(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0722 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0435/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 maart 2022 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 7 december 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0196/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 15 februari 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2015/760 wat betreft de vereisten in verband met het beleggingsbeleid en de voorwaarden voor de bedrijfsuitoefening van Europese langetermijnbeleggingsinstellingen en het toepassingsgebied van in aanmerking komende beleggingsactiva, de vereisten inzake de samenstelling en diversificatie van de portefeuille en het lenen van contanten en andere fondsregels (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/606.) (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12895/2022), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Noord‑Macedonië inzake operationele activiteiten van het Europees Grens- en kustwachtagentschap in de Republiek Noord-Macedonië (12896/2022), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 77, lid 2, punten b) en d), artikel 79, lid 2, punt c), en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0369/2022), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9‑0027/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de Republiek Noord-Macedonië. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (10918/2022), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0293/2022), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie visserij ( A9‑0007/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de machtiging van Polen om de wijziging van het Verdrag voor de instandhouding en het beheer van de koolvisbestanden in het centrale gedeelte van de Beringzee te ratificeren; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (06739/2019), – gezien het ontwerpprotocol bij de Samenwerkingsovereenkomst betreffende een civiel mondiaal satellietnavigatiesysteem (Civil Global Navigation Satellite System) (GNSS) tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds, in verband met de toetreding van de Republiek Bulgarije, de Republiek Kroatië en Roemenië tot de Europese Unie (06756/2019), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 172 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0366/2022), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, artikel 114, lid 7, en artikel 52, lid 1, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0006/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het ontwerpprotocol bij de Samenwerkingsovereenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Korea. (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2022)0047 ), – gezien artikel 187 en artikel 188, eerste alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0113/2022), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0012/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie, zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Amendement 1 2022/0033(NLE) Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD tot wijziging van Verordening (EU) 2021/2085 voor de oprichting van Gemeenschappelijke Ondernemingen in het kader van Horizon Europa wat de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips betreft (Voor de EER relevante tekst) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 187 en artikel 188, eerste alinea, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Gezien het advies van het Europees Parlement (1) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Overwegende hetgeen volgt: (-1) Het versterken van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders is een van de belangrijkste aspecten van de totstandbrenging van economische veerkracht en veiligheid, strategische autonomie, meer digitale soevereiniteit en geringere afhankelijkheid, en zal een belangrijke rol spelen in de groene en de digitale transitie. (1) Bij Verordening (EU) 2021/2085 van de Raad (3) is de oprichting geregeld van de Gemeenschappelijke Ondernemingen in het kader van Horizon Europa, waaronder ook de Gemeenschappelijke Onderneming “Digitale sleuteltechnologieën” (de “Gemeenschappelijke Onderneming voor chips”) . (2) De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips is gericht op duidelijk gedefinieerde thema’s, en de onderzoeks- en innovatiewerkzaamheden die op het gebied van deze thema’s worden verricht, stellen de Europese industrie in staat de meest innovatieve technologieën in elektronische componenten en systemen te onderzoeken , ontwerpen, innoveren , fabriceren en gebruiken. (3) Bij Verordening (EU) [...] (4) wordt een kader vastgesteld om de veerkracht , het aanpassingsvermogen, de efficiëntie, de beveiliging en de stabiliteit van de toelevering van de Unie op het gebied van halfgeleidertechnologieën te vergroten. Het kader heeft tot doel publieke en particuliere investeringen en economische welvaart te stimuleren, het vermogen van de toeleveringsketen van de Unie voor halfgeleiders te versterken, en de samenwerking tussen de lidstaten , de Commissie en belanghebbenden uit de sector te intensiveren . Om de voorwaarden te scheppen die nodig zijn om de industriële onderzoeks-, ontwikkelings- en innovatiecapaciteit (“O&O&I”) van de Unie te versterken, wordt het initiatief Chips voor Europa (“het initiatief”) opgericht. Met het oog op een consistente uitvoering van het initiatief moet de Europese Raad voor halfgeleiders de raad van overheidsinstanties van advies voorzien. (3 bis) De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moet streven naar duidelijke en aanwijsbare voordelen in het gehele ecosysteem voor halfgeleiders. Zij streeft ernaar bij te dragen aan de kernwaarden van de Unie en deze te weerspiegelen, ook door privacy door ontwerp, vertrouwen, beveiliging, veiligheid, duurzaamheid, meer op vaardigheden gebaseerde en hoogwaardige werkgelegenheid in alle schakels van de waardeketen. [Verordening tot vaststelling van een kader voor maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders (chipverordening)] en de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moeten erop gericht zijn nauwe synergieën met programma’s en financieringsinstrumenten van de Unie tot stand te brengen, met name die welke de uitrol van innovatieve oplossingen voor de uitdagingen van de Unie ondersteunen. Alle relevante belanghebbenden, kmo’s en de sociale partners worden in de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips geïntegreerd. (3 ter) De activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moeten aansluiten bij de algemenere doelstellingen van het chipfonds, teneinde de ontwikkeling van een dynamisch en veerkrachtig ecosysteem voor halfgeleiders te ondersteunen. De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moet kansen bieden voor een ruimere beschikbaarheid van financiële middelen ter ondersteuning van de groei van start-ups en kmo’s, alsook van investeringen in de hele waardeketen en in de hele Unie, en zo bijdragen aan het verwezenlijken van de digitale en de groene transitie. Er moet met name steun en begeleiding worden geboden aan start-ups en kmo’s met betrekking tot de toegang tot publieke en private investeringen, waaronder durfkapitaal, om niet alleen de toegang, maar ook de aanvraag- en goedkeuringsprocedure te versnellen. (3 quater) De activiteiten van het chipfonds moeten de ontwikkeling van een dynamisch en veerkrachtig ecosysteem voor halfgeleiders ondersteunen. Het chipfonds moet kansen bieden voor een ruimere beschikbaarheid van middelen ter ondersteuning van de groei van start-ups en kmo’s, en van investeringen in de hele waardeketen. De Unie moet ernaar streven het hefboomeffect van haar uitgaven te vergroten en een hoger multiplicatoreffect te bereiken bij het aantrekken van financiering uit de privésector. In dat verband moeten duidelijke richtsnoeren en toegangspunten worden verstrekt om start-ups en kmo’s te helpen toegang te krijgen tot publieke en particuliere middelen. Voorts moet een strategie worden overwogen om uitzonderlijke financieringscrises, zoals een aanzienlijke stijging van de inflatie, het hoofd te bieden. (3 quinquies) Gezien het belang van samenwerking met derden op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie moeten de Europese Raad voor halfgeleiders en de Commissie duidelijke en eenvoudig toegankelijke richtsnoeren opstellen inzake de toegangsprocedures, software en hardware voor hun deelname aan projecten die onder deze verordening vallen. Binnen de structuren van de Europese Raad voor halfgeleiders, internationale fora en andere overeenkomsten en strategieën van de Unie met derde landen moet voorzien worden in richtsnoeren voor het wegnemen van belemmeringen voor internationale samenwerking op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie. (3 sexies) De Commissie moet heldere en breed beschikbare richtsnoeren bieden met betrekking tot de voorwaarden voor de ontwikkeling van en de toegang van derden tot proeflijnen, alsook met betrekking tot de verenigbaarheid en de toegankelijkheid van de virtuele ontwerpplatformen, de ontwerpbibliotheken en de kenniscentra van de Unie. (3 septies) Het welslagen van het initiatief moet stoelen op een collectieve inspanning van de lidstaten, samen met de Unie, om zowel de aanzienlijke kapitaalkosten als de ruime beschikbaarheid van virtuele ontwerp-, test- en proefmiddelen en de verspreiding van kennis, vaardigheden en competenties te ondersteunen. De nieuwe concepten en ambities van de ... [verordening tot vaststelling van een kader voor maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders (chipverordening)] en het initiatief moeten worden ondersteund met significante nieuwe financiële middelen voor O&O&I en voor het ontwerpen en testen van, en het experimenteren met, geavanceerde en evoluerende bestaande technologieën en producten binnen het ecosysteem voor halfgeleiders van de Unie. (3 octies) Het initiatief is een nieuw strategisch initiatief van de Unie, waarvoor nieuwe begrotingsmiddelen nodig zijn. De financiering ervan wordt beoordeeld bij de tussentijdse evaluatie van het meerjarig financieel kader, met het oog op waarborging van de stabiliteit, coherentie, ambitie en langetermijnfinanciering van het initiatief. De voortzetting van reeds geplande activiteiten in het kader van Horizon Europa moet worden gewaarborgd. De totale aan het programma Horizon Europa toegewezen financiële middelen mogen niet worden verlaagd of herbestemd voor de financiering van activiteiten buiten O&O&I. Elke verlaging van de financiële middelen van Horizon Europa met het doel verhoging van de financiële middelen van het programma Digitaal Europa om bij te dragen aan het initiatief, dient te worden gecompenseerd met aanvullende financieringsbronnen. (3 nonies) Het effect van overheidsuitgaven op het initiatief en op de O&O&I-sector van de Unie moet vóór het volgende MFK worden beoordeeld en geëvalueerd. Overheidsinstellingen hebben de verantwoordelijkheid om overheidsmiddelen op alle gebieden efficiënt en doeltreffend aan te wenden en te zorgen voor gezond financieel beheer, kosteneffectiviteit, rendement van overheidsinvesteringen en het vermijden van verspilling en fouten. De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moet er zorg voor dragen dat overheidsinvesteringen een positief effect hebben op het ecosysteem voor halfgeleiders van de Unie en haar burgers. In dat verband moet bij de vaststelling van de werkprogramma’s en de uitvoering ervan voor de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips het beginsel van “zo open als mogelijk, zo gesloten als nodig” in acht worden genomen. (3 decies) Financiële steun uit het initiatief moet worden gebruikt voor een proportionele aanpak van tekortkomingen van de markt, suboptimale investeringssituaties die het gevolg zijn van de hoge kapitaalintensiteit, het hoge risico en de complexiteit die kenmerkend zijn voor het ecosysteem voor halfgeleiders. Acties van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips mogen niet overlappen met particuliere financiering of deze verdringen, en mogen evenmin de mededinging op de interne markt verstoren. Tevens moeten zij een duidelijke meerwaarde voor de Unie hebben. (4) De in het kader van het initiatief ondersteunde werkzaamheden moeten worden gefinancierd uit Verordening (EU) 2021/695 van het Europees Parlement en de Raad (5) tot vaststelling van het programma Horizon Europa en uit Verordening (EU) 2021/694 van het Europees Parlement en de Raad (6) tot vaststelling van het programma Digitaal Europa. De verhoging van de financiële bijdrage van de Unie aan de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips mag niet leiden tot bezuinigingen op programma’s van de Unie of op bestaande projecten en moet worden opgesteld in overeenstemming met de... [Verordening tot vaststelling van een kader voor maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders (chipverordening)], en moet voornamelijk afkomstig zijn uit de niet-toegewezen marges binnen de maxima van het MFK, of worden gemobiliseerd via de niet-thematische speciale MFK-instrumenten. (5) Het initiatief heeft tot doel het concurrentievermogen en de veerkracht van de technologische en industriële basis van halfgeleiders te versterken en tegelijkertijd de O&O&I-capaciteit van het ecosysteem voor halfgeleiders te versterken en te diversifiëren , de afhankelijkheid van een beperkt aantal ondernemingen en geografische gebieden in derde landen te verminderen en haar capaciteit voor het ontwerpen en produceren van geavanceerde , duurzame en innovatieve componenten te versterken. Deze doelstellingen moeten worden ondersteund door de kloof tussen het geavanceerde O&O&I-vermogen van de Unie en de industriële exploitatie daarvan te overbruggen en door in dit streven te investeren . Het initiatief moet capaciteitsopbouw bevorderen om O&O&I, ontwerp, fabricage, productie, behuizing en systeemintegratie op het gebied van halfgeleidertechnologieën van de volgende generatie mogelijk te maken , zoals fotonica en kwantumtechnologieën, en de ontwikkeling van bestaande halfgeleidertechnologieën. Het initiatief moet de samenwerking tussen belangrijke spelers in de hele Unie verbeteren, en zo de toeleverings- en waardeketens voor halfgeleiders in Europa versterken, belangrijke industriële sectoren bedienen en nieuwe markten creëren. (5 bis) Om ervoor te zorgen dat de financiering van de Unie een zo groot mogelijk positief effect heeft en op de meest doeltreffende wijze bijdraagt aan de beleidsdoelstellingen van de Unie, moeten de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips en het chipfonds streven naar maximalisering van het potentieel van partners uit de particuliere en/of publieke sector. Die partners moeten onder meer de industrie, O&O&I- en technologie-organisaties, organen met een openbaredienstverleningstaak op lokaal, regionaal, nationaal of internationaal niveau, en maatschappelijke organisaties zoals stichtingen die O&O&I ondersteunen en/of verrichten, zijn, op voorwaarde dat de gewenste effecten doeltreffender kunnen worden verwezenlijkt door een partnerschap dan door de Unie alleen. (5 ter) De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips en het chipfonds moeten gezamenlijk partnerschappen met partners uit de particuliere en/of de publieke sector, bijvoorbeeld in de vorm van “memoranda of understanding”, aangaan, teneinde op meer doeltreffende wijze specifieke effecten tot stand te brengen. Die partnerschappen zouden