Het Europees Parlement, – gezien het verzoek om opheffing van de immuniteit van Steeve Briois, dat op 25 september 2017 werd ingediend door de minister van Justitie van de Franse Republiek op verzoek van de procureur-generaal bij het hof van beroep van Douai in verband met een klacht met burgerlijke partijstelling tegen de heer Briois wegens het strafbaar feit van publiekelijk geuite beledigingen jegens een particuliere persoon (" injures publiques envers un particulier "), en van de ontvangst waarvan op 2 oktober 2017 ter plenaire vergadering kennis werd gegeven, – gezien de aanvullende informatie over de zaak die de procureur-generaal van het regionale gerechtshof van Douai heeft verstrekt in een brief d.d. 12 december 2017, – na Steeve Briois overeenkomstig artikel 9, lid 6, van zijn Reglement te hebben gehoord, – gezien de artikelen 8 en 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 12 mei 1964, 10 juli 1986, 15 en 21 oktober 2008, 19 maart 2010, 6 september 2011 en 17 januari 2013 (1) , – gezien artikel 26 van de grondwet van de Franse Republiek, – gezien artikel 5, lid 2, artikel 6, lid 1, en artikel 9 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A8-0011/2018 ), A. overwegende dat de procureur-generaal bij het hof van beroep van Douai een verzoek heeft ingediend tot opheffing van de parlementaire immuniteit van Steeve Briois, lid van het Europees Parlement, in verband met een bij het regionale gerechtshof van Douai aanhangig geding; overwegende dat dit verzoek bij het Parlement is ingediend door de minister van Justitie van de Franse Republiek; B. overwegende dat het verzoek om opheffing van de immuniteit van de heer Briois betrekking heeft op een geding dat is aangespannen in verband met het strafbaar feit van publiekelijk geuite beledigingen jegens een particuliere persoon (artikel 29, tweede alinea, artikel 33, tweede alinea, en artikel 23 van de wet van 29 juli 1881) in samenhang met vermeende lasterlijke commentaren die door een aantal internetgebruikers in reactie op een tekst die de heer Briois op 23 december 2015 op zijn Facebookpagina had gepubliceerd waren gepost, en die niet onmiddellijk door de heer Briois waren verwijderd; overwegende dat de procureur-generaal van het regionale gerechtshof van Douai op verzoek van de Commissie juridische zaken heeft verklaard dat de eerder genoemde commentaren op 21 november 2017 nog steeds op het internet stonden; C. overwegende dat overeenkomstig artikel 8 van Protocol nr. 7 tegen de leden van het Europees Parlement geen opsporing kan plaatsvinden, en dat zij evenmin kunnen worden aangehouden of vervolgd op grond van de mening of de stem die zij in de uitoefening van hun ambt hebben uitgebracht; D. overwegende dat de leden van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 9 van Protocol nr. 7 op hun eigen grondgebied de immuniteiten genieten welke aan de leden van de volksvertegenwoordiging in hun land zijn verleend; E. overwegende dat artikel 26 van de grondwet van de Franse Republiek onder meer bepaalt dat een lid van het parlement niet kan worden aangehouden ter zake van een misdrijf noch aan andere vrijheid benemende of vrijheid beperkende maatregelen mag worden onderworpen zonder de toestemming van het parlement; F. overwegende dat de artikelen 8 en 9 van Protocol nr. 7 elkaar uitsluiten (2) ; G. overwegende dat de beschuldigingen tegen Steeve Briois en het daarop volgende verzoek om opheffing van zijn immuniteit geen verband houden met een mening of een stem die hij in de uitoefening van zijn ambt als lid van het Europees Parlement heeft uitgebracht, maar wel met het feit dat hij zou hebben nagelaten een aantal door derden geposte commentaren die door de geviseerde persoon als beledigend werden ervaren, van zijn officiële Facebookpagina te verwijderen; H. overwegende dat de krachtens artikel 8 van Protocol nr. 7 verleende immuniteit derhalve niet toepasselijk is en de zaak in kwestie volledig onder artikel 9 van hetzelfde protocol valt; I. overwegende dat er geen duidelijk bewijs is van fumus persecutionis , dat wil zeggen een voldoende ernstig en nauwkeurig vermoeden dat de procedure is ingeleid om de politieke activiteiten van het lid van het Parlement te beschadigen; 1. besluit de immuniteit van Steeve Briois op te heffen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de minister van Justitie van de Franse Republiek en aan Steeve Briois. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (11040/2017), – gezien Besluit 2005/781/EG van de Raad van 6 juni 2005 betreffende de sluiting van de Overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Federale Republiek Brazilië (1) , – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 186 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8‑0320/2017), – gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A8‑0004/2018 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de verlenging van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de Federale Republiek Brazilië. Het Europees Parlement, – gezien het voorstel voor een besluit van de Conferentie van voorzitters, – gezien Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (1) , – gezien Verordening (EU) nr. 546/2011 van de Commissie van 10 juni 2011 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad wat uniforme beginselen voor de evaluatie en de toelating van gewasbeschermingsmiddelen betreft (2) , – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1056 van de Commissie van 29 juni 2016 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 wat betreft de verlenging van de goedkeuringsperiode van de werkzame stof glyfosaat (3) en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1313 van de Commissie van 1 augustus 2016 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 wat betreft de voorwaarden voor de goedkeuring van de werkzame stof glyfosaat (4) , – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2017/2324 van de Commissie van 12 december 2017 tot verlenging van de goedkeuring van de werkzame stof glyfosaat overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, en tot wijziging van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 van de Commissie (5) , – gezien zijn resoluties van 13 april 2016 (6) en 24 oktober 2017 (7) over de ontwerpuitvoeringsverordening van de Commissie tot verlenging van de goedkeuring van de werkzame stof glyfosaat overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, en tot wijziging van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011, – gezien het besluit van de Europese Ombudsman van 18 februari 2016 in Zaak 12/2013/MDC betreffende het handelen van de Commissie ten aanzien van de toelating en het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (pesticiden), – gezien Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (8) , – gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 23 november 2016 in zaak C-442/14, Bayer CropScience SA-NV en Stichting De Bijenstichting tegen College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden, – gezien artikel 197 van zijn Reglement, A. overwegende dat er bezorgdheid is geuit over de beoordeling van glyfosaat, met name de vraag of een onafhankelijke, objectieve en transparante beoordeling heeft plaatsgevonden, of de indelingscriteria van Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (9) naar behoren zijn toegepast en of de desbetreffende richtsnoeren naar behoren zijn gebruikt; B. overwegende dat er bezorgdheid is geuit over de toepassing door de Commissie van de goedkeuringscriteria en het in Verordening (EG) nr. 1107/2009 opgenomen voorzorgsbeginsel bij het verlenen van de technische verlenging van de goedkeuring van glyfosaat in 2016, bij het vaststellen van Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1313 en bij het vaststellen van Uitvoeringsverordening (EU) 2017/2324; 1. besluit een speciale commissie Toelatingsprocedure van de Unie voor pesticiden op te richten, met de volgende strikt gedefinieerde bevoegdheden: 2. benadrukt het feit dat eventuele aanbevelingen van de speciale commissie worden voorgelegd aan en, indien nodig, een follow-up krijgen van de bevoegde vaste commissies van het Parlement; 3. besluit dat de bevoegdheden en de beschikbare middelen van de vaste commissies van het Parlement die bevoegd zijn voor kwesties in verband met de goedkeuring, monitoring en tenuitvoerlegging van wetgeving van de Unie die binnen het bevoegdheidsterrein valt van de speciale commissie, onveranderd blijven; 4. besluit dat wanneer het werk van de speciale commissie betrekking heeft op de behandeling van feiten met een vertrouwelijk karakter, op getuigenissen die persoonsgegevens betreffen of op gedachtewisselingen dan wel hoorzittingen met overheden en instanties over vertrouwelijke informatie, waaronder wetenschappelijke studies of delen hiervan waaraan een vertrouwelijkheidsstatus is toegekend op grond van artikel 63 van Verordening (EG) nr. 1107/2009, de vergaderingen plaatshebben met gesloten deuren; besluit voorts dat getuigen en deskundigen het recht hebben een verklaring af te leggen of te getuigen met gesloten deuren; 5. besluit dat de lijsten van de personen die zijn uitgenodigd voor openbare vergaderingen, de lijsten van wie deze vergaderingen bijwoont en de notulen van deze vergaderingen openbaar worden gemaakt; 6. besluit dat vertrouwelijke documenten die door de speciale commissie zijn ontvangen, worden beoordeeld overeenkomstig de procedure van artikel 210 bis van zijn Reglement; besluit voort dat deze informatie uitsluitend wordt gebruikt voor het opstellen van het eindverslag van de speciale commissie; 7. besluit dat de speciale commissie 30 leden zal tellen, overeenkomstig artikel 199, lid 1, van zijn Reglement; 8. besluit dat de ambtstermijn van de speciale commissie negen maanden bedraagt, tenzij het Parlement deze termijn vóór het verstrijken ervan verlengt, en dat de ambtstermijn van de commissie loopt vanaf de datum van haar constituerende vergadering; besluit dat de speciale commissie bij het Parlement een eindverslag indient met feitelijke bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot de maatregelen en initiatieven die moeten worden genomen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2016)0289 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0192/2016), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Oostenrijkse Federale Raad, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 oktober 2016 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 29 november 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie juridische zaken, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie cultuur en onderwijs ( A8-0172/2017 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. neemt kennis van de bij deze resolutie als bijlage gevoegde verklaring van de Commissie, die samen met de definitieve wetgevingshandeling zal worden gepubliceerd in de L-serie van het Publicatieblad van de Europese Unie ; 3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 februari 2018 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) .../... van het Europees Parlement en de Raad inzake de aanpak van ongerechtvaardigde geoblocking en andere vormen van discriminatie van klanten op grond van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging in de interne markt en tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 2006/2004 en (EU) 2017/2394 en Richtlijn 2009/22/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2018/302.