10, 11 en 17 zijn van toepassing, waarbij verwijzingen naar “de in artikel 9, lid 1, bedoelde autoriteit” worden gelezen als verwijzingen naar het Bureau. 4. Derden kunnen ook opmerkingen indienen over of een oppositie tegen een gecentraliseerde aanvraag tot verlenging van de duur van certificaten indienen . [Am. 55] Artikel 34 Taksen 1. Het Bureau brengt een taks in rekening voor een gecentraliseerde certificaataanvraag en voor een gecentraliseerde aanvraag voor de verlenging van de duur van een certificaat. 2. Het Bureau brengt een taks in rekening voor een beroep en voor oppositie. 3. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen ter bepaling van de bedragen van de door het Bureau in rekening te brengen taksen, de termijnen waarbinnen deze moeten worden betaald en de wijze waarop die taksen moeten worden betaald. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 56 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 4. Artikel 12 is van toepassing op certificaten die op grond van dit hoofdstuk worden afgegeven. Artikel 35 Register 1. Het Bureau ontwikkelt en onderhoudt een elektronisch , doorzoekbaar en openbaar register met actuele informatie over de status van alle gepubliceerde gecentraliseerde aanvragen en van alle gecentraliseerde aanvragen voor een verlenging van de duur van certificaten. [Am. 56] 2. Het register bevat voor elke gecentraliseerde aanvraag of certificaat alle volgende informatie: a) naam en adres van de aanvrager of houder van het certificaat; b) de naam en het kantooradres van de vertegenwoordiger, behalve in het geval van een vertegenwoordiger als bedoeld in artikel 37, lid 3; c) de aanvraag, de datum van indiening en de datum van bekendmaking; d) of de aanvraag betrekking heeft op een geneesmiddel dan wel op een gewasbeschermingsmiddel; e) indien van toepassing, een vermelding dat de aanvraag een aanvraag voor verlenging van de duur omvat; f) de aangewezen lidstaten; g) het nummer van het basisoctrooi; h) een identificatie van het product waarvoor certificaten worden aangevraagd; i) nummer en datum van de in artikel 3, lid 1, punt b), genoemde vergunning voor het in de handel brengen, alsmede het door de vergunning geïdentificeerde product; j) nummer en datum van de eerste vergunning voor het in de handel brengen in de Unie; j bis) informatie over alle rechtstreekse financiële overheidssteun die is ontvangen voor onderzoek in verband met de ontwikkeling van het product; [Am. 57] k) de datum en een samenvatting van het onderzoeksadvies voor elk van de aangewezen lidstaten; [Am. 58] l) indien van toepassing, de duur van de af te geven certificaten; m) indien van toepassing, de datum en een samenvatting van het onderzoeksadvies met betrekking tot een aanvraag tot verlenging van de duur van een certificaat; n) indien van toepassing, de instelling van een oppositie , de status en de uitkomst daarvan, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 59] o) indien van toepassing, de instelling van een beroep , de status ervan en de uitkomst van de beroepsprocedure, in voorkomend geval met inbegrip van een samenvatting van het herziene onderzoeksadvies; [Am. 60] p) indien van toepassing en beschikbaar, de gegevens van de certificaten die in elk van de aangewezen lidstaten zijn afgegeven; q) indien van toepassing, de vermelding dat de gecentraliseerde aanvraag in een of meer van de aangewezen lidstaten is afgewezen; r) indien van toepassing, de vermelding dat een certificaat is vervallen of ongeldig is verklaard; s) informatie over de betaling van jaarlijkse taksen, zoals verstrekt door de relevante bevoegde nationale autoriteiten. 3. Het register bevat wijzigingen in de in lid 2 bedoelde informatie, met inbegrip van overdrachten, elk vergezeld van de datum van registratie van die inschrijving. 4. Het register en de in de leden 2 en 3 bedoelde informatie zijn beschikbaar in alle officiële talen van de Unie. Het Bureau kan voor de in het register bekend te maken informatie gebruikmaken van geverifieerde machinevertaling. 5. De bevoegde nationale autoriteiten delen het Bureau onmiddellijk informatie over de toekenning, het vervallen, de nietigheid of de overdracht van certificaten, over de afwijzing van aanvragen uit hoofde van de hoofdstukken II en III, en over de betaling van de daarmee verband houdende jaarlijkse taksen. 6. De uitvoerend directeur van het Bureau kan bepalen dat andere dan de in de leden 2 en 3 bedoelde gegevens in het register worden opgenomen. 7. De in de leden 2 en 3 bedoelde gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, worden door het Bureau voor de in lid 10 bepaalde doeleinden verzameld, gestructureerd, gepubliceerd en opgeslagen. Het Bureau houdt het register gemakkelijk toegankelijk voor het publiek. 8. Het Bureau verstrekt op verzoek en tegen betaling van een taks, al dan niet voor eensluidend gewaarmerkte uittreksels uit het register. 9. De in de leden 2 en 3 bedoelde vermeldingen, met inbegrip van persoonsgegevens, worden verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen overeenkomstig dit hoofdstuk en de op grond daarvan vastgestelde handelingen; b) het bijhouden van het register en het beschikbaar stellen ervan voor inspectie door overheidsinstanties en marktdeelnemers; c) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 10. Alle gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, betreffende de in de leden 2 en 3 bedoelde vermeldingen worden geacht van algemeen belang te zijn en zijn gratis toegankelijk voor derden. Ter wille van de rechtszekerheid worden de vermeldingen in het register voor onbepaalde tijd bewaard. 11. Het bij dit artikel ingestelde register wordt ook gebruikt voor de publicatie van informatie over certificaten voor gewasbeschermingsmiddelen uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 223 ] en over eenheidscertificaten uit hoofde van Verordening [ COM(2023) 222 ] en Verordening [ COM(2023) 221 ]. 11 bis. In afwijking van artikel 35, lid 9, punt b), maken overheidsinstanties geen gebruik van in het register vermelde informatie voor praktijken van octrooikoppeling, en worden er geen regelgevende of administratieve beslissingen met betrekking tot generieke of biosimilaire geneesmiddelen gebaseerd op in het register opgenomen informatie of gebruikt voor de weigering, schorsing, vertraging, intrekking of herroeping van marktvergunningen, prijsstellings- en vergoedingsbesluiten of inschrijvingen. [Am. 61] Artikel 36 Databank 1. Op het Bureau rust, behalve de verplichting een register te houden, de taak alle gegevens te verzamelen en in een elektronische databank op te slaan die door aanvragers of derden krachtens deze verordening of op basis daarvan vastgestelde handelingen worden verstrekt. 2. De elektronische databank kan andere dan de in het register opgenomen persoonsgegevens bevatten, voor zover deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen dat voorschrijven. Deze gegevens worden verzameld, opgeslagen en verwerkt met het oog op: a) het beheer van de aanvragen en/of inschrijvingen van certificaten, zoals beschreven in deze verordening en op basis daarvan vastgestelde handelingen; b) het toegankelijk maken van de informatie die noodzakelijk is voor een vlotter en efficiënter verloop van de desbetreffende procedure; c) communicatie met de aanvragers en derden; d) het opstellen van verslagen en statistieken op basis waarvan het Bureau efficiënter te werk kan gaan en de werking van het systeem kan verbeteren. 3. De uitvoerend directeur bepaalt onder welke voorwaarden de elektronische databank toegankelijk is en hoe de inhoud, met uitzondering van de in lid 2 van dit artikel, doch met inbegrip van de in artikel 35, lid 3, bedoelde persoonsgegevens, elektronisch beschikbaar kan worden gesteld, en welke kosten voor een dergelijke toegang worden aangerekend. 4. De in lid 2 bedoelde persoonsgegevens zijn beperkt toegankelijk; zij zijn slechts algemeen toegankelijk indien de betrokkene daarmee uitdrukkelijk heeft ingestemd. 5. Alle gegevens worden voor onbepaalde tijd bewaard. De betrokkene kan evenwel verzoeken dat persoonsgegevens uit de databank worden verwijderd 18 maanden nadat het certificaat is vervallen of, in voorkomend geval, de betrokken procedure op tegenspraak is afgesloten. De betrokkene kan te allen tijde onnauwkeurige of onjuiste gegevens laten corrigeren. Artikel 37 Transparantie 1. Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad (23) is van toepassing op de documenten die bij het Bureau berusten. 2. De raad van bestuur van het Bureau stelt nadere bepalingen vast voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1049/2001 in het kader van deze verordening. 3. De beslissingen van het Bureau op grond van artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 kunnen onder de in artikel 228 respectievelijk artikel 263 VWEU neergelegde voorwaarden worden aangevochten bij de Europese Ombudsman of bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. 4. Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad (24) is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door het Bureau. Artikel 38 Vertegenwoordiging 1. Natuurlijke of rechtspersonen die noch hun woonplaats, noch hun zetel, noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Europese Economische Ruimte hebben, worden overeenkomstig dit artikel voor het Bureau vertegenwoordigd in alle in hoofdstuk III van deze verordening bedoelde procedures, met uitzondering van de indiening van een gecentraliseerde aanvraag. 2. Natuurlijke en rechtspersonen die in de Europese Economische Ruimte een woonplaats, zetel of werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel hebben, kunnen voor het Bureau optreden door tussenkomst van een werknemer. Een werknemer van een rechtspersoon kan ook andere rechtspersonen vertegenwoordigen die economisch verbonden zijn met de rechtspersoon die door die werknemer wordt vertegenwoordigd. De tweede alinea is ook van toepassing wanneer die andere rechtspersonen noch hun woonplaats, noch hun zetel, noch een werkelijke en feitelijke vestiging voor bedrijf of handel in de Unie hebben. Werknemers die natuurlijke of rechtspersonen vertegenwoordigen dienen, op verzoek van het Bureau of, in voorkomend geval, van de partij in de procedure een bij het dossier te voegen ondertekende volmacht in. 3. Er wordt een gemeenschappelijke vertegenwoordiger aangewezen wanneer er meer dan één aanvrager of meer dan één gezamenlijk handelende derde partij is. 4. Alleen een in de Unie gevestigde beroepsbeoefenaar die bevoegd is om in octrooizaken voor een nationaal octrooibureau of het Europees Octrooibureau als professionele vertegenwoordiger op te treden, of een advocaat die bevoegd is om voor de rechterlijke instanties van een lidstaat op te treden, mag natuurlijke of rechtspersonen voor het Bureau vertegenwoordigen. Artikel 39 Gecombineerde aanvragen 1. Een gecentraliseerde aanvraag kan ook een verzoek om afgifte van een eenheidscertificaat omvatten, zoals gedefinieerd in Verordening [ COM(2023) 222 ] (25) (“gecombineerde aanvraag”). 2. De gecombineerde aanvraag ondergaat één gecentraliseerde behandelingsprocedure, alsmede één oppositie- of beroepsprocedure, indien zij is ingediend tegen een advies of besluit met betrekking tot zowel de gecentraliseerde aanvraag als de aanvraag voor een eenheidcertificaat. 3. De lidstaten waarvoor het basisoctrooi eenheidswerking heeft, worden niet aangewezen in de gecombineerde aanvraag voor de parallelle verlening van nationale certificaten. Elke aanwijzing, in de gecombineerde aanvraag, van een lidstaat waarvoor het basisoctrooi eenheidswerking heeft, wordt bij het onderzoek van de gecombineerde aanvraag buiten beschouwing gelaten. Artikel 40 Afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten Binnen het Bureau wordt een afdeling Aanvullende Beschermingscertificaten (“ABC-afdeling”) opgericht die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de taken die zijn vastgesteld in hoofdstuk III van deze verordening en in hoofdstuk III van Verordening [ COM(2023) 223 ], alsmede in de Verordeningen [ COM(2023) 222 ] en [ COM(2023) 221 ], waaronder met name: a) ontvangst van en toezicht op het onderzoek van gecentraliseerde aanvragen voor certificaten, gecentraliseerde aanvragen voor verlenging van de duur van certificaten, beroep en opmerkingen van derden; b) het vaststellen van onderzoeksadviezen namens het Bureau met betrekking tot gecentraliseerde aanvragen voor certificaten, alsmede met betrekking tot gecentraliseerde aanvragen voor een verlenging van de duur van certificaten; c) besluiten over bezwaren tegen onderzoeksadviezen; d) bijhouden van het register en de databank. Artikel 41 Talen 1. Alle aan het Bureau gerichte documenten en informatie met betrekking tot de procedures op grond van deze verordening zijn in één van de officiële talen van de Unie gesteld. 2. Voor de krachtens deze verordening aan het Bureau toevertrouwde taken bedient het Bureau zich overeenkomstig Verordening nr. 1 van de Raad (26) van alle officiële talen van de Unie. Artikel 42 Mededelingen aan het Bureau 1. Mededelingen aan het Bureau kunnen met elektronische middelen worden verricht. De uitvoerend directeur bepaalt in welke gevallen en onder welke technische voorwaarden deze mededelingen via elektronische weg kunnen plaatsvinden. 2. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door regels vast te stellen voor de communicatiemiddelen, waaronder elektronische communicatiemiddelen, die door de partijen bij de procedure voor het Bureau moeten worden gebruikt, en de formulieren die door het Bureau ter beschikking moeten worden gesteld. Artikel 43 Beslissingen en mededelingen van het Bureau 1. De beslissingen van het Bureau op grond van dit hoofdstuk omvatten onderzoeksadviezen en worden met redenen omkleed. Zij kunnen slechts worden genomen op gronden of bewijsstukken waartegen de betrokken partijen verweer hebben kunnen voeren. Indien bij het Bureau een mondelinge procedure plaatsvindt, kan de beslissing ter zitting worden uitgesproken. Vervolgens worden de partijen schriftelijk van de beslissing of het advies in kennis gesteld. 2. In alle beslissingen, adviezen, mededelingen of kennisgevingen van het Bureau uit hoofde van dit hoofdstuk worden de ABC-afdeling en het betrokken panel vermeld alsook de naam of namen van de bevoegde onderzoekers. Zij worden door die onderzoekers ondertekend of worden, in plaats daarvan, voorzien van een gedrukt of gestempeld zegel van het Bureau. De uitvoerend directeur kan bepalen dat in plaats van de ABC-afdeling en de naam van de bevoegde onderzoekers of een stempel, andere vormen van identificatie kunnen worden gebruikt wanneer beslissingen of andere mededelingen met andere technische communicatiemiddelen worden verzonden. 3. De beslissingen van het Bureau uit hoofde van dit hoofdstuk waartegen beroep kan worden ingesteld, gaan vergezeld van een schriftelijke mededeling dat het beroep binnen twee maanden vanaf de datum van kennisgeving van de betrokken beslissing schriftelijk bij het Bureau moet worden ingediend. In die mededeling worden de partijen eveneens geattendeerd op de in artikel 29 vervatte bepalingen. De partijen kunnen op generlei wijze aanvoeren dat het Bureau de mogelijkheid tot beroep niet heeft meegedeeld. Artikel 44 Mondelinge behandeling 1. Het Bureau kan ambtshalve of op verzoek van een van de partijen in de procedure tot mondelinge behandeling overgaan indien het dat wenselijk acht. 2. Mondelinge procedures voor een onderzoekspanel of oppositiepanel zijn niet openbaar. [Am. 62] 3. De mondelinge behandeling voor een onderzoekspanel, een oppositiepanel of de kamers van beroep, met inbegrip van de uitspraak en, in voorkomend geval, een herzien advies, is openbaar, tenzij het onderzoekspanel, het oppositiepanel of de kamers van beroep anders beslissen in gevallen waarin de toelating van het publiek tot alle of een gedeelte van de mondelinge behandelingen ernstige en ongerechtvaardigde nadelen zou kunnen hebben, met name voor een partij in de procedure. [Am. 63] 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor mondelinge procedures te bepalen. Artikel 45 Bewijsvoering 1. In de procedure voor het Bureau zijn onder meer de volgende bewijsmiddelen toegelaten: a) horen van partijen; b) verzoeken om inlichtingen; c) overleggen van documenten en bewijsmiddelen; d) getuigenverhoor; e) deskundigenonderzoek; f) schriftelijke verklaringen die onder ede of belofte zijn afgelegd of overeenkomstig het recht van de staat waar zij zijn afgelegd een soortgelijke werking hebben. 2. Het betrokken panel kan het onderzoek van deze bewijsmiddelen opdragen aan een van zijn leden. 3. Als het Bureau of het betrokken panel het nodig acht dat een partij, een getuige of een deskundige een mondelinge verklaring aflegt, roept het deze persoon daartoe op. Wanneer een deskundige wordt opgeroepen, gaat het Bureau of, in voorkomend geval, het betrokken panel na of die persoon niet betrokken is bij een belangenconflict. De termijn van een dergelijke dagvaarding bedraagt ten minste één maand, tenzij de persoon met een kortere termijn instemt. [Am. 64] 4. De partijen worden in kennis gesteld van het verhoor van een getuige of deskundige door het Bureau. Zij hebben het recht daarbij aanwezig te zijn en de getuige of deskundige vragen te stellen. 5. De uitvoerend directeur bepaalt de te betalen vergoedingen voor de uitgaven, met inbegrip van voorschotten, voor de kosten van de in dit artikel bedoelde bewijsvoering. 6. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor bewijsvoering te bepalen. Artikel 46 Kennisgeving 1. Het Bureau stelt alle betrokken partijen ambtshalve in kennis van beslissingen, met inbegrip van adviezen, oproepen en aankondigingen of andere mededelingen waarvoor een termijn geldt, of waarvan kennisgeving aan de betrokkenen is voorgeschreven krachtens andere bepalingen van dit hoofdstuk of bij krachtens dit hoofdstuk vastgestelde handelingen, of waarvan kennisgeving door de uitvoerend directeur is gelast. 2. Kennisgeving kan plaatsvinden met verschillende middelen, onder meer langs elektronische weg. De nadere regels in verband met elektronische middelen worden bepaald door de uitvoerend directeur. 3. Wanneer de kennisgeving openbaar moet worden gedaan, bepaalt de uitvoerend directeur hoe de openbare kennisgeving geschiedt en wanneer de termijn van één maand aanvangt waarbinnen de kennisgeving van het document wordt geacht te hebben plaatsgevonden. 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor kennisgeving te bepalen. Artikel 47 Termijnen 1. De termijnen worden vastgesteld in volle jaren, maanden, weken of dagen. De berekening gaat in op de dag volgende op die waarop de betrokken gebeurtenis zich heeft voorgedaan. De duur van de termijnen bedraagt niet minder dan één maand en niet meer dan zes maanden. 2. De uitvoerend directeur bepaalt, voor de aanvang van elk kalenderjaar, op welke dagen het Bureau niet open is voor ontvangst van documenten of op welke dagen de gewone post niet wordt besteld op de plaats waar het Bureau is gevestigd. 3. De uitvoerend directeur bepaalt de duur van de onderbreking in geval van algemene onderbreking in de postbestelling in de lidstaat waar het Bureau is gevestigd of, in geval van feitelijke onderbreking, van de verbinding van het Bureau met aanvaarde vormen van elektronische communicatie. 4. Indien de regelmatige communicatie van de partijen in de procedure met het Bureau of omgekeerd door uitzonderlijke omstandigheden zoals een natuurramp of een staking wordt onderbroken of verstoord, kan de uitvoerend directeur van het Bureau bepalen dat voor partijen in de procedure die hun woonplaats of zetel in de betrokken lidstaat hebben of die een vertegenwoordiger hebben aangewezen die in deze lidstaat zijn kantoor heeft, alle termijnen die anders op of na de datum van aanvang van een dergelijk door de uitvoerend directeur vast te stellen voorval zouden verstrijken, worden verlengd tot een door de uitvoerend directeur vast te stellen datum. Bij de vaststelling van deze datum beoordeelt de uitvoerend directeur wanneer de uitzonderlijke omstandigheden ten einde lopen. Indien de omstandigheden de zetel van het Bureau treffen, wordt bij de vaststelling van die datum door de uitvoerend directeur uitdrukkelijk vermeld dat zij voor alle partijen in de procedure geldt. 5. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de berekening en duur van de termijnen te bepalen. Artikel 48 Rechtzetting van fouten en kennelijke vergissingen 1. Het Bureau zorgt op eigen initiatief of op verzoek van een partij voor rechtzetting van taalfouten of transcriptiefouten en kennelijke vergissingen in de beslissingen van het Bureau, waaronder in adviezen, of technische fouten bij de publicatie van informatie in het register. 2. Indien het Bureau een inschrijving in het register heeft gedaan of een beslissing heeft genomen waarbij het een kennelijke fout heeft gemaakt, haalt het deze inschrijving door of herroept het deze beslissing. De doorhaling van de inschrijving in het register of de herroeping van de beslissing wordt uitgevoerd binnen een jaar na de datum van vermelding in het register of vaststelling van de beslissing, na raadpleging van de partijen in de procedure. 3. Het Bureau houdt een register bij van deze rechtzettingen en doorhalingen. 4. Rechtzettingen en doorhalingen worden door het Bureau bekendgemaakt. Artikel 49 Herstel in de vorige toestand 1. Indien de aanvrager of een andere partij in een procedure voor het Bureau krachtens dit hoofdstuk, ondanks het betrachten van alle in de gegeven omstandigheden noodzakelijke zorgvuldigheid, niet in staat is geweest tegenover het Bureau een termijn in acht te nemen, wordt hij op zijn verzoek in zijn rechten hersteld indien de verhindering ingevolge dit hoofdstuk rechtstreeks het verlies van een recht of een rechtsmiddel tot gevolg heeft. 2. Het verzoek om herstel moet schriftelijk worden ingediend binnen twee maanden nadat de verhindering is geëindigd. De nog niet verrichte handeling moet alsnog binnen die termijn geschieden. Het verzoek is slechts ontvankelijk binnen een jaar na het verstrijken van de niet in acht genomen termijn. 3. Het verzoek om herstel moet met redenen omkleed zijn en de feiten en argumenten bevatten waarop het gegrond is. Het verzoek wordt pas geacht te zijn ingediend nadat de taks voor herstel in de vorige toestand is betaald. 4. De ABC-afdeling of, in voorkomend geval, de kamers van beroep, beslissen over de aanvraag. 5. Dit artikel is niet van toepassing op de termijnen bedoeld in lid 2 van dit artikel, of de termijnen van artikel 26, leden 1 en 3. Artikel 50 Onderbreking van de procedure 1. De procedure voor het Bureau op grond van dit hoofdstuk wordt onderbroken: a) bij overlijden of bij handelingsonbekwaamheid, hetzij van de aanvrager, hetzij van de persoon die volgens het nationale recht bevoegd is namens de aanvrager te handelen. Voor zover overlijden of handelingsonbekwaamheid de machtiging van de overeenkomstig artikel 38 aangewezen vertegenwoordiger onverlet laten, wordt de procedure slechts onderbroken indien die vertegenwoordiger daarom verzoekt; b) indien de aanvrager ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten; c) indien de vertegenwoordiger van een aanvrager overlijdt, handelingsonbekwaam wordt verklaard of ten gevolge van een tegen zijn vermogen gerichte procedure om juridische redenen de procedure voor het Bureau niet kan voortzetten. 2. De procedure voor het Bureau wordt hervat zodra is vastgesteld wie bevoegd is deze voort te zetten. 3. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 55 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de nadere regels voor de hervatting van de procedure voor het Bureau te bepalen. Artikel 51 Kosten 1. De in het ongelijk gestelde partij in een oppositieprocedure, met inbegrip van de daarmee samenhangende beroepsprocedure, betaalt de taksen die de andere partij heeft betaald. De in het ongelijk gestelde partij betaalt tevens alle in verband met de procedure gemaakte noodzakelijke kosten, waaronder de reis- en verblijfkosten en de bezoldiging van een vertegenwoordiger, met inachtneming van de maximumtarieven die per kostencategorie zijn vastgesteld in de overeenkomstig lid 7 vast te stellen uitvoeringshandeling. De taksen die de verliezende partij moet dragen, zijn beperkt tot de taksen die de andere partij in die procedure heeft betaald. 2. Als de partijen respectievelijk op een of meer punten in het ongelijk worden gesteld of voor zover de billijkheid zulks vereist, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep dat de kosten anders worden verdeeld. 3. Wanneer de procedure is beëindigd, beslist de ABC-afdeling of de kamer van beroep vrijelijk over de kosten. 4. Wanneer de partijen voor de ABC-afdeling of de kamer van beroep een andere kostenregeling overeenkomen dan die van de leden 1 tot en met 3, neemt de betrokken instantie hiervan nota. 5. De ABC-afdeling of de kamer van beroep stelt het bedrag vast dat op grond van de leden 1 tot en met 3 van dit artikel moet worden vergoed, wanneer de te vergoeden kosten zich beperken tot de aan het Bureau betaalde taksen en tot de kosten van vertegenwoordiging. In alle andere gevallen stelt de griffie van de kamer van beroep of de ABC-afdeling, op verzoek, het te vergoeden bedrag vast. Het verzoek is slechts ontvankelijk voor een periode van twee maanden na de datum waarop de beslissing ten aanzien waarvan vaststelling van de kosten is gevraagd, onherroepelijk wordt, en gaat vergezeld van een rekening en bewijsstukken. Voor de kosten van vertegenwoordiging volstaat dat de vertegenwoordiger verzekert dat de kosten zijn gemaakt. Voor andere kosten volstaat het dat de aannemelijkheid ervan is aangetoond. Wanneer het bedrag van de kosten overeenkomstig de eerste zin van dit lid is vastgesteld, worden de kosten van vertegenwoordiging toegekend op het in de overeenkomstig lid 7 van dit artikel vastgestelde uitvoeringshandeling vastgestelde niveau, ongeacht of zij daadwerkelijk zijn gemaakt. 6. Overeenkomstig lid 5 genomen beslissingen tot vaststelling van de kosten vereisen opgave van de redenen waarop zij zijn gebaseerd en kunnen door een besluit van de ABC-afdeling of de kamer van beroep worden herzien indien hiertoe binnen één maand na de datum van kennisgeving van de kostenveroordeling een verzoek wordt ingediend. Dit verzoek wordt geacht niet te zijn ingediend totdat de taks voor de herziening van het bedrag van de kosten is betaald. De ABC-afdeling of de kamer van beroep, naargelang het geval, neemt zonder mondelinge procedure een beslissing over het verzoek tot herziening van de beslissing inzake de vaststelling van de kosten. 7. De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast met betrekking tot het maximumtarief voor vergoeding van de werkelijk door de in het gelijk gestelde partij gemaakte, noodzakelijke procedurekosten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 56 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. 8. Bij de bepaling van het maximumtarief met betrekking tot de reis- en verblijfkosten, houdt de Commissie rekening met de afstand tussen de woon- of vestigingsplaats van de partij, vertegenwoordiger, getuige of deskundige en de plaats van de mondelinge procedure, met de fase van de procedure waarin de kosten zijn gemaakt en, wat betreft de kosten van vertegenwoordiging, met de noodzaak te waarborgen dat de verplichting tot het dragen van de kosten niet om tactische redenen door de andere partij kan worden misbruikt. Bovendien worden verblijfkosten overeenkomstig het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Unie, vervat in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (27) , berekend. De in het ongelijk gestelde partij draagt de kosten voor slechts één partij bij de procedure en, in voorkomend geval, één vertegenwoordiger. Artikel 52 Uitvoering van beslissingen tot vaststelling van de kosten 1. Iedere onherroepelijke beslissing van het Bureau tot vaststelling van de kosten vormt executoriale titel. 2. De gedwongen uitvoering geschiedt volgens de bepalingen van burgerlijke rechtsvordering die van kracht zijn in de lidstaat van executie. Elke lidstaat wijst één instantie aan die ermee belast is de echtheid van de in lid 1 bedoelde beslissing te onderzoeken, en deelt haar contactgegevens mee aan het Bureau, het Hof van Justitie en de Commissie. Het bevel van tenuitvoerlegging wordt door die instantie verleend, na een onderzoek dat zich beperkt tot de echtheid van de beslissing. 3. Nadat de bedoelde formaliteiten op verzoek van de belanghebbende zijn vervuld, kan deze de uitvoering volgens de nationale wetgeving voortzetten door zich rechtstreeks te wenden tot de bevoegde instantie. 4. De uitvoering kan niet worden geschorst dan krachtens een beslissing van het Hof van Justitie. Het toezicht op de regelmatigheid van de uitvoering behoort evenwel tot de bevoegdheid van de rechterlijke instanties van de betrokken lidstaat. Artikel 53 Financiële bepalingen 1. De kosten die het Bureau maakt bij de uitvoering van de overeenkomstig deze verordening aan het Bureau toevertrouwde aanvullende taken, worden gedekt door de procedurevergoedingen die de aanvragers aan het Bureau moeten betalen en, indien nodig, door een gedeelte van de jaarlijkse vergoedingen die door de houders van uit hoofde van hoofdstuk III verleende certificaten aan de bevoegde nationale autoriteiten moeten worden betaald. Dat gedeelte wordt oorspronkelijk op een zekere waarde vastgesteld, maar wordt om de vijf jaar herzien, met de bedoeling financiële duurzaamheid te bereiken voor de werkzaamheden van het Bureau in het kader van deze verordening en de Verordeningen [ COM(2023) 223 ], [ COM(2023) 222 ] en [ COM(2023) 221 ], voor zover de uitgaven van het Bureau niet zijn gedekt door vergoedingen in het kader van die verordeningen. 2. Voor de toepassing van lid 1 houdt elke bevoegde nationale autoriteit een boekhouding bij van de jaarlijkse vergoedingen die de houders van krachtens dit hoofdstuk verleende certificaten aan haar betalen. 3. De kosten van een bevoegde nationale autoriteit die deelneemt aan procedures uit hoofde van dit hoofdstuk, worden door het Bureau gedragen en jaarlijks betaald op basis van het aantal procedures waarbij die bevoegde nationale autoriteit in het voorgaande jaar betrokken was. 4. De Commissie is bevoegd uitvoeringshandelingen vast te stellen met regels voor de financiële overdrachten tussen het Bureau en de lidstaten, de bedragen van deze overdrachten en de door het Bureau te betalen vergoeding voor de in lid 3 bedoelde deelname van de bevoegde nationale autoriteiten. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 56 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 54 Overgangsbepalingen Deze verordening is van toepassing op de certificaten die voor de desbetreffende datum van toetreding worden verleend op grond van de nationale wetgeving in Tsjechië, Estland, Kroatië, Cyprus, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Roemenië, Slovenië en Slowakije. Hoofdstuk IV Slotbepalingen Artikel 55 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 26, lid 13, artikel 29, lid 8, artikel 31, artikel 42, lid 2, artikel 44, lid 4, artikel 45, lid 6, artikel 46, lid 4, artikel 47, lid 5, en artikel 50, lid 3, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze verordening. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 26, lid 13, artikel 29, lid 8, artikel 31, artikel 42, lid 2, artikel 44, lid 4, artikel 45, lid 6, artikel 46, lid 4, artikel 47, lid 5, en artikel 50, lid 3, bedoelde bevoegdheidsdelegatie kan door te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 26, lid 13, artikel 29, lid 8, artikel 31, artikel 42, lid 2, artikel 44, lid 4, artikel 45, lid 6, artikel 46, lid 4, artikel 47, lid 5, en artikel 50, lid 3, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 56 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité inzake aanvullende beschermingscertificaten. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 57 Evaluatie 1. Uiterlijk vijf jaar na de in artikel 5, lid 10, bedoelde datum, en iedere vijf jaar daaropvolgend, voert de Commissie een evaluatie van artikel 5, leden 2 tot en met 9, en artikel 11 uit om te beoordelen of de doelstellingen van deze bepalingen zijn verwezenlijkt, en legt zij aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag met de belangrijkste bevindingen voor. Naast de beoordeling van de effecten van de uitzondering voor vervaardiging met het oog op uitvoer wordt in het bijzonder rekening gehouden met de gevolgen van vervaardiging voor het in voorraad hebben om dat product, of geneesmiddel dat dit product bevat, in de lidstaten in de handel te brengen nadat het overeenkomstige certificaat is vervallen, voor de toegang tot geneesmiddelen en voor de uitgaven voor de volksgezondheid, en met de vraag of de uitzondering en met name de in artikel 5, lid 2, punt a), iii), vastgestelde periode voldoende zijn om de in artikel 5 genoemde doelstellingen, met inbegrip van de volksgezondheid, te verwezenlijken. 2. Uiterlijk op ... [PB, gelieve in te voegen: vijf jaar na de datum van toepassing], en iedere vijf jaar daaropvolgend, voert de Commissie tevens een evaluatie uit van de toepassing van hoofdstuk III en brengt zij aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité verslag uit over de belangrijkste bevindingen . Bij de evaluatie moet met name worden beoordeeld of de doelstellingen van de bepalingen in dat hoofdstuk zijn verwezenlijkt. [Am. 65] Artikel 58 Overgangsbepalingen voor in behandeling zijnde aanvragen Artikel 20, lid 2, is niet van toepassing op nationale certificaataanvragen die op xxxxxx [PB – gelieve de datum van toepassing van deze verordening in te voegen] bij de bevoegde nationale autoriteiten in behandeling zijn en die voldoen aan de voorwaarden van artikel 20, lid 1. Artikel 59 Intrekking Verordening (EG) nr. 469/2009 wordt ingetrokken. Verwijzingen naar de ingetrokken verordening gelden als verwijzingen naar de onderhavige verordening en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage IV. Artikel 60 Inwerkingtreding en toepassing Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . De artikelen 20 tot en met 53 en 55, 56 en 57 zijn van toepassing vanaf xxxxx [PB: gelieve in te voegen: de eerste dag van de twaalfde maand na de inwerkingtreding]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te …, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter Bijlage I Ingetrokken verordening met de wijziging ervan Verordening (EG) nr. 469/2009 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 152 van 16.6.2009, blz. 1) Verordening (EU) 2019/933 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 153 van 11.6.2019, blz. 1) Toetredingsakte van 2012 (PB L 112 van 24.2.2012, blz. 21) Uitsluitend punt 2, II, 2 van bijlage III Bijlage II Logo Dit logo wordt aangebracht in het zwart en in een zodanige grootte dat het voldoende zichtbaar is. Bijlage III Standaardformulier voor een melding op grond van artikel 5, lid 2, punten b) en c) Kruis het passende vakje aan □ Nieuwe melding □ Actualisering van een bestaande melding a) Naam en adres van de vervaardiger … b) Doel van de vervaardiging □ Uitvoer □ In voorraad hebben □ Uitvoer en in voorraad hebben c) Lidstaat waar de vervaardiging zal plaatsvinden en lidstaat waar de eerste aan de vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling (in voorkomend geval) zal plaatsvinden Lidstaat van vervaardiging (Lidstaat van eerste aanverwante handeling (in voorkomend geval)) d) Nummer van het certificaat dat in de lidstaat van vervaardiging is verleend en nummer van het certificaat dat in de lidstaat van de eerste aan de vervaardiging voorafgaande aanverwante handeling (in voorkomend geval) is verleend Certificaat van de lidstaat van vervaardiging (Certificaat van de lidstaat van eerste aanverwante handeling (in voorkomend geval)) e) Voor geneesmiddelen die naar derde landen moeten worden uitgevoerd, referentienummer van de vergunning voor het in de handel brengen of van het equivalent van een dergelijke vergunning in elk derde land van uitvoer Bijlage IV Concordantietabel Verordening (EG) nr. 469/2009 Deze verordening Artikel 1, inleidende zin Artikel 2, inleidende zin Artikel 1, punten a), b) en c) Artikel 2, punten 1, 2 en 3 Artikel 1, punt d) - Artikel 1, punten e) en f) Artikel 2, punten 4 en 5 - Artikel 2, punten 6 tot en met 12 Artikel 2 Artikel 1 Artikel 3 Artikel 3, lid 1 - Artikel 3, leden 2 en 3 Artikel 4 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 6, lid 1 - Artikel 6, lid 2 Artikel 7, leden 1 tot en met 4 Artikel 7, leden 1 tot en met 4 Artikel 7, lid 5 - Artikel 8 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 12 Artikel 13, leden 1, 2 en 3 Artikel 13, leden 1, 2 en 3 Artikel 13, lid 4 - Artikel 14 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 18, lid 1 - Artikel 18, lid 2 Artikel 19 Artikel 19 - Artikel 20 - Artikel 21 - Artikel 22 - Artikel 23 - Artikel 24 - Artikel 25 - Artikel 26 - Artikel 27 - Artikel 28 - Artikel 29 - Artikel 30 - Artikel 31 - Artikel 32 - Artikel 33 - Artikel 34 - Artikel 35 - Artikel 36 - Artikel 37 - Artikel 38 - Artikel 39 - Artikel 40 - Artikel 41 - Artikel 42 - Artikel 43 - Artikel 44 - Artikel 45 - Artikel 46 - Artikel 47 - Artikel 48 - Artikel 49 - Artikel 50 - Artikel 51 - Artikel 52 - Artikel 53 Artikel 20 - Artikel 21, lid 1 - Artikel 21, lid 2 Artikel 54 - Artikel 55 - Artikel 56 Artikel 21 bis Artikel 57, lid 1 - Artikel 57, lid 2 - Artikel 58 Artikel 22 Artikel 59 Artikel 23 Artikel 60 Bijlage 1 Bijlage I Bijlage -I Bijlage II Bijlage –I bis Bijlage III - Bijlage IV (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0232 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0147/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 september 2023 (1) , – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie internationale handel en de Commissie interne markt en consumentenbescherming, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0016/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende standaardessentiële octrooien en tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1001 (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (3) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 25 november 2020 heeft de Commissie haar actieplan inzake intellectuele eigendom (4) gepubliceerd, waarin zij aankondigde de transparantie en de voorspelbaarheid bij de verlening van licenties voor standaardessentiële octrooien te willen bevorderen – onder meer door het systeem voor de verlening van SEP-licenties te verbeteren – ten behoeve van het bedrijfsleven en de consumenten in de Unie, en vooral ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) (5) . Het actieplan heeft steun gekregen in de conclusies van de Raad van 18 juni 2021 (6) en in een resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2021 (7) . [Am. 1] (2) Deze verordening heeft tot doel de licentieverlening voor SEP’s te verbeteren door de oorzaken van een inefficiënte licentieverlening aan te pakken, zoals het gebrek aan transparantie met betrekking tot SEP’s, billijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden (Frand) en de licentieverlening in de waardeketen, evenals het beperkte gebruik van procedures voor de beslechting van geschillen bij de beslechting van Frand-geschillen. Al deze oorzaken samen verminderen de algehele billijkheid en efficiëntie van het systeem en leiden tot buitensporige administratieve en transactiekosten , waardoor er minder middelen overblijven voor investeringen in innovatie . Door de licentieverlening voor SEP’s te verbeteren, wil de verordening de deelname van Europese bedrijven aan de ontwikkeling van normen en de brede toepassing van dergelijke genormaliseerde technologieën stimuleren, met name in bedrijfstakken van het internet der dingen (IoT). Daarom streeft deze verordening doelstellingen na die complementair zijn met, maar verschillen van de door de artikelen 101 en 102 VWEU gewaarborgde bescherming van onvervalste mededinging. Deze verordening mag evenmin afbreuk doen aan de nationale mededingingsregels. [Ams. 2 en 280] (2 bis) Onderhandelingen te goeder trouw over de verlening van SEP-licenties vinden in veel gevallen plaats tussen partijen, maar in sommige gevallen leiden SEP’s tot gerechtelijke procedures. Deze verordening beoogt zowel SEP-houders als SEP-toepassers voordelen te bieden door mechanismen in te voeren om twee belangrijke problemen aan te pakken. Ten eerste, situaties waarin SEP-toepassers Frand-licenties onredelijk uitstellen of weigeren. Ten tweede, situaties waarin SEP-houders niet-Frand-royalty’s afdwingen vanwege het risico van een gerechtelijk bevel en het gebrek aan transparantie. Het is van essentieel belang ervoor te zorgen dat SEP-houders en -toepassers vóór, tijdens en na onderhandelingen over licenties te goeder trouw handelen. SEP-toepassers die gebruikmaken van gestandaardiseerde technologie moeten proactief trachten een licentie te verkrijgen van de SEP-houder die eigenaar is van de door hen gebruikte technologie, en SEP-houders moeten een licentie onder FRAND-voorwaarden verlenen aan elke partij die een licentie aanvraagt, ongeacht de positie van de potentiële licentienemer in de respectieve waardeketen. [Am. 3] (2 ter) De met deze verordening ingevoerde maatregelen zijn in overeenstemming met de doelstellingen van de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (Trips-overeenkomst) van de WTO om technologische innovatie en de verspreiding van technologie te bevorderen tot wederzijds voordeel van de SEP-houder en de gebruiker van de technologie, alsmede met de beginselen dat misbruik van intellectuele-eigendomsrechten moet worden vermeden en dat maatregelen moeten worden vastgesteld om redenen van algemeen belang. Met name is, overeenkomstig de Trips-overeenkomst, een uitzondering op de door een octrooi verleende exclusieve rechten gerechtvaardigd mits deze uitzondering niet op onredelijke wijze strijdig is met de normale exploitatie van het octrooi en niet op onredelijke wijze de legitieme belangen van de houder van het octrooi schaadt, rekening houdend met de legitieme belangen van derden. [Am. 4] (3) SEP’s zijn octrooien die technologie beschermen die in een norm is opgenomen. SEP’s zijn “essentieel” in de zin dat voor de toepassing van de norm moet worden gebruikgemaakt van de uitvindingen die onder SEP’s vallen. Het succes van een norm hangt af van de brede toepassing ervan en als zodanig moet elke belanghebbende worden toegestaan een norm te gebruiken. Om een brede toepassing en toegankelijkheid van normen te waarborgen, verlangen organisaties voor de ontwikkeling van normen dat de SEP-houders die aan de ontwikkeling van normen deelnemen, zich ertoe verbinden die octrooien onder Frand-voorwaarden in licentie te geven aan toepassers die ervoor hebben gekozen de norm te gebruiken. De Frand-verbintenis is een vrijwillige contractuele verbintenis van de SEP-houder ten behoeve van derden en moet als zodanig ook door latere SEP-houders worden nagekomen. Deze verordening moet van toepassing zijn op octrooien die van kracht zijn in een of meer lidstaten en die volgens een SEP-houder essentieel zijn voor een norm die is gepubliceerd door een organisatie voor de ontwikkeling van normen, waaraan de SEP-houder of de eerdere houder van de betreffende SEP’s al dan niet heeft toegezegd zijn SEP’s in licentie te geven onder billijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden (Frand), en die na de inwerkingtreding van deze verordening niet onderworpen is aan beleid inzake royaltyvrije intellectuele eigendom. [Am. 5] (4) Er zijn gevestigde commerciële relaties en licentieverleningspraktijken voor bepaalde gebruiksgevallen toepassingen van normen , zoals de normen voor draadloze communicatie , waarbij iteraties over meerdere generaties leiden tot een aanzienlijke wederzijdse afhankelijkheid en een significante waarde die zichtbaar toekomt aan zowel SEP-houders als -toepassers. Er zijn andere, doorgaans nieuwere gebruiksgevallen toepassingen – soms van dezelfde normen of subgroepen ervan – met minder mature markten en meer diffuse en minder geconsolideerde gemeenschappen van toepassers, waarvoor de onvoorspelbaarheid van royalty en andere licentieverleningsvoorwaarden en het vooruitzicht van complexe octrooibeoordelingen en -taxaties en daarmee verband houdende geschillen zwaarder wegen op de stimulansen om genormaliseerde technologieën in innovatieve producten te installeren. Om een evenredige en doelgerichte respons te waarborgen, mogen bepaalde procedures in het kader van deze verordening, namelijk de vaststelling van de geaggregeerde royalty en de verplichte vaststelling van Frand voorafgaand aan een geschil, daarom niet worden toegepast op specifieke gebruiksgevallen van bepaalde normen of delen daarvan waarvoor toepassingen waarin voldoende bewijs bestaat dat de onderhandelingen over de verlening van SEP-licenties onder Frand-voorwaarden geen aanleiding geven tot aanzienlijke moeilijkheden of inefficiëntie. [Am. 6] (4 bis) Er kunnen zich ernstige problemen of inefficiënties voordoen bij het verlenen van licenties voor SEP’s die afbreuk doen aan de werking van de interne markt, onder meer als gevolg van substantiële belemmeringen voor de tijdige en doeltreffende invoering, ontwikkeling, distributie of commercialisering van een product, dienst of technologie, maar ook als gevolg van onredelijke vertragingen, waaronder onnodig uitstel van de sluiting van een licentieovereenkomst. Zij kunnen ook het gevolg zijn van buitensporige kosten, meerdere juridische geschillen, aanvechtingen of rechtszaken waarbij meer dan één SEP-houder of SEP-toepasser betrokken is, alsook van belemmeringen voor innovatie wanneer de toepassing van een norm, of het ontbreken daarvan, technologische innovatie of vooruitgang belemmert, beperkt of beknot in vergelijking met de normen van de sector. [Am. 7] (5) Aangezien transparantie bij de verlening van SEP-licenties een evenwichtig investeringsklimaat in volledige waardeketens van de eengemaakte markt moet bevorderen, met name voor het gebruik van nieuwe technologie technologische toepassingen die de doelstellingen van de Unie – groene, digitale en veerkrachtige groei – onderbouwt onderbouwen , moet de verordening ook van toepassing zijn op normen of delen daarvan die vóór de inwerkingtreding van de verordening zijn gepubliceerd, wanneer inefficiëntie bij de verlening van de betreffende SEP-licenties het functioneren van de interne markt ernstig verstoort. Dit is met name relevant wanneer de markt tekortschiet en investeringen in de eengemaakte markt, de uitrol of de ontwikkeling van innovatieve technologieën of de ontwikkeling van en nieuwe technologieën en gebruiksgevallen worden belemmerd toepassingen . Daarom moet de Commissie – rekening houdend met die criteria – door middel van een gedelegeerde handeling bepalen voor welke normen of delen daarvan die vóór de inwerkingtreding van deze verordening zijn gepubliceerd, en voor welke relevante gebruiksgevallen toepassingen , SEP’s kunnen worden geregistreerd. [Am. 8] (6) Aangezien een Frand-verbintenis moet worden aangegaan voor elk SEP dat aan die essentieel wordt geacht voor een voor herhaalde en voortdurende toepassing bedoelde norm is gedeclareerd , moet de betekenis van normen ruimer zijn dan in Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad (8) . [Am. 9] (7) Licentieverlening onder Frand-voorwaarden , die van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de digitale samenleving, omvat ook royaltyvrije licentieverlening. Aangezien de meeste problemen zich voordoen bij de verlening van niet-royaltyvrije licenties, is deze verordening niet van toepassing op royaltyvrije licentieverlening van SEP’s, behalve wanneer dergelijke SEP’s deel uitmaken van een portefeuille van octrooilicenties voor royalty’s . [Am. 10] (7 bis) Open normen zijn van cruciaal belang voor de ontwikkeling van onze digitale samenleving, met inbegrip van de ontwikkeling van opensourcesoftware. Open normen nemen belemmeringen voor interoperabiliteit weg, maken meer keuze mogelijk tussen verkopers en technologische oplossingen en zorgen voor concurrentie en innovatie op de markt. Deze verordening is van toepassing op open normen, maar ontmoedigt SEP-houders niet om te innoveren en deel te nemen aan de gezamenlijke ontwikkeling van open normen. [Am. 11] (8) Aangezien wereldwijd SEP-licenties worden verleend, kunnen verwijzingen naar geaggregeerde royalty en de vaststelling van Frand verwijzen naar wereldwijde geaggregeerde royalty en wereldwijde vaststellingen van Frand, of zoals anderszins overeengekomen door de kennisgevende belanghebbenden of de partijen bij de procedure. (9) In de Unie zijn de vaststelling van normen en de toepassing van de mededingingsregels in verband met de Frand-verplichting op standaardessentiële octrooien gebaseerd op de horizontale richtsnoeren (9) en het arrest van het Hof van Justitie van 16 juli 2015 in zaak C-170/13, Huawei Technologies Co. Ltd/ZTE Corp. En ZTE Deutschland GmbH (10) . Het Hof van Justitie heeft erkend dat een SEP-houder het recht heeft te trachten zijn octrooien voor de nationale rechter te handhaven onder bepaalde voorwaarden die moeten zijn vervuld om misbruik van de dominante positie door de SEP-houder te voorkomen wanneer om een gerechtelijk bevel wordt verzocht. Aangezien een octrooi de houder ervan alleen het exclusieve recht verleent om derden te verbieden de uitvinding zonder toestemming van de houder te gebruiken in het rechtsgebied waarvoor het is verleend, vallen de octrooigeschillen onder de nationale octrooiwetgeving en het nationale burgerlijk procesrecht en/of handhavingsrecht dat is geharmoniseerd bij Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad (11) . (10) Er bestaan specifieke procedures om de geldigheid van en de inbreuk op octrooien te beoordelen en deze verordening mag daarom niet van invloed zijn op die procedures. (10 bis) Octrooigemeenschappen, als door de industrie geleide gezamenlijke oplossingen voor octrooilicenties, zijn gunstig voor de markt en bedrijven die te maken hebben met de verlening van SEP-licenties, met inbegrip van zowel SEP-houders als SEP-toepassers. Zij zijn een voorspelbare en eerlijke optie voor het in licentie geven van geoctrooieerde technologieën die essentieel zijn voor een norm, aangezien ze het mogelijk maken om overeenstemming te bereiken over een breed aanvaardbare reeks licentievoorwaarden tussen bedrijven uit de hele wereld. Aangezien octrooigemeenschappen SEP’s behandelen, moeten zij zich ook aan Frand-voorwaarden houden en moeten zij volledige transparantie bieden met betrekking tot de octrooien die onderdeel van hun portefeuille zijn, in het ideale geval licenties voor die octrooien verlenen aan alle geïnteresseerde licentienemers, ongeacht hun positie in de waardeketen en bij voorkeur alle voor de norm relevante SEP’s omvatten. [Am. 12] (10 ter) Hoewel het mededingingsonderzoek van octrooigemeenschappen al heeft plaatsgevonden, blijft er onzekerheid bestaan over de verenigbaarheid van door SEP-toepassers gevormde onderhandelingsgroepen van licentienemers (licensee negotiation groups, LNG’s). LNG’s kunnen het onderhandelingsproces stroomlijnen en zo de administratieve last verminderen en ervoor zorgen dat de licentievoorwaarden uniformer en billijker zijn voor alle deelnemende SEP-toepassers. Met name kmo’s zijn gebaat bij LNG’s. De Commissie moet derhalve de effecten van LNG’s op het concurrentievermogen onderzoeken en analyseren aan welke voorwaarden ze moeten beantwoorden om in overeenstemming te zijn met het mededingingsrecht en tegelijkertijd het risico te vermijden dat deelnemende SEP-toepassers “hold-out”-opties worden geboden. [Am. 13] (11) Elke verwijzing in deze verordening naar een bevoegde rechter van een lidstaat omvat het eengemaakt octrooigerecht wanneer aan de voorwaarden is voldaan. (12) Als agentschap van de Europese Unie dat verantwoordelijk is voor intellectuele-eigendomsrechten en om de uitvoering van deze verordening te vergemakkelijken, moet het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO) de desbetreffende taken uitvoeren via een kenniscentrum. Het EUIPO heeft uitgebreide ervaring met het beheer van databanken, elektronische registers en alternatieve mechanismen voor geschillenbeslechting: belangrijke aspecten van de in het kader van deze verordening toegewezen taken. Het is van cruciaal belang ervoor te zorgen dat het kenniscentrum moet van over de nodige personele en financiële middelen worden voorzien beschikt om zijn taken efficiënt uit te voeren. [Am. 14] (12 bis) De verlening van SEP-licenties kan tot wrijving leiden in de waardeketens die tot dusver niet aan SEP’s zijn blootgesteld. Het is daarom belangrijk dat het kenniscentrum voor voorlichting over de verlening van SEP-licenties in de waardeketens zorgt met behulp van alle instrumenten waarover het beschikt, onder meer door de zinvolle betrokkenheid van belanghebbenden. Andere factoren zijn onder meer het vermogen van upstreamproducenten om de kosten voor de verlening van een SEP-licentie door te berekenen, en de eventuele gevolgen van bestaande clausules inzake schadeloosstelling stroomafwaarts binnen een waardeketen. Het kader waarin deze verordening voorziet, moet het technische leiderschap van de Europese Unie op het gebied van innovatie bevorderen. [Am. 15] (13) Het kenniscentrum moet enerzijds een elektronisch register en een elektronische databank opzetten en beheren met gedetailleerde informatie over SEP’s die in een of meer lidstaten van kracht zijn , met inbegrip van de resultaten van essentialiteitscontroles, adviezen, verslagen, beschikbare jurisprudentie van rechtsgebieden wereldwijd, regels met betrekking tot SEP’s in derde landen en resultaten van specifieke studies . Het elektronische register moet dienen als een fundamenteel register dat is ontworpen als het primaire referentiepunt voor gebruikers, en biedt kosteloos basisinformatie over SEP’s. Om voor meer voorlichting te zorgen en de verlening van SEP-licenties voor kmo’s te vergemakkelijken, Anderzijds moet het kenniscentrum bijstand verlenen aan kmo’s. Het ook een elektronische databank opzetten en beheren die eenvoudig toegankelijke informatie biedt met een uitgebreidere en meer omvattende gegevensverzameling waartoe tegen betaling van een systeem voor essentialiteitscontroles en van procedures voor de vaststelling van geaggregeerde royalty en de vaststelling van Frand door het kenniscentrum moet maatregelen omvatten om het systeem en de procedures continu te verbeteren, redelijke en evenredige vergoeding toegang kan worden verkregen. Overheidsinstanties, met inbegrip van rechters, moeten kosteloos toegang tot de informatie in de databank hebben. Academische instellingen moeten onder meer door het gebruik van nieuwe technologieën. Het kenniscentrum moet – in overeenstemming met deze doelstelling – opleidingsprocedures vaststellen voor beoordelaars van essentialiteit en bemiddelaars voor het verstrekken van adviezen over geaggregeerde royalty en over de vaststelling van Frand en het moet de consistentie van hun praktijken stimuleren bepaalde voorwaarden eveneens gratis om toegang tot de informatie kunnen verzoeken. Het elektronische register en de elektronische databank moeten een hoge mate van rechtszekerheid bieden . [Am. 16] (13 bis) Om voor meer bekendheid te zorgen en de verlening van SEP-licenties voor kmo’s te vergemakkelijken, moet het kenniscentrum bijstand verlenen aan kmo’s en startups. Het opzetten en beheren van een systeem voor essentialiteitscontroles en van procedures voor de vaststelling van geaggregeerde royalty en de vaststelling van Frand door het kenniscentrum moet maatregelen omvatten om het systeem en de procedures continu te verbeteren, onder meer door het gebruik van nieuwe technologieën. Het kenniscentrum moet – in overeenstemming met deze doelstelling – opleidingsprocedures vaststellen voor beoordelaars van essentialiteit en bemiddelaars voor het verstrekken van adviezen over geaggregeerde royalty en over de vaststelling van Frand en het moet de consistentie van hun praktijken stimuleren. [Am. 17] (14) Voor het kenniscentrum moeten de regels van de Unie inzake toegang tot documenten en gegevensbescherming gelden. De taken van het kenniscentrum moeten tot meer transparantie leiden door voor SEP’s relevante informatie op gecentraliseerde en systematische wijze ter beschikking te stellen van alle belanghebbenden. Daarom moet een evenwicht worden gevonden tussen de vrije toegang van het publiek tot basisinformatie en de noodzaak het functioneren van het kenniscentrum te financieren. Om de onderhoudskosten te dekken, moet een registratievergoeding worden gevraagd om toegang te krijgen tot gedetailleerde informatie in de databank, zoals de resultaten van essentialiteitscontroles en niet-vertrouwelijke verslagen over de vaststelling van Frand. [Am. 18] (15) Kennis van de potentiële totale royalty voor alle SEP’s met betrekking tot een norm (geaggregeerde royalty) die voor de toepassing van die norm gelden, is belangrijk voor de beoordeling van het bedrag van de royalty voor een product, dat een belangrijke rol speelt bij de vaststelling van de kosten van de producent. Dergelijke kennis helpt de SEP-houder SEP-houders ook om het verwachte rendement van investeringen te plannen en SEP-toepassers om de kosten van de integratie van normen in hun producten te ramen . De publicatie van de verwachte geaggregeerde royalty en de standaardlicentieverleningsvoorwaarden voor een bepaalde norm zou de verlening van SEP-licenties vergemakkelijken en de kosten voor de verlening van SEP-licenties verminderen. Het is dus noodzakelijk SEP-toepassers en SEP-houders kunnen er dus baat bij hebben de informatie over de totale royalty (de geaggregeerde royalty) en de Frand-standaardlicentieverleningsvoorwaarden openbaar te maken. [Am. 19] (16) SEP-houders moeten de gelegenheid hebben om eerst het kenniscentrum te informeren over de publicatie van de norm waarvoor zij aanspraak maken op essentialiteit of de geaggregeerde royalty die ze onderling zijn overeengekomen. Behalve bij gebruiksgevallen toepassingen van normen waarvoor de Commissie vaststelt dat er gevestigde en in grote lijnen goed functionerende praktijken voor de verlening van SEP-licenties bestaan, kan het kenniscentrum de partijen bijstaan bij de vaststelling van de betreffende geaggregeerde royalty. In dit verband kunnen bepaalde SEP-houders – indien er tussen de SEP-houders geen overeenstemming is over de geaggregeerde royalty – het kenniscentrum verzoeken een bemiddelaar aan te wijzen om de SEP-houders bij te staan die bereid zijn deel te nemen aan de procedure voor de vaststelling van de geaggregeerde royalty voor de SEP’s met betrekking tot de betreffende norm. De rol van de bemiddelaar bestaat er dan in de besluitvorming door de deelnemende SEP-houders te vergemakkelijken zonder een aanbeveling voor een geaggregeerde royalty te doen. Tot slot is het belangrijk voor een derde onafhankelijke partij – een deskundige – te zorgen die een geaggregeerde royalty zou kunnen aanbevelen. Daarom moeten SEP-houders en/of -toepassers het kenniscentrum kunnen verzoeken om een deskundig advies over een geaggregeerde royalty. Wanneer een dergelijk verzoek wordt ingediend, moet het kenniscentrum een panel van bemiddelaars aanwijzen en in een procedure voorzien waaraan alle geïnteresseerde belanghebbenden worden verzocht deel te nemen. Nadat het panel van alle deelnemers informatie heeft ontvangen, moet het een niet-bindend deskundig advies uitbrengen over een geaggregeerde royalty. Het deskundig advies over de geaggregeerde royalty moet een niet-vertrouwelijke analyse bevatten van het verwachte effect van de geaggregeerde royalty op de SEP-houders en de belanghebbenden in de waardeketen. Het is in dit verband belangrijk rekening te houden met factoren als de efficiëntie van de verlening van SEP-licenties, met inbegrip van ervaringen met eventuele gebruikelijke regels of praktijken voor het in licentie geven van intellectuele eigendom in de waardeketen en met onderlinge licentieverlening, en het effect op de stimulansen voor SEP-houders en verschillende belanghebbenden in de waardeketen om te innoveren. [Am. 20] (16 bis) SEP-houders en/of -toepassers moeten het kenniscentrum kunnen verzoeken om een niet-bindend deskundig advies van een onafhankelijke derde partij over een geaggregeerde royalty. Wanneer een dergelijk verzoek wordt ingediend, moet het kenniscentrum een panel van bemiddelaars aanwijzen en in een procedure voorzien waaraan alle geïnteresseerde belanghebbenden worden verzocht deel te nemen. Nadat het panel van alle deelnemers informatie heeft ontvangen, moet het een deskundig advies uitbrengen over de geaggregeerde royalty. Het deskundig advies over de geaggregeerde royalty moet een niet-vertrouwelijke analyse bevatten van het verwachte effect van de geaggregeerde royalty op de SEP-houders en de belanghebbenden in de waardeketen. Het kan in dit verband belangrijk zijn rekening te houden met factoren als de efficiëntie van de verlening van SEP-licenties, met inbegrip van ervaringen met eventuele gebruikelijke regels of praktijken voor het in licentie geven van intellectuele eigendom in de waardeketen en met onderlinge licentieverlening, en het effect op de stimulansen voor SEP-houders en verschillende belanghebbenden in de waardeketen om te innoveren. [Am. 21] (17) In overeenstemming met de algemene beginselen en doelstellingen van transparantie, participatie en toegang tot Europese normalisatie moet het gecentraliseerde elektronische register informatie openbaar maken over het aantal SEP’s dat van toepassing is op een norm, het eigenaarschap van de betreffende SEP’s en de delen van de norm die onder de SEP’s vallen. Het register en de databank zullen informatie bevatten over relevante normen, producten, processen, diensten en systemen die de norm toepassen, SEP’s die in de EU van kracht zijn, Frand-standaardvoorwaarden voor de verlening van SEP-licenties of licentieverleningsprogramma’s, collectieve licentieverleningsprogramma’s en essentialiteit. Voor SEP-houders zal het register voor transparantie zorgen met betrekking tot de betreffende SEP’s, hun aandeel in alle aan de norm gedeclareerde SEP’s en de kenmerken van de norm waarop de octrooien betrekking hebben. SEP-houders zullen een beter inzicht hebben in de wijze waarop hun portefeuilles zich verhouden tot de portefeuilles van andere SEP-houders. Dit is niet alleen belangrijk voor de onderhandelingen met toepassers, maar ook voor de onderlinge licentieverlening met andere SEP-houders. Voor toepassers zal het register een betrouwbare bron van informatie over de SEP’s vormen, onder meer over de SEP-houders van wie de toepasser mogelijk een licentie moet verkrijgen. Het beschikbaar stellen van dergelijke informatie in het register zal ook de duur van de technische besprekingen helpen verkorten tijdens de eerste fase van de onderhandelingen over de verlening van SEP-licenties. [Am. 22] (18) Zodra een norm is aangemeld of een geaggregeerde royalty is gespecificeerd, naargelang wat het eerst gebeurt, opent het kenniscentrum de registratie van SEP’s – door houders van SEP’s – die in een of meer lidstaten van kracht zijn. (19) Om de transparantie van SEP’s te waarborgen, is het passend van SEP-houders te verlangen dat ze hun octrooien registreren die essentieel zijn voor de norm waarvoor de registratie open is. SEP-houders moeten hun SEP’s registreren uiterlijk zes maanden na de opening van de registratie door het kenniscentrum of de verlening van de betreffende SEP’s, naargelang wat het eerst gebeurt. Bij tijdige registratie moeten SEP-houders kunnen royalty’s kunnen innen , ook al is hun SEP niet geregistreerd, maar zij moeten alleen en schadevergoedingen kunnen eisen voor toepassingen en inbreuken die vóór de registratie hebben plaatsgevonden in het geval van tijdige registratie, op voorwaarde dat het bedrag ervan wordt vastgesteld overeenkomstig de in deze verordening opgenomen regels voor de vaststelling van Frand . [Am. 23] (20) SEP-houders kunnen zich na Indien een SEP-houder zich niet registreert binnen de vermelde termijn , moet het kenniscentrum de SEP-houder ervan in kennis stellen dat, in registreren. In dat geval zou het voor SEP-houders echter niet mogelijk mogen zijn van verdere vertraging bij de registratie van zijn octrooien, na een respijtperiode van één maand de SEP-houder geen royalty’s te kan innen en schadevergoedingen te eisen voor de periode van vertraging geen claim kan indienen met betrekking tot zijn octrooi totdat de registratie is voltooid . [Am. 24] (21) Clausules in een licentieverleningsovereenkomst die een royalty voor een groot aantal (huidige of toekomstige) octrooien vaststellen, mogen niet worden beïnvloed door de ongeldigheid, non-essentialiteit of niet-afdwingbaarheid van een klein aantal van die octrooien wanneer ze geen invloed hebben op het totale bedrag en de afdwingbaarheid van de royalty of andere clausules in dergelijke overeenkomsten. (22) SEP-houders moeten zorgen voor de update van hun SEP-registratie(s). Updates moeten binnen 6 maanden worden geregistreerd voor relevante statuswijzigingen, met inbegrip van eigenaarschap, invalidatiebevindingen of andere toepasselijke wijzigingen als gevolg van contractuele verbintenissen of besluiten van overheidsinstanties. Als de registratie niet wordt geüpdatet, moet het kenniscentrum de SEP-houder ervan in kennis stellen dat zijn SEP na een respijtperiode van één maand kan worden opgeschort in geval van verdere vertraging bij het actualiseren van zijn kan de registratie van het SEP in het register worden gesuspendeerd . [Am. 25] (23) Een SEP-houder kan ook om wijziging van een SEP-registratie verzoeken. Een geïnteresseerde belanghebbende kan ook om wijziging van een SEP-registratie verzoeken, als hij/zij op basis van een definitief besluit van een overheidsinstantie kan aantonen dat de registratie onjuist is. Een SEP kan alleen op verzoek van de SEP-houder uit het register worden geschrapt, indien het octrooi is verstreken, door een definitieve beslissing of uitspraak van een bevoegde rechtbank in een lidstaat nietig is verklaard of niet-essentieel is bevonden, dan wel op grond van deze verordening niet essentieel is bevonden. Om de transparantie te waarborgen moet een overzicht van de wijzigingen in de SEP-registratie openbaar toegankelijk worden gemaakt. [Am. 26] (23 bis) Er moet voor worden gezorgd dat de registratie en de verplichtingen waarin deze verordening voorziet, niet worden omzeild door een SEP uit het register te verwijderen. Wanneer een beoordelaar vaststelt dat een geclaimd SEP niet-essentieel is, kan alleen de SEP-houder om verwijdering van het SEP uit het register verzoeken en pas nadat de jaarlijkse steekproef is afgerond en het aandeel echte SEP’s uit de steekproef is vastgesteld en bekendgemaakt. [Am. 27] (24) Om de kwaliteit van het register verder te waarborgen en een teveel aan registraties te voorkomen, moeten ook willekeurig essentialiteitscontroles worden uitgevoerd door onafhankelijke en onpartijdige beoordelaars die worden geselecteerd op basis van door de Commissie vast te stellen objectieve criteria. Er moet slechts één SEP van dezelfde octrooifamilie worden gecontroleerd op essentialiteit. [Am. 28] (25) Deze essentialiteitscontroles moeten worden uitgevoerd op een steekproef uit SEP-portefeuilles om ervoor te zorgen dat de steekproef statistisch geldige resultaten kan opleveren. De resultaten van de in de steekproef opgenomen essentialiteitscontroles moeten de verhouding bepalen tussen de positief gecontroleerde SEP’s en alle SEP’s die door elke SEP-houder zijn geregistreerd. Het essentialiteitspercentage moet jaarlijks worden geüpdatet. (26) SEP-houders kunnen hun SEP’s voor essentialiteitscontroles vrijwillig aan het kenniscentrum voorleggen voordat zij hun octrooien registreren. Na de registratie kunnen SEP-houders of -toepassers kunnen jaarlijks ook maximaal 100 geregistreerde SEP’s aanwijzen voor essentialiteitscontroles. Indien wordt bevestigd dat de vooraf geselecteerde SEP’s essentieel zijn, kunnen de SEP-houders deze informatie gebruiken bij onderhandelingen en als bewijs voor de rechter, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan het recht van een toepasser om de essentialiteit van een geregistreerd SEP voor de rechter aan te vechten. De geselecteerde SEP’s hebben geen invloed op de steekproef, aangezien de steekproef moet worden geselecteerd uit alle geregistreerde SEP’s van elke SEP-houder. Als een vooraf geselecteerde SEP en een voor de steekproef geselecteerde SEP dezelfde zijn, hoeft slechts één essentialiteitscontrole te worden uitgevoerd. Essentialiteitscontroles hoeven niet te worden herhaald op SEP’s van dezelfde octrooifamilie. [Am. 29] (27) Beoordelingen van de essentialiteit van SEP’s die vóór de inwerkingtreding van de verordening door een onafhankelijke entiteit worden uitgevoerd – bijvoorbeeld via octrooigemeenschappen – en vaststellingen van de essentialiteit door gerechtelijke autoriteiten moeten in het register worden vermeld. Die SEP’s hoeven niet opnieuw op essentialiteit te worden gecontroleerd nadat het relevante bewijsmateriaal ter ondersteuning van de informatie in het register aan het kenniscentrum is verstrekt , tenzij de beoordelaar objectieve redenen heeft om op basis van afdoende bewijs aan te nemen dat de voorafgaande essentialiteitscontrole onjuist was . SEP-houders of octrooigemeenschappen moeten ook na de inwerkingtreding van deze verordening de essentialiteit van SEP’s kunnen beoordelen. [Am. 30] (28) De beoordelaars moeten onafhankelijk werken overeenkomstig het reglement van orde en de gedragscode die door de Commissie moeten worden vastgesteld. De SEP-houder kan om een collegiale toetsing verzoeken voordat een met redenen omkleed advies wordt uitgebracht. Tenzij een SEP aan een collegiale toetsing wordt onderworpen, vindt er geen verdere toetsing van de resultaten van de essentialiteitscontrole plaats. De resultaten van de collegiale toetsing moeten dienen om de essentialiteitscontroles te verbeteren, tekortkomingen op te sporen en te verhelpen en de consistentie te verbeteren. (29) Het kenniscentrum maakt zowel de positieve als negatieve resultaten van de essentialiteitscontroles in het register en de databank openbaar. De resultaten van de essentialiteitscontroles zijn niet juridisch bindend. Het moet dus mogelijk zijn eventuele latere geschillen met betrekking tot de essentialiteit moeten dus door voor de bevoegde rechter worden behandeld te behandelen . De resultaten van de essentialiteitscontroles op verzoek van een SEP-houder of op basis van een steekproef kunnen echter worden gebruikt om de essentialiteit van die SEP’s of andere relevante criteria aan te tonen bij onderhandelingen, in octrooigemeenschappen en voor de rechter. [Am. 31] (30) Er moet voor worden gezorgd dat de registratie en de daaruit voortvloeiende verplichtingen waarin deze verordening voorziet, niet worden omzeild door een SEP uit het register te verwijderen. Wanneer een beoordelaar vaststelt dat een geclaimd SEP niet-essentieel is, kan alleen de SEP-houder om verwijdering van het SEP uit het register verzoeken en pas nadat de jaarlijkse steekproef is afgerond en het aandeel echte SEP’s uit de steekproef is vastgesteld en bekendgemaakt. [Ams. 32 en 289] (31) Het doel van de Frand-verbintenis bestaat erin de vaststelling en het gebruik van de norm te vergemakkelijken door SEP’s onder billijke en , redelijke en niet-discriminerende voorwaarden ter beschikking van de toepassers te stellen en de SEP-houder een billijk en redelijk rendement op zijn innovatie te bieden. Het uiteindelijke doel van handhavingsmaatregelen van SEP-houders of van maatregelen van toepassers op grond van de weigering van een SEP-houder om een licentie te verlenen, is dus het sluiten van een Frand-licentieovereenkomst. Het hoofddoel van de verordening bestaat er in dit verband in de onderhandelingen en buitengerechtelijke geschillenbeslechting te vergemakkelijken, waarvan beide partijen kunnen profiteren. Het waarborgen van toegang tot snelle, billijke en kostenefficiënte manieren om geschillen over Frand-voorwaarden op te lossen, moet dus zowel de SEP-houders als de toepassers ten goede komen. Als zodanig kan een naar behoren functionerend mechanisme voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting om Frand-voorwaarden te vast te stellen (vaststelling van Frand) voor alle partijen aanzienlijke voordelen opleveren. Partijen kunnen om een vaststelling van Frand verzoeken om aan te tonen dat hun aanbod Frand is of om een zekerheid te stellen, wanneer ze te goeder trouw handelen. [Am. 33] (32) De vaststelling van Frand moet de onderhandelingen over Frand-voorwaarden vereenvoudigen en versnellen en de kosten transactiekosten voor alle belanghebbenden verminderen. Het EUIPO moet de procedure beheren. Het kenniscentrum moet een lijst opstellen van bemiddelaars die aan vastgestelde competentie- en onafhankelijkheidscriteria voldoen, evenals een archief van niet-vertrouwelijke verslagen (de vertrouwelijke versie van de verslagen is alleen toegankelijk voor de partijen en de bemiddelaars). De bemiddelaars moeten neutrale en onpartijdige personen zijn met ruime ervaring op het gebied van geschillenbeslechting en een grondig inzicht in de economische aspecten van het verlenen van licenties onder Frand-voorwaarden. Er moeten regels en procedures zijn waarin belangenconflicten en mechanismen voor het aanpakken van dergelijke conflicten worden gedefinieerd. [Am. 34] (33) De Indien een of meer partijen een vaststelling van Frand is inleiden, moet dat een verplichte stap zijn voordat een SEP-houder een procedure wegens inbreuk op een octrooi kan inleiden of een toepasser om de vaststelling of beoordeling van Frand-voorwaarden met betrekking tot een SEP kan verzoeken voor een bevoegde rechter in een lidstaat. Het is echter niet verplicht de vaststelling van Frand vóór de betreffende gerechtelijke procedure in te leiden voor SEP’s met betrekking tot gebruiksgevallen van normen toepassingen waarvoor de Commissie vaststelt dat er geen sprake is van significante moeilijkheden of inefficiëntie bij het verlenen van licenties onder Frand-voorwaarden. [Am. 35] (34) Elke partij kan kiezen of ze aan de procedure wenst deel te nemen en zich ertoe wenst te verbinden zich naar het resultaat ervan te schikken. Wanneer een partij niet op het verzoek tot vaststelling van Frand ingaat of zich er niet toe verbindt zich naar het resultaat van de vaststelling van Frand te schikken , moet de andere partij kunnen verzoeken om de beëindiging of de unilaterale voortzetting van de vaststelling van Frand. Een dergelijke partij mag tijdens de periode van vaststelling van Frand niet aan een geschil worden blootgesteld. Tegelijkertijd moet de vaststelling van Frand een doeltreffende procedure voor de partijen zijn om vóór een geschil op neutraal terrein bijeen te komen, bijvoorbeeld voor een panel van bemiddelaars, en tot overeenstemming te komen of om een vaststelling te verkrijgen om in verdere procedures te gebruiken. Daarom moet de partij/moeten de partijen die zich ertoe verbindt/verbinden zich naar het resultaat van de vaststelling van Frand te schikken en volgens de regels aan de procedure deelneemt/deelnemen, van de voltooiing ervan kunnen profiteren. [Am. 36] (35) De verplichting om vaststelling van Frand in te leiden mag geen afbreuk doen aan de doeltreffende bescherming van de rechten van de partijen. In dat verband moet de partij die zich ertoe verbindt het resultaat van de vaststelling van Frand na te leven terwijl de andere partij dit nalaat, het recht hebben een procedure bij de bevoegde nationale rechter in te leiden in afwachting van de vaststelling van Frand. Bovendien moet elk van beide De partijen moeten bij de bevoegde rechter een verzoek om een voorlopig gerechtelijk bevel van financiële aard kunnen indienen. Wanneer de betrokken SEP-houder een Frand-verbintenis is aangegaan, moeten voorlopige gerechtelijke bevelen van toereikende en evenredige financiële aard de nodige gerechtelijke bescherming bieden aan de SEP-houder die ermee heeft ingestemd zijn SEP onder Frand-voorwaarden in licentie te geven, terwijl de toepasser de mogelijkheid moet hebben om de hoogte van de Frand-royalty’s te betwisten of zich te verweren wegens het gebrek aan essentialiteit of de ongeldigheid van het SEP. In nationale stelsels die de inleiding van de procedure ten gronde vereisen als voorwaarde om een verzoek om de tussentijdse maatregelen van financiële aard in te dienen, moet het mogelijk zijn een dergelijke procedure in te leiden, maar moeten de partijen verzoeken om opschorting van de zaak tijdens de vaststelling van Frand. Bij het bepalen van de hoogte van het voorlopig gerechtelijk bevel van financiële aard die in een bepaald geval als toereikend moet worden beschouwd, moet onder meer rekening worden gehouden met de economische draagkracht van de verzoeker en de mogelijke gevolgen voor de doeltreffendheid van de gevraagde maatregelen, met name voor kmo’s, ook om misbruik van dergelijke maatregelen te voorkomen. Ook moet worden verduidelijkt dat zodra de vaststelling van Frand is beëindigd, de hele scala van maatregelen, met inbegrip van voorlopige, voorzorgs- en corrigerende maatregelen, ter beschikking van de partijen moet staan. [Am. 37] (36) Wanneer de partijen de vaststelling van Frand aangaan, moeten ze een bemiddelaar panel van bemiddelaars voor de vaststelling van Frand uit de lijst selecteren. Bij onenigheid selecteert het kenniscentrum de bemiddelaar leden van het panel van bemiddelaars . De vaststelling van Frand moet binnen negen maanden worden afgerond. Deze tijdsperiode is nodig voor een procedure die waarborgt dat de rechten van de partijen worden geëerbiedigd, maar ook snel genoeg is om vertragingen bij het sluiten van licenties te voorkomen. De partijen kunnen te allen tijde tijdens de procedure tot een schikking komen, wat resulteert in de beëindiging van de vaststelling van Frand. [Am. 38] (37) Na de aanwijzing van een bemiddelaar panel van bemiddelaars moet het bemiddelingscentrum de vaststelling van Frand in handen geven van de bemiddelaar, die het panel van bemiddelaars, dat moet onderzoeken of het verzoek de nodige informatie bevat, en die dat het tijdschema van de procedure moet meedelen aan de partijen of de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoekt. [Am. 39] (38) De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars moet de opmerkingen en suggesties van de partijen voor de vaststelling van Frand-voorwaarden onderzoeken en de relevante fasen van de onderhandelingen, naast andere relevante omstandigheden, in overweging te nemen. De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars moet – op eigen initiatief of op verzoek van een partij – van de partijen kunnen verlangen dat zij bewijsmateriaal overleggen dat hij/zij het voor de uitvoering van zijn/haar zijn taak noodzakelijk acht. De bemiddelaar moet ook openbaar toegankelijke informatie, het register van het kenniscentrum en verslagen over andere vaststellingen van Frand kunnen onderzoeken, evenals niet-vertrouwelijke documenten en informatie die door het kenniscentrum zijn opgesteld of bij het kenniscentrum zijn ingediend. [Am. 40] (39) Als een partij na de aanwijzing van de bemiddelaar het panel van bemiddelaars nalaat aan de vaststelling van Frand deel te nemen, kan de andere partij om beëindiging verzoeken of de bemiddelaar het panel verzoeken een aanbeveling voor een vaststelling van Frand te doen op basis van de informatie die hij/zij het kon beoordelen. [Am. 41] (40) Als een partij in een rechtsgebied buiten de Unie een procedure inleidt die resulteert in juridisch bindende en afdwingbare beslissingen met betrekking tot dezelfde norm die aan vaststelling van Frand en de toepassing daarvan onderworpen is of SEP’s van dezelfde octrooifamilie als SEP’s die aan vaststelling van Frand onderworpen zijn, omvat en waarbij een of meer van de partijen bij de vaststelling van Frand als partij betrokken zijn, moet de bemiddelaar het panel van bemiddelaars of – wanneer er geen bemiddelaar panel is aangewezen – het kenniscentrum vóór of tijdens de vaststelling van Frand de procedure op verzoek van de andere partij kunnen beëindigen. [Am. 42] (41) Aan het einde van de procedure moet de bemiddelaar het panel van bemiddelaars een voorstel doen waarin Frand-voorwaarden worden aanbevolen. Elke partij moet de mogelijkheid hebben het voorstel te aanvaarden of te verwerpen. Als de partijen niet tot een schikking komen en/of het voorstel niet aanvaarden, moet de bemiddelaar het panel van bemiddelaars een verslag over de vaststelling van Frand opstellen. Er is een vertrouwelijke en een niet-vertrouwelijke versie van het verslag. De niet-vertrouwelijke versie van het verslag moet het voorstel voor Frand-voorwaarden en de gebruikte methode bevatten en bij het kenniscentrum voor publicatie worden ingediend, zodat het gebruikt kan worden bij eventuele latere vaststellingen van Frand tussen de partijen en andere belanghebbenden die bij soortgelijke onderhandelingen betrokken zijn. Het verslag heeft dus een tweeledig doel: de partijen aanmoedigen tot een schikking te komen en voor transparantie te zorgen met betrekking tot de procedure en de aanbevolen Frand-voorwaarden bij onenigheid. [Am. 43] (42) De verordening eerbiedigt de intellectuele-eigendomsrechten van octrooihouders ( overeenkomstig artikel 17, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de EU), hoewel ze de mogelijkheid om een SEP te handhaven dat niet binnen een bepaalde termijn is geregistreerd, beperkt en een vaststelling van Frand verplicht maakt alvorens individuele SEP’s kunnen worden gehandhaafd. De uitoefening van intellectuele-eigendomsrechten kan op grond van het Handvest van de EU worden beperkt, mits het evenredigheidsbeginsel in acht wordt genomen. Volgens vaste rechtspraak kunnen de grondrechten worden beperkt, mits die beperkingen beantwoorden aan door de Unie nagestreefde doelstellingen van algemeen belang en – uit het oogpunt van het nagestreefde doel – geen onevenredige en onduldbare ingreep vormen waardoor de gewaarborgde rechten in hun kern worden aangetast (12) . In dat opzicht is deze verordening in het algemeen belang, aangezien ze op het niveau van de Unie voorziet in uniforme, openbare en voorspelbare informatie en resultaten over SEP’s ten behoeve van SEP-houders, toepassers en eindgebruikers. Doel is technologie te verspreiden tot wederzijds voordeel van de SEP-houders en -toepassers. De regels met betrekking tot de vaststelling van Frand zijn bovendien van tijdelijke aard – en dus beperkt – en bedoeld om de procedure te verbeteren en te stroomlijnen, maar ze zijn uiteindelijk niet bindend (13) . [Am. 44] (43) De vaststelling van Frand is ook consistent met het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op toegang tot de rechter (artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie), aangezien de toepasser en de SEP-houder dat recht volledig behouden. De uitsluiting van het recht op effectieve handhaving is beperkt en noodzakelijk en beantwoordt aan doelstellingen van algemeen belang, als de registratie niet binnen de vastgestelde termijn gebeurt. Het Hof van Justitie van de EU heeft bevestigd (14) dat een verplichte geschillenbeslechting als voorwaarde voor toegang tot een bevoegde rechter in de lidstaten verenigbaar wordt geacht met het beginsel van daadwerkelijke rechterlijke bescherming. Bij de vaststelling van Frand gelden de in de arresten van het Hof van Justitie van de EU uiteengezette voorwaarden voor verplichte geschillenbeslechting, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van de verlening van SEP-licenties. De Frand-vaststellingsprocedure maakt het ook mogelijk een obligatie door de vermeende overtreder te deponeren als een voorlopig gerechtelijk bevel van financiële aard, dat kan worden gevraagd om een ernstige beperking van de activiteiten van de vermeende overtreder te voorkomen en ervoor te zorgen dat de andere partij het overeenkomstige bedrag ontvangt in geval van een vordering tot schadevergoeding. Bovendien doet de Frand-vaststelling op geen enkele wijze afbreuk aan het vermogen van de SEP-houder om een vergoeding te ontvangen voor een inbreuk die zich heeft voorgedaan tijdens de Frand-vaststelling in een latere gerechtelijke procedure. [Am. 45] (44) Bij de vaststelling van de geaggregeerde royalty’s en de vaststellingen van Frand moeten de bemiddelaars vooral rekening houden met het acquis van de Unie en de arresten van het Hof van Justitie met betrekking tot SEP’s, alsook met de richtsnoeren in het kader van deze verordening, de horizontale richtsnoeren (15) en de mededeling van de Commissie uit 2017 inzake de EU benadering EU-benadering van essentiële octrooien (16) . De Het panel van bemiddelaars moeten moet voorts rekening houden met elk deskundig advies over de geaggregeerde royalty of – bij gebrek daaraan – de partijen om informatie verzoeken, voordat zij hun het zijn definitieve voorstellen doen doet en richtsnoeren in het kader van deze verordening uitvaardigen uitvaardigt . [Am. 46] (45) De verlening van SEP-licenties kan tot wrijving leiden in de waardeketens die tot dusver niet aan SEP’s zijn blootgesteld. Het is daarom belangrijk dat het kenniscentrum voor voorlichting over de verlening van SEP-licenties in de waardeketens zorgt met behulp van alle instrumenten waarover het beschikt. Andere factoren zijn onder meer het vermogen van upstreamproducenten om de kosten voor de verlening van een SEP-licentie stroomafwaarts door te berekenen, en de eventuele gevolgen van bestaande clausules inzake schadeloosstelling binnen een waardeketen. [Am. 47] (45 bis) Teneinde mogelijke negatieve gevolgen te voorkomen die gevestigd zijn in de Unie en die zich bezighouden met en succesvol concurreren wat betreft het ontwikkelen van mondiale technologieën door middel van normalisatie, moet de Commissie de gevolgen evalueren die het systeem voor de essentialiteitscontrole, het systeem voor de vaststelling van de geaggregeerde royalty en het Frand-vaststellingssysteem hebben op het concurrentievermogen van SEP-houders in de Unie op mondiaal niveau. Op basis van de resultaten van die evaluatie moet de Commissie, indien nodig, een wetgevingsvoorstel indienen om de systemen aan te passen. De rol van octrooigemeenschappen, waaronder die welke door SEP-toepassers worden opgezet, moet door de Commissie worden geëvalueerd om het effect daarvan te beoordelen wanneer deze verordening in werking is getreden, met name in verband met hun effect op de mededinging op de markt. [Am. 48] (46) Kmo’s kunnen als SEP-houders en -toepassers betrokken zijn bij de verlening van SEP-licenties. Er zijn momenteel een paar kmo’s SEP-houders en de toegenomen efficiëntie als gevolg van deze verordening zal moet ook de verlening van hun SEP-licenties wellicht vergemakkelijken. Er zijn aanvullende voorwaarden nodig om de kosten voor dergelijke kmo’s te verlichten, zoals minder administratieve rompslomp, lagere administratieve kosten en mogelijk lagere vergoedingen voor essentialiteitscontroles en bemiddeling, evenals gratis ondersteuning en opleidingen , zodat ze beter in staat zijn zich bezig te houden met SEP-aangelegenheden en met de ontwikkeling van normen . Er hoeft geen steekproef van de SEP’s van micro- en kleine ondernemingen en start-ups te worden genomen voor essentialiteitscontroles, maar micro- en kleine ondernemingen moeten hun SEP’s desgewenst aan essentialiteitscontroles kunnen onderwerpen. Ook start-up- en kmo-toepassers moeten kunnen profiteren van lagere vergoedingen en gratis ondersteuning en opleidingen. Tot slot moeten SEP-houders worden aangemoedigd om de licentieverlening door kmo’s te stimuleren door middel van kortingen op kleine volumes of vrijstellingen van Frand-royalty’s. In dit verband is het van belang ervoor te zorgen dat kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups gebruik kunnen maken van één centraal contactpunt dat wordt opgezet door het kenniscentrum, dat voor de kleine en middelgrote onderneming relevante licentiehouders en licentiegevers identificeert en hun gratis advies over SEP’s geeft. Daartoe moet het kenniscentrum een SEP Licensing Assistance Hub opzetten voor kmo’s en start-ups, die onder bepaalde voorwaarden ook bijstand kan verlenen met betrekking tot justitiële ondersteuning, zoals een pro-bono-vertegenwoordiger in rechte tijdens gerechtelijke procedures. [Am. 49] (46 bis) Kmo’s moeten voordelen kunnen genieten, die echter niet misbruikt mogen worden. In dit verband mogen entiteiten die zich toeleggen op de handhaving van octrooien, en die vaak een bedrijfsmodel hanteren op basis van het opkopen van octrooien en het handhaven van de bijbehorende rechten, om zo inkomsten te genereren in de vorm van licentievergoedingen, royalty’s en schadevergoedingen, niet kunnen profiteren van de vrijstellingen en de hulp van het kenniscentrum waarin deze verordening voorziet. [Am. 50] (46 ter) De ondersteuningsmechanismen, zoals intellectuele-eigendomsvouchers voor kmo’s, zijn doeltreffend gebleken om kmo’s te helpen bij het beschermen van hun intellectuele-eigendomsrechten. De geldigheidsduur van deze mechanismen moet worden verlengd tot na 2024. [Am. 51] (47) Teneinde bepaalde niet-essentiële onderdelen van deze verordening aan te vullen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om – overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie – handelingen vast te stellen met betrekking tot de in het register op te nemen gegevens of met betrekking tot het vaststellen van de desbetreffende bestaande normen of om gebruiksgevallen toepassingen van normen of delen daarvan te identificeren waarvoor de Commissie vaststelt dat er geen significante moeilijkheden of gevallen van inefficiëntie zijn bij de verlening van licenties onder Frand-voorwaarden. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (17) . Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen. [Am. 52] (48) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van de desbetreffende bepalingen van deze verordening, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om de gedetailleerde voorschriften voor de selectie van beoordelaars en bemiddelaars, evenals het reglement van orde en de gedragscode voor beoordelaars en bemiddelaars vast te stellen . Beoordelaars en bemiddelaars moeten een goede reputatie genieten en beschikken over voldoende kennis, vaardigheden en ervaring om hun taken uit te voeren . De Commissie moet ook de technische regels vaststellen voor de selectie van een steekproef van SEP’s voor essentialiteitscontroles, evenals de methode voor het uitvoeren van dergelijke essentialiteitscontroles door beoordelaars en collegiale toetsers. De Commissie moet ook administratieve vergoedingen voor haar diensten met betrekking tot de taken uit hoofde van deze verordening vaststellen, evenals vergoedingen voor de diensten van beoordelaars, deskundigen en bemiddelaars, afwijkingen daarvan en betaalmethoden, en ze moet deze waar nodig aanpassen. De Commissie moet ook de normen of delen daarvan vaststellen die vóór de inwerkingtreding van deze verordening zijn gepubliceerd en waarvoor SEP’s kunnen worden geregistreerd. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (18) . [Am. 53] (49) Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad (19) moet worden gewijzigd om het EUIPO de bevoegdheid te geven de taken uit hoofde van deze verordening op zich te nemen. De taken van de uitvoerend directeur moeten ook worden uitgebreid tot de bevoegdheden die hem uit hoofde van deze verordening worden verleend. Voorts moet het arbitrage- en bemiddelingscentrum van het EUIPO de bevoegdheid krijgen om processen op te zetten zoals de vaststelling van de geaggregeerde royalty en de vaststelling van Frand. (50) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (20) . (51) Aangezien het EUIPO, de Commissie en de belanghebbenden voldoende tijd moeten krijgen om de uitvoering en de toepassing van deze verordening voor te bereiden, moet de toepassing ervan worden uitgesteld. (52) Daar de doelstellingen van deze verordening, namelijk de transparantie bij de verlening van SEP-licenties vergroten en voor een efficiënt mechanisme zorgen om geschillen over Frand-voorwaarden te beslechten, vanwege de toename van de kosten niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar met het oog op efficiëntie en wegens de omvang beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Titel I Algemene bepalingen Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. Deze verordening stelt de volgende regels vast inzake octrooien die essentieel zijn voor een norm (“standard essential patents, SEP’s”): a) regels voor meer transparantie met betrekking tot de informatie die voor de verlening van SEP-licenties nodig is; b) regels inzake de registratie van SEP’s; c) een procedure om de essentialiteit van geregistreerde SEP’s te evalueren; d) een procedure voor de minnelijke schikking van geschillen die verband houden met het billijke, redelijke en niet-discriminerende (“fair, reasonable and non-discriminatory, Frand”) karakter van voorwaarden (“vaststelling van Frand”); e) de bevoegdheden van het EUIPO om de in deze verordening vastgestelde taken uit te voeren. 