onder meer de industrie, O&O&I- en technologie-organisaties, organen met een openbaredienstverleningstaak op lokaal, regionaal, nationaal of internationaal niveau, en maatschappelijke organisaties zoals stichtingen die O&O&I ondersteunen en/of verrichten, kunnen zijn. (5 quater) Om doeltreffende open strategische autonomie te verwezenlijken, moeten de begunstigden van financiële steun uit het initiatief maatregelen nemen om ongewenste overdracht van in het kader van het initiatief ontwikkelde technologie en kennis te voorkomen, waarbij zij het hele scala aan instrumenten aanwenden dat in de Unie en op nationaal niveau beschikbaar is. De lidstaten en de Commissie moeten een kennisgeving ontvangen en in staat zijn op te treden wanneer het risico van overdracht vanuit entiteiten in de Unie naar entiteiten buiten de Unie zich voordoet als gevolg van buitenlandse overnames of andere maatregelen die entiteiten buiten de Unie nemen om technologie- of kennisoverdracht af te dwingen. (5 quinquies) Investeringen in talent en vaardigheden moeten worden beschouwd als een kernprioriteit van het initiatief. De beschikbaarheid van talent is van cruciaal belang voor het aantrekken van investeringen in halfgeleiders. De Unie moet het potentieel en de vaardigheden van haar burgers bevorderen door middel van STEM-onderwijs, waarbij bijzondere aandacht moet uitgaan naar vrouwen, die in deze sectoren ondervertegenwoordigd zijn. De Unie moet streven naar synergieën met andere programma’s en financieringsmogelijkheden op het gebied van vaardigheden en onderwijs om het effect van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips te maximaliseren. De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moet – indien dit relevant en aangewezen is in het kader van de geldende regels voor Horizon Europa – ernaar streven de internationale samenwerking te intensiveren, die van cruciaal belang is om de toegang tot talent, vakkennis en markten wereldwijd te waarborgen. (6) Het initiatief moet de nodige financiële middelen ontvangen om zijn ambitieuze doelstellingen te kunnen verwezenlijken. Het initiatief moet worden uitgevoerd aan de hand van werkzaamheden waarvoor wordt geput uit de sterke kennisbasis die met de Gemeenschappelijke Onderneming “Digitale sleuteltechnologieën” is verworven. De Gemeenschappelijke Onderneming “Digitale sleuteltechnologieën” moet, via een instrument of procedure waarin Horizon Europa of het programma Digitaal Europa voorziet, worden belast met het verlenen van financiële steun aan acties die in het kader van het initiatief worden gefinancierd. Verder moet de Gemeenschappelijke Onderneming “Digitale sleuteltechnologieën” worden hernoemd tot de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips. Gedurende de looptijd van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moet ten minste 2,5 miljard EUR worden besteed aan proeflijnen, ontwerpinfrastructuur, kenniscentra en andere werkzaamheden voor capaciteitsopbouw. (7) De werkzaamheden die door de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips worden gefinancierd, moeten onder één enkel werkprogramma vallen, dat door de raad van bestuur moet worden goedgekeurd. Voordat elk werkprogramma wordt opgesteld, moet de raad van overheidsinstanties, rekening houdend met het advies van de Europese Raad voor halfgeleiders en de input van andere relevante belanghebbenden uit de sector, deskundigen, de sociale partners, de raad van particuliere leden , en met inbegrip van, in voorkomend geval, routekaarten van de Alliantie voor processors en halfgeleidertechnologieën (7) , het deel van het werkprogramma bepalen dat werkzaamheden met betrekking tot capaciteitsopbouw en O&O&I-werkzaamheden betreft, met inbegrip van de bijbehorende uitgavenramingen. In dit kader moeten in de raad van overheidsinstanties uitsluitend de Commissie en overheidsinstanties uit de lidstaten zitting hebben. Vervolgens moet de uitvoerend directeur op basis van dit eerder bepaalde deel het werkprogramma opstellen, dat werkzaamheden met betrekking tot capaciteitsopbouw en O&O&I-werkzaamheden omvat, evenals de bijbehorende uitgavenramingen. (8) Alle leden van de raad van bestuur worden betrokken bij de opstelling van het werkprogramma, nemen deel aan de desbetreffende besprekingen en ontvangen de nodige informatie. Bij de goedkeuring van het werkprogramma door de raad van bestuur geldt dat het stemrecht voor het deel van het werkprogramma dat werkzaamheden met betrekking tot capaciteitsopbouw betreft, beperkt moet blijven tot de Commissie en de lidstaten. De stemrechten voor het deel van het werkprogramma dat werkzaamheden met betrekking tot onderzoek en innovatie betreft moeten gelijkelijk worden verdeeld tussen de Commissie, de deelnemende staten en de particuliere leden. Indien over een van de twee delen van het werkprogramma geen beslissing kan worden genomen, mag alleen het deel van het werkprogramma waarover positief is beslist worden goedgekeurd. (9) De raad van overheidsinstanties moet verantwoordelijk zijn voor de selectie van de projecten voor werkzaamheden met betrekking tot capaciteitsopbouw. In dit kader moeten in de raad van overheidsinstanties uitsluitend de Commissie en overheidsinstanties uit de lidstaten zitting hebben. De leden van de raad van overheidsinstanties beschikken over de nodige competentie en deskundigheid om aanbevelingen te doen waarbij rekening wordt gehouden met de doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips. De raad van overheidsinstanties streeft naar een beter genderevenwicht binnen zijn structuren en projecten, en naar een geografisch evenwicht van de geselecteerde projecten. (10) De raad van overheidsinstanties moet verantwoordelijk zijn voor de selectie van de projecten voor werkzaamheden met betrekking tot onderzoek en innovatie. (11) Om de uitvoering van de acties van het initiatief te versnellen en de samenwerking tussen juridische entiteiten, en met name onderzoeks- en technologieorganisaties, te verbeteren, mogen bepaalde voorstellen voor acties alleen voor financiering in aanmerking komen als de actie wordt uitgevoerd door juridische entiteiten die samenwerken binnen een consortium van ten minste drie juridische entiteiten uit drie verschillende lidstaten die het geografisch evenwicht in de Unie representeren . Dat consortium zou kunnen worden gestructureerd in de vorm van een Europees consortium voor chipinfrastructuur, zoals voorgesteld in de chipverordening, of op basis van andere uit hoofde van het Unierecht beschikbare rechtsinstrumenten. Aangezien de in het kader van het initiatief ondersteunde en door de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips uitgevoerde werkzaamheden worden gefinancierd uit de programma’s Horizon Europa en Digitaal Europa, moet de in artikel 128 van Verordening (EU) 2021/2085 van de Raad bedoelde financiële bijdrage van de Unie aan de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips dienovereenkomstig worden verhoogd. De administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moeten daarnaast in overeenstemming met de uitbreiding van de operationele taken worden verhoogd. De particuliere leden horen niet bij te dragen in de extra administratieve kosten. (12) Financiële steun voor activiteiten in het kader van het programma Digitaal Europa moet voldoen aan Verordening (EU) 2021/694. (13) De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips moet samenwerking tussen de Unie en relevante en gelijkgestemde internationale actoren vergemakkelijken om de open strategische autonomie van de Unie te versterken en de intellectuele-eigendomsrechten te beschermen . Zij moet een op complementariteit en onderlinge afhankelijkheid langs de toeleveringsketen voor halfgeleiders voortbouwende samenwerkingsstrategie formuleren, onder meer door gebieden voor samenwerking op het gebied van O&O&I en de ontwikkeling van vaardigheden in kaart te brengen en die te bevorderen, en door acties uit te voeren indien er sprake is van wederzijds voordeel, voornamelijk op basis van wederkerigheid en overeenkomstig de regels van Horizon Europa en internationale verplichtingen . (14) Verordening (EU) 2021/2085 van de Raad moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Verordening (EU) 2021/2085 wordt als volgt gewijzigd: 1) Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: a) de punten 2, 3 en 4 worden vervangen door:" “2. “stichtend lid”: een juridische entiteit die is gevestigd in een lidstaat, een met Horizon Europa of, indien van toepassing, het programma Digitaal Europa, geassocieerd land, dan wel een internationale organisatie die volgens deze verordening of volgens de bijlagen bij deze verordening lid is van een Gemeenschappelijke Onderneming; 3. “geassocieerd lid”: een juridische entiteit die gevestigd is in een lidstaat of in een land dat met Horizon Europa, of, indien van toepassing, het programma Digitaal Europa, is geassocieerd, dan wel een internationale organisatie die toetreedt tot een Gemeenschappelijke Onderneming door ondertekening van een verbintenisbrief als bedoeld in artikel 6, lid 3, welke moet worden goedgekeurd overeenkomstig artikel 7; 4. “deelnemende staat”: een lidstaat die of een met Horizon Europa of, indien van toepassing, het programma Digitaal Europa, geassocieerd land dat toetreedt tot een Gemeenschappelijke Onderneming na kennisgeving van deelname aan de werkzaamheden van een Gemeenschappelijke Onderneming door middel van een verbintenisbrief;”. 2) Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd: a) in lid 1 wordt punt g) vervangen door:" “g) de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips;”; b) lid 3 wordt vervangen door:" “3. Gelet op de looptijd van Horizon Europa en, indien van toepassing, het programma Digitaal Europa, worden oproepen tot het indienen van voorstellen in het kader van een Gemeenschappelijke Onderneming uiterlijk op 31 december 2027 bekendgemaakt. In goed gemotiveerde gevallen kunnen oproepen tot het indienen van voorstellen uiterlijk op 31 december 2028 bekendgemaakt worden.”. 3) Aan artikel 4, lid 1, wordt de volgende alinea toegevoegd:" “De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips draagt ook bij tot uitvoering van de doelstellingen van het initiatief Chips voor Europa en het programma Digitaal Europa.”; 4) In artikel 10 worden de leden 2 en 3 vervangen door:" “2. De in deel II bepaalde bijdrage van de Unie kan worden verhoogd met bijdragen van derde landen die zijn geassocieerd met Horizon Europa, overeenkomstig artikel 16, lid 5, van Verordening (EU) 2021/695 en, indien van toepassing, met het programma Digitaal Europa, overeenkomstig punt d) van artikel 10, lid 1, van Verordening (EU) 2021/694; voorwaarde is ook in deze gevallen dat het totale bedrag waarmee de bijdrage van de Unie wordt verhoogd, ten minste gelijk blijft aan de bijdrage van de andere leden dan de Unie of van de samenstellende of verbonden entiteiten van deze leden. 3. De bijdrage van de Unie wordt betaald uit de kredieten in de algemene begroting van de Unie die zijn toegewezen aan het specifieke programma tot uitvoering van Horizon Europa en, indien van toepassing, aan het programma Digitaal Europa, zulks overeenkomstig artikel 62, lid 1, punt c), iv), en artikel 154 van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 als het gaat om organen als bedoeld in artikel 71 van die verordening.”. 5) Artikel 12, lid 1, wordt als volgt gewijzigd: a) in lid 1 wordt de tweede alinea vervangen door:" “1. Behalve de criteria in artikel 22 van de verordening Horizon Europa of , in het geval van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips, in artikel 18 van het programma Digitaal Europa, bevat het werkprogramma in een bijlage criteria voor het wel of niet in aanmerking nemen van aanvragen voor lidmaatschap van nationale juridische entiteiten , met inbegrip van een bijdrage aan de verwezenlijking van de digitale en de groene transitie .”; b) in lid 1 wordt de derde alinea vervangen door:" “De Gemeenschappelijke Onderneming voor chips beoordeelt de voorstellen van een deelnemende staat, overeenkomstig het programma van de Unie waaruit een bijdrage wordt geleverd.”. 6) In artikel 29 wordt lid 2 vervangen door: a) lid 2 wordt vervangen door:" “2. De vastleggingen in de begroting van de in artikel 3, lid 1, punten b), d), g) en h), genoemde gemeenschappelijke ondernemingen mogen in jaarlijkse termijnbedragen worden verdeeld. Tot en met 31 december 2024 mag het totale bedrag van deze vastleggingen in termijnbedragen niet hoger liggen dan 50 % van de maximale bijdrage van de Unie die is bepaald in artikel 10. Vanaf januari 2025 wordt ten minste 20 % van de totale begroting voor de resterende jaren niet langer gedekt door jaarlijkse termijnbedragen.”. 7) Artikel 126 wordt als volgt gewijzigd: a) in lid 1 wordt punt b) vervangen door:" “b) leiderschap van de Unie tot stand brengen op het gebied van wetenschappelijke excellentie en innovatie ten aanzien van opkomende componenten en systeemtechnologieën, waaronder werkzaamheden met een laag niveau van technologische gereedheid, actieve deelname van kleine en middelgrote ondernemingen stimuleren, die ten minste een derde van het totale aantal deelnemers aan werkzaamheden onder contract moeten vertegenwoordigen en ten minste 20 % van de voor onderzoeks- , ontwikkelings- en innovatieacties (“O&O&I”) bestemde overheidsfinanciering ontvangen;”; b) aan lid 1 wordt het volgende punt d) toegevoegd:" “d) de ▌ capaciteit op het gebied van geavanceerde halfgeleidertechnologieën en halfgeleidertechnologieën van de volgende generatie in de hele Unie vergroten om de vermogens in de Unie op het vlak van geavanceerd ontwerp , fabricage, apparatuur , de ontwikkeling van materialen, systeemintegratie en de productie- en behuizingscapaciteit voor halfgeleiders te versterken. Zij streeft ernaar negatieve milieueffecten te voorkomen en waar mogelijk te beperken, en past de beginselen van verminderen, hergebruiken en recyclen toe.”; c) in lid 2 wordt punt f) vervangen door:" “f) het bewerkstelligen van samenhang tussen de strategische agenda voor onderzoek en innovatie van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips, bijdragen van andere relevante belanghebbenden, met inbegrip van, in voorkomend geval, routekaarten van de Alliantie voor processors en halfgeleidertechnologieën, en het Uniebeleid, zodat met name de doelstellingen van het initiatief worden uitgevoerd en verwezenlijkt ;”; d) aan lid 2 worden de volgende punten ▌toegevoegd:" “g) het opbouwen van ▌ ontwerpcapaciteit voor geïntegreerde halfgeleider- en kwantumtechnologieën en andere geavanceerde technologieën zoals fotonica ; 8) Artikel 128 wordt vervangen door:" “Artikel 128 1. De financiële bijdrage van de Unie aan de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips , met inbegrip van EER-kredieten, bedraagt ten minste 4 175 000 000 EUR, waarvan ten hoogste 50 174 000 EUR bestemd is voor administratieve kosten, en is als volgt verdeeld: 2. De in lid 1 bedoelde financiële bijdrage van de Unie wordt betaald uit de kredieten die in de algemene begroting van de Unie aan de respectieve programma’s zijn toegewezen. 3. Extra Uniemiddelen ter aanvulling van de in lid 1 van dit artikel bedoelde bijdrage kunnen uit de met Horizon Europa of het programma Digitaal Europa geassocieerde derde landen aan de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips worden toegewezen overeenkomstig hun respectieve associatieovereenkomsten. Deze extra Uniemiddelen laten de in artikel 129, lid 1, bedoelde bijdrage van de deelnemende staten onverlet. 