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE VERKLARING VAN DE COMMISSIE De Commissie neemt kennis van de tekst van artikel 9 zoals overeengekomen door het Europees Parlement en de Raad. Onverminderd haar initiatiefrecht op grond van het Verdrag wenst de Commissie in dit verband te bevestigen dat zij, overeenkomstig artikel 9, in haar eerste evaluatie van deze verordening, die uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van de verordening moet plaatsvinden, grondig zal beoordelen hoe de verordening is uitgevoerd en heeft bijgedragen tot de goede werking van de interne markt. Daarbij zal zij rekening houden met de steeds hogere verwachtingen van de consument, met name van degenen die geen toegang hebben tot auteursrechtelijk beschermde diensten. Als onderdeel van de evaluatie zal zij ook een grondige analyse verrichten van de haalbaarheid en de mogelijke kosten en baten die voortvloeien uit wijzigingen in het toepassingsgebied van de verordening, in het bijzonder met betrekking tot de mogelijke schrapping van de uitsluiting van diensten die langs elektronische weg worden verricht, waarvan het belangrijkste kenmerk is het bieden van toegang tot of het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken of ander beschermd materiaal als bedoeld in artikel 4, lid 1, onder b), indien de handelaar over de nodige rechten voor de betrokken gebieden beschikt, waarbij naar behoren rekening wordt gehouden met het vermoedelijke effect van een uitbreiding van het toepassingsgebied van de verordening voor consumenten en ondernemingen en voor de betrokken sectoren in de hele Europese Unie. De Commissie zal tevens zorgvuldig nagaan of ook in andere sectoren, inclusief sectoren die niet vallen onder Richtlijn 2006/123/EG en eveneens uitgesloten zijn van het toepassingsgebied van de verordening als bedoeld in artikel 1, lid 3, zoals diensten op het gebied van vervoer en audiovisuele diensten, de resterende ongerechtvaardigde beperkingen op grond van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging moeten worden opgeheven. Indien de Commissie bij de evaluatie tot de conclusie komt dat het toepassingsgebied van de verordening moet worden gewijzigd, zal zij een wetgevingsvoorstel in die zin indienen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2015)0337 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 192, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0190/2015), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 9 december 2015 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 7 april 2016 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 22 november 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie en van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A8-0003/2017 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (3) ; 2. neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd; 3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 februari 2018 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2018/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG ter bevordering van kosteneffectieve emissiereducties en koolstofarme investeringen en van Besluit (EU) 2015/1814 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2018/410.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE VERKLARINGEN VAN DE COMMISSIE Lineaire reductiefactor (LRF) Het emissiehandelssysteem van de EU (EU-ETS) is het voornaamste instrument van de EU om de klimaatdoelstelling te halen dat de mondiale temperatuurstijging moet worden beperkt tot beduidend minder dan 2° C ten opzichte van het pre-industriële niveau, zoals ook is overeengekomen in de context van de Overeenkomst van Parijs. In overeenstemming met deze doelstelling en het beleidskader voor klimaat en energie 2030 zijn de herziening van het EU-ETS en de verhoging van de lineaire reductiefactor van 1,74 % naar 2,2 % de eerste stappen op weg naar de verwezenlijking van de EU-doelstelling om de broeikasgasemissies binnen de EU met ten minste 40 % terug te dringen. De Commissie onderkent dat er verdere inspanningen en meer ambitie nodig zijn om de EU-doelstelling voor broeikasgasemissies in 2050 te halen, d.w.z. de vermindering van de broeikasgasemissies om aan te sluiten bij de langetermijndoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs, en in haar effectbeoordeling bij het beleidskader voor klimaat en energie 2030 staat te lezen dat het bereiken van dit niveau een verdere verhoging van de lineaire reductiefactor tot 2050 vergt. Als onderdeel van een eventuele toekomstige herziening van deze richtlijn overweegt de Commissie een verhoging van de lineaire reductiefactor gezien de internationale ontwikkelingen die vragen om striktere beleidsvoering en strengere maatregelen van de Unie. Maritieme emissies De Commissie neemt kennis van het voorstel van het Europees Parlement. In april 2018 besluit de IMO naar verwachting over de initiële strategie voor de beperking van broeikasgasemissies voor schepen. De Commissie zal snel een oordeel vellen en uitgebreid verslag uitbrengen over dit besluit, met name over de doelstellingen voor emissiereductie en de lijst van mogelijke maatregelen om die doelstellingen te halen, waaronder het tijdschema voor het nemen van dergelijke maatregelen. Daarbij zal ze bekijken welke volgende stappen passend zijn om een eerlijke bijdrage van de sector te garanderen, zo ook de door het Parlement voorgestelde procedure. In het kader van nieuwe wetgevingsmaatregelen voor maritieme broeikasgasemissies zal de Commissie terdege rekening houden met de amendementen die zijn aangenomen door het Europees Parlement. Correcte transitie in regio's met steenkool- en koolstofintensieve productie De Commissie herhaalt haar toezegging om een speciaal initiatief te ontplooien waarmee steun op maat zal worden geboden voor de correcte transitie in regio's met steenkool- en koolstofintensieve productie in de lidstaten in kwestie. Zij zal daartoe nauw samenwerken met de betrokken partijen in regio's met steenkool- en koolstofintensieve productie, door hun advies te bieden, met name betreffende de toegang tot en het gebruik van de beschikbare fondsen en programma's, en de uitwisseling van goede praktijken te stimuleren, waaronder discussies over industriële stappenplannen en herscholingsbehoeften. Afvang en gebruik van koolstofdioxide (CCU) De Commissie neemt kennis van het voorstel van het Europees Parlement om een vrijstelling af te geven voor emissies waarvan is vastgesteld dat ze zijn afgevangen en gebruikt op een manier waarop ze permanent ontheven zijn van inleververplichtingen uit hoofde van het EU-ETS. Dergelijke technologieën zijn momenteel nog niet geavanceerd genoeg om een besluit te nemen over de toekomstige regulering ervan. Met het oog op het technologische potentieel van technologieën op het vlak van afvang en gebruik van koolstofdioxide (CCU) zal de Commissie de regulering daarvan in de loop van de volgende handelsperiode bespreken, om te bekijken of de regelgeving moet worden aangepast bij een toekomstige herziening van de richtlijn. In dit opzicht zal de Commissie terdege rekening houden met het potentieel van dergelijke technologieën om bij te dragen aan aanzienlijke emissiereducties zonder daarbij de ecologische integriteit van het EU-ETS in het gedrang te brengen. Het Europees Parlement, – gezien het jaarverslag 2016 van de Europese Centrale Bank, – gezien artikel 284, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de artikelen 3 en 15 van de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank (ECB), – gezien artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien het rapport van de Groep op hoog niveau eigen middelen (rapport-Monti), – gezien de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden, – gezien het artikel uit het Economisch Bulletin van de ECB getiteld "MFI lending rates: pass-through in the time of non-standard monetary policy" (nummer 1/2017), – gezien het rapport van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 2017 over de Europese industrie en monetair beleid, – gezien het rapport van Transparency International getiteld "Two sides of the same coin? Independence and accountability of the European Central Bank", – gezien de uitlegpagina van de ECB getiteld "What is money?", – gezien de op 19 juni 2017 gepubliceerde overeenkomst inzake noodliquiditeitssteun van de ECB, – gezien Aanbeveling 2010/191/EU van de Commissie van 22 maart 2010 betreffende de draagwijdte en de gevolgen van de hoedanigheid van wettig betaalmiddel van eurobankbiljetten en ‑munten (1) , – gezien artikel 11 van Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad van 3 mei 1998 over de invoering van de euro (2) , — gezien artikel 128, lid 1, van het VWEU over de hoedanigheid van wettig betaalmiddel van de euro, – gezien de toespraak van de voorzitter van de ECB van 6 april 2017, – gezien artikel 127, lid 5, van het VWEU, – gezien artikel 127, lid 2, van het VWEU, – gezien de feedback van de ECB op de input van het Europees Parlement in het kader van zijn resolutie over het jaarverslag 2015 van de ECB (3) , – gezien artikel 132, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A8-0383/2017 ), A. overwegende dat de raad van bestuur van de ECB tijdens zijn vergadering van 9 en 10 maart 2016 verdere maatregelen heeft goedgekeurd ter verwezenlijking van de hoofddoelstelling van prijsstabiliteit en de secundaire doelstelling om de economie te ondersteunen door middel van monetair beleid, door: 1) een verlaging van zijn belangrijkste rentetarieven en een lagere rente op de depositofaciliteit van ‑0,4 %; 2) een verhoging van de maandelijkse aankopen in het kader van het programma voor de aankoop van activa (APP) tot 80 miljard EUR; 3) de opneming van een nieuw aankoopprogramma bedrijfssector (CSPP) in het programma voor de aankoop van activa, om in euro's luidende investeringswaardige obligaties op te kopen die zijn uitgegeven door in de eurozone gevestigde niet-bankinstellingen; en 4) een reeks gerichte langerlopende herfinancieringstransacties (TLTRO) met een looptijd van vier jaar; B. overwegende dat de raad van bestuur van de ECB tijdens zijn vergadering van 7 en 8 december 2016 heeft besloten om de horizon van het programma voor de aankoop van activa met een lager maandelijks bedrag (60 miljard EUR in plaats van 80 miljard EUR) te verlengen van april 2017 tot december 2017, of langer indien nodig, en in elk geval totdat de raad van bestuur een aanhoudende wijziging in de inflatieontwikkeling constateert die in overeenstemming is met zijn inflatiedoelstelling; C. overwegende dat de leden van de raad van bestuur van de ECB voortdurend hebben benadrukt hoe belangrijk het is om in de eurozone productiviteitsbevorderende hervormingen door te voeren en een groeivriendelijk begrotingsbeleid te voeren, binnen het kader van het stabiliteits- en groeipact; D. overwegende dat de jaarlijkse inflatie in de eurozone, zoals afgemeten aan het geharmoniseerd indexcijfer van de consumptieprijzen (GICP), volgens de macro-economische prognose van het Eurosysteem van september 2017 naar verwachting zal uitkomen op 1,5 % in 2017, 1,2 % in 2018 en 1,5 % in 2019; E. overwegende dat de hoofddoelstelling van het Europees Stelsel van centrale banken (ESCB) erin bestaat prijsstabiliteit te handhaven, die door de raad van bestuur van de ECB wordt gedefinieerd als een jaarlijkse stijging van het GICP voor de eurozone dicht bij, maar onder 2 % op middellange termijn; overwegende dat de prognoses van de ECB sinds 2013 al vier jaar op rij ruim onder haar inflatiedoelstelling voor de middellange termijn liggen, en dat de ECB thans verwacht dat die inflatiedoelstelling niet vóór 2020 zal worden gehaald; F. overwegende dat de zwakke inflatiedynamiek volgens de ECB onder andere het gevolg is van een gematigde loonstijging en lage energieprijzen; G. overwegende dat artikel 127, lid 5, VWEU het ESCB opdraagt bij te dragen tot het behoud van de stabiliteit van het financiële stelsel; H. overwegende dat de nettowinst van de ECB in 2016 1,19 miljard EUR bedroeg, tegen 1,08 miljard EUR in 2015; I. overwegende dat de hogere netto rentebaten afkomstig van voor monetairbeleidsdoeleinden aangehouden effecten, waaronder de APP- en de USD-portefeuille, de belangrijkste bijdrage leveren aan deze nettowinst; J. overwegende dat de groei- en werkloosheidscijfers nog steeds sterk uiteenlopen tussen de verschillende landen en regio's, waardoor de economie gevaarlijk kwetsbaar blijft en een gezonde ontwikkeling in gevaar komt; K. overwegende dat artikel 123 VWEU en artikel 21 van de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank monetaire overheidsfinanciering verbieden; L. overwegende dat een groeiend aantal fintechbedrijven over een aanzienlijk potentieel beschikt om de financiële inclusie in de eurozone te verbreden, waardoor ook de behoefte aan toezicht en controle op micro- en macroprudentieel niveau groter wordt; Overzicht 1. benadrukt dat het krachtens artikel 7 van de ECB-statuten noch de ECB, noch een nationale centrale bank, noch enig lid van hun besluitvormende organen is toegestaan instructies te vragen aan dan wel te aanvaarden van instellingen of organen van de Unie, van regeringen van lidstaten of van enig ander orgaan; onderstreept derhalve de onafhankelijkheid van de ECB in haar rol als monetaire autoriteit van de