2. Deze verordening is van toepassing op octrooien die van kracht zijn in een of meerdere lidstaten en die volgens een SEP-houder essentieel zijn voor een norm die is gepubliceerd door een organisatie voor de ontwikkeling van normen na de inwerkingtreding van deze verordening, ongeacht of , waaraan de SEP-houder al dan niet heeft toegezegd zijn SEP’s in licentie te geven onder billijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden (Frand-voorwaarden) , en die niet onderworpen is aan beleid inzake royaltyvrije intellectuele eigendom, . a) na de inwerkingtreding van deze verordening, met de in lid 3 bedoelde uitzonderingen; b) vóór de inwerkingtreding van deze verordening, overeenkomstig artikel 66. [Am. 54] 3. De artikelen 17 en 18 en artikel 34, lid 1, zijn niet van toepassing wanneer er voldoende bewijs is dat onderhandelingen over de verlening SEP-licenties onder Frand-voorwaarden geen aanleiding geven tot aanzienlijke moeilijkheden of inefficiënties die van invloed zijn op de werking van de interne markt wat betreft specifieke toepassingen van bepaalde normen of delen daarvan. Dergelijke toepassingen, normen en delen daarvan op SEP’s voor zover ze worden toegepast voor door de Commissie overeenkomstig lid 4 vastgestelde gebruiksgevallen vastgesteld volgens de procedure van artikel 65 ter . [Am. 55] 4. Als er voldoende bewijs is dat, met betrekking tot vastgestelde gebruiksgevallen van bepaalde Onverminderd lid 2 is deze verordening ook van toepassing op octrooien die van kracht zijn in een of meer lidstaten en die volgens een SEP-houder essentieel zijn voor een norm die is gepubliceerd door een organisatie voor de ontwikkeling van normen of delen daarvan, onderhandelingen over de verlening van SEP-licenties onder Frand-voorwaarden geen aanleiding geven tot significante moeilijkheden of inefficiëntie die voor de inwerkingtreding van deze verordening, indien de werking van de interne markt negatief beïnvloeden, stelt de Commissie, na een passend raadplegingsproces, door middel van een gedelegeerde handeling overeenkomstig artikel 67, een lijst op van ernstig wordt verstoord als gevolg van ernstige problemen of inefficiënties bij het verlenen van licenties voor SEP’s voor bepaalde implementaties, normen en delen daarvan. Dergelijke gebruiksgevallen toepassingen , normen of en delen daarvan voor de toepassing van lid 3 worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 65 quater . [Am. 56] 5. Deze verordening is niet van toepassing op houders van SEP’s die in een of meer lidstaten van kracht zijn onderworpen zijn aan een beleid inzake intellectuele eigendom dat vrij is van royalty’s, behalve wanneer dergelijke SEP’s deel uitmaken van een portefeuille van octrooilicenties voor royalty’s . [Am. 57] 6. Deze verordening is niet van toepassing op vorderingen wegens ongeldigheid of vorderingen wegens inbreuk die geen verband houden met de toepassing van een norm waarvan in het kader van deze verordening kennis is gegeven. 7. Deze verordening doet geen afbreuk aan de toepassing van artikel 101 VWEU en artikel 102 VWEU of aan de toepassing van overeenkomstige nationale mededingingsregels. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: 1) “standaardessentieel octrooi” of “SEP”: elk octrooi dat volgens een SEP-houder essentieel is voor een norm; [Am. 58] 2) “essentieel voor een norm”: het octrooi bevat ten minste één conclusie waarvoor het om technische redenen niet mogelijk is een implementatie of methode toe te passen of te gebruiken die in overeenstemming is met een norm, met inbegrip van de daarin geboden opties, zonder inbreuk te maken op het octrooi bij de huidige stand van de techniek en de normale technische praktijk; 3) “norm”: een door een organisatie voor de ontwikkeling van normen vastgestelde technische specificatie voor herhaalde of voortdurende toepassing , waarvan de naleving niet verplicht is ; [Am. 59] 4) “technische specificatie”: een document in de zin van artikel 2 van Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad (21) waarin de technische voorschriften worden voorgeschreven waaraan een product, proces, dienst of systeem moet voldoen; 5) “organisatie voor de ontwikkeling van normen”: een normalisatie-instelling die geen particuliere industriële vereniging is die gepatenteerde technische specificaties ontwikkelt, die technische of kwaliteitsvoorschriften of aanbevelingen voor producten, productieprocessen, diensten of methoden ontwikkelt; 5 bis) “toepassing”: een specifiek scenario waarin een bepaalde genormaliseerde technologie of methode wordt toegepast om een bepaald doel of een bepaalde functie van een product, proces, dienst of systeem te vervullen, ongeacht het niveau in de waardeketen; [Am. 60] 6) “SEP-houder”: een eigenaar van een SEP of een persoon met een exclusieve licentie voor een SEP in een van of meer lidstaten; [Am. 61] 7) “toepasser”: een natuurlijke of rechtspersoon die een norm toepast – of voornemens is toe te passen – bij een product, proces, dienst of systeem op de markt van de Unie ; [Am. 62] 8) “Frand-voorwaarden”: billijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden bij de licentieverlening voor SEP’s; 9) “vaststelling van Frand”: een gestructureerde procedure voor de vaststelling van de Frand-voorwaarden van een SEP-licentie; 10) “geaggregeerde royalty”: het maximale totale bedrag aan royalty voor dat is of moet worden betaald om alle octrooien die essentieel zijn voor een norm in licentie te geven ; [Am. 63] 10 bis) “vrij van royalty”: beschikbaar zonder betaling van een royalty of zonder overeenkomst tot enige andere, al dan niet monetaire, tegenprestatie; [Am. 64] 11) “octrooigemeenschap”: een bij een overeenkomst tussen twee of meer SEP-houders gecreëerde entiteit , of een consortium waarin meerdere SEP-houders overeenkomen om een of meer van hun octrooien SEP’s in licentie te geven aan elkaar of aan derden; [Am. 65] 12) “collegiale toetsing”: een proces voor het heronderzoek van de voorlopige resultaten van essentialiteitscontroles door andere beoordelaars dan diegenen die de oorspronkelijke essentialiteitscontrole hebben uitgevoerd; 13) “conclusieschema”: een presentatie van document waaruit de overeenstemming blijkt tussen de elementen (kenmerken) van één octrooiconclusie en ten minste één voorschrift van een norm of aanbeveling van een norm; [Am. 66] 14) “voorschrift van een norm”: een uitdrukking – in de inhoud van een document – die objectief verifieerbare criteria weergeeft waaraan moet worden voldaan en waarvan niet mag worden afgeweken als conformiteit met het document wil worden geclaimd; 15) “aanbeveling van een norm”: een uitdrukking – in de inhoud van een document – die een voorgestelde mogelijke keuze of handelwijze weergeeft die als bijzonder geschikt wordt beschouwd, zonder dat andere keuzen of handelswijzen noodzakelijkerwijze worden vermeld of uitgesloten; 16) “octrooifamilie”: een verzameling octrooiaanvragen die alle ten minste één prioriteit gemeen hebben, met inbegrip van de prioritaire documenten zelf octrooidocumenten die betrekking op dezelfde uitvinding hebben en waarvan de leden dezelfde prioriteiten hebben ; [Am. 67] 17) “belanghebbende”: elke persoon die een rechtmatig belang bij SEP’s kan aantonen, met inbegrip van een SEP-houder, een toepasser, een door een SEP-houder of toepasser gemachtigde, of een vereniging die de belangen van SEP-houders en toepassers vertegenwoordigt; 17 bis) “bemiddelaar”: een persoon die is aangesteld om tussen partijen te bemiddelen bij het vaststellen van een geaggregeerde royalty overeenkomstig artikel 17, om deel te nemen aan een panel dat overeenkomstig artikel 18 een advies over een geaggregeerde royalty levert en om deel te nemen aan de vaststelling van Frand overeenkomstig titel VI, die onafhankelijk en onpartijdig is en geen direct of indirect belangenconflict heeft; [Am. 68] 17 ter) “beoordelaar”: een persoon die is aangesteld om essentialiteitscontroles uit te voeren in overeenstemming met titel V, die onafhankelijk en onpartijdig is en geen direct of indirect belangenconflict heeft; [Am. 69] 17 quater) “collegiale toetser”: een persoon die is aangesteld om een collegiale toetsing uit te voeren, die onafhankelijk en onpartijdig is en geen direct of indirect belangenconflict heeft; [Am. 70] 18) “kenniscentrum”: de administratieve eenheden van het EUIPO die de taken uitvoeren die krachtens deze verordening aan het EUIPO zijn toevertrouwd. 18 bis) “niet-praktiserende entiteit”: een entiteit die haar inkomsten hoofdzakelijk haalt uit de handhaving of het in licentie geven van octrooien, met inbegrip van eventuele schadevergoedingen of geldbedragen die uit de handhaving van dergelijke octrooien voortvloeien, en die zich niet bezighoudt met de productie, vervaardiging, verkoop of distributie van producten of diensten waarbij gebruik wordt gemaakt van de geoctrooieerde uitvindingen of met het onderzoek naar en de ontwikkeling van dergelijke uitvindingen, die geen onderwijs- of onderzoeksinstelling of organisatie voor technologieoverdracht is die de commercialisering van door hen gegenereerde technologische innovaties vergemakkelijkt, en die geen individuele uitvinder is die octrooien laat handhaven die oorspronkelijk aan die uitvinder zijn verleend of octrooien die betrekking hebben op technologieën die oorspronkelijk door die uitvinder zijn ontwikkeld. [Am. 71] Titel II Kenniscentrum Artikel 3 Taken van het kenniscentrum 1. De taken uit hoofde van deze verordening worden uitgevoerd door een kenniscentrum dat binnen het EUIPO is opgericht en over de nodige personele en financiële middelen beschikt. 2. Het kenniscentrum bevordert de transparantie en de vaststelling van Frand met betrekking tot SEP’s en voert de volgende taken uit: a) een elektronisch register en een elektronische databank voor SEP’s opzetten en onderhouden , overeenkomstig de artikelen 4 en 5 ; [Am. 72] b) lijsten van beoordelaars en bemiddelaars opstellen en beheren , overeenkomstig artikel 27 ; [Am. 73] c) een systeem voor de beoordeling van de essentialiteit van SEP’s opzetten en beheren , overeenkomstig de artikelen 28 tot en met 33 ; [Am. 74] d) de procedure voor de vaststelling van Frand opzetten en beheren , overeenkomstig de artikelen 34 tot en met 58 ; [Am. 75] e) voor opleidingen voor beoordelaars en bemiddelaars zorgen; f) een procedure voor beheren ter vergemakkelijking van overeenkomsten over en de vaststelling van een geaggregeerde royalty , overeenkomstig de artikelen 17 en 18 beheren ; [Am. 76] g) de transparantie en de uitwisseling van informatie verbeteren door: i) de resultaten en de met redenen omklede adviezen van de essentialiteitscontroles en de niet-vertrouwelijke verslagen adviezen van de vaststellingen van Frand te publiceren , overeenkomstig artikel 33, lid 1, en artikel 57, lid 3 ; [Am. 77] ii) de toegang tot jurisprudentie (met inbegrip van alternatieve geschillenbeslechting) over SEP’s mogelijk te maken, ook uit rechtsgebieden van derde landen , overeenkomstig artikel 13, lid 3 ; [Am. 78] iii) niet-vertrouwelijke informatie over methoden ter vaststelling van Frand en Frand-royalty’s te verzamelen , overeenkomstig artikel 13, leden 4 en 5 ; [Am. 79] iv) de toegang tot SEP-gerelateerde regels van derde landen mogelijk te maken , overeenkomstig artikel 12 ; [Am. 80] h) een SEP Licensing Assistance Hub voor kmo’s en start-ups opzetten en onderhouden en voor opleiding, steun en algemeen advies over SEP’s zorgen ten behoeve van kmo’s en start-ups, overeenkomstig artikel 61 ; [Am. 81] i) studies en alle andere noodzakelijke activiteiten uitvoeren om de doelstellingen van deze verordening te ondersteunen; j) een werkgroep opzetten voor de voorwaarden voor de verlening van de SEP-licenties in de waardeketen en informatie verstrekken over de verlening van SEP-licenties , met inbegrip van de verlening van SEP-licenties in de waardeketen . [Am. 82] 3. Met gebruikmaking van de bij artikel 157 van Verordening (EU) 2017/1001 verleende bevoegdheden stelt de uitvoerend directeur van het EUIPO de interne administratieve instructies vast en maakt hij/zij de mededelingen bekend die nodig zijn voor de uitvoering van alle taken die krachtens deze verordening aan het kenniscentrum zijn toevertrouwd. Titel III Via het kenniscentrum ter beschikking gestelde informatie over SEP’s Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 4 Register van standaardessentiële octrooien 1. Er wordt een Unieregister voor SEP’s (“het register”) opgezet en onderhouden in een elektronisch formaat door het kenniscentrum . [Am. 83] 2. Het register wordt in elektronisch formaat onderhouden door het kenniscentrum. [Am. 84] 3. Het register bevat de volgende vermeldingen: a) informatie over relevante normen; b) de identificatie van geregistreerde SEP’s, met inbegrip van het land van registratie en het octrooinummer; [Am. 85 - niet van toepassing op de Nederlandse versie ] c) de versie van de norm, de technische specificatie en de specifieke delen van de technische specificatie waarvoor het octrooi als essentieel wordt beschouwd; [Am. 86] d) de verwijzing naar de voorwaarden van de Frand-licentieverleningsverbintenis van de SEP-houder ten aanzien van de organisatie voor de ontwikkeling van normen; e) de naam, het adres en de contactgegevens van de SEP-houder; f) als de SEP-houder een filiaal of dochteronderneming is of deel uitmaakt van een groep of meer andere ondernemingen, de naam, het adres en de contactgegevens van de moederonderneming; [Am. 87] g) de naam, het adres en de contactgegevens van de wettelijke vertegenwoordigers van de SEP-houder in de Unie, indien van toepassing; h) het bestaan van openbare openbaar toegankelijke standaardvoorwaarden, met inbegrip van het beleid inzake royalty’s , royaltyvrije licenties en kortingen van de SEP-houder; [Am. 88] i) het bestaan van openbare openbaar beschikbare standaardvoorwaarden voor de verlening van SEP-licenties aan kmo’s en start-ups ; [Am. 89] j) de beschikbaarheid voor licentieverlening via octrooigemeenschappen en de naam van de respectieve octrooigemeenschap , indien van toepassing; [Am. 90] k) de contactgegevens voor licentieverlening, met inbegrip van de licentieverleningsentiteit; l) de datum van registratie van het SEP in het register en het registratienummer. 4. Het register bevat ook de volgende vermeldingen, telkens voorzien van de datum van registratie: a) wijzigingen van de contactgegevens in de in lid 3), punten e), f), g) en k), bedoelde vermeldingen; b) het verlenen of overdragen van een licentie via octrooigemeenschappen, indien van toepassing overeenkomstig artikel 9; c) informatie over de vraag of er een essentialiteitscontrole of collegiale toetsing is uitgevoerd, met tenzij dit niet mogelijk was als gevolg van contractuele beperkingen die de partijen zijn overeengekomen, alsmede een verwijzing naar het resultaat van de essentialiteitscontrole ; [Am. 91] d) informatie over de vraag of het SEP is verlopen of , ongeldig is verklaard of onuitvoerbaar wordt geacht door een definitieve beslissing van een bevoegde rechter in een lidstaat; [Am. 92] e) bijzonderheden over procedures en besluiten inzake SEP’s overeenkomstig artikel 10; f) de datum van bekendmaking van informatie overeenkomstig artikel 19, lid 1 , in samenhang met artikel 14, lid 7, artikel 15, lid 4, en artikel 18, lid 11 ; [Am. 93] g) de datum van schorsing van het SEP uit het register overeenkomstig artikel 22; h) correcties van het SEP overeenkomstig artikel 23; i) de datum van verwijdering van het SEP uit het register overeenkomstig artikel 25 en de redenen voor de verwijdering; j) de correctie in of de verwijdering uit het register van de in de punten b), e) en f) bedoelde gegevens. 4 bis. Alvorens hun octrooien te registreren, kunnen SEP-houders hun SEP’s vrijwillig onderwerpen aan een essentialiteitscontrole door het kenniscentrum. [Am. 94] 5. De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 67 gedelegeerde handelingen tot wijziging van de leden 3 en 4 vast te stellen om te bepalen welke andere dan de in de leden 3 en 4 bedoelde gegevens voor de toepassing van deze verordening in het register moeten worden opgenomen. 6. De in de leden 3 en 4 bedoelde gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens, worden door het kenniscentrum voor de toepassing van deze verordening verzameld, gestructureerd, openbaar gemaakt en opgeslagen. 7. Het kenniscentrum houdt het register gemakkelijk toegankelijk voor het publiek. De gegevens worden geacht van algemeen belang te zijn en kunnen kosteloos door derden worden geraadpleegd. Artikel 5 Elektronische databank 1. Het kenniscentrum zorgt voor het opzetten en onderhouden van een elektronische databank voor SEP’s. [Am. 95 - niet van toepassing op de Nederlandse versie ] 2. De volgende informatie in de databank is toegankelijk voor derden die bij het kenniscentrum geregistreerd zijn: a) bibliografische gegevens over het geclaimde SEP of SEP, met inbegrip van de prioriteitsdatum, de familieleden, de datum van verlening en de vervaldatum; b) openbare openbaar beschikbare standaardvoorwaarden, met inbegrip van het beleid inzake royalty’s , royaltyvrije licenties en kortingen van de SEP-houder overeenkomstig artikel 7, eerste alinea, punt b), indien beschikbaar; [Am. 96] c) openbare openbaar beschikbare standaardvoorwaarden voor de verlening van SEP-licenties aan kmo’s en start-ups overeenkomstig artikel 62, lid 1, met inbegrip van royaltyvrije toegang, indien beschikbaar; [Am. 97] d) informatie over bekende producten, processen, diensten of systemen en toepassingen en, indien beschikbaar, marktgegevens, overeenkomstig artikel 7, eerste alinea, punt b) a) ; [Am. 98] e) informatie met betrekking tot essentialiteit overeenkomstig artikel 8; f) niet-vertrouwelijke informatie over vaststellingen van Frand overeenkomstig artikel 11; g) informatie over geaggregeerde royalty’s overeenkomstig de artikelen 15, 16 en 17; h) de in artikel 18 bedoelde deskundige adviezen; i) niet-vertrouwelijke verslagen van de bemiddelaars overeenkomstig artikel 57; j) de overeenkomstig artikel 29 voor essentialiteitscontroles geselecteerde SEP’s, de met redenen omklede adviezen of de definitieve met redenen omklede adviezen overeenkomstig artikel 33; k) de datum van en de redenen voor de verwijdering van het SEP uit de databank overeenkomstig artikel 25; l) informatie over regels met betrekking tot SEP’s in derde landen overeenkomstig artikel 12; m) jurisprudentie en verslagen overeenkomstig artikel 13, leden 3 en 5; n) voorlichtings- en opleidingsmateriaal. 3. Voor De toegang tot de in lid 2, punten f), h), i), j) en k), bedoelde informatie is beschikbaar voor elke derde partij die zich bij het kenniscentrum laat registreren, en kan aan een redelijke kan een vergoeding worden gevraagd onderworpen, zoals bepaald in artikel 63 . [Am. 99] 4. Overheidsinstanties, met inbegrip van rechters, hebben echter kosteloos volledige toegang tot de in lid 2 bedoelde informatie in de databank, mits ze bij het kenniscentrum geregistreerd zijn. Academische instellingen kunnen eveneens gratis om toegang tot de informatie verzoeken, maar uitsluitend voor academische doeleinden. [Am. 100] Artikel 6 Gemeenschappelijke bepalingen met betrekking tot het register en de databank 1. Wanneer een partij verzoekt om de gegevens en de documenten in de databank vertrouwelijk te houden, verstrekt die partij een motivering van die vertrouwelijkheid en een niet-vertrouwelijke versie , indien dat redelijkerwijs mogelijk is, van de als vertrouwelijk verstrekte informatie die voldoende gedetailleerd is om een redelijk inzicht te krijgen in de inhoud van de als vertrouwelijk verstrekte informatie. Het kenniscentrum kan die niet-vertrouwelijke versie openbaar maken. [Am. 101] 2. Het kenniscentrum bewaart de dossiers van alle procedures met betrekking tot de registratie van het SEP. De uitvoerend directeur van het EUIPO bepaalt in welke vorm die dossiers worden bewaard en ter beschikking worden gesteld. Het kenniscentrum bewaart de dossiers tot 10 jaar na de verwijdering van de registratie van het SEP. Op verzoek kunnen persoonsgegevens uit het register of de databank worden verwijderd na 18 maanden vanaf het verlopen van het SEP of de verwijdering van het SEP uit het register. 3. Het kenniscentrum kan alle informatie in het register of de databank overeenkomstig artikel 23 corrigeren. 4. De SEP-houder en zijn wettelijke vertegenwoordiger in de Unie worden in kennis gesteld van elke wijziging in het register of de databank wanneer die wijziging betrekking heeft op een bepaald SEP. 5. Op verzoek geeft het kenniscentrum registratiebewijzen of voor eensluidend gewaarmerkte afschriften van de gegevens en documenten in het register of de databank af. Voor de registratiebewijzen en de voor eensluidend gewaarmerkte afschriften kan een redelijke vergoeding worden gevraagd. [Am. 102] 6. De Commissie stelt door middel van een uitvoeringshandeling de voorwaarden voor toegang tot de databank vast, met inbegrip van de vergoedingen voor die toegang of voor registratiebewijzen en voor eensluidend gewaarmerkte afschriften uit de databank of het register. De uitvoeringshandeling wordt volgens de in artikel 68, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 7 Identificatie van de toepassingen van een norm en de bijbehorende voorwaarden voor de verlening van SEP-licenties Een SEP-houder verstrekt het kenniscentrum de volgende informatie: a) informatie over de producten, processen, diensten of systemen waarin het onderwerp van het SEP kan worden opgenomen of waarop het bestemd is te worden toegepast, voor alle bestaande of potentiële toepassingen van een norm, en, indien beschikbaar, marktgegevens, voor zover die informatie de SEP-houder bekend is. [Am. 103] b) indien beschikbaar, zijn standaardvoorwaarden voor de verlening van SEP-licenties, met inbegrip van zijn beleid inzake royalty’s , royaltyvrijheid en kortingen, uiterlijk zeven maanden na de opening van de registratie voor de betreffende norm en de toepassing door het kenniscentrum. [Am. 104] Artikel 8 Informatie met betrekking tot over essentialiteit [Am. 105] Een SEP-houder verstrekt het kenniscentrum de volgende informatie die in de databank moet worden opgenomen en waarnaar in het register moet worden verwezen: a) een definitieve beslissing van een bevoegde rechter in een lidstaat over de essentialiteit van een geregistreerd SEP uiterlijk zes twee maanden na de bekendmaking van die nadat de beslissing definitief is geworden ; [Am. 106] b) elke andere essentialiteitscontrole vóór [PB: gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] door een onafhankelijke beoordelaar in het kader van , bijvoorbeeld, een octrooigemeenschap een gemeenschap , waarbij het SEP-registratienummer, de identiteit en de beheerder van de octrooigemeenschap en de beoordelaar worden vermeld. [Am. 107] Artikel 9 Door octrooigemeenschappen te verstrekken informatie 1. Octrooigemeenschappen publiceren ten minste de volgende nauwkeurige en geactualiseerde informatie op hun website en stellen het kenniscentrum daarvan in kennis: [Am. 108] a) de normen die onderworpen zijn aan collectieve licentieverlening; b) de aandeelhouders of de eigendomsstructuur van de administratieve entiteit; c) de procedure voor de evaluatie van SEP’s; d) de lijst van beoordelaars die in de Unie gevestigd zijn; e) de lijst van geëvalueerde SEP’s en de lijst van SEP’s die in licentie zijn gegeven; f) illustratieve kruisverwijzingen naar de norm; g) de lijst van producten, diensten en processen die via de octrooigemeenschap of de entiteit in licentie kunnen worden gegeven; [Am. 109] h) het beleid inzake royalty’s , royaltyvrijheid en kortingen per productcategorie toepassing, met inbegrip van informatie over de berekening van royalty’s voor elke SEP-houder in de gemeenschap afzonderlijk, alsook het geaggregeerde royaltytarief, voor zover van toepassing ; [Am. 110] i) de standaardlicentieovereenkomst per productcategorie toepassing ; [Am. 111] j) de lijst van licentiegevers in elke productcategorie van elke toepassing ; [Am. 112] k) de lijst van licentienemers voor elke productcategorie licentiegevers van elke toepassing . [Am. 113] 1 bis. Het kenniscentrum verifieert de informatie die overeenkomstig lid 1 door octrooigemeenschappen wordt ingediend, op gezette tijden en ten minste eenmaal per jaar, op basis van een daartoe ontwikkelde methodologie, en zorgt ervoor dat het verificatieproces grondig, transparant en consistent is. Deze methodologie wordt met het oog op de transparantie ter beschikking gesteld van octrooigemeenschappen en andere belanghebbenden. [Am. 114] 1 ter. Het kenniscentrum stelt een verslag op waarin de resultaten van de verificatie worden beschreven, onder meer met betrekking tot de naleving van lid 1 door octrooigemeenschappen, eventuele geconstateerde discrepanties of ontbrekende informatie en de genomen of aanbevolen corrigerende maatregelen. Dat verslag wordt binnen een maand na afloop van elke verificatiecyclus bij de Commissie ingediend. [Am. 115] Artikel 10 Informatie over besluiten over SEP’s 1. De bevoegde rechters in de lidstaten stellen het kenniscentrum uiterlijk zes twee maanden na de vaststelling van een uitspraak nadat het besluit betreffende SEP’s definitief is geworden in kennis van: [Am. 116] a) gerechtelijke bevelen; b) inbreukprocedures inbreuken ; [Am. 117] c) essentialiteit en geldigheid; d) misbruik van machtspositie; e) de vaststelling van Frand-voorwaarden. 2. Iedereen kan het kenniscentrum informeren over gerechtelijke procedures of procedures voor alternatieve geschillenbeslechting met betrekking tot een SEP. Artikel 11 Informatie over vaststellingen van Frand 1. Personen die betrokken zijn bij procedures voor alternatieve geschillenbeslechting met betrekking tot SEP’s die in een lidstaat van kracht zijn, stellen het kenniscentrum uiterlijk zes vier maanden na de beëindiging van de procedure in kennis van de betrokken normen en toepassingen, de voor de berekening van Frand-voorwaarden gebruikte methode, informatie over de naam van de partijen en over de vastgestelde specifieke licentietarieven. [Am. 118] 2. Het kenniscentrum maakt geen vertrouwelijke informatie openbaar zonder voorafgaande toestemming van de betrokken partij. Artikel 12 informatie over regels met betrekking tot SEP’s in derde landen 1. Het kenniscentrum verzamelt , verifieert en publiceert in de databank onverwijld informatie over alle regels met betrekking tot SEP’s in derde landen in de databank . Het kenniscentrum kan ook informatie verzamelen over de naleving van deze verordening in derde landen, en kan toezicht houden op de gevolgen voor toepassers. [Am. 119] 2. Iedereen kan het kenniscentrum dergelijke informatie en informatie over updates, correcties en openbare raadplegingen verstrekken. Na het verifiëren van de nauwkeurigheid ervan, publiceert het kenniscentrum publiceert die informatie in de databank. [Am. 120] 2 bis. Om de doeltreffende uitvoering van deze verordening te vergemakkelijken, kan het kenniscentrum samenwerken, in contact treden en informatie uitwisselen met, onder meer, autoriteiten van derde landen en internationale organisaties die zich met SEP’s bezighouden, met name wat betreft de informatie over SEP-gerelateerde regels in derde landen of het voorkómen van parallelle procedures. [Am. 121] Artikel 13 De transparantie en de uitwisseling van informatie verbeteren 1. Het kenniscentrum slaat in de databank alle door belanghebbenden verstrekte gegevens op, evenals de gemotiveerde adviezen en verslagen van beoordelaars en bemiddelaars. [Am. 122] 2. Deze gegevens worden verzameld, opgeslagen en verwerkt om: a) de registraties van SEP’s, essentialiteitscontroles en bemiddelingsprocedures uit hoofde van deze verordening te beheren; b) toegang te krijgen tot de informatie die nodig is om die procedures gemakkelijker en efficiënter uit te voeren; c) met de bij de procedure betrokken partijen te communiceren; c bis) het beschikbaar stellen van SEP’s, normen en toepassingen aan belangstellenden, met gebruikmaking van gemakkelijk toegankelijke zoekinstrumenten die begrijpelijke zoekresultaten opleveren; [Am. 123] d) verslagen en statistieken op te stellen die het kenniscentrum in staat stellen zijn activiteiten en het functioneren van de registratie van SEP’s en de procedures in het kader van deze verordening te verbeteren. d bis) beoordelingen van SEP-licentieverleningspraktijken en hun invloed op de interne markt, innovatie en toegang tot genormaliseerde technologie te vergemakkelijken. [Am. 124] 3. Het kenniscentrum neemt in de databank jurisprudentie op van bevoegde rechters in de lidstaten, rechtsgebieden van derde landen en organen voor alternatieve geschillenbeslechting. 4. Het kenniscentrum verzamelt alle informatie over Frand-voorwaarden, met inbegrip van eventuele kortingen, die door SEP-houders openbaar zijn gemaakt, waarvan het overeenkomstig artikel 11 in kennis is gesteld en die in de Frand-vaststellingsverslagen zijn opgenomen, en maakt deze op schriftelijk verzoek toegankelijk voor overheidsinstanties in de Unie, met inbegrip van bevoegde rechters in de lidstaten. Vertrouwelijke documenten gaan vergezeld van een niet-vertrouwelijke versie van de als vertrouwelijk verstrekte informatie die voldoende gedetailleerd is om een redelijk inzicht te krijgen in de inhoud van de als vertrouwelijk verstrekte informatie. 5. Het kenniscentrum publiceert in de databank een jaarverslag over de methoden voor vaststellingen van Frand op basis van informatie uit rechterlijke en scheidsrechterlijke uitspraken en statistische informatie over licenties en in licentie gegeven producten uit de vaststellingen van Frand. 6. Op een met redenen omkleed verzoek van een belanghebbende wordt vertrouwelijke informatie in een niet-vertrouwelijk formaat geredigeerd voordat het kenniscentrum dergelijke informatie publiceert of doorstuurt. Hoofdstuk 2 Kennisgeving van een norm en een geaggregeerde royalty Artikel 14 Kennisgeving van een norm aan het kenniscentrum 1. Houders van een in een of meer lidstaten van kracht zijnd octrooi dat zijnde octrooien die essentieel is worden geacht voor een norm waarvoor al dan niet Frand-verbintenissen zijn aangegaan, stellen het kenniscentrum, waar mogelijk via de organisatie voor de ontwikkeling van normen of een gezamenlijke kennisgeving, in kennis van de volgende informatie: [Am. 125] a) de commerciële benaming van een norm; b) de lijst van relevante technische specificaties die de norm definiëren; c) de datum van publicatie van de meest recente technische specificatie; d) de toepassingen van de norm waarmee de kennisgevende SEP-houders bekend zijn. 2. Deze kennisgeving geschiedt uiterlijk 30 dagen na de publicatie van de meest recente technische specificatie. 3. Indien de kennisgeving uit hoofde van lid 1 uitblijft, stelt elke houder van een SEP dat in een of meer lidstaten van kracht is, het kenniscentrum uiterlijk 90 dagen na de publicatie van de meest recente technische specificatie individueel in kennis van de in lid 1 bedoelde informatie. [Am. 126 - niet van toepassing op de Nederlandse versie ] 4. Indien de kennisgeving uit hoofde van lid 1 of lid 3 uitblijft, kan elke toepasser het kenniscentrum in kennis stellen van de in lid 1 bedoelde informatie. 5. Het kenniscentrum stelt ook de betreffende organisatie voor de ontwikkeling van normen in kennis van de publicatie kennisgeving . Bij een kennisgeving uit hoofde van de leden 3 en 4 stelt het, indien mogelijk, ook bekende SEP-houders individueel in kennis of verzoekt het de organisatie voor de ontwikkeling van normen om bevestiging dat ze de SEP-houders op gepaste wijze in kennis heeft gesteld. [Am. 127] 6. Het kenniscentrum publiceert de kennisgevingen uit hoofde van de leden 1, 3 , 4 en 4 bis en 4 op de website van het EUIPO voor opmerkingen van belanghebbenden. Belanghebbenden kunnen hun opmerkingen tot uiterlijk 30 dagen na de publicatie van de lijst bij het kenniscentrum indienen. [Am. 128] 7. Na het verstrijken van de in lid 6 bedoelde termijn neemt het kenniscentrum alle ontvangen opmerkingen in overweging, met inbegrip van alle relevante technische specificaties en toepassingen, en publiceert het de informatie overeenkomstig lid 1. Artikel 15 Kennisgeving van een geaggregeerde royalty aan het kenniscentrum 1. Houders van SEP’s die van kracht zijn in een of meer lidstaten en waarvoor al dan niet Frand-verbintenissen zijn aangegaan, kunnen het kenniscentrum gezamenlijk in kennis stellen van de geaggregeerde royalty voor de alle SEP’s met betrekking tot een norm. [Am. 129] 2. De overeenkomstig lid 1 gedane kennisgeving bevat de volgende informatie: a) de commerciële benaming van de norm; b) de lijst van technische specificaties die de norm definiëren; c) de namen van de SEP-houders die de in lid 1 bedoelde kennisgeving doen; d) het geraamde percentage van alle SEP-houders dat de in lid 1 bedoelde SEP-houders vertegenwoordigen; e) het geraamde percentage van alle SEP’s voor de norm dat zij collectief bezitten; f) de toepassingen die bekend zijn bij de in punt c) bedoelde SEP-houders; g) de wereldwijde geaggregeerde royalty, tenzij de kennisgevende partijen specificeren dat de geaggregeerde royalty niet wereldwijd is; h) alle perioden waarvoor de in lid 1 bedoelde geaggregeerde royalty geldig is. 3. De in lid 1 bedoelde kennisgeving wordt gedaan uiterlijk 120 dagen: a) na de publicatie van een norm door de organisatie voor de ontwikkeling van normen voor toepassingen die bekend zijn bij de SEP-houders als bedoeld in lid 2, punt c); of b) nadat zij bekend worden met een nieuwe toepassing van de norm. 4. Het kenniscentrum publiceert in de databank de uit hoofde van lid 2 verstrekte informatie. Artikel 16 Herziening van geaggregeerde royalty 1. Bij een herziening van de geaggregeerde royalty stellen de SEP-houders het kenniscentrum in kennis van de herziene geaggregeerde royalty en de redenen voor de herziening. 2. Het kenniscentrum publiceert in de databank de initiële geaggregeerde royalty, de herziene geaggregeerde royalty en de redenen voor de herziening in het register. Artikel 17 Procedure om overeenkomsten tussen SEP-houders over de vaststellingen van geaggregeerde royalty te vergemakkelijken [Am. 130] 1. Houders van SEP’s die van kracht zijn in een of meer lidstaten en ten minste 20 % van alle SEP’s van een norm vertegenwoordigen, kunnen het kenniscentrum verzoeken om een bemiddelaar uit de lijst van bemiddelaars aan te wijzen om te bemiddelen bij de besprekingen over een gezamenlijke indiening van een geaggregeerde royalty. 2. Een dergelijk verzoek wordt ingediend uiterlijk 90 dagen na de publicatie van de norm of uiterlijk 120 dagen na de eerste verkoop van een nieuwe toepassing op de markt van de Unie voor toepassingen die niet bekend waren op het moment van de publicatie van de norm. 3. Het verzoek bevat de volgende informatie: a) de commerciële benaming van de norm; b) de datum van publicatie van de meest recente technische specificatie of de datum van de eerste verkoop van een nieuwe toepassing op de markt van de Unie; c) de toepassingen die bekend zijn bij de in lid 1 bedoelde SEP-houders; d) de namen en de contactgegevens van de SEP-houders die het verzoek ondersteunen; e) het geraamde percentage van alle potentiële voor de norm geclaimde SEP’s dat zij individueel en collectief bezitten. [Am. 131] 4. Het kenniscentrum stelt de in lid 3, punt d), bedoelde publiceert het verzoek en nodigt de andere SEP-houders in kennis en verzoekt hen uit om hun belangstelling voor deelname aan de procedure kenbaar te maken en hun geraamde percentage van alle SEP’s voor de norm mee te delen. [Am. 132] 5. Het kenniscentrum wijst een bemiddelaar aan uit de lijst van bemiddelaars en brengt alle SEP-houders die hun belangstelling voor deelname aan de procedure kenbaar hebben gemaakt, op de hoogte. 6. SEP-houders die de bemiddelaar vertrouwelijke informatie verstrekken, verschaffen een niet-vertrouwelijke versie van de als vertrouwelijk verstrekte informatie die voldoende gedetailleerd is om een redelijk inzicht te krijgen in de inhoud van de als vertrouwelijk verstrekte informatie. 7. Als de SEP-houders uiterlijk zes maanden na de aanwijzing van de bemiddelaar geen niet tot een akkoord komen over een gezamenlijke indiening van een kennisgeving doen van een geaggregeerde royalty , beëindigt de bemiddelaar de procedure. [Am. 133] 8. Als de bijdragers SEP-houders overeenstemming bereiken over een gezamenlijke kennisgeving, is de procedure van artikel 15, leden 1, 2 en 4, van toepassing. [Am. 134] Artikel 18 Niet-bindend deskundig advies over geaggregeerde royalty 1. Een SEP-houder of een toepasser kan het kenniscentrum verzoeken om een niet-bindend deskundig advies over een wereldwijde geaggregeerde royalty. Een toepasser kan hier om verzoeken, ook indien de SEP-houders reeds overeenstemming hebben bereikt, onder meer aan de hand van de in de artikelen 15 tot 17 omschreven procedure. [Am. 135] 2. Het in lid 1 bedoelde verzoek wordt ingediend uiterlijk 150 dagen: a) na de publicatie van de relevante norm voor bekende toepassingen; of b) nadat nieuwe toepassingen voor het eerst op de markt van de Unie zijn verkocht. 3. Het verzoek bevat: a) de commerciële benaming van de norm; b) de lijst van relevante technische specificaties die de norm definiëren; c) de lijst van relevante producten, processen, diensten of systemen of toepassingen; d) de lijst van bekende belanghebbenden en contactgegevens. 4. Het kenniscentrum stelt de betreffende organisatie voor de ontwikkeling van normen en alle bekende relevante belanghebbenden in kennis van het verzoek. Het publiceert het verzoek op de website van het EUIPO en verzoekt de belanghebbenden om uiterlijk 30 dagen na de dag van publicatie van het verzoek hun belangstelling voor deelname aan de procedure kenbaar te maken. [Am. 136] 5. Elke belanghebbende kan om deelname aan de procedure verzoeken nadat hij/zij de reden van zijn belangstelling heeft toegelicht. De SEP-houders delen mee welk percentage van alle SEP’s voor een norm hun SEP’s naar schatting vertegenwoordigen. De toepassers en andere belanghebbenden verstrekken informatie over alle relevante bestaande en mogelijke toepassingen van de norm, met inbegrip van het relevante marktaandeel in de Unie. [Am. 137] 6. Als SEP-houders die collectief ten minste een geraamde 20 % van alle SEP’s voor de norm vertegenwoordigen, en of toepassers met collectief een relevant marktaandeel in de Unie van ten minste 10 % of ten minste tien kmo’s of start-ups , om deelname verzoeken, wijst het kenniscentrum een panel van drie bemiddelaars uit de lijst van bemiddelaars aan met de die beschikken over passende achtergrond ervaring op het betreffende technologische gebied. [Am. 138] 7. Belanghebbenden die het panel vertrouwelijke informatie verstrekken, verstrekken een niet-vertrouwelijke versie van de als vertrouwelijk verstrekte informatie die voldoende gedetailleerd is om een redelijk inzicht te krijgen in de inhoud van de als vertrouwelijk verstrekte informatie. 8. Binnen een maand na de aanwijzing verzoekt het panel de deelnemende SEP-houders om binnen één maand : a) een geaggregeerde royalty voor te stellen, met inbegrip van de in artikel 15, lid 2, bedoelde informatie, of [Am. 139] b) een rechtvaardiging voor te leggen voor de onmogelijkheid om een geaggregeerde royalty voor te stellen wegens technologische, economische of andere redenen . ; en [Am. 140] b bis) bewijsmateriaal of opmerkingen te verstrekken om het panel bij te staan bij de vaststelling van geaggregeerde royalty [Am. 141] 8 bis. Het panel stelt de deelnemers in staat antwoorden in te dienen op de in lid 8 bedoelde stukken, alsmede reacties op die antwoorden. [Am. 142] 9. Het panel neemt de in lid 8 de leden 8 en 8 bis bedoelde stukken en antwoorden op gepaste wijze in overweging en besluit: [Am. 143] a) een opschorting voor de procedure voor het deskundig advies over geaggregeerde royalty op te schorten te verlenen voor een initiële periode van niet meer dan zes maanden, die kan worden verlengd met een periode van drie maanden op basis van een naar behoren gemotiveerd verzoek van een van de deelnemende SEP-houders, of [Am. 144] b) het deskundig advies uit te brengen. 10. Het panel brengt het deskundig advies uit uiterlijk acht maanden na het einde van de in lid 8 9 , punt a), bedoelde opschortingsperiode of na het in lid 8 9 , punt b), bedoelde besluit. Het advies wordt gesteund door ten minste twee van de drie bemiddelaars. [Am. 145] 11. Het deskundig advies bevat een samenvatting van de in het verzoek verstrekte informatie, de in artikel 15, lid 2, bedoelde informatie, de namen van de bemiddelaars, de procedure, het aanbevolen geaggregeerde royaltytarief, de redenen voor het advies over de geaggregeerde royalty en de onderliggende methodologie. De redenen voor Eventuele afwijkende standpunten en de redenen die daaraan ten grondslag liggen, worden gespecificeerd in een bijlage bij het deskundig advies. [Am. 146] 12. Het deskundig advies bevat een analyse van de betrokken waardeketen en het potentiële effect van de geaggregeerde royalty op de innovatiestimulansen van zowel SEP-houders als belanghebbenden in de waardeketen waar licenties worden verleend. 13. Het kenniscentrum publiceert het deskundig advies en stelt de deelnemers van die publicatie in kennis. Hoofdstuk 3 Registratie van SEP’s Artikel 19 Beheer van het register van standaardessentiële octrooien 1. Het kenniscentrum registreert een norm of een deel daarvan waarvoor Frand-verbintenissen zijn aangegaan, in het register uiterlijk 60 dagen na de vroegste van de volgende gebeurtenissen: [Am. 147] a) publicatie door het kenniscentrum van de norm en de daarmee verband houdende informatie overeenkomstig artikel 14, lid 7; b) publicatie door het kenniscentrum van een geaggregeerde royalty en daarmee verband houdende informatie overeenkomstig artikel 15, lid 4, en artikel 18, lid 11. 2. Het kenniscentrum publiceert op de website van het EUIPO een bericht waarin de belanghebbenden over de registratie in het register worden geïnformeerd, en verwijst naar de in lid 1 bedoelde publicaties. Het kenniscentrum stelt de bekende SEP-houders individueel en elektronisch in kennis van het in dit lid bedoelde bericht, evenals de relevante organisatie voor de ontwikkeling van normen. Artikel 20 Registratie van standaardessentiële octrooien 1. Op verzoek van een SEP-houder registreert het kenniscentrum elk voor een norm essentieel octrooi dat van kracht is in een of meer lidstaten en binnen het toepassingsgebied van deze verordening valt, waarvoor het kenniscentrum overeenkomstig artikel 19, lid 2, een bericht heeft gepubliceerd. 2. Om een SEP in het register te kunnen opnemen, komt ten minste één octrooiconclusie overeen met ten minste één voorschrift of aanbeveling van de norm, geïdentificeerd door de benaming van de norm, de versie (en/of release) en de subparagraaf. 3. Het registratieverzoek wordt ingediend uiterlijk zes maanden na de publicatie van het bericht overeenkomstig artikel 19, lid 2. Als het SEP pas door een nationaal of Europees octrooibureau wordt verleend na de publicatie van het bericht overeenkomstig artikel 19, lid 2, wordt het registratieverzoek ingediend uiterlijk zes maanden na de verlening van het SEP door het betrokken octrooibureau. 4. Het verzoek bevat de in artikel 4, lid 3, en artikel 5, lid 2, punten a), b), d) en e), bedoelde informatie. 5. Een SEP-houder updatet de informatie in het register , met uitzondering van de overeenkomstig artikel 4, lid 3, punt c), verstrekte informatie, en de databank bij relevante wijzigingen met betrekking tot zijn geregistreerde SEP door het kenniscentrum uiterlijk zes maanden na de wijziging hiervan in kennis te stellen. [Am. 148] 6. Het registratieverzoek wordt pas aanvaard nadat de SEP-houder de registratievergoeding heeft betaald. De Commissie stelt de registratievergoeding vast in de op basis van artikel 63, lid 5, vastgestelde uitvoeringshandeling. De registratievergoeding omvat – voor middelgrote en grote ondernemingen – de verwachte kosten en vergoedingen van de essentialiteitscontrole voor overeenkomstig artikel 29, lid 1 , geselecteerde SEP’s . [Am. 149] Artikel 21 Registratiedatum 1. De registratiedatum is de datum waarop het kenniscentrum overeenkomstig artikel 20, leden 2, 4 en 5, een registratieverzoek heeft ontvangen. 2. Het kenniscentrum publiceert de geregistreerde SEP’s in het register uiterlijk zeven werkdagen na de registratiedatum. Artikel 22 Onderzoek van de registratievoorwaarden 1. Jaarlijks wordt controleert het EUIPO een steekproef van SEP-registraties gecontroleerd op om de volledigheid en juistheid ervan te verifiëren . [Am. 150] 2. Het EUIPO stelt een methode vast om een steekproef van SEP-registraties voor controles te selecteren. 3. Als de registratie de in de artikelen 4 en 5 bedoelde informatie niet bevat of onvolledige of onjuiste informatie bevat, verzoekt het kenniscentrum de SEP-houder binnen de termijn van ten minste twee drie maanden de volledige en nauwkeurige informatie te verstrekken. [Am. 151] 4. Als de SEP-houder nalaat de juiste en volledige informatie te verstrekken, wordt de stelt het kenniscentrum de SEP-houder ervan in kennis dat hij de juiste en volledige informatie niet heeft verstrekt en dat, na een respijtperiode van één maand waarin de SEP-houder de vereiste informatie nog kon verstrekken, zijn registratie in het register wordt opgeschort totdat de volledige en juiste informatie is verstrekt. [Am. 152] 5. Een SEP-houder van wie het SEP op grond van lid 4 in het register is opgeschort en die vindt dat de conclusie van het kenniscentrum onjuist is, kan de kamers van beroep van het EUIPO verzoeken om uitspraak over de kwestie te doen. Het verzoek wordt uiterlijk twee maanden na de opschorting ingediend. Uiterlijk twee maanden na het verzoek verwerpen de kamers van beroep van het EUIPO het verzoek of verzoeken ze het kenniscentrum zijn conclusie te corrigeren en de persoon die het verzoek heeft ingediend, daarvan in kennis te stellen. 6. Aanvullende of corrigerende informatie over een SEP uit hoofde van dit artikel is kosteloos. Artikel 23 Correctie van een vermelding in het register of van informatie in de databank 1. Een SEP-houder kan om correctie van zijn SEP-registratie of van de informatie in de databank verzoeken door een passend verzoek bij het kenniscentrum in te dienen, behoudens het bepaalde in lid 2. 2. Elke derde partij kan het kenniscentrum verzoeken om een SEP-registratie of informatie in de databank te corrigeren. Het verzoek bevat de volgende informatie: a) de naam en de contactgegevens van de persoon die het verzoek indient; b) het registratienummer van het geregistreerde SEP; c) de redenen voor het verzoek; d) gegevens van een onafhankelijke bron ter ondersteuning van het verzoek. 3. Het kenniscentrum stelt de SEP-houder in kennis van het overeenkomstig lid 2 ingediende verzoek en verzoekt de SEP-houder te verzoeken om een correctie van de vermelding in het register of de informatie in de databank te corrigeren , in voorkomend geval binnen een termijn van ten minste twee drie maanden. [Am. 153] 4. Het kenniscentrum stelt de SEP-houder in kennis en verzoekt de SEP-houder te verzoeken om een correctie van de vermelding in het register of de informatie in de databank te corrigeren, in voorkomend geval binnen een termijn van ten minste twee drie maanden, wanneer het kenniscentrum door een bevoegde rechter in een lidstaat overeenkomstig artikel 10, lid 1, of door een octrooibureau of door een derde partij wordt geïnformeerd over: [Am. 154] a) het verlopen van een geregistreerd SEP; b) de ongeldigverklaring van een geregistreerd SEP door een bevoegde autoriteit; of c) een definitieve uitspraak dat het geregistreerde SEP niet essentieel is voor de betreffende norm. 5. Als de SEP-houder de vermelding in het register of de informatie in de databank niet binnen de vastgestelde termijn corrigeert, wordt stelt het kenniscentrum de SEP-houder ervan in kennis dat hij heeft nagelaten de correcte en complete informatie te leveren en dat, na een respijtperiode van één maand waarin de SEP-houder de vereiste informatie nog kon verstrekken, de registratie in het register wordt opgeschort totdat de volledige en juiste informatie is verstrekt. [Am. 155] 6. Een SEP-houder van wie het SEP op grond van lid 5 in het register is opgeschort en die vindt dat de conclusie van het kenniscentrum onjuist is, kan de kamers van beroep van het EUIPO verzoeken om uitspraak over de kwestie te doen. Het verzoek wordt uiterlijk twee maanden na de opschorting ingediend. Uiterlijk twee maanden na het verzoek verwerpen de kamers van beroep van het EUIPO het verzoek of verzoeken ze het kenniscentrum zijn conclusie te corrigeren en de persoon die het verzoek heeft ingediend, daarvan in kennis te stellen. 7. De behandeling van verzoeken om correctie uit hoofde van dit artikel door het kenniscentrum wordt opgeschort vanaf de selectie van het SEP voor een essentialiteitscontrole overeenkomstig artikel 29 tot de publicatie van het resultaat van de essentialiteitscontrole in het register en de databank overeenkomstig artikel 33, lid 1. 8. Het kenniscentrum kan corrigeert taal- of transcriptiefouten en manifeste vergissingen of technische fouten die aan het kenniscentrum toe te schrijven zijn, uit eigen beweging in het register en in de databank corrigeren . [Am. 156] 9. Correcties uit hoofde van dit artikel zijn kosteloos. Artikel 24 Gevolgen van niet-registratie of opschorting van de registratie van SEP’s 1. Een SEP dat niet binnen de in artikel 20, lid 3, vastgestelde termijn is geregistreerd, kan niet worden gehandhaafd met betrekking tot de toepassing van de norm waarvoor registratie vereist is bij een bevoegde rechter in een lidstaat, vanaf de in artikel 20, lid 3, vastgestelde termijn tot de registratie ervan in het register. [Am. 157] 2. Een SEP-houder die zijn SEP’s niet binnen de in artikel 20, lid 3, vastgestelde termijn heeft geregistreerd, heeft geen niet het recht op royalty’s of een schadevergoeding wegens inbreuk vorderingen in te stellen voor inbreuken op die SEP’s met betrekking tot de toepassing van de norm waarvoor registratie vereist is, vanaf de in artikel 20, lid 3, vastgestelde termijn tot de registratie in het register. [Am. 158] 3. De leden 1 en 2 doen Lid 1 doet geen afbreuk aan bepalingen in overeenkomsten waarbij tot vaststelling van een royalty voor een brede portefeuille van octrooien, huidige of toekomstige, wordt vastgesteld, en waarin wordt bepaald dat de ongeldigheid, de niet-essentialiteit of de onafdwingbaarheid van een beperkt aantal octrooien geen invloed heeft op het totale bedrag en de afdwingbaarheid van de royalty of andere voorwaarden van de overeenkomst die essentieel verklaard zijn voor een norm die werden afgesloten en toegepast vóór de inwerkingtreding van deze verordening . [Am. 159] 4. Wanneer de registratie van een SEP wordt opgeschort, zijn de leden 1 en 2 is lid 1 ook van toepassing gedurende de opschortingsperiode overeenkomstig artikel 22, lid 4, of artikel 23, lid 5, behalve wanneer de kamers van beroep het kenniscentrum verzoeken zijn conclusies te corrigeren overeenkomstig artikel 22, lid 5, en artikel 23, lid 6. [Am. 160] 5. Een bevoegde rechter in een lidstaat die wordt verzocht uitspraak te doen over een kwestie met betrekking tot een SEP dat in een of meer lidstaten van kracht is, verifieert of het SEP geregistreerd is als onderdeel van de uitspraak over de ontvankelijkheid van de vordering. Artikel 25 Verwijdering van een SEP uit het register en de databank 1. Een SEP-houder kan verzoeken om verwijdering van zijn geregistreerde SEP uit het register en de databank om de volgende redenen: a) het verlopen van het octrooi; b) de ongeldigverklaring van het octrooi door een bevoegde autoriteit; c) een definitieve uitspraak van een bevoegde rechter in een lidstaat dat het geregistreerde octrooi niet essentieel is voor de betreffende norm; d) wegens een negatief resultaat van de essentialiteitscontrole overeenkomstig artikel 31, lid 5, en artikel 33, lid 1. 2. Een dergelijk verzoek kan op elk ogenblik worden ingediend, behalve vanaf de selectie van het SEP voor een essentialiteitscontrole overeenkomstig artikel 29 tot de publicatie van het resultaat van de essentialiteitscontrole in het register en de databank overeenkomstig artikel 33, lid 1. 3. Het kenniscentrum verwijdert het SEP uit het register en de databank. Titel IV Beoordelaars en bemiddelaars Artikel 26 Beoordelaars en bemiddelaars 1. Een beoordelaar voert essentialiteitscontroles uit. 2. Een bemiddelaar voert de volgende taken uit: (a) bemiddelen tussen partijen bij de vaststelling van een geaggregeerde royalty; (b) een niet-bindend advies over een geaggregeerde royalty verlenen; (c) deelnemen aan vaststellingen van Frand. 3. De beoordelaars en bemiddelaars houden zich aan een gedragscode. 4. Het kenniscentrum wijst [10] beoordelaars uit de lijst van beoordelaars aan als collegiale toetsers voor een periode van [drie] jaar. 5. Uiterlijk ... [PB: gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] stelt de Commissie door middel van een uitvoeringshandeling overeenkomstig de in artikel 68, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure de praktische en operationele regelingen vast met betrekking tot: [Am. 161] a) de vereisten voor beoordelaars of bemiddelaars, met inbegrip van een gedragscode , inclusief in ieder geval de in artikel 27, lid 2 bis, van deze verordening bedoelde criteria ; [Am. 162] b) de procedures overeenkomstig de artikelen 17, 18, 31 en 32 en titel VI. Artikel 27 De selectieprocedure 1. Het kenniscentrum voert een procedure voor de selectie van kandidaten uit op basis van de vereisten die zijn vastgesteld in de in artikel 26, lid 5, bedoelde uitvoeringshandeling. 2. Het kenniscentrum stelt een lijst op van geschikte kandidaat-beoordelaars of -bemiddelaars . Er kunnen verschillende lijsten van beoordelaars en bemiddelaars zijn, afhankelijk van het technisch gebied van hun specialisatie of expertise. en ziet erop toe dat: [Am. 163] a) er geen potentiële belangenconflicten zijn zodat de aangewezen beoordelaars en bemiddelaars onpartijdig en onbevooroordeeld zijn [Am. 164] b) elke op de lijst opgenomen beoordelaar en bemiddelaar over de nodige kwalificaties, ervaring en vaardigheden beschikt om de vereiste taken op doeltreffende wijze uit te voeren. Zij moeten met name beschikken over de nodige kwalificaties, substantiële ervaring in de octrooisector en in geschillenbeslechting, een aantoonbaar inzicht in Frand-voorwaarden of een gedegen technische achtergrond op relevant technologiegebied. [Am. 165] 3. Wanneer het kenniscentrum nog geen lijst van kandidaat-beoordelaars of - Er zijn verschillende lijsten van beoordelaars en bemiddelaars heeft opgesteld op het moment van de eerste registraties of vaststellingen van Frand, nodigt het kenniscentrum ad hoc gerenommeerde deskundigen uit die aan de vereisten van de in artikel 26, lid 5, bedoelde uitvoeringshandeling voldoen , afhankelijk van het technisch gebied van hun specialisatie of expertise . [Am. 166] 4. Het kenniscentrum controleert de lijsten regelmatig om ervoor te zorgen dat de lijsten voldoende gekwalificeerde kandidaten bevatten. Titel V Essentialiteitscontroles van standaardessentiële octrooien Artikel 28 Algemeen vereiste voor essentialiteitscontroles 1. Het kenniscentrum beheert een systeem van essentialiteitscontroles, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de controles objectief en onpartijdig op transparante, objectieve en onpartijdige wijze worden uitgevoerd en de vertrouwelijkheid van de verkregen informatie gewaarborgd is. [Am. 167] 2. De essentialiteitscontrole wordt uitgevoerd door een overeenkomstig artikel 27 geselecteerde beoordelaar. Beoordelaars voeren essentialiteitscontroles uit van geregistreerde SEP’s voor de norm waarvoor ze zijn geregistreerd. 3. Er worden geen essentialiteitscontroles uitgevoerd van meer dan één SEP van de betrokken octrooifamilie. 4. Het ontbreken van een essentialiteitscontrole of een lopende essentialiteitscontrole vormt geen beletsel voor onderhandelingen over de verlening van licenties of gerechtelijke of administratieve procedures met betrekking tot een geregistreerd SEP. 5. De beoordelaar vat het resultaat van de essentialiteitscontrole en de redenen daarvoor samen in een met redenen omkleed advies of – bij een collegiale toetsing – in een definitief met redenen omkleed advies, dat juridisch niet bindend is. 6. Het resultaat van de essentialiteitscontrole en het met redenen omkleed advies van de beoordelaar of het definitieve met redenen omklede advies van de collegiale toetser kunnen als bewijsmateriaal worden gebruikt ten overstaan van belanghebbenden, octrooigemeenschappen, overheidsinstanties, rechters of arbiters. Artikel 29 Beheer van essentialiteitscontroles 1. Het kenniscentrum selecteert jaarlijks een steekproef van geregistreerde SEP’s van verschillende octrooifamilies van elke SEP-houder en met betrekking tot elke specifieke norm in het register voor essentialiteitscontroles. Geregistreerde SEP’s van micro- en kleine ondernemingen worden uitgesloten van de jaarlijkse steekproef , tenzij zij een niet-praktiserende entiteit of een dochteronderneming, filiaal of eigendom zijn of direct of indirect onder zeggenschap staan van een andere natuurlijke of rechtspersoon die zelf geen micro-, kleine en middelgrote onderneming is . De controles worden uitgevoerd op basis van een methode die een billijke en statistisch geldige selectie waarborgt die voldoende nauwkeurige resultaten kan opleveren over de essentialiteitsgraad in alle geregistreerde SEP’s van een SEP-houder met betrekking tot elke specifieke norm in het register. Uiterlijk ... [PB: gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] stelt de Commissie door middel van een uitvoeringshandeling de gedetailleerde methode vast. Die uitvoeringshandeling wordt volgens de in artikel 68, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. [Am. 168] 2. Het kenniscentrum stelt de SEP-houders in kennis van de voor essentialiteitscontroles geselecteerde SEP’s. Binnen de door het kenniscentrum vastgestelde termijn kunnen de SEP-houders een conclusieschema indienen met maximaal vijf correspondenties tussen het SEP en de betreffende norm, eventuele aanvullende technische informatie die de essentialiteitscontrole kan vergemakkelijken, en door het kenniscentrum gevraagde vertalingen van het octrooi. 3. Het kenniscentrum publiceert de lijst van de voor een essentialiteitscontrole geselecteerde SEP’s. 4. Als een voor een essentialiteitscontrole geselecteerd SEP reeds het voorwerp was of is van een eerdere of lopende essentialiteitscontrole op grond van deze titel of van een in artikel 8 bedoelde essentialiteitsbeslissing of -controle, wordt geen aanvullende essentialiteitscontrole uitgevoerd , tenzij lid 4 bis van dit artikel van toepassing is . Het resultaat van de eerdere essentialiteitscontrole of -beslissing wordt gebruikt om het percentage voor de steekproef geselecteerde SEP’s per SEP-houder en per specifieke geregistreerde norm vast te stellen dat de essentialiteitscontrole met succes heeft doorstaan. [Am. 169] 4 bis. Indien een beoordelaar voldoende redenen heeft om aan te nemen dat een eerdere, overeenkomstig artikel 8, punt b), uitgevoerde essentialiteitscontrole onnauwkeurig is, is de beoordelaar bevoegd om het resultaat van die controle te herzien. Indien de beoordelaar na de beoordeling concludeert dat het resultaat van de eerdere essentialiteitscontrole onjuist was, voert zijn beoordelaar voor het specifieke SEP in kwestie een nieuwe essentialiteitscontrole uit. [Am. 170] 5. Elke SEP-houder kan jaarlijks vrijwillig maximaal 100 geregistreerde SEP’s van verschillende octrooifamilies voor een essentialiteitscontrole voorstellen met betrekking tot elke specifieke norm waarvoor een SEP-registratie heeft plaatsgehad. 6. Elke toepasser kan jaarlijks vrijwillig maximaal 100 geregistreerde SEP’s van verschillende octrooifamilies voor een essentialiteitscontrole voorstellen met betrekking tot elke specifieke norm waarvoor SEP-registraties hebben plaatsgehad. 7. Het kenniscentrum wijst de voor een essentialiteitscontrole geselecteerde SEP’s toe aan de beoordelaars op basis van de overeenkomstig artikel 27 opgestelde lijst van beoordelaars en verleent de beoordelaar toegang tot alle door de SEP-houder verstrekte documentatie. 8. Het kenniscentrum zorgt ervoor dat de identiteit van de beoordelaar niet aan de SEP-houders kenbaar wordt gemaakt tijdens het onderzoek naar de essentialiteit overeenkomstig artikel 31 of tijdens de collegiale toetsing overeenkomstig artikel 32. Alle communicatie tussen de SEP-houder en de beoordelaar verloopt via het kenniscentrum. 9. Als de formele vereisten uit hoofde van artikel 28, andere procedurele vereisten of de gedragscode niet worden nageleefd, kan het kenniscentrum, op verzoek van een belanghebbende dat uiterlijk één maand na de publicatie van het met redenen omkleed advies of het definitieve met redenen omkleed advies of op eigen initiatief is ingediend, het onderzoek evalueren en besluiten om: a) de resultaten van het onderzoek naar de essentialiteit van een geregistreerd SEP of van de collegiale toetsing te handhaven of b) te herroepen. 10. Als het kenniscentrum de resultaten overeenkomstig lid 9, punt b), herroept, wijst het een nieuwe beoordelaar of collegiale toetser aan om een nieuw onderzoek van de essentialiteitscontrole overeenkomstig artikel 31 of een nieuwe collegiale toetsing overeenkomstig artikel 32 uit te voeren. 11. De partij die om de evaluatie van het onderzoek van de essentialiteitscontrole of de collegiale toetsing en de herbenoeming van de beoordelaar verzoekt en die vindt dat de conclusie van het kenniscentrum onjuist is, kan de kamers van beroep van het EUIPO verzoeken om een uitspraak over de kwestie te doen. Het verzoek wordt uiterlijk twee maanden na de conclusie van het kenniscentrum ingediend. De kamers van beroep van het EUIPO wijzen het verzoek af of verzoeken het kenniscentrum een nieuwe beoordelaar aan te wijzen en de persoon die het verzoek heeft ingediend, en – in voorkomend geval – de SEP-houder daarvan in kennis te stellen. Artikel 30 Opmerkingen van belanghebbenden 1. Uiterlijk 90 dagen na de publicatie van de lijst van de voor de steekproef geselecteerde geregistreerde SEP’s kan elke belanghebbende bij het kenniscentrum schriftelijke opmerkingen en bewijs indienen over de essentialiteit van de geselecteerde SEP’s. [Am. 171] 2. De in lid 1 bedoelde opmerkingen worden meegedeeld aan de SEP-houder, die ze binnen de door het kenniscentrum vastgestelde termijn kan becommentariëren. 3. Het kenniscentrum verstrekt de opmerkingen , het bewijs en de antwoorden van de SEP-houder aan de beoordelaar na het verstrijken van de vastgestelde termijnen. [Am. 172] Artikel 31 Onderzoek naar de essentialiteit van een geregistreerd SEP 1. De essentialiteit wordt onderzocht op basis van een procedure die voldoende tijd, uiterste nauwkeurigheid en hoge kwaliteit waarborgt. 2. De beoordelaar kan de betrokken SEP-houder verzoeken om binnen een door de beoordelaar vast te stellen termijn opmerkingen in te dienen. 3. Wanneer een beoordelaar redenen heeft om aan te nemen dat het SEP mogelijk niet essentieel is voor de norm, stelt het kenniscentrum de SEP-houder in kennis van die redenen en stelt het een termijn vast waarbinnen de SEP-houder opmerkingen of een gewijzigd conclusieschema kan indienen. 4. De beoordelaar neemt alle door de SEP-houder of door belanghebbenden overeenkomstig de procedure van artikel 30 verstrekte informatie naar behoren in overweging. [Am. 173] 5. De beoordelaar dient uiterlijk zes maanden na zijn aanstelling een met redenen omkleed advies in bij het kenniscentrum. Het met redenen omklede advies bevat de namen van de SEP-houder en de beoordelaar, het SEP dat aan de essentialiteitscontrole is onderworpen, de betrokken norm, een samenvatting van de onderzoeksprocedure, het resultaat van de essentialiteitscontrole en de redenen waarop dat resultaat gebaseerd is. 6. Het kenniscentrum stelt de SEP-houder in kennis van het met redenen omklede advies. Artikel 32 Collegiale toetsing 1. Wanneer het kenniscentrum de SEP-houder overeenkomstig artikel 31, lid 3, in kennis heeft gesteld, kan de SEP-houder om een collegiale toetsing verzoeken vóór het verstrijken van de termijn voor het indienen van opmerkingen overeenkomstig artikel 31, lid 3. 2. Als de SEP-houder om een collegiale toetsing verzoekt, wijst het kenniscentrum een collegiale toetser aan. 3. De collegiale toetser neemt alle door de SEP-houder verstrekte informatie , door belanghebbenden overeenkomstig de procedure van artikel 30 verstrekte opmerkingen of bewijsmateriaal , de redenen van de oorspronkelijke beoordelaar om aan te nemen dat het SEP mogelijk niet essentieel is voor de norm en eventuele door de SEP-houder verstrekte gewijzigde conclusieschema’s of aanvullende opmerkingen naar behoren in overweging. [Am. 174] 4. Als de collegiale toetsing de voorlopige conclusies van de beoordelaar bevestigt dat het beoordeelde SEP mogelijk niet essentieel is voor de norm waarvoor het is geregistreerd, stelt de collegiale toetser het kenniscentrum daarvan in kennis samen met de redenen voor dit advies. Het kenniscentrum stelt de SEP-houder in kennis en verzoekt de SEP-houder zijn opmerkingen in te dienen. 5. De collegiale toetser neemt de opmerkingen van de SEP-houder , of door andere belanghebbenden overeenkomstig artikel 30 geleverde opmerkingen en bewijsmateriaal naar behoren in overweging en dient uiterlijk drie maanden na zijn aanstelling een definitief met redenen omkleed advies in bij het kenniscentrum. Het definitieve met redenen omklede advies bevat de namen van de SEP-houder, de beoordelaar en de collegiale toetser, het SEP dat aan de essentialiteitscontrole is onderworpen, de betrokken norm, een samenvatting van de onderzoeksprocedure en de procedure voor de collegiale toetsing, de voorlopige conclusie van de beoordelaar, het resultaat van de collegiale toetsing en de redenen waarop dat resultaat gebaseerd is. [Am. 175] 6. Het kenniscentrum stelt de SEP-houder in kennis van het definitieve met redenen omklede advies. 7. De resultaten van de collegiale toetsing dienen om de essentialiteitscontroles te verbeteren en voor consistentie te zorgen. Artikel 33 Publicatie van de resultaten van de essentialiteitscontroles 1. Het kenniscentrum neemt het resultaat van de essentialiteitscontrole of van de collegiale toetsing in het register op en het met redenen omklede advies en het definitieve met redenen omklede advies in de databank. Het resultaat van de essentialiteitscontrole uit hoofde van deze verordening is geldig voor alle SEP’s van dezelfde octrooifamilie. 2. Het kenniscentrum publiceert in het register het percentage voor de steekproef geselecteerde SEP’s per SEP-houder en per specifieke geregistreerde norm dat met succes de essentialiteitstest heeft doorstaan. 3. Als de publicatie van de resultaten een aan het kenniscentrum toe te schrijven fout bevat, corrigeert het kenniscentrum uit eigen beweging of op verzoek van de SEP-houder-registrant de fout en publiceert het de correctie. Titel VI Vaststelling van Frand Artikel 34 Inleiding van de vaststelling van Frand 1. De vaststelling van Frand met betrekking tot een norm en een toepassing waarvoor een vermelding in het register is opgenomen, wordt geïnitieerd door een van de volgende personen: a) de SEP-houder, voorafgaand aan het inleiden van een vordering wegens inbreuk op een SEP bij een bevoegde rechter in een lidstaat; b) een toepasser van een SEP, voorafgaand aan het indienen van een verzoek om vaststelling of beoordeling van de Frand-voorwaarden van een SEP-licentie bij een bevoegde rechter in een lidstaat. De vaststelling van Frand is niet van toepassing op bestaande licentieverleningsovereenkomsten tijdens hun periode van toepassing. [Am. 176] 2. De partij die om de vaststelling van Frand verzoekt, en de partij die op het verzoek reageert, worden respectievelijk de “verzoekende partij” en de “reagerende partij” genoemd en beiden worden de “partijen” voor de vaststelling van Frand genoemd. 3. De vaststelling van Frand kan door een partij worden geïnitieerd of door de partijen worden aangegaan om geschillen met betrekking tot Frand-voorwaarden vrijwillig te beslechten. 4. De verplichting om een vaststelling van Frand overeenkomstig lid 1 vóór de gerechtelijke procedure in te leiden, doet geen afbreuk aan de mogelijkheid voor elke partij om, in afwachting van de vaststelling van Frand, de bevoegde rechter in een lidstaat te verzoeken een voorlopig gerechtelijk bevel van financiële aard uit te vaardigen tegen de vermeende inbreukmaker. Het voorlopig gerechtelijk bevel sluit de inbeslagname van eigendom van de vermeende inbreukmaker en de inbeslagname of overhandiging van de producten waarvan wordt vermoed dat ze inbreuk maken op een SEP, uit. Als het nationale recht bepaalt dat alleen om een voorlopig gerechtelijk bevel van financiële aard kan worden verzocht wanneer een zaak ten gronde loopt, kan elke partij een zaak ten gronde aanhangig maken bij de bevoegde rechter in een lidstaat. De partijen verzoeken de bevoegde rechter in een lidstaat echter de procedure ten gronde voor de duur van de vaststelling van Frand op te schorten. Bij de beslissing om het voorlopig gerechtelijk bevel al dan niet toe te staan, neemt de bevoegde rechter in een lidstaat in overweging dat er een procedure voor de vaststelling van Frand loopt. [Am. 177] 5. Zodra de vaststelling van Frand is beëindigd, staat de hele scala van maatregelen, met inbegrip van voorlopige, voorzorgs- en corrigerende maatregelen, ter beschikking van de partijen. [Am. 178 - niet van toepassing op de Nederlandse versie ] Artikel 35 Procedureregels De vaststelling van Frand valt onder artikel 34 tot en met artikel 58, zoals verder uitgevoerd overeenkomstig artikel 26, lid 5. Artikel 36 Inhoud van het verzoek om een vaststelling van Frand in te leiden 1. De vaststelling van Frand wordt geïnitieerd door middel van een schriftelijk verzoek aan het kenniscentrum dat de volgende informatie bevat: a) de naam en de contactgegevens van de verzoekende partij; b) de naam en het adres van de reagerende partij; c) de registratienummers van de betrokken SEP’s in het register; d) de commerciële benaming van de norm en de naam van de desbetreffende organisatie voor de ontwikkeling van normen; [Am. 179] e) een samenvatting van de tot dusver gevoerde onderhandelingen over de verlening van licenties, indien van toepassing; f) verwijzingen naar elke andere gerelateerde vaststelling van Frand, indien van toepassing. [Am. 180] 2. Wanneer een SEP-houder verzoekt om een vaststelling van Frand in te leiden, bevat het verzoek – naast de in lid 1 vermelde informatie – de volgende informatie: [Am. 181 - niet van toepassing op de Nederlandse versie ] a) conclusieschema’s die octrooiconclusies in kaart brengen met betrekking tot de norm van geselecteerde geregistreerde SEP’s; b) bewijsmateriaal van essentialiteitscontroles, indien beschikbaar. 3. In het verzoek om een vaststelling van Frand in te leiden kan een voorstel voor een vaststelling van Frand worden opgenomen. Artikel 37 Duur van de vaststelling van Frand 1. Tenzij de partijen anders overeenkomen, mag de periode vanaf de datum van indiening van het verzoek om de vaststelling van Frand voort te zetten overeenkomstig artikel 38, lid 5 3 , punt b), artikel 38, lid 3, punt c), artikel 38, lid 4, punt a), tweede zin, of artikel 38, lid 4, punt c), naargelang het geval, tot de datum van beëindiging van de procedure niet langer dan negen maanden duren. [Am. 182] 2. De periode voor de verjaring van vorderingen voor een bevoegde rechter in een lidstaat wordt opgeschort voor de duur van de vaststelling van Frand. Artikel 38 Kennisgeving van het verzoek om vaststelling van FRAND en de reactie daarop 1. Het kenniscentrum stelt de reagerende partij binnen zeven dagen in kennis van het verzoek , met inbegrip van de informatie ingediend overeenkomstig artikel 36, en brengt de verzoekende partij daarvan op de hoogte. [Am. 183] 2. De reagerende partij stelt het kenniscentrum in kennis uiterlijk 15 dagen na de van het kenniscentrum ontvangen kennisgeving van het verzoek om vaststelling van Frand overeenkomstig lid 1. In de reactie vermeldt de reagerende partij of ze met de vaststelling van Frand instemt en of ze zich ertoe verbindt het resultaat ervan na te leven , indien dat niet het geval is, vermeldt zij om welke redenen zij weigert deel te nemen . [Am. 184] 3. Als de reagerende partij niet binnen de in lid 2 vastgestelde termijn antwoordt of het kenniscentrum meedeelt niet bereid te zijn aan de vaststelling van Frand deel te nemen of zich er toe te verbinden het resultaat na te leven , is het volgende van toepassing: [Am. 185] a) het kenniscentrum stelt de verzoekende partij daarvan in kennis en verzoekt haar om binnen zeven dagen mee te delen of ze verzoekt om voortzetting van de vaststelling van Frand en of ze zich ertoe verbindt het resultaat van de vaststelling van Frand na te leven ; [Am. 186] b) als de verzoekende partij verzoekt om voortzetting van de vaststelling van Frand en zich ertoe verbindt het resultaat ervan na te leven , wordt de vaststelling van Frand voortgezet, maar artikel 34, lid 1, is niet van toepassing op de gerechtelijke procedure voor de verzoekende partij met betrekking tot hetzelfde onderwerp; [Am. 187] c) als de verzoekende partij nalaat om binnen de in punt a) bedoelde termijn om voortzetting van de vaststelling van Frand te verzoeken, beëindigt het kenniscentrum de vaststelling van Frand. 4. Als de reagerende partij met de vaststelling van Frand instemt en zich ertoe verbindt het resultaat ervan na te leven overeenkomstig lid 2, ook als een dergelijke verbintenis afhankelijk is van de verbintenis van stelt het kenniscentrum de verzoekende partij om het resultaat van de vaststelling van Frand na te leven, is het volgende van toepassing: daarvan in kennis. [Am. 188] a) het kenniscentrum stelt de verzoekende partij daarvan in kennis en verzoekt haar om het kenniscentrum binnen zeven dagen mee te delen of zij zich er eveneens toe verbindt het resultaat van de vaststelling van Frand na te leven. Als de verzoekende partij zich ertoe verbindt, wordt de vaststelling van Frand voortgezet en is het resultaat bindend voor beide partijen; [Am. 189] b) als de verzoekende partij niet binnen de in punt a) bedoelde termijn antwoordt of het kenniscentrum meedeelt niet bereid te zijn zich ertoe te verbinden het resultaat van de vaststelling van Frand na te leven, stelt het kenniscentrum de reagerende partij daarvan in kennis en vraagt het binnen zeven dagen mee te delen of zij om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoekt. [Am. 190] c) als de reagerende partij verzoekt om voortzetting van de vaststelling van Frand, wordt de vaststelling van Frand voortgezet, maar artikel 34, lid 1, is niet van toepassing op de gerechtelijke procedure voor de reagerende partij met betrekking tot hetzelfde onderwerp; [Am. 191] d) als de reagerende partij nalaat om binnen de in punt b) bedoelde termijn om voortzetting van de vaststelling van Frand te verzoeken, beëindigt het kenniscentrum de vaststelling van Frand. [Am. 192] 4 bis. Elke partij kan, op elk moment gedurende de het proces voor de vaststelling van Frand, verklaren dat zij zich ertoe verbindt het resultaat van de vaststelling na te leven. De verklarende partij kan haar verbintenis om de vaststelling na te leven afhankelijk stellen van de verbintenis van de andere partij om het resultaat na te leven. Dit maakt geen einde aan het proces voor de vaststelling van Frand. [Am. 193] 5. Als een van de partijen zich ertoe verbindt het resultaat van de vaststelling van Frand na te leven, terwijl de andere partij nalaat dit binnen de toepasselijke termijnen te doen, stelt het kenniscentrum een bericht van verbintenis ten aanzien van de vaststelling van Frand vast en stelt het de partijen daarvan uiterlijk vijf dagen na het verstrijken van de termijn voor het aangaan van de verbintenis in kennis. Het bericht van verbintenis bevat de namen van de partijen, het onderwerp van de vaststelling van Frand, een samenvatting van de procedure en informatie – voor elke partij – over de aangegane verbintenis of het afzien van een verbintenis. [Am. 194] 6. De vaststelling van Frand heeft betrekking op een wereldwijde SEP-licentie, tenzij anders is bepaald door de partijen als beide partijen met de vaststelling van Frand instemmen, of door de partij die om de voortzetting van de vaststelling van Frand heeft verzocht. Kmo’s en start-ups die partij zijn bij de vaststelling van Frand, kunnen verzoeken om het territoriale bereik van de vaststelling van Frand te beperken. [Am. 195] Artikel 39 Selectie van een panel van bemiddelaars [Am. 196] 1. Na het antwoord op de vaststelling van Frand door de reagerende partij overeenkomstig artikel 38, lid 2, of het verzoek om verder te gaan overeenkomstig benoemen de verzoekende en de reagerende partij elk één bemiddelaar uit de in artikel 38, lid 5, stelt 27, lid 2, bedoelde lijst van bemiddelaars tot lid van het panel van bemiddelaars. De derde bemiddelaar wordt door het kenniscentrum ten minste drie kandidaten voor de vaststelling van Frand voor benoemd uit de in artikel 27, lid 2, bedoelde lijst van bemiddelaars. De partijen/de partij selecteren/selecteert een van de voorgestelde kandidaten als bemiddelaar voor de vaststelling van Frand. [Am. 197] 2. Als de partijen het niet eens raken over een bemiddelaar, selecteert het kenniscentrum één kandidaat uit de in artikel 27, lid 2, bedoelde lijst van bemiddelaars. [Am. 198] Artikel 40 Benoeming van bemiddelaars [Am. 199] 1. De geselecteerde kandidaat deelt kandidaten delen het kenniscentrum mee de taak van bemiddelaar voor de vaststelling van Frand te aanvaarden en het kenniscentrum stelt de partijen daarvan in kennis. [Am. 200] 2. De dag nadat de partijen in kennis zijn gesteld van het feit dat de bemiddelaar de taak aanvaardt, wordt de bemiddelaar het panel van bemiddelaars aangesteld en draagt het kenniscentrum de zaak aan hem/haar het panel van bemiddelaars over. [Am. 201] Artikel 41 Voorbereiding van de procedure Als een bemiddelaar tijdens de vaststelling van Frand niet in staat is deel te nemen, zich terugtrekt of vervangen moet worden omdat hij/zij niet voldoet aan de vereisten van artikel 26, is de procedure van artikel 39 van toepassing. De in artikel 37 bedoelde periode wordt verlengd met de tijd die nodig is voor de aanstelling van de nieuwe bemiddelaar voor de vaststelling van Frand. Artikel 42 Voorbereiding van de procedure 1. Nadat de zaak overeenkomstig artikel 40, lid 2, aan de bemiddelaar het panel van bemiddelaars is overgedragen, onderzoekt hij/zij het of het verzoek de informatie bevat die krachtens artikel 36 vereist is overeenkomstig de procedureregels. [Am. 202] 2. Hij/zij Het panel van bemiddelaars stelt de partijen/de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoeken/verzoekt, in kennis van het verloop en het tijdschema van de procedure. [Am. 203] Artikel 43 Schriftelijke procedure De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars verzoekt elke partij om schriftelijke opmerkingen in te dienen – met inbegrip van ondersteunende documentatie en bewijsstukken – waarin zij haar argumenten met betrekking tot de vaststelling van de toepasselijke Frand-voorwaarden uiteenzet, en hij/zij stelt passende termijnen vast. [Am. 204] Artikel 44 Bezwaar tegen de vaststelling van Frand 1. Een partij kan uiterlijk tot het indienen van de eerste schriftelijke opmerkingen te allen tijde bezwaar aantekenen op basis van het feit dat de bemiddelaar het panel van bemiddelaars niet in staat is Frand vast te stellen op juridische gronden, zoals een eerdere bindende vaststelling van Frand of een overeenkomst tussen de partijen. De andere partij wordt in de gelegenheid gesteld haar opmerkingen in te dienen. [Am. 205] 2. De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars neemt een beslissing over het bezwaar en wijst het als ongegrond af alvorens de zaak ten gronde te behandelen, of voegt het toe aan het onderzoek naar de gegrondheid van de vaststelling van Frand. Als de bemiddelaar het panel van bemiddelaars het bezwaar afwijst of toevoegt aan het onderzoek naar de gegrondheid van de vaststelling van Frand-voorwaarden, hervat hij/zij het de overweging van de vaststelling van Frand-voorwaarden. [Am. 206] 3. Als de bemiddelaar het panel van bemiddelaars beslist dat het bezwaar gegrond is, beëindigt hij/zij het de vaststelling van Frand en stelt hij/zij het een verslag op met de redenen voor de beslissing. [Am. 207] Artikel 45 Verloop van de vaststelling van Frand 1. De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars staat de partijen op onafhankelijke en onpartijdige wijze bij in hun streven Frand-voorwaarden vast te stellen. [Am. 208] 2. De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars kan de partijen/de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoeken/verzoekt, uitnodigen om hem/haar het panel te ontmoeten of met hem/haar het panel mondeling of schriftelijk te communiceren. [Am. 209] 3. De partijen/de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoeken/verzoekt, werken/werkt te goeder trouw met de bemiddelaar het panel van bemiddelaars samen en met name wonen/woont zij de vergaderingen bij, voldoen/voldoet zij aan zijn/haar de verzoeken van het panel om alle relevante documenten, informatie en toelichtingen te verstrekken en gebruiken/gebruikt zij de middelen waarover zij beschikken/beschikt om de bemiddelaar het panel van bemiddelaars in staat te stellen getuigen en deskundigen te horen die de bemiddelaar zou kunnen oproepen. [Am. 210] 4. De reagerende partij kan zich bij de vaststelling van Frand aansluiten op elk moment vóór de beëindiging ervan. 5. Op verzoek van beide partijen of van de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoekt, naargelang het geval, beëindigt de bemiddelaar het panel van bemiddelaars de vaststelling van Frand in om het even welke fase van de procedure. [Am. 211] Artikel 46 Verzuim van een partij om zich te engageren 1. Als een partij: a) geen gevolg aan artikel 45, lid 3, of aan een verzoek van de bemiddelaar het panel van bemiddelaars geeft of de procedureregels of het in artikel 42, lid 2, bedoelde tijdschema van de procedure niet naleeft; of [Am. 212] b) haar verbintenis intrekt om het resultaat van de vaststelling van Frand na te leven overeenkomstig artikel 38; of [Am. 213] c) op enige andere wijze een vereiste met betrekking tot de vaststelling van Frand niet naleeft; stelt de bemiddelaar het panel van bemiddelaars beide partijen daarvan in kennis. [Am. 214] 2. Na ontvangst van de kennisgeving van de bemiddelaar het panel van bemiddelaars kan de nalevende partij de bemiddelaar het panel van bemiddelaars verzoeken om een van de volgende maatregelen te nemen: [Am. 215] a) een voorstel voor een vaststelling van Frand overeenkomstig artikel 55 indienen op basis van de informatie waarover hij/zij beschikt, waarbij hij/zij aan al het ingediende bewijsmateriaal het gewicht toekent dat hij/zij passend acht; b) de procedure beëindigen. 3. Als de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoekt, geen gevolg aan een verzoek van de bemiddelaar het panel van bemiddelaars geeft of op enige andere wijze een vereiste met betrekking tot de vaststelling van Frand niet naleeft, beëindigt de bemiddelaar het panel van bemiddelaars de procedure. [Am. 216] Artikel 47 Parallelle procedures in een derde land 1. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder een parallelle procedure een procedure verstaan die aan de volgende voorwaarden voldoet: a) elke procedure voor een rechterlijke instantie, een administratieve autoriteit of een overheidsinstantie van een derde land waarbij juridisch bindende en afdwingbare beslissingen worden genomen over octrooihandhaving, gerechtelijke bevelen, inbreuken, misbruik van een dominante marktpositie of vaststellingen van Frand-voorwaarden; b) betreffende een licentieverleningsgeschil met betrekking tot dezelfde norm en toepassing en een octrooi dat in wezen dezelfde conclusies heeft als de SEP’s die aan de vaststelling van Frand onderworpen zijn; c) waarbij een of meer van de partijen bij de vaststelling van Frand als partij betrokken zijn. 2. Als vóór of tijdens de vaststelling van Frand een parallelle procedure door een partij is ingeleid, beëindigt de bemiddelaar of – als er geen bemiddelaar het panel van bemiddelaars of – als dat niet is aangewezen – het kenniscentrum de vaststelling van Frand op verzoek van een de andere partij. [Am. 217] Artikel 48 Bewijsmateriaal 1. Onverminderd de bescherming van de vertrouwelijkheid overeenkomstig artikel 54, lid 3, kan de bemiddelaar het panel van bemiddelaars te allen tijde tijdens de vaststelling van Frand vragen – op verzoek van een partij of uit eigen beweging – om documenten of ander bewijsmateriaal voor te leggen. [Am. 218] 2. De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars kan openbaar toegankelijke informatie, het register van het kenniscentrum , de databank en vertrouwelijke en niet-vertrouwelijke verslagen over andere vaststellingen van Frand onderzoeken, vaststellingen van geaggregeerde royalty en resultaten van essentialiteitscontroles, evenals andere niet-vertrouwelijke documenten en informatie die door het kenniscentrum zijn opgesteld of bij het kenniscentrum zijn ingediend. [Am. 219] Artikel 49 Getuigen en deskundigen De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars kan getuigen en deskundigen op verzoek van een van de partijen horen, mits het bewijsmateriaal noodzakelijk voor de vaststelling van Frand is en er tijd is om dergelijk bewijsmateriaal in overweging te nemen. [Am. 220] Artikel 50 Voorstel voor een vaststelling van Frand-voorwaarden 1. Te allen tijde tijdens de vaststelling van Frand kan de bemiddelaar het panel van bemiddelaars of een partij – uit eigen beweging of op verzoek van de bemiddelaar het panel van bemiddelaars – voorstellen indienen voor een vaststelling van Frand-voorwaarden. [Am. 221] 2. Als de verzoekende partij in haar schriftelijke opmerkingen een schriftelijk voorstel voor Frand-voorwaarden heeft ingediend, krijgt de reagerende partij de gelegenheid om in haar antwoord dat voorstel te becommentariëren en/of een schriftelijk tegenvoorstel in te dienen. 3. Bij het indienen van suggesties voor Frand-voorwaarden houdt de bemiddelaar het panel van bemiddelaars rekening met het effect van de vaststelling van Frand-voorwaarden op de waardeketen en op de innovatiestimulansen van zowel de SEP-houder als de belanghebbenden in de betreffende waardeketen. Daarbij kan de bemiddelaar het panel van bemiddelaars zich verlaten op het in artikel 18 bedoelde deskundig advies of – bij gebrek aan een dergelijk advies – om aanvullende informatie verzoeken en deskundigen of belanghebbenden horen. [Am. 222] Artikel 51 Aanbeveling van een vaststelling van Frand-voorwaarden door de bemiddelaar het panel van bemiddelaars [Am. 223] De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars stelt de partijen uiterlijk vijf maanden vóór de in artikel 37 bedoelde termijn in kennis van een schriftelijke aanbeveling van een vaststelling van Frand-voorwaarden. [Am. 224] Artikel 52 Indiening van met redenen omklede voorstellen voor een vaststelling van Frand-voorwaarden door de partijen Na de kennisgeving van de schriftelijke aanbeveling van Frand-voorwaarden door de bemiddelaar het panel van bemiddelaars dient elke partij een gedetailleerd en met redenen omkleed voorstel in voor een vaststelling van Frand-voorwaarden. Als een partij reeds een voorstel voor de vaststelling van Frand-voorwaarden heeft ingediend, worden – zo nodig – herziene versies ingediend, rekening houdend met de aanbeveling van de bemiddelaar het panel van bemiddelaars . [Am. 225] Artikel 53 Mondelinge procedure Als de bemiddelaar het panel van bemiddelaars zulks noodzakelijk acht of als een partij daarom verzoekt, wordt uiterlijk 20 dagen na de indiening van met redenen omklede voorstellen voor de vaststelling van Frand-voorwaarden een mondelinge hoorzitting gehouden. [Am. 226] Artikel 54 Bekendmaking van informatie 1. Wanneer de bemiddelaar het panel van bemiddelaars van een partij informatie ontvangt met het oog op de vaststelling van Frand, maakt hij/zij het deze informatie aan de andere partij bekend, zodat de andere partij de gelegenheid heeft eventuele toelichtingen te geven. [Am. 227] 2. Een partij kan de bemiddelaar het panel van bemiddelaars verzoeken om specifieke informatie in een ingediend document vertrouwelijk te behandelen. [Am. 228] 3. Wanneer een partij verzoekt om de informatie in een door haar ingediend document vertrouwelijk te behandelen, maakt de bemiddelaar het panel van bemiddelaars die informatie niet bekend aan de andere partij. De partij die zich op vertrouwelijkheid beroept, verstrekt ook een niet-vertrouwelijke versie van de als vertrouwelijk verstrekte informatie die voldoende gedetailleerd is om een redelijk inzicht te krijgen in de inhoud van de als vertrouwelijk verstrekte informatie. Deze niet-vertrouwelijke versie wordt aan de andere partij bekendgemaakt. [Am. 229] Artikel 55 Met redenen omkleed voorstel voor een vaststelling van Frand-voorwaarden door de bemiddelaar 1. Uiterlijk 45 dagen vóór het verstrijken van de in artikel 37 bedoelde termijn dient de bemiddelaar het panel van bemiddelaars een met redenen omkleed voorstel voor de vaststelling van Frand-voorwaarden in bij de partijen of bij de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoekt, al naargelang het geval. [Am. 230] 2. Elke partij kan opmerkingen over het voorstel indienen en wijzigingen van het voorstel van de bemiddelaar voorstellen gedurende een termijn die wordt bepaald door het panel van bemiddelaars , die – rekening houdend met de opmerkingen van de partijen – zijn/haar voorstel kan herformuleren en de partijen of de partij die om voortzetting van de vaststelling van Frand verzoekt, al naargelang het geval, van een dergelijke herformulering onverwijld in kennis stelt. [Am. 231] Artikel 56 Beëindiging van de vaststelling van Frand en bericht van beëindiging 1. Naast de beëindiging van de vaststelling van Frand om in artikel 38, lid 4, artikel 44, lid 3, artikel 45, lid 5, artikel 46, lid 2, punt b), artikel 46, lid 3, en artikel 47, lid 2, bedoelde redenen, wordt de vaststelling van Frand beëindigd op een van de volgende manieren: a) de partijen ondertekenen een schikkingsovereenkomst; b) de partijen ondertekenen een schriftelijke verklaring waarin het in artikel 55 bedoelde met redenen omklede voorstel voor een vaststelling van Frand-voorwaarden door de bemiddelaar het panel van bemiddelaars wordt aanvaard; [Am. 232] c) een partij legt een schriftelijke verklaring af waarin het in artikel 55 bedoelde met redenen omklede voorstel voor een vaststelling van Frand-voorwaarden door de bemiddelaar het panel van bemiddelaars niet wordt aanvaard; [Am. 233] d) een partij heeft niet gereageerd op het in artikel 55 bedoelde met redenen omklede voorstel voor een vaststelling van Frand-voorwaarden door de bemiddelaar het panel van bemiddelaars . [Am. 234] 2. Als de vaststelling van Frand wordt beëindigd, stelt het kenniscentrum een bericht van beëindiging van de vaststelling van Frand op en stelt het de partijen uiterlijk vijf dagen na de beëindiging in kennis. Het bericht van beëindiging bevat de namen van de partijen en de bemiddelaar, het onderwerp van de vaststelling van Frand, een samenvatting van de procedure en de redenen voor de beëindiging. 3. Het bericht van beëindiging waarvan de SEP-eigenaar in kennis wordt gesteld, vormt een document in de zin van artikel 6, lid 3, punt c), van Verordening (EU) nr. 608/2013 met betrekking tot elk verzoek om een optreden van de douaneautoriteiten ten aanzien van goederen waarvan wordt vermoed dat ze inbreuk maken op zijn/haar SEP. 4. Een bevoegd rechter in een lidstaat die wordt verzocht te beslissen over de vaststelling van Frand-voorwaarden, onder meer in gevallen van misbruik van machtspositie tussen particulieren, of een vordering wegens inbreuk op een SEP met betrekking tot een SEP dat van kracht is in een of meer lidstaten en waarop de vaststelling van Frand van toepassing is, gaat niet over tot het onderzoek van de gegrondheid van die vordering, tenzij hem/haar een kennisgeving van beëindiging van de vaststelling van Frand of, in de in artikel 38, lid 3, punt b), en artikel 38, lid 4, punt c), bedoelde gevallen, een bericht van verbintenis overeenkomstig artikel 38, lid 5, is betekend. [Am. 235] 5. In de in artikel 38, lid 3, punt b), en artikel 38, lid 4, punt c), bedoelde gevallen is artikel 34, lid 5, mutatis mutandis van toepassing op de procedure voor een bevoegd rechter in een lidstaat. Artikel 57 Verslag 1. De bemiddelaar Het panel van bemiddelaars verstrekt de partijen een schriftelijk verslag na de beëindiging van de vaststelling van Frand in de in artikel 56, lid 1, punt c), en artikel 56, lid 1, punt d), genoemde gevallen. [Am. 236] 2. Het verslag bevat het volgende: a) de namen van de partijen; b) een vertrouwelijke beoordeling van de vaststelling van Frand; c) een vertrouwelijke samenvatting van de belangrijkste geschilpunten; d) een niet-vertrouwelijke methode en de beoordeling van de vaststelling van Frand-voorwaarden door de bemiddelaar het panel van bemiddelaars . [Am. 237] 3. Het vertrouwelijke verslag is alleen beschikbaar voor de partijen en het kenniscentrum. Het kenniscentrum publiceert het niet-vertrouwelijke verslag in de databank. 