4. De in lid 1, punt a), van dit artikel genoemde financiële bijdrage van de Unie wordt gebruikt voor de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips om financiële steun te verlenen aan werkzaamheden onder contract of indirecte acties als omschreven in artikel 2, punt 43, van Verordening (EU) 2021/695, overeenkomstig de O&O&I-werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips . 5. De in lid 1, punt b), bedoelde financiële bijdrage van de Unie wordt gebruikt voor capaciteitsopbouw voor proeflijnen en ontwerpinfrastructuur in de hele Unie.”. 9) In artikel 129 wordt lid 3 vervangen door:" “3. In afwijking van artikel 28, lid 4, leveren de particuliere leden een financiële bijdrage van maximaal 26 331 000 EUR aan de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips, of zorgen zij ervoor dat hun samenstellende en verbonden entiteiten dit bedrag bijdragen. Het aandeel van de particuliere leden in de collectieve bijdrage op jaarbasis voor administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips bedraagt 35 %. Indien de reikwijdte of het lidmaatschap van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips aanzienlijk verandert, worden de particuliere leden geraadpleegd over eventuele wijzigingen in de financiële bijdrage. ”. 10) Aan artikel 133 wordt het volgende lid 3 bis toegevoegd:" “3 bis. Bij een stemming ▌ hebben in de raad van bestuur uitsluitend de Commissie en overheidsinstanties uit de lidstaten zitting. De Commissie heeft 50 % van de stemmen. De leden 2 en 3 zijn van overeenkomstige toepassing op het stemrecht van de lidstaten.”. 11) Het volgende artikel 133 bis wordt ingevoegd:" “Artikel 133 bis Regels voor werkzaamheden die in het kader van het programma Digitaal Europa worden gefinancierd 1. Verordening (EU) 2021/694 is van toepassing op de werkzaamheden die door de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips in het kader van de het programma Digitaal Europa worden gefinancierd. 2. Het werkprogramma en de oproepen tot het indienen van voorstellen van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips worden gepubliceerd op de website van het programma Digitaal Europa. 3. In het geval van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips worden ex-postaudits van uitgaven voor uit de begroting van het programma Digitaal Europa gefinancierde activiteiten door de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips uitgevoerd overeenkomstig artikel 27 van Verordening (EU) 2021/694.”. 12) Artikel 134 wordt vervangen door:" “Artikel 134 Beperkingen van en voorwaarden voor deelname aan specifieke werkzaamheden 1. Voor uit Horizon Europa gefinancierde werkzaamheden kan in afwijking van artikel 17, lid 2, punt l), op verzoek van de Commissie en na goedkeuring door de raad van overheidsinstanties de deelname aan specifieke werkzaamheden worden beperkt overeenkomstig artikel 22, lid 5, van Verordening (EU) 2021/695. 2. Voor uit het programma Digitaal Europa gefinancierde werkzaamheden kan op verzoek van de Commissie en na goedkeuring door de raad van overheidsinstanties de deelname aan specifieke werkzaamheden worden beperkt overeenkomstig artikel 12, lid 6, en artikel 18 van Verordening (EU) 2021/694. 3. Voor werkzaamheden die worden gefinancierd uit meer dan één programma van de Unie waaruit een bijdrage wordt ontvangen, worden in het werkprogramma gezamenlijke voorwaarden vastgesteld, onder meer voor beperking van de deelname uit hoofde van de leden 1 en 2 van dit artikel, overeenkomstig de regels van de programma’s van de Unie waaruit een bijdrage wordt ontvangen. 4. Bepaalde werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd door juridische entiteiten die samenwerken binnen een consortium dat in de vorm van een Europees consortium voor chipinfrastructuur is gestructureerd. De werkzaamheden die om een dergelijk consortium zouden vragen, en de specifieke subsidiabiliteitsvoorwaarden voor de uitvoering van specifieke werkzaamheden en taken en, in voorkomend geval, de operationele vereisten voor het opzetten, de werking en de ontbinding ervan, worden in het werkprogramma vastgesteld. 4 bis. Om de positieve effecten van financiering door en projecten van de Unie te maximaal te benutten en bescherming te bieden tegen ongewenste technologie- en kennisoverdracht, is artikel 27 bis, lid 2 bis, van ... [Verordening tot vaststelling van een kader voor maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders (chipverordening)] van toepassing. ”. 13) Het volgende artikel 134 bis wordt ingevoegd." “Artikel 134 bis Aanvullende taken van de uitvoerend directeur Naast de in artikel 19 genoemde taken stelt de uitvoerend directeur van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips op waarmee de Gemeenschappelijke Onderneming de strategische agenda voor onderzoek en innovatie kan uitvoeren en legt hij dit ter goedkeuring voor aan de raad van bestuur, nadat hij de omschrijving van de raad van overheidsinstanties overeenkomstig artikel 137, punt f), evenals de relevante input van vertegenwoordigers en deskundigen in aanmerking heeft genomen, met inbegrip van, in voorkomend geval, routekaarten van de Alliantie voor processors en halfgeleidertechnologieën.”. 14) Artikel 136 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 2 wordt vervangen door:" “2. Voor de toepassing van artikel 134, leden 1 en 2, en artikel 137, punten f) en g), hebben in de raad van overheidsinstanties uitsluitend de Commissie en overheidsinstanties uit de lidstaten zitting. Lid 1 is van overeenkomstige toepassing.”. 15) Artikel 137 wordt als volgt gewijzigd: a) de volgende punten f) en g) worden toegevoegd:" “f) bepaalt vóór de opstelling van elk werkprogramma het deel van het werkprogramma dat werkzaamheden met betrekking tot capaciteitsopbouw en O&O&I-werkzaamheden betreft, met inbegrip van de bijbehorende uitgavenramingen, rekening houdend met het advies van de raad van particuliere leden en de Europese Raad voor halfgeleiders en de relevante input van andere belanghebbenden en deskundigen uit de sector, en van de sociale partners , met inbegrip van, in voorkomend geval, routekaarten van de Alliantie voor processors en halfgeleidertechnologieën; b) punt d) wordt vervangen door:" “d) selecteert voorstellen voor O&O&I-werkzaamheden overeenkomstig artikel 12, lid 1, en artikel 17, lid 2, punt u);”. 16) Artikel 141 wordt vervangen door:" “Artikel 141 Financieringspercentages en regels voor deelname 1. de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips kan voor werkzaamheden onder contract die in het kader van Horizon Europa worden gefinancierd overeenkomstig artikel 17, lid 2, van Verordening (EU) 2021/695 en in afwijking van artikel 34 van diezelfde verordening, en voor werkzaamheden die in het kader van het programma Digitaal Europa worden gefinancierd, binnen een actie verschillende financieringspercentages toepassen wat de financiering van de Unie betreft, afhankelijk van het soort deelnemer, met name kleine en middelgrote ondernemingen en juridische entiteiten zonder winstoogmerk, en het soort actie. De financieringspercentages worden in het werkprogramma genoemd. 2. Indien voldoende gerechtvaardigd in de beschrijving van de thema’s in het werkprogramma, komen zelfstandig optredende juridische entiteiten die in een lidstaat of geassocieerd land gevestigd zijn, en consortia die niet voldoen aan de voorwaarde van artikel 22, lid 2, van Verordening (EU) 2021/695 of die van artikel 18 van Verordening (EU) 2021/694, in aanmerking voor deelname aan werkzaamheden die door de Gemeenschappelijke Onderneming voor chips worden gefinancierd.”. 17) De verwijzingen naar de “Gemeenschappelijke Onderneming “Digitale sleuteltechnologieën”” worden begrepen als verwijzingen naar de “Gemeenschappelijke Onderneming voor chips”. Artikel 2 Deze verordening treedt in werking op de datum van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, Voor de Raad De voorzitter (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien de ontwerpbepalingen ter uitvoering van het statuut van de Europese Ombudsman (N9-0065/2022), – gezien artikel 18 van Verordening (EU, Euratom) 2021/1163 van het Europees Parlement van 24 juni 2021 inzake het statuut en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van het ambt van de Europese Ombudsman (statuut van de Europese Ombudsman) en tot intrekking van Besluit 94/262/EGKS, EG, Euratom (1) , op grond waarvan het Parlement door de Europese Ombudsman is geraadpleegd (C9-0338/2022), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A9-0010/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de ontwerpuitvoeringsbepalingen, zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Ombudsman, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Ombudsman voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het ontwerp; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Europese Ombudsman, de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Georgië, met name die van 9 juni 2022 over schendingen van de mediavrijheid en veiligheid van journalisten in Georgië (1) en die van 14 december 2022 over de uitvoering van de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië (2) , – gezien de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (3) , en punt 1.4 van de prioriteiten voor de korte en middellange termijn die zijn vastgesteld in Aanbeveling nr. 1/2022 van de Associatieraad EU-Georgië van 16 augustus 2022 inzake de associatieagenda EU-Georgië 2021-2027 (4) , – gezien de mededeling van de Commissie van 17 juni 2022 getiteld “Advies van de Commissie over het verzoek van Oekraïne om toetreding tot de Europese Unie” ( COM(2022)0405 ) en de conclusies van de Europese Raad van 23-24 juni 2022 over de lidmaatschapsverzoeken van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië, – gezien het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, – gezien resolutie 45/111 van de Algemene Vergadering van de VN over grondbeginselen voor de behandeling van gevangenen en resolutie 70/175 van de Algemene Vergadering van de VN over standaardminimumregels van de Verenigde Naties voor de behandeling van gevangenen (de Nelson Mandela-regels), – gezien resolutie 2463 (2022) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 13 oktober 2022 over de verdere escalatie van de agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de voormalige Georgische president Micheil Saakasjvili in oktober 2021 werd gearresteerd bij zijn terugkeer naar Georgië na 8 jaar ballingschap; B. overwegende dat Micheil Saakasjvili in 2018 door een Georgische rechtbank bij verstek werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes jaar wegens machtsmisbruik tijdens zijn ambtsperiode, en dat hij deze beschuldigingen altijd heeft ontkend en als politiek gemotiveerd heeft bestempeld; overwegende dat hij momenteel terechtstaat voor bijkomende beschuldigingen; C. overwegende dat hij in november 2021 na een hongerstaking en berichten over zijn verslechterende gezondheid werd overgebracht naar een gevangenisziekenhuis; overwegende dat hij in mei 2022 is overgebracht naar een door het gevangeniswezen gecontracteerd burgerziekenhuis nadat onafhankelijke artsen hadden vastgesteld dat zijn toestand anders niet zou verbeteren; overwegende dat zijn gezondheid sindsdien alleen maar is verslechterd, dat hij sterk is afgevallen en dat hij volgens recente medische rapporten nog steeds geen passende zorg krijgt, waardoor voor zijn leven wordt gevreesd; D. overwegende dat in een toxicologisch rapport van Dr. David E. Smith, M.D. & Associates van 28 november 2022 werd geconcludeerd dat tests op haar- en nagelmonsters van Micheil Saakasjvili de aanwezigheid van zware metalen en andere stoffen hadden aangetoond, en dat veel van de pathologische symptomen van Micheil Saakasjvili wezen op een vergiftiging met zware metalen tijdens zijn detentie, hetgeen bijdroeg tot zijn snel afnemende gezondheid; overwegende dat in december 2022 Empathy Centre, een niet-gouvernementele Georgische organisatie tegen foltering, een medisch rapport openbaar heeft gemaakt over de gezondheidstoestand van Micheil Saakasjvili op basis van een medisch onderzoek door een commissie bestaande uit 10 Georgische en 6 internationale deskundigen; overwegende dat in het rapport wordt vermeld dat bij Micheil Saakasjvili meer dan 20 aandoeningen zijn vastgesteld - waarvan 10 ernstige - en werd verklaard dat zijn toestand onverenigbaar was met gevangenisstraf; overwegende dat in het rapport wordt gesteld dat bepaalde aandoeningen een onomkeerbare verslechtering van de gezondheid, een lagere levensverwachting en zelfs de dood zouden veroorzaken als Saakasjvili geen adequate behandeling zou krijgen; E. overwegende dat volgens het advies dat door de ombudsman van Georgië bij de rechtbank van Tbilisi is ingediend, de gezondheid van Micheil Saakasjvili de afgelopen maanden dramatisch is verslechterd, dat zijn toestand als ernstig wordt beoordeeld en dat hij derhalve overeenkomstig artikel 283 van het wetboek van strafvordering van Georgië moet worden vrijgelaten om medisch behandeld te kunnen worden; overwegende dat de rechter van de rechtbank van Tbilisi op 6 februari 2023 het verzoek om vrijlating van Micheil Saakasjvili dan wel tot het om gezondheidsredenen opschorten van de tenuitvoerlegging van zijn straf heeft afgewezen; F. overwegende dat Micheil Saakasjvili herhaaldelijk om overbrenging naar het buitenland heeft gevraagd om daar een passende medische behandeling te kunnen ondergaan; G. overwegende dat het hoofd van de EU-delegatie en de hoofden van de in Georgië aanwezige missies van de EU-lidstaten hun bezorgdheid hebben geuit over de verslechterende gezondheidstoestand van Micheil Saakasjvili en in verscheidene ontmoetingen met vertegenwoordigers van de Georgische regering hebben gewezen op de verantwoordelijkheid die Georgië draagt voor de bescherming van zijn rechten; H. overwegende dat veel belangrijke Georgische maatschappelijke organisaties verklaringen hebben ondertekend waarin de regering wordt opgeroepen verantwoordelijkheid te nemen voor het redden van het leven en de gezondheid van Micheil Saakasjvili, zoals de verklaring van 14 december 2022 getiteld ”De regering moet haar verantwoordelijkheid nemen voor de gezondheidstoestand van Micheil Saakasjvili” en van 2 februari 2023 getiteld “Verklaring over de rechtszaak tegen Micheil Saakasjvili”; I. overwegende dat een groot aantal vertegenwoordigers van de internationale gemeenschap heeft opgeroepen tot de onmiddellijke vrijlating van Micheil Saakasjvili, waaronder de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa, in haar resolutie 2463 (2022); J. overwegende dat de Georgische autoriteiten tot dusver de vele publieke oproepen om Micheil Saakasjvili vrij te laten en hem in staat te stellen zich in het buitenland medisch te laten behandelen naast zich neer hebben gelegd; overwegende dat de Georgische autoriteiten verzoeken van leden van het Europees Parlement, internationale deskundigen en zelfs de Georgische ombudsman om Micheil Saakasjvili in de gevangenis te bezoeken, hebben afgewezen; overwegende dat hooggeplaatste functionarissen van de regeringspartij van Georgië bij verschillende gelegenheden onaanvaardbare uitspraken hebben gedaan over de gezondheid en de situatie van voormalig president Saakasjvili; 1. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de verslechterende gezondheid van voormalig president Micheil Saakasjvili en veroordeelt het feit dat de Georgische autoriteiten daarop tot nu toe op ontoereikende wijze hebben gereageerd; beschouwt de behandeling van gevangen, zoals voormalig president Saakasjvili, als een lakmoesproef voor de gehechtheid van de Georgische regering aan de Europese waarden en haar verklaarde Europese aspiraties, met inbegrip van het lidmaatschap van de EU; 2. herhaalt zijn oproep aan de Georgische autoriteiten om voormalig president Micheil Saakasjvili vrij te laten en hem in staat te stellen een passende medische behandeling in het buitenland te ondergaan, omdat dit vanuit humanitair oogpunt wenselijk is en kan bijdragen tot vermindering van de politieke polarisatie; neemt kennis van de recente verklaring van de president van Georgië waarin zij er bij alle partijen op aandringt de situatie van Micheil Saakasjvili op te lossen zodat de vooruitgang van het land met de doorvoering van hervormingen in het kader van het Europese integratieproces weer centraal komt te staan in de politiek, en verzoekt haar gebruik te maken van haar grondwettelijk recht om Micheil Saakasjvili gratie te verlenen; 3. herinnert de Georgische autoriteiten eraan dat zij de verantwoordelijkheid hebben om de gezondheid en het welzijn van de voormalige president te waarborgen, hem een adequate medische behandeling te bieden en zijn grondrechten en persoonlijke waardigheid te eerbiedigen, overeenkomstig de grondwet van Georgië en de internationale verplichtingen van het land; 4. roept de Europese Raad en de Commissie op zich actiever in te zetten voor de vrijlating van voormalig president Micheil Saakasjvili en hem de kans te bieden een goede medische behandeling in het buitenland te ondergaan; 5. onderstreept dat het voortdurende verzuim om de situatie van voormalig president Micheil Saakasjvili te verbeteren de reputatie van Georgië zal blijven schaden en de vooruitzichten van het land om EU-lid te worden verder zal aantasten; is van mening dat de dood van Micheil Saakasjvili in gevangenschap een klap zou zijn voor de Georgische democratie en de internationale reputatie van Georgië; 6. benadrukt dat in het reeds gepolariseerde politieke klimaat in Georgië de aanhoudende detentie van Micheil Saakasjvili de wrijving tussen regering en oppositie alleen maar verergert en het vertrouwen van het publiek in de democratische instellingen aantast; 7. benadrukt dat de situatie van Micheil Saakasjvili eens te meer aantoont hoe belangrijk het is dat het rechtsstelsel daadwerkelijk wordt hervormd; 8. roept de Europese Dienst voor extern optreden en de Commissie op de rechtszittingen van Micheil Saakasjvili systematisch te blijven volgen, zowel die met betrekking tot de tegen hem ingebrachte aanklachten als die met betrekking tot zijn verzoek om overbrenging naar het buitenland; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa alsook de president, de regering en het parlement van Georgië. Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad over de sluiting, door de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ( COM(2016)0109 ), – gezien Besluit (EU) 2017/865 van de Raad van 11 mei 2017 over de ondertekening, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met justitiële samenwerking in strafzaken (1) , – gezien Besluit (EU) 2017/866 van de Raad van 11 mei 2017 over de ondertekening, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, met betrekking tot gendergerelateerd asiel en non-refoulement (2) , – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul), dat op 1 augustus 2014 in werking is getreden (3) en op 12 juni 2017 door de Europese Unie is ondertekend, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 2 en 3, en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 8, 10, 19, 83, 153 en 157, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), dat samen met het Verdrag van Lissabon in december 2009 in werking is getreden, en met name de artikelen 1, 2, 3, 4, 6, 21, 23 en 31 van het Handvest, – gezien Richtlijn 2004/113/EG van de Raad van 13 december 2004 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten (4) , waarin intimidatie en seksuele intimidatie worden omschreven en veroordeeld, – gezien Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (5) , waarin directe en indirecte discriminatie, intimidatie en seksuele intimidatie worden gedefinieerd, – gezien Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad (6) (de richtlijn rechten van slachtoffers), – gezien het verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) van 2014 over geweld tegen vrouwen (7) , – gezien de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), en in het bijzonder zijn uitspraken betreffende huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen, met name Opuz tegen Turkije (8) , Y en anderen tegen Bulgarije (9) , Landi tegen Italië (10) , M.C. tegen Bulgarije (11) , Yazgül Yılmaz tegen Turkije (12) , V.C. tegen Slowakije (13) , P. en S. tegen Polen (14) en J.L. tegen Italië (15) , – gezien het op 4 november 1950 in Rome ondertekende Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van de Raad van Europa, met name de artikelen 2, 3, 8, 14, alsook Protocol nr. 12 bij het Verdrag, – gezien de basisevaluatieverslagen van de Groep van deskundigen inzake actie tegen geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (GREVIO) van de Raad van Europa, en met name de verslagen over België, Denemarken, Finland, Frankrijk, Italië, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Spanje en Zweden, met inbegrip van de lijsten van voorstellen en suggesties van GREVIO en de aanbevelingen van het comité van de partijen, – gezien de op 20 oktober 2021 goedgekeurde algemene aanbeveling nr. 1 van GREVIO over de digitale dimensie van geweld tegen vrouwen, – gezien de tussentijdse horizontale evaluatie van de basisevaluatieverslagen van GREVIO (16) van februari 2022, – gezien het toelichtend verslag bij het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld van 11 mei 2011, – gezien het verslag “Overview of studies on the costs of violence against women and domestic violence” van de Raad van Europa, – gezien de nota van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa van 4 december 2017, getiteld “Women’s sexual and reproductive health and rights in Europe”, – gezien de Verklaring en het actieprogramma van Wenen, aangenomen door de Wereldmensenrechtenconferentie van de VN van 1993, – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking die op 15 september 1995 werden goedgekeurd tijdens de vierde Wereldvrouwenconferentie, en de latere slotdocumenten die werden aangenomen tijdens de speciale bijeenkomsten van de Verenigde Naties Peking +5 (2000), Peking +10 (2005), Peking +15 (2010), Peking +20 (2015), en de politieke verklaring over Peking +25 (2020) van de Commissie van de Verenigde Naties voor de Status van de Vrouw (CSW), – gezien de bepalingen van de juridische instrumenten van de VN op het gebied van mensenrechten en met name vrouwenrechten, zoals het VN-Handvest, de Universele Verklaring van de rechten van de mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) en het facultatieve protocol hierbij, het Verdrag inzake de bescherming tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen van 1951, het beginsel van non-refoulement en het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, – gezien de algemene aanbevelingen 12, 19, 33 en 35 van het CEDAW-comité over geweld tegen vrouwen, – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur inzake geweld tegen vrouwen en de oorzaken en gevolgen ervan van 2018 over onlinegeweld tegen vrouwen en meisjes vanuit een menselijk oogpunt, – gezien Verdrag nr. 190 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) inzake het uitbannen van geweld en pesterijen op de werkvloer uit 2019, dat op 25 juni 2021 in werking is getreden, en haar Aanbeveling nr. 206 betreffende geweld en intimidatie, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, waarbij de EU partij is, met inbegrip van de afsluitende opmerkingen van het VN-comité voor de rechten van personen met een handicap uit 2015 richting de EU, waarin de EU wordt opgeroepen toe te treden tot het Verdrag van Istanbul teneinde vrouwen en meisjes met een handicap te beschermen tegen geweld, – gezien duurzame-ontwikkelingsdoelstelling 5 over het bereiken van gendergelijkheid en empowerment voor alle vrouwen en meisjes, – gezien de Verklaring de Verenigde Naties inzake de uitbanning van geweld tegen vrouwen van 1993, – gezien de resolutie “Intensification of efforts to prevent and eliminate all forms of violence against women and girls” van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 2020, – gezien de mededeling van de Commissie getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 juni 2020 getiteld “EU-strategie inzake de rechten van slachtoffers (2020-2025)” ( COM(2020)0258 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 8 maart 2022 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ( COM(2022)0105 ), – gezien het verslag “The costs of gender-based violence in the European Union” van het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) van 2021, en de verslagen in het kader van de gendergelijkheidsindex van EIGE die sinds 2013 worden gepubliceerd, – gezien de toezeggingen die zijn gedaan op het Generation Equality Forum van juli 2021, – gezien zijn resolutie van 26 november 2009 over de uitbanning van geweld tegen vrouwen (17) , – gezien zijn resolutie van 5 april 2011 over de prioriteiten en het ontwerp van een nieuw beleidskader van de EU voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen (18) , – gezien zijn resolutie van 25 februari 2014 met aanbevelingen aan de Commissie inzake het bestrijden van geweld tegen vrouwen (19) , – gezien zijn resolutie van 26 oktober 2017 over de bestrijding van seksuele intimidatie en seksueel misbruik in de EU (20) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2017 over het voorstel voor een besluit van de Raad over de sluiting, door de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (21) , – gezien zijn resolutie van 13 februari 2019 over verslechteringen op het gebied van de rechten van de vrouw en gendergelijkheid in de EU (22) , – gezien zijn resolutie van 4 april 2019 met een verzoek aan het Hof van Justitie om advies over de verenigbaarheid van de Verdragen met de voorstellen voor de toetreding van de Europese Unie tot het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld en over de procedure voor deze toetreding (23) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en andere maatregelen ter bestrijding van gendergerelateerd geweld (24) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over de EU-strategie inzake gendergelijkheid (25) , – gezien zijn resolutie van 11 februari 2021 over de uitdagingen met betrekking tot vrouwenrechten in Europa: meer dan 25 jaar na de verklaring en het actieprogramma van Peking (26) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende het aanmerken van gendergerelateerd geweld als een nieuwe vorm van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, VWEU (27) , – gezien zijn resolutie van 6 oktober 2021 over de gevolgen van intiem partnergeweld en van voogdijrechten voor vrouwen en kinderen (28) , – gezien zijn resolutie van 14 december 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake het bestrijden van gendergerelateerd geweld: cybergeweld (29) , – gezien zijn resolutie van 15 december 2021 over gelijkheid van mannen en vrouwen in de Europese Unie in 2018-2020 (30) , – gezien zijn resolutie van 24 november 2016 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen (31) , – gezien advies 1/19 van het Hof van Justitie van de Europese Unie (Grote kamer) van 6 oktober 2021 over het Verdrag van Istanbul (32) , – gezien artikel 105, lid 5, van zijn Reglement, – gezien het gezamenlijk overleg van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid overeenkomstig artikel 58 van zijn Reglement, – gezien het interimverslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0021/2023 ), A. overwegende dat gendergelijkheid een fundamentele waarde van de EU is, die is verankerd in artikel 2 van het VEU en wordt benadrukt in artikel 23 van het Handvest, en moet worden geïntegreerd in al het beleid, de activiteiten en de programma’s van de EU; overwegende dat het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) heeft vastgesteld dat de Europese Unie in haar huidige tempo circa zestig jaar nodig heeft om gendergelijkheid te bereiken; overwegende dat de uitbanning van gendergerelateerd geweld, en met name geweld tegen vrouwen en meisjes een voorwaarde is om te komen tot echte gendergelijkheid; B. overwegende dat gendergerelateerd geweld geweld is dat tegen een persoon is gericht precies vanwege diens geslacht of geweld dat personen van een bepaald geslacht onevenredig zwaar treft; overwegende dat “geweld tegen vrouwen” wordt opgevat als een schending van de mensenrechten en een vorm van discriminatie van vrouwen, en dat daaronder wordt verstaan alle vormen van gendergerelateerd geweld die leiden of waarschijnlijk zullen leiden tot lichamelijk, seksueel of geestelijk letsel of leed of structurele of economische schade voor vrouwen, waaronder bedreiging met dit soort geweld, dwang of willekeurige vrijheidsberoving, ongeacht of dit in het openbaar of in de privésfeer geschiedt, overeenkomstig de definitie van het Verdrag van Istanbul; overwegende dat vrijheid en gelijkheid vrouwen de middelen geven om hun echte potentieel te verwezenlijken; C. overwegende dat artikel 3 van het Verdrag van Istanbul, waarin “gendergerelateerd geweld tegen vrouwen” wordt gedefinieerd als “geweld gericht tegen een vrouw omdat ze een vrouw is of geweld dat vrouwen buitenproportioneel treft” en “gender” als “de maatschappelijk bepaalde rollen, gedragingen, activiteiten en eigenschappen die in een maatschappij passend worden geacht voor vrouwen en mannen”; D. overwegende dat een op de drie vrouwen in de EU, in totaal ongeveer 62 miljoen vrouwen, te maken heeft gehad met fysiek en/of seksueel geweld en dat meer dan de helft van de vrouwen (55 %) in de EU sinds de leeftijd van 15 jaar minstens één keer te maken heeft gehad met seksuele intimidatie (33) ; overwegende dat het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) een nieuwe enquête afneemt om deze gegevens te actualiseren; overwegende dat de meest recente geschatte kosten van gendergerelateerd geweld en intiem partnergeweld in de Europese Unie met ongeveer een derde zijn gestegen, en dat de geschatte kosten van gendergerelateerd geweld 366 miljard EUR per jaar bedragen (34) ; overwegende dat er over veel soorten en aspecten van gendergerelateerd geweld nog altijd onvoldoende gegevens bestaan; overwegende dat het EIGE in zijn gendergelijkheidsindex 2022 (35) heeft vastgesteld dat de gegevens nog steeds ontoereikend zijn om de omvang van gendergerelateerd geweld in de EU weer te geven; E. overwegende dat gendergerelateerd geweld, met name geweld tegen vrouwen en meisjes, zowel een oorzaak als een gevolg is van de structurele ongelijkheid die wortelt in genderstereotypen en ongelijke machtsverhoudingen, ook in de privé-, sociale, publieke en economische sfeer; overwegende dat gendergerelateerd geweld, zowel online als offline, de ernstigste uiting is van genderongelijkheid en discriminatie en ernstige directe en indirecte gevolgen heeft voor de slachtoffers en hun kinderen, met mogelijke fysieke, seksuele, emotionele en psychologische gevolgen op lange termijn, die als zodanig een volksgezondheidsprobleem vormen en economische en financiële schade veroorzaken; overwegende dat gendergerelateerd geweld een schending van de