eurozone, als vastgelegd in de Verdragen; benadrukt echter dat de hoge mate van onafhankelijkheid van de ECB ook meer verantwoording en transparantie noodzakelijk maakt; 2. erkent dat de ECB federaal van aard is, hetgeen nationale veto's en inmenging van regeringen uitsluit, waardoor zij doeltreffend kan optreden op verschillende gebieden en bijvoorbeeld de crisis kan helpen aanpakken; 3. neemt er nota van dat het soepele monetaire beleid van de ECB, met inbegrip van haar lage rentevoeten en het APP, in de periode 2012-2016 heeft bijgedragen aan het cyclische economische herstel en het creëren van banen, ook door deflatie te voorkomen, gunstige financieringsvoorwaarden voor bedrijven en huishoudens te behouden en de financiële stabiliteit en de goede werking van de betaalsystemen in stand te houden; is echter bezorgd over de gevolgen van de onconventionele monetaire beleidsmaatregelen voor individuele spaarders en het financiële evenwicht van pensioen- en verzekeringsstelsels, alsook over het ontstaan van activazeepbellen, die nauwlettend door de ECB in de gaten moeten worden gehouden en zo klein mogelijk moeten worden gehouden; 4. is bezorgd over het feit dat de banken in de eurozone, volgens de Bank voor Internationale Betalingen, de door de ECB gecreëerde voordelige omgeving niet hebben gebruikt om hun kapitaalbasis te versterken, maar wel om aanzienlijke dividenden uit te keren die soms het niveau van de ingehouden winsten overschrijden; 5. is onverminderd verontrust over de nog steeds grote hoeveelheden niet-verhandelbare activa en door activa gedekte waardepapieren die nog steeds bij wijze van onderpand aan het Eurosysteem worden aangeboden in het kader van zijn herfinancieringstransacties; herhaalt zijn verzoek aan de ECB om informatie te verstrekken over welke centrale banken dergelijke waardepapieren hebben geaccepteerd, en bekend te maken welke methoden voor de waardering van deze activa zijn gebruikt; onderstreept dat de bekendmaking van deze informatie ten goede komt aan de parlementaire controle op de toezichthoudende taken die aan de ECB zijn toegewezen; 6. stelt bezorgd vast dat de onevenwichtigheden van TARGET2 in de eurozone toenemen, ondanks de afnemende handelsonevenwichtigheden, hetgeen op een aanhoudende uitstroom van kapitaal uit de periferie van de eurozone wijst; Prijsstabiliteit 7. herinnert eraan dat volgens Eurostat de gemiddelde inflatie in de eurozone in 2016 0,2 % bedroeg, terwijl de inflatie exclusief energieprijzen 0,9 % bedroeg; merkt voorts op dat volgens het jaarverslag 2016 van de ECB de onderliggende inflatie in 2016 geen overtuigende opwaartse beweging liet zien; 8. neemt er nota van dat de inflatie in de eurozone naar verwachting minstens tot 2020 onder 2 % zal blijven, ondanks het zeer soepele monetaire beleid van de ECB, waaruit blijkt dat de economie van de eurozone niet op volle capaciteit draait, terwijl onder andere de recente stijging van de wisselkoers van de euro het moeilijker maakt prijsstabiliteit te bewerkstelligen; 9. neemt kennis van de eigen inschatting van de ECB dat de inflatie zonder het beleidspakket van de ECB gemiddeld bijna 0,5 % lager zou zijn geweest dan de huidige prognose voor de jaren 2016-2019; 10. is het met de ECB eens dat op het niveau van de lidstaten een evenwichtige mix van verstandig en groeivriendelijk nationaal begrotingsbeleid met volledige inachtneming van het stabiliteits- en groeipact, met inbegrip van de ingebouwde flexibiliteit, alsook sociaal evenwichtige en ambitieuze productiviteitsbevorderende hervormingen nodig zijn om het huidige cyclische herstel om te vormen tot een scenario van aanhoudende, duurzame en robuuste structurele economische ontwikkeling op lange termijn; 11. meent, gezien de huidige grote inefficiënties van de transmissiekanalen van het monetaire beleid, dat de ECB ervoor moet zorgen dat prijsstabiliteit, door de raad van bestuur van de ECB gedefinieerd als een inflatiepercentage dicht bij, maar onder 2 %, wordt bewerkstelligd; is van mening dat de ECB niettemin de voordelen en neveneffecten van haar beleid zorgvuldig moet beoordelen, met name wat betreft de beoogde maatregelen om deflatie tegen te gaan; meent dat de ECB moet focussen op heldere en beknopte communicatie over haar monetaire beleidsmaatregelen teneinde zekerheid en vertrouwen op de financiële markten te scheppen; 12. meent dat uit de huidige crisis duidelijk is gebleken dat de theoretische achtergrond die aan het beleidskader in de centrale banken ten grondslag ligt, moet worden gediversifieerd; verzoekt de ECB in haar volgende jaarverslag te analyseren welke gevolgen de crisis heeft gehad voor de ontwikkeling van haar theoretische kader; Economische groei en werkgelegenheid 13. herinnert eraan dat de ECB, overeenkomstig artikel 2 van haar statuten, artikel 127 VWEU en de nadere bijzonderheden in artikel 282 VWEU en onverminderd de hoofddoelstelling van prijsstabiliteit, "het algemene economische beleid in de Unie" ondersteunt "teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van de in artikel 3 vVEU omschreven doelstellingen van de Unie"; 14. merkt op dat de groei van het bbp in de eurozone, namelijk 2 % in 2015 en 1,8 % in 2016, stabiel maar bescheiden was, maar zich ten opzichte van de voorgaande jaren gestaag gunstig heeft ontwikkeld; stelt vast dat dat in de economische najaarsprognose 2017 van de Commissie wordt voorspeld dat het bbp in 2017 met 2,2 % en in 2018 met 2,3 % zal groeien; 15. benadrukt dat de investeringen volgens het ECB-jaarverslag 2016 iets langzamer zijn gestegen dan in het voorgaande jaar; benadrukt dat de monetaire beleidsinspanningen van de ECB nog geen tastbare effecten hebben gehad op de investeringszijde van de EU-economie; merkt op dat het uitblijven van dergelijke effecten vooral nadelige gevolgen heeft in de perifere regio's van de Unie; 16. betreurt erop te moeten wijzen dat volgens de World Economic Outlook van het IMF van april 2017 de "output gap" in de eurozone in 2016 -1,2 % van het potentiële bbp bedroeg en naar verwachting tot 2019 negatief zal blijven, wat erop wijst dat het bbp van de eurozone gedurende de ramingsperiode onder het potentieel zal blijven; 17. merkt op dat volgens de ECB haar monetair beleid van essentieel belang is geweest voor het cyclische economische herstel in de eurozone, dat voornamelijk werd en nog steeds wordt gedreven door onder meer de binnenlandse vraag, ondersteund door gunstige financieringsvoorwaarden en de verbeterende situatie op de arbeidsmarkten alsook hervormingen in een aantal lidstaten die de productiviteit en het concurrentievermogen vergroten, terwijl het ook profiteert van de daling van de olieprijzen, waardoor de groei in totaal 1,7 % hoger zal uitvallen in de periode 2016-2019; 18. is van mening dat monetaire beleid, zoals de president van de ECB heeft opgemerkt, niet volstaat om het economisch herstel te ondersteunen en dat het de structurele problemen van de Europese economie niet kan helpen oplossen tenzij het wordt aangevuld met zorgvuldig ontworpen en sociaal evenwichtige maatregelen op het niveau van de lidstaten om de productiviteit en het concurrentievermogen te vergroten, in combinatie met verstandig begrotingsbeleid en binnen het kader van het stabiliteits- en groeipact; is het voorts met de ECB eens dat de institutionele structuur van de EMU moet worden verdiept om bovengenoemde hervormingen te ondersteunen en om de eurozone beter bestand te maken tegen macro-economische schokken; 19. betreurt dat, hoewel de werkloosheid is gedaald van 10,5 % in december 2015 tot 9,6 % in december 2016, veel landen in de eurozone nog steeds met een hoge werkloosheid te kampen hebben en dat de totale vraag in de eurozone nog steeds zwak is, zonder uit het oog te verliezen dat de aanhoudende ongelijkheid in de EU een gezonde en inclusieve economische ontwikkeling in de weg kan staan; vraagt daarom om beleidsmaatregelen die erop gericht zijn de productiviteit te verhogen, met bijzondere aandacht voor vaardigheden die verdere creatie van kwalitatief hoogwaardige banen alsook loonsverhogingen in de hand werken; 20. neemt kennis van de analyse van de distributionele gevolgen van de ECB-maatregelen in het jaarverslag van de ECB; moedigt de ECB aan om het herverdelingseffect van haar monetair beleid, ook op inkomensongelijkheid, verder te bestuderen en hiermee rekening te houden bij het opstellen van monetair beleid; 21. benadrukt dat onevenwichtigheden op de lopende rekening moeten worden gecorrigeerd met passend budgettair en economisch beleid en productiviteitsverhogende hervormingen om de volledige doeltreffendheid van het monetair beleid te waarborgen; Kredietverstrekking en bankentoezicht 22. wijst erop dat M3, hoewel M1 in 2016 met 8,8 % is toegenomen, slechts met 5 % per jaar blijft stijgen, waaruit blijkt dat het monetair beleid niet volledig doeltreffend doorwerkt en dat er sprake is van monetaire afwijkingen en een ontoereikend kredietaanbod; benadrukt daarom het belang van de kapitaalmarktenunie (CMU), die in tijden van noodlijdende banken een alternatieve manier kan bieden om de economie te financieren; 23. erkent dat het monetaire beleid de kredietkosten in enige mate heeft verlaagd en de toegang van bedrijven en huishoudens in de eurozone tot financiering heeft helpen verbeteren, wat met name in bepaalde lidstaten effect heeft geressorteerd, zoals wordt opgemerkt in het jaarverslag 2016 van de ECB, waarin staat dat de kredietkosten van huishoudens per land bleven verschillen; meent daarom dat dit beleid weinig effect heeft als gevolg van de lage kredietvraag, de aanhoudende structurele problemen in de bankenstelsels van bepaalde lidstaten en het gebrek aan onderling vertrouwen tussen de financiële instellingen; 24. moedigt een verdere verbetering van de toegang van kmo's tot krediet aan, zodat de economische ontwikkeling inclusiever wordt; 25. is verheugd dat de rentepercentages voor zeer kleine leningen sinds 2015 sneller zijn blijven dalen dan die voor grote leningen, waardoor de spread tussen zeer kleine en grote leningen verder is verkleind; merkt bovendien op dat de spread tussen de rentepercentages voor kleine en grote leningen nu vergelijkbaar is in de verschillende landen van de eurozone; 26. merkt op dat een vrijwel vlakke rendementscurve van het rentepercentage over een langere periode gevolgen kan hebben voor de stabiliteit en winstgevendheid van het bankenstelsel; is het evenwel eens met de beoordeling van de ECB dat de winstgevendheid van een bank uiteindelijk afhangt van haar bedrijfsmodel alsook haar structuur en balans, ongeacht de lage rentepercentages; merkt ook op dat de Europese banksector gekenmerkt wordt door diversiteit, vooral als gevolg van nationale bijzonderheden, hetgeen op zijn beurt bijdraagt tot de stabiliteit van het financiële stelsel; 27. erkent dat het huidige beleid van lage rentepercentages weliswaar tijdelijk een positief effect heeft op het aantal oninbare leningen, maar dat de hoge risico's die aan oninbare leningen verbonden zijn, op doeltreffende en structurele wijze moeten worden aangepakt; neemt nota van de inspanningen van de ECB en het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme (GTM) om banken in de eurozone onder toezicht te houden en bij te staan teneinde hun blootstelling aan oninbare leningen te verkleinen, en met name de richtsnoeren van de ECB aan banken voor het aanpakken van oninbare leningen van maart 2017 en haar maatregelen ten aanzien van afzonderlijke banken, alsook het actieplan dat de Raad Ecofin op 11 juli 2017 heeft goedgekeurd, onverminderd de bevoegdheden van het Parlement met betrekking tot niveau-1-wetgeving; wijst erop dat een ordentelijke uitvoering van het actieplan van de Raad een gezamenlijke inspanning vergt van de banken, de toezichthouders, de regelgevende instanties en de nationale autoriteiten; vraagt om stresstests die worden gekenmerkt door een brede dekking, methodologische relevantie en robuustheid; beveelt aan om de ontwikkelingen op de vastgoedmarkten nauwlettend in het oog te houden; is van mening dat bij eventuele extra maatregelen de prerogatieven van het Europees Parlement ten volle in acht moeten worden genomen; Aankoopprogramma bedrijfssector (CSPP) 28. is ingenomen met de verbeteringen die de ECB heeft doorgevoerd met de openbaarmaking van de lijst van de effecten die door het Eurosysteem worden aangehouden in het kader van het CSPP van de