4. Elk van de partijen bij de vaststelling van Frand kan het verslag indienen bij elke procedure voor een bevoegd rechter in een lidstaat tegen de andere partij bij de vaststelling van Frand, ongeacht eventuele procedurele beletsels. Artikel 58 Vertrouwelijkheid 1. Met uitzondering van de in artikel 57, lid 2, punt d), bedoelde methode en beoordeling van de vaststelling van Frand door de bemiddelaar het panel van bemiddelaars waarborgt het kenniscentrum de vertrouwelijkheid van de vaststelling van Frand-voorwaarden, van alle tijdens de procedure ingediende voorstellen voor de vaststelling van Frand-voorwaarden en van alle tijdens de vaststelling van Frand bekendgemaakte documenten of bewijsstukken die niet openbaar toegankelijk zijn, tenzij de partijen anders bepalen. [Am. 238] 2. Onverminderd lid 1 kan het kenniscentrum informatie over de vaststelling van Frand opnemen in alle geaggregeerde statistische gegevens die het over zijn activiteiten publiceert, mits aan de hand van die informatie niet kan worden vastgesteld wie de partijen zijn of wat de bijzondere omstandigheden van het geschil zijn. Titel VII Procedureregels Artikel 59 Mededelingen aan en kennisgevingen van het kenniscentrum 1. De mededelingen aan en kennisgevingen van het kenniscentrum vinden in beginsel langs elektronische weg plaats. 2. De uitvoerend directeur van het EUIPO bepaalt in welke mate en onder welke technische voorwaarden de in lid 1 bedoelde mededelingen en kennisgevingen elektronisch moeten worden ingediend. Artikel 60 Termijnen 1. De termijnen worden vastgesteld in volle jaren, maanden, weken of dagen. De berekening gaat in op de dag volgende op die waarop de betrokken gebeurtenis zich heeft voorgedaan. 1 bis. Een in dagen vastgestelde periode loopt af op de laatste dag, een in weken vastgestelde periode loopt af aan het eind van de overeenkomende dag in de laatste week, een in maanden vastgestelde periode loopt af aan het eind van de dag die overeenkomt met de begindag van de periode, en als er geen begindag was in de laatste maand op de laatste dag van die maand, een in jaren aangegeven periode loopt af aan het eind van de dag die overeenkomt met de begindag van een bepaalde periode, en als er geen begindag was, dan is de einddatum de laatste dag van die maand. [Am. 239] 2. De uitvoerend directeur van het EUIPO bepaalt – vóór het begin van elk kalenderjaar – op welke dagen het EUIPO niet open is voor de ontvangst van documenten of op welke dagen de gewone post niet wordt besteld op de plaats waar het EUIPO is gevestigd. 3. De uitvoerend directeur van het EUIPO bepaalt de duur van de onderbreking bij een algemene onderbreking van de postbestelling in de lidstaat waar het EUIPO is gevestigd, of bij een feitelijke onderbreking van de verbinding van het EUIPO met toegestane elektronische vormen van communicatie. 4. Bij uitzonderlijke gebeurtenissen waarbij de communicatie tussen de partijen bij de procedure en het kenniscentrum zeer omslachtig wordt, kan de uitvoerend directeur van het EUIPO alle termijnen verlengen die anders zouden verstrijken op of na de begindatum van een dergelijke gebeurtenis, zoals bepaald door de uitvoerend directeur met betrekking tot de volgende subjecten: a) partijen bij de procedure die hun woonplaats of statutaire zetel in de betrokken regio hebben; b) door de partijen aangewezen vertegenwoordigers of assistenten met een bedrijfszetel in de betrokken regio. 5. Bij het bepalen van de duur van de in de tweede alinea bedoelde verlenging houdt de uitvoerend directeur van het EUIPO rekening met de einddatum van de uitzonderlijke gebeurtenis. Als de in de tweede alinea bedoelde gebeurtenis van invloed is op de zetel van het EUIPO, wordt in de bepaling door de uitvoerend directeur van het EUIPO uitdrukkelijk vermeld dat zij voor alle partijen bij de procedure geldt. Titel VIII Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen Artikel 61 Opleiding, advies en ondersteuning SEP Licensing Assistance Hub voor kmo’s en start-ups [Am. 240] 1. Het kenniscentrum biedt micro-, kleine en middelgrote ondernemingen gratis opleiding en ondersteuning met betrekking tot zaken die met SEP’s verband houden. richt een SEP Licensing Assistance Hub op voor kmo’s en start-ups, die kmo’s en start-ups kosteloos help om de volgende taken uit te voeren: [Am. 241] a) vaststelling welke SEP’s relevant kunnen zijn voor hun product of dienst, mogelijke licentiegevers en octrooigemeenschappen, indien de kleine of middelgrote onderneming of de start-up een SEP-toepasser is; [Am. 242] b) vaststelling van mogelijke licentienemers en met hulp van het Europees Waarnemingscentrum voor inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten adviseren over hoe zij hun SEP-rechten het best op Europees en mondiaal niveau kunnen handhaven, indien de kleine of middelgrote onderneming of de start-up SEP-houder is; [Am. 243] c) opleiding en ondersteuning bieden met betrekking tot zaken die met SEP’s verband houden. [Am. 244] Het kenniscentrum kan niet aansprakelijk worden gesteld voor hulp die uit hoofde van dit lid aan kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups wordt verleend. Bij de uitvoering van de in dit lid bedoelde taken kan het kenniscentrum nauw samenwerken met nationale octrooibureaus en overheidsregelingen ter ondersteuning van kmo’s. [Am. 245] 1 bis. Het kenniscentrum vraagt regelmatig proactief input van kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups over wat voor opleidingen en ondersteuning het nuttigst zouden zijn. [Am. 246] 2. Het kenniscentrum kan, indien het dit nodig acht, opdracht geven tot studies om micro-, kleine en middelgrote ondernemingen bij te staan bij zaken die met SEP’s verband houden. Dergelijke studies kunnen analyses omvatten op basis van door SEP-houders en -toepassers verstrekte informatie over aangegane licenties, betaalde of geïnde royalty’s en voor IoT-toepassingen verkochte producten. Het kenniscentrum kan aan kmo’s ramingen verstrekken van de kosten van de licentieverlening voor dergelijke toepassingen. [Am. 247] 3. De kosten van de in de leden 1 en 2 bedoelde diensten komen ten laste van het EUIPO en het EUIPO zorgt ervoor dat de diensten voldoende worden gefinancierd en voorzien van middelen . [Am. 248] 3 bis. De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op niet-praktiserende entiteiten of op kleine en middelgrote ondernemingen die een dochteronderneming, filiaal of eigendom zijn of direct of indirect onder zeggenschap staan van een andere natuurlijke of rechtspersoon die zelf geen kleine en middelgrote onderneming is. [Am. 249] Artikel 62 Frand-voorwaarden voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen 1. Bij onderhandelingen over een SEP-licentie met micro-, kleine en middelgrote ondernemingen overwegen de SEP-houders hun Frand-voorwaarden te bieden die gunstiger zijn dan de Frand-voorwaarden die zij ondernemingen bieden die geen micro-, kleine en middelgrote ondernemingen zijn voor dezelfde norm en toepassingen. 2. Als Wanneer een SEP-houder micro-, kleine en middelgrote ondernemingen gunstigere Frand-voorwaarden biedt of overeenkomstig lid 1 een SEP-licentie afsluit die gunstigere voorwaarden bevat overeenkomstig lid 1 dan degene die worden aangeboden aan ondernemingen die geen kleine of middelgrote ondernemingen zijn , worden dergelijke Frand-voorwaarden niet in aanmerking genomen bij een vaststelling van Frand, tenzij de vaststelling van Frand uitsluitend betrekking heeft op de Frand-voorwaarden voor een andere micro-, kleine of middelgrote onderneming. [Am. 250] 3. De SEP-houders overwegen ook kortingen , gespreide betalingen zonder interest of royaltyvrije licentieverleningen voor geringe verkoopvolumes, ongeacht de omvang van de toepasser die de licentie neemt. Dergelijke kortingen of royaltyvrije licentieverleningen zijn billijk, redelijk en niet-discriminerend en beschikbaar in de elektronische databank overeenkomstig artikel 5, lid 2, punt b). [Am. 251] 3 bis. Voordelen die in het kader van deze verordening worden toegekend aan kleine en middelgrote ondernemingen kunnen in het geval van omzeiling of misbruik worden ingehouden of ingetrokken. [Am. 252] Titel IX Vergoedingen en heffingen Artikel 63 Vergoedingen en heffingen 1. Het kenniscentrum kan administratieve vergoedingen aanrekenen voor de diensten die het uit hoofde van deze verordening verleent. 2. Er kunnen ten minste voor de volgende zaken vergoedingen worden aangerekend: a) voor de bemiddelaars die overeenkomsten over vaststellingen van geaggregeerde royalty vergemakkelijken overeenkomstig artikel 17; b) voor het deskundig advies over geaggregeerde royalty overeenkomstig artikel 18; c) voor de essentialiteitscontrole die wordt uitgevoerd door de beoordelaar overeenkomstig artikel 31 en door de collegiale toetser overeenkomstig artikel 32; d) voor de bemiddelaars voor de vaststelling van Frand overeenkomstig titel VI. 3. Wanneer het kenniscentrum vergoedingen aanrekent overeenkomstig lid 2, komen: a) de in lid 2, punt a), bedoelde vergoedingen voor rekening van de SEP-houders die aan de procedure hebben deelgenomen op basis van hun geraamde percentage SEP’s van alle SEP’s voor de norm; b) de in lid 2, punt b), bedoelde vergoedingen in gelijke mate voor rekening van de partijen die hebben deelgenomen aan de procedure met betrekking tot het deskundig advies over geaggregeerde royalty, tenzij zij anders overeenkomen of het panel een andere verdeling voorstelt op basis van de op grond van de omzet vastgestelde grootte van de partijen; c) de in lid 2, punt c), bedoelde vergoedingen voor rekening van de SEP-houder die overeenkomstig artikel 29, lid 5, om een essentialiteitscontrole of overeenkomstig artikel 32, lid 1, om een collegiale toetsing heeft verzocht, en de toepasser die overeenkomstig artikel 29, lid 6, om een essentialiteitscontrole heeft verzocht; d) de in lid 2, punt d), bedoelde vergoedingen in gelijke mate voor rekening van de partijen, tenzij zij anders overeenkomen of de bemiddelaar een andere verdeling voorstelt op basis van de mate waarin de partijen aan de vaststelling van Frand hebben deelgenomen. 4. Het bedrag van de vergoedingen is redelijk en komt overeen met beperkt tot de kosten van de diensten. Er wordt rekening gehouden met de situatie van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen. [Am. 253] 5. Uiterlijk [PB: gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] stelt de Commissie een uitvoeringshandeling vast waarin de bedragen van de in artikel 63 bedoelde vergoedingen en de regeling betreffende de betaalmethoden met betrekking tot de in de leden 3 en 4 van dit artikel beschreven regels worden vastgesteld. De uitvoeringshandeling wordt volgens de in artikel 68, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld. Artikel 64 Betaling van vergoedingen 1. De vergoedingen worden betaald aan het EUIPO. Alle betalingen worden verricht in euro. De uitvoerend directeur van het EUIPO kan vaststellen van welke specifieke betaalmethoden kan worden gebruikgemaakt. 2. Als de bedragen uiterlijk tien dagen na de datum van het verzoek om betaling niet volledig zijn betaald, kan het kenniscentrum de in gebreke blijvende partij daarvan in kennis stellen en de mogelijkheid bieden de vereiste betaling binnen [vijf] dagen te verrichten. Bij de vaststelling van een geaggregeerde royalty of van Frand dient het kenniscentrum een kopie van het verzoek in bij de andere partij. 3. De datum waarop de betaling aan het EUIPO wordt geacht te zijn verricht, is de datum waarop het bedrag van de betaling of van de overschrijving daadwerkelijk op een bankrekening van het EUIPO wordt bijgeschreven. 4. Als een deel van de vereiste betaling na de in lid 2 vermelde termijn nog uitstaat, kan het kenniscentrum de toegang van de in gebreke blijvende partij tot de databank opschorten totdat de betaling is verricht. Artikel 65 Financiële bepalingen 1. De kosten van het EUIPO of van de door het EUIPO overeenkomstig de artikelen 26 en 27 geselecteerde beoordelaars of bemiddelaars voor de uitvoering van de taken uit hoofde van deze verordening worden gedekt door de administratieve vergoedingen die de gebruikers van de diensten van het kenniscentrum aan het EUIPO moeten betalen. 2. De kosten van het EUIPO voor bij deze verordening aan het EUIPO toevertrouwde activiteiten die niet door de vergoedingen uit hoofde van deze verordening worden gedekt, financiert het EUIPO uit zijn eigen begrotingsmiddelen. Artikel 65 bis Artikel 65 bis Met redenen omkleed verzoek aan de Commissie Een SEP-houder of een SEP-gebruiker kan bij de Commissie een met redenen omkleed verzoek indienen om te bepalen of: a) de onderhandelingen over de verlening van SEP-licenties onder Frand-voorwaarden geen aanleiding geven tot significante moeilijkheden of inefficiëntie die de werking van de interne markt negatief beïnvloeden wat betreft geïdentificeerde toepassingen van bepaalde normen of delen daarvan binnen één maand na de publicatie van de norm door de organisatie voor de ontwikkeling van normen; b) de werking van de interne markt ernstig wordt verstoord als gevolg van significante aanzienlijke moeilijkheden of inefficiënties bij het verlenen van licenties voor SEP’s voor bepaalde bestaande toepassingen van normen of delen daarvan binnen twaalf maanden na de inwerkingtreding van deze verordening. [Am. 254] Artikel 65 ter Artikel 65 ter Gedelegeerde handelingen met betrekking tot nieuwe normen 1. Binnen 4 maanden na ontvangst van het in artikel 65 bis bedoelde verzoek is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 67 gedelegeerde handelingen vast te stellen na een passend raadplegingsproces waarbij alle relevante belanghebbenden zijn betrokken, en om een lijst op te stellen van toepassingen, normen of delen daarvan, indien onderhandelingen over SEP-licenties onder Frand-voorwaarden geen aanleiding geven tot significante moeilijkheden of inefficiënties die de werking van de interne markt negatief beïnvloeden. 2. De Commissie evalueert de in lid 1 bedoelde lijst eenmaal per jaar om te bepalen of deze moet worden geactualiseerd. 3. De procedure van dit artikel laat de in de artikelen 17 en 18 vastgestelde termijnen onverlet. [Am. 255] Artikel 65 quater Artikel 65 quater Gedelegeerde handelingen met betrekking tot bestaande normen 1. De Commissie pleegt passend overleg, onder meer met relevante belanghebbenden. 2. Na bestudering van al het bewijsmateriaal en de adviezen van deskundigen is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 67 een gedelegeerde handeling vast te stellen om een lijst op te stellen waarin wordt bepaald welke van de bestaande toepassingen van normen of delen daarvan overeenkomstig artikel 66, lid 1 of 2, kennis kan worden gegeven. Door middel van die gedelegeerde handeling kan de Commissie ook vaststellen welke procedures en kennisgevings- en publicatievereisten van deze verordening van toepassing zijn op die bestaande normen, delen daarvan of relevante toepassingen. De gedelegeerde handeling wordt vastgesteld uiterlijk ... [PB: gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening]. De Commissie gaat eenmaal per jaar na of de lijst moet worden geactualiseerd. [Am. 256] Titel X Slotbepalingen Artikel 66 Opening van de registratie voor een bestaande norm 1. Tot en met [PB: gelieve de datum in te voegen = 28 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] kunnen houders van SEP’s die essentieel zijn voor een norm die vóór de inwerkingtreding van deze verordening is gepubliceerd (“bestaande normen”) en waarvoor Frand-verbintenissen al dan niet zijn aangegaan, het kenniscentrum overeenkomstig de artikelen 14, 15 en 17 in kennis stellen van alle bestaande normen of delen daarvan die in de gedelegeerde handeling overeenkomstig lid 4 artikel 65 quater zullen worden vastgesteld. De in deze verordening vastgestelde procedures en kennisgevings- en publicatievereisten zijn mutatis mutandis van toepassing. [Am. 257] 2. Tot en met [PB: gelieve de datum in te voegen = 28 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] kunnen toepassers van een norm die vóór de inwerkingtreding van deze verordening is gepubliceerd en waarvoor Frand-verbintenissen zijn aangegaan, het kenniscentrum overeenkomstig artikel 14, lid 4, in kennis stellen van alle bestaande normen of delen daarvan die in de gedelegeerde handeling overeenkomstig lid 4 zullen worden vastgesteld. De in deze verordening vastgestelde procedures en kennisgevings- en publicatievereisten zijn mutatis mutandis van toepassing. 3. Tot en met [PB: gelieve de datum in te voegen = 30 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] kan een SEP-houder of een toepasser overeenkomstig artikel 18 om deskundig advies verzoeken met betrekking tot SEP’s die essentieel zijn voor een bestaande norm of delen daarvan die in de gedelegeerde handeling overeenkomstig lid 4 zullen worden vastgesteld. De vereisten en procedures van artikel 18 zijn mutatis mutandis van toepassing. 4. Wanneer het functioneren van de interne markt ernstig wordt verstoord door inefficiëntie bij de licentieverlening voor SEP’s, stelt de Commissie – na een passend raadplegingsproces – door middel van een gedelegeerde handeling overeenkomstig artikel 67 vast welke bestaande normen, delen daarvan of relevante gebruiksgevallen overeenkomstig lid 1 of lid 2 in kennis kunnen worden gesteld of voor welke overeenkomstig lid 3 om een deskundig advies kan worden verzocht. In de gedelegeerde handeling wordt ook vastgesteld welke procedures en kennisgevings- en publicatievereisten van deze verordening op die bestaande normen van toepassing zijn. De gedelegeerde handeling wordt vastgesteld uiterlijk [PB: gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening]. [Am. 258] 5. Deze richtlijn is van toepassing onverminderd handelingen die verricht zijn en rechten die verkregen zijn vóór [PB: gelieve de datum in te voegen = 28 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening]. Artikel 67 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 1, lid 4, artikel 4, lid 5, en artikel 66, lid 4, de artikelen 65 ter en 65 quater bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze verordening. [Am. 259] 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 1, lid 4, artikel 4, lid 5, en artikel 66, lid 4, de artikelen 65 ter en 65 quater bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. [Am. 260] 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 1, lid 4, artikel 4, lid 5, en artikel 66, lid 4, de artikelen 65 ter en 65 quater vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch of de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad daartegen geen bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die de termijn van twee maanden de Commissie hebben meegedeeld medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. [Am. 261] Artikel 68 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 69 Richtsnoeren van de Commissie De Commissie kan uit hoofde van deze verordening richtsnoeren verstrekken over aangelegenheden die tot het toepassingsgebied ervan behoren, met uitzondering van aangelegenheden die verband houden met de interpretatie van de artikelen 101 en 102 VWEU. Artikel 70 Evaluatie 1. Uiterlijk ... [PB: gelieve de datum in te voegen = vijf jaar na de inwerkingtreding van deze verordening] , en daarna om de drie jaar, evalueert de Commissie de doeltreffendheid en de efficiëntie van de SEP-registratie en het systeem van essentialiteitscontroles. uitvoering van deze verordening. Bij de evaluatie wordt de werking van deze verordening beoordeeld, met name: [Am. 262] a) het effect, de doeltreffendheid en de efficiëntie van het kenniscentrum en zijn werkmethoden; [Am. 263] b) de doeltreffendheid en efficiëntie van de SEP-registratie en het systeem van essentialiteitscontroles; en [Am. 264] c) het effect dat het systeem van essentialiteitscontroles, de vaststelling van geaggregeerde royalty’s en het Frand-vaststellingssysteem met name hebben op het concurrentievermogen van de SEP-houders in de Unie op mondiaal niveau en op de innovatie in de Unie. [Am. 265] 2. Uiterlijk [PB: gelieve de datum in te voegen = acht jaar na de inwerkingtreding van deze verordening], en daarna om de vijf jaar, evalueert de Commissie de uitvoering van deze verordening. Bij de evaluatie wordt het functioneren van deze verordening beoordeeld, met name het effect, de doeltreffendheid en de efficiëntie van het kenniscentrum en de werkmethoden ervan. [Am. 266] 3. Bij het opstellen van de in de leden 1 en 2 lid 1 bedoelde evaluatieverslagen raadpleegt de Commissie het EUIPO en de belanghebbenden. [Am. 267] 4. De Commissie dient de in de leden 1 en 2 lid 1 bedoelde evaluatieverslagen samen met haar conclusies op basis van die verslagen in bij het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en de raad van bestuur van het EUIPO. Het in lid 1 bedoelde evaluatieverslag gaat zo nodig vergezeld van een wetgevingsvoorstel. [Am. 268] Artikel 71 Wijzigingen van Verordening (EU) 2017/1001 Verordening (EU) 2017/1001 wordt als volgt gewijzigd: 1. Artikel 151, lid 1, wordt als volgt gewijzigd: a) het volgende punt wordt ingevoegd:" “b bis) beheer, bevordering en ondersteuning van de taken die krachtens Verordening (EU) nr … van het Europees Parlement en de Raad+* aan het Bureau worden toevertrouwd en door een kenniscentrum worden uitgevoerd; * Verordening (EU).../... van het Europees Parlement en de Raad van ... betreffende standaardessentiële octrooien (PB ...).;” b) lid 3 wordt vervangen door:" “3. Het Bureau kan diensten voor alternatieve geschillenbeslechting aanbieden, waaronder bemiddeling, verzoening, arbitrage, vaststelling van royalty’s en vaststelling van Frand..” 2. Aan artikel 157, lid 4, wordt het volgende punt toegevoegd:" “p) hij oefent de bevoegdheden uit die hem krachtens Verordening (EU) …++ zijn verleend..” 3. Artikel 170 wordt als volgt gewijzigd: a) de titel wordt vervangen door:" “Centrum voor alternatieve geschillenbeslechting;” b) de leden 1 en 2 worden vervangen door:" “1. Het Bureau kan, voor de toepassing van artikel 151, lid 3, een centrum voor alternatieve geschillenbeslechting instellen (“het centrum”). 2. Alle natuurlijke of rechtspersonen kunnen een beroep op de diensten van het centrum doen om geschillen over intellectuele-eigendomsrechten te beslechten.;” c) lid 15 wordt vervangen door:" “15. Het Bureau kan met andere erkende nationale en internationale instanties samenwerken die diensten voor alternatieve geschillenbeslechting verlenen.;” d) het volgende lid wordt toegevoegd:" “16. De artikelen 18 en 19 en de artikelen 34 tot en met 58 van Verordening …++ zijn op het centrum van toepassing bij alle procedures betreffende standaardessentiële octrooien.”. [+ PB: Gelieve in de tekst het nummer van deze verordening in te voegen, en het nummer, de datum en de verwijzing naar het PB van deze verordening in de voetnoot in te voegen.] [++ PB: Gelieve het nummer van deze verordening in te voegen.]” Artikel 72 Inwerkingtreding en toepassing 1. Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . 2. Zij is van toepassing met ingang van … [PB: gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te …, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0134 ), – gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 43, lid 2 en 118, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0130/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 13 juli 2022 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 30 november 2022 (2) – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 27 november 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie juridische zaken en de Commissie internationale handel, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A9-0173/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (3) ; 2. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Parlement en de Raad die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; 3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende geografische aanduidingen voor wijn, gedistilleerde dranken en landbouwproducten, evenals gegarandeerde traditionele specialiteiten en facultatieve kwaliteitsaanduidingen voor landbouwproducten, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1308/2013, (EU) 2019/787 en (EU) 2019/1753 en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1151/2012 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1143.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad naar aanleiding van de vaststelling van Verordening (EU) 2024/1143 (4) Het Europees Parlement en de Raad onderstrepen dat alle procedures voor geografische aanduidingen die onder deze verordening vallen, de exclusieve verantwoordelijkheid van de Commissie zijn. Het Europees Parlement en de Raad nemen er nota van dat de Commissie zich, louter voor de uitvoering van administratieve taken, kan laten bijstaan, indien en voor zover dit mogelijk is op grond van het bestaande rechtskader. Ter wille van de transparantie wordt de Commissie verzocht het Europees Parlement en de Raad jaarlijks te informeren over de bijstand die zij bij de uitvoering van deze taken heeft ontvangen. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2023)0324 ), – gezien artikel 115 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0204/2023), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0007/2024 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0643 ), – gezien artikel 294, lid 2, artikel 43, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0388/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 13 december 2023 (1) , – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9‑0009/2024 ), 1. stelt zijn standpunt in eerste lezing vast en neemt het voorstel van de Commissie over; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1379/2013, (EU) nr. 167/2013 en (EU) nr. 168/2013 wat bepaalde rapportagevereisten betreft (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/2838.) Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 21 en 36, – gezien het verslag van 15 juni 2023 van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), getiteld “CFSP Report – Our priorities in 2023”, – gezien het “Strategisch kompas voor veiligheid en defensie – Voor een Europese Unie die haar burgers, waarden en belangen beschermt en bijdraagt tot internationale vrede en veiligheid”, goedgekeurd door de Europese Raad op 24 maart 2022, – gezien het nieuwe strategisch concept van de NAVO, dat tijdens de NAVO-top van 29 juni 2022 in Madrid door de staatshoofden en regeringsleiders werd goedgekeurd, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 1 februari 2024, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 en 15 december 2023, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 29 en 30 juni 2023, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 en 24 juni 2022, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 24 en 25 maart 2022, – gezien Besluit (GBVB) 2021/509 van de Raad van 22 maart 2021 tot oprichting van een Europese Vredesfaciliteit, en tot intrekking van Besluit (GBVB) 2015/528 (1) , – gezien het voorstel van de Commissie van 20 juni 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne ( COM(2023)0338 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de Regio’s en de Europese Investeringsbank van 1 december 2021, getiteld “The Global Gateway” (JOIN(2021)0030), – gezien de mededeling van de Commissie van 8 november 2023 getiteld “Mededeling 2022 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2023” ( COM(2023)0690 ), – gezien de uitbreidingsverslagen 2023 en het groeiplan voor de Westelijke Balkan, die de Commissie op 8 november 2023 heeft gepresenteerd, – gezien zijn aanbeveling aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 23 november 2022 over de nieuwe EU-uitbreidingsstrategie (2) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van 15 december 2023 betreffende het besluit om toetredingsonderhandelingen te openen met Oekraïne en de Republiek Moldavië, het openen van toetredingsonderhandelingen met Bosnië en Herzegovina zodra in voldoende mate aan de lidmaatschapscriteria wordt voldaan, en het verlenen van de status van kandidaat-lidstaat aan Georgië, met dien verstande dat de nodige stappen worden gezet als omschreven in de mededeling van de Commissie van 8 november 2023 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU ( COM(2023)0690 ), – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 februari 2024 over een geplande militaire operatie van Israël in Rafah, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan het Europees Parlement en de Raad van 7 juni 2023, getiteld “Een nieuwe agenda voor de betrekkingen van de EU met Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied” (JOIN(2023)0017), – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 23 februari 2023 over de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties als grondslag voor een alomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne (A/RES/ES-11/6), en gezien eerdere resoluties van de Algemene Vergadering van de VN over de agressie tegen Oekraïne, – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 7 april 2022 over de schorsing van het lidmaatschap van de Russische Federatie van de Mensenrechtenraad (A/RES/ES-11/3), – gezien de resolutie “Transforming our World – the 2030 Agenda for Sustainable Development” (Onze wereld transformeren – de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling) (“de Agenda 2030”) (A/RES/70/1), die de Algemene Vergadering van de VN heeft aangenomen op 25 september 2015 tijdens de VN-top over duurzame ontwikkeling in New York en waarin de duurzameontwikkelingsdoelstellingen werden vastgesteld, – gezien Besluit (GBVB) 2023/162 van de Raad van 23 januari 2023 over de missie van de Europese Unie in Armenië (EUMA) (3) , – gezien de besluiten (GBVB) 2022/1970 van 17 oktober 2022 (4) en 2022/2507 van 19 december 2022 (5) van de Raad tot wijziging van Besluit 2010/452/GBVB inzake de Waarnemingsmissie van de Europese Unie in Georgië, EUMM Georgia, – gezien zijn resoluties van 15 maart 2023 over de betrekkingen EU-Armenië (6) en over de betrekkingen EU-Azerbeidzjan (7) , zijn resolutie van 19 januari 2023 over de humanitaire gevolgen van de blokkade in Nagorno-Karabach (8) en zijn resolutie van 5 oktober 2023 over de situatie in Nagorno-Karabach na de aanval van Azerbeidzjan en de aanhoudende bedreigingen van Armenië (9) , – gezien zijn resolutie van 18 april 2023 over de tenuitvoerlegging van het civiele GVDB en andere EU-veiligheidsbijstand (10) , – gezien zijn aanbeveling van 5 oktober 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de strategische betrekkingen en het partnerschap van de EU met de Hoorn van Afrika (11) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2023 over de verslechtering van de fundamentele vrijheden in Hongkong, met name het geval van Jimmy Lai (12) , – gezien de tussentijdse herziening van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, – gezien zijn resoluties van 1 juni 2023 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (13) en van 9 maart 2022 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie (14) , – gezien zijn resoluties over schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat, die overeenkomstig artikel 144 van zijn Reglement zijn aangenomen, – gezien het EU-actieplan voor gendergelijkheid en empowerment van vrouwen in het externe optreden 2021-2025 (GAP III) en het actieplan van de EU inzake vrouwen, vrede en veiligheid (WPS) 2019-2024, – gezien het Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad van 4 maart 2022 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van Richtlijn 2001/55/EG, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (15) , waarbij tijdelijke bescherming wordt vastgesteld voor mensen die vluchten voor de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, – gezien de verklaring van de Raad van Europa van 16-17 mei 2023 getiteld “Reykjavik Declaration – United around our values” (Verklaring van Reykjavik – Verenigd rond onze waarden), – gezien de verklaring van het toekomstige lidmaatschap van Belarus van de Europese Unie, de verklaring van de democratische krachten in Belarus over solidariteit met de bevolking van Oekraïne en de politieke verklaring van de democratische krachten van Belarus, die allemaal zijn aangenomen tijdens de conferentie over het nieuwe Belarus op 6 augustus 2023, – gezien zijn resolutie van 13 juli 2023 over aanbevelingen voor de hervorming van de regels van het Europees Parlement inzake transparantie, integriteit, verantwoordingsplicht en corruptiebestrijding (16) , – gezien het verslag van 9 mei 2022 over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa, – gezien de studie getiteld “Qualified majority voting in common foreign and security policy – A cost of non-Europe report”, gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Parlementaire Onderzoeksdiensten op 28 augustus 2023 (17) , – gezien zijn aanbeveling van februari 1999 over de oprichting van een Europees Civiel Vredeskorps (18) ; – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9‑0389/2023 ), A. overwegende dat de op regels gebaseerde internationale orde in toenemende mate op de proef wordt gesteld door autocratische actoren die, alleen of door middel van een gecoördineerd optreden, proberen multilaterale organisaties te beïnvloeden of te ondermijnen door concurrerende organisaties op te richten, destabilisatie te veroorzaken door terug te keren naar het denken in invloedssferen en de op regels gebaseerde internationale orde alsook de mondiale en regionale veiligheid te bedreigen; B. overwegende dat deze in toenemende mate autocratische actoren ook de universaliteit van de mensenrechten ter discussie stellen en de democratische normen wereldwijd ondermijnen; overwegende dat de EU en gelijkgestemde partners met voorrang de op regels gebaseerde internationale orde moeten verdedigen; C. overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de gevolgen daarvan, waaronder economische onzekerheid, voedselonzekerheid en hoge energieprijzen, de instabiliteit in de onmiddellijke omgeving van de EU hebben vergroot, waardoor de EU opnieuw prioriteit moet geven aan haar uitbreidingsbeleid, dat haar meest effectieve instrument voor buitenlands beleid is gebleken; D. overwegende dat de Europese Raad op 14 en 15 december 2023 het op 8 november 2023 door de Commissie gepresenteerde uitbreidingspakket 2023 heeft goedgekeurd en daarbij heeft aanbevolen toetredingsonderhandelingen te openen met Oekraïne en de Republiek Moldavië, toetredingsonderhandelingen te openen met Bosnië en Herzegovina zodra in voldoende mate aan de lidmaatschapscriteria wordt voldaan, en Georgië de status van kandidaat-lidstaat te verlenen, met dien verstande dat bepaalde stappen nog moeten worden gezet; overwegende dat het groeiplan voor de Westelijke Balkan ontworpen is om de economische integratie binnen de Westelijke Balkan te stimuleren en de sociaal-economische kloof tussen de Unie en onze partners tegen het einde van dit decennium te dichten; overwegende dat er middelen zullen worden vrijgemaakt bij de uitvoering van afzonderlijke hervormingsagenda’s; overwegende dat het uitbreidingsbeleid moet voldoen aan de criteria van Kopenhagen en een op verdiensten gebaseerd proces moet blijven; overwegende dat de EU haar uitbreidingsbeleid versneld moet uitvoeren en dat toetredingslanden tegelijkertijd door moeten gaan met hervormingen en het voldoen aan de vereiste benchmarks; overwegende dat consistente signalen en een duidelijk pad naar integratie van kandidaat-lidstaten van vitaal belang zijn om het pro-Europese perspectief levend te houden; overwegende dat het voor het waarborgen van gemeenschappelijke veiligheid en stabiliteit in de regio noodzakelijk is dat de landen van de westelijke Balkan zich richten op het oplossen van conflicten, verzoening, aanpassing aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB), onderlinge samenwerking en hervormingen; E. overwegende dat stabiliteit in de Oostzee en de Zwarte Zee van het grootste belang is voor de veiligheid van Europa, en ook voor de energiezekerheid, zoals is aangegeven in het Strategisch Kompas van de EU en de NAVO, en dat er daarom alomvattende strategieën en zinvolle acties nodig zijn om die stabiliteit te waarborgen; overwegende dat de EU niet kan worden beschouwd als een succesvolle en geloofwaardige mondiale speler als zij er niet in slaagt voor veiligheid te zorgen in haar onmiddellijk nabuurschap; F. overwegende dat de Raad de tijdelijke bescherming voor mensen die op de vlucht zijn voor de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne heeft verlengd van 4 maart 2024 tot en met 4 maart 2025; G. overwegende dat de Raad op 1 februari 2024 een akkoord heeft bereikt over de herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027, met inbegrip van de voorziening voor een faciliteit voor Oekraïne ter hoogte van 50 miljard EUR, om te zorgen voor coherente, voorspelbare en flexibele steun voor het herstel, de wederopbouw en de modernisering van Oekraïne in de periode 2024-2027; H. overwegende dat de Russische aanvalsoorlog de rol van de NAVO als hoeksteen van de collectieve defensie van haar leden opnieuw heeft bevestigd en eens te meer de onmisbaarheid van een sterke trans-Atlantische band heeft aangetoond; overwegende dat het besluit van de NAVO om minimaal 2 % van het bruto binnenlands product voor defensie-uitgaven te bestemmen, slechts door enkele NAVO-leden van de EU ten uitvoer is gelegd; overwegende dat het voornemen van Rusland om de Euro-Atlantische veiligheidsarchitectuur te ontmantelen volledig is mislukt dankzij de heldhaftige verdediging van Oekraïne en een snelle en doorslaggevende reactie van de NAVO-bondgenoten; I. overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de noodzaak van een ambitieuzer, geloofwaardiger en eensgezinder EU-optreden op het wereldtoneel aan het licht heeft gebracht en heeft aangetoond dat de lidstaten blijk moeten geven van de vereiste politieke wil om het GBVB te versterken en tot volwaardig Europees beleid om te vormen; J. overwegende dat de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken 2021 was toegekend aan Aleksej Navalny; overwegende dat hij sinds februari 2021 onder onmenselijke omstandigheden gevangen zat, en laatstelijk in Yamalo-Nenets in het westen van Siberië, waar hij op 16 februari 2024 werd vermoord, waarvoor de eindverantwoordelijkheid bij president Poetin en de Russische autoriteiten ligt; overwegende dat hieruit het wrede en meedogenloze karakter van het totalitaire regime van Poetin blijkt; overwegende dat de moord op Navalny de EU wakker zou moeten schudden en zou moeten aanmoedigen haar steun voor Oekraïne op te voeren en haar instrumenten voor de verdediging van democratie en mensenrechten zowel binnen als buiten de EU te versterken; K. overwegende dat uit de terroristische aanslagen van Hamas op Israël blijkt dat de veiligheidssituatie in het Midden-Oosten instabiel is en dat de EU en andere internationale actoren meer verantwoordelijkheid moeten nemen en regeringen en maatschappelijke organisaties in de regio moeten steunen bij hun inspanningen om duurzame en duurzame vrede te realiseren, meer bepaald door te blijven streven naar een tweestatenoplossing voor Israël en Palestina; overwegende dat op 7 oktober 2023 1 139 Israëli’s en buitenlandse burgers zijn gedood en 240 mensen gegijzeld zijn tijdens de verachtelijke terroristische aanslag van Hamas; overwegende dat tienduizenden onschuldige Palestijnen en honderden VN-medewerkers, medisch personeel en journalisten zijn gedood in de Gazastrook als gevolg van de reactie van de Israëlische regering; overwegende dat de voortdurende bombardementen en de gedwongen evacuatie van Palestijnen naar het zuiden van de Gazastrook hebben geleid tot een rampzalige en snel verslechterende humanitaire situatie; overwegende dat aanvallen door Israëlische strijdkrachten en kolonisten sinds 7 oktober 2023 ten minste 330 Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever gedood hebben; overwegende dat het Internationaal Gerechtshof in zijn voorlopige uitspraak Israël heeft bevolen voorlopige maatregelen te nemen in de zaak betreffende de toepassing van het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide in de Gazastrook (Zuid-Afrika tegen Israël); L. overwegende dat het vermogen van de EU en haar lidstaten, ook op het gebied van defensiebeleid, dringend moet worden uitgebreid, zodat de Unie, weliswaar in nauwe samenwerking met haar bondgenoten, haar belangen beter kan verdedigen zonder al te afhankelijk te zijn van derde landen, haar waarden kan uitdragen en haar bijdrage aan wereldwijd multilateralisme, de vreedzame oplossing van conflicten en de ontwikkeling van democratie, de rechtsstaat en fundamentele rechten wereldwijd kan versterken; M. overwegende dat de toegenomen instabiliteit en veranderlijkheid van de internationale situatie bedreigingen met vele facetten vormen voor de veiligheid en stabiliteit van de Unie; overwegende dat als repons de EU de trans-Atlantische betrekkingen moet versterken en strategische partnerschappen moet opbouwen op basis van respect en wederzijds vertrouwen met gelijkgestemde partners in het Mondiale Zuiden; N. overwegende dat Azerbeidzjan op 19 september 2023 een niet-uitgelokt militair offensief heeft gelanceerd om met geweld de controle over zijn internationaal erkende grondgebied van Nagorno-Karabach terug te winnen, dat eindigde met de uittocht van de Armeense bevolking uit dit gebied; overwegende dat de hernieuwde vijandelijkheden in de zuidelijke Kaukasus aanleiding geven tot ernstige bezorgdheid en een proactievere betrokkenheid van de EU in de regio vereisen; overwegende dat alle staatsinstellingen van de zogenaamde Republiek Nagorno-Karabach per 1 januari 2024 zijn ontbonden; overwegende dat er nog steeds weinig vooruitzicht is op een normalisering van de betrekkingen tussen Armenië en Azerbeidzjan en dat de EU daarom beide partijen moet ondersteunen en aanmoedigen om uiteindelijk een historisch vredesakkoord te sluiten, onder meer door beide landen nauwere samenwerking met de EU in het vooruitzicht te stellen indien zij besluiten stappen in de richting van een dergelijk akkoord te zetten; O. overwegende dat Israël een internationaal erkend recht heeft om zich te verdedigen tegen de terroristische dreiging die Hamas in de Gazastrook vormt; overwegende dat de terroristische aanslagen van Hamas tegen Israël op 7 oktober 2023 de instabiele veiligheidssituatie in het Midden-Oosten hebben onderstreept; overwegende dat het risico op escalatie in de regio in decennia niet zo groot is geweest, waardoor het des te noodzakelijker is dat de EU en andere internationale actoren meer verantwoordelijkheid nemen voor een duurzame en houdbare vrede, met name door steun te verwerven voor een tweestatenoplossing tussen Israël en Palestina; P. overwegende dat er nood is aan een alomvattende benadering van vredesopbouw waarbij civiele specialisten worden betrokken om praktische vredesmaatregelen uit te voeren; overwegende dat lokale en internationale niet-gouvernementele organisaties cruciale activiteiten verrichten om conflicten te voorkomen en vreedzaam op te lossen, en dat het van het grootste belang is hun ervaring optimaal te benutten; Q. overwegende dat de toenemende instabiliteit in de zuidelijke buurlanden van de EU en het bredere Middellandse Zeegebied grote uitdagingen vormen voor de veiligheid en stabiliteit van de Unie en voor haar vermogen om een doorslaggevende rol te spelen op het internationale toneel; R. overwegende dat de spanningen in de Indo-Pacific-regio steeds meer aan belang winnen, met name gezien de steeds assertievere houding van de Volksrepubliek China ten opzichte van Taiwan; S. overwegende dat de achteruitgang van de mediavrijheid, de aanhoudende aanvallen op journalisten, de verspreiding van desinformatie en buitenlandse inmenging een bedreiging vormen voor de democratieën en de veiligheid van de EU; overwegende dat de EU met gelijkgestemde partnerlanden moet samenwerken om de mediavrijheid en de vrijheid van meningsuiting te verdedigen en desinformatie en buitenlandse inmenging in derde landen tegen te gaan; T. overwegende dat de gevolgen van klimaatverandering een steeds ernstiger effect zullen hebben op alle aspecten van het menselijk leven, met inbegrip van de geopolitieke orde en de stabiliteit in de wereld; overwegende dat het van cruciaal belang is dat de bestrijding van klimaatverandering, waarvoor klimaatmaatregelen nodig zijn, ten goede komt aan degenen die met de ernstigste gevolgen worden geconfronteerd; U. overwegende dat wapenbeheersing en non-proliferatie, gezien het mislukken van belangrijke wapenbeheersings- en ontwapeningsovereenkomsten, maar ook gezien de opkomende technologieën, een speerpunt van het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU moeten worden; 1. benadrukt dat zijn resoluties over de uitvoering van het GBVB een belangrijk onderdeel vormen van zijn bijdrage aan de EU-beleidsvorming op buitenlands gebied; onderstreept dat deze resoluties de praktische gevolgen weerspiegelen van het versterkte toetsingsrecht op het gebied van buitenlands beleid dat door het Verdrag van Lissabon aan het Parlement is toegekend; herinnert eraan dat de resolutie over 2023 de laatste resolutie over de uitvoering van het GBVB in deze zittingsperiode is en bedoeld is als leidraad voor het volgende EU-bestuur bij het vaststellen van de prioriteiten van het buitenlands beleid voor de volgende zittingsperiode en de verdere toepassing daarvan; benadrukt dat de EU in een steeds volatieler internationaal klimaat tegelijkertijd het hoofd moet bieden aan tal van uitdagingen op het gebied van buitenlands beleid die haar direct en indirect raken, zoals de voortdurende Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, de toenemende concurrentie tussen grote mogendheden, een mogelijke herdefiniëring van het mondiale machtsevenwicht, voortdurende pogingen om de multilaterale, op regels gebaseerde internationale orde te ondermijnen en een toenemende verwevenheid van buitenlandse en interne crises; is er stellig van overtuigd dat de EU, om relevant te blijven op het internationale toneel en in staat te zijn haar belangen en waarden doeltreffend te verdedigen, de politieke wil van de lidstaten moet opwekken om de doelstellingen van het buitenlands beleid te verwezenlijken door middel van instrumenten op EU-niveau, de capaciteit te vergroten, samen te werken met gelijkgestemde partners en regionale organisaties en zich te richten op het bieden van een concurrerend aanbod voor het zuidelijk halfrond, waarbij zo doeltreffend mogelijk gebruik wordt gemaakt van alle middelen, beleidsmaatregelen en instrumenten waarover zij beschikt als onderdeel van de geïntegreerde aanpak; benadrukt dat de EU, om op te treden als mondiale speler in de huidige mondiale omgeving, een vastberaden, gedisciplineerd en assertief buitenlands beleid moet voeren dat haar eigen strategische doelstellingen verwezenlijkt en haar belangen in de wereld proactief moet blijven bepalen, verdedigen en verdedigen; 2. benadrukt dat het vermogen van de EU om op te treden als mondiale speler op het gebied van buitenlands beleid, een betrouwbare internationale partner en een geloofwaardige speler op het gebied van veiligheid en defensie, afhankelijk is van de ontwikkeling en versterking van haar externe optreden binnen het GBVB, alsook van haar vermogen om haar belangen in de wereld proactief te definiëren, te doen gelden en te verdedigen zonder al te zeer afhankelijk te zijn van de middelen van derde landen, die de Unie zou kunnen blootstellen aan interne verdeeldheid, de bestaande partnerschappen nieuw leven in te blazen en nieuwe partnerschappen tot stand te brengen, en van de politieke wil om meer initiatief en verantwoordelijkheid te nemen op het wereldtoneel en tegelijkertijd haar waarden doeltreffend te beschermen, te verdedigen en te bevorderen; benadrukt voorts dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de EU met één stem spreekt, om de geloofwaardigheid te vergroten en de coherentie te behouden; bevestigt in dit verband nogmaals dat het van het grootste belang is eenheid en solidariteit te versterken door een gemeenschappelijke visie op dreigingen verder te ontwikkelen; 3. herinnert eraan dat de EU zich in haar externe optreden moet laten leiden door de waarden en beginselen die zijn verankerd in artikel 2, artikel 3, lid 5, en artikel 21 van VEU, die de oprichting, ontwikkeling en uitbreiding van de EU hebben geïnspireerd, waaronder de democratie, de rechtsstaat, de universaliteit en de ondeelbaarheid van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, de eerbiediging van de menselijke waardigheid, de beginselen van gelijkheid en solidariteit en de naleving van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, de Slotakte van Helsinki, het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het internationaal recht; betreurt dat de Unie deze doelstellingen soms niet haalt, met negatieve gevolgen voor haar belangen, veiligheid en internationale reputatie; onderstreept dat de ambitieuze inzet van het externe mensenrechtenbeleid van de EU vereist dat het consistent en voorbeeldig is; 4. is van mening dat de EU het GBVB dienovereenkomstig moet vormgeven en aan de hand van de volgende vier doelstellingen: Aanpak van de gevolgen van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne 5. vindt het zorgwekkend dat de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde Russische militaire aanval op Oekraïne, mogelijk gemaakt en gesteund door het regime van Loekasjenka in Belarus en het regime in Iran, de oorlog terug heeft gebracht naar het Europese continent; veroordeelt nogmaals in de krachtigste bewoordingen de acties van de Russische regering, waaronder het schenden van het internationaal recht, het schenden van erkende grenzen, het onrechtmatig overbrengen en deporteren van beschermde personen en kinderen en het plegen van landroof en ernstige oorlogsmisdaden; eist dat Rusland en de aan Rusland gelieerde troepen alle militaire acties staken en dat de Russische leiders hun troepen onmiddellijk en onvoorwaardelijk terugtrekken uit het volledige internationaal erkende grondgebied van Oekraïne en uit elk ander land waarvan Rusland het grondgebied, of delen daarvan, illegaal bezet; veroordeelt alle hybride aanvallen van Rusland in Oekraïne en veroordeelt ten stelligste de verspreiding van de Russische propaganda over zijn oorlog in Oekraïne; 6. veroordeelt de rol van het onwettige regime van Aljaksandr Loekasjenka bij het de facto overdragen van de nationale soevereiniteit aan het Kremlin om zijn greep op Belarus te behouden; 7. wijst er nogmaals op dat Georgië al in augustus 2008 te maken kreeg met Russische militaire agressie; veroordeelt ten stelligste de aanhoudende illegale bezetting door Rusland van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië en veroordeelt eveneens de ondermijning van de soevereiniteit en territoriale integriteit van de republiek Moldavië door de aanwezigheid van Russische troepen in Transnistrië; spreekt nogmaals zijn steun uit voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië en Moldavië en onderstreept dat de kwaadwillende pogingen van Rusland om de grenzen van de soevereine staten in Europa met geweld te wijzigen, een ernstige bedreiging vormen voor de veiligheid van de EU; moedigt de EU en de lidstaten aan de samenwerking op het gebied van veiligheid met Oekraïne, Georgië en de Republiek Moldavië te versterken, met name bij de bestrijding van hybride dreigingen en desinformatie en bij cyberbeveiliging; 8. brengt hulde aan het dappere volk van Oekraïne, dat niet alleen moedig zijn land, soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit verdedigt, maar ook de Europese waarden en veiligheid, en de normen en beginselen van het VN-Handvest en de Slotakte van Helsinki hoog houdt; spreekt zijn respect en dankbaarheid uit voor de steun die personen en maatschappelijke organisaties hebben verleend aan de bevolking van Oekraïne; prijst de acties van de bevolking van Georgië en Belarus die de strijd van Oekraïne actief steunen; is ingenomen met de verlenging van de tijdelijke bescherming voor mensen die de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne ontvluchten; 9. benadrukt dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de veiligheid en stabiliteit van de oostelijke buurlanden en de Westelijke Balkan in gevaar brengt, hetgeen ook de veiligheid van de EU zelf in gevaar brengt; is van mening dat de EU daarom prioriteit moet geven aan de hervorming van haar nabuurschapsbeleid en het uitbreidingsproces moet versnellen, parallel aan de institutionele en besluitvormingshervormingen die nodig zijn om het vermogen van de Unie om nieuwe leden op te nemen, te waarborgen; 10. roept op tot een actievere communicatiestrategie om de rol en voordelen van uitbreiding in de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap te promoten, en de financiële en technische bijstand van de EU te bevorderen; herinnert er in dit verband aan dat de EU reeds de grootste handelspartner en de grootste verstrekker van investeringen en financiële bijstand in de Westelijke Balkan is; merkt op dat er tot eind 2023 in het kader van IPA III al meer dan 6,5 miljard euro is toegezegd en dat de EU in de periode 2021-202316,6 miljard euro aan investeringen voor de regio heeft vrijgemaakt; 11. neemt met bijzondere bezorgdheid kennis van het overloopeffect van de Russische agressie tegen Oekraïne, met name in de zuidelijke buurlanden, het ruimere Middellandse Zeegebied, de zuidelijke Kaukasus, Centraal-Azië, Afrika en het Midden-Oosten; betreurt de kwalijke invloed die Rusland in deze regio’s uitoefent, de hybride oorlogvoering en de desinformatiecampagnes, en roept op tot grotere betrokkenheid en bijstand van de EU; 12. is ingenomen met de derde bijeenkomst van de Europese politieke gemeenschap (EPC) als platform voor discussie, dialoog en samenwerking met partnerlanden; wenst dat het Parlement nauw wordt betrokken bij de verduidelijking van de werkingssfeer en de toekomstige werkzaamheden van de EPC; onderstreept dat een vorm van afstemming op de democratische waarden en beginselen essentieel is voor het toekomstige succes en de samenhang van deze formule; herhaalt dat de EPC in geen geval als voorwendsel mag dienen voor vertraging van de toetreding van uitbreidingslanden tot de EU; 13. wijst er nogmaals op dat de lidstaten collectief en goed gecoördineerd moeten investeren in defensie en dringt aan op de volledige en snelle tenuitvoerlegging van het strategisch kompas, waarin de lessen zijn verwerkt die zijn getrokken uit de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, met als doel een echte Europese defensie-Unie tot stand te brengen die interoperabel is en complementair met het NAVO-bondgenootschap en onafhankelijk kan optreden wanneer dat nodig is; 14. benadrukt dat er met de NAVO verder moet worden samengewerkt bij het opzetten van de snel inzetbare capaciteit en dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat het militair plannings- en uitvoeringsvermogen uiterlijk 2025 volledig operationeel is; dringt er bij de HV/VV op aan een voorstel te doen voor een besluit van de Raad inzake een snel inzetbare capaciteit van de EU ter bescherming van de waarden van de Unie en ter behartiging van de belangen van de Unie als geheel, om snel te kunnen reageren op onmiddellijke dreigingen en op een crisissituatie buiten de Unie, ook in niet-permissieve omstandigheden en tijdens alle fasen van een conflictcyclus; benadrukt dat de snel inzetbare capaciteit van de EU moet worden opgezet als een strijdmacht die permanent beschikbaar is en gezamenlijk wordt getraind, met als doel een permanente strijdmacht te worden; 15. benadrukt dat de productie van militaire munitie in de EU moet worden verhoogd, en dat dit moet worden gerealiseerd door meer militaire samenwerking en gezamenlijke productie; wijst er nogmaals op dat het dringend noodzakelijk is de benchmarks te halen van 35 % aan gezamenlijke Europese aankopen van defensiematerieel en van 20 % aan gezamenlijke Europese O&O op defensiegebied, zoals door alle lidstaten in het kader van het Europees Defensieagentschap zijn overeengekomen; dringt erop aan dat het Inlichtingen- en situatiecentrum van de EU en het crisisresponscentrum van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) worden versterkt door de oprichting van een systeem van automatische inlichtingenstromen van de lidstaten naar de EDEO en naar het Inlichtingen- en situatiecentrum van de EU over buitenlandse en veiligheidskwesties die zich buiten de EU voordoen; 16. is ingenomen met de aanvullende financiering voor de Europese Vredesfaciliteit en dringt er bij de lidstaten op aan de slagvaardigheid van de faciliteit te verbeteren door duurzame en passende financiering; is in dit verband ingenomen met de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken van 22 januari 2024 en met de conclusies van de Europese Raad van 1 februari 2024, waarin wordt gewezen op een akkoord over de modaliteiten en het algemene financiële plafond van een nieuw “fonds voor bijstand aan Oekraïne”; verwacht dat het definitieve besluit zal worden genomen tijdens de Europese Raad van 21 en 22 maart 2024; is ingenomen met de besluiten om de verordening betreffende de ondersteuning van de productie van munitie en de verordening betreffende versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen vast te stellen teneinde de Europese defensiecapaciteit te versterken; herhaalt zijn oproep om dringend een discussie op gang te brengen over de oprichting van een andere financiële faciliteit buiten de begroting die de volledige levenscyclus van militaire vermogens op EU-niveau bestrijkt; 17. merkt op dat de reactie van de EU op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne nauwlettend in de gaten wordt gehouden door autocratische actoren over de hele wereld en een beslissende invloed zal hebben op hun gedrag op het internationale toneel; prijst de Raad en de lidstaten voor hun vastberaden reactie op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; verwelkomt de beschikbaarstelling van een ongekend grote hoeveelheid macro-economische financiële, economische en humanitaire hulp voor Oekraïne, de vaststelling, in samenspraak met gelijkgestemde partners, van twaalf sanctiepakketten die verwoestende gevolgen zouden moeten hebben voor de Russische economie, en de levering van wapens en munitie door lidstaten, die ook mogelijk is gemaakt door de Europese Vredesfaciliteit; is echter bezorgd over het feit dat Hongarije de achtste tranche van de Europese Vredesfaciliteit voor Oekraïne nog steeds blokkeert; dringt erop aan de Russische Federatie te isoleren en verder onder druk te zetten door de toepassing van beperkende maatregelen aan te scherpen, ook tegen Belarus; roept op tot versterking van de diplomatieke contacten met alle staten die zich van stemming hebben onthouden of niet hebben deelgenomen aan de stemming over de resoluties van de Algemene Vergadering van de VN van 13 oktober 2022 en 2 maart 2023; dringt aan op proactieve diplomatie met derde landen, in overleg met gelijkgestemde partners, met name de VS, Canada en het VK, om de omzeiling van deze sancties tot een minimum te beperken en alle resterende juridische achterpoortjes te dichten om deze praktijk een halt toe te roepen; betreurt het dat het twaalfde sanctiepakket van de EU de termijnen om de invoer van specifieke staalproducten af te bouwen, verlengt; 18. is verheugd over de vastberadenheid die de Unie en de meeste lidstaten aan de dag leggen bij het streven naar volledige energieonafhankelijkheid van de Russische Federatie; herhaalt zijn oproep tot een onmiddellijk en volledig embargo op de invoer van Russische fossiele brandstoffen en producten die met Russische ruwe olie worden geproduceerd; dringt er bij de Commissie en de Raad op aan de monitoringcapaciteiten van fossiele brandstoffen te vergroten om wederuitvoer te voorkomen; uit zijn bezorgdheid over het feit dat sommige lidstaten het afgelopen jaar meer aardgas en lng uit Rusland hebben geïmporteerd; 19. herinnert eraan dat de consequente en uniforme toepassing van beperkende maatregelen in alle lidstaten een basisvoorwaarde is voor de geloofwaardigheid en doeltreffendheid van het externe optreden van de EU; roept alle derde landen, en met name de kandidaat-lidstaten van de EU, op zich ondubbelzinnig in te zetten voor het internationaal recht en de strategische belangen en waarden van de EU en zich aan te sluiten bij de beperkende maatregelen van de EU tegen Rusland; verzoekt de Commissie de bijstand van de EU aan derde landen die de Russische agressie tegen Oekraïne actief ondersteunen, kritisch te beoordelen en dringt er bij de Raad op aan beperkende maatregelen op te leggen aan derde landen die de Russische invasie van Oekraïne mogelijk maken, hetzij door het faciliteren van het omzeilen van sancties, hetzij door het verlenen van rechtstreekse militaire bijstand, zoals in het geval van Iran of Noord-Korea; 20. spoort de Commissie, de VV/HV en de lidstaten aan internationale steun te mobiliseren voor de door Oekraïne gepresenteerde vredesformule en zich in te zetten voor veiligheidstoezeggingen ten aanzien van Oekraïne, zoals aanbevolen in het veiligheidspact van Kiev; is ingenomen met de bilaterale veiligheidsovereenkomsten tussen respectievelijk het VK, Duitsland, Frankrijk en Oekraïne, waarmee wordt voldaan aan de toezeggingen die de G7 op 12 juli 2023 heeft gedaan om Rusland van nieuwe aanvallen op Oekraïne in de nabije toekomst af te schrikken; onderstreept dat de EU en haar lidstaten moeten aandringen op de oprichting van een speciaal internationaal tribunaal voor de vervolging van het misdrijf agressie, misdaden die neerkomen op genocide en oorlogsmisdaden tegen Oekraïne, waaronder conflictgerelateerd seksueel geweld, gepleegd door de Russische Federatie en haar bondgenoten, met name Belarus, inclusief hun politieke en militaire leiders; verzoekt de Commissie en de Raad de door de Russische staat gefinancierde particuliere militaire Wagner Group aan te wijzen als terroristische organisatie; verwelkomt het onlangs opgerichte International Centre for the Prosecution of the Crime of Aggression against Ukraine, ondergebracht bij het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken (Eurojust), dat het voorbereiden van dossiers voor toekomstige rechtszaken zal vergemakkelijken; dringt er bij de Commissie op aan om geïmmobiliseerde Russische tegoeden op te sporen en in kaart te brengen en met een juridisch solide en doeltreffend voorstel te komen om deze tegoeden te gebruiken voor de verdediging en financiering van de wederopbouw van Oekraïne, en ervoor te zorgen dat dit juridisch solide voorstel in nauwe samenwerking met de partnerlanden van de G7 wordt uitgewerkt; benadrukt dat ontmijning en het opruimen van niet-geëxplodeerde oorlogsmunitie noodzakelijke voorwaarden zijn voor de wederopbouw van Oekraïne, met inbegrip van de landbouwproductie, die van vitaal belang is voor de economie van het land en voor de mondiale voedselzekerheid; benadrukt dat voor deze inspanningen omvattende langetermijnfinanciering nodig zal zijn; 21. is ingenomen met de snelle oprichting en succesvolle uitvoering van de militaire bijstandsmissie van de Europese Unie ter ondersteuning van Oekraïne en stelt voor dat de EU overweegt deze missie te versterken; merkt op dat deze missie een tastbaar bewijs is van de niet-aflatende steun van de EU voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van het land; dringt aan op inspanningen om andere internationale missies op te zetten om de vrijheid van scheepvaart te waarborgen en humanitaire corridors en de veilige doortocht van Oekraïens graan te ondersteunen; 22. verzoekt de lidstaten de vastberadenheid en eenheid in stand te houden die ze tot nu toe aan de dag hebben gelegd en Oekraïne verdere politieke, humanitaire, militaire, infrastructuurgerelateerde, economische en financiële steun te verlenen zolang dat nodig is; is in dit verband ingenomen met de bijstand van de lidstaten, zowel individueel als door middel van EU-instrumenten, waaronder het voorstel van de Commissie tot oprichting van de faciliteit voor Oekraïne; is ingenomen met het interinstitutionele akkoord dat op 6 februari 2024 is bereikt om te zorgen voor voorspelbare financiële steun aan Oekraïne van in totaal 50 miljard EUR in de periode 2024-2027 als bijdrage aan het herstel, de wederopbouw en de modernisering van het land; benadrukt dat volledige transparantie bij de uitvoering van de faciliteit geboden is; verzoekt de lidstaten Oekraïne de nodige militaire steun te blijven verlenen om Russische troepen van zijn grondgebied te verdrijven; dringt er bij de lidstaten op aan munitie te produceren en te leveren aan de Oekraïense strijdkrachten, samen met andere middelen die Oekraïne nodig heeft om zijn militaire uitrusting te onderhouden; moedigt de lidstaten aan financiële en politieke steun aan het maatschappelijk middenveld in en rond Oekraïne te blijven verlenen; 23. wijst er nogmaals op dat de EU niet kan blijven vertrouwen op ad-hocmobilisatie en herinnert in dit verband aan de noodzaak om het vermogen van de EU om op duurzame wijze te reageren op mondiale crises te verbeteren en duidelijk te definiëren; benadrukt in dit verband dat de EU in het kader van haar externe optreden en het GBVB haar eigen autonome en veerkrachtige instrumenten moet blijven ontwikkelen; herinnert eraan dat het strategisch kompas een ambitieuze koers uitzet en de EU de instrumenten biedt om zowel een doeltreffende veiligheidsverschaffer als een assertievere mondiale speler te zijn, en roept daarom op tot een snelle en volledige tenuitvoerlegging ervan; verzoekt de EU-instellingen hun capaciteit voor strategische prognoses te versterken om zich voor te bereiden op toekomstige uitdagingen; 24. dringt aan op een dynamischer en consistenter gebruik van de wereldwijde sanctieregeling voor de mensenrechten van de EU (EU-Magnitski-wet), die nog steeds te weinig benut wordt in het instrumentarium voor buitenlands beleid van de EU; verwelkomt het voorstel van de HV/VV inzake de sanctieregeling voor corruptiebestrijding, dat de EU in staat moet stellen ernstige gevallen van corruptie wereldwijd aan te pakken; benadrukt dat corruptie een aantoonbare invloed heeft op de mensenrechtensituatie en het functioneren van staatsinstellingen en de rechtsstaat ondermijnt; dringt er in dit verband op aan dat de voorgestelde sanctieregeling voor corruptiebestrijding snel door de Raad wordt goedgekeurd; Geleidelijke aanpassing van de structuren, instrumenten, vermogens, fondsen en besluitvormingsprocedures van de EU 25. onderkent dat het unanimiteitsvereiste de lidstaten dwingt zich onafgebroken in te zetten voor compromissen en eenheid, wat de bron is van de politieke invloed van de EU op het wereldtoneel; wijst er echter op dat kritisch moet worden bekeken of het ideaal van eenheid opweegt tegen de hoge kosten van unanimiteit als het gaat om geloofwaardigheid, vooral met het oog op het effectief functioneren van een grotere EU; betreurt in dit verband het feit dat individuele lidstaten hun vetorecht hebben gebruikt om overeenkomsten af te zwakken, besluitvorming te vertragen of een gemeenschappelijk beleid volledig te dwarsbomen; 26. herinnert de lidstaten eraan zich te houden aan de beginselen van de Verdragen¸ met name artikel 24 en artikel 42, lid 7, VEU en artikel 222 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, waarin de lidstaten ertoe worden opgeroepen in een geest van loyaliteit en wederzijdse solidariteit hun actieve en onvoorwaardelijke steun te geven aan het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie; onderstreept dat de voorwaarden voor de activering van artikel 42, lid 7, VEU en de modaliteiten voor steun nooit duidelijk zijn omschreven; acht het dringend noodzakelijk een strategie voor het solidariteitsbeleid en operationele uitvoeringsmaatregelen voor de wederzijdse-bijstandsbepaling van artikel 42, lid 7, VEU te ontwikkelen; 27. betreurt het dat het potentieel voor snelle, efficiënte en doeltreffende maatregelen op het gebied van buitenlandse zaken, veiligheid en defensie, waarin onder meer de overbruggingsclausules van het VEU voorzien, slechts in zeer beperkte mate is benut; herhaalt zijn oproep aan de Raad om geleidelijk over te stappen op besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid voor besluiten op terreinen van het GBVB die geen gevolgen hebben op militair of defensiegebied; is zich bewust van de bezorgdheid van sommige lidstaten die vrezen dat hun vermogen om invloed uit te oefenen op het buitenlands en veiligheidsbeleid op EU-niveau zal afnemen; beseft dat vooruitgang bij de invoering van stemmen bij gekwalificeerde meerderheid alleen geleidelijk kan verlopen, waarbij wordt voortgebouwd op de vorming van een Europese strategische cultuur; moedigt in dit verband het volgende aan: 28. herhaalt dat het Parlement een integrale rol speelt in het GBVB en daaraan een specifieke bijdrage levert op grond van zijn parlementaire diplomatie, zijn vastomlijnde instrumenten, kanalen en contacten, met inbegrip van zijn programma’s ter ondersteuning van de democratie, die een groot potentieel hebben om belangrijke politieke belanghebbenden te engageren en democratisch bestuur te bevorderen; benadrukt in het bijzonder de toegevoegde waarde van parlementaire diplomatie tijdens de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en wijst in dit verband op de waardevolle samenwerking op politiek en technisch niveau tussen de Verkhovna Rada van Oekraïne en het Europees Parlement; 29. benadrukt het belang van parlementaire diplomatie die moet worden bedreven via de bestaande kanalen, zoals de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement, officiële delegaties en activiteiten ter ondersteuning van de democratie, zoals regelmatige parlementaire dialogen met partnerlanden; benadrukt dat het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU gericht moeten zijn op de crisispreventiedoelstellingen, regionale veiligheidssamenwerking, mondiale klimaat- en milieumaatregelen, het versterken van mensenrechten en het verzekeren van de uitvoering van de Agenda 2030 voor de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de VN; dringt aan op de verdere ontwikkeling van de preventieve diplomatie van de EU, onder meer vredesbemiddeling en dialoog, als een proactief instrument voor buitenlands beleid; roept de EDEO op lering te trekken uit de opgedane ervaringen en eerdere Europese diplomatieke inspanningen en de resultaten daarvan te analyseren, evenals de werkzaamheden van speciale vertegenwoordigers en speciale gezanten; dringt erop aan dat de parlementaire diplomatie met partners in Latijns-Amerika, Afrika en Azië wordt versterkt om bij te dragen aan de doelstelling van de EU om de betrekkingen met gelijkgestemde partners te verstevigen teneinde de gemeenschappelijke uitdagingen op geopolitiek, economisch, sociaal en milieugebied beter aan te kunnen pakken; 30. pleit voor een verduidelijking van de werking, de vorm van de vertegenwoordiging en de controleerbaarheid van de “Team Europa”-aanpak om de doeltreffende toewijzing van middelen te waarborgen en verdubbeling in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU te voorkomen; dringt erop aan dat het Parlement deel uitmaakt van “Team Europa” en als zodanig moet worden behandeld; 31. benadrukt dat de Verklaring over politieke verantwoordingsplicht uit 2010 als het kader van de betrekkingen tussen de EDEO en het Parlement moet worden geactualiseerd; is van mening dat het Parlement de beschikking moet hebben over de middelen om zijn instrumenten te benutten die de wereldwijde achteruitgang van de democratie moeten tegengaan, onder meer door verkiezingswaarneming en bemiddeling, conflictpreventie, betere communicatie op lokaal niveau over democratie en parlementaire diplomatie; wijst op de complementaire rol van het Parlement in de diplomatie van de EU; 32. benadrukt de rol van de HV/VV als bruggenbouwer tussen het GBVB en de externe betrekkingen van de EU om te zorgen voor een zo groot mogelijke coördinatie en samenhang in het externe optreden van de EU; betreurt niettemin dat er in sommige gevallen onduidelijkheid bestaat over de externe vertegenwoordiging van de EU; benadrukt dat de bevoegdheden van de HV/VV, de voorzitter van de Commissie en de voorzitter van de Europese Raad inzake het externe optreden en de vertegenwoordiging van de EU duidelijk moeten worden omschreven; 33. is van mening dat er behoefte is aan strenger geïnstitutionaliseerd parlementair toezicht op het externe optreden van de EU, met inbegrip van regelmatige en tijdige, maar ook veilige toegang tot vertrouwelijke informatie, briefings in het Europees Parlement en snellere communicatiekanalen met de EDEO; herinnert er in dit verband aan dat het Parlement uit hoofde van artikel 36 VEU recht op informatie heeft op het gebied van GBVB-aangelegenheden; is ingenomen met de opzet van de geopolitieke dialoog op hoog niveau en moedigt meer open discussies aan, onder meer door regelmatig overleg te blijven plegen met leden van de Commissie en de EDEO, en door het Parlement te betrekken bij de uitvoering van de Europese Vredesfaciliteit, het strategisch kompas en het Global Gateway-initiatief; 34. bevestigt dat het Parlement ten volle gebruik moet maken van zijn toezichts- en begrotingsbevoegdheden met betrekking tot de besluiten van de Unie over internationale aangelegenheden; dringt erop aan de structuur van de GBVB-begroting te wijzigen en één begrotingslijn in te voeren per civiele GVDB-missie om het toezicht te verbeteren en de transparantie te vergroten; 35. betreurt het feit dat de GBVB-begroting voor civiele GBVB-missies in het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 slechts marginaal is toegenomen ten opzichte van het MFK 2014-2020, terwijl het aantal missies en de taken in het kader van de missies zijn toegenomen, de veiligheidsomgeving meer uitdagingen kent en de kosten van operaties zijn toegenomen; spoort de lidstaten aan toereikende financiële middelen ter beschikking te stellen voor het GBVB, gezien de noodzaak om de vrede, de democratie en de rechtsstaat te verdedigen en een betere coördinatie met andere beleidsterreinen te waarborgen; dringt in dit verband aan op een passende aanpassing van het MFK en op meer financiering voor het externe optreden van de EU; 36. herhaalt voorts dat de EU en haar lidstaten democratieondersteuning verder moeten integreren in de programmering van de financiële instrumenten van de EU en benadrukt in dit verband dat de relevante EU-delegaties passende middelen moeten krijgen om de activiteiten op het gebied van publieksdiplomatie uit te breiden en hun strategische communicatiecapaciteiten te ontwikkelen om desinformatie en propaganda te bestrijden; dringt erop aan dat de EDEO – zowel zijn hoofdkantoor als de EU-delegaties – wordt versterkt door passende financiële en personele middelen ter beschikking te stellen, zodat de EU beter kan worden voorbereid op huidige en opkomende mondiale uitdagingen, zoals toenemende instabiliteit, assertiever autoritarisme en de klimaatnoodtoestand; verzoekt de Europese Commissie en de EDEO een feministisch buitenlands en veiligheidsbeleid te voeren, dat overeenkomt met de resolutie van het Europees Parlement van 10 maart 2022 over het EU-genderactieplan III (19) ; 37. is ingenomen met de uitvoering van het proefproject getiteld “Naar de oprichting van een Europese diplomatieke academie”; dringt aan op de oprichting van een permanente structuur, ondersteund door de nodige middelen; dringt erop aan dat wordt nagegaan hoe afgestudeerden van deze academie toegang kunnen krijgen tot de EDEO en dat hierover een besluit wordt genomen, hetgeen kan bijdragen tot de volledige ontwikkeling van een autonome EU-diplomatie die wordt gevormd door een gemeenschappelijke diplomatieke cultuur vanuit een EU-perspectief; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een permanent residentieel opleidingsprogramma op te zetten inzake het externe optreden en het GBVB van de EU voor junior diplomaten uit kandidaat-lidstaten van de EU; Versterking en verdediging van het op regels gebaseerde multilateralisme 38. benadrukt dat multilaterale fora, in het bijzonder de VN en haar agentschappen, moeten worden gezien als het samenwerkingsverband waarnaar de voorkeur van de EU uitgaat; spreekt in dit verband zijn bezorgdheid uit over het steeds grotere belang van exclusieve samenwerkingsvormen, die getuigen van toenemende concurrentie tussen grootmachten; merkt tegelijkertijd op dat internationale instellingen en normen steeds vaker als instrument worden ingezet en wijst in dit verband op geschillen binnen de WTO en de WHO; benadrukt dat deze trend de EU in een delicate positie brengt, waarin ze een evenwicht moet zien te vinden tussen de noodzaak om een beroep te doen op een brede en inclusieve opvatting van multilateralisme en tegelijkertijd prioriteit te geven aan samenwerking met geselecteerde gelijkgestemde partners; verzoekt de lidstaten inclusieve vormen van multilateraal bestuur te versterken en zet de Commissie, de EDEO en de Raad in dit verband aan tot nauwere interinstitutionele samenwerking met multilaterale organisaties die integraal deel uitmaken van het internationale, op regels gebaseerde systeem en het beheer van mondiale gemeenschappelijke goederen, met inbegrip van de VN en de VN-organen, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de WHO, de WTO en de NAVO; 39. merkt op dat moet worden gezorgd voor eenheid, samenhang en complementariteit van de inspanningen van de EU en de NAVO om de internationale vrede en veiligheid te handhaven; onderstreept dat de NAVO de hoeksteen van de Europese veiligheid blijft en dringt erop aan de samenwerking tussen de NAVO en de EU verder te versterken en tegelijkertijd de Europese pijler binnen de NAVO te versterken, onder meer door consequent te voldoen aan de NAVO-benchmark voor defensie-uitgaven van 2 % van het bruto binnenlands product; roept op tot meer samenwerking met de NAVO in de strijd tegen desinformatie en hybride dreigingen uit derde landen; 40. roept de EU-instellingen en de lidstaten op tot actieve ondersteuning van een alomvattende institutionele hervorming van de multilaterale instellingen, in de eerste plaats het VN-stelsel en met name de VN-Veiligheidsraad, die maatregelen moet omvatten om het gebruik van veto’s te beperken, de regionale vertegenwoordiging te versterken, de uitvoerende organen verantwoording te laten afleggen aan de vergaderingen die hen hebben verkozen, en de samenstelling van de Veiligheidsraad zodanig te herdefiniëren dat deze de geopolitieke realiteit beter weerspiegelt, onder meer door de instelling van een permanente zetel voor de EU; roept de Commissie op om zich te richten op het waarborgen van de strategische onmisbaarheid van de EU in een wereld die in toenemende mate multipolair is; verzoekt de EU-instellingen ervoor te zorgen dat de EU met één stem spreekt in de VN, met name in de Veiligheidsraad; dringt erop aan dat de dialoog met het VK wordt voortgezet om de samenwerking binnen de Veiligheidsraad in stand te houden; roept alle VN-lidstaten op actie te ondernemen om Rusland het vetorecht in de Veiligheidsraad te ontnemen; 41. roept de VV/HV op om een overtuigend, duurzaam en doelgericht democratisch narratief te bevorderen, dat aantoont dat democratie resultaten oplevert voor individuen en samenlevingen overal ter wereld en bestand is tegen autocratische druk en invloed; betreurt het feit dat de Volksrepubliek China, Rusland, Iran en andere totalitaire of autoritaire regimes informatiemanipulatie en kwaadwillige inmenging gebruiken als integrale instrumenten om druk uit te oefenen op multilaterale instellingen en democratische waarden en normen, om de controles op machtsmisbruik uit te hollen, om het aantal en de ernst van mensenrechtenschendingen te vergroten, om de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, onafhankelijke media en democratische oppositiebewegingen te beperken en om antiwesterse desinformatie te verspreiden; moedigt in dit verband investeringen in strategische communicatie en de strijd tegen buitenlandse inmenging en de verspreiding van desinformatie aan en is verheugd over de samenwerking van de EDEO met de VN op het gebied van een mondiale gedragscode tot waarborging van de betrouwbaarheid van informatie; 42. wijst op het toenemende verschijnsel van grensoverschrijdende bedreigingen van mensenrechtenverdedigers en politieke activisten door de nationale autoriteiten of hun handlangers; moedigt de Commissie en de lidstaten ertoe aan buitenlandse mensenrechtenverdedigers en activisten die in de EU verblijven toereikende financiële en andere middelen te bieden om hen in staat te stellen hun activiteiten op afstand voort te zetten, zonder angst voor vergelding; prijst de niet-aflatende inzet van maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers overal ter wereld en roept de EU op om meer steun te verlenen aan maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de toenemende aanvallen op verschillende minderheden wereldwijd, waaronder de lhbtiq-gemeenschap en religieuze minderheden, zoals christenen; benadrukt dat intersectionaliteit moet worden aangepakt in alle EU-acties, ook bij de uitvoering van het GBVB, om volledige gendergelijkheid te bevorderen; 43. veroordeelt in de meest krachtige bewoordingen de moord op 16 februari 2024 op Aleksej Navalny, een prominente Russische politicus en winnaar van de Sacharovprijs 2021, die opgesloten was in een strafkolonie waar hij slecht behandeld werd, het slachtoffer was van foltering en willekeurige bestraffing en psychologisch onder druk werd gezet; dringt aan op betere omstandigheden voor politieke gevangenen in Rusland, in overeenstemming met de internationale verplichtingen van het land; hekelt de escalatie van mensenrechtenschendingen door het Russische regime en veroordeelt de voortdurende onderdrukking van regeringscritici, mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke journalisten; dringt er bij de EU en de lidstaten op aan bijstand te verlenen aan Russische mensenrechtenactivisten, prodemocratische activisten en onafhankelijke journalisten, zowel binnen als buiten Rusland; dringt er bij de Raad op aan beperkende maatregelen te nemen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor de moord op Aleksej Navalny en voor de willekeurige vervolging en foltering van antioorlogsdemonstranten; 44. erkent dat verschillende actoren in het Mondiale Zuiden assertiever worden; merkt in dit verband op dat de term “Mondiaal Zuiden” een zekere eenheid projecteert op wat in werkelijkheid een zeer diverse groep actoren is die wordt gekenmerkt door uiteenlopende aspiraties en oriëntaties; wijst op het internationale hefboomeffect van deze actoren; 45. herinnert eraan dat de EU ‘s werelds grootste donor van officiële ontwikkelingshulp is; onderstreept dat de EU een betrouwbare bondgenoot in de mondiale ontwikkelingssamenwerking moet blijven; uit zijn bezorgdheid over het feit dat de EU te maken heeft met toenemende scepsis en afnemende toewijding onder de bevolking; verzoekt de EU in te spelen op de verwachtingen van de partnerlanden en snel politieke akkoorden met hen na te komen om aan te tonen dat de EU een belangrijke en strategische partner is en dat het internationale, op regels gebaseerde systeem de hedendaagse uitdagingen het hoofd kan bieden; pleit in dit verband voor een sterkere politieke aanwezigheid in landen waar de aanwezigheid van de EU tot nu toe voornamelijk beperkt bleef tot ontwikkelingssamenwerking; wijst in het bijzonder op het belang van de aanwezigheid van de EU in Afrika en roept de Commissie en de lidstaten op om de politieke dialoog op nationaal en regionaal niveau te consolideren, en om een gediversifieerd aanbod van technische ondersteuning te bieden, waaronder financiering die zowel op regeringsniveau als op het niveau van lokale gemeenschappen wordt verstrekt, om meer efficiëntie en zichtbaarheid te bereiken; benadrukt dat het belangrijk is om politieke overeenkomsten met derde landen te sluiten op basis van gemeenschappelijke Europese waarden en grondrechten; 46. verzoekt de Raad het project op te starten om een Europees Civiel Vredeskorps op te zetten waarin alle deskundigheid van institutionele en niet-institutionele actoren op het gebied van conflictpreventie, vreedzame conflictoplossing en verzoening wordt gebundeld om civiele crisisbeheersing door de EU geloofwaardiger, consistenter, doeltreffender, flexibeler en zichtbaarder te maken; 47. herinnert eraan dat de EU een assertievere mondiale speler voor vrede en menselijke veiligheid moet zijn; merkt op dat doeltreffende ontwikkelingssamenwerking en een ambitieus handelsbeleid ook cruciaal zijn voor het aanpakken van de onderliggende oorzaken van migratie en andere uitdagingen waarmee de Unie wordt geconfronteerd; 48. verzoekt de Commissie de Global Gateway doeltreffend en snel in te zetten als duurzaam alternatief instrument voor de Nieuwe Zijderoute van China om de aanwezigheid en zichtbaarheid van de EU wereldwijd te vergroten door middel van investeringen in infrastructuur en communicatie die nationale waarde creëren in partnerlanden en hun sociaaleconomische ontwikkeling mogelijk maken, in overeenstemming met de duurzameontwikkelingsdoelstellingen en de Overeenkomst van Parijs, en de belangen van de EU op het gebied van welvaart en veiligheid na te streven; herinnert eraan dat de Global Gateway moet worden beschouwd als een strategisch concept waarin buitenlands, economisch en ontwikkelingsbeleid zijn geïntegreerd; benadrukt in dit verband dat coördinatie met internationale financiële instellingen, een welomschreven betrokkenheid van de particuliere sector en strategische communicatie op maat essentieel zijn om het instrument de gewenste schaal te kunnen laten bereiken; is in dit verband verheugd over het eerste Global Gateway Forum op hoog niveau, dat in oktober 2023 is georganiseerd door voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen; verlangt dat het Parlement nauwer wordt betrokken bij het besluitvormingsproces om een transparant bestuur te waarborgen en ervoor te zorgen dat de Global Gateway goed wordt gecoördineerd met het G7-partnerschap voor wereldwijde investeringen in infrastructuur; 49. merkt op dat de investeringen en bijstand van de EU gericht moeten zijn op gemeenschappelijke doelstellingen op het meest geschikte actieniveau, met duidelijke zichtbaarheid in de ontvangende landen, en op investeringen op maat die beantwoorden aan de behoeften van onze partners, zoals gedefinieerd middels een proactievere en constructievere samenwerking met hen; 50. dringt aan op multilaterale oplossingen voor nieuwe uitdagingen en realiteiten, zoals cyberbeveiliging, biotechnologie en artificiële intelligentie; benadrukt dat het multilateralisme een centrale plaats inneemt voor de daadwerkelijk handhaving van de orde in de ruimte en dat bestaande initiatieven moeten worden verdiept, en nieuwe ter hand genomen, om het vreedzaam gebruik van de ruimte te waarborgen; Behartiging van belangen door de ontwikkeling van robuuste strategische partnerschappen en versterking van de strategische autonomie 51. benadrukt de noodzaak om strategische solidariteit tussen gelijkgestemde partners op te bouwen als de beste respons op een gevaarlijkere en onvoorspelbare veiligheidsomgeving; benadrukt dat de bestaande partnerschappen met landen die onze waarden delen, moeten worden versterkt, met name wat betreft kwesties als strategische afhankelijkheid, economische dwang, politieke inmenging en desinformatie, en wijst op het belang van het opbouwen van nieuwe allianties, onder meer in het Mondiale Zuiden, waarbij rekening wordt gehouden met wederzijdse behoeften en belangen om echte en evenwichtige partnerschappen te bevorderen; is van mening dat het “meer-voor-meer”-beginsel volledig moet worden geïntegreerd in de betrekkingen met derde landen, waarbij de EU sterkere partnerschappen zal ontwikkelen met landen die de beginselen van het GBVB en het GVDB en de fundamentele waarden van de Unie delen; is daarentegen van mening dat het “minder-voor-minder”-beginsel van toepassing moet zijn op derde landen waar de mensenrechten en het internationaal recht duidelijk worden geschonden, alsook op landen die andere derde landen in staat stellen deze schendingen te begaan; herinnert eraan dat het niveau en de intensiteit van de betrokkenheid van de EU dienovereenkomstig moeten worden aangepast, met name wat betreft ontwikkelingssamenwerking, handelsvoordelen en toegang tot EU-programma’s; 52. benadrukt hoe belangrijk sterke en strategische trans-Atlantische samenwerking is, onder meer tussen de NAVO en de EU, die gebaseerd is op gedeelde waarden, belangen en doelstellingen, en op het beginsel van partnerschap op voet van gelijkheid; verzoekt de Commissie de banden aan te halen met belangrijke partners in zowel de VS als Canada om het hoofd te bieden aan mondiale uitdagingen die gevolgen hebben voor onze gedeelde waarden, belangen, veiligheid en welvaart; dringt er bij de Commissie en de VV/HV op aan nauw samen te werken met beide partners door de reeds bestaande samenwerkingsmechanismen, waaronder de EU-VS-Raad voor handel en technologie, te intensiveren en te consolideren; benadrukt met name de noodzaak om vooruitgang te boeken op belangrijke dossiers op het gebied van buitenlands beleid, waaronder onze betrekkingen met China, de oostelijke en zuidelijke buurlanden van Europa, Afrika, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, en de Indo-Pacifische regio; wijst wat dit laatste betreft op de speciale dialoog tussen de VS en de EU over veiligheid en defensie en de Indo-Pacifische regio met het oog op de ontwikkeling van nauwere en ambitieuzere samenwerking, en vestigt de aandacht op de allereerste gezamenlijke marineoefening van de EU en de VS in het noordwesten van de Indische Oceaan in maart 2023; dringt aan op intensievere trans-Atlantische samenwerking op het gebied van handel en de aanpak van uitdagingen als gevolg van snelle technologische veranderingen en toenemende cyberdreigingen; 53. wijst er nogmaals op dat de VS de belangrijkste bondgenoot van de EU is; verzoekt nogmaals om periodiek topontmoetingen tussen de EU en de VS te houden om de onontbeerlijke trans-Atlantische samenwerking een voortdurende impuls te geven; herhaalt zijn steun voor de oprichting van een Trans-Atlantische politieke raad die als forum moet dienen voor een regelmatige en doeltreffende geïnstitutionaliseerde dialoog over het buitenlands en veiligheidsbeleid tussen de Unie en de VS; roept het Huis van Afgevaardigden op om een permanente Congresdelegatie voor de Trans-Atlantische Wetgeversdialoog (TLD) in het leven te roepen, in overeenstemming met de gezamenlijke verklaring van 1999 over de oprichting van de TLD tussen het Amerikaanse Congres en het Europees Parlement, wat onze capaciteit voor beleidsdialoog en samenwerking ten goede zou komen; 54. dringt er bij de EU en de VS op aan beslissende vooruitgang te boeken in de onderhandelingen over de versterking van de internationale toeleveringsketens voor kritieke mineralen met het oog op het vinden van wederzijds aanvaardbare oplossingen om de discriminerende gevolgen van de Amerikaanse Inflation Reduction Act aan te pakken; 55. is ingenomen met de totstandkoming van het Windsor-kader en herinnert aan het belang van de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK voor een sterk en constructief partnerschap met het VK; wijst op de cruciale en gelaagde betekenis van het protocol inzake Noord-Ierland en het Windsor-kader voor langdurige betrekkingen met het VK; 56. betreurt het feit dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK geen bepalingen bevat over samenwerking op het gebied van buitenlands beleid en defensie; dringt in dit verband aan op een grotere betrokkenheid van het VK bij Europese veiligheids- en defensieprojecten en op een meer gestructureerde en regelmatige betrokkenheid van het VK bij buitenlandse aangelegenheden, voortbouwend op de constructieve ervaring van de samenwerking tussen de EU en het VK bij de aanpak van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, waaronder de goedkeuring en monitoring van sancties; is verheugd over de gezamenlijke missies van vertegenwoordigers van de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk naar derde landen om te voorkomen dat sancties worden omzeild; wijst op gedeelde belangen en collectieve verantwoordelijkheden en dringt aan op meer permanente vormen van coördinatie met betrekking tot het buitenlands en veiligheidsbeleid in verschillende regio’s; is ingenomen met de deelname van het VK aan de Europese politieke gemeenschap en met het feit dat het VK gastheer is van de vierde top van de gemeenschap; is ervan overtuigd dat de Europese politieke gemeenschap het vertrouwen tussen het VK en de EU kan bevorderen, een nauwere dialoog over gemeenschappelijke uitdagingen, met name op het gebied van veiligheid, kan bevorderen en kan dienen als basis voor concrete samenwerkingsprojecten; 57. is ingenomen met de oprichting van de adviesgroep Belarus-EU om een permanente dialoog tussen de EU en de Belarussische democratische krachten mogelijk te maken, en met de voortdurende steun die wordt verleend aan Russische mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke media binnen en buiten Rusland; is geschokt door de dood van Aleksej Navalny, winnaar van de Sacharovprijs 2021, die op dubieuze en politiek gemotiveerde gronden werd gearresteerd en veroordeeld en die zijn leven heeft opgeofferd om de democratie te verdedigen en zich te verzetten tegen onderdrukking en corruptie in Rusland; verzoekt het Russische regime onverwijld licht te werpen op de omstandigheden van de dood van Aleksej Navalny; spreekt nogmaals zijn steun uit voor de Belarussische democratische oppositie, alle politieke gevangenen en de moedige activisten en journalisten in Belarus, die zich blijven verzetten tegen het regime van de onwettige leider en de medeplichtigheid van het regime aan de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, ondanks de aanhoudende repressie, en die de wens hebben uitgesproken om te komen tot de democratische ontwikkeling van Belarus en lidmaatschap van de EU, onder meer tijdens de conferentie over het nieuwe Belarus in augustus 2023 in Warschau; onderstreept dat dergelijke inspanningen de fundamentele rol van het maatschappelijk middenveld aantonen bij de versterking van de democratie; 58. veroordeelt de actieve rol van het regime Loekasjenka met de ondersteuning van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; benadrukt dat het dringend noodzakelijk is om de sancties tegen Belarus en Rusland op elkaar af te stemmen, aangezien het regime van Loekasjenka volledig medeplichtig is aan de gepleegde oorlogsmisdaden zoals de ontvoering van duizenden Oekraïense kinderen; 59. is geschokt en ontzet door de moord op de winnaar van de Sacharovprijs 2021 en Russische politicus van de oppositie, Aleksej Navalny, die zijn leven heeft opgeofferd om de democratie te verdedigen en zich te verzetten tegen onderdrukking en corruptie in Rusland; 60. Is ingenomen met het uitbreidingspakket voor 2023 en het groeiplan voor de Westelijke Balkan, dat een faciliteit van 6 miljard EUR aan subsidies en leningen omvat om de sociaal-economische convergentie met de EU tussen 2024 en 2027 te versnellen; bevestigt dat het zich over het voorstel voor de hervormings- en groeifaciliteit voor de Westelijke Balkan buigt en met de Raad zal samenwerken om een snelle ratificatie te waarborgen; roept de Raad op blijk te geven van oprecht politiek engagement ten aanzien van het EU-lidmaatschapsperspectief van de landen in de Westelijke Balkan; merkt op dat dit onder meer moet inhouden dat de toetredingsonderhandelingen met Albanië, Montenegro en Noord-Macedonië worden bevorderd; steunt de inspanningen om prioritair de nodige grondwetswijzigingen in Noord-Macedonië door te voeren en roept alle politieke krachten op hierbij een constructieve rol te spelen; vraagt in het bijzonder de regeringen van de lidstaten die deze extra eis hebben gesteld voor Noord-Macedonië om hun uiterste best te doen deze inspanningen te ondersteunen; betreurt de ongerechtvaardigde vertragingen in de toetredingsprocessen van Noord-Macedonië en Albanië en herinnert eraan dat kandidaat-lidstaten moeten worden beoordeeld op basis van hun eigen verdiensten wat betreft het voldoen aan de objectieve criteria voor toetreding, met inbegrip van de uitvoering van EU-gerelateerde hervormingen en hun afstemming van hun beleid op het GBVB, zoals de standpunten en beperkende maatregelen die zijn vastgesteld naar aanleiding van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; is ingenomen met het feit dat de meeste landen in de Westelijke Balkan zich hebben aangesloten bij het GBVB, en verzoekt Belgrado met spoed hetzelfde te doen, met name gezien het feit dat Servië een van de zeer weinige Europese landen is die nog niet voldoet aan de sancties die zijn vastgesteld naar aanleiding van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; herinnert eraan dat toetreding alleen mogelijk is als het land in kwestie zich aanpast aan de EU-sancties tegen Rusland en aanzienlijke vooruitgang boekt met EU-gerelateerde hervormingen; is nog altijd zeer bezorgd over de destabiliserende invloed van de Servische autoriteiten op de hele regio; 61. neemt kennis van de voorlopige bevindingen en conclusies van de internationale verkiezingswaarnemings­missie van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE over de vervroegde parlementsverkiezingen van 17 december 2023 in Servië; is ingenomen met de hoge opkomst bij de kiezers, maar is bezorgd over de onregelmatigheden en procedurele tekortkomingen waar melding van wordt gemaakt; benadrukt dat de goede werking van de democratische instellingen in Servië centraal staat in het EU-toetredingsproces van het land en verzoekt de bevoegde autoriteiten de aanbevelingen van de internationale verkiezingswaarnemings­missie naar behoren te onderzoeken en er gevolg aan te geven; spoort de politieke leiders van Servië aan te zorgen voor een constructieve, inclusieve dialoog in het hele politieke spectrum en de nodige hervormingen door te voeren om Servië in staat te stellen vooruitgang te boeken op de weg naar toetreding tot de EU; 62. is zeer bezorgd over een publieke verklaring van president Vučić in februari 2024, waarin uitdrukkelijke steun wordt uitgesproken voor mogelijke militaire maatregelen van de Volksrepubliek China tegen Taiwan, in strijd met het beleid van de Unie dat de status quo in de Straat van Taiwan steunt en waarschuwt voor unilaterale maatregelen, in het bijzonder met geweld of dwang. 