mensenrechten van vrouwen is, vrouwen ernstig belemmert om deel te nemen aan het sociale, openbare en politieke leven en te participeren op de arbeidsmarkt, en vrouwen belet ten volle gebruik te maken van hun rechten en fundamentele vrijheden; F. overwegende dat gendergerelateerd geweld vele in internationale en Europese mensenrechteninstrumenten en in het Handvest verankerde grondrechten kan aantasten, waaronder het recht op menselijke waardigheid , het recht op leven , het recht op menselijke integriteit , het verbod van folteringen en van onmenselijke of vernederende behandelingen , het recht op vrijheid en veiligheid , het recht op vrijwaring van discriminatie, ook op grond van geslacht , en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht; G. overwegende dat gendergerelateerd geweld, met name jegens vrouwen en meisjes, overal in Europa en in de hele wereld een structureel en wijdverbreid probleem is, dat bij dit verschijnsel slachtoffers en geweldplegers betrokken zijn, ongeacht leeftijd, opleiding, inkomen, sociale status en culturele achtergrond, en dat, hoewel iedereen indirect het slachtoffer kan zijn van gendergerelateerd geweld, vrouwen en meisjes onevenredig zwaar worden getroffen door alle vormen van dergelijk geweld; H. overwegende dat met name vrouwen en meisjes, in al hun diversiteit, het doelwit zijn van gendergerelateerd geweld en te maken hebben met uiteenlopende en elkaar overlappende vormen van discriminatie, die een steeds grotere negatieve uitwerking hebben; overwegende dat sommige groepen vrouwen en meisjes, zoals migrantenvrouwen, vrouwelijke vluchtelingen en asielzoekers, vrouwen en meisjes met een handicap en Roma-vrouwen, het slachtoffer dreigen te worden van meervoudige discriminatie en daardoor nog kwetsbaarder zijn voor geweld; overwegende dat de diversiteit van vrouwen en de risico’s van overlappende vormen van discriminatie in aanmerking genomen moeten worden; overwegende dat lhbtiq+-personen het slachtoffer van gendergerelateerd geweld kunnen zijn vanwege hun seksuele geaardheid, gender, genderidentiteit, genderexpressie of geslachtskenmerken; overwegende dat in het Verdrag van Istanbul is vastgelegd dat alle bepalingen van dit verdrag, met name maatregelen ter bescherming van de rechten van slachtoffers, moeten worden gewaarborgd zonder discriminatie op welke grond dan ook, zoals geslacht, gender, ras, kleur, taal, godsdienst, politieke of andere opvatting, nationale of maatschappelijke afkomst, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, seksuele geaardheid, genderidentiteit, leeftijd, gezondheid, handicap, burgerlijke staat, migranten- of vluchtelingenstatus of andere status; I. overwegende dat deze elkaar overlappende en meervoudige vormen van discriminatie in aanmerking moeten worden genomen bij het verlenen van toegang tot de rechter en aanverwante diensten; overwegende dat bij de tenuitvoerlegging van beschermingsmaatregelen voorzien moet worden in gespecialiseerde hulpdiensten voor vrouwen; J. overwegende dat verkrachtingscultuur, die bestaat uit een reeks overtuigingen die mannelijke seksuele agressie aanmoedigt en geweld tegen vrouwen ondersteunt, overal in Europa en de wereld nog altijd een veelvoorkomend probleem is dat zich uit in normalisering of trivialisering van seksueel geweld, verkrachting of seksuele intimidatie en geworteld is in genderstereotypen, seksisme, vrouwonvriendelijkheid en de ongelijke verdeling van bevoegdheden tussen genders; K. overwegende dat de mate van gendergelijkheid vaak een aanwijzing en een eerste waarschuwing is die wijst op de verslechterende situatie op het gebied van grondrechten en waarden, met inbegrip van de democratie en de rechtsstaat, in de desbetreffende samenleving; overwegende dat er in het huidige decennium sprake is van een zichtbare en steeds meer georganiseerde aanval op en onderdrukking van gendergelijkheid, de rechten van vrouwen en meisjes en de rechten van lhbtiq+-personen, die met name in een aantal lidstaten en elders in de wereld tot uiting komen en hebben geleid tot een zichtbare toename van online en offline geweld tegen vrouwen en lhbtiq+-personen; L. overwegende dat de EU alle nodige maatregelen moet nemen ter bevordering en bescherming van het recht van alle vrouwen en meisjes om gevrijwaard te blijven van geweld; overwegende dat de COVID-19-pandemie heeft geleid tot een toename van huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen; overwegende dat wereldwijd meer dan 45 % van de vrouwen aangeeft dat zijzelf of een vrouw die zij kennen te maken hebben gehad met een vorm van geweld, en dat 65 % van de vrouwen aangeeft in de loop van hun leven getroffen te zijn door een vorm van geweld; overwegende dat het aantal gemelde gevallen van feminicide in Europese landen sterk of voortdurend is gestegen; overwegende dat de toegang tot essentiële diensten zoals noodhuisvesting en telefonische bijstand is afgenomen, hetgeen bevestigt dat er nog dringender behoefte is aan concrete maatregelen ter bestrijding van dergelijk geweld na de lessen die uit de pandemie zijn getrokken; M. overwegende dat gendergerelateerd geweld, met name tegen vrouwen en meisjes, vele vormen kan aannemen, zoals fysiek geweld, seksueel geweld, met inbegrip van verkrachting, vrouwelijke genitale verminking, feminicide, vrouwen- en meisjeshandel met het oog op seksuele uitbuiting, seksuele intimidatie, “eermisdrijven” en gedwongen huwelijken, huwelijkse gevangenschap, gedwongen sterilisatie, gedwongen abortus, alsmede het ontzeggen van veilige en legale toegang tot abortus, geweld door verloskundigen of gynaecologen, institutioneel geweld, plaatsvervangend geweld, economisch geweld binnen het gezin en/of huishouden, stalking, pesterijen en intimidatie, haatzaaiende uitlatingen, zowel online als offline, en diverse vormen van cybergeweld; overwegende dat gendergerelateerd geweld tegen lhbtiq+-vrouwen bijkomende vormen van seksueel geweld omvat, zoals “corrigerende” verkrachting en seksuele intimidatie, genitale verminking bij vrouwen en intersekse personen, gedwongen sterilisatie van transseksuele en intersekse personen en conversietherapie; N. overwegende dat verschillen in de wetgeving en het beleid van de lidstaten hebben geleid tot verschillen in de mate waarin vrouwen worden beschermd tegen gendergerelateerd geweld, zodat vrouwen niet overal in de EU dezelfde bescherming tegen gendergerelateerd geweld genieten; overwegende dat het ontzeggen van veilige en legale toegang tot abortus in sommige lidstaten de afgelopen jaren heeft geleid tot de dood van een aantal vrouwen (36) ; overwegende dat het EHRM bij verschillende gelegenheden heeft geoordeeld dat het beperken van de toegang tot abortus, indien het nationale recht daarin voorziet, en het gebrek aan tenuitvoerlegging van wettelijk toegestane toegang tot abortus, de mensenrechten schenden, en derhalve in die context een vorm van gendergerelateerd geweld zijn; overwegende dat vrouwenrechtenorganisaties in sommige lidstaten worden geïntimideerd en vervolgd omdat zij slachtoffers van onmenselijke abortuswetgeving bijstaan (37) ; O. overwegende dat gendergerelateerd geweld in de Europese Unie nog altijd een misdrijf is waar veel te weinig melding van gemaakt wordt; overwegende dat 67 % van de vrouwen die zijn geïnterviewd naar aanleiding van de enquête van 2014 van het FRA, verklaarde geen melding te hebben gedaan van ernstige gevallen van partnergeweld bij de politie of bij een andere organisatie (38) ; P. overwegende dat stereotypering en gendergerelateerde vooroordelen in het rechtsstelsel in combinatie met het gebrek aan genderbewuste, effectieve en snelle strafrechtelijke vervolging, rechtskaders, rechtsstelsels en maatregelen om bescherming, ondersteuning en schadeloosstelling te bieden, de toegang van vrouwen tot de rechter belemmeren en zorgen voor een gebrek aan vertrouwen in de rechtshandhaving, een gebrek aan informatie over hoe actie te ondernemen en dergelijke voorvallen te melden, en een gebrek aan adequate sociale en medische diensten en dat dit vaak redenen zijn om gendergerelateerd geweld niet te melden; Q. overwegende dat specifieke groepen die gendergerelateerd geweld ondervinden, zoals op grond van racisme gediscrimineerde vrouwen, vrouwen met een handicap, migrantenvrouwen en lhbtiq+-personen, extra hindernissen moeten overwinnen om toegang tot de rechter te krijgen; R. overwegende dat slachtoffers in veel gevallen te maken kunnen krijgen met denigrerende opmerkingen, herhaaldelijke confrontatie met de dader, beschuldigingen en herhaaldelijke verhoren door wetshandhavers of de politie, waardoor hun angst om aangifte te doen van het geweld dat zij hebben ondergaan, toeneemt en het risico op hervictimisatie of secundaire vormen van victimisatie groter wordt; S. overwegende dat in de verklaring van de Verenigde Naties van 1993 inzake de uitbanning van geweld tegen vrouwen en in het VN-actieprogramma van Peking geweld tegen vrouwen is gedefinieerd als elke daad van gendergerelateerd geweld die resulteert of kan resulteren in fysiek, psychisch of seksueel letsel of lijden van vrouwen, daarin begrepen bedreigingen met dergelijke daden, dwang of willekeurige vrijheidsberoving, ongeacht of die in het openbaar of in de privésfeer plaatsvinden; overwegende dat het VN-Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen (CEDAW) gendergerelateerd geweld definieert als geweld dat tegen een vrouw is gericht omdat zij een vrouw is of dat vrouwen buitenproportioneel treft; overwegende dat het CEDAW benadrukt dat gendergerelateerd geweld een vorm van discriminatie is waardoor vrouwen ernstig worden belemmerd om op voet van gelijkheid met mannen hun rechten en vrijheden uit te oefenen, en derhalve een schending van hun mensenrechten vormt; T. overwegende dat het beëindigen van gendergerelateerd geweld door de Commissie is opgenomen als belangrijke prioriteit in de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025, met een reeks concrete voorstellen om te waarborgen dat gendergerelateerd geweld en huiselijk geweld doeltreffend worden voorkomen, waaronder afronding van de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en waarborging van een snelle ratificatie en uitvoering door de EU-lidstaten; U. overwegende dat geweld tegen vrouwen en meisjes en andere vormen van geweld zoals geweld tegen lhbtiq+-personen, met inbegrip van de gevolgen ervan, enkel aanzienlijk kunnen worden teruggedrongen door een beleidsmix die een combinatie vormt van wetgevings- en niet-wetgevingsmaatregelen, en maatregelen om de toegang van slachtoffers tot huisvesting en tot de arbeidsmarkt te vergemakkelijken, met inbegrip van het aanbieden van onderdak voor slachtoffers, en financiële onafhankelijkheid en gelijke participatie van vrouwen in alle domeinen van de samenleving; V. overwegende dat het maatschappelijk middenveld, en in het bijzonder vrouwenorganisaties en degenen die zich inzetten voor gendergelijkheid, een uiterst belangrijke bijdrage leveren aan de preventie en bestrijding van alle vormen van geweld, en dat hun werk moet worden erkend, aangemoedigd, ondersteund en naar behoren gefinancierd, onder meer door de mogelijkheid om overheids- en EU-financiering aan te vragen en te ontvangen, opdat het zo goed mogelijk uitgevoerd kan worden; W. overwegende dat het Verdrag van Istanbul het tot dusver meest doeltreffende, krachtige en alomvattende instrument is om een veelvoud van vormen van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld op Europees niveau en daarbuiten te voorkomen en te bestrijden; overwegende dat het Verdrag richting biedt aan staten die partij zijn en aan hun respectieve nationale instanties om aan de hand van vier pijlers een adequate en multidisciplinaire reactie op geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te geven: voorkoming, bescherming van overlevenden en genoegdoening, strafrechtelijke vervolging van daders en geïntegreerd beleid; overwegende dat landen die het Verdrag hebben geratificeerd hun inspanningen op het gebied van preventie hebben opgevoerd en het strafrechtelijk onderzoek en de strafrechtelijke vervolging, alsmede de beschermende diensten voor vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn van geweld hebben verbeterd (39) ; overwegende dat de onmiddellijke toetreding van alle lidstaten tot het Verdrag van Istanbul zou bijdragen tot de ontwikkeling van geïntegreerd beleid waarbij gelijke bescherming wordt gewaarborgd door middel van een bindend instrument om de verschillen in beleid en wetgeving tussen de lidstaten weg te nemen, en tot de bevordering van internationale samenwerking bij de bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, hetgeen met name belangrijk is in tijden van oorlog en bij humanitaire en ontheemdingscrises, zoals blijkt uit de situatie van vrouwen en meisjes die Oekraïne ontvluchten; X. overwegende dat het Verdrag van Istanbul een gemengde overeenkomst is die de toetreding van de EU op hetzelfde moment als haar lidstaten toelaat; overwegende dat dit is bevestigd door het advies van het Hof van Justitie van de Europese Unie (40) (HvJ EU); Y. overwegende dat de toetreding van alle lidstaten tot het Verdrag van Istanbul bevorderlijk zou zijn voor een gecoördineerde aanpak van de bestrijding van geweld tegen vrouwen, samen met bestaande of toekomstige aanverwante maatregelen op EU-niveau, zoals het voorstel voor een EU-richtlijn inzake bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld en de richtlijn inzake rechten van slachtoffers; Z. overwegende dat geweld tegen vrouwen, met inbegrip van huiselijk geweld, vaak wordt beschouwd als een privékwestie en dus te gemakkelijk wordt getolereerd; overwegende dat dit in feite een grensoverschrijdende, systematische schending van de grondrechten vormt en een ernstig misdrijf is dat moet worden voorkomen en vervolgd, en dat de lidstaten daarom nauw moeten samenwerken om het samen te bestrijden; overwegende dat alle vrouwen en meisjes in de Europese Unie een gelijke mate van bescherming tegen gendergerelateerd geweld moeten genieten, ongeacht in welke lidstaat zij zich bevinden; overwegende dat alle lidstaten het Verdrag van Istanbul hebben ondertekend, maar dat slechts 21 het hebben geratificeerd; overwegende dat zes lidstaten – Bulgarije, Hongarije, Letland, Litouwen, Slowakije en Tsjechië – het Verdrag nog steeds niet hebben geratificeerd; overwegende dat de toetreding van de EU tot het Verdrag de lidstaten niet vrijstelt van de nationale ratificatie ervan; overwegende dat de EU in samenwerking met haar lidstaten alle nodige maatregelen moet nemen ter bescherming en bevordering van het recht van alle vrouwen en meisjes om gevrijwaard te blijven van gendergerelateerd geweld; overwegende dat de Poolse regering in 2020 heeft aangekondigd zich uit het Verdrag terug te trekken en dat de kwestie nog steeds bij het Constitutioneel Hof van Polen ligt; AA. overwegende dat straffeloosheid voor de daders van misdrijven tegen vrouwen nog altijd bestaat en uitgebannen moet worden door erop toe te zien dat zij strafrechtelijk worden vervolgd en op passende wijze worden veroordeeld, hetgeen nodig is om de vicieuze cirkel van stilte voor de slachtoffers van geweld te doorbreken, en dat vrouwen en meisjes die geweld overleefd hebben de ondersteuning, schadeloosstelling en erkenning die zij nodig hebben van wetshandhavers en het gerechtelijke apparaat krijgen, met name wanneer zij in plattelandsgebieden wonen waar geen of slechts zeer weinig beschermende diensten voor slachtoffers zijn; overwegende dat het belangrijk is te zorgen voor adequate toegang tot gespecialiseerde diensten, met inbegrip van gezondheidszorg of veilige huisvesting, ongeacht het stadium van de strafrechtelijke vervolgingsprocedures; overwegende dat het cruciaal is om passende rechten- en genderbewuste opleiding, procedures en richtsnoeren aan te bieden voor alle mensen die in de praktijk werkzaam zijn en wetshandhavers, waaronder rechters, openbaar aanklagers, juridisch medewerkers, forensisch deskundigen, dienstverleners, managers op de werkplek en anderen die beroepsmatig te maken hebben met slachtoffers van alle vormen van gendergerelateerd geweld om discriminatie en hervictimisatie te voorkomen; AB. overwegende dat gendergerelateerd geweld, met name tegen vrouwen en meisjes, door de internationale gemeenschap wordt erkend en op alomvattende wijze moet worden aangepakt, en dat – ondanks alle inspanningen van internationale organisaties, het maatschappelijk middenveld en overheidsinstanties om gendergerelateerd geweld uit te bannen – het nog steeds alomtegenwoordig is en zich manifesteert in nieuwe vormen, zoals cybergeweld, cyberpesten, cyberstalking en het zonder toestemming delen van intiem materiaal via sociale media; overwegende dat cybergeweld tegen vrouwen en cybergeweld binnen intieme relaties de afgelopen jaren steeds gangbaarder is geworden, met name na de COVID-19-pandemie; overwegende dat tussen de 4 en 7 % van de vrouwen in de Europese Unie het slachtoffer is geworden van cyberpesten, en 1 tot 3 % van cyberstalking (41) ; overwegende dat wereldwijd uit de enquête van de World Wide Web Foundation van 2020 (42) , waarbij mensen uit 180 landen werden ondervraagd, is gebleken dat 52 % van de jonge vrouwen en meisjes ooit in aanraking is geweest met onlinemisbruik, zoals het delen van intieme beelden, -video’s of berichten zonder toestemming, gemene en vernederende berichten, beledigende en bedreigende taal, seksuele intimidatie en valse inhoud, en dat 64 % van de ondervraagden iemand kende die te maken heeft gehad met intimidatie, misbruik of geweld; AC. overwegende dat inspanningen om gendergerelateerd geweld uit te bannen, met name geweld tegen vrouwen en meisjes, vaak worden aangevallen of afgezwakt uit naam van traditie, cultuur, godsdienst of fundamentalistische, populistische ideologieën of extreemrechtse bewegingen, en dat foutieve berichtgeving en desinformatie worden verspreid, bijvoorbeeld de bewering dat het Verdrag van Istanbul erop is gericht “het traditionele gezin te elimineren” en “genderideologie en homoseksualiteit te bevorderen”; overwegende dat deze groepen desinformatie en populistische retoriek gebruiken om politici onder druk te zetten en burgers onterechte angst aan te jagen; AD. overwegende dat blootstelling aan fysiek, seksueel, psychologisch of sociaal-economisch geweld en misbruik ernstige gevolgen heeft voor slachtoffers, hun gezinnen, familieleden en de samenleving als geheel; overwegende dat in de nationale voogdijwetgeving rekening moet worden gehouden met het belang van kinderen bij het bepalen of daders voogdij- of bezoekrechten moeten krijgen (43) ; AE. overwegende dat Turkije, het eerste land dat het Verdrag ondertekende en ratificeerde, zes jaar later besloot zich eruit terug te trekken en sinds 1 juli 2021 geen verdragsluitende partij meer is; overwegende dat de Europese instellingen deze stap terug hebben veroordeeld, die een gevaarlijke precedent voor andere verdragsluitende partijen vormt; overwegende dat Oekraïne het 36e land is dat het Verdrag heeft geratificeerd (in juni 2022), terwijl het zijn grondgebied verdedigt tegen de ongerechtvaardigde, niet-uitgelokte en onwettige militaire aanval van Rusland; overwegende dat verkrachting en seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes in het conflict als oorlogswapen worden ingezet; overwegende dat het Verdrag op 1 november 2022 in werking is getreden en dat de snelle tenuitvoerlegging ervan de inspanningen van de Oekraïense autoriteiten moet ondersteunen om de wreedheden die Russische soldaten tegen vrouwen en kinderen plegen, alsook gendergebaseerd geweld, aan te pakken; overwegende dat de ratificatie door Oekraïne terwijl het land in oorlog is als voorbeeld dient voor alle lidstaten die het Verdrag weigeren te ratificeren of dit niet als prioriteit beschouwen; 1. is verheugd over het feit dat de Commissie op 4 maart 2016 de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul heeft voorgesteld, dat het meest uitgebreide juridisch bindende instrument op internationaal niveau is voor het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en gendergerelateerd geweld, met inbegrip van huishoudelijk geweld, op internationaal niveau; 2. is verheugd dat de EU op 13 juni 2017 is toegetreden tot het Verdrag van Istanbul; betreurt dat - zes jaar later - de EU het Verdrag nog altijd niet heeft geratificeerd als gevolg van de weigering van enkele lidstaten in de Raad van de EU; merkt evenwel op dat de rechtsonzekerheid die werd veroorzaakt door de beperking van de reikwijdte van de toekomstige toetreding van de EU tot enkele bepalingen van het Verdrag (namelijk bepalingen in verband met de justitiële samenwerking in strafzaken, asiel en non-refoulement) en de bezorgdheden over de interne procedures met het oog op de ratificering van het Verdrag zijn beantwoord door het HvJ-EU in zijn advies van 6 oktober 2021; dringt er bij de Raad met klem op aan overeenkomstig dit besluit te handelen en de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul niet langer te vertragen; herhaalt dat het Verdrag van Istanbul geacht moet worden te voorzien in een minimumnorm die vereist is voor de uitbanning van gendergerelateerd geweld en dat de Unie ook moet streven naar aanvullende wetgevings- en niet-wetgevingsmaatregelen op dit gebied; 3. bevestigt nogmaals zijn toezegging om een alomvattende aanpak te volgen om op EU-niveau op te roepen tot de uitbanning van alle vormen van gendergerelateerd geweld tegen vrouwen en meisjes in al hun diversiteit en tegen lhbtiq+-personen op grond van hun seksuele geaardheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken, en om ervoor te zorgen dat follow-up wordt gegeven aan zijn aanbevelingen, die in een aantal resoluties zijn voorgesteld; 4. veroordeelt krachtig alle vormen van gendergerelateerd geweld tegen vrouwen en meisjes, en tegen lhbtiq+-personen; bevestigt nadrukkelijk dat het ontzeggen van seksuele of reproductieve gezondheidsdiensten en rechten, met inbegrip van toegang tot veilige en legale abortus, een vorm van geweld tegen vrouwen en meisjes is; herhaalt dat vrouwen en meisjes volledige zeggenschap moeten hebben over hun lichaam en hun seksualiteit; beklemtoont dat het EHRM meerdere malen heeft vastgesteld dat een restrictieve abortuswetgeving en een gebrekkige tenuitvoerlegging een schending van de mensenrechten van vrouwen inhouden; neemt met grote bezorgdheid kennis van en veroordeelt het feit dat in sommige lidstaten, zoals Slowakije, Polen en Hongarije, de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen, met name het recht op veilige en legale abortus, voortdurend worden bedreigd; wijst erop dat de toegang tot abortus in Italië steeds verder wordt bemoeilijkt, dat het onwettige Constitutioneel Hof van Polen op 22 oktober 2020 de facto een abortusverbod heeft ingevoerd, dat abortus in Malta verboden is en dat medische abortus vroeg in de zwangerschap niet legaal is in Slowakije en niet beschikbaar is in Hongarije; is ingenomen met de initiatieven van sommige lidstaten, zoals Frankrijk, om het recht op abortus in hun grondwet te verankeren om dit grondrecht te beschermen; herhaalt zijn oproep om het recht op veilige en legale abortus op te nemen in het Handvest van de grondrechten van de EU; verzoekt alle lidstaten te zorgen voor universele toegang voor iedereen tot het volledige spectrum van seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten, met inbegrip van uitgebreide leeftijdsgerichte seksuele voorlichting, gezinsplanning, moderne anticonceptiemethoden en het recht op veilige en legale abortus; 5. herinnert aan zijn resolutie van 12 september 2017 over de sluiting van het Verdrag van Istanbul door de Europese Unie, en betreurt dat vrouwen en meisjes vaak worden blootgesteld aan huiselijk geweld, seksuele intimidatie, psychologisch en fysiek geweld, stalking, seksueel geweld, verkrachting, gedwongen huwelijken, vrouwelijke genitale verminking, gedwongen abortus, gedwongen sterilisatie, mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting en andere vormen van geweld; benadrukt dat het Verdrag van Istanbul bepaalt dat cultuur, gewoonte, godsdienst, traditie of zogeheten “eer” geen rechtvaardiging kunnen zijn voor geweld tegen vrouwen; verzoekt de Commissie en de lidstaten in hun desbetreffende wetgeving te verwijzen naar de definitie van geweld in het Verdrag van Istanbul; 6. herinnert eraan dat het Verdrag van Istanbul zowel in tijden van vrede als in gewapende conflicten van toepassing is; herinnert eraan dat in het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof van 17 juli 1998 verschillende vormen van seksueel geweld strafbaar worden gesteld als misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden; 7. herinnert eraan dat volgens het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht de instemming van een staat om door een verdrag gebonden te zijn, tot uitdrukking kan worden gebracht door ondertekening, en dat partijen bij een internationale overeenkomst zich niet op de bepalingen van hun nationale recht mogen beroepen om de niet-uitvoering van een verdrag te rechtvaardigen; 8. geeft aan dat ook vrouwen met een handicap en ouders van kinderen met een handicap problemen ondervinden bij het melden van geweld en bij de toegang tot de rechtbank, waaronder – zoals door GREVIO gemeld – geen toegang tot politiebureaus, ontoereikende training over stereotypen van wetshandhavers, alsook onvoldoende beschikbaarheid van informatie in toegankelijke formats over de voor slachtoffers van geweld beschikbare hulp en diensten; 9. vraagt de Commissie te zorgen voor de volledige integratie van het Verdrag in het wetgevings- en beleidskader van de EU; verzoekt alle lidstaten te zorgen voor de volledige tenuitvoerlegging van de maatregelen van het Verdrag in hun nationale wetgeving en beleidsmaatregelen; veroordeelt met klem de pogingen in sommige lidstaten om de al getroffen maatregelen bij de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Istanbul en de bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld in te trekken; verzoekt de lidstaten daarnaast te zorgen voor een goede tenuitvoerlegging en de toewijzing van toereikende financiële en personele middelen aan de preventie en bestrijding van gendergerelateerd geweld, alsook het mondig maken van vrouwen en meisjes en de bescherming van slachtoffers en de mogelijkheid tot vergoeding van slachtoffers, vooral in gevallen waarbij zij wonen in gebieden waar de bescherming van slachtoffers onbestaand of erg beperkt is; 10. verzoekt de Commissie en de lidstaten om, onder meer via wetgevings- en niet-wetgevingsinitiatieven, op passende wijze aandacht te besteden aan onder meer de voogdij- en bezoekrechten van kinderen, de maatschappelijke gevolgen van gedwongen huwelijken, stalking, alsook de ontzegging van reproductieve rechten en toegang tot reproductieve gezondheidszorg, en de slachtoffers te beschermen, die te maken kunnen krijgen met ernstige trauma’s die soms zelfs tot zelfmoord leiden; 11. verzoekt de lidstaten preventieve maatregelen te nemen, waaronder een verhoogde primaire preventie van gendergerelateerd geweld, die moet beginnen met genderbewuste onderwijsprogramma’s die op zowel meisjes als jongens vanaf jonge leeftijd gericht zijn en door middel van gericht levenslang leren worden voortgezet, alsook een op slachtoffers gerichte aanpak van ondersteunende diensten en beschermingsmaatregelen voor overlevenden, zoals financiële bijstand, psychologische ondersteuning, hulplijnen, opvangcentra en toegang tot sociale huisvesting en “veilig verlof”, alsook maatregelen om slachtoffers te helpen veilig in hun huis te blijven wonen, zoals straat en/of contactverboden voor daders en gespecialiseerde steun voor kinderen; 12. benadrukt het belang van het bevorderen van samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van gendergerelateerd geweld door de uitwisseling van beste praktijken; verzoekt de Commissie en de lidstaten om informatiecampagnes op te zetten en uit te voeren inzake het Verdrag van Istanbul en de bepalingen daarvan, om steun te verlenen aan partnerschappen tussen autoriteiten en maatschappelijke organisaties en gezamenlijke programma’s uit te voeren, teneinde de uitvoering van de bepalingen daarvan te vergemakkelijken; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor passende genderbewuste opleidingen, procedures en richtsnoeren, evenals gespecialiseerde ondersteunings- en beschermingsmaatregelen, met een op slachtoffers gerichte aanpak voor alle betrokken beroepsbeoefenaars, met inbegrip van rechtshandhavingsorganen, de rechterlijke macht en openbare aanklagers, om te zorgen voor vroegtijdige opsporing van slachtoffers, gebrekkige risicobeoordelingen te voorkomen en discriminatie, traumatisering of hervictimisatie tijdens gerechtelijke, medische en politieprocedures te voorkomen; dringt met name aan op EU-brede minimumnormen voor rechtshandhaving op dit gebied; wijst op de sleutelrol van het Verdrag van Istanbul bij het vergroten van de vermogens van de lidstaten op dit gebied; dringt aan op de noodzakelijke verbeteringen ter bevordering van de melding van dergelijke misdrijven; 14. herinnert eraan dat het Verdrag van Istanbul de internationale norm en een belangrijk instrument blijft voor het uitbannen van geweld tegen vrouwen en andere vormen van gendergerelateerd geweld, met inbegrip van huiselijk geweld; wijst erop dat het strafrecht slechts één element van een alomvattend en geïntegreerd antwoord op geweld tegen vrouwen en andere vormen van gendergerelateerd geweld kan zijn, naast preventie, bescherming, vervolging en strafrechtelijke vervolging; wijst op de voordelen van de structuur van het Verdrag van Istanbul, waarin een holistische, allesomvattende en gecoördineerde methode wordt gevolgd voor de aanpak van geweld tegen vrouwen en meisjes en gendergerelateerd geweld, met inbegrip van huiselijk geweld, in al zijn fysieke, seksuele, psychologische en economische vormen, op basis van een benadering met vier pijlers die alle aspecten omvat, van preventie tot bescherming, strafrechtelijke vervolging en gecoördineerd beleid; merkt op dat de lidstaten de verantwoordelijkheid hebben om straffeloosheid in gevallen van geweld tegen vrouwen en meisjes en andere vormen van gendergerelateerd geweld, waaronder huiselijk geweld, te bestrijden en de ontmoedigende afschrikkende werking van sancties en strafrechtelijke vervolgingen te handhaven; 15. benadrukt de op slachtoffers gerichte aanpak van het Verdrag van Istanbul waarbij geweld tegen vrouwen en meisjes en huiselijk geweld vanuit een brede waaier aan perspectieven worden benaderd, door in maatregelen te voorzien zoals geweldpreventie en behandelingsprogramma’s om daders van huiselijk geweld te leren geweldloos gedrag in interpersoonlijke relaties te vertonen teneinde verder geweld te voorkomen, de bestrijding van discriminatie door slachtofferbescherming en ondersteuning, de bescherming van kinderen, de bescherming van vrouwelijke asielzoekers en vluchtelingen, alsook in strafrechtmaatregelen ter bestrijding van straffeloosheid, middels de introductie van risicobeoordelingsprocedures en risico-inschatting en een betere gegevensverzameling, alsook door middel van bewustmakingscampagnes en -programma’s, waaronder in samenwerking met nationale mensenrechten- en gelijkheidsorganen, het maatschappelijk middenveld en non-gouvernementele organisaties; 16. merkt op dat het Verdrag van Istanbul al tien jaar functioneert en in de praktijk wordt toegepast dankzij het unieke monitoring- en uitvoeringssysteem via GREVIO; benadrukt het belang van dit proces van interactieve uitwisseling tussen GREVIO en de deelnemende leden; erkent de enorme hoeveelheid werk die GREVIO heeft verricht op het gebied van het monitoren van de tenuitvoerlegging van het Verdrag en verzoekt alle partijen zijn landenspecifieke aanbevelingen op te volgen; dringt er bij de lidstaten op aan rekening te houden met de aanbevelingen van GREVIO en hun wetgeving te verbeteren door deze af te stemmen op de bepalingen van het Verdrag van Istanbul; 17. verzoekt de lidstaten rekening te houden met de conclusies en goede praktijken van de tussentijdse evaluatie door GREVIO van zijn basisevaluatieverslagen (44) en deze te gebruiken om een nieuwe impuls te geven aan de correcte uitvoering en handhaving van het Verdrag om de nationale kaders van de lidstaten voor de preventie en bestrijding van gendergerelateerd geweld, met inbegrip van hun nationale wetgeving, te verbeteren; 18. herinnert eraan dat, om voor een doeltreffende implementatie van het Verdrag van Istanbul te zorgen, een uit twee pijlers bestaand monitoringmechanisme in het leven is geroepen bestaande uit GREVIO, dat een landenrapport opstelt, en het Comité van de Partijen; 19. erkent het belang van het Verdrag van Istanbul tijdens de COVID-19-pandemie om de lidstaten te helpen bij de aanpak van de alarmerende toename van gendergerelateerd geweld, dat als een “schaduwpandemie” wordt beschouwd; prijst de inspanningen van sommige lidstaten die tijdens de pandemie bijkomende preventieve maatregelen hebben genomen, alsook aanvullende beschermings- en ondersteuningsdiensten hebben geïmplementeerd; dringt in dit verband echter aan op de ontwikkeling van een specifiek EU-protocol inzake geweld tegen vrouwen in tijden van crisis en noodsituaties, ter aanvulling van de maatregelen die zijn vastgelegd in het Verdrag van Istanbul en ter vergroting van de paraatheid van de Europese Unie om gendergebaseerd geweld in deze specifieke omstandigheden aan te pakken; 20. neemt kennis van het op verzoek van het Parlement uitgebrachte advies van het HvJ-EU van 6 oktober 2021, op grond waarvan de Raad het Verdrag van Istanbul namens de Europese Unie kan ratificeren zonder dat er vooraf onderlinge overeenstemming nodig is; is van oordeel dat de Europese Unie het Verdrag nu kan en moet ratificeren; 21. benadrukt dat de toetreding van de EU zal zorgen voor een coherent Europees rechtskader voor het interne en externe beleid van de EU om geweld tegen vrouwen en meisjes, huiselijk geweld en andere vormen van gendergerelateerd geweld te voorkomen en te bestrijden, slachtoffers te beschermen en te ondersteunen, en in robuuste vergoedingen te voorzien, en zal leiden tot een betere monitoring, interpretatie en uitvoering van de wetten, programma’s en fondsen van de EU die verband houden met het Verdrag, alsook tot een betere verzameling van vergelijkbare, uitgesplitste gegevens op EU-niveau; is verder van mening dat de EU door toetreding tot het Verdrag het goede voorbeeld zal geven een doeltreffender voorvechter van vrouwenrechten wereldwijd zal worden; 22. wijst erop dat de toetreding van de EU ook een meer alomvattende verzameling van gegevens over gendergerelateerd geweld op het niveau van de EU mogelijk zal maken; stelt vast dat GREVIO de nadruk heeft gelegd op de omvang van gendergerelateerd geweld en met name op het belang van empirisch onderbouwde beleidsvorming en beklemtoont dat een systeem moet worden opgezet om regelmatig gegevens te verzamelen en enquêtes uit te voeren naar alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes; verwelkomt de inspanningen die Eurostat zich momenteel getroost voor de coördinatie van een voor 2023 geplande enquête in verband met gendergebaseerd geweld in de EU, ter actualisering van de meest recente gegevens over gendergerelateerd geweld in de Europese Unie (over 2014), en verzoekt in dit verband alle lidstaten die partij zijn bij het Verdrag deel te nemen en erin te participeren; 23. betreurt en veroordeelt met klem de politieke instrumentalisering van het Verdrag door sommige lidstaten; roept op tot een constructieve dialoog en doeltreffende samenwerking op korte, middellange en lange termijn met diverse instellingen, autoriteiten en actoren van het maatschappelijk middenveld, alsmede met de Raad en de lidstaten, in samenwerking met de Raad van Europa, om het voorbehoud, de bezwaren en zorgen van de lidstaten weg te nemen en misleidende en onjuiste interpretaties van het Verdrag van Istanbul in veel lidstaten te verduidelijken, zoals de vermeende bevordering van “destructieve genderideologieën”, zodat vooruitgang op dit gebied kan worden geboekt en kan worden bewerkstelligd dat het Verdrag van Istanbul door alle lidstaten en de EU-instellingen wordt geratificeerd; verzoekt de lidstaten met klem vaart te maken met de onderhandelingen over de ratificatie en tenuitvoerlegging van het Verdrag van Istanbul, en een krachtige veroordeling uit te spreken van alle pogingen om maatregelen in te trekken die al genomen zijn voor de tenuitvoerlegging van het Verdrag en voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen; 24. verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat het Parlement na de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul volledig wordt betrokken bij het monitoringproces van het Verdrag; wijst erop dat het belangrijk is dat snel overeenstemming wordt bereikt over een gedragscode met betrekking tot de samenwerking tussen de EU en haar lidstaten met het oog op de tenuitvoerlegging van het Verdrag, waarbij ook maatschappelijke organisaties, met name vrouwenrechtenorganisaties, moeten worden betrokken; 25. herinnert eraan dat de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul de lidstaten niet vrijstelt van nationale ratificatie van dit verdrag; wijst erop dat alle lidstaten het Verdrag van Istanbul al hebben ondertekend, maar dat zes lidstaten, te weten Bulgarije, Tsjechië, Hongarije, Letland, Litouwen en Slowakije, het nog niet hebben geratificeerd; veroordeelt de ondermijning van gendergelijkheid, vrouwenrechten en het Verdrag van Istanbul in een aantal lidstaten, bijvoorbeeld in Polen, waar de premier om een onderzoek naar de grondwettelijkheid van het Verdrag door het Constitutioneel Hof heeft gevraagd; veroordeelt met klem de pogingen om het Verdrag van Istanbul in een kwaad daglicht te stellen door formele verzoeken in te dienen om te werken aan de intrekking van het Verdrag door de minister van Justitie in Polen; merkt op dat in Slowakije de Nationale Raad de ratificatie van het Verdrag in 2020 heeft geweigerd en de Slowaakse president heeft verzocht de ondertekening door het land in te trekken, maar merkt op dat de president geen gehoor heeft gegeven aan dit verzoek; verzoekt de nationale autoriteiten desinformatie te bestrijden en bewustmakingscampagnes te starten om elke twijfel over het Verdrag en de voordelen ervan voor de samenleving als geheel weg te nemen; benadrukt dat de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul de lidstaten niet vrijstelt van nationale ratificatie en moedigt derhalve de resterende zes lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, ten zeerste aan het Verdrag onverwijld te ratificeren; veroordeelt met klem alle pogingen van lidstaten om op hun ratificatie terug te komen; 26. veroordeelt ten stelligste alle initiatieven om het Verdrag van Istanbul te vervangen door alternatieven, zoals het zogenaamde familie-verdrag in Polen, die gebaseerd zijn op waarden die fundamenteel afwijken van de mensenrechten en de rechten inzake gendergelijkheid en die niet als doeltreffend instrument zouden dienen bij de bestrijding van huiselijk en intiem partnergeweld; 27. veroordeelt de toenemende weerstand tegen het Verdrag van Istanbul in sommige lidstaten en de pogingen om het Verdrag en het positieve effect ervan op de uitbanning van gendergerelateerd geweld in diskrediet te brengen; veroordeelt ten stelligste alle desinformatiecampagnes over het Verdrag van Istanbul om in de samenleving angst te wekken voor de vermeende “destructieve gevolgen voor het gezin” van het Verdrag; benadrukt dat dergelijke desinformatiecampagnes vaak worden gecoördineerd, gefinancierd en georganiseerd door onder meer ultraconservatieve groepen en extreemrechtse bewegingen, alsook door antigenderbewegingen van buiten de EU; herhaalt in dit verband zijn krachtige veroordeling van de lastercampagnes tegen het Verdrag als een afwijzing van de internationaal overeengekomen nultolerantie voor geweld tegen vrouwen en andere vormen van gendergerelateerd geweld; benadrukt dat de lidstaten meer moeten doen om tegenwicht te bieden aan foutieve berichtgeving over het Verdrag; 28. benadrukt dat er voor de Raad geen juridische belemmeringen zijn om tot ratificatie van het verdrag over te gaan, aangezien een gekwalificeerde meerderheid volstaat om het Verdrag aan te nemen; verzoekt de Raad opnieuw de ratificatie van het Verdrag van Istanbul door de EU zo snel mogelijk af te ronden op basis van een brede toetreding zonder enige beperkingen, en te pleiten voor de ratificatie van het verdrag door alle lidstaten; verzoekt de lidstaten hun politieke wil te bevestigen om geweld tegen vrouwen en meisjes te bestrijden en derhalve dit besluit te nemen en niet toe te staan dat enkele lidstaten de gendergelijkheidsagenda in de Raad bepalen; herinnert er voorts aan dat de voorzitter van de Commissie in haar toespraak tot de plenaire vergadering van het Europees Parlement over de conclusies van de Europese Raad van 25-26 maart 2021 en over het resultaat van de bijeenkomst EU-Turkije van 6 april 2021 heeft toegezegd de ratificatie te zullen verdedigen; 29. is verheugd over het voorstel van de Commissie voor een richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, en benadrukt dat ten minste de normen van het Verdrag van Istanbul moeten worden gewaarborgd; stelt vast dat dit de eerste EU-handeling zal zijn die specifiek gericht is op gendergerelateerd geweld en aldus bijdraagt tot de harmonisatie van de verschillende benaderingen van de lidstaten van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld en tot de vaststelling van gemeenschappelijke minimumnormen voor de preventie ervan, voor de bescherming van slachtoffers en overlevenden van gendergerelateerd geweld en voor het waarborgen van hun toegang tot de rechter; beklemtoont dat deze wetgevingshandeling het Verdrag niet vervangt, maar daar een aanvulling op vormt, aangezien zij slechts betrekking heeft op enkele delen daarvan, en dat het Verdrag derhalve een essentieel instrument blijft voor de EU-strategie tegen gendergerelateerd geweld; 30. veroordeelt het feit dat steeds meer vrouwen en meisjes het slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld op internet en sociale media; stelt vast dat de tenuitvoerlegging van het Verdrag moet worden gevolgd door specifieke wetgevingsmaatregelen inzake gendergerelateerd cybergeweld, waarbij deze specifieke vorm van gendergerelateerd geweld wordt erkend en voorkomen en gendergerelateerd geweld online strafbaar wordt gesteld; verwelkomt in dit verband het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, waarin enkele vormen van gendergerelateerd cybergeweld strafbaar worden gesteld, te weten het zonder toestemming delen van intiem of gemanipuleerd materiaal, cyberstalking, cyberintimidatie, en het in de cyberomgeving aanzetten tot geweld of haat; 31. verzoekt de Commissie een holistische EU-strategie op te stellen voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen en gendergerelateerd geweld, die een omvattend plan moet behelzen om alle vormen van genderongelijkheid te voorkomen en te bestrijden, en alle inspanningen van de EU moet bundelen om geweld tegen vrouwen uit te bannen; 32. stelt vast dat de opname van gendergerelateerd geweld als een bijzonder ernstig misdrijf met een grensoverschrijdende dimensie (“euromisdrijf”) – een van de prioriteiten van de politieke richtsnoeren van de voorzitter van de Commissie – een meer passende en doeltreffende rechtsgrond zou zijn geweest voor de door de Europese Commissie voorgestelde richtlijn inzake bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om de overbruggingsclausule toe te passen door een unaniem besluit aan te nemen waarmee gendergerelateerd geweld wordt aangemerkt als een van de vormen van criminaliteit die in artikel 83, lid 1, VWEU worden vermeld; 33. verzoekt de lidstaten, gezien de omvang en de ernst van gendergerelateerd geweld en seksuele intimidatie op het werk, IAO-Verdrag nr. 190 over geweld en intimidatie te ratificeren en ten uitvoer te leggen; 34. erkent de cruciale rol en ongelooflijke hoeveelheid werk die door maatschappelijke organisaties, in het bijzonder vrouwen- en andere mensenrechtenorganisaties, met inbegrip van organisaties die werken voor de rechten van vrouwen die tot minderheden en andere kwetsbare groepen behoren, wordt verricht bij het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en meisjes en andere vormen ven gendergerelateerd geweld, en hun inspanningen om hulp te bieden aan de slachtoffers van gendergerelateerd geweld; verzoekt de lidstaten en de Commissie deze activiteiten te ondersteunen door te voorzien in voldoende betrouwbare en duurzame menselijke en langlopende financiële middelen, onder meer via het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” (CERV), ter ondersteuning van actoren uit het maatschappelijk middenveld die steun verlenen aan slachtoffers van gendergerelateerd geweld, werken aan het uitbannen van gendergerelateerd geweld en aan het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, alsook aan de specifieke diensten die slachtoffers helpen, met name wat betreft de toegang tot de rechter en gespecialiseerde opvangcentra als bedoeld in het toelichtend verslag van het Verdrag van Istanbul en de tussentijdse horizontale evaluatie van GREVIO; 35. verzoekt de lidstaten de bescherming van kinderen die het slachtoffer of getuige zijn van huiselijk en intiem partnergeweld voort te zetten en te versterken; veroordeelt in het bijzonder het gebruik, de inroeping en de acceptatie van niet-wetenschappelijke theorieën en concepten in voogdijzaken om huiselijk geweld in civiele procedures tot een minimum te beperken en de moeder de voogdij over het kind te ontzeggen en deze toe te kennen aan de vader die beschuldigd wordt van gendergerelateerd geweld; 36. dringt er met klem bij de Raad op aan ervoor te zorgen dat de EU het Verdrag van Istanbul zonder verdere vertraging ratificeert; dringt er voorts bij de Raad op aan ervoor te zorgen dat alle lidstaten van de EU zonder beperkingen toetreden tot het Verdrag; 37. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de lidstaten en de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa. Het Europees Parlement, – gezien de 67e zitting van de VN-Commissie inzake de positie van de vrouw en het kernthema van deze zitting “innovatie en technologische verandering, en onderwijs in het digitale tijdperk ter verwezenlijking van gendergelijkheid en empowerment van alle vrouwen en meisjes”, – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking van 15 september 1995 en de uitkomsten van de herzieningsconferenties ervan, – gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 1979, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN en het beginsel dat niemand aan zijn lot mag worden overgelaten, en gezien met name duurzame-ontwikkelingsdoelstelling (SDG) 4 van de VN, die gericht is op inclusief onderwijs van goede kwaliteit, SDG 5, over het bereiken van gendergelijkheid voor en empowerment van alle vrouwen en meisjes, SDG 8, waarmee wordt gestreefd naar duurzame en economische groei, SDG 9, waarmee wordt beoogd de toegang tot informatietechnologie aanzienlijk te vergroten, SDG 10, over het waarborgen van gelijke kansen en de bestrijding van ongelijkheden, en SDG 13, over de klimaatverandering, die allemaal mogelijkheden bieden om de diepere oorzaken van genderongelijkheid aan te pakken en aldus de weerbaarheid van vrouwen ten aanzien van de klimaatverandering te vergroten, – gezien de resoluties van 16 december 2020 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, getiteld “Intensification of efforts to prevent and eliminate all forms of violence against women and girls” (Opvoering van de inspanningen om alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes te voorkomen en uit te bannen; A/RES/75/161) en “The right to privacy in the digital age” (Het recht op privacy in het digitale tijdperk; A/RES/75/176), – gezien de resolutie van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties van 5 juli 2018, getiteld “Accelerating efforts to eliminate violence against women and girls: preventing and responding to violence against women and girls in digital contexts” (Versnellen van de inspanningen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en meisjes: voorkomen van en reageren op geweld tegen vrouwen en meisjes in een digitale context; A/HRC/RES/38/5), – gezien het Verdrag inzake cybercriminaliteit van de Raad van Europa van 23 november 2001, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld van 11 mei 2011 (Verdrag van Istanbul), – gezien de conclusies van de Raad van 10 december 2018 over vrouwen, vrede en veiligheid, – gezien het Spotlight Initiative van de EU en de VN, dat zich richt op de uitbanning van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes, – gezien de artikelen 21 en 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), – gezien het actieplan van de EU voor digitaal onderwijs voor de periode 2021-2027, – gezien het EU-actieplan voor gendergelijkheid en empowerment van vrouwen in het externe optreden voor de periode 2021-2025 (GAP III), – gezien de EU-strategie voor gendergelijkheid voor de periode 2020-2025 van 5 maart 2020, – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over het versterken van de positie van vrouwen en meisjes via de digitale sector (1) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over de digitale kloof tussen vrouwen en mannen dichten: de deelname van vrouwen aan de digitale economie (2) , – gezien zijn resolutie van 10 juni 2021 over de bevordering van gendergelijkheid in onderwijs en loopbanen op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM) (3) , – gezien zijn resolutie van 14 december 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake het bestrijden van gendergerelateerd geweld: cybergeweld (4) , – gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 over het verwezenlijken van economische onafhankelijkheid van vrouwen via ondernemerschap en zelfstandige arbeid (5) , – gezien artikel 157, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie), – gezien de vraag aan de Raad over de EU-prioriteiten voor de 67e zitting van de VN-Commissie inzake de positie van de vrouw ( O-000004/2023 – B9‑0011/2023) , – gezien de vraag aan de Commissie over de EU-prioriteiten voor de 67e zitting van de VN-Commissie inzake de positie van de vrouw ( O-000005/2023 – B9‑0012/2023) , – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, A. overwegende dat gendergelijkheid een fundamenteel beginsel van de EU vormt, dat verankerd is in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in artikel 23 van het Handvest; overwegende dat gendermainstreaming een belangrijk instrument is voor de integratie van dit beginsel in alle beleid, maatregelen en acties van de EU, onder meer in haar externe optreden; B. overwegende dat 189 landen in de wereld, waaronder de Europese Unie en haar lidstaten, zich er tijdens de vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking in 1995 toe hebben verbonden toe te werken naar gendergelijkheid en versterking van de positie van alle vrouwen en meisjes; overwegende dat SDG 5 van de Agenda voor duurzame ontwikkeling die de VN-lidstaten in 2015 hebben vastgesteld, een uiterste termijn bevat voor het bereiken van de doelstelling van gendergelijkheid voor en empowerment van alle vrouwen en meisjes, namelijk het jaar 2030; overwegende dat doelstelling 5.b van deze SDG specifiek gaat over een beter gebruik van ondersteunende technologie en met name informatie- en communicatietechnologie (ICT) om empowerment van vrouwen en meisjes te bevorderen; C. overwegende dat in het actieprogramma van Peking uit 1995 werd benadrukt dat het cruciaal is dat vrouwen niet alleen gebruik kunnen maken van technologie maar ook kunnen deelnemen aan het ontwerp, de uitvoering, controle en evaluatie van technologie, en de aandacht werd gevestigd op de verschillen in onderricht voor meisjes en jongens en op het feit dat meisjes vaak worden ontmoedigd en ervan worden weerhouden om basisonderwijs in wiskunde, wetenschappen en technische vakken te volgen; overwegende dat gendergevoelig onderwijs bijdraagt tot het welzijn van de gehele samenleving en tot economische groei en innovatie; overwegende dat genderstereotypen een negatieve impact hebben op het zelfvertrouwen van meisjes, hen ervan afbrengen studies te volgen op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM) of ICT en hun kansen op een goedbetaalde baan in groeisectoren beperken; overwegende dat gendergevoelig onderwijs en gendergevoelige opleidingen essentiële instrumenten vormen om schadelijke genderstereotypen tegen te gaan; overwegende dat 2023 is uitgeroepen tot het Europees Jaar van de Vaardigheden, en dat in dit verband aandacht moet worden besteed aan de ondervertegenwoordiging van vrouwen in STEM-loopbanen en -onderwijs; D. overwegende dat António Guterres, secretaris-generaal van de VN, de digitalisering heeft beschreven als een van de twee grootste veranderingen die de 21e eeuw zullen tekenen (de tweede is de klimaatverandering); overwegende dat een goede toegang tot digitale diensten onontbeerlijk is geworden om deel te kunnen uitmaken van en te kunnen deelnemen aan de samenleving en de economie; E. overwegende dat 62 % van de mannen gebruik maakt van internet, tegenover slechts 57 % van de vrouwen; overwegende dat de digitale kloof tussen mannen en vrouwen weliswaar overal ter wereld kleiner wordt, maar dat vrouwen in veel van de armste landen en vooral in afgelegen en landelijke gebieden nog altijd digitaal gemarginaliseerd zijn, en dat ten minste 1,7 miljard vrouwen in het zuidelijke halfrond niet actief zijn op internet (6) ; overwegende dat het bestaan van de digitale genderkloof losstaat van het algemene niveau van toegang tot ICT, de economische situatie, het inkomensniveau of de geografische ligging van landen, en dat deze kloof toeneemt naarmate technologie geavanceerder en duurder wordt (7) ; overwegende dat het online brengen van 600 miljoen extra vrouwen en meisjes het wereldwijde bruto binnenlands product (bbp) met maar liefst 18 miljard dollar kan doen toenemen (8) ; F. overwegende dat alleen een gendergevoelige digitale transformatie de mogelijkheden kan bieden die nodig zijn om negatieve gendergerelateerde arbeidspatronen te doorbreken; overwegende dat vrouwen nog altijd te kampen hebben met structurele en culturele obstakels die hen beletten om aan alle aspecten van de digitale transitie deel te nemen, en overwegende dat dit nadelige gevolgen heeft voor hun toegang tot en hun positie op de arbeidsmarkt; overwegende dat vrouwen momenteel ondervertegenwoordigd zijn in goedbetaalde banden in snelgroeiende sectoren, zoals de ICT- en de STEM-sector, maar oververtegenwoordigd zijn als het gaat om onbetaald en precair werk (9) ; overwegende dat het geringe aantal vrouwen dat werkzaam is op het gebied van innovatieve en disruptieve technologieën, een negatieve weerslag kan hebben op het ontwerp, de ontwikkeling en de toepassing van nieuwe technologieën, hetgeen leidt tot de bestendiging van bestaande discriminerende praktijken en stereotypen en tot de ontwikkeling in genderopzicht vertekende algoritmen; overwegende dat het belangrijk is dat vrouwen en meisjes ten volle deelnemen aan de digitale transformatie en op die manier belangrijke actoren kunnen worden van de veranderingen op het gebied van innovatie en technologie, en ten volle de vruchten daarvan kunnen plukken; G. overwegende dat het aantal vrouwelijke studenten wereldwijd nu groter is dan het aantal mannelijke studenten en dat 54 % van de afgestudeerden in 2019 vrouw was (10) , terwijl slechts 18 % van de vrouwen in het tertiair onderwijs een STEM-studie volgde, tegenover 35 % van de mannen (11) ; overwegende dat veel vrouwen een hogere studie of loopbaan in STEM-sectoren afbreken en academische kansen in deze sector afwijzen als gevolg van ongelijke genderpatronen in hun gezinsleven, zoals een ongelijke verdeling tussen mannen en vrouwen van onbetaalde zorgtaken in het gezin, het moeilijk kunnen combineren van werk en privéleven, organisatieproblemen, intimidatie en genderdiscriminatie op de werkplek en een gebrek aan mogelijkheden voor loopbaanontwikkeling; overwegende dat een gebrek aan diversiteit in STEM-sectoren en -banen negatieve gevolgen heeft voor de winstgevendheid van ondernemingen en voor de economische welvaart, en dat de afwezigheid van vrouwen in de digitale sector leidt tot een verlies van 16 miljard euro voor het Europese bbp; H. overwegende dat vrouwen wereldwijd volgens de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) ongeveer 20 % minder loon ontvangen dan mannen; overwegende dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen nog groter is in door mannen gedomineerde sectoren zoals ICT en technologie; overwegende dat vrouwen in de technologiesector ongeveer 28 % minder verdienen dan hun mannelijke collega’s in identieke functies (12) ; I. overwegende dat de economische onafhankelijkheid en empowerment van vrouwen cruciaal zijn om gendergelijkheid te bereiken en de rechten van vrouwen veilig te stellen; overwegende dat dit onder meer inhoudt dat vrouwen een volwaardige rol kunnen spelen in de samenleving, zelf kunnen beslissen over hun tijdsbesteding, leven en lichaam, zich kunnen ontplooien en op dezelfde wijze als mannen kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt, maatschappelijke activiteiten en economische beleidsvorming op alle niveaus; overwegende dat het voor de bevordering van de economische onafhankelijkheid van vrouwen noodzakelijk is om te erkennen dat vrouwen oververtegenwoordigd zijn in systematisch onderbetaalde en ondergewaardeerde sectoren, en hiervoor compensatie te voorzien, en gepaste maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat vrouwen hetzelfde loon krijgen als mannen voor hetzelfde werk of werk van identieke waarde en op gelijke voet worden gesteld met mannen voor wat betreft de deelname aan de arbeidsmarkt, de toegang tot fatsoenlijke banen en de verdeling en erkenning van huishoudelijke verantwoordelijkheden en zorgtaken; J. overwegende dat vrouwen die worden geconfronteerd met meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie, het bijzonder moeilijk hebben om een baan te vinden in STEM-sectoren; overwegende dat de toegang tot en het gebruik van digitale technologieën moeilijker zijn voor arme vrouwen en vrouwen in gebieden met beperkte infrastructuur zoals plattelandsgebieden, als gevolg van hun beperkte koopkracht en beperkte digitale vaardigheden en van negatieve maatschappelijke normen, en dat deze vrouwen te maken krijgen met obstakels en discriminatie op digitaal vlak en met betrekking tot hun gender en geografische situatie; K. overwegende dat slechts een zeer klein percentage van verschaffers van risicokapitaal, zogenaamde “business angels” en investeerders vrouw is; overwegende dat aanzienlijk minder vrouwen dan mannen een privébedrijf of startup oprichten of bezitten; L. overwegende dat in de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 en het EU‑genderactieplan III rekening wordt gehouden met de genderdimensie van de digitale transformatie; overwegende dat het voor de digitale strategie van de EU en voor duurzame groei essentieel is om het door vrouwen onbenutte potentieel van digitale technologieën te ontsluiten; M. overwegende dat gendergerelateerd geweld zich niet beperkt tot lichamelijk geweld maar ook gendergerelateerd cybergeweld omvat; overwegende dat naar schatting een op de tien vrouwen in de EU van vijftien jaar of ouder ooit een vorm van cybergeweld heeft ondervonden (13) ; overwegende dat gevallen van gendergerelateerd geweld, inclusief online en door ICT gefaciliteerde vormen van gendergerelateerd geweld, tijdens de COVID-19-pandemie exponentieel zijn gestegen; overwegende dat uit de enquête van de World Wide Web Foundation van 2020, waarbij mensen uit 180 landen werden ondervraagd, is gebleken dat 52 % van de jonge vrouwen en meisjes ooit in aanraking is geweest met onlinemisbruik en dat 64 % van de ondervraagden iemand kende die hiermee in aanraking is geweest; N. overwegende dat één op vijf meisjes (19 %) is opgehouden een socialemediaplatform te gebruiken of een dergelijk platform veel minder gebruikt omdat zij hierop is lastiggevallen of geïntimideerd, en dat één op negen meisjes (12 %) zich doelbewust anders uit dan vroeger (14) ; overwegende dat ruim een derde (37 %) van alle meisjes die tot een etnische minderheid behoren en reeds het slachtoffer zijn geweest van geweld, aangeven dat dit is gebeurd wegens hun ras of etnische afkomst, en dat meer dan de helft (56 %) van alle mensen die zich als lesbisch, homo-, bi-, transseksueel, niet-binair en queer beschouwen (lhbtiq+), zeggen te worden lastiggevallen op grond van hun genderidentiteit of seksuele gerichtheid; O. overwegende dat de opkomst van nieuwe slimme apparaten en van het internet der dingen nog meer gelegenheden biedt voor technologiegefaciliteerd geweld; P. overwegende dat het onderwijs een essentiële rol speelt bij het verhinderen van gendergerelateerd cybergeweld, onder meer via digitale geletterdheid en digitale vaardigheden zoals cyberhygiëne en netiquette, en bij het tot stand brengen van een genderneutrale leeromgeving zonder genderstereotypen, en overwegende dat onderwijs een centrale plaats moet krijgen in elke vorm van overheidsbeleid ter bestrijding van gendergerelateerd cybergeweld; overwegende dat technologie een belangrijk hulpmiddel kan zijn om cybergeweld te voorkomen; Q. overwegende dat de opkomst van nieuwe werkmethoden en telewerken verscheidene uitdagingen oplevert maar ook kansen biedt voor vrouwen en voor het evenwicht tussen hun werk en privéleven; overwegende dat de ontwikkeling van nieuwe vormen van leren op afstand nieuwe mogelijkheden biedt voor vrouwen en meisjes om hun digitale en educatieve achterstand in te halen; 1. beveelt de Raad het volgende aan: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de speciale EU-vertegenwoordiger voor de mensenrechten.