ECB, maar merkt op dat dit programma vooral grote bedrijven ten goede komt; 29. verzoekt de ECB volledige transparantie te blijven bieden door de omvang van de aankopen in het kader van het CSPP na een redelijke termijn per bedrijf bekend te maken; verzoekt de ECB ook alle gegevens over het CSPP te publiceren in één gebruikersvriendelijke spreadsheet, die het makkelijker kan maken om publieke verantwoording af te leggen over het programma; benadrukt dat in ieder geval volledige transparantie aan de dag moet worden gelegd wanneer het programma afloopt; verzoekt de ECB voorts openbaar te maken volgens welke criteria bedrijfsobligaties in aanmerking komen voor het CSPP, teneinde eventuele concurrentieverstoringen op de markt te voorkomen; benadrukt dat het in aanmerking komen van obligaties afhankelijk is van risicomanagementcriteria en niet van de omvang van de uitgevende bedrijven; Bijkomende uitdagingen 30. merkt op dat de ECB als EU-instelling gebonden is door de Overeenkomst van Parijs; 31. deelt de zienswijze dat een goed werkende, gediversifieerde en geïntegreerde kapitaalmarkt de doorwerking van het gemeenschappelijke monetaire beleid zou ondersteunen; is van mening dat voor de kapitaalmarktunie een sleutelrol is weggelegd bij de uitbreiding van het kapitaal in de EU; vraagt dat de kapitaalmarktenunie stapsgewijs, tijdig en volledig wordt voltooid en ten uitvoer wordt gelegd; 32. neemt kennis van het positieve advies van de ECB over de oprichting van een Europees depositoverzekeringssysteem (EDIS) als derde pijler van de bankenunie; benadrukt dat het voorgestelde EDIS een sleutelrol speelt bij het opbouwen van vertrouwen en het waarborgen van gelijke veiligheid voor deposanten binnen de bankenunie; benadrukt dat het EDIS verder kan helpen om de financiële stabiliteit te verbeteren en te waarborgen; erkent dat het delen van risico's gepaard moet gaan met risicobeperking; 33. neemt kennis van de overwegingen van de Commissie over de invoering van Europese veilige activa voor de bankenunie van de eurozone; 34. neemt kennis van het besluit van de raad van bestuur van de ECB van 23 juni 2017 betreffende de aanbeveling van de ECB voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van artikel 22 van de statuten van het ESCB en van de ECB om het Eurosysteem te voorzien van een rechtsgrondslag om zijn rol als valuta-uitgevende centrale bank uit te oefenen bij de voorgestelde hervorming van de toezichtsstructuur voor centrale clearingtegenpartijen (CCP's), waardoor de ECB de bevoegdheid krijgt om de activiteiten van de clearingsystemen, met inbegrip van CCP's, te reguleren teneinde de risico's die dergelijke systemen opleveren voor de soepele werking van betalingssystemen en de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijke monetaire beleid, op doeltreffende wijze tegen te gaan; onderzoekt momenteel de aanbeveling en kijkt uit naar de discussies over dit voorstel; Fysiek geld en digitale valuta's 35. is het met de ECB eens dat fysiek geld een belangrijke rol vervult als wettig betaalmiddel, aangezien de euro in de hele eurozone het enige wettige betaalmiddel is, en herinnert alle lidstaten van de eurozone eraan dat euromunten en -bankbiljetten in de regel moeten worden aanvaard bij detailtransacties, onverminderd het recht van die lidstaten om een maximumbedrag voor contante betalingen op te leggen teneinde witwassen van geld, belastingfraude en financiering van terrorisme en georganiseerde criminaliteit tegen te gaan; stelt voor dat het Eurosysteem een herdenkingsbankbiljet ter ere van Karel de Grote uitgeeft, dat ook een wettig betaalmiddel zou zijn; 36. neemt nota van de lopende discussies over een "digitale valuta van de centrale bank" of "digitaal basisgeld", dat beschikbaar zou worden gesteld aan een brede reeks tegenpartijen, met inbegrip van huishoudens; moedigt de Commissie en de ECB aan om dergelijke systemen te onderzoeken teneinde de toegang van het publiek tot betalingssystemen, naast fysiek geld, te verbeteren, en ook de uitdagingen die hieraan mogelijk verbonden zijn voor het monopolie van de ECB om geld te drukken, nader te bekijken; benadrukt dat vooruitgang op het gebied van virtuele valuta niet mag leiden tot beperkingen op contante betalingen in de detailhandel of de afschaffing van contant geld; 37. onderstreept het belang van cyberveiligheid voor de financiële sector; is ingenomen met de werkzaamheden van de ECB op dit vlak, waaronder de start van een proefregeling voor de melding van significante cyberincidenten in februari 2016 en de samenwerking in het kader van de G7; Verantwoordingsplicht en transparantie 38. verzoekt de ECB de nodige steun te blijven verlenen aan Griekenland, en aan om het even welke andere lidstaat, bij de evaluatie van de afronding van het financiële ondersteuningsprogramma; meent, onverminderd de onafhankelijke status van de ECB, dat die steun erin kan bestaan dat Griekse staatsobligaties in het PSPP worden opgenomen, op basis van de toelatingscriteria die voor alle lidstaten gelden, en dat het CBPP3-programma wordt uitgebreid tot Griekse juridische entiteiten die onder publiek of privaat recht vallen, volgens diezelfde toelatingscriteria; 39. verzoekt de ECB om, in samenwerking met de Europese toezichthoudende autoriteiten, alle gevolgen van de terugtrekking van het VK uit de EU te beoordelen en om klaar te staan om voorbereidingen te treffen voor de verplaatsing van banken en hun activiteiten naar de eurozone; acht het van het grootste belang om het toezicht op euroverrekeningen buiten de eurozone aan te scherpen teneinde leemten in het toezicht en problemen met de financiële stabiliteit te voorkomen; is begonnen met de bespreking op commissieniveau van het voorstel van de Commissie van juni 2017 tot wijziging van EMIR wat betreft het toezicht op centrale tegenpartijen, met als doel dit toezicht te versterken; 40. constateert dat de Groep op hoog niveau eigen middelen de winst die de ECB uit muntloon haalt, als een van de mogelijke nieuwe eigen middelen voor de EU-begroting heeft aangemerkt; benadrukt dat de omzetting van deze winsten in eigen EU-middelen een wijziging van de statuten van het ESCB en de ECB zou vereisen, alsook aanpassingen om de specifieke situatie van de lidstaten die geen lid van de eurozone zijn, te regelen; 41. is van mening dat de onafhankelijkheid van de ECB, en dus ook de rekenschap die zij moet afleggen, in verhouding moet staan tot haar belang; benadrukt dat de verantwoordelijkheden en taken van de ECB ertoe nopen dat de zij meer transparantie betracht ten aanzien van het publiek en meer verantwoording aflegt aan het Parlement; benadrukt dat er shortlists van kandidaten moeten worden ingediend zodat het Parlement zijn institutionele rol kan vervullen bij de benoeming van de president, de vicepresident en andere leden van de raad van bestuur van de ECB; 42. wijst erop dat de monetaire dialoog belangrijk is voor de transparantie van besluiten over het monetaire beleid ten aanzien van het Parlement en dus ook ten aanzien van het brede publiek; is ingenomen met de regelmatige aanwezigheid van en dialoog met de president van de ECB en andere leden van de raad van bestuur in het kader van de monetaire dialoog en andere fora; is van mening dat de monetaire dialoog verder kan worden verbeterd, onder meer door enkele wijzigingen door te voeren met het oog op een sterkere focus, interactiviteit en relevantie van de gedachtewisselingen met de president van de ECB en andere leden van de raad van bestuur in het kader van de monetaire dialoog en andere fora, in overeenstemming met de aanbevelingen en feedback die ECON in maart 2014 van aangezochte monetaire deskundigen heeft gekregen; apprecieert het dat ambtenaren van de ECB na de gedachtewisseling schriftelijk antwoord geven op onbeantwoord gebleven vragen, en verzoekt hen dat te blijven doen; 43. is verheugd dat de ECB in 2016 heeft besloten om in haar jaarverslag feedback te geven op de input van het Parlement, en moedigt de ECB aan om zich te blijven inzetten voor meer transparantie teneinde haar monetairebeleidsmaatregelen beter uit te leggen; herinnert aan zijn verzoek aan de ECB om een hoofdstuk of een bijlage aan haar jaarverslag toe te voegen met uitgebreide feedback op het verslag van het Parlement over het voorgaande jaar; 44. verzoekt de ECB de onafhankelijkheid van de leden van haar interne auditcomité te garanderen; dringt er bij de ECB op aan om, teneinde belangenconflicten te voorkomen, verklaringen van financiële belangen van de leden van de raad van bestuur openbaar te maken; dringt er bij de ECB op aan om ervoor te zorgen dat de ethische commissie niet wordt voorgezeten door een voormalige president, andere voormalige leden van de raad van bestuur van de ECB of om het even wie die aan een belangenconflict blootstaat; vraagt de raad van bestuur van de ECB om het Statuut van de ambtenaren van de EU en de gedragscode te volgen en te vereisen dat uitgaande leden na afloop van hun mandaat een "afkoelingsperiode" van twee jaar in acht nemen; benadrukt dat de leden van de raad van bestuur van de ECB in beginsel niet tegelijkertijd lid mogen zijn van fora of andere organisaties waar ook directieleden van door de ECB gecontroleerde banken zitting in hebben, tenzij een dergelijk lidmaatschap in overeenstemming is met de gevestigde praktijk op mondiaal niveau en de ECB samen met andere centrale banken deelneemt zoals de Federal Reserve van de Verenigde Staten of de Bank van Japan; is van mening dat de ECB in dergelijke gevallen gepaste maatregelen moet nemen om mogelijke verstrengeling met haar rol als toezichthouder te voorkomen en dat zij niet dient deel te nemen aan besprekingen over individuele banken die onder haar toezicht vallen; neemt kennis van de aanbevelingen van de Europese Ombudsman van 15 januari 2018 betreffende de betrokkenheid van de president van de Europese Centrale Bank en de leden van haar besluitvormingsorganen bij de "Groep van Dertig"; 45. vraagt de ECB een duidelijk en openbaar klokkenluidersbeleid vast te stellen; 46. merkt op dat het huidige personeelsbeleid van de ECB inzake tijdelijke functionarissen, dat ook een beroep doet op opeenvolgende tijdelijke contracten, instabiliteit in de werkomgeving zou kunnen veroorzaken en de professionele samenhang bij de ECB zou kunnen ondermijnen; is bezorgd over de vermeende gevallen van nepotisme en de hoge mate van onvrede onder ECB-werknemers; neemt nota van en verwelkomt de initiatieven van de ECB om deze kwesties aan te pakken, onder meer door meer overleg met de personeelsvertegenwoordigers, en moedigt de ECB aan om deze inspanningen verder te zetten; verzoekt de ECB om een gelijke behandeling van en gelijke kansen voor al haar werknemers te waarborgen en haar werknemers fatsoenlijke arbeidsomstandigheden binnen de instelling te bieden; 47. is ingenomen met de inspanningen van de ECB om, overeenkomstig de overeenkomst over noodliquiditeitssteun van mei 2017, meer duidelijkheid en transparantie te verschaffen over de verlening van noodliquiditeitssteun en de bepaling van de prijs daarvan; wijst erop dat de liquiditeitsverschaffing door centrale banken aan instellingen in de eurozone verder kan worden verduidelijkt; 48. is verheugd over het feit dat de ECB zijn besluiten van algemene strekking, regelingen, aanbevelingen en adviezen openbaar maakt en daarbij het aantal vrijstellingen van openbaarmaking heeft verminderd; verzoekt de ECB haar transparantie ten aanzien van het publiek te vergroten, onder meer door openbare hoorzittingen, wanneer openbaarmaking de functionering van de markten niet significant verstoort; 49. onderstreept dat de toezichthoudende rol van de ECB en haar rol in het monetaire beleid niet met elkaar mogen worden verward en geen aanleiding mogen geven tot belangenverstrengeling bij de uitvoering van haar voornaamste taken; o o o 50. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de ECB. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 30 november 2016 getiteld "Versnelling van de innovatie op het gebied van schone energie" ( COM(2016)0763 ), – gezien de Overeenkomst van Parijs in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, die op 4 oktober 2016 door de Europese Unie is geratificeerd, – gezien de mededeling van de Commissie van 15 september 2015, getiteld "Towards an Integrated Strategic Energy Technology (SET) Plan: Accelerating the European Energy System Transformation" (C(2015)6317), – gezien de mededeling van de Commissie van 25 februari 2015 getiteld "Een kaderstrategie voor een schokbestendige energie-unie met een toekomstgericht beleid inzake klimaatverandering" ( COM(2015)0080 ) en de resolutie van het Parlement van 15 december 2015 getiteld "Op weg naar een Europese energie-unie" (1) , – gezien de mededeling van de Commissie van 15 december 2011 getiteld "Stappenplan Energie 2050" ( COM(2011)0885 ) en de resolutie van het Parlement van 14 maart 2013 over het Stappenplan Energie 2050, een toekomst met energie (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 getiteld "Europa 2020. Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei" ( COM(2010)2020 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 30 november 2016 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de governance van de energie-unie ( COM(2016)0759 ), en daarin met name de dimensie "onderzoek, innovatie en concurrentievermogen" van de energie-unie, en in het bijzonder artikel 22 over geïntegreerde rapportering over onderzoek, innovatie en concurrentievermogen, – gezien Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 18 juli 2017 getiteld "Versterking van innovatie in de Europese regio's: strategieën voor veerkrachtige, inclusieve en duurzame groei" ( COM(2017)0376 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016 getiteld "De toekomstige leiders van Europa: het starters- en opschalingsinitiatief" ( COM(2016)0733 ), – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie regionale ontwikkeling ( A8‑0005/2018 ), A. overwegende dat onderzoek, ontwikkeling en innovatie een aparte dimensie van de energie-unie van de EU vormen, met onderzoek, ontwikkeling en innovatie op het gebied van energie als belangrijke drijvende krachten achter het industriële leiderschap, het mondiale concurrentievermogen, de duurzame groei en de banencreatie van de Unie, en achter de algehele energiezekerheid van de lidstaten en de EU, doordat ze de afhankelijkheid van energie-invoer verkleinen en een doeltreffend en duurzaam gebruik van alle energiebronnen bevorderen; B. overwegende dat de EU een wereldleider blijft op het gebied van hoogwaardige, emissiearme energie-innovatie, ook op het vlak van energie-efficiëntie, hernieuwbare energiebronnen en opkomende schone technologieën, waardoor de EU over een stevige basis beschikt om nog meer vorderingen te maken inzake onderzoek en innovatie op het gebied van schone energie, met inbegrip van de ontwikkeling van batterijen voor elektrische mobiliteit en energieopslag; overwegende dat ambitieuze, gerichte klimaat- en energiebeleidsmaatregelen, met name middels het klimaat- en energiekader 2030 en het Stappenplan Energie 2050, belangrijke drijvende krachten achter dit leiderschap zijn geweest; overwegende dat de Klimaatovereenkomst van Parijs in dit verband de mondiale ambitie en de concrete toezeggingen van de ondertekenaars om de klimaatverandering te beperken aanzienlijk heeft doen toenemen; overwegende dat de EU met haar beleid en instrumenten ambitieus moet blijven om de juiste investeringssignalen af te geven en haar leidende positie op de wereldmarkt inzake onderzoek en innovatie op het gebied van schone energie niet te verliezen; C. overwegende dat het met het oog op het toekomstige concurrentievermogen van de EU, met inbegrip van de Europese industrie, van essentieel belang is vooruitgang te boeken in innovatie en O&amp;O op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie; overwegende dat de EU slechts "de wereldleider op het vlak van hernieuwbare energie" kan worden door de invoering van kosteneffectieve innovaties en intensievere O&amp;O-inspanningen in deze specifieke sector; overwegende dat de tenuitvoerlegging van het beginsel "voorrang voor energie-efficiëntie" moet worden ondersteund door een krachtig innovatiebeleid op Europees niveau, met name waar het systeemintegratie betreft; D. overwegende dat een volledig functionerende en concurrerende interne energiemarkt, met een passend regelgevingskader en geschikte infrastructuur, van essentieel belang is om onderzoek, ontwikkeling en innovatie verder te stimuleren en de aanvaarding door de markt van nieuwe schone technologieën in alle regio's van de EU te maximaliseren door schaalvoordelen, rechtszekerheid en investeringszekerheid te bieden, en zo de Unie in staat te stellen optimaal gebruik te maken van technologieneutrale energie-innovatie ter bevordering van efficiëntie, een emissiearm en duurzaam gebruik van energiebronnen en gedecentraliseerde opwekkings-, opslag- en vervoersoplossingen en ‑technologieën; E. overwegende dat innovatie op het gebied van schone energie ook moet bijdragen aan de totstandbrenging van een betaalbare energievoorziening voor Europese consumenten door hen te laten profiteren van lagere energietarieven, hen meer controle te geven over hun energieverbruik en ‑productie en hen producten en diensten aan te bieden die minder energie verbruiken; F. overwegende dat het energiebeleid en de financieringsinstrumenten van de EU en haar lidstaten, met inbegrip van desbetreffende overheidsinvesteringen, erop gericht moeten zijn de steeds snellere technologische ontwikkelingen optimaal te benutten en dat daarbij de nadruk in de eerste plaats moet liggen op een geleidelijke overgang naar schone, uiterst efficiënte energiesystemen met een lage uitstoot; overwegende dat financiering door de particuliere sector als gevolg van marktonzekerheid of technologische en wetenschappelijke onzekerheid vaak ontoereikend of niet voorhanden is; overwegende dat de EU krachtige en consequente signalen moet geven en stimulansen moet creëren teneinde investeringszekerheid te bieden en particuliere investeringen in innovatie, onderzoek en ontwikkeling op het gebied van schone energie en het gebruik daarvan te bevorderen; G. overwegende dat innovatie in de eerste plaats door innovatoren en de marktvraag wordt gestuurd; overwegende dat de Commissie zich voornamelijk moet richten op het creëren van een stimulerend kader voor innovatoren dat onder meer de toegang tot onderzoeksfinanciering vergemakkelijkt en het mogelijk maakt kennis om te zetten in commercieel rendabele producten; overwegende dat partnerschappen tussen onderzoekers en de desbetreffende industriële partners in dit verband nuttig kunnen zijn; H. overwegende dat energiesubsidies de marktprijzen beïnvloeden, waardoor de werkelijke kosten van energie uit verschillende bronnen en de ware kostprijs van de met energie samenhangende technologieën worden gemaskeerd, wat de randvoorwaarden voor onderzoek en investeringen in innovatie op het gebied van schone energie en de uiteindelijke toepassing daarvan niet ten goede komt; overwegende dat het gebruik van subsidies geleidelijk moet worden afgeschaft en ondertussen moet worden beperkt tot tijdelijke instrumenten die erop gericht zijn gelijke voorwaarden en een concurrerende markt tot stand te brengen en de toepassing van nieuwe schone technologieën, met name op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie, te bevorderen; I. overwegende dat de levenscyclusanalyse (LCA) van broeikasgasemissies van energiebronnen, ‑distributienetten en ‑technologieën als referentie moet worden gebruikt wanneer concrete beleidsmaatregelen en stimuli op EU-niveau worden vastgesteld ter bevordering van schone, emissiearme, energie-efficiënte oplossingen en technologieën, met inbegrip van het duurzaam betrekken van grondstoffen en mineralen; overwegende dat het accent moet komen te liggen op innovaties rond schone energie die van rechtstreeks belang zijn voor burgers en prosumenten, hun deelname aan de energietransitie mogelijk maken en de transitie zelf betaalbaarder maken; J. overwegende dat onderzoek en innovatie op energiegebied prioritaire gebieden zijn in het zevende kaderprogramma en Horizon 2020, en dat gezien de toezeggingen van de Unie in het kader van de energie-unie en de Klimaatovereenkomst van Parijs moeten blijven in het negende kaderprogramma, om doeltreffender publieke en particuliere financiering voor O&amp;O aan te trekken en de investeringsrisico's van de meest toekomstgerichte innovaties met het oog op schone energie te helpen verlagen, met name op het vlak van energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen; K. overwegende dat de vervoerssector verantwoordelijk is voor een derde van het totale energieverbruik van de EU, een enorm potentieel voor energie-efficiëntie en de vermindering van CO 2 -emissies heeft en daarom een vitale rol moet spelen bij de overgang naar nieuwe energie-oplossingen en een koolstofarme samenleving; 1. is verheugd over de mededeling van de Commissie, die het kader opzet om de innovatie op het gebied van schone energie in de EU te versnellen; benadrukt dat er een regelgevings- en financieringskader voor innovatie op energiegebied nodig is dat strookt met het Stappenplan Energie 2050 van de EU en haar verbintenissen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs, en het efficiënte en duurzame gebruik van alle energiebronnen bevordert, wat moet resulteren in energiebesparing en voordelen in ruimere zin, onder meer op het gebied van gezondheid, veiligheid en lucht- en waterkwaliteit, en tegelijk het concurrentievermogen van de Europese industrie, de energievoorzieningszekerheid van de Unie en de naleving van de verplichtingen van het EU-verdrag moet waarborgen en een omvattend antwoord op milieuproblemen moet bieden; erkent dat het kader om de innovatie op het gebied van schone energie in de EU te versnellen integraal deel uitmaakt van een ruimere reeks wetgevingsvoorstellen in het kader van het pakket "Schone energie voor alle Europeanen" en dat daarom de diverse onderdelen ervan, de verbintenissen van de Unie in het kader van de Overeenkomst van Parijs en de bredere wetgeving en beginselen in verband met de energie-unie, met name die welke zijn opgenomen in het klimaat- en energiekader 2030 en het Stappenplan Energie 2050, moeten worden versterkt, met inachtneming van de bepalingen van de artikelen 191 en 194 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU); 2. erkent dat het welslagen van energie-innovatie een veelzijdige uitdaging is waarbij de waardeketens aan vraag- en aanbodzijde, menselijk kapitaal, de marktdynamiek, regelgeving, innovatie en industrieel beleid allemaal een rol spelen; benadrukt dat voor deze uitdaging de betrokkenheid van burgers – zowel consumenten als prosumenten – nodig is, alsook een breed ecosysteem van belanghebbenden, waaronder academische instellingen, organisaties voor onderzoek en technologie, kmo's, start-ups, energie- en bouwbedrijven, aanbieders van mobiliteitsdiensten, dienstverleners, apparatuurfabrikanten, IT- en telecombedrijven, financiële instellingen, Unie-, nationale, regionale en lokale autoriteiten, hernieuwbare-energiegemeenschappen, ngo's, opleiders en opinieleiders; benadrukt het belang van nieuwe bedrijfsmodellen die gebruikmaken van innovatieve digitale technologieën voor onder andere het optimaliseren van de eigen productie, de opslag, de uitwisseling en het eigen verbruik van schone energie ter plaatse, en die de toegang tot hernieuwbare vormen van energie verbeteren, onder meer voor huishoudens die onder energiearmoede lijden; 3. is van mening dat voor een kostenefficiënte energietransitie naar milieuvriendelijke, klantgerichte en meer gedigitaliseerde en gedecentraliseerde systemen met actieve prosumenten en prosumentengemeenschappen onderzoek en innovatie in alle energiesectoren noodzakelijk zijn, met inbegrip van niet‑technologiespecifieke en systemische oplossingen, waaronder oplossingen met het oog op efficiëntie en gedecentraliseerde opwekking van energie; erkent dat deze transitie bevorderlijk is voor de creatie van nieuwe organisatiemodellen, vooral bij de opwekking, de transmissie, de distributie en de opslag van energie, elektromobiliteit, bedrijfs- en behoeftenbeheer, en dienstverlening; erkent dat er gemeenschappelijke normen moeten worden vastgesteld voor het stimuleren van een gekoppeld en gedigitaliseerd energiesysteem; beklemtoont dat duurzame grootschalige proefprojecten, met inbegrip van gemeenschapsprojecten, een belangrijke rol kunnen spelen bij de introductie van systemische energie-innovatie; 4. wijst erop dat energie-efficiëntie een sectoroverschrijdende horizontale prioriteit in het onderzoeks- en innovatiebeleid van de EU moet vormen die