63. betreurt het feit dat de grote politieke spanningen en polarisatie in Montenegro de vooruitgang op het gebied van EU-gerelateerde hervormingen hebben vertraagd en het land in een diepe politieke en institutionele crisis hebben doen belanden, waardoor het toetredingsproces van Montenegro tot de EU is stilgevallen; is ingenomen met de vorming van een nieuwe regering en benadrukt hoe belangrijk het is dat de regering in staat is en zich ertoe verbindt EU-gerelateerde hervormingen door te voeren en Montenegro stevig op het strategische traject van de EU te houden; 64. betreurt het feit dat de Servische parlements- en gemeenteraadsverkiezingen van 17 december 2023 niet in overeenstemming waren met de internationale normen en de toezeggingen van Servië om vrije en eerlijke verkiezingen te houden, vanwege het hardnekkige en systematische misbruik van instellingen en de media door de zittende partijen om een oneerlijk en onrechtmatig voordeel te behalen; is van mening dat niet kan worden gesteld dat deze verkiezingen onder passende omstandigheden hebben plaatsgevonden; is verontrust door de berichten over wijdverspreide en systematische fraude die de integriteit van de verkiezingen in Servië heeft aangetast; wijst erop dat de internationale verkiezingswaarnemingsmissie heeft verklaard dat de verkiezingen over het algemeen soepel zijn verlopen, maar dat er op de dag zelf sprake was van talloze procedurele tekortkomingen, zoals een inconsistente toepassing van waarborgen tijdens het stemmen en tijdens het tellen van de stemmen, te grote drukte bij de stemlokalen, schendingen van het stemgeheim en talrijke gevallen van “groepsstemmen”, en werd gedomineerd door de doorslaggevende betrokkenheid van president Vučić samen met de systemische voordelen van de regeringspartij; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over deze onregelmatigheden en het algemene verkiezingsklimaat, dat niet voldeed aan de normen die verwacht worden van een kandidaat-lidstaat van de EU; herinnert de Servische autoriteiten eraan dat de goede werking van de democratische instellingen van Servië centraal staat in het EU-toetredingsproces en de methode voor toetreding tot de EU; dringt aan op een onafhankelijk internationaal onderzoek door erkende internationale juridische deskundigen en instellingen naar de onregelmatigheden bij de parlements-, provinciale en gemeenteraadsverkiezingen, met bijzondere aandacht voor de gemeenteraadsverkiezingen van Belgrado, aangezien bepaalde aantijgingen, waaronder die met betrekking tot georganiseerde kiezersmigratie op lokaal niveau, buiten het toepassingsgebied van de verslagen van het OVSE/ODIHR vallen; 65. is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om toetredingsonderhandelingen met Bosnië en Herzegovina te openen zodra de vereiste mate van naleving van de lidmaatschapscriteria is bereikt; kijkt met belangstelling uit naar het voortgangsverslag van de Commissie, dat uiterlijk in maart 2024 wordt verwacht; dringt er bij de politieke leiders van het land op aan de substantiële reeks hervormingen door te voeren, met inbegrip van electorale hervormingen, in overeenstemming met de uitspraken van binnenlandse en internationale rechtbanken, teneinde de beginselen van gelijkheid en non-discriminatie voor alle burgers en constituerende bevolkingsgroepen te waarborgen, zoals vastgelegd in de grondwet, en met volledige inachtneming van de uitspraken van binnenlandse en internationale rechtbanken, met inbegrip van alle uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens met betrekking tot Bosnië en Herzegovina; hekelt de constante opruiende retoriek en het separatistische beleid van de leiders van de entiteit Republika Srpska (RS), waaronder de viering van de ongrondwettige “Dag van de Republika Srpska” op 9 januari 2024; verzoekt de lidstaten en vertegenwoordigers van de internationale gemeenschap in Bosnië en Herzegovina de tenuitvoerlegging van deze uitspraken te bevorderen en te ondersteunen; roept opnieuw op tot gerichte sancties tegen destabiliserende krachten binnen Bosnië en Herzegovina, in het bijzonder Milorad Dodik, en andere hooggeplaatste functionarissen van de RS en Servische functionarissen die politieke en materiële steun verlenen aan separatistisch beleid; verzoekt alle lidstaten ervoor te zorgen dat de Raad zulke sancties kan vaststellen, en deze bilateraal of in samenwerking met andere lidstaten op te leggen indien de vaststelling ervan in de Raad niet mogelijk is; is ingenomen met het akkoord dat is bereikt om het mandaat van de EU-troepenmacht van de operatie Althea in Bosnië en Herzegovina te verlengen tot en met 2 november 2024 en herinnert eraan dat deze missie nog steeds een centrale rol speelt in de veiligheid en stabiliteit van Bosnië en Herzegovina; dringt er bij de militaire missie van de EU op aan illegale parades en andere provocaties actief te voorkomen, evenals bedreigingen aan het adres van iedereen die zich inzet voor de slachtoffers van genocide en investeert in interetnische verzoening en een vreedzame toekomst voor het land; 66. acht het positief dat de EU als gevolg van de aanvalsoorlog tegen Oekraïne opnieuw prioriteit verleent aan haar uitbreidingsbeleid; wijst er nogmaals op dat het tempo waarin het uitbreidingsproces verloopt, afhangt van enerzijds het vermogen van de afzonderlijke landen om aan de toetredingscriteria te voldoen en anderzijds de inzet van de politieke leiders in de landen van de Westelijke Balkan en de EU-lidstaten; is bezorgd over de toename van etnonationalisme in de Westelijke Balkan; verzoekt de EDEO de situatie nauwlettend te volgen om spanningen te voorkomen; onderstreept het belang van door het Europees Parlement gefaciliteerde activiteiten ter ondersteuning van de democratie, zoals de Jean Monnet-dialoog en het proces van parlementair overleg; 67. is ingenomen met recente signalen over het versnelde tijdschema voor kandidaat-lidstaten; dringt erop aan ervoor te zorgen dat lopende en toekomstige toetredingsonderhandelingen niet worden uitgesteld vanwege specifieke nationale belangen of de noodzaak om de Verdragen te hervormen; herhaalt dat tegelijkertijd verder moet worden gewerkt aan de toetreding van nieuwe lidstaten en de verdieping van de EU; benadrukt dat financiële instrumenten zoals het instrument voor pretoetredingssteun III van groot belang zijn voor de versterking van het partnerschap tussen de EU en de kandidaat-lidstaten; roept op tot de ontwikkeling van een coherente strategie voor de geleidelijke integratie van alle kandidaat-lidstaten, ook in het sectorale beleid en als waarnemers in de verschillende instellingen van de Unie; blijft ernstig bezorgd over berichten dat de commissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding opzettelijk tracht het centrale belang van hervormingen van de democratie en de rechtsstaat in de EU-toetredingslanden te omzeilen en te ondermijnen; dringt er bij de Commissie op aan een onafhankelijk en onpartijdig onderzoek in te stellen naar de vraag of het gedrag en het beleid van de commissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding een inbreuk vormen op de gedragscode voor de leden van de Commissie en op de verplichtingen van de commissaris uit hoofde van de Verdragen; 68. wijst op het strategische belang van de Westelijke Balkan in de huidige geopolitieke context en voor de veiligheid en stabiliteit van de EU als geheel; wijst nogmaals op de noodzaak van een grotere Europese aanwezigheid en zichtbaarheid in de regio om buitenlandse kwaadwillige invloeden en hybride activiteiten af te wenden; 69. spreekt zijn afkeuring uit over de terroristische aanslag op 24 september 2023 op Kosovaarse politieagenten in Banjska in het noorden van de Republiek Kosovo, en andere provocaties; herhaalt zijn standpunt zoals vastgesteld in zijn resolutie van 19 oktober 2023 (20) ; dringt er bij alle partijen op aan zich in te spannen om de situatie te de-escaleren en zich niet te laten verleiden tot opruiende taal of acties die de spanningen verder zouden doen toenemen; volgt de lopende onderzoeken op de voet en herhaalt dat de daders ter verantwoording moeten worden geroepen en moeten worden berecht; verzoekt de Commissie en de Raad maatregelen tegen de Servische regering te nemen indien uit onderzoek blijkt dat de Servische staat rechtstreeks betrokken was bij de bovengenoemde aanslag of bij de gewelddadige aanvallen die in mei 2023 in het noorden van Kosovo hebben plaatsgevonden, of indien de Servische autoriteiten niet bereid zijn hun volledige medewerking te verlenen; 70. steunt de normalisering van de betrekkingen tussen Kosovo en Servië en de ontwikkeling van de door de EU gefaciliteerde dialoog tussen Belgrado en Pristina; verzoekt Kosovo en Servië de Dialoog te goeder trouw en in een geest van compromis aan te gaan om zonder verdere vertraging te komen tot een alomvattend, juridisch bindend akkoord inzake de normalisering van hun betrekkingen, dat stoelt op wederzijdse erkenning en in overeenstemming is met het internationaal recht; herinnert eraan dat het uitblijven van vooruitgang bij de normalisering van de betrekkingen negatieve gevolgen zou hebben voor de integratie van beide landen in de EU; betreurt de beperkende maatregelen van de Raad tegen Kosovo en dringt aan op de onmiddellijke opheffing ervan; verzoekt de EU een evenwichtige benadering van de bemiddeling tussen de partijen vast te stellen om de huidige impasse te doorbreken; herinnert eraan dat het mislukken van de Dialoog ook gevolgen zou hebben voor de rol van de EU als geloofwaardige speler op het gebied van buitenlands beleid; 71. betreurt de talrijke onregelmatigheden die waarnemers hebben gemeld tijdens de vervroegde parlementsverkiezingen van 17 december 2023 in Servië, waaronder, maar niet beperkt tot, misbruik van overheidsmiddelen, druk op werknemers in de publieke sector, intimidatie en druk op kiezers, het kopen van stemmen en toe-eigening van media; dringt aan op een snel onafhankelijk onderzoek naar deze onregelmatigheden; verzoekt tegen deze achtergrond de Servische autoriteiten gevolg te geven aan de aanbevelingen van de internationale verkiezingswaarnemingsmissie; is bezorgd over de verregaande polarisatie binnen de Servische samenleving en de recente gewelddadigheden, waaronder het naar verluidt afranselen van een oppositiepoliticus door de Servische geheime diensten; 72. is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om toetredingsonderhandelingen te openen met Oekraïne en met de Republiek Moldavië; verzoekt de Raad de respectieve onderhandelingskaders aan te nemen zodra de in de respectieve aanbevelingen van de Commissie van 8 november 2023 bedoelde relevante stappen zijn gezet; is ingenomen met de aanbeveling van de Commissie om toetredingsonderhandelingen met Bosnië en Herzegovina te openen zodra de vereiste mate van naleving van de lidmaatschapscriteria is bereikt; is ingenomen met verzoek van Kosovo om toetreding tot de EU en vraagt de Commissie hierop te reageren; wijst erop dat het verzoek van Kosovo om als kandidaat-lidstaat in aanmerking te worden genomen, zal worden beoordeeld op basis van zijn eigen merites en het welslagen van het land om te voldoen aan de criteria van Kopenhagen voor EU-lidmaatschap; is echter verheugd over de opheffing van de visumplicht voor Kosovaarse burgers; 73. neemt met voldoening kennis van het besluit van de Europese Raad om Georgië de status van kandidaat-lidstaat te verlenen, met dien verstande dat de in de aanbeveling van de Commissie van 8 november 2023 bedoelde relevante stappen worden gezet, onder meer met betrekking tot de bestrijding van desinformatie, de aanpassing aan het GBVB, de verbeterde uitvoering van parlementair toezicht en de aanpak van politieke polarisatie en corruptie, en de-oligarchisatie; herhaalt zijn oproep om oud-president Micheil Saakasjvili op humanitaire gronden vrij te laten en moedigt president Salome Zoerabisjvili aan gebruik te maken van haar grondwettelijk recht om hem gratie te verlenen, hetgeen zou bijdragen tot het terugdringen van de politieke polarisatie in het land; onderstreept de legitieme Europese aspiraties van de Georgische bevolking en benadrukt derhalve het belang van EU-steun voor het land, met bijzondere aandacht voor actoren uit het maatschappelijk middenveld die zich inzetten voor de integratie van Georgië in de EU; wijst op de mogelijke stabiliserende rol die Georgië kan spelen in de zuidelijke Kaukasus; 74. dringt er bij de EU-instellingen en de lidstaten op aan beslissende stappen te ondernemen om ervoor te zorgen dat Rusland zijn verplichtingen uit hoofde van de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008 nakomt, met name om al zijn militaire en veiligheidstroepen uit de bezette Georgische gebieden terug te trekken, de inzet van internationale veiligheidsmechanismen ter plaatse mogelijk te maken en ongehinderde toegang van de waarnemingsmissie van de EU tot de door Rusland bezette Georgische regio’s Abchazië en Tskhinvali/Zuid-Ossetië mogelijk te maken; moedigt de EU-instellingen en de lidstaten aan de capaciteiten van de waarnemingsmissie van de EU verder te versterken en het mandaat ervan verder uit te breiden; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten voorts de term “bezetting” te gebruiken voor de Georgische regio’s Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië die illegaal worden bezet door en onder effectieve controle staan van Rusland, zoals vastgesteld in de respectieve arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het onderzoek van het Internationaal Strafhof; 75. is van mening dat de toetreding van Oekraïne en de Republiek Moldavië tot de EU een geostrategische investering in een verenigd en sterk Europa zou zijn; is ingenomen met het steunpakket en de start van de civiele partnerschapsmissie van de EU in de Republiek Moldavië; prijst de reeds geboekte vooruitgang op het gebied van hervormingen en dringt er bij de Commissie op aan te komen met een ambitieus stappenplan voor toetredingsonderhandelingen dat zo spoedig mogelijk van start moet gaan, alsook voor de geleidelijke integratie van Oekraïne en Moldavië in het beleid en de programma’s van de EU; benadrukt dat de complexiteit en het op verdienste gebaseerde karakter van het toetredingsproces vereist dat er gestaag en tijdig stappen worden ondernomen; benadrukt ook dat er voortdurend moet worden gewerkt aan de aanpassing van de bestaande toetredingsinstrumenten en de ontwikkeling van de rechtsgrondslag voor het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III); ziet uit naar de bespreking door de Europese Raad van interne hervormingen in verband met de uitbreiding tijdens zijn komende bijeenkomsten, zodat tegen de zomer van 2024 conclusies over een routekaart voor de toekomstige werkzaamheden kunnen worden aangenomen; 76. wijst er nogmaals op dat het multilaterale beleid van het Oostelijk Partnerschap moet worden heroverwogen om de regionale betrokkenheid en de regionale agenda voor democratische hervormingen te herstellen, onder meer via de Parlementaire Vergadering EuroNest; 77. betreurt het feit dat Azerbeidzjan in plaats van diplomatie een militaire oplossing heeft verkozen met betrekking tot Nagorno-Karabach, en erkent evenwel dat Nagorno-Karabach internationaal wordt beschouwd als Azerbeidzjaans grondgebied; veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de vooraf geplande en ongerechtvaardigde aanval van Azerbeidzjan op de Armeniërs van Nagorno-Karabach en de mensen die in de regio zijn achtergebleven; verzoekt de Azerbeidzjaanse autoriteiten de veilige terugkeer van de Armeense bevolking naar Nagorno-Karabach toe te staan en solide garanties te bieden met betrekking tot de bescherming van hun rechten; dringt aan op de bescherming van het Armeense cultureel, historisch en religieus erfgoed in Nagorno-Karabach, overeenkomstig de UNESCO-normen en de internationale verplichtingen van Azerbeidzjan; betreurt het feit dat het offensief van Baku een grove schending van het internationaal recht en de mensenrechten vormt, en een duidelijke schending van de trilaterale staakt-het-vurenverklaring van 9 november 2020 en van de toezeggingen die Azerbeidzjan heeft gedaan tijdens de onderhandelingen met bemiddeling van de EU; is van mening dat een echte dialoog tussen Azerbeidzjan en Armenië de enige duurzame manier is om vooruitgang te boeken en verzoekt de EU en haar lidstaten inspanningen in die zin te ondersteunen; steunt de lopende vredesbesprekingen tussen Armenië en Azerbeidzjan, die ernstig worden bemoeilijkt door de recente militaire operatie tegen Nagorno-Karabach die leidde tot de uittocht van de Armeense bevolking; benadrukt dat een voor iedereen acceptabele en duurzame regionale vrede die de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van beide landen waarborgt, een voorwaarde is voor stabiliteit in de regio; is bezorgd over de pogingen van sommige leiders en regionale mogendheden om de huidige situatie te benutten op een manier die de kwetsbare vooruitzichten op vrede in gevaar kan brengen; waarschuwt dat het gebruik van geweld en schendingen van territoriale integriteit van buurlanden om eigen doelen te bereiken, door de EU en de internationale gemeenschap doortastend moeten worden beantwoord; 78. verzoekt de civiele missie van de EU in Armenië (EUMA) nauwlettend toe te zien op de zich ontwikkelende veiligheidssituatie ter plaatse, op transparante wijze verslag uit te brengen bij het Parlement en actief bij te dragen aan de inspanningen om het conflict op te lossen; verzoekt de EU en haar lidstaten het mandaat van EUMA te versterken, de omvang ervan uit te breiden, de duur ervan te verlengen en ook waarnemers te plaatsen langsheen de grens met Turkije; verzoekt Azerbeidzjan de aanwezigheid van EUMA aan zijn kant van de grens en in Nagorno-Karabach toe te staan; 79. verzoekt de VV/HV en de EDEO Armenië verder te ondersteunen via de Europese Vredesfaciliteit, met name met het oog op de versterking van zijn defensievermogens tegen hybride dreigingen, teneinde zijn veiligheidsruimte uit te breiden tot buiten de Verdragsorganisatie voor Collectieve Veiligheid; is ingenomen met de instelling van de politieke en veiligheidsdialoog tussen de EU en Armenië en de tweede bijeenkomst daarvan op 15 november 2023; 80. benadrukt dat de talrijke waarschuwingen van het Parlement over de situatie niet hebben geleid tot enige verandering in het EU-beleid ten aanzien van Azerbeidzjan; dringt erop aan dat elke verdieping van de betrekkingen van de EU met Azerbeidzjan afhankelijk moet blijven van de voorwaarde dat het land aanzienlijke vooruitgang boekt op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten, de rechtsstaat, de democratie en de fundamentele vrijheden, met inbegrip van de bescherming van etnische minderheden; geeft in dit verband uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de recente toenemende repressie van onafhankelijke journalisten en mensenrechtenactivisten in Azerbeidzjan; dringt er voorts bij de EU op aan Azerbeidzjan onmiddellijk sancties op te leggen en het memorandum van overeenstemming over een strategisch partnerschap op het gebied van energie op te schorten; plaatst voorts vraagtekens bij de geschiktheid van Azerbeidzjan als gastheer voor COP29 in 2024, terwijl het land van plan is de productie van fossiele brandstoffen de komende tien jaar met een derde te verhogen; 81. spreekt nogmaals zijn steun uit voor de democratisch verkozen regering van Armenië en zijn volledige steun voor de soevereiniteit, democratie en territoriale integriteit van het land; prijst de verklaring van premier Pashinyan dat Armenië zich niet zal laten meeslepen in een nieuwe oorlog met Azerbeidzjan en zijn recente oproepen tot hervatting van vredesbesprekingen op het hoogste niveau met Azerbeidzjan; veroordeelt de inmenging van Rusland in Armenië die gericht is op het verspreiden van onrust; verzoekt de EU haar betrokkenheid in de zuidelijke Kaukasus te versterken; is ingenomen met de ratificatie door Armenië van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof; 82. blijft zeer bezorgd over het feit dat de Turkse regering de negatieve trend wat betreft de verslechtering van de democratie, de rechtsstaat, de grondrechten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht niet heeft omgebogen, en dat het buitenlands beleid van Turkije nog steeds niet overeenstemt met de prioriteiten van de EU in het kader van het GBVB, en Turkije zich niet heeft aangesloten bij de EU-sancties tegen Rusland; is het volstrekt oneens met en spreekt zijn teleurstelling uit over de verklaringen van de president van Turkije dat Hamas geen terroristische organisatie zou zijn; 83. benadrukt dat bij gebrek aan een drastische koerswijziging door de Turkse regering het proces van toetreding van Turkije tot de EU niet kan worden hervat; verzoekt de EU en de Turkse regering vooruitgang te boeken in de richting van een nauwer, dynamischer en strategischer partnerschap, gezien de sleutelrol die Turkije in de regio speelt en het belang van het land als NAVO-bondgenoot; doet de aanbeveling een reflectieproces te starten om een parallel en realistisch kader voor de betrekkingen tussen de EU en Turkije te vinden dat de belangen van alle betrokken partijen omvat, waardoor Turkije aan de EU wordt verankerd in plaats van in de richting van Rusland of Iran te worden gedreven; 84. is ingenomen met de gedeeltelijke de-escalatie van de spanningen in het oostelijke Middellandse Zeegebied en de Egeïsche Zee en roept Turkĳe op om met zijn partners in deze regio’s een constructieve, en geen assertieve of agressieve, aanpak te volgen; is in dit verband ingenomen met het lang uitgestelde besluit van Turkije en Hongarije om eindelijk de toetreding van Zweden tot de NAVO goed te keuren en dringt er bij de Turkse nationale autoriteiten op aan nauw samen te werken met de EU-gezant voor sancties; 85. keurt de start van illegale bouwwerkzaamheden door de Turks-Cypriotische zijde in de bufferzone nabij het bicommunale dorp Pyla/Pile op Cyprus af, alsook de aanvallen op VN-vredeshandhavers en de beschadiging van VN-voertuigen op 18 augustus 2023; dringt erop aan de status van de bufferzone en het mandaat van de VN-vredeshandhavingsmacht in Cyprus te eerbiedigen; herinnert eraan dat bedreiging van de veiligheid van VN-vredeshandhavers en schade aan VN-eigendommen volgens het internationaal recht misdrijven vormen; dringt er bij Turkije en de Turks-Cypriotische leiders op aan al deze unilaterale activiteiten stop te zetten en terug te draaien en verdere acties en provocaties te vermijden die niet bevorderlijk zijn voor de hervatting van de onderhandelingen onder leiding van de VN; is ingenomen met het akkoord dat beide partijen hebben bereikt om een werkzame oplossing te vinden voor de Pyla/Pile-weg op Cyprus en om de situatie te stabiliseren, en dringt aan op deelname aan vreedzame onderhandelingen en een echt proces van dialoog; 86. betreurt het feit dat de gedeelde ruimte van welvaart, stabiliteit en vrijheid met de mediterrane landen van het Zuidelijk Nabuurschap meer dan 25 jaar na de start van het proces van Barcelona nog niet tot stand is gebracht; moedigt de VV/HV en de Commissie aan de zuidelijke dimensie van het nabuurschap van de EU te versterken, onder meer door een intensievere dialoog en strengere voorwaarden voor de uitbetaling van middelen, en te zorgen voor voldoende middelen voor de tijdige en doeltreffende uitvoering van de nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied; benadrukt de belangrijke rol van de zuidelijke buurlanden bij het beheer van de migratie op basis van de beginselen van de grondrechten van migranten en vluchtelingen, zoals verankerd in internationaal, regionaal en nationaal recht, solidariteit, evenwicht en gedeelde verantwoordelijkheid tussen de landen; benadrukt het belang van samenwerking met die landen om de onderliggende oorzaken van migratie, de gevolgen van irreguliere migratie, mensenhandel en smokkel van illegale wapens en cultuurgoederen te beperken; wijst erop dat veel landen in het Zuidelijk Nabuurschap rijk zijn aan energiebronnen en een grotere bijdrage kunnen leveren aan de diversificatie van de energievoorziening in Europese landen; 87. neemt kennis van het politieke akkoord over een alomvattend partnerschapspakket met Tunesië; herinnert eraan dat dit memorandum van overeenstemming gepaard gaat met voorwaarden en dringt er bij de Commissie op aan erop toe te zien dat deze worden nageleefd; betreurt echter dat in het memorandum van overeenstemming niet de mensenrechtenverplichtingen zijn opgenomen die de EU verwacht in haar overeenkomsten met derde landen; is van mening dat de betrekkingen tussen de EU en Tunesië gebaseerd moeten zijn op het kader van de associatieovereenkomst tussen de EU en Tunesië en op de eerbiediging van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat, met volledige parlementaire controle op de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst en de uitbetaling van EU-middelen aan Tunesië; is er vast van overtuigd dat de overdracht van EU-fondsen afhankelijk moet worden gesteld van de naleving van de mensenrechtennormen door Tunesië en conditionaliteits- en verantwoordingsbepalingen moet omvatten; verzoekt de Europese Commissie met een mechanisme te komen om naleving in dit verband te waarborgen, waarbij alle relevante opties worden onderzocht; 88. is zeer bezorgd over het autoritaire optreden van het Tunesische leiderschap, de detentie van oppositieleden en personen uit het maatschappelijk middenveld en de vervolging van vluchtelingen en asielzoekers, en dringt er bij de Tunesische autoriteiten op aan het internationale humanitaire recht en de rechten van migranten te eerbiedigen; spreekt voorts zijn afkeuring uit over het besluit van de Tunesische autoriteiten om de toegang tot de delegatie van de Commissie buitenlandse zaken van het Parlement te weigeren en dringt er bij de Tunesische autoriteiten op aan een open politieke dialoog toe te staan; 89. benadrukt dat er strategischer moet worden samengewerkt met de Golfstaten, met name wat betreft de bevordering van regionale veiligheid, samenwerking, klimaatactie, mensenrechten en de bestrijding van corruptie; is ingenomen met de hervatting van de diplomatieke betrekkingen tussen het Koninkrijk Saudi-Arabië en de Islamitische Republiek Iran; is voorts ingenomen met de voorgestelde instelling van een gestructureerde veiligheidsdialoog tussen de EU en de Samenwerkingsraad van de Golf; herinnert in dit verband aan de noodzaak van volledige transparantie en een verantwoordingsplicht in het strategisch partnerschap tussen de EU en de Golfstaten; verzoekt de EU en de lidstaten de eerbiediging van de mensenrechten en gendergelijkheid, alsook de geleidelijke afstemming van waarden, centraal te blijven stellen, met name bij de reactie op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de gevolgen daarvan; 90. onderstreept dat het GBVB gericht is op de ontwikkeling en consolidatie van de democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en dat deze doelstellingen niet worden gedeeld door het Koninkrijk Saudi-Arabië; neemt kennis van het feit dat het Koninkrijk Saudi-Arabië met de EU blijft samenwerken in het kader van een regelmatige dialoog over de mensenrechten; spreekt echter zijn afkeuring uit over de aanhoudende schending van de mensenrechten door het land, met name de tenuitvoerlegging van doodvonnissen en executies en de beperkingen van de burgerrechten en politieke rechten, alsook de vrijheid van meningsuiting, en dringt aan op afschaffing van de doodstraf; 91. veroordeelt het brute optreden van de Iraanse politie en veiligheidstroepen, waaronder de Islamitische Revolutionaire Garde, tijdens demonstraties na de moord op Jina Mahsa Amini en het folteren en ombrengen van vele anderen die tegenstander zijn van het regime; dringt aan op aanvullende beperkende maatregelen tegen de Islamitische Revolutionaire Garde, en de hulptroepen daarvan en al degenen die verantwoordelijk zijn voor de schendingen van de mensenrechten van hen die vreedzaam protesteren, met inbegrip van de hoogst geplaatste functionarissen; verzoekt de Raad de Islamitische Revolutionaire Garde en de hulptroepen daarvan, met inbegrip van de Iraanse zedenpolitie, de paramilitaire Basij-militie en de Quds-brigade, aan te wijzen als een terroristische organisatie; 92. spreekt nogmaals zijn steun uit voor de vreedzame oppositiebeweging in het hele land die protesteert tegen de stelselmatige en toenemende onderdrukking van vrouwen en tegen de ernstige schendingen van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; veroordeelt het Iraanse regime voor zijn campagne van intimidatie, surveillance, ontvoeringen van en doodsbedreigingen tegen Iraanse activisten en voor de systematische discriminatie van vrouwen door middel van wet- en regelgeving die hun vrijheden ernstig beperken; verzoekt om de oprichting van een internationaal onderzoeks- en verantwoordingsmechanisme voor door de Iraanse regering gepleegde mensenrechtenschendingen; 93. laakt het Iraanse regime voor de levering van militaire uitrusting aan Rusland in het kader van de wrede en illegale agressie van dat land tegen Oekraïne; benadrukt dat de Islamitische Republiek bijdraagt aan oorlogsmisdaden in Oekraïne, aangezien deze wapens worden gebruikt om burgers en civiele infrastructuur te raken en vraagt om een robuuste respons van de EU op de Iraanse betrokkenheid bij de Russische oorlog; veroordeelt de sponsoring door Iran van op de lijst geplaatste terreurgroepen, waaronder Hezbollah, Hamas, Palestijnse Islamitische Jihad en de Houthi’s; veroordeelt de illegale, onaanvaardbare en zeer destabiliserende Houthi-aanvallen op commerciële schepen die de Rode Zee passeren, waarbij gebruik wordt gemaakt van raketten, kleine boten en pogingen tot kaping; benadrukt dat die aanvallen hebben geleid tot een aanzienlijke verstoring van de wereldhandel, aangezien scheepvaartmaatschappijen gedwongen zijn een groot deel van het scheepvaartverkeer van de Rode Zee langs de zuidelijke punt van Afrika te herleiden; roept op tot collectieve actie en moedigt een grotere betrokkenheid van de EU en internationale samenwerking aan; is in dit verband ingenomen met het besluit van de lidstaten om, onder de naam ASPIDES, een maritieme GVDB-operatie te starten om koopvaardijschepen te beschermen, door het maritieme situationeel bewustzijn te versterken en vaartuigen te begeleiden om aanvallen te beletten en de vrijheid van scheepvaart op een van de cruciale waterwegen ter wereld te waarborgen; dringt aan op onmiddellijke beëindiging van deze illegale aanvallen en op het vrijgeven van onwettig aan de ketting gelegde vaartuigen en het vrijlaten van vastgehouden bemanningen; uit zijn bezorgdheid over het destabiliserende effect van Iraanse activiteiten op het Midden-Oosten en de vooruitzichten voor een Israëlisch-Palestijnse vrede; benadrukt dat het zaak is de bredere kwalijke en destabiliserende activiteiten van Iran in het Midden-Oosten en daarbuiten aan te pakken en te bestrijden; is sterk gekant tegen de gijzeldiplomatie van Iran en eist dat alle Europese onderdanen die in Iran worden vastgehouden, worden vrijgelaten en het land mogen verlaten; verzoekt het regime in Teheran een einde te maken aan haar intimidatie- en repressiecampagne tegen Iraanse diasporagroepen in de EU en wereldwijd; verzoekt de regeringen van de lidstaten zich rekenschap te geven van de specifieke transnationale repressietactieken van Iran; 94. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over het feit dat de Islamitische Republiek doorgaat met het verrijken van uranium tot een zuiverheidsgraad van 60 % en herhaaldelijk het gezamenlijk alomvattend actieplan (JCPOA) schendt; moedigt de hervatting van de onderhandelingen over het JCPOA-verdrag aan; 95. veroordeelt in de sterkst mogelijke bewoordingen de verachtelijke terroristische aanvallen van Hamas tegen Israël; dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle door de terreurorganisatie Hamas gegijzelde mensen en op de teruggave van de lichamen van overleden gijzelaars; erkent het recht van Israël op zelfverdediging zoals vastgelegd en beperkt door het internationaal recht, wat echter ook betekent dat het land volledig in lijn met het internationaal humanitaire recht moet optreden, dat voorschrijft dat alle partijen in een conflict te allen tijde onderscheid moeten maken tussen strijders en burgers, dat aanvallen uitsluitend gericht mogen zijn op militaire doelen en dat burgers en civiele infrastructuur nooit het doelwit mogen zijn van aanvallen; veroordeelt de onevenredige militaire reactie van Israël, die heeft geleid tot een dodental van ongekende omvang onder burgers; is zeer bezorgd over de sterk verslechterde humanitaire situatie in de Gazastrook en roept op tot een permanent staakt-het-vuren zodat hulp kan worden geboden aan burgers in de Gazastrook; dringt er bij de internationale gemeenschap op aan haar humanitaire hulp aan de burgerbevolking in het gebied voort te zetten en op te voeren en wijst er nogmaals op dat de humanitaire hulp van de EU aan de burgerbevolking moet worden voortgezet; dringt er bij de Israëlische autoriteiten op aan te zorgen voor permanente toegang van humanitaire hulp tot de Gazastrook met bijzondere aandacht voor de ononderbroken levering van essentiële goederen zoals brandstof, voedsel, water, medische benodigdheden en onderdak, in overeenstemming met het internationaal recht; betreurt het feit dat de Palestijnse Autoriteit sinds 2005 geen verkiezingen heeft gehouden, waardoor zij aan geloofwaardigheid inboet, en verwacht dat er binnenkort verkiezingen zullen worden gehouden; 96. verzoekt de lidstaten het Internationaal Gerechtshof te steunen en te eisen dat Israël onmiddellijk gevolg geeft aan de juridisch bindende beslissingen van het hof; 97. betreurt het feit dat Hamas en zijn bondgenoten er steeds meer op uit zijn het conflict uit te breiden tot een veel groter strijdtoneel om druk uit te oefenen op Israël nu het grondoffensief in Gaza wordt geïntensiveerd; is daarom bezorgd dat Iran en zijn bondgenoten aansturen op een regionale oorlog; maakt zich grote zorgen over het escalatiepotentieel van de oorlog en de impact ervan op de bredere regio, in het bijzonder de situatie aan de Israëlisch-Libanese grens, waar strijders die loyaal zijn aan Hezbollah raketten afvuren op Israël; benadrukt dat het belangrijk is de spanningen in de regio te verminderen; 98. herhaalt zijn niet-aflatende steun voor een via onderhandelingen tot stand gekomen tweestatenoplossing voor Israël en Palestina op basis van de grenzen van 1967, met twee soevereine democratische staten als vreedzame buren en met Jeruzalem als hun gezamenlijke hoofdstad; spoort de EDEO en de lidstaten aan om een Europees initiatief op touw te zetten teneinde de tweestatenoplossing weer op de agenda te zetten; verzoekt in dit verband de VV/HV en de speciale vertegenwoordiger voor het vredesproces in het Midden-Oosten internationale steun te vergaren voor het initiatief “Peace Day Effort” voor vrede in het Midden-Oosten, dat in september 2023 tijdens de Algemene Vergadering van de VN in New York is gelanceerd; is zich ervan bewust dat de onderhandelingen alleen kunnen worden hervat als de internationale belanghebbenden, waaronder de VS, de Verenigde Naties, de EU en de Arabische landen, elkaars inspanningen op constructieve wijze aanvullen; herinnert eraan dat Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden krachtens het internationaal recht illegaal zijn; veroordeelt met klem de toename van het geweld van extremistische kolonisten tegen Palestijnen; roept op tot onmiddellijke stopzetting van het nederzettingenbeleid, alsook een einde aan de bezetting van de Palestijnse gebieden, die een grote belemmering vormen voor de levensvatbaarheid van de tweestatenoplossing; dringt aan op het opleggen van beperkende maatregelen aan extremistische kolonisten die de mensenrechten en het internationaal recht schenden; steunt een rechtvaardige, levensvatbare en aanvaarde oplossing voor het vraagstuk van de Palestijnse vluchtelingen; benadrukt dat voortzetting van de steun aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA) een essentieel onderdeel blijft van de EU-strategie om bij te dragen aan de bevordering van stabiliteit en ontwikkeling in het Midden-Oosten; neemt met bezorgdheid kennis van de recente beschuldigingen van Israël tegen twaalf personeelsleden van de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA); is ingenomen met de onmiddellijke en vastberaden reactie van de VN op de beschuldigingen, waaronder het onmiddellijke ontslag van de desbetreffende werknemers en het instellen van twee afzonderlijke onderzoeken naar deze kwestie door het Bureau voor Intern Toezicht van de Verenigde Naties (OIOS) en de onafhankelijke evaluatiegroep onder leiding van de voormalige Franse minister Catherine Colonna en drie Europese organisaties; verzoekt Israël in dit verband nauw samen te werken en alle nodige bewijzen te verstrekken aan de OIOS en de onafhankelijke evaluatiegroep; is ingenomen met het besluit van de Commissie om de financiering van UNRWA niet op te schorten voordat de VN de resultaten van de onderzoeken en de maatregelen die zij zullen nemen, hebben aangekondigd; dringt er bij alle donorlanden die hun financiering aan de UNRWA vanwege de beschuldigingen hebben opgeschort op aan hun besluit te heroverwegen in het licht van de onmiddellijke reactie van de UNRWA op de beschuldigingen en haar cruciale rol bij het verlenen van levensreddende hulp aan de twee miljoen mensen in de Gazastrook die daarvan afhankelijk zijn om te overleven in een van de grootste en meest complexe humanitaire crises ter wereld; 99. wijst andermaal op de krachtige steun van de EU voor het werk van het Internationaal Strafhof (ICC) en het Internationaal Gerechtshof; dringt erop aan dat degenen die verantwoordelijk zijn voor terroristische daden en schendingen van het internationaal recht ter verantwoording worden geroepen en dat hiertoe alle mogelijke oorlogsmisdaden worden onderzocht; wijst er opnieuw op dat doelbewuste aanvallen op burgers en het onder dwang verplaatsen van bevolkingen ernstige schendingen van het internationaal recht vormen; eist gerechtigheid voor de slachtoffers van de terroristische aanslagen van Hamas, waaronder massamoord en seksuele foltering, zowel op 7 oktober 2023 als daarna; neemt nota van het feit dat Zuid-Afrika een zaak tegen Israël heeft aangespannen bij het Internationaal Gerechtshof; 100. wijst erop dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne zowel uitdagingen als kansen inhouden voor de staten in Centraal-Azië, die van oudsher nauwe betrekkingen met Rusland onderhouden; is bezorgd over de Russische en Chinese druk die in de regio wordt uitgeoefend en benadrukt dat de aanwezigheid van de EU in Centraal-Azië als reactie hierop moet worden opgevoerd; onderstreept dat de EU belang heeft bij het aanhalen van de economische en politieke banden met de landen in Centraal-Azië, mede om de omzeiling van sancties tegen Rusland en Belarus aan te pakken; verzoekt de nationale autoriteiten van deze landen, met name die van Kazachstan, Kirgizië en Oezbekistan, nauw samen te werken met de EU, met name haar gezant voor sancties, en herinnert in dit verband aan het belang van nauwere samenwerking met de OVSE; 101. moedigt de Commissie en de lidstaten aan zich te blijven inzetten voor politieke en economische hervormingen die de rechtsstaat, de democratie, goed bestuur en de eerbiediging van de mensenrechten, waaronder in het kader van het stelsel van algemene preferenties (SAP) en SAP+, indien van toepassing, versterken, en goede nabuurschapsbetrekkingen te bevorderen; herhaalt dat alle landen in de Centraal-Aziatische regio zich ertoe moeten verbinden het VN-Handvest na te leven, met name de beginselen van eerbiediging van de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van alle landen; 102. is ingenomen met de resultaten van het tweede economisch forum EU-Centraal-Azië in Almaty in mei 2023 en de tweede bijeenkomst van de voorzitter van de Europese Raad en de staatshoofden van alle vijf Centraal-Aziatische landen in juni 2023; dringt erop aan dat deze bijeenkomsten en verklaringen op hoog niveau worden gevolgd door concrete maatregelen; is in dit verband ingenomen met het feit dat de eerste top EU-Centraal-Azië voor dit jaar is gepland; is ingenomen met de goedkeuring van de gezamenlijke routekaart voor de intensivering van de betrekkingen tussen de EU en Centraal-Azië, die dient als strategische blauwdruk om de dialoog en samenwerking op specifieke gebieden te bevorderen, waaronder het opbouwen van culturele, sociale en economische veerkracht; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (EPCA) met Kirgizië te ondertekenen, de voorbereidende werkzaamheden voor de ondertekening van de EPCA met Oezbekistan af te ronden en snel vooruitgang te boeken in de lopende onderhandelingen over een EPCA met Tadzjikistan; 103. herinnert eraan dat de landen van Centraal-Azië belangrijke leveranciers van grondstoffen en energie zijn; is van mening dat de EU er groot belang bij heeft de Middle Corridor nieuw leven in te blazen, niet alleen als regionale economische zone, maar ook als alternatief voor de nieuwe Euraziatische Landbrug die via gesanctioneerd Russisch en Belarussisch grondgebied loopt; benadrukt het belang van het bevorderen van regionale integratie langs de Middle Corridor, ook om financiering aan te trekken voor infrastructuurprojecten in het kader van de Global Gateway; 104. herhaalt dat het de de facto Afghaanse regering niet erkent; is bezorgd over de nijpende economische en humanitaire situatie in Afghanistan en over de schending van de rechten van vrouwen en meisjes in het land; hekelt de drastische vermindering van de capaciteit van het Wereldvoedselprogramma om voedselhulp te verstrekken aan de Afghaanse bevolking, en verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat essentiële humanitaire hulp wordt verleend aan de Afghaanse bevolking en aanvullende financiering voor noodhulp te waarborgen; verzoekt de HV/VV het idee van vervolging van Taliban-leiders bij het ICC voor hun misdaden tegen vrouwen en meisjes aan de orde te stellen; 105. steunt de vijf essentiële benchmarks die de Raad op 21 september 2021 heeft vastgesteld en die als leidraad dienen voor toekomstige besprekingen met de Taliban, maar meent dat er grote inspanningen nodig zijn om een langetermijnstrategie uit te stippelen met een aanpak voor de huidige noodsituatie op het gebied van de mensenrechten en de apartheid tussen mannen en vrouwen in Afghanistan; benadrukt dat het evacuatieprogramma van de EU voor mensen in Afghanistan die voor Europese missies werkten en rekenden op Europese bescherming en nog steeds in acuut gevaar verkeren, niet kan worden beëindigd zolang mensen die aan de criteria voldoen in het land blijven; 106. betreurt het veto van de Russische Federatie tijdens de vergadering van de VN-Veiligheidsraad van 11 juli 2023 met betrekking tot de verlenging van resolutie 2672 (2023) van de VN-Veiligheidsraad betreffende de grensoverschrijdende levering van humanitaire hulp aan mensen in het noordwesten van Syrië via Bab al-Hawa, waardoor meer dan vier miljoen mensen die afhankelijk zijn van humanitaire hulp om in hun basisbehoeften aan voedsel, geneesmiddelen en andere essentiële benodigdheden te voorzien, gevaar lopen; neemt kennis van de re-integratie van Syrië in de Arabische Liga; is van mening dat een normalisering van de betrekkingen met het huidige Syrische regime niet kan plaatsvinden en benadrukt dat het Syrische politieke proces in een patstelling is terechtgekomen; 107. herhaalt dat een vreedzame, vrije, verbonden, open, stabiele en op regels gebaseerde Indo-Pacifische regio van cruciaal belang is voor Europa; vreest dat de concurrentie tussen grote mogendheden parameters oplegt aan het vermogen van de EU om multilateralisme in de regio te bevorderen; wijst er in dit verband op dat de Ontmoeting Azië-Europa nog steeds wordt verlamd door de geopolitieke spanningen met Rusland; erkent de inspanningen van de HV/VV om met de regio samen te werken, zoals blijkt uit de organisatie van het derde ministeriële forum tussen de EU en de Indo-Pacifische regio op 2 februari 2024 en de deelname van de VV/HV aan het Regionaal Forum van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean) op 14 juli 2023; verzoekt de EU het ministerieel forum voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio actief te ondersteunen als jaarlijks evenement; 108. moedigt nauwere politieke banden met gelijkgestemde partners aan in overeenstemming met de EU-strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio, met name met Japan, de Republiek Korea, Australië, Nieuw-Zeeland, Taiwan en de lidstaten van de Asean, onder meer op het gebied van maritieme veiligheid, non-proliferatie en weerbaarheid tegen hybride dreigingen; is ingenomen met de inspanningen van de EDEO met betrekking tot capaciteitsopbouw in de Indo-Pacifische regio die gericht zijn op het creëren van weerbaarheid tegen buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging; benadrukt de noodzaak om de intermenselijke betrekkingen met onze partners te verbeteren, met name uitwisselingen van jongeren en samenwerking tussen burgers en denktanks; beklemtoont dat de instandhouding van vrede, stabiliteit en de vrijheid van scheepvaart in de Indo-Pacifische regio van essentieel belang blijft voor de belangen van de EU en haar lidstaten; 109. verzoekt de DVK haar programma’s voor massavernietigingswapens en ballistische raketten volledig en op verifieerbare en onomkeerbare wijze stop te zetten; betreurt ten zeerste de aanhoudende misdaden tegen de menselijkheid en dringt er bij de autoriteiten van het land een hervormingsproces door te voeren waarbij alle mensenrechten worden geëerbiedigd en beschermd; benadrukt dat de EU en de internationale gemeenschap dringend actie moeten ondernemen om militaire samenwerking en wapenuitwisselingen tussen Rusland en de DVK te voorkomen; 110. merkt op dat geopolitieke uitdagingen het gedeelde belang van India en de EU bij het waarborgen van veiligheid, welvaart en duurzame ontwikkeling hebben versterkt; benadrukt dat de EU-strategie van 2018 inzake India en de routekaart EU-India 2025 volledig moet worden uitgevoerd, in nauwe onderlinge afstemming met de eigen maatregelen van de lidstaten om hun banden met India actief aan te halen; is verheugd over de oprichting van de Handels- en Technologieraad EU-India; moedigt de verdieping van de betrekkingen tussen India en de EU als strategische partners aan; dringt er in dit verband op aan dat men blijft streven naar regelmatige dialogen op verschillende niveaus en topontmoetingen, om de bilaterale betrekkingen hoog op de agenda te houden; pleit daarnaast voor een meer gestructureerde interparlementaire dialoog tussen het Europees Parlement en zijn Indiase tegenhanger; is van mening dat een dergelijke dialoog zou bijdragen tot de coördinatie van standpunten en initiatieven in multilaterale fora, met name de VN, de Wereldhandelsorganisatie en de G20; benadrukt het belang van een succesvolle afronding van de onderhandelingen over een vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en India, rekening houdend met de gevoeligheden aan beide zijden; preekt de hoop uit dat India zijn standpunt over de inval van Rusland in Oekraïne zal afstemmen op dat van de Trans-Atlantische gemeenschap en roept de Raad en de VV/HV op zich in dit verband diplomatie in te spannen; wijst er in deze context op dat het uitbouwen van het partnerschap moet zijn gebaseerd op waarden zoals vrijheid, democratie, pluralisme, de rechtsstaat, gelijkheid, eerbiediging van de mensenrechten, duurzame ontwikkeling en een streven naar de bevordering van een inclusieve, op regels gebaseerde wereldorde; 111. spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de meest recente wijzigingen in de binnenlandse en militaire houding van China sinds het 20e nationaal congres van de Chinese Communistische Partij; is van mening dat de toenemende assertiviteit van China, deels aan de hand van een beleid van economische dwang, een van de belangrijkste geopolitieke uitdagingen van de 21e eeuw blijft; is van mening dat China aantoont dat het zowel de intentie als, in toenemende mate, de economische, diplomatieke, militaire en technologische macht heeft om de op regels gebaseerde internationale orde te kantelen; benadrukt dat dit een multidimensionaal antwoord vereist waarmee de EU haar selectieve samenwerking met China op een aantal belangrijke punten handhaaft en tegelijkertijd de risico’s van deze relatie vermindert door onder meer de overmatige economische afhankelijkheid in kritieke sectoren terug te dringen, in overeenstemming met de strategie voor economische veiligheid van de EU; merkt op dat substantiële samenwerking met China steeds moeilijker worden vanwege de prominentere aspecten van concurrentie en systemische rivaliteit; benadrukt dat China belangrijk blijft op veel beleidsterreinen, waaronder klimaatverandering; waarschuwt dat de voortdurende intensivering van het Chinees-Russische strategische partnerschap, onder meer op het gebied van de overdracht van technologie en militaire vermogens en samenwerking in het noordpoolgebied, de mogelijkheden voor China om de partners van de EU in Azië en de rest van de wereld onder druk te zetten, kan vergroten; verzoekt nogmaals om een assertievere EU-strategie ten aanzien van China waarin de betrekkingen met China worden vormgegeven in het belang van de EU en waarin ten volle rekening wordt gehouden met de uitdagingen die voortvloeien uit de opkomst van China als wereldspeler; 112. spreekt zijn afkeuring uit over hybride oorlogvoering, zoals cyberaanvallen, desinformatiecampagnes en het observeren of bespioneren van Chinese burgers binnen de EU; dringt er bij China op aan onmiddellijk een einde te maken aan deze kwalijke praktijken, zijn informatiemanipulatie en inmenging in verkiezingen en verzoekt de Commissie en de lidstaten met spoed uitvoering te geven aan de initiatieven die het EP heeft voorgesteld met betrekking tot buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de EU, met inbegrip van desinformatie; spreekt zijn afkeuring uit over de sancties tegen leden van het Europees Parlement (en andere EU-entiteiten), de nationale parlementen, Europese denktanks en onderzoekers en dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke opheffing ervan; 113. het door de Chinese regering geleide systeem van dwangarbeid en de schendingen van de mensenrechten, die volgens het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties mogelijk misdaden tegen de menselijkheid vormen, waaronder een hoog risico op genocide in Xinjiang en misdaden tegen de menselijkheid in Tibet en Binnen-Mongolië, evenals het repressieve beleid ten aanzien van andere etnische minderheden; herinnert eraan dat het één-Chinabeleid van de EU een hoeksteen van de betrekkingen tussen de EU en China blijft; herhaalt zijn veroordeling van de schending door China van zijn internationale verbintenissen, zijn schending van de Chinees-Britse en Chinees-Portugese gezamenlijke verklaringen, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het beginsel “één land, twee systemen” en de basiswet van Hongkong, alsmede de hardhandige onderdrukking van de autonomie en leden van de oppositie in de Speciale Administratieve Regio, met inbegrip van leden van het maatschappelijk middenveld en hun familieleden; verzoekt de Commissie de autonome status van Hongkong te beoordelen in het licht van de Chinese schendingen van de Chinees-Britse en Chinees-Portugese Gezamenlijke Verklaringen en het hardhandig optreden tegen autonomie in Hongkong; 114. benadrukt het belang om te zorgen voor een eensgezinde Europese aanpak wanneer China zijn economische invloed gebruikt om het protest tegen zijn mensenrechtenschendingen het zwijgen op te leggen; dringt er bij China op aan schendingen van de mensenrechten en het internationaal recht te onderzoeken en te voorkomen; herinnert eraan dat China, als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad, een bijzondere verantwoordelijkheid heeft met betrekking tot de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens; is bezorgd over de situatie van christenen en andere religieuze minderheden, met inbegrip van hun vrijheid van eredienst in China, gezien het feit dat zij voortdurend worden vervolgd; 115. spreekt zijn afkeuring uit over de toenemende transnationale repressie door China en roept de EU-lidstaten die dit nog niet hebben gedaan op om hun uitleveringsverdragen met China en Hongkong op te schorten en alle resterende illegale Chinese “politiebureaus” op hun grondgebied te sluiten; uit zijn bezorgdheid over de overeenkomst inzake “versterking van de samenwerking op het gebied van rechtshandhaving en gezamenlijke patrouilles”, die op 16 februari 2024 is ondertekend door het Chinese ministerie van Openbare Veiligheid en het Hongaarse ministerie van Binnenlandse Zaken; verzoekt de Hongaarse regering onmiddellijk en volledig alle details van de overeenkomst en de mogelijke negatieve gevolgen ervan voor de gemeenschappelijke veiligheid en soevereiniteit van de Europese Unie openbaar te maken; verzoekt de EDEO de processen tegen politieke gevangenen in Hongkong nauwlettend te volgen en op te roepen tot de vrijlating van dergelijke politieke gevangenen, waaronder de oprichter van Apple Daily, Jimmy Lai; 116. neemt kennis van de meest recente BRICS-top die in augustus 2023 in Johannesburg gehouden is, van de geopolitieke doelstellingen van China met betrekking tot de BRICS-landen en van China’s narratieven in de context van zijn initiatieven inzake mondiale ontwikkeling (“Global Development”), mondiale veiligheid (“Global Security”) en mondiale beschaving (“Global Civilization”); benadrukt dat de EU en haar lidstaten de dialoog en samenwerking met enkele lidstaten van BRICS+ moeten intensiveren om het kwaadaardige optreden van Rusland en de toenemende wereldwijde invloed van China tegen te gaan; 117. dringt er bij de EU en China op aan de dialoog te intensiveren en nauw samen te werken in de strijd tegen illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij en, meer in het algemeen, met betrekking tot het duurzame gebruik van mariene biologische hulpbronnen en oceaangovernance; verzoekt de EU intensiever samen te werken met het VK, de VS, Japan en andere belangrijke actoren op het gebied van visserij- en oceaanbeleid en haar diplomatieke instrumentarium te gebruiken om China ertoe aan te zetten de nodige hervormingen door te voeren in zijn kader voor visserijbeheer; 118. veroordeelt de aanhoudende militaire provocaties van China ten aanzien van Taiwan met klem en herhaalt zijn krachtige afwijzing van elke unilaterale wijziging van de status quo in de Straat van Taiwan, die de regionale stabiliteit in gevaar brengt; verzoekt de EU en haar lidstaten er door middel van duidelijke en consistente signalen voor te zorgen dat elke poging om eenzijdig de status quo in de Straat van Taiwan te wijzigen, met name door middel van geweld of dwang, niet kan worden geaccepteerd en hoge kosten met zich mee zal brengen; benadrukt dat de territoriale aanspraken van China geen grondslag hebben in het internationaal recht; laakt voorts het feit dat China de deelname van Taiwan aan multilaterale organisaties blokkeert; verzoekt de Commissie en de lidstaten de zinvolle deelname van Taiwan aan relevante internationale organisaties, zoals de WHO, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie en het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, te ondersteunen; herhaalt dat Taiwan een belangrijke EU-partner en democratische bondgenoot is in de Indo-Pacifische regio; erkent het belang van Taiwan voor het veiligstellen van mondiale toeleveringsketens, met name in de hightechsector, en dringt aan op nauwere samenwerking van de EU en haar lidstaten met Taiwan; is ingenomen met de bezoeken die sinds 2021 door opeenvolgende officiële delegaties van commissies van het Parlement aan Taiwan zijn gebracht en moedigt verdere uitwisselingen tussen de EU en Taiwan aan; verzoekt de Commissie onverwijld voorbereidende maatregelen te nemen voor onderhandelingen over een bilaterale investeringsovereenkomst met Taiwan; 119. hekelt de opmerkingen van de Chinese president dat China nooit afstand zal doen van het recht om geweld te gebruiken tegen Taiwan en moedigt het leiderschap van China aan voorzichtigheid en terughoudendheid uit te oefenen in de nasleep van de Taiwanese presidents- en parlementsverkiezingen; merkt op dat Taiwan en de Volksrepubliek China niet aan elkaar ondergeschikt zijn; uit zijn ernstige bezorgdheid over het gebruik door China van vijandelijke desinformatie om het vertrouwen in de democratie en het bestuur van Taiwan te ondermijnen; verzoekt de EU en haar lidstaten samen te werken met internationale partners om de democratie in Taiwan te helpen ondersteunen en gevrijwaard te houden van buitenlandse inmenging en bedreigingen, en onderstreept dat alleen de democratisch verkozen regering van Taiwan het Taiwanese volk op het internationale toneel kan vertegenwoordigen; merkt op dat ook aandacht moet worden besteed aan preventieve diplomatie om escalatie in de Straat van Taiwan te voorkomen; 120. merkt op dat China zich de afgelopen tien jaar heeft gericht op het versterken van zijn invloed in de Indo-Pacifische regio door middel van meer hulp, ontwikkeling, diplomatie en samenwerking op het gebied van veiligheid; benadrukt dat middelen moeten worden gebundeld om de politieke voetafdruk van de EU doeltreffend te vergroten en de EU als betrouwbare en strategische partner in de Stille Oceaan te laten gelden; uit zijn bezorgdheid over de pogingen van China om zijn nabijgelegen maritieme regio’s, met inbegrip van de Zuid-Chinese Zee en de Oost-Chinese Zee, te domineren, waardoor het regionale machtsevenwicht ernstig zou kunnen worden verstoord en de economische en politieke belangen van de EU negatief zouden kunnen worden beïnvloed; dringt er in dit verband bij China op aan een einde te maken aan alle militaire acties en druk op de Filipijnse marine en de bezette eilanden in de Zuid-Chinese Zee; moedigt de lidstaten aan hun krachten te bundelen en op ministerieel niveau samen te werken met eilandstaten in de Stille Oceaan en de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan; benadrukt dat een serieuze follow-up van de COP28 een belangrijk punt van zorg is voor de landen in de regio en dringt er daarom bij de EDEO op aan wereldwijde steun voor een duurzame groene transitie te bevorderen en zijn klimaatdiplomatie op te voeren om de samenwerking op het gebied van maatregelen voor aanpassing aan en beperking van de klimaatverandering te consolideren; 121. onderstreept dat de Asean een cruciale bondgenoot is bij het versterken van op regels gebaseerd multilateralisme; pleit voor nauwe samenwerking in overeenstemming met de verklaring van de gezamenlijke leiders van de EU en de Asean van 14 december 2022 om de regionale dynamiek vorm te geven die verder gaat dan de binaire beperkingen van de Chinese en Amerikaanse concurrentie; benadrukt voorts in dit verband het belang van het behoud van de vrijheid van scheepvaart in de Zuid- en Oost-Chinese Zee; herinnert eraan dat het actieplan van de EU en de Asean 2023-2027 volledig ten uitvoer moet worden gelegd; 122. is ingenomen met de ondertekening van de Overeenkomst van Samoa en de bijbehorende regionale protocollen, die na de ratificatie ervan een ongekende regionale focus op landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan mogelijk zullen maken en verzoekt om een spoedige ratificatie, zowel door de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan als de EU; dringt er bij de Commissie en de VV/HV op aan ervoor te zorgen dat de top tussen de EU en de Afrikaanse Unie van februari 2022 een vervolg krijgt teneinde de samenwerking bij initiatieven van gemeenschappelijk belang te verdiepen en tegemoet te komen aan de behoeften van de partnerlanden in Afrika; dringt erop aan dat de uitgestelde derde ministeriële bijeenkomst EU-Afrikaanse Unie zo spoedig mogelijk plaatsvindt; benadrukt dat de EU geografische prioriteiten moet nastreven op bilateraal niveau, met de nadruk op belangrijke Afrikaanse partners, maar ook op regionaal niveau, met de nadruk op de uitvoering van regionale strategieën voor de Sahel en kustlanden, het gebied van de Grote Meren en de Hoorn van Afrika; is in dit verband ingenomen met operatie Atalanta, die de eerste marineoperatie van de EU is met de specifieke doelstelling om vaartuigen van het VN-Wereldvoedselprogramma te beschermen, en succesvol is gebleken bij de bestrijding van piraterij; spoort de Raad en de lidstaten aan te overwegen het geografische toepassingsgebied van operatie Atalanta uit te breiden; 123. hecht bijzonder belang aan de versterking van de samenwerking op het gebied van veiligheid met de landen in de Golf van Guinee ter ondersteuning van hun integratie en intraregionale solidariteit; is in dit verband ingenomen met de lancering van het veiligheids- en defensie-initiatief van de EU ter ondersteuning van de West-Afrikaanse landen in de Golf van Guinee, voor een aanvankelijke duur van twee jaar, in nauwe afstemming met Ivoorkust, Ghana, Togo en Benin; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de verslechtering van de stabiliteit in de Sahel, die nog wordt verergerd door de militaire staatsgreep in Niger en de ontbinding van democratische instellingen; erkent de autoriteiten die het resultaat zijn van de staatsgreep in Niger niet en zal deze ook niet erkennen; herhaalt zijn zeer duidelijke oproep om de grondwettelijke orde onverwijld volledig te herstellen en sluit zich in dit verband volledig aan bij de verklaringen van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten en haar Afrikaanse en internationale partners; 124. hekelt de inmenging van Rusland in Afrika, met name via een grotere aanwezigheid van de Wagnergroep op het continent, en spreekt zijn diepe afkeuring uit over de gepleegde wandaden en misdrijven; herinnert eraan dat stabiliteit in de Sahel rechtstreekse gevolgen heeft voor de veiligheid en stabiliteit van de Europese buitengrenzen in het Middellandse Zeegebied; verzoekt de EU meer middelen uit te trekken en de samenwerking met onze partners te versterken met het oog op de bestrijding van mensenhandel in het Middellandse Zeegebied en Belarus en de ontmanteling van criminele netwerken die voor mensenhandel worden gebruikt; is van oordeel dat het EU-beleid ten aanzien van de Sahel niet de verwachte resultaten heeft opgeleverd en neemt kennis van de aankondiging van de VV/HV van een herziening van de EU-strategie ten aanzien van de Sahel; 125. benadrukt dat de huidige benadering moet worden aangepast om invloed te behouden en roept de EU op tot meer betrokkenheid bij en steun voor de regio; is ingenomen met de voorbereiding door de Commissie van een “nieuwe strategische benadering” van het partnerschap met Afrika, waarbij rekening gehouden wordt met de nieuwe geopolitieke situatie, en dringt er bij de Commissie en de Raad op aan een partnerschap te ontwikkelen dat voor beide partijen voordelen oplevert en gericht is op gemeenschappelijke vraagstukken voor Europa en Afrika; is ingenomen met het EU-Afrika Global Gateway-investeringspakket van 150 miljard EUR, dat bedoeld is om de Afrikaanse partners te ondersteunen bij de ontwikkeling van een sterk, inclusief, groen en digitaal herstel en transformatie; is van mening dat de inspanningen om desinformatie te bestrijden en meer bekendheid te geven aan de steun van de EU aan Afrika dringend moeten worden opgevoerd en verbeterd; 126. benadrukt dat de toegang tot veilig drinkwater een van de grootste uitdagingen van de 21e eeuw is, vooral doordat bijna 60 % van de grondwatervoorraden over politieke territoriale grenzen heen reiken; benadrukt dat waterschaarste kan leiden tot de ernstigste conflicten als niet wordt beoogd om stromen op geïntegreerde en gedeelde wijze te gebruiken; benadrukt dat de EU een strategie moet aannemen om technologische en geopolitieke oplossingen mogelijk te maken in gebieden die te kampen hebben met waterschaarste, die een sterk destabiliserend effect kan hebben; moedigt landen in de belangrijkste gebieden van watergerelateerde conflicten aan het Verdrag van Helsinki van 1992 inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren te ondertekenen; 127. veroordeelt het optreden van Nicolas Maduro van Venezuela, dat een rechtstreekse bedreiging vormt voor de soevereiniteit van Guyana; verzoekt de internationale gemeenschap besprekingen aan te gaan om een diplomatieke oplossing te vinden die de jurisdictie van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) met betrekking tot dit langdurige geschil eerbiedigt; 128. veroordeelt het autoritaire regime van Daniel Ortega en Rosario Murillo, dat de democratische structuren van Nicaragua systematisch ondermijnt, waaronder de scheiding der machten, het kiesstelsel en de eerbiediging van de mensenrechten; herinnert eraan dat het regime in Nicaragua sterke banden onderhoudt met andere autocratieën, zoals die in Iran, Venezuela en Cuba, en tegelijkertijd consequent blijk geeft van zijn steun voor het Kremlin, onder meer door een Russische militaire aanwezigheid in Nicaragua toe te staan; dringt aan op de bevrijding van alle politieke gevangenen, waaronder verscheidene katholieke bisschoppen en priesters, die worden vastgehouden in een poging om dissidenten het zwijgen op te leggen, op de terugkeer naar de rechtsstaat en op een door de EU te faciliteren dialoog tussen het regime en de oppositie; veroordeelt de voortdurende geestelijke en lichamelijke mishandeling waaraan alle gevangenen door de politie en gevangenisautoriteiten worden onderworpen, en de situatie van absolute afzondering waarin sommigen van hen worden vastgehouden, zonder toegang tot hun advocaat, familie of medische zorg; wijst het Nicaraguaanse regime op zijn verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de gevangenisomstandigheden in overeenstemming zijn met zijn internationale verplichtingen op het gebied van de mensenrechten en met normen zoals de standaardminimumregels van de VN voor de behandeling van gevangenen (de Nelson Mandela-regels); 129. is van mening dat de politieke benadering van de EU ten aanzien van Cuba constructief maar kritisch is, zoals vastgelegd in de overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking van 2016; betreurt het dat het Cubaanse regime die beginselen en rechten al tientallen jaren onophoudelijk negeert en schendt; veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de systematische schendingen van de mensenrechten, die de laatste tijd zijn toegenomen, van duizenden politieke gevangenen, demonstranten, politieke dissidenten, religieuze leiders, mensenrechtenactivisten, onafhankelijke kunstenaars, en anderen door het Cubaanse regime; dringt er bij de Cubaanse autoriteiten op aan onmiddellijk een einde te maken aan haar beleid van repressie; merkt op dat de vierde mensenrechtendialoog in november 2023 in Cuba heeft plaatsgevonden, maar hekelt het feit dat er geen onafhankelijke maatschappelijke organisaties hebben deelgenomen; concludeert derhalve dat deze exercitie geen tastbare resultaten heeft opgeleverd; is van mening dat de EU de dialoog beschouwt als een doel op zich en niet als een instrument om de levensomstandigheden van Cubaanse burgers te verbeteren die getuige zijn geweest van ernstige voedseltekorten en gezondheidscrises, welke tot een grootschalige exodus hebben geleid; spreekt er zijn afkeuring over uit dat het Cubaanse regime momenteel “in loco”-bezoeken verbiedt als onderdeel van een toezichtsmechanisme dat beschikbaar is voor onpartijdige internationale actoren zoals de Europese Unie; laakt in dit verband de weigering van het Cubaanse regime om een delegatie van het Europees Parlement toestemming te verlenen voor een bezoek aan het land; 130. wijst erop dat de EU zich in het bijzonder moet inzetten om het partnerschap met de landen van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied nieuw leven in te blazen; merkt op dat de betrokkenheid van de EU in de regio de afgelopen decennia is afgenomen, waardoor een vacuüm is ontstaan voor kwaadwillende buitenlandse actoren; dringt er bij de landen in heel Latijns-Amerika op aan een krachtigere houding aan te nemen om de Russische agressie tegen Oekraïne te veroordelen; is bezorgd over de toename van de georganiseerde misdaad en drugshandel in Latijns-Amerika, die ook gevolgen heeft voor de EU; veroordeelt met klem het geweld en de criminele aanvallen van gewapende groepen die betrokken zijn bij drugshandel in en rond Ecuador; dringt aan op een aanzienlijke uitbreiding van de biregionale samenwerking om dit verschijnsel te bestrijden; 131. neemt kennis van de top van 17 en 18 juli 2023 tussen de EU en de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische staten, en hoopt dat deze top tot verbetering van de biregionale betrekkingen zal leiden, met name gezien de toenemende invloed van China en Rusland in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied; verzoekt de lidstaten en de EDEO proactieve diplomatie in de regio na te streven, met een sterke nadruk op de verdediging van de multilaterale wereldorde, het internationaal recht en de eerbiediging van de democratie en de mensenrechten; is ingenomen met de ondertekening van de nieuwe Geavanceerde kaderovereenkomst tussen de EU en Chili, die bestaat uit een politieke en samenwerkingspijler en uit een handels- en investeringspijler, en dringt aan op vooruitgang met het oog op de ondertekening en ratificatie van de algemene overeenkomst tussen de EU en Mexico; verzoekt de Commissie en het Belgische voorzitterschap van de Raad beslissende vooruitgang te boeken en de overeenkomst met Mercosur voor het einde van de huidige zittingsperiode te sluiten, en daarbij de hoogste ambitie aan de dag te leggen wat de handhaving van de duurzaamheidsbepalingen betreft; is ook ingenomen met de afronding van het ratificatieproces van de associatieovereenkomst tussen de EU en Midden-Amerika; 132. benadrukt dat het belangrijk is de betrekkingen met Noorwegen, de nauwst geassocieerde partner van de EU, verder te versterken door middel van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte; is ingenomen met de afronding van de toelichtende gesprekken met Zwitserland en dringt erop aan vooruitgang te boeken in de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst, is ingenomen met het resultaat van de onderhandelingen over een associatieovereenkomst tussen de EU en Andorra en San Marino; neemt kennis van de opschorting van de onderhandelingen over een associatieovereenkomst met Monaco; 133. dringt aan op een grotere betrokkenheid van de EU in het noordpoolgebied, gezien het grote geostrategische belang daarvan voor de EU met het oog op de gevolgen van klimaatverandering, de industriële en economische concurrentie, de bedreigingen voor de veiligheid, onder meer door de Russische militaire expansie in het hoge noorden, en de vrijheid en veiligheid van de scheepvaart; merkt op dat de NAVO het belang van het hoge noorden heeft onderstreept, met name vanwege de uitbreiding van mogelijke zeeroutes, de toegang tot natuurlijke hulpbronnen, klimaatbescherming en territoriale aanspraken, die allemaal kunnen leiden tot grotere geopolitieke spanningen; wijst er in dit verband op dat de betrokkenheid van de EU in de regio samenwerking met lokale partners, waaronder de inheemse bevolking, moet omvatten; 134. pleit voor betere ondersteuning van de maritieme veiligheidsstrategie van de EU met het oog op de toenemende problemen in verband met de vrijheid van scheepvaart; dringt erop aan dat de vrijheid van scheepvaart te allen tijde in acht moet worden genomen en dat prioriteit moet worden gegeven aan de-escalatie en het voorkomen van gewapende conflicten en militaire incidenten; 135. benadrukt dat het zuidpoolgebied gezien de veranderende geopolitieke dynamiek als een opkomende regio van belang moet worden beschouwd; wijst op het belang van multilaterale samenwerking bij het beheer van beschermde mariene gebieden; moedigt de EU aan om een doelgerichte Europese poolagenda te ontwikkelen die haar regionale ambities integreert in haar GBVB en die de aanzienlijke belangen van de lidstaten op het gebied van wetenschap, behoud van de oceanen, visserij, regionale vrede en op regels gebaseerd multilateralisme samenbrengt; dringt aan op een versterkte dialoog tussen de EU en China over Antarctica; o o o 136. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name hoofdstuk 2, afdeling 2, over de bepalingen inzake het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), – gezien Verordening (EU) 2021/697 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot oprichting van het Europees Defensiefonds (EDF) en tot intrekking van Verordening (EU) 2018/1092 (1) , – gezien Verordening (EU) 2019/452 van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2019 tot vaststelling van een kader voor de screening van buitenlandse directe investeringen in de Unie (2) , – gezien Verordening (EU) 2023/2418 van het Europees Parlement en de Raad van 18 oktober 2023 tot vaststelling van een instrument voor de versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (EDIRPA) (3) , – gezien Verordening (EU) 2023/1525 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juli 2023 betreffende de ondersteuning van de productie van munitie (4) , – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 ( COM(2023)0160 ), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van maatregelen ter versterking van de solidariteit en de capaciteit in de Unie om cyberdreigingen en -incidenten op te sporen, zich erop voor te bereiden en erop te reageren ( COM(2023)0209 ), – gezien Besluit (GBVB) 2017/2315 van de Raad van 11 december 2017 tot instelling van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en tot opstelling van de lijst van deelnemende lidstaten (5) , – gezien Besluit (GBVB) 2021/509 van de Raad van 22 maart 2021 tot oprichting van een Europese Vredesfaciliteit, en tot intrekking van Besluit (GBVB) 2015/528 (6) , – gezien Besluit (GBVB) 2022/1970 van de Raad van 17 oktober 2022 tot wijziging van Besluit 2010/452/GBVB inzake de Waarnemingsmissie van de Europese Unie in Georgië, EUMM Georgia (7) , – gezien Besluit (GBVB) 2022/1968 van de Raad van 17 oktober 2022 betreffende een militaire bijstandsmissie van de Europese Unie ter ondersteuning van Oekraïne (EUMAM Oekraïne) (8) , – gezien Besluit (GBVB) 2022/2507 van de Raad van 19 december 2022 tot wijziging van Besluit 2010/452/GBVB inzake de Waarnemingsmissie van de Europese Unie in Georgië, EUMM Georgia (9) , – gezien Besluit (GBVB) 2023/162 van de Raad van 23 januari 2023 inzake een missie van de Europese Unie in Armenië (EUMA) (10) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 en 15 december 2023 betreffende het besluit om toetredingsonderhandelingen te openen met Oekraïne en de Republiek Moldavië, alsook om toetredingsonderhandelingen te starten met Bosnië en Herzegovina zodra in voldoende mate aan de lidmaatschapscriteria wordt voldaan, en om de status van kandidaat-lidstaat aan Georgië te verlenen, met dien verstande dat de nodige stappen worden gezet als omschreven in de aanbeveling van de Commissie van 8 november 2023, – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 februari 2024 over een geplande militaire operatie van Israël in Rafah, – gezien de conclusies van de Raad van 22 januari 2018 over de geïntegreerde aanpak van externe conflicten en crises, en van 24 januari 2022 over de Europese veiligheidssituatie, – gezien de conclusies van de Raad van 21 februari 2022 over de verlenging en de uitbreiding van de uitvoering van het concept “gecoördineerde maritieme aanwezigheid” in de Golf van Guinee, – gezien de Verklaring van Versailles, die tijdens de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders van 11 maart 2022 werd aangenomen, – gezien het “Strategisch kompas voor veiligheid en defensie – Voor een Europese Unie die haar burgers, waarden en belangen beschermt en bijdraagt aan de internationale vrede en veiligheid”, dat op 21 maart 2022 door de Raad werd goedgekeurd en op 25 maart 2022 door de Europese Raad werd bekrachtigd, en het jaarlijks voortgangsverslag over de uitvoering van het strategisch kompas voor veiligheid en defensie van maart 2023, – gezien het pact inzake het civiele GVDB (Civilian CSDP Compact – Towards more effective civilian missions), goedgekeurd door de Raad op 22 mei 2023, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 18 mei 2022 getiteld “Analyse van de lacunes op het gebied van defensie-investeringen en de te volgen koers” (JOIN(2022)0024), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 maart 2023 betreffende de actualisering van de strategie van de EU voor maritieme veiligheid en haar actieplan “Een versterkte EU-strategie voor maritieme veiligheid voor evoluerende maritieme bedreigingen” (JOIN(2023)0008), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 maart 2023 getiteld “Een ruimtestrategie voor veiligheid en defensie van de Europese Unie” (JOIN(2023)0009), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 november 2022 getiteld “Actieplan voor militaire mobiliteit 2.0” (JOIN(2022)0048), – gezien de mededeling van de Commissie van 27 september 2023 getiteld “Naar een meer veerkrachtig, concurrerend en duurzaam Europa” ( COM(2023)0558 ), – gezien het achtste voortgangsverslag over de uitvoering van het gemeenschappelijke pakket voorstellen als bekrachtigd door de Raden van de EU en de NAVO op 6 december 2016 en 5 december 2017, dat op 16 juni 2023 door de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Europese Commissie (VV/HV) en de secretaris-generaal van de NAVO aan de Raden van de EU en de NAVO werd gepresenteerd, – gezien het Noord-Atlantisch Verdrag, – gezien het strategisch concept van de NAVO van 2022 en de verklaring van de NAVO naar aanleiding van de top in Vilnius in 2023, – gezien de verklaring van de top van Madrid, die werd aangenomen door de staatshoofden en regeringsleiders van de NAVO die op 29 juni 2022 aanwezig waren bij de vergadering van de Noord-Atlantische Raad in Madrid, – gezien de drie gezamenlijke verklaringen over de samenwerking tussen de EU en de NAVO, die op 8 juli 2016, 10 juli 2018 en 10 januari 2023 werden ondertekend, – gezien het Handvest van de Verenigde Naties, met name artikel 2, beginsel 4, dat een verbod op het gebruik van geweld behelst, en artikel 51 waarin het inherente recht tot individuele of collectieve zelfverdediging is vastgelegd, – gezien resoluties 1325(2000), 1889 (2013), 2122 (2013), 2242 (2015) en 2493 (2019) van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid, en resoluties 2250 (2015), 2419 (2018) en 2535 (2020) van de VN-Veiligheidsraad over jongeren, vrede en veiligheid, – gezien het VN-Verdrag inzake het recht van de zee (Unclos), – gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Cyprus en het persbericht van de VN-Veiligheidsraad over Cyprus van 21 augustus 2023, – gezien zijn resolutie van 5 mei 2022 over de bedreigingen voor de stabiliteit, veiligheid en democratie in West-Afrika en de Sahelregio (11) , – gezien zijn resolutie van 18 januari 2023 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid – jaarverslag 2022 (12) , – gezien zijn resolutie van 19 januari 2023 over de humanitaire gevolgen van de blokkade in Nagorno-Karabach (13) , – gezien zijn resoluties van 9 maart 2022 (14) en van 1 juni 2023 (15) over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie, – gezien zijn resoluties van 15 maart 2023 over de betrekkingen EU-Armenië (16) en over de betrekkingen EU-Azerbeidzjan (17) , – gezien zijn resolutie van 18 april 2023 over de tenuitvoerlegging van het civiele GVDB en andere EU-veiligheidsbijstand (18) , – gezien zijn aanbeveling van 8 juni 2022 aan de Raad en de VV/HV over het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne (19) , – gezien zijn aanbeveling van 5 oktober 2022 aan de Raad, de Commissie en de VV/HV over de strategische betrekkingen en het partnerschap van de EU met de Hoorn van Afrika (20) , – gezien zijn aanbeveling van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de VV/HV betreffende de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU (21) , – gezien zijn resolutie van 19 april 2023 over de snel inzetbare EU-capaciteit, EU-gevechtsgroepen en artikel 44 VEU: te volgen koers (22) , – gezien zijn aanbeveling van 10 februari 1999 over de oprichting van een Europees Civiel Vredeskorps (23) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9‑0403/2023 ), A. overwegende dat het Europese continent te maken heeft met een uiterst ingewikkelde combinatie van zowel militaire als niet-militaire dreigingen als gevolg van de Russische illegale inval in en oorlog tegen Oekraïne, waardoor de veiligheid en stabiliteit van de EU ernstig in gevaar worden gebracht; overwegende dat de Russische agressie in strijd is met het internationale recht, de beginselen van het VN-Handvest en de Slotakte van Helsinki, een aanval vormt op de op regels gebaseerde internationale orde en een schending vormt van het kernbeginsel dat de VN-leden zich in hun internationale betrekkingen dienen te onthouden van het gebruik van geweld; overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, in combinatie met de inzet van onder meer energie, voedsel en informatie als wapen, de ontwikkeling van een concurrerender en minder veilig internationaal geopolitiek klimaat heeft ingeluid; B. overwegende dat het bij de niet-militaire dreigingen gaat om onder meer desinformatie, cyberaanvallen, economische druk, chantage met het stopzetten van de levensmiddelen- en energietoevoer, instrumentalisering van migratie en ontwrichtende politieke beïnvloeding met als doel steun te verkrijgen voor de illegale militaire Russische operaties; C. overwegende dat de Russische aanval op Oekraïne en de toegenomen assertiviteit van andere regionale en mondiale actoren, zoals China, Iran en bepaalde Golfstaten, onder meer in de vorm van strategische investeringen en desinformatiecampagnes, maar in sommige gevallen ook de verlening van politieke, financiële, operationele en logistieke steun aan vijandige entiteiten in de regio, een destabiliserend effect hebben op de directe buurlanden van de EU; overwegende dat de EU met het oog op het behoud van de stabiliteit en de veiligheid meer steun moet verlenen aan met name de kandidaat-lidstaten, en dat zij de defensiesamenwerking, met name op het gebied van de strijd tegen desinformatie en hybride oorlogvoering, moet intensiveren; overwegende dat de toekomst van de Westelijke Balkan en de landen in het oostelijk nabuurschap in de EU ligt; D. overwegende dat het vanwege de permanente pogingen van Rusland om de EU te destabiliseren en de Europese veiligheidsarchitectuur te ondermijnen noodzakelijk is dat de EU de cohesie en doeltreffendheid van haar buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid en haar strategische soevereiniteit aanzienlijk vergroot, haar eigen strategische doelstellingen vaststelt, haar belangen, waarden en burgers zowel binnen de EU als daarbuiten, in de Westelijke Balkan en in de landen van het oostelijk en zuidelijk nabuurschap verdedigt, om vrede, menselijke veiligheid, duurzame ontwikkeling en democratie te bewerkstelligen en haar partners te steunen; E. overwegende dat de hele strategische omgeving van het Europese continent in een uitermate onstabiele toestand verkeert en dat er in de meeste naburige regio’s, van de Kaukasus tot de Sahel en van het Midden-Oosten tot bepaalde gebieden in Noord-Afrika, sprake is van openlijke of latente conflicten; overwegende dat Rusland niet alleen de Krim en de regio’s Donetsk, Cherson, Loehansk en Zaporizja in Oekraïne heeft geannexeerd, maar ook nog steeds de regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië in Georgië en de regio Transnistrië in de Republiek Moldavië bezet, waaruit blijkt dat er behoefte is aan een permanente GVDB-aanwezigheid in de regio; F. overwegende dat de samenwerking van de EU met bepaalde Afrikaanse landen wordt bekritiseerd; overwegende dat de EU en haar lidstaten de doeltreffendheid van de GVDB-missies en -operaties van de EU moeten evalueren; G. overwegende dat Oekraïne moet worden voorzien van de nodige militaire capaciteiten voor zolang als dat nodig is om een beslissende militaire overwinning op Rusland te behalen en de illegale aanvalsoorlog te beëindigen, de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen te herstellen, en toekomstige agressie te voorkomen; overwegende dat Oekraïne, door zichzelf te verdedigen, zich tevens inzet voor de Europese waarden en bovendien bijdraagt aan de bescherming van essentiële veiligheidsbelangen van de Unie; overwegende dat de samenwerking tussen de EU en de NAVO van cruciaal belang is (geweest) voor de coördinatie van de wapenleveranties aan Oekraïne; H. overwegende dat de EU haar capaciteiten dringend moet versterken, onder meer door voort te bouwen op de ongekende steun voor Oekraïne en door de financiering te verhogen van het Europees Defensiefonds (EDF), militaire mobiliteit en met name de Europese Vredesfaciliteit (EPF), waarmee de EU Oekraïne voor meer dan 5 miljard EUR aan militaire uitrusting heeft geleverd, alsook via projecten voor permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en militaire en civiele missies in het kader van het GVDB; overwegende dat de EU onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie op het gebied van veiligheid en defensie en op het gebied van cyberbeveiliging nog meer moet stimuleren; I. overwegende dat het Parlement en de Raad in 2023 overeenstemming hebben bereikt over het instrument voor de versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (Edirpa) en de verordening ter ondersteuning van de productie van munitie (ASAP), die erop gericht zijn gemeenschappelijke aanbestedingen voor de inkoop van defensiematerieel te stimuleren, de productiecapaciteit van de Europese defensie-industrie te vergroten, uitgeputte voorraden aan te vullen, en de versnippering in de sector defensie-aanbestedingen te verminderen; overwegende dat meer initiatieven moeten worden ontplooid om tot een daadwerkelijke Europese defensie-integratie te komen, waaronder een Europees defensie-investeringsprogramma (EDIP) en een strategie voor de Europese defensie-industrie; J. overwegende dat deze defensie-instrumenten zonder aanzienlijke budgettaire inspanningen niet het verwachte effect zullen hebben op de militaire steun aan Oekraïne of op de ontwikkeling van een echte Europese defensiecapaciteit en een concurrerende Europese technologische en industriële defensiebasis (EDTIB); overwegende dat het meerjarig financieel kader (MFK) en de herziening ervan niet zorgen voor een verbetering van de voor de Europese defensie toegewezen begroting; overwegende dat er voorstellen zijn geformuleerd voor de oprichting van een gemeenschappelijk defensiefonds van 100 miljard EUR, dat bedoeld zou zijn om de binnenlandse productie van wapens en munitie onmiddellijk op te voeren en met Europese obligaties zou worden gefinancierd; K. overwegende dat het met het oog op het maximaliseren van de defensiecapaciteiten van de EU en de lidstaten noodzakelijk is dat de financiële middelen verstandiger worden besteed en dat meer gezamenlijke aanbestedingen worden uitgeschreven; overwegende dat het met het oog op capaciteitsopbouw en de afstemming daarvan op militaire behoeften noodzakelijk is dat er een gemeenschappelijke strategische cultuur, een gemeenschappelijke dreigingsinschatting en gemeenschappelijke oplossingen ontwikkeld worden, bijeengebracht in doctrines en concepten; overwegende dat de EU zich bij de ontwikkeling van haar toekomstige kader voor samenwerking op defensiegebied moet richten op militaire vermogens, van het ontwerp en de ontwikkeling ervan tot het operationele gebruik ervan, om de defensieparaatheid van de EU door middel van gemeenschappelijke inspanningen te verbeteren; L. overwegende dat door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne nogmaals is aangetoond dat de NAVO een uiterst belangrijke rol speelt omdat zij de collectieve verdediging van haar leden waarborgt en dat sterke trans-Atlantische betrekkingen essentieel zijn; overwegende dat door de oorlog ook duidelijk is geworden dat tal van EU- en NAVO-lidstaten onvoldoende investeren in veiligheid en defensie; overwegende dat aan het besluit van de NAVO-leiders om ten minste 2 % van hun bbp aan defensie te besteden slechts door een aantal lidstaten uitvoering wordt gegeven; overwegende dat dit percentage (2 %) van het bbp dat aan defensie moet worden besteed, door de EU-lidstaten die lid zijn van de NAVO opgevat moet worden als minimumpercentage en niet als maximumpercentage voor defensie-uitgaven; M. overwegende dat uit de terroristische aanslagen van Hamas op Israël blijkt dat de veiligheidssituatie in het Midden-Oosten instabiel is en dat de EU en andere internationale actoren meer verantwoordelijkheid moeten nemen en regeringen en maatschappelijke organisaties in de regio moeten steunen bij hun inspanningen om duurzame en duurzame vrede te realiseren, meer bepaald door te blijven streven naar een tweestatenoplossing voor Israël en Palestina en door terrorisme en radicalisering in de regio tegen te gaan; overwegende dat 1 139 Israëlische en buitenlandse burgers op 7 oktober 2023 zijn gedood en 240 mensen zijn gegijzeld tijdens de verwerpelijke terroristische aanslag van Hamas; overwegende dat tienduizenden onschuldige Palestijnen en honderden VN-medewerkers, medische personeelsleden en journalisten zijn gedood in de Gazastrook als gevolg van de reactie van de Israëlische regering; overwegende dat de voortdurende bombardementen en de gedwongen evacuatie van Palestijnen naar het zuiden van de Gazastrook hebben geleid tot een schrijnende en snel verslechterende humanitaire situatie; overwegende dat aanvallen door Israëlische strijdkrachten en kolonisten sinds 7 oktober 2023 ten minste 330 Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever gedood hebben; N. overwegende dat de voortdurende aanvallen in de Rode Zee vanuit de door de Houthi’s gecontroleerde gebieden van Jemen, met steun van Iran, een aanzienlijke bedreiging vormen voor de vrijheid van scheepvaart, de maritieme veiligheid en de internationale handel; overwegende dat bijkomende aanvallen door verschillende door Iran gesteunde milities in Irak en Syrië ertoe leiden dat het risico op regionale escalatie toeneemt; overwegende dat het risico op escalatie in de regio al tientallen jaren niet meer zo groot is geweest; O. overwegende dat het strategisch kompas erop gericht is de EU te voorzien van de nodige strategische beleidslijnen en realistische en operationele instrumenten om te komen tot een coherent en geloofwaardig defensiebeleid dat berust op intensievere militaire samenwerking tussen de lidstaten, en van de EU een doeltreffende en capabele veiligheidsleverancier en een assertieve mondiale speler te maken die in staat is om snel te reageren op crises buiten de EU; overwegende dat leiders van de EU hebben toegezegd de modaliteiten te zullen ontwikkelen voor een flexibeler besluitvormingsproces, in het bijzonder via artikel 44 VEU, dat het mogelijk maakt dat “coalities van bereidwillige bondgenoten” namens de EU missies en operaties uitvoeren; overwegende dat de EU bij het bepalen van haar koers in het huidige internationale klimaat een omvattende benadering moet volgen om het hoofd te bieden aan alle dreigingen waarmee zij wordt geconfronteerd; P. overwegende dat het strategisch kompas een positieve bijdrage levert aan de mondiale en trans-Atlantische veiligheid, en coherent moet zijn en verenigbaar met het strategisch concept van de NAVO; overwegende dat de samenwerking tussen de EU en de NAVO de laatste tijd aanzienlijk is verbeterd; overwegende dat artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag en artikel 42, lid 7, VEU een clausule bevatten inzake wederzijdse hulp en bijstand aan lidstaten in geval van een gewapende aanval; overwegende dat artikel 222 VWEU een clausule bevat inzake solidariteit tussen de lidstaten (“solidariteitsclausule”); Q. overwegende dat de EU stappen moet blijven zetten om de in het strategisch kompas neergelegde ambitie om een open strategische autonomie en technologische soevereiniteit te bereiken, waar te maken, waarbij zij moet werken aan versterking van de partnerschappen met gelijkgestemde partners met als doel haar eigen waarden en belangen en die van haar bondgenoten en omliggende landen, te beschermen; R. overwegende dat het GVDB negen militaire en 13 civiele missies telt, en dat in dit verband meer dan 4 000 personeelsleden worden ingezet; overwegende dat de missies en operaties van het GVDB vaak gekenmerkt zijn door trage besluitvormingsprocessen en buitensporig micro-management van de kant van de Raad, en door ontoereikende financiële, logistieke en personele middelen; overwegende dat de lidstaten minder personeel ter beschikking stellen voor de missies en operaties; overwegende dat dit alles negatief uitwerkt op de algehele doeltreffendheid van de GVDB-missies en -operaties; overwegende dat in het strategisch kompas onder meer wordt gesteld dat de civiele en militaire GVDB-missies en -operaties van de EU moeten worden versterkt door te zorgen voor robuustere en flexibeler mandaten, snellere en flexibeler besluitvormingsprocessen en meer financiële solidariteit; S. overwegende dat de GVDB-missies en -operaties ten doel hebben de weerbaarheid en stabiliteit in de landen van het Europese nabuurschapsgebied, zoals het Middellandse Zeegebied, de zuidelijke Kaukasus en de Zwarte Zeeregio, de Westelijke Balkan, het Oostelijke Partnerschap, de Sahel en de Hoorn van Afrika, aanzienlijk te versterken door middel van advies, bijstand en hulp bij capaciteitsopbouw op militair gebied en op het gebied van politie, kustbewaking en grensbeheer; overwegende dat de doelstellingen van GVDB-missies alleen kunnen worden bereikt als voortaan ook aandacht wordt besteed aan advisering en opleiding in verband met de omgang met nieuwe en disruptieve technologieën die steeds vaker worden ingezet bij “bevroren conflicten”; T. overwegende dat de geïntegreerde aanpak van de EU van externe conflicten en crises inhoudt dat de verschillende vermogens van de EU op coherente wijze gebruikt moeten worden, wat impliceert dat het veiligheids- en defensiebeleid van de EU de andere civiele instrumenten moet aanvullen en omgekeerd, met als doel bij te dragen tot menselijke veiligheid en duurzame vrede in Europa en de rest van de wereld; U. overwegende dat vrouwen en meisjes onevenredig zwaar worden getroffen door conflicten, en dat conflicten onder meer tot een toename van gendergerelateerd geweld leiden, zoals ook blijkt uit de ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; overwegende dat vrouwen sterk ondervertegenwoordigd zijn bij civiele GVDB-missies, militaire missies en militaire operaties; overwegende dat deelname van vrouwen aan vredesondersteunende en militaire operaties gestimuleerd en bevorderd moet worden; V. overwegende dat de militaire bijstandsmissie van de EU ter ondersteuning van Oekraïne (EUMAM) aantoont dat de missies en operaties van het GVDB, mits voorzien van voldoende bijdragen en middelen van de lidstaten, een positieve impact hebben; overwegende dat EUMAM de doelstelling om 30 000 Oekraïense militairen op te leiden reeds heeft bereikt; overwegende dat de EUMAM, afgaande op de huidige resultaten en ontwikkelingen, in staat is meer Oekraïens militair personeel op te leiden om de doelstelling van 60 000 soldaten te halen; overwegende dat de missie ook opleidingen kan verzorgen voor de luchtmacht en de marine, en kan inspelen op andere urgente verzoeken om opleiding van Oekraïne; W. overwegende dat de GVDB-missies en -operaties van de EU vaak het doelwit zijn van hybride dreigingen, waaronder informatiemanipulatie- en inmengingscampagnes, waardoor hun vermogen om stabiliteit te brengen in het land waar zij actief zijn, wordt ondermijnd; overwegende dat het civiel plannings- en uitvoeringsvermogen van de EU (CPCC) en het militair plannings- en uitvoeringsvermogen van de EU (MPCC) moeten nagaan hoe een ingezette troepenmacht kan worden beschermd tegen hybride dreigingen; X. overwegende dat Rusland, als onderdeel van een “toolbox voor hybride oorlogsvoering”, gebruikmaakt van particuliere militaire organisaties zoals de Wagnergroep om zijn eigen actieve betrokkenheid te kunnen ontkennen en tegelijkertijd invloed uit te oefenen in verschillende regio’s en zich toegang te verschaffen tot natuurlijke hulpbronnen en kritieke infrastructuur; overwegende dat de Wagnergroep gruweldaden zou hebben gepleegd in Oekraïne, Mali, Libië, Syrië en de Centraal Afrikaanse Republiek; overwegende dat de Wagnergroep anti-Europese sentimenten aanwakkert, met name in landen met een sterke Europese aanwezigheid en landen waar GVDB-missies plaatsvinden; overwegende dat de coupplegers in Mali, Burkina Faso en Niger niet samenwerken met andere partijen, waaronder de opleidingsmissie van de EU (EUTM) in Mali, regionale organisaties en MINUSMA; Y. overwegende dat in juli 2023 in Niger een staatsgreep heeft plaatsgevonden en dat de coupplegers daarna hebben aangekondigd dat ze de legitieme Nigeriaanse president van het land, Mohamed Bazoum, wilden vervolgen wegens hoogverraad; overwegende dat de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) hierop besloot een “tweesporenbeleid” te volgen, bestaande uit bemiddeling en het opleggen van sancties (handel, banken en individuen); overwegende dat de EU heeft aangegeven Ecowas ten volle te steunen en te zullen werken aan een eigen sanctieregeling en bereid te zijn eventuele verzoeken van Ecowas om verdere steun in overweging te nemen; overwegende dat de twee GVDB-missies in het land (EU-missie voor capaciteitsopbouw in Niger (EUCAP Sahel Niger) en de militaire partnerschapsmissie van de EU in Niger (EUMPM Niger) hun operationele activiteiten na de staatsgreep hebben stopgezet en hun medewerkers (met uitzondering van een onmisbare kerngroep) uit het land hebben teruggetrokken; overwegende dat de vier lopende EPF-steunmaatregelen (ten belope van in totaal 74 miljoen EUR) zijn opgeschort; overwegende dat de EUTM- en EUCAP-missies in de Sahel en in de Centraal-Afrikaanse Republiek niet tot de resultaten hebben geleid waarop was gehoopt; Z. overwegende dat de instabiliteit en de onveiligheid in de landen van het zuidelijk nabuurschap en de Sahel-regio rechtstreekse gevolgen hebben voor en uitdagingen met zich meebrengen op het gebied van het beheer van de Europese buitengrenzen; overwegende dat met de missie van de EU voor bijstandsverlening inzake geïntegreerd grensbeheer in Libië en de militaire operatie van de Europese Unie in het Middellandse Zeegebied (Irini) wordt bijgedragen aan de inspanningen ter bevordering van duurzame vrede en veiligheid en stabiliteit, door middel van de implementatie van een wapenembargo en de bestrijding van illegale wapenhandel en mensensmokkel; AA. overwegende dat kwaadwillende buitenlandse inmenging en desinformatiecampagnes (met name vanuit Rusland en, in sommige gevallen, door andere actoren zoals China en Iran) een grote uitdaging vormen voor het buitenlands beleid van de EU; AB. overwegende dat het steeds grotere aantal cyberaanvallen en cyberdreigingen, getuige de activiteiten van Rusland in de EU, Oekraïne, Afrika en elders, ertoe leidt dat er een omvattend instrumentarium moet worden ontwikkeld om dergelijke incidenten op te sporen, te voorkomen en aan te pakken en om de burgers en de belangen van de Unie te beschermen, in concreto door de traditionele militaire capaciteiten te transformeren, de beveiliging van kritieke infrastructuur te verbeteren, tegenwicht te bieden aan buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, en door te gaan met het ontwikkelen van een gemeenschappelijk hoog niveau van cyberbeveiliging; overwegende dat China ook in toenemende mate gebruikmaakt van hybride oorlogstactieken, onder meer in de Indo-Pacifische regio en de Zuid-Chinese Zee, met de bedoeling de stabiliteit en veiligheid van de EU te ondermijnen; AC. overwegende dat bij hybride dreigingen de komende jaren vaker sprake zal zijn van een systematische combinatie van informatieoorlogvoering, manoeuvres van snelle-reactieeenheden, grootschalige cyberoorlogvoering en veelvuldiger gebruik van opkomende en disruptieve technologieën, van de zeebodem tot in de ruimte, waarbij gebruik wordt gemaakt van apparatuur voor bewaking vanuit te ruimte en vanuit de ruimte opererende aanvalssystemen, die allen gebruik zullen maken van geavanceerde artificiële intelligentie (AI), kwantumcomputing, steeds “intelligentere” technologieën om drones in zwermen te laten vliegen, offensieve cybercapaciteiten, hypersonische raketsystemen en nanotechnologie en biologische oorlogsvoering; AD. overwegende dat circa 90 % van de externe handel van de Unie over zee plaatsvindt; overwegende dat ongeveer twee derde van alle wereldwijd geproduceerde olie en gas op zee wordt gewonnen of via zee wordt vervoerd; overwegende dat tot 90 % van de internationale doorgiften van gegevens en communicatie via onderzeese kabels verloopt; overwegende criminele organisaties en drugssmokkelaars een belangrijk deel van hun activiteiten via zee verrichten en daarbij zelfs gebruikmaken van onderzeeërs of halfafzinkbare vaartuigen of apparatuur die de veiligheidsdiensten maar moeilijk kunnen opsporen; AE. overwegende dat samenwerking op veiligheids- en defensiegebied met partners en bondgenoten van cruciaal belang is om de ambitie waar te maken om van de EU een internationale “veiligheidsleverancier” te maken; overwegende dat samenwerking met organisaties zoals de VN, de NAVO, de Afrikaanse Unie (AU), de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten en talrijke bondgenoten en gelijkgestemde partners van cruciaal belang is met het oog op een succesvolle uitvoering van het GVDB; AF. overwegende dat de Verenigde Staten de belangrijkste bondgenoot van de EU zijn; overwegende dat samenwerking, partnerschap en vriendschap tussen de EU en de VS, die onder meer tot uiting komen in de samenwerking binnen de NAVO, van essentieel belang zijn voor onze gedeelde vrijheid, welvaart, democratie en veiligheid; AG. overwegende dat Latijns-Amerika een strategische partner van de EU is en dat er nog veel mogelijkheden zijn om het strategisch partnerschap verder te verdiepen, onder meer op het gebied van veiligheidssamenwerking; AH. overwegende dat de Commissie en het Parlement streven naar versterking van de rol van de EU als externe actor, zodat zij strategischer en autonomer kan optreden; AI. overwegende dat het Noordpoolgebied in geopolitiek en economisch opzicht steeds belangrijker wordt en nieuwe kansen biedt als het gaat om vervoer, maar dat er tegelijkertijd problemen spelen in verband met klimaatverandering en militarisering; AJ. overwegende dat de steeds agressievere opstelling van China, met name in zijn eigen achtertuin (de Straat van Taiwan en de Zuid-Chinese Zee), een bedreiging vormt voor de veiligheid in de regio en de rest van de wereld; overwegende dat China al vele jaren een alternatief narratief verspreidt, de democratische waarden in twijfel trekt en het systeem van open markten en de op regels gebaseerde internationale orde ondermijnt; overwegende dat de toenemende invloed van China binnen internationale organisaties de rem heeft gezet op positieve vooruitgang en in de weg staat aan de betekenisvolle participatie van Taiwan waar Taiwan recht op heeft; AK. overwegende dat de Verenigde Staten, Japan en Zuid-Korea op 18 augustus 2023 voor het eerst een trilaterale bijeenkomst hebben gehouden, waarmee dit een historisch moment was; overwegende dat samenwerking tussen gelijkgestemde landen, met name in de Indo-Pacifische regio, van fundamenteel belang is om een vreedzame en welvarende ontwikkeling van de regio te waarborgen; overwegende dat de EU ook moet werken aan het versterken van de samenwerking op veiligheidsgebied met deze gelijkgestemde landen in de regio; AL. overwegende dat de stabiliteit van Kosovo dreigt te worden aangetast en dat de door de EU gefaciliteerde dialoog tussen Belgrado en Pristina dreigt vast te lopen; overwegende dat de militaire operatie EUFOR Althea een centrale rol speelt bij het waarborgen van veiligheid en stabiliteit in Bosnië en Herzegovina en de regio; AM. overwegende dat cultureel erfgoed onlosmakelijk verbonden is met de geschiedenis en de identiteit van volkeren en een universele dimensie heeft, en dat de internationale gemeenschap ervoor moet zorgen dat cultureel erfgoed beschermd wordt en voor toekomstige generaties behouden blijft; AN. overwegende dat er behoefte is aan een alomvattende benadering van vredesopbouw waarbij civiele specialisten worden betrokken, met als doel om praktische vredesmaatregelen uit te voeren; overwegende dat lokale en internationale niet-gouvernementele organisaties cruciale activiteiten verrichten om conflicten te voorkomen en vreedzaam op te lossen, en dat het van het grootste belang is hun ervaring optimaal te benutten; 1. geeft uiting aan zijn bezorgdheid over de snel verslechterende mondiale veiligheidssituatie; is van mening dat het in deze tijden van grote onzekerheid meer dan ooit noodzakelijk is dat Europa en de VS eendrachtig optreden en nauw samenwerken met gelijkgestemde partners overal ter wereld, om de uitdagingen die het gevolg zijn van meervoudige mondiale crises het hoofd te bieden door proactief op te treden, doortastend te reageren op bedreigingen voor de internationale, op regels gebaseerde orde, en te zorgen voor een effectieve uitvoering van het GVDB; 2. staat eensgezind achter Oekraïne en veroordeelt met klem de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland; betreurt dat de illegale aanvalsoorlog van Rusland wereldwijd gevolgen heeft voor landen en kwetsbare samenlevingen in de vorm van hogere energieprijzen en voedseltekorten en wijst erop dat deze oorlog tevens een grove schending inhoudt van en een bedreiging vormt voor het internationaal recht en de beginselen van het Handvest van de VN, en de veiligheid en stabiliteit in Europa en de wereld ondermijnt; wijst erop dat Rusland zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne kan voortzetten met steun van Wit-Rusland, Iran en Noord-Korea, en een actieve militaire troepenmacht in stand houdt op plaatsen waar dat van strategisch belang wordt geacht; 3. veroordeelt in de sterkst mogelijke bewoordingen de verwerpelijke terroristische aanvallen die door de terroristische groepering Hamas tegen Israël zijn gepleegd, alsook het feit dat daarbij mensen gegijzeld zijn; betuigt zijn steun aan de staat Israël en zijn bevolking, en aan de Palestijnse burgers in de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever; dringt bij Hamas aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle gijzelaars en op de teruggave van de lichamen van overleden gijzelaars; benadrukt dat Israël het recht heeft zich te verdedigen conform het internationaal recht en het internationaal humanitair recht; benadrukt dat alle partijen te allen tijde onderscheid moeten maken tussen strijders en burgers en dat partijen alleen strijders en militaire doelwitten mogen aanvallen; vraagt de Israëlische regering in Rafah geen militaire actie te ondernemen die een reeds rampzalige humanitaire situatie nog zou verergeren en de dringend noodzakelijke verlening van basisdiensten en humanitaire hulp zou verhinderen; uit zijn diepe bedroefdheid over de onschuldige slachtoffers aan beide zijden, hun familieleden en dierbaren, en spreekt zijn solidariteit met hen uit; dringt erop aan dat degenen die verantwoordelijk zijn voor terroristische activiteiten en schendingen van het internationaal recht ter verantwoording worden geroepen; dringt aan op een grondig onderzoek naar de rol die derde landen, waaronder Iran en Qatar, en niet-statelijke entiteiten hebben gespeeld bij het verlenen van financiële, materiële en operationele steun aan Hamas; 4. veroordeelt met klem de voortdurende aanvallen op maritieme activiteiten in de Rode Zee die met steun van Iran worden uitgevoerd vanuit door de Houthi’s gecontroleerde gebieden in Jemen; is ingenomen met het besluit van de lidstaten om, onder de naam Aspides, een maritieme GVDB-operatie te starten om koopvaardijschepen te beschermen door het maritieme situationeel bewustzijn te versterken en vaartuigen te begeleiden om aanvallen af te schrikken; veroordeelt ook de aanvallen van door Iran gesteunde militaire groeperingen uit Libanon, Syrië en Irak; Ervoor zorgen dat Oekraïne beschikt over de defensievermogens die het nodig heeft 5. bevestigt dat de EU Oekraïne zal blijven steunen door de nodige militaire middelen ter beschikking te stellen om een einde te maken aan de Russische aanvalsoorlog en om de territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen te herstellen, teneinde het land in staat te stellen zijn soevereiniteit daadwerkelijk uit te oefenen, zijn burgers te beschermen, oorlogsmisdaden te documenteren en te onderzoeken en de verantwoordelijken voor de rechter te brengen, en daarnaast het streven van het Oekraïense volk naar integratie in de Euro-Atlantische ruimte te ondersteunen, met name wat betreft het lidmaatschap van de EU, dat is gegrondvest op een sterke gehechtheid aan de Europese waarden van vrijheid, democratie en de rechtsstaat, en het lidmaatschap van de NAVO; benadrukt dat de militaire overwinning van Oekraïne en het lidmaatschap van Oekraïne van de EU en de NAVO van groot belang zijn met het oog op de algehele veiligheid, stabiliteit en duurzame vrede op het Europese continent; 6. benadrukt dat de Europese Vredesfaciliteit (EPF) van groot belang is voor de ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten door militaire uitrusting en opleiding te financieren en te leveren, en tegelijkertijd te zorgen voor coördinatie tussen alle belanghebbenden via het uitwisselingsmechanisme dat wordt beheerd door de militaire staf van de EU (EU Military Staff, EUMS); spoort de lidstaten ertoe aan een inventaris op te stellen van militaire middelen die in het kader van de EPF beschikbaar zijn, op basis van scenario’s voor de inzet ervan en met het oog op een snelle levering van militaire capaciteit op korte en lange termijn; dringt erop aan dat voor de EPF voldoende financiële middelen worden uitgetrokken om Oekraïne en andere EU-partners in de wereld ook in de toekomst de steun te kunnen bieden waar zij om vragen; dringt erop aan om Oekraïne versneld méér financiële en militaire steun te geven, waaronder, op zo kort mogelijke termijn, moderne uitrusting, wapens en luchtverdedigings- en grond-grondsystemen; 7. dringt er bij de grotere lidstaten met een defensie-industrie met een aanzienlijke capaciteit, zoals Frankrijk, Spanje en Italië, op aan de militaire bijstand aan Oekraïne op korte termijn aanzienlijk te verhogen; 8. dringt er bij de regeringen van de lidstaten op aan per direct in dialoog te gaan met defensiebedrijven, om te waarborgen dat de productie van met name munitie, granaten en raketten voor en de levering daarvan aan Oekraïne voorrang krijgen boven de verwerking van orders uit andere derde landen; 9. is verheugd over het oorspronkelijke voorstel van VV/HV Borrell, dat aansluit bij een eerdere oproep van het Parlement, om binnen de EPF een bijstandsfonds van 20 miljard EUR in te stellen, dat bestemd is om de Oekraïense strijdkrachten tussen 2023 en 2027 met maximaal 5 miljard EUR per jaar te steunen; betreurt dat de lidstaten deze ambitie hebben verlaagd tot een aanvulling van 5 miljard EUR en dringt er bij hen op aan in dit verband snel een akkoord te bereiken; veroordeelt ten stelligste dat Hongarije probeert een blokkade op te werpen met betrekking tot de recente voorstellen om voor de Europese Vredesfaciliteit meer financiële middelen ter beschikking te stellen, alsook met betrekking tot het voorstel van de VV/HV voor een speciaal bijstandsfonds voor Oekraïne; wijst erop dat de verstrekking door de Europese Vredesfaciliteit van militaire bijstand en alle wapenleveranties volledig in overeenstemming moeten zijn met het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake wapenuitvoer, de internationale wetgeving inzake mensenrechten en het humanitaire recht, en dat voor passende transparantie en verantwoording moet worden gezorgd; betreurt de onnodige vertraging bij de goedkeuring door de Verenigde Staten van de volgende tranche van dringend noodzakelijke bijstand aan Oekraïne; 10. is ingenomen met de instelling van de militaire bijstandsmissie ter ondersteuning van Oekraïne (EUMAM Oekraïne) en de rol die deze speelt bij het vergroten van de militaire doeltreffendheid van de Oekraïense strijdkrachten, zodat zij de territoriale integriteit binnen de internationaal erkende grenzen van Oekraïne kunnen verdedigen en het land in staat kunnen stellen zijn soevereiniteit daadwerkelijk uit te oefenen en zijn burgers daadwerkelijk te beschermen; benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat het militair plannings- en uitvoeringsvermogen van de EU (MPCC) beschikt over voldoende personeel en infrastructuur, met het oog op de planning en uitvoering van deze belangrijke trainingsmissie; 11. is verheugd over het feit dat EUMAM Oekraïne in staat is om op flexibele wijze in de Oekraïense behoefte aan training te voorzien; verwacht dat EUMAM Oekraïne toegevoegde waarde zal bieden doordat het trainingsaanbod verder zal worden uitgebreid en doordat gezorgd zal worden voor coördinatie met andere, reeds lopende trainingsinitiatieven; dringt erop aan dat de opgedane ervaringen worden verwerkt in de trainingsmodules, zodat deze optimaal aansluiten bij de behoeften van de Oekraïense strijdkrachten; complimenteert de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de lidstaten met het feit dat vóór eind 2023 meer dan 30 000 manschappen hun training op succesvolle wijze hebben afgerond; stemt in met het voorstel van de VV/HV om het streefcijfer van het aantal in 2024 te trainen Oekraïense soldaten op te trekken naar 60 000; benadrukt dat het belangrijk is de trainingsmodules voortdurend aan te passen en te herzien op basis van de ervaring die op het slagveld is opgedaan, en dat het belangrijk is zich te blijven richten op de aanpak van huidige en toekomstige uitdagingen, waaronder het bestrijden van onbemande luchtvaartuigen (UAV), training in UAV-systemen, luchtverdediging, mijnopsporing, gecombineerde bewapening en gespecialiseerde training, en de capaciteiten van huidige en toekomstige officieren van de Oekraïense strijdkrachten op alle niveaus en in overeenstemming met hun behoeften te ontwikkelen; is voorts ingenomen met de snelle afronding van de besprekingen en de sterke inzet van de lidstaten met betrekking tot de lancering van EUMAM Oekraïne, die als model zal dienen voor toekomstige militaire trainingsmissies, en verzoekt de lidstaten blijk te geven van dezelfde ambitie en dezelfde inzet met betrekking tot andere lopende en toekomstige GVDB-missies en -operaties; 12. prijst de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van de adviserende missie van de Europese Unie in Oekraïne (EUAM Oekraïne) bij de uitvoering, onder moeilijke omstandigheden, van haar herziene mandaat, en spreekt zijn waardering uit voor de steun die deze missie biedt bij het onderzoek naar en de vervolging van internationale misdaden die zijn begaan in de context van de onuitgelokte en onrechtmatige militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne; verzoekt de EU ervoor te zorgen dat EUAM Oekraïne over voldoende financiële, logistieke en personele middelen beschikt om aan de Oekraïense behoeften te voldoen, en verwelkomt de bijdrage die in dit verband door derde landen wordt geleverd; 13. wijst op de concrete steun van de EU aan Oekraïne via de “drie munitiesporen”; dringt aan op snellere levering van munitie uit de bestaande voorraden van de lidstaten via de EPF; vestigt de aandacht op spoor twee van de “drie munitiesporen”, waarmee tegen maart 2024 een miljoen artilleriegranaten aan Oekraïne geleverd moeten zijn, en uit zijn bezorgdheid over recente verklaringen waaruit blijkt dat deze termijn niet gehaald zal worden; dringt er bij de VV/HV, de Commissie en de lidstaten op aan vaart te zetten achter de gezamenlijke aanschaf van munitie voor Oekraïne en wijst op de noodzaak om de productiecapaciteit van de Europese wapenindustrie op te voeren door te zorgen voor de snelle en daadwerkelijke uitvoering van de verordening ter ondersteuning van de productie van munitie (ASAP); spoort de lidstaten aan om specifieke aanbestedingen uit te schrijven voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) in de Europese defensiesector, zodat deze kunnen deelnemen aan het aanbestedingsproces; roept de EU-lidstaten op om de ontwikkeling van de productiecapaciteit voor munitie te versnellen, en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan gezamenlijke projecten met Oekraïne, en ervoor te zorgen dat per direct voorrang wordt gegeven aan orders voor Oekraïne; benadrukt voorts dat er concrete stappen moeten worden gezet om Oekraïne tijdens het toetredingsproces te integreren in het beleid en de programma’s van de EU op het gebied van defensie en cyberbeveiliging, voortbouwend op de samenwerking en uitwisselingen met het Agentschap voor cyberbeveiliging van de Europese Unie (Enisa), de bestaande overeenkomst met het Europees Defensieagentschap (EDA) en de mogelijkheid voor lidstaten om namens Oekraïne extra hoeveelheden aan te kopen in het kader van het instrument voor de versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (Edirpa); verzoekt de EDEO en de Commissie een plan te presenteren voor een duurzaam langetermijnpakket van veiligheidstoezeggingen inzake Oekraïne, dat een aanvulling vormt op de toenemende veiligheidsbehoeften van de EU; verwelkomt de oprichting van de “Oekraïne-faciliteit” en dringt er bij alle partijen op aan zich in te zetten voor de uitvoering ervan; 14. wijst op het belang van een wereldwijde veroordeling van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, die in strijd is met het internationaal recht en de beginselen van het Handvest van de VN en die de veiligheid en stabiliteit in de wereld ondermijnt; verzoekt de speciale gezant van de Commissie voor de uitvoering van EU-sancties een grondig onderzoek in te stellen naar het omzeilen van EU-sancties tegen Russische entiteiten, met name ten aanzien van goederen voor tweeërlei gebruik in verband met de aanvalsoorlog tegen Oekraïne; veroordeelt het feit dat soldaten uit niet-EU-landen, waaronder Cuba, Servië en Syrië, aan de zijde van Rusland vechten, en eist dat zij zich onmiddellijk terugtrekken; 15. vestigt de aandacht op het resultaat van de NAVO-top in Vilnius, waarin duidelijk wordt bevestigd dat de toekomst van Oekraïne in het bondgenootschap ligt; is verheugd over het steunpakket voor Oekraïne waartoe op deze top is besloten en over de oprichting van de NAVO-Oekraïense Raad die Oekraïne zal voorbereiden op het NAVO-lidmaatschap, dat zo spoedig mogelijk na afloop van de oorlog moet worden gerealiseerd; steunt de voortzetting van de inspanningen en de coördinatie door de NAVO-partners op het gebied van de militaire bijstand en de wapenleveranties aan Oekraïne; 16. benadrukt dat de toezeggingen van de EU en de NAVO aan Oekraïne deel uitmaken van een breder internationaal gecoördineerd pakket van veiligheidsgaranties voor Oekraïne, waaronder de lancering door de G7 van een multilateraal kader voor onderhandelingen over bilaterale veiligheidstoezeggingen en -regelingen voor Oekraïne; 17. benadrukt dat het van groot belang is om artikel 42, lid 7, VEU inzake wederzijdse bijstand in praktijk te blijven brengen en dringt aan op concrete stappen om een echt EU-beleid inzake solidariteit te ontwikkelen, onder meer door de samenhang tussen dit artikel en artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag te verduidelijken, aangezien niet alle EU-lidstaten lid zijn van de NAVO; De Europese defensie versterken als antwoord op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne 18. wijst op en betuigt zijn onwrikbare steun voor de toezegging van de staatshoofden en regeringsleiders van de EU, zoals vastgelegd in de Verklaring van Versailles, om Oekraïne alle nodige steun te verlenen en een grotere verantwoordelijkheid voor de Europese veiligheid op zich te nemen door de defensiecapaciteiten van de lidstaten en de EU te versterken; spoort in dit verband aan tot meer coördinatie met trans-Atlantische bondgenoten en de NAVO; acht het noodzakelijk dat het strategisch kompas wordt geactualiseerd, zodat rekening kan worden gehouden met de ervaringen die zijn opgedaan tijdens de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, die enkele dagen voor de vaststelling van het kompas uitbrak, en tevens rekening kan worden gehouden met de recente gebeurtenissen in het Midden-Oosten; verzoekt de EU en haar lidstaten om het strategisch kompas regelmatig te evalueren en na de actualisering van het kompas de toezegging van de Verklaring van Versailles gestand te doen door de volledige uitvoering van het strategisch kompas te versnellen door middel van een krachtige impuls voor de Europese militaire samenwerking op industrieel niveau en op het niveau van de strijdkrachten, om ervoor te zorgen dat de Europese Unie de veiligheid in Europa kan waarborgen als een sterke en slagvaardige partner, die interoperabel en complementair is met de NAVO; 19. neemt kennis van het debat over nucleaire afschrikking in Europa en roept op tot een constructieve en onbevooroordeelde Europese discussie over dit kernelement van territoriale defensie en afschrikking, die noodzakelijk is om de veiligheid van het Europese continent en zijn bevolking op lange termijn te waarborgen; 20. herinnert eraan dat in het strategisch kompas duidelijk vermeld staat dat de EU ernaar streeft bij het uitbreken van een crisis snel en daadkrachtig op te treden, in het kader van een partnerschap of, indien nodig, alleen, en dat het strategisch kompas geen aanleiding mag zijn voor het uitstellen van essentiële investeringen in de veiligheids- en defensievermogens van de EU; benadrukt dat de ambitieuze doelen en mijlpalen van het strategisch kompas alleen behaald kunnen worden als bij de lidstaten en de EU-instellingen de politieke wil daartoe aanwezig is en zij daar ook naar handelen, en als zij daarnaast de nodige financiële bijdragen leveren; vraagt de lidstaten om met het oog daarop regelmatig een systematische actualisering van de dreigingsinschatting uit te voeren; 21. verklaart nogmaals dat de EU, als zij een geloofwaardige geopolitieke speler wil zijn, haar besluitvormingssysteem moet hervormen; betreurt dat de mogelijkheden voor snel, efficiënt en doeltreffend optreden op het gebied van buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid, waarin wordt voorzien door de passerelleclausules van het VEU, slechts in zeer beperkte mate zijn benut; herhaalt zijn oproep aan de Raad om geleidelijk over te stappen op stemming met gekwalificeerde meerderheid voor besluiten over het GBVB en het GVDB, in ieder geval op gebieden die geen militaire implicaties hebben; roept nogmaals op tot het houden van regelmatige bijeenkomsten van de Raad van ministers van Defensie van de EU en dringt aan op de oprichting van een gezamenlijk civiel-militair hoofdkwartier op Europees niveau voor de coördinatie van zowel civiele als militaire instrumenten, zodat de geïntegreerde aanpak van de EU op het gebied van crisisbeheersing ten volle kan worden benut, vanaf de strategische planning tot en met de daadwerkelijke uitvoering van een missie of operatie; 22. pleit ervoor om in de volgende Commissie een commissaris voor de defensie-unie (Defence Union Commissioner, DUC) te benoemen, die verantwoordelijk is voor de voltooiing van een echte Europese defensie-unie en voor alle defensiegerelateerde zaken, met inbegrip van het GVDB, waarbij een duidelijke taakverdeling met de VV/HV moet worden vastgelegd; is van mening dat de DUC, samen met een in te stellen volwaardige Commissie veiligheid en defensie in het Parlement, toezicht moet houden op een specifieke en substantiële begroting voor de defensie-unie; Het strategisch kompas: “HANDELEN” 23. herinnert de respectieve EU-organen en lidstaten aan hun toezegging om het MPCC te versterken en volledig inzetbaar te maken, onder meer door te zorgen voor adequate huisvesting en voldoende personeel, en door een reorganisatie van de militaire staf van de EU door te voeren; dringt erop aan dat het MPCC uiterlijk in 2025 volledig operationeel is, zoals vastgelegd in het strategisch kompas en in weerwil van de conclusies van de Raad van 19 november 2018, waarin 2020 als uiterste termijn werd genoemd; dringt er daarnaast op aan dat het personeelsbestand van het MPCC aanzienlijk wordt uitgebreid tot 250 personeelsleden; benadrukt dat het dringend noodzakelijk is het MPCC in te stellen als de commando- en controlestructuur bij uitstek voor militaire operaties van de EU, ook voor de inzet van de toekomstige snel inzetbare EU-capaciteit (RDC); is van mening dat een van de huidige vier nationale operationele hoofdkwartieren ook voor deze taak kan worden aangewezen; 24. bevestigt dat het belangrijk is om de RDC volledig operationeel te maken door deze te voorzien van ten minste 5 000 manschappen en de benodigde uitrusting, overeenkomstig het modulaire karakter ervan, om de RDC in te kunnen zetten in crisissituaties in vijandige omstandigheden, zoals reddings- en evacuatietaken, “initial entry”- en stabilisatieoperaties of tijdelijke versterking van missies; is van mening dat de ambitie om de RDC tegen 2025 operationeel te hebben wordt bedreigd indien een krachtige politieke toezegging en meer middelen uitblijven; roept de lidstaten op rekening te houden met de praktische modaliteiten voor de tenuitvoerlegging van artikel 44 VEU bij het operationeel maken van de RDC en, waar van toepassing, bij andere operationele GVDB-inspanningen, zodat een groep lidstaten die daartoe bereid en in staat zijn binnen het EU-kader een missie of operatie kan plannen en uitvoeren en aldus een snelle inzet van de RDC kan waarborgen; wijst er nogmaals op dat de RDC zodanig moet worden opgezet dat de verschillende onderdelen ervan binnen specifieke termijnen kunnen worden ingezet, waarbij voor sommige onderdelen een termijn voor inzetgereedheid van 5 tot 10 dagen moet gelden; wijst erop dat het exacte aantal manschappen dat minimaal nodig is pas kan worden vastgesteld nadat planners alle mogelijke scenario’s hebben geanalyseerd; is van mening dat de RDC nog sterk verbeterd kan worden door gebruik te maken van de ervaring die is opgedaan met eerdere gevechtseenheden van de EU en door de verschillende tekortkomingen ervan aan te pakken en te verhelpen, teneinde de strategische autonomie van de EU te versterken en een positieve bijdrage te leveren aan het geïntegreerde EU-beleid op het gebied van veiligheid en vrede; 25. is ingenomen met de allereerste live oefening van de RDC, als onderdeel van MILEX (militaire crisisbeheersingsoefening) 2023, die in oktober 2023 in Spanje plaatsvond, en ziet uit naar verdere live oefeningen in de toekomst, met als doel om de slagkracht van de RDC te verbeteren, de interoperabiliteit tussen de lidstaten te vergroten en het gebruik van de RDC in verschillende scenario’s daadwerkelijk te testen; verzoekt lidstaten en de EDEO ervoor te zorgen dat dergelijke oefeningen om troepen te trainen en te certificeren worden gedekt door het gemeenschappelijke kostenmechanisme teneinde een adequate deelname in de toekomst te waarborgen; 26. benadrukt dat de RDC moet worden opgericht als militaire capaciteit voor crisisrespons van de EU met een eigen rechtspersoonlijkheid, zodat de RDC kan fungeren als een strijdmacht die op elk moment inzetbaar is en oefeningen uitvoert met als doel een staande strijdmacht te worden; merkt op dat de RDC regelmatig gezamenlijke oefeningen moet houden op strategisch en tactisch niveau, binnen een EU-kader dat uitgaat van operationele scenario’s en waarbij uniforme trainings- en certificeringsnormen worden gevolgd, bijvoorbeeld binnen de NAVO, om de paraatheid en interoperabiliteit te verbeteren; benadrukt dat de oefeningen door de EUMS moeten worden geprogrammeerd en door het MPCC moeten worden gepland en uitgevoerd; verzoekt de lidstaten zich ertoe te verbinden de kritieke tekorten van de strategische hulpmiddelen, met name voor de RDC, uiterlijk in 2025 aanzienlijk te verkleinen, waarbij het met name gaat om strategisch luchttransport, ruimtecommunicatiemiddelen, medische middelen, cyberdefensievermogens en inlichtingen en verkenning; is ingenomen met het feit dat de tekorten bij de opbouw van de troepenmacht onlangs door de lidstaten zijn aangevuld, waardoor de RDC en haar gevechtsgroepen uiterlijk in 2025 volledig operationeel kunnen zijn; 27. herinnert eraan dat de EU zich op lange termijn ten doel heeft gesteld haar doelstellingen aanzienlijk te verhogen en haar capaciteiten verder uit te bouwen om op vrijwillige basis tot 60 000 manschappen van de lidstaten in te zetten bij door de EU geleide operaties, overeenkomstig de catalogus van het hoofddoel van Helsinki van 1999; 28. benadrukt dat het dringend noodzakelijk is de mobiliteit van onze strijdkrachten aanzienlijk te verbeteren en daarin te investeren, door prioriteit te geven aan investeringen en door knelpunten en lacunes te verhelpen; prijst de inspanningen van de lidstaten, bondgenoten, de EU en de NAVO om de militaire mobiliteit in Midden- en Oost-Europa te bevorderen; verzoekt de lidstaten de procedures voor de inzet van strijdkrachten verder te vereenvoudigen en te harmoniseren en de termijnen voor het verlenen van toestemming te verkorten, zodat de EU-lidstaten sneller kunnen handelen en efficiënter kunnen reageren, in overeenstemming met hun defensiebehoeften en verantwoordelijkheden, zowel in het kader van GVDB-missies en -operaties als bij nationale en multinationale activiteiten; 29. dringt aan op een versterking van het EDA, op het beheer van geavanceerd onderzoek en capaciteitsontwikkeling en op de bevordering van gezamenlijke aanbestedingen om de technologische en industriële defensiebasis van de EU (EDTIB) te versterken, zonder te verhinderen dat materieel wordt aangekocht van gelijkgezinde landen; dringt aan op het uitvoeren van een onderzoek naar een eventuele hervorming van het kredietbeleid van de Europese Investeringsbank met het oog op een verbeterde financiering op het gebied van defensie; dringt erop aan ervoor te zorgen dat de Europese defensie-industrie voldoende en blijvende toegang heeft tot publieke en private financiering en investeringen; verzoekt de Commissie, in samenspraak met de lidstaten, de ontwikkeling te overwegen van een financieel product ter ondersteuning van investeringen in Europese veiligheid, met inbegrip van acties van de defensie-industrie; is ingenomen met de gezamenlijke inspanningen van de Europese Investeringsbank en de Commissie om een eigenvermogensfaciliteit voor defensie op te zetten, waarmee een bedrag gemoeid is van 175 miljoen EUR, om de ontwikkeling van technologieën voor tweeërlei gebruik te stimuleren; is ingenomen met de nieuwe herziene begrotingsregels voor begrotingstekorten, die extra militaire uitgaven mogelijk maken in het licht van de Russische invasie van Oekraïne; 30. roept de VV/HV en de lidstaten op om GVDB-missies en -operaties op te zetten die robuuster, flexibeler en efficiënter zijn, met onderdelen die meer als modules zijn opgezet, om te kunnen inspelen op de veranderende veiligheidscontext, waarbij een geïntegreerde aanpak wordt gehanteerd en wordt gebruikgemaakt van de synergieën en de complementariteit van de civiele en de militaire dimensie van het GVDB; wijst op het belang van de coördinatie van civiele GVDB-missies met andere internationale partners die in het gastland bij soortgelijke activiteiten betrokken zijn; wijst op het belang van duidelijke en haalbare doelen voor elke missie en operatie, aangevuld met de nodige financiële, logistieke en personele middelen, in overeenstemming met de voortgang die met betrekking tot de afzonderlijke doelen is behaald; benadrukt dat elke missie en operatie moet worden afgestemd op de behoeften en vereisten van elk gastland, zodat de nodige voorwaarden worden gecreëerd om te waarborgen dat de met de missie gestelde doelen worden bereikt en een hecht partnerschap met de plaatselijke bevolking en de nationale autoriteiten wordt gerealiseerd; benadrukt dat het belangrijk is om bij missies en operaties de “train and equip”- en “train the trainer”-benadering te hanteren om het succes op lange termijn en de positieve effecten voor het gastland te waarborgen; 31. is verheugd over de goedkeuring van het nieuwe pact inzake het civiele GVDB en over de toezegging om de doeltreffendheid, de flexibiliteit en het reactievermogen van civiele missies te vergroten, onder meer door de besluitvorming te versnellen, de operationele planning te versterken en de selectie en aanwerving van personeel te verbeteren, waarbij de nadruk wordt gelegd op meer gendergelijkheid en de instrumenten om snel te kunnen reageren worden verbeterd; is van mening dat civiele en militaire missies meer gericht moeten zijn op de bescherming van de veiligheid van de bevolking; is ingenomen met het streven van de EDEO en de lidstaten om in 2024, in nauw overleg met de Commissie, een regelmatig en gestructureerd proces voor de ontwikkeling van civiele vermogens op te zetten; 32. dringt aan op de invoering van geregelde, gedetailleerde effectbeoordelingen voor alle missies en operaties, in combinatie met de strategische evaluaties, teneinde de effecten op het gastland op de korte, middellange en lange termijn doeltreffender te kunnen evalueren en tevens te kunnen nagaan of de missies en operaties hun gewenste effect hebben bereikt; verzoekt de resultaten van deze effectbeoordelingen te delen met het Parlement; benadrukt dat alle missies en operaties een vervaldatum moeten hebben, zodat ze indien nodig op verantwoorde wijze kunnen worden beëindigd; 33. verzoekt de Raad en de EDEO om in hun GVDB-missies en -operaties een component inzake de bescherming van cultureel erfgoed op te nemen teneinde lokale partners bijstand en scholing te bieden bij het aanpakken van veiligheidsproblemen in verband met het behoud en de bescherming van cultureel erfgoed; verzoekt de Raad en de EDEO een onderdeel inzake preventieve diplomatie op te nemen in hun GVDB-missies en -operaties teneinde de situatie in het betreffende gebied beter te analyseren, de uitbraak, escalatie, het voortduren en weer oplaaien van conflicten te voorkomen en te bemiddelen tussen partijen die op het punt staan geweld te gebruiken, en te helpen tot verzoening te komen en veerkrachtige en inclusieve samenlevingen tot stand te brengen; 34. herinnert eraan dat het mainstreamen en in praktijk brengen van het genderperspectief in de externe betrekkingen, alsmede de uitvoering van de agenda voor vrouwen, vrede en veiligheid vaste prioriteiten van de EU zijn; wijst daarom op het belang van nakoming van alle vastgestelde verbintenissen, waaronder die in het EU-genderactieplan III (2020-2024) en het strategisch kompas, onder meer door gendergelijkheid te bevorderen en het genderperspectief op basis van genderanalysen systematisch te integreren in de civiele en militaire planning en acties van het GVDB; is in dit verband ingenomen met de aanstelling van genderadviseurs bij alle GVDB-missies en -operaties, en de oprichting van een netwerk van contactpunten voor genderkwesties; dringt aan op de volledige uitvoering van de verbintenissen opgenomen in het nieuwe pact inzake het civiele GVDB, waaronder een aanzienlijke verhoging van het percentage vrouwen onder het internationale personeel dat aan civiele GVDB-missies deelneemt, met als doel ten minste een percentage van 40 % te halen als tussenstap naar genderevenwicht; benadrukt dat er desalniettemin meer moet worden gedaan om gendergelijkheid en de volledige en zinvolle deelname van vrouwen aan het GVDB te waarborgen, met name aan militaire missies; verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen om de belemmeringen voor vrouwen die een loopbaan binnen defensie ambiëren, zoveel mogelijk weg te nemen; spoort de EDEO aan om aan de Subcommissie veiligheid en defensie regelmatig verslag uit te brengen over de voortgang bij de uitvoering van gendergerelateerde acties; 35. benadrukt dat gendergelijkheid en vrouwenrechten van groot belang zijn bij de uitvoering van veiligheids- en defensiemaatregelen; veroordeelt met klem het plegen van oorlogsmisdaden tegen de civiele bevolking, met name het gebruik van seksueel geweld als oorlogswapen; benadrukt het belang van cyberbeveiligingsmaatregelen bij het monitoren en voorkomen van vrouwenhandel in de context van conflictsituaties; 36. benadrukt dat er, naast het bieden van veiligheidsgaranties en hulp aan Oekraïne, maatregelen moeten worden genomen om geestelijke gezondheidsproblemen aan te pakken die zich voordoen en zullen blijven voordoen onder militair personeel en burgers als gevolg van de oorlog; 37. is ingenomen met de gezamenlijke mededeling van juni 2023 over een nieuwe visie op het verband tussen klimaat en veiligheid, waarin concrete acties worden beschreven voor het aanpakken van de gevolgen van klimaatverandering en aantasting van het milieu voor veiligheid en Europese defensie, waaronder het GVDB; benadrukt dat deze acties volledig moeten worden uitgevoerd om de operationele doeltreffendheid te vergroten, onder meer door uiterlijk in 2025 bij alle GVDB-missies en -operaties milieuadviseurs in te zetten en de lidstaten te steunen bij het aanpakken van tekortkomingen en belemmeringen en het bieden van stimulansen om hun strijdkrachten voor te bereiden op de klimaatverandering, waartoe ook wordt opgeroepen in het strategisch kompas; 38. herinnert aan de belangrijke rol van jongeren en jongerenorganisaties bij het bewaren en bevorderen van de vrede en veiligheid, en verzoekt de EDEO om jongeren stelselmatiger te betrekken bij zijn agenda voor jongeren, vrede en veiligheid; 39. benadrukt het belang van adequate, flexibele en duurzame financiering voor alle veiligheids- en defensieprogramma’s en -initiatieven, met inbegrip van de GBVB-begroting en de EPF; betreurt dat de GBVB-begroting in het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 slechts marginaal is verhoogd ten opzichte van het MFK 2014-2020, terwijl het aantal GVDB-missies is toegenomen; dringt aan op een aanzienlijke verhoging van de financiering voor de GBVB-begroting, en op invoering van een specifieke GBVB-begrotingslijn ten behoeve van de oprichting van een faciliteit voor civiele steun om partnerlanden de uitrusting en diensten aan te bieden om hun civiele vermogens te verbeteren; is ingenomen met de instemming van de Europese Raad om nieuwe prioriteiten met 64,6 miljard EUR kracht bij te zetten in een herzien MFK van de EU, met inbegrip van een verhoging met 1,5 miljard EUR die wordt toegewezen aan het Europees Defensiefonds (EDF) in het kader van het nieuwe platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP); verzoekt de lidstaten de evaluatie van de reikwijdte en de definitie van gemeenschappelijke kosten te vervroegen, met het oog op het versterken van de solidariteit en het stimuleren van de deelname aan militaire missies en operaties, alsmede van de kosten in verband met oefeningen, in overeenstemming met het strategisch kompas; verzoekt de lidstaten bovendien het financieringsproces van de EPF te wijzigen zodat een adequate en duurzame steun voor partners, bondgenoten en GVDB-operaties gewaarborgd kan worden; Het strategisch kompas: “INVESTEREN” 40. is verheugd over de verhoging van de begrotingen en de stijging van de defensie-uitgaven van de EU-lidstaten en -instellingen, en dringt erop aan daar optimaal gebruik van te maken, zodat de Europese strijdkrachten over de nodige capaciteiten kunnen beschikken door middel van meer gezamenlijke aankopen en investeringen in onderzoek en ontwikkeling op defensiegebied; betreurt echter dat noch de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, noch de bestaande programma’s op EU-niveau voor de defensie-industrie hebben geleid tot een werkelijke verschuiving naar een situatie waar samenwerking op EU-niveau de norm wordt; spoort de lidstaten daarom aan de samenwerking in de defensie-industrie een impuls te geven en, als minimumdoelstellingen, in te zetten op een benchmark van 35 % voor de gezamenlijke Europese aanbesteding van defensiematerieel en een benchmark van 20 % voor gezamenlijke Europese defensie-O&O, zoals door alle lidstaten in het EDA al in 2007 is afgesproken; betreurt daarnaast dat de Commissie voor de financiering van Edirpa en ASAP haar toevlucht heeft genomen tot het uithollen van bestaande middelen voor andere veiligheids- en defensie-initiatieven of andere programma’s, wat ten koste gaat van andere bestaande initiatieven en duidelijk laat zien dat er meer middelen moeten worden uitgetrokken voor rubriek 5 van het MFK; verzoekt de lidstaten en de Commissie meer financiële en personele middelen aan de EDEO toe te wijzen om te waarborgen dat de EDEO, in het licht van de zeer instabiele geopolitieke context en de toenemende vraag die de afgelopen jaren drukt op zijn beperkte capaciteiten, zijn functie van diplomatieke dienst van de EU effectief kan uitvoeren; benadrukt echter dat verhoogde investeringen duurzaam moeten zijn en gericht moeten zijn op opkomende dreigingen; 41. wijst erop dat de EU en de lidstaten nu beschikken over een uitgebreide reeks instrumenten die een verbeterde strategische aanpak van capaciteitsontwikkeling mogelijk maakt, onder leiding van de taskforce voor gezamenlijke aanbestedingen op defensiegebied en met gebruikmaking van de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (Coordinated Annual Review on Defence, CARD) van het EDA, het vermogensontwikkelingsplan (Capability Development Plan, CDP) en de analyse van de lacunes op het gebied van defensie-investeringen; benadrukt dat deze instrumenten nu ten volle moeten worden benut, dat moet worden aangetoond dat zij coherent en doeltreffend zijn, en dat zij tastbare resultaten moeten opleveren; verzoekt de Commissie en de VV/HV een geactualiseerde analyse van de lacunes op het gebied van defensie-investeringen te presenteren en aan te geven welke vermogens en programma’s tegen het einde van het decennium met steun van de EU zullen worden ontwikkeld; wijst erop dat daartoe een Europees beleid op het gebied van vermogens en bewapening moet worden uitgewerkt; verzoekt de Raad en de Commissie de investeringen in innovaties op defensiegebied op te voeren; 42. is ingenomen met de herziening en presentatie van het CDP voor 2023; betreurt dat sinds het eerste CDP in 2008 de vooruitgang op het gebied van de vermogensontwikkeling beperkt is gebleven; benadrukt dat de EU-lidstaten, met name in het licht van de illegale aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne en de dreiging voor de veiligheid in Europa, meer en krachtigere gemeenschappelijke inspanningen moeten leveren om aanvallers te ontmoedigen en Europese burgers en belangen te beschermen; 43. is van mening dat het EDF helaas nog steeds ondergefinancierd is maar toch de toegevoegde waarde van optreden op EU-niveau op het gebied van Europese defensie heeft aangetoond; verzoekt de Commissie haar voorstellen uit te breiden tot alle defensiegerelateerde gebieden van het EU-beleid, in coördinatie met de lidstaten; dringt aan op een verdere verhoging van de EDF-begroting met 1 miljard EUR, bovenop de overeengekomen 1,5 miljard EUR, als onderdeel van het STEP-voorstel; dringt erop aan dat de diverse initiatieven op het gebied van veiligheid en defensie, zoals CARD, EDF, Edirpa, ASAP, PESCO en militaire mobiliteit, zoveel mogelijk op elkaar worden afgestemd en gecoördineerd, om overlappingen te voorkomen, efficiënte overheidsinvesteringen te waarborgen en het tekort aan kritieke vermogens aan te pakken; 44. benadrukt dat de afhankelijkheid op het gebied van kritieke technologie en waardeketens moet worden verminderd om zo de technologische autonomie van de Unie te vergroten waardoor zij in staat zal zijn om op kritieke domeinen eigen technologieën te ontwikkelen, te produceren en te ontplooien; is ingenomen met de verordening kritieke grondstoffen, die met het oog op de beginselen van de Verklaring van Versailles en ter versterking van de veerkracht van toeleveringsketens voor de Europese defensie-industrieën van cruciaal belang is; benadrukt dat het bevorderen van gezamenlijke aanbestedingen op Europees niveau een logische aanvulling is op het EDF, omdat het de volledige cyclus van onderzoek en ontwikkeling tot aanbestedingen bestrijkt, wat niet alleen zorgt voor consolidatie van de vraag en daarmee voor verbetering van de interoperabiliteit van de strijdkrachten van de lidstaten, maar ook schaalvoordelen oplevert en uiteindelijk de Europese defensie sterker maakt; is van mening dat defensieproducten waar mogelijk binnen Europa moeten worden geassembleerd, wat de Europese industrie, met name kmo’s, ten goede zal komen; 45. benadrukt dat Edirpa en ASAP slechts een eerste stap vormen naar verbetering van de capaciteiten van de EDTIB om de lidstaten te voorzien van de benodigde producten en hoeveelheden en moeten worden aangevuld met verdere initiatieven, waaronder een strategie voor de Europese defensie-industrie (EDIS), die wordt gekoppeld aan het geplande langlopende en omvattende EDIP, waarvoor adequate financiering moet worden gewaarborgd alsook een effectief regelgevend kader gericht op het aanmoedigen van innovatie, het stimuleren van productie en het waarborgen van slimmere en efficiëntere overheidsinvesteringen; roept de EU-lidstaten in dit verband op hiervoor bij de geplande herziening van het MFK voldoende financiële middelen ter beschikking te stellen voor alle Europese instrumenten op defensiegebied; betreurt dat de Commissie nog steeds geen voorstel voor het EDIP heeft gedaan; dringt aan op een snelle en efficiënte tenuitvoerlegging van Edirpa en ASAP; staat volledig achter de voorgestelde oprichting van een gemeenschappelijk defensiefonds van 100 miljard EUR voor de onmiddellijke intensivering van de binnenlandse productie van wapens en munitie; 46. verzoekt de Commissie gebruik te maken van de deskundigheid van het Militair Comité van de Europese Unie (EUMC) bij de vaststelling van prioriteiten voor de defensie-industrie en het formuleren van defensie-initiatieven om te zorgen voor een coherent beleid op het gebied van de defensie-industrie; 47. verzoekt de lidstaten hun defensie-uitgaven blijvend te verhogen om recht te doen aan de huidige geopolitieke situatie en de ernstige bedreigingen voor de veiligheid van de Unie aan te pakken; roept de EU-lidstaten die lid zijn van de NAVO op hun militaire begrotingen te verhogen op basis van een beoordeling van hun eigen behoeften, en hieraan ten minste 2 % van het BBP te besteden, op een goed gecoördineerde en omvattende manier die schaalvoordelen en interoperabiliteit oplevert, mede gezien de sterke verhoging van de defensie-uitgaven door rivalen als Rusland en China, om tekorten te verhelpen en te voldoen aan de behoeften op alle gebieden die voortvloeien uit een instabielere veiligheidsorde en rekening houdend met de gevolgen van onderinvesteringen in het verleden en de oplopende inflatie voor de defensiebegrotingen; wijst op de cruciale rol van de EDTIB bij het uitrusten van de strijdkrachten van de lidstaten om hen in staat te stellen de Europese burgers en belangen te verdedigen; 48. onderstreept dat Europese strijdkrachten ernstige problemen ondervinden bij de aanwerving en het behouden van personeel; is van mening dat een analyse gemaakt moet worden van deze problemen en verzoekt de HV/VV daarom het EUMC opdracht te geven in alle EU-lidstaten gegevens te verzamelen en deze te analyseren om na te gaan welke maatregelen kunnen worden genomen om deze problemen op te lossen; wijst erop dat er alleen een werkelijke Europese defensie-unie tot stand kan worden gebracht als er sprake is van een gemeenschappelijke militaire cultuur en verzoekt de VV/HV daarom de Europese veiligheids- en defensieacademie opdracht te geven de opleidingsmodules voor militair personeel van de strijdkrachten van de lidstaten te moderniseren en uit te breiden; 49. wijst op het belang van PESCO voor de verbetering van de defensiecapaciteiten van de EU en is ingenomen met de vooruitgang die tot dusver dankzij projecten in het kader van het PESCO-initiatief is geboekt, zoals op het gebied van cyberdefensie, onbemande wapensystemen, medische diensten en chemische, biologische, radiologische en nucleaire bewaking, alsook met de verdere vooruitgang die bij projecten op alle militaire gebieden is geboekt, zoals blijkt uit het jaarlijkse verslag van het PESCO-secretariaat over de voortgang van de projecten; betreurt evenwel dat de lidstaten nog steeds niet ten volle gebruikmaken van het PESCO-kader en dat de uitvoering nog steeds ver achterblijft bij de verwachtingen; verzoekt de VV/HV en de lidstaten de projecten en de verwachte resultaten daarvan voortdurend en grondig te evalueren, waarbij ook de mogelijkheid moet worden overwogen om projecten die onvoldoende vooruitgang boeken samen te voegen, te hergroeperen of zelfs te beëindigen en de inspanningen te heroriënteren op een klein aantal prioritaire projecten die tot concrete acties moeten leiden, zoals vermeld in het strategisch kompas; betreurt ten zeerste dat het Parlement PESCO-projecten niet kan onderwerpen aan een degelijk toezicht; verzoekt de lidstaten om het Parlement op gezette tijden, tenminste twee maal per jaar, te voorzien van een beoordeling van de in het kader van PESCO geboekte vooruitgang; 50. verzoekt de Raad het project op te starten om een Europees Civiel Vredeskorps op te zetten waarin alle deskundigheid van institutionele en niet-institutionele actoren op het gebied van conflictpreventie, vreedzame conflictoplossing en verzoening wordt gebundeld om civiele crisisbeheersing door de EU geloofwaardiger, consistenter, doeltreffender, flexibeler en zichtbaarder te maken; Het strategisch kompas: “ANTICIPEREN en BEVEILIGEN” 51. benadrukt dat de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne deel uitmaakt van een bredere strategie om de op regels gebaseerde internationale orde te ondermijnen; dringt aan op versterking van de capaciteit van de EU om te reageren op hybride oorlogvoering, waaronder de monitoring van en reactie op activiteiten van Rusland en andere statelijke en niet-statelijke actoren die zich schuldig maken aan buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging waarbij onze belangen, waarden en veiligheid in het geding zijn, onder meer door desinformatie over de EU te verspreiden of door GVDB-missies en -operaties in strategische gebieden te ondermijnen; toont zich ernstig bezorgd over de gevaren die met AI gegenereerde desinformatie- en informatiemanipulatiecampagnes, waaronder het opzetten van nepwebsites en het verspreiden van nepbeelden, vormen voor democratische processen, met name in de aanloop naar verkiezingen; verzoekt de Commissie en de EDEO nauw samen te werken met de particuliere sector, het maatschappelijk middenveld en de academische en technische gemeenschap bij de bestrijding van deze kwaadwillige beïnvloedingscampagnes en de inzet van nieuwe technologieën als wapens tegen te gaan; 52. verzoekt in dit verband alle lidstaten en de kandidaat-lidstaten van de EU gevolg te geven aan de aanbevelingen uit de verslagen van het Parlement over buitenlandse inmenging in de democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (24) ; 53. wijst erop dat China een “onbeperkte vriendschap” met Rusland is aangegaan, die een aanzienlijke overdracht van technologie en militaire capaciteiten omvat, en de EU voor steeds meer veiligheidsproblemen stelt, vooral op cybergebied en op het gebied van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging; benadrukt dat de EU de veiligheid en integriteit van haar kritieke infrastructuur moet versterken, de technologische voorsprong van de EU in kritieke sectoren moet beschermen en bevorderen, mede door middel van maatregelen om het gebruik van leveranciers met een hoog risico te beperken of uit te sluiten, met name van actoren die banden hebben met de Chinese regering; 54. wijst erop dat afhankelijkheid van leveranciers van kritieke producten met digitale elementen die een hoog risico inhouden, een strategisch risico vormt dat op het niveau van de Unie moet worden aangepakt; wijst op de noodzaak om de procedures voor het screenen van directe buitenlandse investeringen verder te versterken met zorgvuldigheidsnormen om vast te stellen of er sprake is van betrokkenheid van overheden die strijdig zou kunnen zijn met de veiligheids- en defensiebelangen van de Unie en haar lidstaten, zoals vastgesteld in het GBVB-kader overeenkomstig titel V van het VEU, ten aanzien van investeerders in kritieke infrastructuur van de EU, zoals Europese havens en onderzeese kabels in de Oostzee, de Middellandse Zee en Noordelijke IJszee; benadrukt dat deze aanpak ook moet worden gehanteerd ten aanzien van kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten; is van mening dat aanvullende wetgeving nodig is om de veiligheid van de Europese ICT-toeleveringsketen doeltreffend te beschermen tegen leveranciers die een risico vormen en om bescherming te bieden tegen cyberdiefstal van intellectuele eigendom; dringt aan op het creëren van een Europees kader om de uitvoer van intellectuele eigendom en technologieën die van kritiek belang zijn voor de veiligheid en defensie van de Unie, waaronder goederen voor tweeërlei gebruik, gedetailleerd te regelen en hiervoor minimumnormen en -voorwaarden vast te stellen; 55. uit zijn bezorgdheid over het militaire spierballenvertoon van China in de Zuid-Chinese Zee, onder meer in de vorm van de aanleg van eilanden, intimidatie en riskante manoeuvres van de marine, kustwacht en maritieme milities, alsook over de aanhoudende militaire druk, aanvalsoefeningen, schendingen van het luchtruim en andere militaire “grijze zone”-acties, waaronder tegen Taiwan gerichte cyber- en desinformatiecampagnes; dringt aan op een omvangrijkere gecoördineerde maritieme aanwezigheid en op capaciteitsopbouw met de partners van de EU in de regio; roept China op alle activiteiten die de stabiliteit van de gehele regio in gevaar brengen en in breder verband de Europese veiligheid rechtstreeks aantasten, te staken; moedigt de lidstaten aan de frequentie van “vrijheid van scheepvaart”-operaties in de Straat van Taiwan op te voeren en de veiligheidsdialogen met Taiwan te intensiveren om China te doen afzien van verdere agressieve acties tegen het democratische eiland; benadrukt het belang van samenwerking met Taiwan om het land te helpen zijn expertise en technologische voorsprong in te zetten tegen de Chinese cyberdreigingen, ook met het oog op de regionale en Europese veiligheidsbelangen; is ingenomen met het recente akkoord tussen de leiders van China en de VS om de militaire communicatie op hoog niveau te hervatten; 56. merkt op dat een groot deel van de Afrikaanse infrastructuur, waaronder de communicatie-infrastructuur, door Chinese staatsbedrijven is gefinancierd en gebouwd; uit zijn bezorgdheid over het feit dat dit Chinese model zeer aantrekkelijk is voor veel landen die niet kunnen voldoen aan de EU-vereisten om toegang te krijgen tot gelijkwaardige financieringsniveaus, waardoor de Chinese invloed zich uitbreidt ten koste van EU-partnerschappen; is er in dit verband sterk van overtuigd dat de EU haar samenwerking met Afrikaanse partners verder moet versterken en zowel de zichtbaarheid als de tastbare voordelen van haar steun voor de lokale bevolking moet vergroten; pleit voor een toekomstgerichte veiligheidsstrategie van de EU ten aanzien van China, het Middellandse Zeegebied en Afrika; 57. dringt aan op meer vooruitgang bij de verdere verbetering van de EU-toolbox tegen hybride dreigingen, met name met betrekking tot activiteiten in verband met cyberaanvallen en buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, en pleit voor de herziening van de uitvoeringsrichtsnoeren van het EU-instrumentarium voor cyberdiplomatie; is ingenomen met de toezegging in het strategisch kompas en het nieuwe pact inzake het civiele GVDB om uiterlijk in 2024 de nodige capaciteiten ter beschikking te stellen om in het kader van GVDB-missies en -operaties te kunnen reageren op hybride aanvallen, met inbegrip van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging en cyberaanvallen, alsook om een coherente en duidelijke communicatiestrategie te ontwikkelen; herhaalt dat er dringend voor moet worden gezorgd dat alle GVDB-missies en -operaties beschikken over de deskundigheid en capaciteit op het gebied van veilige informatie- en communicatietechnologieën, zodat zij ter plaatse en op veilige wijze met alle EU-instellingen kunnen communiceren; is in dit verband ingenomen met de toezegging van de EDEO en de lidstaten om uiterlijk in 2025 een snel inzetbaar communicatie- en informatiesysteem te implementeren om het hoofdkwartier van de strijdkrachten en missies ter plaatse in staat te stellen op veilige wijze met Brussel te communiceren; wijst op de belangrijke rol die opkomende disruptieve technologieën, zoals kwantumcomputing en AI, in dit verband zullen spelen; verzoekt de EDEO en de Commissie hun samenwerking met andere missies en operaties van gelijkgestemde partners en organisaties bij de bestrijding van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging ter plaatse te intensiveren, mede in het kader van VN-vredesoperaties; 58. verzoekt de lidstaten en de EDEO hun strategie te verbeteren en concrete maatregelen te nemen om stelselmatig financiële en personele middelen, hulpmiddelen en opleidingen voor de bestrijding van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging op te nemen in alle GVDB-missies en -operaties ter ondersteuning van hun bredere mandaat in de ontvangende landen en ter vergroting van hun weerbaarheid tegen hybride dreigingen; dringt erop aan de zichtbaarheid van en de strategische communicatie over de voordelen, aanwezigheid en rol van de GVDB-missies te verbeteren; 59. verzoekt de lidstaten, de EDEO en de Commissie de oprichting te overwegen van een goed toegeruste, onafhankelijke structuur belast met het vaststellen, analyseren en documenteren van dreigingen in verband met buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging in de gehele EU om het situationeel bewustzijn te vergroten, de uitwisseling van inlichtingen over dreigingen te verbeteren en het vermogen om aanstichters van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging te identificeren en tegenmaatregelen te nemen verder te ontwikkelen; is van mening dat deze structuur kan dienen als een referentiepunt en gespecialiseerd kenniscentrum dat de uitwisseling van operationele informatie tussen de autoriteiten van de lidstaten, EU-instellingen en EU-agentschappen kan ondersteunen en bevorderen, alsook de uitwisseling van beste praktijken met gelijkgestemde partners wereldwijd mogelijk kan maken; wijst erop dat deze structuur de rol van de afdeling strategische communicatie van de EDEO en de taskforces daarvan als strategisch orgaan van de diplomatieke dienst van de EU moet verduidelijken en versterken, en overlapping van activiteiten moet voorkomen; 60. benadrukt dat de EU, om de toenemende dreigingen en de toename van het anti-Europese discours door derde landen in het directe nabuurschap van de EU te bestrijden, haar inspanningen moet opvoeren om samen met gelijkgestemde partners steun, opleiding en capaciteitsopbouw te bieden, onder meer met het oog op de bestrijding van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging; pleit voor een grotere weerbaarheid tegen desinformatie en ontwrichtende campagnes die bedoeld zijn om democratische processen te ondermijnen en verdeeldheid te zaaien, en moedigt kandidaat-lidstaten aan krachtige maatregelen te nemen om manipulatieve desinformatie, kwaadaardige propaganda en andere hybride bedreigingen aan te pakken; roept op tot het nemen van strategische en proactieve maatregelen om hybride dreigingen tegen te gaan en te voorkomen dat derden zich mengen in de politieke, verkiezings- en andere democratische processen van de toetredingslanden, met name wanneer het gaat om kwaadaardige handelingen die gericht zijn op het manipuleren van de publieke opinie en het ondermijnen van de Europese integratie; 61. veroordeelt de hybride oorlogsvoering door particuliere militaire organisaties en door staten gesteunde actoren, zoals de Wagnergroep en andere gewapende groepen, milities en gelieerde groeperingen, met als doel om in verschillende landen ter wereld invloed uit te oefenen; verzoekt de EDEO om met gelijkgestemde partners een initiatief in het leven te roepen ter bestrijding van kwaadwillende niet-statelijke en door staten gesteunde actoren, zoals de Wagnergroep; benadrukt dat de instrumenten van de EU ook tegenmaatregelen moeten omvatten zoals sancties tegen niet-EU-staten die particuliere militaire ondernemingen in kwetsbare regio’s financieren of met hen samenwerken; 62. veroordeelt agressieve acties, zoals de van tevoren geplande militaire aanval van Azerbeidzjan op Nagorno-Karabach; herinnert eraan dat deze aanval volgde op maanden van systematische uithongering en isolatie van de Armeniërs in Nagorno-Karabach door het blokkeren van de Lachin-corridor; benadrukt dat de Russische zogenaamde vredeshandhavers ter plaatse geen enkele actie hebben ondernomen om de blokkade te voorkomen of te beëindigen of de Azerbeidzjaanse militaire aanval op Nagorno-Karabach tegen te houden; veroordeelt de militaire steun die niet-EU-landen aan Azerbeidzjan hebben verstrekt; is ernstig bezorgd over de gevolgen voor de burgerbevolking, omdat er in feite sprake is van een etnische zuivering; herhaalt zijn standpunt dat de aanval van Azerbeidzjan niet zonder gevolgen kan blijven, en roept de EU op sancties te treffen tegen de Azerbeidzjaanse autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de schendingen van het staakt-het-vuren, en het memorandum van overeenstemming inzake energie op te schorten; verzoekt de EU de onderhandelingen voor een nieuwe partnerschapsovereenkomst met Azerbeidzjan op te schorten naar aanleiding van de recente gebeurtenissen en de dramatische mensenrechtensituatie in het land; 63. is ingenomen met de oprichting van de civiele missie van de Europese Unie in Armenië (EUMA), die tot doel heeft de veiligheid in de regio te helpen vergroten door bij te dragen tot het verminderen van het aantal incidenten in conflict- en grensgebieden in Armenië, het risiconiveau voor de bevolking in deze gebieden te verminderen en aldus bij te dragen tot de normalisering van de betrekkingen tussen Armenië en Azerbeidzjan, en tegelijkertijd de zichtbaarheid van de EU in de regio te vergroten; is ingenomen met de instemming van de Raad om de observatiecapaciteit van de missie te versterken door de aanwezigheid ter plaatse te vergroten; verzoekt de Raad de looptijd ervan met vijf jaar te verlengen en het geografische bereik ervan te verruimen, mogelijk tot aan de Armeens-Turkse grens; 64. verzoekt de EDEO zich voor te bereiden op het verlenen van de nodige technische bijstand aan Armenië via de EPF, zodat Armenië zijn huidige militaire allianties kan heroverwegen, aangezien dit de weerbaarheid van Armenië zou versterken met het oog op het waarborgen van de veiligheid, onafhankelijkheid en soevereiniteit en zou leiden tot een uitgebreidere en intensievere samenwerking tussen de partijen op defensiegebied; is ingenomen met het besluit van Armenië om zich aan te sluiten bij het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof; verzoekt de EDEO de EUMA-verslagen over de situatie ter plaatse in vertrouwelijk formaat te doen toekomen aan de Commissie buitenlandse zaken (AFET) en de Subcommissie veiligheid en defensie (SEDE); 65. verzoekt de Raad zo nodig gerichte en individuele sancties op te leggen aan degenen die verantwoordelijk zijn voor de agressieve acties, met inbegrip van maar niet beperkt tot de politieke en militaire entourage van president Aliev, en de invoer van olie en gas uit Azerbeidzjan op te schorten indien Azerbeidzjan zich opnieuw schuldig maakt aan militaire agressie tegen de Armeense territoriale integriteit; 66. is verheugd over de inzet van de GVDB-partnerschapsmissie van de EU in de Republiek Moldavië (EUPM Moldavië), de eerste civiele GVDB-missie ooit die tot doel heeft de veerkracht van de veiligheidssector van Moldavië op het gebied van crisisbeheersing en de bestrijding van hybride dreigingen te versterken; onderstreept het belang van deze innovatieve GVDB-missie en roept de lidstaten op de nodige deskundigheid en capaciteiten ter beschikking te stellen om de missie in staat te stellen Moldavië te helpen het hoofd te bieden aan de hybride oorlogsvoering door Rusland; verzoekt de EDEO te bekijken of in andere kandidaat-lidstaten, met de EU geassocieerde landen en partnerlanden vergelijkbare missies kunnen worden opgezet om hun weerbaarheid tegen hybride dreigingen, waaronder cyberdreigingen en buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, te vergroten; 67. geeft nogmaals aan dat de EU de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de Republiek Moldavië steunt, alsook de inspanningen in het kader van het 5+2-onderhandelingsproces om te komen tot een vreedzame, duurzame, alomvattende politieke regeling van het Transnistrische conflict, op basis van eerbiediging van de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de Republiek Moldavië binnen haar internationaal erkende grenzen, met een speciale status voor Transnistrië die de bescherming van de mensenrechten ook moet waarborgen in de gebieden die momenteel niet onder controle staan van de grondwettelijke autoriteiten; uit zijn bezorgdheid over het feit dat Transnistrië nog steeds een toevluchtsoord is voor mensensmokkelaars en criminele organisaties, maar wijst erop dat de missie van de EU voor bijstandverlening inzake grensbeheer aan Moldavië en Oekraïne (EUBAM) een belangrijke rol speelt bij de heropening van het goederenvervoer per spoor door Transnistrië en meerdere smokkeloperaties heeft verhinderd; 68. is ingenomen met het besluit van de Raad van 4 mei 2023 om 40 miljoen EUR uit de EPF vrij te maken voor steun aan de strijdkrachten van de Republiek Moldavië, en 30 miljoen EUR voor steun aan de Georgische strijdkrachten; benadrukt dat de steun aan deze partnerlanden verder moet worden verhoogd, overeenkomstig hun behoeften; 69. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over de illegale bezetting van de Georgische regio’s Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië door de Russische Federatie en wijst erop dat de Russische Federatie haar illegale bezetting van en effectieve controle over de bezette gebieden van Georgië voortzet door middel van haar militaire aanwezigheid, het plaatsen van prikkeldraadversperringen en andere kunstmatige barrières langs de grens van het bezette gebied, het op grote schaal onrechtmatig gevangennemen en ontvoeren van Georgische burgers en andere mensenrechtenschendingen ter plaatse; is sterk gekant tegen de plannen van Rusland om een permanente marinebasis te bouwen in de haven van Otsjamtsjire aan de Zwarte Zee in de bezette regio Abchazië, en roept de internationale gemeenschap op alle inspanningen te ondersteunen om deze grove schending van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië te bestraffen; roept de Russische Federatie op haar internationale verplichtingen uit hoofde van het door middel van bemiddeling door de EU tot stand gebrachte staakt-het-vuren-akkoord van 12 augustus 2008 na te komen, met name de verplichting om al haar militaire en veiligheidspersoneel uit de bezette gebieden van Georgië terug te trekken, om de vestiging van internationale veiligheidsmechanismen in die gebieden toe te staan, en om de waarnemingsmissie van de EU (EUMM) overeenkomstig haar mandaat onbelemmerde toegang tot het gehele grondgebied van Georgië te geven; verzoekt de EU opnieuw zich te blijven inzetten voor de vreedzame oplossing van het conflict tussen Rusland en Georgië en hiertoe gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten, waaronder de speciale vertegenwoordiger voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië, de internationale besprekingen in Genève, de mechanismen voor preventie van en respons bij incidenten, de EUMM en het beleid van niet-erkenning en betrokkenheid; is ingenomen met de bijstand die de EU in het kader van de EPF aan Georgië verleent en verzoekt de EU de samenwerking met Georgië op het vlak van veiligheid te intensiveren op alle prioritaire gebieden die in het strategisch kompas worden genoemd, met name het versterken van de veerkracht van de veiligheidssector van Georgië op het gebied van crisisbeheer, het bestrijden van hybride dreigingen en het moderniseren van de defensievermogens; 70. is ingenomen met de verlenging van het mandaat en onderstreept het belang van het werk van EUFOR Althea in Bosnië en Herzegovina (BiH) op het gebied van training en ondersteuning van de strijdkrachten van BiH; verwelkomt in dat verband de samenwerkings- en trainingsovereenkomst voor 2023 die de strijdkrachten van BiH en EUFOR hebben gesloten; roept BiH op zich in te zetten voor de vorming van multi-etnische eenheden binnen zijn strijdkrachten; herinnert aan de toezegging van de EU om de opbouw van de defensievermogens van BiH te steunen, met name via de 20 miljoen EUR uit de EPF die hiervoor tot dusver zijn toegewezen; steunt de verlenging door de VN-Veiligheidsraad van het mandaat van EUFOR Althea als een stabiele en bewezen missie; veroordeelt ten stelligste alle retoriek die bedoeld is om verdeeldheid te zaaien en/of een afscheiding te bewerkstelligen, waardoor de kwetsbaarheid van het land verder toeneemt, en benadrukt dat de status van kandidaat-lidstaat voor de gekozen vertegenwoordigers van BiH een kans biedt en een verplichting inhoudt aan de verwachtingen van de burgers te voldoen en het dagelijks leven van de gewone burgers in concrete zin te verbeteren; roept op tot verdere versterking van EUFOR Althea, met name door meer troepen en materieel in te zetten en daarnaast door een geloofwaardige aanwezigheid in het district Brčko te verwezenlijken; 71. is verheugd dat de meeste landen van de Westelijke Balkan, met Servië als belangrijkste uitzondering, hun beleid in hoge mate hebben afgestemd op het GBVB; dringt aan op een volwaardige deelname van de landen van de Westelijke Balkan aan de EU-initiatieven voor de gezamenlijke ontwikkeling en aankoop van militair materieel; dringt aan op het sluiten van bestuurlijke regelingen tussen het EDA en de landen van de Westelijke Balkan die nog niet zover zijn; staat positief tegenover de blijvende aanwezigheid van de Kosovo Force (KFOR) in Kosovo en roept de rechtsstaatmissie van de EU in Kosovo (EULEX) op nauwer met KFOR samen te werken om te voorkomen dat criminele bendes, paramilitaire groeperingen en andere ontwrichtende krachten Kosovo destabiliseren; 72. erkent het recht van Israël op zelfverdediging zoals verankerd in en afgebakend door het internationaal recht, en benadrukt dat het land daarom volledig in lijn met het internationaal humanitair recht moet handelen; wijst er nogmaals op dat de EU het werk van het Internationaal Strafhof volledig steunt; acht het van belang dat onderscheid wordt gemaakt tussen het Palestijnse volk en zijn legitieme aspiraties enerzijds en de terreurorganisatie Hamas en haar terreurdaden anderzijds; dringt aan op het openstellen van corridors voor het verlenen van humanitaire hulp aan burgers in de Gazastrook, en dringt erop aan dat deze permanent open gehouden worden; spreekt nogmaals zijn uitdrukkelijke steun uit voor een via onderhandelingen tot stand gekomen tweestatenoplossing op basis van de grenzen van 1967, met twee soevereine, democratische staten die in vrede en veiligheid naast elkaar leven, met Jeruzalem als hoofdstad van beide staten, en met volledige eerbiediging van het internationaal recht; dringt aan op een grondig onderzoek naar de rol van Iran, Qatar en Rusland bij de financiering en ondersteuning van terrorisme in de regio; is het volstrekt oneens met en spreekt zijn teleurstelling uit over recente verklaringen van de president van Turkije, waarin hij ten onrechte beweerde dat Hamas geen terroristische organisatie is; 73. steunt de lopende werkzaamheden van de politie- en rechtsstaatmissie van de EU voor de bezette Palestijnse gebieden (EUPOL COPPS) en de missie van de EU voor bijstandverlening op het gebied van grensbeheer in Rafah, die de Palestijnse autoriteiten ondersteunen bij de hervorming van de veiligheids- en justitiële sector en bij het geïntegreerde grensbeheer; spreekt zijn waardering uit voor de functionarissen en medewerkers van de missies, die onder uiterst moeilijke omstandigheden hun werk blijven doen; roept de EDEO en de lidstaten op de mandaten van de twee missies te herzien en hun rol verder te versterken in het licht van de huidige situatie en de unieke positie waarin zij verkeren, die hen in staat stelt zowel met de staat Israël als met de Palestijnse Autoriteit een dialoog te voeren, met als doel de vredesinspanningen van de EU te versterken; 74. is ingenomen met de gezamenlijke mededeling over het EU-beleid inzake cyberdefensie en roept de lidstaten op zich te blijven inzetten voor en uitvoering te geven aan de ambitieuze maar realistische reeks maatregelen die de Commissie voorstelt, waaronder het voorstel voor een wet inzake cybersolidariteit om de lidstaten beter in staat te stellen dreigingen en incidenten op het gebied van cyberbeveiliging in de EU op te sporen en daarop te reageren, maar ook om de informatie-uitwisseling te verbeteren en het vergaren van inlichtingen van hoge kwaliteit te ondersteunen, en daarnaast gespecialiseerde platforms op te richten, met waarborging van afdoende middelen en financiering; merkt op dat de onderlinge samenwerking tussen de EU-lidstaten en met bondgenoten en partners overal ter wereld essentieel is voor de cyberveiligheid in Europa; maant tot behoedzaamheid bij het delen van gegevens, die alleen beschikbaar mogen zijn voor partners die dezelfde waarden huldigen, en wijst erop dat het gegevensbeheer en de gegevensinfrastructuur moeten worden toevertrouwd aan betrouwbare bedrijven en dienstverleners; merkt in dit verband op dat het gebruik van Huawei-technologie bij de ontwikkeling van 5G de cyberveerkracht van de EU ernstig ondermijnt; 75. dringt aan op versterking van de veerkracht en de capaciteiten van de EU-instellingen in de strijd tegen cyberaanvallen, omdat het hier gaat om een ernstig veiligheidsprobleem, met name in de aanloop naar de EU-verkiezingen; 76. verzoekt de Unie doeltreffende maatregelen te nemen om Europese kritieke infrastructuur, waardevolle toeleveringsketens en democratische instellingen te beschermen tegen hybride dreigingen; verzoekt de EU doeltreffende controle- en bewakingssystemen in te voeren voor kritieke infrastructuur zoals pijpleidingen en glasvezelkabels, om aanvallen te voorkomen en snel te detecteren; 77. is tevreden met de bevindingen en het hoge ambitieniveau van de aanbevelingen in de nieuwe EU-ruimtestrategie voor veiligheid en defensie; beschouwt een veilige, beveiligde en autonome toegang tot de ruimte als een kritiek aspect van de veiligheid en defensie van de EU, hetgeen ook is gebleken in het kader van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; is in dit verband ingenomen met het in de strategie opgenomen voorstel om jaarlijks een vertrouwelijke analyse van het landschap van ruimtedreigingen op te stellen; 78. wijst erop dat het delen van inlichtingen en het uitwisselen van informatie tussen de lidstaten en de EU-instellingen, waaronder het Parlement, moet worden verbeterd om het situationeel bewustzijn te vergroten, beter te kunnen anticiperen, collectieve veiligheidsdreigingen aan te pakken en de beleidsvorming beter te kunnen onderbouwen; benadrukt dat de veiligheidsprotocollen van de diensten die zich bezighouden met inlichtingen en/of gevoelige informatie in de EU moeten worden verbeterd; verzoekt de VV/HV en de lidstaten de gezamenlijke capaciteit op het gebied van inlichtingenanalyse (SIAC) en het Satellietcentrum van de Europese Unie (SatCen) te versterken; dringt nogmaals aan op de inzet van inlichtingencapaciteit bij alle GVDB-missies en -operaties, om de informatievoorziening aan het Inlichtingen- en situatiecentrum van de EU (EU-Intcen), de EUMS en het CPCC te waarborgen; benadrukt dat veilige communicatie van groot belang is voor het verkrijgen van betrouwbare inlichtingen en is ingenomen met de inspanningen om de veiligheidsregels en -voorschriften in dit verband te stroomlijnen, teneinde de informatie, infrastructuur en communicatiesystemen beter te beschermen tegen buitenlandse inmenging en aanvallen; roept de lidstaten op EU-Intcen te versterken als doeltreffend orgaan voor het delen van inlichtingen, zodat inlichtingen veilig kunnen worden uitgewisseld, een gemeenschappelijke strategische cultuur kan worden geformuleerd en strategische informatie kan worden verstrekt om beter te kunnen anticiperen en reageren op crises binnen en buiten de EU; Het strategisch kompas: “SAMENWERKEN MET PARTNERS” 79. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de problematische en ernstige situatie in de Sahel na diverse staatsgrepen, bijvoorbeeld in Niger, Mali en Burkina Faso, maar ook in Sudan; betreurt de militaire staatsgreep van 26 juli 2023 in Niger en dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van president Mohamed Bazoum, zijn gezin en iedereen die willekeurig wordt vastgehouden, en roept op tot intrekking van de aanklachten tegen hem; verlangt dat de democratisch gekozen president Bazoum onmiddellijk opnieuw wordt geïnstalleerd en dat de grondwettelijke orde wordt hersteld; 80. wijst erop dat de stabiliteit van de Sahel rechtstreekse gevolgen heeft voor de veiligheid en stabiliteit van Europa; benadrukt dat de EU en haar lidstaten hun beleid ten aanzien van de strategische regio van de Sahel opnieuw moeten evalueren en lering moeten trekken uit de fouten die in het verleden zijn gemaakt, met name in verband met Rusland, maar wijst er daarnaast op dat bij dit beleid een holistische benadering moet worden gehanteerd met betrekking tot de sociaal-economische ontwikkeling van de regio op lange termijn; is in dit verband van mening dat de Afrikaanse partners van voldoende middelen moeten worden voorzien; verzoekt de EDEO en de lidstaten in hun veiligheidsbeleid rekening te houden met regionale en lokale aspecten, onder meer door waar mogelijk een dialoog aan te gaan met de plaatselijke bevolking, het maatschappelijk middenveld en democratisch verkozen autoriteiten en regionale organisaties, en zich te houden aan het beginsel van “Afrikaanse oplossingen voor Afrikaanse problemen”; beseft dat het hoofddoel van de verschillende internationale missies, namelijk duurzame vrede in de regio, nog niet is bereikt; neemt kennis van de aankondiging van de VV/HV dat de EU-strategie voor de Sahel zal worden herzien; dringt erop aan deze herziening zo snel mogelijk uit te voeren en de status van de GVDB-missies in de regio verder te versterken; 81. spreekt zijn krachtige steun uit voor de door Ecowas en de Afrikaanse Unie genomen besluiten als reactie op de staatsgrepen en verzoekt lidstaten en de EDEO te onderzoeken hoe zij deze organisaties waar mogelijk doeltreffend bijstand kunnen verlenen bij hun inspanningen; 82. veroordeelt de aanwezigheid van particuliere militaire organisaties en/of door overheden gefinancierde huurlingenlegers zoals de Wagnergroep en het Afrikakorps, die een destabiliserende rol in de Sahel hebben gespeeld en verschillende repressieve regimes hebben gesteund, in een poging de invloed van de Russische Federatie in Afrika te vergroten; is van mening dat staatsgrepen altijd het gevolg zijn van verschillende, multidimensionale factoren die niet in elk land hetzelfde zijn en daarom zorgvuldig moeten worden beoordeeld; is niettemin ontzet over de sterk anti-Europese sentimenten in bepaalde landen en roept de lidstaten en de EDEO op om de rechtstreekse contacten met de lokale bevolking en de nationale autoriteiten te intensiveren en om te streven naar een gerichtere strategische communicatie in lokale talen om het negatieve beeld waar nodig bij te stellen en om waar nodig het koloniale verleden zonder schroom onder ogen te zien; 83. spoort de EDEO aan voort te bouwen op de vooruitgang die de militaire opleidingsmissie van de Europese Unie in Mozambique (EUTM Mozambique) reeds heeft geboekt bij de aanpak van de terreurdreiging in Cabo Delgado en bij het opleiden van Mozambikaanse troepen ter plaatse; maakt zich nog steeds zorgen over het gevaar dat deze dreiging zich verder verspreidt in de regio; roept op tot onmiddellijke actie om de levering van niet-dodelijke uitrusting te versnellen; 84. benadrukt dat drie van de vijf trainingsmissies (EUTM) en militaire partnerschapsmissies (EUMPM) van de EU in Afrika, met name die in de Centraal-Afrikaanse Republiek, Mali en Niger, momenteel aanzienlijk zijn vertraagd of officieel zijn opgeschort; wijst er eveneens op dat bepaalde civiele missies die assistentie verlenen aan binnenlandse veiligheidstroepen, stil liggen (EUCAP Sahel Mali), gebrekkig functioneren (EUAM CAR) of zich terugtrekken (EUCAP Sahel Niger); wijst erop dat het dringend noodzakelijk is dat het ingezette personeel toegang heeft tot instrumenten, training, uitrusting en middelen waarmee zij informatie en inlichtingen kunnen verstrekken aan de EU en haar lidstaten; is van mening dat het concept van ondersteuning essentieel blijft in trainingsmissies, met als doel Europese adviesverleners in staat te stellen ter plaatse zo nauwkeurig mogelijk na te gaan of de trainingsprogramma’s correct zijn uitgevoerd en overeenstemmen met de operationele behoeften van de plaatselijke strijdkrachten; 85. verzoekt de EDEO en de lidstaten om het mandaat van alle GVDB-missies in Afrika grondig te evalueren, en mandaten in voorkomend geval te beëindigen, teneinde voor elke missie haalbare doelstellingen en mijlpalen vast te stellen, daarbij rekening houdend met de huidige politieke context, en na te gaan of deze missies kunnen worden aangepast met het oog op een nieuwe multidimensionale en op maat gesneden EU-strategie in de Sahel en Afrika, als onderdeel van haar geïntegreerde aanpak; 86. is ingenomen met de lancering van het veiligheids- en defensie-initiatief van de EU ter ondersteuning van de West-Afrikaanse landen in de Golf van Guinee, voor een aanvankelijke duur van twee jaar, in nauwe afstemming met Ivoorkust, Ghana, Togo en Benin; 87. betreurt dat een groot aantal Afrikaanse landen nog altijd niet bereid is een resolutie van de Algemene Vergadering van de VN te steunen waarin Rusland wordt veroordeeld, de territoriale integriteit van Oekraïne wordt erkend en tot vrede wordt opgeroepen; 88. juicht de actualisering van de maritieme strategie van de EU en het bijbehorende actieplan toe, evenals de toezegging om de rol van de Unie als verstrekker van veiligheid in internationale wateren te versterken; is ingenomen met het feit dat de herziene strategie ook de versterking van de lopende marineoperaties van de EU omvat; juicht toe dat in de herziene versie wordt voorgesteld na te gaan of er nieuwe maritieme gebieden van belang zijn waar uitvoering kan worden gegeven aan het CMP-concept op basis van de ervaring die is opgedaan in de Golf van Guinee en in het noordwestelijk deel van de Indische Oceaan; roept de lidstaten op actief deel te nemen aan deze initiatieven en hun militaire capaciteiten op zee te versterken om de aanwezigheid en zichtbaarheid van de EU in het Middellandse Zeegebied, de Zwarte Zee, de Atlantische Oceaan, de Indische en Stille Oceaan en elders in de wereld te vergroten en bedreigingen en uitdagingen in de Oostzee doeltreffend aan te pakken; 89. benadrukt dat de veiligheid van het Zwarte Zeegebied moet worden gewaarborgd door steun te verlenen bij het ontmijnen van de Oekraïense zeewateren en dat de lidstaten moeten worden aangemoedigd om in dit verband trainingen aan te bieden, met de nadruk op de ontwikkeling van capaciteiten voor het opruimen van mijnen op zee en de bescherming van kritieke infrastructuur op de zeebodem; onderstreept het feit dat soortgelijke technologie moet worden getest en ingezet in andere Europese zeeën waar het probleem van niet-geëxplodeerde oorlogsmunitie en chemische wapens die in de vorige eeuw zijn gedumpt al een bedreiging vormt voor de veiligheid, het milieu, de gezondheid en de economie, zoals in de Oostzee, de Adriatische Zee en de Noordzee; roept de Commissie op meer financiering beschikbaar te stellen om deze steeds hand over hand toenemende uitdaging het hoofd te bieden; 90. benadrukt dat de EU, gezien de toenemende geopolitieke spanningen op zee, de vrijheid van scheepvaart, de veiligheid van scheepvaartverbindingen en van haar schepen en bemanningen, offshore-infrastructuur en de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij moet waarborgen en ervoor moet zorgen dat haar externe zeegrenzen doeltreffend worden bewaakt om illegale activiteiten te voorkomen; benadrukt de noodzaak om de samenwerking tussen de EU en de NAVO op het gebied van maritieme veiligheid te intensiveren om alle kwesties van wederzijds belang op dit gebied te kunnen aanpakken; 91. wijst erop dat de EU, gezien de toenemende geopolitieke spanningen op zee, ervoor moet zorgen dat haar maritieme buitengrenzen op doeltreffende wijze worden bewaakt om illegale activiteiten doeltreffend te kunnen bestrijden; betreurt dat ondanks het feit dat de EU op 11 november 2019 een kader van beperkende maatregelen heeft vastgesteld als reactie op de illegale booractiviteiten van Turkije in het oostelijke deel van de Middellandse Zee, deze activiteiten zijn voortgezet; 92. is ingenomen met het feit dat Turkije in de Algemene Vergadering van de VN voor de veroordeling van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne heeft gestemd en de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne is toegedaan, maar betreurt tevens dat het omzeilen van de EU-sancties door Turkije de doeltreffendheid daarvan ondermijnt; verzoekt de Commissie om dit te onderzoeken; herhaalt zijn oproep aan Turkije om zich aan te sluiten bij de EU-sancties tegen Rusland; 93. erkent dat Turkije een land van strategisch belang is, maar betreurt de standpunten en het beleid van het land op bepaalde gebieden die voor de EU en haar buurlanden van belang zijn en die een bedreiging vormen voor de vrede, de veiligheid en de stabiliteit in de regio; veroordeelt ten stelligste de illegale activiteiten van Turkije op Cyprus, zoals de aanhoudende schending van de resoluties 550 (1984) en 789 (1992) van de VN-Veiligheidsraad, waarin Turkije wordt opgeroepen het gebied Varosha over te dragen aan de wettige bewoners onder tijdelijk bestuur van de VN, en de recente aanvallen op VN-vredeshandhavers in de bufferzone bij het dorp Pyla/Pile dat van beide gemeenschappen deel uitmaakt; spreekt zijn afkeuring uit over de oproep van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan aan de internationale gemeenschap om de separatistische entiteit in het bezette Cyprus te erkennen, waarmee hij afstand neemt van de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad waarin wordt opgeroepen tot een federatie die beide gemeenschappen omvat en uit twee zones bestaat, met één internationale rechtspersoonlijkheid, één soevereiniteit, één staatsburgerschap en politieke gelijkheid, en die ook het EU-acquis respecteert; 94. betreurt dat Turkije, ondanks inspanningen om de situatie te de-escaleren, doorgaat met zijn unilaterale provocerende acties en weigert zich te houden aan de resolutie van de VN-Veiligheidsraad over het wapenembargo tegen Libië met betrekking tot operatie IRINI, waardoor het internationaal recht, met inbegrip van UNCLOS, en de soevereine rechten van EU-lidstaten, met name Griekenland en Cyprus, in het oostelijke Middellandse Zeegebied worden geschonden; is ingenomen met de recente gezamenlijke verklaring van de leiders van Turkije en Griekenland over het nastreven van goede nabuurschapsbetrekkingen, het openstellen van de communicatie, het verminderen van de spanningen door militair vertrouwen op te bouwen, het bevorderen van de handel en het oplossen van problemen in de Egeïsche Zee; merkt op dat Turkije steeds vaker aanwezig is in gebieden waar de EU belangrijke veiligheidsbelangen en GVDB-missies heeft, en roept Turkije op de belangen en missies van de EU in deze gebieden niet te ondermijnen; spreekt nogmaals zijn veroordeling uit over de ondertekening van de memoranda van overeenstemming tussen Turkije en Libië over alomvattende veiligheids- en militaire samenwerking en over de afbakening van maritieme zones, die met elkaar samenhangen en een duidelijke schending van het internationaal recht, de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad en de soevereine rechten van de EU-lidstaten vormen; 95. wijst erop dat er dringend aanzienlijk meer moet worden geïnvesteerd in regionale en mondiale wapenbeheersing, non-proliferatie en ontwapening. waarbij een multilaterale aanpak gehanteerd moet worden; benadrukt dat de wapenexport op nationaal en Europees niveau transparanter moet worden en dat het beleid op dit gebied meer op één lijn moet worden gebracht; verzoekt de lidstaten zich volledig te houden aan Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie, zoals gewijzigd bij Besluit (GBVB)2019/1560 van de Raad; is zich bewust van het feit dat de lidstaten hun beleid inzake overheidsopdrachten op defensiegebied zelf mogen bepalen; 96. bevestigt nogmaals zich volledig te scharen achter de inzet van de EU en haar lidstaten voor het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens, dat de hoeksteen vormt van het beleid inzake de niet-verspreiding van kernwapens en nucleaire ontwapening; benadrukt dat de EU een krachtige en constructieve rol moet spelen bij de ontwikkeling en versterking van wereldwijde, op regels gebaseerde inspanningen op het gebied van de niet-verspreiding van kernwapens, wapenbeheersing en ontwapening; 97. benadrukt dat de EU haar vermogens om de soevereiniteit van alle lidstaten te beschermen verder moet ontwikkelen, maar ook moet werken aan een langetermijnbeleid waarbij de EU een grotere verantwoordelijkheid voor haar defensie op zich neemt en tegelijkertijd haar veiligheidssamenwerking met de NAVO en gelijkgestemde partners overal ter wereld intensiveert; is verheugd over de oprichting van het Schuman Forum for Security and Defence (Schumanforum voor veiligheid en defensie) als platform voor uitwisseling tussen partners op basis van gelijkheid en gedeelde waarden; 98. benadrukt in de krachtigste bewoordingen het belang van het bondgenootschap tussen de EU en de VS, dat gebaseerd is op de gedeelde waarden van democratie, vrijheid en de rechtsstaat; waardeert de grote inzet en betrokkenheid van de Verenigde Staten bij de territoriale verdediging van Europa, met name in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, die een bedreiging vormt voor het hele continent; is zeer verheugd over het feit dat het partnerschap met de Verenigde Staten is geïntensiveerd, met name door de ondertekening van een administratieve regeling tussen het EDA en het ministerie van Defensie van de Verenigde Staten in april 2023 en de dialogen tussen de EU en de VS over veiligheid en defensie, alsook over China; roept de EU op actief te blijven samenwerken met de VS in het kader van de strategische dialoog tussen de EU en de VS over veiligheid en defensie, bijvoorbeeld op het gebied van wederzijdse veiligheids- en defensie-initiatieven, ontwapening en non-proliferatie, de impact van ontwrichtende technologieën, klimaatverandering, hybride dreigingen, cyberdefensie, militaire mobiliteit, crisisbeheer en betrekkingen met strategische concurrenten; 99. wijst op het belang van nauwere samenwerking bij de productie en aankoop van defensieproducten, onder meer door het bieden van gelijke markttoegang voor de defensie-industrie van beide partners; is in dit verband ingenomen met de inspanningen van de EU om haar eigen defensiecapaciteit te verbeteren en meer verantwoordelijkheid te nemen voor haar eigen defensie; 100. dringt opnieuw aan op geïnstitutionaliseerde samenwerking met het Verenigd Koninkrijk op het gebied van veiligheid en defensie, onder meer in de vorm van nauwere samenwerking op het gebied van informatie-uitwisseling, militaire mobiliteit, wederzijdse veiligheids- en defensie-initiatieven, crisisbeheersing, cyberbeveiliging, hybride dreigingen, buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging en de betrekkingen met gemeenschappelijke strategische concurrenten; spoort het Verenigd Koninkrijk aan serieus met de EU samen te werken op het gebied van urgente strategische uitdagingen; spoort de VV/HV ertoe aan het Verenigd Koninkrijk uit te nodigen voor informele vergaderingen van de Raad Buitenlandse Zaken (met de ministers van Defensie) om van gedachten te wisselen over kwesties van gemeenschappelijk belang, met volledige eerbiediging van de autonomie van de EU op het gebied van besluitvorming; 101. onderstreept het belang van partnerschappen, als onderdeel van het strategisch kompas, voor de versterking van de samenwerking tussen de EU en haar bondgenoten en partners overal ter wereld, teneinde tegenwicht te bieden aan buitenlandse strategieën die erop gericht zijn de EU te ondermijnen en de internationale op regels gebaseerde orde te destabiliseren; is ingenomen met de langverwachte derde gezamenlijke verklaring over de samenwerking tussen de EU en de NAVO, waarin wordt bevestigd dat de EU en de NAVO essentiële partners zijn die gemeenschappelijke waarden en strategische belangen delen en die elkaar aanvullen om ervoor te zorgen dat de NAVO-bondgenoten baat hebben bij een sterke Europese pijler binnen de NAVO; dringt in het bijzonder aan op synergie en samenhang tussen de strategische visie van de NAVO en het strategisch kompas van de EU, met name bij het reageren op Russische agressie, militaire mobiliteit, hybride en cyberoorlogvoering, met inbegrip van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, mondiale maritieme veiligheid, de strijd tegen traditionele bedreigingen, zoals terrorisme, en het verlenen van steun aan partners; 102. verwelkomt de toetreding van Finland tot de NAVO; betreurt ten zeerste dat de ratificatie van de toetreding van Zweden tot de NAVO vertraging heeft opgelopen; laakt in dit verband verdere pogingen om de democratische vrijheden in de EU-lidstaten te ondermijnen door het verlenen van toestemming voor de toetreding van Zweden tot de NAVO te gebruiken als drukmiddel; is in dit verband ingenomen met het lang uitgestelde besluit van Turkije en Hongarije om de toetreding van Zweden tot de NAVO goed te keuren; dringt er bij de Turkse autoriteiten op aan hun belofte gestand te doen om zich binnen de NAVO constructiever op te stellen, met name in het oostelijke Middellandse Zeegebied; 103. is ingenomen met de gezamenlijke mededeling over een Actieplan voor militaire mobiliteit 2.0 als een belangrijke bijdrage aan de versterking van de Europese veiligheid, zoals aangegeven in het strategisch kompas; wijst op de versnelde goedkeuring van vervoersinfrastructuurprojecten voor tweeërlei gebruik na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; herhaalt dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om de projectcyclus de komende jaren voort te zetten; 104. benadrukt dat het belangrijk is veiligheids- en defensiedialogen te ontwikkelen met partners overal ter wereld, met name in de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap, maar ook met belangrijke partners in strategische maritieme gebieden, zoals de zuidelijke buurlanden en de Indo-Pacifische regio, van de oostkust van Afrika tot het zuidelijke deel van de Stille Oceaan en van het noordpoolgebied tot het Verre Oosten; dringt aan op intensivering van de samenwerking op militair en veiligheidsgebied met de landen in de onmiddellijke Europese nabuurschap door de versterking van de veiligheidsdimensie en de verdieping van de dialoog over het veiligheids- en defensiebeleid; roept opnieuw op tot intensievere samenwerking op veiligheidsgebied met internationale organisaties, zoals - maar niet beperkt tot - de VN, de AU en vredesmissies van deze organisaties in conflictgebieden, en de OVSE; 105. wijst erop dat het Noordpoolgebied van groot strategisch en geopolitiek belang is vanwege nieuwe zeeroutes, de overvloed aan natuurlijke hulpbronnen en de mogelijkheden voor economische ontwikkeling als gevolg van de opwarming van de aarde, en daardoor in toenemende mate voorwerp is van conflicterende belangen; is verontrust over het feit dat autoritaire regimes, waaronder Rusland en China, steeds meer activiteiten ontplooien in en belangstelling hebben voor het Noordpoolgebied; wijst op het belang van blijvende veiligheid, stabiliteit en samenwerking in het Noordpoolgebied; wijst erop dat dit gebied gevrijwaard moet blijven van militaire spanningen en exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, en dat de rechten van inheemse volkeren moeten worden geëerbiedigd; is van mening dat het beleid inzake het noordpoolgebied van de Unie opgenomen moet worden in het GVDB en dat op dit gebied samengewerkt moet worden met de NAVO; dringt erop aan het Noordpoolgebied regelmatig ter sprake te brengen tijdens de vergaderingen van het Politiek en Veiligheidscomité en de Raad; 106. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over de talrijke raketproeven die Noord-Korea in 2023 heeft uitgevoerd; benadrukt de bijzondere verantwoordelijkheid van China en Rusland ten aanzien van Noord-Korea en roept hen op hun invloed aan te wenden om verdere escalatie te voorkomen; spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de recente ontmoeting tussen de leiders van Noord-Korea en Rusland; veroordeelt met klem dat Noord-Korea wapens en ballistische raketten aan Rusland heeft geleverd, die gebruikt worden in de aanvalsoorlog tegen Oekraïne, en merkt op dat Rusland, doordat het zijn militaire banden met Noord-Korea aanhaalt, in strijd handelt met de sancties en resoluties van de VN betreffende Noord-Korea; spreekt zijn krachtige veroordeling uit over het feit dat Iran drones en raketten aan Rusland heeft geleverd met het oog op de inzet daarvan in de aanvalsoorlog tegen Oekraïne, en onderstreept dat verdere internationale maatregelen ten aanzien van Iran nodig zijn, in nauwe samenwerking met onze partners; De rol van het Europees Parlement 107. roept op tot versterking van de parlementaire democratie en tot verbetering van de controle op partnerlanden buiten de EU door middel van parlementaire dialogen over veiligheids- en defensievraagstukken en door parlementaire weerbaarheid op te bouwen tegen hybride dreigingen, waaronder die op cybergebied en op het gebied van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging; 108. merkt op dat de recente verhoging van de uitgaven voor defensiebeleid en -programma’s op EU-niveau en in de lidstaten van groot belang is voor de Europese defensie en veiligheid, een logisch gevolg is van de recente ontwikkelingen op veiligheidsgebied en laat zien dat defensie zich ontwikkelt tot een echt EU-beleidsterrein; wijst erop dat in dit kader volledige parlementaire controle en verantwoordingsplicht gewaarborgd moeten worden om ervoor te zorgen dat de programma’s en beleidsmaatregelen op dit gebied op de meest doeltreffende wijze bijdragen aan de verwezenlijking van de strategische doelstellingen van de EU en aan de bescherming van de Europese veiligheids- en defensiebelangen; dringt in dit verband nogmaals aan op de vaststelling van gedelegeerde handelingen betreffende uit de EU-begroting gefinancierde werkprogramma’s voor de Europese defensie-industrie; roept nogmaals met klem op tot de instelling van een vaste Commissie veiligheid en defensie van het Europees Parlement met volledige wetgevings- en begrotingsbevoegdheden inzake Europese defensieaangelegenheden, met inbegrip van maatregelen ter versterking van de EDTIB, en is van mening dat deze commissie het voortouw moet nemen op het gebied van het opkomende EU-defensieacquis met verantwoordelijkheden op het gebied van toezicht, wetgeving en begroting; 109. benadrukt, onder verwijzing naar de succesvolle samenwerking tussen de Subcommissie veiligheid en defensie (SEDE) en de Commissie industrie, onderzoek en energie bij de voorbereiding van de Edirpa-verordening, dat SEDE betrokken moet worden bij alle wetgevingsprocedures met relevante gevolgen voor de Europese defensie totdat er een vaste commissie is opgericht; 110. verzoekt de EDEO om regelmatig en in detail verslag uit te brengen aan SEDE over de uitvoering van het strategisch kompas; o o o 111. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de voorzitter van de Commissie en bevoegde commissarissen, de secretaris-generaal van de VN, de secretaris-generaal van de NAVO, de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de NAVO, de EU-agentschappen die bevoegd zijn op het gebied van veiligheid en defensie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, – gezien de artikelen 2, 3, 8, 21 en 23 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de artikelen 17 en 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens andere mensenrechtenverdragen en -instrumenten van de Verenigde Naties, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, – gezien het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, – gezien het VN-Vluchtelingenverdrag van 1951 en het bijbehorende protocol van 1967, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 1948 en resolutie 43/29 van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties van 22 juni 2020 over het voorkomen van genocide, – gezien het Internationaal Verdrag tot bestrijding en bestraffing van het misdrijf apartheid van 1976, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 10 december 1984, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 18 december 1979, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, – gezien de Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van intolerantie en discriminatie op grond van religie of overtuiging, afgekondigd bij resolutie 36/55 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 25 november 1981, – gezien de VN-Verklaring over de rechten van personen behorende tot nationale, etnische, godsdienstige of taalkundige minderheden van 18 december 1992, – gezien de VN-Verklaring over mensenrechtenverdedigers die bij consensus is aangenomen bij resolutie 53/144 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 9 december 1998, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, en de twee op 25 mei 2000 aangenomen facultatieve protocollen daarbij, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad (Protocol van Palermo), resolutie 55/25 van 15 november 2000 en het bijbehorende Protocol inzake de voorkoming, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder vrouwenhandel en kinderhandel, dat op 25 december 2003 in werking is getreden, – gezien het Wapenhandelsverdrag van de Verenigde Naties, dat op 24 december 2014 in werking is getreden, en de EU-gedragscode betreffende wapenuitvoer van 5 juni 1998, – gezien de Verklaring van Peking van de Verenigde Naties van september 1995, – gezien Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, die op 25 september 2015 is aangenomen, en met name de doelstellingen nrs. 1, 4, 5, 8, 10 en 16 daarvan, – gezien het mondiaal pact inzake migratie van 19 december 2018 en het mondiaal pact inzake vluchtelingen van 17 december 2018, – gezien de achtste evaluatie van de mondiale strategie voor terrorismebestrijding van de Verenigde Naties, die op 22 juni 2023 werd goedgekeurd, – gezien de verdragen van de Raad van Europa van 4 april 1997 tot bescherming van de rechten van de mens en de waardigheid van het menselijk wezen met betrekking tot de toepassing van de biologie en de geneeskunde, en de aanvullende protocollen daarbij, van 16 mei 2005 inzake bestrijding van mensenhandel, en van 25 oktober 2007 inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa van 11 mei 2011 inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul), dat niet door alle lidstaten is geratificeerd, – gezien de protocollen nr. 6 en nr. 13 bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van de Raad van Europa van 28 april 1983, inzake de afschaffing van de doodstraf onder alle omstandigheden, – gezien Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (2) , – gezien het op 17 november 2020 door de Raad aangenomen EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024, en de op 9 juni 2023 aangenomen tussentijdse evaluatie ervan, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 25 november 2020 getiteld “EU-genderactieplan (GAP) III – een ambitieuze agenda inzake gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen in het externe optreden van de EU” (JOIN(2020)0017), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 september 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025” ( COM(2020)0565 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” ( COM(2021)0101 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers, die op 14 juni 2004 door de Raad zijn aangenomen en in 2008 zijn herzien, en de tweede leidraad inzake de toepassing van de richtsnoeren, die in 2020 is goedgekeurd, – gezien de EU-richtsnoeren inzake de bevordering van de naleving van het internationale humanitaire recht van 2005, zoals geactualiseerd in 2009 (3) , – gezien de EU-richtsnoeren inzake de doodstraf, zoals geactualiseerd door de Raad op 12 april 2013, – gezien de op 24 juni 2013 door de Raad aangenomen richtsnoeren van de EU over de bevordering en de bescherming van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, – gezien de EU-richtsnoeren voor de bevordering en de bescherming van het genot van alle mensenrechten door lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksuelen (LGBTI), die op 24 juni 2013 door de Raad zijn aangenomen, – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake de vrijheid van meningsuiting online en offline, die de Raad op 12 mei 2014 heeft aangenomen, – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake non-discriminatie in het extern optreden, die op 18 maart 2019 door de Raad zijn aangenomen, – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen, die op 17 juni 2019 door de Raad zijn aangenomen, – gezien de herziene EU-richtsnoeren voor het EU-beleid ten aanzien van derde landen inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, die op 16 september 2019 door de Raad zijn aangenomen, – gezien de herziene EU-richtsnoeren inzake de mensenrechtendialoog met partner- en derde landen, zoals goedgekeurd door de Raad op 22 februari 2021, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 september 2012 getiteld “Aan de basis van democratie en duurzame ontwikkeling: het maatschappelijke engagement van Europa in de externe betrekkingen” ( COM(2012)0492 ), – gezien de conclusies van de Raad van 10 maart 2023 over de rol van het maatschappelijk middenveld bij het beschermen en bevorderen van de grondrechten in de EU, – gezien de conclusies van de Raad van 20 februari 2023 over de prioriteiten van de EU in de mensenrechtenfora van de VN in 2023, – gezien het voorstel van de Commissie van 23 februari 2022 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 ( COM(2022)0071 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 14 september 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten op de markt van de Unie ( COM(2022)0453 ), – gezien het gezamenlijke voorstel van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 3 mei 2023 voor een verordening van de Raad betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige corruptie (JOIN(2023)0013), – gezien de verklaring van Reykjavik van de Raad van Europa van 16-17 mei 2023 getiteld “United around our values”, – gezien het verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten van 11 juli 2023 getiteld “Protecting human rights defenders at risk: EU entry, stay and support”, – gezien het jaarverslag 2022 van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld, – gezien de gezamenlijke routekaart van het Europees Parlement en de roulerende voorzitterschappen van de Raad van 7 september 2022 voor de organisatie, coördinatie en uitvoering van de tijdlijn voor de onderhandelingen tussen de medewetgevers over het CEAS en het nieuwe Europese migratie- en asielpact, – gezien zijn Sacharovprijs voor de vrijheid van denken, die in 2023 is uitgereikt aan Jina Mahsa Amini en de beweging “Vrouw, leven, vrijheid” in Iran, – gezien zijn resolutie van 15 januari 2019 over de EU-richtsnoeren en het mandaat van de speciaal EU-gezant voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de EU (4) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (5) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de bescherming van de mensenrechten en het externe migratiebeleid van de EU (6) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de gevolgen van klimaatverandering voor de mensenrechten en de rol die milieuactivisten in dit kader spelen (7) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU-Magnitski-wet) (8) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende het aanmerken van gendergerelateerd geweld als een nieuwe vorm van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, VWEU (9) , – gezien zijn resolutie van 16 maart 2023 over de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers (10) , – gezien zijn aanbeveling van 17 februari 2022 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over corruptie en mensenrechten (11) , – gezien zijn resolutie van 18 januari 2023 over mensenrechten en democratie in de wereld en het beleid van de Europese Unie op dit gebied – jaarverslag 2022 (12) , en zijn eerdere resoluties over voorgaande jaarverslagen, – gezien zijn resoluties over mensenrechtenschendingen, de democratie en de rechtsstaat (ook wel spoedresoluties genoemd), die sinds 2019 overeenkomstig artikel 144 van zijn Reglement zijn aangenomen, en met name die van 2022 en 2023, – gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 over de vervolging van minderheden op grond van godsdienst of levensovertuiging (13) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9‑0424/2023 ), A. overwegende dat het in 2023 respectievelijk 75, 30 en 25 jaar geleden is dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, de verklaring en het actieprogramma van Wenen en de verklaring van de Verenigde Naties over mensenrechtenverdedigers en het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof (ICC) werden aangenomen; B. overwegende dat de Europese Unie zich bij haar extern optreden laat leiden door de waarden en beginselen die zijn verankerd in artikel 2, artikel 3, lid 5, en artikel 21, lid 2, VEU en in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, die ten grondslag hebben gelegen aan de oprichting, ontwikkeling en uitbreiding van de EU; overwegende dat deze waarden in de eerste plaats bestaan in eerbied voor de menselijke waardigheid, de fundamentele vrijheden, de rechtsstaat en de universaliteit en ondeelbaarheid van de mensenrechten, de beginselen van gelijkheid, solidariteit en non-discriminatie en de eerbiediging van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht; C. overwegende dat de Unie overeenkomstig artikel 21, lid 2, VEU bij haar extern optreden een gemeenschappelijk beleid en optreden bepaalt en voert om de democratie en de mensenrechten te consolideren en te ondersteunen; overwegende dat dit alleen kan worden bereikt door democratie en mensenrechten een centrale plaats te geven in al het beleid en alle instrumenten van de EU, onder meer op het gebied van handel, ontwikkeling, veiligheid en defensie, en uitbreiding; D. overwegende dat consistentie en samenhang tussen het interne en externe beleid van de EU op basis van de grondbeginselen en ‑waarden van de Unie essentieel zijn voor een doeltreffend en geloofwaardig EU-beleid ter ondersteuning van mensenrechten en democratie; E. overwegende dat democratische landen moeten garanderen dat iedereen zijn mensenrechten en fundamentele vrijheden kan genieten; overwegende dat de EU zich volledig blijft inzetten voor de verdediging van het multilateralisme en de universele waarden, beginselen en normen die richtinggevend zijn voor de lidstaten van de VN; overwegende dat de EU en haar partners de verdediging van de universaliteit van de mensenrechten als een prioriteit moeten blijven beschouwen; F. overwegende dat de op regels gebaseerde internationale orde steeds meer op de proef wordt gesteld door verschillende actoren die, alleen of in onderling overleg, multilaterale organisaties trachten te ondermijnen en de toepassing van het internationaal humanitair recht en het recht inzake de mensenrechten trachten te ondergraven, te omzeilen of te dwarsbomen; overwegende dat informatiemanipulatie en inmenging inmiddels onderdeel vormen van het arsenaal waarvan autocratische actoren zich bedienen om democratische waarden en normen onder druk te zetten, controlemechanismen ter voorkoming van machtsmisbruik uit te hollen, mensenrechtenschendingen in aantal en ernst te doen toenemen en de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, onafhankelijke media en democratische oppositiebewegingen te beperken; G. overwegende dat het aantal autocratieën is toegenomen en dat volgens de Universiteit van Göteborg 70 % van de wereldbevolking momenteel gebukt gaat onder een autoritair bewind (14) ; overwegende dat democratische achteruitgang wereldwijd een bepalende trend is geworden en zich ook voordoet in gevestigde democratieën, die blijven kampen met problemen als politieke polarisatie, disfunctionerende instellingen en bedreigingen voor de burgerlijke vrijheden; overwegende dat deze toename van autoritarisme, illiberalisme en reactionaire ontwikkelingen wereldwijd, ook in de Europese Unie, een bedreiging vormt voor de op regels gebaseerde wereldorde, de bescherming en bevordering van de mensenrechten en de democratie in de wereld, en de waarden en beginselen waarop de Unie is gegrondvest; H. overwegende dat uit de tussentijdse evaluatie van dit jaar van het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024 is gebleken dat de EU en haar gelijkgestemde partners ondanks de tot dusver geboekte vooruitgang niet achterover mogen leunen, met name gezien de ongekende uitdagingen voor de mensenrechten, de vrijheid en de democratie wereldwijd; I. overwegende dat schendingen van het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst overal ter wereld voortduren en leiden tot onderdrukking, conflicten, oorlog en schendingen van het internationaal recht; J. overwegende dat de onafhankelijke deskundige op het gebied van culturele rechten die rechten in het verslag van 2010 aan de Mensenrechtenraad omschreef als rechten die betrekking hebben op een hele reeks mensenrechtengerelateerde kwesties en waarden, zoals het recht om deel te nemen aan onder meer het culturele leven en onderwijs en de aanwezigheid van culturele rechten in verschillende internationale mensenrechteninstrumenten; K. overwegende dat gendergelijkheid een kernwaarde van de EU is; overwegende dat de mensenrechten van vrouwen en meisjes, waaronder hun seksuele en reproductieve rechten, wereldwijd nog steeds worden geschonden; overwegende dat vrouwelijke mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor gendergelijkheid, vrouwenrechten en de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen steeds minder ruimte krijgen voor hun uiterst belangrijke werkzaamheden en nog steeds te maken hebben met de dreiging van geweld, pesterijen en intimidatie; overwegende dat gendermainstreaming en een intersectionele benadering daarom als horizontaal beginsel in alle activiteiten en beleidsmaatregelen van de EU moeten worden toegepast en geïntegreerd; L. overwegende dat de energiecrisis, in combinatie met de voedselproductiecrisis, de armoede en kwetsbaarheid in de wereld doet toenemen, met nadelige gevolgen voor de mensenrechten; M. overwegende dat verantwoord ondernemen door in de EU gevestigde bedrijven van cruciaal belang is om ervoor te zorgen dat het EU-beleid inzake mensenrechten zowel binnen als buiten de EU effectief wordt uitgevoerd, ook met betrekking tot arbeid; overwegende dat de EU zich inzet voor de bevordering van verantwoord ondernemen in alle productiesectoren en op alle niveaus van de waardeketen, alsook voor de bescherming van slachtoffers van mensenrechtenschendingen en misbruik door bedrijven; N. overwegende dat noodsituaties op milieugebied, onder meer als gevolg van klimaatverandering, ontbossing en winningsactiviteiten, tot mensenrechtenschendingen kunnen leiden en niet alleen negatieve gevolgen kunnen hebben voor individuen en gemeenschappen in de onmiddellijke omgeving, maar ook voor de hele mensheid; overwegende dat er de afgelopen jaren een toename is van het aantal moorden en aanvallen op en andere vormen van geweld tegen mensen die opkomen voor milieurechten, ook onder inheemse bevolkingsgroepen; overwegende dat klimaatverandering en aantasting van het milieu twee urgente en onderling verbonden uitdagingen zijn die wereldwijd zowel duurzame ontwikkeling als de uitoefening van de mensenrechten ondermijnen; overwegende dat milieuschade en de gevolgen van de klimaatverandering meer onzekerheid, marginalisering en ongelijkheid tot gevolg hebben, waardoor mensen zich steeds vaker gedwongen zien huis en haard te verlaten of in onveilige situaties belanden waar ze kwetsbaarder worden; O. overwegende dat mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties essentiële bondgenoten zijn bij de inspanningen van de EU om overal ter wereld de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat te beschermen en te bevorderen en conflicten te voorkomen; overwegende dat het voor de EU en haar lidstaten dan ook van wezenlijk belang is om hun werk te ondersteunen en hen en de ruimte waarbinnen zij opereren te beschermen; overwegende dat regeringen over de hele wereld steeds meer nieuwe soorten tactieken en beperkende maatregelen tegen mensenrechtenactivisten inzetten om hun werkzaamheden te censureren, hun het zwijgen op te leggen en hun het leven zuur te maken; overwegende dat het bij dergelijke maatregelen onder meer gaat om strategische rechtszaken tegen publieke participatie (SLAPP’s), restrictief overheidsbeleid, lastercampagnes, discriminatie en intimidatie of geweld, waaronder buitengerechtelijke executies, ontvoeringen en willekeurige arrestatie en detentie; overwegende dat aanvallen op mensenrechtenverdedigers steeds vaker ook gericht zijn tegen hun familieleden en de gemeenschappen waartoe zij behoren; overwegende dat de ruimte voor het maatschappelijk middenveld steeds kleiner wordt, onder meer doordat staten wereldwijd steeds strengere vergunningsprocedures voor maatschappelijke organisaties invoeren, een verbod op of maximumbedragen voor financiering van maatschappelijke organisaties door donoren opleggen, of maatschappelijke organisaties als “buitenlands agent” brandmerken; overwegende dat er in veel landen over de hele wereld een klimaat van straffeloosheid voor gewelddaden tegen mensenrechtenverdedigers heerst; P. overwegende dat terrorisme een van de ernstigste bedreigingen voor de internationale vrede en veiligheid blijft en een duidelijke schending vormt van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; Q. overwegende dat de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken 2021 aan Aleksej Navalny is toegekend; overwegende dat Navalny sinds februari 2021 onder onmenselijke omstandigheden in de gevangenis zat; overwegende dat zijn laatste plaats van detentie in Yamalo-Nenets in West-Siberië was, waar hij op 16 februari 2024 werd vermoord; Het aanpakken van wereldwijde trends en grote uitdagingen 1. bevestigt nogmaals dat de mensenrechten en de inherente waardigheid van elk menselijk wezen universeel, ondeelbaar, onderling met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk zijn; wijst opnieuw op de plicht van de EU en haar lidstaten om de democratie, de rechtsstaat en de universaliteit en onvervreemdbaarheid van de mensenrechten wereldwijd op daadkrachtige, coherente en consistente wijze te bevorderen en te beschermen; vraagt de EU en haar lidstaten ertoe bij te dragen dat democratieën en de relevante internationale en regionale organisaties de krachten bundelen om bedreigingen aan te pakken en de mensenrechten wereldwijd te bevorderen, onder meer door een krachtig en openbaar standpunt in te nemen waarin wij ons engagement bevestigen om de universaliteit van de mensenrechten en de rechtsstaat te verdedigen; 2. betreurt dat totalitaire en autoritaire regimes multilaterale instellingen, en met name de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, misbruiken en proberen om mensenrechtenmechanismen te neutraliseren, hun vermogen om staten ter verantwoording te roepen voor mensenrechtenschendingen te dwarsbomen en internationale normen te ondermijnen en/of te herschrijven zodat ze in hun autoritaire agenda passen; verzoekt de Raad en de lidstaten met gelijkgezinde democratische bondgenoten samen te werken om te pleiten voor een hervorming van de multilaterale instellingen om die beter bestand te maken tegen kwaadwillige invloed van autoritaire regimes; 3. benadrukt dat de EU volledig paraat moet zijn om het hoofd te bieden aan de opkomst en de kwaadwillige invloed van autoritarisme, illiberalisme en extremisme alsook de bedreigingen voor de bescherming van de mensenrechten en de toenemende aanvallen op de universaliteit van de mensenrechten, de democratie, de rechtsstaat en het internationaal humanitair recht; 4. benadrukt dat de ambitieuze inzet en retoriek van het externe mensenrechtenbeleid van de EU vereisen dat de EU consequent is en het goede voorbeeld geeft wat de inzet voor universele mensenrechten en democratie betreft; betreurt de verslechtering van de situatie op het gebied van mensenrechten en de rechtsstaat wereldwijd, ook in de EU, waardoor zij aan geloofwaardigheid inboet wanneer zij zich kant tegen de wereldwijde achteruitgang van de democratie en de mensenrechten; verzoekt de EU en haar lidstaten het goede voorbeeld te geven en de mensenrechten strikt na te leven, gunstige randvoorwaarden te garanderen voor hun maatschappelijk middenveld en eventuele negatieve tendensen op dit gebied tegen te gaan; 5. veroordeelt de toenemende tendens van schendingen van de mensenrechten en de democratische beginselen en waarden overal ter wereld, zoals onder meer de toenemende sociale, economische en politieke ongelijkheid, het terugdraaien van rechten, met name van vrouwen, de aanhoudende en systematische uitsluiting en discriminatie van hele maatschappelijke groepen, terechtstellingen, buitengerechtelijke executies, foltering, gendergerelateerd geweld, discriminatie en genderapartheid, willekeurige arrestaties en opsluitingen, systematische en structurele discriminatie en ongelijkheid, onderdrukking van gemarginaliseerde en kwetsbare personen en groepen, het maatschappelijk middenveld, politieke tegenstanders en etnische en religieuze minderheden, slavernij en dwangarbeid, gedwongen deportaties, buitensporig gebruik van geweld door de overheid, censuur en bedreigingen ten aanzien van onafhankelijke media en journalisten en bedreigingen in de digitale sfeer, zoals online surveillance en blokkering van het internet; hekelt transnationale repressie door autocratische regimes; betreurt dat de bescherming van democratische instellingen zwakker wordt en dat het maatschappelijk middenveld wereldwijd steeds minder ruimte krijgt, waardoor mensenrechtenschendingen onbestraft blijven; merkt op dat het aantal democratieën verder is afgenomen, terwijl het aantal autoritaire regimes is toegenomen; 6. hekelt de op maat gesneden narratieven die autoritaire en illiberale regimes ontwikkelen om de universaliteit van de mensenrechten en de rechtsstaat aan te vallen; waarschuwt dat die regimes die narratieven verspreiden in internationale fora zoals de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties; verzoekt de EU en haar lidstaten die vijandige narratieven tegen te gaan, die vaak gebaseerd zijn op beweringen van cultuurrelativisme om onder andere machtsmisbruik, desinformatie en buitenlandse inmenging ten aanzien van de EU te verhullen; verzoekt de EU en de lidstaten gebruik te maken van alle instrumenten waarover zij beschikken, onder meer door het potentieel van de internationale culturele betrekkingen van de EU ten volle te benutten; 7. is bezorgd over het feit dat er internationale conferenties en sterk gemediatiseerde evenementen worden georganiseerd in autoritaire en illiberale landen waar mensenrechtenverdedigers worden vervolgd of geïntimideerd, en dat die landen dergelijke events gebruiken om zich in de kijker te plaatsen en hun mensenrechtenimago op het wereldtoneel op te poetsen; 8. wijst op het steeds grotere instrumentarium waarvan autoritaire, totalitaire en illiberale regimes zich bedienen om een kader te creëren om de mensenrechten uit te hollen door middel van wetgevende en niet-wetgevende bepalingen die worden gebruikt om verkiezingen te manipuleren, het maatschappelijk middenveld, gemarginaliseerde en kwetsbare personen en groepen, minderheden, politieke tegenstanders, onafhankelijke media en kritische stemmen het zwijgen op te leggen en te bedreigen, de rechterlijke macht onder controle te houden en onder andere mensenrechtenverdedigers, journalisten, advocaten, kunstenaars en activisten te vervolgen die kritiek hebben op de praktijken van deze regimes; 9. hekelt de toenemende veronachtzaming van het internationaal recht inzake de mensenrechten door autoritaire en illiberale regimes, met name die welke interne en internationale conflicten creëren en bestaande conflicten uitbreiden en nieuwe conflicten veroorzaken, met nefaste gevolgen voor de mensenrechten; merkt op dat deze regimes de legitimiteit van het internationaal recht inzake de mensenrechten trachten te ondergraven om zich te onttrekken aan de toepassing ervan, waaraan ze gebonden zijn; 10. vraagt dat de doeltreffendheid van de strategie van “discrete” of “stille” diplomatie wordt beoordeeld en vraagt de EU zich meer te laten horen wanneer zij voor de mensenrechten opkomt; 11. veroordeelt met klem en is ernstig bezorgd over de wreedheden, oorlogsmisdaden en ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht, waaronder seksueel geweld, gendergerelateerd geweld, deportatie van kinderen en foltering van en moord op burgers en krijgsgevangenen, die door de Russische strijdkrachten en hun bondgenoten zijn begaan tijdens de illegale, ongerechtvaardigde en niet-uitgelokte Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; herinnert eraan dat steun aan Oekraïne tijdens zijn oorlog tegen Rusland van groot belang is om de op regels gebaseerde internationale orde te beschermen; dringt erop aan dat alle nodige maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat degenen die oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen in Oekraïne hebben begaan, worden geïdentificeerd en ter verantwoording worden geroepen; verzoekt de EU en haar lidstaten hun volledige steun te blijven verlenen aan de relevante belanghebbenden, maatregelen en mechanismen op dit gebied, waaronder Oekraïense openbaar aanklagers, rechercheurs en rechters, het Internationaal Strafhof (ICC), de onderzoekscommissie van de VN-Mensenrechtenraad en nationale onderzoeken op grond van het beginsel van universele jurisdictie; benadrukt hoe belangrijk het is om bewijzen van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid snel te verzamelen en te bewaren, en verwelkomt de inspanningen van het maatschappelijk middenveld op dit gebied; 12. is geschokt en ontzet door de moord op Aleksej Navalny, winnaar van de Sacharovprijs 2021, die zijn leven heeft opgeofferd om de democratie te verdedigen en zich te verzetten tegen onderdrukking en corruptie in Rusland; 13. dringt aan op een onmiddellijk staakt-het-vuren in Gaza; 14. stelt met tevredenheid vast dat er ondanks de grote uitdagingen voor de mensenrechten in de wereld ook lichtpuntjes zijn waaruit blijkt dat er enige vooruitgang is geboekt wat de mensenrechten betreft; staat volledig achter de inspanningen van de VN, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE (ODIHR) en de Raad van Europa, alsook van mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties, naast anderen, om internationale verbintenissen te vertalen in concrete acties ter verwezenlijking van de mensenrechten; onderstreept dat er behoefte is aan een meer strategische communicatie over mensenrechten en democratie die blijk geeft van de inzet van de EU door positieve ontwikkelingen, beleidsmaatregelen en beste praktijken te delen, en verzoekt de EU-delegaties en de diplomatieke missies van de EU-lidstaten ook in derde landen in die zin te werk te gaan; steunt de campagne van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) om de 75e verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in 2023 onder de aandacht te brengen ter ondersteuning van het initiatief Mensenrechten 75 van de Verenigde Naties en het initiatief “Good Human Rights Stories” (15) als een manier om positieve verhalen over mensenrechten te bevorderen; 15. benadrukt dat de UNRWA een onvervangbare rol speelt bij het verlenen van hulp die van kritiek belang is voor het dagelijkse overleven van 2,2 miljoen burgers in Gaza, wier leven en de meest fundamentele rechten op onbeschrijflijke wijze worden bedreigd; verwerpt de opschorting van de financiering van de UNRWA door 18 landen en herinnert eraan dat als dit besluit niet wordt teruggedraaid, de middelen van de UNRWA de komende maanden uitgeput zullen raken; verzoekt de EU en haar lidstaten dan ook de UNRWA te ondersteunen met adequate financiering zodat zij haar levensreddende humanitaire werk kan voortzetten en verbeteren; Een antwoord bieden op de uitdagingen inzake universele mensenrechten en democratie Handhaving van de internationale mensenrechten en het internationaal humanitair recht 16. wijst op het verband tussen mensenrechtenschendingen en de wijdverbreide straffeloosheid en het gebrek aan verantwoordingsplicht in door conflicten getroffen regio’s en landen; benadrukt dat de internationale mensenrechten en het internationaal humanitair recht moet worden geëerbiedigd, met name de Verdragen van Genève; veroordeelt met klem de schendingen van het internationaal humanitair recht en de mensenrechtenschendingen door regeringstroepen en gewapende groeperingen overal ter wereld, die in sommige gevallen oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid vormen; vraagt dat er tijdens gewapende conflicten en natuurrampen effectief wordt gewaarborgd dat er snel en ongehinderd humanitaire hulp kan worden geboden en dat er tijdens gewapende conflicten en oorlogen stelselmatig humanitaire corridors worden gecreëerd waar en wanneer dat nodig is; hekelt pogingen van autoritaire regeringen om zich te mengen in de activiteiten van humanitaire hulporganisaties en die aan banden te leggen; herinnert in dit verband aan het belang van coördinatie tussen civiele en militaire actoren; hekelt de rampzalige humanitaire gevolgen en de mensenrechtenschendingen als gevolg van moderne oorlogvoering en conflicten wereldwijd, waaronder bombardementen op burgerdoelwitten, verkrachting, foltering, gedwongen ontheemding en onwettige deportaties; wijst op de genderspecifieke gevolgen van gewapende conflicten, waaronder het gebruik van seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes als oorlogstactiek, de gevolgen voor kinderen en minderheden en de gevolgen voor het milieu; 17. verzoekt de EU en haar lidstaten zich meer in te spannen om de eerbiediging van het internationaal humanitair recht te bevorderen en slachtoffers te helpen toegang te krijgen tot internationale rechtspraak en bij te staan bij verhaal- en schadeloosstellingsprocedures; benadrukt dat aanvallen die gericht zijn tegen burgers en objecten die onmisbaar zijn voor het overleven van burgers verboden zijn krachtens het internationaal humanitair recht; verzoekt de EU en haar internationale partners ten volle gebruik te maken van alle relevante instrumenten voor de bestrijding van internationale misdrijven, waaronder de toepassing van het beginsel van universele jurisdictie, speciale tribunalen op nationaal en internationaal niveau, ook voor het misdrijf agressie, en flexibele samenwerkings- en financieringsmechanismen om bewijzen van misdrijven snel te verzamelen en te analyseren; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat bij de inzet van deze instrumenten voor coördinatie en complementariteit met andere relevante instrumenten van de EU en de lidstaten wordt gezorgd; 18. is ernstig bezorgd over het voortduren van langdurige bezettingen en annexaties van gebieden; pleit ervoor om bijzondere aandacht te besteden aan de mensenrechtensituatie in illegaal bezette gebieden, waaronder gevallen van langdurige bezetting zoals in Palestina en de Westelijke Sahara, en in de diverse bevroren conflicten, en om doeltreffende maatregelen te treffen teneinde ernstige mensenrechtenschendingen te voorkomen, waaronder schending van het recht op leven, beperking van de bewegingsvrijheid en discriminatie; 19. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om gewapende conflicten en ernstige schendingen van de mensenrechten of van het internationaal humanitair recht te helpen indammen door zich strikt te houden aan de bepalingen van artikel 7 van het VN-Wapenhandelsverdrag inzake uitvoer en uitvoerbeoordeling, Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad inzake wapenuitvoer (16) en de EU-verordening inzake producten voor tweeërlei gebruik (17) ; dringt er bij de EU op aan het kwaadwillig gebruik van spyware te beoordelen totdat er robuuste regelgeving is ingevoerd om te waarborgen dat het gebruik ervan in overeenstemming is met de internationale mensenrechtennormen; is nog steeds bezorgd over het gebruik van gewapende drones buiten het internationale rechtskader om, en vraagt dat het effect van ontwikkelingsprojecten voor gewapende drones op de mensenrechten wordt beoordeeld; vraagt de EU een initiatief te nemen voor het creëren van een juridisch bindend instrument dat dodelijke autonome wapens zonder betekenisvolle menselijke controle verbiedt; 20. benadrukt het belang van een samenhangend EU-beleid ten aanzien van situaties van bezetting of annexatie van grondgebied, met het internationaal humanitair recht als leidraad om ernstige mensenrechtenschendingen ter plaatse te voorkomen; wijst op de verantwoordelijkheid van in de EU gevestigde bedrijven om de hoogste zorgvuldigheidsnormen toe te passen op alle economische of financiële activiteiten in of met deze gebieden, en om te zorgen voor strikte naleving van het internationaal recht en van het EU-sanctiebeleid indien dat op deze situaties van toepassing is; verzoekt de Commissie in dit verband de toepasselijke regels betreffende de handel van de EU met dergelijke gebieden te verduidelijken; Het recht op leven: stappen in de richting van de wereldwijde afschaffing van de doodstraf 21. herhaalt dat het principieel gekant is tegen de doodstraf, die een wrede, inhumane en onterende straf is en onomkeerbaar is; betreurt dat er, ondanks de tendens in bepaalde niet-EU-landen om stappen in de richting van de afschaffing van de doodstraf te zetten, in dit opzicht nog steeds aanzienlijke uitdagingen bestaan; betreurt dat het gebruik van de doodstraf in andere niet-EU-landen toeneemt en dat het aantal uitgevoerde doodvonnissen de afgelopen vijf jaar een hoogtepunt heeft bereikt; roept alle betrokken landen nogmaals op om de doodstraf volledig af te schaffen of een onmiddellijk moratorium af te kondigen als eerste stap in de richting die afschaffing; moedigt de EU en de lidstaten aan om alle instrumenten waarover zij beschikken, met inbegrip van handels- en associatieovereenkomsten met niet-EU-landen, te gebruiken om toe te werken naar een moratorium op de toepassing van de doodstraf met het oog op de afschaffing ervan; 22. wijst erop dat de EU zich onverdroten moet blijven inzetten voor de wereldwijde afschaffing van de doodstraf als belangrijke doelstelling van haar extern mensenrechtenbeleid; roept de EU en haar lidstaten op om in relevante alle internationale fora voor afschaffing te pleiten en een zo breed mogelijke steun voor dit standpunt te verzamelen; moedigt de voortdurende inspanningen van de VN-organen voor de universele afschaffing van de doodstraf aan, in overeenstemming met de resoluties van de Algemene Vergadering van de VN; vraagt de landen in kwestie bovendien om als eerste stap de lijst van misdrijven waarop de doodstraf staat, te beperken; vraagt om transparantie over terdoodveroordelingen en terechtstellingen in landen die deze statistieken niet vrijgeven; steunt het proces van de Afrikaanse Unie om een ontwerpprotocol bij het Afrikaans handvest inzake de rechten van mensen en volken betreffende de afschaffing van de doodstraf in Afrika goed te keuren; moedigt andere derde landen en regionale organisaties aan om soortgelijke processen op gang te brengen en maatschappelijke organisaties daar op zinvolle wijze bij te betrekken; benadrukt hoe belangrijk het is om lokale en regionale inspanningen met het oog op de afschaffing van de doodstraf te steunen; Recht op vrijheid van meningsuiting, mediavrijheid, academische vrijheid en recht op informatie 23. is ernstig bezorgd over het feit dat de vrijheid van meningsuiting, waaronder artistieke expressie, en de mediavrijheid, met name voor journalisten, over de hele wereld steeds meer worden uitgehold; hekelt het feit dat journalisten, mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties, publieke waakhonden, klokkenluiders en kunstenaars worden gecensureerd door middel van wetten op zogenaamde “buitenlandse agenten” en andere wetgevings- en niet-wetgevingsmaatregelen van autoritaire, totalitaire en illiberale regimes, zoals toenemende administratieve lasten, boetes, bedreigingen en lasterlijk of demoniserend taalgebruik; uit nogmaals zijn diepe bezorgdheid over het gebruik van strategische rechtszaken tegen publieke participatie (SLAPP’s) om hun het zwijgen op te leggen, en dringt er bij zowel de lidstaten als niet-EU-landen op aan een einde te maken aan dergelijke praktijken; merkt op dat sommige van deze praktijken ook kunnen voorkomen in een aantal sinds jaar en dag democratische landen over de hele wereld; verwelkomt in dit verband de inspanningen om journalisten en activisten, ook in de EU, beter te beschermen tegen ongegronde en onrechtmatige rechtszaken die tot doel hebben hun het zwijgen op te leggen; 24. erkent dat het van cruciaal belang is om steun te verlenen aan journalisten die te maken hebben met vervolging en bedreigingen voor hun veiligheid, en vraagt dat er programma’s voor de bescherming van journalisten worden opgezet om hen te helpen te verhuizen en zich elders te vestigen wanneer zij onmiddellijk gevaar lopen; betreurt de praktijk van gerichte surveillance en het gebruik van spyware, alsook andere digitale bedreigingen, tegen journalisten en veroordeelt de schendingen van hun recht op privacy, vrijheid van meningsuiting, vrijheid van gedachte, vrijheid van informatie en vrijheid van vereniging door overheids- en niet-overheidsactoren; wijst er nogmaals op dat toegang tot geloofwaardige en betrouwbare informatie, zowel online als offline, een essentieel recht is in een democratische samenleving; 25. vraagt niet-EU-landen dringend maatregelen te nemen om onnodig of buitensporig gebruik van geweld, intimidatie of willekeurige detentie bij demonstraties te voorkomen, en om wetgeving en bestuurlijke besluiten die het recht op vrijheid van meningsuiting en van vergadering schenden, in te trekken of te wijzigen; 26. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan hun diplomatieke inspanningen op te voeren door bilateraal en multilateraal het gesprek aan te gaan over censuur, bedreigingen voor of aanvallen op de academische vrijheid, in het bijzonder de opsluiting van academici door overheids- en niet-overheidsactoren overal ter wereld, wat belangrijke gevolgen heeft voor het recht op onderwijs, het genot van de voordelen van wetenschappelijke vooruitgang en de vrijheid van mening en meningsuiting; verzoekt de EDEO en de Commissie de bestaande ondersteunings- en beschermingsmechanismen te herbezien teneinde de capaciteit te ontwikkelen om in dergelijke gevallen te kunnen bepalen welke bijstand, met inbegrip van bescherming en ondersteuning in noodsituaties, nodig is en die te verlenen; is verheugd dat academici die gevaar lopen, zijn opgenomen in het EU-mechanisme ter verdediging van de mensenrechten; 27. verzoekt de Commissie steun op hoog niveau te blijven verlenen aan de Global Campus of Human Rights and Democracy, die een veilige omgeving biedt aan studenten en academici die hun land hebben moeten ontvluchten omdat ze opkwamen voor de democratie en de mensenrechten, en die een vlaggenschip is van de steun van de EU voor mensenrechteneducatie wereldwijd; steunt de gezamenlijke verklaring over academische vrijheid die tijdens de 52e zitting van de VN-Mensenrechtenraad is aangenomen en door alle lidstaten wordt gesteund; verzoekt de lidstaten en de EU-delegaties een belangrijke rol te spelen bij het monitoren en rapporteren van schendingen van de academische vrijheid in niet-EU-landen; steunt de ontwikkeling van de ontwerpbeginselen voor de tenuitvoerlegging van het recht op academische vrijheid en verzoekt de EU de goedkeuring van richtsnoeren inzake academische vrijheid binnen het VN-bestel te bevorderen; Recht op vrijheid van denken, geweten, godsdienst en levensovertuiging 28. uit andermaal zijn bezorgdheid over schendingen van het recht op vrijheid van denken, geweten, godsdienst en levensovertuiging en daarmee samenhangende haatmisdrijven; benadrukt dat dergelijke schendingen zich over geografische en culturele grenzen heen voordoen; betreurt de instrumentalisering van religieuze of levensbeschouwelijke identiteiten voor politieke doeleinden, waaronder de uitsluiting van religieuze en levensbeschouwelijke minderheden en religieuze gemeenschappen in bepaalde landen; veroordeelt de escalatie van dwang, discriminatie, intimidatie en geweld tegen minderheden op het vlak van gedachte, geweten, godsdienst of levensovertuiging, hun eigendommen en gebedshuizen; hekelt het feit dat godslastering, afvalligheid of andere beschuldigingen op religieuze gronden, en zelfs de mogelijkheid van de doodstraf voor de veroordeelden, worden gebruikt tegen religieuze minderheden en legitieme mensenrechtenactiviteiten, ook op het internet en sociale media, en meer in het algemeen om de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in te perken; veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de vervolging van christenen overal ter wereld; 29. onderschrijft volledig het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst en het recht om een geloof aan te hangen of niet te geloven, van godsdienst of levensovertuiging te veranderen of zijn geloof of levensovertuiging te verzaken zonder angst voor geweld en discriminatie; laakt het feit dat personen en maatschappelijke organisaties worden aangevallen omdat zij religieuze overtuigingen op vreedzame wijze in twijfel trekken, bekritiseren of hekelen; verzoekt de EU en haar lidstaten hun inspanningen op te voeren om deze rechten te beschermen, deze kwesties aan de orde te stellen in mensenrechtenfora van de VN en samen te werken met de betreffende VN-mechanismen en ‑comités, ook door met niet-EU-landen samen te werken om deze rechten te verdedigen en schendingen te voorkomen; dringt ook aan op meer inspanningen en samenwerking op multilateraal niveau en met de steun van het Internationaal Strafhof om bewijzen van haatmisdrijven te verzamelen, de daders voor het gerecht te brengen en de slachtoffers schadeloos te stellen; 30. erkent de waarde van interconfessionele en interreligieuze dialoog die leidt tot vreedzame co-existentie en wederzijds begrip tussen verschillende religieuze, levensbeschouwelijke en etnische groepen, en moedigt de EU en de lidstaten ertoe aan die te bevorderen; constateert dat het aantal atheïsten en niet-gelovigen wereldwijd snel toeneemt en dat dit gegeven niet mag worden veronachtzaamd in het EU-beleidskader inzake de vrijheid van gedachte, geweten, godsdienst en levensovertuiging; 31. beveelt aan dat de speciale gezant van de EU voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging buiten de EU nauw en op complementaire wijze samenwerkt met de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de EU-vertegenwoordigers voor specifieke regio’s en de Groep mensenrechten van de Raad, en is met het oog hierop van mening dat de functie van de speciale gezant op vergelijkbare wijze in de Europese Dienst voor extern optreden moet worden opgenomen als de andere speciale gezanten en speciale vertegenwoordigers van de EU; betreurt dat de Commissie het mandaat van de speciale gezant heeft verlengd zonder eerst de doeltreffendheid en meerwaarde van de functie te beoordelen, zoals het Parlement herhaaldelijk heeft gevraagd; vraagt dat deze beoordeling wordt uitgevoerd en dat op basis daarvan voldoende financiële en personele middelen worden toegewezen om de speciale gezant in staat te stellen zijn opdracht doeltreffend uit te voeren; herinnert eraan dat het dit jaar tien jaar gelden is dat de EU-richtsnoeren over de bevordering en de bescherming van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging zijn uitgevaardigd; betreurt dat er, hoewel in de richtsnoeren staat dat ze om de drie jaar door de Raad moeten worden geëvalueerd, tot dusver geen evaluatie openbaar is gemaakt; verzoekt de Raad deze evaluatie uit te voeren en de resultaten met het Parlement te delen; staat volledig achter de praktijk van de EU om het voortouw te nemen bij gerelateerde thematische resoluties in de VN-Mensenrechtenraad en de Algemene Vergadering van de VN; verzoekt de EDEO en de EU-delegaties algemene kwesties en specifieke gevallen in verband met de vervolging of discriminatie van levensbeschouwelijke of religieuze minderheden waar nodig aan de orde te stellen tijdens mensenrechtendialogen met partnerlanden en in VN-mensenrechtenfora, en daarbij een resultaatgerichte aanpak te volgen en rekening te houden met het genderperspectief; Recht op gelijkheid en non-discriminatie 32. veroordeelt nogmaals alle vormen van racisme, onverdraagzaamheid, vreemdelingenhaat en discriminatie op grond van ras, etniciteit, nationaliteit, sociale klasse, handicap, kaste, godsdienst, levensovertuiging, leeftijd, geslacht, seksuele gerichtheid of genderidentiteit; onderstreept het belang van een intersectionele benadering bij de beoordeling van discriminatievraagstukken; benadrukt dat racisme, discriminatie, vreemdelingenhaat, antisemitisme en islamofobie alsook religieuze vervolging en daarmee verband houdende onverdraagzaamheid wereldwijd nog steeds een groot probleem zijn, en dat deze kwesties nog zijn verergerd door de COVID-19-pandemie; 33. hekelt de toenemende internationale dreiging van haatzaaiende uitlatingen, ook online; merkt op dat vrouwen online vaker in het vizier worden genomen, wat een negatief effect heeft op de politieke participatie van vrouwen en gendergelijkheid in de besluitvorming; vraagt dat er doeltreffende maatregelen worden genomen om discriminerend gedrag aan te pakken en een einde te maken aan straffeloosheid, en dat er in samenwerking met de lidstaten en met inbreng van het Parlement specifieke lokale strategieën worden ontwikkeld om discriminatie in niet-EU-landen te helpen bestrijden, in overleg met lokale vertegenwoordigers en maatschappelijke organisaties; wijst nogmaals op de cruciale rol van onderwijs en dialoog bij het bevorderen van verdraagzaamheid, begrip en diversiteit; 34. neemt met grote bezorgdheid nota van de omvang en de gevolgen van op kaste gebaseerde hiërarchieën, discriminatie en mensenrechtenschendingen, waaronder de ontzegging van toegang tot het rechtssysteem of de arbeidsmarkt, aanhoudende segregatie, armoede en stigmatisering, en van kastegerelateerde belemmeringen voor de uitoefening van elementaire mensenrechten en menselijke ontwikkeling; vraagt nogmaals dat er een EU-beleid inzake discriminatie op grond van kaste en specifieke lokale strategieën worden ontwikkeld om discriminatie op grond van kaste te helpen bestrijden in de landen die er het meest mee te maken hebben; beveelt het Europees Parlement aan om in al zijn relevante commissies en delegaties aandacht te besteden aan discriminatie op grond van kaste, een contactpunt voor op kaste gebaseerde discriminatie te creëren en bij bezoeken aan niet-EU-landen die met dit probleem te maken hebben, overleg te plegen met relevante organisaties en op kaste gebaseerde discriminatie ter sprake te brengen bij lokale overheden en andere tegenhangers, en een jaarlijkse hoorzitting te houden om de EU-maatregelen en de geboekte vooruitgang te evalueren ter gelegenheid van de Internationale Dag voor de uitbanning van rassendiscriminatie; Recht op vrijwaring van foltering en andere vormen van onmenselijke of vernederende behandeling 35. veroordeelt elke actie of poging om foltering en andere vormen van wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, gedwongen verdwijning, willekeurige detentie of buitengerechtelijke executie onder welke omstandigheden dan ook – met inbegrip van wetshandhaving – uit te lokken, te wettigen, toe te staan, te systematiseren of te gedogen; vraagt alle landen op basis van een slachtoffergerichte benadering doeltreffende maatregelen vast te stellen en uit te voeren om foltering en andere vormen van wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing te voorkomen en ervoor te zorgen dat de daders ter verantwoording worden geroepen, en betreurt dat het gebruik ervan in veel landen nog steeds wijdverbreid is; stelt met grote bezorgdheid vast dat het aantal gevallen van foltering wereldwijd toeneemt en dat de daders veelal ongestraft blijven; vraagt alle landen hun respectieve ondervragingsregels en ‑protocollen voor wetshandhavers systematisch te herzien in overeenstemming met de internationale mensenrechtennormen; 36. betreurt dat er wereldwijd nog steeds gewetensgevangenen zijn en verzoekt de EDEO en de lidstaten meer inspanningen te leveren om ervoor te zorgen dat zij onvoorwaardelijk in vrijheid worden gesteld; verzoekt de EDEO en de Commissie steun te verlenen voor de oprichting en werking van nationale preventiemechanismen in niet-EU-landen en aan maatschappelijke organisaties die op dit gebied actief zijn; vraagt de EU een dialoog met derde landen aan te gaan om van de verbetering van de omstandigheden in gevangenissen een belangrijke beleidskwestie te maken, met name door het probleem van de overbevolking van gevangenissen aan te pakken door gebruik te maken van alternatieven voor detentie; erkent de belangrijke rol van maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers in de strijd tegen foltering en andere vormen van mishandeling, en dringt er bij de EU op aan hen te ondersteunen bij het monitoren van plekken waar mensen worden vastgehouden, overeenkomstig de herziene EU-richtsnoeren inzake foltering; 37. herinnert eraan dat er tussen 500 en 700 Palestijnse kinderen jonger dan 12 jaar in Israël worden vastgehouden en door Israëlische militaire rechtbanken worden vervolgd; merkt op dat sommigen zonder aanklacht vastzitten, terwijl anderen worden beschuldigd van het gooien van stenen; spreekt zijn diepe afkeuring uit over deze illegale en immorele detentie door de Staat Israël en dringt aan op de vrijlating van alle Palestijnse kinderen uit Israëlische gevangenissen; 38. verzoekt de EU derde landen aan te moedigen om hun nationale bepalingen inzake gerechtelijke waarborgen in overeenstemming te brengen met hun internationale verbintenissen (bv. strafbaarstelling van foltering overeenkomstig het VN-Verdrag tegen foltering); veroordeelt alle vormen van mensenhandel en dwangarbeid, ook die welke door staten worden gesponsord, en alle vormen van moderne slavernij; verzoekt de EU en haar lidstaten het voortouw te nemen bij de uitroeiing van mensenhandel en dwangarbeid en zo nodig een specifieke vermelding daarvan op te nemen in EU-overeenkomsten met derde landen; Recht op publieke participatie 39. merkt op dat het recht om actief en passief deel te nemen aan vrije, transparante en eerlijke verkiezingen niet wordt geëerbiedigd in autoritaire, totalitaire en illiberale regimes, maar dat er ook in een aantal democratische landen steeds meer belemmeringen zijn voor het volledige genot van die rechten; wijst erop dat deze regimes nepverkiezingen houden om hun macht te bestendigen, aangezien het er ontbreekt aan echte politieke concurrentie, legitimiteit en pluralisme; vraagt dat er meer inspanningen worden geleverd om de publieke participatie van minderheden te waarborgen en de vertegenwoordiging van vrouwen en jongeren in verkiezingsprocessen te vergroten; wijst op de rol van de verkiezingswaarnemingsmissies van de EU bij de onafhankelijke en onpartijdige evaluatie van de verkiezingsprocessen die zij monitoren; vraagt dat er follow-up wordt gegeven aan de vaststelling en uitvoering van de aanbevelingen van deze verkiezingswaarnemingsmissies in derde landen en dat die een centrale plaats krijgen in het kader van de betrekkingen tussen de Unie en het derde land in kwestie; merkt op dat het steeds vaker voorkomt dat landen weigeren de EU uit te nodigen om hun verkiezingen waar te nemen, en verzoekt de EDEO daar iets aan te doen; Culturele rechten 40. bevestigt het universele karakter van culturele rechten als vorm van mensenrechten die zowel individuele personen als groepen mensen in staat stelt zich te ontplooien en hun mens-zijn en identiteit te uiten; steunt het mandaat van de speciale rapporteur voor culturele rechten van de VN om culturele rechten binnen het geheel van mensenrechten meer zichtbaarheid te geven en om de ernst van de schending daarvan en de opportuniteiten van de verwezenlijking daarvan voor iedereen inzichtelijker te maken; vraagt dat het mandaat van de speciale rapporteur na 2024 wordt verlengd; veroordeelt ten stelligste de vernieling van historisch, artistiek en cultureel erfgoed tijdens conflicten, de systematische en politiek of ideologisch gemotiveerde vernieling van historisch, artistiek en cultureel erfgoed, en het uitwissen van de identiteit en cultuur van soevereine staten, volkeren of minderheden; veroordeelt het wederrechtelijk weghalen van en de illegale handel in cultuurgoederen; dringt erop aan dat culturele werken en kunstvoorwerpen worden teruggebracht naar waar ze vandaan komen; herinnert eraan dat de vernieling van cultureel erfgoed een oorlogsmisdrijf en een schending van de mensenrechten kan vormen, en herinnert in dit verband aan de verbintenissen die de internationale gemeenschap is aangegaan in het kader van de verantwoordelijkheid om te beschermen, ook met betrekking tot de bescherming van cultureel erfgoed tijdens en in de nasleep van gewapende conflicten; Rechten van vrouwen, met inbegrip van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, en gendergelijkheid 41. benadrukt dat vrouwenrechten en gendergelijkheid onontbeerlijke en ondeelbare mensenrechten zijn en als basis fungeren voor de rechtsstaat en voor veerkrachtige democratieën; betreurt dat miljoenen vrouwen en meisjes nog steeds worden geconfronteerd met discriminatie en geweld, met name de meest kwetsbare vrouwen en meisjes in de context van conflicten, postconflictsituaties en ontheemding, in het bijzonder vrouwen en meisjes met een handicap, die dubbel worden gediscrimineerd, en dat vrouwen en meisjes van hun waardigheid, autonomie, met inbegrip van hun lichamelijke autonomie, en zelfs hun leven worden beroofd; veroordeelt het aanhoudende te toenemende verzet tegen gendergelijkheid en vrouwenrechten, met inbegrip van alle pogingen om, met name op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR), bestaande rechten en bescherming terug te draaien, alsook wetgeving, beleid en praktijken die deze rechten in veel landen nog steeds inperken of niet erkennen, wat kan neerkomen op genderapartheid; veroordeelt alle vormen van gendergerelateerd geweld en uitbuiting, en uit zijn bezorgdheid over gedwongen huwelijken en eergerelateerd misbruik van, geweld tegen en moorden op vrouwen en meisjes; verzoekt de EU, haar lidstaten en gelijkgestemde partners hun inspanningen op te voeren om de volledige uitoefening en bescherming van de mensenrechten van vrouwen en meisjes te waarborgen; is ingenomen met de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en verzoekt de EU-lidstaten die dat nog niet hebben gedaan, dit verdrag zo spoedig mogelijk te ratificeren en ten uitvoer te leggen; steunt in dit verband de rol van de EU-ambassadeur voor gender en diversiteit en de inzet van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten op deze gebieden; pleit voor een EU-handvest van vrouwenrechten; 42. erkent dat de bevordering en bescherming van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten essentieel zijn voor het verwezenlijken van gendergelijkheid; bevestigt het recht op toegang tot alomvattende diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met inbegrip van moderne anticonceptie, veilige en legale abortus, zwangerschapszorg en prenatale en postnatale zorg, medisch begeleide voortplanting en toegang tot informatie en voorlichting over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met inbegrip van uitgebreide seksuele voorlichting, zonder enige vorm van discriminatie, dwang of geweld; verzoekt de EU, de EDEO en de lidstaten doortastende maatregelen te nemen om seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met inbegrip van toegang tot abortus, prioriteit te geven en te bevorderen in multilaterale en bilaterale betrekkingen, overeenkomstig de internationale mensenrechtenwetgeving en ‑normen en de richtsnoeren van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO); 43. erkent de meervoudige kwetsbaarheid van vrouwen die tot minderheden behoren, zoals etnische, religieuze of geloofsgemeenschappen, in het bijzonder op plaatsen waar geradicaliseerde groeperingen en gewelddadige milities aanwezig zijn; veroordeelt in krachtige bewoordingen alle vormen van geweld, met inbegrip van seksueel geweld, ontvoering, gedwongen ontheemding, vrouwenhandel of moord op vrouwen op grond van etniciteit, religie of geloof of ingegeven door radicale en extremistische agenda’s; veroordeelt met klem de discriminatie en schendingen van de mensenrechten van vrouwen met een intersectionele identiteit, waaronder vrouwen die tot etnische minderheden behoren; herhaalt zijn verzoek aan de lidstaten om strategieën, beleid en programma’s vast te stellen en uit te voeren om de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van gemarginaliseerde groepen vrouwen te bevorderen en de systemische, financiële, juridische, praktische en maatschappelijke belemmeringen waarmee zij worden geconfronteerd weg te nemen, en ervoor te zorgen dat seksuele en reproductieve gezondheid en rechten overal worden beschermd en geëerbiedigd; 44. laakt nogmaals commercieel draagmoederschap, een mondiaal fenomeen waardoor vrouwen overal ter wereld worden blootgesteld aan uitbuiting en mensenhandel en waarvoor met name financieel en maatschappelijk kwetsbare vrouwen worden uitgezocht; wijst op de ernstige gevolgen van deze praktijk voor vrouwen, hun rechten en hun gezondheid, en op de grensoverschrijdende gevolgen ervan; 45. verzoekt de EU bij de uitvoering van het genderactieplan III, bij de uitwerking van de lokale EU-strategie tegen discriminatie op grond van geslacht en bij relevante sectorale werkzaamheden intersectionaliteit aan te pakken door een beleid te ontwikkelen ter bestrijding van de vele vormen van discriminatie waarmee de miljoenen vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn van mensenrechtenschendingen worden geconfronteerd, waaronder seksueel misbruik en geweld, ontheemding, dwangarbeid en/of schuldslavernij, prostitutie en mensenhandel, en door gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen en meisjes op te nemen in alle aspecten van externe betrekkingen en ontwikkelingssamenwerking, met name door een feministisch buitenlands, ontwikkelings- en defensiebeleid van de EU vast te stellen in overeenstemming met haar mondiale verbintenissen; 46. vraagt om meer gezamenlijke inspanningen om een eind te maken aan het gebruik van seksueel geweld als oorlogswapen en aan de straffeloosheid voor de plegers van dergelijk geweld; verzoekt de Commissie zich te blijven inspannen om praktijken als genitale verminking van vrouwen, massale sterilisatie en gedwongen abortus wereldwijd volledig uit te roeien; Rechten van minderheden 47. herinnert eraan dat gewelddadige conflicten overal ter wereld vaak voortspruiten uit het ongenoegen van minderheden over uitsluiting, discriminatie en ongelijkheid in verband met schendingen van de mensenrechten van minderheden, zoals is geconstateerd door de speciale VN-rapporteur voor minderheidsvraagstukken; benadrukt dat de bescherming van de rechten van minderheden moet worden gemainstreamd en dat er beschermingsmechanismen moeten worden ontwikkeld op het niveau van de Verenigde Naties; herinnert aan de verplichtingen van staten om de rechten van hun nationale, etnische, culturele, religieuze of taalkundige minderheden op hun respectieve grondgebied te beschermen; betreurt dat er, ondanks internationale verplichtingen en toezeggingen om minderheden te beschermen, wereldwijd gevallen zijn van gedwongen assimilatie van nationale, etnische en taalkundige minderheden, waarbij hun grondrechten en mensenrechten worden genegeerd; verzoekt de EU en haar lidstaten derde landen actief te ondersteunen bij het eerbiedigen van de fundamentele mensenrechten van nationale, etnische en taalkundige minderheden op alle gebieden; verzoekt de Commissie de bescherming van de rechten van minderheden te ondersteunen, onder meer als prioriteit in het kader van het thematische programma voor de bevordering van democratie en mensenrechten van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) – Europa in de wereld; 48. wijst op de externe dimensie van het EU-actieplan tegen racisme en verzoekt de Commissie, de EDEO en de EU-delegaties samen te werken met partners in derde landen om de ontwikkeling van soortgelijke strategieën en beleidsmaatregelen te ondersteunen, in overleg met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en leden van gemarginaliseerde en kwetsbare gemeenschappen, op basis van de aanpak die wordt beschreven in de leidraad van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN (OHCHR) inzake discriminatie op grond van afkomst, gebruikmakend van het hele scala aan mogelijke EU-acties, zoals het bevorderen van wetswijzigingen, de uitvoering van wetgeving, zichtbaarheidsplannen en steunprogramma’s; Rechten van migranten en vluchtelingen 49. hekelt het feit dat de mensenrechten en de veiligheid van migranten, vluchtelingen en ontheemden worden uitgehold; bevestigt nogmaals hun onvervreemdbare mensenrechten en herinnert aan de verplichting van staten om hen te beschermen in overeenstemming met het toepasselijke internationale recht; verzoekt de EU en haar lidstaten deze rechten daadwerkelijk te eerbiedigen in het kader van het migratie- en asielbeleid van de EU en hun samenwerking met partnerlanden op dit gebied; betreurt dat vreemdelingenhaat, racisme en discriminatie van migranten een stijgende lijn vertonen; benadrukt dat vluchtelingen en migranten, vooral die zonder papieren, met diverse vormen van geweld worden geconfronteerd, ook wanneer zij ontheemd raken, zoals seksueel en gendergerelateerd geweld, alsook met tal van belemmeringen, zoals bij de toegang tot onderwijs, gezondheidszorg, fatsoenlijke huisvesting en andere basisdiensten; is uiterst bezorgd over het ongekende aantal ontheemden als gevolg van mensenrechtenschendingen, dat de afgelopen tien jaar is verdubbeld; is verheugd dat de richtlijn tijdelijke bescherming (18) is geactiveerd en vraagt dat die indien nodig wordt gebruikt; vraagt dat de inspanningen ter bescherming van de rechten van migranten worden opgevoerd, dat hun toegang tot alle basisdiensten wordt gegarandeerd, ook tijdens hun doorreis, en dat het beginsel van non-refoulement in acht wordt genomen; vraagt dat er onmiddellijk een einde wordt gemaakt aan de illegale praktijk van pushbacks; vraagt dat de onderliggende oorzaken van migratie en ontheemding worden aangepakt; 50. benadrukt het belang van de beginselen van solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid tussen de lidstaten bij de aanpak van migratiestromen, onder meer om de uitdagingen te verlichten waarmee de lidstaten van eerste aankomst worden geconfronteerd; betuigt nogmaals zijn steun voor de routekaart voor het migratie- en asielpact; dringt er bij de medewetgevers op aan zich extra in te spannen om de hervorming van het wetgevingskader voor asiel en migratie vóór het einde van de huidige zittingsperiode af te ronden; 51. benadrukt dat alle overeenkomsten van de EU en de lidstaten met niet-EU-landen inzake samenwerking op het gebied van migratie en terugname strikt in overeenstemming moeten zijn met de internationale mensenrechten, het vluchtelingenrecht en het zeerecht, en met name met het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen; verzoekt de Commissie mechanismen voor voorafgaande beoordeling en monitoring te integreren om het effect op de mensenrechten van de samenwerking met derde landen op het gebied van migratie te evalueren, en de resultaten met het Parlement te delen; is ernstig bezorgd over de praktijk van informele afspraken met derde landen over samenwerking op het gebied van migratie, waarop het Parlement geen toezicht kan uitoefenen; verzoekt de lidstaten transparantie aan de dag te leggen en parlementaire controle en democratisch toezicht mogelijk te maken, met name als het gaat om samenwerking met partijen waarvan bekend is dat ze zich schuldig hebben gemaakt aan mensenrechtenschendingen; dringt erop aan dat de mensenrechten worden geïntegreerd in en gemonitord bij alle activiteiten van het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) en het Asielagentschap van de Europese Unie (EASO); 52. verzoekt de EU en haar lidstaten te zorgen voor volledige transparantie over aan migratie gerelateerde EU-financiering voor derde landen en te garanderen dat die niet direct of indirect het plegen van mensenrechtenschendingen of straffeloosheid voor dergelijke schendingen in de hand werkt; vraagt dat dat bij door de EU gefinancierde humanitaire operaties rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van kinderen en andere kwetsbare groepen en dat hun bescherming tijdens hun ontheemding wordt gewaarborgd; keurt in dit verband de plaatsing van kindmigranten in detentiecentra af, met name wanneer zij van hun ouders of wettelijke voogden worden gescheiden; 53. veroordeelt met klem de smokkelnetwerken die zich bezighouden met migrantensmokkel en mensenhandel en verzoekt de EU en haar lidstaten hun inspanningen op te voeren om deze netwerken te bestrijden en smokkel te voorkomen, onder meer door samen te werken met derde landen, met inachtneming van de Europese en internationale mensenrechtennormen; benadrukt dat smokkelnetwerken winst maken door het gebrek aan veilige en legale migratieroutes en verantwoordelijk zijn voor het tragische verlies van mensenlevens langs migratieroutes; onderstreept dat informatieverspreiding en bewustmakingscampagnes over de risico’s van smokkel van cruciaal belang zijn; Rechten van inheemse volkeren 54. betreurt dat inheemse volkeren wereldwijd nog steeds te maken hebben met wijdverbreide en systematische discriminatie en vervolging, met inbegrip van gedwongen ontheemding; veroordeelt willekeurige arrestaties en de moord op verdedigers van mensenrechten en landrechten die opkomen voor de rechten van inheemse volkeren; benadrukt dat de bevordering van de rechten van inheemse volkeren en hun traditionele gebruiken van essentieel belang is voor de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling, de bestrijding van klimaatverandering en de instandhouding van de biodiversiteit; dringt er bij regeringen op aan om een ontwikkelings- en milieubeleid te voeren dat economische, sociale en culturele rechten eerbiedigt en rekening houdt met inheemse volkeren en de lokale bevolking, in overeenstemming met de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN; vraagt de EU, de lidstaten en hun partners in de internationale gemeenschap nogmaals alle nodige maatregelen te nemen voor de erkenning, bescherming en bevordering van de rechten van inheemse volkeren, ook met betrekking tot hun talen, land, gebieden en hulpbronnen, zoals vastgelegd in de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volkeren, met name in verband met vrije, voorafgaande en geïnformeerde instemming; verzoekt de EU en haar lidstaten te goeder trouw te zorgen voor betrokkenheid en eerbiediging van bovengenoemde rechten door middel van de handelsinstrumenten van de EU en de relevante EU-wetgeving die van toepassing is op in de EU gevestigde bedrijven; moedigt de ratificatie van Verdrag nr. 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) betreffende inheemse en in stamverband levende volken aan; 55. verzoekt alle landen, met name de EU en haar lidstaten, ervoor te zorgen dat inheemse volkeren en lokale gemeenschappen worden betrokken bij de beraadslagingen en besluitvormingsprocessen van de internationale klimaatdiplomatie; moedigt de Commissie aan om de dialoog en samenwerking tussen inheemse volkeren en de EU te blijven bevorderen; Mensenrechten, bedrijfsleven en handel 56. wijst op de rol van handel als belangrijk instrument om de mensenrechtensituatie in de partnerlanden van de EU te bevorderen en te verbeteren, onder meer via het stelsel van algemene preferenties plus (SAP+); stelt evenwel vast dat er in een aantal van de landen in kwestie nauwelijks sprake is van vooruitgang; betreurt de schadelijke effecten van buitensporige en uitbuitende bedrijfsactiviteiten op de mensenrechten en de democratie, en veroordeelt bedrijven die natuurlijke hulpbronnen op onrechtmatige wijze exploiteren, met negatieve gevolgen voor het genot van mensenrechten in lokale gemeenschappen; 57. verzoekt de EU te voorzien in aanvullende en ambitieuze Europese en internationale instrumenten met krachtige en materiële bepalingen, onder andere over toegang tot de rechter en doeltreffende rechtsmiddelen voor getroffen personen; dringt in dit verband aan op een snel en ambitieus definitief akkoord over de richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid, met bindende EU-regels inzake verantwoord gedrag van bedrijven met betrekking tot mensen-, arbeids- en milieurechten, en op een tijdige voltooiing van het verbod op producten die met dwangarbeid zijn vervaardigd, zodat dergelijke producten worden geweerd van de markt van de Unie; onderstreept dat zinvolle betrokkenheid van belanghebbenden, waaronder slachtoffers, vertegenwoordigers van slachtoffers, werknemersvakbonden en andere belanghebbenden, een overkoepelend en vast onderdeel van het proces van passende zorgvuldigheid vormt, alsook een fundamentele stap bij het vaststellen, aanpakken en uitbannen van dwangarbeid; benadrukt het belang van herstelmaatregelen en maatregelen voor toegang tot de rechter die in overeenstemming zijn met de leidende beginselen inzake bedrijfsleven en mensenrechten van de Verenigde Naties, waaronder financiële en niet-financiële maatregelen in overleg met de slachtoffers; verzoekt de Commissie een aanbeveling aan de Raad voor te leggen om zo spoedig mogelijk een ambitieus mandaat voor de EU te verkrijgen om deel te nemen aan de lopende onderhandelingen over het juridisch bindende VN-instrument inzake bedrijfsleven en mensenrechten; verzoekt de Commissie, de EDEO en de EU-delegaties in hun dialoog met derde landen te pleiten voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en verantwoordingsplicht van bedrijven en voor de beginselen, en hen te ondersteunen bij de ontwikkeling van hun eigen nationale actieplannen; 58. herinnert eraan dat ondernemingen de verantwoordelijkheid hebben om erop toe te zien dat hun activiteiten en toeleveringsketens niet betrokken zijn bij schendingen van de mensenrechten, onder andere die van mensen die opkomen voor het milieu, inheemse volkeren en arbeidsrechten; wijst op de essentiële verplichtingen en verantwoordelijkheden van staten en andere actoren, waaronder bedrijven, om de gevolgen van klimaatverandering te beperken, negatieve gevolgen voor de mensenrechten te voorkomen en passend beleid te bevorderen met inachtneming van de verplichtingen op het gebied van de mensenrechten; 59. herinnert eraan dat het recht op werk is verankerd in artikel 23 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en benadrukt in dit verband dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) wereldwijd goed zijn voor meer dan twee derde van de banen en de bevordering van sociale en economische rechten kunnen ondersteunen; herhaalt in dit verband hoe belangrijk het is te zorgen voor een passend gelijk speelveld voor kmo’s; 60. benadrukt dat vrijheid van ondernemerschap een recht is dat is verankerd in artikel 16 van het Handvest van de grondrechten; moedigt de EU en de lidstaten aan om een leidende rol te spelen in de besprekingen over de wereldwijde erkenning van de vrijheid van ondernemerschap als mensenrecht bij de VN en in andere multilaterale fora; Rechten van lhbtiq+-personen 61. betreurt de schendingen – discriminatie, vervolging, geweld en moord – van de mensenrechten van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders, non-binaire personen, interseksuelen en queer personen (lhbtiq+) wereldwijd en van degenen die voor hun rechten opkomen; erkent het belang van inclusief onderwijs om discriminatie al in een vroeg stadium tegen te gaan; is uiterst bezorgd over de verspreiding van haat en anti-lhbtiq+-narratieven en wetgeving tegen lhbtiq+-personen en mensenrechtenverdedigers; verzoekt niet-EU-landen specifiek beleid vast te stellen om lhbtiq+-personen te beschermen en hun de nodige instrumenten te geven om schendingen van hun rechten veilig te kunnen melden; verzoekt niet-EU-landen wetsbepalingen te schrappen die direct of indirect leiden tot discriminatie, intimidatie en van lhbtiq+-personen; dringt er andermaal op aan dat de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025 volledig wordt uitgevoerd, als hét instrument van de EU om de situatie van deze groep personen wereldwijd te verbeteren; is met name bezorgd over lhbtiq+-personen die onder niet-democratische regimes leven en vraagt om een flexibele mechanismen om hen en de verdedigers van hun rechten te beschermen; verzoekt de EU en de lidstaten de EU-richtsnoeren inzake de bevordering en bescherming van alle mensenrechten van lhbtiq-personen grondig en consequent toe te passen in al hun extern beleid; Rechten van het kind 62. veroordeelt met klem de achteruitgang van de eerbiediging van de rechten van het kind en de toenemende schendingen van deze rechten, onder andere door geweld, huwelijken op jonge leeftijd en gedwongen huwelijken, seksueel misbruik en seksuele uitbuiting, genitale verminking, mensenhandel, kinderarbeid, met inbegrip van dwangarbeid door kinderen, rekrutering van kindsoldaten, onder meer door criminele bendes, gebrek aan toegang tot onderwijs, met inbegrip van het recht om kennis te nemen van hun eigen cultuur, tradities en talen en gezondheidszorg, ondervoeding, segregatie en extreme armoede; veroordeelt de ontvoering, gedwongen scheiding of deportatie, adoptie en gedwongen assimilatie van kinderen, ook van etnische minderheden, met name tijdens oorlogen en conflicten; wijst op het nog steeds grote aantal kinderen in de wereld dat gedwongen wordt te werken, meestal onder gevaarlijke omstandigheden; roept er nogmaals toe op om de rechten van het kind in al het beleid van de EU stelselmatig en consistent te bevorderen en te verdedigen; vraagt dat in de rechtsgang specifiek rekening wordt gehouden met de rechten van het kind om de toegang van kinderen tot de rechter en effectieve rechtsmiddelen te verbeteren en ervoor te zorgen dat daders verantwoording afleggen; benadrukt dat er duurzame manieren moeten worden gecreëerd voor de re-integratie en schadeloosstelling van kinderen wier rechten zijn geschonden bij conflicten wereldwijd; vraagt dat het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind dringend volledig en universeel wordt geratificeerd; 63. wijst op de rol van onderwijs in de ontwikkeling van kinderen en jongeren overal ter wereld; benadrukt dat toegang tot universeel, inclusief en kwalitatief hoogstaand onderwijs een mensenrecht is, dat ook bewustmaking moet omvatten over hun mensenrechten, wanneer sprake is van een schending van die rechten en hoe ze dat kunnen melden; merkt op dat artikel 26 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens bepaalt dat aan de ouders in de eerste plaats het recht toekomt om de soort van onderwijs te kiezen, welke aan hun kinderen zal worden gegeven; verzoekt de EU en haar lidstaten alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat het recht op onderwijs overal ter wereld wordt geëerbiedigd, ook in vluchtelingenkampen en ‑centra; verzoekt de Commissie en de EDEO de financiering van onderwijs via de externe financieringsinstrumenten van de Unie op peil te houden en niet-EU-landen te ondersteunen bij het opzetten en ontwikkelen van onderwijsstelsels van goede kwaliteit; benadrukt dat alle onderwijs- en schoolmateriaal moet voldoen aan de onderwijsnormen van de Unesco; Rechten van personen met een handicap 64. is bezorgd over de problemen met het volledige genot van de rechten van personen met een handicap, zoals toegang tot inclusief en hoogwaardig onderwijs, gezondheidszorg en werkgelegenheid, en deelname aan het politieke leven; herhaalt zijn oproep aan de EU om wereldwijd te helpen bij de ontwikkeling van beleid ter ondersteuning van verzorgers van personen met een handicap; vraagt alle belanghebbenden het maatschappelijk bewustzijn te vergroten en discriminerend gedrag jegens mensen met een handicap te bestrijden; herhaalt zijn oproep aan de Commissie en de lidstaten om hun inspanningen ter bevordering van gelijke rechten voor personen met een handicap via het externe optreden van de EU op te voeren, ook met betrekking tot kandidaat-lidstaten, in overeenstemming met de bestaande verplichtingen als staten die partij zijn bij het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap; onderstreept dat moet worden gezorgd voor een systematische en gestructureerde dialoog met organisaties in partnerlanden die personen met een handicap vertegenwoordigen en dat er beleid moet worden gevoerd dat garandeert dat zij ten volle gebruik kunnen maken van hun mensenrecht om op voet van gelijkheid te participeren in de samenleving, ook bij de uitoefening van hun stemrecht, rekening houdend met hun specifieke behoeften en perspectieven; herhaalt zijn oproep aan de EU om partnerlanden te helpen bij de ontwikkeling van beleid ter ondersteuning van hoogwaardige, toegankelijke en betaalbare zorg voor mensen met een handicap; vraagt dat het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid snel wordt goedgekeurd; Rechten van ouderen 65. herhaalt zijn oproep aan de EU en haar lidstaten om nieuwe wegen te verkennen om de rechten van ouderen te versterken, rekening houdend met de vele problemen waarmee zij worden geconfronteerd, zoals leeftijdsdiscriminatie, armoede, geweld, gebrek aan sociale bescherming, eenzaamheid en digitale uitsluiting; verzoekt niet-EU-landen beleid vast te stellen dat de toegang van ouderen tot hoogwaardige, toegankelijke en betaalbare gezondheidszorg en sociale en juridische diensten vergemakkelijkt, met bijzondere aandacht voor de bestrijding van het armoederisico voor met name oudere vrouwen als gevolg van de loonkloof tussen mannen en vrouwen tijdens hun beroepsleven; benadrukt dat hun autonome participatie in publieke aangelegenheden moet worden gewaarborgd en dat ze al hun mensenrechten en fundamentele vrijheden waardig moeten kunnen uitoefenen; Recht op voedsel, water en sanitaire voorzieningen 66. herinnert eraan dat het recht op voedsel, veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen, met inbegrip van het recht op fysieke en economische toegang tot veilig en voldoende voedsel, water en hygiënische voorzieningen, een internationaal erkend mensenrecht is; is uiterst bezorgd over de wereldwijde problemen in verband met het recht op voedsel, met name in oorlogs- en conflictsituaties, alsook bij natuurrampen en extreme weersomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering; verzoekt de EU en haar lidstaten binnen het VN-systeem bindende richtsnoeren inzake het recht op voedsel te bevorderen; vraagt dat er overheidsbeleid wordt vastgesteld voor de bestrijding van honger, vooral onder kinderen, onder meer door betere internationale samenwerking bij maatregelen tegen mondiale voedselonzekerheid en het verlenen van dringende hulp aan bevolkingsgroepen die risico lopen op hongersnood en ondervoeding; 67. verzoekt de EU, haar lidstaten en de internationale gemeenschap zich onverwijld meer inspanningen te getroosten om een eind te maken aan de trend van steeds vaker voorkomende ernstige voedseltekorten; onderstreept dat de voedselonzekerheid is verergerd door tal van conflicten in de wereld, waaronder de huidige conflicten in landen die grote mondiale exporteurs van primaire voedingsproducten – met name graan – zijn, met enorme gevolgen in verschillende delen van de wereld; veroordeelt met klem het gebruik van of het dreigen met voedselonzekerheid als politiek oorlogsinstrument, en laakt de negatieve effecten van speculatie met voedselprijzen; dringt met name aan op een onmiddellijk en permanent staakt-het-vuren in de Gazastrook om de bewoners daar een ononderbroken toegang tot voedsel en water te kunnen bieden; Recht op een schoon, gezond en duurzaam milieu 68. benadrukt dat de klimaatcrisis en de gevolgen ervan voor het milieu en de biodiversiteit direct van invloed zijn op het effectieve genot van alle mensenrechten en dat deze kwesties onderling verband houden en onderling afhankelijk zijn; vraagt dat er snel beleid wordt vastgesteld om de internationale samenwerking te verbeteren en de capaciteitsopbouw in dit verband te versterken, zoals vastgesteld in Resolutie 76/300 van de Algemene Vergadering van de VN; erkent het uiterst belangrijke werk dat door maatschappelijke organisaties, verdedigers van milieugerelateerde mensenrechten en voorvechters van inheemse volkeren wordt verricht voor het behoud en de bescherming van het milieu en de biodiversiteit; betreurt het risico en veroordeelt alle vormen van geweld waarmee verdedigers van milieugerelateerde mensenrechten worden geconfronteerd, en vraagt dat hun bescherming op doeltreffende wijze wordt gewaarborgd; benadrukt de noodzaak van een doeltreffende aanpak van ontheemding van mensen als gevolg van milieuvernietiging en klimaatverandering, waardoor het risico op mensenrechtenschendingen en kwetsbaarheid voor verschillende vormen van uitbuiting toeneemt; verzoekt de EU en de lidstaten zich meer in te zetten voor de ondersteuning van regionale mechanismen zoals de speciale VN-rapporteur voor milieubeschermers en de overeenkomst van Escazú (19) ; 69. dringt er bij de EU, de VN en regionale mensenrechtenmechanismen op aan een grotere rol op zich te nemen bij de bescherming van mondiale ecosystemen en milieuactivisten, in het bijzonder daar waar de klimaatverandering ernstige gevolgen heeft voor inheemse en lokale gemeenschappen; verzoekt de EU op het niveau van de VN een initiatief te bevorderen waarbij internationale waarnemers instaan voor het monitoren van zware milieuschade, ernstige milieucrises of situaties waarin verdedigers van milieurechten bijzonder veel risico lopen, en samen te werken met en bijstand te verlenen aan de autoriteiten om voor deze verdedigers een beschermende omgeving tot stand te brengen; 70. moedigt de EU en de lidstaten aan om de erkenning van ecocide als internationaal misdrijf in de zin van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof te bevorderen; 71. herinnert eraan dat de transitie naar schone energie rechtvaardig moet zijn en dat daarbij ieders grondrechten geëerbiedigd moeten worden; benadrukt dat energietransitiebeleid en ‑projecten zodanig moeten worden opgezet en uitgevoerd dat ze mensenrechtenschendingen niet verergeren en het milieu niet schaden; Mensenrechten en digitale technologieën 72. is bezorgd over de bedreiging die artificiële intelligentie (AI) kan vormen voor democratieën en mensenrechten, met name als het ontbreekt aan passende regulering; is ingenomen met de conclusies van de Raad van 26 juni 2023 om de rol en het leiderschap van de EU op het gebied van mondiale digitale governance, en met name haar positie als vormgever van het mondiale digitale rulebook, te versterken, en verwelkomt in dit verband het voorstel voor een verordening ter harmonisering van de regels betreffende AI die de mensenrechten, met name het recht op een privéleven en non-discriminatie, en de voordelen van AI voor het menselijk welzijn moeten beschermen; benadrukt dat nieuwe en opkomende technologieën zoals spyware dringend toezicht, gedegen transparantie en passende waarborgen vereisen; benadrukt het belang van een op mensenrechten gebaseerde benadering van deze technologieën; veroordeelt het gebruik van nieuwe en opkomende technologieën als dwanginstrumenten om mensenrechtenverdedigers, activisten, journalisten, advocaten en minderheden nog meer lastig te vallen, te intimideren en te vervolgen; is er stellig van overtuigd dat de uitvoer van spyware uit de Unie naar derde landen waar dergelijke instrumenten worden gebruikt tegen mensenrechtenactivisten, journalisten en critici van de regering, een ernstige schending van de in het Handvest verankerde grondrechten en een zware inbreuk op de uitvoerregels van de Unie vormt; 73. betreurt praktijken van autoritaire en totalitaire regimes die de toegang van burgers tot het internet beperken, zoals het platleggen van het internet tijdens openbare vergaderingen en demonstraties; benadrukt het belang van een open, vrije, stabiele en veilige cyberspace waarin de kernwaarden van democratie, mensenrechten en de rechtstaat worden ondersteund; benadrukt hoe belangrijk het is dat de digitale diplomatie van de EU een op mensenrechten gebaseerde benadering van digitale technologieën bevordert; 74. maakt zich zorgen over het gebruik van cyberaanvallen, die worden beschouwd als hybride bedreigingen en vaak worden ingezet tegen diensten en infrastructuur die van kritiek belang zijn voor de burgerbevolking; uit zijn bezorgdheid over de toename van dit fenomeen, omdat het ook kan leiden tot schendingen van de digitale rechten van de bevolking en offlinegeweld kan aanwakkeren; 75. verzoekt de Commissie en de EDEO de vaststelling van wetgeving inzake desinformatie en haatzaaiende uitlatingen in derde landen te stimuleren teneinde uitlatingen die aanzetten tot discriminatie, haat of geweld op basis van ras, etniciteit, nationaliteit, sociale klasse, handicap, kaste, godsdienst, levensovertuiging, leeftijd, seksuele gerichtheid, geslacht of genderidentiteit uitdrukkelijk te verbieden en te bestraffen, en er bij technologiebedrijven en socialemediaplatforms op aan te dringen een onlineomgeving te bevorderen die rekening houdt met de mensenrechten; Versterking van het instrumentarium van de EU voor de bevordering en bescherming van mensenrechten en democratie in de wereld EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 76. merkt op dat het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie door de EU en haar lidstaten tot dusver weliswaar voor een groot deel is uitgevoerd, maar dat die uitvoering nog steeds achterstand heeft en moeilijk te beoordelen is omdat er geen tijdgebonden en concrete doelstellingen zijn; neemt nota van de opmerking in de tussentijdse evaluatie van het actieplan over de ongekende uitdagingen waarvoor de wereld sinds de vaststelling van het actieplan is komen te staan, en van de algemene achteruitgang in de bescherming van de mensenrechten in de afgelopen jaren, maar onderstreept dat dit moet leiden tot een betere uitvoering van het actieplan in de resterende periode, teneinde de synergieën en complementariteit tussen mensenrechten en democratie op lokaal, nationaal en mondiaal niveau te maximaliseren; is ingenomen met de beoordeling van de EU-maatregelen inzake mensenrechtenverdedigers in het kader van de herziening; vraagt dat de verdediging en bevordering van de universaliteit van de mensenrechten wordt opgenomen in de pijlers van het volgende EU-actieplan, met speciale aandacht voor de narratieven en instrumenten waarvan autoritaire en illiberale regimes zich bij hun aanvallen in dit verband bedienen; benadrukt dat de kloof tussen de strategische visie en doelstellingen van het actieplan en de operationele dimensie ervan moet worden gedicht; benadrukt dat het belangrijk is dat de lidstaten verantwoordelijkheid op zich nemen voor het EU-actieplan voor mensenrechten en democratie en publiekelijk verslag uitbrengen over hun maatregelen in het kader van dit strategische document; moedigt nationale en regionale parlementen, nationale mensenrechteninstellingen en lokale maatschappelijke organisaties aan om met hun autoriteiten op lidstaatniveau in gesprek te gaan over hun bijdrage aan de uitvoering van het externe mensenrechtenbeleid van de EU; Speciale vertegenwoordiger van de EU (SVEU) voor de mensenrechten 77. staat volledig achter de werkzaamheden van de SVEU voor de mensenrechten, die bijdragen aan de zichtbaarheid en samenhang van het mensenrechtenoptreden van de EU in de externe betrekkingen van de EU; verzoekt de EDEO zijn rol te versterken en hem meer zichtbaarheid te geven bij de bevordering en bescherming van de mensenrechten in zijn contacten met derde landen en gelijkgestemde partners en bij het begeleiden van de uitvoering van het actieplan inzake mensenrechten en democratie; vraagt dat er meer verantwoording wordt afgelegd en meer transparantie aan de dag wordt gelegd over en meer zichtbaarheid wordt gegeven aan het werk van het mandaat, onder meer door openbare verslaglegging over landenbezoeken, het werkprogramma en de prioriteiten; is van mening dat de omvang van het mandaat de aanstelling van een fulltime mandaathouder rechtvaardigt; dringt erop aan dat de volgende SVEU pas definitief wordt benoemd na een positieve evaluatie van de Commissie buitenlandse zaken en de Subcommissie mensenrechten van het Parlement en dat de SVEU regelmatig verslag uitbrengt aan het Parlement; Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld en het thematisch programma voor mensenrechten en democratie 78. herinnert aan de fundamentele rol die het NDICI – Europa in de wereld, met inbegrip van zijn thematisch programma voor mensenrechten en democratie, speelt als vlaggenschipinstrument van de EU bij de bevordering en bescherming van de mensenrechten en de democratie in de wereld; herhaalt in het licht van de huidige wereldwijde achteruitgang zijn oproep om meer steun te verlenen aan maatschappelijke organisaties, prodemocratische activisten en mediaorganisaties, onder andere via het Europees Fonds voor Democratie; benadrukt dat bij alle relevante externe activiteiten van de EU moet worden samengewerkt met het maatschappelijk middenveld en andere lokale partners; wijst er nogmaals op hoe belangrijk het is om een op mensenrechten gebaseerde aanpak in de instrumenten voor extern optreden van de EU te stroomlijnen; 79. pleit andermaal voor meer transparantie met betrekking tot bepalingen betreffende de mensenrechten in financieringsovereenkomsten in het kader van het NDICI en voor een verduidelijking van het mechanisme en de criteria voor de opschorting van deze overeenkomsten in geval van schending van de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat; benadrukt dat de EU zich volledig moet onthouden van begrotingssteun als middel om bijstand te verlenen aan regimes die schromelijk tekortschieten in de naleving van de internationale normen op het gebied van mensenrechten, democratie en corruptiebestrijding; benadrukt dat de steun in dergelijke gevallen via het maatschappelijk middenveld moet worden verleend; vraagt de EU bijzondere zorg te besteden aan de beoordeling en voorkoming van schendingen die verband houden met de eigen beleidsmaatregelen, projecten en financiering van de Unie in derde landen, onder meer door een klachtenmechanisme in te voeren voor personen of groepen wier rechten mogelijk zijn geschonden door activiteiten van de EU in deze landen; 80. herinnert eraan dat de EU heeft toegezegd om de transitie van institutionele zorg naar zorg in gezins- en gemeenschapsverband te steunen bij haar externe optreden in het kader van het NDICI; dringt er dan ook bij de EU-instellingen op aan om geen financiering te verstrekken aan instellingen, bijvoorbeeld voor verbouwingen, nieuwbouw of renovaties, als dat geen deel uitmaakt van een de-institutionaliseringsproces; Internationale overeenkomsten van de EU 81. benadrukt dat mensenrechtenclausules op coherente wijze van toepassing moeten zijn op alle internationale overeenkomsten van de EU met derde landen, met inbegrip van sectorale en investeringsovereenkomsten, dat deze clausules nauwlettend moeten worden gemonitord en moeten worden geschraagd door een reeks duidelijke benchmarks en procedures die moeten worden gevolgd in geval van mensenrechtenschendingen, en dat ze een basis moeten vormen voor praktische en flexibele contacten met een derde land over de mensenrechten; merkt op dat de EU de mensenrechtenclausules tot 2014 twaalf keer formeel heeft geactiveerd en sindsdien slechts één keer “passende maatregelen” op grond van deze clausules heeft genomen; herhaalt dat de EU bij ernstige en aanhoudende schendingen van mensenrechtenclausules door haar partnerlanden snel en doortastend moet reageren, in laatste instantie door de desbetreffende overeenkomsten op te schorten als andere opties geen effect blijken te hebben; 82. vraagt dat er gevolg wordt gegeven aan de aanbeveling van de Europese Ombudsman over het opzetten van een klachtenportaal binnen het kader van de handels- en financiële instrumenten van de EU, en dat het centrale toegangspunt van de Commissie – dat toegankelijk, burgervriendelijk en transparant moet zijn – wordt aangepast zodat daar klachten kunnen worden ingediend over niet-naleving van mensenrechtenclausules; moedigt de EU-instellingen en de lidstaten aan om samen met de Ombudsman verder werk te maken van de ontwikkeling van nieuwe strategieën en instrumenten voor de bescherming en bevordering van de mensenrechten door middel van handel; verzoekt de Commissie beter met het Parlement te communiceren over haar afwegingen en beslissingen betreffende de handhaving van mensenrechtenclausules in internationale overeenkomsten; EU-mensenrechtendialogen 83. wijst op de belangrijke rol van mensenrechtendialogen binnen het mensenrechteninstrumentarium van de EU en als belangrijk middel om het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie uit te voeren; benadrukt dat deze dialogen met de betrokken landen betrekking moeten hebben op de situatie van alle mensenrechten en de democratie; wijst op de rol van onafhankelijke maatschappelijke organisaties en benadrukt dat hun legitieme deelname aan de voorbereiding en follow-up van deze dialogen moet worden gewaarborgd; benadrukt dat er in dit verband niet mag worden gediscrimineerd wat de deelname van het maatschappelijk middenveld betreft; merkt op dat mensenrechtendialogen moeten worden gezien als een essentieel onderdeel van een duurzaam engagement van de EU en niet als een vakje om af te vinken of een op zichzelf staand instrument; herinnert eraan dat deze dialogen in combinatie en in synergie met andere instrumenten moeten worden gebruikt, op een resultaatgerichte manier moeten worden uitgevoerd en regelmatig moeten worden geëvalueerd; benadrukt dat het uitblijven van concrete resultaten gevolgen moet hebben voor het ruimere verloop van de bilaterale betrekkingen; herhaalt dat individuele gevallen aan de orde moeten worden gesteld, ook die waarop wordt gewezen in de resoluties van het Europees Parlement en die van genomineerden voor en winnaars van de Sacharovprijs, en dat voor een passende follow-up moet worden gezorgd; verzoekt de EDEO en de EU-delegaties deze dialogen en de resultaten ervan meer zichtbaarheid te geven, onder meer door het uitbrengen van een gezamenlijke persverklaring, en passende follow-upmaatregelen te nemen; Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (GHRSR – EU-Magnitski-wet) 84. merkt op dat er tot nog toe zelden is gebruikgemaakt van de GHRSR (de EU-Magnitski-wet) als belangrijk politiek instrument van de EU ter verdediging van de mensenrechten en de democratie in de wereld; wijst echter op de problemen die de vereiste eenparigheid van stemmen met zich meebrengt bij het aannemen van deze besluiten en herhaalt zijn oproep om besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in te voeren voor besluiten over de GHRSR; dringt aan op een dynamischer en consequenter gebruik van dit instrument, ook in samenwerking met gelijkgestemde partners; verzoekt de Raad gevolg te geven aan de verzoeken om sancties die het Parlement in zijn resoluties heeft gedaan; staat volledig achter de mogelijkheid om gerichte anticorruptiesancties op te leggen in verband met ernstige mensenrechtenschendingen, wat al geruime tijd een prioriteit van het Parlement is, verwelkomt het voorstel van de Commissie in die zin en vraagt de Raad dit snel goed te keuren, hetzij door het in de GHRSR op te nemen, hetzij met een andere regeling; 85. benadrukt dat de consequente en uniforme toepassing van sancties door alle lidstaten gevolgen heeft voor de geloofwaardigheid en doeltreffendheid van het externe optreden van de EU; benadrukt dat sancties volledig moeten worden gehandhaafd en vraagt dat pogingen om sancties te negeren of te omzeilen, op doeltreffende wijze worden aangepakt; Activiteiten ter ondersteuning van democratie 86. uit nogmaals zijn bezorgdheid over de toenemende aanvallen van autoritaire, totalitaire en illiberale regimes op democratische instellingen en normen en het maatschappelijk middenveld, en over pogingen om internationale normen te herschrijven; benadrukt dat het vanuit geopolitiek en strategisch oogpunt steeds belangrijker wordt om de democratie wereldwijd te verdedigen en te ondersteunen; is van mening dat er meer inspanningen moeten worden geleverd om in derde landen aan bewustmaking te doen over de ondermijning van de democratische cultuur en herhaalt dat die moet worden versterkt; wijst andermaal op het belang van EU-verkiezingswaarnemingsmissies en van de bijdrage van het Parlement aan de ontwikkeling en verbetering van de daarvoor gebruikte methoden; verzoekt derde landen de aanbevelingen van de verkiezingswaarnemingsmissies van de EU en andere internationaal erkende entiteiten uit te voeren om hun toekomstige verkiezingsprocessen te verbeteren en zo de transparantie en wettigheid ervan te helpen verbeteren, zodat de democratie in de landen in kwestie kan worden versterkt; is ingenomen met het werk van het Europees Fonds voor Democratie en herhaalt dat de activiteiten en middelen van dit fonds verder moeten worden versterkt; EU-steun voor mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties 87. is uiterst bezorgd over de aanvallen op en de intimidatie van mensenrechtenverdedigers en hun gezinsleden, gemeenschappen en advocaten, en vindt de steeds geavanceerdere middelen die worden gebruikt om hen te vervolgen, buitengewoon verontrustend; veroordeelt ten stelligste wetten, waaronder antiterrorisme-, nationale veiligheids- en antismaadwetten, die tegen mensenrechtenverdedigers en niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) worden gebruikt om hun werk te criminaliseren en hen te stigmatiseren; betreurt dat ngo’s worden geïntimideerd door wettelijke bepalingen in derde landen, zoals wetten op buitenlandse agenten en dergelijke, en andere beperkingen waarmee zij bij hun rechtmatige werkzaamheden te maken krijgen; steunt, prijst en dankt mensenrechtenverdedigers van harte voor het moedige en cruciale werk dat zij verrichten en het optreden van de EU om hun bescherming wereldwijd te waarborgen; dringt erop aan dat de EU en haar lidstaten de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers volledig en consistent toepassen en daarmee een proactieve en holistische langetermijnbenadering van de bescherming van mensenrechtenverdedigers bevorderen die anticipeert op en paal en perk stelt aan ernstige problemen zoals aanvallen op en bedreigingen van mensenrechtenverdedigers, die vaak een zware persoonlijke tol eisen van henzelf, hun gezin en hun gemeenschap; onderstreept de dringende behoefte aan een alomvattende en tijdige herziening van de richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers om opkomende uitdagingen en bedreigingen te kunnen aanpakken, ervoor te zorgen dat ze toepasbaar en doeltreffend blijven voor de bescherming van mensenrechtenverdedigers overal ter wereld, en er gendergevoelige en intersectionele benaderingen in op te nemen als afspiegeling van de diverse achtergronden en ervaringen van mensenrechtenverdedigers, rekening houdend met de specifieke kwetsbaarheden waarmee zij te maken kunnen krijgen; 88. wijst op het wereldwijd toenemende verschijnsel dat mensenrechtenverdedigers te maken krijgen met grensoverschrijdende bedreigingen door hun nationale autoriteiten of handlangers; verzoekt de Commissie en de lidstaten deze bedreigingen binnen de EU bij wijze van prioriteit en als integraal onderdeel van de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers in kaart te brengen en aan te pakken; spoort de Commissie en de lidstaten aan om buitenlandse mensenrechtenverdedigers die in de EU verblijven, passende financiële en andere middelen te verstrekken om hen in staat te stellen hun mensenrechtenactiviteiten op afstand voort te zetten zonder dat ze voor vergelding hoeven te vrezen; onderstreept dat functionarissen en vertegenwoordigers van derde landen die mensenrechtenverdedigers in de EU intimideren, alsook ter plaatse aanwezige personen of entiteiten die dergelijke intimidatie faciliteren, ter verantwoording moeten worden geroepen; benadrukt het belang van opleiding en middelen voor rechtshandhavingsinstanties om deze grensoverschrijdende aanvallen tegen te gaan; 89. dringt erop aan dat de EDEO, de Commissie en de EU-delegaties bijzondere aandacht besteden aan de situatie van de winnaars en finalisten van de Sacharovprijs en dat zij in overleg met de lidstaten en het Parlement resoluut actie ondernemen om hun welzijn, veiligheid of vrijlating te waarborgen; 90. vraagt om inspanningen om de EU-maatregelen en ‑kanalen voor de bescherming en ondersteuning van mensenrechtenverdedigers meer zichtbaarheid te geven; dringt er bij de lidstaten op aan het goede voorbeeld te geven en gedegen en doeltreffende nationale richtsnoeren en wetgeving inzake mensenrechtenverdedigers uit te werken, zodat andere landen dat model kunnen volgen; erkent de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de EDEO, de Commissie en de lidstaten voor een doeltreffende uitvoering van de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers en verzoekt de EU een echte Team Europa-aanpak van mensenrechtenverdedigers te volgen; staat volledig achter de mechanismen van ProtectDefenders.eu en verzoekt de EU en de lidstaten om het opzetten van soortgelijke mechanismen in gelijkgestemde landen te stimuleren, alsook gezamenlijke activiteiten van de EU, de lidstaten en derde landen ter bescherming van mensenrechtenverdedigers; onderstreept dat het van belang is dat de speciale vertegenwoordigers van de EU het gesprek aangaan met de nationale autoriteiten over de bescherming van de mensenrechten en individuele gevallen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om een proactieve rol te spelen bij de invoering van een EU-brede visumregeling voor meerdere binnenkomsten voor mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen; dringt er bij de EU-lidstaten op aan om de procedures van hun diplomatieke missies te verbeteren en te zorgen voor snelle, begrijpelijke, toegankelijke en haalbare procedures voor het aanvragen van een visum; vraagt de EU-lidstaten voorts om, in onderling overleg, in de EU-visumcode een speciale categorie te creëren en op te nemen om de visumprocedures te stroomlijnen en meer uniformiteit in de EU-procedures voor het aanvragen van een visum te bevorderen; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid in samenspraak met de lidstaten en het Parlement jaarlijks een lijst op te stellen van landen die aanleiding geven tot ernstige bezorgdheid over mensenrechtenverdedigers, teneinde een gecoördineerde Team Europa-reactie, toegang tot middelen, betere monitoring, speciale strategieën en meer steun op alle niveaus mogelijk te maken; pleit voor een transparante presentatie en evaluatie van deze lijst in het Europees Parlement zodat er verantwoording wordt afgelegd; 91. betreurt dat vrouwelijke mensenrechtenverdedigers te maken krijgen met gendergerelateerd geweld en gebrekkige toegang tot adequate middelen en beschermingsmechanismen; veroordeelt de voortdurende aanvallen op vrouwelijke mensenrechtenverdedigers, waaronder seksueel geweld, bedreigingen, intimidatie, criminalisering en moord; bevestigt dat de toename van vrouwonvriendelijke, seksistische en homofobe uitlatingen van politieke leiders in de afgelopen jaren geweld tegen vrouwelijke mensenrechtenverdedigers heeft genormaliseerd, vooral tegen verdedigers die zich bezighouden met seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; benadrukt dat de EU maatschappelijke organisaties die voor de rechten van vrouwen en meisjes opkomen, politiek en financieel moet blijven steunen; Bestrijding van straffeloosheid en corruptie 92. benadrukt dat corruptie mensenrechtenschendingen faciliteert, bestendigt en institutionaliseert, democratische instellingen ondermijnt en de meest kwetsbare en gemarginaliseerde individuen en groepen in de samenleving onevenredig zwaar treft; wenst dat corruptiebestrijding deel uitmaakt van alle inspanningen en beleidsmaatregelen van de EU om de mensenrechten en de democratie te bevorderen; is ingenomen met de corruptiebestrijdingsmaatregelen in het kader van het externe beleid van de EU, waaronder de in de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 3 mei 2023 over de bestrijding van corruptie (JOIN(2023)0012) geopperde mogelijkheid om gerichte anticorruptiesancties op te leggen; verzoekt de EU en haar lidstaten hun inspanningen op het gebied van justitiële hervormingen, de bestrijding van straffeloosheid, de verbetering van de transparantie en anticorruptie-instellingen in derde landen op te voeren en de rol van bepaalde in de EU gevestigde actoren in dit verband aan de orde te stellen; schaart zich achter de anticorruptiebepalingen in de handelsovereenkomsten van de EU met niet-EU-landen; onderstreept dat het van het grootste belang is dat de EU en haar lidstaten het goede voorbeeld geven door bij hun externe financiering de strengste normen inzake transparantie in acht te nemen, door meer steun te verlenen aan maatschappelijke organisaties, activisten en onderzoeksjournalisten die zich inzetten in de strijd tegen corruptie en straffeloosheid, en door de totstandkoming van effectieve wereldwijde anticorruptiemaatregelen en robuuste regelgevingskaders te bevorderen en jurisdicties met een geheimhoudingsregeling en belastingparadijzen aan te pakken; dringt aan op nauwere samenwerking met belangrijke internationale actoren op dit gebied, zoals de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco), de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC), met het oog op meer synergieën en een beter uitwisseling van best practices inzake corruptiebestrijdingsmaatregelen; EU-maatregelen in multilaterale fora 93. herhaalt dat de EU en haar lidstaten bij de VN en in andere multilaterale fora met één stem moeten spreken; maakt zich ernstig zorgen over de toenemende aanvallen op multilaterale instellingen, zoals VN-organen en met name de VN-Mensenrechtenraad, door autoritaire en illiberale regimes die hun werk en legitimiteit trachten te ondermijnen; is ingenomen met de aanhoudende steun van de EU en de lidstaten voor de VN en andere multilaterale instellingen, alsook met de aanhoudende en toenemende strategische dialoog en samenwerking met het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten; is er een groot voorstander van dat de EU VN-resoluties over mensenrechten en democratie steunt; verzoekt de EU en de lidstaten concrete stappen te ondernemen om de internationale mensenrechtenarchitectuur te versterken en veerkrachtiger te maken en om de consequente tenuitvoerlegging van internationale mensenrechtenverplichtingen en ‑instrumenten te bevorderen; verzoekt de EU en haar lidstaten ervoor te pleiten dat de Unie een eigen en permanente zetel krijgt in multilaterale fora en te zorgen voor meer coördinatie, onder meer in de VN-Veiligheidsraad, naast de bestaande zetels die EU-lidstaten al hebben; wenst dat de EU-delegaties een grotere rol gaan spelen in multilaterale fora, waarvoor zij over passende middelen moeten beschikken; 94. onderstreept dat een effectieve bescherming van de mensenrechten in de hele wereld internationale samenwerking op multilaterale schaal vereist; wijst op de buitengewoon belangrijke rol die de VN en haar organen vervullen als voornaamste forum, dat daadwerkelijk moet kunnen bijdragen aan het opvoeren van de inspanningen voor vrede en veiligheid, duurzame ontwikkeling en eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal recht; herinnert eraan dat alle VN-lidstaten gehouden zijn tot bevordering en bescherming van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden, zoals vastgelegd in het Handvest van de Verenigde Naties en resolutie 60/251 van de Algemene Vergadering van de VN; wijst op de verantwoordelijkheid van de VN-mensenrechtenraad om alle ernstige mensenrechtenschendingen wereldwijd aan te pakken; betreurt het dat verscheidene leden van de VN-mensenrechtenraad ernstige mensenrechtenschendingen hebben begaan en geen acht slaan op hun verplichtingen op het gebied van de mensenrechten; vraagt dat de criteria voor lidmaatschap van de VN-Mensenrechtenraad beter worden toegepast; verzoekt de EDEO de aanzet te geven tot en het voortouw te nemen bij inspanningen met het oog op een gecoördineerd standpunt van de EU en de lidstaten ten aanzien van lidmaatschap van de VN-Mensenrechtenraad, dat meer transparantie en op verdiensten gebaseerde concurrentie in het verkiezingsproces zou bevorderen; verzoekt de EU-instellingen, ook het Parlement zelf, de betrekkingen met deze VN-organen verder aan te halen en er nog nauwer mee samen te werken; 95. wijst op het werk van enquêtecommissies en onderzoeksmissies van de VN, die steeds vaker worden gebruikt om te reageren op situaties van ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten en om straffeloosheid tegen te gaan; verzoekt de EU en haar lidstaten de werkzaamheden van de VN, met inbegrip van de speciale procedures en verdragsorganen, te blijven steunen, zowel politiek als financieel; veroordeelt met klem alle aanvallen tegen mandaathouders van de speciale procedures van de VN en tegen de onafhankelijkheid van hun mandaat; verzoekt de EU-lidstaten en de democratische partners van de EU deze pogingen resoluut tegen te gaan en alle mogelijke maatregelen te nemen om te helpen voorzien in veilige en open ruimten voor interactie tussen personen en maatschappelijke organisaties enerzijds en de Verenigde Naties en haar vertegenwoordigers en mechanismen anderzijds; 96. vraagt de EU en haar lidstaten steun te verlenen voor de versterking van regionale mensenrechtensystemen, onder meer door middel van financiële bijstand en het uitwisselen van ervaringen tussen regio’s; wijst met name op de cruciale rol van toezichthoudende instanties en gerechtelijke mechanismen die in het kader van deze regionale systemen zijn ingesteld en hun complementariteit met het mensenrechtensysteem van de VN; 97. is ingenomen met de politieke en financiële steun die de EU heeft verleend aan het ICC, met inbegrip van het bureau van de aanklager van het ICC; verzoekt de EU en haar lidstaten het ICC te blijven ondersteunen met de nodige personele en financiële middelen en alle instrumenten waarover zij beschikt te gebruiken om de strijd tegen straffeloosheid wereldwijd op te voeren; is ingenomen met de bijdragen van het ICC aan het bestrijden van straffeloosheid overal ter wereld; steunt de bijdragen van de EU aan onderzoeken naar de oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in het kader van het ICC; veroordeelt de pogingen om het werk en de legitimiteit van het ICC te ondermijnen; verzoekt de Unie en haar lidstaten hun partners aan te moedigen om het Statuut van Rome en de wijzigingen daarvan te ratificeren en zo de jurisdictie van het ICC uit te breiden; Team Europa-aanpak 98. betreurt het dat ambassades van de lidstaten en EU-delegaties soms een verschillende kijk hebben op de bescherming en bevordering van mensenrechten in niet-EU-landen; onderstreept dat de ambassades van de lidstaten een prioriteit moeten maken van de bevordering en bescherming van de mensenrechten en ook het maatschappelijk middenveld in niet-EU-landen moeten ondersteunen: merkt op dat deze verantwoordelijkheid niet volledig bij de EU-delegaties dient te liggen; verzoekt de EU en de lidstaten mensenrechten effectief centraal te stellen in alle beleidslijnen en instrumenten van de EU; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan hun inspanningen op te voeren om mensenrechten en democratie wereldwijd te bevorderen en te beschermen; onderstreept dat de EU en de lidstaten in multilaterale fora gezamenlijk, met één stem en effectief moeten optreden bij het aanpakken van wereldwijde uitdagingen op het gebied van mensenrechten en democratie; vraagt dat alle delegaties van de lidstaten en de EU-delegatie in derde landen mensenrechtenkwesties volledig met elkaar coördineren; verzoekt de EU-delegaties en de diplomatieke missies van de EU-lidstaten de bevordering en verdediging van de mensenrechten proactiever aan te pakken; 99. benadrukt dat het van belang is iets te doen aan de verkokering van de externe betrekkingen van de EU wat de mensenrechten betreft; pleit voor betere coördinatie op het gebied van mensenrechten tussen het directoraat-generaal Internationale Partnerschappen van de Commissie en de EDEO enerzijds en andere relevante directoraten-generaal, waaronder het directoraat-generaal Handel en het directoraat-generaal Migratie en Binnenlandse Zaken, en relevante EU-agentschappen, zoals Frontex en het EASO, anderzijds; is verheugd over de toegenomen coördinatie tussen de EU-delegaties en het hoofdkantoor van de EDEO en het directoraat-generaal Internationale Partnerschappen wat betreft dringende kwesties in verband met mensenrechtenverdedigers; 100. verzoekt alle EU-delegaties in derde landen meer steun te verlenen aan mensenrechtenverdedigers, overeenkomstig de EU-richtsnoeren ter zake, en leden van de democratische oppositie, activisten en leden van het maatschappelijk middenveld die in die landen in de gevangenis zitten, te bezoeken, hun situatie te monitoren, rechtszittingen bij te wonen en hun zaak aan de orde te stellen in de mensenrechtendialogen van de EU met de landen in kwestie; 101. benadrukt de belangrijke rol van de publieke en culturele diplomatie van de EU, alsook van internationale culturele betrekkingen, bij de bevordering van de mensenrechten en verzoekt de afdeling Strategische communicatie en prognose van de EDEO haar inspanningen op dit gebied op te voeren, waarvoor zij op de nodige middelen moet kunnen rekenen; benadrukt dat er in derde landen volledig moet worden gecommuniceerd over door EU gefinancierde of gesteunde mensenrechtenprogramma’s; acht het van het grootste belang dat de mensenrechtenrichtsnoeren van de EU volledig worden toegepast in de EU-delegaties en de diplomatieke missies van de lidstaten; 102. verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten een echte Team Europa-aanpak te volgen, die inhoudt dat het Parlement regelmatig op zinvolle wijze wordt betrokken bij vergaderingen, bezoeken en andere officiële en niet-officiële activiteiten, in overeenstemming met de rol van het Europees Parlement als het enige rechtstreeks gekozen orgaan van de EU, dat de EU-burgers vertegenwoordigt; o o o 103. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de voorzitter van de 77e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, de voorzitter van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten en de delegatiehoofden van de Europese Unie. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de artikelen 15, 126, 174, 175, 177, 208, 209, 271, 308 en 309 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en Protocol nr. 5 bij de Verdragen betreffende de statuten van de Europese Investeringsbank (EIB), – gezien de artikelen 41 tot en met 43 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien het persbericht van 7 oktober 2016 waarin de EIB zich goedkeurend uitspreekt over de ratificatie van de Overeenkomst van Parijs door de EU, – gezien het activiteitenverslag 2022 (evaluatie van de activiteiten) van de EIB en het werkprogramma 2023-2025, gepubliceerd op 3 maart 2023, – gezien het Reglement bij de klachtenregeling van de EIB-groep, gepubliceerd op 13 november 2018, – gezien het document “EIB energy lending policy” van de EIB, gepubliceerd op 8 mei 2023, – gezien de routekaart voor het klimaat 2021-2025 van de EIB-groep, goedgekeurd door de Raad van Bewind van de EIB op 11 november 2020, en de klimaatstrategie van de EIB van 15 november 2020, – gezien het Operational Plan 2023-2025 van de EIB-groep, gepubliceerd op 2 februari 2023, – gezien het investeringsverslag 2022/2023 van de EIB, getiteld “Resilience and renewal in Europe”, gepubliceerd op 28 februari 2023, – gezien het duurzaamheidsverslag 2022 van de EIB-groep, getiteld “Secure Europe”, gepubliceerd op 2 februari 2023, – gezien het document “Climate action and environmental sustainability overview 2023” van de EIB, gepubliceerd op 2 februari 2023, – gezien het EIB-milieukader, gepubliceerd op 14 november 2022, – gezien het Corporate Governance Report 2022 van de EIB-groep, gepubliceerd op 8 september 2023, – gezien de publicatie van de EIB van 29 november 2023 getiteld “EIB Global Strategic Roadmap: EU Finance for a Sustainable Future”, – gezien het document “EIB Global’s approach to a just transition and just resilience”, gepubliceerd op 27 november 2023, – gezien het Risk Management Disclosure Report 2022 van de EIB-groep, gepubliceerd op 9 augustus 2023, – gezien de EIB-klimaatenquête 2022-2023, – gezien het kader voor milieu- en sociale duurzaamheid van de EIB-groep, getiteld “The EIB Group Environmental and Social Policy”, goedgekeurd op 2 februari 2022, – gezien de publicatie van de EIB van 10 februari 2023 getiteld “EIB Global – partnership, people, impact”, – gezien de benadering van de EIB inzake mensenrechten, gepubliceerd op 6 februari 2023, – gezien het verslag van de EIB van 29 juni 2023 getiteld “EIB Group activities in EU cohesion regions in 2022”, – gezien de strategie van de EIB-groep inzake gendergelijkheid en economische empowerment van vrouwen en haar genderactieplan, – gezien de gedragscode voor personeel van de EIB-groep, gepubliceerd op 3 februari 2023, – gezien de gedragscode voor het Comité ter controle van de boekhouding van de EIB-groep, gepubliceerd op 30 november 2021, – gezien de gedragscode voor de leden van de Directie van de EIB-groep, gepubliceerd op 14 oktober 2021, – gezien de publicatie van de EIB van 27 november 2023 getiteld “The EIB Group PATH Framework – Version 1.2 November 2023 – Supporting counterparties on their pathways to align with the Paris Agreement”, – gezien het solidariteitspakket van de EIB voor Oekraïne, dat op 4 maart 2022 door de Raad van Bewind van de EIB is goedgekeurd, – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 – De natuur terug in ons leven brengen” ( COM(2020)0380 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” ( COM(2020)0381 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 mei 2021 getiteld “Route naar een gezonde planeet voor iedereen – EU-actieplan: Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul” ( COM(2021)0400 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 februari 2023 getiteld “Een industrieel plan voor de Green Deal voor het nettonultijdperk” ( COM(2023)0062 ), – gezien Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/1229 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juli 2021 betreffende de leenfaciliteit voor de publieke sector uit hoofde van het mechanisme voor een rechtvaardige transitie (2) , – gezien de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de VN, – gezien de tripartiete overeenkomst tussen de Commissie, de Europese Rekenkamer en de Europese Investeringsbank die in werking is getreden in november 2021, – gezien de brief van de Europese Ombudsman van 22 juli 2016 aan de President van de EIB over kwesties met betrekking tot belangenconflicten, en het antwoord op die brief van de President van de EIB van 31 januari 2017, – gezien de aanbevelingen van de Europese Ombudsman van 20 november 2023 in zaak 2252/2022/OAM, – gezien de aanbevelingen van de Europese Ombudsman van 21 april 2022 in zaak 1251/2020/PB, – gezien de aanbevelingen van de Europese Ombudsman van 27 juli 2022 in zaak 1016/2021/KR, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9‑0031/2024 ), A. overwegende dat de EIB-groep uit de Europese Investeringsbank (EIB) en het Europees Investeringsfonds (EIF) bestaat en de grootste multilaterale financiële instelling ter wereld is en een van de grootste verstrekkers van klimaatfinanciering, die actief is op de internationale kapitaalmarkten en daarbij klanten concurrerende voorwaarden biedt en voorziet in een gunstig klimaat ter ondersteuning van EU-beleid en -projecten, zowel binnen de Unie als daarbuiten; B. overwegende dat de EIB krachtens artikel 309 VWEU tot taak heeft bij te dragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de EU; C. overwegende dat in de EU jaarlijks 1 biljoen EUR aan investeringen nodig is om de klimaatdoelstellingen van de EU te verwezenlijken; overwegende dat de EIB het tekort kan helpen wegnemen door particulier kapitaal aan te trekken; D. overwegende dat in de periode 2021-2027 de garantie van InvestEU van 26,2 miljard EUR, met voorzieningen uit het meerjarig financieel kader en NextGenerationEU, naar verwachting meer dan 372 miljard EUR aan extra particuliere en publieke investeringen in Europa zal mobiliseren, met name voor duurzame infrastructuur, onderzoeksinnovatie en digitalisering, steun voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en sociale investeringen en vaardigheden; Overzicht van beleid en activiteiten 1. wijst nogmaals op de belangrijke rol die de EIB speelt als de publieke bank van de EU en als de enige internationale financiële instelling die volledig eigendom is van de lidstaten, volledig geleid door het EU-beleid en dit doet volgens de wettelijke normen van de EU met als doel het sociaal en economisch herstel te ondersteunen en de investeringen te kanaliseren die nodig zijn om de doelstellingen van de EU te verwezenlijken; 2. waardeert het feit dat de EIB zichzelf voortdurend opnieuw uitvindt en zich voortdurend aanpast aan de steeds veranderende beleidsvereisten van de EU, maar daarbij haar langetermijndoelen blijft nastreven; 3. herhaalt zijn oproep voor een kapitaalverhoging zodat de EIB kan zorgen voor meer langetermijnleningen en innovatieve instrumenten; merkt op dat dit noodzakelijk is voor eerlijke inclusieve duurzame groei ter ondersteuning van belangrijke investeringen in de reële economie die anders niet zouden worden gedaan en die het potentieel hebben om de innovatievoordelen op belangrijke beleidsterreinen van de EU, zoals digitalisering en de groene transitie, te maximaliseren; merkt op dat deze investeringen zouden moeten helpen om beperkingen op het concurrentievermogen, zoals hoge energieprijzen, tekorten aan vaardigheden en onvoldoende investeringen in innovatie en nieuwe technologieën, op te vangen, en zouden moeten bijdragen tot de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN; verwacht van de EIB dat zij ervoor zorgt dat haar financiering bijdraagt tot het aanpakken van marktfalen en crowding out-effecten voorkomt en dat deze meetbare effecten oplevert, zonder de algemene aantrekkingskracht van haar financiële aanbod in gevaar te brengen; 4. benadrukt dat de EIB haar AAA-kredietbeoordeling moet behouden en het volledige vertrouwen van de kapitaalmarkten in haar activiteiten moet vasthouden; 5. merkt op dat EIB-financiering een steeds belangrijkere rol speelt in de context van de aanzienlijke sociale en economische gevolgen van de COVID-19-crisis, gevolgd door de invasie van Oekraïne, met name inflatie, hoge rentetarieven en gespannen overheidsfinanciën; wijst voorts op de grotere rol die EIB-financiering speelt in de context van moeilijke economische vooruitzichten en toegenomen mondiale concurrentie, die ook van invloed zijn op lopende projecten; 6. is van mening dat de EIB meer zou kunnen doen om het sectorale evenwicht te verbeteren en zich aan te passen aan de regionale diversiteit van de EU om de aantrekkelijkheid van haar fondsen te vergroten; verzoekt de EIB systemische tekortkomingen aan te pakken die bepaalde regio’s of landen beletten ten volle gebruik te maken van haar financiële activiteiten, en daarbij het vraaggestuurde karakter van de EIB-financieringsoperaties in acht te nemen; verzoekt de Commissie te beoordelen of de geografische spreiding van financiering in het kader van InvestEU evenwichtig is, in het bijzonder met betrekking tot kleinere lidstaten; 7. verzoekt de EIB projecten te ondersteunen die bijdragen aan de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, en die sociale integratie en de vermindering van ongelijkheid bevorderen in overeenstemming met de milieu- en sociale normen; roept de EIB op haar rol bij het beoordelen en aanpakken van investeringstekorten op het vlak van sociale infrastructuur en welzijn uit te breiden, bijvoorbeeld betaalbare en energie-efficiënte sociale huisvesting, openbare gezondheidszorg, nutsbedrijven, openbaar vervoer, duurzaam vervoer, cultuur en onderwijs, en er daarbij voor te zorgen dat dit een aanvulling vormt op en complementair is aan andere overheidsmiddelen en activiteiten van commerciële kredietverstrekkers; verzoekt de EIB om de weging van sociale uitkeringen in projectevaluaties te verhogen om langdurige betaalbare oplossingen te kunnen bieden, in het licht van een crisis rond de kosten van het levensonderhoud en de uitdagingen voor huishoudens in de Europese Unie die voortvloeien uit de algemene economische vooruitzichten; verzoekt de EIB om de risicobereidheid te vergroten voor projecten die voorzien in essentiële diensten met langdurige duidelijke en meetbare voordelen; verzoekt de EIB waar mogelijk financiële prioriteit te geven aan projecten waarbij kwetsbare of gemarginaliseerde mensen, met name jongeren, betrokken zijn, en aan door burgers geleide projecten; De “klimaatbank” van de EU: klimaatactie en milieuduurzaamheidsdoelstellingen 8. neemt kennis van de bevindingen in het investeringsverslag 2022/2023 van de EIB getiteld “Resilience and renewal in Europe”, waarin de investeringen in klimaatactie in de hele EU en de investeringstekorten in verschillende sectoren worden geanalyseerd; neemt ook nota van het Operational Plan 2023-2025 van de EIB-Groep, waarin de afstemming van de EIB op de politieke prioriteiten van de EU wordt bevestigd, evenals haar toezegging om haar ambitie voor de groene en digitale transitie op te voeren; verzoekt de Commissie een methode te ontwikkelen om de kloof in groene financiering in de EU te beoordelen en de potentiële rol van de EIB bij het overbruggen van deze financieringskloof te evalueren; 9. herinnert eraan dat de EIB ’s werelds grootste emittent van groene obligaties met meerdere valuta’s is; wijst erop dat een toename van het aantal in euro luidende obligaties het internationale belang van de euro verder zou versterken; 10. herinnert eraan dat de groene transitie inclusief en eerlijk moet zijn, en dat groene investeringen levensvatbaar moeten zijn en, verwacht bijgevolg dat de EIB haar kredietverlening, financiële instrumenten, technische bijstand en adviesdiensten aanwendt ter ondersteuning van burgers en bedrijven die worden geconfronteerd met sociaal-economische problemen als gevolg van hun inspanningen om ten laatste tegen 2050 klimaatneutraliteit te verwezenlijken; verzoekt de EIB projecten te steunen die zorgen voor betaalbare toegang tot hernieuwbare energie, huisvesting en openbare diensten, door de gemeenschap geleide initiatieven en kleine projecten die voornamelijk gericht zijn op de bestrijding van energiearmoede als prioriteit; 11. is ingenomen met het feit dat de EIB haar doelstelling om ten minste de helft van haar middelen te besteden aan klimaatactie en milieuduurzaamheid reeds heeft gehaald en dat zij op schema ligt om tegen 2030 haar doelstelling te halen om 1 biljoen EUR aan groene investeringen te ondersteunen; verwacht dat de herziening in 2024 van de routekaart voor het klimaat de EIB volledig op het spoor van het 1,5 graad-traject en de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050 zal zetten, en tegelijkertijd zal zorgen voor een eerlijke transitie voor iedereen; is van mening dat de meest ambitieuze publieke bankpraktijken als benchmark moeten dienen; vraagt nogmaals dat voor elk project een grondige beoordeling wordt gemaakt van minder koolstofintensieve alternatieven en emissies van groep 3; 12. is ingenomen met de Paris Alignment for Counterparties (PATH) en verwacht dat deze volledig ten uitvoer wordt gelegd, zowel wat betreft het maximaliseren van de emissiereductie als het vergroten van de klimaatbestendigheid; neemt kennis van de reactie van de EIB op de noodsituatie op energiegebied in de EU door het PATH aan te passen; verwacht dat de vrijstellingen die in het kader van het PATH-kader worden verleend ter ondersteuning van REPowerEU uitzonderlijk, tijdelijk en volledig gerechtvaardigd zijn om de groene transitie te kunnen versnellen en een einde te maken aan de afhankelijkheid van Europa van de invoer van fossiele brandstoffen, onder meer uit Rusland; is in dit kader verheugd dat de EIB de komende jaren de steun aan REPowerEU verhoogt tot 45 miljard EUR aan leningen en aandelenfinanciering voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie, energie-efficiëntie, netwerken en opslag, oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen en baanbrekende technologieën; 13. herinnert dat alle zakelijke cliënten van de EIB-financiering contractueel verplicht zijn een geloofwaardige strategie voor aanpassing aan de vereisten van Parijs (“decarbonisatieplannen”) op te stellen en te publiceren, met tussentijdse, doorlopende en kwantitatieve emissiereductiedoelstellingen en opties op langere termijn om ten laatste tegen 2050 klimaatneutraal te worden; verwacht van de EIB dat zij, alvorens nieuwe financiële toezeggingen te ondertekenen, de geloofwaardigheid van deze plannen systematisch evalueert en daarbij decarbonisatiecriteria hanteert die stroken met de doelstelling van 1,5 graad; herhaalt zijn oproep aan de EIB om alleen samen te werken met financiële intermediairs die over een geloofwaardig decarbonisatieplan beschikken, met kortetermijndoelstellingen die verenigbaar zijn met het 1,5 graad-traject en die zo vroeg mogelijk en ten laatste in 2025 verwezenlijkt zullen zijn; beklemtoont dat dergelijke nieuwe eisen geen negatieve gevolgen mogen hebben voor de toegang van kmo’s tot financiering; 14. benadrukt de sleutelrol van de EIB bij de totstandbrenging van een rechtvaardige transitie; verzoekt de EIB om het minimumbedrag van leningen voor individuele projecten of leenregelingen die bijdragen tot de rechtvaardige transitie te verlagen; moedigt de EIB ertoe aan de samenwerking met nationale en regionale financiële instellingen te intensiveren om gerichte financiering te verstrekken; verzoekt de EIB in dit verband bij te dragen aan de verwezenlijking van de EU-doelstellingen inzake gelijkheid van vrouwen en mannen; is ingenomen met de betrokkenheid van de EIB bij het EU-mechanisme voor een rechtvaardige transitie dat tot doel heeft de sociaal-economische gevolgen van de transitie naar een nettonuleconomie te ondervangen en nieuwe mogelijkheden voor duurzame ontwikkeling te creëren in de in aanmerking komende regio’s; 15. verzoekt de EIB haar risicobeperkende activiteiten aan te passen teneinde particuliere financiering te sturen in de richting van projecten die aanzienlijke additionaliteit opleveren en die bijdragen tot een rechtvaardige transitie, zonder evenwel de commerciële levensvatbaarheid van haar portefeuille in gevaar te brengen; verzoekt de EIB lering te trekken uit de uitvoering van producten zoals de klimaat- en infrastructuurfondsen, met inbegrip van de relevantie van intermediair eigen vermogen en de noodzaak van een betere verhouding tussen risico en rendement in kleinschalige groene infrastructuurprojecten; 16. is ingenomen met het feit dat de investering in waterstof is opgevoerd; benadrukt dat de rol van waterstof bestaat in het bijdragen aan de transitie naar klimaatneutraliteit door het verminderen van emissies in industriële sectoren waar dit moeilijk is; rekent erop dat additionaliteit wordt gewaarborgd, om te voorkomen dat hulpbronnen worden onttrokken aan bestaande hernieuwbare elektriciteit, overeenkomstig de relevante gedelegeerde handeling (3) ; is bezorgd over de mogelijke gevolgen van waterstofprojecten voor de watervoorziening in een context van toenemende droogte, alsook over de gevolgen ervan voor de biodiversiteit; verzoekt de EIB om haar adviserende expertise voor het waterstofecosysteem en de waterstofmarkt in de EU te vergroten; 17. onderstreept dat het milieu- en sociaal beleid van de EIB de verbintenis versterkt om de doelstellingen van het Verdrag inzake biologische diversiteit en het mondiaal biodiversiteitskader voor de periode na 2020 te bevorderen en uit te voeren, met name de eis dat gefinancierde projecten geen ernstige schade toebrengen aan de biodiversiteit en ecosystemen; is ingenomen met de overgang van “geen nettoverlies” naar “geen verlies” van biodiversiteit; streeft naar de volledige toepassing van het milieu- en sociaal beleid van de EIB, met name bij hernieuwbare-energieprojecten; dringt er bij de EIB op aan dat zij haar milieu- en sociaal beleid volledig in overeenstemming brengt met het mondiaal biodiversiteitskader voor de periode na 2020; 18. is ingenomen met de eerste gemeenschappelijke beginselen voor natuurpositieve financiering dat de EIB samen met andere multilaterale ontwikkelingsbanken heeft bekendgemaakt tijdens COP28; verwacht van de EIB dat zij zich actief blijft inzetten voor natuurpositieve en biodiversiteitsbevorderende investeringen, alsook in sectoren met de grootste nevenvoordelen op het gebied van biodiversiteit, zoals waterbeheer, sanitaire voorzieningen, bosbouw en de oceaan, met het hoogste niveau van integriteit en garanties, in het bijzonder met betrekking tot de rechten van lokale gemeenschappen, en met inachtneming van de lessen die zijn getrokken uit de faciliteit voor de financiering van natuurlijk kapitaal; rekent erop dat de EIB de financiering van oplossingen die plasticverontreiniging verminderen, zal verhogen; 19. verwacht meer inspanningen om de natuur te mainstreamen in analyses en activiteiten ter beoordeling van het financiële risico van biodiversiteitsverlies op tegenpartijniveau; verwacht dat natuurpositieve elementen systematisch worden geïntegreerd in grootschalige infrastructuurprojecten, met name voor stedelijke investeringen; waarschuwt voor projecten die bijdragen aan klimaatdoelstellingen die leiden tot de afbraak van de biodiversiteit; 20. neemt kennis van de lopende onderhandeling over “debt-for-nature swaps”; is bezorgd over de gevolgen van deze swaps voor ontwikkeling en de biodiversiteit, en over de hoge transactiekosten ervan, met name gezien de eerdere voorbeelden die hebben aangetoond dat deze zorgen terecht zijn; benadrukt dat het nodig is hoge transparantieniveaus te handhaven en dat landen zelf eigenaarschap moeten betrachten; 21. verwacht van de EIB dat zij strenge dierenwelzijnsnormen blijft toepassen, ook voor fokactiviteiten en voeder in de visteelt, op basis van de hoogste normen als vastgesteld door de EU en multilaterale financiële instellingen; 22. wijst erop dat een stabiele toevoer van kritieke grondstoffen cruciaal is voor de groene en de digitale transitie, de defensiesector en voor de industriële basis van de EU in het algemeen; herinnert aan de rol die de EIB speelt in de Europese grondstoffenalliantie en aan de doelstelling van de Unie om autonomer te worden voor wat de toevoer van kritieke grondstoffen betreft; beklemtoont het belang van een circulaire economische benadering van kritieke grondstoffen, op basis van recycling en hergebruik, om de EU minder afhankelijk te maken van derde landen en haar strategische autonomie te versterken; verzoekt de EIB daarom meer te investeren in de sector kritieke grondstoffen om de veerkracht op het gebied van grondstoffen te vergroten, met bijzondere aandacht voor de recycling van secundaire grondstoffen, en oplossingen voor de circulaire economie te bevorderen om het aanbod te helpen diversifiëren; Steun voor innovatie, kleine en middelgrote ondernemingen, industrie en digitalisering 23. herinnert eraan dat kmo’s de ruggengraat van de Europese economie vormen; herinnert eraan dat de 23 miljoen kmo’s in de EU 99 % van alle bedrijven vertegenwoordigen, goed zijn voor ongeveer driekwart van alle banen en meer dan 50 % van de totale door het bedrijfsleven in de EU gegenereerde toegevoegde waarde; benadrukt dat de ondersteuning van kmo’s een hoofddoelstelling is voor de EIB-groep; wijst erop dat de energiecrisis en de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne kmo’s voor verdere uitdagingen stellen, evenals de stijgende grondstoffenprijzen en stijging van de rentepercentage; 24. brengt in herinnering dat de EIB-groep in 2022 financiering heeft verstrekt voor investeringen van in totaal 16,35 miljard EUR voor kmo’s en midcaps; stelt vast dat volgens de EIB-groep de activiteiten van de EIB-groep in de vorm van schuldensteun aan kmo’s in de periode 2010-2020 een totaal van bijna 20 miljard aan netto toegekende bedragen per jaar vertegenwoordigden; verzoekt de EIB-groep na te denken over manieren om de steun aan kmo’s, met name in verband met kleine financieringsprojecten, verder te faciliteren; 25. wijst op de rol van het EIF bij het verbeteren van de toegang tot financiering voor kleinere bedrijven, midcaps en start-ups in de EU en daarmee zijn ondersteuning van ondernemerschap, groei, innovatie, onderzoek en ontwikkeling en werkgelegenheid in de Unie; wijst erop dat stabiele energievoorziening met concurrerende prijzen een van de fundamenten vormt van een succesvol industriebeleid, met name van succesvolle kmo’s; verzoekt de EIB-groep extra groeikapitaal te verstrekken om kmo’s in staat te stellen hun activiteiten op te schalen; spoort de EIB-groep aan meer steun te verlenen voor de opschaling van Europese start-ups, onder meer door meer risico te nemen bij de verstrekking van durfkapitaal, om ervoor te zorgen dat Europese start-ups kunnen doorgroeien binnen de EU en niet alleen daarbuiten; 26. benadrukt dat de EIF zich vooral moet richten op projecten die kwaliteitsbanen scheppen en in stand houden, met inbegrip van projecten die gericht zijn op het aanpakken van het groeiende probleem van jeugdwerkloosheid, zoals het zogenaamde duale leerlingstelsel dat in een enkele lidstaten doeltreffend en succesvol blijkt te zijn, met het oog op het creëren van stabiele en kwaliteitsbanen; 27. erkent dat kmo’s vaak worstelen met beperkte administratieve middelen en worden geconfronteerd met zwaardere financieringskosten dan grote bedrijven wegens ongunstigere voorwaarden voor hun bankleningen, en vindt het noodzakelijk om hen eenvoudige en gemakkelijk toegankelijke financieringsinstrumenten te bieden; spoort de EIB-groep daarom aan haar programma’s zodanig vorm te geven dat de administratieve procedures worden vereenvoudigd, terwijl tegelijkertijd wordt voorzien in de noodzakelijke technische ondersteuning en adequate financiering voor adviesdiensten, waardoor zij toegankelijker worden voor kmo’s; 28. herhaalt zijn oproep aan de EIB-Groep om de inspanningen aan te vullen om datagestuurde oplossingen te ontwikkelen, met bijzondere aandacht voor het concurrentievermogen van kmo’s, en om zijn investeringen op dit gebied te richten op het overbruggen van digitale kloven, zowel binnen de EU als tussen de EU en andere technologisch meer geavanceerde regio’s in de wereld; verzoekt de EIB-groep meer te investeren in digitalisering, in de ontwikkeling van geavanceerde technologieën zoals AI, en in de bij- en omscholing van werknemers die essentieel zijn voor een sterke industriële basis; Oekraïne 29. is verheugd over het initiatief “EU voor Oekraïne” dat de EIB in maart 2023 heeft gelanceerd om de wederopbouw en het herstel in Oekraïne te financieren, en dat is opgezet als een tijdelijke regeling die de EIB in staat zal stellen haar betrokkenheid bij het land voort te zetten terwijl de verwachte EU-steun voor de middellange termijn in de steigers staat; herinnert in dit verband aan het belang van de EU-begroting als garant voor de EIB-activiteit waarbij leningen buiten de EU worden verstrekt voor de uitvoering van EU-programma’s; vraagt om een verhoging van de garanties die uit de EU-begroting aan de EIB worden verstrekt om de EIB in staat te stellen essentiële activiteiten in de publieke en private sector in Oekraïne te blijven uitvoeren en haar activiteiten in het Mondiale Zuiden uit te breiden; is ingenomen met het feit dat alle EIB-acties in Oekraïne worden geleid door de prioriteiten voor sociaal, economisch en ecologisch herstel en wederopbouw, in overeenstemming met de “building back better”-beginselen en volledig zullen worden afgestemd op het komende Oekraïne-plan; is ingenomen met de component technische bijstand waarmee gezorgd wordt voor een optimale projectvoorbereiding en -uitvoering, alsook maatregelen voor capaciteitsopbouw; verwacht dat de komende beoordeling van de derde “Rapid Damage Needs Assessment” die wordt uitgevoerd door de Wereldbank in overleg met de Commissie, de EIB en de regering van Oekraïne aanzienlijk toegenomen behoeften aan het licht zal brengen; is ingenomen met de inspanningen van de EIB om fraude en corruptie met betrekking tot haar projecten in Oekraïne te voorkomen, te ontmoedigen en te onderzoeken; 30. onderstreept dat de Russische aanvalsoorlog ook regio’s in de EU heeft getroffen en aanzienlijke economische gevolgen heeft gehad, met name in de oostelijke grensstaten van de EU en haar buurlanden, en een ernstige humanitaire crisis heeft veroorzaakt; benadrukt dat bij de planning van toekomstige investeringen rekening moet worden gehouden met de veranderingen in de toeleveringsketens en de economische en handelsbetrekkingen als gevolg van de oorlog; verzoekt de EIB om rekening te houden met de geopolitieke situatie en de investeringen die nodig zijn in landen in de frontlinie, waaronder infrastructuur en grensbeheer; 31. herinnert eraan dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne een gamechanger is, aangezien hierdoor de Europese veiligheidsomgeving fundamenteel is veranderd en een grotere defensieparaatheid en derhalve voldoende investeringen vereist; benadrukt de noodzaak om zo doeltreffend mogelijk gebruik te maken van alle instrumenten waarover de EIB beschikt; verzoekt de EIB haar steun aan het strategisch Europees veiligheidsinitiatief en aan de Europese defensie-industrie, met inbegrip van kmo’s, op te voeren, met name om bij te dragen aan de voortzetting van de steun aan Oekraïne; verzoekt de EIB haar lijst van in aanmerking komende projecten zodanig te herzien dat munitie en militaire uitrusting die verder gaan dan toepassingen voor tweeërlei gebruik niet langer van EIB-financiering worden uitgesloten; EIB Global 32. benadrukt dat de activiteiten van EIB Global afgestemd moeten blijven op de strategische belangen van de EU en de doelstellingen van het externe beleid van de EU; is ingenomen met de betrokkenheid van de EIB bij het Global Gateway-initiatief, in het kader waarvan met name investeringen in infrastructuur en kmo’s zullen worden ondersteund, waarmee een bijdrage geleverd wordt aan de doelstelling van de EU om haar strategische autonomie te vergroten; verwacht van EIB Global dat zij ervoor zorgt dat investeringen duidelijk aanvullend zijn, op de lange termijn positieve gevolgen hebben en ten goede komen aan de ontvangende gemeenschappen, door het natuurlijke en culturele erfgoed te beschermen, de klimaatbestendigheid te vergroten, lokale banen te scheppen, de levensstandaard te verhogen en armoede te verlichten; is van mening dat belanghebbenden in ontvangende landen, zoals overheidsinstanties, het maatschappelijk middenveld en sociale partners betrokken moeten worden bij de beslissingen over en de uitvoering van de Global Gateway-projecten; herinnert er voorts aan dat voor een geslaagde uitvoering van EIB Global voldoende personeel ter plaatse nodig is, met inbegrip van lokale werknemers; 33. merkt op dat EIB Global sinds de oprichting van de nieuwe ontwikkelingstak meer dan ooit tevoren gebruik heeft gemaakt van de investeringsfaciliteit van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, waardoor in 2022 meer dan 10 miljard EUR ter beschikking werd gesteld, met name ter ondersteuning van Oekraïne en de Global Gateway; neemt kennis van de strategische routekaart van EIB Global en van de verwachting dat deze ten minste een derde van de 300 miljard EUR aan investeringen die tegen eind 2027 moeten worden gegenereerd, zal faciliteren; is ingenomen met de doelstelling om in 2025 meer dan 50 % van de jaarlijkse leningen te besteden aan investeringen in klimaatmaatregelen en milieuduurzaamheid; rekent erop dat de financiering wereldwijd zal bijdragen aan een inclusieve en rechtvaardige transitie; verwacht voorts dat EIB Global een zinvolle bijdrage zal leveren aan de EU-doelstelling waarbij 85 % van al het externe optreden gendergelijkheid zal ondersteunen tegen 2025; is ingenomen met de geboekte vooruitgang bij het opzetten van het Global Gateway-fonds in het kader van de garantie van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling+, waarmee naar verwachting investeringen met een hoge impact van de particuliere sector zullen worden gefinancierd en aandelen- en schuldfinanciering zullen worden verstrekt voor projecten op het gebied van infrastructuur met een hoge impact, schone energie en menselijke ontwikkeling overal ter wereld; uit zijn bezorgdheid over het ontbreken van inclusieve en zinvolle raadpleging van belanghebbenden die gevolgen ondervinden van de activiteiten; dringt aan op meer steun voor projecten met beperkte financierbaarheid en een hoog publiek rendement, en op het verlagen van het minimumbedrag van leningen voor individuele projecten, met name in minder ontwikkelde landen; 34. herhaalt zijn oproep aan EIB Global om blending te beperken tot gebieden waar dit waarde kan toevoegen aan de lokale economie en verdringing van particulier kapitaal wordt voorkomen, en ervoor te zorgen dat gemengde financiering niet wordt gebruikt voor essentiële publieke diensten, met name gezondheidszorg, onderwijs en sociale bescherming; herinnert eraan dat de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid van de EU, en met name de doelstelling om de universele en betaalbare toegang tot gezondheidszorg te verbeteren, als leidraad moeten dienen voor EIB-investeringen op dit gebied, teneinde voor betere gezondheidsresultaten voor iedereen te zorgen, en met name voor vrouwen; 35. is bezorgd over de snel stijgende schuldniveaus en de hogere financieringskosten in opkomende en ontwikkelingseconomieën, waarbij naar schatting 60 % van de lage-inkomenslanden al te kampen hebben met grote overheidsschulden of een hoog risico op grote schulden (4) ; wijst op de belangrijke rol van de EIB en andere multilaterale instellingen in het verstrekken van financiering met gunstige voorwaarden om onhoudbare schuldenlasten te verlichten; 36. is van mening dat EIB Global verantwoording moet afleggen met betrekking tot de naleving van de beginselen van de Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp en de Actieagenda van Accra (eigen inbreng, onderlinge afstemming, harmonisatie, resultaatgericht beheer en wederzijdse verantwoordingsplicht); is in dit verband met name bezorgd over een belangenconflict tussen exportkredietinstellingen en de ontwikkelingsfinanciering van EIB Global en over de gevolgen voor de additionaliteit van de betrokken investeringen van EIB Global op ontwikkelingsgebied; 37. neemt kennis van de informatienota van de EIB die een samenvatting geeft van haar benadering inzake mensenrechten; herinnert de EIB aan het belang van de integratie van de mensenrechten in haar zorgvuldigheidsprocedures, de uitvoering van mensenrechteneffectbeoordelingen, de verankering van haar algemene engagement voor de mensenrechten en het in volledig in overeenstemming met artikel 2 VWEU opereren; verzoekt nogmaals om duidelijke en bindende regels als aanvulling van de informatienota die een samenvatting geeft van de benadering van EIB Global inzake mensenrechten, in het bijzonder met betrekking tot beoordeling en terugtrekking; spreekt met name zijn bezorgdheid uit over het feit dat de EIB sinds 2015 projectontwikkelaars niet verplicht heeft om een op zichzelf staande effectbeoordeling inzake mensenrechten uit te voeren; verzoekt de EIB daarom te zorgen voor een mensenrechtenstrategie en mensenrechtenevaluaties en -beoordelingen van haar programma’s, ook van de werkelijke situatie ter plaatse in ontvangende landen, teneinde te waarborgen dat lokale gemeenschappen worden geraadpleegd en dat het recht op vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming systematisch wordt gerespecteerd; verzoekt de EIB voorts om specifiek beleid te ontwikkelen met betrekking tot mensenrechtenactivisten en protocollen op te stellen om te reageren op risico’s van vergeldingsacties; onderstreept dat er specifieke maatregelen moeten worden genomen om inheemse volkeren, vrouwen, personen met een handicap en andere kwetsbare groepen bij de raadplegingen te betrekken; 38. dringt er nogmaals bij de EIB op aan te waarborgen dat haar activiteiten vrouwen en meisjes ten goede komen en bijdragen tot de economische empowerment en arbeidsparticipatie van vrouwen; is van mening dat de EIB de leningen voor microfinanciering aan ondernemingen die door vrouwen worden geleid verder kan doen toenemen, aangezien zij nog steeds discriminatie ondervinden bij de toegang tot financiering; 39. verzoekt de EIB om samen te werken met andere bilaterale en multilaterale instellingen om gemeenschappelijke methoden voor de ontwikkeling van effectbeoordelingen uit te werken en toe te passen, teneinde langdurige positieve effecten en toegevoegde waarde te waarborgen; Transparantie en governance 40. brengt in herinnering dat de EIB-fondsen publieke middelen zijn en altijd moeten worden onderworpen aan publieke controle en verantwoording; erkent dat de EIB in de Foreign Direct Investment Transparency Index 2023 de score “fair” behaalt; verzoekt de EIB proactief en tijdig meer gedetailleerde informatie over projecten te publiceren, met inbegrip van de redenen voor en de context van projecten, waarbij wordt uitgelegd hoe deze aansluiten bij en bijdragen aan de beleidsdoelstellingen van de EU, en verwacht dat de EIB de niet-openbaarmaking beperkt tot de toepasselijke uitzonderingen die zijn opgesomd in Verordening (EG) nr. 1049/2001 (5) en Verordening (EG) nr. 1367/2006 (6) ; dringt er bij de EIB op aan uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de Europese Ombudsman van 20 november 2023 in zaak 2252/2022/OAM en die van 21 april 2022 in zaak 1251/2020/PB, om een zinvolle beoordeling mogelijk te maken van de milieu- en sociale aspecten van projecten die zij overweegt te financieren; 41. dringt aan op een grotere verantwoordingsplicht van de EIB tegenover de EU-instellingen, met name het Parlement, aangezien transparantie een van de hoekstenen van de democratie is; verzoekt de EIB om haar verslaglegging aan het Parlement met betrekking tot haar besluiten, geboekte vooruitgang en de effecten van haar kredietverleningsactiviteiten uit te breiden, met name via regelmatige gestructureerde dialogen tussen het Parlement en de EIB; verzoekt nogmaals om een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement en de EIB teneinde de toegang tot EIB-documenten en -gegevens te verbeteren en de democratische verantwoordingsplicht te versterken, met inbegrip van de mogelijkheid om vragen met verzoek om schriftelijk antwoord in te dienen bij de EIB, zoals dat reeds het geval is bij de Europese Centrale Bank; 42. verzoekt de EIB nogmaals haar beleid ter bestrijding van belastingfraude, belastingontduiking en belastingontwijking te versterken, onder meer door geen financiering te verstrekken aan begunstigden en financiële intermediairs met een bewezen slechte staat van dienst; verzoekt de EIB preventieve maatregelen en regelmatige belastingaanslagen te handhaven met betrekking tot niet-coöperatieve belastingjurisdicties, belasting- en begrotingsfraude, belastingontduiking en illegale en agressieve belastingontwijking; 43. moedigt de vicepresidenten van de EIB aan betrokkenheid bij projectvoorstellen uit hun land van herkomst te vermijden; verzoekt de EIB volledig uitvoering te geven aan alle aanbevelingen van de Ombudsman van 27 juli 2022 in zaak 1016/2021/KR en van 31 oktober 2023 in zaak 611/2022/KR met betrekking tot de activiteiten van voormalige leden van haar directie; verzoekt de leden van de directie van de EIB om hun geplande vergaderingen met externe belanghebbenden openbaar te maken en vraagt nogmaals om de inhoud van de vergaderingen van de bestuursorganen van de EIB systematisch openbaar te maken teneinde de transparantie verder te verbeteren; 44. merkt op dat de EIB vooruitgang heeft geboekt in het tot stand brengen van een beter genderevenwicht in het personeelsbestand, hoewel vrouwen nog altijd ondervertegenwoordigd zijn in hogere functies en op de belangrijkste werkterreinen van de EIB; betreurt het feit dat de EIB haar genderdoelstellingen voor vrouwen op verschillende niveaus in haar EIB-strategie 2018-2021 voor diversiteit en inclusie niet heeft gehaald; verzoekt de Bank daarom haar inspanningen op te voeren om de genderdiversiteit te vergroten teneinde te komen tot genderpariteit en tot een beter evenwicht tussen mannen en vrouwen in alle functies, met name in hogere en leidinggevende functies, met behoud van het geografische evenwicht; verzoekt de EIB alle vormen van diversiteit en inclusie binnen haar organisatie verder te bevorderen en ambitieuze streefdoelen vast te stellen; o o o 45. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Investeringsbank. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name artikel 2, artikel 3, lid 1, artikel 3, lid 3, tweede alinea, artikel 4, lid 3, en de artikelen 5, 6, 7, 11, 19 en 49, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), met name de artikelen die betrekking hebben op de eerbiediging, bescherming en bevordering van democratie, de rechtsstaat en grondrechten in de Unie, waaronder de artikelen 70, 258, 259, 260, 263, 265 en 267, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), – gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 juli 2023 over het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2023 – situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie ( COM(2023)0800 ), – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (1) (de conditionaliteitsverordening), – gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (2) (verordening gemeenschappelijke bepalingen), – gezien Verordening (EU) 2021/692 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1381/2013 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EU) nr. 390/2014 van de Raad (3) , – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, – gezien de instrumenten van de VN inzake de bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en de aanbevelingen en verslagen in het kader van de universele periodieke doorlichting van de VN, evenals de rechtspraak van de verdragsorganen van de VN en de speciale procedures van de Mensenrechtenraad, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, het Europees Sociaal Handvest, de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Europees Comité voor sociale rechten, en de verdragen, aanbevelingen, resoluties, adviezen en verslagen van de Parlementaire Vergadering, het Comité van Ministers, de Commissaris voor de Mensenrechten, de Europese Commissie tegen Racisme en Onverdraagzaamheid, de Stuurgroep bestrijding van discriminatie, diversiteit en inclusie van de Raad van Europa, de Commissie van Venetië en andere organen van de Raad van Europa, – gezien het memorandum van overeenstemming tussen de Raad van Europa en de Europese Unie van 23 mei 2007 en de conclusies van de Raad van 30 januari 2023 over de prioriteiten van de EU voor samenwerking met de Raad van Europa in de periode 2023‑2024, – gezien het met redenen omklede voorstel van de Commissie van 20 december 2017 voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat ( COM(2017)0835 ), ingediend op grond van artikel 7, lid 1, VEU, – gezien de verslagen van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), getiteld “Europe’s civil society: still under pressure” van 19 juli 2022, “Fundamental Rights Report 2022”van 8 juni 2022, “Protecting civic space in the EU” van 19 augustus 2022, en “Antisemitism – Overview of antisemitic incidents recorded in the European Union 2011‑2021” van 3 november 2022, alsmede zijn andere verslagen, gegevens en instrumenten, in het bijzonder het grondrechteninformatiesysteem van de Europese Unie (Efris), – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2016 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (4) , – gezien zijn resolutie van 1 maart 2018 over het besluit van de Commissie om de procedure van artikel 7, lid 1, VEU in te leiden ten aanzien van de situatie in Polen (5) , – gezien zijn resolutie van 19 april 2018 over de noodzaak van invoering van een Europees waardeninstrument ter ondersteuning van maatschappelijke organisaties die in de Europese Unie op lokaal en nationaal niveau de fundamentele waarden uitdragen (6) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over een voorstel houdende een verzoek aan de Raad om overeenkomstig artikel 7, lid 1, VEU te constateren dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending door Hongarije van de waarden waarop de Unie berust (7) , – gezien zijn resolutie van 13 november 2018 over minimumnormen voor minderheden in de EU (8) , – gezien zijn resolutie van 14 november 2018 over de noodzaak van een omvattend EU-Mechanisme voor de bescherming van democratie, de rechtsstaat en de grondrechten (9) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2020 over de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (10) , – gezien zijn resolutie van 13 november 2020 over de impact van de COVID‑19-maatregelen op de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten (11) , – gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over het Europees burgerinitiatief “Minority SafePack – één miljoen handtekeningen voor verscheidenheid in Europa” (12) , – gezien zijn resolutie van 10 juni 2021 over de situatie van de rechtsstaat in de Europese Unie en de toepassing van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 inzake conditionaliteit (13) , – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over het verslag over de rechtsstaat 2020 van de Commissie (14) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over de opstelling van richtsnoeren voor de toepassing van het algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (15) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende het aanmerken van gendergerelateerd geweld als een nieuwe vorm van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, VWEU (16) , – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over versterking van de democratie en de vrijheid en pluriformiteit van de media in de EU: oneigenlijk gebruik van civielrechtelijke en strafrechtelijke procedures om journalisten, ngo’s en het maatschappelijk middenveld het zwijgen op te leggen (17) , – gezien zijn resolutie van 15 december 2021 over de evaluatie van de preventiemaatregelen ter voorkoming van corruptie, onregelmatige uitgaven en het misbruik van EU- en nationale middelen bij noodfondsen en op crisisgerelateerde uitgaventerreinen (18) , – gezien zijn resolutie van 8 maart 2022 over de steeds beperktere ruimte voor het maatschappelijk middenveld in Europa (19) , – gezien zijn resolutie van 10 maart 2022 over de rechtsstaat en de gevolgen van het arrest van het HvJ-EU (20) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2021 (21) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over de rechtsstaat en de potentiële goedkeuring van het Poolse nationaal herstel- en veerkrachtplan (22) , – gezien zijn resolutie van 15 september 2022 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie in 2020 en 2021 (23) , – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2022 over de rechtsstaat in Malta, vijf jaar na de moord op Daphne Caruana Galizia (24) , – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2022 over de toename van haatmisdrijven ten aanzien van lhbtiq+-personen in heel Europa in het licht van de recente homofobe moord in Slowakije (25) , – gezien zijn resolutie van 10 november 2022 over raciale gerechtigheid, non-discriminatie en antiracisme in de EU (26) , – gezien zijn resolutie van 24 november 2022 over de beoordeling van de inachtneming door Hongarije van de rechtsstatelijke voorwaarden in het kader van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat, en de stand van zaken met betrekking tot het Hongaarse herstel- en veerkrachtplan (27) , – gezien zijn resolutie van 30 maart 2023 over het verslag over de rechtsstaat 2022 – Situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie (28) , – gezien zijn resolutie van 1 juni 2023 over de inbreuken op de rechtsstaat en de grondrechten in Hongarije en de bevroren EU-gelden (29) , – gezien zijn aanbeveling van 15 juni 2023 aan de Raad en de Commissie naar aanleiding van het onderzoek naar vermeende inbreuken op en gevallen van wanbeheer bij het toepassen van het Unierecht met betrekking tot het gebruik van Pegasus en soortgelijke spyware voor surveillance (30) en het verslag van 22 mei 2023 van zijn Enquêtecommissie om het gebruik van Pegasus en soortgelijke spyware voor surveillance te onderzoeken, – gezien zijn resolutie van 11 juli 2023 over de kieswet, de onderzoekscommissie en de rechtsstaat in Polen (31) , – gezien zijn resolutie van 19 oktober 2023 over de rechtsstaat in Malta: zes jaar na de moord op Daphne Caruana Galizia, en de noodzaak om journalisten te beschermen (32) , – gezien zijn resolutie van 18 januari 2024 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie – jaarverslag 2022 en 2023 (33) , – gezien resolutie 2262 (2019) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de bevordering van de rechten van personen die tot nationale minderheden behoren, – gezien de aanbevelingen en verslagen van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten, de Hoge Commissaris inzake de nationale minderheden, de vertegenwoordiger voor mediavrijheid en andere organen van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), gezien de samenwerking tussen de EU en de OVSE inzake democratisering, institutionele opbouw en mensenrechten, en gezien het jaarlijkse rapport van de OVSE over haatmisdrijven, waarin deelnemende staten hebben toegezegd wetgeving te zullen aannemen die erin voorziet dat de ernst van het haatmisdrijf wordt meegewogen in de strafmaat, maatregelen te nemen tegen onderrapportage, en hun activiteiten op het gebied van capaciteitsopbouw op gang te brengen of verder te ontwikkelen ten aanzien van rechtshandhavingsinstanties, het openbaar ministerie en gerechtelijke diensten om haatmisdrijven te voorkomen, te onderzoeken en te vervolgen, – gezien het verslag van zijn Enquêtecommissie PEGA en de resolutie en aanbevelingen van PEGA (34) , – gezien de feedbackverslagen, missieverslagen, schriftelijke vragen en antwoorden van zijn Groep voor toezicht op de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten (DRFMG) (35) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0025/2024 ), A. overwegende dat de Unie gegrondvest is op de in artikel 2 VEU verankerde gemeenschappelijke waarden, namelijk eerbiediging van de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van personen die tot minderheden behoren – waarden die de EU-lidstaten gemeen hebben en die de kandidaat-lidstaten moeten eerbiedigen om lid te worden van de Unie als onderdeel van de criteria van Kopenhagen, die na toetreding niet kunnen worden veronachtzaamd of opnieuw geïnterpreteerd; overwegende dat democratie, de rechtsstaat en grondrechten waarden zijn die elkaar versterken en die, als ze ondermijnd worden, een systemische bedreiging kunnen vormen voor de Unie en voor de rechten en vrijheden van haar burgers; overwegende dat de eerbiediging van de rechtsstaat bindend is voor de gehele Unie en voor haar lidstaten op alle bestuurlijke niveaus, met inbegrip van subnationale entiteiten; B. overwegende dat de Conferentie over de toekomst van Europa duidelijk de wens heeft uitgesproken dat de EU de rechtsstaat in alle lidstaten systematisch handhaaft, de grondrechten van de burgers beschermt en de geloofwaardigheid van de EU behoudt wanneer zij haar waarden binnen de EU en daarbuiten uitdraagt; C. overwegende dat overeenkomstig het beginsel van loyale samenwerking van artikel 4, lid 3, VEU, de Unie en de lidstaten elkaar dienen te respecteren en te steunen bij de vervulling van de verplichtingen die uit de Verdragen voortvloeien, en alle lidstaten alle algemene en bijzondere maatregelen dienen te treffen die geschikt zijn om de nakoming van de uit de Verdragen of uit de handelingen van de instellingen van de Unie voortvloeiende verplichtingen te verzekeren; D. overwegende dat de bestaande mechanismen moeten worden versterkt en gestroomlijnd en dat er één alomvattend EU-mechanisme moet worden ontwikkeld om de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten doeltreffend te beschermen en ervoor te zorgen dat de waarden van artikel 2 VEU in de hele Unie worden geëerbiedigd en ook onder de kandidaat-lidstaten worden bevorderd, zodat de lidstaten worden belet nationale wetgeving te ontwikkelen die in strijd is met de bescherming van artikel 2 VEU; E. overwegende dat het Parlement de situatie op het gebied van de rechtsstaat in Bulgarije, Hongarije, Malta, Polen, Roemenië, Slovenië en Slowakije op verschillende momenten in zijn resoluties heeft behandeld; overwegende dat de Groep voor toezicht op de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten (DRFMG) van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van het Parlement ook bepaalde kwesties in België, Bulgarije, Tsjechië, Frankrijk, Griekenland, Malta, Polen, Slowakije, Slovenië en Spanje heeft gemonitord; F. overwegende dat er in oktober 2023 in Polen parlementsverkiezingen hebben plaatsgevonden, waardoor er een einde kwam aan het bewind van de regering onder leiding van de partij Recht en Rechtvaardigheid; overwegende dat de nieuwe regering, een brede democratische coalitie, krachtige toezeggingen heeft gedaan om de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Polen te herstellen en daartoe met de Commissie en de Raad van de EU samenwerkt; G. overwegende dat de Commissie heeft voorgesteld een interinstitutionele contactgroep voor de rechtsstaat op te richten; overwegende dat het Parlement dit voorstel heeft overgenomen en de Commissie en de Raad heeft voorgesteld een “interinstitutioneel proefproject inzake democratie, de rechtsstaat en grondrechten” op te zetten; overwegende dat het voorzitterschap van de Raad hierop heeft gereageerd door te verklaren dat het dit in overweging zou kunnen nemen na zijn evaluatie van zijn dialoog over de rechtsstaat en dat de Commissie heeft herhaald bereid te zijn een informele contactgroep voor de rechtsstaat te bespreken; H. overwegende dat de regeringen van sommige lidstaten zich helaas niet beschikbaar hebben gesteld voor een gedachtewisseling in de DRFMG en geen schriftelijke vragen hebben beantwoord of geen ontmoeting met de leden ervan hebben gehad tijdens missies in de lidstaten; overwegende dat andere lidstaten zich echter beschikbaar hebben gesteld voor sessies met, en vragen en missies van, de DRFMG, als onderdeel van hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de bescherming van de waarden van de EU; Rechtsstelsels en justitiële stelsels 1. herhaalt dat een onafhankelijke rechterlijke macht de ruggengraat van de rechtsstaat vormt, aangezien deze een basisvoorwaarde is voor een doeltreffende voorziening in rechte wanneer wetten, rechten, vrijheden en democratische beginselen niet worden geëerbiedigd of geschonden; benadrukt dat een onafhankelijke en doeltreffende rechterlijke macht van vitaal belang is, niet alleen om de rechtstaat en de democratie in de lidstaten en de Unie te handhaven, maar ook voor de uitvoering van de EU-wetgeving, aangezien de Commissie voor de handhaving van de EU-wetgeving afhankelijk is van de nationale rechterlijke autoriteiten; wijst op het belang van wederzijds vertrouwen, maar onderstreept tevens dat de Commissie de tekortkomingen van de nationale rechterlijke autoriteiten in sommige lidstaten niet mag negeren of mag aannemen dat zij allemaal in staat zijn te voorzien in doeltreffende rechtsmiddelen; merkt bezorgd op dat sommige rechtsstelsels op papier robuust en toereikend lijken, maar dat ze in sommige gevallen niet immuun zijn voor gijzeling van de staat, politieke inmenging of nepotisme; is zich bewust van het feit dat dit moeilijk kan worden vastgesteld door simpelweg de formele structuren te onderzoeken; dringt er derhalve bij de Commissie op aan om een kwalitatievere analyse uit te voeren, met inbegrip van contextuele elementen, met name over de uitvoering op lange termijn; 2. merkt op dat de Commissie grote verschillen tussen de EU-lidstaten vaststelt op het gebied van rechterlijke onafhankelijkheid en de waarborgen daarvoor; merkt op dat in het verslag melding wordt gemaakt van een aantal positieve initiatieven en lopende ontwikkelingen met betrekking tot de raden voor de rechtspraak, met name in Luxemburg, Nederland, Portugal, Italië, Zweden, Finland en Hongarije (36) ; merkt op dat de Commissie van oordeel is dat er in Polen, Slowakije, Bulgarije, Spanje en Cyprus sprake is van problemen met betrekking tot de raden voor de rechtspraak die nog moeten worden aangepakt; stelt met bezorgdheid vast dat tuchtprocedures kunnen worden gebruikt als middel om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te beknotten, zoals momenteel het geval is in Bulgarije en voorheen het geval was in Polen onder de regering onder leiding van de partij Recht en Rechtvaardigheid; merkt op dat de Commissie Polen eindelijk voor het HvJ-EU heeft gedaagd wegens schendingen van het EU-recht door zijn Constitutioneel Hof; merkt op dat de huidige minister van Justitie van de Republiek Polen zich ertoe heeft verbonden de onwettige tuchtregeling voor rechters in Polen af te schaffen, in overeenstemming met de arresten van het HvJ-EU en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens; 3. merkt op dat de Commissie vaststelt dat sommige lidstaten, waaronder Finland, Oostenrijk, Slovenië, Cyprus, Zweden en Hongarije, weliswaar initiatieven hebben genomen of aangekondigd om de gerechtelijke benoemingsprocedures en het functioneren van de hoge rechtbanken te verbeteren, maar dat er nog steeds problemen zijn met de benoeming van hoge rechters in Malta, Griekenland, Litouwen, Letland en Ierland; benadrukt dat de Commissie van mening is dat er in Polen nog steeds ernstige zorgen bestaan over eerder benoemde rechters van het Hooggerechtshof, waaronder de eerste president, en over de voortdurende niet-uitvoering van een prejudiciële beslissing van het HvJ-EU over een rechterlijke benoeming bij de kamer voor bijzondere controle; merkt op dat de Commissie van oordeel is dat het misdrijf van rechtsmisbruik dat in Slowakije is ingevoerd voor rechters met betrekking tot hun rechterlijke beslissingen, nog steeds aanleiding geeft tot bezorgdheid, aangezien het een negatief psychologisch effect heeft op rechters en belastend is voor de onderzoeksautoriteiten; benadrukt dat er in Hongarije ernstige bezorgdheid blijft bestaan over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, hetgeen in strijd is met de “supermijlpalen” van de Commissie, waaronder de belemmeringen die blijven bestaan met betrekking tot prejudiciële verwijzingen, problemen met de toewijzing van zaken in de Kúria en het gebrekkige systeem voor de benoeming van de voorzitter van de Kúria; 4. onderstreept dat de rechterlijke macht over voldoende middelen moet beschikken om daadwerkelijk toegankelijk te zijn en burgers een doeltreffende voorziening in rechte te bieden; merkt op dat de Commissie van oordeel is dat de toegenomen middelen voor de rechterlijke macht en andere maatregelen die door Malta, Cyprus en Griekenland zijn genomen, nog niet hebben geleid tot een vermindering van de duur van de procedures, en dat de achterstand bij zaken een ernstig probleem blijft; overwegende dat in Kroatië, Italië en Portugal enkele stappen in de goede richting zijn gezet, maar dat de doeltreffendheid van de hervormingen nog te bezien valt; merkt op dat de Commissie Duitsland heeft verzocht te zorgen voor voldoende middelen voor het rechtsstelsel, onder meer wat betreft de hoogte van de bezoldiging van rechters, rekening houdend met de Europese normen inzake middelen en bezoldiging voor het rechtsstelsel; dringt er bij Duitsland op aan het “Pact voor de rechtsstaat” voort te zetten en het rechtsstelsel voldoende middelen ter beschikking te stellen door het aantal rechters op te trekken om het federale rechtsstelsel te versterken; erkent dat de Commissie van oordeel is dat er enige vooruitgang is geboekt bij de uitvoering van de aanbeveling uit het verslag over de rechtsstaat 2022 over de efficiëntie van het rechtsstelsel, waaronder in Malta en Spanje; 5. is ingenomen met de financiering via het programma Justitie om justitiële samenwerking in burgerlijke en strafzaken te ondersteunen en bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van de Europese justitie; 6. is van mening dat de lidstaten, opdat burgers daadwerkelijk toegang hebben tot de rechter, meer moeten doen om gratis of betaalbare rechtsbijstand te verlenen, met name voor degenen die zich dergelijke steun niet zelf kunnen veroorloven, en de toegang tot een advocaat verder moeten vergemakkelijken; merkt op dat de Commissie van oordeel is dat er in Spanje, Frankrijk, Finland, Bulgarije, Malta en Litouwen inspanningen worden geleverd om problemen in verband met de toegang tot de rechter en rechtsbijstand aan te pakken, en dat er in Ierland, Denemarken, Luxemburg en Hongarije nog steeds bezorgdheid bestaat; merkt tevens op dat de Commissie van oordeel is dat er in verschillende lidstaten, waaronder Spanje, Frankrijk, Finland, Bulgarije en Malta, stappen worden ondernomen om het recht op toegang tot een advocaat te waarborgen, en dat in andere lidstaten, zoals Litouwen, Ierland, Denemarken, Luxemburg en Hongarije, de verbeteringen nog hangende zijn; verzoekt in dit verband de Commissie om in het volgende verslag over de rechtsstaat de toepassing van het EU-acquis inzake rechtsbijstand in burgerlijke zaken en strafzaken te beoordelen, zoals Richtlijn 2002/8/EG van de Raad (37) van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende geschillen, door middel van gemeenschappelijke minimumvoorschriften betreffende rechtsbijstand bij die geschillen, aangezien uit de jurisprudentie van het HvJ-EU blijkt dat er nog steeds vragen zijn over de interpretatie daarvan; 7. onderstreept de belangrijke rol van de raden voor de rechtspraak bij het bewaren van de rechterlijke onafhankelijkheid; acht het noodzakelijk dat de hervormingen die momenteel in verschillende lidstaten worden doorgevoerd, worden geëvalueerd en moedigt aan om de samenstelling en werking van deze organen aan te passen aan de normen die door de Commissie en de Raad van Europa zijn vastgesteld en door het HvJ-EU zijn bekrachtigd; 8. wijst erop dat het openbaar ministerie van cruciaal belang is voor de rechterlijke macht om misdaad en corruptie te kunnen bestrijden; benadrukt hoe belangrijk het is de autonomie en verantwoordingsplicht van het openbaar ministerie te waarborgen; beklemtoont dat er garanties moeten worden ingebouwd om de autonomie en verantwoordingsplicht van het openbaar ministerie te helpen behouden, onder meer door ervoor te zorgen dat deze vrij zijn van enige ongepaste politieke druk, met name van regeringszijde; 9. verzoekt alle lidstaten een gedragscode voor rechters vast te stellen, naar aanleiding van de aanbevelingen van de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco) en rekening houdend met het feit dat dergelijke gedragscodes van toepassing zijn bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en het HvJ-EU, onafhankelijke mechanismen in het leven te roepen om vermeende schendingen van de gedragscode en andere wetten te onderzoeken, de openbaarmaking en transparantie bij belangenconflicten en door de rechterlijke macht ontvangen geschenken te verbeteren, de kwestie van draaideurconstructies aan te pakken en van rechters te verlangen dat zij hun besluiten tot terugtrekking openbaar toelichten; 10. spreekt zijn bezorgdheid uit over de substantiële personeelswijzigingen en de aangekondigde aanzienlijke structurele en organisatorische veranderingen binnen de Slowaakse politie en andere onafhankelijke democratische instellingen, onder meer onder onderzoekers van het Slowaaks nationaal strafagentschap (NAKA) die zich bezighouden met ernstige misdrijven en gevallen van corruptie op hoog niveau, hetgeen twijfels doet rijzen over de redenen voor deze veranderingen; uit zijn diepe bezorgdheid over de ongerechtvaardigde versnelde wetgevingsprocedure waarvan de Slowaakse regering zich bedient, met name met betrekking tot de voorgestelde wijzigingen van het wetboek van strafrecht en de ontbinding van het speciaal openbaar ministerie, waardoor de integriteit van gerechtelijke procedures wordt bedreigd, de strijd van de EU tegen fraude wordt ondermijnd en de bescherming van de Europese financiële belangen en de natuur in Slowakije in gevaar wordt gebracht; verzoekt de Slowaakse regering deze wijzigingen te heroverwegen in het licht van de mogelijke gevolgen ervan voor de rechtsstaat en de financiële belangen van de Unie, alsmede het EU-kader voor corruptiebestrijding; wijst erop dat elke hervorming van het strafrecht voldoende en adequate waarborgen moet bevatten om de voortzetting en doeltreffendheid van nieuwe en lopende strafzaken te waarborgen, met name met betrekking tot corruptie op hoog niveau, en om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de autonomie van het openbaar ministerie te waarborgen, in overeenstemming met de aanbevelingen van de Commissie in opeenvolgende verslagen over de rechtsstaat; uit zijn bezorgdheid over de aanzienlijke vertragingen die kunnen ontstaan door het toewijzen van de zaken van het speciaal openbaar ministerie, waardoor sommige zaken verjaren; 11. neemt kennis van de acties van de Spaanse regering die verband houden met het feit dat zij onlangs is beëdigd, waaronder de toekomstige goedkeuring van een amnestiewet; erkent de vragen, meningen en zorgen die diverse belanghebbenden naar voren hebben gebracht als reactie op deze ontwikkelingen, onder meer door verenigingen van rechters, openbare aanklagers, advocaten, academici, het maatschappelijk middenveld en het publiek; merkt op dat de Commissie de Spaanse regering ook schriftelijk om uitleg heeft verzocht; onderstreept dat dit een onafhankelijke beoordeling rechtvaardigt; verzoekt de Spaanse regering in dit verband de Europese instellingen volledige transparantie te verschaffen over deze amnestiewet en merkt op dat de Spaanse Senaat de Commissie van Venetië om een advies heeft verzocht over de grondwettigheid ervan en de naleving van de Europese regels en normen; betreurt ook de reeds lang bestaande impasse bij de Raad voor de rechtspraak, waarover de Commissie in haar verslag over de rechtsstaat specifieke aanbevelingen aan de Spaanse autoriteiten heeft gedaan; Corruptie 12. herhaalt dat corruptie een ernstige bedreiging vormt voor de rechtsstaat en het vertrouwen in de democratie en gelijkheid voor de wet ernstig ondermijnt; verzoekt de lidstaten en de Commissie hun inspanningen op te voeren om corruptie uit te bannen; 13. onderstreept dat uit de Eurobarometer over corruptie van 2022 blijkt dat corruptie nog steeds een ernstig punt van zorg is voor burgers en bedrijven in de EU, waarbij een groot deel van de Europeanen van mening is dat corruptie in hun land wijdverbreid is (68 %) en dat het niveau van corruptie is toegenomen (41 %); waardeert het dat alle lidstaten nu strategieën voor corruptiebestrijding hebben ingevoerd, die regelmatig worden geëvalueerd en herzien; wijst erop dat niet alleen een robuust rechtskader, maar ook doeltreffende uitvoering nodig is om corrupte praktijken uit te bannen en dat het voorkomen van dergelijke praktijken ook transparante en verantwoordingsplichtige governance- en integriteitskaders vereist; 14. betreurt dat, ondanks het feit dat alle lidstaten strategieën voor corruptiebestrijding hebben ingevoerd, de perceptie van corruptie in de EU sterk uiteenloopt, waarbij Denemarken, Finland, Zweden en Nederland tot de minst corrupte landen behoren, terwijl de perceptie van corruptie in Bulgarije, Malta, Hongarije, Griekenland en Slovenië zorgwekkend is 29 ; merkt tevens met bezorgdheid op dat de Commissie van oordeel is dat sommige lidstaten, zoals Bulgarije, Malta, Hongarije, Griekenland en Slovenië, nog geen solide staat van dienst hebben op het gebied van onderzoek naar en vervolging van corruptiezaken op hoog niveau die leiden tot definitieve veroordelingen met een afschrikkend effect; wijst erop dat de Greco onlangs een verslag over Cyprus heeft gepubliceerd, waarin werd gewezen op het gebrek aan doeltreffendheid van de wetgeving inzake corruptiebestrijding en op specifieke risico’s binnen de rechtshandhaving (38) ; 15. benadrukt dat de regeringen van de lidstaten en functionarissen, politici, gekozen vertegenwoordigers en leiders van de EU het goede voorbeeld moeten geven door zich te onthouden van corrupte praktijken en dat er geen sprake mag zijn van regerings- of politieke inmenging in corruptieonderzoeken; verzoekt de Groep voor toezicht op de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten gevolg te geven aan de resoluties van het Parlement over de rechtsstaat om straffeloosheid voor corruptie te helpen bestrijden; wijst erop dat ook functionarissen, politici, gekozen vertegenwoordigers en leiders van de EU betrokken kunnen zijn bij corruptie, zoals blijkt uit “Qatargate”; herhaalt derhalve zijn verzoek om in het jaarverslag ook aandacht te besteden aan de EU-instellingen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om de onderhandelingen over het volledige lidmaatschap van de EU van de Greco zo spoedig mogelijk af te ronden; 16. benadrukt dat burgers en bedrijven zich veilig moeten voelen om gevallen van corruptie te melden, met name door dit te melden als klokkenluider; merkt op dat de Commissie van oordeel is dat er in de hele EU nog steeds grote obstakels bestaan voor het melden van zaken als klokkenluider, hoewel sommige lidstaten, zoals Slowakije, Cyprus, Denemarken en Malta, stappen hebben ondernomen om deze situatie te verbeteren; verzoekt de Slowaakse regering de bindende beginselen van de klokkenluidersrichtlijn van de EU (39) te eerbiedigen en de voorgestelde wijzigingen wat de bescherming van klokkenluiders in Slowakije betreft te heroverwegen; uit met name zijn bezorgdheid over de plannen om klokkenluiders met terugwerkende kracht van hun bescherming te beroven, hetgeen zou leiden tot een gebrek aan rechtszekerheid; merkt op dat het bureau voor de bescherming van klokkenluiders de kwesties bij de Commissie heeft gemeld; 17. veroordeelt het feit dat Malta doorgaat met zijn burgerschapsregeling voor investeerders, die een groot risico op corruptie en andere misdrijven met zich meebrengt, met name gelet op de stappen die verschillende andere lidstaten hebben ondernomen om ervoor te zorgen dat burgerschapsregelingen voor investeerders worden afgeschaft; neemt kennis van de lopende procedure die de Commissie bij het HvJ-EU aanhangig heeft gemaakt tegen Malta voor zijn burgerschapsregeling voor investeerders en blijft bij zijn standpunt dat de Commissie gebruik moet maken van haar bevoegdheid om wetgeving voor te stellen en de aanzet te geven tot een wettelijk verbod op alle burgerschapsregelingen voor investeerders in de EU; 18. erkent de belangrijke rol van het Europees Openbaar Ministerie (EOM) bij het waarborgen van de rechtsstaat en bij het bestrijden van corruptie in de Unie, en spoort de Commissie aan om in latere verslagen nauwlettend toe te zien op de mate van samenwerking van de lidstaten met het EOM; verzoekt de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, zich bij het EOM aan te sluiten; is ingenomen met het feit dat Polen de procedure heeft ingeleid om lid te worden van het EOM, waaruit blijkt dat de nieuwe regering zich ertoe verbindt de financiële belangen van de EU te beschermen en corruptie doeltreffend te bestrijden; is van mening dat lidmaatschap van het EOM een voorwaarde moet zijn voor het ontvangen van EU-middelen; herhaalt zijn oproep om het mandaat van het EOM uit te breiden; 19. is van oordeel dat Europese organen als Europol, Eurojust, de Europese Rekenkamer, het EOM en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) hun samenwerking moeten verbeteren om corruptie in zowel de EU-lidstaten als bij de Europese instellingen te voorkomen; dringt in dit verband ook aan op de oprichting van een doeltreffend ethisch orgaan van de EU; 20. merkt op dat bij corruptie ook nationale autoriteiten betrokken kunnen zijn, waaronder rechterlijke en politiële autoriteiten, die juist geacht worden corruptie te bestrijden; blijft bezorgd over het feit dat er in dit verband slechts langzaam en in beperkte mate vooruitgang is geboekt bij het uitbannen van de cultuur van straffeloosheid op het hoogste niveau in Malta, zoals vastgesteld in het onafhankelijke openbare onderzoek naar de moord op Daphne Caruana Galizia; is van mening dat EU-organen, zoals Europol, een belangrijke rol spelen bij het onderzoeken van corruptie en het verzamelen van bewijsmateriaal, maar dat het vereiste van nationale goedkeuring voor de betrokkenheid van Europol een belemmering vormt; dringt erop aan het mandaat van Europol uit te breiden, zodat Europol corruptiegevallen zoals hierboven beschreven, kan onderzoeken; benadrukt dat het belangrijk is dat het toezicht op Europol op EU-niveau wordt gewaarborgd, dat de onafhankelijke verantwoordingsmechanismen, -organen en -agentschappen van de EU worden versterkt en dat de democratische controle op de activiteiten van Europol wordt verbeterd, onder meer door de Gezamenlijke Parlementaire Controlegroep, met inbegrip van een systematische evaluatie van alle activiteiten van het agentschap en de naleving van zijn mandaat, alsook de plicht om gevolg te geven aan de aanbevelingen van het Parlement aan het agentschap; 21. is ingenomen met de voorstellen voor corruptiebestrijding van de Commissie, die tegemoetkomen aan de oproep van het Parlement om de strijd tegen corruptie op te voeren; merkt op dat de Commissie voornemens is de preventie van corruptie in de ontwikkeling van EU-beleid en -programma’s te integreren en actief steun te verlenen aan de inspanningen van de lidstaten om degelijke anticorruptiemaatregelen en -wetgeving in te voeren; is ingenomen met de bereidheid om de grensoverschrijdende dimensie van corruptie aan te pakken door in de hele EU corruptiedelicten strafbaar te stellen en de straffen te harmoniseren; 22. benadrukt dat corruptie en witwaspraktijken onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat het witwassen van geld een van de belangrijkste hefbomen voor de illegale activiteiten van de georganiseerde misdaad en dus een aanval op de rechtsstaat is, waarmee criminelen de opbrengsten van hun misdrijven naar de legale economie sluizen; is zich ervan bewust dat fraude ten nadele van de EU-begroting ook een voorbereiding op witwassen kan zijn; herhaalt zijn vaste overtuiging dat de bescherming van de financiële belangen van de EU alleen doeltreffend en efficiënt kan worden nagestreefd en versterkt door het versterken van de EU-architectuur voor fraudebestrijding en meer transparantie bij de Europese instellingen, waarbij de inherente beperkingen van de nationale systemen worden overwonnen, die niet volstaan om de steeds meer grensoverschrijdende aanvallen op de financiële belangen van de Unie tegen te gaan; Onafhankelijke autoriteiten 23. benadrukt dat checks-and-balances alleen kunnen functioneren als grondwettelijke hoven, ombudspersonen, nationale mensenrechteninstituten, accountantskantoren, organen voor gelijke behandeling en alle andere onafhankelijke autoriteiten goed kunnen functioneren en beschikken over een voldoende breed mandaat, onafhankelijkheid, integriteit en adequate financiering; 24. merkt op dat de situatie met betrekking tot ombudsmannen, nationale mensenrechteninstituten, organen voor gelijke behandeling en andere onafhankelijke autoriteiten volgens de Commissie sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat, met enkele ontwikkelingen in de goede richting in Cyprus, Slowakije, Luxemburg, Portugal, Slovenië en Polen, waarbij er nog steeds problemen bestaan in Litouwen, Hongarije en Kroatië, er nog steeds geen nationaal mensenrechteninstituut is opgericht in overeenstemming met de VN-beginselen van Parijs in Italië, Tsjechië, Malta en Roemenië, er zich vertragingen voordoen bij benoemingen in verschillende onafhankelijke autoriteiten in Bulgarije, Spanje en Oostenrijk, en dat Polen de doeltreffende werking van de Hoge Rekenkamer in gevaar brengt; neemt met grote bezorgdheid kennis van de recente ontwikkelingen in Griekenland, waar onafhankelijke autoriteiten zoals de Griekse autoriteit voor communicatieveiligheid en privacy (ADAE) en de Griekse gegevensbeschermingsautoriteit onder toenemende druk staan als gevolg van hun werkzaamheden in verband met het onrechtmatige gebruik van spyware, waarbij de leden van de raad van bestuur van de ADAE onlangs in allerijl zijn vervangen door het Griekse parlement, blijkbaar vanwege het op handen zijnde besluit van de ADAE om de Griekse inlichtingendienst een boete op te leggen; Pluriformiteit en vrijheid van de media 25. benadrukt dat zonder pluriformiteit en vrijheid van de media het democratische leven en de rechtsstaat niet kunnen overleven; 26. is van mening dat transparantie over media-eigendom een minimumvoorwaarde is voor het behoud van de pluriformiteit van de media; merkt op dat de Commissie heeft vastgesteld dat er sinds het verslag over de rechtsstaat van 2022 nieuwe wetgeving ter vergroting van de transparantie van media-eigendom of ter verbetering van de publieke beschikbaarheid van informatie over media-eigendom is aangenomen in Griekenland, Luxemburg en Zweden en dat de betreffende wetgeving in Cyprus is aangescherpt; merkt op dat er in Bulgarije, Tsjechië en Frankrijk nog geen veranderingen zijn doorgevoerd; moedigt de Europese instellingen aan om eindelijke een robuuste en ambitieuze wet inzake mediavrijheid vast te stellen en uit te voeren om de harmonisatie van de transparantie van de wetgeving inzake media-eigendom op EU-niveau te waarborgen; 27. merkt op dat de Commissie van mening is dat regelgevende instanties voor de media onvoldoende worden beschermd tegen ongepaste politieke beïnvloeding, zoals in Hongarije, Slovenië en tot voor kort in Polen onder de vorige regering onder leiding van de partij Recht en Rechtvaardigheid, en dat de autoriteiten over onvoldoende middelen beschikken, met name in Griekenland en Roemenië; verzoekt de Commissie alle nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat artikel 30 van de richtlijn audiovisuele mediadiensten (40) , waarin wordt bepaald dat waarborgen voor de onafhankelijkheid van de nationale regelgevende instanties moeten worden geboden, daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd; 28. wijst op het belang van de redactionele onafhankelijkheid van publieke media en de plicht van alle lidstaten om deze te eerbiedigen; wijst op de noodzaak om waarborgen tegen interne en externe inmenging in te stellen; is van mening dat publieke media moeten worden beschermd tegen politieke druk, met inbegrip van ongepaste ontslagen, en dat er waarborgen moeten worden ingebouwd om ervoor te zorgen dat redactionele beslissingen vrijelijk kunnen worden genomen; merkt op dat de Commissie van oordeel is dat Luxemburg, Slovenië, Duitsland, Estland, Slowakije en Tsjechië initiatieven hebben genomen om de wettelijke waarborgen of begrotingsmiddelen te versterken om de onafhankelijkheid van de nationale publieke omroepen te verbeteren, terwijl Cyprus, Ierland en Zweden ook hervormingen hebben besproken, en dat er geen maatregelen in die zin zijn genomen in Roemenië, Malta, Polen en Hongarije; neemt kennis van de inspanningen van de nieuwe Poolse regering om de onafhankelijkheid van de publieke omroep te herstellen; merkt op dat in de meest recente Media Pluralism Monitor het risico voor de redactionele autonomie en politieke onafhankelijkheid op Malta als “hoog” werd beoordeeld en dat het algehele risico voor het pluriformiteit van de media op Malta is bijgesteld van “gemiddeld” naar “hoog”; 29. neemt met bezorgdheid kennis van de geplande herstructurering van Radio en Televisie Slowakije (RTVS), de belangrijkste openbare omroep van het land; beklemtoont het belang van het behoud van vrije, onafhankelijke media als hoeksteen van een democratische samenleving; betreurt het besluit van de Slowaakse premier en verschillende regeringsfunctionarissen om de communicatie met belangrijke mediakanalen stop te zetten en erkent dat dit een aanzienlijke belemmering vormt voor het recht van het publiek om relevante overheidsinformatie te ontvangen; benadrukt dat dergelijke acties de vrijheid en transparantie van de media inperken en bijdragen tot de verspreiding van manipulatieve desinformatie in openbare ruimten; 30. verzoekt de Raad en de Commissie toereikende financiering te verstrekken voor onafhankelijke en Europa-brede journalistiek van goede kwaliteit op nationaal, regionaal en lokaal niveau; Bescherming van journalisten 31. herinnert eraan dat onafhankelijke journalistiek als onderdeel van de essentiële checks-and-balances een vitaal element is van de democratische rechtsstaat, en bijdraagt aan de publieke toetsing; uit zijn bezorgdheid over de opzettelijke pogingen van verschillende regeringen en economische machten om journalisten die misstanden aan het licht brengen het zwijgen op te leggen; benadrukt dat ongerechtvaardigde inmenging en druk, angst en zelfcensuur een afschrikkend effect hebben op de uitoefening van de journalistieke vrijheid van meningsuiting; 32. betreurt de zorgwekkende ontwikkelingen met betrekking tot de veiligheid van journalisten in verschillende lidstaten; merkt op dat het platform van de Raad van Europa ter bevordering van de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten sinds 1 600 meer dan 2015 dreigingswaarschuwingen heeft geregistreerd; betreurt de intimidatie van journalisten tijdens verkiezingscampagnes, zoals recentelijk tijdens de verkiezingen in Slowakije; betreurt dat Malta sinds de moord op Daphne Caruana Galizia heeft nagelaten de arbeidsomstandigheden van journalisten te verbeteren, en dat het land onder meer de aanbevelingen van het verslag van het openbaar onderzoek van 29 juli 2021 niet doeltreffend ten uitvoer heeft gelegd; roept de Slowaakse regeringsfunctionarissen op zich te onthouden van verbale aanvallen op personen; beklemtoont de plicht van overheids- en regeringsfunctionarissen om alle burgers te dienen, met name in een land dat een geschiedenis van haatmisdrijven kent en waar een journalist werd vermoord; 33. is bezorgd over de voortdurende SLAPP’s (strategische rechtszaken tegen publieke participatie) in de hele Europese Unie; verzoekt de lidstaten Aanbeveling (EU) 2022/758 (41) van de Commissie uit te voeren en anti-SLAPP-maatregelen vast te stellen voor de bescherming van journalisten en mensenrechtenverdedigers die betrokken zijn bij publieke participatie tegen kennelijk ongegronde of onrechtmatige gerechtelijke procedures; merkt op dat dit kan worden gedaan door gevangenisstraffen voor smaad af te schaffen, laster uit het strafrecht te halen en in plaats daarvan civiele of administratieve procedures te bevorderen; is ingenomen met het politieke akkoord tussen de medewetgevers van de EU over de anti-SLAPP-richtlijn (42) ; verzoekt de Commissie de mogelijkheden te verkennen voor het voorstellen van verdere wetgeving die alle SLAPP-zaken bestrijkt, met inbegrip van binnenlandse rechtszaken; betreurt dat de voorgestelde anti-SLAPP-bepalingen van Malta, ondanks de bezorgdheid van verschillende internationale organisaties, niet toereikend worden bevonden om journalisten bij hun werkzaamheden te beschermen (43) ; herhaalt zijn oproep aan enkele Maltese politici, waaronder de voormalige premier van Malta, om de door de erfgenamen van Daphne Caruana Galizia geërfde smaadzaken die jaren na haar moord nog lopen in te trekken; 34. verzoekt de Griekse regering de ernstige uitdagingen aan te pakken die zijn vastgesteld door Media Freedom Rapid Response (MFRR), een alliantie die schendingen van de pers- en mediavrijheid volgt en daarop reageert, met name in verband met willekeurige surveillance, straffeloosheid of misdaden tegen journalisten, SLAPP’s, onafhankelijkheid en pluriformiteit van de media (44) ; is ingenomen met de oprichting van een taskforce voor de bescherming, veiligheid en weerbaarheid van journalisten en andere mediaprofessionals, met als doel de veiligheid en onafhankelijkheid van journalisten en andere mediaprofessionals te verbeteren, het bewustzijn te vergroten en toezicht te houden op de veiligheid van journalisten en merkt op dat het initiatief van de taskforce in lijn is met Aanbeveling (EU) 2021/1534 van de Commissie van 16 september 2021 over het waarborgen van de bescherming, de veiligheid en de weerbaarheid van journalisten en andere mediaprofessionals in de Europese Unie (45) ; heeft met grote bezorgdheid kennisgenomen van de recente arrestatie van een verslaggeefster door de Franse autoriteiten, kennelijk met het doel haar bronnen te achterhalen, en van het illegaal afluisteren van een Nederlandse journalist die voor “De Correspondent” werkt; 35. veroordeelt ten stelligste het gebrek aan een beslissende doorbraak in het onderzoek naar de moord op Giorgos Karaivaz; merkt op dat de twee vermeende daders meer dan twee jaar na de moord werden gearresteerd op basis van bewijsmateriaal waarover de politie al die tijd lijkt te hebben beschikt; is van mening dat het brein achter de moord nog steeds niet is geïdentificeerd; merkt op dat Karaivaz — net als Daphne Caruana Galizia en Ján Kuciak — onderzoek deed naar corruptie en misdaad, en mogelijk op hoog niveau vijanden heeft gemaakt, ook in politieke kringen; wijst erop dat het vermoedelijke brein achter de moord op Daphne Caruana Galizia nog steeds niet is veroordeeld en dat de autoriteiten nog niet alle gevallen van corruptie en misdrijven die zij onderzocht naar behoren hebben uitgezocht; 36. veroordeelt de illegale surveillance van journalisten, met name door middel van spyware; is ontsteld over de weigering van de Commissie om alle aanbevelingen van de speciale Pegasus-onderzoekscommissie uit te voeren en beschouwt dit als nalatigheid; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om uiterlijk op 30 november 2023 te beoordelen of is voldaan aan de specifieke voorwaarden voor Cyprus, Griekenland, Hongarije, Polen en Spanje, zoals uiteengezet in de aanbeveling; is ingenomen met de oprichting van de bijzondere enquêtecommissie met onderzoeksbevoegdheden in de Sejm, het Lagerhuis van het Poolse parlement; dringt aan op een grondig onderzoek naar vermeende ernstige schendingen van nationale en EU-wetgeving in verband met onrechtmatige surveillance voor politieke doeleinden door de door Recht en Rechtvaardigheid geleide regering; vindt het verontrustend dat de lijst van vermoedelijke slachtoffers zeer lang is en meerdere politici, advocaten, openbare aanklagers, journalisten, zakenlieden, activisten en andere personen omvat; wijst erop dat in geen van de vele gevallen van misbruik van spyware tegen journalisten, activisten, politici, advocaten en andere politieke doelwitten recht is geschied; concludeert derhalve dat, in tegenstelling tot wat de Commissie veronderstelt, veel nationale autoriteiten bereid noch in staat zijn om deze zaken aan te pakken, waardoor de slachtoffers geen doeltreffend verhaal wordt geboden en de democratie onbeschermd blijft; maakt zich grote zorgen over de afschrikkende werking van het feit dat misbruik van spyware op journalisten en hun bronnen ongestraft blijft; onderstreept dat het onwettige gebruik van spyware door nationale regeringen direct en indirect gevolgen heeft voor de integriteit van het besluitvormingsproces, waardoor de democratie in de Europese Unie wordt ondermijnd, en benadrukt dat er dringend behoefte is aan meer transparantie en wettelijke verantwoordingsplicht van de surveillance-industrie; 37. wijst erop dat de handel in en het gebruik van spyware strikt moeten worden gereguleerd, dat het gebruik van spyware door de lidstaten evenredig en niet willekeurig mag zijn, en dat surveillance alleen mag worden toegestaan in strikte, vooraf bepaalde omstandigheden; is van mening dat doeltreffende mechanismen vooraf om rechterlijk toezicht te waarborgen van cruciaal belang zijn voor de bescherming van individuele vrijheden; bevestigt nogmaals dat individuele rechten niet in gevaar mogen worden gebracht door vrije toegang tot surveillance toe te staan; onderstreept dat ook het vermogen van de rechterlijke macht om zinvol en doeltreffend toezicht achteraf uit te oefenen op verzoeken om surveillance ten behoeve van de nationale veiligheid belangrijk is, om ervoor te zorgen dat onevenredig gebruik van spyware door regeringen kan worden aangevochten; 38. wijst erop dat de gevolgen van het onrechtmatig gebruik van spyware veel duidelijker zijn in lidstaten waar de autoriteiten die gewoonlijk belast zijn met onderzoek, het bieden van verhaal aan personen die doelwit zijn en het waarborgen van de verantwoordingsplicht, door de staat worden gegijzeld en dat wanneer er sprake is van een crisis van de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in gevaar is, geen beroep kan worden gedaan op de nationale autoriteiten; verzoekt de Commissie derhalve om in het verslag over de rechtsstaat landspecifieke monitoring en aanbevelingen per land op te nemen over het onwettige gebruik van spyware door de lidstaten, waarbij ook de bereidheid van overheidsinstellingen om verhaal te bieden aan personen die het doelwit van surveillance zijn, wordt beoordeeld; Transparantie en toegang tot informatie 39. betreurt de voortdurende moeilijkheden die veel burgers, journalisten en parlementsleden in veel lidstaten ondervinden bij het verkrijgen van informatie en toegang tot documenten; benadrukt dat overheidsdiensten maar al te vaak opzettelijk de toegang tot informatie en documenten belemmeren, bijvoorbeeld door beslissingen buitensporig lang uit te stellen of slechts gefingeerd toegang te verlenen door informatie slechts gedeeltelijk beschikbaar te stellen; neemt er nota van dat de Commissie van oordeel is dat verschillende lidstaten initiatieven hebben genomen om de toegang tot informatie beter te reguleren, zoals in Tsjechië, Litouwen en Slowakije, en dat bepaalde andere lidstaten zich inzetten voor verbeteringen op dit gebied, zoals Duitsland, Spanje, Kroatië, Luxemburg en Hongarije; merkt echter op dat sommige lidstaten, zoals Malta, Oostenrijk en Finland, de problemen nog steeds niet aanpakken; herhaalt zijn oproep aan de Maltese regering om de beroepsprocedures in te trekken die zij heeft aangespannen tegen een reeks verzoeken om vrijheid van informatie van The Shift News ; 40. verzoekt de EU-instellingen het goede voorbeeld te geven wat betreft de toegang tot informatie en documenten; wijst in dit verband op het recente speciaal verslag van de Europese Ombudsman over de tijd die de Europese Commissie nodig heeft om verzoeken om toegang van het publiek tot documenten te behandelen, dat volgt op haar strategisch onderzoek naar deze kwestie, waarin zij wanbeheer vaststelde als gevolg van systematische en aanzienlijke vertragingen bij de behandeling van confirmatieve verzoeken door de Commissie (46) ; verzoekt de Commissie dit terugkerende probleem definitief aan te pakken; 41. moedigt de lidstaten aan lobbyactiviteiten te reguleren door bijvoorbeeld nationale verplichte transparantieregisters in te voeren voor alle politici, leden en functionarissen van regeringen, autoriteiten en agentschappen; moedigt politici, regeringsfunctionarissen en leden van autoriteiten en agentschappen aan een lijst van al hun bijeenkomsten openbaar te maken; Economische dimensie van de rechtsstaat 42. dringt aan op versterking van het beginsel van de rechtsstaat in de interne markt; onderstreept dat betrouwbare en stabiele rechtsstatelijke structuren belangrijke pijlers zijn voor investeringen en handel, die essentieel zijn voor het concurrentievermogen en derhalve voor de capaciteit van het socialezekerheidsstelsel en de arbeidsmarkt in de Europese Unie; betreurt de maatregelen van de lidstaten op dit gebied die in strijd zijn met het Unierecht, zoals bepaalde protectionistische maatregelen; 43. eist dat het toezicht op de economische dimensie van de rechtsstaat wordt geïntensiveerd; verzoekt de Commissie in het verslag over de rechtsstaat meer rekening te houden met en speciale aandacht te besteden aan de economische dimensie in het kader van een verruimd toepassingsgebied van het verslag; 44. herhaalt zijn veroordeling van de gemelde systemische discriminerende, niet-transparante en oneerlijke praktijken tegen ondernemingen in bepaalde sectoren in Hongarije en het gebruik van EU-middelen om politieke bondgenoten van de regering te verrijken, hetgeen in strijd is met de EU-regels inzake mededinging en overheidsopdrachten; maakt zich ernstig zorgen over de toenemende concentratie van bedrijven in handen van oligarchen die banden hebben met de huidige regering en die publiekelijk hun intentie hebben uitgesproken om zich in belangrijke sectoren in te kopen, alsook over maatregelen die gericht zijn op de concurrenten van die bedrijven; 45. herinnert eraan dat binnen het toepassingsgebied van de Verdragen alle discriminatie op grond van nationaliteit is verboden in overeenstemming met het Handvest, en dat de vrijheid van vestiging, de vrijheid om diensten te verrichten en het vrij verkeer van kapitaal van fundamenteel belang zijn voor de interne markt; onderstreept dat de regels inzake gelijke behandeling openlijke en verkapte discriminatie op grond van nationaliteit, of, in het geval van een onderneming, haar zetel, verbieden; benadrukt dat de correcte uitvoering van de regels voor mededinging en openbare aanbestedingen ook in het belang is van Hongaarse ondernemingen; 46. roept de lidstaten op om tegenover de internationale gemeenschap blijk te geven van hun gehechtheid aan de rechtsstaat en alle aangenomen beperkende maatregelen van de EU nauwkeurig en consequent toe te passen en te voorkomen dat zij worden omzeild; verzoekt de Commissie dit nauwlettend in het oog te houden; Ruimte voor het maatschappelijk middenveld 47. erkent de cruciale rol van het maatschappelijk middenveld en een gezonde civiele ruimte voor de handhaving en bescherming van de rechtsstaat en herhaalt zijn oproep om een afzonderlijk hoofdstuk aan de toestand van het maatschappelijk middenveld in de lidstaten te wijden; merkt op dat de Commissie heeft vastgesteld dat Malta, Ierland, Bulgarije, Litouwen en Duitsland inspanningen hebben aangekondigd of zijn begonnen om het kader voor het maatschappelijk middenveld te verbeteren, en stelt vast dat het maatschappelijk middenveld in Cyprus, Griekenland, Spanje, Italië en Frankrijk met bijzondere uitdagingen wordt geconfronteerd en dat er in Hongarije en Polen – onder de voormalige regering onder leiding van de partij Recht en Rechtvaardigheid – nog steeds ernstige autoritaire en ernstige systemische beperkingen gelden; verzoekt alle lidstaten maatschappelijke organisaties te erkennen als belangrijke actoren in het democratisch bestel, alsook om een gunstig klimaat te scheppen voor het maatschappelijk middenveld; 48. verzoekt de Commissie via specifieke financiering verder te investeren in de opbouw van capaciteit voor maatschappelijke organisaties om toe te zien op en verslag uit te brengen over de situatie op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten, zoals door middel van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” en te zorgen voor adequate bescherming van maatschappelijke organisaties die bij dit proces betrokken zijn; is bezorgd over het feit dat de vooringenomen verdeling van de financiële middelen in bepaalde landen gevolgen heeft voor maatschappelijke organisaties die de rechten van kwetsbare groepen bevorderen of die zich meer in het algemeen inzetten voor kwesties die niet door regeringen worden gesteund; pleit voor een grondige beoordeling van deze kwesties in alle landen waarop het verslag betrekking heeft en wijst op de noodzaak van landspecifieke aanbevelingen om deze kwesties aan te pakken; dringt er bij de Commissie op aan direct beheer van EU-middelen te overwegen, om ervoor te zorgen dat in aanmerking komende begunstigden, zoals maatschappelijke organisaties, bedrijven en lokale autoriteiten, de EU-financiering ontvangen die voor hen bestemd is; 49. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn betreffende Europese grensoverschrijdende verenigingen ( COM(2023)0516 ) en verbindt zich ertoe prioriteit te geven aan de goedkeuring ervan; dringt er verder bij de Commissie op aan een strategie vast te stellen met minimumnormen voor de bescherming van maatschappelijke organisaties in alle lidstaten, teneinde een regelgevend en politiek klimaat te bevorderen dat vrij is van bedreigingen en aanvallen, en maatschappelijke organisaties duurzame en niet-discriminerende toegang tot middelen te verschaffen en hun betrokkenheid bij de civiele dialoog en deelname aan de beleidsvorming te ondersteunen en aan te moedigen; 50. maakt zich ernstige zorgen over de plannen die de Slowaakse regering heeft aangekondigd om wetgeving aan te nemen die de ruimte voor het maatschappelijk middenveld zou ondermijnen, onder meer door het werk van ngo’s te beperken en organisaties die buitenlandse financiering ontvangen te stigmatiseren; 51. betreurt dat de situatie van mensenrechtenverdedigers in de EU de afgelopen jaren alarmerend is verslechterd; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat mensenrechtenverdedigers ongehinderd en veilig hun werk kunnen doen; Het legitieme gebruik van geweld door de politie in het kader van de rechtsstaat, alsmede de vrijheid van meningsuiting en vreedzame vergadering 52. benadrukt dat rechtshandhaving een essentiële rol speelt bij het behoud van de rechtsstaat, het creëren van een veilige omgeving voor mensen en hen in staat te stellen hun grondrechten uit te oefenen; betreurt dat volgens het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2023 in veel lidstaten, waaronder België, Cyprus, Portugal en Slowakije, rechtshandhavingsinstanties niet over voldoende middelen beschikken om taken, zoals de bestrijding van corruptie, doeltreffend uit te voeren; verzoekt de lidstaten te zorgen voor toereikende financiering, opleiding en personele middelen voor de politie en andere rechtshandhavingsinstanties; 53. benadrukt dat het prerogatief van het gebruik van geweld uiterst omzichtig moet worden behandeld en benadrukt dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de politie alleen geweld gebruikt wanneer dit strikt noodzakelijk is en alleen voor zover dat nodig is om een legitiem doel te bereiken; wijst erop dat de politie bij de vervulling van haar taken het beginsel van onpartijdigheid en non-discriminatie in acht moet nemen; verzoekt de lidstaten alle gevallen van buitensporig gebruik van geweld of discriminerende behandeling door rechtshandhavingsinstanties grondig te onderzoeken en te zorgen voor systemische garanties tegen dergelijk misbruik; 54. verzoekt de lidstaten in dit verband rekening te houden met de code voor politie-ethiek van de Raad van Europa; is van mening dat politieagenten moeten worden opgeleid in het gebruik van alternatieve praktijken voor de handhaving van de openbare orde die het leven van demonstranten of gearresteerden niet in gevaar brengen; verzoekt de lidstaten EU-brede richtsnoeren in te voeren voor een transparante, onafhankelijke en consistente selectie-, test- en proefprocedure voor wapens die door rechtshandhavingsfunctionarissen worden gebruikt, op basis van de normen, aanbevelingen en leidende beginselen van de VN; merkt op dat hierbij moet worden nagegaan of de wapens verenigbaar zijn met de internationale mensenrechtenwetgeving en -normen alvorens zij worden geselecteerd en ingezet; verzoekt de lidstaten gegevens te verzamelen over alle gevallen van het gebruik van geweld, zodat bewijs kan worden verzameld over gebruik, misbruik, onverwachte gevolgen, verwondingen en sterfgevallen, en de oorzaken daarvan; is bezorgd over het gebruik van buitensporig geweld door de rechtshandhavingsautoriteiten in de hele EU; benadrukt dat de Franse politie zwaarder bewapend is dan de meeste politiediensten elders in de EU; is bezorgd over het feit dat de rechtshandhavingsautoriteiten in Frankrijk ook willekeurig demonstranten aanhouden, hetgeen een schending is van het recht op vrijheid, aangezien de meeste arrestanten binnen een paar uur worden vrijgelaten zonder enige tenlastelegging; 55. is ernstig bezorgd over het feit dat er in de EU nog steeds melding wordt gemaakt van tal van gevallen van buitensporig gebruik van geweld tegen demonstranten, waaronder het afranselen van demonstranten; merkt op dat rechtshandhavingsinstanties in sommige lidstaten steeds vaker gebruikmaken van “minder dodelijke wapens” om menigten demonstranten onder controle te houden of uiteen te drijven, hetgeen er de afgelopen jaren ook toe heeft geleid dat een aanzienlijk aantal mensen ernstig gewond is geraakt, waardoor duidelijke richtsnoeren voor het gebruik ervan nodig zijn; 56. is van mening dat de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering op verschillende plaatsen in de EU onder zorgwekkende omstandigheden worden uitgeoefend; benadrukt dat beperkingen van het recht op vreedzame vergadering in beginsel niet kunnen worden gebaseerd op de inhoud van de boodschap die de deelnemers aan een protest willen overbrengen, aangezien het recht op vreedzame vergadering nauw verbonden is met het recht op vrijheid van meningsuiting, met uitzondering van vergaderingen die gericht zijn op het aanzetten tot geweld; dringt erop aan dat wetten en praktijken inzake vergaderingen altijd in overeenstemming zijn met de internationale mensenrechtennormen inzake de vrijheid van vergadering en het toezicht op demonstraties, met inbegrip van het aanbieden van gedegen mensenrechtenopleidingen voor politieagenten; verzoekt de lidstaten geen wetten of praktijken goed te keuren die het recht op vreedzame vergadering preventief beperken of demonstranten van meet af aan criminaliseren, zonder gerechtelijk toezicht; 57. uit zijn diepe bezorgdheid over de vele gevallen van buitensporig gebruik van geweld door politiediensten tegen minderheidsgroepen, zoals Roma, in verschillende lidstaten; verzoekt de autoriteiten van de lidstaten al deze gevallen volledig en onafhankelijk te onderzoeken; is ernstig bezorgd over het feit dat in Griekenland de afgelopen drie jaar drie jonge Roma zijn omgekomen, en over het feit dat daar geen grondig onderzoek naar is gevoerd; Gelijkheid, non-discriminatie en pluriformiteit 58. merkt op dat achteruitgang op het gebied van de democratie en de rechtsstaat en de ondermijning van de rechten van minderheden vaak hand in hand gaan, hetgeen eens te meer de noodzaak onderstreept van een integrale benadering van het toezicht op de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in de toekomstige verslagen; betreurt het gebrek aan vooruitgang bij de bescherming van minderheden in de EU; veroordeelt het gebruik van haatzaaiende taal, ook door staatsambtenaren of politici, tegen minderheidsgroepen; 59. benadrukt dat alle vormen van discriminatie, haatzaaiende uitlatingen en strafbare feiten die specifiek gericht zijn tegen minderheidsgroepen en leden van nationale, etnische, taalkundige en religieuze minderheden, moeten worden bestreden; verzoekt de Commissie hierover in het volgende verslag een specifieke nieuwe pijler op te nemen, waarin alle vormen van vreemdelingenhaat, racisme, antisemitisme, islamofobie, zigeunerhaat, lhbtiq-fobie, haatzaaiende uitlatingen en discriminatie in alle lidstaten in kaart worden gebracht; 60. is verontrust over de recente toename van antisemitisme, waaronder gewelddaden, intimidatie en symbolen van haat in openbare ruimten; 61. is ook verontrust over het niveau van islamofobie in de EU, met inbegrip van lastercampagnes en desinformatie; 62. is teleurgesteld over de traagheid waarmee de Commissie de niet-naleving door de lidstaten van de wetgeving en jurisprudentie met betrekking tot grondrechten aanpakt; dringt er bij de Commissie op aan om, als Hoedster van de Verdragen, haar verantwoordelijkheid te nemen voor de handhaving van de EU-wetgeving inzake de mensenrechten en niet alleen te vertrouwen op burgers die zelf naar de rechter gaan om de toepassing van het EU-recht te waarborgen; beveelt de Commissie met name aan maatregelen te nemen in geval van niet-naleving van arresten van het HvJ-EU overeenkomstig artikel 260, lid 2, VWEU en de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat; 63. verzoekt de EU-lidstaten van de bescherming van lhbtiq+-rechten een echte, horizontale prioriteit te maken op alle beleidsterreinen; verzoekt de Commissie alle beschikbare middelen in te zetten om ervoor te zorgen dat de lhbtiq+-rechten in de hele EU worden geëerbiedigd, ook door de instelling van inbreukprocedures tegen lidstaten; verzoekt de lidstaten rekening te houden met de twaalf aanbevelingen van de Stuurgroep discriminatiebestrijding, diversiteit en inclusie van de Raad van Europa inzake de bestrijding van haatmisdrijven tegen lhbtiq+-ers, alsook met de aanbevelingen van de Europese Commissie tegen racisme en onverdraagzaamheid (47) ; neemt kennis van het recente Roemeense wetsontwerp, dat bedoeld is om te voldoen aan het Coman-arrest (48) van het HvJ-EU van 2018, alsook van de kritiek dat het wetsontwerp die uitspraak slechts zeer eng ten uitvoer legt en geen gelijke rechten waarborgt voor partners van hetzelfde geslacht (49) ; verzoekt alle andere lidstaten zonder wettelijke erkenning van bestaande partnerschappen tussen personen van hetzelfde geslacht, zoals Bulgarije, Litouwen, Polen, Roemenië en Slowakije, ervoor te zorgen dat dit recht bij wet wordt vastgelegd; 64. betreurt ten zeerste dat wettelijke gendererkenning door middel van een verandering van de burgerlijke staat in verschillende lidstaten nog steeds niet mogelijk is; betreurt het gebrek aan inspanningen en bereidheid van de Bulgaarse regering om een geloofwaardig actieplan te presenteren om uitvoering te geven aan het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Y.T. tegen Bulgarije van 9 juli 2020; herinnert er voorts aan dat Bulgarije het arrest van het HvJ-EU in de zaak “Baby Sara” (C-490/20) nog steeds niet heeft uitgevoerd; 65. dringt erop aan dat seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken als gronden worden opgenomen in het rechtskader van de EU inzake non-discriminatie, op basis van een brede interpretatie van seksuele geaardheid en geslacht en het beginsel van gelijkheid van vrouwen en mannen zoals vastgelegd in de Verdragen; merkt op dat dit zal zorgen voor rechtszekerheid en de alomvattende bescherming van alle burgers van onze Unie, en dat deze interpretatie reeds door de medewetgevers is goedgekeurd in het voorstel voor een richtlijn betreffende normen voor organen voor gelijke behandeling op het gebied van gelijke behandeling en gelijke kansen voor vrouwen en mannen in arbeid en beroep ( COM(2022)0688 ); 66. dringt aan op een Europees verbod op “conversiepraktijken”; dringt aan op een verbod op genitale verminking van interseksuele personen; dringt aan op een verbod op gedwongen abortussen en gedwongen sterilisatie, die een vorm van gendergerelateerd geweld vormen en met name mensen met een handicap schaden; benadrukt dat het belangrijk is om het recht op zelfbeschikking en de autonomie van lhbtiq+-personen te eerbiedigen en hun fysieke en geestelijke gezondheid te bevorderen; benadrukt zijn standpunt dat het voorstel voor een richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ( COM(2022)0105 ) ook de opname van genitale verminking van vrouwen en interseksuele personen en gedwongen sterilisatie op de lijst van zogeheten “Euromisdrijven” moet omvatten; 67. bevestigt opnieuw dat vrouwenrechten mensenrechten zijn en dat niets stappen achteruit in de rechten en autonomie van vrouwen kan rechtvaardigen; veroordeelt in het bijzonder het offensief tegen de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen en meisjes dat in verschillende lidstaten plaatsvindt; vindt dat het recht op veilige en legale abortus verankerd moet worden in het Handvest; 68. benadrukt dat gendergerelateerd geweld, zowel online als offline, een vorm van bijzonder zware criminaliteit is en een wijdverbreide schending van de grondrechten en vrijheden in de Unie vormt die doeltreffender en vastberadener en op gemeenschappelijke basis moet worden bestreden; benadrukt dat gendergerelateerd geweld voortvloeit uit maatschappelijke en systemische structurele genderongelijkheden met een grensoverschrijdende dimensie; wijst met name op het toenemend aantal antigender-, anti-lhbtiq+- en antifeministische bewegingen, die goed georganiseerd zijn en een grensoverschrijdend karakter hebben; is voorts van mening dat de grensoverschrijdende dimensie van gendergerelateerd cybergeweld en de grote individuele, economische en maatschappelijke gevolgen van gendergerelateerd geweld in alle lidstaten duidelijk maken dat het noodzakelijk is dat gendergerelateerd geweld in al zijn dimensies door de Unie op gezamenlijke wijze wordt bestreden; 69. benadrukt dat het niet op gemeenschappelijke basis bestrijden van geweld tegen vrouwen en meisjes en andere vormen van gendergerelateerd geweld ook voortvloeit uit het ontbreken van minimumvoorschriften voor de definitie van strafbare feiten en sancties; merkt op dat dit een gemeenschappelijke definitie van gendergerelateerd geweld omvat, alsook minimumvoorschriften met betrekking tot belangrijke kwesties in verband met preventie, onderrapportage, slachtofferbescherming, ondersteuning en schadeloosstelling, en vervolging van daders; wijst erop dat de aanpak en de inzet van de lidstaten op het gebied van de voorkoming en bestrijding van gendergerelateerd geweld aanzienlijk uiteenlopen en dat een aanpak op gemeenschappelijke basis daarom ook een bijdrage zou leveren aan de rechtshandhaving bij grensoverschrijdende operaties; 70. is van mening dat, hoewel nationale kieswetten niet onder de bevoegdheid van de Unie vallen, alle gekozen organen in de Europese Unie representatief moeten zijn voor de verschillende stemmen binnen het electoraat; spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over bepaalde kiesstelsels in de hele Unie die de pluriformiteit aantasten, bijvoorbeeld door een hoge kiesdrempel in te voeren om verkozen te worden; moedigt nationale electorale hervormingen aan in gevallen waarin grote delen van de bevolking nog steeds niet vertegenwoordigd zijn; 71. betreurt ten zeerste de vele doden onder vluchtelingen en migranten op zee, die vaak het slachtoffer zijn van mensenhandel en onmenselijke en vernederende behandelingen moeten ondergaan zonder enige aandacht voor hun veiligheid of grondrechten; herinnert de lidstaten aan hun verplichting uit hoofde van het internationaal zeerecht om personen in nood bij te staan en dringt aan op de oprichting van een alomvattende opsporings- en reddingsmissie van de EU die wordt uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en Frontex; neemt kennis van het werk van Frontex en zijn grondrechtenfunctionaris, alsook van het Asielagentschap van de EU; benadrukt de noodzaak van een doeltreffend EU-asielstelsel dat de mensenrechten eerbiedigt; neemt kennis van de vooruitgang die is geboekt met het nieuwe asiel- en migratiepact, waardoor het pact vóór het einde van deze zittingsperiode kan worden aangenomen; 72. is ingenomen met het feit dat Griekenland op 15 februari 2024 de 16e lidstaat is geworden dat de gelijkheid van huwelijksrechten in de wetgeving heeft opgenomen, met de goedkeuring van een baanbrekende wet door het Griekse parlement waarin het huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht wordt gelegaliseerd en aan paren van hetzelfde geslacht volledige ouderlijke rechten worden toegekend; Horizontale bevindingen over de staat van de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in de EU 73. spreekt in het licht van het bovenstaande zijn ernstige bezorgdheid uit over het feit dat de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in de hele EU worden uitgehold; benadrukt dat de stand van zaken in het verslag van de Commissie over de rechtsstaat weliswaar veel zorgwekkende ontwikkelingen laat zien, maar dat de situatie er nog zorgwekkender uitziet als rekening wordt gehouden met andere onafhankelijke verslagen en bronnen; benadrukt dat, ook wanneer sommige lidstaten deze waarden op voorbeeldige wijze beschermen en bevorderen, de afkalving van deze waarden in de lidstaten de EU-instellingen en de situatie in de EU als geheel in gevaar brengt en ondermijnt; 74. onderstreept dat deze stand van zaken niet alleen een abstracte conclusie is, maar ook van invloed is op het dagelijks leven van EU-burgers en -bedrijven, aangezien zij bijvoorbeeld te maken hebben met een inefficiënte of niet-onafhankelijke rechterlijke macht en wijdverbreide corruptie, en geen toegang hebben tot onafhankelijke en hoogwaardige journalistiek; benadrukt dat dit het vertrouwen in ons democratisch systeem op basis van de rechtsstaat ondermijnt; is van mening dat het herstel van de eerbiediging van de EU-waarden in de lidstaten van essentieel belang is om de desintegratie van onze samenlevingen en de Unie te voorkomen; verzoekt de Commissie, de Raad en de Europese Raad ten volle te erkennen dat democratie, de rechtsstaat en de grondrechten niet alleen nationale aangelegenheden zijn, maar ook rechtstreeks van belang zijn voor de Europese Unie en haar instellingen; 75. verzoekt de lidstaten volledig te voldoen aan de waarden waarop de Unie is gegrondvest, zoals verankerd in artikel 2 VEU; verzoekt de lidstaten in dit verband de wettigheid en rechtszekerheid te eerbiedigen, machtsmisbruik te voorkomen en gelijkheid voor de wet en non-discriminatie, toegang tot de rechter, de scheiding der machten, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de bescherming van de mensenrechten te waarborgen, aangezien dit kernbeginselen zijn voor de goede werking van de mechanismen van checks-and-balances die elke gezonde democratie moet hebben; verzoekt de Commissie op onafhankelijke wijze te analyseren of deze beginselen in alle lidstaten worden nageleefd; Handhaving van het EU-recht 76. merkt op dat een goede handhaving van alle EU-wetgeving de allerbelangrijkste voorwaarde is voor een unie die op de rechtsstaat gebaseerd is; veroordeelt de soms openlijke en schaamteloze niet-naleving van de EU-wetgeving door verschillende lidstaten op verschillende gebieden, zoals doeltreffende rechtsbescherming, wetgeving op het gebied van corruptiebestrijding, asiel, de uitvoering van sancties en mensenrechtenrecht; benadrukt dat de EU hierdoor een gebied dreigt te worden waar sommige lidstaten zich gelijker voelen dan andere en de EU-rechten en -vrijheden van burgers niet gelijkelijk worden beschermd; 77. herinnert de Commissie eraan dat zij voor alles de Hoedster van de Verdragen is; benadrukt dat het uitbrengen van een verslag niet voldoende is om onze op de rechtsstaat gebaseerde unie te versterken, maar dat het verslag moet leiden tot concrete handhavingsmaatregelen, vooral wanneer de aanbevelingen niet volledig worden opgevolgd; 78. betreurt het ten zeerste dat de Commissie niet krachtiger optreedt om de EU-wetgeving te handhaven; verzoekt de Commissie derhalve het aantal nieuwe inbreukprocedures op te voeren en bestaande inbreukprocedures met meer durf en urgentie door te zetten; verzoekt de Commissie systematisch gebruik te maken van versnelde procedures en verzoeken om voorlopige maatregelen bij het HvJ-EU; verzoekt de Commissie de “dialoog” met de lidstaten of de “proefprocedure” niet te gebruiken als een vrijblijvend middel om het inleiden van daadwerkelijke inbreukprocedures te vermijden; verzoekt de Commissie om haar beleid, uiteengezet in haar mededeling van 2022 over de handhaving van het EU-recht, te herzien om inbreukprocedures niet te gebruiken voor “individuele” gevallen, aangezien dit beleid heeft geleid tot ernstige schendingen van de rechten van burgers in de hele EU, met name wanneer hun eigen overheid weigert te voldoen aan de EU-wetgeving of de arresten van het HvJ-EU, ook aangezien de meeste van deze gevallen niet alleen individueel van aard zijn, maar betrekking hebben op strategische en fundamentele kwesties; 79. wijst op het aanhoudende probleem van de onvolledige tenuitvoerlegging van de arresten van het EHRM, en neemt nota van de besluiten van het Comité van Ministers van de Raad van Europa; is ingenomen met het feit dat er sinds de editie van 2022 in het verslag over de rechtsstaat systemische indicatoren voor de uitvoering van de belangrijkste arresten van het EHRM zijn opgenomen; verzoekt de Commissie evenwel een scorebord op te stellen voor het monitoren van de uitvoering van alle arresten van het HvJ-EU en het EHRM die betrekking hebben op democratie, de rechtsstaat en grondrechten, en dit volledig te integreren in het jaarverslag over de rechtsstaat; verzoekt de lidstaten hangende arresten onverwijld uit te voeren, en verzoekt de Commissie de gevolgen voor de naleving van de EU-wetgeving te beoordelen en zo nodig inbreukprocedures in te leiden; Het verslag over de rechtsstaat als instrument 80. is ingenomen met het verslag over de rechtsstaat als een cruciale hoeksteen van het EU-instrumentarium voor de rechtsstaat en prijst de Commissie voor het opstellen van een zorgvuldig onderzocht en goed geschreven verslag; herinnert eraan dat het jaarverslag over de rechtsstaat is ingevoerd naar aanleiding van het initiatiefverslag van wetgevende aard van het Parlement in 2016 (50) ; 81. erkent dat het verslag over de rechtsstaat een benchmark is geworden voor de werkzaamheden van de EU-instellingen met betrekking tot kwesties op het gebied van de rechtsstaat in de EU en in specifieke lidstaten; erkent dat de Commissie zich in de loop der jaren voortdurend heeft ingezet om de relevantie van het verslag te vergroten, bijvoorbeeld door landspecifieke aanbevelingen in de vorige editie op te nemen en de naleving ervan in het huidige verslag te beoordelen; 82. erkent dat het verslag van de Commissie over de rechtsstaat vollediger is geworden sinds hiermee werd begonnen in 2020; betreurt echter dat essentiële elementen uit de resolutie van het Parlement van 2016 nog niet zijn uitgevoerd en dat de Commissie niet volledig gevolg heeft gegeven aan de aanbevelingen die het Parlement in zijn eerdere resoluties heeft gedaan; verzoekt de Commissie stappen te nemen om dit aan te pakken; betreurt met name dat de editie van 2023 van het verslag niet aanzienlijk is uitgebreid met een alomvattende nieuwe pijler; dringt aan op de opneming in het jaarverslag van belangrijke ontbrekende elementen van de lijst met criteria voor de rechtsstaat van 2016 van de Commissie van Venetië, zoals preventie van machtsmisbruik, gelijkheid voor de wet en non-discriminatie; herhaalt zijn standpunt dat het verslag het volledige bereik van de waarden van artikel 2 VEU moet bestrijken, aangezien deze niet los van elkaar kunnen worden gezien; verzoekt de Commissie de reikwijdte van het verslag volgend jaar uit te breiden; 83. is bezorgd over het feit dat de Commissie, in haar streven om feitelijk en onpartijdig te zijn, soms te diplomatiek en onnauwkeurig te werk gaat bij het vaststellen van rechtsstatelijke problemen in de lidstaten; betreurt dat het eufemistische taalgebruik en het kunstmatig gelijke aantal conclusies en aanbevelingen per lidstaat de zeer reële verschillen tussen de lidstaten verhullen; wijst nogmaals op de aanbeveling om onderscheid te maken tussen systematische en op zichzelf staande inbreuken, om het risico van bagatellisering van de meest ernstige schendingen van de rechtsstaat te voorkomen; verzoekt de Commissie duidelijk te maken dat lidstaten mogelijk niet aan alle criteria voor een democratie voldoen als de waarden van artikel 2 VEU gedurende een bepaalde periode systematisch, bewust en ernstig worden geschonden; is van mening dat de beoordeling van de uitvoering van de aanbevelingen nauwkeuriger en kwalitatiever moet zijn, en niet alleen gebaseerd moet zijn op veranderingen in de wetgeving, maar ook op reëel en onafhankelijk bewijs van de praktische uitvoering ervan; herhaalt dat er een tijdschema, doelstellingen en concrete acties moeten worden vastgesteld voor de uitvoering van de aanbevelingen en dat de mogelijke gevolgen in geval van niet-naleving nader moeten worden omschreven; merkt op dat er soms sprake is van grote verschillen tussen de samenvattingen van landenhoofdstukken en de gedetailleerde inhoud van de hoofdstukken zelf, hetgeen duidt op een redactionele ingreep; 84. herhaalt dat veel van deze uitdagingen kunnen worden overwonnen door bij het opstellen van het verslag een onafhankelijk panel van deskundigen te betrekken, aangezien zij zich minder hoeven te laten leiden door diplomatieke overwegingen; verzoekt de Commissie haar standpunt op dit punt te heroverwegen en alle mogelijkheden te onderzoeken om onafhankelijke deskundigen te betrekken bij de volgende edities van het verslag over de rechtsstaat; herhaalt, in het licht van het intrinsieke verband tussen de grondrechten en de rechtsstaat, zijn oproep aan de Commissie om het FRA te verzoeken methodologisch advies te verstrekken en vergelijkend onderzoek uit te voeren, zodat cruciale onderwerpen van het jaarverslag gedetailleerder kunnen worden beschreven; 85. erkent de inspanningen van de Commissie om in elke lidstaat een breed scala aan raadplegingen te houden en verschillende input te verzamelen, onder meer van nationale autoriteiten en maatschappelijke organisaties; verzoekt de Commissie dit verder uit te breiden en zo veel mogelijk bezoeken ter plaatse in de lidstaten af te leggen in plaats van virtuele bezoeken, aangezien deze een vollediger en meer contextueel beeld van de lokale situatie kunnen schetsen; herinnert er in het bijzonder aan dat het belangrijk is rechtsbeoefenaars te raadplegen, bijvoorbeeld via ordes van advocaten en verenigingen van rechters; 86. erkent de rol van notarissen in tal van lidstaten, die gerechtelijke functies vervullen; is van mening dat de bijdrage van notarissen aan normen op het gebied van de rechtsstaat moet worden behandeld in relevante landenhoofdstukken in toekomstige edities van het verslag over de rechtsstaat; 87. is ingenomen met het besluit van de Commissie om het geografische toepassingsgebied van toekomstige verslagen over de rechtsstaat uit te breiden en er ook kandidaat-lidstaten in op te nemen, in overeenstemming met eerdere oproepen van het Parlement om dit te doen (51) ; 88. is van mening dat een voortdurende en ambitieuze uitbreiding van de reikwijdte, oprechtheid en handhavingsgevolgen van het verslag de beste manier is om de blijvende relevantie en impact ervan te waarborgen; 89. dringt er bij de Commissie op aan meer te investeren in de bewustmaking van de waarden van de Unie en in de geschikte instrumenten, waaronder het jaarverslag, vooral in landen die aanleiding geven tot ernstige bezorgdheid; 90. bevestigt dat het jaarverslag over de rechtsstaat geen doel op zich is, aangezien toezicht op de situatie niet voldoende is, maar ook moet leiden tot specifieke handhavingsmaatregelen met betrekking tot de vastgestelde tekortkomingen; verzoekt de Commissie derhalve ervoor te zorgen dat dit verslag over de rechtsstaat inderdaad deel uitmaakt van een heel proces in het kader van het rechtsstaatmechanisme als geheel, en ervoor te zorgen dat ten volle gebruik wordt gemaakt van de rechtsstaatinstrumenten waarover zij beschikt, met inbegrip van artikel 7 VEU in gevallen waarin in het verslag over de rechtsstaat jaar na jaar aanhoudende schendingen in bepaalde lidstaten worden vastgesteld; Interinstitutionele samenwerking en procedures betreffende de rechtsstaat 91. neemt kennis van de evaluatie door de Raad van zijn dialoog over de rechtsstaat en van het standpunt van de Raad dat hij mogelijke verdere interinstitutionele samenwerking in dat verband zal overwegen; verzoekt de Raad zijn dialoog over de rechtsstaat inclusiever te maken door andere instellingen en belanghebbenden voor de sessies uit te nodigen, met name organen van de Raad van Europa, zoals de Commissie van Venetië en de Commissaris voor de Mensenrechten, alsook vertegenwoordigers van het Europees Parlement; 92. betreurt het dat de Commissie en de Raad tot dusver het aanbod van het Parlement om een interinstitutioneel akkoord over democratie, de rechtsstaat en de grondrechten te sluiten, hebben afgewezen; bevestigt opnieuw zijn bereidheid om de besprekingen over dit akkoord te hervatten; 93. verzoekt de andere instellingen in de tussentijd ten minste onderzoek te doen naar mogelijke verdere samenwerking in het kader van het voorgestelde interinstitutionele proefproject inzake de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten, dat zou kunnen helpen om op praktische wijze vertrouwen tussen de instellingen op te bouwen, met name door het delen van praktijken met betrekking tot monitoring, dialogen en vergaderingen; 94. verzoekt zijn Bureau, in het licht van de terughoudendheid van de Commissie en de Raad, een openbare aanbestedingsprocedure te organiseren om een tijdelijk panel van onafhankelijke deskundigen onder auspiciën van het Parlement op te zetten, in overeenstemming met zijn toezegging in zijn eerdere resoluties, teneinde het Parlement te adviseren inzake de naleving van de waarden van artikel 2 VEU in verschillende lidstaten, en concreet te laten zien op welke wijze een dergelijk panel in de praktijk kan functioneren; 95. veroordeelt het totale gebrek aan vooruitgang bij de lopende procedures uit hoofde van artikel 7, lid 1, VEU; dringt erop aan dat de Raad reageert op alle nieuwe ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de rechtsstaat, de democratie en de grondrechten; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om in het kader van deze procedure aanbevelingen te doen, en onderstreept dat een verdere vertraging van dergelijke maatregelen zou neerkomen op een schending van het beginsel van de rechtsstaat door de Raad zelf; benadrukt dat de rol en de bevoegdheden van het Parlement moeten worden geëerbiedigd; 96. verzoekt de Commissie de voorwaarden betreffende democratie, de rechtsstaat en mensenrechten in alle begrotingsinstrumenten en -procedures op te nemen, er strikt toezicht op te houden en deze te waarborgen; herhaalt zijn ernstige bezorgdheid over het besluit van de Commissie dat de horizontale randvoorwaarde van het Handvest is vervuld met betrekking tot de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, waardoor de Hongaarse autoriteiten verzoeken om terugbetaling tot 10,2 miljard EUR kunnen indienen, hoewel Hongarije, zelfs na de recente hervormingen, niet voldoet aan de in het Handvest vastgelegde norm inzake onafhankelijkheid van de rechterlijke macht; verzoekt de Commissie en de Raad de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat in voorkomend geval verder en onverwijld toe te passen en de in het geval van Hongarije genomen maatregelen niet op te heffen totdat daadwerkelijk aan alle voorwaarden is voldaan en de mijlpalen zijn gehaald; verzoekt de Commissie grondig na te gaan of de mijlpalen met betrekking tot de rechtsstaat in de verschillende herstel- en veerkrachtplannen van de lidstaten zijn gehaald, als voorwaarde voor de uitbetaling van financiering wanneer lidstaten betalingsverzoeken indienen; verzoekt de Commissie de primaire verantwoordelijkheid voor de toepassing van deze voorwaarden toe te kennen aan de commissarissen die verantwoordelijk zijn voor de rechtsstaat; o o o 97. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de regeringen van de lidstaten en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de toetreding van Syrië als lidstaat tot de Organisatie voor het verbod van chemische wapens (OVCW) op 14 oktober 2013, – gezien het Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de productie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens, dat Syrië op 14 december 2013 heeft geratificeerd, – gezien Resoluties 2170 en 2254 van de VN-Veiligheidsraad, die respectievelijk op 15 augustus 2014 en 18 december 2015 werden goedgekeurd, – gezien Resolutie 2533 van 11 juli 2020 en Resolutie 2504 van 10 januari 2020 van de VN-Veiligheidsraad, die beide betrekking hebben op de grensovergangen van Bab al-Salam en Bab al-Hawa en de verstrekking van humanitaire hulp, – gezien Resolutie 2664 van de VN-Veiligheidsraad van 9 december 2022, – gezien resolutie 2672 van de VN-Veiligheidsraad van 9 januari 2023, – gezien Resolutie 77/301 van de Algemene Vergadering van de VN van 29 juni 2023, waarbij een onafhankelijke instelling voor vermiste personen in de Arabische Republiek Syrië werd opgericht, – gezien het verslag van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië van 21 januari 2021 aan de 46e gewone zitting van de Mensenrechtenraad, – gezien het verslag van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië van 14 augustus 2023 aan de 54e gewone zitting van de Mensenrechtenraad, – gezien de beschikking van het Internationaal Gerechtshof (IGH) van 16 november 2023 inzake het verzoek tot vaststelling van voorlopige maatregelen voor de toepassing van het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing (Canada en Nederland tegen de Arabische Republiek Syrië), – gezien de beschikking van het Tribunal Judiciaire van Parijs van 14 november 2023, waarbij een internationaal aanhoudingsbevel werd afgegeven tegen de Syrische president Bashar al-Assad, Maher al-Assad, Ghassan Abbas en Bassam al-Hassan, – gezien Besluit (GBVB) 2023/1035 van de Raad van 25 mei 2023 (1) , waarbij de EU-sancties tot 1 juni 2024 worden verlengd, – gezien artikel 118 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0041/2024 ), A. overwegende dat de processen van Genève en Astana er niet in zijn geslaagd het conflict te beëindigen en een inclusieve overgangsregering in te stellen vanwege de aanhoudende weigering van het Syrische regime om serieus te onderhandelen met de oppositie over een geloofwaardige politieke oplossing; overwegende dat het Syrische regime heeft gekozen voor een selectieve deelname aan internationale besprekingen als een vertragingstactiek om de resultaten ervan teniet te doen, waardoor het lijden van het Syrische volk wordt verlengd; B. overwegende dat sinds 2011 een half miljoen Syriërs zijn omgekomen en 14 miljoen Syriërs gedwongen zijn ontheemd als gevolg van gewelddadige acties van gewapende en terroristische groeperingen, maar bovenal doordat het Syrische regime zijn eigen bevolking met behulp van zijn bondgenoten meedogenloos onderdrukt en onderwerpt aan demografische manipulatie; overwegende dat bij deze onderdrukking herhaaldelijk chemische wapens, clusterbommen, brandbommen, vatenbommen, raketten en conventionele luchtbombardementen tegen burgers werden ingezet; overwegende dat duizenden burgers zijn gedood als gevolg van honderden chemische aanvallen door het Syrische regime, waaronder de aanval met sarin in Oost-Ghouta in augustus 2013; overwegende dat ten minste 150 000 Syriërs vermist zijn in het systeem van willekeurige massadetentie van het regime, waarbij er in minstens 112 713 gevallen sprake is van gedwongen verdwijning, vaak met de dood in gevangenschap en bij buitengerechtelijke executies tot gevolg; overwegende dat de families nog steeds niet geïnformeerd zijn over het lot van hun naasten; overwegende dat dit nog altijd de grootste ontheemdingscrisis ter wereld is; overwegende dat de crisis ertoe heeft geleid dat 15,3 miljoen mensen in Syrië humanitaire hulp en bescherming nodig hebben; overwegende dat naar schatting ook nog eens 8,8 miljoen mensen getroffen werden door de aardbevingen in februari 2023, die de bestaande humanitaire problemen in Syrië en de omringende landen verergerd hebben; overwegende dat volgens VN-rapporten 90 % van de Syrische bevolking in armoede leeft en niet beschikt over elementaire goederen; overwegende dat het IGH Syrië bij de beschikking heeft gelast iedere vorm van foltering en andere vormen van mishandeling te voorkomen na bestudering van verschillende rapporten van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië, waarin werd geconcludeerd dat er gegronde redenen waren om aan te nemen dat de Syrische regering is doorgegaan met folteringen en mishandelingen; overwegende dat Syrië in de index voor persvrijheid van Verslaggevers Zonder Grenzen op plaats 175 van 180 staat; overwegende dat sinds 2011 ten minste 300 beroepsjournalisten en niet-beroepsjournalisten zijn omgekomen; overwegende dat Syriërs ondanks de brute onderdrukking van de bevolking door het Syrische regime vreedzame protesten tegen de regering blijven organiseren, met name die in het voor het merendeel door druzen bevolkte Syrische gouvernement Sweida, die in augustus 2023 van start zijn gegaan en wekenlang duizenden betogers uit de hele provincie trokken, vooral vrouwen; overwegende dat bij de demonstraties politieke, burger- en mensenrechten voor alle Syriërs werden geëist; C. overwegende dat buitenlandse, autoritaire actoren, waaronder Rusland en Iran en hun bondgenoten, de Wagner-militie en de Libanese Hezbollah, Irakese milities en Afghaanse huurlingen, alsook lokale Syrische aanhangers, sinds 2011 een destructieve rol hebben gespeeld in het land; overwegende dat Syrië als proeftuin voor Rusland fungeert, waar dat land zijn militaire vermogens, tactieken, logistieke capaciteit, alsook zijn capaciteit voor buitenlandse militaire interventie ter ondersteuning van een belaagde bondgenoot kan uitproberen en demonstreren; overwegende dat het Syrische regime niet het volledige nationale grondgebied controleert en zich enkel weet te handhaven dankzij bruut geweld en de steun van deze buitenlandse actoren; overwegende dat Rusland en Iran voor het regime nog altijd belangrijke leveranciers van militair materieel zijn; D. overwegende dat er diverse onderzoeken naar en vervolgingen van ernstige misdrijven in Syrië plaatsvinden, gebaseerd op het beginsel van universele jurisdictie, hetgeen enige hoop biedt in de strijd voor gerechtigheid en verantwoordingsplicht van degenen die zich in Syrië schuldig hebben gemaakt aan foltering, misdaden tegen de menselijkheid of oorlogsmisdaden; overwegende dat Frankrijk een internationaal aanhoudingsbevel heeft uitgevaardigd tegen de Syrische dictator Bashar al-Assad, zijn broer Maher, die de feitelijke leider is van de militaire elite-eenheid van Syrië, en twee generaals van de strijdkrachten, die beschuldigd worden van misdaden tegen de menselijkheid in verband met aanvallen met chemische wapens in 2013; overwegende dat Rusland en China, om mogelijke sancties en een militaire interventie te voorkomen, in de VN-Veiligheidsraad hun veto hebben uitgesproken tegen resoluties over Syrië die door westerse en Arabische landen worden gesteund, waardoor het Syrische regime niet ter verantwoording kan worden geroepen voor zijn oorlogsmisdaden; E. overwegende dat het regime in Syrië de Russische invasie van Oekraïne heeft gesteund en de bezette regio’s Loehansk en Donetsk in Oost-Oekraïne heeft erkend; overwegende dat de militaire inlichtingendienst van Oekraïne op 7 februari 2024 heeft gemeld dat Rusland 1 000 Syrische huurlingen aan het trainen was om de Russische oorlog in Oekraïne te ondersteunen; overwegende dat Rusland beweert dat het sinds 2015 meer dan 63 000 Russische krachten heeft gestuurd, waaronder speciale troepen, militaire adviseurs, luchtmachtpersoneel en particuliere militaire contractanten zoals de Wagnergroep, om het regime van Assad te steunen en in het zadel te houden; overwegende dat Rusland aanhoudend oorlogsmisdrijven in Syrië heeft gepleegd, onder meer door medische centra en civiele gebieden te bombarderen en door wapens te gebruiken die een niet-onderscheidende werking hebben; overwegende dat de militaire aanwezigheid van Rusland in Syrië twee belangrijke bases omvat: de vliegbasis Khmeimim en een marinebasis in Tartus, alsook meer dan honderd kleine militaire locaties in het hele land; overwegende dat Rusland als grootste wapenleverancier van het Assad-regime voor miljarden euro’s aan wapens levert aan het regime; F. overwegende dat Hezbollah herhaaldelijk en met succes heeft geprobeerd Iraanse wapens over Syrisch grondgebied te vervoeren; overwegende dat Israël herhaaldelijk luchtaanvallen heeft uitgevoerd om die wapentransporten te voorkomen, onder meer in oktober 2023 op de luchthavens van Damascus en Aleppo, in de nasleep van de terroristische aanvallen van Hamas op Israëlische burgers van 7 oktober; overwegende dat het conflict tussen Israël en Hamas als gevolg van de terroristische aanslagen van Hamas tegen Israël op 7 oktober 2023, een nieuwe cyclus van geweld in de regio heeft veroorzaakt; overwegende dat Syrië zich moet onthouden van iedere militaire betrokkenheid bij de oorlog in de Gazastrook; overwegende dat de aanvallen die Israël in Aleppo en Damascus zou hebben uitgevoerd, hebben geleid tot de tijdelijke stopzetting van de humanitaire luchtsteun van de VN; overwegende dat door Iran gesteunde milities in Syrië sinds de brute aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 een toenemend aantal drones en raketten hebben afgeschoten op Israël en Amerikaanse en internationale troepen in Noordoost-Syrië; overwegende dat Syrische vliegvelden door Iran zijn gebruikt om wapens uit Iran en Irak naar Syrië en Hezbollah in Libanon te sturen, maar ook om Iran wapens aan Hamas te helpen leveren; overwegende dat het regime duizenden Syrische Palestijnen en vluchtelingen heeft vermoord; G. overwegende dat Turkije, dat gebieden in Noord-Syrië bezet houdt, regelmatig rechtstreeks en via bondgenoten grootschalige militaire operaties uitvoert op Syrisch grondgebied, met name in gebieden die in handen zijn van de Koerden in Noordoost-Syrië, alsook in en rond Afrin in het noordwesten; overwegende dat de eenzijdige militaire interventies van Turkije in Noord-Syrië een schending van het internationaal recht vormen; overwegende dat het Turkse parlement er in oktober 2023 mee instemde om het mandaat dat militaire operaties in Syrië mogelijk maakt met nog eens twee jaar te verlengen; overwegende dat Turkije een einde moet maken aan zijn illegale bezetting van Noord-Syrië en zijn strijdkrachten en gelieerde paramilitaire milities moet terugtrekken; H. overwegende dat de Islamitische Staat van Irak en Syrië (ISIS) zich schuldig heeft gemaakt aan grove, systematische schendingen van de mensenrechten en schendingen van het internationaal recht, met inbegrip van misdaden tegen de menselijkheid en genocide, in de gebieden die vóór de interventie van de internationale coalitie tijdelijk onder zijn controle stonden; overwegende dat in 2014 een brede internationale coalitie is opgericht om ISIS te verslaan, bestaande uit 86 coalitieleden, die zich ertoe hebben verbonden militaire steun te verlenen aan partners, de instroom van buitenlandse strijders tegen te houden, de financiering en subsidiëring van ISIS stop te zetten, humanitaire crises in de regio aan te pakken en de ware aard van jihadistische bewegingen aan het licht te brengen; I. overwegende dat EU-sancties van toepassing zijn op de tegoeden van 358 personen en 95 entiteiten die rechtstreeks betrokken zijn bij de onderdrukking van de Syrische bevolking; overwegende dat Rusland de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) blijft dwarsbomen en er daardoor nog slechts één grensovergang tussen Turkije en de niet door het Syrische regime gecontroleerde gebieden is gewaarborgd voor de verstrekking van internationale humanitaire hulp; overwegende dat de grensovergang Bab al-Hawa sinds 2014 met goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad wordt gebruikt voor de levering van hulpgoederen vanuit Turkije in Syrië; overwegende dat Rusland de verlenging van deze machtiging van de VN-Veiligheidsraad regelmatig heeft tegengewerkt en uiteindelijk in juli 2023 zijn veto heeft uitgesproken tegen de ingebruikname van een luchtcorridor, waardoor Bab al-Hawa gesloten bleef; overwegende dat de levering van hulpgoederen via Bab al-Hawa, na onderhandelingen tussen VN-agentschappen, het Syrische regime en Hay’et Tahrir al-Sham, de belangrijkste gewapende groep in Idlib, in september 2023 werd hervat en de hulpverlening via de grensovergangen Bab al-Salam en Al-Rai, die het Syrische regime naar aanleiding van de verwoestende aardbeving in februari 2023 had opengesteld, opnieuw met drie maanden werd verlengd; overwegende dat niet bekend is op welke voorwaarden het Syrische regime en Hay’et Tahrir al-Sham de VN hebben toegestaan de hulpverlening via de drie grensovergangen te hervatten; overwegende dat gerenommeerde experts op het gebied van internationaal humanitair recht betwijfelen of voor grensoverschrijdende hulpverlening door de VN goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad vereist is; J. overwegende dat verschillende landen uit de regio zijn begonnen met het normaliseren van hun betrekkingen met het Syrische regime, hetgeen ertoe heeft geleid dat Syrië opnieuw in de Arabische Liga is opgenomen, zoals op 7 mei 2023 in Caïro besloten werd door de ministers van Buitenlandse Zaken, hoewel Syrië zich aantoonbaar schuldig heeft gemaakt aan ernstige internationale misdrijven en er geen enkele aanwijzing bestaat dat er een einde is gekomen aan deze onrechtmatige praktijken; overwegende dat de werkgroepen van de Arabische Liga sinds september 2023 zijn opgeschort vanwege het feit dat het Syrische regime zijn toezeggingen niet nakwam, waaronder de toezegging om de drugshandel te beperken, de veilige terugkeer van vluchtelingen te faciliteren, politieke gevangenen vrij te laten en in alle gebieden humanitaire hulp toe te laten; overwegende dat de bijeenkomsten tussen de Arabische Liga en vertegenwoordigers van het Syrische regime inmiddels zijn opgeschort; overwegende dat er sinds de vaststelling van de resolutie van het Europees Parlement van 11 maart 2021 over het Syrische conflict – tien jaar na de opstand (2) geen enkele maatregel is genomen om ervoor te zorgen dat verdachten van oorlogsmisdaden geen asiel in EU-lidstaten kunnen krijgen, met name wanneer andere EU-lidstaten het asielverzoek al hebben afgewezen; K. overwegende dat de Europese Unie en haar lidstaten met 30 miljard EUR sinds 2011 de grootste donor zijn van de door het conflict getroffen bevolking; overwegende dat de Europese steun die in juni 2023 op de conferentie van Brussel is toegezegd, 3,8 miljard EUR bedraagt op een totaal van 5,6 miljard EUR; overwegende dat de EU en haar lidstaten noodhulp hebben verleend na de aardbeving in Syrië en dat de EU op 23 februari 2023 op humanitaire gronden een tijdelijke vrijstelling van de sanctieregeling heeft ingevoerd om de hulpverlening aan de slachtoffers te vergemakkelijken; overwegende dat de VN heeft gewaarschuwd dat 90 % van de Syrische bevolking onder de armoedegrens leeft en dat veel Syriërs momenteel in zelfs nog slechtere omstandigheden leven dan in de jaren van het conflict; overwegende dat het Wereldvoedselprogramma schat dat 12,4 miljoen Syriërs met voedselonzekerheid kampen, hetgeen neerkomt op bijna 60 % van de bevolking; overwegende dat de verantwoordelijkheid voor de huidige nijpende situatie hoofdzakelijk bij het Assad-regime ligt; L. overwegende dat het regime onvoldoende voorziet in de basisbehoeften van de Syrische bevolking, dat de economische situatie van het land uiterst precair is en dat Syrië veranderd is in een narcostaat, wat de stabiliteit van de regio nog verder aantast; overwegende dat humanitaire activisten en hulpverleners hun bezorgdheid blijven uiten over de veiligheid en de bescherming van terugkeerders en ontheemden gezien de situatie in talrijke regio’s van het land, en de houding van het Syrische regime ten aanzien van politieke verzoening in twijfel trekken; overwegende dat dit de sociale en economische vooruitgang van Syrië en de mogelijkheden om een uitweg uit de crisis te vinden belemmert; M. overwegende dat Europa volgens een rapport van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) en de Duitse federale recherche (BKA) sinds september 2023 een zeer belangrijk overslagpunt is voor Captagon (fenethylline) dat afkomstig is uit het Midden-Oosten, met name Syrië en Libanon, en dat bestemd is voor het Arabisch Schiereiland; overwegende dat landen in de regio de invoer van groente en fruit uit Libanon verboden hebben om de smokkel van Captagon te bestrijden; overwegende dat Europa een afzetmarkt, maar ook een populair overslagpunt voor Captagon is geworden en dat er volgens het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in Europa sinds 2018 meer dan een miljoen tabletten en bijna tweeduizend kilogram Captagon in beslag zijn genomen; overwegende dat de EU in april 2023 aan 25 personen en 8 entiteiten in Syrië sancties heeft opgelegd vanwege hun betrokkenheid bij drugshandel; N. overwegende dat de vernieling en verwaarlozing van waterbronnen en de gezondheidszorg door het Syrische regime in augustus 2022 tot een landelijke cholera-epidemie leidden, die nog steeds voortwoekert; overwegende dat het openbaar onderwijs in Syrië en de landen die Syrische vluchtelingen onderdak bieden, onder druk staat en ongeveer de helft van de Syrische bevolking in de schoolgaande leeftijd (bijna 2,4 miljoen leerlingen) geen enkele vorm van onderwijs krijgt, hetgeen ertoe leidt dat veel kinderen lijden onder de psychosociale gevolgen van langdurige conflicten en ontheemding; overwegende dat slechts ongeveer de helft van de jongeren van 15-24 jaar in Syrië volgens Unesco de verwachte minimale competentieniveaus op het gebied van leesvaardigheid, rekenvaardigheid en sociale vaardigheden haalt; O. overwegende dat het Syrische regime door middel van etnische zuiveringen een meedogenloze campagne heeft gevoerd om de demografische samenstelling van het land te veranderen; overwegende dat christenen in Syrië voor de oorlog circa 10 % van de bevolking uitmaakten, in totaal 2,2 miljoen mensen; overwegende dat de wreedheid van de oorlog tot een massale uittocht van christenen heeft geleid; zodat er nu nog maar ongeveer 640 000 over zijn; overwegende dat christenen in het land niet alleen door het Syrische regime worden vervolgd, maar ook door ISIS en andere islamistische milities; overwegende dat het regime van Assad weliswaar heeft geprobeerd zich voor te doen als een neutrale beschermer van christenen in Syrië, maar dat het naar verluidt bewust kerken heeft verwoest en minstens honderden christelijke burgers gevangen heeft genomen; overwegende dat het regime, met de actieve steun van de Russische Federatie, Aleppo, de stad met de grootste christelijke populatie in het land, heeft belegerd en volledig met de grond gelijk heeft gemaakt; overwegende dat het land de twaalfde plaats inneemt op de wereldwijde ranglijst van landen waar het het moeilijkst is om christen te zijn; P. overwegende dat volgens het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen (UNHCR) de meeste Syrische vluchtelingen naar Syrië zouden willen terugkeren, maar zich terecht zorgen maken over hun veiligheid; overwegende dat dit betekent dat momenteel hervestiging en aanvullende trajecten de meest haalbare duurzame oplossing voor Syrische vluchtelingen vormen; overwegende dat de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië in haar meest recente verslag van september 2023 heeft vastgesteld dat er tot ver buiten de landsgrenzen nog altijd sprake is van grote onveiligheid, zodat het onwaarschijnlijk is dat Syrische vluchtelingen veilig kunnen terugkeren, en heeft aangegeven ook over concreet bewijs te beschikken dat Syrische vluchtelingen die uit buurlanden zijn teruggekeerd door de Syrische veiligheidsdiensten zijn mishandeld; 1. beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan om bij hun beleid met betrekking tot Syrië: Het politieke proces Veiligheid Strijd tegen de straffeloosheid Humanitaire hulp en vluchtelingen 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, en vraagt de aanbeveling te laten vertalen en publiceren in het Arabisch.