geldt voor alle sectoren en niet beperkt mag blijven tot energiegerelateerde projecten, waarbij stelselmatig de productie van energie-efficiëntere processen, diensten en goederen wordt gestimuleerd en bevorderd en het beginsel van voorrang voor energie-efficiëntie wordt toegepast in de hele energieketen, met inbegrip van opwekking, transmissie, distributie en eindgebruik van energie; 5. erkent het belang van de verdere liberalisering van de Europese energiemarkten – met name door het wegnemen van belemmeringen voor vrije prijsvorming en het geleidelijk afschaffen van energiesubsidies – ter bevordering van verdere innovatie en de toepassing van nieuwe technologieën die tot een duurzamer energiegebruik leiden en het toenemende aanbod van hernieuwbare energie stimuleren, en ter verwezenlijking van een gelijk speelveld en een concurrerende markt die energieconsumenten, prosumenten, gemeenschappen en bedrijven betere voorwaarden kan bieden; Samenhang van de EU-maatregelen 6. merkt op dat onderzoek, ontwikkeling en innovatie op het gebied van schone energie sterk afhankelijk zijn van een stabiele markt en de voorspelbaarheid en zekerheid van een regelgevingskader en dat daarvoor een ambitieuze en realiseerbare beleidsvisie op lange termijn, met inbegrip van energie- en klimaatgerelateerde doelstellingen en verbintenissen, volgehouden gerichte stimuleringsmaatregelen en geduldkapitaal nodig zijn teneinde een gelijk speelveld tussen de technologieën te creëren, om zo innovatie te faciliteren, de energievoorziening te vergemakkelijken, de markt toegankelijker te maken en ervoor te zorgen dat innovaties op het gebied van schone energie gemakkelijker de voor marktintroductie noodzakelijke kritische massa kunnen bereiken; is verheugd over en stimuleert de uitgesproken gerichtheid op sleuteltechnologieën, zoals bevestigd in het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) en de mededeling van de Commissie; wijst op de bepalingen van artikel 194 VWEU en merkt op dat deze tot uiting moeten komen in de beleids- en financieringsinstrumenten ter ondersteuning van innovatie op het gebied van schone energie; benadrukt echter dat meer voorrang moet worden gegeven aan horizontale, sectoroverschrijdende, systemische innovatie in de energiesector en aan de bevordering van onderwijs en ondernemerschap, aangezien innovatie niet alleen een kwestie van technologie is; beklemtoont dat in deze systemische aanpak verschillende al beschikbare of in ontwikkeling zijnde oplossingen doeltreffend moeten kunnen worden geïntegreerd, met name op het gebied van energie-efficiëntie en de integratie van hernieuwbare energiebronnen; dringt erop aan gebruik te maken van Europese technologie- en innovatieplatforms bij het helpen in kaart brengen van toekomstgerichte innovaties op het gebied van schone energie die gerichte steun verdienen; 7. dringt er bij de Commissie en de lidstaten, en zo nodig de regionale autoriteiten, op aan mechanismen in te voeren om de programma's voor onderzoek en energie-innovatie op nationaal, regionaal en EU‑niveau op elkaar af te stemmen om synergieën te stimuleren en dubbel werk te voorkomen zodat de bestaande middelen en infrastructuur en de energiebronnen die in de lidstaten beschikbaar zijn, zo efficiënt mogelijk worden gebruikt, teneinde nieuwe technologieën en innovaties zo veel mogelijk ingang te doen vinden en nieuwe bedrijfsmodellen in de hele EU te stimuleren; is van oordeel dat het verstrekken van relevante informatie in geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen tot dit doel kan bijdragen; benadrukt in dit verband dat het belangrijk is de uitwisseling van goede praktijken en informatie te bevorderen en de regels inzake deelname aan programma's voor energie-innovatie te stroomlijnen voor alle organisaties, ondernemingen, universiteiten en instellingen, zowel uit de EU als uit derde landen; 8. is verheugd over de toezegging van de Commissie dat zij fundamenteel onderzoek zal blijven financieren via Horizon 2020 en de Europese Onderzoeksraad; benadrukt dat de financiering van collaboratief onderzoek op energiegebied in het kader van het onderdeel "Maatschappelijke uitdagingen" van Horizon 2020 verder moet worden verhoogd, maar dat energie-innovatie ook in de andere maatschappelijke uitdagingen moet worden geïntegreerd; neemt kennis van het voorstel van de Commissie inzake het intensiveren van marktcreërende innovatie door de oprichting van een Europese Innovatieraad in aanvulling op het starters- en opschalingsinitiatief, hetgeen moet bijdragen tot de bevordering van baanbrekende innovaties die markten kunnen veroveren en nieuwe markten kunnen creëren; is van mening dat de totstandbrenging van marktgebaseerde financieringsinstrumenten (zoals leningen en deelnemingen) niet ten koste mag gaan van subsidieregelingen met behulp waarvan non-profitorganisaties en publieke actoren, waaronder universiteiten, hogescholen en het maatschappelijk middenveld, kunnen deelnemen aan hoogwaardige transnationale Europese projecten; 9. blijft bezorgd over het grote aantal en de complexiteit van de bestaande financieringsinstrumenten en beklemtoont dat er een grotere samenhang moet komen tussen de verschillende fondsen voor projecten voor schone energie, met inbegrip van de structuurfondsen, en dat de bestaande financieringsinstrumenten op EU‑ en lidstaatniveau overzichtelijker moeten worden gemaakt; roept de Commissie op om de verschillende financieringsinstrumenten over de gehele waardeketen in kaart te brengen en vindt dat moet worden bekeken of het mogelijk is de verschillende instrumenten te bundelen zonder daarbij aan hun complementariteit te raken; is voorts van mening dat sommige lidstaten niet over de capaciteit beschikken om maatregelen ter ondersteuning van energiegerelateerde innovatie te ontwikkelen, met name via nationale financiële steunregelingen, en verzoekt de Commissie in dit verband deze capaciteiten verder te versterken en te zorgen voor een coherent en vereenvoudigd EU‑kader voor financiering in innovatie op het gebied van schone energie; 10. verzoekt de Commissie de werking van haar energiegerelateerde financieringsinstrumenten en fondsen te evalueren, en met spoed in actie te komen om deze instrumenten te verbeteren als uit deze evaluatie specifieke gevallen van stagnatie, incoherentie of behoefte aan verbetering naar voren komen, en de voormelde instrumenten en fondsen op de nieuwe energiedoelstellingen van de EU af te stemmen; 11. verzoekt de Commissie, als onderdeel van het industriebeleid van de Unie, een gerichte, technologieneutrale energiedimensie voor de lange termijn voor te stellen op basis van een hoge energie-efficiëntie, verdere liberalisering van de markt en meer transparantie om investeringen in verouderde middelen te helpen voorkomen; benadrukt dat deze dimensie een onderdeel moet vormen van de strategie en het actieplan van de EU voor het industriebeleid; benadrukt de rol die innovatieve processen en technologieën spelen bij het verbeteren van de emissieprestaties van energie-intensieve sectoren; verzoekt de Commissie om van energie- en hulpbronnenefficiëntie een prioriteit te maken bij onderzoek en innovatie, en spoort de lidstaten ertoe aan de inkomsten uit de verhandeling van emissierechten verantwoord te investeren in energie-efficiëntie en duurzame lage-emissietechnologieën; wijst op de oprichting van een innovatiefonds ter ondersteuning van innovatie in koolstofarme technologieën en processen tijdens fase IV van ETS; acht het van cruciaal belang een systeem van open innovatie te bevorderen waarin de industrie en ondernemingen hun kennis op uiteenlopende gebieden bundelen en gezamenlijk hoogwaardige, duurzame oplossingen ontwikkelen; erkent de rol die het forum voor de concurrentiekracht van schone-energiebedrijven speelt bij de introductie van belangrijke vernieuwingen op energiegebied, onder meer in de sector van fotovoltaïsche energie en windenergie, maar mogelijk ook voor onder andere opslagmogelijkheden, het afvangen en opslaan van kooldioxide, en energieproducerende bioprocessen; is verheugd over de inzet en steun van de Commissie voor sectorgestuurde initiatieven om het wereldleiderschap van de EU op het gebied van schone energie en emissiearme technologische oplossingen te bevorderen; 12. wijst erop dat de fotovoltaïsche industrie centraal moet staan in het Europese industriebeleid om te voldoen aan de eisen van een groeiende mondiale markt in een context waarin fotovoltaïsche cellen en modules vandaag de dag voor het grootste deel buiten de Europese Unie, met name in China worden geproduceerd; benadrukt dat de EU volledig moet worden geïntegreerd in de nieuwe investeringscyclus teneinde haar leidende positie te behouden op het gebied van O&amp;O inzake de productiemiddelen voor zonne‑energie en bepaalde andere aspecten zoals omvormers, grondstoffen, in gebouwen geïntegreerde fotovoltaïsche cellen, bedrijfsexploitatie, onderhoud en balancering van de systeemcapaciteit; benadrukt bovendien dat het van belang is dat de EU haar deskundigheid op het gebied van systeemintegratie in stand houdt, onder meer met betrekking tot kleinschalige fotovoltaïsche oplossingen voor ontwikkelingslanden; 13. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan, waar het de energiesector en andere daarmee verbonden sectoren betreft, meer inspanningen te leveren ter ondersteuning van innovatie in verband met het duurzaam betrekken van grondstoffen, beter productontwerp, recycling, hergebruik en cascadering van bestaande metalen en materialen in het kader van de circulaire economie en energiebesparing; 14. erkent de verbanden tussen digitalisering, informatietechnologieën en onderzoek en innovatie op het gebied van energie, met name met betrekking tot verbeterde gegevensverzameling, interoperabiliteit en bijbehorende garanties op het gebied van gegevensbeveiliging en privacy; is van mening dat gedeeldgrootboektechnologieën, zoals het blokketensysteem, een rol kunnen spelen bij het verbeteren van de efficiëntie van energiegerelateerde processen en bij het bevorderen van de betrokkenheid van burgers bij de transformatie van het energiesysteem, onder meer middels "peer-to-peer"-handel in energie; verzoekt de Commissie hiertoe dit initiatief aan te moedigen, het regelgevingskader errond te verbeteren en te zorgen voor samenhang tussen de gerelateerde aspecten van de energie-unie, de digitale eengemaakte markt, cyberbeveiligingsstrategieën en het Europees gegevensbeschermingskader, ter versterking van het vermogen van de Unie om het voortouw te nemen bij deze nieuwe ontwikkeling; 15. dringt er bij de Commissie op aan een speciaal interdepartementaal team op te richten, dat onder andere: 16. benadrukt dat openbare aanbestedingen zowel innovatie als meer duurzame groei kunnen stimuleren, zoals onder meer tot uiting komt in de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling; wijst erop dat de keuze van duurzame producten, diensten en overheidsopdrachten van essentieel belang is en toonaangevende of nieuwe markten voor innovatieve producten kan creëren; is verheugd over het initiatief van de Commissie om in het kader van het starters- en opschalingsinitiatief maatregelen inzake EU‑aanbestedingen in te voeren om onder meer de lidstaten aan te moedigen ambitieuze doelen met betrekking tot de aankoop van innovatie vast te stellen; benadrukt bovendien de rol die lokale en regionale overheden kunnen spelen door het goede voorbeeld te geven en door goede praktijken uit te wisselen op fora zoals het Burgemeestersconvenant; 17. dringt er bij de Commissie op aan meer aandacht te besteden aan het aspect innovatievermogen wanneer de gevolgen voor het concurrentievermogen in effectbeoordelingen worden bekeken en het onderzoeks- en innovatie-instrument bij alle nieuwe voorstellen op het gebied van energiebeleid en de beoordeling van bestaande wetgeving toe te passen, zonder de doeltreffendheid van de wetgeving te ondergraven; 18. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat haar werkzaamheden op het gebied van innovatie enerzijds en standaarden en interoperabiliteit anderzijds volledig op elkaar zijn afgestemd zodat de EU wereldwijd een leidende en maatgevende rol kan spelen met betrekking tot schone-energiesectoren waar het "internet der dingen" integraal deel van uitmaakt; is in dit opzicht bijvoorbeeld verheugd over de ontwikkeling van de nieuwe Europese norm voor slimme apparaten (Saref) die mogelijk op EU‑niveau een nieuwe referentie-ontologie voor energiegerelateerde gegevens zal opleveren op basis waarvan huishoudapparaten informatie kunnen uitwisselen met ieder willekeurig energiebeheersysteem; 19. wijst erop dat het energie-innovatiebeleid moet stroken met de EU‑verbintenis koolstofputten te behouden en te verbeteren met behoud van de biodiversiteit, met name in bossen, op land en in zee; 20. moedigt de relevante lidstaten aan gepaste bijdragen te leveren om de EU‑doelstelling van 3 % van het bbp voor O&amp;O te halen; merkt op dat een algemene toename tot 3 % meer dan 100 miljard EUR extra per jaar zou opleveren voor onderzoek en innovatie in Europa; wijst erop dat twee derde van de O&amp;O-financiering van de particuliere sector zou moeten komen; Financieringszekerheid op lange termijn 21. herhaalt zijn oproep voor een hogere totaalbegroting van ten minste 120 miljard EUR voor het negende kaderprogramma en dringt er bij de Commissie op aan het aandeel financiering voor duurzame, emissiearme energieprojecten in het kader van het negende kaderprogramma te verhogen met ten minste 50 % bovenop de desbetreffende bedragen in het kader van Horizon 2020, zodat er voldoende financiering beschikbaar is om de energietransitie van de EU en de doeltreffende tenuitvoerlegging van de energie-unie te ondersteunen; dringt met name aan op een verhoging van de financiële middelen in het kader van het negende kaderprogramma teneinde doorbraken en marktcreërende innovatie te stimuleren, in het bijzonder door kmo's en startende bedrijven; benadrukt het belang van sterke excellentiecriteria om van de EU een mondiaal centrum voor innovatie, onderzoek en toonaangevende technologieën te maken, met inbegrip van grensverleggend onderzoek; wijst op de resultaten van de tussentijdse evaluatie van Horizon 2020, waaruit blijkt dat het programma per 1 januari 2017 onderpresteert waar het de uitgaven voor klimaat en duurzaamheid betreft; is verheugd dat de financiering voor de maatschappelijke uitdaging energie in het kader van Horizon 2020 in de begroting voor 2018 is verhoogd, maar blijft uiterst bezorgd over bezuinigingen op energieprojecten in het kader van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, die het strijdig acht met de doelstellingen van de energie-unie; 22. herhaalt dat het van belang is de kwaliteit van door het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) gefinancierde investeringen te verbeteren en zich met name te richten op stimuli ten behoeve van een betere geografische toewijzing waarbij rekening wordt gehouden met de huidige onevenwichtige geografische dekking van het EFSI en de specifieke behoeften van minder ontwikkelde regio's en overgangsregio's; erkent dat er moet worden samengewerkt met nationale stimuleringsbanken, investeringsplatformen en bevoegde financiële tussenpersonen, eventueel op basis van een aan hen toegewezen EU‑garantie; dringt aan op een aanzienlijk grotere rol en ruimere bevoegdheden voor de Europese investeringsadvieshub, met name door te voorzien in aanwezigheid ter plaatse en een proactieve rol bij de voorbereiding van projecten; 23. is van mening dat het negende kaderprogramma initiatieven moet ondersteunen zoals "volledig op hernieuwbare vormen van energie gebaseerde steden", waarbij steden en lokale overheden worden betrokken die de hernieuwbare-energiecapaciteit voor elektriciteit, mobiliteit, verwarming en koeling in steden aanzienlijk willen verhogen door middel van innovatieprojecten, waartoe onder meer ook slimme netten, energiesysteembeheer en activiteiten met het oog op de koppeling van sectoren en de aanmoediging van het gebruik van elektrische voertuigen kunnen behoren; 24. erkent de rol van het SET-plan, de kennis- en innovatiegemeenschap InnoEnergy en de relevante gezamenlijke technologie-initiatieven als motor van de energie-innovatie; beklemtoont dat deze kaders beter moeten aansluiten op onder andere het InnovFin-initiatief, het EFSI en het voorgestelde programma van pan-Europese paraplufondsen voor durfkapitaal als onderdeel van een gecoördineerde, doelgerichte investeringsstrategie voor innovatie op het gebied van schone energie die projecten in een vroeg stadium, start-ups en kmo's effectief moet helpen om de "vallei des doods" door te komen en voldoende marktrijp te worden voor wereldwijde expansie; is van mening dat doeltreffende stimuli voor investeringen in energie-innovatie, door middel van nationale investeringsfondsen en pensioenfondsen, van cruciaal belang kunnen zijn om het noodzakelijke kapitaal te mobiliseren; 25. wijst erop dat voor het eerst gelanceerde (first-of-a-kind, ofwel FOAK) projecten een bijzonder hoog risico met zich meebrengen en de verstrekking van kapitaal en schuldfinanciering veel lager ligt dan bij de financiering van bewezen koolstofarme technologieën het geval is; roept de Commissie derhalve op de resterende regelgevende obstakels weg te nemen en een SET-FOAK-aandelenfonds op te richten; 26. erkent de rol die de Europese Innovatieraad kan spelen door in een vroeg stadium verkerende ondernemingen bij te staan bij het aantrekken van financiering en stelt voor dat de Europese Innovatieraad ook een rol speelt bij de coördinatie van de verschillende aspecten van een coherente investeringsstrategie voor innovatie op het gebied van schone energie; vraagt meer informatie over de structuur van de Europese Innovatieraad en de samenhang ervan met bestaande instrumenten ter ondersteuning van innovatie; 27. is van mening dat door burgers aangestuurde energie-innovatie minder belemmeringen voor markttoegang vergt en onbenutte mogelijkheden voor innovatiefinanciering kan openen; verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe energie-innovatie door middel van onder meer crowdfunding doeltreffend kan worden bevorderd, en de mogelijkheid te overwegen om een crowdfundingfonds voor innovatie op energiegebied op te richten; is van mening dat nieuwe en diverse financieringsmethoden een aanvulling moeten vormen op de huidige methoden; 28. benadrukt dat het belangrijk is slimmenetwerktechnologie te bevorderen, naast de bevordering en integratie van gedecentraliseerde opwekking van onderaf, onder meer door middel van clusters en samenwerkingsregelingen; verzoekt de Commissie deze terreinen van innovatie op het gebied van schone energie te ondersteunen met financiële mechanismen, waaronder mechanismen om de risico's voor particuliere investeringen te beperken en de lasten voor overheidsinvesteringen in de modernisering van energiesystemen te verminderen; is voorts verheugd over het voornemen van de Commissie om meer gebruik te maken van aanmoedigingsprijzen als een waardevol instrument ter bevordering van baanbrekende innovaties van onderaf; 29. benadrukt dat voor het stimuleren van een bottom‑upbenadering ten aanzien van innovatie de aanvaarding door de markt van kleinschalige toepassingen (zoals NegaWatt, opwekking ter plaatse en lokale opslag) moet worden aangemoedigd, alsook de bundeling en samenvoeging van deze toepassingen, teneinde meer investeringen aan te trekken en de betaalbaarheid te verhogen, met speciale aandacht voor huishoudens met een laag inkomen en gebouwen met meerdere bewoners; Het wereldleiderschap van de EU 30. herinnert aan de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs om de wereldwijde inspanningen ter versnelling van de innovatie op het gebied van schone energie te bevorderen; benadrukt dat er financiering moet blijven gaan naar onderzoek en gegevensverzameling inzake klimaatverandering; verzoekt de Commissie, in overstemming met de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG's), verschillende manieren te onderzoeken waarmee ontwikkelingslanden en opkomende economieën bij hun energietransitie kunnen worden bijgestaan, onder meer via maatregelen voor capaciteitsopbouw, hulp bij het terugdringen van de kapitaalkosten die samengaan met projecten op het gebied van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, het bevorderen van mogelijke technologieoverdracht en het aanreiken van oplossingen voor de ontwikkeling van slimme steden en leefgemeenschappen in afgelegen en landelijke gebieden, om zo de ecosystemen op het gebied van energie-innovatie in ontwikkelingslanden te versterken en ze te helpen hun verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs na te komen; is in dit verband verheugd over het onlangs opgerichte Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling; 31. verzoekt de Commissie het potentieel van het Mission Innovation-initiatief ten volle te benutten zodat de leden hun belofte kunnen nakomen om hun jaarlijkse uitgaven aan O&amp;O op het gebied van schone energie tussen 2015 en 2020 te verdubbelen; benadrukt het belang van het streven naar synergieën met andere wereldwijde initiatieven, zoals de Breakthrough Energy Coalition, en mondiale aandelen- en beleggingsfondsen; is in dit opzicht verheugd over de leidende rol van de Unie in de "Converting Sunlight Innovation Challenge" en de "Affordable Heating and Cooling of Buildings Innovation Challenge"; vraagt in dit verband om na te gaan of het mogelijk is de werkzaamheden op het gebied van energie-innovatie op een gecoördineerde manier wereldwijd te verdelen; 32. verzoekt de Commissie een uitgebreide exportstrategie voor duurzame technologieën op het gebied van schone energie en systemische oplossingen te ontwikkelen, met inbegrip van een specifieke ondersteuningsfaciliteit en doelgerichte bijstand van EU‑delegaties in derde landen; benadrukt in dit verband de rol die diepe en brede vrijhandelsruimten kunnen spelen bij de tenuitvoerlegging van een dergelijke strategie; 33. vraagt de Commissie en de lidstaten de registratieprocedures voor octrooien grondig te bestuderen en dringt erop aan alle onnodige administratieve lasten weg te nemen die de marktpenetratie van innovatieve producten vertragen en een negatief effect hebben op de rol van de EU als leider op het gebied van de omschakeling naar schone energie; Door burgers aangestuurde energie-innovatie 34. is van mening dat er voor een versnelling van de innovatie op het gebied van schone energie bij de Europese burgers een mentaliteitsverandering moet komen die een evolutie inhoudt van zich louter bewust zijn van energiekwesties naar een dieper begrip van de gedragsveranderingen, met name met betrekking tot energiebesparing en nieuwe productie- en consumptiepatronen, die nodig zijn om een antwoord te bieden op de dringende uitdagingen van duurzame groei en de voordelen van de digitale revolutie en innovatie op alle gebieden te benutten, zodat de energietransitie uiteindelijk een succes wordt; merkt op dat innovatie burgers in staat kan stellen een actievere rol op zich te nemen in verband met de opwekking van energie, onder meer door zelfgeproduceerde energie aan het net te leveren, en bij te dragen aan een doeltreffender gebruik van energie door het huishoudelijke verbruik te verminderen en zo de uitstoot en de rekeningen te verlagen; 35. benadrukt dat de kennisbasis van Europa moet worden versterkt en de versnippering moet worden teruggebracht door excellentie op het vlak van wetenschap en onderwijs te bevorderen teneinde internationaal toonaangevende onderzoekscentra van hoge academische kwaliteit tot stand te brengen; benadrukt dat er een strategie moet worden ontwikkeld op basis waarvan Europa talent uit het buitenland kan aantrekken en tegelijkertijd contacten kan onderhouden met Europees toptalent in het buitenland; is van mening dat gekwalificeerd personeel een groot voordeel is voor Europa en een belangrijke motor voor de ontwikkeling van investeringen in onderzoek, ontwikkeling en innovatie; 36. erkent het belang van de volledige democratische betrokkenheid van Europese burgers en gemeenschappen als essentieel onderdeel van een succesvolle energietransitie; benadrukt tegelijk dat voor een doeltreffende uitvoering van deze transformatie openheid, transparantie en gelijke voorwaarden nodig zijn en dat ze op eerlijke concurrentie moet berusten; 37. is van mening dat innovatie op het gebied van schone energie en energie-efficiëntie nieuwe en betere banen kan opleveren; is van mening dat een succesvolle transitie naar een duurzame koolstofarme economie vereist dat de arbeidsmarkten afdoende kunnen voorzien in de nieuwe vraag naar innovatieve schone-energiesystemen; 38. vraagt de Commissie om in haar O&amp;O-initiatieven meer aandacht te besteden aan het verband tussen innovatie op het gebied van energiesystemen en nieuwe beroepsprofielen, onderwijsbehoeften, banen en opleidingsvereisten; 39. erkent de behoefte aan systematische voorlichtings- en participatieprogramma's om de maatschappij ten volle te betrekken bij de transformatie van het energiesysteem en Europese burgers van alle leeftijden geleidelijk te doen evolueren van bewustzijn en begrip naar actieve betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel; roept de Commissie, de lidstaten, de regionale en lokale overheden en de particuliere sector op om weloverwogen consumentenkeuzes en de betrokkenheid van burgers bij energievraagstukken te stimuleren, onder andere door bewustwordingscampagnes, uitgebreide en toegankelijke informatieverstrekking op energiefacturen en instrumenten voor prijsvergelijking, het aanmoedigen van zelfopwekking, vraagresponsvoorzieningen en coöperatieve deelsystemen, participatieve begrotingen en crowdfunding voor energiegerelateerde investeringen, en belasting- en investeringssteunmaatregelen, en het sturen van technologische oplossingen en innovaties; verzoekt de Commissie, de lidstaten en de bevoegde autoriteiten goede praktijken in kaart te brengen voor de aanpak van huishoudens die onder energiearmoede lijden; 40. is van mening dat voor regio's en steden een cruciale rol is weggelegd met betrekking tot het optimaliseren van duurzame-energiemodellen; erkent de essentiële rol van regio's en steden bij het bevorderen van betrokkenheid bij de energietransitie en het stimuleren van klimaatactie en energiegerelateerde innovatie op basis van een bottom‑upbenadering; merkt op dat regio's en steden het meest geschikt zijn voor het testen en uitvoeren van geïntegreerde oplossingen met rechtstreekse betrokkenheid van de burgers; benadrukt in dit verband de rol van het Burgemeestersconvenant, dat de wereldwijde uitwisseling van beste praktijken en de bundeling van middelen en investeringen nastreeft; merkt op dat ook plattelandsgebieden ruimte bieden voor innovaties waarmee uitdagingen zoals hun afgelegen ligging, demografische veranderingen en de verlening van nieuwe diensten het hoofd kunnen worden geboden; 41. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan regionale en lokale overheden te helpen gecoördineerde stappen te ondernemen om energie-innovatie op lokaal en transregionaal niveau aan te moedigen met de bedoeling samenhangende strategieën te ontwikkelen; onderstreept dat de energietransitie ingrijpende gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid in sommige regio's van de Europese Unie, en benadrukt in dat verband dat er speciale aandacht moet uitgaan naar regio's die voor de uitdaging staan om energieopwekking met bruinkool, steenkool en andere vaste fossiele brandstoffen geleidelijk af te schaffen, alsook naar de mijnbouw, in reactie op een besluit van een lidstaat, de lokale autoriteiten of de industrie, of in reactie op andere omstandigheden; onderstreept dat deze regio's ondersteund moeten worden bij de ontwikkeling van inclusieve, lokale en rechtvaardige transitiestrategieën en bij het aanpakken van maatschappelijke, sociaal-economische en milieugerelateerde effecten en de uitdagingen die gepaard gaan met de herbestemming van locaties; wijst op de financiële opties voor het verlenen van dergelijke steun door gedeeltelijk gebruik te maken van de ETS-veilingopbrengsten, en door middel van het moderniseringsfonds dat zal worden opgericht voor de periode 2021-2030; is van mening dat de belanghebbenden op inclusieve wijze bij het proces moeten worden betrokken door te onderzoeken op welke manier alternatieve innovatieve ondernemingen, start-ups en industrieën het best kunnen worden aangetrokken met als doel een duurzame regionale economie tot stand te brengen, de menselijke waardigheid te bevorderen en de bestaande elektriciteitsopwekkingscapaciteit te helpen vervangen door hernieuwbare vormen van energie of oplossingen op het gebied van energie-efficiëntie; is van mening dat onderzoeks- en innovatiebeleidsmaatregelen gericht moeten zijn op manieren om de desbetreffende regio's nieuw leven in te blazen met betrekking tot duurzame werkgelegenheid en groeiperspectieven, met name in het geval van het afbouwen van aan mijnbouwactiviteiten gerelateerde energieopwekkingscapaciteit op basis van bruinkool, steenkool of andere vaste fossiele brandstoffen; 42. verzoekt de Commissie lokale en regionale overheden bij te staan bij het verkrijgen van meer bevoegdheden voor de toepassing van innovatie op het gebied van schone energie, zoals slimme steden, e‑mobiliteit, slimme netten en micronetten, en bij de marktpenetratie van hernieuwbare energie, afhankelijk van de marktrijpheid, en deze overheden de uitdagingen te helpen aangaan waarmee zij te kampen hebben bij het stimuleren van de energietransitie, onder meer waar het de betrokkenheid van de burgers betreft; spoort de uitwisseling van beste praktijken aan, alsook het bundelen van investeringen, het beter beoordelen van de financiële haalbaarheid van projecten, de ontwikkeling van financieringsstrategieën, met inbegrip van businesscases, en het gebruik van openbare aanbestedingen en leningen; 43. is van mening dat in de vervoerssector een enorm potentieel aanwezig is en dat er voor deze sector derhalve een sleutelrol in de transitie weggelegd moet zijn, en moedigt de Commissie aan bestaande financiering voor de uitrol van de infrastructuur voor elektrische voertuigen te ondersteunen; verzoekt de Commissie verdere initiatieven te blijven ondersteunen en ontwikkelen, zoals het Europabrede elektromobiliteitsinitiatief en de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof; 44. spoort de Commissie aan de voordelen van mobiliteit op basis van waterstof te onderkennen, alsook die van de koppeling van de vervoerssector met de elektriciteitssector, en op die gebieden steunmaatregelen in het leven te roepen voor nieuwe bedrijfsmodellen, zoals slim opladen en triggers voor de koppeling van voertuigen en stroomnetten op basis waarvan eigenaren van elektrische voertuigen op een flexibele manier energie aan het elektriciteitssysteem kunnen verkopen; verzoekt de Commissie de financiering te waarborgen van innovatie gericht op de ontwikkeling van oplossingen voor waterstofopslag, geavanceerde oplossingen voor de langetermijnopslag van energie voor elektrische voertuigen, de infrastructuur voor oplaadsystemen voor voertuigen op waterstof en de infrastructuur voor plug‑in-oplossingen, met inbegrip van de oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen; spoort de lidstaten en lokale overheden aan aanvullende initiatieven te nemen, zoals fiscale prikkels met betrekking tot de marktpenetratie van elektrische en waterstofvoertuigen, belastingverlagingen en ‑vrijstellingen voor eigenaren van elektrische en waterstofvoertuigen, en verschillende andere initiatieven ter bevordering van het gebruik van elektrische voertuigen, zoals prijsverlagingen, bonussen en premies voor kopers van elektrische voertuigen, en het aanleggen van gratis parkeerplaatsen voor elektrische voertuigen; 45. neemt kennis van de grote inspanningen die in het kader van het Horizon 2020-programma voor onderzoek en ontwikkeling worden verricht met het oog op de doelstelling om de broeikasgasemissies in de vervoerssector tegen 2050 met 60 % te verminderen ten opzichte van hun niveau in 1990 (4) ; herinnert eraan dat de EU‑programma's voor onderzoek en innovatie determinerend zijn voor de marktacceptatie van energie, ICT-innovatie en slimme vervoerssystemen; verzoekt de Commissie om de beschikbare middelen in de toekomst duidelijker in te zetten voor onderling verbonden strategische prioriteiten, zoals emissiearme mobiliteit, infrastructuur voor het opladen met alternatieve brandstoffen en geïntegreerd stedelijk vervoer, met bijzondere aandacht voor alle vervuilende emissies, geluidshinder, verkeersveiligheid, congestie en knelpunten, en in overeenstemming met het beginsel van technologische neutraliteit; wijst tevens op het belang van de ontwikkeling van geavanceerde biobrandstoffen en verhoging van het aandeel van het spoorvervoer en het gebruik van de fiets; 46. is verheugd dat de Commissie de marktacceptatie van innovatieve oplossingen met schone energie via openbare aanbestedingen en de herziening van de richtlijn ter bevordering van schone voertuigen zal ondersteunen, en erkent de mogelijke voordelen voor openbaarvervoersautoriteiten en ‑exploitanten, busconstructeurs, industriële toeleveranciers, energieleveranciers, nationale en internationale organisaties en onderzoekscentra; verzoekt de Commissie snel met voorstellen in die zin te komen; 47. is voorstander van het opstellen van een strategische agenda voor onderzoek en innovatie in het vervoer, met stappenplannen die in overleg tussen de lidstaten en de Commissie, maar ook lokale en regionale overheden en exploitanten ontwikkeld zijn, en een bijbehorend beheersmechanisme voor het ondersteunen van de uiterst noodzakelijke werkzaamheden op het gebied van onderzoek, innovatie en toepassing in de vervoerssector van nieuwe technologieën, en voor het bevorderen van emissiearme mobiliteit; vraagt dat de conclusies van deze stappenplannen in het jaarlijkse werkprogramma van de Commissie worden opgenomen; 48. verzoekt om een geïntegreerde en gecoördineerde aanpak die rekening houdt met de stedelijke dimensie van de EU en met nationaal beleid en nationale wetgeving, alsmede om ontwikkeling van duurzame stedelijke mobiliteitsplannen, teneinde de lidstaten te helpen, in staat te stellen en aan te moedigen om de gezondheid en levenskwaliteit van de burgers en de toestand van het milieu in stedelijke gebieden te verbeteren; moedigt de invoering van coöperatieve intelligente vervoerssystemen (C-ITS) en autonome voertuigen aan, alsmede de toepassing van communicerende infrastructuren om hoge capaciteit en korte latentietijd te waarborgen voor een 5G-netwerk; vraagt dat er actieve stappen worden gezet om het verschil in infrastructuurkwaliteit tussen stedelijke en plattelandsgebieden en tussen meer ontwikkelde gebieden en achterstandsgebieden te verkleinen en de samenwerking te verbeteren; 49. erkent het belang van de in juni 2017 ondertekende nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling, die een gemeenschappelijke visie en een gemeenschappelijk actiekader voor de EU en haar lidstaten op het gebied van ontwikkelingssamenwerking omvat; wijst erop dat de 17 SDG's en aanverwante doelen die tegen 2030 moeten worden gehaald, voor het eerst universeel van toepassing zijn op alle landen, en dat de EU heeft toegezegd het voortouw te nemen bij de uitvoering ervan; merkt op dat de consensus het ontwikkelingsbeleid van de Unie afstemt op de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en belangrijke maatregelen inzake duurzame energie en klimaatverandering in kaart brengt; 50. wijst erop dat artikel 8 van de verordening gemeenschappelijke bepalingen (GB-verordening) het volgende bepaalt: "De doelstellingen van de ESI-fondsen worden nagestreefd in overeenstemming met het beginsel van duurzame ontwikkeling", met de doelstelling van de EU om de kwaliteit van het milieu te behouden, beschermen en verbeteren, en met haar beloftes in het kader van de Overeenkomst van Parijs; 51. wijst erop dat de partnerschapsovereenkomsten en ‑programma's die onder de GB‑verordening vallen, gericht zijn op het bevorderen van een efficiënt gebruik van hulpbronnen en de beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering, en de horizontale beginselen van partnerschap, meerlagig bestuur, non-discriminatie en gelijkheid van vrouwen en mannen; 52. is van mening dat de synergieën in het EU‑beleid moeten worden versterkt door een uniforme en consistente houding van de EU ten aanzien van antidumpingmaatregelen om ervoor te zorgen dat de productie-industrie ten volle van de energietransitie profiteert; 53. erkent de vitale rol van regio's en steden om de inspraak in en controle over de energietransitie wereldwijd te bevorderen en innovatie in verband met klimaat en energie van onderaf aan te moedigen; roept derhalve op om dezelfde milieukwaliteitsnormen toe te passen op alle energietechnologieën die op de EU‑markt binnenkomen; maakt zich zorgen over het behoud van stedelijke groengebieden; o o o 54. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten.