Het Europees Parlement, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 (1) , – gezien de geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 ( COM(2023)0391 – C9‑0250/2023) (2) , – gezien het jaarverslag van de Raad aan de kwijtingsautoriteit over de in 2022 uitgevoerde interne controles, – gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2022, tezamen met de antwoorden van de instellingen (3) , – gezien de verklaring van de Rekenkamer voor het begrotingsjaar 2022 (4) waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 314, lid 10, en de artikelen 317, 318 en 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (5) , en met name de artikelen 59, 118, 260, 261 en 262, – gezien artikel 100 van en bijlage V bij zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie constitutionele zaken, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0071/2024 ), 1. stelt zijn besluit over het verlenen van kwijting aan de secretaris-generaal van de Raad voor de uitvoering van de begroting van de Europese Raad en de Raad voor het begrotingsjaar 2022 uit; 2. formuleert zijn opmerkingen in onderstaande resolutie; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en de resolutie die daarvan een integrerend deel uitmaakt, te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (L-serie). 2. Resolutie van het Europees Parlement van 23 april 2024 met de opmerkingen die een integrerend deel uitmaken van het besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, afdeling II – Europese Raad en Raad ( 2023/2131(DEC) ) Het Europees Parlement, – gezien zijn besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, afdeling II – Europese Raad en Raad, – gezien artikel 100 van en bijlage V bij zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie constitutionele zaken, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0071/2024 ), A. overwegende dat de kwijtingsautoriteit in het kader van de kwijtingsprocedure wenst te benadrukken dat het bijzonder belangrijk is de democratische legitimiteit van de instellingen van de Unie verder te versterken door de transparantie en de verantwoordingsplicht te verbeteren en door het concept van resultaatgericht begroten en een goed personeelsbeheer toe te passen; B. overwegende dat overeenkomstig artikel 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) het Europees Parlement als enige verantwoordelijk is voor het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Unie, en overwegende dat de begroting van de Europese Raad en de Raad deel uitmaakt van de begroting van de Unie; C. overwegende dat de Europese Raad overeenkomstig artikel 15, lid 1, VEU geen wetgevingstaken mag uitvoeren; D. overwegende dat overeenkomstig artikel 317 VWEU de Commissie de begroting van de Unie uitvoert onder haar eigen verantwoordelijkheid en volgens het beginsel van goed financieel beheer, en overwegende dat overeenkomstig het toepasselijke kader de Commissie de overige instellingen van de Unie de bevoegdheden toekent die nodig zijn voor de uitvoering van hun afdelingen van de begroting; E. overwegende dat overeenkomstig artikel 235, lid 4, en artikel 240, lid 2, VWEU de Europese Raad en de Raad (hierna de “Raad”) worden bijgestaan door het secretariaat-generaal van de Raad, en overwegende dat de secretaris-generaal van de Raad geheel verantwoordelijk is voor het goede beheer van de op afdeling II van de begroting van de Unie opgevoerde kredieten; F. overwegende dat het Parlement in de loop van bijna twintig jaar de gevestigde en gerespecteerde praktijk heeft gehanteerd om kwijting te verlenen aan alle instellingen, organen en instanties van de Unie, en overwegende dat de Commissie het ermee eens is dat het aan alle instellingen, organen en instanties van de Unie verlenen van kwijting voor hun administratieve uitgaven moet worden voortgezet; G. overwegende dat de Commissie overeenkomstig artikel 59, lid 1, van het Financieel Reglement de overige instellingen van de Unie de bevoegdheden toekent die nodig zijn voor de uitvoering van hun afdelingen van de begroting; H. overwegende dat sinds 2009 het gebrek aan medewerking van de Raad tijdens de kwijtingsprocedure het Parlement ertoe heeft genoodzaakt het verlenen van kwijting aan de secretaris-generaal van de Raad te weigeren; I. overwegende dat de Europese Raad en de Raad, als instellingen van de Unie en ontvangers van middelen uit de algemene begroting van de Unie, transparant moeten zijn, een democratische verantwoordingsplicht moeten hebben tegenover de burgers van de Unie en onderworpen moeten zijn aan een democratische controle op de uitgave van overheidsmiddelen; J. overwegende dat de Europese Ombudsman (hierna de “Ombudsman”) in haar aanbeveling inzake strategisch onderzoek OI/2/2017/TE naar de transparantie van het wetgevingsproces in de Raad aangaf dat de werkwijzen van de Raad met betrekking tot transparantie in het wetgevingsproces neerkomen op wanbeheer en moeten worden gewijzigd om de burgers in staat te stellen het wetgevingsproces van de Unie te volgen; K. overwegende dat in de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie het recht van belastingbetalers en van het publiek wordt bevestigd om op de hoogte te worden gehouden van het gebruik van overheidsinkomsten, en dat het Gerecht in zijn arrest van 25 januari 2023 in zaak T-163/21 (6) , De Capitani/Raad, met betrekking tot transparantie binnen het wetgevingsproces van de Unie heeft verklaard dat de documenten die de Raad in zijn werkgroepen opstelt, niet van technische maar van wetgevende aard zijn en bijgevolg onderworpen zijn aan verzoeken om toegang tot documenten; 1. merkt op dat de begroting van de Raad onder rubriek 7, “Europees openbaar bestuur”, van het MFK valt, die in 2022 in totaal 11,6 miljard EUR bedroeg (5,9 % van de totale begroting van de Unie); merkt op dat de begroting van de Raad van ongeveer 0,6 miljard EUR ongeveer 5,3 % van de totale administratieve uitgaven van de Unie bedraagt; 2. neemt er nota van dat de Europese Rekenkamer (de “Rekenkamer”) in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 2022 een steekproef van 60 verrichtingen onder administratieve uitgaven heeft onderzocht, hetzelfde aantal als voor 2021 werd onderzocht; merkt voorts op dat de administratieve uitgaven volgens de Rekenkamer uitgaven voor personele middelen omvatten, met inbegrip van uitgaven voor pensioenen, die in 2022 goed waren voor ongeveer 70 % van de totale administratieve uitgaven, en uitgaven voor gebouwen, uitrusting, energie, communicatie en informatietechnologie, en dat haar werkzaamheden gedurende vele jaren erop wijzen dat deze uitgaven over het algemeen een laag risico inhouden; 3. merkt op dat 14 (23 %) van de 60 verrichtingen fouten bevatten, maar dat de Rekenkamer op basis van de vijf gekwantificeerde fouten inschat dat het foutenpercentage onder de materialiteitsdrempel ligt; 4. merkt met tevredenheid op dat de Rekenkamer in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 2022 opmerkt dat zij geen specifieke kwesties met betrekking tot de Raad heeft vastgesteld; Stand van zaken van de kwijtingsprocedure 5. betreurt ten zeerste dat het Parlement sinds 2009 en opnieuw voor het begrotingsjaar 2021 kwijting aan de Raad moest weigeren omdat de Raad blijft weigeren met het Parlement samen te werken aan de kwijtingsprocedure, waardoor het Parlement geen gefundeerd besluit kan nemen op basis van een ernstige en grondige controle van de uitvoering van de begroting van de Raad; 6. merkt op dat de betrokken diensten van het Parlement, namens de rapporteur voor de kwijtingsprocedure, op 28 september 2023 een vragenlijst aan het secretariaat van de Raad hebben toegezonden met 74 vragen die voor het Parlement belangrijk zijn om een grondige controle van de uitvoering van de begroting van de Raad en het beheer van de Raad mogelijk te maken; merkt verder op dat soortgelijke vragenlijsten zijn toegezonden aan alle andere instellingen, die het Parlement degelijke antwoorden op alle vragen hebben gegeven; 7. betreurt dat het secretariaat-generaal van de Raad het Parlement op 12 oktober 2023 opnieuw heeft meegedeeld dat het de vragenlijst van het Parlement niet zou beantwoorden en dat de Raad niet zou deelnemen aan de hoorzitting van 25 oktober 2023 in het kader van de kwijtingsprocedure waaraan alle andere uitgenodigde instellingen wel hebben deelgenomen; 8. wijst op het prerogatief van het Parlement om kwijting te verlenen overeenkomstig artikel 319 VWEU en de toepasselijke bepalingen in het Financieel Reglement en het Reglement van het Parlement, in overeenstemming met de tot nu toe gehanteerde interpretatie en praktijk, namelijk de bevoegdheid om kwijting te verlenen teneinde transparantie te bieden en de democratische verantwoordingsplicht ten aanzien van de belastingbetalers van de Unie te waarborgen; 9. benadrukt dat in artikel 59, lid 1, van het Financieel Reglement is bepaald dat de Commissie de overige instellingen van de Unie de bevoegdheden toekent die nodig zijn voor de uitvoering van hun afdelingen van de begroting, en vindt het bijgevolg onbegrijpelijk dat de Raad het passend acht dat de Commissie kwijting wordt verleend voor de uitvoering van de begroting van de Raad; 10. wijst op de gevestigde en gerespecteerde praktijk die het Parlement gedurende bijna twintig jaar heeft gehanteerd om kwijting te verlenen aan alle instellingen, organen en instanties van de Unie; herinnert eraan dat de Commissie heeft verklaard dat zij niet in staat is toezicht te houden op de uitvoering van de begroting door de andere instellingen van de Unie; benadrukt dat de Commissie meermaals te kennen heeft gegeven dat het aan elke instelling van de Unie verlenen van kwijting voor hun administratieve uitgaven door het Parlement moet worden voortgezet; 11. benadrukt dat de huidige situatie toelaat dat het Parlement de verslagen van de Rekenkamer en de Ombudsman controleert, alsmede de openbaar beschikbare informatie op de website van de Raad, aangezien de Raad zijn wanpraktijk om niet samen te werken met het Parlement voortzet, waardoor het voor het Parlement onmogelijk is zijn taken goed uit te voeren en een gefundeerd besluit te nemen over het verlenen van kwijting; 12. betreurt het dat de Raad al meer dan tien jaar geen enkele politieke wil toont om in het kader van de jaarlijkse kwijtingsprocedure samen te werken met het Parlement; beklemtoont dat deze houding een blijvend negatief effect heeft op beide instellingen en op het vertrouwen van de burgers in de Unie als transparante organisatie, en het beheer van en de democratische controle op de begroting van de Unie in diskrediet heeft gebracht; 13. wijst erop dat de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie het recht van de belastingbetalers en het publiek ondersteunt om op de hoogte te worden gehouden van het gebruik van overheidsinkomsten; eist daarom volledige eerbiediging van het prerogatief van het Parlement en zijn rol als hoeder van het beginsel van democratische verantwoordingsplicht; verzoekt de Raad naar behoren gevolg te geven aan de aanbevelingen die het Parlement in het kader van de kwijtingsprocedure heeft aangenomen; 14. verzoekt de Raad de onderhandelingen met het Parlement op het hoogste niveau zo snel mogelijk te hervatten, met deelname van de secretarissen-generaal en de voorzitters van beide instellingen, om de impasse te doorbreken en een oplossing te vinden met inachtneming van de respectieve rollen van het Parlement en de Raad in de kwijtingsprocedure en te zorgen voor transparantie en behoorlijke democratische controle op de uitvoering van de begroting; 15. benadrukt dat de huidige situatie weliswaar moet worden verbeterd door een betere samenwerking tussen de instellingen in het kader van de Verdragen, maar dat een herziening van de Verdragen de kwijtingsprocedure duidelijker en transparanter zou kunnen maken door het Parlement de expliciete bevoegdheid te geven om alle instellingen, organen en instanties van de Unie afzonderlijk kwijting te verlenen; onderstreept echter dat in afwachting van een dergelijke herziening de huidige situatie moet worden verbeterd door middel van betere interinstitutionele samenwerking binnen het huidige kader van de Verdragen, en dringt er bij de Raad op aan actief samen te werken met het Parlement om de huidige situatie recht te zetten; 16. merkt op dat het Parlement, ondanks het feit dat de Raad niet bereid is mee te werken aan de kwijtingsprocedure, in deze resolutie niettemin de nadruk legt op een aantal politieke prioriteiten en enkele opmerkingen maakt over het begrotings- en financieel beheer van de Raad alsook andere opmerkingen die relevant zijn voor de kwijtingsprocedure; 17. wijst erop dat sinds Rusland op 24 februari 2022 een illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde totale aanvalsoorlog tegen Oekraïne is begonnen, de Unie en haar lidstaten Oekraïne en de Oekraïense bevolking hulp hebben toegezegd; wijst op het munitie-initiatief, dat aanvankelijk tot doel had Oekraïne vóór maart 2024 van één miljoen 155 mm granaten te voorzien, waarvan op die datum echter slechts ongeveer de helft is geleverd; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de productie, aanschaf en levering van munitie aan Oekraïne onmiddellijk aanzienlijk op te voeren; wijst erop dat de Oekraïense regering haar Europese bondgenoten heeft verzocht om de levering van 7 van de ongeveer 30 Patriot-raketafweersystemen die in de lidstaten beschikbaar zijn, om de civiele infrastructuur adequater te beschermen tegen de Russische agressie; betreurt dat tot op heden slechts één lidstaat een extra systeem heeft toegezegd en dringt er bij de Europese Raad op aan het besluitvormingsproces te versnellen en middelen toe te wijzen om Oekraïne te voorzien van de nodige luchtverdedigingscapaciteit; benadrukt dat het Parlement geen kwijting zal verlenen aan de Raad zolang de aanbevelingen van het Parlement niet worden uitgevoerd en zolang er onvoldoende middelen worden uitgetrokken voor de noodzakelijke steun aan Oekraïne; verklaart zich nogmaals solidair met Oekraïne en benadrukt het belang van doortastend optreden door de Europese leiders om tegemoet te komen aan de dringende veiligheidsbehoeften van onze Oekraïense partners Politieke prioriteiten 18. betreurt dat de Raad in de voordracht- en benoemingsprocedures voor een groot aantal instellingen, organen en instanties van de Unie zijn prerogatief uitoefent zonder daarbij rekening te houden met de meningen van de betrokken partijen of met de aanbevelingen van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF); 19. benadrukt dat de traditie van de Raad om de benoemingen van afzonderlijke lidstaten voor de meeste functies niet in twijfel te trekken betekent dat de beroepskwalificaties van kandidaten niet grondig worden gecontroleerd; dringt daarom aan op een herziening van het prerogatief van de Raad om de participatie van de betrokken instellingen, organen en instanties te waarborgen en te versterken en om de legitimiteit van de benoemden te vergroten; stelt, om ervoor te zorgen dat kandidaten over de nodige kwalificaties beschikken, bijvoorbeeld de oprichting voor van onafhankelijke panels van deskundigen die dergelijke controles uitvoeren; 20. herinnert eraan dat de Raad, overeenkomstig artikel 286, lid 2, VWEU, de leden van de Rekenkamer benoemt na raadpleging van het Parlement; betreurt dat de Raad meermaals heeft verzuimd rekening te houden met de aanbevelingen van het Parlement in zijn raadgevende rol voor de benoeming van de leden van de Rekenkamer; 21. wijst op het ernstige gebrek aan genderevenwicht bij de Rekenkamer, met eind 2022 slechts 9 vrouwelijke leden tegenover 17 mannelijke leden; wijst op de moeilijkheden bij het realiseren van genderevenwicht in de Rekenkamer als gevolg van de huidige benoemingsprocedure; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om de voordrachtprocedure te heroverwegen teneinde dit probleem met concrete maatregelen aan te pakken, zoals de invoering van de verplichting voor de lidstaten om voor elke vacature ten minste twee kandidaten van verschillend geslacht voor te dragen; 22. betreurt dat de Raad tot dusver de resolutie van het Parlement van 17 december 2020 over de noodzaak van een specifieke Raadsformatie voor gendergelijkheid heeft genegeerd (7) , en blijft van mening dat een specifiek institutioneel forum zou zorgen voor een sterkere integratie van gendergelijkheid in het beleid en de strategieën van de Unie, alsook voor essentiële coördinatie en vooruitgang in de belangrijkste dossiers met betrekking tot gendergelijkheid; 23. betreurt dat het besluitvormingsproces in de Raad nog steeds verre van volledig transparant is, wat een weerslag heeft op het vertrouwen van burgers in de Unie als een transparante organisatie en dus schadelijk is voor de reputatie van de Unie als geheel; herinnert aan en steunt de aanbevelingen van de Ombudsman met betrekking tot de transparantie van het wetgevingsproces in de Raad, die zijn gedaan in het kader van strategisch onderzoek OI/2/2017/TE; dringt er bij de Raad op aan alle nodige maatregelen te nemen om de aanbevelingen van de Ombudsman en de desbetreffende uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie onverwijld op te volgen; herinnert eraan dat het Gerecht in zijn arrest in zaak T-163/21, De Capitani/Raad, heeft benadrukt dat de Raad meer wetgevingstransparantie aan de dag moet leggen om de toegang tot wetgevingsdocumenten te waarborgen, wat eenvoudigweg strookt met de plicht van de Raad tot publieke toetsing en de verantwoordingsplicht van de medewetgevers als grondslag van elke democratische legitimiteit; 24. uit zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat de Europese Raad zich toenemend bemoeit met wetgevingsdossiers ondanks het feit dat deze instelling noch een wetgevende noch een uitvoerende functie heeft en niet dezelfde transparantienormen als de Raad toepast, wat erop neerkomt dat de Raad geen rekenschap aflegt; 25. wijst erop dat het gebruik van de stemprocedure met eenparigheid van stemmen in de Raad op bepaalde beleidsterreinen het besluitvormingsproces van de Unie negatief kan beïnvloeden en het ook vatbaar maakt voor chantage door de lidstaten, met name door lidstaten die de rechtsstaat niet eerbiedigen; verzoekt de Raad om de stemprocedures met gekwalificeerde meerderheid van stemmen toe te passen waar dat overeenkomstig de Verdragen mogelijk is; wijst erop dat een overgang naar stemming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Raad een stap kan zijn op weg naar efficiëntere beleidsvorming; 26. betreurt het feit dat de deelname door de permanente vertegenwoordigers van de lidstaten aan het verplichte transparantieregister, dat is ingesteld door het Interinstitutioneel Akkoord van 20 mei 2021 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie over een verplicht transparantieregister (8) , volledig vrijwillig is, en dringt erop aan dat alle permanente vertegenwoordigingen vóór, tijdens en na het voorzitterschap van de Raad van hun lidstaat actief deelnemen aan het transparantieregister; is van mening dat de bestaande ethische regels inzake belangenconflicten, draaideurconstructies en transparante lobbyactiviteiten moeten worden versterkt en geharmoniseerd en dat vertegenwoordigers van de lidstaten die via de bedrijven die zij bezitten rechtstreeks begunstigden zijn van Uniesubsidies, niet zouden mogen deelnemen aan de besprekingen en stemmingen over beleid en begrotingskwesties in verband met die subsidies; 27. betreurt dat de Raad het verplichte transparantieregister niet volledig benut buiten zijn huidige beperkingen en elke aanbeveling voor verbeteringen verwerpt; herhaalt zijn 8proep aan de Raad om te weigeren niet-geregistreerde lobbyisten te ontmoeten; 28. verzoekt de roulerende voorzitterschappen van de Raad, in overeenstemming met de conclusies van de workshop van de Commissie begrotingscontrole van het Parlement van 27 juni 2023, niet langer gebruik te maken van commerciële sponsoring om een deel van hun uitgaven te dekken; is zich ervan bewust dat de financiële middelen uit de nationale begrotingen aanzienlijk verschillen per lidstaat en dat elke lidstaat, ongeacht zijn omvang en beschikbare begrotingsmiddelen, gelijke kansen moet hebben om een succesvol voorzitterschap van de Raad te organiseren, maar is van mening dat het accepteren van commerciële sponsoring reputatieschade veroorzaakt vanwege het risico op belangenconflicten; verzoekt de Raad nogmaals om de voorzitterschappen van de Raad een begroting toe te kennen teneinde te zorgen voor adequate en uniforme normen inzake efficiëntie en doeltreffendheid van de werkzaamheden van de Raad in het algemeen; is in dit verband teleurgesteld over de niet-bindende richtsnoeren van de Raad inzake commerciële sponsoring; 29. betreurt het dat de gedragscode voor de voorzitter van de Europese Raad, ondanks meerdere verzoeken van het Parlement, niet op één lijn is gebracht met die van het Parlement en de Commissie, met name wat betreft activiteiten die moeten worden goedgekeurd nadat de voorzitter zijn functie heeft neergelegd; 30. herhaalt dat Besluit (EU) 2023/2061 van de Europese Raad van 22 september 2023 inzake de samenstelling van het Europees Parlement (9) de prerogatieven van het Parlement en de Raad in de jaarlijkse begrotingsprocedure onverlet laat en dat overweging 5 van dat besluit betrekking heeft op aangelegenheden die niet vallen onder de bevoegdheden van de Europese Raad uit hoofde van artikel 15, lid 1, VEU en de rechtsgrondslag voor de vaststelling van de samenstelling van het Parlement overeenkomstig artikel 14, lid 2, VEU; benadrukt dat het uitsluitend aan het Parlement en de Raad staat om overeenkomstig de procedure van artikel 314 VWEU over de inhoud van de Uniebegroting te beslissen; Financieel en begrotingsbeheer 31. merkt op dat de begroting voor de Raad 611 473 556 EUR bedroeg voor 2022, wat neerkomt op een stijging van 2,9 % ten opzichte van 2021, wat aanzienlijk hoger is dan de stijging van 2020 naar 2021 die 0,6 % bedroeg; 32. spreekt opnieuw zijn teleurstelling uit over het feit dat de begroting van de Europese Raad en de Raad niet is opgesplitst in twee duidelijk gescheiden begrotingen, zoals het Parlement in eerdere kwijtingsresoluties heeft aanbevolen teneinde de transparantie en de verantwoordingsplicht te verbeteren, niet in het minst met betrekking tot de Europese Raad aangezien het momenteel onmogelijk is betrouwbare informatie te verkrijgen over de kosten ervan; 33. betreurt dat het secretariaat-generaal van de Raad een verslag over de jaarrekening en een reeks jaarlijkse activiteitenverslagen met betrekking tot verschillende delen van het secretariaat-generaal bekendmaakt, maar dat het moeilijk is om een beknopt en gemakkelijk toegankelijk overzicht te krijgen van alle activiteiten van het secretariaat-generaal van de Raad omdat er geen enkel verslag bestaat waarin een coherent overzicht van de activiteiten van de Raad wordt samengevat en gepresenteerd; 34. stelt met tevredenheid vast dat de rekenplichtige van de Raad kan bevestigen dat de jaarrekening van de Raad voor het jaar 2022 is opgesteld overeenkomstig titel XIII van het Financieel Reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels, zoals is vereist voor alle instellingen, organen en instanties van de Unie, en dat de rekenplichtige redelijke zekerheid heeft dat de rekeningen voor 2022 op alle materiële punten een getrouw beeld geven van de financiële situatie, de resultaten van de verrichtingen en de cashflow van de Raad; 35. merkt op dat de Raad 64 begrotingsoverschrijvingen heeft verricht in 2022, die allemaal gebaseerd waren op artikel 29 van het Financieel Reglement, wat aanzienlijk meer is dan de 43 in 2021; merkt verder op dat zes van de overschrijvingen gepaard gingen met het informeren van de begrotingsautoriteit en dat de belangrijkste reden voor deze overschrijvingen de stijging van de kosten voor water, gas, elektriciteit en verwarming was alsook de salarisverhogingen; 36. merkt op dat de overschrijvingen ook een verlaging van de kosten van dienstreizen voor het secretariaat-generaal van de Raad met 300 000 EUR inhielden, wat neerkomt op 9 %, en een soortgelijke stijging van 300 000 EUR aan kosten voor dienstreizen voor het personeel in verband met de Europese Raad, wat neerkomt op 20 %; verzoekt de Raad te zorgen voor volledige transparantie met betrekking tot reizen van de voorzitter van de Europese Raad, met inbegrip van vervoermiddelen, motivering van de gekozen middelen en vergezellend personeel; 37. uit kritiek op de aanzienlijke verhoging van de begroting voor reizen van de voorzitter van de Europese Raad in de loop van een aantal jaren en is bezorgd over het feit dat de voorzitter van de Europese Raad volgens persberichten voor slechts 18 van de 112 door hem ondernomen dienstreizen tussen het begin van zijn ambtstermijn in 2019 en december 2022 commerciële vluchten heeft gebruikt; benadrukt dat commerciële vluchten ook voor de voorzitter van de Europese Raad de standaardoptie moeten zijn als dat alternatief beschikbaar is en aansluit bij de agenda en de locatie van de vergaderingen in kwestie, en onderstreept dat de leiders van de instellingen van de Unie het goede voorbeeld moeten geven aan de burger, niet in het minst met betrekking tot het waarborgen van een duurzaam klimaatbeleid; Intern beheer, prestaties en interne controle 38. merkt op dat de uitzonderlijke maatregelen in verband met de COVID-19-pandemie in 2022 zijn afgebouwd en dat de vergaderingen weer normaal begonnen plaats te vinden; merkt in dit verband op dat het aantal videovergaderingen ten gunste van fysieke vergaderingen is gedaald ten opzichte van 2021, toen 35 % van de vergaderingen videovergaderingen en 65 % fysieke vergaderingen waren, naar 15 % videovergaderingen en 85 % fysieke vergaderingen in 2022; 39. merkt op dat in 2022 het totale aantal officiële vergaderingen 4 415 bedroeg, wat neerkomt op een stijging van 2,9 % ten opzichte van 4 291 in 2021 en op een aanzienlijke toename van het aantal fysieke vergaderingen met meer dan 150 %; 40. merkt op dat er in 2022 bij het secretariaat-generaal van de Raad 44 nieuwe openbare aanbestedingsprocedures zijn gestart en 42 contracten zijn ondertekend voor een totaalbedrag van 123 863 392 EUR, wat een aanzienlijke daling inhoudt ten opzichte van 2021 toen 62 nieuwe openbare aanbestedingsprocedures werden gestart en 102 contracten werden ondertekend voor een totaalbedrag van 416 013 813 EUR; 41. is ingenomen met het feit dat het secretariaat-generaal van de Raad een beknopt overzicht heeft gepresenteerd van het aantal en de soort interne controles die in 2022 in het secretariaat-generaal zijn verricht, alsook een synthese van de aanbevelingen en de naar aanleiding van die aanbevelingen getroffen maatregelen, overeenkomstig artikel 118, lid 8, van het Financieel Reglement; merkt op dat de intern controleur een driejarig werkprogramma voor de periode 2022-2024 heeft opgesteld, dat in jaarlijkse werkprogramma’s is opgesplitst; merkt verder op dat in 2022 zeven interne controles zijn uitgevoerd; merkt met bezorgdheid op dat eind 2022 slechts 72 % van de aanbevelingen uit het werkprogramma 2019-2021 was uitgevoerd en dat 27 % nog openstaat; 42. is ingenomen met het feit dat de interne controles op een groot aantal gebieden zijn uitgevoerd; is verder ingenomen met het feit dat alle aanbevelingen met betrekking tot zes van de zeven controles zijn aanvaard; betreurt het dat de resultaten van de controle van het cryptobeheer niet zijn meegedeeld omdat het controleverslag gerubriceerd was; benadrukt dat het Parlement over systemen beschikt om gerubriceerde informatie te verwerken en dat de resultaten van de controle van het cryptobeheer via deze systemen hadden kunnen worden meegedeeld; Personele middelen, gelijkheid en welzijn van het personeel 43. merkt op dat, gezien het gebrek aan medewerking van de Raad met het Parlement, de opmerkingen in dit deel in de eerste plaats berusten op geaggregeerde informatie die op de website van de Raad is gepubliceerd en die slechts in beperkte mate gedetailleerd is; 44. merkt op dat de Raad in zijn begroting voor 2022 kon beschikken over 3 029 posten, wat hetzelfde is als in 2021, maar dat de verdeling over de categorieën is veranderd doordat het aantal posten voor administrateurs (AD) steeg van 1 493 naar 1 519, het aantal posten voor assistenten (AST) daalde van 1 320 naar 1 284 en het aantal secretariaatsposten (SC) steeg van 180 naar 190; verzoekt de Raad meer details te verstrekken over burn-outpreventie voor zijn personeel, met name nu het aantal assistenten is afgenomen; 45. constateert dat het secretariaat-generaal van de Raad volgens zijn financieel activiteitenverslag voor 2022 op 31 december 2022 2 924 bezette posten had; merkt verder op dat op de website van de Raad staat dat het secretariaat-generaal van de Raad op 1 januari 2023 over 3 108 personeelsleden beschikte (ambtenaren, tijdelijke functionarissen, arbeidscontractanten en gedetacheerde nationale deskundigen); verzoekt de Raad te voorkomen dat er tegenstrijdige informatie in zijn open bronnen wordt gepubliceerd; 46. merkt op dat van de 3 108 personeelsleden 1 783 (57 %) vrouwen en 1 325 (43 %) mannen waren; betreurt dat in de categorie “hoger management” slechts 18 van de 51 betrokkenen, ofwel 35 %, vrouwen waren; betreurt verder dat dit neerkomt op een daling van het aandeel vrouwen in het hoger management ten opzichte van 38 % in 2021; 47. merkt op dat in de categorie “middenkader” 37 van de 83 betrokkenen (45 %), vrouwen waren, wat neerkomt op een lichte stijging ten opzichte van 44 % vorig jaar; merkt tot slot op dat 814 van de 1 462 AD’s, wat overeenkomt met 56 %, vrouwen waren, wat ook een kleine stijging inhoudt ten opzichte van 55 % in 2021, en merkt op dat 882 van de 1 411 AST’s en SC’s (63 %) vrouwen waren, wat hetzelfde is als in 2021; 48. betreurt het gebrek aan genderevenwicht in het hoger management van het secretariaat-generaal van de Raad; verzoekt de Raad onmiddellijk concrete maatregelen te nemen om in alle lagen van de hiërarchie genderevenwicht tot stand te brengen; 49. merkt op dat alle 27 lidstaten vertegenwoordigd zijn in het personeel, maar dat er sprake is van ernstige geografische onevenwichtigheden met 527 Belgische personeelsleden, wat overeenkomt met 17 %, terwijl slechts 0,2 % Cypriotisch en 0,3 % Luxemburgs is; beklemtoont hoe belangrijk een eerlijk geografisch evenwicht van de personeelsleden op alle niveaus is, vooral op het niveau van het middenkader en het hogere management, en tegelijkertijd te voldoen aan de vereisten van het Statuut van de ambtenaren in verband met de vaardigheden en verdiensten van kandidaten; 50. betreurt het gebrek aan informatie over de uitvoering van het genderactieplan van de Raad en over de maatregelen die zijn genomen om gelijke kansen te garanderen voor personen met een handicap die werkzaam zijn bij de Raad; verzoekt de Raad het Parlement informatie te verstrekken over het genderevenwicht, de geografische spreiding en de handicaps van zijn personeelsleden en over het interne beleid ter zake; 51. betreurt dat het Parlement, aangezien de Raad de vragenlijst van het Parlement niet heeft beantwoord, geen informatie heeft over het aantal stagiairs bij de Raad in 2022 en over het feit of hun stage al dan niet bezoldigd was; herinnert aan het verzoek van het Parlement aan alle instellingen om ervoor te zorgen dat alle stagiairs een bezoldiging ontvangen, tenzij zij reeds door andere bronnen worden betaald; Ethisch kader en transparantie 52. herhaalt dat ethisch gedrag bijdraagt tot goed financieel beheer en een sterker vertrouwen van het publiek, en dat er, zoals de Rekenkamer heeft benadrukt in haar Speciaal verslag nr. 13/2019, ruimte is voor verbetering bij de ethische kaders van de instellingen van de Unie, wat van cruciaal belang is aangezien elk onethisch gedrag van personeel en leden veel publieke belangstelling krijgt en het vertrouwen in de Unie doet afnemen; 53. betreurt dat het Parlement geen enkele mogelijkheid heeft om vragen te stellen over het ethisch kader in de Raad, aangezien de Raad geen vragen van het Parlement zal beantwoorden en daardoor geen informatie wordt ontvangen over de gedragscode die van toepassing is op alle personeelsleden van de Raad; 54. herinnert aan de aanbeveling die de Rekenkamer in haar Speciaal verslag nr. 13/2019 heeft gedaan met betrekking tot de verbetering van het ethisch kader van de Raad; uit zijn bezorgdheid over het gebrek aan een gemeenschappelijk ethisch kader van de Unie voor de werkzaamheden van de vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad, zoals door de Rekenkamer is vastgesteld; 55. merkt op dat het secretariaat-generaal van de Raad jaarlijks een verslag publiceert met informatie over de beroepsactiviteiten van voormalige hoge ambtenaren van het secretariaat-generaal van de Raad na beëindiging van de dienst (artikel 16, derde en vierde alinea, van het Statuut); merkt op dat volgens het verslag over 2022 vier hoge ambtenaren hun voornemen kenbaar hebben gemaakt om in 2022 beroepsactiviteiten uit te oefenen en dat twee voormalige hoge ambtenaren eind 2021 een verklaring hebben ingediend, die beide ook in 2022 zijn onderzocht; stelt vast dat geen van de verzoeken binnen het toepassingsgebied van artikel 16 bleek te vallen; 56. stelt met tevredenheid vast dat alle bevoegde directeuren-generaal van de Raad in hun jaarlijkse activiteitenverslagen hebben verklaard dat er in 2022 geen gevallen van fraude of onregelmatigheden onder hun aandacht zijn gebracht; Digitalisering, cyberbeveiliging en gegevensbescherming 57. merkt op dat de begroting van de Raad voor IT-systemen en telecommunicatie in 2022 aanvankelijk 48 115 000 EUR bedroeg, een stijging van 2,1 % ten opzichte van 2021; merkt evenwel op dat in 2022 nog eens 6 805 000 EUR naar deze begrotingspost is overgeschreven, maar dat de feitelijke betalingen aanzienlijk lager waren, namelijk 27 096 067 EUR, wat neerkomt op slechts ongeveer 50 % van de totale definitieve kredieten; 58. is ingenomen met het feit dat in 2022 de elektronische verwerking van facturen 97 % bedroeg, wat een aanzienlijke stijging is ten opzichte van 89 % in 2021; 59. verzoekt de Raad eens te meer na te gaan hoe opensourcetechnologieën zo ruim mogelijk kunnen worden gebruikt en verslag uit te brengen over de voortgang bij het gebruik van dergelijke systemen; Gebouwen 60. merkt op dat in 2022 de totale betalingen voor gebouwen 45 435 994 EUR bedroegen, wat aanzienlijk meer is dan de 35 709 119 EUR in 2021, namelijk een stijging met 27,2 %; merkt op dat de belangrijkste reden voor deze verhoging de betalingen voor water, gas, elektriciteit en verwarming zijn, die zijn gestegen van 2 565 008 EUR in 2021 tot 11 233 088 EUR in 2022, wat neerkomt op een stijging van 338 %; 61. is ingenomen met het feit dat de Raad het energieverbruik in 2022 heeft kunnen verminderen ten opzichte van voorgaande jaren, mede vanwege het beleid van alle instellingen van de Unie om de temperatuur in gebouwen tot 19 graden te verlagen; moedigt het secretariaat van de Raad niettemin aan verdere initiatieven te identificeren om het energieverbruik te verminderen; 62. betreurt dat het Parlement, aangezien de Raad de vragenlijst van het Parlement niet heeft beantwoord, geen informatie heeft over initiatieven bij de Raad in 2022 in verband met een betere toegang tot zijn gebouwen voor personen met een handicap en andere mogelijke initiatieven voor personen met een handicap; Milieu en duurzaamheid 63. merkt op dat het nog steeds moeilijk is om actuele en volledige informatie te verkrijgen over initiatieven van de Raad op het gebied van milieu en duurzaamheid en de ontwikkeling van het algemene verbruik, met inbegrip van het gebruik van water, gas, elektriciteit en papier; moedigt de Raad aan om in het kader van zijn jaarlijkse verslaglegging systematisch verslag uit te brengen over de milieu- en duurzaamheidsaspecten van zijn werkzaamheden; neemt met voldoening kennis van enkele losse initiatieven die in de jaarlijkse verslaglegging worden genoemd, zoals de aankoop van vier elektrische auto’s en de bevordering van de opname van milieugerelateerde bepalingen in aanbestedingsprocedures; 64. verzoekt de Raad eens te meer een systeem in het leven te roepen, voor zover dit nog niet bestaat, om het personeel aan te moedigen gebruik te maken van openbaar vervoer of ander vervoer met een lage uitstoot, zoals fietsen, om zo de koolstofvoetafdruk van de Raad te verkleinen; 65. merkt op dat in de jaarrekening van de Raad wordt vermeld dat de Raad eind 2022 in het bezit was van 773,4 groenestroomcertificaten (ten opzichte van 2 589,2 eind 2021), gebaseerd op de energie die wordt geproduceerd door zonnepanelen op het dak van de gebouwen van de Raad; merkt op dat de waarde per certificaat op 65 EUR wordt geraamd; vraagt de Raad eens te meer gedetailleerder verslag uit te brengen over de verkoop van deze certificaten op de open markt en het beoogde gebruik van de hierdoor ontstane ontvangsten; Interinstitutionele samenwerking 66. benadrukt dat artikel 319 VWEU moet worden herzien in het kader van een wijziging van dat Verdrag, om uitdrukkelijk te bepalen dat het Parlement, naast het verlenen van kwijting aan de Commissie, ook kwijting verleent aan de andere instellingen, organen en instanties van de Unie voor de uitvoering van hun afdelingen van de begroting of van hun begroting; Communicatie 67. stelt vast dat 2022 een recordjaar was met meer dan 24,5 miljoen bezoeken aan de website van de Raad, wat neerkomt op een stijging van 16 % vergeleken met 2020, en dat het aantal volgers op Facebook met 8 % is toegenomen en daarnaast het aantal volgers op X (voorheen Twitter), Instagram en LinkedIn met respectievelijk 19 %, 17 % en 33 % is gestegen; 68. spoort de Raad aan samen te werken met de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming om gebruik te maken van de twee opensourcesocialemediaplatforms, EU Voice en EU Video, die als openbaar proefproject zijn gelanceerd ter bevordering van het gebruik van kosteloze opensourcesocialenetwerksites; spoort de Raad ertoe aan gebruik te maken van gedecentraliseerde sociale netwerken als alternatief voor zeer grote onlineplatforms, zoals Mastodon. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie van 12 maart 2024 voor de benoeming van Karen Braun‑Munzinger als lid van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (C9-0064/2024), – gezien artikel 56, lid 6, van Verordening (EU) nr. 806/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli 2014 tot vaststelling van eenvormige regels en een eenvormige procedure voor de afwikkeling van kredietinstellingen en bepaalde beleggingsondernemingen in het kader van een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme en een gemeenschappelijk afwikkelingsfonds en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010 (1) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2019 over genderevenwicht bij benoemingen in de EU op het gebied van economische en monetaire zaken (2) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2020 over instellingen en organen in de economische en monetaire unie: belangenconflicten na uitdiensttreding bij de overheid voorkomen (3) , – gezien artikel 131 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0150/2024 ), A. overwegende dat in artikel 56, lid 4, van Verordening (EU) nr. 806/2014 wordt bepaald dat de leden van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad, naar wie wordt verwezen in artikel 43, lid 1, punt b), van die verordening, worden benoemd op basis van verdienste, vaardigheden, kennis van bancaire en financiële aangelegenheden en ervaring die relevant is op het gebied van financieel toezicht en financiële regelgeving alsook bankafwikkeling; B. overwegende dat het Parlement toegewijd is aan het waarborgen van genderevenwicht in topfuncties op het gebied van bank- en financiële diensten; overwegende dat alle Unie- en nationale instellingen en organen concrete maatregelen moeten nemen om voor genderevenwicht te zorgen; C. overwegende dat de Commissie op 21 februari 2024 overeenkomstig artikel 56, lid 6, van Verordening (EU) nr. 806/2014 een shortlist heeft vastgesteld voor de functie van lid van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad; D. overwegende dat de Commissie de shortlist overeenkomstig artikel 56, lid 6, van Verordening (EU) nr. 806/2014 aan het Parlement heeft toegezonden; E. overwegende dat de Commissie op 12 maart 2024 een voorstel heeft aangenomen om Karen Braun-Munzinger te benoemen als lid van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad en dat voorstel heeft ingediend bij het Parlement; F. overwegende dat de Commissie economische en monetaire zaken van het Parlement de kwalificaties van de voor de functie van lid van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad voorgedragen kandidaat heeft bestudeerd, met name in het licht van de vereisten van artikel 56, lid 4, van Verordening (EU) nr. 806/2014; G. overwegende dat de Commissie economische en monetaire zaken op 20 maart 2024 een hoorzitting heeft gehouden met Karen Braun-Munzinger, waar zij een openingsverklaring heeft afgelegd en vervolgens vragen van de commissieleden heeft beantwoord; 1. hecht zijn goedkeuring aan de benoeming van Karen Braun-Munzinger als lid van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad voor een termijn van vijf jaar; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2024)01488), – gezien het schrijven van de Commissie van 12 maart 2024, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, – gezien de brief van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van 19 maart 2024 aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters, – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (1) , en met name artikel 13, lid 3, en artikel 152, lid 6, – gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, A. overwegende dat de lidstaten op 1 januari 2023 van start zijn gegaan met de uitvoering van hun strategische GLB-plannen, inclusief de verplichte instandhouding van een aandeel blijvend grasland ten opzichte van het landbouwareaal, die deel uitmaakt van de in bijlage III bij Verordening (EU) 2021/2115 vermelde norm 1 voor een goede landbouw- en milieuconditie van grond (GLMC) (“GLMC 1”); B. overwegende dat de sinds het in werking treden van GLMC 1 opgedane ervaring leert dat deze regels moeten worden gewijzigd zodat landbouwers niet onevenredig zwaar worden belast wanneer door een marktheroriëntering veroorzaakte structurele veranderingen in de landbouwsystemen van de lidstaten, zoals een verschuiving van dierlijke productie naar akkerbouwland en een vermindering van de dierlijke productie, aanzienlijke gevolgen hebben voor het vermogen van landbouwers om blijvend grasland aan te leggen zonder hun levensvatbaarheid in gevaar te brengen; C. overwegende dat de lidstaten in bepaalde situaties begunstigden moeten verplichten om arealen opnieuw om te zetten in blijvend grasland of om arealen als blijvend grasland aan te leggen, ook al is de afname van het jaarlijkse aandeel het gevolg van schommelingen in de aangegeven arealen; D. overwegende dat het in bepaalde omstandigheden kan gebeuren dat landbouwers arealen blijvend grasland die zijn geregistreerd in het identificatiesysteem voor landbouwpercelen, in een bepaald jaar niet voor rechtstreekse betalingen aangeven, of dat het totale landbouwareaal groter is geworden wegens extra aangiften van landbouwers; E. overwegende dat het in dergelijke situaties, waarin de afname van het jaarlijkse aandeel tot onder de in bijlage III bij Verordening (EU) 2021/2115 vastgestelde drempel van 5 % niet het gevolg is van de omschakeling van arealen blijvend grasland naar andere landbouwtoepassingen, onevenredig zou kunnen zijn om landbouwers te verplichten om extra arealen als blijvend grasland aan te leggen; F. overwegende dat het daarom passend is om in een zekere mate van flexibiliteit te voorzien, zonder afbreuk te doen aan de naleving van de hoofddoelstelling van GLMC 1, namelijk het bieden van een “algemene waarborg tegen omschakeling naar andere landbouwtoepassingen met het oog op het behoud van de koolstofvoorraad”, en met inachtneming van de maximale daling van de verhouding die is vastgesteld in bijlage III bij Verordening (EU) 2021/2115; G. overwegende dat Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/126 van de Commissie (2) , waarin voorschriften voor het aandeel in het kader van GLMC 1 zijn vastgesteld, derhalve moet worden gewijzigd; 1. verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2016)07495), – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG (1) van de Commissie, en met name artikel 9, lid 2, en artikel 64, lid 5, – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/1675 van de Commissie van 14 juli 2016 tot aanvulling van Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad door de identificatie van derde landen met een hoog risico die strategische tekortkomingen vertonen (2) , en met name de bijlage daarbij, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie economische en monetaire zaken en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien artikel 111, lid 3, van zijn Reglement, A. overwegende dat Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/1675 van de Commissie, de bijlage daarbij en de gedelegeerde verordening van de Commissie van 14 maart 2024 tot wijziging van die gedelegeerde verordening ten doel hebben landen met een hoog risico te identificeren waarvan de regelgeving op het gebied van de bestrijding van witwassen van geld en terrorismefinanciering (AML/CTF) strategische tekortkomingen vertoont die een bedreiging vormen voor het financiële stelsel van de Unie, en ter zake waarvan meldingsplichtige entiteiten van de Unie in de zin van Richtlijn (EU) 2015/849 verscherpte cliëntenonderzoeksmaatregelen moeten toepassen; B. overwegende dat de Commissie volgens de methode voor het identificeren van derde landen met een hoog risico als bedoeld in Richtlijn (EU) 2015/849, zoals beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie van 7 mei 2020 (de methode van 2020), grotendeels kan vertrouwen op de beoordelingen van derde landen die worden uitgevoerd door internationale organen, zoals de Financial Action Task Force (FATF), aangezien de beoordelingen door de FATF op zorgvuldige wijze worden uitgevoerd en aan de hand van objectieve criteria en aangezien de drempels voor plaatsing op de lijst zodanig zijn dat het mogelijk is om landen te identificeren waarvan de regelgeving zeer concrete en ernstige strategische tekortkomingen vertoont; overwegende dat bij landen die door de FATF zijn geïdentificeerd als landen met een risico voor het internationale financiële stelsel het vermoeden geldt dat zij ook een risico vormen voor de interne markt; C. overwegende dat de Commissie evenwel een eigen autonome beoordeling uitvoert, die omvattend moet zijn en op onbevooroordeelde wijze moet worden uitgevoerd, waarbij zij alle derde landen beoordeelt aan de hand van dezelfde criteria, die zijn opgenomen in artikel 9 van Richtlijn (EU) 2015/849; D. overwegende dat het Parlement van de Commissie verwacht dat zij bij haar eigen beoordeling rekening houdt met de specifieke kwetsbaarheden van de interne markt en zich niet uitsluitend baseert op de beoordelingen van de FATF; E. overwegende dat volgens de methode van 2020 derde landen die door de FATF van de lijst worden geschrapt, op de lijst van de Unie van derde landen met een hoog risico blijven staan totdat is vastgesteld dat zij voldoen aan de criteria van de Unie voor schrapping van die lijst; overwegende dat dit autonome proces inhoudt dat de Unie een land pas van de lijst schrapt als er concrete waarborgen zijn dat het land niet langer een hoog risico vormt voor met name de integriteit van de interne markt van de EU; overwegende dat de omvattende beoordeling door de Commissie in verhouding moet staan tot enerzijds de geconstateerde tekortkomingen en anderzijds de mate waarin de interne markt van die tekortkomingen in het derde land gevolgen ondervindt; F. overwegende dat de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) een belangrijk mondiaal financieel centrum en een belangrijk mondiaal handelscentrum zijn, en vanwege hun geografische ligging en diensteneconomie veel handels- en buitenlandse investeringen aantrekken, wat gepaard gaat met aanzienlijke risico’s; overwegende dat de VAE een steeds belangrijkere economische partner van de Unie worden en de belangrijkste exportbestemming en belangrijkste investeringspartner van de Unie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika zijn; overwegende dat de VAE ook een belangrijk regionaal handels- en logistiek centrum zijn voor marktdeelnemers uit de Unie; overwegende dat de omvang van de bilaterale handel tussen de Unie en de VAE in 2022 is gestegen tot 49 miljard EUR, wat een stijging is van 27 % op jaarbasis, waarmee de Unie nu de op één na grootste handelspartner van de VAE is (na China); overwegende dat de gezamenlijke bilaterale buitenlandse directe investeringen in 2021 zijn gestegen tot 277 miljard EUR (het meest recente beschikbare cijfer), waarmee de Unie met afstand de grootste investeerder in de VAE is; G. overwegende dat de FATF de VAE op 23 februari 2024 van de lijst van landen die onder verscherpt toezicht staan heeft geschrapt, en daarbij meldde dat de VAE aanzienlijke vooruitgang hadden geboekt met betrekking tot de aanscherping van hun regelgeving op het gebied van AML/CFT; overwegende dat de FATF er daarbij op heeft gewezen dat de VAE meer informatie uitwisselen, hebben laten zien zich meer bewust te zijn van het risico op witwaspraktijken en terrorismefinanciering, stappen hebben gezet op het gebied van de naleving van AML/CFT-regels, en verdachte transacties steeds vaker melden en onderzoeken daarnaar steeds vaker doorsturen; H. overwegende dat de Commissie op 14 maart 2024 haar goedkeuring heeft gehecht een gedelegeerde verordening van de Commissie tot wijziging van Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/1675 wat betreft de toevoeging van Kenia en Namibië aan de tabel in punt I van de bijlage en de schrapping van Barbados, Gibraltar, Panama, Uganda en de Verenigde Arabische Emiraten uit die tabel; I. overwegende dat het Parlement zich op het standpunt stelt dat het bij de criteria van artikel 9, lid 2, van Richtlijn (EU) 2015/849 gaat om en niet-limitatieve opsomming (“in het bijzonder”) en dat ook basisdelicten in verband met witwassen, zoals het omzeilen van sancties, als strategische tekortkoming aangemerkt kunnen worden, en dat de Commissie in het kader van haar autonome beoordeling daarmee dus ook naar behoren rekening moet houden; J. overwegende dat er belangrijk bewijs is, ook recent, dat de VAE, Gibraltar en Panama onvoldoende inspanningen leveren om ontduiking van de in verband met de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne aan Rusland opgelegde sancties, waaronder gerichte financiële sancties tegen personen, aan te pakken, of het onduiken van deze sancties zelfs faciliteren; overwegende dat deze landen voor entiteiten van de Unie kunnen fungeren als platform voor het direct dan wel indirect omzeilen van sancties, waardoor de inspanningen van de Unie om de Russische oorlogsmachine een halt toe te roepen, worden ondermijnd; K. overwegende dat het Ministerie van Financiën van de Verenigde Staten van Amerika bij Executive Order (E.O.) 14024 van 12 december 2023 sancties heeft opgelegd aan in de VAE gevestigde entiteiten wegens het overbrengen technologie, uitrusting en productiemiddelen naar Rusland; L. overwegende dat er betrouwbare aanwijzingen zijn dat de VAE een belangrijke rol spelen bij constructies waarbij goud wordt omgewisseld voor contant geld, waarmee Rusland erin slaagt voor miljoenen aan dollar- en eurobiljetten te bemachtigen, ondanks dat deze export van bankbiljetten uit hoofde van Verordening (EU) 833/2014 verboden is; M. overwegende dat Panama ervan verdacht wordt ontduiking van het door de G7 vastgestelde prijsplafond voor Russische olie te faciliteren, en dat de Verenigde Staten van Amerika, het Verenigd Koninkrijk en de Commissie Panama in december 2023 hier per brief op hebben aangesproken; N. overwegende dat de overeenkomst tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over de kolonie Gibraltar na de Brexit nog niet is gesloten; overwegende dat er momenteel nog aan de overeenkomst wordt gewerkt en dat er nog geen inhoud bekend is gemaakt; O. overwegende dat de sluiting van de overeenkomst tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over de kolonie Gibraltar van essentieel belang is, niet alleen voor de sociaal-economische gevolgen voor het gebied, maar ook voor de stabiliteit en het goed bestuur van een cruciale en kwetsbare externe toegangspoort tussen de Europese Unie en een derde land; P. overwegende dat Gibraltar wereldwijd op de derde plaats staat wat het bbp per hoofd van de bevolking betreft, hoewel het niet meer dan 32 000 inwoners telt en geen natuurlijke hulpbronnen heeft; overwegende dat deze bevoorrechte situatie het gevolg is van de verkoop van producten die onderworpen zijn aan Europese belastingen op alcohol, tabak en aardoliederivaten, onlinegokken, dat ooit een kwart van de wereldmarkt aantrok, en de activiteiten van ingezeten ondernemingen die zijn vrijgesteld van inkomstenbelasting op winsten uit activiteiten die buiten het grondgebied van Gibraltar worden verricht; Q. overwegende dat het bestrijden van belastingfraude en belastingparadijzen en het voorkomen van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld prioriteiten van de Europese Unie zijn; overwegende dat het in het belang van de Europese Unie is om haar wetgeving nauwgezet toe te passen, ook op gebieden als belastingen, justitie, binnenlandse zaken, visserij en luchtvaart; R. overwegende dat volgens het eindrapport van het VN-deskundigenpanel inzake Sudan van 15 januari 2024 (S/2024/65) in de VAE gevestigde entiteiten een rol hebben gespeeld bij het witwassen van opbrengsten uit conflictgebieden, zoals de opbrengsten in verband met goudmijnen in Sudan; overwegende dat deze activiteiten mogelijk in strijd zijn met de sancties van de Unie tegen Sudanese entiteiten uit hoofde van Verordening (EU) 2023/2147 van de Raad betreffende beperkende maatregelen in het licht van activiteiten die de stabiliteit en de politieke transitie van Sudan ondermijnen; S. overwegende dat uit het rapport van het VN-deskundigenpanel inzake Sudan blijkt dat in de VAE gevestigde entiteiten betrokken zijn bij levering van wapens aan Sudanese entiteiten die banden hebben met de Rapid Support Forces, in strijd met het wapenembargo van de VN-Veiligheidsraad en Uitvoeringsverordening (EU) 2024/384 van de Raad; T. overwegende dat betrouwbare maatschappelijke organisaties, in afwijking van de herbeoordeling door de FATF, recentelijk nog tekortkomingen in het AML/CFT-kader van de VAE onder de aandacht hebben gebracht en erop hebben gewezen dat het bij de VAE ontbreekt aan de echte wil om tekortkomingen op het gebied van de bestrijding van witwaspraktijken en financiële criminaliteit aan te pakken; U. overwegende dat maatschappelijke organisaties met name aan het licht hebben gebracht dat de VAE nog steeds zeer hoog staan op de mondiale index voor financiële geheimhouding, en dat zij hun bezorgdheid hebben geuit over het geringe aantal vervolgingen van en onderzoeken naar financiële criminaliteit, gezien het risicoprofiel van de VAE en ondanks grote schandalen waarbij prominente politici betrokken waren; overwegende dat maatschappelijke organisaties ook hun bezorgdheid hebben geuit over de aanhoudende slechte staat van dienst van de VAE op het gebied van interne samenwerking en uitwisseling van relevante informatie ter bestrijding van grensoverschrijdende financiële criminaliteit; V. overwegende dat verbeteringen in het AML/CFT-kader in de VAE onmiskenbaar en zeer welkom zijn, rekening houdend met de hierboven uiteengezette elementen, een schrapping van de VAE van de lijst van derde landen met een hoog risico van de Unie wellicht niet naar behoren de bescherming van de integriteit van het financiële stelsel van de Unie waarborgt, gezien de grote blootstelling van de interne markt aan de VAE als financieel en handelsknooppunt; overwegende dat een grondigere beoordeling van de risico’s en doeltreffende hervormingen door de VAE vereist is voordat het land van de lijst wordt geschrapt; 1. maakt bezwaar tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie; 2. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en haar ervan in kennis te stellen dat de gedelegeerde verordening niet in werking kan treden; 3. verzoekt de Commissie een nieuwe gedelegeerde handeling in te dienen waarin rekening wordt gehouden met bovenstaande bezwaren; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0094 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0028/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 12 juli 2023 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 februari 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0275/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad inzake maatregelen om de kosten van de uitrol van elektronischecommunicatienetwerken met gigabitsnelheden te verlagen, tot wijziging van Verordening (EU) 2015/2120 en tot intrekking van Richtlijn 2014/61/EU (gigabitinfrastructuurverordening) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1309.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0185 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 82, lid 1, tweede alinea, punten b) en d), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0128/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 september 2023 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 20 maart 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0008/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de overdracht van strafvervolging (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/3011.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0582 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0365/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 februari 2022 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 24 januari 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0251/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2025/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor het herstel en de afwikkeling van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen en tot wijziging van de Richtlijnen 2002/47/EG, 2004/25/EG, 2007/36/EG, 2014/59/EU en (EU) 2017/1132 en de Verordeningen (EU) nr. 1094/2010, (EU) nr. 648/2012, (EU) nr. 806/2014 en (EU) 2017/1129 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2025/1.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0581 ), – gezien artikel 294, lid 2, artikel 53, lid 1, artikel 62 en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0367/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 februari 2022 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 24 januari 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0256/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2025/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/138/EG wat betreft evenredigheid, kwaliteit van het toezicht, rapportage, langetermijngarantiemaatregelen, macroprudentiële instrumenten, duurzaamheidsrisico’s, groepstoezicht en grensoverschrijdend toezicht, en tot wijziging van de Richtlijnen 2002/87/EG en 2013/34/EU (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2025/2.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0748 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0433/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 april 2023 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 22 december 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A9‑0271/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (2) ; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/2865.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0366 ), – gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 53 en 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0218/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 december 2023 (1) , – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0046/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende betalingsdiensten en elektronischgelddiensten in de interne markt, houdende wijziging van Richtlijn 98/26/EG en houdende intrekking van Richtlijn (EU) 2015/2366 en Richtlijn 2009/110/EG (2) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 53 en 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Sinds de vaststelling van Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad (5) heeft de markt voor retailbetalingsdiensten aanzienlijke veranderingen ondergaan, die grotendeels verband hielden met het toenemende gebruik van betaalkaarten en andere digitale betaalmiddelen, het afnemende gebruik van contant geld en de groeiende aanwezigheid van nieuwe spelers en diensten, waaronder digitale portemonnees en contactloos betalen. De COVID-19-pandemie en de veranderingen die deze met zich meebracht op het gebied van consumptie en betalingspraktijken, hebben het belang van veilige en efficiënte digitale betalingen vergroot. (2) In de mededeling van de Commissie over een strategie voor retailbetalingen voor de EU (6) werd een uitgebreide evaluatie van de toepassing en het effect van Richtlijn (EU) 2015/2366 aangekondigd, “die een algemene beoordeling moet omvatten van de vraag of de richtlijn nog geschikt is voor het beoogde doel, rekening houdend met de marktontwikkelingen”. (3) Richtlijn (EU) 2015/2366 was erop gericht om belemmeringen voor nieuwe soorten betalingsdiensten aan te pakken en de consumentenbescherming en -veiligheid te verbeteren. Bij het evalueren van het effect en de toepassing van Richtlijn (EU) 2015/2366 door de Commissie is gebleken dat Richtlijn (EU) 2015/2366 met betrekking tot veel van de doelstellingen ervan succesvol is geweest, maar zijn ook bepaalde gebieden vastgesteld waarvoor de doelstellingen van de richtlijn niet volledig zijn verwezenlijkt. De evaluatie bracht met name problemen aan het licht in verband met de uiteenlopende uitvoering en handhaving van Richtlijn (EU) 2015/2366, die rechtstreeks van invloed zijn geweest op de mededinging tussen betalingsdienstaanbieders, doordat zij tot verschillende daadwerkelijke regelgevingsvoorwaarden in de lidstaten hebben geleid vanwege de uiteenlopende interpretatie van de regels, wat regelgevingsarbitrage in de hand heeft gewerkt. (4) Er mag geen ruimte zijn voor “forumshopping”, waarbij betalingsdienstaanbieders die lidstaten waar de toepassing van de Unieregels inzake betalingsdiensten voor hen voordeliger is als land van herkomst kiezen en grensoverschrijdende diensten verlenen in andere lidstaten die de regels strikter interpreteren of een actiever handhavingsbeleid toepassen op aldaar gevestigde betalingsdienstaanbieders. Deze praktijk verstoort de mededinging. De Unieregels inzake betalingsdiensten moeten worden geharmoniseerd door regels inzake de verrichting van betalingsdiensten op te nemen in een verordening en deze los te koppelen van de regels inzake vergunningverlening aan en toezicht op betalingsinstellingen, die onder deze richtlijn (PSD3) moeten vallen – en niet langer onder de thans geldende richtlijn (PSD2). (5) Hoewel de uitgifte van elektronisch geld onder Richtlijn 2009/110/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) valt, wordt het gebruik van elektronisch geld om betalingstransacties te financieren voor een zeer groot deel geregeld in Richtlijn (EU) 2015/2366. De rechtskaders die van toepassing zijn op instellingen voor elektronisch geld en betalingsinstellingen zijn dus al, in het bijzonder wat de gedragsregels betreft, grotendeels op elkaar afgestemd. In de loop der jaren hebben de bevoegde autoriteiten die belast zijn met de vergunningverlening aan en het toezicht op betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld praktische moeilijkheden ondervonden bij het duidelijk afbakenen van beide regelingen en bij het maken van onderscheid tussen elektronischgeldproducten en -diensten enerzijds en door betalingsinstellingen aangeboden betalings- en elektronischgelddiensten anderzijds. Dit heeft geleid tot bezorgdheid over regelgevingsarbitrage en een ongelijk speelveld, en over problemen in verband met de omzeiling van de vereisten van Richtlijn 2009/110/EG, waarbij betalingsinstellingen die elektronisch geld uitgeven profiteren van de overeenkomsten tussen betalingsdiensten en elektronischgelddiensten en een vergunning als betalingsinstelling aanvragen. Het is dan ook passend om de vergunnings- en toezichtregeling die van toepassing is op instellingen voor elektronisch geld verder af te stemmen op de regeling voor betalingsinstellingen. De vergunningsvereisten, in het bijzonder die inzake het aanvangskapitaal en het eigen vermogen, en een aantal belangrijke basisbegrippen die van toepassing zijn op de sector voor elektronisch geld, waaronder de uitgifte, de distributie en de terugbetaalbaarheid van elektronisch geld, verschillen echter van de diensten die door betalingsinstellingen worden aangeboden. Het is daarom passend om deze specifieke kenmerken te behouden wanneer de bepalingen van Richtlijn (EU) 2015/2366 en Richtlijn 2009/110/EG worden samengevoegd. (6) Zoals blijkt uit de door de Commissie uitgevoerde evaluatie, en gelet op de ontwikkeling van de respectieve markten, ondernemingen en aan de activiteiten verbonden risico’s, moet de prudentiële regeling voor betalingsinstellingen – met inbegrip van die welke elektronisch geld uitgeven en elektronischgelddiensten aanbieden – worden bijgewerkt door één enkele vergunning te eisen voor aanbieders van betalingsdiensten en elektronischgelddiensten die geen deposito’s in ontvangst nemen. Aangezien in artikel 48, lid 2, van Verordening (EU) 2023/1114 van het Europees Parlement en de Raad (8) is bepaald dat e-money-tokens worden geacht elektronisch geld te zijn, moet het vergunningstelsel voor betalingsinstellingen, die de instellingen voor elektronisch geld zullen vervangen, ook worden toegepast op uitgevers van e-money-tokens. De prudentiële regeling die van toepassing is op betalingsinstellingen moet gebaseerd zijn op een aan een reeks strikte en alomvattende voorwaarden onderworpen vergunning voor rechtspersonen die betalingsdiensten aanbieden wanneer zij geen deposito’s in ontvangst nemen. De prudentiële regeling die van toepassing is op betalingsinstellingen moet ervoor zorgen dat in de gehele Unie dezelfde voorwaarden gelden voor het aanbieden van betalingsdiensten. (7) Het is passend om diensten waarmee contant geld van een betaalrekening kan worden opgenomen los te koppelen van de activiteit van het beheer van een betaalrekening, aangezien de aanbieders van diensten voor het opnemen van contanten mogelijk geen betaalrekeningen beheren. De diensten van uitgifte van betaalinstrumenten en acceptatie van betalingstransacties, die in punt 5 van de bijlage bij Richtlijn (EU) 2015/2366 nog samen worden vermeld, alsof de ene niet zonder de andere kon worden aangeboden, moeten als twee afzonderlijke betalingsdiensten worden gepresenteerd. De afzonderlijke vermelding van uitgifte- en acceptatiediensten moet, samen met afzonderlijke definities van elke dienst, duidelijk maken dat de uitgifte- en acceptatiediensten afzonderlijk door betalingsdienstaanbieders kunnen worden aangeboden. (8) Gelet op de snelle ontwikkeling van de markt voor retailbetalingen en het feit dat er voortdurend nieuwe betalingsdiensten en betalingsoplossingen worden aangeboden, is het passend om sommige definities van Richtlijn (EU) 2015/2366, zoals de definitie van betaalrekening, geldmiddelen en betaalinstrument, aan te passen aan de situatie op de markt teneinde ervoor te zorgen dat de Uniewetgeving geschikt blijft voor het beoogde doel en technologieneutraal blijft. (9) Gelet op de uiteenlopende standpunten die de Commissie in haar evaluatie van de tenuitvoerlegging van Richtlijn (EU) 2015/2366 heeft vastgesteld en waarop de Europese Bankautoriteit (EBA) in haar advies van 23 juni 2022 inzake de herziening van Richtlijn (EU) 2015/2366 heeft gewezen, moet de definitie van betaalrekening worden verduidelijkt. Het bepalende criterium om een rekening als betaalrekening aan te merken is de mogelijkheid om dagelijkse betalingstransacties te verrichten vanaf een dergelijke rekening. De mogelijkheid om van een rekening betalingstransacties aan derden te verrichten of om dergelijke transacties van derden te ontvangen is een wezenlijk kenmerk van het begrip betaalrekening. Een betaalrekening moet daarom worden gedefinieerd als een rekening die wordt gebruikt om geldmiddelen naar derden te verzenden en van derden te ontvangen. Elke rekening die deze kenmerken bezit, moet als betaalrekening worden beschouwd en moet toegankelijk zijn voor het verlenen van betalingsinitiatie- en rekeninginformatiediensten. Situaties waarin een andere tussenrekening nodig is om betalingstransacties van of naar derden te verrichten, mogen niet onder de definitie van betaalrekening vallen. Spaarrekeningen worden niet gebruikt voor het ontvangen en verzenden van geldmiddelen van of naar een derde en zijn dus uitgesloten van de definitie van betaalrekening. (10) Gelet op de opkomst van nieuwe soorten betaalinstrumenten, de veranderende technologische oplossingen die deze instrumenten mogelijk maken en de onzekerheid op de markt over de juridische kwalificatie van die instrumenten, moet in de definitie van “betaalinstrument” nader worden gespecificeerd wat al dan niet een betaalinstrument is, rekening houdend met het beginsel van technologieneutraliteit. (11) Hoewel Near-Field Communication (NFC) het mogelijk maakt om betalingstransacties te initiëren, zou het enige problemen opleveren als NFC als volwaardig “betaalinstrument” zou worden beschouwd, bijvoorbeeld voor de toepassing van sterke cliëntauthenticatie voor contactloze betalingen in het verkooppunt en de aansprakelijkheidsregeling voor betalingsdienstaanbieders. NFC moet daarom eerder worden beschouwd als een functionaliteit van een betaalinstrument en niet als betaalinstrument als zodanig. (12) In de definitie van “betaalinstrument” in Richtlijn (EU) 2015/2366 werd verwezen naar “gepersonaliseerd(e) instrument(en)”. Aangezien er prepaidkaarten bestaan waarbij de naam van de houder van het instrument niet op de kaart is gedrukt, zouden die kaarten buiten het toepassingsgebied van de definitie van betaalinstrument vallen. De definitie van “betaalinstrument” moet daarom worden gewijzigd opdat zij verwijst naar “geïndividualiseerde” in plaats van naar “gepersonaliseerde” instrumenten, waarbij moet worden gespecificeerd dat prepaidkaarten waarbij de naam van de houder van het instrument niet op de kaart is gedrukt betaalinstrumenten zijn. Een technische rekening die alleen wordt gebruikt voor terugbetaling in de context van een kredietlijn die uitsluitend is verleend in verband met een betalingstransactie, mag ook niet onder de definitie van “betaalrekening” vallen . (13) Zogenaamde digitale “pass-through wallets”, waarbij bestaande betaalinstrumenten, waaronder betaalkaarten, worden getokeniseerd, moeten als technische diensten worden beschouwd en derhalve worden uitgesloten van de definitie van betaalinstrument, aangezien een token op zichzelf niet als betaalinstrument kan worden beschouwd, maar alleen als betalingsapplicatie in de zin van artikel 2, punt 21, van Verordening (EU) 2015/751 van het Europees Parlement en de Raad (9) . Sommige andere categorieën van digitale portemonnees, met name prepaid elektronische portemonnees, zoals “staged wallets”, waar gebruikers geld kunnen opslaan voor toekomstige onlinetransacties, moeten echter wel als betaalinstrument worden beschouwd, en de uitgifte ervan moet als betalingsdienst worden beschouwd. (14) Geldtransfers zijn een betalingsdienst, doorgaans op basis van contanten die, zonder dat er een betaalrekening op naam van de betaler of de begunstigde wordt geopend, door een betaler worden verstrekt aan een betalingsdienstaanbieder die het overeenkomstige bedrag overmaakt aan een begunstigde of aan een andere, voor rekening van de begunstigde handelende betalingsdienstaanbieder. In sommige lidstaten bieden supermarkten, handelaren en andere detailhandelaren het publiek een dienst aan die cliënten in staat stelt hun rekeningen van nutsbedrijven en andere terugkerende huishoudelijke rekeningen te voldoen. Deze diensten voor het betalen van rekeningen moeten worden behandeld als geldtransferdiensten. (15) De definitie van geldmiddelen moet betrekking hebben op alle vormen van centralebankgeld dat voor retailgebruik wordt uitgegeven, waaronder bankbiljetten en munten, evenals eventuele toekomstige digitale centralebankmunten, elektronisch geld en commerciëlebankgeld. Centralebankgeld dat is uitgegeven voor gebruik tussen de centrale bank en commerciële banken, bv. voor wholesalegebruik, mag niet onder deze definitie vallen. (16) In Verordening (EU) 2023/1114 van 31 mei 2023 is bepaald dat e-money-tokens worden geacht elektronisch geld te zijn. E-money-tokens moeten daarom als elektronisch geld in de definitie van geldmiddelen worden opgenomen. (17) Uit de evaluatie van de uitvoering van Richtlijn (EU) 2015/2366 is niet gebleken dat de voorwaarden voor het verlenen en handhaven van vergunningen als betalingsinstelling of instelling voor elektronisch geld zoals voorgeschreven bij respectievelijk Richtlijn 2007/64/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) en Richtlijn (EU) 2015/2366, enerzijds, en Richtlijn 2009/110/EG, anderzijds, aanzienlijk moesten worden gewijzigd. Die voorwaarden omvatten nog steeds prudentiële vereisten die in verhouding staan tot de operationele en financiële risico’s die betalingsinstellingen, met inbegrip van instellingen die elektronisch geld uitgeven en elektronischgelddiensten aanbieden, lopen bij de uitoefening van hun bedrijfsactiviteit. Het is passend om aan de vereiste documentatie ter ondersteuning van een aanvraag voor een vergunning als betalingsinstelling een afwikkelingsplan voor een eventueel faillissement toe te voegen, dat in verhouding moet staan tot het bedrijfsmodel van de toekomstige betalingsinstelling; dat afwikkelingsplan moet geschikt zijn om een gecontroleerde afwikkeling van de activiteiten op grond van het toepasselijke nationale recht te ondersteunen, met inbegrip van de continuïteit of het herstel van kritieke activiteiten die worden uitgevoerd door dienstverleners, agenten of distributeurs waaraan die activiteiten zijn uitbesteed. Om te vermijden dat vergunningen worden verleend voor diensten die niet daadwerkelijk door een betalingsinstelling worden verricht, moet worden gespecificeerd dat een betalingsinstelling niet verplicht mag worden een vergunning te verkrijgen voor betalingsdiensten die zij niet voornemens is te verrichten. (18) In de collegiale toetsing van de EBA inzake vergunningen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2015/2366, die in januari 2023 (11) is gepubliceerd, is geconcludeerd dat tekortkomingen in het vergunningsproces hebben geleid tot een situatie waarin aanvragers in de hele Unie worden onderworpen aan uiteenlopende toezichtverwachtingen ten aanzien van de vereisten voor vergunning als betalingsinstelling of instelling voor elektronisch geld, en dat het proces voor het verlenen van een vergunning soms buitensporig lang duurt. Om een gelijk speelveld en een geharmoniseerd proces voor het verlenen van een vergunning aan ondernemingen die een vergunning als betalingsinstelling aanvragen te garanderen, is het passend om de bevoegde autoriteiten te binden aan een maximumtermijn van twee maanden na ontvangst van alle voor het besluit vereiste informatie waarbinnen de vergunningsprocedure moet worden afgerond. (19) Om voor meer samenhang in de aanvraagprocedure voor betalingsinstellingen te zorgen, is het passend om de EBA te machtigen tot het ontwikkelen van ontwerpen van technische reguleringsnormen inzake vergunningverlening, onder meer met betrekking tot de gegevens die in een vergunnings- of registratieaanvraag voor betalingsinstellingen aan de bevoegde autoriteiten moeten worden verstrekt, een gebruikelijke methode voor de beoordeling van de vergunningverlening of registratie, wat kan worden beschouwd als een met een beroepsaansprakelijkheidsverzekering vergelijkbare waarborg, en met betrekking tot de criteria die moeten worden toegepast bij het vaststellen van het minimumbedrag dat de beroepsaansprakelijkheidsverzekering of de vergelijkbare waarborg moet dekken. De EBA moet daarbij rekening houden met de ervaring die is opgedaan bij de toepassing van haar richtsnoeren over de gegevens die in een vergunnings- of registratieaanvraag door aanvragende betalingsdienstaanbieders aan de nationale bevoegde autoriteiten moeten worden verstrekt, en van haar richtsnoeren inzake de toepassing van de criteria voor de vaststelling van het minimumgeldbedrag van de beroepsaansprakelijkheidsverzekering of andere vergelijkbare waarborg. (20) Het prudentiële kader dat van toepassing is op betalingsinstellingen moet blijven berusten op de premisse dat het deze instellingen verboden is om deposito’s van betalingsdienstgebruikers te aanvaarden en dat zij van betalingsdienstgebruikers ontvangen geldmiddelen alleen mogen gebruiken om betalingsdiensten te verlenen. De prudentiële vereisten voor betalingsinstellingen moeten derhalve weerspiegelen dat betalingsinstellingen meer gespecialiseerde en beperktere activiteiten ontplooien dan kredietinstellingen, waardoor zij onderhevig zijn aan geringere en makkelijker te volgen en te controleren risico’s dan die welke aan het hele gamma van activiteiten van kredietinstellingen verbonden zijn. (21) Bevoegde autoriteiten moeten bij de behandeling van aanvragen voor een vergunning als betalingsinstelling bijzondere aandacht besteden aan het governanceplan dat in het kader van die aanvraag wordt ingediend. Betalingsinstellingen moeten de mogelijk schadelijke gevolgen van onvolkomen vormgegeven governanceregelingen voor een degelijk risicobeheer aanpakken door op alle niveaus een gezonde risicocultuur toe te passen. Bevoegde autoriteiten moeten toezien op de toereikendheid van interne governanceregelingen. Het is passend dat de EBA richtsnoeren inzake interne governanceregelingen vaststelt, rekening houdend met de verschillen in omvang en in bedrijfsmodel tussen betalingsinstellingen en met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel. (22) Hoewel de vergunningsvereisten specifieke regels inzake ICT-beveiligingscontroles en risicobeperking met het oog op het verkrijgen van een vergunning voor het verrichten van betalingsdiensten bevatten, moeten deze vereisten worden afgestemd op de vereisten van Verordening (EU) 2022/2554 van het Europees Parlement en de Raad (12) . (23) Betalingsinitiatiedienstaanbieders en rekeninginformatiedienstaanbieders die deze diensten aanbieden, houden geen geldmiddelen van de cliënt aan. Bijgevolg zou het niet evenredig zijn om aan deze marktspelers eigenvermogensvereisten op te leggen. Niettemin is het belangrijk ervoor te zorgen dat betalingsinitiatiedienstaanbieders en rekeninginformatiedienstaanbieders aan hun verplichtingen in verband met hun activiteiten kunnen voldoen. Om te verzekeren dat de risico’s die zijn verbonden aan betalingsinitiatie- of rekeninginformatiediensten naar behoren zijn gedekt, is het passend om van betalingsinstellingen die deze diensten aanbieden te verlangen dat zij beschikken over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering of een vergelijkbare waarborg en om nader te specificeren welke risico’s moeten worden gedekt, gelet op de bepalingen inzake aansprakelijkheid in Verordening XXX [verordening betalingsdiensten]. Gelet op de problemen waarmee de aanbieders van rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten worden geconfronteerd bij het afsluiten van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering die de risico’s van hun activiteit dekt, is het passend om te voorzien in de mogelijkheid voor deze instellingen om, in plaats van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, te opteren, zij het uitsluitend in de vergunnings- of registratiefase, voor het aanhouden van 50 000 EUR aan aanvangskapitaal. Die flexibiliteit voor rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders in de vergunnings- of registratiefase mag geen afbreuk doen aan de verplichting voor die aanbieders om, nadat zij hun vergunning of registratie hebben verkregen, onverwijld een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. (24) Om de risico’s van de verwerving van een gekwalificeerde deelneming in een betalingsinstelling in de zin van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (13) aan te pakken, is het passend om te vereisen dat de betrokken bevoegde autoriteit van de verwerving in kennis wordt gesteld. (25) Om de risico’s van hun activiteiten te ondervangen, moeten betalingsinstellingen naast hun eigen vermogen voldoende aanvangskapitaal aanhouden. Gelet op de mogelijkheid dat betalingsinstellingen een brede waaier aan onder deze richtlijn vallende activiteiten kunnen uitvoeren, is het passend om het niveau van het aanvangskapitaal voor individuele diensten aan te passen aan de risico’s die aan deze diensten verbonden zijn. (26) Gelet op het feit dat de initiële vereisten voor betalingsinstellingen niet meer zijn aangepast sinds de vaststelling van Richtlijn 2007/64/EG, is het passend om deze vereisten te corrigeren voor inflatie. Aangezien de kapitaalvereisten voor betalingsinstellingen die alleen betalingsinitiatiediensten aanbieden pas sinds de inwerkingtreding van Richtlijn (EU) 2015/2366 worden toegepast en er geen aanwijzingen zijn dat deze vereisten ongeschikt zouden zijn, mogen deze vereisten niet worden gewijzigd. (27) De grote verscheidenheid aan bedrijfsmodellen in de sector voor retailbetalingen rechtvaardigt de mogelijkheid om verschillende methoden toe te passen voor de berekening van het eigen vermogen, dat echter niet lager mag zijn dan het desbetreffende aanvangskapitaal. (28) In deze richtlijn wordt dezelfde aanpak gevolgd als in Richtlijn (EU) 2015/2366, die de mogelijkheid bood verschillende methoden te gebruiken om de gecombineerde eigenvermogensvereisten te berekenen, met een zekere marge voor de toezichthouders teneinde te garanderen dat alle betalingsdienstaanbieders ten aanzien van dezelfde risico’s dezelfde behandeling kregen. Het gebruik van het betalingsvolume van de betalingsinstelling gedurende het voorgaande jaar om de eigenvermogensvereisten voor die instelling te berekenen, is voor de meeste bedrijfsmodellen de meest passende en vaakst toegepaste methode om het eigen vermogen te berekenen. Daarom, en om de samenhang te vergroten en een gelijk speelveld te waarborgen, is het passend om van de nationale bevoegde autoriteiten te verlangen dat zij het gebruik van die methode voorschrijven. De nationale bevoegde autoriteiten moeten echter van dat beginsel kunnen afwijken en kunnen verlangen dat betalingsinstellingen andere methoden toepassen voor bedrijfsmodellen die resulteren in een beperkt aantal transacties die evenwel een hoge waarde hebben. Om de rechtszekerheid te waarborgen en zo veel mogelijk duidelijkheid te bieden met betrekking tot dergelijke bedrijfsmodellen, is het dienstig om de EBA op te dragen ontwerpen van technische reguleringsnormen te ontwikkelen. (29) Onverminderd de doelstelling om de prudentiële vereisten voor betalingsinstellingen die respectievelijk betalingsdiensten en elektronischgelddiensten aanbieden op elkaar af te stemmen, is het passend om rekening te houden met de specifieke kenmerken van de uitgifte van elektronisch geld en het verrichten van activiteiten op het gebied van elektronisch geld als werkzaamheden, en om betalingsinstellingen die elektronisch geld uitgeven en elektronischgelddiensten verlenen de mogelijkheid te bieden een geschiktere methode voor de berekening van hun eigenvermogensvereisten toe te passen. (30) Wanneer een betalingsinstelling een betalingstransactie uitvoert voor zowel de betaler als de begunstigde en aan de betaler een kredietlijn wordt verleend, is het passend om, zodra de geldmiddelen een vordering van de begunstigde ten opzichte van de betalingsinstelling vormen, deze middelen ten voordele van de begunstigde te beschermen. (31) Gelet op de problemen waarmee betalingsinstellingen worden geconfronteerd bij het openen en aanhouden van betaalrekeningen bij kredietinstellingen, moet een extra optie worden geboden voor de bescherming van de geldmiddelen van gebruikers, te weten de mogelijkheid om die geldmiddelen bij een centrale bank aan te houden. Die mogelijkheid mag echter geen afbreuk doen aan de mogelijkheid voor een centrale bank om die optie niet aan te bieden op basis van haar organieke wetgeving. De weigering door een centrale bank om die optie aan te bieden, moet naar behoren worden gemotiveerd voor de desbetreffende betalingsinstelling. Gelet op het feit dat de geldmiddelen van gebruikers moeten worden beschermd en dat moet worden vermeden dat deze middelen worden gebruikt voor andere doeleinden dan het aanbieden van betalingsdiensten, is het passend te verlangen dat de geldmiddelen van betalingsdienstgebruikers gescheiden worden gehouden van het eigen vermogen van de betalingsinstelling. Om een gelijk speelveld tussen betalingsinstellingen die betalingsdiensten aanbieden en betalingsinstellingen die elektronisch geld uitgeven en elektronischgelddiensten verlenen te waarborgen, is het passend om de regelingen die van toepassing zijn op de bescherming van geldmiddelen van gebruikers zo veel mogelijk op elkaar af te stemmen, waarbij rekening moet worden gehouden met de specifieke kenmerken van elektronisch geld. Het concentratierisico is een aanzienlijk risico waarmee betalingsinstellingen worden geconfronteerd, in het bijzonder wanneer de middelen in één enkele kredietinstelling worden veiliggesteld. Het is dan ook belangrijk ervoor te zorgen dat betalingsinstellingen het concentratierisico zo veel mogelijk vermijden. Daartoe moet de EBA de opdracht krijgen om technische reguleringsnormen te ontwikkelen inzake het vermijden van risico’s bij het beschermen van geldmiddelen van cliënten. (31 bis) Het kan gebeuren dat een kredietinstelling weigert een rekening voor een betalingsinstelling te openen of aan te houden. Dat druist in tegen de doelstelling van risicodiversificatie voor betalingsinstellingen. Derhalve, wanneer een kredietinstelling een rekening van een betalingsinstelling weigert te openen of besluit deze te sluiten, moet zij verplicht zijn haar besluit naar behoren te motiveren. (32) Betalingsinstellingen moeten de mogelijkheid hebben om andere activiteiten te verrichten dan die welke onder deze richtlijn vallen, met inbegrip van het verrichten van operationele en nauw daarmee samenhangende nevendiensten en het exploiteren van betalingssystemen of andere bedrijfsactiviteiten die onder het toepasselijke Unierecht en het toepasselijke nationale recht vallen. (33) Gelet op de hogere risico’s van de inontvangstneming van deposito’s, is het passend om betalingsinstellingen die betalingsdiensten aanbieden te verbieden deposito’s van gebruikers in ontvangst te nemen en van hen te verlangen dat zij van gebruikers ontvangen geldmiddelen uitsluitend gebruiken om betalingsdiensten te verlenen. Geldmiddelen die betalingsinstellingen die elektronischgelddiensten aanbieden van betalingsdienstgebruikers ontvangen, zijn geen deposito’s of andere terugbetaalbare gelden van het publiek in de zin van artikel 9 van Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad (14) . (34) Om het risico te beperken dat betaalrekeningen voor andere doeleinden worden gebruikt dan voor de uitvoering van betalingstransacties, is het passend om te specificeren dat betalingsinstellingen, wanneer zij overgaan tot het aanbieden van een of meer betalingsdiensten of elektronischgelddiensten, altijd betaalrekeningen moeten aanhouden die uitsluitend voor betalingstransacties wordt gebruikt. (35) Betalingsinstellingen moeten krediet kunnen verlenen, maar deze activiteit moet worden onderworpen aan een aantal strikte voorwaarden. Het is dan ook passend om het verlenen van krediet door betalingsinstellingen in de vorm van kredietlijnen en de uitgifte van kredietkaarten te reguleren, voor zover die diensten betalingsdiensten faciliteren▌. Het is passend om betalingsinstellingen toe te staan kortlopende kredieten te verstrekken met betrekking tot hun grensoverschrijdende activiteiten, op voorwaarde dat deze hoofdzakelijk worden gefinancierd met eigen vermogen van de betalingsinstelling en andere geldmiddelen van de kapitaalmarkten, en niet met de geldmiddelen die voor rekening van cliënten worden aangehouden voor betalingsdiensten. Die mogelijkheid mag evenwel geen afbreuk doen aan Richtlijn 2008/48/EG van het Europees Parlement en de Raad (15) , ander toepasselijk Unierecht of nationale maatregelen betreffende de voorwaarden voor kredietverlening aan consumenten. Aangezien diensten voor uitgesteld betalen hoofdzakelijk de aard van een lening hebben, mogen zij niet worden beschouwd als betalingsdiensten. Deze diensten vallen onder de nieuwe richtlijn consumentenkrediet, die Richtlijn 2008/48/EG zal vervangen. Ondernemingen die diensten voor uitgesteld betalen aanbieden, vallen echter wel onder deze richtlijn indien zij een van de in bijlage I bedoelde betalingsdiensten aanbieden. (36) Om te verzekeren dat het bewijs van naleving van de in deze richtlijn vastgestelde verplichtingen gedurende een redelijke termijn wordt bewaard, is het passend om van betalingsinstellingen te verlangen dat zij alle nodige gegevens ten minste vijf jaar bewaren. Persoonsgegevens mogen niet langer worden bewaard dan nodig is om dit doel te waarborgen, en wanneer een vergunning is ingetrokken, mogen die gegevens niet langer dan tot vijf jaar na die intrekking worden bewaard. (37) Om te verzekeren dat een onderneming geen betalingsdiensten of elektronischgelddiensten zonder vergunning verleent, is het passend om te verlangen dat alle ondernemingen die voornemens zijn betalingsdiensten of elektronischgelddiensten te verlenen een vergunning aanvragen, behalve wanneer in deze richtlijn is voorzien in registratie in plaats van vergunningverlening. Teneinde de stabiliteit en integriteit van het financiële stelsel en de betalingssystemen te waarborgen en de consumenten te beschermen, moeten dergelijke ondernemingen bovendien in een lidstaat zijn gevestigd en effectief onder toezicht staan. Dit vereiste moet ook gelden voor betalingsinstellingen die elektronisch geld uitgeven, gelet op de aanzienlijke nieuwe prudentiële risico’s die zijn verbonden aan de mogelijkheid voor instellingen voor elektronisch geld om ook e-money-tokens uit te geven. De vestiging van een rechtspersoon in de EU moet verplicht worden voor uitgevers van elektronisch geld teneinde doeltreffend toezicht op deze entiteiten mogelijk te maken en de afstemming op Verordening (EU) 2023/1114 te verzekeren. E-money-tokens zijn een vorm van cryptoactiva die aanzienlijk kan toenemen in omvang en die risico’s met zich meebrengt voor de financiële stabiliteit, de monetaire soevereiniteit en het monetaire beleid. (37 bis) Teneinde betalingsinstellingen daadwerkelijk in staat te stellen grensoverschrijdende diensten te verlenen, moet de Commissie een specifieke website of onestopshop inrichten waar op één plek alle informatie te vinden is over de manier waarop inschrijvingen in een bepaalde lidstaat moeten plaatsvinden. (38) Teneinde misbruik van het recht van vestiging te voorkomen en te vermijden dat betalingsinstellingen zich in een lidstaat vestigen zonder dat zij voornemens zijn daar enige activiteit te verrichten, is het passend om van betalingsinstellingen die een vergunning in een lidstaat aanvragen te verlangen dat zij ten minste een deel van hun betalingsdienstverlening in die lidstaat verrichten. De verplichting voor een instelling om een deel van haar werkzaamheden in haar land van herkomst uit te oefenen, die reeds was ingesteld bij Richtlijn (EU) 2015/2366, is op zeer uiteenlopende wijze geïnterpreteerd, waarbij sommige landen van herkomst voorschrijven dat het grootste deel van de werkzaamheden in hun land moet plaatsvinden. Een “deel” moet worden begrepen als minder dan het merendeel van de werkzaamheden van de instelling teneinde het “nuttig effect” van de vrijheid van een betalingsinstelling om grensoverschrijdende diensten te verlenen te behouden. (39) Een betalingsinstelling mag andere activiteiten verrichten dan het aanbieden van betalingsdiensten of elektronischgelddiensten. Om een adequaat toezicht op de betalingsinstelling te waarborgen, is het passend om de nationale bevoegde autoriteiten toe te staan zo nodig de oprichting van een afzonderlijke entiteit voor het aanbieden van betalingsdiensten of elektronischgelddiensten te verlangen. Bij een dergelijk besluit van de bevoegde autoriteit moet rekening worden gehouden met de mogelijke negatieve effecten van een gebeurtenis die van invloed is op de andere bedrijfsactiviteiten op de financiële soliditeit van de betalingsinstelling, of met de mogelijke negatieve effecten van een situatie waarin de betalingsinstelling niet in staat zou zijn een afzonderlijke rapportage over het eigen vermogen in verband met haar betalings- en elektronischgeldactiviteiten en haar andere activiteiten te verstrekken. (40) Om een adequaat permanent toezicht op betalingsinstellingen en de beschikbaarheid van nauwkeurige, actuele informatie te verzekeren, is het passend om van betalingsinstellingen te verlangen dat zij de nationale bevoegde autoriteiten in kennis stellen van eventuele wijzigingen in hun activiteiten die van invloed zijn op de nauwkeurigheid van de informatie die wordt verstrekt in verband met de vergunning, ook met betrekking tot extra agenten of entiteiten waaraan werkzaamheden worden uitbesteed. De bevoegde autoriteiten moeten in geval van twijfel verifiëren of de ontvangen informatie correct is. (41) Om te zorgen voor een samenhangend vergunningenstelsel voor betalingsinstellingen in de gehele Unie, is het passend om geharmoniseerde voorwaarden vast te stellen waaronder de nationale bevoegde autoriteiten een aan een betalingsinstelling verleende vergunning kunnen intrekken. (42) Met het oog op een transparantere werking van betalingsinstellingen die een vergunning hebben gekregen van of in een register zijn ingeschreven door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, met inbegrip van hun agenten, distributeurs en bijkantoren, en om in de Unie een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen, moet de lijst van de betalingsdienstverlenende ondernemingen, met de daaraan gerelateerde merken, gemakkelijk toegankelijk worden gemaakt voor het publiek en in een openbaar nationaal register worden opgenomen. (43) Om te waarborgen dat informatie over vergunninghoudende of geregistreerde betalingsinstellingen of entiteiten die krachtens het nationale recht bevoegd zijn om betalings- of elektronischgelddiensten aan te bieden, in de gehele Unie beschikbaar is in een centraal register, moet de EBA het beheer voeren over een dergelijk register, met inbegrip van een lijst met de namen van de ondernemingen waaraan een vergunning is verleend of die zijn geregistreerd om betalingsdiensten en elektronischgelddiensten aan te bieden. Wanneer daarbij persoonsgegevens worden verwerkt, is de bekendmaking op Unieniveau van informatie over natuurlijke personen die als agent of distributeur optreden noodzakelijk om te waarborgen dat alleen gemachtigde agenten en distributeurs op de interne markt actief zijn en is deze bekendmaking derhalve in het belang van de goede werking van de interne markt voor betalingsdiensten. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de gegevens die zij over de betrokken ondernemingen en hun agenten, distributeurs en bijkantoren verstrekken nauwkeurig en actueel zijn en onverwijld aan de EBA worden doorgegeven, indien mogelijk op geautomatiseerde wijze. De EBA moet daarom ontwerpen van technische reguleringsnormen ontwikkelen om de methoden en regelingen voor de doorgifte van dergelijke informatie te specificeren. Die ontwerpen van technische reguleringsnormen moeten een hoge mate van granulariteit en consistentie van de informatie waarborgen. Bij de ontwikkeling van die technische reguleringsnormen moet de EBA rekening houden met de ervaring die is opgedaan bij de toepassing van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/411 van de Commissie40. Teneinde de transparantie te verhogen, is het passend dat de doorgegeven informatie de merken van alle aangeboden betalings- en elektronischgelddiensten omvat. De bekendmaking van persoonsgegevens moet geschieden volgens de geldende regels inzake gegevensbescherming. Wanneer persoonsgegevens worden bekendgemaakt, moeten passende waarborgen op het gebied van gegevensbescherming worden toegepast die verdere onbedoelde verspreiding van de informatie verhinderen. (44) Om de transparantie van en het bewustzijn van de door aanbieders van betalingsinitiatie- en rekeninginformatiediensten aangeboden diensten te vergroten, is het passend dat de EBA een machineleesbare lijst bijhoudt met basisinformatie over dergelijke ondernemingen en de door hen verleende diensten. De informatie in deze lijst moet het mogelijk maken om de betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders ondubbelzinnig te identificeren. (45) Teneinde het bereik van hun diensten uit te breiden, moeten betalingsinstellingen mogelijk een beroep doen op entiteiten die namens hen betalingsdiensten aanbieden, met inbegrip van agenten of, in het geval van elektronischgelddiensten, distributeurs. Betalingsinstellingen kunnen hun recht van vestiging ook uitoefenen in een andere lidstaat van ontvangst dan de lidstaat van herkomst – via bijkantoren. In dergelijke gevallen is het passend dat de betalingsinstelling de nationale bevoegde autoriteit alle relevante gegevens over agenten, distributeurs en bijkantoren verstrekt en nationale bevoegde autoriteiten onverwijld in kennis stelt van eventuele wijzigingen. Om te transparantie ten aanzien van eindgebruikers te waarborgen, is het ook passend dat agenten, distributeurs of bijkantoren die namens een betalingsinstelling optreden de betalingsdienstgebruiker daarvan in kennis stellen. (45 bis) Wanneer verwervers een agent inschakelen voor het verlenen van betalingsdiensten, zij erop gewezen dat de agent alleen namens één verwerver als belangrijkste betalingsdienstaanbieder optreedt, en niet met betrekking tot alle betalingsdiensten die aan de betalingsdienstgebruiker worden verleend. (45 ter) Teneinde rekening te kunnen houden met de zich ontwikkelende marktsituatie, mogen marktplaatsen en platforms die worden ondersteund door betalingsdienstaanbieders die diensten verlenen aan die marktplaatsen en platforms zodat zij niet in het bezit zijn van of de controle hebben over de geldmiddelen voor derden, niet per definitie worden beschouwd als agenten van de betalingsdienstaanbieders. (46) Bij het verrichten van hun werkzaamheden kan het zijn dat betalingsinstellingen operationele functies van een deel van hun activiteiten moeten uitbesteden. Om ervoor te zorgen dat dit niet ten koste gaat van de verdere naleving door een betalingsinstelling van de vereisten inzake haar vergunning of andere toepasselijke vereisten uit hoofde van deze richtlijn, is het passend om van betalingsinstellingen te verlangen dat zij de nationale bevoegde autoriteiten onverwijld in kennis stellen wanneer zij voornemens zijn operationele functies uit te besteden, alsook van elke wijziging met betrekking tot het gebruik van entiteiten waaraan werkzaamheden worden uitbesteed. (47) Om te zorgen voor een passende beperking van de risico’s die de uitbesteding van operationele functies met zich mee kan brengen, is het passend om te verlangen dat betalingsinstellingen redelijke maatregelen treffen om te waarborgen dat een dergelijke uitbesteding niet in strijd is met de voorschriften van deze richtlijn. Betalingsinstellingen moeten volledig aansprakelijk blijven voor alle handelingen van hun werknemers en van agenten, distributeurs of entiteiten waaraan werkzaamheden worden uitbesteed. (48) Om de doeltreffende handhaving van de bepalingen van nationaal recht die krachtens deze richtlijn zijn vastgesteld te waarborgen, moeten de lidstaten bevoegde autoriteiten aanwijzen die belast zijn met de vergunningverlening aan en het toezicht op betalingsinstellingen. De lidstaten moeten erop toezien dat de bevoegde autoriteiten worden uitgerust met de nodige bevoegdheden en middelen, waaronder personele middelen, om hun taken naar behoren uit te voeren. (49) Teneinde de bevoegde autoriteiten in staat te stellen naar behoren toezicht te houden op betalingsinstellingen, is het passend om die autoriteiten onderzoeks- en toezichtbevoegdheden te verlenen en de mogelijkheid te bieden de administratieve sancties en maatregelen op te leggen die nodig zijn om hun taken uit te voeren. Om dezelfde reden is het passend om de bevoegde autoriteiten de bevoegdheid te verlenen om informatie op te vragen, inspecties ter plaatse uit te voeren en aanbevelingen, richtsnoeren en bindende administratieve besluiten uit te vaardigen. De lidstaten moeten nationale bepalingen met betrekking tot de schorsing of intrekking van de vergunning van een betalingsinstelling vaststellen, die geharmoniseerd zijn op basis van de bepalingen van deze richtlijn . De lidstaten moeten hun bevoegde autoriteiten de bevoegdheid verlenen om administratieve sancties en maatregelen op te leggen die specifiek zijn bedoeld om een einde te maken aan inbreuken op bepalingen betreffende het toezicht op of de uitoefening van betalingsdiensten. (50) Omdat er in de betalingssector zo veel verschillende soorten bedrijfsmodellen bestaan, is het passend om de toezichthouders enige marge te bieden teneinde te waarborgen dat alle risico’s in alle lidstaten dezelfde behandeling krijgen. (51) Bij het toezicht op de naleving van de verplichtingen door betalingsinstellingen moeten de bevoegde autoriteiten hun toezichtbevoegdheden uitoefenen met inachtneming van grondrechten, met inbegrip van het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Onverminderd de controle door een onafhankelijke autoriteit (de nationale gegevensbeschermingsautoriteit) en overeenkomstig het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dienen de lidstaten te voorzien in adequate en doeltreffende bescherming ingeval de uitoefening van die bevoegdheden kan leiden tot misbruik of willekeur die aanleiding geeft tot een ernstige inperking van deze rechten, onder meer, indien passend, door middel van voorafgaande toestemming van de gerechtelijke autoriteit van de lidstaat in kwestie. (52) Teneinde de bescherming van individuele en zakelijke rechten te waarborgen, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat alle personen die voor de bevoegde autoriteiten werkzaam zijn of zijn geweest gebonden zijn aan het beroepsgeheim. (53) De activiteit van betalingsinstellingen kan grensoverschrijdend zijn en daardoor relevant zijn voor verschillende bevoegde autoriteiten en voor de EBA, de Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale centrale banken in hun hoedanigheid van monetaire en toezichthoudende autoriteiten. Het is dan ook passend om te voorzien in een doeltreffende samenwerking en uitwisseling van informatie tussen deze autoriteiten. Regelingen voor de uitwisseling van informatie moeten steeds volledig in overeenstemming zijn met de gegevensbeschermingsregels van Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (16) en Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (17) . (54) Wanneer er onenigheid ontstaat in het kader van de grensoverschrijdende samenwerking tussen bevoegde autoriteiten, moeten die bevoegde autoriteiten bijstand kunnen vragen aan de EBA, die onverwijld een besluit moet nemen. De EBA moet de bevoegde autoriteiten ook op eigen initiatief kunnen bijstaan bij het bereiken van overeenstemming. (55) Een betalingsinstelling die het recht van vestiging of de vrijheid van dienstverrichting uitoefent, moet de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst alle relevante informatie met betrekking tot haar activiteiten verstrekken en die bevoegde autoriteit in kennis stellen van de lidstaat of lidstaten waarin zij voornemens is activiteiten te verrichten, of zij voornemens is gebruik te maken van bijkantoren, agenten of distributeurs en of zij voornemens is gebruik te maken van uitbesteding. (56) Om de samenwerking tussen bevoegde autoriteiten en een doeltreffend toezicht op betalingsinstellingen in het kader van het gebruik van het recht van vestiging of de vrijheid van dienstverrichting te vergemakkelijken, is het passend dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst informatie meedelen aan de lidstaat van ontvangst. In situatie van zogeheten “triangular passporting”, waarbij een betalingsinstelling waaraan in land A een vergunning is verleend een tussenpersoon, zoals een agent, distributeur of bijkantoor, in land B gebruikt om betalingsdiensten aan te bieden in een ander land C, moet de lidstaat van ontvangst worden beschouwd als de lidstaat waar de diensten aan eindgebruikers worden aangeboden. Gelet op de uitdagingen bij de grensoverschrijdende samenwerking tussen bevoegde autoriteiten, is het passend dat de EBA ontwerpen van technische reguleringsnormen inzake samenwerking en informatie-uitwisseling ontwikkelt, rekening houdend met de ervaring die is opgedaan bij de toepassing van Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/2055 van de Commissie (18) . (57) De lidstaten dienen de mogelijkheid te hebben om te bepalen dat de betalingsinstellingen die op hun grondgebied werkzaam zijn en waarvan het hoofdkantoor zich in een andere lidstaat bevindt, periodiek verslag aan hen moeten uitbrengen over de activiteiten die op hun grondgebied plaatsvinden, zulks voor informatie- of statistische doeleinden. Indien deze betalingsinstellingen op grond van het recht van vestiging werkzaam zijn, moeten de bevoegde autoriteiten van de lidstaat of lidstaten van ontvangst kunnen bepalen dat deze informatie ook voor het monitoren van de naleving van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] wordt gebruikt. Hetzelfde moet gelden wanneer er geen vestiging is in de lidstaat of lidstaten van ontvangst en de betalingsinstelling in de lidstaat of lidstaten van ontvangst diensten verleent op grond van het vrij verrichten van diensten. Om het toezicht op netwerken van agenten, distributeurs of bijkantoren door de bevoegde autoriteiten te vergemakkelijken, is het passend dat de lidstaten waar agenten, distributeurs of bijkantoren actief zijn de mogelijkheid hebben om van de moederbetalingsinstelling te verlangen dat zij op hun grondgebied een centraal contactpunt aanwijst. Wanneer een lidstaat een dergelijke verplichting oplegt, hoeft iedere betalingsinstelling slechts één centraal contactpunt per lidstaat aan te wijzen. De EBA moet ontwerpen van technische reguleringsnormen opstellen betreffende de criteria aan de hand waarvan kan worden bepaald wanneer het passend is om een centraal contactpunt aan te wijzen en welke taken dit contactpunt dient te hebben. Daarbij moet de EBA rekening houden met de ervaring die is opgedaan bij de toepassing van Gedelegeerde Verordeningen (EU) 2021/1722 (19) en (EU) 2020/1423 (20) van de Commissie. De verplichting om een centraal contactpunt aan te wijzen dient in verhouding te staan tot de doelstelling van adequate communicatie en verslaglegging over het naleven van de relevante bepalingen van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] in de lidstaat van ontvangst. (58) In noodsituaties, wanneer onmiddellijk moet worden opgetreden tegen een ernstige dreiging voor de collectieve belangen van de betalingsdienstgebruikers in de lidstaat van ontvangst, waaronder fraude op grote schaal, moet het voor de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst mogelijk zijn om, parallel aan de grensoverschrijdende samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst en de lidstaat van herkomst en in afwachting van maatregelen van de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst, voorzorgsmaatregelen te nemen. Deze voorzorgsmaatregelen dienen passend, evenredig met de doelstelling ervan, niet-discriminerend en tijdelijk van aard te zijn. De maatregelen dienen naar behoren te worden gemotiveerd. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de desbetreffende betalingsinstelling en de andere betrokken autoriteiten, waaronder de Commissie en EBA, dienen vooraf in kennis te worden gesteld, of, wanneer dat vanwege de noodsituatie niet mogelijk is, zonder onnodige vertraging. (59) Het is belangrijk ervoor te zorgen dat alle entiteiten die betalingsdiensten aanbieden in een bepaald minimumkader van wet- en regelgeving worden ondergebracht. Het is derhalve wenselijk om te bepalen dat de identiteit en de verblijfplaats van alle personen die betalingsdiensten aanbieden, met inbegrip van entiteiten die niet aan alle voorwaarden voor het verkrijgen van een vergunning als betalingsinstelling kunnen voldoen, waaronder een aantal kleine betalingsinstellingen, moet worden geregistreerd. Deze aanpak is in overeenstemming met de opzet van aanbeveling 14 van de Financiële-actiegroep, namelijk om te voorzien in een mechanisme waarbij betalingsdienstaanbieders die niet aan alle in die aanbeveling vastgestelde voorwaarden kunnen voldoen, niettemin als betalingsinstelling kunnen worden behandeld. Te dien einde moeten de lidstaten ook entiteiten die zijn vrijgesteld van alle of bepaalde voorwaarden voor het verlenen van een vergunning inschrijven in het register van betalingsinstellingen. Het is evenwel van essentieel belang dat de mogelijkheid tot vrijstelling van vergunning wordt gebonden aan strikte eisen wat betreft de waarde van de betalingstransacties. Entiteiten die een vrijstelling van vergunning genieten, mogen niet het recht van vestiging of het recht tot het vrij verrichten van diensten genieten en mogen deze rechten niet indirect uitoefenen wanneer zij lid van een betalingssysteem zijn. (60) Om de transparantie met betrekking tot mogelijke vrijstellingen voor kleine betalingsinstellingen te waarborgen, is het passend om van de lidstaten te verlangen dat zij dergelijke besluiten aan de Commissie meedelen. (61) In het licht van de specifieke aard van de uitgevoerde activiteit en de aan het aanbieden van rekeninginformatiediensten verbonden risico’s, is het passend om te voorzien in een specifieke prudentiële regeling voor rekeninginformatiedienstaanbieders, zonder dat daarvoor een volwaardig vergunningstelsel nodig is, maar met een lichtere registratieplicht, in combinatie met documentatie en informatie om de bevoegde autoriteit bij te staan bij het uitoefenen van toezicht. Rekeninginformatiedienstaanbieders moeten diensten kunnen aanbieden op grensoverschrijdende basis, in het kader van de “paspoort”-regeling. (62) Om de toegang tot contanten te verbeteren, hetgeen een prioriteit is voor de Commissie, moeten detailhandelaren de mogelijkheid krijgen om in fysieke winkels diensten voor de verstrekking van contanten aan te bieden, ook zonder dat een klant een aankoop heeft verricht en zonder dat zij daarvoor een vergunning of registratie als betalingsdienstaanbieder nodig hebben of agent of betalingsinstelling hoeven te zijn. Die diensten voor de verstrekking van contanten moeten echter worden onderworpen aan de verplichting om eventuele aan de klant in rekening gebrachte vergoedingen bekend te maken. Deze diensten moeten op vrijwillige basis door detailhandelaren worden verricht en moeten afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van contant geld bij de detailhandelaar. Ter voorkoming van oneerlijke mededinging tussen exploitanten van geldautomaten die geen betaalrekeningen beheren en detailhandelaren die geldopnamen zonder aankoop aanbieden, en om te waarborgen dat winkels niet snel zonder contanten komen te zitten, is het passend om een maximum van 100 EUR per transactie op te leggen, of het overeenkomstige bedrag in de valuta van de betreffende lidstaat . Bij het aanbieden van die dienst moeten cliënten de transactie authenticeren en moeten detailhandelaren ervoor zorgen dat de transactie niet anoniem is . (63) In Richtlijn 2007/64/EG en Richtlijn (EU) 2015/2366 is voorzien in de voorwaardelijke uitsluiting van het toepassingsgebied van die richtlijnen van betalingsdiensten die worden aangeboden door exploitanten van geldautomaten. Die uitsluiting heeft in verscheidene lidstaten, vooral in dunner bevolkte gebieden, de groei van geldautomaatdiensten bevorderd, als aanvulling op de geldautomaten van banken. Deze uitsluiting is echter moeilijk toepasbaar gebleken, omdat onvoldoende duidelijk was welke entiteiten eronder vielen. Om dat probleem te verhelpen, is het passend om uitdrukkelijk te bepalen dat de exploitanten van geldautomaten die voorheen waren uitgesloten, de exploitanten zijn die geen betaalrekeningen beheren. Gelet op de beperkte risico’s die gepaard gaan met de activiteiten van dergelijke exploitanten van geldautomaten, is het passend om hen niet volledig van het toepassingsgebied uit te sluiten, maar in plaats daarvan te onderwerpen aan een specifieke prudentiële regeling die is aangepast aan deze risico’s, waarbij alleen een registratieregeling nodig is. (64) Dienstaanbieders die gebruik wilden maken van een uitsluiting van het toepassingsgebied van Richtlijn (EU) 2015/2366, hadden vaak hun instanties niet geraadpleegd om na te gaan of hun activiteiten onder die richtlijn vielen dan wel daarvan waren uitgesloten, maar vertrouwden vaak op hun eigen oordeel. Dat heeft geleid tot verschillen tussen de lidstaten bij de toepassing van bepaalde uitsluitingen. Voorts lijkt het erop dat betalingsdienstaanbieders een aantal uitsluitingen hebben aangegrepen om hun bedrijfsmodel aan te passen en op die manier de aangeboden betalingsactiviteiten buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te houden. Dat kan ertoe leiden dat betalingsdienstgebruikers meer risico lopen en dat de voorwaarden waaronder betalingsdienstaanbieders op de interne markt actief zijn, uiteenlopen. Betalingsdienstaanbieders moeten daarom verplicht worden de relevante activiteiten bij de bevoegde autoriteiten aan te melden, zodat de bevoegde autoriteiten kunnen beoordelen of aan de voorschriften van de desbetreffende bepalingen is voldaan en om te garanderen dat de regels overal in de interne markt op dezelfde wijze worden geïnterpreteerd. Met name voor alle uitsluitingen waarvoor een drempel in acht moet worden genomen, dient een aanmeldingsprocedure te worden ingesteld om de naleving van de specifieke voorschriften te waarborgen. Voorts is het van belang om te bepalen dat potentiële betalingsdienstaanbieders de bevoegde autoriteiten in kennis moeten stellen van de activiteiten die ze binnen een beperkt netwerk aanbieden op basis van de criteria in Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] ingeval de waarde van de betalingstransacties een bepaalde drempel overschrijdt. De bevoegde autoriteiten dienen te onderzoeken of de aldus aangemelde activiteiten kunnen worden aangemerkt als activiteiten die in het kader van een beperkt netwerk worden verricht, om na te gaan of zij uitgesloten moeten blijven van het toepassingsgebied. (65) De bevoegdheid om handelingen vast te stellen om eventuele bedragen te corrigeren voor inflatie moet overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie aan de Commissie worden gedelegeerd. Bij het voorbereiden en opstellen van gedelegeerde handelingen moet de Commissie ervoor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en aan de Raad. (66) Met het oog op een consequente toepassing van de toepasselijke vereisten moet de Commissie gebruik kunnen maken van de deskundigheid en ondersteuning van de EBA, die tot taak moet krijgen om richtsnoeren en ontwerpen van technische reguleringsnormen op te stellen. De Commissie moet de bevoegdheid krijgen om deze ontwerpen van technische reguleringsnormen vast te stellen. Deze specifieke taken zijn volledig in overeenstemming met de rol en de verantwoordelijkheden van de EBA zoals vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad (21) . (66 bis) De EBA moet ten minste eenmaal per jaar een samenwerkingsforum van nationale bevoegde autoriteiten coördineren teneinde verdere harmonisatie bij de omzetting, uitvoering en handhaving van de bepalingen van deze richtlijn te vergemakkelijken. (67) Aangezien de verdere integratie van een interne markt voor betalingsdiensten niet voldoende door de lidstaten alleen kan worden verwezenlijkt omdat zulks de harmonisatie vereist van verschillende voorschriften die thans in de rechtsstelsels van de diverse lidstaten bestaan, wat beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat de onderhavige richtlijn niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken. (68) Deze richtlijn bevat geen vergunningsvereisten voor betalingssystemen, betalingsschema’s en betalingsregelingen, gezien de noodzaak van het voorkomen van overlapping te met het toezichtkader van het Eurosysteem voor retailbetalingssystemen, met inbegrip van systeemrelevante betalingssystemen en andere systemen, en het nieuwe PISA-kader van het Eurosysteem, en met het toezicht door nationale centrale banken. Deze richtlijn is evenmin van toepassing op de verlening van technische diensten, waaronder de verwerking of de exploitatie van digitale portemonnees. Gelet op het tempo van de innovatie in de betalingssector en het mogelijke ontstaan van nieuwe risico’s, is het echter nodig dat de Commissie bij haar toekomstige herziening van deze richtlijn bijzondere aandacht besteedt aan die ontwikkelingen en beoordeelt of het toepassingsgebied van de richtlijn moet worden uitgebreid naar nieuwe diensten en entiteiten. (69) Ter wille van de rechtszekerheid is het wenselijk om overgangsregelingen te treffen op grond waarvan entiteiten die overeenkomstig de bepalingen van nationaal recht tot omzetting van Richtlijn (EU) 2015/2366 vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn de werkzaamheden van betalingsinstellingen hebben aangevangen, deze werkzaamheden gedurende een gespecificeerde periode binnen de betrokken lidstaat kunnen blijven voortzetten. (70) Ter wille van de rechtszekerheid is het aangewezen om overgangsregelingen te treffen op grond waarvan het instellingen voor elektronisch geld die overeenkomstig de nationale wetgeving tot omzetting van Richtlijn 2009/110/EG hun werkzaamheden hebben aangevangen, deze werkzaamheden gedurende een gespecificeerde periode binnen de betrokken lidstaat kunnen blijven uitoefenen. Deze periode dient langer te zijn voor instellingen voor elektronisch geld die onder de ontheffing van artikel 9 van Richtlijn 2009/110/EG vallen. ▌ (72) De vermelding dat deelnemers kunnen optreden als centrale tegenpartij, afwikkelende instantie of clearing house of alle of een deel van deze taken kunnen uitvoeren, moet opnieuw in Richtlijn 98/26/EG worden opgenomen om te waarborgen dat de lidstaten dit op dezelfde manier interpreteren. Ook moet opnieuw worden bepaald dat de lidstaten, wanneer dit gerechtvaardigd is vanwege systeemrisico’s, de mogelijkheid moeten krijgen om een indirecte deelnemer te beschouwen als deelnemer aan het systeem en de bepalingen van Richtlijn 98/26/EG toe te passen op die indirecte deelnemer. Om ervoor te zorgen dat dit geen beperking inhoudt van de aansprakelijkheid van de deelnemer via welke de indirecte deelnemer overboekingsopdrachten aan het systeem doorgeeft, moet dit in die richtlijn duidelijk worden gemaakt teneinde de rechtszekerheid te waarborgen. (73) Consumenten moeten het recht hebben om hun rechten met betrekking tot de bij Verordening (EU) 20../…. [verordening toegang tot financiële gegevens] van het Europees Parlement en de Raad (22) aan gegevensgebruikers of gegevenshouders opgelegde verplichtingen te doen gelden door middel van representatieve vorderingen in overeenstemming met Richtlijn (EU) 2020/1828 van het Europees Parlement en de Raad (23) . Daartoe moet in deze richtlijn worden bepaald dat Richtlijn (EU) 2020/1828 van toepassing is op representatieve vorderingen die worden ingesteld tegen inbreuken door gegevensgebruikers of gegevenshouders op de bepalingen van Verordening (EU) 20../…. [verordening toegang tot financiële gegevens] die de collectieve belangen van consumenten schaden of kunnen schaden. De bijlage bij die richtlijn moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. Het staat aan de lidstaten ervoor te zorgen dat die wijziging wordt weerspiegeld in hun overeenkomstig Richtlijn (EU) 2020/1828 vastgestelde omzettingsmaatregelen. (74) In overeenstemming met de beginselen van betere regelgeving moeten de doeltreffendheid en de doelmatigheid van deze richtlijn bij de verwezenlijking van de doelstellingen ervan worden geëvalueerd, zoals uiteengezet in de begeleidende effectbeoordeling. Die evaluatie moet voldoende lang na de toepassingsdatum van deze richtlijn plaatsvinden om deze te kunnen baseren op afdoend bewijs. Vijf jaar wordt beschouwd als een passende periode. Hoewel de evaluatie de gehele richtlijn moet bestrijken, moet bijzondere aandacht worden besteed aan bepaalde thema’s, zoals de bescherming van de geldmiddelen van betalingsinstellingen, en het aantal en het marktaandeel van betalingsdienstaanbieders met een vergunning uit hoofde van deze richtlijn, waarop regels van invloed kunnen zijn die op 18 april 2023 door de Commissie zijn voorgesteld (24) en die, wanneer zij worden vastgesteld, een wijziging van Richtlijn 2014/49/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 inzake de depositogarantiestelsels inhouden. Wat het toepassingsgebied van deze richtlijn betreft, is het echter dienstig om de evaluatie vroeger te laten plaatsvinden, te weten drie jaar na de inwerkingtreding van Verordening (EU) [.../...] van het Europees Parlement en de Raad (25) (verordening betalingsdiensten) , gelet op het belang dat hieraan in Verordening (EU) 2022/2554 wordt gehecht. Bij die evaluatie van het toepassingsgebied moet worden gekeken naar zowel de mogelijke uitbreiding van de lijst van onder de richtlijn vallende betalingsdiensten naar diensten zoals die welke door betalingssystemen en betalingsschema’s worden verricht, als de mogelijke opname in het toepassingsgebied van een aantal technische diensten die momenteel zijn uitgesloten zoals digitale portemonnees . (75) Gezien het aantal wijzigingen dat in Richtlijn (EU) 2015/2366 en Richtlijn 2009/110/EG moet worden aangebracht, is het dienstig om beide richtlijnen in te trekken en te vervangen door deze richtlijn. (76) De eventuele verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze richtlijn moet in overeenstemming zijn met Verordening (EU) 2016/679 en Verordening (EU) 2018/1725. De toezichthoudende autoriteiten uit hoofde van Verordening (EU) 2016/679 en Verordening (EU) 2018/1725 zijn daarom verantwoordelijk voor het toezicht op de verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze richtlijn. Bij de omzetting van deze richtlijn moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de nationale wetgeving passende waarborgen inzake gegevensbescherming bevat voor de verwerking van persoonsgegevens. (77) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 en heeft op 22 augustus 2023 een advies uitgebracht. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: TITEL I ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES Artikel 1 Voorwerp en toepassingsgebied 1. Bij deze richtlijn worden regels vastgesteld met betrekking tot: a) toegang tot het verrichten van betalingsdiensten en elektronischgelddiensten in de Unie door betalingsinstellingen; b) toezichtbevoegdheden en -instrumenten voor de uitoefening van het toezicht op betalingsinstellingen. 2. De lidstaten kunnen de instellingen bedoeld in artikel 2, lid 5, punten 4 tot en met 23, van Richtlijn 2013/36/EU vrijstelling verlenen van de toepassing van het geheel of een deel van de bepalingen van deze richtlijn. 3. Tenzij anders bepaald, worden alle verwijzingen naar betalingsdiensten in deze richtlijn begrepen als betalings- en elektronischgelddiensten. 4. Tenzij anders bepaald, worden alle verwijzingen naar betalingsdienstaanbieders in deze richtlijn begrepen als betalingsdienstenaanbieders en elektronischgelddienstaanbieders. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: 1) “lidstaat van herkomst”: a) de lidstaat waar de betalingsdienstaanbieder zijn statutaire zetel heeft; of b) indien de betalingsdienstaanbieder overeenkomstig zijn nationale wetgeving geen statutaire zetel heeft, de lidstaat waar de betalingsdienstaanbieder zijn hoofdkantoor heeft; 2) “lidstaat van ontvangst”: de lidstaat die niet de lidstaat van herkomst is en waar de betalingsdienstaanbieder een agent, een distributeur of een bijkantoor heeft, dan wel betalingsdiensten aanbiedt; 3) “betalingsdienst”: een of meer in bijlage I vermelde bedrijfswerkzaamheden; 4) “betalingsinstelling”: een rechtspersoon aan wie overeenkomstig artikel 13 vergunning is verleend om overal in de Unie betalingsdiensten of elektronischgelddiensten aan te bieden; 5) “betalingstransactie”: een handeling waarbij geldmiddelen worden gedeponeerd, overgemaakt of opgenomen op basis van een betalingsopdracht die door of voor rekening van de betaler, of door of voor rekening van de begunstigde is geplaatst, ongeacht of er tussen de betaler en de begunstigde onderliggende verplichtingen bestaan; 6) “uitvoering van een betalingstransactie”: het proces dat begint zodra de initiëring van een betalingstransactie is voltooid en eindigt zodra de geldmiddelen die zijn gedeponeerd, opgenomen of overgemaakt, beschikbaar zijn voor de begunstigde; 7) “betalingssysteem”: een systeem voor de overmaking van geld met formele en gestandaardiseerde regelingen en gemeenschappelijke voorschriften voor de verwerking, clearing of afwikkeling van betalingstransacties; 8) “exploitant van een betalingssysteem”: een rechtspersoon die juridisch aansprakelijk is voor de exploitatie van een betalingssysteem; 9) “betaler”: hetzij een natuurlijke of rechtspersoon die houder is van een betaalrekening en een betalingsopdracht vanaf die betaalrekening plaatst, hetzij, bij ontbreken van een betaalrekening, een natuurlijke of rechtspersoon die een betalingsopdracht plaatst; 10) “begunstigde”: een natuurlijke persoon of een rechtspersoon die de beoogde uiteindelijke ontvanger is van de geldmiddelen waarop een betalingstransactie betrekking heeft; 11) “betalingsdienstgebruiker”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die in de hoedanigheid van betaler, begunstigde of beide van een betalingsdienst of een elektronischgelddienst gebruikmaakt; 12) “betalingsdienstaanbieder”: een orgaan als bedoeld in artikel 2, lid 1, van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] of een natuurlijke persoon of rechtspersoon aan wie een vrijstelling op grond van de artikelen 34, 36 en 38 van deze richtlijn is verleend; 13) “betaalrekening”: een op naam van een of meer betalingsdienstgebruikers door een betalingsdienstaanbieder aangehouden rekening die wordt gebruikt voor de uitvoering van een of meer betalingstransacties en die het mogelijk maakt geldmiddelen naar derden te verzenden en van derden te ontvangen; 14) “betalingsopdracht”: door een betaler of begunstigde aan zijn betalingsdienstaanbieder gegeven instructie om een betalingstransactie uit te voeren; 15) “betaalinstrument”: geïndividualiseerd(e) instrument(en) en/of geheel van procedures, overeengekomen door de betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder, waarvan wordt gebruikgemaakt voor het initiëren van een betalingstransactie; 16) “rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder”: een betalingsdienstaanbieder die ten behoeve van een betaler een betaalrekening aanbiedt en beheert; 17) “betalingsinitiatiedienst”: een dienst voor het plaatsen van een betalingsopdracht, op verzoek van de betaler of de begunstigde, met betrekking tot een betaalrekening die bij een andere betalingsdienstaanbieder wordt aangehouden; 18) “rekeninginformatiedienst”: een onlinedienst voor het verzamelen, hetzij rechtstreeks, hetzij via een aanbieder van technische diensten, en consolideren van informatie over een of meer betaalrekeningen die de betalingsdienstgebruiker bij een of meer rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders aanhoudt; 19) “betalingsinitiatiedienstaanbieder”: een betalingsdienstaanbieder die betalingsinitiatiediensten aanbiedt; 20) “rekeninginformatiedienstaanbieder”: een betalingsdienstaanbieder die rekeninginformatiediensten aanbiedt; 21) “consument”: een natuurlijke persoon die, in betalingsdienstovereenkomsten die onder deze richtlijn vallen, voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepswerkzaamheden handelt; 22) “geldtransfer”: een betalingsdienst waarbij, zonder opening van betaalrekeningen op naam van de betaler of de begunstigde, van een betaler geldmiddelen worden ontvangen met als enig doel het daarmee corresponderende bedrag over te maken aan een begunstigde of aan een andere, voor rekening van de begunstigde handelende betalingsdienstaanbieder of waarbij de geldmiddelen voor rekening van de begunstigde worden ontvangen en aan de begunstigde beschikbaar worden gesteld; 23) “geldmiddelen”: centralebankgeld uitgegeven voor retailgebruik, giraal geld en elektronisch geld; 24) “aanbieder van technische diensten”: een aanbieder van diensten die ▌het aanbieden van betalingsdiensten ondersteunt zonder ▌op enig moment in het bezit te komen van de over te maken geldmiddelen; 25) “gevoelige betalingsgegevens”: gegevens waarmee fraude kan worden gepleegd, waaronder persoonlijke beveiligingsgegevens; 26) “werkdag”: een dag waarop de betalingsdienstaanbieder van de betaler of de begunstigde die betrokken is bij de uitvoering van een betalingstransactie geopend is voor de uitvoering van een betalingstransactie; 27) “ICT-diensten”: ICT-diensten in de zin van artikel 3, punt 21, van Verordening (EU) 2022/2554; 28) “agent”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die bij het aanbieden van betalingsdiensten voor rekening van een betalingsinstelling optreedt; 29) “bijkantoor” een bedrijfsvestiging die niet het hoofdkantoor is en die een onderdeel zonder rechtspersoonlijkheid van een betalingsinstelling vormt en rechtstreeks alle of bepaalde handelingen verricht die eigen zijn aan de bedrijfswerkzaamheden van een betalingsinstelling; alle in eenzelfde lidstaat gelegen bedrijfsvestigingen van een betalingsinstelling met hoofdkantoor in een andere lidstaat worden alle tezamen als één bijkantoor beschouwd; 30) “groep” een groep van ondernemingen die onderling verbonden zijn door een betrekking als bedoeld in artikel 22, lid 1, lid 2 of lid 7, van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (26) , of ondernemingen zoals bedoeld in de artikelen 4, 5, 6 en 7 van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 241/2014 van de Commissie (27) , die met elkaar verbonden zijn door een betrekking als bedoeld in artikel 10, lid 1, of in artikel 113, lid 6, eerste alinea, of artikel 113, lid 7, eerste alinea, van Verordening (EU) nr. 575/2013; 31) “acceptatie van betalingstransacties”: een door een betalingsdienstaanbieder verleende betalingsdienst waarbij met een begunstigde een overeenkomst wordt gesloten voor de acceptatie en de verwerking van betalingstransacties, waardoor een geldovermaking naar de begunstigde ontstaat; 32) “uitgifte van betaalinstrumenten”: een door een betalingsdienstaanbieder aangeboden betalingsdienst waarbij een overeenkomst wordt gesloten om aan een betaler een betaalinstrument voor het initiëren en het verwerken van de betalingstransacties van de betaler te verstrekken; 33) “eigen vermogen”: vermogen zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 118, van Verordening (EU) nr. 575/2013, met dien verstande dat ten minste 75 % van het tier 1-kapitaal bestaat uit tier 1-kernkapitaal als bedoeld in artikel 50 van die verordening en het tier 2-kapitaal ten hoogste een derde van het tier 1-kapitaal uitmaakt; 34) “elektronisch geld”: elektronisch, waaronder magnetisch, opgeslagen monetaire waarde, vertegenwoordigd door een vordering op de uitgever, uitgegeven in ruil voor ontvangen geld ten behoeve van het verrichten van betalingstransacties, en aanvaard door andere natuurlijke of rechtspersonen dan de uitgever; 35) “gemiddeld uitstaand elektronisch geld”: het gemiddelde totale bedrag van de met elektronisch geld verband houdende financiële verplichtingen dat op het eind van elke kalenderdag in omloop is gedurende de zes voorafgaande kalendermaanden, berekend op de eerste kalenderdag van elke kalendermaand en toegepast voor die kalendermaand; 36) “distributeur”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die elektronisch geld distribueert of terugbetaalt voor rekening van een betalingsinstelling; 37) “elektronischgelddiensten”: de uitgifte van elektronisch geld, het aanhouden van betaalrekeningen waarop eenheden van elektronisch geld worden opgeslagen en de overmaking van eenheden van elektronisch geld; 38) “exploitant van geldautomaten” (ATM deployer): exploitanten van geldautomaten die geen betaalrekeningen aanhouden ; 39) “betalingsinstelling die elektronischgelddiensten aanbiedt”: een betalingsinstelling die diensten aanbiedt op het gebied van de uitgifte van elektronisch geld, het houden van betaalrekeningen waarop elektronischgeldeenheden zijn opgeslagen, en de overmaking van elektronischgeldeenheden, ongeacht of zij ook een van de in bijlage I genoemde diensten aanbiedt. TITEL II BETALINGSINSTELLINGEN HOOFDSTUK I Vergunningverlening en toezicht Afdeling 1 Algemene voorschriften Artikel 3 Vergunningsaanvragen 1. De lidstaten schrijven voor dat andere ondernemingen dan die bedoeld in artikel 2, lid 1, punten a), b), d) en e), van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] en andere dan natuurlijke of rechtspersonen aan wie een vrijstelling uit hoofde van de artikelen 34, 36, 37 en 38 van deze richtlijn is verleend, wanneer zij voornemens zijn betalingsdiensten als bedoeld in bijlage I of elektronischgelddiensten te verlenen, van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst een vergunning moeten verkrijgen voor het verlenen van die diensten. 2. De in het eerste lid bedoelde vergunning is alleen vereist voor betalingsdiensten die de aanvragende betalingsinstellingen daadwerkelijk voornemens zijn te verlenen. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat ondernemingen die een vergunning als bedoeld in lid 1 aanvragen, een vergunningsaanvraag overleggen aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, samen met het volgende: a) een programma van werkzaamheden waarin met name de categorie van voorgenomen betalingsdiensten wordt vermeld; b) een bedrijfsplan met eventueel een budgetprognose ▌waarmee wordt aangetoond dat de aanvrager in staat is gebruik te maken van passende en evenredige systemen, middelen en procedures om op een gezonde basis te opereren; c) bewijs dat de aanvrager over het in artikel 5 genoemde aanvangskapitaal beschikt; d) voor de ondernemingen die voornemens zijn om diensten als bedoeld in bijlage I, punten 1 tot en met 5, en elektronischgelddiensten te verlenen, een omschrijving van de maatregelen die zijn genomen ter bescherming van de middelen van de betalingsdienstgebruikers overeenkomstig artikel 9; e) een beschrijving van de governanceregelingen en internecontrolemechanismen van de aanvrager, waaronder administratieve procedures en procedures voor risicobeheersing en boekhouding, en een beschrijving van de regelingen van de aanvrager voor het gebruik van ICT-diensten als bedoeld in de artikelen 6 en 7 van Verordening (EU) 2022/2554, waaruit blijkt dat die governanceregelingen, internecontrolemechanismen en regelingen voor het gebruik van ICT-diensten evenredig, passend, degelijk en adequaat zijn; f) een beschrijving van de procedures voor het monitoren en afhandelen van veiligheidsincidenten en veiligheidsgerelateerde klachten van cliënten en voor de follow-up ervan, met inbegrip van een mechanisme voor het melden van incidenten dat rekening houdt met de kennisgevingsverplichtingen voor betalingsinstellingen die zijn vastgelegd in hoofdstuk III van Verordening (EU) 2022/2554; g) een beschrijving van de procedures voor het opslaan, monitoren, traceren en beperken van de toegang tot gevoelige betalingsgegevens; h) een beschrijving van de bedrijfscontinuïteitsregelingen, met daarin een duidelijke uiteenzetting van de kritieke bedrijfsactiviteiten, een beschrijving van de ICT-bedrijfscontinuïteitsplannen en de ICT-respons- en -herstelplannen, en een beschrijving van de procedure om de toereikendheid en efficiëntie van die ICT-bedrijfscontinuïteitsplannen en ICT-respons- en -herstelplannen regelmatig te testen en te evalueren, zoals voorgeschreven door artikel 11, lid 6, van Verordening (EU) 2022/2554; i) een beschrijving van de beginselen en definities voor het verzamelen van statistische gegevens over prestaties, transacties en fraude; j) een beschrijving van het beveiligingsbeleid, met inbegrip van: i) een gedetailleerde risicoanalyse met betrekking tot de betalings- en elektronischgelddiensten van de aanvrager; ii) een beschrijving van de maatregelen op het gebied van beveiliging en risicobeperking die worden genomen om de gebruikers van de betalingsdiensten afdoende te beschermen tegen de vastgestelde beveiligingsrisico’s, waaronder fraude en illegaal gebruik van gevoelige gegevens en persoonsgegevens; iii) voor aanvragende instellingen die regelingen voor informatie-uitwisseling met andere betalingsdienstaanbieders willen sluiten voor de uitwisseling van informatie in verband met betalingsfraude als bedoeld in artikel 83, lid 3 , van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten], de conclusies van de gegevensbeschermingseffectbeoordeling als bedoeld in artikel 83, lid 4 , van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] en uitgevoerd overeenkomstig artikel 35 van Verordening (EU) 2016/679 en, in voorkomend geval, het resultaat van de voorafgaande raadpleging van de bevoegde toezichthoudende autoriteit overeenkomstig artikel 36 van die verordening; k) voor aanvragende instellingen die zijn onderworpen aan de in Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad (28) en Verordening (EU) 2015/847 van het Europees Parlement en de Raad (29) neergelegde verplichtingen in verband met het witwassen van geld en terrorismefinanciering, een beschrijving van de interne controlemechanismen die de aanvrager heeft opgezet om die richtlijn en verordening na te leven; l) een beschrijving van de organisatiestructuur van de aanvrager, met inbegrip van een beschrijving van: ▌ ▌ iii) de uitbestedingsregelingen; iv) de deelname van de aanvrager aan een nationaal of internationaal betalingssysteem; m) de identiteit van personen die, rechtstreeks of onrechtstreeks, gekwalificeerde deelnemingen in de aanvrager bezitten in de zin van artikel 4, lid 1, punt 36, van Verordening (EU) nr. 575/2013, alsmede de omvang van hun deelneming en het bewijs van hun geschiktheid om een gezonde en prudente bedrijfsvoering van de aanvrager te waarborgen; n) de identiteit van de bestuurders en andere personen die belast zijn met het beheer van de aanvragende betalingsinstelling en, indien dienstig: i) de identiteit van de personen die belast zijn met het beheer van de betalingsdienstactiviteiten van de betalingsinstelling; ii) het bewijs dat de personen die belast zijn met het beheer van de betalingsdienstactiviteiten van de betalingsinstelling, bekend staan als betrouwbaar en beschikken over de nodige kennis en ervaring om betalingsdiensten uit te voeren, zoals bepaald door de lidstaat van herkomst van de aanvrager; o) indien van toepassing, de identiteit van wettelijke auditors en auditkantoren als omschreven in artikel 2, punten 2 en 3, van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad (30) ; p) de rechtsvorm en de statuten van de aanvrager; q) het adres van de statutaire zetel van de aanvrager; r) een overzicht van de EU-rechtsgebieden waar de aanvrager een aanvraag voor een vergunning als betalingsinstelling indient of voornemens is in te dienen; s) een afwikkelingsplan voor het geval van een faillissement, dat is aangepast aan de beoogde omvang en het beoogde bedrijfsmodel van de aanvrager. Voor de toepassing van de punten d), e), f) en l) van de eerste alinea zien de lidstaten erop toe dat de aanvrager een beschrijving geeft van de regelingen voor accountantscontrole en de organisatorische regelingen die hij heeft getroffen om de belangen van zijn gebruikers te beschermen en de continuïteit en betrouwbaarheid bij het uitvoeren van betalings- of elektronischgelddiensten te waarborgen. Bij de in de eerste alinea, punt j), bedoelde maatregelen op het gebied van beveiliging en risicobeperking wordt aangegeven op welke wijze de aanvrager een hoog niveau van digitale operationele weerbaarheid zoals voorgeschreven bij hoofdstuk II van Verordening (EU) 2022/2554 zal waarborgen, in het bijzonder wat betreft de software en ICT-systemen die worden gebruikt door de aanvrager of door ondernemingen waaraan de aanvrager zijn activiteiten uitbesteedt. 4. De lidstaten schrijven ondernemingen die een vergunningsaanvraag voor het aanbieden van de in bijlage I, punt 6, bedoelde betalingsdiensten indienen voor dat zij over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering beschikken voor de gebieden waarin zij diensten aanbieden, of over een andere vergelijkbare waarborg tegen aansprakelijkheid die, uitsluitend voor de eerste vergunningsperiode, een aanvangskapitaal van ten minste 50 000 EUR mag omvatten, teneinde te verzekeren dat : a) zij gedekt zijn voor hun aansprakelijkheid die is bepaald in de artikelen 56, 57, 59, 76 en 78 van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten]; b) zij gedekt zijn voor de waarde van een eventueel eigen risico of drempelbedrag van de verzekering of de vergelijkbare waarborg; c) zij de dekking van de verzekering of de vergelijkbare waarborg op continue basis monitoren. 5. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van: a) de gegevens, met inbegrip van het bepaalde in de punten a), b), c), e), g) tot en met k), en r), van lid 3, die in een vergunningsaanvraag voor betalingsinstellingen aan de bevoegde autoriteiten moeten worden verstrekt; b) een gemeenschappelijke beoordelingsmethode voor het verlenen van een vergunning als betalingsinstelling of voor de registratie als rekeninginformatiedienstaanbieder of als exploitant van geldautomaten in het kader van deze richtlijn; c) wat moet worden verstaan onder een vergelijkbare waarborg als bedoeld in lid 4, eerste alinea, die verwisselbaar moet zijn met een beroepsaansprakelijkheidsverzekering; d) de criteria voor de vaststelling van het minimumgeldbedrag van de in lid 4 bedoelde beroepsaansprakelijkheidsverzekering of andere vergelijkbare waarborg. 6. Bij het opstellen van de in lid 5 bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen houdt de EBA rekening met het volgende: a) het risicoprofiel van de onderneming; b) of de onderneming andere in bijlage I vermelde betalingsdiensten aanbiedt, of andere bedrijfswerkzaamheden heeft; c) de omvang van de activiteiten van de onderneming; d) de specifieke kenmerken van vergelijkbare waarborgen als bedoeld in lid 4 en de criteria voor de implementatie ervan. De EBA dient die in lid 5 bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk [PB gelieve de datum in te voegen = 1 jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Artikel 4 Controle van de deelneming 1. Indien een natuurlijke persoon of rechtspersoon die heeft besloten hetzij rechtstreeks, hetzij onrechtstreeks een gekwalificeerde deelneming in de zin van artikel 4, lid 1, punt 36, van Verordening (EU) nr. 575/2013, in een betalingsinstelling te verwerven of deze te vergroten, waardoor het percentage van de gehouden aandelen in het kapitaal of de stemrechten gelijk aan of hoger dan 20 %, 30 % of 50 % zal worden of de betalingsinstelling zijn dochteronderneming zal worden, stelt hij de bevoegde autoriteiten van die betalingsinstelling vooraf schriftelijk in kennis van zijn voornemen. Dit geldt tevens voor iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die besluit om hetzij rechtstreeks, hetzij onrechtstreeks een gekwalificeerde deelneming af te stoten of deze te verminderen waardoor het percentage van de gehouden aandelen in het kapitaal of de stemrechten minder dan 20 %, 30 % of 50 % zal bedragen of de betalingsinstelling niet langer zijn dochteronderneming zal zijn. 2. De kandidaat-verwerver van een gekwalificeerde deelneming in de betalingsinstelling verstrekt de bevoegde autoriteit informatie over de grootte van de voorgenomen deelneming, alsmede de relevante noodzakelijke informatie als bedoeld in artikel 23, lid 4, van Richtlijn 2013/36/EU. 3. De lidstaten schrijven voor dat indien de invloed die wordt uitgeoefend door een kandidaat-verwerver, zoals bedoeld in lid 1, een prudente en gezonde bedrijfsvoering van de betalingsinstelling dreigt te belemmeren, de bevoegde autoriteiten hun bezwaren hiertegen kenbaar maken of andere passende maatregelen treffen om aan deze toestand een einde te maken. Die maatregelen kunnen bestaan uit aanmaningen, sancties tegen bestuurders of de personen die verantwoordelijk zijn voor het management van de desbetreffende betalingsinstelling, of schorsing van de uitoefening van de stemrechten die verbonden zijn aan de aandelen welke door de betrokken aandeelhouders of vennoten van de betalingsinstelling worden gehouden. Soortgelijke maatregelen zijn van toepassing op natuurlijke of rechtspersonen die de in lid 2 bedoelde verplichting inzake voorafgaande kennisgeving niet naleven. 4. Wanneer een deelneming als bedoeld in lid 1 wordt verworven ondanks bezwaar van de bevoegde autoriteiten, bepalen de lidstaten, onverminderd andere te treffen sancties, dat de uitoefening van de bijbehorende stemrechten wordt geschorst of dat de uitgebrachte stemmen nietig zijn of nietig kunnen worden verklaard. Artikel 5 Aanvangskapitaal De lidstaten schrijven voor dat betalingsinstellingen, op het tijdstip waarop hun vergunning wordt verleend, over een aanvangskapitaal beschikken dat bestaat uit een of meer van de in artikel 26, punten 1, a) tot en met e), van Verordening (EU) nr. 575/2013 bedoelde elementen, en wel als volgt: a) wanneer de betalingsinstelling alleen de in bijlage I, punt 5, bedoelde betalingsdienst verricht, bedraagt haar kapitaal te allen tijde ten minste 25 000 EUR; b) wanneer de betalingsinstelling de in bijlage I, punt 6, bedoelde betalingsdienst verricht, bedraagt haar kapitaal te allen tijde ten minste 50 000 EUR; c) wanneer de betalingsinstelling een van de in bijlage I, punten 1 tot en met 4, bedoelde betalingsdiensten verricht, bedraagt haar kapitaal te allen tijde ten minste 150 000 EUR; d) wanneer de betalingsinstelling elektronischgelddiensten verricht, bedraagt haar kapitaal te allen tijde ten minste 350 000 EUR . Artikel 6 Eigen vermogen 1. De lidstaten schrijven voor dat het eigen vermogen van de betalingsinstelling niet lager mag worden dan het bedrag van het in artikel 5 bedoelde aanvangskapitaal of het bedrag van het eigen vermogen als berekend in overeenstemming met artikel 7 voor betalingsinstellingen die geen elektronischgelddiensten aanbieden, of als berekend overeenkomstig artikel 8 voor betalingsinstellingen die elektronischgelddiensten aanbieden, naargelang welke drempel de hoogste is. 2. De lidstaten nemen de nodige maatregelen ter voorkoming van het meervoudige gebruik van elementen die voor de berekening van het eigen vermogen in aanmerking komen wanneer de betalingsinstelling tot eenzelfde groep behoort als een andere betalingsinstelling, kredietinstelling, beleggingsonderneming, vermogensbeheerder of verzekeringsonderneming. Dit is eveneens van toepassing wanneer een betalingsinstelling een hybride karakter heeft en ook andere activiteiten dan het aanbieden van betalings- of elektronischgelddiensten uitvoert. 3. Indien de voorwaarden van artikel 7 van Verordening (EU) nr. 575/2013 zijn vervuld, kunnen de lidstaten of hun bevoegde autoriteiten besluiten artikel 7 of 8 van deze richtlijn, naargelang het geval, niet toe te passen op betalingsinstellingen die onder het geconsolideerde toezicht op de moederkredietinstelling uit hoofde van Richtlijn 2013/36/EU vallen. Artikel 7 Berekening van het eigen vermogen voor betalingsinstellingen die geen elektronischgelddiensten aanbieden 1. Onverminderd de in artikel 5 neergelegde voorschriften voor het aanvangskapitaal, schrijven de lidstaten voor dat betalingsinstellingen, met uitzondering van de instellingen die alleen betalingsinitiatiediensten als bedoeld in bijlage I, punt 6, of alleen rekeninginformatiediensten als bedoeld in bijlage I, punt 7, of beide, aanbieden en van betalingsinstellingen die elektronischgelddiensten aanbieden, te allen tijde een eigen vermogen aanhouden dat wordt berekend overeenkomstig lid 2. 2. De bevoegde autoriteiten verlangen van betalingsinstellingen dat zij standaard methode B toepassen, zoals beschreven in punt b). De bevoegde autoriteiten kunnen echter besluiten dat betalingsinstellingen, gelet op hun specifieke bedrijfsmodel, in het bijzonder wanneer zij slechts een klein aantal transacties verrichten, die echter een hoge individuele waarde hebben, in plaats daarvan methode A of C toepassen. Voor de toepassing van de methoden A, B en C wordt het voorgaande jaar begrepen als de volledige periode van twaalf maanden voorafgaand aan het tijdstip van de berekening. a) Methode A Het eigen vermogen van de betalingsinstelling bedraagt ten minste 10 % van de vaste kosten van het voorgaande jaar. De bevoegde autoriteiten mogen dit vereiste aanpassen in geval van een materiële wijziging in de werkzaamheden van de betalingsinstelling sinds het voorgaande jaar. Wanneer de betalingsinstelling op de dag van de berekening haar werkzaamheden niet gedurende een volledig jaar heeft uitgeoefend, bedraagt het eigen vermogen van de betalingsinstelling ten minste 10 % van de in haar bedrijfsplan geraamde vaste kosten, tenzij de bevoegde autoriteiten om een aanpassing van dit plan hebben verzocht. b) Methode B Het eigen vermogen van de betalingsinstelling beloopt een bedrag dat ten minste gelijk is aan de som van de volgende elementen, vermenigvuldigd met een schaalfactor k, zoals bedoeld in lid 3, waarbij het betalingsvolume een twaalfde is van het totale bedrag van de betalingstransacties die de betalingsinstelling het voorgaande jaar heeft verricht: i) 4,0 % van het deel van het betalingsvolume tot 5 miljoen EUR, plus ii) 2,5 % van het deel van het betalingsvolume boven 5 miljoen EUR tot 10 miljoen EUR, plus iii) 1 % van het deel van het betalingsvolume boven 10 miljoen EUR tot 100 miljoen EUR, plus iv) 0,5 % van het deel van het betalingsvolume boven 100 miljoen EUR tot 250 miljoen EUR, plus v) 0,25 % van het deel van het betalingsvolume boven 250 miljoen EUR. c) Methode C Het eigen vermogen van de betalingsinstelling beloopt een bedrag dat ten minste gelijk is aan de relevante indicator als bedoeld in punt i), vermenigvuldigd met een multiplicator als bedoeld in punt ii), en nogmaals vermenigvuldigd met de schaalfactor k, zoals bedoeld in lid 3. i) De relevante indicator is de som van het volgende: 1) rente-inkomsten; 2) rente-uitgaven; 3) ontvangen provisies en vergoedingen; en 4) overige bedrijfsopbrengsten. Elk bestanddeel wordt meegeteld met het bijbehorende positieve of negatieve teken. Inkomsten uit buitengewone of ongewone posten mogen niet worden meegeteld bij de berekening van de relevante indicator. De uitgaven voor de uitbesteding van diensten die door een derde worden verricht, kunnen de relevante indicator verlagen indien de uitgaven voor rekening komen van een onderneming die onder het toezicht krachtens deze richtlijn valt. De relevante indicator wordt berekend op basis van de laatste twaalfmaandelijkse waarneming van het voorgaande boekjaar. De relevante indicator wordt berekend over het voorgaande boekjaar. Desalniettemin mag het overeenkomstig methode C berekend eigen vermogen niet onder 80 % van het gemiddelde van de laatste drie boekjaren voor de relevante indicator dalen. Wanneer er geen gecontroleerde cijfers beschikbaar zijn, mogen er bedrijfsramingen worden gebruikt. ii) De multiplicator is: 1) 10 % van het deel van de relevante indicator tot 2,5 miljoen EUR, 2) 8 % van het deel van de relevante indicator boven 2,5 miljoen EUR tot 5 miljoen EUR, 3) 6 % van het deel van de relevante indicator boven 5 miljoen EUR tot 25 miljoen EUR, 4) 3 % van het deel van de relevante indicator boven 25 miljoen EUR tot 50 miljoen EUR, 5) 1,5 % boven 50 miljoen EUR. 3. De schaalfactor k die bij methode B en methode C wordt gebruikt, is: a) 0,5 wanneer de betalingsinstelling alleen de in bijlage I, punt 5, vermelde betalingsdienst aanbiedt; b) 1 wanneer de betalingsinstelling een in bijlage I, punten 1 tot en met 4, vermelde betalingsdienst aanbiedt. 4. De lidstaten schrijven voor dat betalingsinstellingen, met uitzondering van de instellingen die alleen betalingsinitiatiediensten als bedoeld in bijlage I, punt 6, of alleen rekeninginformatiediensten als bedoeld in bijlage I, punt 7, of beide, aanbieden en de instellingen die alleen elektronischgelddiensten aanbieden, die ook de in artikel 10 bedoelde activiteiten verrichten, erop toezien dat het eigen vermogen dat wordt aangehouden voor de in bijlage I, punten 1 tot en met 5, vermelde diensten, niet wordt beschouwd als eigen vermogen dat wordt aangehouden voor de toepassing van artikel 10, lid 4, punt d), of voor andere diensten die niet onder deze richtlijn vallen. 5. De bevoegde autoriteiten kunnen, op basis van een beoordeling van de risicobeheersingsprocessen, de database van risicoverliezengegevens en het internecontrolesysteem van de betalingsinstelling, voorschrijven dat de betalingsinstelling een eigen vermogen aanhoudt dat tot 20 % hoger is dan het bedrag dat het resultaat is van de toepassing van de overeenkomstig lid 2 gekozen methode. De bevoegde autoriteiten kunnen de betalingsinstelling toestaan een eigen vermogen aan te houden dat tot 20 % lager is dan het bedrag dat het resultaat is van de overeenkomstig lid 2 gekozen methode. 6. De EBA ontwikkelt overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 ontwerpen van technische reguleringsnormen met betrekking tot de criteria om te bepalen wanneer het bedrijfsmodel van de betalingsinstelling van dien aard is dat zij slechts een klein aantal transacties verricht, die evenwel een grote individuele waarde hebben, als bedoeld in lid 2 van dit artikel. De EBA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk [PB gelieve de datum in te voegen = 1 jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Artikel 8 Berekening van het eigen vermogen voor betalingsinstellingen die elektronischgelddiensten aanbieden 1. Onverminderd de in artikel 5 neergelegde voorschriften voor het aanvangskapitaal, schrijven de lidstaten voor dat betalingsinstellingen die zowel betalingsdiensten als elektronischgelddiensten aanbieden, voor hun betalingsdiensten te allen tijde een eigen vermogen aanhouden dat wordt berekend overeenkomstig artikel 7. 2. Onverminderd de in artikel 5 neergelegde voorschriften voor het aanvangskapitaal, schrijven de lidstaten voor dat betalingsinstellingen die alleen elektronischgelddiensten aanbieden, te allen tijde een eigen vermogen aanhouden dat wordt berekend volgens methode D, zoals beschreven in punt 3. 3. Methode D: het eigen vermogen is voor het verlenen van elektronischgelddiensten ten minste gelijk aan 2 % van het gemiddeld uitstaande bedrag aan elektronisch geld. 4. De lidstaten verlangen dat betalingsinstellingen die zowel betalingsdiensten als elektronischgelddiensten aanbieden, te allen tijde een eigen vermogen aanhouden dat ten minste gelijk is aan de som van de in de leden 1 en 2 vermelde vereisten. 5. Wanneer het uitstaande bedrag aan elektronisch geld niet van te voren bekend is, staan de lidstaten betalingsinstellingen die zowel betalingsdiensten als elektronischgelddiensten aanbieden en die een van de in bijlage I genoemde werkzaamheden die geen verband houden met de elektronischgelddiensten of een van de in artikel 10, leden 1 en 4, genoemde werkzaamheden verrichten, toe hun vereiste eigen vermogen te berekenen op basis van een representatief gedeelte dat geacht wordt voor de elektronischgelddienst te worden gebruikt, mits een dergelijk representatief gedeelte ten genoegen van de bevoegde autoriteiten redelijkerwijs op basis van historische gegevens kan worden geraamd. Wanneer de betalingsinstelling haar activiteiten niet lang genoeg heeft uitgeoefend, wordt haar vereiste eigen vermogen berekend op basis van het geraamde uitstaande bedrag aan elektronisch geld zoals vermeld in haar programma van werkzaamheden, rekening houdend met alle aanpassingen aan dit plan die de bevoegde autoriteiten verlangen. 6. Artikel 7, leden 4 en 5, zijn van overeenkomstige toepassing op betalingsinstellingen die elektronischgelddiensten aanbieden. Artikel 9 Beschermingsvoorschriften 1. De lidstaten schrijven voor dat een betalingsinstelling die betalingsdiensten als bedoeld in bijlage I, punten 1 tot en met 5, of elektronischgelddiensten aanbiedt, alle geldmiddelen die zij ter uitvoering van betalingstransacties van de betalingsdienstgebruikers of via een andere betalingsdienstaanbieder heeft ontvangen, of in voorkomend geval de geldmiddelen die zij in ruil voor uitgegeven elektronisch geld heeft ontvangen, op een van de volgende wijzen veiligstelt: a) de geldmiddelen worden op geen enkel tijdstip vermengd met de geldmiddelen van een andere natuurlijke of rechtspersoon dan de betalingsdienstgebruikers voor wier rekening de geldmiddelen worden aangehouden; b) de geldmiddelen worden gedekt door een verzekeringspolis of een vergelijkbare waarborg van een verzekeringsmaatschappij of kredietinstelling die niet tot dezelfde groep behoort als de betalingsinstelling, voor een bedrag dat gelijk is aan het bedrag dat afgescheiden zou zijn bij het ontbreken van de verzekeringspolis of vergelijkbare waarborg, en dat betaalbaar is ingeval de betalingsinstelling niet in staat is haar financiële verplichtingen na te komen. Voor de toepassing van de eerste alinea, punt a), moet de betalingsinstelling, wanneer zij de geldmiddelen aan het einde van de werkdag volgend op de dag waarop de middelen zijn ontvangen, nog aanhoudt en nog niet aan de begunstigde of aan een andere betalingsdienstaanbieder heeft overgemaakt, een van de volgende handelingen verrichten: a) deze geldmiddelen worden gestort op hetzij een afzonderlijke rekening bij een kredietinstelling waaraan in een lidstaat vergunning is verleend, hetzij bij een centrale bank, veiliggesteld (naar goeddunken van die centrale bank); b) deze geldmiddelen worden belegd in veilige, liquide activa met een lage risicograad als omschreven door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst; betalingsinstellingen vrijwaren deze geldmiddelen overeenkomstig het nationale recht in het belang van de betalingsdienstgebruikers tegen vorderingen van andere schuldeisers van de betalingsinstelling, in het bijzonder in het geval van insolventie. 2. Betalingsinstellingen vermijden , in voorkomend geval, het concentratierisico bij het beschermen van geldmiddelen van cliënten door ervoor te zorgen dat niet dezelfde beschermingsmethode wordt gebruikt voor het totaal van hun beschermde geldmiddelen van cliënten. Zij streven er met name naar om niet alle geldmiddelen van consumentengelden bij één kredietinstelling veilig te stellen. 3. Wanneer een betalingsinstelling uit hoofde van lid 1 geldmiddelen veilig moet stellen en een gedeelte van dat bedrag aan geldmiddelen voor toekomstige betalingstransacties moet worden gebruikt, terwijl het resterende bedrag voor andere diensten dan betalingsdiensten moet worden gebruikt, zijn de voorschriften van lid 1 ook van toepassing op het voor toekomstige betalingstransacties te gebruiken gedeelte van de geldmiddelen. Wanneer dat gedeelte variabel of niet van tevoren bekend is, staan de lidstaten de betalingsinstellingen toe dit lid toe te passen op basis van een representatief gedeelte dat geacht wordt voor betalingsdiensten te worden gebruikt, mits een dergelijk representatief gedeelte ten genoegen van de bevoegde autoriteiten redelijkerwijs op basis van historische gegevens kan worden geraamd. 4. Wanneer een betalingsinstelling elektronischgelddiensten verleent, hoeven geldmiddelen die zijn ontvangen voor de uitgifte van elektronisch geld niet veilig te worden gesteld totdat de betaalrekening van de betalingsinstelling daarvoor gecrediteerd is of totdat ze op een andere manier beschikbaar worden gesteld aan de betalingsinstelling in overeenstemming met de vereisten op het gebied van uitvoeringstermijnen die zijn vastgelegd in Verordening XXX [verordening betalingsdiensten]. Dergelijke middelen moeten in ieder geval niet later dan het einde van de werkdag volgende op de dag waarop de geldmiddelen zijn ontvangen, na de uitgifte van het elektronisch geld worden veiliggesteld. 5. Wanneer een betalingsinstelling voor de toepassing van lid 1 elektronischgelddiensten aanbiedt, zijn veilige activa met een lage risicograad activa die vallen in een van de categorieën die zijn opgenomen in tabel 1 van artikel 336, lid 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013 waarvoor het kapitaalvereiste voor het specifieke risico niet hoger ligt dan 1,6 %, terwijl andere in aanmerking komende activa, zoals gedefinieerd in artikel 336, lid 4, van die verordening, worden uitgesloten. Voor de toepassing van lid 1, zijn veilige activa met een lage risicograad eveneens deelnemingsrechten in een instelling voor collectieve belegging in effecten (ICBE) die enkel investeert in activa zoals gespecificeerd in de eerste alinea. In buitengewone omstandigheden en wanneer dit voldoende gemotiveerd is, mogen de bevoegde autoriteiten, op basis van een evaluatie van de veiligheid, de looptijd, de waarde of andere risicofactoren van de activa zoals gespecificeerd in de eerste en tweede alinea, bepalen welke van deze activa niet als veilige activa met een lage risicograad worden beschouwd voor de toepassing van lid 1. 6. Een betalingsinstelling licht de bevoegde autoriteiten op voorhand in over elke substantiële wijziging in de maatregelen die zijn genomen voor de bescherming van geldmiddelen die zijn ontvangen in ruil voor betalingsdiensten en, in het geval van elektronischgelddiensten, voor uitgegeven elektronisch geld. 7. De EBA ontwikkelt technische reguleringsnormen inzake beschermingsvoorschriften, waarin met name kaders voor het beheersen van beschermingsrisico’s voor betalingsinstellingen worden vastgelegd om de bescherming van de geldmiddelen van gebruikers te waarborgen, en die eveneens voorschriften bevatten inzake scheiding, toewijzing, afstemming, vrijwaring en berekening van de voorschriften inzake het beschermen van geldmiddelen en het voorkomen van liquiditeits- en concentratierisico’s . De EBA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk [PB gelieve de datum in te voegen = 1 jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Artikel 10 Werkzaamheden 1. Afgezien van het aanbieden van betalingsdiensten of elektronischgelddiensten mogen betalingsinstellingen de volgende werkzaamheden uitoefenen: a) het verrichten van operationele en daarmee nauw samenhangende nevendiensten, zoals zorgen voor de uitvoering van betalingstransacties, valutawisseldiensten, bewaringsactiviteiten en de opslag en verwerking van gegevens; b) de exploitatie van betalingssystemen; c) andere bedrijfswerkzaamheden dan het aanbieden van betalingsdiensten of elektronischgelddiensten, met inachtneming van de toepasselijke Uniewetgeving en nationale wetgeving. 2. Betalingsinstellingen die een of meer betalingsdiensten of elektronischgelddiensten aanbieden, houden alleen betaalrekeningen aan die uitsluitend voor betalingstransacties worden gebruikt. 3. Geldmiddelen die betalingsinstellingen met het oog op het aanbieden van betalingsdiensten of elektronischgelddiensten van betalingsdienstgebruikers ontvangen, zijn geen deposito’s of andere terugbetaalbare gelden in de zin van artikel 9 van Richtlijn 2013/36/EU. 4. Betalingsinstellingen kunnen de in bijlage I, punt 2, bedoelde kredieten in verband met betalingsdiensten slechts verlenen indien is voldaan aan alle navolgende voorwaarden: a) het krediet is een aanvullend krediet en wordt uitsluitend verleend in verband met de uitvoering van een betalingstransactie; b) niettegenstaande de nationale voorschriften inzake kredietverlening door uitgevers van kredietkaarten, wordt het in verband met een betaling verleende krediet dat wordt uitbetaald overeenkomstig artikel 13, lid 6, en artikel 30, terugbetaald binnen een door de bevoegde autoriteiten te bepalen redelijk korte termijn ; c) het krediet wordt niet verleend uit geldmiddelen die zijn ontvangen of die worden aangehouden voor het uitvoeren van betalingstransacties of uit geldmiddelen van betalingsdienstgebruikers die zijn ontvangen in ruil voor elektronisch geld en die worden aangehouden overeenkomstig artikel 9, lid 1; d) het eigen vermogen van de betalingsinstelling is te allen tijde en ten genoegen van de toezichthoudende autoriteiten in redelijke verhouding tot het totaalbedrag van de verleende kredieten. 5. Betalingsinstellingen trekken geen deposito’s of andere terugbetaalbare gelden in de zin van artikel 9 van Richtlijn 2013/36/EU aan. 6. Betalingsinstellingen die elektronischgelddiensten aanbieden, wisselen alle geldmiddelen, met inbegrip van contanten of giraal geld, die zij van betalingsdienstgebruikers ontvangen onverwijld voor elektronisch geld. Dergelijke geldmiddelen zijn noch deposito’s noch andere terugbetaalbare gelden die zijn ontvangen van het publiek in de zin van artikel 9 van Richtlijn 2013/36/EU. 7. Deze richtlijn geldt onverminderd Richtlijn 2008/48/EG, ander toepasselijk Unierecht of nationale maatregelen met betrekking tot de niet bij deze richtlijn geharmoniseerde aspecten van de voorwaarden voor kredietverlening aan consumenten die in overeenstemming zijn met het Unierecht. Artikel 11 Boekhouding en wettelijke controle 1. Richtlijn 86/635/EEG van de Raad (31) , Richtlijn 2013/34/EU en Verordening (EG) nr. 1606/2002 van het Europees Parlement en de Raad (32) zijn van overeenkomstige toepassing op betalingsinstellingen. 2. Tenzij zij krachtens Richtlijn 2013/34/EU, en, in voorkomend geval, Richtlijn 86/635/EEG, van die verplichting ontheven zijn, worden de jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen van betalingsinstellingen gecontroleerd door wettelijke auditors of auditkantoren zoals gedefinieerd in artikel 2, punten 2 en 3, van Richtlijn 2006/43/EG. 3. Met het oog op het toezicht schrijven de lidstaten voor dat betalingsinstellingen afzonderlijke boekhoudkundige gegevens verstrekken voor enerzijds betalingsdiensten en elektronischgelddiensten en anderzijds de werkzaamheden bedoeld in artikel 10, lid 1, waarover een auditverslag moet worden gemaakt. Dat verslag wordt in voorkomend geval door de wettelijke auditors of door een auditkantoor opgesteld. 4. De in artikel 63 van Richtlijn 2013/36/EU neergelegde verplichtingen zijn, met betrekking tot betalingsdiensten of elektronischgelddiensten, van overeenkomstige toepassing op de wettelijke auditor of de auditkantoren van betalingsinstellingen. Artikel 12 Bewaren van gegevens De lidstaten schrijven voor dat de betalingsinstellingen alle voor de toepassing van deze titel benodigde gegevens gedurende ten minste vijf jaar bewaren, onverminderd Richtlijn (EU) 2015/849 of ander toepasselijk Unierecht. Wanneer die gegevens persoonsgegevens bevatten, bewaren de betalingsinstellingen deze gegevens niet langer dan nodig is voor de toepassing van deze titel. Wanneer de vergunning van de betalingsinstelling overeenkomstig artikel 16 wordt ingetrokken, mogen gegevens die persoonsgegevens bevatten niet langer dan vijf jaar na de intrekking van de vergunning worden bewaard. Artikel 13 Vergunningverlening 1. De lidstaten verlenen een vergunning aan een aanvragende betalingsinstelling voor de betalingsdiensten en elektronischgelddiensten die zij voornemens is aan te bieden, mits de aanvragende betalingsinstelling: a) een in een lidstaat gevestigde rechtspersoon is; b) de in artikel 3, lid 3, bedoelde informatie heeft verstrekt aan de bevoegde autoriteiten; c) rekening heeft gehouden met de noodzaak om de gezonde en prudente bedrijfsvoering van de aanvragende betalingsinstelling te waarborgen en te zorgen voor solide governancesystemen voor de betalingsdiensten of elektronischgelddiensten die zij voornemens is aan te bieden, waaronder: i) een duidelijke organisatiestructuur met duidelijk omschreven, transparante en samenhangende verantwoordelijkheden; ii) effectieve procedures voor de detectie, het beheer, de bewaking en verslaglegging van de risico’s waaraan de aanvragende betalingsinstelling blootstaat of bloot kan komen te staan; iii) passende internecontrolemechanismen, zoals deugdelijke administratieve en boekhoudkundige procedures; d) beschikt over het in artikel 5 bedoelde aanvangskapitaal; e) voldoet aan artikel 3, lid 4. De in punt c) bedoelde governancesystemen en controlemechanismen zijn breed opgevat en staan in verhouding tot de aard, omvang en complexiteit van de betalingsdiensten of elektronischgelddiensten die de aanvragende betalingsinstelling voornemens is aan te bieden. De EBA stelt richtsnoeren vast betreffende de in dit lid bedoelde systemen, processen en mechanismen. 2. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst verlenen een vergunning indien de gegevens en bewijsstukken die bij de aanvraag gevoegd zijn, in overeenstemming zijn met alle voorschriften die zijn vastgelegd in artikel 3, en indien de bevoegde autoriteiten die de aanvraag hebben onderzocht alles overwegende tot een positief oordeel komen. Voordat zij een vergunning verlenen, kunnen de bevoegde autoriteiten zo nodig de nationale centrale bank of andere relevante overheidsinstanties raadplegen. 3. Een betalingsinstelling die overeenkomstig de nationale wetgeving van haar lidstaat van herkomst een statutaire zetel dient te hebben, heeft haar hoofdkantoor in dezelfde lidstaat als die waar zij haar statutaire zetel heeft, en voert daar een deel van haar betalingsdienst- en elektronischgeldactiviteiten uit. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat waarin de betalingsinstelling haar statutaire zetel moet hebben, verlangen echter niet dat de betalingsinstelling het merendeel van haar activiteiten uitoefent in het land waarin zij haar statutaire zetel zal hebben. 4. Wanneer de aanvragende betalingsinstelling ook andere werkzaamheden verricht die afbreuk doen of dreigen te doen aan de financiële soliditeit van de aanvragende betalingsinstelling of aan het vermogen van de bevoegde autoriteiten om te controleren of de aanvragende betalingsinstelling voldoet aan deze richtlijn, kunnen de bevoegde autoriteiten, als voorwaarde voor het verkrijgen van een vergunning, vereisen dat de aanvragende betalingsinstelling een aparte entiteit opzet voor het verlenen van de in bijlage I, punten 1 tot en met 6, bedoelde betalingsdiensten. 5. De bevoegde autoriteiten weigeren in de volgende gevallen een aanvragende betalingsinstelling een vergunning te verlenen: a) indien die bevoegde autoriteiten, gelet op de noodzaak om een gezonde en prudente bedrijfsvoering van de betalingsinstelling te waarborgen, niet overtuigd zijn van de geschiktheid van de aandeelhouders of vennoten die een gekwalificeerde deelneming bezitten; b) indien er tussen de betalingsinstelling en natuurlijke of rechtspersonen nauwe banden bestaan, zoals omschreven in artikel 4, lid 1, punt 38, van Verordening (EU) nr. 575/2013, die de effectieve uitoefening van de toezichtstaken van de bevoegde autoriteiten daadwerkelijk belemmeren; c) indien de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van een derde land die van toepassing zijn op één of meerdere natuurlijke of rechtspersonen waarmee de betalingsinstelling nauwe banden heeft zoals omschreven in artikel 4, lid 1, punt 38, van Verordening (EU) nr. 575/2013, of moeilijkheden bij de handhaving van die wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen een belemmering vormen voor de effectieve uitoefening van de toezichtstaken van de bevoegde autoriteiten. 6. De vergunning is geldig in alle lidstaten en stelt de betrokken betalingsinstelling in staat overal in de Unie de door de vergunning bestreken betalings- en elektronischgelddiensten aan te bieden, uit hoofde van de vrijheid van dienstverrichting of de vrijheid van vestiging. Artikel 14 Mededeling van het besluit om een vergunning te verlenen of te weigeren Binnen ten hoogste twee maanden na ontvangst van een in artikel 3 bedoelde vergunningsaanvraag of, wanneer die aanvraag onvolledig is, binnen ten hoogste twee maanden na ontvangst van alle in artikel 3, lid 3, bedoelde gegevens, delen de bevoegde autoriteiten de aanvrager mee of de vergunning verleend dan wel geweigerd is. Wanneer de bevoegde autoriteit een vergunning weigert, omkleedt zij dit met redenen. Artikel 15 Behoud van de vergunning als betalingsinstelling De lidstaten schrijven voor dat betalingsinstellingen hun bevoegde autoriteit in kennis moeten stellen van wijzigingen in overeenkomstig artikel 3 verstrekte gegevens en geleverd bewijsmateriaal die van invloed kunnen zijn op de nauwkeurigheid van die gegevens of dat bewijsmateriaal. Artikel 16 Intrekking van de vergunning als betalingsinstelling 1. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst kunnen een aan een betalingsinstelling verleende vergunning alleen intrekken wanneer: a) de betalingsinstelling binnen twaalf maanden nadat zij de vergunning heeft verkregen geen gebruik heeft gemaakt van die vergunning, of gedurende meer dan zes opeenvolgende maanden geen van de diensten heeft verricht waarvoor zij een vergunning heeft gekregen; b) de betalingsinstelling uitdrukkelijk afstand heeft gedaan van die vergunning; c) de betalingsinstelling niet meer voldoet aan de voorwaarden voor het verlenen van een vergunning, of de bevoegde autoriteit niet in kennis heeft gesteld van belangrijke ontwikkelingen in dit verband; d) de betalingsinstelling de vergunning op grond van valse verklaringen of op enige andere onregelmatige wijze heeft verkregen; e) de betalingsinstelling haar verplichtingen op het gebied van het voorkomen van witwassen of terrorismefinanciering uit hoofde van Richtlijn (EU) 2015/849 niet is nagekomen; f) de permanente verlening van de betalingsdiensten of elektronischgelddiensten door de betalingsinstelling een bedreiging zou vormen voor de stabiliteit van of het vertrouwen in het betalingssysteem; g) de betalingsinstelling verkeert in een van de in de nationale voorschriften voorziene situaties die aanleiding geven tot intrekking. 2. De bevoegde autoriteit omkleedt de intrekking van een vergunning met redenen en deelt deze mee aan de betrokkenen. 3. De bevoegde autoriteit maakt de intrekking van een vergunning openbaar, onder meer door vermelding in de registers of lijsten bedoeld in de artikelen 17 en 18. Artikel 17 Register van betalingsinstellingen in de lidstaat van herkomst 1. De lidstaten beheren en onderhouden een openbaar elektronisch register van betalingsinstellingen, met inbegrip van overeenkomstig de artikelen 34, 36 en 38 geregistreerde entiteiten, en van hun agenten of distributeurs. De lidstaten zorgen ervoor dat dit register alle volgende informatie bevat: a) de betalingsinstellingen waaraan in overeenstemming met artikel 13 een vergunning is verleend alsook hun agenten en distributeurs, indien van toepassing; b) natuurlijke en rechtspersonen die zijn geregistreerd overeenkomstig artikel 34, lid 2, artikel 36, lid 1, of artikel 38, lid 1, en hun agenten of distributeurs, indien van toepassing; c) de in artikel 1, lid 2, bedoelde instellingen die krachtens de nationale wetgeving bevoegd zijn om betalings- of elektronischgelddiensten aan te bieden. Bijkantoren van betalingsinstellingen worden in het register van de lidstaat van herkomst ingeschreven indien deze bijkantoren diensten aanbieden in een andere lidstaat dan hun lidstaat van herkomst. 2. Het in lid 1 bedoelde openbare register: a) vermeldt de betalings- en elektronischgelddiensten en de respectieve merken waarvoor de betalingsinstelling een vergunning heeft, of waarvoor de natuurlijke of rechtspersoon is geregistreerd; b) omvat de agenten of distributeurs, al naargelang, via welke de betalingsinstelling betalings- of elektronischgelddiensten, met uitzondering van de uitgifte van elektronisch geld, verleent en specificeert de diensten die deze agenten of distributeurs namens de betalingsinstelling verrichten; c) vermeldt de andere lidstaten waarin de betalingsinstelling actief is en omvat de datum waarop deze paspoortactiviteiten van start zijn gegaan. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat betalingsinstellingen zijn ingeschreven in het in lid 1 bedoelde register, afzonderlijk van natuurlijke en rechtspersonen die overeenkomstig artikel 34, 36 of 38 zijn ingeschreven, en dat het desbetreffende register door het publiek kan worden geraadpleegd, online toegankelijk is en onverwijld wordt bijgewerkt. 4. De bevoegde autoriteiten voeren de data van de vergunning of de registratie, elke intrekking van een vergunning, opschorting van een vergunning en elke intrekking van een registratie op grond van artikel 34, 36 of 38 in het openbaar register in. 5. De bevoegde autoriteiten stellen de EBA onverwijld in kennis van de redenen voor de intrekking van een vergunning of registratie, de opschorting van een vergunning of registratie, of van vrijstellingen op grond van artikel 34, 36 of 38. Artikel 18 EBA-register 1. De EBA beheert en onderhoudt een elektronisch centraal register van betalingsinstellingen, met inbegrip van overeenkomstig de artikelen 34, 36 en 38 geregistreerde entiteiten, en hun agenten of distributeurs en bijkantoren, indien van toepassing. Dat elektronisch centraal register bevat de overeenkomstig lid 3 door de bevoegde autoriteiten gemelde gegevens. De EBA is verantwoordelijk voor de accurate weergave van die gegevens. 2. De EBA maakt het elektronische centrale register gratis voor het publiek toegankelijk op haar website, en maakt de geregistreerde gegevens eenvoudig toegankelijk en opzoekbaar. 3. De bevoegde autoriteiten verstrekken de gegevens die overeenkomstig artikel 17 in hun nationale openbare registers worden opgenomen uiterlijk binnen één werkdag nadat zij die gegevens in de nationale openbare registers hebben opgenomen aan de EBA. 4. De bevoegde autoriteiten zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de gegevens die in hun nationale registers zijn opgenomen en aan de EBA worden verstrekt, en voor het actualiseren ervan. De in het register opgenomen ondernemingen krijgen de mogelijkheid om eventuele onnauwkeurigheden met betrekking tot zichzelf recht te zetten. 5. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen inzake de werking en het onderhoud van het in lid 1 bedoelde elektronische centrale register en inzake toegang tot de gegevens daarin om te waarborgen dat alleen de relevante bevoegde autoriteit of de EBA de in het register opgenomen gegevens kan wijzigen. De EBA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. 6. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische uitvoeringsnormen inzake de bijzonderheden en de structuur van de gegevens die krachtens lid 1 moeten worden gemeld, met inbegrip van de gegevensnormen en -formats, zoals uiteengezet in Uitvoeringsverordening (EU) 2019/410 van de Commissie (33) . De EBA dient die ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen= 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. 7. De EBA ontwikkelt, beheert en onderhoudt een centrale, machineleesbare lijst van de betalingsdienstaanbieders die de in bijlage I, punten 6 en 7, vermelde betalingsdiensten verlenen, op basis van de meest recente gegevens die zijn opgenomen in het in lid 1 bedoelde EBA-register en op basis van het register van kredietinstellingen van de EBA uit hoofde van artikel 8, lid 2, punt j), van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Die lijst bevat de naam en identificator van die betalingsdienstaanbieders en hun vergunningstatus. Afdeling 2 Dienstverlening via agenten, distributeurs, bijkantoren en uitbesteding Artikel 19 Dienstverlening via agenten 1. Betalingsinstellingen die voornemens zijn via agenten andere betalingsdiensten dan elektronischgelddiensten te verlenen, verstrekken de bevoegde autoriteiten van hun lidstaat alle volgende gegevens: a) naam en adres van de agent; b) een actuele beschrijving van de interne controlemechanismen die de agent zal toepassen met het oog op de naleving van Richtlijn (EU) 2015/849; c) de identiteit van de bestuurders en de andere managers van de agent en, wanneer de agent geen betalingsdienstaanbieder is, het bewijs dat die personen deskundig en betrouwbaar zijn met het oog op hun taken; d) de betalingsdiensten die de betalingsinstelling verleent en waarvoor de agent is gemachtigd; e) indien van toepassing, de unieke identificatiecode of het unieke identificatienummer van de agent. 2. De lidstaten zien erop toe dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst binnen een maand na ontvangst van de in lid 1 bedoelde gegevens de betalingsinstelling meedelen of de agent is ingeschreven in het in artikel 17 bedoelde register. Zodra de inschrijving in het register is voltooid, kan de agent betalingsdiensten beginnen aan te bieden. 3. Wanneer de bevoegde autoriteiten, voordat zij de agent in het in artikel 17 bedoelde register inschrijven, van oordeel zijn dat de in lid 1 bedoelde gegevens onjuist zijn, nemen zij verdere maatregelen om de gegevens te verifiëren. 4. Wanneer de bevoegde autoriteiten er na het verifiëren van de in lid 1 bedoelde gegevens niet van overtuigd zijn dat die gegevens correct zijn, weigeren zij de agent in te schrijven in het in artikel 17 bedoelde register en stellen zij de betalingsinstelling daarvan onverwijld in kennis. 5. De lidstaten zien erop toe dat betalingsinstellingen die in een andere lidstaat betalingsdiensten wensen te verlenen door een agent in te schakelen, of voornemens zijn in andere een lidstaat dan hun lidstaat van herkomst betalingsdiensten te verlenen via een agent die gevestigd is in een derde lidstaat, de in artikel 30 vastgestelde procedures volgen. 6. De lidstaten zien erop toe dat betalingsinstellingen hun betalingsdienstgebruikers in kennis stellen van het feit dat een agent namens hen optreedt. 7. De lidstaten zien erop toe dat betalingsinstellingen de bevoegde autoriteiten van hun lidstaat van herkomst onverwijld en overeenkomstig de procedure van de leden 2, 3 en 4 in kennis stellen van elke wijziging ten aanzien van de dienstverlening via agenten, alsook van de verhoging van het aantal agenten. Artikel 20 Distributeurs van elektronischgelddiensten 1. De lidstaten staan toe dat betalingsinstellingen die elektronischgelddiensten aanbieden elektronisch geld overmaken en terugbetalen via distributeurs. 2. De lidstaten zien erop toe dat betalingsinstellingen die voornemens zijn elektronischgelddiensten te verlenen via een distributeur de in artikel 19 vastgestelde eisen mutatis mutandis toepassen. 3. Wanneer de betalingsinstelling voornemens is elektronischgelddiensten te verlenen in een andere lidstaat door beroep te doen op een distributeur, zijn de artikelen 30 tot en met 33, met uitzondering van artikel 31, leden 4 en 5, van deze richtlijn, met inbegrip van de gedelegeerde handelingen die overeenkomstig artikel 30, lid 5, van deze richtlijn zijn vastgesteld, van overeenkomstige toepassing op die betalingsinstelling. Artikel 21 Bijkantoren 1. De lidstaten schrijven voor dat een betalingsinstelling die voornemens is in een andere lidstaat betalingsdiensten te verlenen door een bijkantoor te vestigen, of voornemens is in een andere lidstaat dan haar lidstaat van herkomst betalingsdiensten te verlenen via een bijkantoor dat gevestigd is in een derde lidstaat, de in artikel 30 vastgestelde procedures volgt. 2. De lidstaten zien erop toe dat betalingsinstellingen voorschrijven dat de bijkantoren die namens hen optreden, de betalingsdienstgebruikers daarvan in kennis stellen. Artikel 22 Entiteiten waaraan werkzaamheden worden uitbesteed 1. De lidstaten zien erop toe dat betalingsinstellingen die voornemens zijn operationele taken in het kader van de betalings- of elektronischgelddienstverlening uit te besteden, de bevoegde autoriteiten van hun lidstaat van herkomst daarvan in kennis stellen. De lidstaten zien erop toe dat betalingsinstellingen geen belangrijke operationele taken, waaronder ICT-systemen, op zodanige wijze uitbesteden dat daardoor wezenlijk afbreuk wordt gedaan aan de kwaliteit van de interne controle van de betalingsinstelling en aan het vermogen van de bevoegde autoriteiten om te controleren en na te gaan of de betalingsinstelling alle in deze richtlijn neergelegde verplichtingen nakomt. Een operationele taak is belangrijk wanneer het gebrekkig of niet uitvoeren ervan de betalingsinstelling wezenlijk zou hinderen bij de continue naleving van de voorschriften die aan haar vergunning verbonden zijn, of van de andere verplichtingen waaraan zij uit hoofde van deze richtlijn is onderworpen, of indien hierdoor wezenlijk afbreuk zou worden gedaan aan haar financiële resultaten of aan de soliditeit of continuïteit van de betalings- of elektronischgelddienstverlening. De lidstaten zorgen ervoor dat betalingsinstellingen bij de uitbesteding van belangrijke operationele taken voldoen aan alle volgende voorwaarden: a) de uitbesteding resulteert niet in het delegeren door de directie van haar verantwoordelijkheid; b) de relatie van de betalingsinstelling met haar cliënten en de verplichtingen die zij uit hoofde van deze richtlijn jegens hen heeft, blijven onveranderd; c) er wordt geen afbreuk gedaan aan de voorwaarden waaraan de betalingsinstelling moet voldoen om een vergunning te verkrijgen en deze te behouden; d) geen van de andere voorwaarden waaronder de vergunning aan de betalingsinstelling is verleend, wordt tenietgedaan of gewijzigd. 2. De lidstaten zien erop toe dat de betalingsinstellingen de bevoegde autoriteiten van hun lidstaat van herkomst onverwijld in kennis stellen van elke wijziging met betrekking tot de dienstverlening via entiteiten waaraan werkzaamheden worden uitbesteed. Artikel 23 Aansprakelijkheid 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de betalingsinstellingen die een beroep doen op derden voor het uitvoeren van operationele taken, redelijke maatregelen nemen opdat aan de voorschriften van deze richtlijn wordt voldaan. 2. De lidstaten schrijven voor dat de betalingsinstellingen volledig aansprakelijk blijven voor alle handelingen van hun werknemers of van de agenten, distributeurs, bijkantoren of entiteiten waaraan werkzaamheden worden uitbesteed. Afdeling 3 Bevoegde autoriteiten en toezicht Artikel 24 Aanwijzing van bevoegde autoriteiten 1. De lidstaten wijzen ofwel overheidsinstanties, ofwel lichamen die erkend zijn bij de nationale wetgeving of door overheidsinstanties die bij de nationale wetgeving daartoe uitdrukkelijk zijn gemachtigd, inclusief nationale centrale banken, aan als de bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het verlenen van een vergunning aan en het uitoefenen van bedrijfseconomisch toezicht op betalingsinstellingen die de taken waarin deze titel voorziet moeten uitoefenen. De lidstaten wijzen geen betalingsinstellingen, kredietinstellingen of postcheque- en girodiensten aan als bevoegde autoriteiten. De bevoegde autoriteiten zijn onafhankelijk van economische organisaties en vermijden belangenconflicten. De lidstaten verstrekken de naam en contactgegevens van de overeenkomstig de eerste alinea aangewezen bevoegde autoriteit aan de Commissie. 2. De lidstaten zien erop toe dat de overeenkomstig lid 1 aangewezen bevoegde autoriteiten alle bevoegdheden bezitten die nodig zijn voor de vervulling van hun taken. De lidstaten zien erop toe dat de bevoegde autoriteiten over de nodige middelen beschikken om hun taken uit te oefenen, met name wat betreft specifiek personeel. 3. De lidstaten die meer dan één bevoegde autoriteit hebben aangewezen voor onder deze titel vallende aangelegenheden, of die bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op kredietinstellingen als bevoegde autoriteiten hebben aangewezen, zien erop toe dat die autoriteiten nauw samenwerken om zich doeltreffend van hun respectieve taken te kwijten. 4. De taken van de op grond van lid 1 aangewezen bevoegde autoriteiten behoren tot de verantwoordelijkheid van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst. 5. Lid 1 strekt er niet toe dat de bevoegde autoriteiten gehouden zijn tot het uitoefenen van toezicht op andere bedrijfswerkzaamheden van de betalingsinstellingen dan het aanbieden van betalingsdiensten en de in artikel 10, lid 1, punt a), bedoelde werkzaamheden. Artikel 25 Toezicht 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de controles waarbij de bevoegde autoriteiten nagaan of het bepaalde in deze titel voortdurend wordt nageleefd, proportioneel en passend zijn en aansluiten bij de risico’s waaraan de betalingsinstellingen blootstaan. Teneinde na te gaan of het bepaalde in deze titel wordt nageleefd, zijn de bevoegde autoriteiten gerechtigd, met name, de volgende maatregelen te nemen: a) van de betalingsinstelling verlangen dat zij alle gegevens verstrekt die zij nodig hebben om de naleving te controleren; daarbij wordt de doelstelling van het verzoek, voor zover van toepassing, nader omschreven, alsmede de termijn waarbinnen de gegevens moeten worden verstrekt; b) inspecties ter plaatse te verrichten in de bedrijfsruimten van de betalingsinstelling, agenten, distributeurs of bijkantoren die onder de verantwoordelijkheid van de betalingsinstelling betalings- of elektronischgelddiensten aanbieden, of in de bedrijfsruimten van entiteiten waaraan taken worden uitbesteed; c) aanbevelingen, richtsnoeren en, voor zover van toepassing, bindende administratieve maatregelen uitvaardigen; d) een vergunning op grond van artikel 16 schorsen of intrekken. 2. Onverminderd artikel 16 en nationale strafrechtelijke bepalingen schrijven de lidstaten voor dat hun bevoegde autoriteiten jegens betalingsinstellingen of de personen met feitelijke zeggenschap over de bedrijfswerkzaamheden van betalingsinstellingen die de bepalingen tot omzetting van deze richtlijn overtreden, sancties of maatregelen kunnen opleggen die specifiek gericht zijn op het beëindigen van geconstateerde inbreuken en het wegnemen van de oorzaken van dergelijke inbreuken. 3. Onverminderd het bepaalde in artikel 5, artikel 6, leden 1 en 2, artikel 7 en artikel 8, zien de lidstaten erop toe dat de bevoegde autoriteiten de in lid 1 van dit artikel bedoelde maatregelen kunnen nemen om ervoor te zorgen dat betalingsinstellingen over voldoende kapitaal beschikken, met name wanneer de andere activiteiten dan betalings- of elektronischgelddiensten afbreuk doen of dreigen te doen aan de financiële soliditeit van de laatstgenoemde. Artikel 26 Beroepsgeheim 1. Onverminderd de gevallen die onder het nationale strafrecht vallen, zorgen de lidstaten ervoor dat alle personen die voor de bevoegde autoriteiten werkzaam zijn of zijn geweest, en alle deskundigen die namens de bevoegde autoriteiten optreden, gebonden zijn aan het beroepsgeheim. 2. De overeenkomstig artikel 28 uitgewisselde gegevens vallen onder de verplichting inzake beroepsgeheim van zowel de delende als de ontvangende autoriteit ter bescherming van individuele en zakelijke rechten. 3. Bij de toepassing van dit artikel kunnen de lidstaten mutatis mutandis rekening houden met de artikelen 53 tot en met 61 van Richtlijn 2013/36/EU. Artikel 27 Beroep op de rechter 1. De lidstaten zien erop toe dat beroep op de rechter mogelijk is tegen besluiten die de bevoegde autoriteiten jegens een betalingsinstelling nemen uit hoofde van wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die overeenkomstig deze richtlijn zijn vastgesteld. 2. Lid 1 is ook van toepassing in geval van nalatigheid. Artikel 28 Samenwerking en uitwisseling van informatie 1. De bevoegde autoriteiten van de verschillende lidstaten werken onderling samen en werken in voorkomend geval samen met de ECB en de nationale centrale banken van de lidstaten, de EBA en andere relevante bevoegde autoriteiten die zijn aangewezen krachtens de op betalingsdienstaanbieders toepasselijke Unierecht of nationale recht. 2. De lidstaten staan toe dat informatie wordt uitgewisseld tussen hun bevoegde autoriteiten en: a) de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat die verantwoordelijk zijn voor het verlenen van vergunningen aan de aanvragende betalingsinstellingen en het uitoefenen van toezicht op betalingsinstellingen; b) de ECB en de nationale centrale banken van de lidstaten, in hun hoedanigheid van monetaire en voor toezicht bevoegde autoriteit, alsmede, in voorkomend geval, andere overheidsinstanties die met het toezicht op betalings- en afwikkelingssystemen zijn belast; c) andere relevante autoriteiten die zijn aangewezen krachtens deze richtlijn en ander op betalingsdienstaanbieders toepasselijk Unierecht, waaronder Richtlijn (EU) 2015/849; d) de EBA, bij de uitoefening van haar taak om bij te dragen tot de doeltreffende en samenhangende werking van de toezichtmechanismen als bedoeld in artikel 1, lid 5, punt a), van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Artikel 29 Schikking van meningsverschillen tussen de bevoegde autoriteiten van verschillende lidstaten 1. Een bevoegde autoriteit van een lidstaat die van oordeel is dat in een specifiek geval de grensoverschrijdende samenwerking met de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat zoals bedoeld in artikel 28, 30, 31, 32 of 33, niet in overeenstemming is met de voorwaarden in die bepalingen, kan het geval verwijzen naar de EBA en de EBA om bijstand verzoeken overeenkomstig artikel 19 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. 2. Wanneer de EBA om bijstand krachtens lid 1 is verzocht, neemt zij zo spoedig mogelijk een besluit uit hoofde van artikel 19, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1093/2010. De EBA mag de bevoegde autoriteiten overeenkomstig artikel 19, lid 1, tweede alinea, van die verordening ook op eigen initiatief bijstaan bij het bereiken van overeenstemming. In elk van beide gevallen schorten de betrokken bevoegde autoriteiten hun beslissingen op in afwachting dat uit hoofde van artikel 19 van die verordening een schikking wordt getroffen. Artikel 30 Aanvraag om het recht van vestiging en de vrijheid van dienstverrichting uit te oefenen 1. De lidstaten zien erop toe dat elke betalingsinstelling die voor het eerst betalings- of elektronischgelddiensten in een andere lidstaat dan haar lidstaat van herkomst wil verlenen, waaronder via een vestiging in een derde lidstaat, op grond van het recht van vestiging of de vrijheid van dienstverrichting, de bevoegde autoriteiten van haar lidstaat van herkomst de volgende gegevens meedeelt: a) de naam, het adres en, waar van toepassing, het vergunningsnummer van de betalingsinstelling; b) de lidstaat of lidstaten waarin de betalingsinstelling voornemens is werkzaamheden uit te oefenen en de geplande datum waarop de werkzaamheden in die lidstaat van start moeten gaan; c) de betalings- of elektronischgelddienst(en) die de betalingsinstelling voornemens is te verlenen; d) wanneer de betalingsinstelling voornemens is een agent of distributeur in te schakelen, de in artikel 19, lid 1, en artikel 20, lid 2, bedoelde gegevens; e) wanneer de betalingsinstelling voornemens is een bijkantoor in te schakelen: i) de in artikel 3, lid 3, punten b) en e), bedoelde gegevens, met betrekking tot de werkzaamheden inzake betalings- of elektronischgelddiensten in de lidstaat van ontvangst; ii) een beschrijving van de organisatiestructuur van het bijkantoor; iii) de identiteit van de bestuurders van het bijkantoor. De lidstaten zien erop toe dat de betalingsinstellingen die voornemens zijn operationele taken in het kader van de betalings- of elektronischgelddienstverlening uit te besteden aan andere entiteiten in de lidstaat van ontvangst, de bevoegde autoriteiten van hun lidstaat van herkomst daarvan onmiddellijk in kennis stellen. 1 bis. De Commissie richt een speciale website in waar op één plek alle informatie te vinden is over de manier waarop betalingsinstellingen zich in een lidstaat kunnen inschrijven. 2. Binnen 10 werkdagen na ontvangst van alle in lid 1 bedoelde gegevens zenden de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst die gegevens aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst. Wanneer de diensten via een derde lidstaat worden verleend, is de lidstaat die in kennis moet worden gesteld de lidstaat waarin de diensten worden verleend aan de betalingsdienstgebruikers. Binnen 15 werkdagen na ontvangst van de gegevens van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, beoordelen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst deze gegevens, waarna zij de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst de relevante gegevens bezorgen inzake de voorgenomen levering van betalings- of elektronischgelddiensten door de betrokken betalingsinstelling in het kader van de uitoefening van het recht van vestiging of de vrijheid van dienstverrichting. Indien de instelling voornemens is een agent of distributeur in te schakelen of een bijkantoor op te zetten, delen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst alle gronden tot ongerustheid mee wat betreft het witwassen van geld of de financiering van terrorisme in de zin van Richtlijn (EU) 2015/849. Alvorens dit te doen, neemt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst contact op met de relevante bevoegde autoriteiten als bedoeld in artikel 7, lid 2, van Richtlijn (EU) 2015/849 om te bepalen of er sprake is van dergelijke gronden. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst die het niet eens zijn met de beoordeling van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst in kennis van de redenen van hun gebrek aan overeenstemming. Wanneer de beoordeling door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst in het licht van de gegevens die zij van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst hebben gekregen niet gunstig is, weigert de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst de agent, het bijkantoor of de distributeur in te schrijven in het register, of trekt zij de inschrijving in voor zover deze al was verricht. 3. Binnen 30 werkdagen na ontvangst van de in lid 1 bedoelde gegevens, delen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst hun besluit mee aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst en aan de betalingsinstelling. Vanaf de inschrijving in het in artikel 17 bedoelde register kan de agent, de distributeur of het bijkantoor zijn werkzaamheden in de betrokken lidstaat van ontvangst aanvatten. De lidstaten zien erop toe dat de betalingsinstelling de aanvangsdatum van de activiteiten die de agent, de distributeur of het bijkantoor namens de betalingsinstelling uitvoert in de betrokken lidstaat van ontvangst, meedeelt aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst daarvan in kennis. 4. De lidstaten zien erop toe dat de betalingsinstelling de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst onverwijld in kennis stelt van elke wijziging van de overeenkomstig lid 1 meegedeelde gegevens, waaronder een verhoging van het aantal agenten, distributeurs, bijkantoren of entiteiten waaraan werkzaamheden worden uitbesteed in de lidstaat van ontvangst waarin de betaalinstelling actief is. De in de leden 2 en 3 bepaalde procedure is van toepassing. 5. De EBA stelt ontwerpen van technische reguleringsnormen op waarmee overeenkomstig dit artikel het kader voor de samenwerking en de uitwisseling van de gegevens tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst en de lidstaat van ontvangst wordt vastgesteld. In deze ontwerpen van technische reguleringsnormen worden de methoden, middelen en wijzen van samenwerking voor het aanmelden van grensoverschrijdend werkzame betalingsinstellingen vastgesteld, en met name de omvang en de verwerking van de te verstrekken gegevens, met inbegrip van gemeenschappelijke terminologie en standaardmeldingsformulieren, teneinde een consistent en efficiënt meldingsproces te waarborgen. De EBA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Artikel 31 Toezicht op de uitoefening, door betalingsinstellingen, van het recht van vestiging en het recht tot het vrij verrichten van diensten 1. Bij het verrichten van de controles en het treffen van de nodige maatregelen als bepaald in deze titel met betrekking tot de agent, de distributeur of het bijkantoor van een betalingsinstelling die op het grondgebied van een andere lidstaat is gevestigd, werken de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst samen met de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst, waaronder door het aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst mee te delen wanneer zij voornemens zijn op het grondgebied van die lidstaat van ontvangst een inspectie ter plaatse uit te voeren. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst kunnen het uitvoeren van inspecties ter plaatse bij de betrokken betalingsinstelling delegeren aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst. 2. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten van ontvangst kunnen voorschrijven dat betalingsinstellingen die agenten, distributeurs of bijkantoren op hun grondgebied hebben, periodiek verslag over de op het grondgebied van die lidstaten verrichte werkzaamheden aan hen uitbrengen. Die verslagen worden verlangd voor informatieve en statistische doeleinden en, voor zover de agenten, distributeurs of bijkantoren betalings- of elektronischgelddiensten aanbieden, teneinde te controleren of de titels II en III van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] worden nageleefd. Deze agenten, distributeurs of bijkantoren zijn onderworpen aan voorschriften met betrekking tot het beroepsgeheim die ten minste gelijkwaardig zijn aan de in artikel 26 bedoelde voorschriften. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst kunnen betalingsinstellingen ad hoc om gegevens verzoeken wanneer die autoriteiten over bewijsmateriaal beschikken dat deze titel of titel II of III van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] niet worden nageleefd. 3. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst en de lidstaat van ontvangst verstrekken elkaar alle essentiële of relevante informatie, in het bijzonder wanneer er sprake is van inbreuken of vermoedelijke inbreuken door een agent, een distributeur of een bijkantoor, en wanneer deze inbreuken zijn begaan bij het uitoefenen van het recht tot het vrij verrichten van diensten. De bevoegde autoriteiten delen desgevraagd alle relevante gegevens mee, evenals op eigen initiatief alle essentiële gegevens, onder meer over het naleven van de in artikel 13, lid 3, vastgestelde voorwaarden door de betalingsinstelling. 4. De lidstaten kunnen voorschrijven dat betalingsinstellingen die via agenten op hun grondgebied werkzaam zijn en waarvan het hoofdkantoor zich in een andere lidstaat bevindt, op hun grondgebied een centraal contactpunt aanwijzen met het oog op adequate communicatie en verslaglegging met inachtneming van de titels II en III van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten], en met het oog op het faciliteren van het toezicht door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten van herkomst en lidstaten van ontvangst, onder meer door het desgevraagd aan de bevoegde autoriteiten verstrekken van documenten en gegevens. Wanneer een lidstaat besluit een dergelijke verplichting op te leggen, wijst iedere betalingsinstelling in die lidstaat slechts één centraal contactpunt aan. 5. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen ter specificatie van de criteria die moeten worden toegepast bij het bepalen, overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel, van de omstandigheden waarin de aanwijzing van een centraal contactpunt zoals bedoeld in lid 4 passend is, en van de taken van die contactpunten. In die ontwerpen van technische reguleringsnormen wordt met name rekening gehouden met: a) de totale omvang en waarde van de door de betalingsinstelling in lidstaten van ontvangst verrichte transacties; b) de categorie van betalingsdiensten die wordt aangeboden; c) het totaal aantal in de lidstaat van ontvangst gevestigde agenten. De EBA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Artikel 32 Maatregelen bij niet-naleving, waaronder voorzorgsmaatregelen 1. Wanneer een bevoegde autoriteit van een lidstaat van ontvangst van mening is dat een betalingsinstelling die agenten, distributeurs of bijkantoren heeft op haar grondgebied deze titel of titel II of III van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] niet naleeft, stelt die bevoegde autoriteit de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst daarvan onverwijld in kennis. Na de krachtens de eerste alinea ontvangen informatie te hebben beoordeeld, neemt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst onverwijld alle passende maatregelen teneinde ervoor te zorgen dat de betrokken betalingsinstelling een einde maakt aan de niet-naleving. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst deelt die maatregelen onverwijld mee aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst en aan de bevoegde autoriteiten van alle andere betrokken lidstaten. 2. In noodsituaties, wanneer onmiddellijk moet worden opgetreden tegen een ernstige dreiging voor de collectieve belangen van de betalingsdienstgebruikers in de lidstaat van ontvangst, kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst, parallel aan de grensoverschrijdende samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten en in afwachting dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst maatregelen nemen als omschreven in artikel 31, voorzorgsmaatregelen nemen. 3. Alle in lid 2 bedoelde voorzorgsmaatregelen zijn passend en in verhouding met de beoogde bescherming tegen een ernstige dreiging voor de collectieve belangen van de betalingsdienstgebruikers in de lidstaat van ontvangst. Die maatregelen resulteren niet in een bevoordeling van betalingsdienstgebruikers van de betalingsinstelling in de lidstaat van ontvangst ten opzichte van betalingsdienstgebruikers van de betalingsinstelling in andere lidstaten. Voorzorgsmaatregelen zijn tijdelijk en worden beëindigd wanneer de onderkende ernstige dreigingen zijn weggenomen, onder meer met de bijstand van of in samenwerking met de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst of met de EBA, als bepaald in artikel 29, lid 1. 4. Wanneer dat verenigbaar is met de noodsituatie, stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst en van alle andere betrokken lidstaten, de Commissie en de EBA vooraf en in ieder geval zo spoedig mogelijk in kennis van de voorzorgsmaatregelen die uit hoofde van lid 2 zijn genomen en van de motivering daarvoor. Artikel 33 Omkleding met redenen en mededeling 1. Elke overeenkomstig artikel 25, artikel 30, artikel 31 of artikel 32 door de bevoegde autoriteiten genomen maatregel die sancties of een beperking van de uitoefening van het recht tot het vrij verrichten van diensten of de vrijheid van vestiging inhoudt, wordt naar behoren verantwoord en aan de betrokken betalingsinstelling meegedeeld. 2. De artikelen 29, 30 en 32 gelden onverminderd de verplichting die de bevoegde autoriteiten uit hoofde van Richtlijn (EU) 2015/849 en Verordening (EU) 2015/847, met name artikel 47, lid 1, van Richtlijn (EU) 2015/849 en artikel 22, lid 1, van Verordening (EU) 2015/847, hebben om erop toe te zien dat of te controleren of de voorschriften van die rechtshandelingen worden nageleefd. HOOFDSTUK II Vrijstellingen en kennisgevingen Artikel 34 Facultatieve vrijstellingen 1. De lidstaten kunnen vrijstelling verlenen of toestaan dat hun bevoegde autoriteiten vrijstelling verlenen aan natuurlijke of rechtspersonen die de in bijlage I, punten 1 tot en met 5 bedoelde betalingsdiensten aanbieden of elektronischgelddiensten aanbieden, van de toepassing van een deel of het geheel van de procedures en de voorwaarden die zijn vastgelegd in hoofdstuk I, afdelingen 1 tot en met 3, met uitzondering van de artikelen 17, 18, 24, 26, 27 en 28, indien: a) in het geval van betalingsdiensten, het maandelijkse gemiddelde van de totale waarde van de betalingstransacties die de voorgaande twaalf maanden door de betrokken persoon zijn verricht, met inbegrip van die van agenten waarvoor hij volledig aansprakelijk is, niet hoger is dan een door de lidstaat vastgesteld maximumbedrag dat in ieder geval niet meer dan 3 miljoen EUR bedraagt, or b) in het geval van elektronischgelddiensten, de totale bedrijfsactiviteiten een gemiddeld bedrag aan uitstaand elektronisch geld genereren dat niet hoger is dan een bovengrens die door de lidstaat wordt vastgelegd, maar in geen geval hoger ligt dan 5 miljoen EUR, en c) in het geval van betalings- en elektronischgelddiensten, geen van de met de leiding of de exploitatie van het betalingsdienstenbedrijf belaste natuurlijke personen veroordeeld is wegens strafbare feiten in verband met het witwassen van geld, terrorismefinanciering of andere financiële misdrijven. c bis) in het geval van betalingstransacties die worden gebruikt voor de uitvoering van handels- en afwikkelingsdiensten met gebruikmaking van elektronischgeldtokens in de zin van artikel 3, lid 1, punt 7, van Verordening (EU) 2023/1114, wanneer in een lidstaat aan de betalingsdienstaanbieder al een vergunning is verleend om als aanbieder van cryptoactivadiensten de diensten te verlenen als bepaald in titel V van die verordening. Voor de toepassing van deze alinea, punt a), is de beoordeling of de grens is overschreden gebaseerd op het in het programma van werkzaamheden begrote totale bedrag aan betalingstransacties, tenzij de bevoegde autoriteiten een aanpassing van dat programma hebben verlangd. Wanneer een betalingsinstelling die elektronischgelddiensten aanbiedt ook een betalingsdienst of een van de in artikel 10 bedoelde werkzaamheden aanbiedt en het uitstaande bedrag aan elektronisch geld niet van te voren bekend is, staan de bevoegde autoriteiten deze betalingsinstelling toe om punt b) van de eerste alinea toe te passen op basis van een representatief gedeelte dat geacht wordt voor de elektronischgelddiensten te worden gebruikt, mits een dergelijk representatief gedeelte ten genoegen van de bevoegde autoriteiten redelijkerwijs op basis van historische gegevens kan worden geraamd. Wanneer een betalingsinstelling haar activiteiten niet lang genoeg heeft uitgeoefend, wordt dit vereiste beoordeeld op basis van het geraamde uitstaande bedrag aan elektronisch geld als vermeld in haar programma van werkzaamheden, rekening houdend met alle aanpassingen van dit plan die de bevoegde autoriteiten hebben verlangd. De lidstaten kunnen eveneens bepalen dat de toekenning van de facultatieve vrijstellingen afhankelijk is van een bijkomende voorwaarde, te weten een maximale opslagcapaciteit op het betaalinstrument of de betaalrekening van de consument waar het elektronisch geld is opgeslagen. Een natuurlijke of rechtspersoon aan wie een vrijstelling op grond van lid 1, eerste alinea, punt b), is verleend, mag enkel in overeenstemming met lid 1, eerste alinea, punt a), betalingsdiensten aanbieden die geen verband houden met elektronischgelddiensten. 2. De lidstaten schrijven voor dat een natuurlijke of rechtspersoon die is vrijgesteld van de toepassing van de in lid 1 bedoelde procedures en voorwaarden zich moet registreren bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst. De lidstaten bepalen aan de hand van de in artikel 3, lid 3, punten a) tot en met s), vermelde elementen van welke documentatie een dergelijk registratieverzoek vergezeld moet gaan. 3. De lidstaten verlangen van een natuurlijke persoon of rechtspersoon met een registerinschrijving overeenkomstig lid 2 dat hij zijn hoofdkantoor of vestigingsplaats heeft in de lidstaat waar hij zijn werkzaamheden daadwerkelijk ontplooit. 4. De personen die zijn vrijgesteld van de toepassing van de in lid 1 bedoelde procedures en voorwaarden worden behandeld als betalingsinstellingen. Artikel 13, lid 6, en de artikelen 30 tot en met 32 zijn niet van toepassing op die personen. 5. De lidstaten kunnen bepalen dat een natuurlijke of rechtspersoon met een registerinschrijving overeenkomstig lid 2 alleen sommige van de in artikel 10 opgesomde activiteiten mag ontplooien. 6. De personen die zijn vrijgesteld van de toepassing van de in lid 1 bedoelde procedures en voorwaarden stellen de bevoegde autoriteiten in kennis van elke verandering in hun situatie die relevant is voor de in dat lid gespecificeerde voorwaarden en brengen ten minste jaarlijks op een door de bevoegde autoriteiten vastgelegde datum verslag uit over het volgende: a) het gemiddelde van de totale waarde van de betalingstransacties van de voorafgaande twaalf maanden wanneer zij betalingsdiensten aanbieden; b) het gemiddeld uitstaand elektronisch geld wanneer zij elektronischgelddiensten aanbieden. 7. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de personen in kwestie, wanneer aan de in de leden 1, 3 of 5 van dit artikel gestelde voorwaarden niet langer voldaan is, binnen dertig kalenderdagen een vergunning aanvragen volgens artikel 13. De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten over voldoende bevoegdheden beschikken om na te gaan of dit artikel voortdurend wordt nageleefd. 8. De leden 1 tot en met 6 van dit artikel doen geen afbreuk aan Richtlijn (EU) 2015/849 of aan nationale wetgeving inzake de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering. Artikel 35 Kennisgeving en informatieverstrekking Een lidstaat die besluit een vrijstelling als bedoeld in artikel 34 te verlenen, stelt de Commissie in kennis van al het volgende: a) zijn besluit om een dergelijke vrijstelling te verlenen; b) elke latere wijziging van deze vrijstelling; c) het aantal betrokken natuurlijke en rechtspersonen; d) jaarlijks de totale waarde van de betalingstransacties die op 31 december van elk kalenderjaar zijn verricht, als bedoeld in artikel 34, lid 1, punt a), en van het totale bedrag aan uitstaand elektronisch geld dat is uitgegeven, als bedoeld in artikel 34, lid 1, punt b). Artikel 36 Aanbieders van rekeninginformatiediensten 1. In afwijking van artikel 3 geldt voor natuurlijke of rechtspersonen die uitsluitend de in bijlage I, punt 7, bedoelde betalingsdienst aanbieden geen vergunningsstelsel, maar zij moeten zich bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst registreren voordat zij hun werkzaamheden aanvangen. 2. Een dergelijk registratieverzoek gaat vergezeld van de in artikel 3, lid 3, punten a), b), e) tot en met h), j), l), n), p) en q), bedoelde gegevens en documentatie. Voor de toepassing van de in artikel 3, lid 3, punten e), f) en l), bedoelde documentatie geeft de natuurlijke of rechtspersoon die zich registreert een beschrijving van de regelingen voor accountantscontrole en de organisatorische regelingen die hij heeft getroffen voor het nemen van alle redelijke maatregelen om de belangen van zijn gebruikers te beschermen en om de continuïteit en betrouwbaarheid bij het uitvoeren van de betalingsdienst te waarborgen zoals bedoeld in bijlage I, punt 7. 3. Ten aanzien van de in artikel 3, lid 3, punt j), bedoelde maatregelen op het gebied van beveiliging en risicobeperking wordt aangegeven op welke wijze de natuurlijke of rechtspersoon die zich registreert een hoog niveau van digitale operationele weerbaarheid zal waarborgen overeenkomstig hoofdstuk II van Verordening (EU) 2022/2554, met name met betrekking tot technische beveiliging en gegevensbescherming, waaronder voor de software en ICT-systemen die worden gebruikt door de natuurlijke of rechtspersoon die zich registreert of de ondernemingen waaraan hij zijn activiteiten geheel of gedeeltelijk uitbesteedt. 4. De lidstaten schrijven voor dat de in lid 1 bedoelde personen als voorwaarde voor hun registratie beschikken over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor de gebieden waarin zij diensten aanbieden, of over een andere vergelijkbare waarborg, en dat zij ervoor zorgen dat: a) zij gedekt zijn voor hun aansprakelijkheid ten aanzien van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder of de betalingsdienstgebruiker als gevolg van niet-toegestane of frauduleuze toegang tot of niet-toegestaan of frauduleus gebruik van een betaalrekeninginformatiedienst; b) zij gedekt zijn voor de waarde van een eventueel eigen risico of drempelbedrag van de verzekering of een vergelijkbare waarborg; c) zij de dekking van de verzekering of de vergelijkbare waarborg op continue basis monitoren. Als alternatief voor de in de punten b) en c) genoemde verplichtingen kunnen de in lid 1 van dit artikel bedoelde rechtspersonen ervoor kiezen een aanvangskapitaal van 50 000 EUR aan te houden, dat onmiddellijk na aanvang van hun werkzaamheden als betalingsinstelling wordt vervangen door een beroepsaansprakelijkheidsverzekering of een vergelijkbare waarborg. 5. De afdelingen 1 en 2 van hoofdstuk I zijn niet van toepassing op de personen die de in lid 1 van dit artikel bedoelde diensten verlenen. Afdeling 3 van hoofdstuk I is van toepassing op de personen die de in lid 1 van dit artikel bedoelde diensten verlenen, met uitzondering van artikel 25, lid 3. ▌ 6. De in lid 1 van dit artikel bedoelde personen worden behandeld als betalingsinstellingen. Artikel 37 Diensten waarbij in detailhandelszaken zonder aankoop contant geld wordt verstrekt 1. De lidstaten verlenen natuurlijke of rechtspersonen die onafhankelijk van een aankoop contant geld ter beschikking stellen in detailhandelszaken, een vrijstelling van de toepassing van deze richtlijn mits is voldaan aan de volgende voorwaarden: a) de dienst wordt ter plaatse verleend door een natuurlijke of rechtspersoon die in het kader van zijn gewone activiteiten goederen of diensten aanbiedt; b) het verstrekte contante bedrag bedraagt niet meer dan 100 EUR per opname , of het overeenkomstige bedrag in de valuta van de betreffende lidstaat. b bis) de opname door de cliënt is niet geanonimiseerd en vereist het gebruik van cliëntauthenticatie. 2. Dit artikel laat Richtlijn (EU) 2015/849 of andere relevante Unie- of nationale wetgeving ter bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering onverlet. Artikel 38 Geldopnamediensten die worden aangeboden door exploitanten van geldautomaten die geen betaalrekeningen beheren 1. In afwijking van artikel 3 vallen natuurlijke of rechtspersonen die geldopnamediensten aanbieden zoals bedoeld in bijlage I, punt 1, en die geen betaalrekeningen beheren en geen andere in bijlage I bedoelde betalingsdiensten verlenen, niet onder de vergunningsplicht, maar registreren zich bij een bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst voordat zij van start gaan met hun werkzaamheden. 2. De in lid 1 bedoelde registratie gaat vergezeld van de in artikel 3, lid 3, punten a), b), e) tot en met h), j), l), n), p) en q), bedoelde gegevens en documentatie. Voor de toepassing van de in artikel 3, lid 3, punten e), f) en l), bedoelde documentatie geeft de natuurlijke of rechtspersoon die zich registreert een beschrijving van de regelingen voor accountantscontrole en de organisatorische regelingen die hij heeft getroffen voor het nemen van alle redelijke maatregelen om de belangen van zijn gebruikers te beschermen en om de continuïteit en betrouwbaarheid bij het uitvoeren van de betalingsdienst te waarborgen zoals bedoeld in punt 1 van bijlage I. Ten aanzien van de in artikel 3, lid 3, punt j), bedoelde maatregelen op het gebied van beveiliging en risicobeperking wordt aangegeven op welke wijze de natuurlijke of rechtspersoon die zich registreert een hoog niveau van digitale operationele weerbaarheid zal waarborgen overeenkomstig hoofdstuk II van Verordening (EU) 2022/2554, met name met betrekking tot technische beveiliging en gegevensbescherming, waaronder voor de software en ICT-systemen die worden gebruikt door de natuurlijke of rechtspersoon die zich registreert of de ondernemingen waaraan hij zijn activiteiten geheel of gedeeltelijk uitbesteedt. 3. De afdelingen 1 en 2 van hoofdstuk 1 zijn niet van toepassing op de personen die de in lid 1 van dit artikel bedoelde diensten verlenen. Afdeling 3 van hoofdstuk 1 is van toepassing op de personen die de in lid 1 van dit artikel bedoelde diensten verlenen, met uitzondering van artikel 25, lid 3. 4. De personen die de in lid 1 bedoelde diensten aanbieden, worden behandeld als betalingsinstellingen. 4 bis. Natuurlijke of rechtspersonen die de in lid 1 van dit artikel bedoelde diensten aanbieden, voldoen aan de vereisten inzake transparantie van de vergoedingen en kosten zoals bepaald in artikel 7 van de verordening betalingsdiensten, en zorgen er met name voor dat die vergoedingen en kosten bij aanvang van de dienstverlening worden getoond. Artikel 39 Kennisgevingsplicht 1. De lidstaten schrijven voor dat dienstverleners die één van de of beide in artikel 2, lid 2 , punten j), i) en ii), van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] bedoelde activiteiten verrichten waarvoor de totale waarde aan tijdens de voorgaande twaalf maanden uitgevoerde betalingstransacties 1 miljoen EUR overschrijdt, de bevoegde autoriteiten in kennis stellen van de aangeboden diensten, waarbij wordt gespecificeerd uit hoofde van welke uitsluiting als bedoeld in artikel 2, lid 2, punten j), i) en ii), van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] de activiteit geacht wordt te zijn verricht. Op grond van deze kennisgeving neemt de bevoegde autoriteit een naar behoren met redenen omkleed besluit op basis van de in artikel 2, lid 2 , punt j), van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] bedoelde criteria, indien de activiteit niet als beperkt netwerk kan worden aangemerkt, en stelt zij de dienstaanbieder daarvan in kennis. 2. De lidstaten schrijven voor dat de dienstaanbieders die een activiteit als bedoeld in artikel 2, lid 2, punt k), van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten], verrichten, de bevoegde autoriteiten een kennisgeving sturen en de bevoegde autoriteiten jaarlijks een auditadvies verstrekken waaruit blijkt dat de activiteit wordt verricht met inachtneming van de in artikel 2, lid 2, punt k) , van Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] vastgestelde maximumbedragen. 3. De lidstaten zien erop toe dat de bevoegde autoriteiten aan de EBA meedelen van welke diensten hun overeenkomstig lid 1 kennis is gegeven, met opgave van de uitsluiting uit hoofde waarvan de activiteit wordt verricht. 4. De beschrijving van de activiteit waarvan uit hoofde van de leden 2 en 3 kennis is gegeven, wordt openbaar gemaakt in de in de artikelen 17 en 18 bedoelde registers. TITEL III GEDELEGEERDE HANDELINGEN EN TECHNISCHE REGULERINGSNORMEN Artikel 40 Gedelegeerde handelingen De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 41 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de in artikel 5, artikel 34, lid 1, en artikel 37 vermelde bedragen te actualiseren teneinde rekening te houden met inflatie. Artikel 41 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 40 bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn. 3. De in artikel 40 bedoelde bevoegdheidsdelegatie kan te allen tijde door het Europees Parlement of de Raad worden ingetrokken. Een besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 5. Een overeenkomstig artikel 40 vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad binnen een termijn van drie maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad daartegen bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben medegedeeld daartegen geen bezwaar te zullen maken. De termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met drie maanden verlengd. TITEL IV SLOTBEPALINGEN Artikel 42 Volledige harmonisatie 1. Onverminderd artikel 6, lid 3, en artikel 34, kunnen de lidstaten, in zoverre deze richtlijn geharmoniseerde bepalingen bevat, geen andere bepalingen handhaven of vaststellen dan die welke in deze richtlijn zijn vervat. 2. Een lidstaat die gebruikmaakt van de in artikel 6, lid 3, of artikel 34 bedoelde mogelijkheden stelt de Commissie daarvan in kennis, alsook van eventuele latere wijzigingen. De Commissie stelt deze informatie beschikbaar voor het publiek via een website of op een andere gemakkelijk toegankelijke wijze. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat betalingsdienstaanbieders niet ten nadele van betalingsdienstgebruikers afwijken van de bepalingen van nationaal recht ter omzetting van deze richtlijn, tenzij laatstgenoemde bepalingen daarin uitdrukkelijk voorzien. Betalingsdienstaanbieders mogen evenwel besluiten betalingsdienstgebruikers gunstiger voorwaarden te bieden. Artikel 43 Evaluatieclausule 1. Uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = vijf jaar na de datum van toepassing van deze richtlijn] dient de Commissie bij het Europees Parlement, de Raad, de ECB en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag in over de toepassing en het effect van deze richtlijn, en met name over: ▌ b) het effect van de herziening van Richtlijn 2014/49/EU op de bescherming van de geldmiddelen van cliënten door betalingsinstellingen. b bis) het totale aantal en het marktaandeel van betalingsdienstaanbieders die in het kader van deze richtlijn een vergunning hebben verkregen, ingedeeld naar lidstaat; De Commissie dient, in voorkomend geval, samen met haar verslag een wetgevingsvoorstel in. 2. Uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = drie jaar na de datum van inwerkingtreding van de verordening betalingsdiensten] dient de Commissie bij het Europees Parlement, de Raad, de ECB en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag in over het toepassingsgebied van deze richtlijn, met name met betrekking tot betalingssystemen, betalingsschema’s en technische dienstverleners, met inbegrip van de verwerking of de exploitatie van digitale portemonnees, die niet onder het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen . De Commissie dient, in voorkomend geval, samen met dat verslag een wetgevingsvoorstel in. Artikel 44 Overgangsbepalingen 1. De lidstaten bieden betalingsinstellingen die uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn ] een vergunning hebben gekregen overeenkomstig artikel 11 van Richtlijn (EU) 2015/2366, de mogelijkheid om de betalingsdiensten waarvoor zij een vergunning hebben gekregen verder aan te bieden en uit te voeren zonder dat zij een nieuwe vergunning hoeven aan te vragen overeenkomstig artikel 3 van deze richtlijn en zonder dat zij hoeven te voldoen aan de overige bepalingen die in titel II van deze richtlijn zijn neergelegd of waarnaar in titel II van deze richtlijn wordt verwezen tot [PB gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn ]. De lidstaten verplichten dergelijke betalingsinstellingen zoals bedoeld in de eerste alinea er niet toe de bevoegde autoriteiten andere aanvullende gegevens te verstrekken dan die welke de bevoegde autoriteiten in staat stellen om uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] een van de volgende elementen kunnen beoordelen: a) of die betalingsinstellingen voldoen aan de nieuwe vereisten uit hoofde van titel II en, zo niet, welke maatregelen moeten worden genomen om naleving te waarborgen; b) of de vergunning moet worden ingetrokken. Betalingsinstellingen als bedoeld in de eerste alinea die na verificatie door de bevoegde autoriteiten aan titel II blijken te voldoen, behouden overeenkomstig artikel 13 van deze richtlijn hun vergunning als betalingsinstelling, en zij blijven opgenomen in de in de artikelen 17 en 18 bedoelde registers. Wanneer die betalingsinstellingen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] niet aan de eisen van titel II van deze richtlijn voldoen, wordt het hun tijdelijk verboden om betalingsdiensten aan te bieden totdat zij de betrokken bevoegde autoriteit de vereiste aanvullende gegevens hebben verstrekt waaruit blijkt dat zij voldoen aan titel II en de bevoegde autoriteit de juistheid van die gegevens heeft geverifieerd en de betalingsdienstaanbieder opnieuw toestemming heeft gegeven om betalingsdiensten aan te bieden . 2. De lidstaten ▌bepalen of de in lid 1 bedoelde betalingsinstellingen automatisch een vergunning krijgen en in het in artikel 17 bedoelde register worden opgenomen indien de bevoegde autoriteiten over bewijs beschikken dat die betalingsinstellingen reeds voldoen aan de artikelen 3 en 13. De bevoegde autoriteiten informeren de betrokken betalingsinstellingen over eventuele belemmeringen met betrekking tot de vergunningverlening, en gaan onverwijld over tot het wegnemen van dergelijke belemmeringen . 3. De lidstaten bieden natuurlijke of rechtspersonen aan wie uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] een vrijstelling uit hoofde van artikel 32 van Richtlijn (EU) 2015/2366 is verleend en die betalingsdiensten verleenden als bedoeld in bijlage I bij die richtlijn, de mogelijkheid om een van de volgende acties te ondernemen: a) die diensten te blijven verlenen in de betrokken lidstaat tot [PB gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn]; b) een vrijstelling te verkrijgen op grond van artikel 34 van deze richtlijn, of c) te voldoen aan de andere bepalingen die in titel II van deze richtlijn zijn neergelegd of waarnaar in titel II van deze richtlijn wordt verwezen. Indien een in de eerste alinea bedoelde persoon niet uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] een vergunning of vrijstelling uit hoofde van deze richtlijn heeft gekregen, wordt het hem tijdelijk verboden betalingsdiensten aan te bieden totdat die persoon de betrokken bevoegde autoriteit de vereiste aanvullende gegevens heeft verstrekt en de bevoegde autoriteit de juistheid van die gegevens heeft geverifieerd en de betalingsdienstaanbieder opnieuw toestemming heeft gegeven om betalingsdiensten aan te bieden . 4. De lidstaten kunnen natuurlijke of rechtspersonen aan wie een vrijstelling uit hoofde van artikel 32 van Richtlijn (EU) 2015/2366 is verleend een vrijstelling uit hoofde van artikel 34 van deze richtlijn verlenen en deze personen in de in de artikelen 17 en 18 van deze richtlijn bedoelde registers inschrijven wanneer de bevoegde autoriteiten over bewijs beschikken dat aan de eisen van artikel 34 van deze richtlijn is voldaan. De bevoegde autoriteiten stellen de desbetreffende betalingsinstellingen daarvan in kennis. Indien de bevoegde autoriteiten uiterlijk op … [24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] geen beslissing nemen, kunnen betalingsinstellingen de betalingsdiensten waar zij een vergunning voor hebben, blijven verlenen en uitvoeren totdat een dergelijke beslissing is genomen . Artikel 45 Overgangsbepaling – op grond van Richtlijn 2009/110/EG vergunde instellingen voor elektronisch geld 1. De lidstaten bieden in artikel 2, punt 1 van Richtlijn 2009/110/EG gedefinieerde instellingen voor elektronisch geld die vóór [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] overeenkomstig het nationale recht tot omzetting van Richtlijn 2009/110/EG hun werkzaamheden als instellingen voor elektronisch geld hebben aangevangen in de lidstaat waar hun hoofdkantoor zich bevindt overeenkomstig het nationale recht tot omzetting van Richtlijn 2009/110/EG, de mogelijkheid om deze werkzaamheden in de desbetreffende lidstaat of een andere lidstaat voort te zetten, zonder dat zij tot ... [24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] een nieuwe vergunning uit hoofde van artikel 3 van deze richtlijn hoeven te verkrijgen of hoeven te voldoen aan de overige bepalingen die in titel II van deze richtlijn zijn neergelegd of waarnaar in titel II van deze richtlijn wordt verwezen. 2. De lidstaten verplichten de in lid 1 bedoelde instellingen voor elektronisch geld er niet toe de bevoegde autoriteiten andere informatie te verstrekken dan die welke deze bevoegde autoriteiten in staat stelt om uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] te beoordelen of die instellingen voor elektronisch geld voldoen aan deze richtlijn. Wanneer uit een dergelijke beoordeling blijkt dat die instellingen voor elektronisch geld niet voldoen aan die vereisten, besluiten de bevoegde autoriteiten welke maatregelen moeten worden genomen om de naleving te waarborgen, of om de vergunning in te trekken. Instellingen voor elektronisch geld als bedoeld in de eerste alinea die na verificatie door de bevoegde autoriteiten aan titel II blijken te voldoen, krijgen overeenkomstig artikel 13 van deze richtlijn een vergunning als betalingsinstelling en worden opgenomen in de in de artikelen 17 en 18 bedoelde registers. Wanneer die instellingen voor elektronisch geld uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] niet aan de eisen van titel II voldoen, wordt het hun tijdelijk verboden om elektronischgelddiensten te verlenen totdat zij de betrokken bevoegde autoriteit de vereiste aanvullende informatie hebben verstrekt en de bevoegde autoriteit de juistheid van die informatie heeft geverifieerd en de instelling voor elektronisch geld opnieuw toestemming heeft gegeven om elektronischgelddiensten te verlenen . 3. De lidstaten ▌staan toe dat instellingen voor elektronisch geld als bedoeld in lid 1 automatisch een vergunning als betalingsinstelling krijgen en worden opgenomen in het in artikel 17 bedoelde register wanneer de bevoegde autoriteiten over bewijs beschikken dat de desbetreffende instellingen voor elektronisch geld voldoen aan deze richtlijn. De bevoegde autoriteiten informeren de betrokken instellingen voor elektronisch geld over eventuele belemmeringen met betrekking tot de vergunningverlening, en gaan onverwijld over tot het wegnemen van dergelijke belemmeringen . 4. De lidstaten bieden die rechtspersonen die vóór [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] hun werkzaamheden overeenkomstig het nationale recht tot omzetting van artikel 9 van Richtlijn 2009/110/EG hebben aangevangen, de mogelijkheid om deze werkzaamheden in de desbetreffende lidstaat voort te zetten in overeenstemming met die richtlijn tot [PB gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn], zonder dat zij een nieuwe vergunning uit hoofde van artikel 3 van deze richtlijn hoeven te verkrijgen of hoeven te voldoen aan de overige bepalingen die in titel II van deze richtlijn zijn neergelegd of waarnaar in titel II van deze richtlijn wordt verwezen. Indien de bevoegde autoriteiten uiterlijk op ... [24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] geen beslissing nemen, kunnen die rechtspersonen de elektronischgelddiensten en betalingsdiensten waar zij een vergunning voor hebben, blijven verlenen en uitvoeren . Artikel 45 bis Verlengingstermijn In uitzonderlijke gevallen kunnen de bevoegde autoriteiten besluiten de termijn te verlengen voordat voor bepaalde betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld het verbod op het verlenen van diensten ingaat, indien die instellingen de uit hoofde van de artikelen 44 en 45 vereiste informatie hebben verstrekt en de bevoegde autoriteiten deze informatie niet binnen de toepasselijke termijn hebben kunnen verwerken. Artikel 46 ▌ Artikel 47 Wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 In bijlage I bij Richtlijn (EU) 2020/1828 wordt het volgende punt toegevoegd:" “(68) Verordening (EU) 20../… van het Europees Parlement en de Raad betreffende een kader voor de toegang tot financiële gegevens en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1093/2010, (EU) nr. 1094/2010, (EU) nr. 1095/2010 en (EU) 2022/2554 (PB L [...], […], [blz. ...]).” Artikel 48 Intrekking Richtlijn (EU) 2015/2366 wordt ingetrokken met ingang [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn]. Richtlijn 2009/110/EG wordt ingetrokken met ingang [PB gelieve de datum in te voegen = 18 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn]. Alle verwijzingen naar Richtlijn (EU) 2015/2366 en naar Richtlijn 2009/110/EG in rechtshandelingen die van kracht zijn op het moment van inwerkingtreding van deze richtlijn gelden als verwijzingen naar deze richtlijn of Verordening XXX [verordening betalingsdiensten] en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage III bij deze richtlijn. Artikel 49 Omzetting 1. De lidstaten stellen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn] ▌de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken om aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onmiddellijk mee. 2. Zij passen die bepalingen toe vanaf [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn]▌. Wanneer de lidstaten die bepalingen vaststellen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor de verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 3. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 50 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 51 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I BETALINGSDIENSTEN (als bedoeld in artikel 2, punt 3) 1. Diensten die het mogelijk maken contanten op een betaalrekening te storten en/of van een betaalrekening op te nemen. 2. Uitvoering van betalingstransacties, met inbegrip van overmakingen van geldmiddelen van en naar een betaalrekening, ook wanneer de geldmiddelen gedekt zijn door een kredietlijn bij de betalingsdienstaanbieder van de gebruiker of bij een andere betalingsdienstaanbieder. 3. Uitgifte van betaalinstrumenten. 4. Acceptatie van betalingstransacties (Acquiring of payment transactions). 5. Geldtransfers. 6. Betalingsinitiatiediensten. 7. Rekeninginformatiediensten. BIJLAGE II ELEKTRONISCHGELDDIENSTEN (als bedoeld in artikel 2, punt 37) Uitgifte van elektronisch geld, aanhouden van betaalrekeningen waar eenheden van elektronisch geld worden opgeslagen en de overmaking van eenheden van elektronisch geld. BIJLAGE III CONCORDANTIETABEL RICHTLIJN (EU) 2015/2366 RICHTLIJN 2009/110/EG RICHTLIJN XXX (PSD3) VERORDENING XXX (PSR) Artikel 1, lid 1 Artikel 1, lid 1 Artikel 2, lid 1 Punt a) Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) - Punt c) Punt c) Punt b) Punt d) Punt c) Punt e) Punt d) Punt d) Punt f) Punt e) Punt e) Artikel 1, lid 2 Artikel 1, lid 1 Artikel 1, lid 3 Artikel 1, lid 2 Artikel 1, lid 2 Artikel 1, lid 1 Artikel 1, lid 2 Artikel 2, lid 1 Artikel 2, lid 1 Artikel 3 Artikel 2, lid 2 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) - Punt d) Punt c) Punt e) Punt d) Punt e) Punt f) - Punt g) Punt f) Punt h) Punt g) Punt i) Punt h) Punt j) Punt i) Punt k) Artikel 1, lid 4 Punt j) Punt l) Artikel 1, lid 5 Punt k) Punt m) Punt l) Punt n) Punt m) Punt o) - Artikel 2, lid 2 Artikel 2, lid 3 Artikel 2, lid 3 Artikel 2, lid 4 Artikel 2, lid 4 Artikel 2, lid 5 Artikel 2, lid 5 Artikel 2, lid 6 Artikel 2, lid 7 Artikel 2, lid 8 Artikel 4: Artikel 2: Artikel 2: Artikel 3: Punten 1 – 3 Punten 1 – 3 Punten 1 – 3 Punt 4 Punt 4 Punt 4 Punt 5 Punt 5 Punt 5 Punt 6 - - - - Punten 6 en 7 Punt 6 Punt 8 Punt 7 Punt 7 Punt 9 Punt 8 Punt 10 Punten 8 – 13 Punten 9 – 14 Punten 11 – 16 - - Punt 17 Punt 14 Punt 15 Punt 18 Punten 15 en 16 Punten 17 en 18 Punten 20 en 21 Punt 17 Punt 16 Punt 19 Punten 18 en 19 Punten 19 en 20 Punten 22 en 23 Punt 20 Punt 21 Punt 24 Punt 21 - Punt 25 Punt 22 Punt 22 Punt 26 Punten 23 en 24 - Punten 27 en 28 - - Punt 29 Punt 25 Punt 23 Punt 30 Punten 26 – 30 - Punten 31 – 35 Punt 24 Punt 36 Punt 31 - Punt 37 Punt 32 Punt 25 Punt 38 Punten 33 – 36 - Punten 39 – 42 Punt 37 Punt 26 Punt 43 Punt 27 Punten 38 – 40 Punten 28 – 30 Punten 44 – 46 Punten 41 en 42 - - Punt 43 - Punt 47 Punten 44 en 45 Punten 31 en 32 Punten 48 en 49 Punt 46 Punt 33 - Punt 47 - Punt 48 - Punt 1 Punt 39 Punt 55 Punt 2 Punt 34 Punt 50 Punt 3 - - Punt 4 Punt 35 - Punten 36 – 38 Punten 52 – 54 Punt 55 Artikel 3, leden 1 en 2 Artikel 5, lid 1 Artikel 3, lid 1 Artikel 3, lid 3 Artikel 3, lid 2 Artikel 9, lid 5 Artikel 5, lid 2 Artikel 3, lid 4 Artikel 5, lid 3 Artikel 36, lid 4 Artikel 5, leden 4 en 5 - Artikel 5, lid 6 Artikel 3, leden 5 en 6 Artikel 5, lid 7 - Artikel 6, lid 1 Artikel 3, lid 3 Artikel 4, lid 1 Artikel 3, lid 4 Artikel 20, leden 1, 2 en 3 Artikel 6, lid 2 Artikel 4, lid 2 Artikel 6, lid 3 Artikel 4, lid 3 Artikel 6, lid 4 Artikel 4, lid 4 Artikel 7 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 8, lid 1 Artikel 5, lid 1 Artikel 6, lid 1 Artikel 8, lid 2 Artikel 5, lid 6 Artikel 6, lid 2 Artikel 8, lid 3 Artikel 5, lid 7 Artikel 6, lid 3 Artikel 9, lid 1 Artikel 7, lid 1, artikel 7, lid 2 Artikel 9, lid 2 Artikel 7, lid 3 - Artikel 7, lid 4 Artikel 9, lid 3 Artikel 7, lid 5 Artikel 8, lid 1 Artikel 5, lid 2 Artikel 8, lid 2, artikel 8, lid 4 Artikel 5, lid 3 Artikel 8, lid 3 Artikel 5, lid 4 Artikel 8, lid 5 Artikel 5, lid 5 Artikel 8, lid 6 Artikel 10, lid 1 Artikel 9, lid 1 Artikel 10, lid 2 Artikel 9, lid 2 Artikel 7, lid 1 Artikel 9, lid 3 Artikel 7, lid 2 Artikel 9, lid 4 Artikel 7, lid 3 Artikel 7, lid 4 Artikel 11, lid 1 Artikel 13, lid 1 Artikel 11, lid 2 Artikel 13, lid 2 Artikel 11, lid 3 Artikel 13, lid 3 Artikel 11, lid 4 Artikel 13, lid 4 Artikel 11, lid 5 Artikel 13, lid 5 Artikel 11, lid 6 Artikel 13, lid 6 Artikel 11, lid 7 Artikel 13, lid 7 Artikel 11, lid 8 Artikel 13, lid 8 Artikel 11, lid 9 Artikel 13, lid 9 Artikel 12 Artikel 14 Artikel 13, lid 1 Artikel 16, lid 1 Artikel 13, lid 2 Artikel 16, lid 2 Artikel 13, lid 3 Artikel 16, lid 3 Artikel 14, lid 1 Artikel 17, lid 1 Artikel 14, lid 2 Artikel 17, lid 2 Artikel 14, lid 3 Artikel 17, lid 3 Artikel 14, lid 4 Artikel 17, lid 4 Artikel 15, lid 1 Artikel 18, lid 1 Artikel 15, lid 2 Artikel 18, lid 2 Artikel 15, lid 3 Artikel 18, lid 3 Artikel 15, lid 4 Artikel 18, lid 4 Artikel 15, lid 5 Artikel 18, lid 5 Artikel 18, lid 6 Artikel 16 Artikel 15 Artikel 17, lid 1 Artikel 11, lid 1 Artikel 17, lid 2 Artikel 11, lid 2 Artikel 17, lid 3 Artikel 11, lid 3 Artikel 17, lid 4 Artikel 11, lid 4 Artikel 18, lid 1 Artikel 6, lid 1, punt a) Artikel 10, lid 1 Punt a) Punt c) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Artikel 18, lid 2 Artikel 6, lid 4 Artikel 10, lid 2 Artikel 18, lid 3 Artikel 6, lid 4 Artikel 10, lid 3 Artikel 18, lid 4 Artikel 6, lid 1, punt b) Artikel 10, lid 4 Artikel 18, lid 5 Artikel 6, lid 2; Artikel 6, lid 4 Artikel 10, lid 5 Artikel 6, lid 3 Artikel 10, lid 6 Artikel 18, lid 6 Artikel 10, lid 7 Artikel 19, lid 1 Artikel 19, lid 1 Artikel 19, lid 2 Artikel 19, lid 2 Artikel 19, lid 3 Artikel 19, lid 3 Artikel 19, lid 4 Artikel 19, lid 4 Artikel 19, lid 5 Artikel 19, lid 5 Artikel 19, lid 6 Artikel 22, lid 1 Artikel 19, lid 7 Artikel 19, lid 6, artikel 21, lid 2 Artikel 19, lid 8 Artikel 19, lid 7, artikel 22, lid 2 Artikel 20, lid 1 Artikel 23, lid 1 Artikel 20, lid 2 Artikel 23, lid 2 Artikel 21 Artikel 12 Artikel 22, lid 1 Artikel 24, lid 1 Artikel 22, lid 2 Artikel 24, lid 2 Artikel 22, lid 3 Artikel 24, lid 3 Artikel 22, lid 4 Artikel 24, lid 4 Artikel 22, lid 5 Artikel 24, lid 5 Artikel 23, lid 1 Artikel 25, lid 1 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Punt d) - Artikel 25, lid 2 Artikel 23, lid 2 Artikel 25, lid 3 Artikel 23, lid 3 Artikel 25, lid 4 Artikel 24, lid 1 Artikel 26, lid 1 Artikel 24, lid 2 Artikel 26, lid 2 Artikel 24, lid 3 Artikel 26, lid 3 Artikel 25, lid 1 Artikel 27, lid 1 Artikel 25, lid 2 Artikel 27, lid 2 Artikel 26, lid 1 Artikel 28, lid 1 Artikel 26, lid 2 Artikel 28, lid 2 Artikel 27, lid 1 Artikel 29, lid 1 Artikel 27, lid 2 Artikel 29, lid 2 Artikel 28, lid 1 Artikel 30, lid 1 Artikel 28, lid 2 Artikel 30, lid 2 Artikel 28, lid 3 Artikel 30, lid 3 Artikel 28, lid 4 Artikel 30, lid 4 Artikel 28, lid 5 Artikel 30, lid 5 Artikel 29, lid 1 Artikel 31, lid 1 Artikel 29, lid 2 Artikel 31, lid 2 Artikel 29, lid 3 Artikel 31, lid 3 Artikel 29, lid 4 Artikel 31, lid 4 Artikel 29, lid 5 Artikel 31, lid 5 Artikel 29, lid 6 - Artikel 31, lid 6 Artikel 30, lid 1 Artikel 32, lid 1 Artikel 30, lid 2 Artikel 32, lid 2 Artikel 30, lid 3 Artikel 32, lid 3 Artikel 30, lid 4 Artikel 32, lid 4 Artikel 31, lid 1 Artikel 33, lid 1 Artikel 31, lid 2 Artikel 33, lid 2 Artikel 8, leden 1, 2 en 3 Artikel 32, lid 1 Artikel 9, lid 1 Artikel 34, lid 1 Punt a) Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt b) Punt c) Artikel 32, lid 2 Artikel 9, lid 2 Artikel 34, lid 2 Artikel 32, lid 3 Artikel 9, lid 3 Artikel 34, lid 3 Artikel 32, lid 4 Artikel 9, lid 4 Artikel 34, lid 4 Artikel 32, lid 5 Artikel 9, lid 5, artikel 9, lid 6, artikel 9, lid 7 Artikel 34, lid 5 Artikel 32, lid 6 Artikel 9, lid 8 Artikel 34, lid 6 Artikel 33, lid 1 Artikel 36, lid 1 Artikel 33, lid 2 Artikel 36, lid 2 Artikel 47, lid 2 Artikel 34 Artikel 9, lid 9 Artikel 35 Artikel 37, leden 1, 2 en 3 Artikel 38, leden 1 en 2 Artikel 10 Artikel 45, leden 2 en 4 Artikel 11, lid 1 Artikel 30, lid 1 Artikel 11, lid 2 Artikel 30, lid 2 Artikel 11, lid 3 Artikel 30, lid 3 Artikel 11, lid 4 Artikel 30, lid 4 Artikel 11, lid 5 Artikel 30, lid 5 Artikel 11, lid 6 Artikel 30, lid 6 Artikel 11, lid 7 Artikel 30, lid 7 Artikel 12 Artikel 30, lid 8 Artikel 13 Titel IV, hoofdstuk 8 Artikel 35, lid 1 Artikel 31, lid 1, artikel 31, lid 5 Artikel 31, lid 2 Artikel 35, lid 2 Artikel 31, lid 3, artikel 31, lid 4, artikel 31, lid 6 Artikel 31, lid 7 Artikel 36 Artikel 32, leden 1, 2, 3, 4, 5, 6 en 7 Artikel 37, lid 1 - Artikel 37, lid 2 Artikel 39, lid 1 Artikel 37, lid 3 Artikel 39, lid 2 Artikel 37, lid 4 Artikel 39, lid 3 Artikel 37, lid 5 Artikel 39, lid 4 Artikel 38, lid 1 Artikel 4, lid 1 Artikel 38, lid 2 Artikel 4, lid 2 Artikel 38, lid 3 - Artikel 39 - Artikel 7 Artikel 40, lid 1 Artikel 8, lid 1 Artikel 40, lid 2 Artikel 8, lid 2 Artikel 40, lid 3 Artikel 8, lid 3 Artikel 41 Artikel 9 Artikel 42, lid 1 Artikel 10 Artikel 42, lid 2 - Artikel 43, lid 1 Artikel 11, lid 1 Artikel 43, lid 2 Artikel 11, lid 2 Artikel 44, lid 1 Artikel 12, lid 1 Artikel 44, lid 2 Artikel 12, lid 2 Artikel 44, lid 3 Artikel 12, lid 3 Artikel 45 Artikel 13 Punt 1 Punt 1 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Punt d) Punt d) Punt e) Punten f) en g) Punt 2 Punt 2 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Artikel 45, lid 3 Artikel 13, lid 3 Artikel 46 Artikel 14 Artikel 47 Artikel 15 Artikel 48 Artikel 16 Artikel 49 Artikel 17 Artikel 50 Artikel 18 Artikel 51, lid 1 Artikel 19, lid 1 Artikel 51, lid 2 Artikel 19, lid 2 Artikel 51, lid 3 Artikel 19, lid 3 Artikel 52 Artikel 20 punt 1 punt a) punt a) Punt i) punt b) Punt ii) Punt 2 Punt b) punt a) Punt i) punt b) Punt ii) punt c) Punt iii) punt d) Punt iv) punt e) Punt v) Punt vi) punt f) Punt vii) punt g) Punt viii) punt 3 Punt c) punt a) Punt i) Punt ii), 1), 2), 3), 4) punt b) Punt iii) punt c) Punt iv) Punt v) punt 4 Punt d) punt a) Punt i) punt b) Punt ii) punt c) Punt iii) punt d) Punt iv) Punt 5 Punt e) punt a) Punt i) punt b) Punt ii) punt c) Punt iii) punt d) Punt iv) punt e) Punt v), Punt vi) punt f) Punt vii) punt g) Punt viii) Punt 6 Punt f) punt a) Punt i) punt b) Punt ii) punt c) Punt iii) Punt 7 Punt g) punt a) Punt i) punt b) Punt ii) Artikel 53 Artikel 21 Artikel 54, lid 1 Artikel 22, lid 1 Artikel 22, lid 2 Artikel 54, lid 2 Artikel 22, lid 3 Artikel 54, lid 3 Artikel 22, lid 4 Artikel 55, lid 1 Artikel 23, lid 1 Artikel 55, lid 2 Artikel 23, lid 2 Artikel 55, lid 3 Artikel 23, lid 3 Artikel 55, lid 4 Artikel 23, lid 4 Artikel 55, lid 5 Artikel 23, lid 5 Artikel 55, lid 6 Artikel 23, lid 6 Artikel 56 Artikel 24 Artikel 57, lid 1 Artikel 25, lid 1 Artikel 57, lid 2 Artikel 25, lid 2 Artikel 57, lid 3 Artikel 25, lid 3 Artikel 58, lid 1 Artikel 26, lid 1 Artikel 58, lid 2 Artikel 26, lid 2 Artikel 58, lid 3 Artikel 26, lid 3 Artikel 59, lid 1 Artikel 5, lid 1 Artikel 59, lid 2 Artikel 5, lid 2 Artikel 60, lid 1 Artikel 6, lid 1 Artikel 60, lid 2 Artikel 6, lid 2 Artikel 60, lid 3 Artikel 6, lid 3 Artikel 61, lid 1 Artikel 27, lid 1 Artikel 61, lid 2 Artikel 27, lid 2 Artikel 61, lid 3 Artikel 27, lid 3 Artikel 61, lid 4 - Artikel 62, lid 1 Artikel 28, lid 1 Artikel 62, lid 2 Artikel 28, lid 2 Artikel 62, lid 3 Artikel 28, lid 5 Artikel 62, lid 4 Artikel 28, lid 3 Artikel 62, lid 5 Artikel 28, lid 4 Artikel 63, lid 1 Artikel 29, lid 1 Artikel 63, lid 2 - Artikel 63, lid 3 Artikel 29, lid 2 Artikel 29, lid 3 Artikel 64, lid 1 Artikel 49, lid 1 Artikel 49, lid 2 Artikel 64, lid 2 Artikel 49, lid 3, artikel 49, lid 5 Artikel 49, lid 4 Artikel 64, lid 3 Artikel 49, lid 7 Artikel 64, lid 4 Artikel 49, lid 6 Artikel 65, lid 1 - Artikel 65, lid 2 - Artikel 65, lid 3 - Artikel 65, lid 4 - Artikel 65, lid 5 - Artikel 65, lid 6 - Artikel 66, lid 1 Artikel 33, lid 1 Artikel 66, lid 2, en artikel 66, lid 4 Artikel 40 Artikel 66, lid 3 Artikel 46, lid 2 Artikel 66, lid 5 Artikel 34, lid 1, artikel 34, lid 2 Artikel 67, lid 1 Artikel 33, lid 2 Artikel 67, lid 2 Artikel 47, lid 1 Artikel 67, lid 3 Artikel 41, lid 1 Artikel 67, lid 4 Artikel 34, lid 1, artikel 34, lid 2 Artikelen 35 – 39 Artikel 68, lid 1 Artikel 51, lid 1 Artikel 68, lid 2 Artikel 51, lid 2 Artikel 68, lid 3 Artikel 51, lid 3 Artikel 68, lid 4 Artikel 51, lid 4 Artikel 68, lid 5 Artikel 42, lid 1 Artikel 68, lid 6 Artikel 42, lid 2 Artikel 43, leden 1, 2, 3 en 4 Artikel 44, leden 1 en 2 Artikel 45, leden 1 en 2 Artikel 46, lid 1 Artikel 47, lid 2 Artikel 48, leden 1, 2, 3, 4 en 5 Artikel 50, leden 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 en 9 Artikel 69, lid 1, artikel 69, lid 2 Artikel 52 Artikel 70, lid 1 Artikel 53, lid 1 Artikel 70, lid 2 Artikel 53, lid 2 Artikel 71, lid 1 Artikel 54, lid 1 Artikel 71, lid 2 Artikel 54, lid 2 Artikel 72, lid 1 Artikel 55, lid 1 Artikel 72, lid 2 Artikel 55, lid 2 Artikel 73, lid 1 Artikel 56, lid 1, artikel 56, lid 3 Artikel 56, lid 2 Artikel 73, lid 2 Artikel 56, lid 4 Artikel 73, lid 3 Artikel 56, lid 5 Artikel 57, leden 1, 2, 3, 4, 5 en 6 Artikel 58 Artikel 59, leden 1, 2, 3, 4 en 5 Artikel 74, lid 1 Artikel 60, lid 1 Artikel 74, lid 2 Artikel 60, lid 2 Artikel 60, lid 3 Artikel 74, lid 3 Artikel 60, lid 4 Artikel 75, lid 1 Artikel 61, lid 1 Artikel 61, lid 2 Artikel 75, lid 2 Artikel 61, lid 3 Artikel 61, lid 4 Artikel 76, lid 1 Artikel 62, lid 1 Artikel 76, lid 2 Artikel 62, lid 2 Artikel 76, lid 3 Artikel 62, lid 3 Artikel 76, lid 4 Artikel 62, lid 4 Artikel 77, lid 1 Artikel 63, lid 1 Artikel 77, lid 2 Artikel 63, lid 2 Artikel 78, lid 1 Artikel 64, lid 1 Artikel 78, lid 2 Artikel 64, lid 2 Artikel 66, lid 3 Artikel 79, lid 1 Artikel 65, lid 1 Artikel 79, lid 2 Artikel 65, lid 2 Artikel 79, lid 3 Artikel 65, lid 3 Artikel 80, lid 1 Artikel 66, lid 1 Artikel 80, lid 2 Artikel 66, lid 2 Artikel 80, lid 3 Artikel 66, lid 3 Artikel 80, lid 4 Artikel 66, lid 4 Artikel 80, lid 5 Artikel 66, lid 5 Artikel 81, lid 1 Artikel 67, lid 1 Artikel 81, lid 2 Artikel 67, lid 2 Artikel 81, lid 3 Artikel 67, lid 3 Artikel 82, lid 1 Artikel 68, lid 1 Artikel 82, lid 2 Artikel 68, lid 2 Artikel 83, lid 1 Artikel 69, lid 1 Artikel 83, lid 2 Artikel 69, lid 2 Artikel 83, lid 3 Artikel 69, lid 3 Artikel 84 Artikel 70 Artikel 85 Artikel 71 Artikel 86 Artikel 72 Artikel 87, lid 1 Artikel 73, lid 1 Artikel 87, lid 2 Artikel 73, lid 2 Artikel 87, lid 3 Artikel 73, lid 3 Artikel 88, lid 1 Artikel 74, lid 1 Artikel 88, lid 2 Artikel 74, lid 2 Artikel 88, lid 3 Artikel 74, lid 3 Artikel 88, lid 4 Artikel 74, lid 4 Artikel 88, lid 5 Artikel 74, lid 5 Artikel 74, lid 6 Artikel 89, lid 1 Artikel 75, lid 1 Artikel 89, lid 2 Artikel 75, lid 2 Artikel 89, lid 3 Artikel 75, lid 3 Artikel 90, lid 1 Artikel 76, lid 1 Artikel 90, lid 2 Artikel 76, lid 2 Artikel 91 Artikel 77 Artikel 92, lid 1 Artikel 78, lid 1 Artikel 92, lid 2 Artikel 78, lid 2 Artikel 93 Artikel 79 Artikel 94 Artikel 80 Artikel 95, lid 1 Artikel 81, lid 1 Artikel 95, lid 2 - Artikel 95, lid 3 - Artikel 95, lid 4 - Artikel 95, lid 5 Artikel 81, lid 2 Artikel 96, lid 1 - Artikel 96, lid 2 - Artikel 96, lid 3 - Artikel 96, lid 4 - Artikel 96, lid 5 - Artikel 96, lid 6 Artikel 82 Artikel 83, leden 1, 2, 3, 4, 5 en 6 Artikel 84, leden 1, 2 en 3 Artikel 97, lid 1 Artikel 85, lid 1 Artikel 85, leden 2 – 7 Artikel 97, lid 2 Artikel 85, lid 8, artikel 85, lid 9 Artikel 97, lid 3 Artikel 85, lid 10 Artikel 97, lid 4 Artikel 86, lid 1 Artikel 97, lid 5 Artikel 86, lid 2 Artikel 86, leden 3 en 4 Artikel 87 Artikel 88, leden 1, 2 en 3 Artikel 98, lid 1 Artikel 89, lid 1 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Punt d) Punt d) Punt e) Punt f) Punt g) Artikel 98, leden 2 en 4 Artikel 89, lid 2 Artikel 98, lid 3 Artikel 85, lid 11 Artikel 98, lid 5 Artikel 89, lid 3 Artikel 99, lid 1 Artikel 90, lid 1 Artikel 99, lid 2 Artikel 90, lid 2 Artikel 100, lid 1 Artikel 91, lid 2 Artikel 100, lid 2 Artikel 91, lid 3 Artikel 100, lid 3 Artikel 91, lid 1 Artikel 100, leden 4 en 5 Artikel 91, leden 4 en 5 Artikel 100, lid 6 Artikel 91, lid 6 Artikel 92 Artikel 93, leden 1 tot en met 4 Artikel 101, lid 1 Artikel 94, lid 1 Artikel 101, lid 2 Artikel 94, lid 2 Artikel 101, lid 3 Artikel 94, lid 3 Artikel 101, lid 4 Artikel 94, lid 4 Artikel 102, lid 1 Artikel 95, lid 1 Artikel 102, lid 2 Artikel 95, lid 2 Artikel 103, lid 1 Artikel 96, lid 1 Artikel 96, leden 2, 3 en 4 Artikel 103, lid 2 Artikel 101, leden 2, 3 en 4 Artikel 97, leden 2, 3 en 4 Artikel 98, leden 1 en 2 Artikel 99, leden 1 en 2 Artikel 100, leden 1 en 2 Artikelen 102 – 104 Artikel 104 Artikel 40 Artikel 105 Artikel 105, lid 1 Artikel 41, lid 1 Artikel 106, lid 1 Artikel 105, lid 2 Artikel 41, lid 2 Artikel 106, lid 2 Artikel 105, lid 3 Artikel 41, lid 3 Artikel 106, lid 3 Artikel 106, lid 4 Artikel 105, lid 4 Artikel 41, lid 4 Artikel 106, lid 5 Artikel 105, lid 5 Artikel 41, lid 5 Artikel 106, lid 6 Artikel 106 - Artikel 14, lid 1. lid 2 Artikel 15, lid 1. lid 2 Artikel 107, lid 1 Artikel 16, lid 1 Artikel 42, lid 1 Artikel 107, lid 2 Artikel 42, lid 2 Artikel 107, lid 3 Artikel 16, lid 2 Artikel 42, lid 3 Artikel 107 Artikel 108 Artikel 17 Artikel 43 Artikel 108 Artikel 109, lid 1 Artikel 44, lid 1 Artikel 109, lid 2 Artikel 44, lid 2 Artikel 109, lid 3 Artikel 44, lid 3 Artikel 109, lid 4 Artikel 44, lid 4 Artikel 109, lid 5 - Artikel 18, lid 1 Artikel 45, lid 1, artikel 45, lid 2 Artikel 18, lid 2 Artikel 45, lid 3 Artikel 18, lid 3 Artikel 45, lid 4 Artikel 18, lid 4 - Artikel 114 Artikel 21 Artikel 48 Artikel 115, lid 1 Artikel 22, lid 1 Artikel 49, lid 1 Artikel 115, lid 2 Artikel 49, lid 2 Artikel 115, lid 3 Artikel 22, lid 2 Artikel 49, lid 3 Artikel 115, lid 4 - Artikel 115, lid 5 - Artikel 115, lid 6 - Artikel 116 Artikel 23 Artikel 50 Artikel 112 Artikel 117 Artikel 24 Artikel 51 - Bijlage I Bijlage I Bijlage I Bijlage II Bijlage II Bijlage II Bijlage III Bijlage III (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0367 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0217/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 december 2023 (1) , – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0052/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende betalingsdiensten in de interne markt en houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010 (2) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Sinds de vaststelling van Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad (5) heeft de markt voor retailbetalingsdiensten aanzienlijke veranderingen ondergaan, die grotendeels verband hielden met het toenemende gebruik van kaarten en digitale betaalmiddelen, het afnemende gebruik van contant geld en de groeiende aanwezigheid van nieuwe spelers en diensten, waaronder digitale portemonnees en contactloze betalingen. De COVID-19-pandemie en de veranderingen die daardoor in consumptie- en betalingspraktijken zijn teweeggebracht, hebben het belang van veilige en efficiënte betalingen vergroot. (2) In de mededeling van de Commissie over een strategie voor retailbetalingen voor de EU (6) werd de start aangekondigd van een uitgebreide evaluatie van de toepassing en het effect van Richtlijn (EU) 2015/2366 die een algemene beoordeling moest omvatten van de vraag of deze nog geschikt was voor het beoogde doel, rekening houdend met de marktontwikkelingen. (3) Richtlijn (EU) 2015/2366 was gericht op het wegnemen van belemmeringen voor nieuwe soorten betalingsdiensten en op het verbeteren van het niveau van de consumentenbescherming en -veiligheid. Uit de evaluatie van het effect en de toepassing van Richtlijn (EU) 2015/2366 door de Commissie is gebleken dat Richtlijn (EU) 2015/2366 met betrekking tot veel van de doelstellingen ervan grotendeels succesvol is geweest, maar ook dat de doelstellingen van die richtlijn op bepaalde gebieden niet volledig zijn verwezenlijkt. In de evaluatie werd bijvoorbeeld vastgesteld dat de toename van nieuwe vormen van fraude een punt van zorg is met betrekking tot de doelstellingen inzake consumentenbescherming. Er zijn ook tekortkomingen vastgesteld met betrekking tot de doelstelling om de mededinging op de markt te verbeteren dankzij de zogenaamde “diensten inzake open bankieren” (rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten) door de marktbelemmeringen waarmee derde aanbieders worden geconfronteerd, te verminderen. De vooruitgang in de richting van de doelstelling om het aanbod van grensoverschrijdende betalingsdiensten te verbeteren, is ook beperkt gebleven, grotendeels als gevolg van inconsistenties in de toezichtpraktijken en de handhaving in de hele Unie. De evaluatie bracht ook factoren aan het licht die de vooruitgang in verband met de doelstelling van een gelijk speelveld voor alle betalingsdienstaanbieders in de weg staan. (4) De evaluatie bracht ook problemen aan het licht met betrekking tot de uiteenlopende uitvoering en handhaving van Richtlijn (EU) 2015/2366, die rechtstreeks van invloed zijn op de mededinging tussen betalingsdienstaanbieders, doordat er in de verschillende lidstaten verschillende regelgevingsvoorwaarden worden gecreëerd en reguleringsarbitrage wordt aangemoedigd. Er mag geen ruimte zijn voor “forumshopping” waarbij betalingsdienstaanbieders als “land van oorsprong” de lidstaten kiezen waar de toepassing van de Unieregels inzake betalingsdiensten voor hen voordeliger is en grensoverschrijdende diensten aanbieden in andere lidstaten die de regels strikter interpreteren of een actiever handhavingsbeleid toepassen op aldaar gevestigde betalingsdienstaanbieders. Deze praktijk vervalst de mededinging. De Unieregels inzake betalingsdiensten moeten daarom verder worden geharmoniseerd door in een verordening regels op te nemen voor het verrichten van de betalingsdienstenactiviteit, met inbegrip van de rechten en verplichtingen van de betrokken partijen. Dergelijke regels, met uitzondering van de regels inzake vergunningverlening aan en toezicht op betalingsinstellingen, die in een richtlijn moeten blijven, moeten worden verduidelijkt en gedetailleerd, zodat de interpretatiemarges tot een minimum worden beperkt. (5) Hoewel de uitgifte van elektronisch geld onder Richtlijn 2009/110/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) valt, is het gebruik van elektronisch geld voor de financiering van betalingstransacties grotendeels geregeld bij Richtlijn (EU) 2015/2366. Bijgevolg is het rechtskader dat van toepassing is op instellingen voor elektronisch geld en betalingsinstellingen, met name wat betreft de bedrijfsvoeringsregels, reeds grotendeels onderling afgestemd. Om de externe coherentieproblemen aan te pakken en gezien het feit dat elektronischgelddiensten en betalingsdiensten steeds moeilijker van elkaar te onderscheiden zijn, moeten de wetgevingskaders voor instellingen voor elektronisch geld en betalingsinstellingen dichter bij elkaar worden gebracht. De vergunningsvereisten, met name aanvangskapitaal en eigen vermogen, en enkele basisbegrippen die van toepassing zijn op de activiteiten op het gebied van elektronisch geld, zoals de uitgifte van elektronisch geld, de distributie en de terugbetaalbaarheid van elektronisch geld, verschillen echter van de diensten die door betalingsinstellingen worden verleend. Het is daarom passend deze specifieke kenmerken te behouden bij het samenvoegen van de bepalingen van Richtlijn (EU) 2015/2366 en Richtlijn 2009/110/EG. Aangezien Richtlijn 2009/110/EG wordt ingetrokken bij Richtlijn (EU) XXXX [PSD3], moeten de regels ervan, met uitzondering van de regels inzake vergunningverlening en toezicht, die zijn opgenomen in Richtlijn (EU) XXX [PSD3], in het kader van deze verordening in een uniform kader worden gebracht, met de nodige aanpassingen. (6) Met het oog op rechtszekerheid en een duidelijk toepassingsgebied van de regels die gelden voor het verrichten van betalings- en elektronischgelddiensten, is het noodzakelijk de categorieën betalingsdienstaanbieders te specificeren die onderworpen zijn aan de verplichtingen inzake het verrichten van betalingsdiensten en elektronischgelddiensten in de hele Unie. (7) Er zijn verschillende categorieën betalingsdienstaanbieders. Kredietinstellingen nemen deposito’s van gebruikers aan die kunnen worden gebruikt om betalingstransacties uit te voeren. Zij zijn toegelaten op grond van Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad (8) . Betalingsinstellingen nemen geen deposito’s aan. Zij kunnen geld van gebruikers aanhouden en elektronisch geld uitgeven dat kan worden gebruikt om betalingstransacties uit te voeren. Zij beschikken over een vergunning overeenkomstig Richtlijn (EU) XXX [PSD3]. Postcheque- en girodiensten die daartoe krachtens de nationale wetgeving gemachtigd zijn, kunnen ook elektronischgeld- en betalingsdiensten aanbieden. Andere categorieën betalingsdienstaanbieders zijn de Europese Centrale Bank (ECB) en nationale centrale banken wanneer zij niet optreden in hun hoedanigheid van monetaire autoriteit of andere overheidsinstanties, en de lidstaten of hun regionale of lokale autoriteiten wanneer zij niet optreden in hun hoedanigheid van overheid. (8) Het is passend de dienst die erin bestaat dat contanten van een betaalrekening kunnen worden opgenomen, los te koppelen van het houden van een betaalrekening, aangezien de aanbieders van diensten voor het opnemen van contanten geen betaalrekeningen mogen houden. De diensten van de uitgifte van betaalinstrumenten en de acceptatie van betalingstransacties, die samen zijn opgenomen in punt 5 van de bijlage bij Richtlijn (EU) 2015/2366 alsof de ene niet zonder de andere zou kunnen worden aangeboden, moeten als twee verschillende betalingsdiensten worden gepresenteerd. Een afzonderlijke opsomming van de uitgifte- en de acceptatiedienst moet, samen met afzonderlijke definities van elke dienst, verduidelijken dat de uitgifte- en de acceptatiedienst afzonderlijk door betalingsdienstaanbieders kunnen worden aangeboden. (9) De uitsluiting van bepaalde categorieën exploitanten van geldautomaten uit het toepassingsgebied van Richtlijn (EU) 2015/2366 is in de praktijk moeilijk toepasbaar gebleken. Daarom moet de categorie exploitanten van geldautomaten die op grond van Richtlijn (EU) 2015/2366 zijn uitgesloten van de verplichting om een vergunning als betalingsdienstaanbieder te hebben, worden vervangen door een nieuwe categorie exploitanten van geldautomaten die geen betaalrekeningen houden. Hoewel die exploitanten niet onderworpen zijn aan de vergunningsvereisten uit hoofde van Richtlijn (EU) XXX [PSD3], moeten zij wel onderworpen worden aan vereisten inzake de transparantie van vergoedingen in situaties waarin dergelijke exploitanten van geldautomaten kosten in rekening brengen voor het opnemen van contanten. (10) Om de toegang tot contanten verder te verbeteren, wat een prioriteit van de Commissie is, moet het handelaren worden toegestaan om in fysieke winkels contantgelddienstverlening aan te bieden, zelfs als de cliënt geen aankoop doet, zonder dat zij daarvoor een vergunning als betalingsdienstaanbieder hoeven te verkrijgen of zonder dat zij een agent van een betalingsinstelling hoeven te zijn. Deze contantgelddienstverlening moet echter worden onderworpen aan de verplichting om eventuele aan de cliënt aangerekende vergoedingen bekend te maken. Deze diensten moeten op vrijwillige basis door detailhandelaren worden verricht en moeten afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van contant geld bij de detailhandelaar. (11) De uitsluiting uit het toepassingsgebied van Richtlijn (EU) 2015/2366 van betalingstransacties die door de betaler aan de begunstigde worden verricht via een handelsagent die handelt voor rekening van de betaler of de begunstigde is in de lidstaten op zeer uiteenlopende wijze toegepast. Het begrip handelsagent wordt doorgaans gedefinieerd in het nationale burgerlijk recht, dat van lidstaat tot lidstaat kan verschillen, wat leidt tot een inconsistente behandeling van dezelfde diensten in verschillende rechtsgebieden. Het begrip handelsagent in het kader van deze uitsluiting moet derhalve worden geharmoniseerd en verduidelijkt door te verwijzen naar de definitie van handelsagent in Richtlijn 86/653/EEG van de Raad (9) . Daarnaast moet meer duidelijkheid worden verschaft over de voorwaarden waaronder betalingstransacties van de betaler aan de begunstigde via handelsagenten van het toepassingsgebied van deze verordening kunnen worden uitgesloten. Dit wordt bereikt door te eisen dat agenten door middel van een overeenkomst met de betaler of de begunstigde worden gemachtigd om uitsluitend namens de betaler of uitsluitend namens de begunstigde, maar niet namens beiden, te onderhandelen over de verkoop of aankoop van goederen of diensten of deze af te sluiten, ongeacht of de handelsagent al dan niet in het bezit is van de geldmiddelen van de cliënt. Platforms voor elektronische handel die optreden als handelsagent namens zowel individuele kopers als verkopers zonder dat de kopers of verkopers over een reële marge van autonomie beschikken om te onderhandelen over de verkoop of aankoop van goederen of diensten of deze af te sluiten, mogen niet van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten. De Europese Bankautoriteit (EBA) moet richtsnoeren opstellen voor de uitsluiting van betalingstransacties van de betaler aan de begunstigde via een handelsagent om meer duidelijkheid en convergentie tussen de bevoegde autoriteiten te verschaffen. Deze richtsnoeren kunnen een register van gebruiksgevallen omvatten die doorgaans onder de uitsluiting van handelsagenten vallen. (12) De uitsluiting uit het toepassingsgebied van Richtlijn (EU) 2015/2366 met betrekking tot instrumenten voor specifieke doeleinden is in de lidstaten verschillend toegepast, hoewel dienstaanbieders wier instrumenten onder die uitsluiting vielen, verplicht waren hun activiteiten aan de bevoegde autoriteiten aan te melden. De EBA heeft verdere richtsnoeren verstrekt in haar “Richtsnoeren betreffende de uitsluiting voor beperkte netwerken overeenkomstig de PSD2” van 24 februari 2022 (10) . Ondanks deze pogingen om de toepassing van de uitsluiting met betrekking tot instrumenten voor specifieke doeleinden te verduidelijken, zijn er nog steeds dienstaanbieders die diensten waarbij aanzienlijke betalingsvolumes en een verscheidenheid aan producten betrokken zijn, aanbieden aan een groot aantal cliënten die van die uitsluiting gebruik willen maken. In deze gevallen profiteren consumenten niet van de nodige waarborgen en mogen de diensten niet profiteren van de uitsluiting voor instrumenten voor specifieke doeleinden. Daarom moet worden verduidelijkt dat het niet mogelijk mag zijn één en hetzelfde instrument voor specifieke doeleinden te gebruiken voor betalingstransacties ten behoeve van de aankoop van goederen en diensten binnen meer dan één beperkt netwerk, noch voor de aankoop van een onbeperkte reeks goederen en diensten. (13) Om te beoordelen of een beperkt netwerk van het toepassingsgebied moet worden uitgesloten, moet rekening worden gehouden met de geografische locatie van de acceptatiepunten van dat netwerk en met het aantal acceptatiepunten. Instrumenten voor specifieke doeleinden moeten de houder in staat stellen goederen of diensten uitsluitend in de fysieke bedrijfsruimten van de uitgever aan te kopen, terwijl gebruik in een onlinewinkelomgeving niet onder het begrip bedrijfsruimten van de uitgever mag vallen. Instrumenten voor specifieke doeleinden moeten, afhankelijk van de respectieve contractuele regeling, kaarten omvatten die alleen in een bepaalde winkelketen of een bepaald winkelcentrum kunnen worden gebruikt, tankkaarten, lidmaatschapskaarten, openbaarvervoerkaarten, parkeerbewijzen, maaltijdbonnen of vouchers voor specifieke diensten, die onderworpen kunnen zijn aan een specifiek rechtskader inzake belastingen of arbeid dat bedoeld is om het gebruik van dergelijke instrumenten te bevorderen om de doelstellingen van de sociale wetgeving te verwezenlijken, zoals kinderopvangbonnen of ecologische vouchers. Tegelijkertijd moet het regelgevingskader van de lidstaten voor vouchers de acceptatie van dergelijke vouchers waarborgen. (14) De uitsluiting voor bepaalde betalingstransacties via telecommunicatie- of IT-toestellen moet specifiek zijn gericht op microbetalingen voor digitale inhoud en spraakgestuurde diensten. Er moet een duidelijke verwijzing naar betalingstransacties voor de aankoop van elektronische tickets worden bewaard, zodat cliënten met behulp van mobiele telefoons of andere apparaten nog steeds gemakkelijk elektronische tickets vanaf elke locatie en op elk tijdstip kunnen bestellen, betalen, verkrijgen en valideren. Met elektronische tickets wordt het mogelijk en makkelijk diensten te verstrekken die consumenten anders in een papieren versie zouden aanschaffen. Het gaat daarbij onder meer over vervoer, amusement, parkeerdiensten en toegang tot locaties, met uitsluiting van fysieke goederen. Betalingstransacties van een gespecificeerde aanbieder van elektronischecommunicatienetwerken die worden verricht vanaf of via een elektronisch apparaat en die in rekening worden gebracht aan de desbetreffende rekening om liefdadige giften in te zamelen, moeten eveneens worden uitgesloten. De uitsluiting moet alleen van toepassing zijn wanneer de waarde van betalingstransacties onder een bepaalde drempel ligt. (15) De gemeenschappelijke betalingsruimte voor de euro (Single Euro Payments Area – SEPA) heeft de oprichting van Uniebrede “betalingscentrales” (“payment factories”) en “ontvangstcentrales” (“collection factories”) gefaciliteerd, waardoor de betalingstransacties van dezelfde groep kunnen worden gecentraliseerd. In dit verband moeten betalingstransacties tussen een moederonderneming en haar dochteronderneming of tussen dochterondernemingen van dezelfde moederonderneming die worden verricht door een tot dezelfde groep behorende betalingsdienstaanbieder van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten. Indien de moederonderneming of haar dochteronderneming voor rekening van een groep betalingsopdrachten en ontvangen geld in ontvangst neemt met het oog op de latere doorgifte ervan aan een betalingsdienstaanbieder, mag dat niet als een betalingsdienst worden beschouwd. (16) Het aanbieden van betalingsdiensten vereist de ondersteuning van technische diensten. Deze technische diensten omvatten de verwerking en opslag van gegevens, betalingsgatewaydiensten, vertrouwens- en privacybeschermingsdiensten, authenticatie van gegevens en entiteiten, de levering van informatietechnologie (IT) en communicatienetwerken, het aanbieden en onderhouden van consumentgerichte interfaces die worden gebruikt om betalingsinformatie te verzamelen, met inbegrip van terminals en apparatuur die voor betalingsdiensten worden gebruikt. Betalingsinitiatiediensten en rekeninginformatiediensten zijn geen technische diensten. (17) Technische diensten zijn geen betalingsdiensten als zodanig, aangezien technischedienstaanbieders op geen enkel moment in het bezit komen van de over te maken geldmiddelen. Zij moeten daarom van de definitie van betalingsdiensten worden uitgesloten. Voor deze diensten moeten echter bepaalde vereisten gelden, zoals die inzake aansprakelijkheid voor het niet ondersteunen van de toepassing van sterke cliëntauthenticatie▐. (18) Rekening houdend met de snelle ontwikkeling van de markt voor retailbetalingen en de opkomst van nieuwe betalingsdiensten en -oplossingen, is het passend een aantal definities van Richtlijn (EU) 2015/2366 aan de realiteit van de markt aan te passen om ervoor te zorgen dat de Uniewetgeving geschikt blijft voor het beoogde doel en technologieneutraal blijft. (19) De verduidelijking van het proces en de verschillende stappen die bij de uitvoering van een betalingstransactie moeten worden gevolgd, is van groot belang voor de rechten en plichten van de bij een betalingstransactie betrokken partijen en voor de toepassing van sterke cliëntauthenticatie. Het proces dat tot de uitvoering van een betalingstransactie leidt, wordt hetzij door de betaler, hetzij namens hem, hetzij door de begunstigde geïnitieerd. De betaler initieert de betalingstransactie door een betalingsopdracht te plaatsen. Zodra de betalingsopdracht is geplaatst, controleert de betalingsdienstaanbieder of de transactie is toegestaan en geauthenticeerd, onder meer, in voorkomend geval, door sterke cliëntauthenticatie toe te passen, waarna de betalingsdienstaanbieder de betalingsopdracht valideert. De betalingsdienstaanbieder neemt vervolgens de nodige stappen om de betalingstransactie uit te voeren, met inbegrip van de geldovermaking. (20) Gezien de uiteenlopende standpunten die de Commissie in haar evaluatie van de uitvoering van Richtlijn (EU) 2015/2366 heeft vastgesteld en waarop de Europese Bankautoriteit (EBA) in haar advies van 23 juni 2022 over de evaluatie van Richtlijn (EU) 2015/2366 heeft gewezen, moet de definitie van betaalrekeningen worden verduidelijkt. Het bepalende criterium voor de kwalificatie van een rekening als betaalrekening is de mogelijkheid om vanaf een dergelijke rekening dagelijkse betalingstransacties uit te voeren. De mogelijkheid om vanaf een rekening betalingstransacties te verrichten met een derde partij of om profijt te trekken van dergelijke transacties die door een derde worden verricht, is een wezenlijk kenmerk van het begrip betaalrekening. Daarom moet een betaalrekening worden gedefinieerd als een rekening die wordt gebruikt voor het verzenden en ontvangen van geldmiddelen van en naar derden. Elke rekening die deze kenmerken bezit, moet als betaalrekening worden beschouwd en moet toegankelijk zijn voor het aanbieden van betalingsinitiatie- en rekeninginformatiediensten. Situaties waarin een andere intermediaire rekening nodig is om betalingstransacties van of aan derden uit te voeren, mogen niet onder de definitie van betaalrekening vallen. Spaarrekeningen worden niet gebruikt voor het verzenden en ontvangen van geldmiddelen van of naar een derde partij, zodat zij niet onder de definitie van betaalrekening vallen. (21) Gezien de opkomst van nieuwe soorten betaalinstrumenten en de onzekerheid op de markt over de juridische kwalificatie ervan, moet de definitie van een “betaalinstrument” nader worden gespecificeerd door enkele voorbeelden te geven ter illustratie van wat al dan niet een betaalinstrument is, rekening houdend met het beginsel van technologieneutraliteit. (22) Near-Field Communication (NFC) maakt weliswaar het initiëren van een betalingstransactie mogelijk, maar NFC als een volwaardig “betaalinstrument” beschouwen zou een aantal uitdagingen met zich meebrengen, bijvoorbeeld voor de toepassing van sterke cliëntauthenticatie voor contactloze betalingen op het verkooppunt en voor de aansprakelijkheidsregeling van de betalingsdienstaanbieder. NFC moet daarom eerder worden beschouwd als een functionaliteit van een betaalinstrument en niet als een betaalinstrument als zodanig. (23) De definitie van “betaalinstrument” in Richtlijn (EU) 2015/2366 verwees naar een “gepersonaliseerd instrument”. Aangezien er vooraf betaalde kaarten zijn waarbij de naam van de houder van het instrument niet op de kaart wordt afgedrukt, zou de toepassing van deze verwijzing dergelijke kaarten buiten de werkingssfeer van de definitie van een betaalinstrument kunnen laten. De definitie van “betaalinstrument” moet daarom worden gewijzigd om te verwijzen naar “geïndividualiseerde” in plaats van “gepersonaliseerde” instrumenten, waarbij wordt verduidelijkt dat vooraf betaalde kaarten waarbij de naam van de houder van het instrument niet op de kaart wordt afgedrukt, binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. (24) Zogenaamde digitale “doorgifteportemonnees”, die de tokenisering van een bestaand betaalinstrument, bijvoorbeeld een betaalkaart, inhouden, moeten worden beschouwd als technische diensten en moeten derhalve van de definitie van betaalinstrument worden uitgesloten, aangezien een token volgens de Commissie niet kan worden beschouwd als een betaalinstrument zelf, maar veeleer als een “betalingsapplicatie” in de zin van artikel 2, punt 21, van Verordening (EU) 2015/751 van het Europees Parlement en de Raad (11) . Sommige andere categorieën digitale portemonnees, namelijk vooraf betaalde elektronische portemonnees, zoals “gefaseerde portemonnees”, waarbij gebruikers geld kunnen opslaan voor toekomstige onlinetransacties, moeten echter als een betaalinstrument en de uitgifte ervan als een betalingsdienst worden beschouwd. (25) De technologische ontwikkelingen sinds de vaststelling van Richtlijn (EU) 2015/2366 hebben de wijze waarop rekeninginformatiediensten worden verstrekt, veranderd. De ondernemingen die deze diensten aanbieden, verstrekken betalingsdienstgebruikers een onlineoverzicht van de gegevens betreffende de betaalrekeningen of -rekeningen die zij bij een of meer betalingsdienstaanbieders aanhouden, en waartoe zij via een online-interface van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder toegang hebben. Betalingsdienstgebruikers hebben dus onmiddellijk en op elk moment een algemeen en gestructureerd beeld van hun betaalrekeningen. (26) In de evaluatie van de Commissie werd benadrukt dat vergunninghoudende rekeninginformatiedienstaanbieders soms betaalrekeninggegevens die zij hebben geaggregeerd niet verstrekken aan de consument van wie zij toestemming hebben gekregen om toegang te krijgen tot de gegevens en deze te aggregeren, maar aan een andere partij, zodat deze met gebruikmaking van de gegevens andere diensten kan verlenen aan de consument. De meningen lopen echter uiteen over de vraag of deze activiteit onder de gereguleerde rekeninginformatiedienst valt. De Commissie is van mening dat deze “vergunning-als-dienst”-ontwikkeling van het bedrijfsmodel van “open bankieren” een bron van innovatieve, op gegevens gebaseerde diensten kan zijn, die uiteindelijk aan de eindgebruikers ten goede komt. Dit bedrijfsmodel stelt eindgebruikers immers in staat toegang te verlenen tot hun betaalrekeninggegevens om andere, niet-betalingsdiensten te ontvangen, waaronder kredietverstrekking, boekhouding en kredietwaardigheidsbeoordeling. Het is echter van essentieel belang dat betalingsdienstgebruikers precies weten wie toegang heeft tot hun betaalrekeninggegevens, op welke rechtsgronden en met welk doel. Betalingsdienstgebruikers moeten volledig op de hoogte worden gesteld van en toestemming geven voor de doorgifte van hun gegevens aan een andere onderneming. Dat nieuwe, op open bankieren gebaseerde bedrijfsmodel vereist een wijziging van de definitie van rekeninginformatiediensten om te verduidelijken dat de door de vergunninghoudende rekeninginformatiedienstaanbieder geaggregeerde informatie mag worden doorgegeven aan een derde partij om deze in staat te stellen, met toestemming van de eindgebruiker, een andere dienst aan de eindgebruiker te verlenen. Om consumenten voldoende bescherming voor hun betaalrekeninggegevens te bieden evenals rechtszekerheid over de status van entiteiten die toegang hebben tot hun gegevens, moet de dienst in verband met de gegevensaggregatie van betaalrekeningen altijd worden verleend door een gereglementeerde entiteit op basis van een vergunning, zelfs wanneer de gegevens uiteindelijk aan een andere dienstaanbieder worden doorgegeven. (27) Een geldtransfer is een betalingsdienst, doorgaans op basis van contanten welke door een betaler, zonder dat op naam van de betaler of de begunstigde betaalrekeningen worden aangemaakt, worden verstrekt aan een betalingsdienstaanbieder die het overeenkomstige bedrag overmaakt aan een begunstigde of aan een andere, voor rekening van de begunstigde handelende betalingsdienstaanbieder. In sommige lidstaten bieden supermarkten, handelaren en detailhandelaars het publiek een dienst aan die het publiek in staat stelt zijn rekeningen van nutsbedrijven en andere terugkerende huishoudelijke rekeningen te voldoen. Deze diensten voor het betalen van rekeningen moeten worden behandeld als geldtransfers. (28) De definitie van geldmiddelen moet betrekking hebben op ▐centralebankgeld dat voor retailgebruik wordt uitgegeven, met inbegrip van bankbiljetten en munten, en alle mogelijke toekomstige digitale centralebankgeld, elektronisch geld en commerciëlebankgeld. Centralebankgeld dat is uitgegeven voor gebruik tussen de centrale bank en commerciële banken, d.w.z. voor groothandelsgebruik, mag niet onder deze verordening vallen. (29) Verordening (EU) 2023/1114 van 31 mei 2023 betreffende cryptoactivamarkten bepaalt dat e-moneytokens voor de toepassing van die verordening als elektronisch geld worden beschouwd. Ter vermijding van dubbele vereisten is het belangrijk dat met de bepalingen van deze verordening duidelijk wordt vastgelegd in welke gevallen e-moneytokens in plaats daarvan onder de bepalingen van deze verordening moeten vallen. (30) Om het vertrouwen van de houder van elektronisch geld te behouden, moet elektronisch geld terugbetaalbaar zijn. Terugbetaalbaarheid impliceert niet dat de geldmiddelen die in ruil voor elektronisch geld worden ontvangen, moeten worden beschouwd als deposito’s of andere terugbetaalbare gelden in de zin van Richtlijn 2013/36/EU (12) . Terugbetaalbaarheid moet altijd mogelijk zijn en betrekking hebben op het nominale bedrag, zonder dat de mogelijkheid bestaat om een onderdrempel voor terugbetaling overeen te komen. De terugbetaling moet normaal gesproken kosteloos zijn. Het moet het echter mogelijk zijn een evenredige en op de gemaakte kosten gebaseerde vergoeding te vragen, onverminderd de nationale wetgeving inzake fiscale of sociale aangelegenheden, alsook enigerlei verplichtingen die op de uitgever van elektronisch geld rusten uit hoofde van andere relevante Unierechtelijke of nationale wetgeving, zoals voorschriften ter bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, elke maatregel gericht op het bevriezen van geldmiddelen of een specifieke maatregel in verband met preventie van of onderzoek naar misdrijven. (31) Betalingsdienstaanbieders hebben toegang tot betalingssystemen nodig om betalingsdiensten aan gebruikers aan te bieden. Tot die betalingssystemen behoren met name vierpartijenbetaalkaartsystemen, alsmede de grote systemen voor de verwerking van overmakingen en automatische afschrijvingen. Om te garanderen dat de verschillende categorieën vergunninghoudende betalingsdienstaanbieders in de gehele Unie een gelijke behandeling genieten, moeten de regels betreffende de toegang tot betalingssystemen worden verduidelijkt. Deze toegang kan direct of indirect via een andere deelnemer aan dat betalingssysteem plaatsvinden. Voor dergelijke toegang moeten eisen gelden die de integriteit en stabiliteit van die betalingssystemen waarborgen. Daartoe moet de exploitant van een betalingssysteem een risicobeoordeling uitvoeren van een betalingsdienstaanbieder die directe deelname aanvraagt; bij die risicobeoordeling moeten alle relevante risico’s worden onderzocht, met inbegrip van, in voorkomend geval, het afwikkelingsrisico, operationeel risico, kredietrisico, liquiditeitsrisico en bedrijfsrisico. Elke betalingsdienstaanbieder die om deelname in een betalingssysteem verzoekt, moet het risico van zijn keuze voor dat systeem dragen en aan het betalingssysteem het bewijs leveren dat zijn interne regelingen voldoende tegen die soorten risico’s bestand zijn. Exploitanten van betalingssystemen mogen een aanvraag voor rechtstreekse deelname van een betalingsdienstaanbieder alleen afwijzen indien de betalingsdienstaanbieder niet in staat is de regels van het systeem na te leven of een onaanvaardbaar hoog risiconiveau oplevert. (31 bis) Voor de online- of offlineverwerking van digitale betalingen is het essentieel dat aanbieders van frontendbetalingsdiensten toegang tot technologie voor directe communicatie (Near Field Communication, NFC) op mobiele apparaten krijgen. De componenten van deze technologie omvatten met name, maar niet uitsluitend, NFC-antennes en zogenoemde beveiligde elementen in mobiele apparaten (bijv. Universal Integrated Circuit Card (UICC), embedded SE (eSE), microSD enz.). Daarom moet ervoor worden gezorgd dat original equipment manufacturers (OEM’s) van mobiele apparaten of aanbieders van elektronischecommunicatiediensten de toegang tot NFC-antennes en beveiligde elementen niet weigeren wanneer deze vereist is voor het leveren van betalingsdiensten. Daartoe moeten aanbieders van frontendbetalingsdiensten in de digitale economie het recht hebben om software op relevante mobiele apparaten op te slaan, teneinde transacties zowel online als offline technisch mogelijk te maken. OEM’s van mobiele apparaten en aanbieders van elektronischecommunicatiediensten moeten met het oog hierop worden verplicht om op eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden toegang te verlenen tot alle hardware- en softwarecomponenten wanneer dit nodig is voor online- en offlinetransacties. In alle gevallen zouden dergelijke exploitanten verplicht zijn ervoor te zorgen dat relevante hardware en softwarefuncties in mobiele apparaten voldoende capaciteit hebben om onlinebetalingstransacties te verwerken en om geldmiddelen op mobiele apparaten op te slaan voor offlinebetalingstransacties. Deze verplichting mag geen afbreuk doen aan artikel 6, lid 7, van Verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad (13) , op grond waarvan poortwachters verplicht zijn kosteloos effectieve interoperabiliteit met en, met het oog op interoperabiliteit, toegang tot het besturingssysteem, de hardware en de softwarefuncties van mobiele apparaten te bieden, hetgeen van toepassing is op bestaande en nieuwe digitale betaalmiddelen. (32) Exploitanten van betalingssystemen moeten beschikken over regels en procedures inzake toegang die evenredig, objectief niet-discriminerend en transparant zijn. Exploitanten van betalingssystemen mogen betalingsinstellingen niet discrimineren wat betreft deelname als de systeemregels kunnen worden nageleefd en er geen onaanvaardbaar risico voor het systeem bestaat. Dergelijke systemen omvatten onder meer de systemen die zijn aangewezen in het kader van Richtlijn 98/26/EG van het Europees Parlement en de Raad (14) . In gevallen waarin het betrokken betalingssysteem reeds onderworpen is aan toezicht door het Europees Stelsel van centrale banken uit hoofde van Verordening (EU) nr. 795/2014 van de Europese Centrale Bank (15) , moet(en) de centrale bank(en) die dat toezicht uitoefent (uitoefenen), de naleving van die regels in het kader van haar (hun) toezicht monitoren. In het geval van andere betalingssystemen moeten de lidstaten nationale bevoegde autoriteiten aanwijzen om ervoor te zorgen dat de exploitanten van betaalsysteeminfrastructuur aan deze eisen voldoen. (33) Om eerlijke concurrentie tussen betalingsdienstaanbieders te garanderen, moet een deelnemer aan een betalingssysteem die met dat systeem verband houdende diensten aanbiedt aan vergunninghoudende of in het register ingeschreven betalingsdienstaanbieders, desgevraagd ook aan alle andere vergunninghoudende of in het register ingeschreven betalingsdienstaanbieders op een objectieve, evenredige en niet-discriminerende manier toegang tot die diensten verlenen. (34) De bepalingen betreffende de toegang tot betalingssystemen gelden niet voor systemen die door één betalingsdienstaanbieder zijn opgericht en worden geëxploiteerd. Die systemen functioneren soms in rechtstreekse concurrentie met andere betalingssystemen of, vaker, in een marktsegment dat niet door andere betalingssystemen wordt bestreken. Tot deze betalingssystemen behoren driepartijensystemen, waaronder driepartijenbetaalkaartsystemen, voor zover deze systemen nooit functioneren als de facto vierpartijenbetaalkaartsystemen, onder meer door een beroep te doen op vergunninghouders, agenten of co-brandingpartners. Tot die systemen behoren met name door telecommunicatieaanbieders aangeboden betalingsdiensten waarbij de exploitant van het systeem de betalingsdienstaanbieder van zowel de betaler als de begunstigde is, en de interne systemen van bankgroepen. Om de concurrentie die voor gevestigde klassieke betalingssystemen van dergelijke gesloten betalingssystemen kan uitgaan, te stimuleren, mag aan derden geen toegang tot die gesloten particuliere betalingssystemen worden verleend. Dergelijke gesloten systemen moeten evenwel te allen tijde onderworpen zijn aan het mededingingsrecht van de Unie en van de lidstaten waarvan de regels, met het oog op de instandhouding van effectieve concurrentie op de betaalmarkten, wellicht kunnen gebieden dat toegang tot dergelijke systemen wordt verleend. (35) Betalingsinstellingen moeten een rekening bij een kredietinstelling kunnen openen en aanhouden om te voldoen aan hun vergunningsvereisten met betrekking tot het beschermen van geldmiddelen van cliënten. Zoals met name blijkt uit het advies van de EBA van 5 januari 2022 (16) , worden sommige betalingsinstellingen of ondernemingen die een vergunning voor betalingsinstellingen aanvragen, ondanks de bepalingen inzake betaalrekeningen bij een commerciële bank van Richtlijn (EU) 2015/2366, echter nog steeds geconfronteerd met praktijken van sommige kredietinstellingen die weigeren een rekening voor hen te openen of die een rekening sluiten als er een rekening bestaat, op basis van een vermeend hoger risico op witwassen of terrorismefinanciering. Deze zogenaamde “risicoverminderende” praktijken leiden tot aanzienlijke concurrentie-uitdagingen voor betalingsinstellingen. (36) Kredietinstellingen moeten daarom een betaalrekening aanbieden aan betalingsinstellingen en aan aanvragers van een vergunning als betalingsinstelling, alsmede aan hun agenten en distributeurs, behalve in uitzonderlijke gevallen waarin er ernstige redenen zijn om toegang te weigeren. Aanvragers van een vergunning als betalingsinstelling moeten in die bepaling worden opgenomen, aangezien een bankrekening waarop de geldmiddelen van cliënten kunnen worden beschermd, een voorwaarde is voor het verkrijgen van een vergunning voor een betalingsinstelling. Tot de weigeringsgronden behoren onder meer ernstige gronden voor het vermoeden van illegale activiteiten van of via de betalingsinstelling, of een bedrijfsmodel of risicoprofiel dat ernstige risico’s of buitensporige nalevingskosten voor de kredietinstelling met zich meebrengt. Bedrijfsmodellen waarbij betalingsinstellingen gebruikmaken van een uitgebreid netwerk van agenten kunnen bijvoorbeeld aanzienlijke nalevingskosten met zich meebrengen voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (AML/CFT). Een betalingsinstelling moet het recht hebben tegen een weigering van een kredietinstelling beroep in te stellen bij een door een lidstaat aangewezen bevoegde autoriteit. Om de uitoefening van dat recht op beroep te vergemakkelijken, moeten kredietinstellingen schriftelijk en uitvoerig motiveren waarom zij weigeren een rekening te verstrekken of waarom zij een rekening sluiten. Die motivering moet betrekking hebben op specifieke elementen die verband houden met de betrokken betalingsinstelling, en niet op algemene overwegingen. Om de behandeling door de bevoegde autoriteiten van beroepen tegen weigering of intrekking van rekeningen en de motivering daarvan te vergemakkelijken, moet de EBA technische uitvoeringsnormen ontwikkelen om de presentatie van dergelijke motiveringen te harmoniseren. (37) Om goed geïnformeerde keuzes te maken en hun betalingsdienstaanbieder binnen de Unie gemakkelijk te kunnen kiezen, moeten betalingsdienstgebruikers vergelijkbare en duidelijke informatie over betalingsdiensten ontvangen. Om ervoor te zorgen dat aan betalingsdienstgebruikers noodzakelijke, toereikende en begrijpelijke informatie over de betalingsdienstenovereenkomst en de betalingstransacties wordt verstrekt, is het noodzakelijk de verplichtingen van betalingsdienstaanbieders met betrekking tot het verstrekken van informatie aan betalingsdienstgebruikers nader te bepalen en te harmoniseren. (38) Bij het verstrekken van de vereiste informatie aan betalingsdienstgebruikers moeten betalingsdienstaanbieders rekening houden met de behoeften van betalingsdienstgebruikers en met praktische aspecten en kostenefficiëntie, afhankelijk van de respectieve betalingsdienstenovereenkomst. Betalingsdienstaanbieders moeten ofwel actief communiceren op het passende tijdstip zonder dat de betalingsdienstgebruiker daartoe aanleiding geeft, ofwel de informatie ter beschikking stellen van de betalingsdienstgebruikers die daarom verzoeken. In de tweede situatie moeten betalingsdienstgebruikers uit eigen beweging stappen ondernemen om de informatie te verkrijgen, waaronder het uitdrukkelijk opvragen van die informatie bij betalingsdienstaanbieders, het inloggen in een mailbox van een bankrekening of het invoeren van een bankkaart in een printer voor rekeningafschriften. De betalingsdienstaanbieders moeten er daartoe voor zorgen dat toegang tot informatie mogelijk is en dat de informatie voor de betalingsdienstgebruikers beschikbaar is. (39) Consumenten en ondernemingen verkeren niet in dezelfde positie van kwetsbaarheid en behoeven derhalve niet dezelfde mate van bescherming. Het is belangrijk dat de rechten van consumenten worden gewaarborgd door bepalingen waarvan niet bij overeenkomst kan worden afgeweken, maar redelijkerwijs moeten ondernemingen en organisaties anderszins overeen kunnen komen wanneer zij niet met consumenten te maken hebben. Dergelijke overeenkomsten kunnen bepalen of sterke cliëntauthenticatie (SCA) al dan niet wordt toegepast. Micro-ondernemingen, zoals gedefinieerd in Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (17) , kunnen op dezelfde manier worden behandeld als consumenten. Bepaalde regels moeten altijd van toepassing zijn, ongeacht de status van de gebruiker. (40) Om een hoog niveau van consumentenbescherming te handhaven, moeten consumenten het recht hebben kosteloos informatie te ontvangen over de voorwaarden en prijzen van de diensten voordat zij door een betalingsdienstenovereenkomst worden gebonden. Om consumenten in staat te stellen de door betalingsdienstaanbieders aangeboden diensten en voorwaarden te vergelijken en, in geval van een geschil, hun contractuele rechten en verplichtingen te verifiëren, moeten consumenten die informatie en de raamovereenkomst kosteloos en op elk moment tijdens de contractuele relatie op papier kunnen opvragen. (41) Om de transparantie te vergroten, moeten betalingsdienstaanbieders basisinformatie over uitgevoerde betalingstransacties verstrekken zonder extra kosten voor de consument. In het geval van een eenmalige betalingstransactie mag de betalingsdienstaanbieder voor deze informatie geen afzonderlijke kosten aanrekenen. Evenzo moeten betalingsdienstaanbieders kosteloos en op maandbasis informatie verstrekken over betalingstransacties in het kader van een raamovereenkomst. Gezien het belang van transparantie bij de prijsstelling en de uiteenlopende behoeften van de cliënt, moeten de partijen bij de overeenkomst echter in staat zijn afspraken te maken over de kosten voor frequentere of aanvullende informatie. (42) Instrumenten voor de betaling van kleine bedragen moeten een goedkoop en gebruiksvriendelijk alternatief vormen bij laaggeprijsde goederen en diensten en mogen niet aan buitensporige voorschriften onderworpen zijn. De voor deze betalingen geldende informatievereisten en de regels voor de uitvoering ervan moeten tot de essentiële informatie beperkt blijven, waarbij voorts rekening wordt gehouden met de technische voorzieningen die redelijkerwijs kunnen worden verwacht van instrumenten die bestemd zijn voor betalingen van kleine bedragen. Ondanks de minder strikte regeling moet de betalingsdienstgebruiker toch een passende bescherming genieten, gelet op het feit dat dergelijke betaalinstrumenten, en vooral vooraf betaalde betaalinstrumenten, beperkte risico’s inhouden. (43) Bij eenmalige betalingstransacties moet de betalingsdienstaanbieder de essentiële informatie altijd uit eigen beweging verstrekken. Aangezien betalers gewoonlijk aanwezig zijn bij het geven van de betalingsopdracht, hoeft de informatie niet altijd op papier of op een andere duurzame drager te worden verstrekt. Betalingsdienstaanbieders moeten mondeling informatie kunnen verstrekken of anderszins gemakkelijk toegankelijk kunnen maken, onder meer door de voorwaarden op een mededelingenbord in de bedrijfsruimte te vermelden. Er moet ook informatie worden verstrekt over waar andere, meer gedetailleerde informatie kan worden gevonden, zoals de website. Op verzoek van de consument moeten de betalingsdienstaanbieders de essentiële informatie echter ook op papier of op een andere duurzame drager verstrekken. (44) De vereiste informatie moet in verhouding staan tot de behoeften van de gebruikers. De informatievereisten voor een eenmalige betalingstransactie moeten verschillen van de informatievereisten voor een raamovereenkomst die op een reeks betalingstransacties betrekking heeft. (45) Om met kennis van zaken een keuze te kunnen maken, moeten betalingsdienstgebruikers de kosten van geldautomaten kunnen vergelijken met die van andere aanbieders. Om de transparantie van de kosten van geldautomaten voor de betalingsdienstgebruiker te vergroten, moeten betalingsdienstgebruikers bij aanvang van een transactie in een geldautomaat in de Unie informatie verstrekken over alle kosten die van toepassing zijn op geldopname aan geldautomaten in verschillende situaties, afhankelijk van de geldautomaat waaraan de betalingsdienstgebruikers contanten opnemen. Meer bepaald moeten door kredietinstellingen geëxploiteerde geldautomaten alle vaste tarieven in geldbedragen tonen die een gebruiker moet betalen bij het opnemen van contanten bij een geldautomaat van deze kredietinstelling. Dit vaste tarief moet worden getoond op of vóór het moment waarop de gebruiker zijn kaart invoert of voor de lezer van de geldautomaat houdt om het proces van geldopname in gang te zetten. Meer transparantie betekent ook betere informatie van de betalingsdienstaanbieder met betrekking tot de valutawissel, indien van toepassing. (46) Raamovereenkomsten en de betalingstransacties die onder deze overeenkomsten vallen, zijn gebruikelijker en economisch belangrijker dan eenmalige betalingstransacties. In geval van een betaalrekening of een specifiek betaalinstrument is een raamovereenkomst vereist. Daarom moeten de vereisten inzake voorafgaande informatie over raamovereenkomsten volledig zijn en moet de informatie altijd op papier of op een andere duurzame drager worden verstrekt. Betalingsdienstaanbieders en betalingsdienstgebruikers moeten echter in de raamovereenkomst kunnen overeenkomen hoe latere informatie over uitgevoerde betalingstransacties moet worden verstrekt. (47) Contractuele bepalingen mogen consumenten die legaal in de Unie verblijven, niet discrimineren op grond van hun nationaliteit of verblijfplaats. Indien in een raamovereenkomst in het recht is voorzien om een betaalinstrument vanwege objectief gerechtvaardigde redenen te blokkeren, mag de betalingsdienstaanbieder niet de mogelijkheid hebben dat recht in te roepen louter omdat de betalingsdienstgebruiker binnen de Unie van woonplaats is veranderd. (48) Teneinde een hoog niveau van consumentenbescherming te garanderen, moeten de lidstaten de mogelijkheid hebben in het belang van de consument restricties of verbodsbepalingen te handhaven of in te voeren ten aanzien van eenzijdige veranderingen in de voorwaarden van een raamovereenkomst, bijvoorbeeld indien er geen gerechtvaardigde reden voor een verandering is. (49) Om de mobiliteit van betalingsdienstgebruikers te vergemakkelijken, moeten gebruikers een raamovereenkomst zonder kosten kunnen beëindigen. Indien de betalingsdienstgebruiker een overeenkomst echter minder dan zes maanden na de inwerkingtreding ervan beëindigt, moet het betalingsdienstaanbieders toegestaan zijn vergoedingen aan te rekenen in overeenstemming met de kosten die vanwege de beëindiging door de gebruiker van de raamovereenkomst zijn gemaakt. Wanneer betalingsdiensten op grond van een raamovereenkomst samen met technische diensten ter ondersteuning van het aanbieden van betalingsdiensten worden aangeboden, zoals de huur van terminals die voor betalingsdiensten worden gebruikt, mogen betalingsdienstgebruikers niet worden gedwongen bij hun betalingsdienstaanbieder te blijven door middel van strengere voorwaarden die zijn vastgelegd in de contractuele bepalingen die van toepassing zijn op de technische diensten. Om de mededinging in stand te houden, moeten dergelijke contractuele voorwaarden worden onderworpen aan de vereisten van de raamovereenkomst inzake beëindigingsvergoedingen. Voor consumenten zou geen opzegtermijn van meer dan een maand en voor betalingsdienstaanbieders geen opzegtermijn van minder dan twee maanden mogen worden overeengekomen. Deze regels doen geen afbreuk aan de verplichting van de betalingsdienstaanbieder om in uitzonderlijke omstandigheden uit hoofde van ander toepasselijk Unierecht of nationaal recht, zoals dat inzake het witwassen van geld of terrorismefinanciering, elke maatregel gericht op het bevriezen van middelen of een specifieke maatregel in verband met preventie van of onderzoek naar strafbare feiten, de betalingsdienstovereenkomst te beëindigen. (50) Om vergelijkbaarheid te bereiken, moeten de geraamde valutawisselkosten voor overmakingen en geldtransfers binnen de Unie en van de Unie naar een derde land op dezelfde wijze worden uitgedrukt, namelijk als een procentuele opslag op een wisselkoersbenchmark overeenkomstig Verordening (EU) 2016/1011 van het Europees Parlement en de Raad (18) , en moeten de toepasselijke valutawisselkosten worden getoond als geldbedrag in de valuta die door de cliënt wordt gebruikt om de valutawissel te initiëren. De nauwkeurigheid en integriteit van dergelijke benchmarks, die worden gewaarborgd door de bij die verordening ingevoerde regeling voor benchmarkbeheerders, beschermen de belangen van cliënten van betalingsdienstaanbieders en partijen die valutawisseldiensten aanbieden. Een betalingsdienstaanbieder moet dezelfde benchmark consequent en voor uitwisselingen in beide richtingen gebruiken. Wanneer in deze verordening naar “kosten” wordt verwezen, moet dit in voorkomend geval ook betrekking hebben op “valutawisselkosten”. (51) De ervaring heeft geleerd dat het delen van kosten tussen betaler en begunstigde het efficiëntste systeem is omdat het de automatische verwerking van betalingen van begin tot einde vergemakkelijkt. Er moet derhalve voor worden gezorgd dat rechtstreeks aan de betaler en de begunstigde kosten kunnen worden aangerekend door hun respectieve betalingsdienstaanbieders. Het bedrag van de in rekening gebrachte kosten kan ook nihil zijn, aangezien de regels geen afbreuk mogen doen aan de praktijk waarbij een betalingsdienstaanbieder consumenten geen kosten aanrekent voor de creditering van hun rekeningen. Evenzo staat het een betalingsdienstaanbieder, afhankelijk van de contractuele voorwaarden, vrij alleen aan de begunstigde kosten voor het gebruik van de betalingsdienst in rekening brengen, met als gevolg dat de betaler geen kosten hoeft te betalen. Het is mogelijk dat de kosten voor het betalingssysteem als abonnementsgeld in rekening worden gebracht. De bepalingen inzake het overgemaakte bedrag of in rekening gebrachte kosten zijn niet rechtstreeks van invloed op de tussen de betalingsdienstaanbieders of eventuele intermediairs gehanteerde tarieven. (52) Een toeslag is een door handelaren aan consumenten aangerekende vergoeding die bovenop de gevraagde prijs voor goederen en diensten wordt toegevoegd wanneer de consument een bepaalde betaalmethode gebruikt. Een van de redenen voor het in rekening brengen van toeslagen is dat consumenten worden doorverwezen naar goedkopere of efficiëntere betaalinstrumenten, waardoor de concurrentie tussen alternatieve betaalmethoden wordt bevorderd. In het kader van de bij Richtlijn (EU) 2015/2366 ingevoerde regeling konden begunstigden geen kosten vragen voor het gebruik van betaalinstrumenten waarvoor afwikkelingsvergoedingen zijn gereguleerd uit hoofde van hoofdstuk II van Verordening (EU) 2015/751, d.w.z. voor debet- en kredietkaarten van consumenten die zijn uitgegeven in het kader van vierpartijenbetaalkaartsystemen, en voor betalingsdiensten waarop Verordening (EU) nr. 260/2012 van het Europees Parlement en de Raad (19) van toepassing is, d.w.z. overmakingen en automatische afschrijvingen binnen de Unie die luiden in euro. Op grond van Richtlijn (EU) 2015/2366 mochten de lidstaten het recht van de begunstigde om kosten te vragen, verder verbieden of beperken, rekening houdend met de noodzaak om de mededinging aan te moedigen en het gebruik van efficiënte betaalinstrumenten te bevorderen. Het is noodzakelijk om deze aanpak te harmoniseren om een gelijk speelveld in de Unie te bevorderen; derhalve moet er in de hele Unie een volledig verbod op toeslagen worden vastgesteld. (53) ▐ In haar evaluatie van Richtlijn (EU) 2015/2366 heeft de Commissie een gebrek aan harmonisatie vastgesteld dat toeslagen voor betalingsinstrumenten mogelijk maakt, alsook verschillende interpretaties met betrekking tot de betaalinstrumenten die onder het verbod op toeslagen vallen. Daarom moet het verbod op toeslagen uitdrukkelijk worden uitgebreid tot alle overmakingen en automatische afschrijvingen en niet alleen tot die welke onder Verordening (EU) nr. 260/2012 vallen, zoals het geval was bij Richtlijn (EU) 2015/2366. (54) Rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten, samen vaak “diensten inzake open bankieren” genoemd, zijn betalingsdiensten die toegang tot de gegevens van een betalingsdienstgebruiker inhouden voor betalingsdienstaanbieders die geen geldmiddelen van de rekeninghouder aanhouden noch een betaalrekening aanbieden. Rekeninginformatiediensten maken het mogelijk de gegevens van een gebruiker, op verzoek van de betalingsdienstgebruiker, met verschillende rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders op één plaats samen te voegen. Betalingsinitiatiediensten maken het mogelijk een betaling vanaf de rekening van de gebruiker, zoals een overmaking of een automatische afschrijving, op een voor de gebruiker en de begunstigde gemakkelijke manier te initiëren zonder gebruik te maken van een instrument zoals een betaalkaart. (55) Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders moeten rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders toegang verlenen tot betaalrekeninggegevens indien de betaalrekening voor de betalingsdienstgebruiker online toegankelijk is en de betalingsdienstgebruiker toestemming voor die toegang heeft verleend. Richtlijn (EU) 2015/2366 was gebaseerd op het beginsel van toegang tot betaalrekeninggegevens zonder dat er een contractuele relatie nodig was tussen de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder en de rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders, hetgeen tot gevolg had dat het in de praktijk niet mogelijk was om kosten in rekening te brengen voor toegang tot gegevens. De toegang tot gegevens in het kader van open bankieren vindt sinds de toepassing van Richtlijn (EU) 2015/2366 plaats op een dergelijke niet-contractuele basis en zonder kosten. Indien gereguleerde datatoegangsdiensten zouden worden onderworpen aan een kostprijs, waar er tot dusver geen kostprijs was, zou het effect op de voortzetting van deze diensten, en dus op de mededinging en innovatie op de betalingsmarkten, zeer aanzienlijk kunnen zijn. Dit beginsel moet derhalve worden gehandhaafd. De handhaving van die aanpak strookt met de hoofdstukken III en IV van het voorstel voor een verordening betreffende geharmoniseerde regels inzake eerlijke toegang tot en eerlijk gebruik van data (dataverordening) (20) , met name artikel 9, lid 3, van dat voorstel inzake een vergoeding, waaraan deze verordening geen afbreuk doet. Het voorstel van de Commissie voor een verordening betreffende de toegang tot financiële gegevens (FIDA) voorziet in een mogelijke vergoeding voor de toegang tot gegevens die door FIDA zal worden gedekt. Een dergelijke regeling zou dus verschillen van die waarop deze verordening betrekking heeft. Dit verschil in behandeling wordt gerechtvaardigd door het feit dat, anders dan voor de toegang tot betaalrekeninggegevens, die sinds de inwerkingtreding van Richtlijn (EU) 2015/2366 door het Unierecht wordt geregeld, de toegang tot andere financiële gegevens nog niet aan regelgeving van de Unie is onderworpen. Er is dus geen risico op verstoring, aangezien deze markt, in tegenstelling tot de toegang tot betaalrekeninggegevens, voor het eerst met FIDA zal worden gereguleerd. (56) Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders en rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders kunnen een contractuele relatie tot stand brengen, onder meer in het kader van een multilaterale contractuele regeling (bv. een systeem), eventueel met een vergoeding, voor de toegang tot betaalrekeninggegevens en de verlening van andere diensten inzake open bankieren dan die welke op grond van deze verordening vereist zijn. Een voorbeeld van dergelijke diensten met toegevoegde waarde die worden aangeboden via zogenaamde “premium” applicatieprogramma-interfaces (API’s) is de mogelijkheid om toekomstige variabele terugkerende betalingen te plannen. Elke vergoeding voor dergelijke diensten zou na de datum van toepassing in overeenstemming moeten zijn met de hoofdstukken III en IV van de voorgestelde dataverordening, met name wat betreft artikel 9, leden 1 en 2, inzake vergoedingen. Toegang door rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders tot betaalrekeninggegevens die onder deze verordening vallen, zonder dat daarvoor een contractuele relatie vereist is, en dus zonder kosten, moet altijd mogelijk zijn, zelfs in gevallen waarin een multilaterale contractuele regeling (bv. een systeem) van kracht is en dezelfde gegevens ook beschikbaar zijn in het kader van de genoemde multilaterale contractuele overeenkomst. (57) Om een hoog niveau van beveiliging van de toegang tot en de uitwisseling van gegevens te waarborgen, moet toegang tot betaalrekeningen en de daarin opgenomen gegevens, behoudens specifieke omstandigheden, worden verleend aan rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders via een interface die is ontworpen en bestemd voor “open bankieren”, zoals een API. Daartoe moet de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder een beveiligde communicatie met rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders opzetten. Om onzekerheid te voorkomen over wie toegang heeft tot de gegevens van de betalingsdienstgebruiker, moet de speciale interface rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders in staat stellen zich te identificeren bij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder en te vertrouwen op alle authenticatieprocedures die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan de betalingsdienstgebruiker aanbiedt. Rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders moeten in de regel de voor hun toegang bestemde interface gebruiken en mogen daarom de cliënteninterface van een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder niet gebruiken voor gegevenstoegang, behalve in gevallen waarin de speciale interface onder de in deze verordening vastgestelde voorwaarden faalt of niet beschikbaar is. In dergelijke omstandigheden zou hun bedrijfscontinuïteit in gevaar komen doordat zij geen toegang hebben tot de gegevens waarvoor zij toestemming hebben gekregen. Het is onontbeerlijk dat rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders te allen tijde toegang hebben tot de gegevens die voor hen onmisbaar zijn om hun cliënten te bedienen. (57 bis) Wanneer de speciale interface niet beschikbaar is, mogen rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders niet verplicht worden een andere interface aan te bieden dan die welke de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn gebruikers, om toegang te krijgen tot betaalrekeninggegevens. (58) Om een vlot gebruik van de speciale interface te bevorderen, moeten de technische specificaties ervan naar behoren worden gedocumenteerd en moet de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder een samenvatting openbaar maken. Om de aanbieders van diensten inzake open bankieren in staat te stellen hun toekomstige toegang adequaat voor te bereiden en eventuele technische problemen op te lossen, moet de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders in staat stellen een interface te testen vóór de datum waarop de interface wordt geactiveerd. Alleen vergunninghoudende rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders mogen via die interface toegang krijgen tot betaalrekeninggegevens, hoewel aanvragers van een vergunning als rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders de technische specificaties moeten kunnen raadplegen. Om de interoperabiliteit van verschillende technologische communicatieoplossingen te waarborgen, moet de interface gebruikmaken van communicatienormen die zijn ontwikkeld door internationale of Europese normalisatieorganisaties, waaronder het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) of de Internationale Organisatie voor Normalisatie (ISO). (59) Opdat rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders te allen tijde hun bedrijfscontinuïteit kunnen waarborgen en diensten van hoge kwaliteit aan hun cliënten kunnen verlenen, moet de speciale interface die zij naar verwachting zullen gebruiken, voldoen aan eisen van hoog niveau wat betreft prestaties en functionaliteiten. Hij moet ten minste zorgen voor “gegevenspariteit” met de cliënteninterface die door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan zijn gebruikers wordt verstrekt, en moet dan ook de betaalrekeninggegevens omvatten die ook voor de betalingsdienstgebruikers beschikbaar zijn in de interface die hun door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder ter beschikking wordt gesteld. Wat betalingsinitiatiediensten betreft, moet de speciale interface niet alleen het initiëren van eenmalige betalingen maar ook van doorlopende opdrachten en automatische afschrijvingen mogelijk maken. Meer gedetailleerde vereisten voor speciale interfaces moeten worden vastgelegd in door de EBA ontwikkelde technische reguleringsnormen. (60) Gezien de dramatische gevolgen die een langdurige onbeschikbaarheid van een speciale interface zou hebben voor de bedrijfscontinuïteit van rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders, moeten rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders deze onbeschikbaarheid onverwijld verhelpen. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders moeten rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders onverwijld in kennis stellen van dergelijke onbeschikbaarheid van hun speciale interface en van de maatregelen die zijn genomen om deze te verhelpen. Indien een speciale interface niet beschikbaar is en de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder geen doeltreffende alternatieve oplossing aanbiedt, moeten rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders hun bedrijfscontinuïteit kunnen behouden. Zij moeten hun nationale bevoegde autoriteit kunnen verzoeken gebruik te maken van de interface die door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan zijn gebruikers wordt aangeboden totdat de speciale interface opnieuw beschikbaar is. De bevoegde autoriteit moet na ontvangst van het verzoek onverwijld een besluit nemen. In afwachting van het besluit van de autoriteit moeten de verzoekende rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders tijdelijk gebruik kunnen maken van de interface die door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan zijn gebruikers wordt aangeboden. De betrokken bevoegde autoriteit stelt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder een termijn om de volledige werking van de speciale interface te herstellen, met de mogelijkheid om sancties op te leggen indien dit niet binnen de termijn gebeurt. Alle rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders, en niet alleen die welke het verzoek hebben ingediend, moeten toegang krijgen tot de gegevens die zij nodig hebben om hun bedrijfscontinuïteit te waarborgen. (61) Een dergelijke tijdelijke rechtstreekse toegang mag geen negatieve gevolgen hebben voor de consument. Rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders moeten zich daarom altijd naar behoren identificeren en al hun verplichtingen nakomen, zoals de beperkingen van de toestemming die hun is verleend, en moeten met name alleen toegang krijgen tot de gegevens die zij nodig hebben om aan hun contractuele verplichtingen te voldoen en de gereguleerde dienst te verlenen. Toegang tot betalingsrekeninggegevens zonder behoorlijke identificatie (“screenscraping”) mag in geen geval worden uitgeoefend. (62) Aangezien het opzetten van een speciale interface voor bepaalde rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders als onevenredig belastend kan worden beschouwd, moet een nationale bevoegde autoriteit een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder op diens verzoek kunnen vrijstellen van de verplichting om over een specifieke gegevenstoegangsinterface te beschikken, en ofwel alleen via zijn “cliënteninterface” toegang tot betaalgegevens aan te bieden, ofwel helemaal geen interface voor gegevenstoegang voor open bankieren aan te bieden. Gegevenstoegang via de cliënteninterface (zonder speciale interface) kan passend zijn in het geval van een zeer kleine rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder waarvoor een speciale interface een aanzienlijke financiële en middelenbelasting zou vormen. De vrijstelling van de verplichting om een interface voor gegevenstoegang voor “open bankieren” te onderhouden, kan gerechtvaardigd zijn wanneer de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder een specifiek bedrijfsmodel heeft, bijvoorbeeld wanneer diensten van open bankieren niet relevant zouden zijn voor zijn cliënten. Gedetailleerde criteria voor het verlenen van dergelijke verschillende soorten vrijstellingsbesluiten moeten worden vastgelegd in door de EBA ontwikkelde technische reguleringsnormen. (63) Om het potentieel van open bankieren in de Unie ten volle te benutten, is het van essentieel belang elke discriminerende behandeling van rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders door rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders te voorkomen. Wanneer de betalingsdienstgebruiker heeft besloten gebruik te maken van de diensten van een rekeninginformatiedienstaanbieder of een betalingsinitiatiedienstaanbieder, moet de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder die opdracht op dezelfde wijze behandelen als hij een dergelijk verzoek zou behandelen indien het door de betalingsdienstgebruiker rechtstreeks in zijn “cliënteninterface” wordt gedaan, tenzij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder objectieve redenen heeft om het verzoek om toegang tot de rekening anders te behandelen, met inbegrip van ernstige vermoedens van fraude. (64) Voor het aanbieden van betalingsinitiatiediensten moet de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder de betalingsinitiatiedienstaanbieder onmiddellijk na ontvangst van de betalingsopdracht alle voor hem toegankelijke informatie over de uitvoering van de betalingstransactie verstrekken. Soms krijgt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder meer informatie nadat hij de betalingsopdracht heeft ontvangen, maar voordat hij de betalingstransactie heeft uitgevoerd. Indien relevant voor de betalingsopdracht en de uitvoering van de betalingstransactie, moet de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder die informatie aan de betalingsinitiatiedienstaanbieder verstrekken. De betalingsinitiatiedienstaanbieder moet enkel kunnen gebruikmaken van de informatie die nodig is om de risico’s van niet-uitvoering van de geïnitieerde transactie te beoordelen. Deze informatie is onontbeerlijk om de betalingsinitiatiedienstaanbieder in staat te stellen aan een begunstigde namens wie hij de transactie initieert, een dienst aan te bieden waarvan de kwaliteit kan concurreren met andere elektronische betaalmiddelen waarover de begunstigde beschikt, waaronder betaalkaarten. (65) Om het vertrouwen in open bankieren te vergroten, is het van essentieel belang dat betalingsdienstgebruikers die rekeninginformatie- en betalingsinitiatiediensten gebruiken, volledige controle hebben over hun gegevens en toegang hebben tot duidelijke informatie over de toestemmingen voor gegevenstoegang die deze betalingsdienstgebruikers aan betalingsdienstaanbieders hebben verleend, met inbegrip van het doel van de toestemming en de betrokken categorieën betaalrekeninggegevens, waaronder identiteitsgegevens van de rekening, de transactie en het rekeningsaldo. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders moeten daarom aan betalingsdienstgebruikers die van dergelijke diensten gebruikmaken, een “dashboard” ter beschikking stellen voor het monitoren en intrekken ▐van de toegang tot gegevens die wordt verleend aan aanbieders van diensten inzake “open bankieren”. Toestemmingen voor het initiëren van eenmalige betalingen mogen niet op dat dashboard aanwezig zijn. Een dashboard mag een betalingsdienstgebruiker niet toestaan nieuwe toestemmingen voor gegevenstoegang vast te stellen met een rekeninginformatie- of betalingsinitiatiedienstaanbieder waartoe geen eerdere toegang tot gegevens is verleend. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders moeten rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders onverwijld in kennis stellen van elke intrekking van de toegang tot gegevens. Rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders moeten rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders onverwijld in kennis stellen van nieuwe en opnieuw ingevoerde toestemmingen voor gegevenstoegang die door betalingsdienstgebruikers zijn verleend, met inbegrip van de geldigheidsduur van de toestemming en het doel ervan (met name of de consolidatie van gegevens ten goede komt aan de gebruiker of aan derden). Een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder mag een betalingsdienstgebruiker op geen enkele wijze aanmoedigen om de aan rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders verleende toestemmingen in te trekken. Het dashboard moet de betalingsdienstgebruiker op een standaardmanier waarschuwen voor het risico van mogelijke contractuele gevolgen van de intrekking van de toegang tot gegevens aan een aanbieder van diensten inzake open bankieren, aangezien het dashboard de contractuele relatie tussen de gebruiker en een aanbieder van diensten inzake “open bankieren” niet beheert, maar het aan de betalingsdienstgebruiker is om dat risico te verifiëren. Een toestemmingsdashboard moet cliënten in staat stellen hun toestemmingen op een geïnformeerde en onpartijdige wijze te beheren en cliënten een sterke mate van controle geven over de wijze waarop hun persoonsgegevens en niet-persoonsgebonden gegevens worden gebruikt. In een toestemmingsdashboard moet in voorkomend geval rekening worden gehouden met de toegankelijkheidsvoorschriften van Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad. (65 bis) Het begrip “toestemming” in deze verordening mag niet worden opgevat in dezelfde betekenis als het begrip “instemming” in de zin van Verordening (EU) 2016/679, waarvoor de vereisten van die verordening gelden. Toestemming in de zin van deze verordening verwijst naar de toestemming van een betalingsdienstgebruiker voor de uitvoering van een betalingstransactie of voor de toegang tot rekeninginformatiegegevens. Dit voorschrift laat de toepassing van Verordening (EU) 2016/679 en van Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad (21) onverlet. (65 ter) De EBA moet ontwerpen van technische reguleringsnormen ontwikkelen, met daarin een gestandaardiseerde lijst van categorieën met betrekking tot de informatie die op het dashboard moet worden weergegeven. (66) Uit de evaluatie van Richtlijn (EU) 2015/2366 is gebleken dat rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders nog steeds te maken krijgen met tal van ongerechtvaardigde belemmeringen, ondanks het bereikte harmonisatieniveau en het verbod op dergelijke obstakels als bedoeld in artikel 32, lid 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/389 van de Commissie (22) . Deze belemmeringen beletten nog steeds in sterke mate dat het volledige potentieel van open bankieren in de Unie kan worden benut. Deze belemmeringen worden door rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders regelmatig gemeld aan toezichthouders, regelgevers en de Commissie. Zij werden geanalyseerd door de EBA in haar advies van juni 2020 , getiteld “Opinion of the European Banking Authority on obstacles under Article 32(3) of the RTS on SCA and CSC”. Ondanks verduidelijkingen bestaat er op de markt en bij toezichthouders nog steeds veel onzekerheid over wat een “verboden belemmering” voor gereguleerde diensten van open bankieren vormt. Daarom is het absoluut noodzakelijk een duidelijke en niet-uitputtende lijst van dergelijke verboden belemmeringen voor open bankieren op te stellen, waarbij met name wordt uitgegaan van de werkzaamheden van de EBA. (67) De verplichting om persoonlijke beveiligingsgegevens veilig te bewaren is van uitermate groot belang om de geldmiddelen van de betalingsdienstgebruiker te beschermen en de risico’s inzake fraude en niet-toegestane toegang tot betaalrekeningen te beperken. Voorwaarden of andere verplichtingen die door de betalingsdienstaanbieders aan de betalingsdienstgebruikers worden opgelegd inzake het veilig bewaren van persoonlijke beveiligingsgegevens, moeten echter niet zo worden opgesteld dat betalingsdienstgebruikers geen gebruik kunnen maken van diensten die door andere betalingsdienstaanbieders worden aangeboden, met inbegrip van betalingsinitiatiediensten en rekeninginformatiediensten. Dergelijke voorwaarden mogen geen bepalingen bevatten die het gebruik van de betalingsdiensten van andere op grond van Richtlijn (EU) XXX (PSD3) vergunninghoudende of in het register ingeschreven betalingsdienstaanbieders op enige manier moeilijker zouden maken. Voorts is het passend te specificeren dat voor de activiteiten van betalingsinitiatiedienstaanbieders en rekeninginformatiedienstaanbieders de naam van de rekeninghouder en het rekeningnummer geen gevoelige betalingsgegevens vormen. (68) Om volledig succesvol te zijn, vereist “open bankieren” een robuuste en doeltreffende handhaving van de regels die die activiteit reguleren. Aangezien er op het niveau van de Unie geen enkele autoriteit bestaat om de rechten en plichten van “open bankieren” te handhaven, zijn de nationale bevoegde autoriteiten het eerste niveau voor de handhaving van open bankieren. Het is van essentieel belang dat de nationale bevoegde autoriteiten proactief en rigoureus toezien op de naleving van het gereguleerde kader van de Unie voor “open bankieren”. Ontoereikende handhaving door de betrokken autoriteiten wordt door exploitanten van open bankieren regelmatig genoemd als een van de redenen voor de nog steeds beperkte toepassing ervan in de Unie. De nationale bevoegde autoriteiten moeten over de nodige middelen beschikken om hun handhavingstaken doeltreffend en efficiënt uit te voeren. De nationale bevoegde autoriteiten moeten een soepele en regelmatige dialoog tussen de verschillende actoren van het ecosysteem van “open bankieren” bevorderen en stimuleren. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders en rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders die hun verplichtingen niet nakomen, moeten aan passende sancties worden onderworpen. Regelmatige monitoring van de markt voor “open bankieren” in de Unie door de bevoegde autoriteiten, gecoördineerd door de EBA, moet de handhaving vergemakkelijken, en het verzamelen van gegevens over de markt voor “open bankieren” zal een bestaande gegevenslacune dichten, die momenteel belet dat de daadwerkelijke acceptatie van “open bankieren” in de Unie doeltreffend wordt gemeten. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders en rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders moeten toegang hebben tot geschillenbeslechtingsorganen, overeenkomstig artikel 10 van het voorstel voor de dataverordening, zodra die verordening in werking treedt. (69) Het parallelle gebruik van de term “uitdrukkelijke instemming” in Richtlijn (EU) 2015/2366 en Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (23) heeft geleid tot misinterpretaties. De uitdrukkelijke instemming uit hoofde van artikel 94, lid 2, van Richtlijn (EU) 2015/2366 betreft het verkrijgen van toestemming tot toegang tot die persoonsgegevens om de persoonsgegevens die noodzakelijk zijn voor het aanbieden van de betalingsdienst te kunnen verwerken en bewaren. Daarom moet een verduidelijking worden aangebracht om de rechtszekerheid te vergroten en een duidelijk onderscheid te maken met de regels inzake gegevensbescherming. Waar de term “uitdrukkelijke instemming” in Richtlijn (EU) 2015/2366 werd gebruikt, moet in deze verordening de term “toestemming” worden gebruikt. Wanneer naar “toestemming” wordt verwezen, mag die verwijzing geen afbreuk doen aan de verplichtingen van betalingsdienstaanbieders uit hoofde van artikel 6 van Verordening (EU) 2016/679. Daarom mag toestemming niet uitsluitend worden opgevat als “instemming” of “uitdrukkelijke instemming” in de zin van Verordening (EU) 2016/679. (70) De veiligheid van overmakingen is van fundamenteel belang om het vertrouwen van betalingsdienstgebruikers in dergelijke diensten te vergroten en het gebruik ervan te waarborgen. Betalers die voornemens zijn een overmaking naar een bepaalde begunstigde te zenden, kunnen, als gevolg van fraude of fouten, een unieke identificator verstrekken die niet overeenstemt met een rekening die door die begunstigde wordt aangehouden. Om fraude en fouten te helpen verminderen, moeten betalingsdienstgebruikers profiteren van een dienst die nagaat of er een discrepantie bestaat tussen de unieke identificator van de begunstigde en de naam , of een andere identificator zoals een fiscaal nummer, een Europese unieke identificator als bedoeld in artikel 16, lid 1, tweede alinea, van Richtlijn (EU) 2017/1132 van het Europees Parlement en de Raad (24) , of een identificatiecode voor juridische entiteiten (LEI) waarmee de begunstigde ondubbelzinnig wordt geïdentificeerd, die door de betaler wordt verstrekt, en die, indien dergelijke discrepanties worden ontdekt, de betaler daarvan in kennis stelt. De unieke identificator hoeft niet het internationale bankrekeningnummer (IBAN) te zijn. Dergelijke diensten hebben in de landen waar zij bestaan een aanzienlijk positief effect gehad op het niveau van fraude en fouten. Gezien het belang van deze dienst voor de preventie van fraude en fouten, moet een dergelijke dienst gratis beschikbaar zijn voor de consument. Om onnodige fricties of vertragingen bij de verwerking van de transactie te voorkomen, moet de betalingsdienstaanbieder van de betaler een dergelijke kennisgeving verstrekken binnen enkele seconden nadat de betaler de informatie over de begunstigde heeft ingevoerd. Om de betaler in staat te stellen te beslissen of de voorgenomen transactie wordt uitgevoerd, moet de betalingsdienstaanbieder van de betaler een dergelijke kennisgeving verstrekken voordat de betaler de transactie goedkeurt. Voor betalers kunnen bepaalde oplossingen voor het initiëren van overmakingen beschikbaar zijn, zodat zij een betalingsopdracht kunnen plaatsen zonder zelf de unieke identificator in te voeren. In plaats daarvan worden dergelijke gegevenselementen verstrekt door de aanbieder van die initiatieoplossing. In dergelijke gevallen is het niet nodig dat een dienst de overeenstemming tussen de unieke identificator en de naam van de begunstigde controleert, aangezien het risico op fraude of fouten aanzienlijk is verminderd. (71) Verordening (EU) XXX tot wijziging van Verordening (EU) nr. 260/2012 voorziet in een dienst die de overeenstemming verifieert tussen de unieke identificator en de naam of een andere identificator van de begunstigde en die moet worden aangeboden aan gebruikers van instantovermakingen in euro. Om een coherent kader voor alle overmakingen tot stand te brengen en tegelijkertijd onnodige overlapping te voorkomen, moet de in deze verordening bedoelde verificatiedienst alleen van toepassing zijn op overmakingen die niet onder Verordening (EU) XXX tot wijziging van Verordening (EU) nr. 260/2012 vallen. (72) Sommige attributen van de naam van de begunstigde op wiens rekening de betaler een overmaking wenst te verrichten, kunnen de kans vergroten dat de betalingsdienstaanbieder een discrepantie ontdekt, zoals de aanwezigheid van diakritische tekens of verschillende mogelijke transliteraties van namen in verschillende alfabetten, verschillen tussen doorgaans gebruikte namen en namen die in formele identificatiedocumenten worden vermeld in geval van natuurlijke personen, of verschillen tussen de handelsnaam en de officiële naam in geval van rechtspersonen. Om onnodige fricties bij de verwerking van overmakingen te voorkomen en het besluit van de betaler over het al dan niet uitvoeren van de voorgenomen transactie te vergemakkelijken, moeten betalingsdienstaanbieders de mate van discrepantie aangeven door in de kennisgeving aan te geven wanneer er “geen overeenstemming” of een “grote overeenstemming” is. (73) Het toestaan van een betalingstransactie ondanks het feit dat de matchingverificatiedienst een discrepantie heeft ontdekt en de betalingsdienstgebruiker van die discrepantie in kennis heeft gesteld, kan ertoe leiden dat de geldmiddelen aan een onbedoelde begunstigde worden overgemaakt. Betalingsdienstaanbieders moeten betalingsdienstgebruikers informeren over de mogelijke gevolgen van hun keuze om de gemelde discrepantie buiten beschouwing te laten en de transactie uit te voeren. Betalingsdienstgebruikers moeten tijdens hun contractuele relatie met de betalingsdienstaanbieder te allen tijde kunnen afzien van het gebruik van een dergelijke dienst. Na de opt-out moeten betalingsdienstgebruikers opnieuw van de dienst kunnen gebruikmaken. (74) De betalingsdienstgebruiker moet de betalingsdienstaanbieder zo spoedig mogelijk in kennis te stellen van betwistingen betreffende vermeende niet-toegestane, onjuist uitgevoerde betalingstransacties of toegestane overmakingen waarbij de matchingverificatiedienst niet goed functioneerde, mits de betalingsdienstaanbieder aan zijn informatieverplichtingen heeft voldaan. Indien deze kennisgevingstermijn door de betalingsdienstgebruiker is nageleefd, moet deze de desbetreffende vorderingen, behoudens nationale verjaringstermijnen, kunnen instellen. Dat moet andere vorderingen tussen betalingsdienstgebruikers en hun betalingsdienstaanbieders onverlet laten. (75) De toewijzing van verliezen in het geval van niet-toegestane betalingstransacties of specifieke toegestane overmakingen moet worden geregeld. Voor andere betalingsdienstgebruikers dan consumenten kunnen andere bepalingen gelden, aangezien dergelijke gebruikers gewoonlijk in een zodanige positie verkeren dat zij beter in staat zijn het frauderisico in te schatten en tegenmaatregelen te treffen. Om een hoog niveau van consumentenbescherming te garanderen, moeten betalers altijd het recht hebben hun restitutieverzoek aan hun rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder te richten, ook indien een betalingsinitiatiedienstaanbieder bij de betalingstransactie betrokken is. Dit moet de toewijzing van aansprakelijkheid tussen de betalingsdienstaanbieders onverlet laten. (76) In het geval van betalingsinitiatiediensten moet de toewijzing van de aansprakelijkheid tussen de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder en de betalingsinitiatiedienstaanbieder die bij de transactie betrokken is, beiden verplichten de verantwoordelijkheid te nemen voor het respectieve deel van de transactie waarover zij controle hebben. (76 bis) Opdat de betalingsdienstgebruiker gemakkelijker toegang heeft tot de betalingsdienstaanbieder, moet laatstgenoemde een communicatiekanaal instellen en bedienen dat de betalingsdienstgebruiker in staat stelt een melding te doen of te verzoeken het betaalinstrument te deblokkeren, zoals bepaald in deze verordening. Dit kanaal moet de betalingsdienstgebruiker tevens in staat stellen een frauduleuze transactie te melden, gekwalificeerd advies te ontvangen wanneer hij vermoedt het slachtoffer te zijn van een frauduleuze aanval, en om problemen te signaleren in verband met uitgevoerde betalingen, zoals fouten in betaalautomaten tijdens betalingen. (77) In het geval van een niet-toegestane betalingstransactie moet de betalingsdienstaanbieder het bedrag van die transactie onmiddellijk aan de betaler terugbetalen. Wanneer er echter een sterk vermoeden bestaat dat een niet-toegestane transactie het resultaat is van frauduleus gedrag van de betaler en dit vermoeden gebaseerd is op objectieve gronden die door de betalingsdienstaanbieder aan de betrokken nationale autoriteit worden meegedeeld, moet de betalingsdienstaanbieder een onderzoek kunnen instellen alvorens de betaler terug te betalen. De betalingsdienstaanbieder moet binnen veertien werkdagen nadat hij zich rekenschap heeft gegeven van de transactie of daarvan in kennis is gesteld, de betaler het bedrag van de niet-toegestane betalingstransactie terugbetalen of de betaler de redenen en bewijsstukken meedelen om de terugbetaling te weigeren en aangeven tot welke instanties de betaler zich kan wenden indien de betaler de opgegeven redenen niet aanvaardt. Om de betaler te beschermen tegen enig nadeel, mag de valutadatum van de creditering niet later zijn dan de datum waarop het bedrag werd afgeschreven. Om de betalingsdienstgebruiker ertoe aan te sporen de betalingsdienstaanbieder onverwijld van een eventuele diefstal of een eventueel verlies van een betaalinstrument in kennis te stellen en aldus het risico van niet-toegestane betalingstransacties te verminderen, mag de gebruiker slechts voor een zeer beperkt bedrag aansprakelijk zijn, tenzij de betalingsdienstgebruiker frauduleus of ernstig nalatig heeft gehandeld. In dit verband lijkt een bedrag van 50 EUR passend om een geharmoniseerd en hoog niveau van gebruikersbescherming binnen de Unie te waarborgen. Indien de betaler zich niet van het verlies, de diefstal of het onrechtmatig gebruik van het betaalinstrument bewust kon zijn, mag er geen aansprakelijkheid zijn. Zodra een betalingsdienstgebruiker een betalingsdienstaanbieder ervan in kennis heeft gesteld dat zijn betaalinstrument gecompromitteerd kan zijn, mag van de betalingsdienstgebruiker bovendien niet worden verlangd dat hij verdere verliezen dekt die uit een niet-toegestaan gebruik van dat instrument voortvloeien. Betalingsdienstaanbieders moeten verantwoordelijk zijn voor de technische beveiliging van hun eigen producten. (78) Aansprakelijkheidsbepalingen in het geval van toegestane overmakingen waarbij sprake is van een onjuiste toepassing of storing van de dienst waarbij discrepanties tussen de naam of een andere identificator en de unieke identificator van een begunstigde worden vastgesteld, zouden betalingsdienstaanbieders de juiste stimulansen bieden om een volledig functionerende dienst aan te bieden, met als doel het risico op ondoordachte betalingstoelatingen te beperken. Indien de betaler besluit van een dergelijke dienst gebruik te maken, moet de betalingsdienstaanbieder van de betaler aansprakelijk worden gesteld voor het volledige bedrag van de overmaking in gevallen waarin die betalingsdienstaanbieder verzuimde om de betaler in kennis te stellen van een discrepantie tussen de unieke identificator of een andere door de EBA vastgestelde referentie en de naam van de begunstigde die door de betaler is verstrekt, terwijl hij die kennisgeving had moeten doen als hij naar behoren functioneerde, en een dergelijk verzuim de betaler financiële schade heeft berokkend. Wanneer de aansprakelijkheid van de betalingsdienstaanbieder van de betaler kan worden toegerekend aan de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde, moet de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde de betalingsdienstaanbieder van de betaler vergoeden voor de geleden financiële schade. Dit is in overeenstemming met Verordening (EU) [202X/...] van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 260/2012 en (EU) 2021/1230 wat betreft instantovermakingen in euro (25) . (78 bis) De betalingsdienstaanbieder moet te allen tijde samenwerken met de betalingsdienstgebruiker in gevallen waarin er discrepanties in de betalingen moeten worden aangetoond. (79) Betalingsdienstgebruikers moeten adequaat worden beschermd in de context van fraude door middel van zogeheten “social engineering”, waarbij een fraudeur een betalingsdienstgebruiker door manipulatie ertoe brengt een bepaalde handeling te verrichten, zoals het initiëren van een betalingstransactie of het verstrekken van de beveiligingsgegevens van de betalingsdienstgebruiker aan de fraudeurs . Het aantal gevallen van dit soort “social engineering” ▐is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Gevallen van “spoofing”, waarin fraudeurs zich uitgeven voor werknemers van de betalingsdienstaanbieder van een cliënt of een relevante entiteit die redelijkerwijs in verband kan worden gebracht met een betrouwbare bron van de cliënt, zoals een centrale bank of een overheidsinstantie, en misbruik maken van de naam, het e-mailadres of het telefoonnummer van de betalingsdienstaanbieder om het vertrouwen van de cliënten te winnen en hen tot bepaalde handelingen te verlokken, komen helaas steeds vaker voor in de Unie. Deze nieuwe soorten spoofing- of impersonatiefraude doen het in Richtlijn (EU) 2015/2366 bestaande verschil tussen toegestane en niet-toegestane transacties vervagen. ▐De voorwaarden waaronder de cliënt toestemming voor een betaling heeft gegeven , moeten naar behoren in aanmerking worden genomen, ook door de rechter, om een transactie als toegestaan of niet-toegestaan aan te merken. Een transactie kan inderdaad zijn toegestaan in omstandigheden waarin een dergelijke toelating is verleend in gemanipuleerde ruimten die de integriteit van de toestemming aantasten. Daarom is het niet langer mogelijk om, zoals in Richtlijn (EU) 2015/2366, de terugbetaling te beperken tot niet-toegestane transacties. ▐ (79 bis) Wat de toestemming voor betalingstransacties betreft, moet in de toestemming het voornemen van de betaler tot uitdrukking worden gebracht op basis van volledige kennis van relevante feiten, waaronder het bedrag, de ontvanger en het doel van de transactie. Het voornemen van de betaler, dat gebaseerd is op volledige kennis van de relevante feiten op het tijdstip van de transactie, moet overeenkomstig het nationale recht worden beoordeeld. (80) Betalingsdienstaanbieders hebben meer middelen dan consumenten om een einde te maken aan ▐ gevallen van spoofing , door middel van adequate preventie en robuuste technische waarborgen die zijn ontwikkeld met aanbieders van elektronischecommunicatiediensten zoals exploitanten van mobiele netwerken, internetplatforms enz. Die aanbieders van elektronischecommunicatiediensten zouden verplicht moeten worden met betalingsdienstaanbieders samen te werken bij de bestrijding van fraude. Indien zij daar niet in slagen, moeten zij in geval van fraude medeverantwoordelijk worden gehouden. Fraudegevallen waarbij de fraudeurs zich uitgeven voor bankmedewerkers hebben gevolgen voor de goede reputatie van de bank en van de banksector als geheel en kunnen aanzienlijke financiële schade toebrengen aan consumenten in de Unie, waardoor hun vertrouwen in elektronische betalingen en in het banksysteem wordt aangetast. Een consument te goeder trouw die het slachtoffer is geweest van dergelijke spoofingfraude waarbij fraudeurs zich uitgeven voor werknemers van een betalingsdienstaanbieder van een cliënt en misbruik maken van de naam, het e-mailadres of het telefoonnummer van de betalingsdienstaanbieder, moet derhalve recht hebben op terugbetaling van het volledige bedrag van de frauduleuze betalingstransactie door de betalingsdienstaanbieder, tenzij de betaler frauduleus of met “grove nalatigheid” heeft gehandeld. Zodra de consument zich ervan bewust wordt dat hij het slachtoffer is geweest van dit soort spoofingfraude, moet de consument het incident onverwijld melden bij de politie, bij voorkeur via onlineklachtenprocedures, indien deze door de politie ter beschikking worden gesteld, en bij zijn betalingsdienstaanbieder, met alle nodige bewijsstukken. ▐ (81) Gezien hun verplichtingen om de veiligheid van hun diensten te waarborgen overeenkomstig Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad (26) , hebben aanbieders van elektronischecommunicatiediensten de capaciteit om bij te dragen aan de collectieve bestrijding van spoofingfraude. Daarom, en onverminderd de verplichtingen die zijn vastgelegd in de nationale wetgeving tot uitvoering van die richtlijn, moeten aanbieders van elektronischecommunicatiediensten in voorkomend geval eveneens aansprakelijk zijn en samenwerken met betalingsdienstaanbieders om verdere voorvallen van dat soort fraude te voorkomen, onder meer door onmiddellijk op te treden om ervoor te zorgen dat passende organisatorische en technische maatregelen worden getroffen om de veiligheid en vertrouwelijkheid van communicatie te waarborgen overeenkomstig Richtlijn 2002/58/EG. Elke wegens fraude ingestelde vordering tegen andere aanbieders, zoals aanbieders van elektronischecommunicatiediensten of onlineplatforms , wegens financiële schade die in het kader van dit soort fraude is veroorzaakt, moet overeenkomstig deze verordening worden ingediend. (81 bis) Onlineplatforms kunnen ook bijdragen aan een toename van het aantal fraudegevallen. Daarom, en onverminderd hun verplichtingen uit hoofde van Verordening (EU) 2022/2065 van het Europees Parlement en de Raad (27) (digitaledienstenverordening), moeten zij aansprakelijk worden gesteld wanneer fraude is ontstaan als rechtstreeks gevolg van fraudeurs die hun platform gebruiken om consumenten op te lichten, indien zij op de hoogte zijn gebracht van frauduleuze inhoud op hun platform en deze niet hebben verwijderd. (82) Om te kunnen beoordelen of er bij de betalingsdienstgebruiker sprake was van nalatigheid of grove nalatigheid moeten alle omstandigheden in aanmerking worden genomen. In de regel moeten het bewijs voor en de mate van de beweerde nalatigheid volgens het nationale recht worden beoordeeld. Hoewel het begrip nalatigheid een schending van de zorgvuldigheidsplicht impliceert, moet onder “grove nalatigheid” echter meer worden verstaan dan loutere nalatigheid en is er daarbij sprake van gedragingen die een aanzienlijke mate van onachtzaamheid vertonen; bijvoorbeeld het verrichten van een betaling aan een fraudeur zonder dat er redelijke motieven zijn om aan te nemen dat de betaling bestemd is voor een legitieme begunstigde, het bewaren van de voor het verlenen van toestemming voor een betalingstransactie gebruikte beveiligingsgegevens naast het betaalinstrument in een open en voor derden gemakkelijk op te sporen formaat , het overhalen van een bank om een blokkering na een fraudewaarschuwing op te heffen op advies van een onbekende derde, of het verstrekken van een gedeblokkeerde smartphone aan een derde . (82 bis) Rekening houdend met het feit dat de term “grove nalatigheid” in de Unie op zeer verschillende wijze wordt geïnterpreteerd, moet de EBA richtsnoeren opstellen over hoe dit begrip voor de toepassing van deze verordening moet worden geïnterpreteerd. (83) Contractuele clausules en voorwaarden met betrekking tot de verstrekking en het gebruik van het betaalinstrument die de bewijslast voor de consument vergroten of de bewijslast voor de verstrekker verminderen, moeten als nietig worden beschouwd. In specifieke situaties en met name wanneer het betaalinstrument niet aanwezig is op het verkooppunt, zoals bij onlinebetalingen, is het voorts passend te eisen dat het bewijs van de beweerde nalatigheid door de betalingsdienstaanbieder wordt geleverd, aangezien de betaler slechts zeer beperkte middelen heeft om in zulke gevallen het tegendeel te bewijzen. (84) Consumenten zijn bijzonder kwetsbaar in het geval van op kaarten gebaseerde betalingstransacties waarbij het precieze bedrag van de transactie op het moment waarop de betaler toestemming geeft voor het uitvoeren van de betalingstransactie, bijvoorbeeld bij automatische tankstations, in autoverhuurcontracten of bij het maken van hotelreserveringen, niet bekend is. De betalingsdienstaanbieder van de betaler moet op de betaalrekening van de betaler een bedrag aan geldmiddelen kunnen blokkeren in verhouding tot het bedrag van de betalingstransactie dat redelijkerwijs door de betaler kan worden verwacht, en alleen als de betaler ermee heeft ingestemd dat dit precieze bedrag wordt geblokkeerd. Deze geldmiddelen moeten onmiddellijk na ontvangst van de informatie over het exacte definitieve bedrag van de betalingstransactie en ten laatste onmiddellijk na ontvangst van de betalingsopdracht worden vrijgegeven. Om ervoor te zorgen dat het verschil tussen het geblokkeerde bedrag en het precieze bedrag van de betalingstransactie onmiddellijk wordt vrijgegeven, moet de begunstigde de betalingsdienstaanbieder onmiddellijk na de levering van de dienst of goederen aan de betaler daarvan in kennis stellen. (85) In lidstaten die niet de euro als munt hebben, blijven er echter historische niet in euro luidende automatischeafschrijvingsregelingen bestaan. Deze regelingen blijken efficiënt te zijn en hetzelfde hoog niveau van bescherming aan de betaler garanderen door andere beschermingsmaatregelen, die niet altijd op een onvoorwaardelijk recht op terugbetaling zijn gebaseerd. In dat geval moet de betaler beschermd worden door de algemene regel voor een terugbetaling wanneer het bedrag van de uitgevoerde betalingstransactie het bedrag overschrijdt dat redelijkerwijs kon worden verwacht. Daarnaast moeten lidstaten regels kunnen bepalen inzake het recht op terugbetaling die gunstiger zijn voor de betaler dan die welke in deze verordening zijn vastgesteld. Het zou evenredig zijn om de betaler en de betalingsdienstaanbieder van de betaler toe te staan in een raamovereenkomst overeen te komen dat de betaler geen recht heeft op terugbetaling in situaties waarin de betaler beschermd is. Dit kan het gevolg zijn van het feit dat de betaler zijn betalingsdienstaanbieder toestemming heeft gegeven om een transactie rechtstreeks uit te voeren, ook wanneer de betalingsdienstaanbieder namens de begunstigde optreedt, of omdat informatie over de toekomstige betalingstransactie ten minste vier weken voor de vervaldag door de betalingsdienstaanbieder of door de begunstigde op een overeengekomen wijze aan de betaler is verstrekt of ter beschikking is gesteld. In ieder geval moet de betaler door de algemene terugbetalingsregel worden beschermd in het geval van niet-toegestane of onjuist uitgevoerde betalingstransacties of toegestane overmakingen die het gevolg zijn van een onjuiste toepassing van de matchingverificatiedienst of in het geval van impersonatiefraude in verband met de betalingsdienstaanbieder. (86) Met het oog op financiële planning en het tijdig nakomen van betalingsverplichtingen moeten consumenten en ondernemingen zekerheid hebben omtrent de tijd die voor de uitvoering van een betalingsopdracht nodig zal zijn. Daarom moet worden bepaald wanneer rechten en verplichtingen van kracht worden, namelijk wanneer de betalingsdienstaanbieder de betalingsopdracht ontvangt, ook wanneer de betalingsdienstaanbieder de gelegenheid heeft gehad deze te ontvangen via het in de betalingsdienstenovereenkomst overeengekomen communicatiemiddel. Dit doet geen afbreuk aan enige eerdere betrokkenheid bij het proces dat leidt tot het ontstaan en de toezending van de betalingsopdracht, met inbegrip van veiligheidscontroles en controles van de beschikbaarheid van de middelen, informatie over het gebruik van het persoonlijk identificatienummer, of afgifte van een belofte tot betaling. Bovendien zou het tijdstip van ontvangst van een betalingsopdracht het tijdstip moeten zijn waarop de betalingsdienstaanbieder van de betaler de opdracht tot debitering van de rekening van de betaler ontvangt. Het tijdstip waarop een begunstigde aan de betalingsdienstaanbieder betalingsopdrachten toezendt voor de inning van bijvoorbeeld kaartbetalingen of automatische afschrijvingen, of waarop de begunstigde door de betalingsdienstaanbieder een voorfinanciering van de desbetreffende bedragen wordt verleend (door dienovereenkomstige creditering van de rekening) zou in dit verband niet ter zake mogen doen. De gebruiker moet ervan kunnen uitgaan dat een volledige en geldige betalingsopdracht goed wordt uitgevoerd indien de betalingsdienstaanbieder geen contractuele of wettelijke weigeringsgrond kan aanvoeren. Indien de betalingsdienstaanbieder een betalingsopdracht weigert, moeten de weigering en de weigeringsgrond zo spoedig mogelijk aan de betalingsdienstgebruiker worden meegedeeld, onverminderd de voorschriften van het Unierecht en het nationale recht. Indien een raamovereenkomst bepaalt dat de betalingsdienstaanbieder een weigeringsvergoeding kan aanrekenen, moet die vergoeding objectief gerechtvaardigd en zo laag mogelijk zijn. (87) Gezien de snelheid waarmee volautomatische betalingssystemen betalingstransacties verwerken – hetgeen inhoudt dat betalingsopdrachten na een zeker tijdstip niet meer kunnen worden herroepen zonder dat dit hoge kosten voor manuele interventie met zich brengt –, is het noodzakelijk een duidelijk tijdstip vast te stellen waarna geen herroeping meer mogelijk is. Afhankelijk van de soort betalingsdienst en de betalingsopdracht moet het evenwel mogelijk zijn de termijn voor het herroepen van betalingen tussen de partijen overeen te komen. De herroeping in dit verband moet alleen van toepassing zijn tussen een betalingsdienstgebruiker en een betalingsdienstaanbieder en laat de onherroepelijkheid en het definitieve karakter van betalingstransacties in betalingssystemen onverlet. (88) De onherroepelijkheid van een betalingsopdracht mag geen afbreuk doen aan de rechten of verplichtingen die een betalingsdienstaanbieder krachtens de wetgeving van lidstaten heeft om, uit hoofde van de raamovereenkomst van de betaler of van nationale wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen of richtsnoeren, het bedrag van de uitgevoerde betalingstransactie aan de betaler terug te betalen in geval van een geschil tussen de betaler en een begunstigde. Een dergelijke terugbetaling moet als een nieuwe betalingsopdracht worden aangemerkt. Met uitzondering van die gevallen zou een juridisch geschil dat rijst in een aan de betalingsopdracht ten grondslag liggende betrekking louter tussen de betaler en de begunstigde beslecht moeten worden. (89) Ten behoeve van een volledig geïntegreerde automatische verwerking van betalingen van begin tot einde en voor het bieden van rechtszekerheid wat de nakoming van elke onderliggende verplichting tussen betalingsdienstgebruikers betreft, is het van essentieel belang dat het volledige bedrag dat door de betaler is overgemaakt, op de rekening van de begunstigde wordt gecrediteerd. Het mag bijgevolg niet mogelijk zijn dat een van de bij de uitvoering van betalingstransacties betrokken intermediairs inhoudingen op het overgemaakte bedrag toepast. Het moet echter wel mogelijk zijn voor de begunstigde om met zijn betalingsdienstaanbieder een overeenkomst te sluiten op grond waarvan laatstgenoemde zijn provisies mag inhouden. Om de begunstigde in staat te stellen na te gaan of het verschuldigde bedrag correct is betaald, moet de achteraf over de betalingstransactie verstrekte informatie evenwel naast het volledige overgemaakte bedrag ook het bedrag van de eventuele ingehouden kosten vermelden. (90) Teneinde de doelmatigheid van betalingen overal in de Unie te bevorderen, moet een maximale uitvoeringstermijn van één dag worden vastgesteld voor alle door de betaler geïnitieerde, in euro of in een valuta van een lidstaat wiens munteenheid niet de euro is, luidende betalingsopdrachten, met inbegrip van niet-instantovermakingen en geldtransfers. Voor alle andere betalingen, zoals door of via een begunstigde geïnitieerde betalingen, met inbegrip van automatische afschrijvingen en kaartbetalingen, moet dezelfde uitvoeringstermijn van één dag gelden indien er tussen de betalingsdienstaanbieder en de betaler geen uitdrukkelijke overeenkomst bestaat waarin een langere uitvoeringstermijn is vastgesteld. Indien de betalingsopdracht op papier wordt gegeven, moet het mogelijk zijn deze termijnen met nog eens een werkdag te verlengen, zodat het aanbieden van betalingsdiensten aan consumenten die louter aan papieren documenten gewend zijn, kan worden voortgezet. Bij gebruikmaking van automatische afschrijving moet de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde de opdracht tot inning toezenden binnen de tussen de begunstigde en de betalingsdienstaanbieder overeengekomen termijnen, zodat de afwikkeling op de afgesproken datum kan plaatsvinden. De uitgavenlimieten moeten in de overeenkomst tussen de betalingsdienstaanbieder en de betaler worden gespecificeerd, maar kunnen worden gewijzigd. Het moet mogelijk zijn regels te handhaven of vast te stellen waarin een uitvoeringstermijn van minder dan één werkdag wordt vastgesteld. (91) De regels betreffende de uitvoering voor het volledige bedrag en de uitvoeringstermijn moeten als goede praktijk gelden wanneer een van de betalingsdienstaanbieders zich niet in de Unie bevindt. Bij het verrichten van een overmaking of geldtransfer aan een buiten de Unie gevestigde begunstigde moet de betalingsdienstaanbieder van de betaler de betaler een raming verstrekken van de tijd die nodig is om de overmaking of geldtransfer aan de buiten de Unie gevestigde betalingsdienstaanbieder van de begunstigde te crediteren. Van een betalingsdienstaanbieder in de Unie kan niet worden verwacht dat hij een raming maakt van de tijd die een betalingsdienstaanbieder buiten de Unie nodig heeft om, na ontvangst van de geldmiddelen, deze geldmiddelen op de rekening van de begunstigde te crediteren. (92) Om hun vertrouwen in de betalingsmarkten te versterken, is het van essentieel belang dat betalingsdienstgebruikers de werkelijke kosten van betalingsdiensten kennen. Het hanteren van niet-transparante prijsstellingsmethoden moet dan ook worden verboden, aangezien algemeen wordt erkend dat dergelijke methoden het voor gebruikers bijzonder moeilijk maken om de werkelijke prijs van de betalingsdienst te bepalen. Met name het gebruik van valutering in het nadeel van de gebruiker mag niet worden toegestaan. (93) Het moet mogelijk zijn voor de betalingsdienstaanbieder om op ondubbelzinnige wijze aan te geven welke informatie nodig is om een betalingsopdracht correct uit te voeren. De betalingsdienstaanbieder van de betaler moet zorgvuldig handelen en nagaan, voor zover zulks technisch en zonder manuele interventie mogelijk is, of de unieke identificator coherent is, en, indien de unieke identificator niet coherent blijkt te zijn, de betalingsopdracht weigeren en de betaler daaromtrent inlichten. (94) Voor een vlotte en efficiënte werking van betalingssystemen moet de gebruiker erop kunnen vertrouwen dat de betalingsdienstaanbieder de betalingstransactie correct en binnen de overeengekomen termijn uitvoert. De betalingsdienstaanbieder is doorgaans in staat om de risico’s die aan de betalingstransactie verbonden zijn, te beoordelen. De betalingsdienstaanbieder stelt het betalingssysteem beschikbaar en treft de regelingen om op de verkeerde plaats terechtgekomen of verkeerd toegewezen geldmiddelen terug te roepen, en beslist in de meeste gevallen welke intermediairs bij de uitvoering van een transactie worden betrokken. In het licht van het bovenstaande is het, behoudens abnormale en onvoorziene omstandigheden, passend dat de aansprakelijkheid voor de uitvoering van een betalingstransactie die een betalingsdienstaanbieder van de gebruiker heeft aanvaard, bij die betalingsdienstaanbieder berust, met uitzondering van het handelen en nalaten van de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde, voor de keuze waarvan louter de begunstigde aansprakelijk is. Teneinde evenwel de betaler niet onbeschermd achter te laten in de onwaarschijnlijke omstandigheid waarin niet duidelijk is dat het bedrag van de betaling door de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde naar behoren werd ontvangen, moet de bewijslast dienaangaande bij de betalingsdienstaanbieder van de betaler worden gelegd. In de regel kan worden verwacht dat de intermediair, doorgaans een onpartijdige instelling zoals een centrale bank of een clearinginstelling, die het bedrag van de betaling van de verzendende aan de ontvangende betalingsdienstaanbieder overmaakt, de rekeninggegevens opslaat en indien nodig de gegevens kan verstrekken. Wanneer het bedrag van de betaling op de rekening van de ontvangende betalingsdienstaanbieder is gecrediteerd, heeft de begunstigde een vordering op de betalingsdienstaanbieder tot creditering van de rekening. (95) De betalingsdienstaanbieder van de betaler, namelijk de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder of, in voorkomend geval, de betalingsinitiatiedienstaanbieder, moet aansprakelijk zijn voor de correcte uitvoering van de betaling, onder meer wat betreft het volledige bedrag van de betalingstransactie en de uitvoeringstermijn, en moet volledig verantwoordelijk zijn voor enigerlei nalatigheid van andere partijen in de betalingsketen tot en met de rekening van de begunstigde. Uit hoofde van deze aansprakelijkheid moet de betalingsdienstaanbieder van de betaler, wanneer de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde niet of te laat voor het volledige bedrag wordt gecrediteerd, de betalingstransactie corrigeren of de betaler onverwijld het toepasselijke bedrag van de transactie terugbetalen, onverminderd andere mogelijke vorderingen conform het nationale recht. Gezien de aansprakelijkheid van de betalingsdienstaanbieder mogen de betaler noch de begunstigde kosten in verband met een onjuiste betaling worden opgelegd. In het geval van niet-uitvoering, onjuiste uitvoering of te late uitvoering van betalingstransacties moet de valutadatum van de door de betalingsdienstaanbieder verrichte correctiebetaling altijd dezelfde zijn als de valutadatum bij correcte uitvoering. (96) Voor het goed functioneren van overmakingen en andere betalingsdiensten moeten betalingsdienstaanbieders en hun intermediairs, waaronder verwerkers, overeenkomsten hebben waarin hun wederzijdse rechten en verplichtingen zijn vastgelegd. Vraagstukken in verband met aansprakelijkheden vormen een essentieel onderdeel van deze overeenkomsten. Om de onderlinge betrouwbaarheid van de bij een betalingstransactie betrokken betalingsdienstaanbieders en intermediairs te garanderen, moet de rechtszekerheid worden geboden dat een betalingsdienstaanbieder die niet aansprakelijk blijkt te zijn, een vergoeding krijgt voor alle verliezen die hij heeft geleden of de bedragen die hij heeft betaald uit hoofde van de regels betreffende aansprakelijkheid. Verdere rechten inzake regres en wat regres precies inhoudt, alsmede de wijze van behandeling van vorderingen tegen de betalingsdienstaanbieder of de intermediair op grond van een gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie, moeten bij overeenkomst worden geregeld. (97) Het aanbieden van betalingsdiensten door de betalingsdienstaanbieders kan de verwerking van persoonsgegevens met zich meebrengen. Een dergelijke verwerking moet enkel mogelijk zijn met toestemming van de betalingsdienstgebruikers. Het aanbieden van rekeninginformatiediensten kan gepaard gaan met de verwerking van persoonsgegevens van een betrokkene die niet de gebruiker is van een specifieke betalingsdienstaanbieder, maar wiens persoonsgegevens door die specifieke betalingsdienstaanbieder moeten worden verwerkt voor de uitvoering van een overeenkomst tussen de aanbieder en de betalingsdienstgebruiker. Wanneer persoonsgegevens worden verwerkt, moet de verwerking plaatsvinden overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679 en Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (28) , met inbegrip van de beginselen van doelbinding, minimale gegevensverwerking en opslagbeperking. In alle gegevensverwerkingsystemen die in het kader van deze verordening worden ontwikkeld en gebruikt, moeten de beginselen van gegevensbescherming door ontwerp en gegevensbescherming door standaardinstellingen in acht worden genomen. Daarom moeten de toezichthoudende autoriteiten uit hoofde van Verordening (EU) 2016/679 en Verordening (EU) 2018/1725 verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze verordening. (98) Zoals in de mededeling van de Commissie over een strategie voor retailbetalingen voor de EU wordt erkend, is de goede werking van de betalingsmarkten in de EU van groot algemeen belang. Wanneer dit in het kader van deze verordening noodzakelijk is voor het aanbieden van betalingsdiensten en voor de naleving van deze verordening, moeten betalingsdienstaanbieders en exploitanten van betalingssystemen derhalve in staat zijn bijzondere categorieën persoonsgegevens te verwerken in de zin van artikel 9, lid 1, van Verordening (EU) 2016/679 en artikel 10, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725. Wanneer bijzondere categorieën persoonsgegevens worden verwerkt, moeten betalingsdienstaanbieders en exploitanten van betalingssystemen passende technische en organisatorische maatregelen treffen om de grondrechten en fundamentele vrijheden van natuurlijke personen te beschermen. Die maatregelen moeten technische beperkingen op het hergebruik van gegevens omvatten evenals het gebruik van geavanceerde beveiligings- en privacybeschermingsmaatregelen, waaronder , maar niet beperkt tot, onder andere pseudonimisering, of versleuteling om de naleving van de beginselen van doelbinding, minimale gegevensverwerking en opslagbeperking, zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2016/679, te waarborgen. De betalingsdienstaanbieders en exploitanten van betalingssystemen moeten ook specifieke organisatorische maatregelen treffen, waaronder opleiding over de verwerking van dergelijke gegevens, het beperken van de toegang tot bijzondere categorieën gegevens en het vastleggen van die toegang. (99) De informatieverstrekking aan natuurlijke personen over de verwerking van persoonsgegevens moet plaatsvinden in overeenstemming met Verordening (EU) 2016/679 en Verordening (EU) 2018/1725. (100) Fraudeurs richten zich vaak op de meest kwetsbare personen in onze samenleving. De tijdige opsporing van frauduleuze betalingstransacties is van essentieel belang en transactiemonitoring speelt een belangrijke rol bij die opsporing. Het is daarom passend van betalingsdienstaanbieders te verlangen dat zij beschikken over transactiemonitoringmechanismen, die de cruciale bijdrage van die mechanismen aan het voorkomen van fraude weerspiegelen en verder gaan dan de bescherming die wordt geboden door een sterke cliëntauthenticatie met betrekking tot betalingstransacties, met inbegrip van transacties waarbij betalingsinitiatiediensten betrokken zijn. Wanneer betalingsdienstaanbieders niet beschikken over passende mechanismen om fraude te voorkomen, moeten zij aansprakelijk worden gesteld voor de dekking van financiële verliezen van betalingsdienstgebruikers die het gevolg zijn van fraude. (100 bis) De lidstaten moeten samenwerken met betalingsdienstaanbieders en aanbieders van elektronischecommunicatiediensten ter financiering van op burgers gerichte voorlichtingscampagnes over het opsporen van betalingsfraude en het voorkomen slachtoffer te worden van fraudeurs op het gebied van betalingen. Betalingsdienstaanbieders en aanbieders van elektronischecommunicatiediensten moeten op dit gebied kosteloos samenwerken met de lidstaten. (101) De EBA moet ontwerpen van technische reguleringsnormen ontwikkelen met betrekking tot de specifieke technische vereisten in verband met transactiemonitoringmechanismen. Dergelijke vereisten moeten voortbouwen op de toegevoegde waarde die voortvloeit uit omgevings- en gedragskenmerken die verband houden met de betalingsgewoonten van de betalingsdienstgebruiker. (102) Om ervoor te zorgen dat transactiemonitoringmechanismen doeltreffend werken om betalingsdienstaanbieders in staat te stellen fraude op te sporen en te voorkomen, met name door atypisch gebruik van betalingsdiensten op te sporen dat kan wijzen op een potentieel frauduleuze transactie, moeten betalingsdienstaanbieders informatie over transacties van hun cliënten en hun betaalrekeningen kunnen verwerken. Betalingsdienstaanbieders moeten echter passende bewaartermijnen vaststellen voor de verschillende soorten gegevens die worden gebruikt voor het voorkomen van fraude. Die bewaartermijnen moeten strikt beperkt blijven tot de periode die nodig is om atypisch, potentieel frauduleus gedrag op te sporen, en betalingsdienstaanbieders moeten regelmatig de gegevens verwijderen die niet langer nodig zijn voor het opsporen en voorkomen van fraude. Gegevens die voor transactiemonitoring worden verwerkt, mogen niet worden gebruikt nadat de betalingsdienstgebruiker niet langer cliënt van de betalingsdienstaanbieder is. (103) Fraude bij overmakingen is inherent adaptief en omvat een eindeloze verscheidenheid aan praktijken en technieken, waaronder het stelen van authenticatiegegevens, manipulatie van facturen en sociale manipulatie. Om steeds nieuwe vormen van fraude te kunnen voorkomen, moet transactiemonitoring dan ook voortdurend worden verbeterd, waarbij ten volle wordt gebruikgemaakt van technologie zoals artificiële intelligentie. Vaak heeft één betalingsdienstaanbieder niet het volledige beeld van alle elementen die tot tijdige opsporing van fraude kunnen leiden. Dat beeld kan echter doeltreffender worden gemaakt met een grotere hoeveelheid informatie over mogelijk frauduleuze activiteiten die afkomstig is van andere betalingsdienstaanbieders. Daarom moet het delen van alle relevante informatie tussen betalingsdienstaanbieders verplicht zijn. Om frauduleuze betalingstransacties beter op te sporen en hun cliënten te beschermen, moeten betalingsdienstaanbieders voor transactiemonitoring gebruikmaken van gegevens over betalingsfraude die op multilaterale basis door andere betalingsdienstaanbieders worden gedeeld, zoals specifieke IT-platforms op basis van regelingen voor de uitwisseling van informatie. Om betalers beter te beschermen tegen fraude bij overmakingen, moeten betalingsdienstaanbieders zich kunnen baseren op informatie die zo volledig en actueel mogelijk is, namelijk door collectief gebruik te maken van informatie over unieke identificatoren, manipulatietechnieken en andere omstandigheden in verband met frauduleuze overmakingen die individueel door elke betalingsdienstaanbieder worden geïdentificeerd. Alvorens een regeling voor de uitwisseling van informatie te sluiten, moeten betalingsdienstaanbieders een gegevensbeschermingseffectbeoordeling uitvoeren overeenkomstig artikel 35 van Verordening (EU) 2016/679. Indien uit de gegevensbeschermingseffectbeoordeling blijkt dat de verwerking, bij gebrek aan waarborgen, beveiligingsmaatregelen en mechanismen om het risico te beperken, zou leiden tot een hoog risico voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, moeten betalingsdienstaanbieders de relevante gegevensbeschermingsautoriteit raadplegen overeenkomstig artikel 36 van die Verordening (EU) 2016/679. Een nieuwe effectbeoordeling mag niet vereist zijn wanneer een betalingsdienstaanbieder zich aansluit bij een bestaande regeling voor de uitwisseling van informatie waarvoor reeds een gegevensbeschermingseffectbeoordeling is uitgevoerd. In de regeling voor de uitwisseling van informatie moeten technische en organisatorische maatregelen ter bescherming van persoonsgegevens worden vastgesteld. De taken en verantwoordelijkheden van alle betalingsdienstaanbieders, ook in het geval van gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken, uit hoofde van de wetgeving inzake gegevensbescherming moeten erin worden vastgelegd. (103 bis) De EBA moet een specifiek IT-platform opzetten voor het uitwisselen van informatie inzake frauduleuze rekeningen. (103 ter) Wanneer de monitoringmechanismen sterke aanwijzingen opleveren voor een vermoeden van een frauduleuze transactie, of wanneer de gebruiker de betalingsdienstaanbieder een politierapport overlegt, moeten betalingsdienstaanbieders het recht hebben om de uitvoering van de betalingsopdracht te blokkeren of de desbetreffende geldmiddelen te blokkeren en terug te vorderen. Onder “aanwijzingen” moet worden verstaan objectief gerechtvaardigde redenen in verband met de veiligheid van de betalingstransactie en het vermoeden van niet-toegestane of frauduleuze transacties. Indien een betalingsdienstaanbieder de uitvoering van de betalingsopdracht niet blokkeert, moet hij alle daaruit voortvloeiende financiële verliezen van een betalingsdienstgebruiker dekken indien deze betalingsdienstgebruiker het slachtoffer is van dergelijke fraude. ▐ (104 bis) Overeenkomstig deze verordening moet de unieke identificator voor alle overmakingen worden geverifieerd. (104 ter) De EBA moet een ontwerp van technische reguleringsnormen ontwikkelen waarin gedetailleerd wordt vermeld welke andere identificatoren dan IBAN als unieke identificatoren moeten worden aanvaard. (105) Om te voorkomen dat legitieme uitwisseling van informatie over potentieel frauduleuze activiteiten leidt tot ongerechtvaardigde risicobeperking of tot het zonder uitleg of verhaalsrecht ontzeggen van betaalrekeningdiensten aan betalingsdienstgebruikers, is het passend te voorzien in waarborgen. Betalingsfraudegegevens die worden uitgewisseld in het kader van een multilaterale regeling voor de uitwisseling van informatie die de openbaarmaking van persoonsgegevens kan inhouden, met inbegrip van unieke identificatoren van begunstigden die mogelijk betrokken zijn bij fraude bij overmakingen, mogen door betalingsdienstaanbieders alleen worden gebruikt om de transactiemonitoring te verbeteren. Betalingsdienstaanbieders moeten aanvullende waarborgen bieden, zoals contactopname met de cliënt als die de betaler is van een overmaking die als frauduleus kan worden beschouwd, en verdere monitoring van een rekening, waarbij de als potentieel frauduleus gedeelde unieke identificator een cliënt van die betalingsdienstaanbieder aanduidt. Betalingsfraudegegevens die in het kader van dergelijke regelingen tussen betalingsdienstaanbieders worden uitgewisseld, mogen geen reden zijn om bankdiensten zonder grondig onderzoek op te zeggen. (106) Betalingsfraude wordt steeds geraffineerder: fraudeurs gebruiken manipulatieve en impersonatietechnieken die moeilijk op te sporen zijn voor betalingsdienstgebruikers die zich onvoldoende bewust zijn van fraude en er te weinig over weten. Betalingsdienstaanbieders kunnen een belangrijke rol spelen bij het versterken van fraudepreventie door regelmatig alle nodige initiatieven te nemen om hun betalingsdienstgebruikers meer inzicht te geven in en bewuster te maken van de risico’s en trends van betalingsfraude. Betalingsdienstaanbieders moeten met name passende bewustmakingsprogramma’s en -campagnes voeren over fraudetrends en -risico’s die gericht zijn op cliënten en werknemers van betalingsdienstaanbieders, om cliënten ervan bewust te maken dat zij het slachtoffer zijn van een poging tot fraude. Betalingsdienstaanbieders moeten hun consumenten via verschillende media aangepaste informatie over fraude verstrekken, zodat zij duidelijke boodschappen en waarschuwingen krijgen en naar behoren kunnen reageren wanneer zij worden blootgesteld aan potentieel frauduleuze situaties. De EBA moet richtsnoeren ontwikkelen over de verschillende soorten programma’s die betalingsdienstaanbieders moeten ontwikkelen met betrekking tot betalingsfrauderisico’s, rekening houdend met de voortdurend veranderende aard van fraudegerelateerde risico’s. (107) De beveiliging van elektronische betalingen is van essentieel belang om de bescherming van gebruikers en de ontwikkeling van een gezonde omgeving voor elektronische handel te garanderen. Alle elektronische betalingsdiensten moeten op een beveiligde wijze worden uitgevoerd, met gebruik van technologieën die een veilige authenticatie van de gebruiker kunnen garanderen en het risico op fraude zoveel mogelijk kunnen beperken. Op het gebied van fraude was de belangrijkste vernieuwing van Richtlijn (EU) 2015/2366 de invoering van sterke cliëntauthenticatie (SCA). De Commissie heeft in haar evaluatie van de uitvoering van Richtlijn (EU) 2015/2366 geconcludeerd dat sterke cliëntauthenticatie al zeer succesvol is geweest bij het terugdringen van fraude. (107 bis) Om ervoor te zorgen dat consumenten kunnen blijven profiteren van sterke cliëntauthenticatie (SCA) en te waarborgen dat SCA een effectief middel blijft in de strijd tegen fraude met elektronische betalingen, moet de toepassing ervan risicogebaseerd zijn. Aan de andere kant moeten de regels inzake SCA voldoende ruimte bieden voor innovatie in de betalingssector, mede bij de ontwikkeling van nieuwe SCA-oplossingen. (108) SCA mag niet worden omzeild door met name ongerechtvaardigd gebruik te maken van SCA-vrijstellingen. Er moeten door de EBA duidelijke definities van door handelaren geïnitieerde transacties en aankopen per post of via de telefoon worden ingevoerd, aangezien deze begrippen, waarop een beroep kan worden gedaan om de niet-toepassing van SCA te rechtvaardigen, verschillend worden begrepen en toegepast en het voorwerp zijn van misbruik. Wat door handelaren geïnitieerde transacties betreft, moet sterke cliëntauthenticatie worden toegepast bij het opzetten van het oorspronkelijke mandaat, zonder dat SCA hoeft te worden toegepast op daaropvolgende door handelaren geïnitieerde betalingstransacties. Wat aankopen per post of via de telefoon betreft, hoeft alleen het initiëren van betalingstransacties – en niet de uitvoering ervan – niet-digitaal te zijn opdat een transactie als aankoop per post of via de telefoon wordt aangemerkt en derhalve niet onder de verplichting valt om SCA toe te passen. Betalingstransacties op basis van betalingsopdrachten op papier, aankopen per post of via de telefoon die door de betaler worden geplaatst, moeten echter nog steeds beveiligingsvoorschriften en -controles door de betalingsdienstaanbieder van de betaler omvatten die de authenticatie van de betalingstransactie mogelijk maken. SCA mag ook niet worden omzeild door praktijken zoals het inschakelen van een buiten de Unie gevestigde aankoper om aan de SCA-vereisten te ontsnappen. Tegelijkertijd moet SCA altijd kosteloos worden aangeboden. (109) Aangezien de betalingsdienstaanbieder die sterke cliëntauthenticatie moet toepassen, de betalingsdienstaanbieder is die de persoonlijke beveiligingsgegevens afgeeft, mogen betalingstransacties die niet door de betaler maar alleen door de begunstigde worden geïnitieerd, niet worden onderworpen aan sterke cliëntauthenticatie voor zover die transacties worden geïnitieerd zonder interactie of betrokkenheid van de betaler. Voor ▐automatische afschrijvingen▐ moeten onderling afgestemde regels gelden, evenals dezelfde maatregelen ter bescherming van de consument, met inbegrip van terugbetalingen. (109 bis) In het geval van betalingen tussen bedrijven (B2B) of tussen bedrijven en de overheid (B2G) moet SCA worden afgestemd op het risiconiveau van de transacties, waarbij met name controles die reeds van toepassing zijn op deze marktdeelnemers in aanmerking moeten worden genomen. Om de administratieve lasten te beperken moet SCA niet verplicht zijn voor elke van deze transacties en moet zij worden aangepast aan een risicogebaseerde aanpak. (110) Om de financiële inclusie te verbeteren, en in overeenstemming met Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad (29) betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten, moeten alle betalingsdienstgebruikers, met inbegrip van personen met een handicap, ouderen, personen met lage digitale vaardigheden en personen die geen toegang hebben tot digitale apparaten zoals smartphones, profiteren van de door SCA geboden bescherming tegen fraude, met name wat betreft het gebruik van digitale betalingstransacties op afstand en onlinetoegang tot betaalrekeningen als fundamentele financiële diensten. Met de invoering van SCA vonden bepaalde consumenten in de Unie het onmogelijk om onlinetransacties uit te voeren vanwege hun materiële onvermogen om SCA uit te voeren. Daarom moeten betalingsdienstaanbieders ervoor zorgen dat hun cliënten verschillende methoden kunnen benutten om SCA uit te voeren die aan hun behoeften en situaties zijn aangepast. Deze methoden mogen niet afhangen van één technologie, apparaat of mechanisme, noch van het bezit van een smartphone of een ander slim apparaat . (111) Europese portemonnees voor digitale identiteit die worden uitgevoerd bij Verordening (EU) nr. 910/2014 (30) van het Europees Parlement en de Raad, zoals gewijzigd bij Verordening [XXX], zijn elektronische identificatiemiddelen die identificatie- en authenticatie-instrumenten aanbieden om toegang te krijgen tot financiële diensten over de grenzen heen, waaronder betalingsdiensten. De invoering van de Europese portemonnee voor digitale identiteit zou de grensoverschrijdende digitale identificatie en authenticatie voor veilige digitale betalingen verder vergemakkelijken en de ontwikkeling van een pan-Europees digitaal betalingslandschap bevorderen. (112) De groei van de elektronische handel en mobiele betalingen moet hand in hand gaan met een algemene verbetering van de beveiligingsmaatregelen. In geval van initiëring op afstand van een betalingstransactie, d.w.z. wanneer een betalingsopdracht via internet wordt geplaatst, moet de authenticatie van transacties berusten op dynamische codes om de gebruiker te allen tijde bewust te maken van het bedrag en de begunstigde van de transactie die de gebruiker toestaat. (113) Het vereiste om SCA toe te passen op betalingstransacties op afstand door middel van codes die de transactie dynamisch koppelen aan een specifiek bedrag en een specifieke begunstigde, moet de groei van mobiele betalingen en de opkomst van verschillende modellen voor de uitvoering van mobiele betalingen weerspiegelen. (114) Aangezien dynamische koppeling niet alleen de risico’s van manipulatie van de naam van de begunstigde en het specifieke bedrag van de transactie tussen het moment waarop een betalingsopdracht wordt geplaatst en de authenticatie van betalingen aanpakt, maar ook het risico van fraude in het algemeen, voor mobiele betalingen waarvoor sterke cliëntauthenticatie alleen kan worden verricht met gebruik van internet op het apparaat van de betaler, moeten betalingsdienstaanbieders ook elementen toepassen die de transactie dynamisch koppelen aan een specifiek bedrag en een specifieke begunstigde, of geharmoniseerde beveiligingsmaatregelen met hetzelfde effect, die de vertrouwelijkheid, authenticiteit en integriteit van de transactie gedurende alle fasen van de initiëring waarborgen. (115) Op grond van de vrijstelling van de SCA op grond van artikel 18 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/389 was het betalingsdienstaanbieders toegestaan om sterke cliëntauthenticatie niet toe te passen wanneer de betaler een elektronische betalingstransactie op afstand initieerde die de betalingsdienstaanbieder op grond van transactiemonitoringmechanismen had geïdentificeerd als een transactie die weinig risico oplevert. Uit feedback van de markt is echter gebleken dat, om ervoor te zorgen dat meer betalingsdienstaanbieders een transactierisicoanalyse uitvoeren, passende regels moeten worden vastgesteld voor de reikwijdte van de transactierisicoanalyse, en daarbij duidelijke auditvereisten in te voeren en uitvoerigere en betere definities te geven van de vereisten inzake risicomonitoring en de uit te wisselen gegevens, en moet worden nagegaan wat de potentiële voordelen zijn als betalingsdienstaanbieders frauduleuze transacties mogen melden waarvoor zij als enige aansprakelijk zijn. De EBA moet ontwerpen van technische reguleringsnormen opstellen met regels voor transactierisicoanalyse. Om het gebruik van de vrijstelling voor transactierisicoanalyse te stimuleren, moet worden overwogen in het ontwerp van technische reguleringsnormen extra voorwaarden voor deze vrijstelling op te nemen. Daarnaast moet worden overwogen of het nodig is te verduidelijken of betalingsdienstaanbieders bij de berekening van hun fraudegevallen alleen die gevallen moeten meenemen waarin zij aansprakelijk zijn jegens de betaler. (116) De veiligheidsmaatregelen moeten in verhouding staan tot het risiconiveau dat aan de betalingsdienst verbonden is. Teneinde de ontwikkeling van gebruiksvriendelijke en toegankelijke betaalmiddelen voor betalingen met een laag risico, zoals contactloze betalingen van een laag bedrag in het verkooppunt of betalingen in een bedrijfscontext door een interne betaler , al dan niet gebaseerd op een mobiele telefoon, niet in de weg te staan, moeten de vrijstellingen van de toepassing van beveiligingsvoorschriften derhalve in de technische reguleringsnormen worden gespecificeerd. Het veilig gebruik van persoonlijke beveiligingsgegevens is nodig om de risico’s van spoofing, phishing en andere frauduleuze activiteiten te beperken. De gebruiker moet de zekerheid hebben dat maatregelen worden vastgesteld ter bescherming van de vertrouwelijkheid en integriteit van persoonlijke beveiligingsgegevens. (117) Betalingsdienstaanbieders moeten SCA toepassen, onder meer, wanneer de betalingsdienstgebruiker via een kanaal op afstand een handeling uitvoert die het risico van betalingsfraude of andere vormen van misbruik met zich mee kan brengen. Betalingsdienstaanbieders moeten beschikken over passende beveiligingsmaatregelen om de vertrouwelijkheid en integriteit van de persoonlijke beveiligingsgegevens van de betalingsdienstgebruiker te beschermen. (118) De marktbelanghebbenden in de lidstaten hebben geen samenhangend begrip van de SCA-vereisten die van toepassing zijn op de inschrijving van betaalinstrumenten, met name betaalkaarten, in digitale portemonnees. Het creëren van een token of het vervangen ervan kan een risico van betalingsfraude of andere vormen van misbruik met zich meebrengen. Voor het creëren of vervangen van een token van een betaalinstrument via een kanaal op afstand met de deelname van de betalingsdienstgebruiker, moet dan ook de toepassing van SCA door de betalingsdienstaanbieder van de betalingsdienstgebruiker vereist zijn op het moment van uitgifte of vervanging van het token. Door SCA toe te passen in de fase van het creëren of vervangen van een token, moet de betalingsdienstaanbieder op afstand verifiëren of de betalingsdienstgebruiker de rechtmatige gebruiker van het betaalinstrument is en de gebruiker en de gedigitaliseerde versie van het betaalinstrument associëren met het respectieve apparaat. (119) Exploitanten van digitale doorgifteportemonnees die de elementen van SCA verifiëren wanneer in de digitale portemonnees opgeslagen getokeniseerde instrumenten worden gebruikt voor betalingen, moeten worden verplicht uitbestedingsovereenkomsten te sluiten met de betalingsdienstaanbieders van de betalers om hen in staat te stellen dergelijke verificaties te blijven verrichten, maar ook om hen te verplichten te voldoen aan de essentiële beveiligingsvereisten. De betalingsdienstaanbieders van de betaler moeten op grond van dergelijke overeenkomsten volledig aansprakelijk blijven voor elk verzuim van exploitanten van digitale doorgifteportemonnees om SCA toe te passen en zij moeten het recht hebben om de beveiligingsvoorschriften van de exploitant van de portemonnee te auditen en te controleren. (120) Wanneer technischedienstaanbieders of exploitanten van betalingssystemen diensten verlenen aan begunstigden of aan de betalingsdienstaanbieders van begunstigden of betalers, moeten zij de toepassing van sterke cliëntauthenticatie ondersteunen binnen de grenzen van hun rol bij het initiëren of uitvoeren van betalingstransacties. Gezien de rol die zij spelen om ervoor te zorgen dat de belangrijkste beveiligingsvereisten met betrekking tot retailbetalingen naar behoren worden uitgevoerd, onder meer door passende IT-oplossingen aan te bieden, moeten technischedienstaanbieders en exploitanten van betalingssystemen aansprakelijk worden gesteld voor directe financiële schade die wordt berokkend aan de begunstigde of aan de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde of van de betaler wegens het niet verlenen van de diensten die nodig zijn voor de uitvoering van een sterke cliëntauthenticatie , binnen het kader van hun contractuele relatie, waarbij de aansprakelijkheid in verhouding staat tot het verzuim en het bedrag van de transactie in kwestie niet overschrijdt . (121) De lidstaten moeten de autoriteiten aanwijzen die bevoegd zijn voor het verlenen van vergunningen aan betalingsinstellingen en voor de accreditatie van en de monitoring van procedures voor alternatieve geschillenbeslechting (alternative dispute resolution — ADR). (122) Onverminderd het recht van cliënten om een rechtsvordering in te stellen, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat er tussen betalingsdienstaanbieders en betalingsdienstgebruikers gemakkelijk toegankelijke, adequate, onafhankelijke, onpartijdige, transparante en doeltreffende ADR-procedures bestaan. In Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad (31) is bepaald dat een bij overeenkomst gemaakte keuze betreffende het op de overeenkomst toepasselijke recht de bescherming die consumenten genieten op grond van de dwingende bepalingen van het recht van het land waar zij hun gewone verblijfplaats hebben, niet mag aantasten. Met het oog op de vaststelling van een efficiënte en doeltreffende geschillenbeslechtingsprocedure moeten de lidstaten ervoor zorgen dat betalingsdienstaanbieders zich aansluiten bij een ADR-procedure die voldoet aan de kwaliteitseisen van Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad (32) , om geschillen te beslechten voordat zij zich tot een rechtbank wenden. De aangewezen bevoegde autoriteiten moeten de Commissie in kennis stellen van een of meer bevoegde ADR-entiteiten van goede kwaliteit op hun grondgebied om nationale en grensoverschrijdende geschillen te beslechten en samen te werken met betrekking tot geschillen over rechten en plichten uit hoofde van deze verordening. ADR-procedures moeten verplicht zijn voor betalingsdienstaanbieders. (123) Consumenten moeten het recht hebben hun rechten met betrekking tot de verplichtingen die uit hoofde van deze verordening aan aanbieders van betalingsdiensten en elektronischgelddiensten worden opgelegd, af te dwingen door middel van representatieve vorderingen overeenkomstig Richtlijn (EU) 2020/1828 van het Europees Parlement en de Raad (33) . (124) Er moeten passende procedures worden vastgesteld om klachten in te dienen tegen betalingsdienstaanbieders die hun verplichtingen niet nakomen en om ervoor te zorgen dat in voorkomend geval doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties worden opgelegd. Om ervoor te zorgen dat deze verordening daadwerkelijk wordt nageleefd, moeten de lidstaten bevoegde autoriteiten aanwijzen die voldoen aan de voorwaarden van Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad (34) en die onafhankelijk van de betalingsdienstaanbieders optreden. De lidstaten moeten de Commissie meedelen welke autoriteiten zijn aangewezen, met een duidelijke beschrijving van hun taken. (125) Onverminderd het recht om een gerechtelijke procedure in te stellen teneinde de naleving van deze verordening te waarborgen, moeten de bevoegde autoriteiten de krachtens deze verordening verleende noodzakelijke bevoegdheden uitoefenen, waaronder de bevoegdheid om vermeende inbreuken te onderzoeken en administratieve sancties en administratieve maatregelen op te leggen, wanneer de betalingsdienstaanbieder de in deze verordening vastgestelde rechten en plichten niet nakomt, met name indien er sprake is van een risico op herhaling of een ander punt van zorg voor collectieve consumentenbelangen. De bevoegde autoriteiten moeten doeltreffende mechanismen opzetten om de melding van potentiële of feitelijke inbreuken aan te moedigen. Deze mechanismen mogen geen afbreuk doen aan de rechten van de verdediging van eenieder tegen wie een vervolging is ingesteld. (126) Van de lidstaten moet worden verlangd dat zij voorzien in doeltreffende, evenredige en afschrikkende administratieve sancties en administratieve maatregelen met betrekking tot inbreuken op de bepalingen van deze verordening. Die administratieve sancties, dwangsommen en administratieve maatregelen moeten voldoen aan bepaalde minimumvereisten, waaronder de minimale bevoegdheden die de bevoegde autoriteiten moeten krijgen om deze op te leggen, de criteria waarmee de bevoegde autoriteiten bij de toepassing ervan rekening moeten houden bij de bekendmaking ervan en bij de rapportage daarover. De lidstaten moeten specifieke regels en doeltreffende mechanismen vaststellen voor de toepassing van dwangsommen. (127) Aan de bevoegde autoriteiten moet de bevoegdheid worden verleend om administratieve geldboeten op te leggen die hoog genoeg zijn om de te verwachten winsten teniet te doen en die zelfs op grotere instellingen een afschrikkend effect hebben. (128) Bij het opleggen van administratieve sancties en maatregelen moeten de bevoegde autoriteiten bij het bepalen van het soort administratieve sancties of andere administratieve maatregelen en de hoogte van administratieve geldboeten rekening houden met eerdere strafrechtelijke sancties die zijn opgelegd aan dezelfde natuurlijke persoon of rechtspersoon die voor dezelfde inbreuk verantwoordelijk is. Dit moet ervoor zorgen dat alle sancties en andere administratieve maatregelen die met het oog op bestraffing worden opgelegd in geval van duplicatie van administratieve en strafrechtelijke procedures, niet strenger zijn dan gezien de ernst van de betrokken inbreuk noodzakelijk is. (129) Een doeltreffend toezichtsysteem vereist dat toezichthouders op de hoogte zijn van de zwakke punten in de naleving door de betalingsdienstaanbieders van de regels van deze verordening. Daarom is het belangrijk dat toezichthouders elkaar in kennis kunnen stellen van administratieve sancties en maatregelen die aan betalingsdienstaanbieders worden opgelegd, wanneer dergelijke informatie ook voor andere toezichthouders relevant zou zijn. (130) De doeltreffendheid van het Uniekader voor betalingsdiensten hangt af van de samenwerking tussen een breed scala aan bevoegde autoriteiten, waaronder de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor belastingen, gegevensbescherming, mededinging, consumentenbescherming, audit, politie en andere handhavingsautoriteiten. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat hun rechtskader een dergelijke samenwerking waar nodig mogelijk maakt en vergemakkelijkt om de doelstellingen van het Uniekader voor betalingsdiensten te verwezenlijken, ook door een correcte handhaving van de regels ervan. Deze samenwerking moet de uitwisseling van informatie en wederzijdse bijstand voor de doeltreffende tenuitvoerlegging van administratieve sancties omvatten, met name bij de grensoverschrijdende invordering van geldboeten. (131) Ongeacht hun benaming in het nationale recht zijn vormen van versnelde tenuitvoerleggingsprocedures of schikkingsovereenkomsten in veel lidstaten te vinden en worden zij gebruikt als alternatief voor formele procedures om te komen tot een snellere vaststelling van een besluit tot oplegging van een administratieve sanctie of administratieve maatregel of om een einde te maken aan de vermeende inbreuk en de gevolgen ervan voordat een formele sanctieprocedure wordt ingeleid. Hoewel het niet passend lijkt te streven naar harmonisatie op het niveau van de Unie van dergelijke door veel lidstaten ingevoerde handhavingsmethoden, gezien de zeer uiteenlopende juridische benaderingen die op nationaal niveau worden gehanteerd, moet worden erkend dat dergelijke methoden de bevoegde autoriteiten die deze kunnen toepassen, in staat stellen om inbreukzaken in bepaalde omstandigheden sneller, goedkoper en in het algemeen doeltreffender te behandelen, en daarom moeten deze worden aangemoedigd. De lidstaten mogen echter niet worden verplicht dergelijke handhavingsmethoden in hun rechtskader op te nemen of de bevoegde autoriteiten te verplichten deze toe te passen indien zij dit niet passend achten. (132) De lidstaten hebben een breed scala aan administratieve sancties en administratieve maatregelen vastgesteld waarin zij momenteel voorzien voor inbreuken op de belangrijkste bepalingen inzake de regulering van de betalingsdienstverlening en voor inconsistente benaderingen bij het onderzoeken en bestraffen van schendingen van die bepalingen. Als niet duidelijker wordt aangegeven welke kernbepalingen overal in de Unie moeten leiden tot een voldoende afschrikkende handhaving, zou dit de verwezenlijking van de eengemaakte markt voor betalingsdiensten in de weg staan en zou forumshopping kunnen worden gestimuleerd, in de mate dat de bevoegde autoriteiten ongelijk zijn toegerust om deze inbreuken snel en met dezelfde afschrikkende werking in de lidstaten af te dwingen. (133) Aangezien de dwangsommen tot doel hebben natuurlijke of rechtspersonen die verantwoordelijk zijn bevonden voor een lopende inbreuk of die een bevel van de onderzoekende bevoegde autoriteit moeten opvolgen, te dwingen dat bevel na te leven of de lopende inbreuk te beëindigen, mag de toepassing van dwangsommen de bevoegde autoriteiten er niet van weerhouden verdere administratieve sancties op te leggen voor dezelfde inbreuk. (134) Tenzij de lidstaten anders bepalen, moeten dwangsommen op een dagelijkse basis worden berekend. (135) De bevoegde autoriteiten moeten van de lidstaten de bevoegdheid krijgen om dergelijke administratieve sancties en administratieve maatregelen op te leggen aan betalingsdienstaanbieders of andere natuurlijke of rechtspersonen indien dit relevant is om de situatie in het geval van een inbreuk te verhelpen. Het scala aan sancties en maatregelen moet voldoende breed zijn om de lidstaten en de bevoegde autoriteiten in staat te stellen rekening te houden met de verschillen tussen betalingsdienstaanbieders, met name tussen kredietinstellingen en andere betalingsinstellingen, wat de omvang, kenmerken en aard van hun bedrijfsactiviteiten betreft. (136) De bekendmaking van een administratieve sanctie of maatregel voor inbreuken op bepalingen van deze verordening kan een sterk afschrikkend effect hebben om herhaling van een dergelijke inbreuk tegen te gaan. Door deze bekendmaking worden ook andere entiteiten, alvorens een zakelijke relatie aan te gaan, geïnformeerd over de risico’s die verbonden zijn aan de aan sancties onderworpen betalingsdienstaanbieder, en worden de bevoegde autoriteiten in andere lidstaten geholpen met betrekking tot de risico’s die verbonden zijn aan een betalingsdienstaanbieder die grensoverschrijdend actief is in hun lidstaat. Om die redenen moet de bekendmaking van besluiten inzake administratieve sancties en administratieve maatregelen worden toegestaan voor zover het rechtspersonen betreft. Bij het nemen van een besluit over de bekendmaking van een administratieve sanctie of administratieve maatregel moeten de bevoegde autoriteiten rekening houden met de ernst van de inbreuk en de afschrikkende werking die de bekendmaking waarschijnlijk zal hebben. Een dergelijke bekendmaking met betrekking tot natuurlijke personen kan echter op onevenredige wijze afbreuk doen aan hun rechten die voortvloeien uit het Handvest van de grondrechten en de toepasselijke wetgeving van de Unie inzake gegevensbescherming. Daarom moet de bekendmaking op geanonimiseerde wijze plaatsvinden, tenzij de bevoegde autoriteit het noodzakelijk acht besluiten met persoonsgegevens bekend te maken met het oog op de doeltreffende handhaving van deze verordening, ook in het geval van openbare verklaringen of tijdelijke verboden. In dergelijke gevallen moet de bevoegde autoriteit haar besluit motiveren. (137) Om nauwkeurigere informatie te verzamelen over de mate van naleving van het Unierecht in de praktijk en tegelijkertijd de handhavingsactiviteiten van de bevoegde autoriteiten zichtbaarder te maken, moet het toepassingsgebied worden uitgebreid en de kwaliteit worden verbeterd van de gegevens die de bevoegde autoriteiten aan de EBA rapporteren. De te rapporteren informatie moet worden geanonimiseerd om te voldoen aan de geldende gegevensbeschermingsregels en in geaggregeerde vorm worden verstrekt om te voldoen aan de regels inzake beroepsgeheim en vertrouwelijkheid met betrekking tot procedures. De EBA moet regelmatig verslag uitbrengen aan de Commissie over de voortgang van de handhavingsmaatregelen in de lidstaten. (138) Aan de Commissie moet de bevoegdheid worden gedelegeerd om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen tot actualisering, teneinde rekening te houden met de inflatie, van de bedragen tot welke een betaler kan worden verplicht de verliezen te dragen die voortvloeien uit niet-toegestane betalingstransacties die voortvloeien uit het gebruik van een verloren of gestolen betaalinstrument of uit het onrechtmatig gebruik van een betaalinstrument. De Commissie moet er bij de voorbereiding van gedelegeerde handelingen voor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. (139) Om een consistente toepassing van deze verordening te waarborgen, moet de Commissie een beroep kunnen doen op de deskundigheid en ondersteuning van de EBA, die tot taak moet hebben richtsnoeren en ontwerpen van technische regulerings- en uitvoeringsnormen op te stellen. De Commissie moet de bevoegdheid krijgen om deze ontwerpen van technische reguleringsnormen vast te stellen. Bij de opstelling van richtsnoeren, ontwerpen van technische reguleringsnormen en ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uit hoofde van deze verordening en overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1093/2010, moet de EBA alle relevante belanghebbenden raadplegen, onder meer deze op de markt voor betalingsdiensten, waarbij alle betrokken belangen tot uiting komen. (140) Overeenkomstig artikel 9, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1093/2010 moeten aan de EBA productinterventiebevoegdheden worden verleend om bepaalde soorten of specifieke kenmerken van een betalingsdienst of een elektronischgelddienst waarvan is vastgesteld dat zij consumenten schade kunnen berokkenen en de ordelijke werking en de integriteit van de financiële markten bedreigen, tijdelijk te verbieden of te beperken in de Unie. Verordening (EU) nr. 1093/2010 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd. Voordat zij deze bevoegdheden uitoefent, moet de EBA – indien mogelijk – erop toezien dat de betalingsdienstaanbieders of derde betalingsdienstaanbieders worden geraadpleegd. (140 bis) De EBA moet de beschikking krijgen over alle nodige middelen, waaronder personele middelen, om haar mandaat uit hoofde van deze verordening te kunnen uitvoeren. (141) De bijlage bij Verordening (EU) 2017/2394 van het Europees Parlement en de Raad (35) moet worden gewijzigd om een verwijzing naar deze verordening op te nemen om de grensoverschrijdende samenwerking bij de handhaving van deze verordening te vergemakkelijken. (142) Daar de doelstelling van deze verordening, te weten verdere integratie van een interne markt voor betalingsdiensten, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, omdat zulks de harmonisatie vereist van een aantal verschillende voorschriften van Unie- en nationaal recht, maar vanwege de omvang en de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken. (143) Overwegende dat deze verordening en Richtlijn (EU) XXX (PSD3) het rechtskader voor het aanbieden van retailbetalingsdiensten en elektronischgelddiensten binnen de Unie vaststellen, moet deze verordening, teneinde de rechtszekerheid en de samenhang van het rechtskader van de Unie te waarborgen, van toepassing zijn met ingang van dezelfde datum als de datum van toepassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die de lidstaten moeten vaststellen om te voldoen aan Richtlijn (EU) XXX (PSD3). De bepalingen op grond waarvan betalingsdienstaanbieders in geval van overmakingen discrepanties tussen de naam en de unieke identificator van een begunstigde moeten verifiëren en de bijbehorende aansprakelijkheidsregeling moeten echter 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening van toepassing zijn, zodat betalingsdienstaanbieders voldoende tijd krijgen om de nodige stappen te ondernemen om hun interne systemen aan te passen om aan die vereisten te voldoen. (144) In overeenstemming met de beginselen van betere regelgeving moet deze verordening worden geëvalueerd op haar doeltreffendheid en efficiëntie bij de verwezenlijking van haar doelstellingen. De evaluatie moet voldoende lang na de datum van toepassing van deze verordening plaatsvinden, zodat er voldoende bewijsmateriaal is waarop de evaluatie kan worden gebaseerd. Vijf jaar wordt als een passende periode beschouwd. Hoewel bij de herziening rekening moet worden gehouden met deze verordening als geheel, moet bijzondere aandacht worden besteed aan bepaalde onderwerpen, namelijk het functioneren van open bankieren, het aanrekenen van kosten voor betalingsdiensten en verdere oplossingen ter bestrijding van fraude. Wat het toepassingsgebied van deze verordening betreft, is het echter passend om al eerder, drie jaar na de inwerkingtreding, een evaluatie uit te voeren, gezien het belang dat aan dat onderwerp wordt gehecht in artikel 58, lid 2, van Verordening (EU) 2022/2554 van het Europees Parlement en de Raad (36) . Bij die evaluatie van het toepassingsgebied moeten zowel de mogelijke uitbreiding van de lijst van onder de verordening vallende betalingsdiensten tot diensten zoals die welke door betalingssystemen en betalingsregelingen worden verricht, als de mogelijke opneming in het toepassingsgebied van sommige technische diensten die momenteel zijn uitgesloten, in aanmerking worden genomen. (145) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die bij het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend, waaronder het recht op eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven, het recht op bescherming van persoonsgegevens, de vrijheid van ondernemerschap, het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht, en het recht om niet tweemaal in een strafrechtelijke procedure voor hetzelfde delict te worden berecht of gestraft. Deze verordening moet worden toegepast overeenkomstig deze rechten en beginselen. (146) Verwijzingen naar bedragen in euro moeten worden opgevat als het corresponderende bedrag in de eigen munteenheid van lidstaten die niet de euro als munt hebben. (146 bis) De consumenten moeten toegang krijgen tot evenredige en effectieve rechtsmiddelen, met inbegrip van schadevergoeding. Deze rechtsmiddelen moeten geen afbreuk doen aan de toepassing van andere rechtsmiddelen die consumenten op grond van het Unierecht of het nationale recht ter beschikking staan. (147) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (37) en heeft op [XX 2023] een advies uitgebracht (38) , HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: TITEL I ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES Artikel 1 Onderwerp 1. Deze verordening stelt uniforme vereisten vast voor het aanbieden van betalingsdiensten en elektronischgelddiensten, met betrekking tot: a) de transparantie van de voorwaarden en informatievereisten met betrekking tot betalingsdiensten en elektronischgelddiensten; b) de respectieve rechten en plichten van gebruikers van betalings- en elektronischgelddiensten en van aanbieders van betalings- en elektronischgelddiensten in verband met het aanbieden van betalingsdiensten en elektronischgelddiensten. 2. Tenzij anders bepaald, wordt elke verwijzing naar betalingsdiensten in deze verordening opgevat als betalings- en elektronischgelddiensten. 3. Tenzij anders bepaald, wordt elke verwijzing naar betalingsdienstaanbieders in deze verordening opgevat als een verwijzing naar betalingsdienstaanbieders en aanbieders van elektronischgelddiensten. 3 bis. Op de verwerking van persoonsgegevens op grond van deze verordening is Verordening (EU) 2016/679 van toepassing. Artikel 2 Toepassingsgebied 1. Deze verordening is van toepassing op betalingsdiensten die binnen de Unie worden aangeboden door de volgende categorieën betalingsdienstaanbieders: a) kredietinstellingen in de zin van artikel 4, lid 1, punt 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (39) , met inbegrip van bijkantoren daarvan indien dergelijke bijkantoren zich in de Unie bevinden, ongeacht of het hoofdkantoor van die bijkantoren zich binnen of buiten de Unie bevindt; b) postcheque- en girodiensten die krachtens nationale wetgeving gemachtigd zijn om betalingsdiensten aan te bieden; c) betalingsinstellingen; d) de ECB en nationale centrale banken wanneer zij niet handelen in hun hoedanigheid van monetaire autoriteit of andere overheidsinstantie; e) de lidstaten en hun regionale en lokale overheden wanneer zij niet handelen in hun hoedanigheid van overheidsinstantie. 2. Deze verordening is niet van toepassing op de volgende diensten: a) betalingstransacties die uitsluitend in contanten, rechtstreeks door de betaler aan de begunstigde worden verricht, zonder enige tussenkomst; b) betalingstransacties van de betaler aan de begunstigde via een handelsagent in de zin van artikel 1, lid 2, van Richtlijn 86/653/EEG, mits aan alle volgende voorwaarden is voldaan: i) de handelsagent is door middel van een overeenkomst gemachtigd om uitsluitend voor rekening van de betaler of uitsluitend voor rekening van de begunstigde, maar niet van beiden, te onderhandelen over de verkoop of aankoop van goederen of diensten of deze te sluiten, ongeacht of de handelsagent al dan niet in het bezit is van de geldmiddelen van de cliënt, en ii) een dergelijke overeenkomst geeft de betaler of de begunstigde een reële marge om met de handelsagent te onderhandelen of de verkoop of aankoop van goederen of diensten te sluiten; c) betalingstransacties die bestaan in de niet-beroepsmatige ophaling en levering van contanten in het kader van een activiteit zonder winstoogmerk of voor liefdadigheidsdoeleinden; d) diensten waarbij de begunstigde contanten aan de betaler verstrekt als onderdeel van een betalingstransactie voor de aankoop van goederen en diensten, op uitdrukkelijk verzoek van de betalingsdienstgebruiker vlak voor de uitvoering van de betalingstransactie; e) diensten waarbij op vrijwillige basis contanten worden verstrekt in detailhandelszaken op uitdrukkelijk verzoek van de betalingsdienstgebruiker, maar onafhankelijk van de uitvoering van een betalingstransactie en zonder enige verplichting tot aankoop van goederen en diensten. De betalingsdienstgebruiker krijgt informatie over eventuele kosten voor deze dienst voordat de gevraagde contanten worden verstrekt; f) betalingstransacties die zijn gebaseerd op een van de volgende documenten die door een betalingsdienstaanbieder zijn uitgegeven om geldmiddelen beschikbaar te stellen aan de begunstigde: i) papieren cheques die vallen onder het Verdrag van Genève van 19 maart 1931 tot invoering van een eenvormige wet op cheques; ii) papieren cheques die vergelijkbaar zijn met die bedoeld in punt i) en die vallen onder het recht van lidstaten die geen partij zijn bij het Verdrag van Genève van 19 maart 1931 tot invoering van een eenvormige wet op cheques; iii) papieren wissels in de zin van het Verdrag van Genève van 7 juni 1930 dat voorziet in een eenvormige wet op wisselbrieven en orderbriefjes; iv) papieren wissels die vergelijkbaar zijn met die bedoeld onder iii) en die vallen onder het recht van de lidstaten die geen partij zijn bij het Verdrag van Genève van 7 juni 1930 tot invoering van een eenvormige wet op wisselbrieven en orderbriefjes; v) papieren tegoedbonnen; vi) papieren reischeques; vii) papieren postwissels als omschreven door de Wereldpostunie; g) betalingstransacties die binnen een betalings- of een effectenafwikkelingssysteem worden uitgevoerd tussen afwikkelingsinstellingen, centrale tegenpartijen, clearinginstellingen of centrale banken en andere deelnemers van het systeem, en betalingsdienstaanbieders, onverminderd artikel 31; h) betalingstransacties in verband met dienstverlening op effecten, met inbegrip van uitkeringen van dividenden, inkomsten en dergelijke, en aflossing en verkoop, uitgevoerd door personen als bedoeld in g) of door beleggingsondernemingen, kredietinstellingen, instellingen voor collectieve belegging of vermogensbeheerders die beleggingsdiensten aanbieden, alsmede andere instellingen aan welke bewaarneming van financiële instrumenten is toegestaan; h bis) betalingstransacties die worden gebruikt voor de uitvoering van handels- en afwikkelingsdiensten met gebruikmaking van e‑moneytokens in de zin van artikel 3, lid 1, punt 7, van Verordening (EU) 2023/1114 van het Europees Parlement en de Raad (40) , wanneer in een lidstaat van de Europese Unie aan de betalingsdienstaanbieder al een vergunning is verleend om als aanbieder van cryptoactivadiensten de diensten te verlenen als bepaald in titel V van die verordening; i) onverminderd artikel 23, lid 2, en de artikelen 58 en 87, door technischedienstaanbieders verleende diensten; j) diensten op basis van specifieke betaalinstrumenten die aan een van de volgende voorwaarden voldoen: i) instrumenten waarmee de houder uitsluitend in de fysieke of virtuele bedrijfsruimten van de uitgever ervan of binnen één enkel beperkt netwerk van dienstaanbieders die een directe handelsovereenkomst met een professionele uitgever hebben, goederen of diensten kan aanschaffen; ii) instrumenten waarmee uitsluitend goederen of diensten uit een zeer beperkt gamma kunnen worden aangeschaft , met inbegrip van, maar niet beperkt tot instrumenten die louter bestemd zijn voor transacties tussen bedrijven ; iii) uitsluitend in één lidstaat geldende instrumenten die worden aangeboden op verzoek van een onderneming of een publiekrechtelijke entiteit, waarvoor een nationale of regionale overheidsinstantie specifieke sociale of belastinggerelateerde regels heeft vastgesteld en waarmee specifieke goederen of diensten kunnen worden aangeschaft bij leveranciers die een handelsovereenkomst met de uitgever hebben , en die niet kunnen worden omgeruild voor contanten ; k) betalingstransacties door een aanbieder van elektronischecommunicatienetwerken in de zin van artikel 2, punt 1, van Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad (41) , of diensten die naast elektronischecommunicatiediensten in de zin van artikel 2, punt 4, van die richtlijn worden aangeboden aan een abonnee op het netwerk of de dienst: i) voor de aankoop van digitale inhoud en spraakgestuurde diensten, ongeacht het voor de aankoop of consumptie van de digitale inhoud gebruikte apparaat, en die in rekening worden gebracht via de betrokken factuur; of ii) met of via een elektronisch apparaat en in rekening worden gebracht via de betrokken factuur in het kader van een liefdadigheidsactiviteit of voor de aankoop van tickets; mits de waarde van een afzonderlijke betalingstransactie niet meer dan 60 EUR bedraagt en: – de totale waarde van de betalingstransacties voor één enkele abonnee per maand niet meer dan 360 EUR bedraagt, of – ingeval een abonnee zijn rekening bij de aanbieder van elektronischecommunicatienetwerken of -diensten voorfinanciert, de totale waarde van de betalingstransacties niet meer dan 360 EUR per maand bedraagt; l) betalingstransacties die worden uitgevoerd tussen betalingsdienstaanbieders, hun agenten of bijkantoren, voor eigen rekening; m) betalingstransacties en aanverwante diensten tussen een moederonderneming en haar dochteronderneming of tussen dochterondernemingen van dezelfde moederonderneming, waaronder het innen van geldmiddelen en de uitvoering van betalingen door entiteiten die tot dezelfde groep behoren, namens een groep door een moederonderneming of haar dochteronderneming▐. 3. Titel II en titel III zijn van toepassing op betalingstransacties in de valuta van een lidstaat waarbij zowel de betalingsdienstaanbieder van de betaler als de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde, of de enige bij de betalingstransactie betrokken betalingsdienstaanbieder, zich in de Unie bevindt. 4. Titel II, met uitzondering van artikel 13, lid 1, punt b), artikel 20, punt 2, e), en artikel 24, punt a), alsmede titel III, met uitzondering van de artikelen 67 tot en met 72 zijn, met betrekking tot de delen van de betalingstransactie die binnen de Unie worden uitgevoerd, tevens van toepassing op betalingstransacties in valuta’s van niet-lidstaten waarbij zowel de betalingsdienstaanbieder van de betaler als de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde, of de enige bij de betalingstransactie betrokken betalingsdienstaanbieder, zich in de Unie bevindt. 5. Titel II, met uitzondering van artikel 13, lid 1, punt b), artikel 20, punt 2, e) en punt 5, h), en artikel 24, punt a), alsmede titel III, met uitzondering van artikel 28, leden 2 en 3, de artikelen 62, 63 en 67, artikel 69, lid 1, en de artikelen 75 en 78, zijn, met betrekking tot de delen van de betalingstransactie die binnen de Unie worden uitgevoerd, tevens van toepassing op betalingstransacties in alle valuta’s waarbij slechts één van de betalingsdienstaanbieders in de Unie is gevestigd. 6. De lidstaten kunnen de in artikel 2, lid 5, punten 4 tot en met 23, van Richtlijn 2013/36/EU bedoelde instellingen vrijstellen van de toepassing van het geheel of een deel van de bepalingen van deze verordening. 7. Uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening], ontwikkelt de EBA richtsnoeren tot nadere bepaling van de criteria voor de uitsluiting van betalingstransacties van de betaler aan de begunstigde via een handelsagent als bedoeld in lid 2, punt b), van dit artikel. 8. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de voorwaarden voor de in lid 2, punt j), bedoelde uitsluitingen. De EBA houdt rekening met de ervaring die is opgedaan met de toepassing van de EBA-richtsnoeren van 24 februari 2022 betreffende de uitsluiting voor beperkte netwerken overeenkomstig Richtlijn (EU) 2015/2366. De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea genoemde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen. 9. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op de datum van toepassing van deze verordening in kennis van de bepalingen van hun wetgeving die zij overeenkomstig lid 6 vaststellen, alsmede onverwijld van alle latere wijzigingen daarvan. 9 bis. De bepalingen van artikel 59 zijn ook van toepassing op aanbieders van elektronischecommunicatiediensten en onlineplatforms. Artikel 3 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: 1) “lidstaat van herkomst”: a) de lidstaat waar de betalingsdienstaanbieder zijn statutaire zetel heeft; of b) indien de betalingsdienstaanbieder krachtens zijn nationale recht geen statutaire zetel heeft, de lidstaat waar de betalingsdienstaanbieder zijn hoofdkantoor heeft; 2) “lidstaat van ontvangst”: lidstaat die niet de lidstaat van herkomst is en waar de betalingsdienstaanbieder een agent, een distributeur of een bijkantoor heeft, dan wel betalingsdiensten aanbiedt; 3) “betalingsdienst”: een of meer in bijlage I vermelde bedrijfswerkzaamheden; 4) “betalingsinstelling”: een rechtspersoon aan wie overeenkomstig artikel 13 van Richtlijn (EU) [PSD3] vergunning is verleend om overal in de Unie betalingsdiensten of elektronischgelddiensten aan te bieden; 5) “betalingstransactie”: een handeling waarbij geldmiddelen worden gedeponeerd, overgemaakt of opgenomen op basis van een betalingsopdracht die door of voor rekening van de betaler, of door of voor rekening van de begunstigde is geplaatst, ongeacht of er tussen de betaler en de begunstigde onderliggende verplichtingen bestaan; 6) “initiëring van een betalingstransactie”: de stappen die nodig zijn om de uitvoering van een betalingstransactie voor te bereiden, met inbegrip van de plaatsing van een betalingsopdracht en de voltooiing van het authenticatieproces; 7) “initiëring op afstand van een betalingstransactie”: een betalingstransactie waarvoor een betalingsopdracht via internet wordt geplaatst; 8) “uitvoering van een betalingstransactie”: het proces dat begint zodra de initiëring van een betalingstransactie is voltooid en eindigt zodra de geldmiddelen die zijn geplaatst, opgenomen of overgemaakt, beschikbaar zijn voor de begunstigde; 9) “betalingssysteem”: een systeem voor de overmaking van geldmiddelen met formele en gestandaardiseerde regelingen en gemeenschappelijke voorschriften voor de verwerking, clearing of afwikkeling van betalingstransacties; 10) “exploitant van een betalingssysteem”: een rechtspersoon die juridisch aansprakelijk is voor de exploitatie van een betalingssysteem; 11) “betaler”: hetzij een natuurlijke of rechtspersoon die houder is van een betaalrekening en een betalingsopdracht vanaf die betaalrekening plaatst, hetzij, bij ontbreken van een betaalrekening, een natuurlijke of rechtspersoon die een betalingsopdracht plaatst; 12) “begunstigde”: een natuurlijke persoon of een rechtspersoon die de beoogde uiteindelijke ontvanger is van de geldmiddelen waarop een betalingstransactie betrekking heeft; 13) “betalingsdienstgebruiker”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die in de hoedanigheid van betaler, begunstigde of beide van een betalingsdienst of een elektronischgelddienst gebruikmaakt; 14) “betalingsdienstaanbieder”: een orgaan bedoeld in artikel 2, lid 1, of een natuurlijke persoon of rechtspersoon aan wie een vrijstelling op grond van artikel 34, 36 of 38 van Richtlijn (EU) [PSD3] is verleend; 15) “betaalrekening”: een door een betalingsdienstaanbieder op naam van een of meer betalingsdienstgebruikers aangehouden rekening die wordt gebruikt voor de uitvoering van een of meer betalingstransacties en die het mogelijk maakt geldmiddelen van en naar derden te verzenden en te ontvangen; 16) “betalingsopdracht”: door een betaler of begunstigde aan zijn betalingsdienstaanbieder gegeven instructie om een betalingstransactie uit te voeren; 17) “mandaat”: de uitdrukking van de toestemming die de betaler aan de begunstigde en (rechtstreeks of onrechtstreeks via de begunstigde) aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler geeft om de begunstigde in staat te stellen een betalingstransactie te initiëren voor het debiteren van de door de betaler aangewezen betaalrekening en de betalingsdienstaanbieder van de betaler in staat te stellen deze instructies uit te voeren; 18) “betaalinstrument”: geïndividualiseerd(e) instrument(en) en/of geheel van procedures, overeengekomen door de betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder, waarvan wordt gebruikgemaakt voor het initiëren van een betalingstransactie; 19) “rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder”: een betalingsdienstaanbieder die ten behoeve van een betaler een betaalrekening aanbiedt en beheert; 20) “betalingsinitiatiedienst”: een dienst voor het plaatsen van een betalingsopdracht, op verzoek van de betaler of de begunstigde, met betrekking tot een betaalrekening die bij een andere betalingsdienstaanbieder wordt aangehouden; 21) “rekeninginformatiedienst”: een onlinedienst die rechtstreeks of via een technischedienstaanbieder informatie verzamelt en consolideert over een of meer betaalrekeningen die een betalingsdienstgebruiker bij een of meer rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders aanhoudt; 22) “betalingsinitiatiedienstaanbieder”: een betalingsdienstaanbieder die betalingsinitiatiediensten aanbiedt; 23) “rekeninginformatiedienstaanbieder”: een betalingsdienstaanbieder die rekeninginformatiediensten aanbiedt; 24) “consument”: een natuurlijke persoon die, in betalingsdienstovereenkomsten die onder deze verordening vallen, voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepswerkzaamheden handelt; 25) “raamovereenkomst”: een betalingsdienstovereenkomst die de toekomstige uitvoering van afzonderlijke en opeenvolgende betalingstransacties beheerst en die de verplichtingen en voorwaarden voor het openen van een betaalrekening kan omvatten; 26) “geldtransfer”: een betalingsdienst waarbij, zonder dat een betaalrekening op naam van de betaler of de begunstigde wordt geopend, van een betaler geldmiddelen worden ontvangen met als enig doel het daarmee corresponderende bedrag over te maken aan een begunstigde of aan een andere, voor rekening van de begunstigde handelende betalingsdienstaanbieder of waarbij de geldmiddelen voor rekening van de begunstigde worden ontvangen en aan de begunstigde beschikbaar worden gesteld; 27) “automatische afschrijving”: betalingsdienst voor debiteringen van de betaalrekening van een betaler, waarbij een betalingstransactie wordt geïnitieerd door de begunstigde op basis van een door de betaler aan de begunstigde, of aan de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde dan wel aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler zelf verleend mandaat; 28) “overmaking”: een betalingsdienst, met inbegrip van instantovermakingen, voor het crediteren van de betaalrekening van een begunstigde met een betalingstransactie of een reeks betalingstransacties van een betaalrekening van een betaler door de betalingsdienstaanbieder die de betaalrekening van de betaler beheert of de betalingsdienstaanbieder die de betaalrekening van de begunstigde beheert, op basis van een door de betaler gegeven instructie; 29) “instantovermaking”: een overmaking die onmiddellijk wordt uitgevoerd, ongeacht de dag of het uur; 30) “geldmiddelen”: centralebankgeld uitgegeven voor retailgebruik, giraal geld en elektronisch geld; 31) “valutadatum”: referentietijdstip dat door een betalingsdienstaanbieder wordt gebruikt voor de berekening van de interesten op de geldmiddelen waarmee een betaalrekening wordt gedebiteerd of gecrediteerd; 32) “referentiewisselkoers”: de wisselkoers die als grondslag wordt gehanteerd bij de berekening van een valutawisselkostprijs en die door de betalingsdienstaanbieder openbaar wordt gemaakt of afkomstig is van een bron die door het publiek kan worden geraadpleegd; 33) “referentierentevoet”: de rentevoet die als grondslag wordt gehanteerd voor de berekening van eventueel in rekening te brengen interesten en die afkomstig is van een bron welke door het publiek kan worden geraadpleegd en door beide partijen bij een betalingsdienstovereenkomst kan worden geverifieerd; 34) “authenticatie”: een procedure waarmee een betalingsdienstaanbieder de identiteit van een betalingsdienstgebruiker dan wel de validiteit van het gebruik van een specifiek betaalinstrument kan verifiëren, het gebruik van de persoonlijke beveiligingsgegevens van de betalingsdienstgebruiker inbegrepen; 34 bis) “toestemming”: goedkeuring die wordt verleend in het kader van een procedure waarbij de betalingsdienstgebruiker een bepaalde transactie uit vrije wil en met volledige kennis van zaken authenticeert; 35) “sterke cliëntauthenticatie”: authenticatie die gebaseerd is op de gebruikmaking van twee of meer elementen die worden aangemerkt als kennis (iets wat alleen de gebruiker weet), bezit (iets wat alleen de gebruiker heeft) en inherente eigenschap (iets wat de gebruiker is) en die onderling onafhankelijk zijn, in die zin dat compromittering van één ervan geen afbreuk doet aan de betrouwbaarheid van de andere en die zodanig is opgezet dat de vertrouwelijkheid van de authenticatiegegevens wordt beschermd; 36) “technischedienstaanbieder”: een aanbieder van diensten die het aanbieden van betalingsdiensten ondersteunt zonder op enig moment in het bezit te komen van de over te maken geldmiddelen; 37) “persoonlijke beveiligingsgegevens”: voor doeleinden van authenticatie door de betalingsdienstaanbieder aan een betalingsdienstgebruiker verstrekte gepersonaliseerde kenmerken; 38) “gevoelige betalingsgegevens”: gegevens die kunnen worden gebruikt om fraude te plegen, met inbegrip van persoonlijke beveiligingsgegevens; 39) “unieke identificator”: de door de betalingsdienstaanbieder aan de betalingsdienstgebruiker medegedeelde combinatie van letters, nummers en symbolen , of een unieke daaraan gekoppelde proxy, die laatstgenoemde moet verstrekken om een andere bij een betalingstransactie betrokken betalingsdienstgebruiker of diens betaalrekening ondubbelzinnig te identificeren; 40) “techniek voor communicatie op afstand”: een middel dat, zonder dat de betalingsdienstaanbieder en de betalingsdienstgebruiker gelijktijdig fysiek aanwezig zijn, kan worden gebruikt voor de sluiting van een betalingsdienstovereenkomst; 41) “duurzame drager”: een hulpmiddel waarmee de betalingsdienstgebruiker de aan hem persoonlijk gerichte informatie op zodanige wijze kan opslaan dat deze gedurende een voor het doel van de informatie toereikende tijd kan worden geraadpleegd en waarmee de opgeslagen informatie ongewijzigd kan worden gereproduceerd; 42) “micro-onderneming”: een onderneming die op het tijdstip van sluiting van de betalingsdienstovereenkomst een onderneming is als gedefinieerd in artikel 1 en artikel 2, leden 1 en 3, van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG; 43) “werkdag”: een dag waarop de bij de uitvoering van een betalingstransactie betrokken betalingsdienstaanbieder van de betaler of van de begunstigde geopend is voor de uitvoering van een betalingstransactie; 44) “agent”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die bij het aanbieden van betalingsdiensten voor rekening van een betalingsinstelling optreedt, met uitzondering van elektronischgelddiensten; 45) “bijkantoor”: een bedrijfsvestiging die niet het hoofdkantoor is en die een onderdeel zonder rechtspersoonlijkheid vormt van een betalingsinstelling en rechtstreeks alle of bepaalde handelingen verricht die eigen zijn aan de bedrijfswerkzaamheden van een betalingsinstelling; alle in eenzelfde lidstaat gelegen bedrijfsvestigingen van een betalingsinstelling met hoofdkantoor in een andere lidstaat worden alle tezamen als één bijkantoor beschouwd; 46) “groep”: een groep van ondernemingen die onderling verbonden zijn door een betrekking als bedoeld in artikel 22, leden 1, 2 of 7 van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (42) of ondernemingen zoals gedefinieerd in de artikelen 4, 5, 6 en 7 van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 241/2014 van de Commissie (43) , die met elkaar verbonden zijn door een betrekking als bedoeld in artikel 10, lid 1, of in artikel 113, lid 6, eerste alinea, of lid 7, eerste alinea, van Verordening (EU) nr. 575/2013; 47) “digitale inhoud”: in digitale vorm geproduceerde of geleverde goederen of in digitale vorm geproduceerde en verleende diensten die uitsluitend binnen een technisch apparaat kunnen worden gebruikt of verbruikt, en waarbij op geen enkele wijze fysieke goederen of diensten worden gebruikt of verbruikt; 48) “acceptatie van betalingstransacties”: een door een betalingsdienstaanbieder verleende betalingsdienst waarbij met een begunstigde een overeenkomst wordt gesloten voor de aanvaarding en verwerking van betalingstransacties, waardoor een geldovermaking naar de begunstigde ontstaat; 49) “uitgifte van betaalinstrumenten”: een door een betalingsdienstaanbieder aangeboden betalingsdienst waarbij een overeenkomst wordt gesloten om aan een betaler een betaalinstrument voor het initiëren en het verwerken van de betalingstransacties van de betaler te verstrekken; 50) “elektronisch geld”: elektronisch, waaronder magnetisch, opgeslagen monetaire waarde, vertegenwoordigd door een vordering op de uitgever, uitgegeven in ruil voor ontvangen geldmiddelen ten behoeve van het verrichten van betalingstransacties, en aanvaard door andere natuurlijke of rechtspersonen dan de uitgever; 51) “distributeur”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die namens een betalingsinstelling elektronisch geld distribueert of terugbetaalt; 52) “elektronischgelddiensten”: de uitgifte van elektronisch geld, het houden van betaalrekeningen waar elektronischgeldeenheden worden opgeslagen, en de overmaking van elektronischgeldeenheden; 53) “handelsnaam”: de naam die de begunstigde gewoonlijk gebruikt bij de handel en het in de markt zetten van zijn bedrijf om zich jegens de betaler te identificeren; 54) “exploitant van geldautomaten”: beheerders van geldautomaten die geen betaalrekeningen aanhouden ; 55) “betalingsinstelling die elektronischgelddiensten aanbiedt”: een betalingsinstelling die diensten aanbiedt op het gebied van de uitgifte van elektronisch geld, het houden van betaalrekeningen waarop elektronischgeldeenheden zijn opgeslagen, en de overmaking van elektronischgeldeenheden, ongeacht of zij ook een van de in bijlage I genoemde diensten aanbiedt; 55 bis) “aanbieder van elektronischecommunicatiediensten”: aanbieder die valt onder het toepassingsgebied van: a) Richtlijn (EU) 2018/1972 (Europees wetboek voor elektronische communicatie); of b) Verordening (EU) 2022/2065 (digitaledienstenverordening). Voor de toepassing van lid 1, punt 39, moet de EBA, rekening houdend met relevante marktpraktijken en verschillende identificatiemethoden die in de Unie worden gebruikt, ontwerpen van technische reguleringsnormen ontwikkelen met een volledige lijst van de methoden die als unieke identificator kunnen worden gebruikt. De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op ... [12 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. TITEL II TRANSPARANTIE VAN AAN BETALINGSDIENSTEN VERBONDEN VOORWAARDEN EN INFORMATIEVEREISTEN HOOFDSTUK 1 Algemene regels Artikel 4 Toepassingsgebied 1. Deze titel is van toepassing op eenmalige betalingstransacties, op raamovereenkomsten en op betalingstransacties die onder deze overeenkomsten vallen. De partijen bij dergelijke eenmalige betalingstransacties, raamovereenkomsten en betalingstransacties die onder deze overeenkomsten vallen, kunnen overeenkomen dat deze titel geheel of gedeeltelijk niet van toepassing is wanneer de betalingsdienstgebruiker geen consument is. 2. De lidstaten mogen deze titel op micro-ondernemingen toepassen op dezelfde wijze als op consumenten. 3. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op de datum van toepassing van deze verordening in kennis van de bepalingen van hun wetgeving die zij overeenkomstig lid 2 vaststellen, alsmede onverwijld van alle latere wijzigingen daarvan. Artikel 5 Valuta en valutawissel 1. De betalingen vinden plaats in de valuta die tussen de partijen zijn overeengekomen. 2. Wanneer vóór het initiëren van de betalingstransactie een valutawisseldienst wordt aangeboden en wanneer die valutawisseldienst bij een geldautomaat, op het verkooppunt of door de begunstigde wordt aangeboden, stelt de partij die de valutawisseldienst aan de betaler aanbiedt, de betaler in kennis van alle aan te rekenen kosten, en van de wisselkoers die bij de omrekening van de betalingstransactie zal worden gehanteerd. Die kosten omvatten de eventuele opslag ten opzichte van de recentste beschikbare toepasselijke wisselkoers van de betrokken centrale bank. De informatie inzake kosten en wisselkoers wordt op duidelijke en transparante wijze zichtbaar gemaakt voordat de betaler toestemming geeft voor de betalingstransactie. 3. De betaler krijgt de mogelijkheid om op die basis in te stemmen met de valutawisseldienst. Artikel 6 Informatie over extra kosten of kortingen 1. Wanneer de begunstigde een vergoeding verlangt of een korting aanbiedt voor het gebruik van een bepaald betaalinstrument, wordt de betaler daarover door de begunstigde op duidelijke en transparante wijze en in een toegankelijk formaat ingelicht voordat de betalingstransactie wordt geïnitieerd. 2. Wanneer de betalingsdienstaanbieder of een derde die bij de transactie is betrokken, een vergoeding verlangt voor het gebruik van een bepaald betaalinstrument, licht de betalingsdienstaanbieder de betalingsdienstgebruiker daarover op duidelijke en transparante wijze en in een toegankelijk formaat in voordat de betalingstransactie wordt geïnitieerd. 3. De betaler is alleen verplicht de in de leden 1 en 2 bedoelde vergoedingen te betalen, indien het volledige bedrag ervan bekend is gemaakt voordat de betalingstransactie is geïnitieerd. Artikel 7 Informatievereisten die van toepassing zijn op diensten voor het opnemen van contanten Natuurlijke of rechtspersonen die contanten opnemen als bedoeld in artikel 38 van Richtlijn (EU) [PSD3] verstrekken hun cliënten op transparante, duidelijk te onderscheiden en begrijpelijke wijze informatie over eventuele kosten , met inbegrip van de wisselkoers en een eventuele opslag ten opzichte van de recentste beschikbare toepasselijke wisselkoers die door de betrokken centrale bank is uitgegeven, onmiddellijk bij het initiëren van de geldopname , alsook vanaf de ontvangst van de contanten wanneer de transactie is voltooid. Artikel 8 Kosten voor informatie 1. De betalingsdienstaanbieder mag de betalingsdienstgebruiker geen kosten aanrekenen voor het verstrekken van informatie uit hoofde van deze titel. 2. De betalingsdienstaanbieders en de betalingsdienstgebruikers kunnen overeenkomen dat kosten worden aangerekend voor door de betalingsdienstgebruiker gevraagde aanvullende of frequenter of met andere communicatiemiddelen verstrekte informatie dan in de raamovereenkomst is bepaald. 3. De kosten voor de in lid 2 bedoelde informatie zijn redelijk en staan in verhouding tot de feitelijke kosten ▐. Artikel 9 Bewijslast inzake informatievereisten De bewijslast ten bewijze van de naleving van de informatievereisten uit hoofde van deze titel ligt bij de betalingsdienstaanbieder. Artikel 10 Afwijking van informatievereisten voor instrumenten voor de betaling van kleine bedragen en elektronisch geld Met betrekking tot betaalinstrumenten die overeenkomstig de toepasselijke raamovereenkomst uitsluitend worden gebruikt voor afzonderlijke betalingstransacties van maximaal 50 EUR, met een uitgavenlimiet van 250 EUR of waarop maximaal een bedrag van 250 EUR tegelijk kan worden opgeslagen: a) verstrekt de betalingsdienstaanbieder in afwijking van de artikelen 19, 20 en 24 de betaler uitsluitend informatie over de voornaamste kenmerken van de betalingsdienst, met inbegrip van de wijze waarop van het betaalinstrument gebruik kan worden gemaakt, de aansprakelijkheid, alle in rekening gebrachte kosten en andere belangrijke informatie die de betaler nodig heeft om een weloverwogen besluit te nemen, en geeft hij tevens aan waar andere in artikel 20 bedoelde informatie en voorwaarden op gemakkelijk toegankelijke wijze beschikbaar zijn gesteld; b) kan door de partijen bij de raamovereenkomst, in afwijking van artikel 22, worden overeengekomen dat de betalingsdienstaanbieder niet verplicht is wijzigingen in de voorwaarden van de raamovereenkomst voor te stellen op dezelfde wijze als bepaald in artikel 19, lid 1; c) kunnen de partijen bij de raamovereenkomst overeenkomen dat, in afwijking van de artikelen 25 en 26, na de uitvoering van een betalingstransactie: i) de betalingsdienstaanbieder uitsluitend een referentie verstrekt of beschikbaar stelt waarmee de betalingsdienstgebruiker de betalingstransactie, het daarmee gemoeide bedrag en de kosten ervan kan identificeren, of in het geval van verschillende gelijkaardige betalingstransacties aan dezelfde begunstigde, uitsluitend informatie over het totale bedrag en de kosten van deze betalingstransacties; ii) de betalingsdienstaanbieder niet verplicht is de in punt i) bedoelde informatie te verstrekken of beschikbaar te stellen ingeval het betaalinstrument anoniem wordt gebruikt, of ingeval de verstrekking hiervan voor de betalingsdienstaanbieder uit technisch oogpunt onmogelijk is. De betalingsdienstaanbieder biedt de betaler een mogelijkheid de opgeslagen bedragen te verifiëren. HOOFDSTUK 2 Eenmalige betalingstransacties Artikel 11 Toepassingsgebied 1. Dit hoofdstuk is van toepassing op eenmalige betalingstransacties die niet onder een raamovereenkomst vallen. 2. Wanneer een betalingsopdracht voor een eenmalige betalingstransactie wordt doorgegeven via een onder een raamovereenkomst vallend betaalinstrument, is de betalingsdienstaanbieder niet verplicht informatie te verstrekken of beschikbaar te stellen die reeds uit hoofde van een raamovereenkomst met een andere betalingsdienstaanbieder aan de betalingsdienstgebruiker is verstrekt, of volgens die raamovereenkomst aan de betalingsdienstgebruiker zal worden verstrekt. Artikel 12 Algemene voorafgaande informatie 1. Voordat de betalingsdienstgebruiker door een overeenkomst of aanbod betreffende een eenmalige betalingsdienst gebonden is, stelt de betalingsdienstaanbieder de in artikel 13 bedoelde informatie en voorwaarden met betrekking tot zijn eigen diensten op gemakkelijk toegankelijke wijze ter beschikking van de betalingsdienstgebruiker. Op verzoek van de betalingsdienstgebruiker verstrekt de betalingsdienstaanbieder hem de informatie en voorwaarden op papier of op een andere duurzame drager. De informatie en voorwaarden worden in gemakkelijk te begrijpen bewoordingen en in duidelijke en bevattelijke vorm verstrekt in een officiële taal van de lidstaat waar de betalingsdienst wordt aangeboden of in een andere taal die door de partijen is overeengekomen. 2. Indien de overeenkomst betreffende een eenmalige betalingsdienst op verzoek van de betalingsdienstgebruiker is gesloten met gebruikmaking van een techniek voor communicatie op afstand die het de betalingsdienstaanbieder niet mogelijk maakt zich aan lid 1 te houden, vervult deze zijn verplichtingen uit hoofde van genoemd lid onmiddellijk na de uitvoering van de betalingstransactie. 3. Betalingsdienstaanbieders kunnen hun verplichtingen uit hoofde van lid 1 ook nakomen door betalingsdienstgebruikers een exemplaar te verstrekken van de ontwerpovereenkomst betreffende een eenmalige betalingsdienst of de ontwerpbetalingsopdracht, met inbegrip van de in artikel 13 bedoelde informatie en voorwaarden. Artikel 13 Informatie en voorwaarden 1. Betalingsdienstaanbieders verstrekken betalingsdienstgebruikers op transparante, duidelijk te onderscheiden en begrijpelijke wijze ten minste de volgende informatie en voorwaarden: a) de informatie of de unieke identificator die door de betalingsdienstgebruiker moet worden verstrekt opdat een betalingsopdracht correct kan worden geplaatst of uitgevoerd; b) de maximale uitvoeringstermijn voor de aangeboden betalingsdienst; c) de geschatte tijd voor de ontvangst van de geldmiddelen afkomstig van overmakingen en geldtransfers door de buiten de Unie gevestigde betalingsdienstaanbieder van de begunstigde; d) alle kosten die door de betalingsdienstgebruiker aan de betalingsdienstaanbieder verschuldigd zijn en, voor zover van toepassing, een uitsplitsing van die kosten; e) voor zover van toepassing, de bij de betalingstransactie toe te passen feitelijke of referentiewisselkoers; f) in voorkomend geval, de geraamde kosten voor valutaomrekening met betrekking tot overmakingen en geldtransfers, uitgedrukt als een procentuele opslag ten opzichte van een valutawisselingsbenchmark die voldoet aan Verordening (EU) 2016/1011, alsook als reële monetaire waarde in de valuta van de betaler. Die kosten worden uiterlijk weergegeven op het moment dat de betaler toestemming geeft voor de betalingstransactie ; g) de procedures voor alternatieve geschillenbeslechting waarover de betalingsdienstgebruiker overeenkomstig de artikelen 90, 94 en 95 beschikt. 2. Daarnaast verstrekken betalingsinitiatiedienstaanbieders de betaler vóór initiëring duidelijke en volledige informatie over alle volgende elementen, of stellen zij deze ter beschikking van de betaler: a) de naam van de betalingsinitiatiedienstaanbieder, het geografische adres van zijn hoofdkantoor en, in voorkomend geval, het geografische adres van zijn agent die of zijn bijkantoor dat is gevestigd in de lidstaat waar de betalingsdienst wordt aangeboden, en alle andere contactgegevens, inclusief het e‑mailadres, die voor de communicatie met de betalingsinitiatiedienstaanbieder relevant zijn; en b) de contactgegevens van de krachtens deze verordening aangewezen bevoegde autoriteit. 3. Voor zover van toepassing moeten de overige in artikel 20 bedoelde informatie en voorwaarden op gemakkelijk toegankelijke wijze aan de betalingsdienstgebruiker ter beschikking worden gesteld. Artikel 14 Informatie aan de betaler en de begunstigde na de plaatsing van een betalingsopdracht Wanneer een betalingsopdracht via een betalingsinitiatiedienstaanbieder wordt geplaatst, worden door de betalingsinitiatiedienstaanbieder onmiddellijk na de initiëring aan de betaler en, in voorkomend geval, aan de begunstigde alle volgende gegevens verstrekt of ter beschikking gesteld: a) de bevestiging dat de betalingsopdracht met succes bij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder van de betaler is geplaatst; b) een referentie aan de hand waarvan de betaler en de begunstigde kunnen uitmaken om welke betalingstransactie het gaat en, in voorkomend geval, de begunstigde kan uitmaken om welke betaler het gaat, alsmede alle bij de betalingstransactie gevoegde informatie; c) het bedrag van de betalingstransactie; d) in voorkomend geval het bedrag van de voor de transactie aan de betalingsinitiatiedienstaanbieder verschuldigde kosten en, voor zover van toepassing, de uitsplitsing van de bedragen van die kosten. Artikel 15 Informatie aan de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder van de betaler wanneer een betalingsopdracht via een betalingsinitiatiedienst wordt geplaatst Wanneer een betalingsopdracht via een betalingsinitiatiedienstaanbieder wordt geplaatst, stelt de betalingsinitiatiedienstaanbieder de referentie van de betalingstransactie ter beschikking van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder van de betaler. Artikel 16 Informatie aan de betaler na ontvangst van de betalingsopdracht Onmiddellijk na de ontvangst van de betalingsopdracht worden door de betalingsdienstaanbieder van de betaler alle hierna genoemde gegevens met betrekking tot zijn eigen diensten op dezelfde wijze als in artikel 12, lid 1, is bepaald, aan de betaler verstrekt of ter beschikking gesteld: a) een referentie aan de hand waarvan de betaler de betalingstransactie kan identificeren en de informatie die de betaler nodig heeft om de begunstigde ondubbelzinnig te identificeren, met inbegrip van de handelsnaam van de begunstigde; b) het bedrag van de betalingstransactie in de in de betalingsopdracht gebruikte valuta; c) het bedrag van de voor de betalingstransactie door de betaler verschuldigde kosten en, voor zover van toepassing, de uitsplitsing van de bedragen van dergelijke kosten; d) voor zover van toepassing, de door de betalingsdienstaanbieder van de betaler bij de betalingstransactie gehanteerde wisselkoers, of een desbetreffende referentie, indien deze verschilt van de overeenkomstig artikel 13, lid 1, punt e), aangeboden wisselkoers, en het bedrag van de betalingstransactie na die valutawissel; e) de datum van ontvangst van de betalingsopdracht. Artikel 17 Informatie aan de begunstigde na uitvoering Onmiddellijk na de uitvoering van de betalingstransactie worden door de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde alle hierna genoemde gegevens met betrekking tot zijn eigen diensten op dezelfde wijze als in artikel 12, lid 1, is bepaald, aan de begunstigde verstrekt of ter beschikking gesteld: a) een referentie aan de hand waarvan de begunstigde kan uitmaken om welke betalingstransactie en, in voorkomend geval, om welke betaler het gaat, en alle bij de betalingstransactie gevoegde informatie; b) het bedrag van de betalingstransactie, in de valuta waarin de geldmiddelen ter beschikking van de begunstigde worden gesteld; c) het bedrag van de voor de betalingstransactie door de begunstigde verschuldigde kosten en, voor zover van toepassing, een uitsplitsing van de bedragen van die kosten; d) voor zover van toepassing, de door de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde bij de betalingstransactie gehanteerde wisselkoers, en het bedrag van de betalingstransactie vóór die valutawissel; e) de valutadatum van de creditering. HOOFDSTUK 3 Raamovereenkomsten Artikel 18 Toepassingsgebied Dit hoofdstuk is van toepassing op betalingstransacties die onder een raamovereenkomst vallen. Artikel 19 Algemene voorafgaande informatie 1. Ruimschoots voordat de betalingsdienstgebruiker door een raamovereenkomst of aanbod gebonden is, verstrekt de betalingsdienstaanbieder hem op papier of op een andere duurzame drager de in artikel 20 bedoelde informatie en voorwaarden. De informatie en voorwaarden worden in gemakkelijk te begrijpen bewoordingen en in duidelijke en bevattelijke vorm verstrekt in een officiële taal van de lidstaat waar de betalingsdienst wordt aangeboden of in een andere taal die door de partijen is overeengekomen. 2. Wanneer de raamovereenkomst op verzoek van de betalingsdienstgebruiker is gesloten met gebruikmaking van een techniek voor communicatie op afstand die het de betalingsdienstaanbieder niet mogelijk maakt zich aan lid 1 te houden, voldoet deze onmiddellijk na de sluiting van de raamovereenkomst aan zijn verplichtingen uit hoofde van dat lid. 3. Betalingsdienstaanbieders kunnen hun verplichtingen uit hoofde van lid 1 ook nakomen door betalingsdienstgebruikers een exemplaar te verstrekken van het ontwerp van raamovereenkomst, met inbegrip van de in artikel 20 bedoelde informatie en voorwaarden. Artikel 20 Informatie en voorwaarden De betalingsdienstaanbieder verstrekt de betalingsdienstgebruiker op transparante, duidelijk te onderscheiden en begrijpelijke wijze de volgende informatie en voorwaarden: a) over de betalingsdienstaanbieder: i) de naam van de betalingsdienstaanbieder, het geografische adres van zijn hoofdkantoor en, in voorkomend geval, het geografische adres van zijn agent of distributeur die of zijn bijkantoor dat is gevestigd in de lidstaat waar de betalingsdienst wordt aangeboden, en alle andere adressen, inclusief e‑mailadres, die voor de communicatie met de betalingsdienstaanbieder relevant zijn; ii) de gegevens van de krachtens Richtlijn (EU) [PSD3] aangewezen toezichthoudende autoriteiten en van het in de artikelen 17 en 18 van die richtlijn bedoelde register of van enig ander relevant openbaar vergunningenregister van de betalingsdienstaanbieder en het registratienummer of gelijkwaardige identificatiemiddelen in dat register; b) over het gebruik van de betalingsdienst: i) een beschrijving van de voornaamste kenmerken van de aan te bieden betalingsdienst; ii) de gedetailleerde informatie of de unieke identificator die door de betalingsdienstgebruiker moet worden verstrekt opdat een betalingsopdracht correct kan worden geplaatst of uitgevoerd; iii) de vorm waarin en de procedure volgens welke een betalingsopdracht wordt geplaatst of de toestemming voor het uitvoeren van een betalingstransactie wordt verstrekt, respectievelijk wordt ingetrokken, overeenkomstig de artikelen 49 en 66; iv) een referentie aan het tijdstip van ontvangst van een betalingsopdracht overeenkomstig artikel 64 en aan het eventueel door de betalingsdienstaanbieder bepaalde uiterste tijdstip; v) de maximale uitvoeringstermijn voor de te verstrekken betalingsdiensten; vi) de geschatte tijd voor de ontvangst van de geldmiddelen afkomstig van overmakingen door de buiten de Unie gevestigde betalingsdienstaanbieder van de begunstigde; vii) de vermelding of de mogelijkheid bestaat uitgavenlimieten voor het gebruik van het betaalinstrument overeenkomstig artikel 51, lid 1, overeen te komen; viii) bij betaalinstrumenten op basis van een kaart met co-badging, de rechten van de betalingsdienstgebruiker uit hoofde van artikel 8 van Verordening (EU) 2015/751; c) over de kosten, rentevoet en wisselkoers: i) alle kosten die door de betalingsdienstgebruiker aan de betalingsdienstaanbieder verschuldigd zijn, waaronder de kosten die gerelateerd zijn aan de wijze waarop en de frequentie waarmee uit hoofde van deze verordening gegevens worden verstrekt of ter beschikking worden gesteld, en, waar van toepassing, een uitsplitsing van de bedragen van die kosten; ii) alle eventuele kosten voor opnames uit geldautomaten in de Unie die door betalingsdienstgebruikers aan hun betalingsdienstaanbieder moeten worden betaald aan een geldautomaat van: 1) hun betalingsdienstaanbieder; ▐ 3) een betalingsdienstaanbieder die deel uitmaakt van een netwerk van geldautomaten waarmee de betalingsdienstaanbieder van de gebruiker een contractuele relatie heeft; 4) een aanbieder van geldautomaten die geen betaalrekeningen beheert bij het aanbieden van diensten voor het opnemen van contanten; iii) voor zover van toepassing, de toe te passen rentevoet en wisselkoers, of, bij gebruik van de referentierentevoet en -wisselkoers, de wijze van berekening van de feitelijke interesten en de relevante datum en de index of basis voor de vaststelling van die referentierentevoet of -wisselkoers; iv) indien overeengekomen, de onmiddellijke toepassing van wijzigingen in de referentierentevoet of -wisselkoers en de informatievereisten met betrekking tot de wijzigingen overeenkomstig artikel 22, lid 3; v) voor zover van toepassing, de geraamde kosten voor valutaomrekeningsdiensten met betrekking tot een overmaking, uitgedrukt als het totale bedrag in reële monetaire waarde en als een procentuele opslag ten opzichte van een valutawisselingsbenchmark die voldoet aan Verordening (EU) 2016/1011 . Die kosten en de procentuele opslag worden duidelijk weergegeven in de eigen valuta van de betaler voordat deze de transactie afrondt ; d) met betrekking tot de communicatie: i) voor zover van toepassing, de communicatiemiddelen, met inbegrip van de technische eisen voor de apparatuur en software van de betalingsdienstgebruiker, zoals overeengekomen tussen de partijen voor de mededeling van informatie en kennisgevingen overeenkomstig deze verordening; ii) de wijze waarop en de frequentie waarmee informatie krachtens deze verordening moet worden verstrekt of ter beschikking moet worden gesteld; iii) de taal of talen waarin de raamovereenkomst wordt gesloten en waarin de communicatie gedurende de looptijd van die contractuele betrekking plaatsvindt; iv) een vermelding dat de betalingsdienstgebruiker het recht heeft de contractuele voorwaarden van de raamovereenkomst en informatie en voorwaarden overeenkomstig artikel 21 te ontvangen; e) met betrekking tot beschermende en corrigerende maatregelen: i) voor zover van toepassing, een beschrijving van de maatregelen die de betalingsdienstgebruiker moet nemen om de veilige bewaring van een betaalinstrument te waarborgen alsook de wijze waarop de betalingsdienstaanbieder in kennis moet worden gesteld voor de toepassing van artikel 52, punt b); ii) de beveiligde procedure volgens welke de betalingsdienstaanbieder de betalingsdienstgebruiker in kennis stelt van een vermoede of daadwerkelijke fraude en van beveiligingsdreigingen; iii) indien overeengekomen, de voorwaarden waaronder de betalingsdienstaanbieder zich het recht voorbehoudt het gebruik van een betaalinstrument te blokkeren overeenkomstig artikel 51; iv) informatie over de aansprakelijkheid van de betaler overeenkomstig artikel 57, lid 5, artikel 59, lid 3, en artikel 60, met inbegrip van informatie over het desbetreffende bedrag; v) op welke wijze en binnen welke termijn de betalingsdienstgebruiker de betalingsdienstaanbieder en de politie in kennis moet stellen van impersonatiefraude als bedoeld in artikel 59 of van een niet-toegestane of onjuist geïnitieerde of uitgevoerde betalingstransactie of van een toegestane overmaking die is verricht na een onjuiste toepassing van de naam en de matchingverificatiedienst van de unieke identificator of impersonatiefraude, overeenkomstig artikel 54; vi) informatie over de aansprakelijkheid van de betalingsdienstaanbieder voor niet-toegestane betalingstransacties overeenkomstig artikel 56, voor de onjuiste toepassing van de naam en de matchingverificatiedienst van de unieke identificator overeenkomstig artikel 57, en voor impersonatiefraude overeenkomstig artikel 59; vii) informatie over de aansprakelijkheid van de betalingsdienstaanbieder voor de initiëring of uitvoering van betalingstransacties overeenkomstig de artikelen 75 en 76; viii) de voorwaarden voor terugbetaling overeenkomstig de artikelen 62 en 63; f) met betrekking tot wijzigingen in en de beëindiging van de raamovereenkomst: i) indien overeengekomen, de informatie dat de betalingsdienstgebruiker geacht wordt overeenkomstig artikel 22 wijzigingen in de voorwaarden te hebben aanvaard tenzij de betalingsdienstgebruiker de betalingsdienstaanbieder vóór de voorgestelde datum van inwerkingtreding van die wijzigingen ervan in kennis heeft gesteld dat de wijzigingen niet worden aanvaard; ii) de looptijd van de raamovereenkomst; iii) een vermelding dat de betalingsdienstgebruiker het recht heeft een raamovereenkomst te beëindigen en alle afspraken met betrekking tot beëindiging overeenkomstig artikel 22, lid 1, en artikel 23; g) met betrekking tot rechtsmiddelen: i) de contractuele bepalingen inzake het op de raamovereenkomst toepasselijke recht of inzake de bevoegde rechter; ii) de procedures voor alternatieve geschillenbeslechting waarover de betalingsdienstgebruiker overeenkomstig de artikelen 90, 94 en 95 beschikt. Artikel 21 Toegang tot informatie en tot de voorwaarden van de raamovereenkomst Gedurende de contractuele relatie heeft de betalingsdienstgebruiker te allen tijde het recht de contractuele voorwaarden van de raamovereenkomst, en de in artikel 20 bedoelde informatie en voorwaarden op papier of op een andere duurzame drager te vragen. Artikel 22 Wijzigingen in de voorwaarden van de raamovereenkomst 1. De betalingsdienstaanbieder stelt wijzigingen in de raamovereenkomst of in de in artikel 20 bedoelde informatie en voorwaarden voor op dezelfde wijze als bepaald in artikel 19, lid 1, en uiterlijk twee maanden vóór de voorgestelde toepassingsdatum. De betalingsdienstgebruiker kan de wijzigingen vóór de beoogde datum van inwerkingtreding aanvaarden of verwerpen. 2. Voor zover van toepassing overeenkomstig artikel 20, punt f), i), deelt de betalingsdienstaanbieder de betalingsdienstgebruiker mee dat hij wordt geacht die wijzigingen te hebben aanvaard indien de betalingsdienstgebruiker de betalingsdienstaanbieder niet vóór de voorgestelde datum van inwerkingtreding ervan in kennis stelt dat zij niet worden aanvaard. De betalingsdienstaanbieder stelt de betalingsdienstgebruiker er ook van in kennis dat indien de betalingsdienstgebruiker deze wijzigingen verwerpt, de betalingsdienstgebruiker het recht heeft de raamovereenkomst kosteloos en met ingang van elk moment tot de datum waarop de wijziging van toepassing zou worden, te beëindigen. 3. Wijzigingen in de rentevoet of de wisselkoers kunnen door de betalingsdienstaanbieder met onmiddellijke ingang zonder kennisgeving worden toegepast, mits het recht daartoe in de raamovereenkomst is overeengekomen en de wijzigingen in de rentevoet of de wisselkoers gebaseerd zijn op de overeenkomstig artikel 20, punt c), iii) en iv), overeengekomen referentierentevoet of -wisselkoers. De betalingsdienstgebruiker wordt zo spoedig mogelijk door de betalingsdienstaanbieder in kennis gesteld van elke wijziging in de rentevoet op dezelfde wijze als in artikel 19, lid 1, is bepaald, tenzij door de partijen is overeengekomen dat de informatie met een specifieke frequentie of op een specifieke wijze moet worden verstrekt of ter beschikking moet worden gesteld. Wijzigingen in de rentevoet of de wisselkoers die ten gunste van de betalingsdienstgebruiker uitvallen, kunnen zonder kennisgeving door de betalingsdienstaanbieder worden toegepast. 4. Wijzigingen in de bij betalingstransacties gebruikte rentevoet of wisselkoers worden door de betalingsdienstaanbieder uitgevoerd en berekend op een neutrale wijze die betalingsdienstgebruikers niet discrimineert. Artikel 23 Beëindiging 1. De betalingsdienstgebruiker kan de raamovereenkomst te allen tijde beëindigen tenzij door de partijen een opzegtermijn is overeengekomen. Die termijn mag niet langer zijn dan een maand. 2. De raamovereenkomst kan door de betalingsdienstgebruiker kosteloos worden beëindigd, behalve wanneer de overeenkomst gedurende minder dan drie maanden in werking is geweest. Eventuele voor beëindiging van de raamovereenkomst aan te rekenen kosten zijn passend en in overeenstemming met de feitelijke kosten. Wanneer betalingsdiensten uit hoofde van de raamovereenkomst samen met technische diensten ter ondersteuning van het aanbieden van betalingsdiensten worden aangeboden en worden verleend door de betalingsdienstaanbieder of door een derde partij waarmee de betalingsdienstaanbieder een partnerschap heeft gesloten, moeten die technische diensten onderworpen zijn aan dezelfde vereisten van de raamovereenkomst inzake beëindigingsvergoedingen. 3. Indien zulks in de raamovereenkomst is overeengekomen, kan de betalingsdienstaanbieder een voor onbepaalde duur gesloten raamovereenkomst beëindigen door op de wijze als bepaald in artikel 19, lid 1, een opzegtermijn van ten minste drie maanden in acht te nemen. 4. Op gezette tijden aangerekende kosten voor betalingsdiensten zijn slechts naar evenredigheid verschuldigd door de betalingsdienstgebruiker tot de beëindiging van de overeenkomst. Indien deze kosten vooraf worden betaald, worden die kosten naar evenredigheid terugbetaald door de betalingsdienstaanbieder. 5. Dit artikel doet geen afbreuk aan de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten betreffende het recht van de partijen om de raamovereenkomst onafdwingbaar of nietig te verklaren. 6. De lidstaten kunnen in gunstiger bepalingen inzake beëindiging voor de betalingsdienstgebruikers voorzien. De doelstellingen van die bepalingen worden afgestemd op deze verordening en de Commissie wordt ervan in kennis gesteld. 7. De lidstaten stellen de Commissie [PB gelieve de datum in te voegen = datum van toepassing van deze verordening] in kennis van de bepalingen van hun wetgeving die zij krachtens lid 6 hebben vastgesteld. Zij delen elke eventuele latere wijziging van deze bepalingen onverwijld mee. Artikel 24 Vóór de uitvoering van een afzonderlijke betalingstransactie te verstrekken informatie In geval van een door de betaler uit hoofde van een raamovereenkomst geïnitieerde afzonderlijke betalingstransactie, verstrekt een betalingsdienstaanbieder op verzoek van de betaler voor deze specifieke betalingstransactie expliciete informatie over alle volgende elementen: a) de maximale uitvoeringstermijn; b) de door de betaler verschuldigde kosten, uitgedrukt in de valuta van de betaling en, indien van toepassing, als procentuele opslag op de eventuele toepasselijke wisselkoers ten opzichte van een valutawisselingsbenchmark die voldoet aan Verordening (EU) 2016/1011 ; c) voor zover van toepassing, een uitsplitsing van de bedragen van eventuele kosten , voordat de betaler de betaling uitvoert . Artikel 25 Informatie aan de betaler over afzonderlijke betalingstransacties 1. Nadat het bedrag van een afzonderlijke betalingstransactie van de rekening van de betaler is gedebiteerd of, indien de betaler geen betaalrekening gebruikt, na de ontvangst van de betalingsopdracht, verstrekt de betalingsdienstaanbieder van de betaler op de wijze als bepaald in artikel 19, lid 1, de betaler onverwijld alle volgende informatie: a) een referentie aan de hand waarvan de betaler elke betalingstransactie kan identificeren en de informatie die nodig is om de begunstigde ondubbelzinnig te identificeren, met inbegrip van de handelsnaam van de begunstigde; b) het bedrag van de betalingstransactie, in de valuta waarin de betaalrekening van de betaler wordt gedebiteerd of in de voor de betalingsopdracht gebruikte valuta; c) het bedrag van de voor de betalingstransactie verschuldigde kosten en, voor zover van toepassing, de uitsplitsing van de bedragen van die kosten, ofwel de aan de betaler aan te rekenen interest; d) voor zover van toepassing, de door de betalingsdienstaanbieder van de betaler bij de betalingstransactie gehanteerde wisselkoers, en het bedrag van de betalingstransactie na die valutawissel; e) de valutadatum van de debitering of de datum van ontvangst van de betalingsopdracht. 2. Een raamovereenkomst omvat de voorwaarde dat de betaler kan verlangen dat de in lid 1 bedoelde informatie op gezette tijden▐ kosteloos moet worden verstrekt of ter beschikking moet worden gesteld op de overeengekomen wijze die de begunstigde de mogelijkheid biedt informatie ongewijzigd op te slaan en te reproduceren. 3. De lidstaten mogen voorschrijven dat de betalingsdienstaanbieder ten minste eenmaal per maand kosteloos informatie op papier of op een andere duurzame drager verstrekt. 4. De lidstaten stellen de Commissie [PB gelieve de datum in te voegen = datum van toepassing van deze verordening] in kennis van de bepalingen van hun wetgeving die zij krachtens lid 3 hebben vastgesteld. Zij delen elke eventuele latere wijziging van deze bepalingen onverwijld mee. Artikel 26 Informatie aan de begunstigde over afzonderlijke betalingstransacties 1. Na de uitvoering van een afzonderlijke betalingstransactie verstrekt de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde op de wijze als bepaald in artikel 19, lid 1, de begunstigde onverwijld alle volgende informatie: a) een referentie aan de hand waarvan de begunstigde kan uitmaken om welke betalingstransactie en om welke betaler het gaat, en alle bij de betalingstransactie gevoegde informatie; b) het bedrag van de betalingstransactie, in de valuta waarin de betaalrekening van de begunstigde wordt gecrediteerd; c) het bedrag van de voor de betalingstransactie verschuldigde kosten en, voor zover van toepassing, de uitsplitsing van de bedragen van die kosten, of de aan de begunstigde aan te rekenen interest; d) voor zover van toepassing, de door de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde bij de betalingstransactie gehanteerde wisselkoers, en het bedrag van de betalingstransactie vóór die valutawissel; e) de valutadatum van de creditering. 2. Een raamovereenkomst kan de voorwaarde omvatten dat de in lid 1 bedoelde informatie op gezette tijden en ten minste eenmaal per maand moet worden verstrekt of ter beschikking moet worden gesteld op de overeengekomen wijze die de begunstigde de mogelijkheid biedt informatie ongewijzigd op te slaan en te reproduceren. 3. De lidstaten mogen voorschrijven dat de betalingsdienstaanbieder ten minste eenmaal per maand kosteloos informatie op papier of op een andere duurzame drager verstrekt. 4. De lidstaten stellen de Commissie [PB gelieve de datum in te voegen = datum van toepassing van deze verordening] in kennis van de bepalingen van hun wetgeving die zij krachtens lid 3 hebben vastgesteld. Zij delen elke eventuele latere wijziging van deze bepalingen onverwijld mee. TITEL III RECHTEN EN PLICHTEN MET BETREKKING TOT DE AANBIEDING EN HET GEBRUIK VAN BETALINGSDIENSTEN HOOFDSTUK 1 Gemeenschappelijke bepalingen Artikel 27 Toepassingsgebied 1. Wanneer de betalingsdienstgebruiker geen consument is, kunnen de betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder overeenkomen dat artikel 28, lid 1, artikel 49, lid 7, en de artikelen 55, 60, 62, 63, 66, 75 en 76 geheel of deels niet van toepassing zijn. De betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder kunnen ook andere termijnen overeenkomen dan die welke zijn gesteld bij artikel 54. 2. De lidstaten kunnen bepalen dat artikel 95 niet van toepassing is wanneer de betalingsdienstgebruiker geen consument is. 3. De lidstaten kunnen bepalen dat de bepalingen van deze titel op dezelfde wijze op micro-ondernemingen worden toegepast als op consumenten. Die bepalingen zijn volledig in overeenstemming met deze verordening en de doelstellingen daarvan en de Commissie wordt ervan in kennis gesteld. 4. De lidstaten stellen de Commissie [PB gelieve de datum in te voegen = datum van toepassing van deze verordening] in kennis van de bepalingen van hun wetgeving die zij krachtens de leden 2 en 3 hebben vastgesteld. Zij delen elke eventuele latere wijziging van deze bepalingen onverwijld mee. Artikel 28 Toepasselijke kosten 1. De betalingsdienstaanbieder rekent de betalingsdienstgebruiker geen kosten aan voor het vervullen van zijn informatieverplichtingen of de toepassing van corrigerende en preventieve maatregelen uit hoofde van deze titel, tenzij in artikel 65, lid 1, artikel 66, lid 5, en artikel 74, lid 4, anders is bepaald. De aan te rekenen kosten worden overeengekomen tussen de betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder; zij zijn redelijk en staan in verhouding tot de feitelijke kosten▐. 2. Voor betalingstransacties die binnen de Unie worden verricht, waarbij de betalingsdienstaanbieders van zowel de betaler als de begunstigde, of de enige bij de betalingstransactie betrokken betalingsdienstaanbieder, zich binnen de Unie bevinden, moeten de begunstigde en de betaler elk voor zich de kosten betalen die hun respectieve betalingsdienstaanbieder in rekening brengt. 3. De begunstigde rekent geen kosten aan voor het gebruik van betalingen▐. 3 bis. Wanneer een exploitant van een geldautomaat een vergunning heeft als kredietinstelling of betalingsdienstaanbieder binnen de Unie en diensten voor het opnemen van contanten aanbiedt, wordt bij de initiëring van de geldopname door de exploitant informatie verstrekt of beschikbaar gesteld over een eventuele vaste vergoeding, op het moment dat of voorafgaand aan het moment dat de gebruiker zijn kaart in de automaat inbrengt dan wel er tegenaan houdt. Dergelijke vaste vergoedingen worden als monetaire waarde weergegeven, zodat de gebruiker op transparante, duidelijk te onderscheiden en begrijpelijke wijze wordt ingelicht over de vaste vergoedingen die de exploitant van de geldautomaat voor de geldopname in rekening brengt, ongeacht de oorsprong van de gebruikte betaalkaart. 3 ter. De betalingsdienstaanbieder belet niet dat de begunstigde de betaler een korting aanbiedt of er anderszins op aanstuurt dat de betaler een bepaald betaalinstrument gebruikt. ▐ Artikel 29 Derogatie voor instrumenten voor de betaling van kleine bedragen en elektronisch geld 1. Met betrekking tot betaalinstrumenten die overeenkomstig de raamovereenkomst uitsluitend worden gebruikt voor afzonderlijke betalingstransacties van maximaal 50 EUR, met een uitgavenlimiet van 250 EUR of waarop maximaal een bedrag van 250 EUR tegelijk kan worden opgeslagen, kunnen betalingsdienstaanbieders met hun betalingsdienstgebruikers het volgende overeenkomen: a) artikel 52, punt b), artikel 53, lid 1, punten c) en d), en artikel 60, lid 4, zijn niet van toepassing indien het betaalinstrument niet kan worden geblokkeerd of het verdere gebruik ervan niet kan worden voorkomen; b) de artikelen 55 en 56 en artikel 60, leden 1 en 4, zijn niet van toepassing indien het betaalinstrument anoniem wordt gebruikt of de betalingsdienstaanbieder om andere met het betaalinstrument verband houdende redenen niet het bewijs kan leveren dat de betalingstransactie was toegestaan; c) in afwijking van artikel 65, lid 1, is de betalingsdienstaanbieder niet verplicht de betalingsdienstgebruiker in kennis te stellen van de weigering van een betalingsopdracht als uit de context duidelijk blijkt dat de opdracht niet is uitgevoerd; d) in afwijking van artikel 66 herroept de betaler de betalingsopdracht niet nadat hij de betalingsopdracht heeft doorgegeven of de betalingstransactie aan de begunstigde heeft toegestaan; e) in afwijking van de artikelen 69 en 70 worden andere uitvoeringstermijnen toegepast. 2. De artikelen 56 en 60 zijn ook van toepassing op elektronisch geld, tenzij de betalingsdienstaanbieder van de betaler niet de mogelijkheid heeft de betaalrekening waarop het elektronisch geld is opgeslagen, te bevriezen of het betaalinstrument te blokkeren. De lidstaten kunnen deze afwijking beperken tot betaalrekeningen waarop het elektronisch geld is opgeslagen, of tot betaalinstrumenten met een bepaalde waarde. 3. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op de toepassingsdatum van deze verordening in kennis van de bepalingen van hun wetgeving die zij overeenkomstig lid 2 hebben vastgesteld. Zij delen elke eventuele latere wijziging van deze bepalingen onverwijld mee. Artikel 30 Uitgifte en terugbetaalbaarheid van elektronisch geld 1. Uitgevers van elektronisch geld geven elektronisch geld uit tegen de nominale waarde, in ruil voor ontvangen geldmiddelen. 2. Op verzoek van de houder van het elektronisch geld betaalt de uitgever van het elektronisch geld te allen tijde de nominale monetaire waarde van het aangehouden elektronisch geld terug. 3. De terugbetalingsvoorwaarden, met inbegrip van eventuele toepasselijke vergoedingen, worden duidelijk en opvallend vermeld in de overeenkomst tussen de uitgever van elektronisch geld en de houder van elektronisch geld, en de houder van het elektronisch geld wordt in kennis gesteld van deze voorwaarden voordat hij wordt gebonden door een overeenkomst of een aanbod. 4. Voor terugbetaling van elektronisch geld kan enkel een vergoeding worden gevraagd indien dit in de overeenkomst is vermeld overeenkomstig lid 3, en enkel in een van de volgende gevallen: a) wanneer de houder van elektronisch geld verzoekt om terugbetaling vóór de beëindiging van de overeenkomst; b) wanneer de overeenkomst voorziet in een beëindigingsdatum en de houder van elektronisch geld de overeenkomst vóór die datum beëindigt; c) indien meer dan een jaar na de beëindiging van de overeenkomst om terugbetaling wordt gevraagd. Dergelijke vergoeding is evenredig aan en staat in verhouding tot de kosten die de uitgever van elektronisch geld feitelijk heeft gemaakt. 5. Wanneer de houder van elektronisch geld verzoekt om terugbetaling vóór de beëindiging van de overeenkomst, kan hij om de gehele of gedeeltelijke terugbetaling van het elektronisch geld verzoeken. 6. Wanneer de houder van het elektronisch geld om terugbetaling verzoekt op de datum van beëindiging van de overeenkomst, of tot maximaal één jaar na de beëindiging, neemt de uitgever van het elektronisch geld een van de volgende maatregelen: a) hij betaalt de totale monetaire waarde van het elektronisch geld terug; of b) hij betaalt alle door de houder van elektronisch geld gevraagde geldmiddelen terug wanneer de betalingsinstelling een of meer van de in artikel 10, lid 1, punt c), van Richtlijn XXX [PSD3] genoemde activiteiten uitoefent, en het op voorhand niet geweten is welk deel van de geldmiddelen als elektronisch geld moet worden gebruikt door houders van elektronisch geld. 7. Onverminderd de leden 4, 5 en 6, zijn de terugbetalingsrechten van personen die elektronisch geld aanvaarden en die geen consumenten zijn, vastgelegd in een contractueel beding tussen de uitgevers van elektronisch geld en die personen. 8. Een betalingsinstelling die elektronischgelddiensten aanbiedt, verleent de houder van elektronisch geld geen rente of enig ander voordeel in verband met de duur van het bezit van het elektronisch geld. HOOFDSTUK 2 Toegang tot betalingssystemen en rekeningen bij kredietinstellingen Artikel 31 Toegang tot betalingssystemen 1. Exploitanten van betalingssystemen beschikken over objectieve, niet-discriminerende, transparante en evenredige regels voor de toegang tot een betalingssysteem door vergunninghoudende of in het register ingeschreven betalingsdienstaanbieders die rechtspersonen zijn. Exploitanten van betalingssystemen belemmeren de toegang tot een betalingssysteem niet meer dan nodig is om zich te beschermen tegen specifieke risico’s, waaronder, in voorkomend geval, het afwikkelingsrisico, operationeel risico, kredietrisico, liquiditeitsrisico en bedrijfsrisico, of niet meer dan nodig is om de financiële en operationele stabiliteit van het betalingssysteem te beschermen. 2. Een exploitant van een betalingssysteem maakt zijn regels en procedures voor de toelating tot deelname aan dat betalingssysteem en de criteria en methoden die hij hanteert voor de risicobeoordeling van aanvragers van deelname, openbaar. 3. Na ontvangst van een verzoek om deelname van een betalingsdienstaanbieder beoordeelt de exploitant van het betalingssysteem de relevante risico’s die verbonden zijn aan het verlenen van toegang tot het systeem aan de aanvragende betalingsdienstaanbieder. Een exploitant van een betalingssysteem weigert alleen deelname aan een aanvragende betalingsdienstaanbieder wanneer de aanvrager risico’s voor het systeem vormt als bedoeld in lid 1. De exploitant van het betalingssysteem stelt die aanvragende betalingsdienstaanbieder schriftelijk in kennis van het feit of het verzoek om deelname is ingewilligd of geweigerd en motiveert elke weigering volledig. 4. De leden 1, 2 en 3 zijn niet van toepassing op betalingssystemen die uitsluitend bestaan uit betalingsdienstaanbieders die tot dezelfde groep behoren. 5. Exploitanten van betalingssystemen zien ervan af een van de volgende vereisten op te leggen: a) regels die effectief lidmaatschap van andere betalingssystemen belemmeren; b) regels die bepaalde vergunninghoudende betalingsdienstaanbieders of bepaalde in het register ingeschreven betalingsdienstaanbieders discrimineren wat de rechten, plichten en aanspraken van leden betreft; c) beperkingen op grond van de institutionele status. 6. Een deelnemer aan een betalingssysteem dat een vergunninghoudende of in het register ingeschreven betalingsdienstaanbieder die geen deelnemer aan het betalingssysteem is, toelaat via dat betalingssysteem overboekingsopdrachten door te geven, biedt andere vergunninghoudende of in het register ingeschreven betalingsdienstaanbieders op objectieve, evenredige, transparante en niet-discriminerende wijze dezelfde mogelijkheid. In geval van afwijzing van een dergelijk verzoek verstrekt de deelnemer aan een betalingssysteem aan elke verzoekende betalingsdienstaanbieder een volledige opgave van redenen voor deze afwijzing. 7. Voor betalingssystemen die niet onder oversight van het Eurosysteem krachtens Verordening (EU) nr. 795/2014 vallen, wijzen de lidstaten een bevoegde autoriteit aan die verantwoordelijk is voor het oversight op betalingssystemen om de handhaving van de leden 1 2, 3, 5 en 6 door betalingssystemen die onder hun nationale recht vallen, te waarborgen. Artikel 32 Verstrekking van betaalrekeningen door kredietinstellingen aan betalingsinstellingen 1. Een kredietinstelling weigert slechts een betaalrekening voor een betalingsinstelling te openen of sluit deze alleen voor haar agenten of distributeurs of voor een aanvrager van een vergunning als betalingsinstelling in gevallen waarin dat op objectieve, niet-discriminerende en evenredige gronden gerechtvaardigd is, met name in de volgende gevallen: a) de kredietinstelling heeft ernstige redenen om te vermoeden dat de aanvrager gebrekkig toezicht op het witwassen van geld of de financiering van terrorisme uitoefent of dat de aanvrager of zijn cliënten illegale activiteiten verrichten; b) er is sprake of sprake geweest van een wezenlijke contractbreuk door de aanvrager voor een rekening; c) van de aanvrager zijn onvoldoende informatie en documenten voor een rekening ontvangen met betrekking tot de in deze alinea vermelde aspecten ; d) de aanvrager van een rekening of zijn bedrijfsmodel vertoont een buitensporig risicoprofiel; ▐ e bis) de bevoegde autoriteit heeft geweigerd een vergunning als betalingsinstelling toe te kennen of heeft die ingetrokken. Wanneer een kredietinstelling overeenkomstig dit lid besluit een betaalrekening te sluiten, wordt de sluiting pas van kracht na afloop van een opzegtermijn van ten minste vier maanden, tenzij de betaalrekening op grond van fraude of illegale activiteiten gesloten wordt. 2. De krachtens lid 1 aan agenten of distributeurs verleende rechten worden uitsluitend verleend voor het aanbieden van betalingsdiensten voor rekening van de betalingsinstelling. 3. Een kredietinstelling stelt de betalingsinstelling, haar agenten of distributeurs, of de aanvrager van een vergunning als betalingsinstelling in kennis van elk besluit om te weigeren een betaalrekening te openen of elk besluit om een betaalrekening te sluiten voor een betalingsinstelling of haar agenten of distributeurs, of voor een aanvrager van een vergunning als betalingsinstelling; zij motiveert dit besluit naar behoren. Een dergelijke motivering moet specifiek zijn voor de risico’s die voortvloeien uit de activiteit of de geplande activiteit van die betalingsinstelling of van haar agenten of distributeurs, zoals beoordeeld door de kredietinstelling, en mag niet algemeen van aard zijn. 3 bis. Naast de in lid 3 bedoelde kennisgeving stelt een kredietinstelling ook de nationale bevoegde autoriteit in kennis van haar besluit om te weigeren een rekening te openen of om een specifieke rekening te sluiten. De bevoegde autoriteiten publiceren geaggregeerde gegevens over de weigeringen tot opening van betaalrekeningen en de sluitingen daarvan. 4. Een betalingsinstelling of haar agenten of distributeurs, of een aanvrager van een vergunning als betalingsinstelling die het voorwerp uitmaakt van een negatief besluit van een kredietinstelling inzake toegang of van een besluit tot het sluiten van betaalrekeningdiensten, kan beroep aantekenen bij een bevoegde autoriteit. 5. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van het geharmoniseerde formaat en de geharmoniseerde informatie die in de in lid 3 van dit artikel bedoelde kennisgeving en motivering moeten worden opgenomen en tot nadere betaling van de objectieve, niet-discriminerende en evenredige gronden waarop en situaties waarin een kredietinstelling in staat is te weigeren een betaalrekening voor een betalingsinstelling te openen dan wel in staat is een betaalrekening voor een betalingsinstelling, haar agenten of distributeurs, of voor een aanvrager van een vergunning als betalingsinstelling te sluiten . Bij die ontwerpen van technische reguleringsnormen worden ook nadere bepalingen vastgesteld inzake de geharmoniseerde doelstellingen, bevoegdheden en procedures die de bevoegde autoriteiten moeten volgen wanneer bij hen beroep wordt aangetekend, zoals bepaald in lid 4 van dit artikel. De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea genoemde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen. HOOFDSTUK 3 Rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten Afdeling 1 Algemene beginselen Artikel 33 Rechten van betalingsdienstgebruikers 1. Betalingsdienstaanbieders beletten betalingsdienstgebruikers niet gebruik te maken van een betalingsinitiatiedienstaanbieder om betalingsinitiatiediensten als bedoeld in punt 6 van bijlage I te verkrijgen. Deze verplichting geldt voor alle door de betalingsdienstgebruiker aangehouden betaalrekeningen die online toegankelijk zijn. 1 bis. Begunstigden bieden betalingsdienstgebruikers ten minste één betalingsmethode zonder toeslag waarvoor geen betalingsinitiatiedienstaanbieder hoeft te worden gebruikt. 2. Betalingsdienstaanbieders beletten betalingsdienstgebruikers niet gebruik te maken van rekeninginformatiediensten als bedoeld in punt 7 van bijlage I. Deze verplichting geldt voor alle door de betalingsdienstgebruiker aangehouden betaalrekeningen die online toegankelijk zijn. 2 bis. Handelaren zoals kredietgevers en verzekeraars bieden betalingsdienstgebruikers een manier om hun gegevens te delen waarbij geen rekeninginformatiedienstaanbieders hoeven te worden gebruikt. 2 ter. Onverminderd Verordening (EU) 2016/679 wijzen betalingsdienstaanbieders consumenten er op een duidelijke en begrijpelijke manier op wanneer hun een gepersonaliseerde aanbieding wordt gedaan die is gebaseerd op de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens. Artikel 34 Contractuele betrekkingen 1. Het aanbieden van rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten mag door geen enkele partij afhankelijk worden gesteld van het bestaan van een daartoe strekkende contractuele relatie tussen aanbieders van dergelijke diensten en een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder. 2. Indien een multilaterale contractuele regeling van kracht is en indien dezelfde betaalrekeninggegevens als geregeld bij deze verordening ook beschikbaar zijn in het kader van die multilaterale contractuele regeling, is toegang door rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders tot betaalrekeninggegevens die onder deze verordening vallen altijd mogelijk zonder deel te moeten uitmaken van een dergelijke multilaterale contractuele regeling. Afdeling 2 Interfaces voor gegevenstoegang voor rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten Artikel 35 Aanbieding van speciale toegangsinterfaces 1. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders die een betaler een online toegankelijke betaalrekening aanbieden, beschikken over ten minste één speciale interface voor de uitwisseling van gegevens met rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders. 2. Onverminderd de artikelen 38 en 39 zijn rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders die een betaler een online toegankelijke betaalrekening aanbieden en die een interface als bedoeld in lid 1 van dit artikel hebben opgezet, niet verplicht om ook permanent een andere interface als uitwijkmogelijkheid (fall-back) aan te houden met het oog op de uitwisseling van gegevens met rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders , maar zij bieden wel te allen tijde toegang tot interfaces die deze aanbieders in staat stellen hun bedrijfscontinuïteit te waarborgen . 3. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat hun in lid 1 bedoelde speciale interfaces gebruikmaken van communicatienormen die zijn uitgegeven door Europese of internationale normalisatieorganisaties, waaronder het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) of de Internationale Organisatie voor normalisatie (ISO). Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen er ook voor dat de technische specificaties van de in lid 1 bedoelde speciale interfaces worden gedocumenteerd, waarbij een stel routines, protocollen en tools wordt aangegeven die betalingsinitiatiedienstaanbieders en rekeninginformatiedienstaanbieders nodig hebben om hun software en toepassingen interoperabel te maken met de systemen van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders stellen de documentatie over de technische specificaties van hun in lid 1 bedoelde speciale interfaces kosteloos en onmiddellijk beschikbaar op verzoek van vergunninghoudende betalingsinitiatiedienstaanbieders, rekeninginformatiedienstaanbieders of betalingsdienstaanbieders die bij hun bevoegde autoriteiten een aanvraag voor de desbetreffende vergunning hebben ingediend, en maken een samenvatting van die documentatie openbaar op hun website. 4. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat, behalve in noodsituaties waarin dit niet mogelijk is, wijzigingen in de technische specificaties van hun in lid 1 bedoelde speciale interface zo spoedig mogelijk en uiterlijk zes weken voordat de wijziging wordt doorgevoerd, ter beschikking worden gesteld van vergunninghoudende betalingsinitiatiedienstaanbieders, rekeninginformatiedienstaanbieders of betalingsdienstaanbieders die bij hun bevoegde autoriteiten een aanvraag voor de desbetreffende vergunning hebben ingediend. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders documenteren noodsituaties waarin wijzigingen werden doorgevoerd zonder dergelijke informatie vooraf en stellen de documentatie op verzoek ter beschikking van de bevoegde autoriteiten. 5. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders publiceren op hun website kwartaalstatistieken over de beschikbaarheid en prestaties van hun speciale interface. De prestaties van de speciale interfaces worden gemeten aan de hand van het aantal succesvolle verzoeken om rekeninginformatie in verhouding tot het totale aantal verzoeken om rekeninginformatie en aan de hand van het aantal en het transactievolume van de succesvolle betalingsinitiatieverzoeken in verhouding tot het totale aantal en het transactievolume van het totale aantal betalingsinitiatieverzoeken. 6. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders stellen een testvoorziening ter beschikking, met inbegrip van ondersteuning, voor aansluiting op de speciale interfaces en functionele tests om vergunninghoudende betalingsinitiatiedienstaanbieders en rekeninginformatiedienstaanbieders, of betalingsdienstaanbieders die de desbetreffende vergunning hebben aangevraagd, in staat te stellen hun software en toepassingen voor het aanbieden van een betalingsdienst aan gebruikers te testen. Via de testvoorziening mogen geen gevoelige betalingsgegevens of andere persoonsgegevens worden gedeeld. 7. In geval van een onverwachte gebeurtenis of fout tijdens het identificatie-, authenticatie- of uitwisselingsproces van de gegevenselementen via de speciale interface, voorziet de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder in kennisgevingsberichten aan de betalingsinitiatiedienstaanbieder of de rekeninginformatiedienstaanbieder waarin de reden voor de onverwachte gebeurtenis of fout wordt toegelicht. Artikel 36 Vereisten met betrekking tot speciale interfaces voor gegevenstoegang 1. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat de in artikel 35, lid 1, bedoelde speciale interface aan de volgende beveiligings- en prestatievereisten voldoet: a) de speciale interface zorgt voor het opzetten en onderhouden van communicatiesessies tussen de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder, de rekeninginformatiedienstaanbieder, de betalingsinitiatiedienstaanbieder en elke betrokken betalingsdienstgebruiker gedurende de gehele authenticatie van de betalingsdienstgebruiker; b) de speciale interface waarborgt de integriteit en vertrouwelijkheid van de persoonlijke beveiligingsgegevens en van authenticatiecodes die door of via de betalingsinitiatiedienstaanbieder of de rekeninginformatiedienstaanbieder worden verzonden; c) de responstijd van de speciale interface op verzoeken om toegang van rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders mag niet langer zijn dan de responstijd van de interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan zijn betalingsdienstgebruikers ter beschikking stelt om rechtstreeks online toegang te krijgen tot hun betaalrekening. 2. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat de in artikel 35, lid 1, bedoelde speciale interface zowel rekeninginformatiedienstaanbieders als betalingsinitiatiedienstaanbieders in staat stelt: a) zich jegens de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder te identificeren; b) de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder opdracht te geven met de authenticatie te beginnen op basis van de toestemming van de betalingsdienstgebruiker die overeenkomstig artikel 49, lid 2, aan de rekeninginformatiedienstaanbieder of de betalingsinitiatiedienstaanbieders is verleend; c) op niet-discriminerende wijze gebruik te maken van de door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder toegepaste vrijstellingen van authenticatie; d) voorafgaand aan de initiëring van de betaling ten minste de unieke identificator van de rekening, de bijbehorende namen of andere identificatoren van de rekeninghouder en de valuta’s en het rekeningsaldo die beschikbaar zijn voor de betalingsdienstgebruiker, te zien. 3. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders stellen rekeninginformatiedienstaanbieders in staat om via de speciale interface veilig te communiceren om informatie over een of meer aangewezen betaalrekeningen en bijbehorende betalingstransacties op te vragen en te ontvangen. 4. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat de speciale interface betalingsinitiatiedienstaanbieders ten minste in staat stelt om: a) een doorlopende betalingsopdracht of automatische afschrijving te plaatsen en te herroepen; b) een eenmalige betaling te initiëren; c) een toekomstige uit te voeren betaling te initiëren en in te trekken; d) betalingen aan meerdere begunstigden te initiëren; e) betalingen te initiëren, ongeacht of de begunstigde op de lijst van begunstigden van de betaler staat; f) veilig te communiceren bij het plaatsen van een betalingsopdracht van de betaalrekening van de betaler en om alle informatie te ontvangen over de initiëring van de betalingstransactie en alle informatie die toegankelijk is voor de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder met betrekking tot de uitvoering van de betalingstransactie; g) de naam van de rekeninghouder te verifiëren voordat de betaling wordt geïnitieerd en ongeacht of de naam van de rekeninghouder beschikbaar is via de directe interface; h) een betaling te initiëren met één enkele sterke cliëntauthenticatie, mits de betalingsinitiatiedienstaanbieder de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder alle volgende informatie heeft verstrekt: i) de unieke identificator van de betaler, ii) de wettelijke en handelsnaam van de begunstigde en de “unieke identificator”, iii) een transactiereferentie, iv) het bedrag en de valuta van de betaling, op basis waarvan de enkele sterke cliëntauthenticatie wordt geactiveerd; h bis) in gevallen waarin de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder meerdere authenticatiemogelijkheden biedt, te kiezen welke authenticatiemethode aan de betaler moet worden getoond, rekening houdend met wat voor de betaler de minst omslachtige optie is; h ter) initiëring van een betalingstransactie om gegronde redenen te weigeren. 5. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat de speciale interface voor betalingsinitiatiedienstaanbieders in het volgende voorziet: a) de onmiddellijke bevestiging, op verzoek, in de vorm van een eenvoudig “ja” of “nee”, op de vraag of het voor de uitvoering van een betaaltransactie vereiste bedrag op de betaalrekening van de betaler beschikbaar is; b) de bevestiging van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder , zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk dertig seconden nadat de betaler de betaling heeft toegestaan wordt gegeven, dat de betaling is of zal worden uitgevoerd op basis van de informatie waarover de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder beschikt, rekening houdend met reeds bestaande betalingsopdrachten die van invloed kunnen zijn op de volledige uitvoering van de geplaatste betalingsopdracht. De in punt b) bedoelde informatie wordt niet gedeeld met de betalingsinitiatiedienstaanbieder, maar kan door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder worden gebruikt om de uitvoering van de verrichting te bevestigen. Indien de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder controles uitvoert die gevolgen kunnen hebben voor de uitvoering van de betaling, moeten deze plaatsvinden voordat de betaling wordt bevestigd. Artikel 37 Gegevenstoegang voor derden 1. Onverminderd artikel 36 zorgen rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders ervoor dat hun in artikel 35, lid 1, bedoelde speciale interface te allen tijde ten minste hetzelfde niveau van beschikbaarheid en prestaties biedt, met inbegrip van technische en IT-ondersteuning, als de interfaces die rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders aan de betalingsdienstgebruiker ter beschikking stellen om rechtstreeks online toegang te krijgen tot zijn betaalrekening. 2. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders verstrekken rekeninginformatiedienstaanbieders de informatie van aangewezen betaalrekeningen en daarmee samenhangende transacties die aan de betalingsdienstgebruiker beschikbaar worden gesteld wanneer rechtstreeks om toegang tot de rekeninginformatie wordt gevraagd, op voorwaarde dat deze informatie geen gevoelige betalingsgegevens bevat. 3. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders verstrekken betalingsinitiatiedienstaanbieders de informatie die nodig is voor de initiëring en uitvoering van de betalingstransactie die aan de betalingsdienstgebruiker wordt verstrekt of ter beschikking wordt gesteld wanneer de transactie rechtstreeks door de betalingsdienstgebruiker wordt geïnitieerd. Die informatie wordt onmiddellijk na ontvangst van de betalingsopdracht verstrekt en alle updates hiervan, onder meer met betrekking tot de status van de betaling, worden doorlopend in real time via de speciale interface naar de betalingsinitiatiedienstaanbieder gestuurd totdat de betaling is uitgevoerd of geweigerd . 3 bis. Overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 ontwikkelt de EBA, in overleg met het Europees Comité voor gegevensbescherming, richtsnoeren inzake de uitvoering van dit lid voor betalingsinitiatiediensten en rekeninginformatiediensten. Artikel 38 Uitwijkvoorzieningen voor een onbeschikbare speciale interface 1. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders nemen alle maatregelen waarover zij beschikken om te voorkomen dat de speciale interface onbeschikbaar is of niet optimaal functioneert . Er wordt aangenomen dat er sprake is van onbeschikbaarheid wanneer vijf opeenvolgende verzoeken om toegang tot informatie voor het verlenen van betalingsinitiatiediensten of rekeninginformatiediensten binnen dertig seconden geen antwoord van de speciale interface van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder ontvangen. 2. Indien de speciale interface onbeschikbaar is, stellen rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders de betalingsdienstaanbieders die gebruikmaken van de speciale interface in kennis van de maatregelen die zijn genomen om de interface te herstellen en van de tijd die naar schatting nodig is om het probleem op te lossen. Tijdens de periode van onbeschikbaarheid bieden rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders aan rekeninginformatie- en betalingsinitiatiedienstaanbieders onverwijld een doeltreffende alternatieve oplossing aan, zoals het gebruik van de interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn gebruikers, om toegang te krijgen tot betaalrekeninggegevens. 3. Indien de speciale interface onbeschikbaar is en de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder geen snelle en doeltreffende alternatieve oplossing als bedoeld in lid 2 heeft aangeboden, kunnen betalingsinitiatiedienstaanbieders of rekeninginformatiedienstaanbieders hun bevoegde autoriteit verzoeken, met overlegging van alle nodige informatie en bewijzen, hen toe te staan de interface te gebruiken die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn gebruikers voor toegang tot betaalrekeninggegevens. 4. Op basis van het in lid 3 bedoelde verzoek kan de bevoegde autoriteit voor een in de tijd beperkte periode totdat de speciale interface weer beschikbaar is, alle betalingsinitiatiedienstaanbieders en rekeninginformatiedienstaanbieders machtigen zich toegang te verschaffen tot betaalrekeninggegevens via een interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn gebruikers. De bevoegde autoriteit stelt de verzoekende rekeninginformatiedienstaanbieder of betalingsinitiatiedienstaanbieder in kennis van haar besluit en maakt het openbaar op haar website. De bevoegde autoriteit draagt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder op de volledige werking van de speciale interface te herstellen vóór het verstrijken van de tijdelijke machtiging. 5. De bevoegde autoriteit neemt onverwijld een besluit over elk uit hoofde van lid 3 ingediend verzoek. Zolang de bevoegde autoriteit geen besluit over het verzoek heeft genomen, kan de verzoekende betalingsinitiatiedienstaanbieder of rekeninginformatiedienstaanbieder bij wijze van uitzondering toegang krijgen tot betaalrekeninggegevens via een interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn gebruikers. De verzoekende betalingsinitiatiedienstaanbieder of rekeninginformatiedienstaanbieder staakt dit wanneer de speciale interface weer beschikbaar is of wanneer de bevoegde autoriteit een besluit neemt om een dergelijk gebruik niet toe te staan, als dat eerder is. 6. In gevallen waarin rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders verplicht zijn rekeninginformatiedienstaanbieders of betalingsinitiatiedienstaanbieders toegang te verlenen tot de interface die rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders gebruiken voor de authenticatie van en communicatie met hun gebruikers, stellen rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders onmiddellijk alle technische specificaties ter beschikking die rekeninginformatiedienstaanbieders of betalingsinitiatiedienstaanbieders nodig hebben om op adequate wijze verbinding te maken met de interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn gebruikers. 7. Wanneer zij zich toegang verschaffen tot de interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn gebruikers, voldoen de rekeninginformatiedienstaanbieders of betalingsinitiatiedienstaanbieders aan alle vereisten van artikel 45, lid 2. Met name moeten rekeninginformatiedienstaanbieders of betalingsinitiatiedienstaanbieders zich altijd naar behoren identificeren bij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder. Artikel 39 Afwijking van het aanbieden van een speciale interface voor gegevenstoegang 1. In afwijking van artikel 35, lid 1, kan de bevoegde autoriteit op verzoek van een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder de verzoekende rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder vrijstellen van de verplichting om over een speciale interface te beschikken en de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder toestaan hetzij een van de interfaces die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder gebruikt voor de authenticatie van en communicatie met zijn betalingsdienstgebruikers aan te bieden als interface voor veilige gegevensuitwisseling, hetzij, indien gerechtvaardigd, helemaal geen interface voor veilige gegevensuitwisseling aan te bieden. 2. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen waarin de criteria worden gespecificeerd op basis waarvan een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder overeenkomstig lid 1 kan worden vrijgesteld van de verplichting om over een speciale interface te beschikken en toelating kan krijgen om hetzij de interface die hij aan zijn betalingsdienstgebruiker ter beschikking stelt om online toegang te krijgen tot zijn betaalrekeningen aan te bieden als interface voor veilige gegevensuitwisseling met rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders, hetzij, in voorkomend geval, helemaal geen interface te hebben voor een veilige gegevensuitwisseling. De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea genoemde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen. Afdeling 3 Rechten en plichten van rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders Artikel 40 Verplichtingen van rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders met betrekking tot betalingsinitiatiediensten De rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder verricht de volgende handelingen om het recht van de betaler op het gebruik van de betalingsinitiatiedienst te waarborgen: a) veilig communiceren met betalingsinitiatiedienstaanbieders; b) onmiddellijk na ontvangst van de betalingsopdracht van een betalingsinitiatiedienstaanbieder alle informatie over de initiëring van de betalingstransactie, alsmede alle informatie die toegankelijk is voor de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder met betrekking tot de uitvoering van de betalingstransactie aan de betalingsinitiatiedienstaanbieder verstrekken of ter beschikking stellen; c) betalingsopdrachten die via de diensten van een betalingsinitiatiedienstaanbieder worden doorgegeven, behandelen alsof deze betalingsopdrachten rechtstreeks door de betaler of de begunstigde worden doorgegeven, met name wat betreft timing, prioriteit of kosten. Voor de toepassing van punt b) zorgt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder ervoor dat, indien de in dat punt bedoelde informatie geheel of gedeeltelijk niet onmiddellijk na ontvangst van de betalingsopdracht beschikbaar is, alle informatie over de uitvoering van de betalingsopdracht , met inbegrip van, maar niet beperkt tot updates over de status van de betaling, aan de betalingsinitiatiedienstaanbieder ter beschikking wordt gesteld onmiddellijk nadat die informatie voor de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder beschikbaar is geworden. Artikel 41 Verplichtingen van rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders met betrekking tot rekeninginformatiediensten 1. De rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder verricht de volgende handelingen om het recht van de betalingsdienstgebruiker op het gebruik van de rekeninginformatiedienst te waarborgen: a) veilig communiceren met de rekeninginformatiedienstaanbieder; b) verzoeken om gegevens die via de diensten van een rekeninginformatiedienstaanbieder worden verzonden, behandelen alsof de gegevens door de betalingsdienstgebruiker zijn opgevraagd via de interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan zijn betalingsdienstgebruikers ter beschikking stelt om rechtstreeks toegang te krijgen tot hun betaalrekening. 2. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders staan rekeninginformatiedienstaanbieders toe toegang te krijgen tot informatie van aangewezen betaalrekeningen en daarmee verband houdende betalingstransacties die door rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders wordt bijgehouden om de rekeninginformatiedienst uit te voeren, ongeacht of de betalingsdienstgebruiker deze informatie al dan niet actief opvraagt. Artikel 42 Beperking van de toegang tot betaalrekeningen voor rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders 1. Een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder kan een rekeninginformatiedienstaanbieder of een betalingsinitiatiedienstaanbieder om objectief gerechtvaardigde en naar behoren gestaafde redenen de toegang tot een betaalrekening ontzeggen. Die redenen hebben betrekking op de in artikel 49, lid 3, bedoelde niet-toegestane toegang of op frauduleuze toegang tot de betaalrekening voor die rekeninginformatiedienstaanbieder of die betalingsinitiatiedienstaanbieder, met inbegrip van de niet-toegestane of frauduleuze initiëring van een betalingstransactie. In dergelijke gevallen informeert de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder de betalingsdienstgebruiker over de ontzegging van toegang tot de betaalrekening en deelt hij de redenen daarvoor mee. Indien mogelijk wordt deze informatie aan de betalingsdienstgebruiker meegedeeld voordat de toegang wordt ontzegd, en ten laatste onmiddellijk daarna, tenzij het verstrekken van die informatie objectief gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen zou doorkruisen of krachtens ander toepasselijk Unierecht of toepasselijk nationaal recht verboden is. 2. In de in lid 1 genoemde gevallen meldt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder het incident betreffende de rekeninginformatiedienstaanbieder of de betalingsinitiatiedienstaanbieder onmiddellijk aan de bevoegde autoriteit. Daarbij moeten de relevante gegevens van de zaak worden vermeld, en de redenen voor het nemen van stappen. De bevoegde autoriteit beoordeelt de zaak en neemt, indien noodzakelijk, passende maatregelen. Artikel 43 Beheer van gegevenstoegang door betalingsdienstgebruikers 1. De rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder verstrekt de betalingsdienstgebruiker een in zijn gebruikersinterface geïntegreerd dashboard voor het monitoren en beheren van de toestemmingen die de betalingsdienstgebruiker heeft verleend ten behoeve van rekeninginformatiediensten of betalingsinitiatiediensten met betrekking tot meervoudige of terugkerende betalingen. 2. Het dashboard: a) biedt de betalingsdienstgebruiker , voor zover de informatie in handen is van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder, een overzicht van elke lopende toestemming die wordt verleend ten behoeve van rekeninginformatiediensten of betalingsinitiatiediensten, met inbegrip van: i) de naam van de rekeninginformatiedienstaanbieder of de betalingsinitiatiedienstaanbieder waaraan toegang is verleend; ii) de cliëntenrekening waartoe toegang is verleend; iii) het doel van de toestemming; iv) de geldigheidsduur van de toestemming; v) de categorieën gegevens die worden gedeeld ; v bis) de data waarop de toegang tot gegevens is verkregen. b) stelt de betalingsdienstgebruiker in staat de toegang tot gegevens voor alle rekeninginformatiediensten of betalingsinitiatiedienstaanbieders of voor een bepaalde rekeninginformatie- of betalingsinitiatiedienstaanbieder in te trekken; ▐ c bis) biedt betalingsdienstgebruikers de keuze nooit gegevens met derden te delen, zowel wat huidige als toekomstige verzoeken om toestemming voor toegang tot gegevens betreft; d) bevat een historiek van toestemmingen voor gegevenstoegang die zijn ingetrokken of verlopen, gedurende een periode van twee jaar ; d bis) is in overeenstemming met de FIDA-dashboards en biedt gegevenshouders de mogelijkheid de toestemmingen die vereist zijn uit hoofde van de FIDA-verordening en onderhavige verordening via één dashboard te beheren op verzoek van de gebruiker. 2 bis. De EBA ontwikkelt richtsnoeren tot nadere bepaling van de categorieën gegevens zoals bedoeld in lid 2, punt a), zodat de gegevens gemakkelijk te begrijpen zijn voor de consument. 2 ter. Wanneer een betalingsdienstgebruiker overeenkomstig lid 2, punt b), besluit de toegang tot gegevens in te trekken, zal de betrokken rekeninginformatiedienstaanbieder of betalingsinitiatiedienstaanbieder: a) de gegevens niet langer gebruiken; b) de gegevens intrekken; en c) alle gegevens die werden ontvangen naar aanleiding van de toestemming voor gegevenstoegang door de betalingsdienstgebruiker onverwijld wissen. 3. De rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder zorgt ervoor dat het dashboard gemakkelijk te vinden is in zijn gebruikersinterface en dat de informatie op het dashboard duidelijk, nauwkeurig en gemakkelijk te begrijpen is voor de betalingsdienstgebruiker. 4. De rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder en de rekeninginformatie- of betalingsinitiatiedienstaanbieder waaraan toestemming is verleend, werken samen om via het dashboard in real time informatie ter beschikking van de betalingsdienstgebruiker te stellen. Voor de toepassing van lid 2▐ geldt: a) de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder stelt de rekeninginformatie- of betalingsinitiatiedienstaanbieder in real time in kennis van wijzigingen die een betalingsdienstgebruiker via het dashboard in een toestemming met betrekking tot die aanbieder heeft aangebracht; b) een rekeninginformatie- of betalingsinitiatiedienstaanbieder stelt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder in real time in kennis van een nieuwe door een betalingsdienstgebruiker verleende toestemming voor een door die rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aangeboden betaalrekening, met inbegrip van: i) het doel van de door de betalingsdienstgebruiker verleende toestemming , op een voor de gebruiker duidelijke en begrijpelijke manier ; ii) de geldigheidsduur van de toestemming; iii) de betrokken categorieën gegevens. Artikel 44 Verboden belemmeringen voor de toegang tot gegevens 1. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat hun speciale interface geen belemmeringen opwerpt voor het aanbieden van betalingsinitiatie- en rekeninginformatiediensten en voor consumenten eenvoudig en vlot te gebruiken is . Verboden belemmeringen omvatten , maar zijn niet beperkt tot : a) voorkomen dat betalingsinitiatiedienstaanbieders of rekeninginformatiedienstaanbieders gebruikmaken van de door rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders aan hun betalingsdienstgebruikers verstrekte persoonlijke beveiligingsgegevens; b) eisen dat de betalingsdienstgebruikers hun unieke identificator handmatig invoeren in het domein van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder om gebruik te kunnen maken van rekeninginformatie- of betalingsinitiatiediensten; c) aanvullende controles eisen van de toestemming die de betalingsdienstgebruikers aan een betalingsinitiatiedienstaanbieder of een rekeninginformatiedienstaanbieder hebben verleend; d) aanvullende registraties eisen van betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders om toegang te kunnen krijgen tot de betaalrekening van de betalingsdienstgebruiker of de speciale interface; e) eisen dat betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders hun contactgegevens vooraf registreren bij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder, tenzij dit onontbeerlijk is om de uitwisseling van informatie tussen rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders en betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders te vergemakkelijken, met name in verband met de actualisering van het in artikel 43 bedoelde dashboard; f) de mogelijkheid voor een betalingsdienstgebruiker om betalingen via een betalingsinitiatiedienstaanbieder te initiëren, beperken tot begunstigden die op de lijst van begunstigden van de betaler staan; g) het initiëren van betalingen beperken tot betalingen van of naar binnenlandse unieke identificatoren; h) eisen dat sterke cliëntauthenticatie vaker wordt toegepast dan de sterke cliëntauthenticatie zoals vereist door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder wanneer de betalingsdienstgebruiker rechtstreeks toegang heeft tot zijn betaalrekening of een betaling initieert bij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder; i) een speciale interface aanbieden die niet alle authenticatieprocedures ondersteunt die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan zijn betalingsdienstgebruiker ter beschikking stelt; j) een rekeninginformatie- of betalingsinitiatietraject opleggen, in een benadering met “doorgeleiding” of “ontkoppeling” voor de authenticatie van de betalingsdienstgebruiker , alsook extra stappen of vereiste handelingen opleggen tijdens het gebruikerstraject▐ ten opzichte van de gelijkwaardige authenticatieprocedure die aan betalingsdienstgebruikers wordt aangeboden wanneer zij rechtstreeks toegang krijgen tot hun betaalrekeningen of een betaling initiëren bij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder; k) eisen dat de gebruiker in het stadium van de authenticatie automatisch wordt doorgeleid naar het webadres van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder wanneer dit de enige methode is om de authenticatie van de betalingsdienstgebruiker uit te voeren die door een rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder wordt ondersteund; l) twee sterke cliëntauthenticaties eisen in een traject van een loutere betalingsinitiatiedienst waarbij de betalingsinitiatiedienstaanbieder aan de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder alle informatie verstrekt die nodig is om de betaling te initiëren, namelijk één sterke cliëntauthenticatie voor de ja/nee-bevestiging en een tweede sterke cliëntauthenticatie voor betalingsinitiatie. 1 bis. Maatregelen en instrumenten die door rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders worden gebruikt in reactie op vermoedelijke fraude of ter naleving van Verordening (EU) 2016/679 vormen geen verboden belemmeringen. 2. Voor de activiteiten van betalingsinitiatiediensten en rekeninginformatiediensten vormen de naam en het rekeningnummer of een andere identificator van de rekeninghouder geen gevoelige betalingsgegevens. Afdeling 4 Rechten en plichten van rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders Artikel 45 Gebruik van de cliënteninterface door rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders 1. Rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders hebben uitsluitend toegang tot betaalrekeninggegevens via de in artikel 35 bedoelde speciale interface, behalve in de in artikel 38, leden 4 en 5, en artikel 39 bedoelde omstandigheden. 2. Wanneer een rekeninginformatiedienstaanbieder of een betalingsinitiatiedienstaanbieder toegang heeft tot betaalrekeninggegevens via een interface die de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan zijn betalingsdienstgebruikers ter beschikking stelt om rechtstreeks toegang te krijgen tot hun betaalrekening, overeenkomstig artikel 38, leden 4 en 5, of indien dat de enige overeenkomstig artikel 39 toegankelijke interface is, doet de rekeninginformatiedienstaanbieder of de betalingsinitiatiedienstaanbieder te allen tijde het volgende: a) zich jegens de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder identificeren; b) vertrouwen op de authenticatieprocedures die door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder aan de betalingsdienstgebruiker worden aangeboden; c) de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat hij geen gegevens (met inbegrip van toegang tot en opslag van gegevens) verwerkt voor andere doeleinden dan het verlenen van de dienst zoals gevraagd door de betalingsdienstgebruiker; d) de gegevens loggen waartoe hij toegang had via de interface die door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder wordt geëxploiteerd ten behoeve van zijn betalingsdienstgebruikers, en op verzoek en onverwijld de logbestanden aan de bevoegde nationale autoriteit verschaffen. Logbestanden worden drie jaar na het aanmaken ervan gewist. Logbestanden mogen langer dan deze bewaartermijn worden bewaard indien zij nodig zijn voor reeds lopende monitoringprocedures , maar alleen voor zover dat strikt noodzakelijk is om die procedures uit te voeren . ▐Artikel 46 Specifieke verplichtingen van betalingsinitiatiedienstaanbieders 1. Betalingsinitiatiedienstaanbieders: a) verstrekken rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders dezelfde informatie als de informatie die van de betalingsdienstgebruiker wordt verlangd bij het rechtstreeks initiëren van de betalingstransactie; b) biedt diensten alleen aan indien de betalingsdienstgebruiker daarvoor toestemming heeft verleend, overeenkomstig artikel 49; c) zijn op geen enkel moment in het bezit van de met het aanbieden van de betalingsinitiatiedienst verband houdende geldmiddelen van de betaler; d) zorgen ervoor dat de persoonlijke beveiligingsgegevens van de betalingsdienstgebruiker niet toegankelijk zijn voor andere partijen, met inbegrip van de betalingsinitiatiedienstaanbieder zelf, maar met uitzondering van de gebruiker en de uitgever van de persoonlijke beveiligingsgegevens, en dat zij via veilige en efficiënte kanalen door de betalingsinitiatiedienstaanbieder worden verzonden; e) zorgen ervoor dat informatie over de betalingsdienstgebruiker die is verkregen bij het verstrekken van betalingsinitiatiediensten, alleen aan de begunstigde en alleen met de instemming van de betalingsdienstgebruiker wordt verstrekt; f) identificeren zich bij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder telkens wanneer een betaling wordt geïnitieerd en communiceren op veilige wijze met de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder, de betaler en de begunstigde. 2. Betalingsinitiatiedienstaanbieders: a) slaan geen gevoelige betalingsgegevens van de betalingsdienstgebruiker op , en gebruiken en raadplegen die niet ; b) vragen geen gegevens van de betalingsdienstgebruiker die niet nodig zijn voor het verstrekken van de betalingsinitiatiedienst; c) verwerken geen persoonsgegevens of niet-persoonsgebonden gegevens (met inbegrip van het gebruik van, de toegang tot of de opslag van gegevens) voor andere doeleinden dan het aanbieden van de betalingsinitiatiedienst zoals toegestaan door de betalingsdienstgebruiker; d) brengen geen wijzigingen aan in het bedrag, de begunstigde of enig ander element van de transactie. Artikel 47 Specifieke verplichtingen van en andere bepalingen betreffende rekeninginformatiedienstaanbieders 1. De rekeninginformatiedienstaanbieder: a) biedt diensten alleen aan indien de betalingsdienstgebruiker daarvoor toestemming heeft verleend, overeenkomstig artikel 49; b) zorgt ervoor dat de persoonlijke beveiligingsgegevens van de betalingsdienstgebruiker niet toegankelijk zijn voor andere partijen, met inbegrip van de betalingsinitiatiedienstaanbieder zelf, maar met uitzondering van de gebruiker en de uitgever van de persoonlijke beveiligingsgegevens, en dat, indien deze gegevens worden verzonden door de rekeninginformatiedienstaanbieder, de verzending via veilige en efficiënte kanalen geschiedt; c) identificeert zich voor elke communicatiesessie ten aanzien van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder van de betalingsdienstgebruiker en communiceert veilig met de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder en de betalingsdienstgebruiker; d) heeft alleen toegang tot informatie van de aangewezen betaalrekeningen en de betrokken betalingstransacties; e) beschikt over geschikte en doeltreffende mechanismen om ervoor te zorgen dat alleen toegang tot informatie wordt gegeven vanaf aangewezen betaalrekeningen en daarmee samenhangende betalingstransacties, in overeenstemming met de toestemming van de betalingsdienstgebruiker. 2. De rekeninginformatiedienstaanbieder: a) vraagt geen gevoelige betalingsgegevens met betrekking tot de betaalrekeningen op; b) gaat niet over tot het gebruiken, zich toegang verschaffen tot of opslaan van gegevens voor andere doelstellingen dan het uitvoeren van de door de betalingsdienstgebruiker toegestane rekeninginformatiedienst, overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679. 3. De volgende artikelen zijn niet van toepassing op rekeninginformatiedienstaanbieders: de artikelen 4 tot en met 8, de artikelen 10, 11 en 12, de artikelen 14 tot en met 19, de artikelen 21 tot en met 29, de artikelen 50 en 51, de artikelen 53 tot en met 79 en de artikelen 83 en 84. Afdeling 5 Uitvoering Artikel 48 Rol van de bevoegde autoriteiten 1. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders te allen tijde voldoen aan hun verplichtingen met betrekking tot de in artikel 35, lid 1, bedoelde speciale interface en dat elke in artikel 44 genoemde verboden belemmering onmiddellijk door de betrokken rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder wordt verwijderd. Wanneer voor de speciale interfaces een dergelijke niet-naleving van deze verordening of belemmeringen worden vastgesteld, onder meer op basis van informatie die door betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders wordt doorgegeven, nemen de bevoegde autoriteiten onverwijld de nodige en adequate handhavingsmaatregelen en leggen zij passende en evenredige sancties op of verlenen zij, in voorkomend geval en op naar behoren gemotiveerde wijze , toegangsrechten overeenkomstig artikel 38, lid 4. 2. De bevoegde autoriteiten nemen zo nodig onverwijld alle nodige handhavingsmaatregelen om de toegangsrechten van betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders te vrijwaren. Handhavingsmaatregelen kunnen passende sancties omvatten. 3. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders te allen tijde voldoen aan hun verplichtingen met betrekking tot het gebruik van interfaces voor gegevenstoegang. 4. De bevoegde autoriteiten beschikken over de nodige middelen, met name in de vorm van specifiek personeel, om hun taken te allen tijde uit te voeren. 5. De bevoegde autoriteiten werken samen met de toezichthoudende autoriteiten uit hoofde van Verordening (EU) 2016/679 wanneer het gaat om de verwerking van persoonsgegevens. 6. De bevoegde autoriteiten houden op hun initiatief regelmatig gezamenlijke vergaderingen met rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders, betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders en stellen alles in het werk om ervoor te zorgen dat mogelijke problemen die voortvloeien uit het gebruik van en de toegang tot gegevensuitwisselingsinterfaces tussen rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders, betalingsinitiatie- en rekeninginformatiedienstaanbieders snel en duurzaam worden opgelost. 7. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders verstrekken de bevoegde autoriteiten gegevens over de toegang van rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders tot betaalrekeningen die zij houden. De bevoegde autoriteiten kunnen in voorkomend geval ook van rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders verlangen dat zij alle relevante gegevens over hun activiteiten verstrekken. In overeenstemming met haar bevoegdheden uit hoofde van artikel 29, punt b), artikel 31 en artikel 35, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1093/2010 coördineert de EBA die monitoringactiviteit door de bevoegde autoriteiten, waarbij duplicatie van gegevensrapportage wordt vermeden. De EBA brengt om de twee jaar aan de Commissie verslag uit over de omvang en de werking van de markten voor rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten in de Unie. Deze periodieke verslagen kunnen in voorkomend geval aanbevelingen bevatten. 8. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de gegevens die overeenkomstig lid 7 aan de bevoegde autoriteiten moeten worden verstrekt, alsmede van de methodologie en frequentie die voor een dergelijke gegevensverstrekking moeten worden toegepast. De EBA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea genoemde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen. HOOFDSTUK 4 Toestaan van betalingstransacties Artikel 49 Toestemming 1. Een betalingstransactie of een reeks betalingstransacties wordt alleen toegestaan indien de betaler toestemming heeft gegeven voor de uitvoering van de betalingstransactie. Een betalingstransactie kan voorafgaand aan de uitvoering of, indien overeengekomen door de betaler en de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder, na de uitvoering door de betaler worden toegestaan. 2. Toegang tot een betaalrekening voor rekeninginformatiediensten of betalingsinitiatiediensten door betalingsdienstaanbieders wordt alleen toegestaan indien de betalingsdienstgebruiker de rekeninginformatiedienstaanbieder of, respectievelijk, de betalingsinitiatiedienstaanbieder toestemming heeft verleend om toegang te krijgen tot de betaalrekening en de relevante gegevens op die rekening. 3. Bij gebreke van toestemming wordt een betalingstransactie of toegang tot een betaalrekening door een rekeninginformatiedienstaanbieder of een betalingsinitiatiedienstaanbieder als niet-toegestaan beschouwd. 4. Rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders mogen de toestemming die de betalingsdienstgebruiker aan de rekeninginformatiedienstaanbieder of de betalingsinitiatiedienstaanbieder heeft verleend, niet verifiëren. 5. De in de leden 1 en 2 bedoelde toestemming wordt uitgedrukt in de tussen de betaler en de betrokken betalingsdienstaanbieder overeengekomen vorm. De toestemming voor de uitvoering van een betalingstransactie kan ook worden uitgedrukt via de begunstigde of de betalingsinitiatiedienstaanbieder. 6. De procedure voor het verlenen van toestemming wordt overeengekomen tussen de betaler en de relevante betalingsdienstaanbieder. 7. De betalingsdienstgebruiker kan te allen tijde de toestemming om een betalingstransactie uit te voeren of toegang te krijgen tot een betaalrekening met het oog op betalingsinitiatiediensten of rekeninginformatiediensten▐ intrekken. De betalingsdienstgebruiker kan ook de toestemming om een reeks betalingstransacties uit te voeren intrekken, in welk geval elke toekomstige betalingstransactie als niet-toegestaan wordt beschouwd. Artikel 50 Verschillen tussen de naam en de unieke identificator van een begunstigde in het geval van overmakingen 1. In het geval van overmakingen verifieert de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde kosteloos, op verzoek van de betalingsdienstaanbieder van de betaler, of de unieke identificator en de naam van de begunstigde, zoals verstrekt door de betaler, al dan niet overeenstemmen, en deelt hij het resultaat van deze verificatie mee aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler. Indien de unieke identificator en de naam van de begunstigde niet overeenstemmen, stelt de betalingsdienstaanbieder van de betaler de betaler in kennis van een dergelijke geconstateerde discrepantie en stelt hij de betaler in kennis van de mate van die discrepantie. 2. De betalingsdienstaanbieders verlenen de in lid 1 bedoelde dienst onmiddellijk nadat de betaler de unieke identificator en de naam van de begunstigde aan zijn betalingsdienstaanbieder heeft verstrekt, en voordat de betaler de mogelijkheid wordt geboden de overmaking toe te staan. 3. Betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat de constatatie van en kennisgeving over een discrepantie zoals bedoeld in lid 1 de betalers niet belet om toestemming te geven voor de overmaking in kwestie. Indien de betaler, na in kennis te zijn gesteld van een geconstateerde discrepantie, toestemming geeft voor de overmaking en de transactie wordt uitgevoerd in overeenstemming met de door de betaler gegeven unieke identificator, wordt die transactie geacht correct te zijn uitgevoerd. 4. Betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat betalingsdienstgebruikers het recht hebben om af te zien van de in lid 1 bedoelde dienst en stellen hun betalingsdienstgebruikers in kennis van de middelen om dit opt-outrecht uit te oefenen. Betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat betalingsdienstgebruikers die aanvankelijk hebben afgezien van de in lid 1 bedoelde dienst, het recht hebben om er opnieuw voor te kiezen deze dienst aangeboden te krijgen. 5. Betalingsdienstaanbieders stellen hun betalingsdienstgebruikers ervan in kennis dat het toestaan van een transactie ondanks een geconstateerde en gemelde discrepantie of het afzien van de in lid 1 bedoelde dienst ertoe kan leiden dat de geldmiddelen worden overgemaakt naar een betaalrekening die niet door de door de betaler opgegeven begunstigde wordt aangehouden. Betalingsdienstaanbieders verstrekken die informatie op hetzelfde moment als de kennisgeving van discrepanties of wanneer de betalingsdienstgebruiker ervoor kiest om af te zien van de in lid 1 bedoelde dienst. 6. De in lid 1 bedoelde dienst wordt verleend met betrekking tot betalingsopdrachten die worden geplaatst via elektronische betalingsinitiatiekanalen en via niet-elektronische betalingsopdrachten waarbij sprake is van een interactie in realtime tussen de betaler en de betalingsdienstaanbieder van de betaler. 7. De in lid 1 bedoelde matchingdienst is niet vereist wanneer de betaler de unieke identificator en de naam van de begunstigde niet zelf heeft ingevoerd. 8. Dit artikel is niet van toepassing op in euro luidende instantovermakingen die binnen het toepassingsgebied van Verordening XXX (IPR) vallen. Artikel 50 bis Aanpak van discriminatie op basis van de locatie van de identificator van de betaalrekening 1. Wanneer een betaler een overmaking verricht aan een begunstigde met een betaalrekening binnen de Unie, is de betaler niet verplicht te specificeren in welke lidstaat die betaalrekening zich bevindt, mits die betaalrekening bereikbaar is. 2. Wanneer een begunstigde een overmaking accepteert of gebruik maakt van een automatische afschrijving om geldmiddelen te innen van een betaler met een betaalrekening binnen de Unie, is de begunstigde niet verplicht te specificeren in welke lidstaat die betaalrekening zich bevindt, mits die betaalrekening bereikbaar is. Artikel 51 Limieten en blokkering van het gebruik van het betaalinstrument 1. Wanneer een specifiek betaalinstrument wordt gebruikt voor het geven van toestemming, bieden de betaler en diens betalingsdienstaanbieder de betalingsdienstgebruiker de mogelijkheid om billijke en evenredige uitgavenlimieten vast te stellen voor betalingstransacties die met dat betaalinstrument worden uitgevoerd. Betalingsdienstaanbieders wijzigen niet eenzijdig de uitgavenlimieten die met hun betalingsdienstgebruikers zijn overeengekomen. De uitgavenlimiet wordt standaard op een laag niveau vastgesteld en wordt in de overeenkomst tussen de betalingsdienstaanbieder en de betaler gespecificeerd. 2. ▐De betalingsdienstaanbieder blokkeert een betaalinstrument in geval van objectief gerechtvaardigde risico’s die verband houden met de veiligheid van het betaalinstrument, een vermoeden van niet-toegestaan of frauduleus gebruik van het betaalinstrument of, in geval van een betaalinstrument met een kredietlijn, een aanzienlijk toegenomen risico dat de betaler niet in staat is zijn betalingsplicht na te komen. Indien een dergelijke blokkering niet plaatsvindt ondanks redelijke gronden om fraude te vermoeden, draagt de betaler geen financiële gevolgen, tenzij de betaler frauduleus heeft gehandeld. 3. In dergelijke gevallen informeert de betalingsdienstaanbieder de betaler op de overeengekomen wijze over de blokkering van het betaalinstrument en over de redenen daarvoor, indien mogelijk voordat het betaalinstrument wordt geblokkeerd, en ten laatste onmiddellijk daarna, tenzij het verstrekken van die informatie objectief gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen zou doorkruisen of krachtens ander toepasselijk Unierecht of nationaal recht verboden is. 4. De betalingsdienstaanbieder deblokkeert het betaalinstrument of vervangt dit door een nieuw betaalinstrument zodra de redenen voor de blokkering niet langer bestaan. Artikel 52 Plichten van de betalingsdienstgebruiker met betrekking tot betaalinstrumenten en persoonlijke beveiligingsgegevens De betalingsdienstgebruiker die gemachtigd is een betaalinstrument te gebruiken: a) gebruikt het betaalinstrument overeenkomstig de voorwaarden die op de uitgifte en het gebruik van het betaalinstrument van toepassing zijn; deze voorwaarden moeten objectief, niet-discriminerend en evenredig zijn; b) stelt, wanneer hij zich rekenschap geeft van het verlies, de diefstal, het onrechtmatig gebruik of het niet-toegestane gebruik van het betaalinstrument of zijn relevante persoonlijke beveiligingsgegevens , de betalingsdienstaanbieder of de door de betalingsdienstaanbieder gespecificeerde entiteit daarvan onverwijld in kennis. Voor de toepassing van punt a) neemt de betalingsdienstgebruiker, zodra hij een betaalinstrument ontvangt, alle redelijke maatregelen om de veiligheid van de persoonlijke beveiligingsgegevens van dit betaalinstrument te waarborgen. Artikel 53 Plichten van de betalingsdienstaanbieder met betrekking tot betaalinstrumenten 1. De betalingsdienstaanbieder die het betaalinstrument uitgeeft: a) zorgt ervoor dat de persoonlijke beveiligingsgegevens niet toegankelijk zijn voor andere partijen dan de betalingsdienstgebruiker die gerechtigd is het betaalinstrument te gebruiken, onverminderd de verplichtingen van de betalingsdienstgebruiker overeenkomstig artikel 52; b) zendt niet ongevraagd een betaalinstrument toe, tenzij een betaalinstrument dat reeds aan de betalingsdienstgebruiker is verstrekt, moet worden vervangen; c) zorgt ervoor dat te allen tijde passende middelen beschikbaar zijn , met inbegrip van een kosteloos communicatiekanaal dat menselijke ondersteuning in de officiële taal van de lidstaat van ontvangst mogelijk maakt, om de betalingsdienstgebruiker in staat te stellen een kennisgeving krachtens artikel 52, punt b), te doen of om deblokkering van het betaalinstrument te verzoeken op grond van artikel 51, lid 4; d) biedt de betalingsdienstgebruiker de mogelijkheid de in artikel 52, punt b), bedoelde kennisgeving kosteloos te doen en brengt alleen eventuele vervangingskosten die rechtstreeks gerelateerd zijn aan dat betaalinstrument, in rekening; e) belet dat het betaalinstrument nog kan worden gebruikt nadat een kennisgeving krachtens artikel 52, punt b), is gedaan; e bis) maakt gebruik van veilige communicatiekanalen en zendt in principe geen links en documenten via e-mail; f) voor de toepassing van punt c) verstrekt de betalingsdienstaanbieder de betalingsdienstgebruiker op diens verzoek de middelen waarmee laatstgenoemde kan bewijzen, tot 18 maanden na de kennisgeving, dat hij een dergelijke kennisgeving heeft gedaan. 2. De betalingsdienstaanbieder draagt het risico van het zenden van een betaalinstrument of van eraan gerelateerde persoonlijke beveiligingsgegevens aan de betalingsdienstgebruiker. 2 bis. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de betaler niet voldoet aan de in dit artikel vastgestelde verplichtingen, draagt de betaler geen financiële verliezen die daaruit voortvloeien, tenzij de betaler frauduleus heeft gehandeld. Artikel 54 Kennisgeving en rectificatie van niet-toegestane, toegestane of onjuist uitgevoerde betalingstransacties 1. De betalingsdienstaanbieder rectificeert niet-toegestane, onjuist uitgevoerde of toegestane betalingstransacties uitsluitend indien de betalingsdienstgebruiker de betalingsdienstaanbieder overeenkomstig de artikelen 57 en 59 onverwijld, nadat hij kennis heeft gekregen van een dergelijke transactie die aanleiding geeft tot een vordering, met inbegrip van een vordering uit hoofde van artikel 75, en uiterlijk 18 maanden na de valutadatum van de debitering, kennisgeeft van de bewuste transactie. De in de eerste alinea bepaalde termijnen voor kennisgeving zijn niet van toepassing wanneer de betalingsdienstaanbieder de informatie betreffende die betalingstransactie niet overeenkomstig titel II heeft verstrekt of ter beschikking heeft gesteld. 2. Wanneer een betalingsinitiatiedienstaanbieder bij de transactie betrokken is, verkrijgt de betalingsdienstgebruiker krachtens lid 1 van dit artikel rectificatie van de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder, onverminderd artikel 56, lid 4, en artikel 75, lid 1. Artikel 55 Bewijs inzake toestemming voor en uitvoering van betalingstransacties 1. Wanneer een betalingsdienstgebruiker ontkent dat hij een uitgevoerde betalingstransactie heeft toegestaan of aanvoert dat de betalingstransactie niet correct is uitgevoerd, levert de betalingsdienstaanbieder het bewijs dat de betalingstransactie is toegestaan, juist is geregistreerd, is geboekt en niet door een technische storing of enig ander falen van de door de betalingsdienstaanbieder aangeboden diensten is beïnvloed. Indien de betalingstransactie geïnitieerd wordt via een betalingsinitiatiedienstaanbieder, levert de betalingsinitiatiedienstaanbieder het bewijs dat, binnen zijn bevoegdheid, de betalingstransactie is toegestaan, juist is geregistreerd en niet door een technische storing of enig ander falen in verband met de betalingsdienst waarmee hij is belast, is beïnvloed. 2. Wanneer een betalingsdienstgebruiker ontkent dat hij een uitgevoerde betalingstransactie heeft toegestaan, vormt het feit dat de betalingsdienstaanbieder en in voorkomend geval de betalingsinitiatiedienstaanbieder, het gebruik van een betaalinstrument heeft geregistreerd, op zichzelf niet afdoende bewijs dat de betalingstransactie door de betaler is toegestaan of dat de betaler frauduleus heeft gehandeld of opzettelijk of met grove nalatigheid een of meer van de verplichtingen uit hoofde van artikel 52 niet is nagekomen. De betalingsdienstaanbieder, in voorkomend geval ook de betalingsinitiatiedienstaanbieder, verstrekt ondersteunend bewijs om fraude of grove nalatigheid van de betalingsdienstgebruiker aan te tonen. Artikel 56 Aansprakelijkheid van de betalingsdienstaanbieder wegens niet-toegestane betalingstransacties 1. Onverminderd artikel 54 betaalt de betalingsdienstaanbieder van de betaler, in geval van een niet-toegestane betalingstransactie, de betaler onmiddellijk het bedrag van de niet-toegestane betalingstransactie terug en in elk geval uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag, nadat hij zich rekenschap heeft gegeven van de niet-toegestane transactie of daarvan in kennis is gesteld, behalve indien de betalingsdienstaanbieder van de betaler redelijke gronden heeft om te vermoeden dat de betaler fraude heeft gepleegd en deze gronden schriftelijk aan de relevante nationale autoriteit meedeelt. 2. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de betaler redelijke gronden heeft om te vermoeden dat de betaler fraude heeft gepleegd, neemt de betalingsdienstaanbieder van de betaler binnen 14 werkdagen nadat hij zich rekenschap heeft gegeven van de transactie of daarvan in kennis is gesteld, een van de volgende maatregelen: a) de betalingsdienstaanbieder van de betaler betaalt de betaler het bedrag van de niet-toegestane betalingstransactie terug indien hij na nader onderzoek tot de conclusie is gekomen dat de betaler geen fraude heeft gepleegd; b) hij geeft een motivering aan de betrokken nationale autoriteit en de betaler voor de weigering van de terugbetaling en vermeldt tot welke instanties de betaler zich overeenkomstig de artikelen 90, 91, 93, 94 en 95 kan wenden indien de betaler de aangevoerde redenen niet aanvaardt. 3. In voorkomend geval herstelt de betalingsdienstaanbieder van de betaler de betaalrekening die met dat bedrag is gedebiteerd in de toestand zoals die geweest zou zijn mocht de niet-toegestane betalingstransactie niet hebben plaatsgevonden. De betalingsdienstaanbieder van de betaler zorgt er ook voor dat de valutadatum van de creditering van de betaalrekening van de betaler uiterlijk de datum is waarop het bedrag was gedebiteerd. 4. Indien de betalingstransactie via een betalingsinitiatiedienstaanbieder wordt geïnitieerd, betaalt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder onmiddellijk, en in elk geval uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag, het bedrag van de niet-toegestane betalingstransactie terug en herstelt hij, in voorkomend geval, de betaalrekening die met dat bedrag is gedebiteerd, in de toestand zoals die geweest zou zijn mocht de niet-toegestane betalingstransactie niet hebben plaatsgevonden. 5. Ingeval de betalingsinitiatiedienstaanbieder aansprakelijk is voor de niet-toegestane betalingstransactie, vergoedt hij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder op diens verzoek onmiddellijk voor de geleden verliezen of voor naar aanleiding van het terugbetalen van de betaler betaalde bedragen, waaronder het bedrag van de niet-toegestane betalingstransactie. Overeenkomstig artikel 55, lid 1, levert de betalingsinitiatiedienstaanbieder het bewijs dat, binnen zijn bevoegdheid, de betalingstransactie is toegestaan, juist is geregistreerd en niet door een technische storing of enig ander falen in verband met de betalingsdienst waarmee hij is belast, is beïnvloed. 6. De betaler kan recht hebben op verdere financiële compensatie van de betalingsdienstaanbieder overeenkomstig het recht dat van toepassing is op de tussen de betaler en de betalingsdienstaanbieder gesloten overeenkomst of de tussen de betaler en de betalingsinitiatiedienstaanbieder gesloten overeenkomst, indien van toepassing. Artikel 57 Aansprakelijkheid van de betalingsdienstaanbieder voor de onjuiste toepassing van de matchingverificatiedienst 1. De betaler draagt bij een toegestane overmaking geen financiële verliezen wanneer de betalingsdienstaanbieder van de betaler, in strijd met artikel 50, lid 1, de betaler niet in kennis heeft gesteld van een geconstateerde discrepantie tussen de unieke identificator en de naam van de begunstigde die door de betaler is verstrekt. 2. Binnen 14 werkdagen nadat de betalingsdienstaanbieder zich rekenschap heeft gegeven of in kennis is gesteld van een overmakingstransactie die in de in lid 1 bedoelde omstandigheden is uitgevoerd, neemt hij een van de volgende maatregelen: a) hij betaalt de betaler het volledige bedrag van de toegestane overmaking terug; b) hij geeft een accurate, onderbouwde en schriftelijke motivering aan de betaler voor de weigering van de terugbetaling , levert bewijs aan de betrokken bevoegde autoriteit dat er geen sprake was van een inbreuk op artikel 50, lid 1, en vermeldt tot welke instanties de betaler zich overeenkomstig de artikelen 90, 91, 93, 94 en 95 kan wenden indien de betaler de aangevoerde redenen niet aanvaardt. 3. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde verantwoordelijk is voor de door de betalingsdienstaanbieder van de betaler begane inbreuk op artikel 50, lid 1, betaalt de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde de door de betalingsdienstaanbieder van de betaler geleden financiële schade terug. 4. Het is aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler of, in het in lid 3 bedoelde geval, van de begunstigde om aan te tonen dat er geen inbreuk op artikel 50, lid 1, heeft plaatsgevonden. 5. De leden 1 tot en met 4 zijn niet van toepassing indien de betaler frauduleus heeft gehandeld of indien de betaler overeenkomstig artikel 50, lid 4, ervoor heeft gekozen af te zien van de verificatiedienst. 6. Dit artikel is niet van toepassing op in euro luidende instantovermakingen die binnen het toepassingsgebied van Verordening XXX (IPR) vallen. Artikel 58 Aansprakelijkheid van technischedienstaanbieders en exploitanten van betalingssystemen wegens het niet ondersteunen van de toepassing van sterke cliëntauthenticatie Technischedienstaanbieders en exploitanten van betalingssystemen die hetzij diensten verlenen aan de begunstigde, hetzij aan de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde of van de betaler, zijn aansprakelijk voor alle directe financiële schade die wordt berokkend aan de begunstigde, aan de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde of van de betaler wegens het niet verlenen van de diensten die nodig zijn voor de toepassing van een sterke cliëntauthenticatie, binnen het kader van hun contractuele relatie , waarbij de aansprakelijkheid in verhouding staat tot het verzuim en het bedrag van de transactie in kwestie niet overschrijdt . Artikel 59 Impersonatiefraude 1. Wanneer een betalingsdienstgebruiker die consument is, onrechtmatig is gemanipuleerd door een derde partij die zich uitgeeft voor een werknemer van de betalingsdienstaanbieder van de consument of een andere relevante publieke of particuliere entiteit door de naam, het e-mailadres of het telefoonnummer van die entiteit onrechtmatig te gebruiken, en die manipulatie aanleiding heeft gegeven tot daaropvolgende frauduleuze toegestane betalingstransacties, betaalt de betalingsdienstaanbieder de consument het volledige bedrag van de frauduleuze toegestane betalingstransactie terug, op voorwaarde dat de consument de fraude onverwijld aan de politie heeft gemeld en zijn betalingsdienstaanbieder daarvan in kennis heeft gesteld. 2. Binnen tien werkdagen nadat de betalingsdienstaanbieder ▐ door de consument in kennis is gesteld van de frauduleuze toegestane betalingstransactie en het politierapport heeft ontvangen , neemt hij een van de volgende maatregelen: a) hij betaalt de consument het bedrag van de frauduleuze toegestane betalingstransactie terug; b) indien de betalingsdienstaanbieder redelijke gronden heeft om te vermoeden dat er sprake is van fraude of grove nalatigheid van de consument, geeft hij een onderbouwde motivering aan de betrokken nationale autoriteit voor de weigering van de terugbetaling en deelt hij de consument mee tot welke instanties deze zich overeenkomstig de artikelen 90, 91, 93, 94 en 95 kan wenden indien de consument de aangevoerde redenen niet aanvaardt. 3. Lid 1 is niet van toepassing indien de consument frauduleus of met grove nalatigheid heeft gehandeld of weigert om mee te werken aan het onderzoek van de betalingsdienstaanbieder of relevante informatie te verstrekken over de omstandigheden van de impersonatie . 4. Het is aan de betalingsdienstaanbieder van de consument om aan te tonen dat de consument frauduleus of met grove nalatigheid heeft gehandeld. 5. Wanneer aanbieders van elektronischecommunicatiediensten door een betalingsdienstaanbieder in kennis worden gesteld van het in lid 1 bedoelde soort fraude, werken zij nauw samen met betalingsdienstaanbieders en handelen zij snel om ervoor te zorgen dat passende organisatorische en technische maatregelen worden getroffen om de veiligheid en vertrouwelijkheid van de communicatie te waarborgen overeenkomstig Richtlijn 2002/58/EG, onder meer met betrekking tot identificatie van het oproepende nummer en het e-mailadres. Indien de aanbieders van elektronischecommunicatiediensten de frauduleuze of illegale inhoud niet verwijderen nadat zij hiervan in kennis zijn gesteld, betalen zij de betalingsdienstaanbieder het volledige bedrag van de frauduleuze toegestane betalingstransactie terug, op voorwaarde dat de consument de fraude onverwijld aan de politie heeft gemeld en zijn betalingsdienstaanbieder daarvan in kennis heeft gesteld. 5 bis. Aanbieders van elektronischecommunicatiediensten treffen alle nodige voorlichtingsmaatregelen, waaronder waarschuwingen aan hun cliënten via alle passende middelen en media wanneer zich nieuwe vormen van oplichting op het internet voordoen, rekening houdend met de behoeften van hun kwetsbaarste groepen cliënten. Aanbieders van elektronischecommunicatiediensten verstrekken hun cliënten duidelijke aanwijzingen over de wijze waarop frauduleuze pogingen kunnen worden geïdentificeerd en informeren hen over de nodige maatregelen en voorzorgsmaatregelen die zij moeten treffen om te voorkomen dat zij het slachtoffer worden van frauduleuze acties die tegen hen zijn gericht. Aanbieders van elektronischecommunicatiediensten informeren hun cliënten over de procedure om frauduleuze handelingen te melden en de manier waarop zij snel fraudegerelateerde informatie kunnen verkrijgen. 5 ter. Alle aanbieders die bij de fraudeketen betrokken zijn, handelen snel om ervoor te zorgen dat de passende organisatorische en technische maatregelen worden getroffen om de veiligheid van betalingsgebruikers bij het verrichten van transacties te waarborgen. Betalingsdienstaanbieders, aanbieders van elektronischecommunicatiediensten en aanbieders van digitaleplatformdiensten beschikken over technieken voor fraudepreventie en -beperking om fraude in alle vormen te bestrijden, met inbegrip van fraude met toegestane en niet-toegestane push-betalingen. 5 quater. Uiterlijk ... [twaalf maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] vaardigt de EBA overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 technische richtsnoeren uit met betrekking tot het begrip “grove nalatigheid” in de context van deze verordening en met inachtneming van de nationale rechtskaders ter zake. Artikel 60 Aansprakelijkheid van de betaler voor niet-toegestane betalingstransacties 1. In afwijking van artikel 56 kan de betaler worden verplicht om tot een bedrag van 50 EUR het verlies in verband met een niet-toegestane betalingstransactie te dragen dat voortvloeit uit het gebruik van een verloren of gestolen betaalinstrument of uit het onrechtmatig gebruik van een betaalinstrument. De eerste alinea is niet van toepassing wanneer zich een van de volgende situaties heeft voorgedaan: a) het verlies, de diefstal of het onrechtmatig gebruik van een betaalinstrument of beveiligingsgegevens kon niet worden vastgesteld door de betaler voordat een betaling plaatsvond, tenzij de betaler zelf frauduleus heeft gehandeld; of b) het verlies is veroorzaakt door het handelen of nalaten van een werknemer, agent of bijkantoor van een betalingsdienstaanbieder of van een entiteit waaraan diens activiteiten waren uitbesteed. De betaler draagt alle verliezen in verband met niet-toegestane betalingstransacties indien de betaler deze verliezen heeft geleden doordat hij frauduleus heeft gehandeld of opzettelijk of door grove nalatigheid een of meer van de in artikel 52 genoemde verplichtingen niet is nagekomen. In die gevallen is het in de eerste alinea bedoelde maximumbedrag niet van toepassing. Wanneer de betaler niet frauduleus heeft gehandeld, noch opzettelijk zijn verplichtingen uit hoofde van artikel 52 heeft verzuimd, kunnen de nationale bevoegde autoriteiten of betalingsdienstaanbieders de in dit lid bedoelde aansprakelijkheid beperken, met name rekening houdend met de aard van de persoonlijke beveiligingsgegevens en met de specifieke omstandigheden waarin het betaalinstrument is verloren, gestolen of onrechtmatig is gebruikt. 2. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de betaler niet voldoet aan de in artikel 85 vastgestelde verplichting om sterke cliëntauthenticatie te eisen, draagt de betaler geen financiële verliezen tenzij de betaler frauduleus heeft gehandeld. Hetzelfde geldt wanneer de betalingsdienstaanbieder van de betaler of van de begunstigde een vrijstelling van de toepassing van sterke cliëntauthenticatie toepast. Indien de begunstigde of de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde verzuimt de systemen, hardware en software te ontwikkelen of te wijzigen die nodig zijn voor een sterke cliëntauthenticatie, vergoedt de begunstigde of de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde de aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler berokkende financiële schade. 3. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde een vrijstelling van de toepassing van sterke cliëntauthenticatie toepast, is de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde jegens de betalingsdienstaanbieder van de betaler aansprakelijk voor alle door die laatste geleden financiële verliezen. 4. Na de kennisgeving overeenkomstig artikel 52, punt b), draagt de betaler draagt geen financiële gevolgen die voortvloeien uit het verlies, de diefstal of het onrechtmatige gebruik van een betaalinstrument, tenzij de betaler frauduleus heeft gehandeld. Indien de betalingsdienstaanbieder nalaat om overeenkomstig artikel 53, lid 1, punt c), passende middelen beschikbaar te stellen waarmee te allen tijde kennisgeving kan worden gedaan van het verlies, de diefstal of het onrechtmatig gebruik van een betaalinstrument, is de betaler niet aansprakelijk voor de financiële gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van dat betaalinstrument, tenzij de betaler frauduleus heeft gehandeld. Artikel 61 Betalingstransacties waarbij het transactiebedrag niet vooraf bekend is 1. Wanneer een betalingstransactie door of via de begunstigde in het kader van een op kaarten gebaseerde betalingstransactie , een transactie van rekening tot rekening of een overmaking wordt geïnitieerd, en het exacte toekomstige bedrag niet bekend is op het moment dat de betaler toestemming verleent om de betalingstransactie uit te voeren, kan de betalingsdienstaanbieder van de betaler slechts geldmiddelen op de betaalrekening van de betaler blokkeren indien de betaler toestemming heeft verleend voor dat precieze bedrag aan te blokkeren geldmiddelen. 2. Het bedrag van de door de betalingsdienstaanbieder van de betaler geblokkeerde geldmiddelen is evenredig met het bedrag van de betalingstransactie dat redelijkerwijs door de betaler kan worden verwacht. 3. De begunstigde stelt zijn betalingsdienstaanbieder onmiddellijk na de levering van de dienst of goederen aan de betaler in kennis van het exacte bedrag van de betalingstransactie. 4. De betalingsdienstaanbieder van de betaler geeft de op de betaalrekening van de betaler geblokkeerde geldmiddelen onmiddellijk vrij na de ontvangst van de informatie over het exacte bedrag van de betalingstransactie. Artikel 62 Terugbetalingen van door of via een begunstigde geïnitieerde betalingstransacties 1. Een betaler heeft recht op terugbetaling door de betalingsdienstaanbieder van een toegestane betalingstransactie die door de betaler via een begunstigde is geïnitieerd en die reeds is uitgevoerd, indien beide volgende voorwaarden vervuld zijn: a) bij het toestaan van de betalingstransactie is niet het precieze bedrag van de betalingstransactie gespecificeerd; b) het bedrag van de betalingstransactie ligt hoger dan het bedrag dat de betaler, op grond van het eerdere uitgavenpatroon, de voorwaarden van de raamovereenkomst en relevante aspecten van de zaak, redelijkerwijs had kunnen verwachten. Op verzoek van de betalingsdienstaanbieder levert de betaler het bewijs dat aan deze voorwaarden is voldaan. De terugbetaling bestaat uit het volledige bedrag van de uitgevoerde betalingstransactie. De valutadatum van de creditering van de betaalrekening van de betaler is uiterlijk de datum waarop het bedrag was gedebiteerd. Onverminderd lid 3 van dit artikel heeft de betaler, naast het in de eerste alinea van dit lid bedoelde recht, voor ▐automatische afschrijvingen als bedoeld in artikel 1 van Verordening (EU) nr. 260/2012, een onvoorwaardelijk recht op terugbetaling binnen de in artikel 63 van deze verordening vastgestelde termijnen. 2. Voor de toepassing van lid 1, eerste alinea, punt b), beroept de betaler zich niet op redenen in verband met mogelijke valutawisselkosten indien de referentiewisselkoers is toegepast die met zijn betalingsdienstaanbieder is overeengekomen overeenkomstig artikel 13, lid 1, punt e), en artikel 20, punt c), iii). 3. De betaler en de betalingsdienstaanbieder kunnen in een raamovereenkomst overeenkomen dat de betaler geen recht op terugbetaling heeft indien: a) de betaler de uitvoering van de betalingstransactie rechtstreeks bij de betalingsdienstaanbieder heeft toegestaan; b) er, in voorkomend geval, door de betalingsdienstaanbieder of door de begunstigde ten minste vier weken vóór de vervaldag op een overeengekomen wijze informatie betreffende de toekomstige betalingstransactie ten behoeve van de betaler was verstrekt of ter beschikking was gesteld. 4. Voor automatische afschrijvingen in andere munteenheden dan de euro kunnen betalingsdienstaanbieders gunstigere terugbetalingsrechten aanbieden overeenkomstig hun automatischeafschrijvingsregelingen, mits deze gunstiger zijn voor de betaler. Artikel 63 Verzoeken om terugbetaling van door of via een begunstigde geïnitieerde betalingstransacties 1. De betaler kan gedurende een periode van acht weken na de datum waarop de geldmiddelen zijn gedebiteerd, om de in artikel 62 bedoelde terugbetaling van een toegestane, door of via een begunstigde geïnitieerde betalingstransactie verzoeken. 2. Binnen tien werkdagen na ontvangst van een verzoek om terugbetaling neemt de betalingsdienstaanbieder een van de volgende maatregelen: a) hij betaalt het volledige bedrag van de betalingstransactie terug; b) hij motiveert waarom de terugbetaling wordt geweigerd en vermeldt tot welke instanties de betaler zich overeenkomstig de artikelen 90, 91, 93, 94 en 95 kan wenden indien de betaler de aangevoerde redenen niet aanvaardt. Het in de eerste alinea van dit lid bedoelde recht van de betalingsdienstaanbieder om de terugbetaling te weigeren, is niet van toepassing in het geval van artikel 62, lid 1, vierde alinea. HOOFDSTUK 5 Uitvoering van betalingstransacties Afdeling 1 Betalingsopdrachten en overgemaakte bedragen Artikel 64 Ontvangst van betalingsopdrachten 1. Het tijdstip van ontvangst van een betalingsopdracht is het tijdstip waarop de betalingsdienstaanbieder van de betaler de betalingsopdracht ontvangt. De rekening van de betaler wordt slechts na ontvangst van de betalingsopdracht gedebiteerd. Indien het tijdstip van ontvangst voor de betalingsdienstaanbieder niet op een werkdag valt, wordt de betalingsopdracht geacht op de eerstvolgende werkdag te zijn ontvangen. De betalingsdienstaanbieder kan een uiterste tijdstip aan het einde van een werkdag vaststellen, na welk tijdstip een ontvangen betalingsopdracht geacht wordt op de eerstvolgende werkdag te zijn ontvangen. 2. Indien de betalingsdienstgebruiker die een betalingsopdracht plaatst, en de betalingsdienstaanbieder overeenkomen dat de uitvoering van de betalingsopdracht aanvangt op een specifieke datum, aan het einde van een bepaalde termijn of op de dag waarop de betaler de geldmiddelen ter beschikking van de betalingsdienstaanbieder heeft gesteld, wordt het tijdstip van ontvangst van de opdracht voor de toepassing van artikel 69 geacht op de overeengekomen dag te vallen. Indien de overeengekomen dag geen werkdag is voor de betalingsdienstaanbieder, wordt de ontvangen betalingsopdracht geacht op de eerstvolgende werkdag te zijn ontvangen. 3. Dit artikel is niet van toepassing op in euro luidende instantovermakingen die onder Verordening XXX (IPR) vallen. Artikel 65 Weigering van betalingsopdrachten 1. Wanneer de betalingsdienstaanbieder weigert een betalingsopdracht uit te voeren of een betalingstransactie te initiëren, wordt de betalingsdienstgebruiker door de betalingsdienstaanbieder in kennis gesteld van deze weigering en, indien mogelijk, van de redenen daarvoor en van de procedure voor de correctie van eventuele feitelijke onjuistheden die tot de weigering hebben geleid, tenzij ander toepasselijk Unierecht of nationaal recht dit verbiedt. De betalingsdienstaanbieder verstrekt zo spoedig mogelijk de kennisgeving of stelt deze ter beschikking op de overeengekomen wijze, en in elk geval binnen de in artikel 69 vermelde termijnen. Wanneer de betalingsdienstaanbieder weigert de betaling uit te voeren op grond van objectieve redenen om te vermoeden dat er sprake is van een frauduleuze betalingstransactie in de zin van artikel 83, lid 1, wordt in de kennisgeving rekening gehouden met de informatie die de betalingsdienstgebruiker nodig heeft om een oplossing te vinden voor de verdachte transactie. In de raamovereenkomst kan de voorwaarde worden gesteld dat de betalingsdienstaanbieder voor die weigering een redelijke vergoeding mag aanrekenen indien de weigering objectief gerechtvaardigd is , maar niet in geval van weigering wegens een vermoeden dat er sprake is van een frauduleuze transactie . 2. Indien alle in de raamovereenkomst van de betaler gestelde voorwaarden vervuld zijn, mag de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder van de betaler niet weigeren een toegestane betalingstransactie uit te voeren, ongeacht of de betalingsopdracht door een betaler zelf, onder meer via een betalingsinitiatiedienstaanbieder, dan wel door of via een begunstigde is geplaatst, tenzij ander toepasselijk Unierecht of nationaal recht dit verbiedt. 3. Een betalingsopdracht waarvan de uitvoering is geweigerd, wordt geacht niet ontvangen te zijn voor de toepassing van de artikelen 69 en 75. Artikel 66 Onherroepbaarheid van een betalingsopdracht 1. De betalingsdienstgebruiker kan een betalingsopdracht niet herroepen zodra die door de betalingsdienstaanbieder van de betaler is ontvangen, tenzij in dit artikel anders is bepaald. 2. Ingeval de betalingstransactie door een betalingsinitiatiedienstaanbieder dan wel door of via de begunstigde wordt geïnitieerd, kan de betaler de betalingsopdracht niet meer herroepen nadat hij aan de betalingsinitiatiedienstaanbieder toestemming heeft verleend om de betalingstransactie te initiëren, dan wel aan de begunstigde toestemming heeft verleend om de betalingstransactie uit te voeren. 3. In het geval van een automatische afschrijving en onverminderd de rechten inzake terugbetaling kan de betaler de betalingsopdracht herroepen, ten laatste aan het einde van de werkdag die voorafgaat aan de overeengekomen dag waarop de betaalrekening wordt gedebiteerd. 4. In het in artikel 64, lid 2, bedoelde geval kan de betalingsdienstgebruiker een betalingsopdracht herroepen tot uiterlijk het einde van de werkdag die aan de overeengekomen dag voorafgaat. 5. Na de in de leden 1 tot en met 4 bepaalde termijnen kan de betalingsopdracht alleen worden herroepen indien dit tussen de betalingsdienstgebruiker en de relevante betalingsdienstaanbieders is overeengekomen. In het in de leden 2 en 3 bedoelde geval is ook het akkoord van de begunstigde vereist. Indien dit in de raamovereenkomst is overeengekomen, mag de relevante betalingsdienstaanbieder voor de herroeping kosten aanrekenen. Artikel 67 Overgemaakte en ontvangen bedragen 1. De betalingsdienstaanbieder van de betaler, de betalingsdienstaanbieder(s) van de begunstigde en eventuele intermediairs van de betalingsdienstaanbieders maken het volledige bedrag van de betalingstransactie over en mogen op het overgemaakte bedrag geen kosten inhouden. 2. De begunstigde en de betalingsdienstaanbieder kunnen overeenkomen dat de relevante betalingsdienstaanbieder zijn kosten op het overgemaakte bedrag inhoudt voordat de rekening van de begunstigde daarmee wordt gecrediteerd. In dat geval worden het volledige bedrag van de betalingstransactie en de kosten afzonderlijk vermeld in de informatie die aan de begunstigde wordt verstrekt. 3. Indien andere kosten dan die bedoeld in lid 2 op het overgemaakte bedrag worden ingehouden, zorgt de betalingsdienstaanbieder van de betaler ervoor dat de begunstigde het volledige bedrag van de door de betaler geïnitieerde betalingstransactie ontvangt. Wanneer de betalingstransactie door of via de begunstigde wordt geïnitieerd, zorgt de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde ervoor dat het volledige bedrag van de betalingstransactie door de begunstigde wordt ontvangen. Afdeling 2 Uitvoeringstermijn en valutadatum Artikel 68 Toepassingsgebied 1. Deze afdeling is van toepassing op: a) betalingstransacties in euro; b) binnenlandse betalingstransacties in de valuta van de lidstaat buiten de eurozone; c) betalingstransacties met slechts één valutawissel tussen de euro en de valuta van een lidstaat die geen deel uitmaakt van de eurozone, mits de vereiste valutawissel wordt uitgevoerd in de betrokken lidstaat die geen deel uitmaakt van de eurozone en, bij grensoverschrijdende betalingstransacties, de overmaking in euro geschiedt. 2. Deze afdeling is van toepassing op niet in lid 1 vermelde betalingstransacties, tenzij tussen de betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder anders is overeengekomen, met uitzondering van artikel 73, ten aanzien waarvan de partijen niet over enige vrijheid beschikken. Indien de betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder evenwel een termijn overeenkomen die langer is dan in artikel 69 is bepaald, mag die termijn voor betalingstransacties binnen de Unie niet langer zijn dan vijf werkdagen na het tijdstip van ontvangst als bedoeld in artikel 64. Artikel 69 Betalingstransacties op een betaalrekening 1. Onverminderd artikel 2, lid 1, punt c), van Verordening (EU) nr. 260/2012 zorgt de betalingsdienstaanbieder van de betaler ervoor dat na het in artikel 64 bedoelde tijdstip van ontvangst het bedrag van de betalingstransactie uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag wordt gecrediteerd op de rekening van de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde. Deze termijn kan voor betalingstransacties die op papier worden geïnitieerd, met nogmaals een werkdag worden verlengd. 2. De betalingsdienstaanbieder van de begunstigde valuteert het bedrag van de betalingstransactie en stelt het beschikbaar op de betaalrekening van de begunstigde nadat de betalingsdienstaanbieder de geldmiddelen overeenkomstig artikel 73 heeft ontvangen. 2 bis. Wanneer de transactiemonitoringmechanismen van artikel 83, lid 1, redelijke gronden opleveren om te vermoeden dat er sprake is van een frauduleuze betalingstransactie, mag de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde weigeren de geldmiddelen onmiddellijk beschikbaar te stellen op de betaalrekening van de begunstigde. De betalingsdienstaanbieder van de begunstigde vraagt in voorkomend geval en onverwijld opheldering over de vermoedelijke frauduleuze betalingstransactie en stelt afhankelijk van dat resultaat de geldmiddelen beschikbaar of stuurt deze terug naar de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder van de betaler. 3. De betalingsdienstaanbieder van de begunstigde geeft een door of via de begunstigde geplaatste betalingsopdracht door aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler binnen de tussen de begunstigde en de betalingsdienstaanbieder overeengekomen termijnen zodat de betaling, in geval van automatische afschrijvingen, op de overeengekomen datum kan plaatsvinden. Lid [2 bis] is van overeenkomstige toepassing. Artikel 70 Begunstigden die geen betaalrekening bij de betalingsdienstaanbieder hebben Wanneer de begunstigde geen betaalrekening bij de betalingsdienstaanbieder heeft, stelt de betalingsdienstaanbieder die de geldmiddelen voor de begunstigde ontvangt, de geldmiddelen binnen de in artikel 69, lid 1, vastgestelde termijn ter beschikking van de begunstigde. Artikel 71 Op een betaalrekening gedeponeerde contanten Wanneer een consument contanten op een betaalrekening bij een betalingsdienstaanbieder deponeert in de valuta van die betaalrekening, zorgt die betalingsdienstaanbieder ervoor dat het bedrag onmiddellijk na de ontvangst van de geldmiddelen beschikbaar wordt gesteld en wordt gevaluteerd. Wanneer de betalingsdienstgebruiker geen consument is, wordt het bedrag uiterlijk op de eerstvolgende werkdag na de ontvangst van de geldmiddelen beschikbaar gesteld en gevaluteerd. Artikel 72 Binnenlandse betalingstransacties Voor binnenlandse betalingstransacties kunnen de lidstaten voorzien in kortere maximale uitvoeringstermijnen dan de in deze afdeling bepaalde termijnen. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van besluiten die op grond van dit artikel worden genomen. Artikel 73 Valutadatum en beschikbaarheid van geldmiddelen 1. De valutadatum van de creditering van de betaalrekening van de begunstigde valt uiterlijk op de werkdag waarop het bedrag van de betalingstransactie op de rekening van de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde wordt gecrediteerd. 2. De betalingsdienstaanbieder van de begunstigde zorgt ervoor dat het bedrag van de betalingstransactie onmiddellijk beschikbaar is voor de begunstigde, zodra dat bedrag op de rekening van de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde is gecrediteerd, wanneer er, van de zijde van de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde: a) geen valutawissel is, b) een valutawissel is tussen de euro en de valuta van een lidstaat, of tussen de valuta’s van twee lidstaten. De in dit lid vastgestelde verplichting is ook van toepassing op betalingen die worden uitgevoerd bij dezelfde betalingsdienstaanbieder. 3. De valutadatum van de debitering van de betaalrekening van de betaler mag niet vroeger vallen dan het tijdstip waarop het bedrag van de betalingstransactie van die rekening is gedebiteerd. Artikel 74 Onjuiste unieke identificatoren 1. Indien een betalingstransactie wordt uitgevoerd op basis van de unieke identificator, wordt de betalingstransactie geacht correct te zijn uitgevoerd wat betreft de begunstigde die door de unieke identificator is gespecificeerd. 2. Indien de door de betalingsdienstgebruiker verstrekte unieke identificator onjuist is, is de betalingsdienstaanbieder uit hoofde van artikel 75 niet aansprakelijk voor de niet-uitvoering of gebrekkige uitvoering van de betalingstransactie. 3. De betalingsdienstaanbieder van de betaler levert redelijke inspanningen om de bij de betalingstransactie betrokken geldmiddelen terug te vorderen. De betalingsdienstaanbieder van de begunstigde werkt mee aan die inspanningen, onder meer door alle relevante informatie voor het innen van de geldmiddelen mee te delen aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler. Wanneer het innen van geldmiddelen uit hoofde van de eerste alinea niet mogelijk is, verstrekt de betalingsdienstaanbieder van de betaler aan de betaler, op diens schriftelijk verzoek, alle voor de betalingsdienstaanbieder van de betaler beschikbare informatie die relevant is voor de betaler om een rechtsvordering in te stellen om de geldmiddelen terug te krijgen. 4. Wanneer dit in de raamovereenkomst is overeengekomen, mag de betalingsdienstaanbieder de betalingsdienstgebruiker terugvorderingskosten aanrekenen. Deze aangerekende kosten zijn redelijk en staan in verhouding tot de gemaakte kosten. 5. Indien de betalingsdienstgebruiker informatie verstrekt naast de in artikel 13, lid 1, punt a), of artikel 20, punt b), ii), bedoelde informatie, is de betalingsdienstaanbieder alleen aansprakelijk voor de uitvoering van betalingstransacties overeenkomstig de door de betalingsdienstgebruiker verstrekte unieke identificator. 6. Indien de door de betalingsinitiatiedienstaanbieder verstrekte unieke identificator onjuist is, zijn betalingsdienstaanbieders aansprakelijk overeenkomstig artikel 76. Artikel 75 Aansprakelijkheid van betalingsdienstaanbieders voor niet-uitvoering, gebrekkige uitvoering of niet-tijdige uitvoering van betalingstransacties 1. Wanneer een betalingsopdracht rechtstreeks door de betaler wordt geplaatst, is de betalingsdienstaanbieder van de betaler, onverminderd artikel 54, artikel 74, leden 2 en 3, en artikel 79, jegens de betaler aansprakelijk voor de juiste uitvoering van de betalingstransactie, tenzij hij tegenover de betaler en, voor zover relevant, tegenover de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde kan bewijzen dat de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde het bedrag van de betalingstransactie heeft ontvangen overeenkomstig artikel 69, lid 1. In dat geval is de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde jegens de begunstigde aansprakelijk voor de juiste uitvoering van de betalingstransactie. Wanneer uit hoofde van de eerste alinea de betalingsdienstaanbieder van de betaler aansprakelijk is, betaalt hij de betaler onmiddellijk het bedrag van de niet-uitgevoerde of gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie terug en herstelt hij in voorkomend geval de betaalrekening die met dat bedrag is gedebiteerd, in de toestand zoals die geweest zou zijn mocht de gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie niet hebben plaatsgevonden. De valutadatum van de creditering van de betaalrekening van de betaler is uiterlijk de datum waarop het bedrag was gedebiteerd. Wanneer uit hoofde van de eerste alinea de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde aansprakelijk is, stelt hij onmiddellijk het bedrag van de betalingstransactie ter beschikking van de begunstigde en crediteert hij, voor zover van toepassing, de betaalrekening van de begunstigde met het overeenkomstige bedrag. De valutadatum voor de creditering van de betaalrekening van de begunstigde is uiterlijk de datum waarop het bedrag bij een correcte uitvoering van de transactie zou zijn gevaluteerd overeenkomstig artikel 73. Bij een niet-tijdige uitvoering van een betalingstransactie zorgt de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde ervoor dat, op verzoek van de betalingsdienstaanbieder van de betaler die voor rekening van de betaler optreedt, de valutadatum voor de creditering van de betaalrekening van de begunstigde uiterlijk de datum is waarop het bedrag bij een correcte uitvoering van de transactie zou zijn gevaluteerd. Wanneer een betalingstransactie niet of gebrekkig is uitgevoerd en de betalingsopdracht door de betaler was geplaatst, tracht de betalingsdienstaanbieder van de betaler, ongeacht de aansprakelijkheid uit hoofde van dit lid, desgevraagd en zonder de betaler kosten aan te rekenen, onmiddellijk de betalingstransactie te traceren en brengt hij de betaler op de hoogte van het resultaat daarvan. 2. Wanneer een betalingsopdracht door of via de begunstigde wordt geplaatst, is de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde, onverminderd artikel 54, artikel 74, leden 2 en 3, en artikel 79, jegens de begunstigde aansprakelijk voor de juiste verzending van de betalingsopdracht aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler, overeenkomstig artikel 69, lid 3. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde aansprakelijk is uit hoofde van deze alinea, geeft hij de betrokken betalingsopdracht onmiddellijk door aan de betalingsdienstaanbieder van de betaler. Ingeval een betalingsopdracht niet tijdig wordt verzonden, wordt het bedrag op de betaalrekening van de begunstigde gevaluteerd uiterlijk op de datum waarop het bij een correcte uitvoering van de transactie zou zijn gevaluteerd. Onverminderd artikel 54, artikel 74, leden 2 en 3, en artikel 79, is de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde jegens de begunstigde aansprakelijk voor de afhandeling van de betalingstransactie overeenkomstig zijn verplichtingen uit hoofde van artikel 73. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde aansprakelijk is uit hoofde van de eerste alinea, zorgt deze ervoor dat het bedrag van de betalingstransactie onmiddellijk ter beschikking van de begunstigde wordt gesteld zodra de rekening van de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde met het overeenkomstige bedrag is gecrediteerd. Het bedrag wordt op de betaalrekening van de begunstigde gevaluteerd uiterlijk op de datum waarop het bij een correcte uitvoering van de transactie zou zijn gevaluteerd. Bij een niet-uitgevoerde of gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie waarvoor de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde niet aansprakelijk is uit hoofde van de eerste en de derde alinea, is de betalingsdienstaanbieder van de betaler aansprakelijk jegens de betaler. Wanneer de betalingsdienstaanbieder van de betaler aldus aansprakelijk is, betaalt hij, in voorkomend geval, de betaler onverwijld het bedrag van de niet-uitgevoerde of gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie terug en herstelt hij de betaalrekening die met dat bedrag was gedebiteerd, in de toestand zoals die geweest zou zijn mocht de gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie niet hebben plaatsgevonden. De valutadatum van de creditering van de betaalrekening van de betaler is uiterlijk de datum waarop het bedrag was gedebiteerd. De verplichting uit hoofde van de vierde alinea geldt niet voor de betalingsdienstaanbieder van de betaler wanneer hij bewijst dat de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde het bedrag van de betalingstransactie heeft ontvangen, zelfs indien de uitvoering van de betalingstransactie louter vertraagd is. In dat geval valuteert de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde het bedrag op de betaalrekening van de begunstigde uiterlijk op de datum waarop het bij een correcte uitvoering zou zijn gevaluteerd. Wanneer een betalingstransactie niet of gebrekkig is uitgevoerd en de betalingsopdracht door of via de begunstigde was geplaatst, tracht de betalingsdienstaanbieder van de begunstigde, ongeacht de aansprakelijkheid uit hoofde van dit lid, desgevraagd en zonder de betaler kosten aan te rekenen, onmiddellijk de betalingstransactie te traceren en brengt hij de begunstigde op de hoogte van het resultaat daarvan. 3. Betalingsdienstaanbieders zijn aansprakelijk jegens hun respectieve betalingsdienstgebruikers voor de kosten waarvoor zij verantwoordelijk zijn en de interesten die de betalingsdienstgebruiker worden aangerekend wegens niet-uitvoering of gebrekkige uitvoering, met inbegrip van niet-tijdige uitvoering, van de betalingstransactie. Artikel 76 Aansprakelijkheid in het geval van betalingsinitiatiediensten voor niet-uitvoering, gebrekkige uitvoering of niet-tijdige uitvoering van betalingstransacties 1. Wanneer een betalingsopdracht door de betaler of door de begunstigde via een betalingsinitiatiedienstaanbieder wordt geplaatst, betaalt de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder de betaler, onverminderd artikel 54 en artikel 74, leden 2 en 3, het bedrag van de niet-uitgevoerde of gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie terug en herstelt hij, in voorkomend geval, de betaalrekening die met dat bedrag was gedebiteerd, in de toestand zoals die geweest zou zijn mocht de gebrekkig uitgevoerde betalingstransactie niet hebben plaatsgevonden. Het is aan de betalingsinitiatiedienstaanbieder om aan te tonen dat de betalingsopdracht door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder van de betaler werd ontvangen overeenkomstig artikel 64, en dat de betalingstransactie binnen de bevoegdheid van de betalingsinitiatiedienstaanbieder werd geauthenticeerd, correct werd geregistreerd en niet door een technische storing of enig ander falen in verband met de niet-uitvoering of de gebrekkige of niet-tijdige uitvoering van de transactie werd beïnvloed. 2. Indien de betalingsinitiatiedienstaanbieder aansprakelijk is voor de niet-uitvoering of de gebrekkige of niet-tijdige uitvoering van de betalingstransactie, vergoedt hij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder op diens verzoek onmiddellijk voor de geleden verliezen of naar aanleiding van het terugbetalen van de betaler betaalde bedragen. Artikel 77 Aanvullende financiële compensatie Elke aanvullende financiële compensatie naast die waarin deze afdeling voorziet, kan worden vastgesteld overeenkomstig het recht dat van toepassing is op de tussen de betalingsdienstgebruiker en de betalingsdienstaanbieder gesloten overeenkomst. Artikel 78 Recht van regres 1. Wanneer de aansprakelijkheid van een betalingsdienstaanbieder uit hoofde van de artikelen 56, 57, 59, 75 en 76 kan worden toegerekend aan een andere betalingsdienstaanbieder of een intermediair, vergoedt die betalingsdienstaanbieder of die intermediair eerstgenoemde betalingsdienstaanbieder voor alle geleden verliezen en/of de bedragen die zijn betaald uit hoofde van de artikelen 56, 57, 59, 75 en 76. Daartoe behoort een compensatie wanneer een van de betalingsdienstaanbieders geen sterke cliëntauthenticatie toepast. 2. Aanvullende financiële compensatie kan worden vastgesteld conform tussen de betalingsdienstaanbieders of intermediairs gesloten overeenkomsten en het recht dat van toepassing is op de tussen hen gesloten overeenkomst. Artikel 79 Abnormale en onvoorziene omstandigheden Er ontstaat geen aansprakelijkheid krachtens hoofdstuk 4 of hoofdstuk 5 in abnormale en onvoorziene omstandigheden die buiten de macht liggen van de partij die zich op deze omstandigheden beroept en waarvan de gevolgen ondanks alle voorzorgsmaatregelen niet hadden kunnen worden voorkomen, noch wanneer een betalingsdienstaanbieder uit hoofde van Unierecht of nationaal recht andere wettelijke verplichtingen heeft. HOOFDSTUK 6 Gegevensbescherming Artikel 80 Gegevensbescherming Betalingssystemen en betalingsdienstaanbieders mogen bijzondere categorieën persoonsgegevens als bedoeld in artikel 9, lid 1, van Verordening (EU) 2016/679 en artikel 10, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 verwerken voor zover dit noodzakelijk is voor het aanbieden van betalingsdiensten en voor de naleving van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening, in het algemeen belang van de goede werking van de interne markt voor betalingsdiensten, met inachtneming van passende waarborgen voor de grondrechten en fundamentele vrijheden van natuurlijke personen, waaronder: a) technische maatregelen ter waarborging van de naleving van de beginselen van doelbinding, minimale gegevensverwerking en opslagbeperking, zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2016/679, met inbegrip van technische beperkingen op het hergebruik van gegevens evenals het gebruik van geavanceerde beveiligings- en privacybeschermingsmaatregelen, met inbegrip van pseudonimisering, of versleuteling; b) organisatorische maatregelen, waaronder opleiding over de verwerking van bijzondere categorieën gegevens, beperking van de toegang tot bijzondere categorieën gegevens en registratie van die toegang. HOOFDSTUK 7 Operationele risico’s, beveiligingsrisico’s en authenticatie Artikel 81 Beheersing van operationele risico’s en beveiligingsrisico’s 1. Betalingsdienstaanbieders werken een kader uit dat voorziet in passende risicobeperkende maatregelen en controlemechanismen ter beheersing van de operationele en beveiligingsrisico’s die verbonden zijn aan de door hen aangeboden betalingsdiensten. Betalingsdienstaanbieders zorgen in dat kader voor de vaststelling en handhaving van doelmatige procedures voor het beheersen van incidenten, waaronder de opsporing en classificatie van grote operationele incidenten en veiligheidsincidenten. De eerste alinea doet geen afbreuk aan de toepassing van hoofdstuk II van Verordening (EU) 2022/2554 van het Europees Parlement en de Raad (44) op: a) betalingsdienstaanbieders als bedoeld in artikel 2, lid 1, punten a), b) en d), van deze verordening; b) rekeninginformatiedienstaanbieders als bedoeld in artikel 36, lid 1, van Richtlijn (EU) (PSD3); en c) uit hoofde van artikel 34, lid 1, van Richtlijn (EU) (PSD3) vrijgestelde betalingsinstellingen. Betalingsdienstaanbieders verstrekken de krachtens Richtlijn (EU) XXX (PSD3) aangewezen bevoegde autoriteit jaarlijks, of met door die bevoegde autoriteit vastgestelde kortere intervallen, een geactualiseerde en uitgebreide beoordeling van zowel de operationele en beveiligingsrisico’s die aan de door hen aangeboden betalingsdiensten verbonden zijn, als van de toereikendheid van de in reactie op deze risico’s getroffen risicobeperkende maatregelen en ingevoerde controlemechanismen. 2. De EBA bevordert de samenwerking, met inbegrip van de gegevensuitwisseling, op het gebied van de aan betalingsdiensten verbonden operationele en beveiligingsrisico’s tussen de bevoegde autoriteiten onderling, en tussen de bevoegde autoriteiten en de ECB en, in voorkomend geval, het Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging. Artikel 82 Melding van fraude 1. Betalingsdienstaanbieders verstrekken hun bevoegde autoriteiten, ten minste jaarlijks, statistische gegevens over fraude met betrekking tot verschillende betaalmiddelen. Die bevoegde autoriteiten verstrekken de EBA en de ECB dergelijke gegevens in geaggregeerde vorm. De statistische gegevens over fraude omvatten het aantal en de waarde van terugbetaalde frauduleuze transacties. Wanneer terugbetaling is geweigerd, verstrekken betalingsdienstaanbieders de reden voor de weigering, bijvoorbeeld door te vermelden dat de consument frauduleus of met grove nalatigheid heeft gehandeld. 1 bis. De EBA en de ECB publiceren de statistische gegevens ten minste eenmaal per jaar in geaggregeerde vorm. 2. De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ECB, ontwerpen van technische reguleringsnormen betreffende de overeenkomstig lid 1 te verstrekken statistische gegevens over de in lid 1 bedoelde meldingsvereisten voor fraude. De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] in bij de Commissie. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea genoemde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen. 3. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische uitvoeringsnormen tot vaststelling van de standaardformulieren en -modellen voor de indiening van de gegevens over betalingsfraude door de bevoegde autoriteiten bij de EBA, als bedoeld in lid 1. De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde technische uitvoeringsnormen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] in bij de Commissie. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Artikel 83 Transactiemonitoringmechanismen en uitwisseling van fraudegegevens 1. Betalingsdienstaanbieders zetten transactiemonitoringmechanismen op die: a) de risicogebaseerde toepassing van sterke cliëntauthenticatie overeenkomstig artikel 85 ondersteunen; b) vrijstelling verlenen voor de toepassing van sterke cliëntauthenticatie op basis van de criteria van artikel 85, lid 11, met inachtneming van gespecificeerde en beperkte voorwaarden afhankelijk van het betrokken risiconiveau, de soorten en details van de door de betalingsdienstaanbieder beoordeelde gegevens , onder meer via de in lid 2 van dit artikel bedoelde transactiemonitoringmechanismen ; c) ▐potentieel frauduleuze betalingstransacties, met inbegrip van transacties waarbij betalingsinitiatiediensten betrokken zijn, voorkomen , opsporen en indien mogelijk, hiervoor een oplossing bieden . 2. De transactiemonitoringmechanismen zijn gebaseerd op de analyse van eerdere betalingstransacties en van de onlinetoegang tot betaalrekeningen en op gedeelde fraudegegevens en waargenomen fraudepatronen . De verwerking omvat de volgende gegevens die nodig zijn voor de in lid 1 genoemde doeleinden: a) informatie over de betalingsdienstgebruiker, met inbegrip van de omgevings- en gedragskenmerken die typisch zijn voor de betalingsdienstgebruiker bij een normaal gebruik van de persoonlijke beveiligingsgegevens; b) informatie over de betaalrekening, met inbegrip van de betalingstransactiehistoriek; c) transactie-informatie, met inbegrip van het transactiebedrag en de unieke identificator van de begunstigde; d) sessiegegevens, met inbegrip van het IP-adresbereik van het apparaat waarmee de betaalrekening is geraadpleegd. Wanneer de transactiemonitoringmechanismen sterke aanwijzingen opleveren voor een vermoeden van een frauduleuze transactie, of wanneer de gebruiker de betalingsdienstaanbieder in kennis stelt van een politierapport, hebben betalingsdienstaanbieders het recht om de uitvoering van de betalingsopdracht te blokkeren of de desbetreffende geldmiddelen te blokkeren en terug te vorderen. Met die aanwijzingen worden objectief gerechtvaardigde redenen bedoeld in verband met de veiligheid van de betalingstransactie en het vermoeden van niet-toegestane of frauduleuze transacties. Betalingsdienstaanbieders van begunstigden verstrekken de voor de in lid 1 genoemde doeleinden vereiste gegevens aan de bij de transactie betrokken betalingsdienstaanbieders. Betalingsdienstaanbieders slaan de in dit lid bedoelde gegevens niet langer op dan nodig is voor de in lid 1 genoemde doeleinden, en in elk geval niet langer dan tien jaar na de beëindiging van de cliëntrelatie. Betalingsdienstaanbieders zorgen ervoor dat de transactiemonitoringmechanismen ten minste met elk van de volgende risicofactoren rekening houden: a) lijsten van gecompromitteerde of gestolen authenticatie-elementen; b) het bedrag van elke betalingstransactie; c) bekende fraudescenario’s bij het verlenen van betalingsdiensten; d) tekenen van malwarebesmetting tijdens sessies van de authenticatieprocedure; e) ingeval de toegangsapparatuur of de software door de betalingsdienstaanbieder wordt verstrekt, een gebruikslog van de aan de betalingsdienstgebruiker verstrekte toegangsapparatuur of software en het abnormale gebruik van de toegangsapparatuur of de software. Betalingsdienstaanbieders mogen de in artikel 83, lid 2, eerste alinea, opgesomde gegevens verwerken voor een sterke cliëntauthenticatie als een element van “een inherente eigenschap” overeenkomstig artikel 3, punt 35). 3. ▐Om te voldoen aan lid 1, punt c), wisselen betalingsdienstaanbieders informatie uit, met inbegrip van de unieke identificator , de naam, het persoonlijk identificatienummer, organisatienummer, de modus operandi en andere transactie-informatie van een begunstigde, met andere betalingsdienstaanbieders die onderworpen zijn aan regelingen voor het uitwisselen van informatie als bedoeld in lid 5, wanneer de betalingsdienstaanbieder over voldoende bewijs beschikt om aan te nemen dat er sprake is van een frauduleuze betalingstransactie. Er wordt aangenomen dat er voldoende bewijs is voor het uitwisselen van unieke informatie wanneer ten minste twee verschillende betalingsdienstgebruikers die cliënten van dezelfde betalingsdienstaanbieder zijn, hebben meegedeeld dat een unieke identificator van een begunstigde is gebruikt om een frauduleuze overmaking te verrichten. Betalingsdienstaanbieders bewaren unieke informatie die na het in dit lid en lid 5 bedoelde uitwisselen van informatie is verkregen, niet langer dan nodig is voor de in lid 1, punt c), genoemde doeleinden. 3 bis. Voor zover nodig om te voldoen aan lid 1, punt c), kunnen betalingsdienstaanbieders, rechtshandhavingsinstanties en overheidsinstanties de in lid 3 bedoelde informatie ook uitwisselen met overheidsinstanties. 4. In deze regelingen voor de uitwisseling van informatie moeten details voor deelname worden vastgesteld en moeten de bijzonderheden over operationele elementen worden bepaald, met inbegrip van het gebruik van specifieke IT-platforms , indien van toepassing . Alvorens dergelijke regelingen te treffen, voeren betalingsdienstaanbieders gezamenlijk een gegevensbeschermingseffectbeoordeling uit als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EU) 2016/679 en raadplegen zij, indien van toepassing, vooraf de toezichthoudende autoriteit als bedoeld in artikel 36 van die verordening. De regelingen voor de uitwisseling van informatie worden vastgesteld uiterlijk op ... [twaalf maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening]. 4 bis. De EBA richt een specifiek IT-platform op om betalingsdienstaanbieders in staat te stellen informatie uit te wisselen over frauduleuze unieke identificatoren en andere in dit artikel beschreven relevante informatie met andere betalingsdienstaanbieders. Het platform wordt uiterlijk op ... [twaalf maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] opgericht. 5. Betalingsdienstaanbieders stellen de bevoegde autoriteiten in kennis van hun deelname aan de in lid 4 bedoelde regelingen voor het uitwisselen van informatie na validering van hun lidmaatschap door de deelnemers aan de regeling voor het uitwisselen van informatie of, in voorkomend geval, van de beëindiging van hun lidmaatschap, zodra die beëindiging van kracht wordt. 5 bis. Wanneer een betalingsdienstaanbieder een unieke identificator die bij die betalingsdienstaanbieder als frauduleus of als betrokken bij aangetoonde frauduleuze transacties is gemeld, niet blokkeert, draagt de betalingsdienstgebruiker geen daaruit voortvloeiende financiële verliezen. 5 ter. Wanneer betalingsfraude voortvloeit uit de publicatie van frauduleuze online-inhoud, stellen betalingsdienstaanbieders aanbieders van hostingdiensten daarvan onverwijld in kennis volgens de procedure van artikel 16 van Verordening (EU) 2022/2065 (digitaledienstenverordening). 6. De verwerking van persoonsgegevens overeenkomstig lid 4 mag niet leiden tot beëindiging van de contractuele relatie met de cliënt door de betalingsdienstaanbieder of gevolgen hebben voor zijn toekomstige aansluitprocedure bij een andere betalingsdienstaanbieder , tenzij een grondig fraudeonderzoek door de betrokken autoriteiten heeft uitgewezen dat de cliënt aan de frauduleuze activiteit heeft deelgenomen . Artikel 84 Risico’s en trends op het gebied van betalingsfraude 1. Betalingsdienstaanbieders waarschuwen hun cliënten via alle passende middelen en media wanneer zich nieuwe vormen van betalingsfraude voordoen, rekening houdend met de behoeften van hun kwetsbaarste groepen cliënten. Betalingsdienstaanbieders verstrekken hun cliënten duidelijke aanwijzingen over de wijze waarop frauduleuze pogingen kunnen worden geïdentificeerd en informeren hen over de nodige maatregelen en voorzorgsmaatregelen die zij moeten treffen om te voorkomen dat zij het slachtoffer worden van frauduleuze acties die tegen hen zijn gericht. Betalingsdienstaanbieders informeren hun cliënten waar zij frauduleuze handelingen kunnen melden en snel fraudegerelateerde informatie kunnen verkrijgen. 1 bis. De lidstaten trekken aanzienlijke middelen uit om te investeren in voorlichting over fraude op het gebied van betalingen. Dergelijke voorlichting kan de vorm aannemen van een mediacampagne of lessen op scholen. Betalingsdienstaanbieders en aanbieders van elektronischecommunicatiediensten werken bij die voorlichtingsactiviteiten kosteloos samen met de lidstaten. De lidstaten stellen het Europees Parlement en de Commissie in kennis van de geplande campagnes. Aanbieders van betalingsdiensten nemen, in samenwerking met aanbieders van elektronischecommunicatiediensten, passende preventieve en robuuste technische maatregelen ter voorkoming van gevallen waarin fraudeurs de naam, het postadres of het telefoonnummer van de betalingsdienstaanbieder nabootsen en misbruiken om betalingsdienstgebruikers te misleiden om hen frauduleuze transacties te laten verrichten. Aanbieders van elektronischecommunicatiediensten werken samen met betalingsdienstaanbieders om ervoor te zorgen dat passende organisatorische en technische maatregelen worden getroffen om de veiligheid en vertrouwelijkheid van de communicatie overeenkomstig Richtlijn 2002/58/EG te waarborgen, onder meer met betrekking tot identificatie van het oproepende nummer en het e-mailadres. 2. Betalingsdienstaanbieders organiseren ten minste eenmaal per jaar opleidingsprogramma’s over risico’s en trends op het gebied van betalingsfraude voor hun werknemers die actief zijn op het gebied van het ontwerpen en onderhouden van betalingsdiensten en het aanbieden ervan aan cliënten, en zorgen ervoor dat hun werknemers adequaat zijn opgeleid om hun taken en verantwoordelijkheden uit te voeren overeenkomstig de toepasselijke beveiligingsbeleidslijnen en -procedures om het risico op betalingsfraude te beperken en te beheren. 3. Uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] vaardigt de EBA overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 richtsnoeren uit met betrekking tot de in de leden 1 en 2 van dit artikel bedoelde programma’s inzake betalingsfrauderisico’s. Artikel 85 Sterke cliëntauthenticatie 1. Een betalingsdienstaanbieder past sterke cliëntauthenticatie toe op basis van de risicobeoordeling die is uitgevoerd in het kader van het in artikel 83 bedoelde transactiemonitoringmechanisme wanneer de betaler: a) zich online toegang tot zijn betaalrekening verschaft; ▐ c) een betalingsopdracht plaatst voor een elektronische betalingstransactie; d) via een communicatiemiddel op afstand een handeling uitvoert die een risico op betalingsfraude of andere vormen van misbruik met zich mee kan brengen. 2. Betalingstransacties die niet door de betaler maar uitsluitend door de begunstigde worden geïnitieerd, worden niet onderworpen aan sterke cliëntauthenticatie voor zover die transacties worden geïnitieerd zonder interactie of betrokkenheid van de betaler. Deze vrijstelling geldt ook voor terugbetalingen die door de oorspronkelijke begunstigde ten gunste van de betaler worden geïnitieerd. 3. Wanneer de betaler de begunstigde een mandaat heeft gegeven om een betalingsopdracht voor een betalingstransactie of een reeks betalingstransacties te plaatsen via een bepaald betaalinstrument dat door de betaler wordt uitgegeven om betalingsopdrachten voor de betalingstransacties te plaatsen, en indien het mandaat is gebaseerd op een overeenkomst tussen de betaler en de begunstigde voor de levering van producten of diensten, kunnen de betalingstransacties die de begunstigde vervolgens op basis van een dergelijk mandaat initieert, worden aangemerkt als door de begunstigde geïnitieerde transacties, op voorwaarde dat die transacties niet hoeven te worden voorafgegaan door een specifieke handeling van de betaler om de initiëring ervan door de begunstigde op gang te brengen. 4. Op betalingstransacties waarvoor door de begunstigde betalingsopdrachten worden geplaatst die gebaseerd zijn op het door de betaler gegeven mandaat, gelden de algemene bepalingen die van toepassing zijn op door de begunstigde geïnitieerde transacties als bedoeld in de artikelen 61, 62 en 63. 5. Wanneer het mandaat van de betaler aan de begunstigde om betalingsopdrachten voor de in lid 3 bedoelde transacties te plaatsen, wordt verstrekt via een kanaal op afstand met betrokkenheid van de betalingsdienstaanbieder, wordt het opzetten van een dergelijk mandaat onderworpen aan een sterke cliëntauthenticatie. 6. Voor automatische afschrijvingen wordt sterke cliëntauthenticatie toegepast wanneer het door de betaler aan de begunstigde verleende mandaat om een of meer automatische-afschrijvingstransacties te initiëren, wordt verleend via een kanaal op afstand met de rechtstreekse betrokkenheid van een betalingsdienstaanbieder bij het opzetten van een dergelijk mandaat. 7. Betalingstransacties waarvoor betalingsopdrachten door de betaler worden geplaatst met andere modaliteiten dan het gebruik van elektronische platforms of apparaten, zoals papieren betalingsopdrachten, aankopen per post of telefonische mechanismen, worden niet onderworpen aan sterke cliëntauthenticatie, ongeacht of de uitvoering van de transactie langs elektronische weg plaatsvindt, mits de betalingsdienstaanbieder van de betaler in beveiligingsvereisten voorziet en controles uitvoert die een andere vorm van authenticatie van de betalingstransactie mogelijk maken, naast sterke cliëntauthenticatie . 8. Voor de plaatsing op afstand van een betalingsopdracht als bedoeld in lid 1, punt c), gebruiken betalingsdienstaanbieders sterke cliëntauthenticatie, met elementen die transacties op dynamische wijze aan een specifiek bedrag en een specifieke begunstigde verbinden. 9. Voor de plaatsing van een betalingsopdracht als bedoeld in lid 1, punt c), via een apparaat van een betaler dat gebruikmaakt van nabijheidstechnologie voor de uitwisseling van informatie met de infrastructuur van de begunstigde, waarvan de authenticatie het gebruik van internet op het apparaat van de betaler vereist, passen betalingsdienstaanbieders sterke cliëntauthenticatie toe die elementen omvat die transacties op dynamische wijze aan een specifiek bedrag en een specifieke begunstigde verbinden, of geharmoniseerde beveiligingsmaatregelen met hetzelfde effect, die de vertrouwelijkheid, authenticiteit en integriteit van het bedrag van de transactie en de begunstigde gedurende alle fasen van de initiëring waarborgen. 10. Voor de toepassing van lid 1 beschikken betalingsdienstaanbieders over passende beveiligingsmaatregelen om de vertrouwelijkheid en integriteit van de persoonlijke beveiligingsgegevens van betalingsdienstgebruikers te beschermen. 11. Vrijstellingen van de toepassing van sterke cliëntauthenticatie waarin de EBA overeenkomstig artikel 89 moet voorzien, zijn gebaseerd op een of meer van de volgende criteria: a) de omvang van het aan de aangeboden dienst verbonden risico; b) het bedrag, de herhaaldelijkheid van een transactie, of beide; c) het voor de uitvoering van een transactie gebruikte betalingskanaal ; c bis) het feit of de partijen bij de transactie consumenten of zakelijke betalers zijn. 12. De twee of meer elementen als bedoeld in artikel 3, punt 35, waarop sterke cliëntauthenticatie wordt gebaseerd, hoeven niet noodzakelijkerwijs tot verschillende categorieën te behoren. De onafhankelijkheid van de elementen wordt te allen tijde ten volle gewaarborgd en de authenticatieprocedure maakt het mogelijk om te allen tijde een hoog niveau van beveiliging te waarborgen. Het element van “inherente eigenschap” in het kader van sterke cliëntauthenticatie kan omgevings- en gedragskenmerken omvatten, zoals die met betrekking tot de locatie van de betalingsdienstgebruiker, het tijdstip waarop de transactie plaatsvindt of het gebruikte apparaat. Artikel 86 Sterke cliëntauthenticatie met betrekking tot betalingsinitiatie- en rekeninginformatiediensten 1. Artikel 85, leden 8 en 9, zijn tevens van toepassing op betalingen die via betalingsinitiatiedienstaanbieders worden geïnitieerd. Artikel 85, lid 10, is tevens van toepassing wanneer betalingen worden geïnitieerd via een betalingsinitiatiedienstaanbieder en wanneer de informatie via een rekeninginformatiedienstaanbieder wordt opgevraagd. 2. De rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders staan de betalingsinitiatiedienstaanbieders en de rekeninginformatiedienstaanbieders toe dat zij zich baseren op de authenticatieprocedures die door de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder ten behoeve van de betalingsdienstgebruiker worden geboden overeenkomstig artikel 85, leden 1 en 10, en, in geval van betrokkenheid van een betalingsinitiatiedienstaanbieder, overeenkomstig artikelen 85, leden 1, 8, 9, 10 en 11. 3. Onverminderd lid 2 past de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder, wanneer een rekeninginformatiedienstaanbieder toegang heeft tot betaalrekeninginformatie, alleen sterke cliëntauthenticatie toe voor de eerste toegang tot betaalrekeninggegevens door een bepaalde rekeninginformatiedienstaanbieder, tenzij de rekeninghoudende betalingsdienstaanbieder redelijke gronden heeft om fraude te vermoeden, maar niet voor de daaropvolgende toegang tot die betaalrekening door die rekeninginformatiedienstaanbieder. ▐ Artikel 88 Toegankelijkheidseisen voor sterke cliëntauthenticatie 1. Onverminderd de toegankelijkheidseisen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2019/882 zorgen betalingsdienstaanbieders ervoor dat al hun cliënten, met inbegrip van personen met een handicap, ouderen, personen met lage digitale vaardigheden en personen die geen toegang hebben tot digitale kanalen of betaalinstrumenten, ten minste over een op hun specifieke situatie toegesneden middel beschikken dat hen in staat stelt sterke cliëntauthenticatie uit te voeren. 2. Betalingsdienstaanbieders maken de uitvoering van sterke cliëntauthenticatie , wat kosteloos ter beschikking moet worden gesteld, niet afhankelijk van het exclusieve gebruik van één enkel authenticatiemiddel en maken de uitvoering van sterke cliëntauthenticatie niet expliciet of impliciet afhankelijk van het bezit van een smartphone of een ander slim apparaat . Betalingsdienstaanbieders ontwikkelen meer dan een middel voor de toepassing van sterke cliëntauthenticatie om rekening te houden met de uiteenlopende specifieke situaties van al hun cliënten, in het bijzonder personen met een handicap, personen met beperkte digitale vaardigheden, ouderen en personen die geen toegang hebben tot digitale kanalen of betaalinstrumenten . Artikel 88 bis Eerlijke, redelijke en niet-discriminerende toegang tot mobiele apparaten 1. Onverminderd artikel 6, lid 7, van Verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2022 over betwistbare en eerlijke markten in de digitale sector, en tot wijziging van Richtlijnen (EU) 2019/1937 en (EU) 2020/1828, bieden original equipment manufacturers van mobiele apparaten en aanbieders van elektronischecommunicatiediensten in de zin van artikel 2, punt 1), van Richtlijn (EU) 2018/1972, aanbieders van front-enddiensten onder eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden effectieve interoperabiliteit met, en toegang met het oog op interoperabiliteit tot, de technische kenmerken die nodig zijn voor de opslag en overdracht van gegevens voor de verwerking van betalingstransacties. 2. De in lid 1 bedoelde original equipment manufacturers van mobiele apparaten en aanbieders van elektronischecommunicatiediensten wordt niet belet strikt noodzakelijke en evenredige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de interoperabiliteit de integriteit van de hardware- en software-eigenschappen waarop de interoperabiliteitsverplichting betrekking heeft, niet in het gedrang brengt, mits die maatregelen naar behoren gerechtvaardigd zijn. 3. Met het oog op de toepassing van eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden overeenkomstig lid 1, publiceren de in dat lid bedoelde original equipment manufacturers van mobiele apparaten en aanbieders van elektronischecommunicatiediensten algemene voorwaarden voor effectieve interoperabiliteit en toegang. Artikel 89 Technische reguleringsnormen inzake authenticatie, communicatie en transactiemonitoringmechanismen 1. De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van: a) de voorschriften voor sterke cliëntauthenticatie als bedoeld in artikel 85; b) de vrijstellingen van de toepassing van artikel 85, leden 1, 8 en 9, op basis van de criteria van artikel 85, lid 11; c) de voorschriften waaraan beveiligingsmaatregelen overeenkomstig artikel 85, lid 10, moeten voldoen ter bescherming van de vertrouwelijkheid en de integriteit van de persoonlijke beveiligingsgegevens van betalingsdienstgebruikers; d) de voorschriften die overeenkomstig artikel 87 van toepassing zijn op de uitbestedingsovereenkomsten tussen de betalingsdienstaanbieders van de betalers en de technischedienstaanbieders met betrekking tot de levering en verificatie van de elementen van sterke cliëntauthenticatie door technischedienstaanbieders; Daarbij houdt de EBA rekening met haar bestaande richtsnoeren inzake uitbestedingsovereenkomsten. e) de voorschriften uit hoofde van titel III, hoofdstuk 3 voor gemeenschappelijke en veilige open communicatiestandaarden ten behoeve van identificatie, authenticatie, kennisgeving en informatieverstrekking, alsmede voor de uitvoering van beveiligingsmaatregelen, tussen rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders, betalingsinitiatiedienstaanbieders, rekeninginformatiedienstaanbieders, betalers, begunstigden en andere betalingsdienstaanbieders; f) aanvullende bepalingen inzake veilige open communicatiestandaarden met behulp van speciale interfaces; g) de technische voorschriften voor de in artikel 83 bedoelde transactiemonitoringmechanismen ; Voor de toepassing van punt b), wat betreft de vrijstelling van de toepassing van sterke cliëntauthenticatie voor betalingstransacties, wordt in de ontwerpen van technische reguleringsnormen op basis van een transactierisicoanalyse onder meer het volgende bepaald: i) de voorwaarden waaraan moet worden voldaan opdat een elektronische betalingstransactie op afstand wordt geacht een laag risiconiveau te vormen , rekening houdend met de omvang van de fraude bij elke economische activiteit ; ii) de methoden en modellen voor de uitvoering van de transactierisicoanalyse; iii) de criteria voor de berekening van fraudepercentages, met inbegrip van de toewijzing van fraudepercentages aan betalingsdienstaanbieders die uitgifte- en acceptatiediensten aanbieden, of bij betalingsdienstaanbieders die uitgifte- en acceptatiediensten aanbieden via één rechtspersoon; iv) gedetailleerde en evenredige rapportage- en auditvereisten. g bis) een gestandaardiseerde lijst van informatiecategorieën die op het dashboard openbaar moeten worden gemaakt; g ter) een limitatieve opsomming van de methoden die als unieke identificator kunnen worden gebruikt; g quater) de criteria voor de uitsluiting van betalingstransacties van de betaler aan de begunstigde via een handelsagent als bedoeld in artikel 2, lid 2, punt b). 2. Bij het ontwikkelen van de in lid 1 bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen houdt de EBA rekening met: a) de noodzaak aan een passend niveau van beveiliging ten behoeve van betalingsdienstgebruikers en betalingsdienstaanbieders, middels de vaststelling van doeltreffende en risicogebaseerde vereisten; b) de noodzaak om de veiligheid van de geldmiddelen en persoonsgegevens van betalingsdienstgebruikers te waarborgen; c) de noodzaak om eerlijke mededinging tussen alle betalingsdienstaanbieders te waarborgen en in stand te houden; d) de noodzaak om technologie- en bedrijfsmodelneutraliteit te waarborgen; e) de noodzaak om de ontwikkeling van gebruiksvriendelijke, toegankelijke en innovatieve betaalmiddelen mogelijk te maken ; e bis) de behoefte aan een evenwicht tussen het frauderisico en de consumentenervaring met betrekking tot transacties van geringe waarde; e ter) de verschillende situaties en specifieke behoeften van consumenten en zakelijke betalers. Alvorens haar ontwerpen van technische reguleringsnormen aan de Commissie voor te leggen, houdt de EBA een openbare raadpleging met publieke en particuliere belanghebbenden om ervoor te zorgen dat in de ontwerpen van technische reguleringsnormen rekening wordt gehouden met de meest recente ontwikkelingen op het gebied van technologie en betalingsverwerking, alsook met de specifieke kenmerken van transacties tussen ondernemingen onderling en tussen ondernemingen en de overheid. De EBA dient de in lid 1 bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea genoemde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen. 3. Overeenkomstig artikel 10 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 evalueert en, indien nodig, actualiseert de EBA regelmatig de technische reguleringsnormen, onder meer om rekening te houden met innovatie en technologische ontwikkelingen, en met de bepalingen van hoofdstuk II van Verordening (EU) 2022/2554 en de Europese portemonnees voor digitale identiteit die in het kader van Verordening (EU) nr. 910/2014 worden uitgevoerd. HOOFDSTUK 8 Handhavingsprocedures, bevoegde autoriteiten en sancties Afdeling 1 Klachtenprocedures Artikel 90 Klachten 1. De lidstaten stellen procedures in om betalingsdienstgebruikers en andere belanghebbende partijen, waaronder consumentenorganisaties, in staat te stellen klachten in te dienen bij de bevoegde autoriteiten die zijn aangewezen om de handhaving van deze verordening te waarborgen, met betrekking tot vermeende inbreuken van betalingsdienstaanbieders op de bepalingen van deze verordening. 2. In voorkomend geval en onverminderd het recht om overeenkomstig het nationale procesrecht beroep in te stellen bij een rechtbank, stelt het in lid 1 bedoelde antwoord van de bevoegde autoriteiten op de klachten de klager in kennis van het bestaan van de overeenkomstig artikel 95 ingestelde alternatieve geschillenbeslechtingsprocedures (ADR). Artikel 91 Bevoegde autoriteiten en onderzoeksbevoegdheden 1. De bevoegde autoriteiten oefenen hun bevoegdheden om mogelijke inbreuken op deze verordening te onderzoeken uit en leggen administratieve sancties en administratieve maatregelen op die overeenkomstig deze verordening in hun nationale rechtskaders zijn vastgelegd, op een van de volgende wijzen: a) rechtstreeks; b) in samenwerking met andere autoriteiten; c) door bevoegdheden te delegeren aan andere autoriteiten of organen, met behoud van de verantwoordelijkheid voor het toezicht op de gedelegeerde autoriteiten of organen; d) door middel van een verzoek tot de bevoegde rechterlijke instanties. Indien de bevoegde autoriteiten de uitoefening van hun bevoegdheden overeenkomstig punt c) aan andere autoriteiten of organen delegeren, worden in de bevoegdheidsdelegatie de gedelegeerde taken, de voorwaarden waaronder deze moeten worden uitgevoerd en de voorwaarden waaronder de bevoegdheidsdelegatie kan worden ingetrokken, gespecificeerd. De autoriteiten of organen waaraan de bevoegdheden worden gedelegeerd, worden zodanig georganiseerd dat belangenconflicten worden vermeden. De bevoegde autoriteiten houden toezicht op de werkzaamheden van de autoriteiten of organen waaraan de bevoegdheden zijn gedelegeerd. 2. De lidstaten wijzen bevoegde autoriteiten aan die een doeltreffende naleving van deze verordening waarborgen en monitoren. Die bevoegde autoriteiten nemen alle passende maatregelen om een dergelijke naleving te waarborgen. De bevoegde autoriteiten zijn: a) overheidsinstanties; b) organen die erkend zijn op grond van het nationaal recht of door overheidsinstanties die op grond van het nationaal recht uitdrukkelijk hiertoe bevoegd zijn, met inbegrip van nationale centrale banken. De bevoegde autoriteiten zijn onafhankelijk van economische organisaties en vermijden belangenconflicten. Onverminderd lid 2, punt b), worden betalingsinstellingen, kredietinstellingen of postcheque-en-girodiensten niet als bevoegde autoriteiten aangewezen. 3. De in lid 2 bedoelde bevoegde autoriteiten beschikken over alle nodige onderzoeksbevoegdheden en toereikende middelen om hun taken te verrichten. Daaronder zijn de volgende bevoegdheden begrepen: a) in de loop van procedures om mogelijke inbreuken op deze verordening te onderzoeken, de bevoegdheid om van onder meer de volgende natuurlijke of rechtspersonen alle informatie te verlangen die nodig is om dat onderzoek uit te voeren: i) betalingsdienstaanbieders; ii) technischedienstaanbieders en exploitanten van betalingssystemen; iii) exploitanten van geldautomaten die geen betaalrekeningen houden; iv) aanbieders van elektronischecommunicatiediensten; v) natuurlijke personen die behoren tot de in de punten i), ii) en iii) bedoelde entiteiten; vi) derden aan wie de in de punten i), ii) en iii) bedoelde entiteiten operationele functies of activiteiten hebben uitbesteed; vii) agenten en distributeurs van de in de punten i), ii) en iii) bedoelde entiteiten en hun in de betrokken lidstaat gevestigde bijkantoren; b) de bevoegdheid om alle nodige onderzoeken uit te voeren naar de in punt a), i) tot en met vii), bedoelde personen die gevestigd zijn in de lidstaat van de bevoegde autoriteit of zich daar bevinden of daar diensten verlenen, indien dat nodig is om de taken van de bevoegde autoriteiten uit te voeren, met inbegrip van de bevoegdheid om: i) de overlegging van documenten te verlangen; ii) de boeken en bescheiden van de in punt a), i) tot en met vii), bedoelde personen te onderzoeken en kopieën of uittreksels van die boeken en bescheiden te maken; iii) schriftelijke of mondelinge toelichting te krijgen van de in punt a), i) tot en met vii), bedoelde personen of hun vertegenwoordigers of personeelsleden indien van toepassing; iv) andere natuurlijke personen te horen die daarin toestemmen, om informatie betreffende het onderwerp van een onderzoek te verzamelen; c) de bevoegdheid om alle nodige inspecties uit te voeren in de bedrijfsruimten van de in punt a), i) tot en met vii), bedoelde rechtspersonen of natuurlijke personen, mits de betrokken bevoegde autoriteiten daarvan vooraf in kennis worden gesteld. 4. Wanneer het recht van een lidstaat overeenkomstig artikel 96, lid 2, voorziet in strafrechtelijke sancties die van toepassing zijn op inbreuken op deze verordening, beschikt die lidstaat over de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen om de bevoegde autoriteiten in staat te stellen: a) contacten te onderhouden met de bevoegde gerechtelijke autoriteiten om specifieke informatie te ontvangen over strafrechtelijke onderzoeken naar vermeende inbreuken op deze verordening, over strafrechtelijke procedures die met betrekking tot dergelijke vermeende inbreuken zijn ingeleid, en over de uitkomst van die procedures, met inbegrip van de definitieve beslissing; b) dergelijke informatie aan andere bevoegde autoriteiten en de EBA te verstrekken om te voldoen aan hun verplichting om met elkaar en met de EBA samen te werken voor de toepassing van deze verordening. 5. De uitvoering en uitoefening van de in dit artikel vastgestelde bevoegdheden staan in verhouding tot en zijn in overeenstemming met het Unierecht en het nationaal recht, met inbegrip van de toepasselijke procedurele waarborgen en de beginselen van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De onderzoeks- en handhavingsmaatregelen die ter uitvoering van deze verordening worden vastgesteld, zijn afgestemd op de aard en de totale daadwerkelijke of potentiële schade van de inbreuk. 6. Uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = de datum van inwerkingtreding van deze verordening] vaardigt de EBA overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 richtsnoeren uit over klachtenprocedures, met inbegrip van de kanalen voor het indienen van klachten, de van klagers gevraagde informatie en de openbaarmaking van de geaggregeerde analyse van klachten als bedoeld in artikel 90, lid 1. Artikel 92 Beroepsgeheim 1. Alle personen die voor de bevoegde autoriteiten werkzaam zijn of zijn geweest, alsmede de deskundigen die namens de bevoegde autoriteiten handelen, zijn gebonden aan het beroepsgeheim ten aanzien van de informatie die verband houdt met door de bevoegde autoriteiten verrichte onderzoeken, onverminderd de gevallen die onder het nationale strafrecht vallen. 2. De overeenkomstig artikel 93 uitgewisselde informatie is zowel door de autoriteit die de informatie deelt als door de ontvangende autoriteit gebonden aan het beroepsgeheim. Artikel 93 Jurisdictie en samenwerking van bevoegde autoriteiten 1. In geval van inbreuk of vermoedelijke inbreuk op de titels II en III zijn de bevoegde autoriteiten die van de lidstaat van herkomst van de betalingsdienstaanbieder, behalve voor agenten en bijkantoren die werkzaamheden verrichten in het kader van het recht van vestiging, waarbij de bevoegde autoriteiten de autoriteiten van de lidstaat van ontvangst zijn. 2. In geval van inbreuken of vermoedelijke inbreuken op de titels II en III door technischedienstaanbieders, exploitanten van betalingssystemen en exploitanten van geldautomaten die geen betaalrekeningen houden, aanbieders van elektronischecommunicatiediensten of hun agenten of bijkantoren, zijn de bevoegde autoriteiten die van de lidstaat waar de betrokken dienst wordt verleend. 3. Bij de uitoefening van hun onderzoeks- en sanctiebevoegdheden, ook in grensoverschrijdende zaken, werken de bevoegde autoriteiten samen met elkaar en met andere autoriteiten van alle betrokken sectoren, voor zover van toepassing op elk geval en in overeenstemming met het Unierecht en het nationale recht, door onderling informatie uit te wisselen en te zorgen voor wederzijdse bijstand aan andere betrokken bevoegde autoriteiten, voor zover dat nodig is voor de doeltreffende handhaving van administratieve sancties en administratieve maatregelen. 4. De in lid 3 bedoelde autoriteiten van andere betrokken sectoren werken samen met de bevoegde autoriteiten voor de doeltreffende handhaving van administratieve sancties en administratieve maatregelen. Afdeling 2 Geschillenbeslechtingsprocedures en sancties Artikel 94 Geschillenbeslechting 1. De betalingsdienstaanbieders zetten adequate en effectieve klachtenprocedures op en passen deze toe voor de afhandeling van klachten van betalingsdienstgebruikers met betrekking tot de uit titels II en III voortvloeiende rechten en plichten. De bevoegde autoriteiten monitoren de prestaties van deze procedures. Deze procedures gelden in alle lidstaten waar de betalingsdienstaanbieder de betalingsdiensten aanbiedt en zijn beschikbaar in een officiële taal van de betrokken lidstaat, of in een andere taal indien overeengekomen door de betalingsdienstaanbieder en de betalingsdienstgebruiker. 2. De betalingsdienstaanbieders ▐reageren schriftelijk of, indien overeengekomen tussen betalingsdienstaanbieder en betalingsdienstgebruiker, op een andere duurzame drager, op de klachten van de betalingsdienstgebruikers. In die reactie wordt op alle naar voren gebrachte punten ingegaan, binnen een passende termijn, doch uiterlijk binnen 15 werkdagen na ontvangst van de klacht. In uitzonderlijke situaties, waarin het om redenen die buiten de macht van de betalingsdienstaanbieder liggen, niet mogelijk is om binnen 15 werkdagen antwoord te geven, stuurt deze een voorlopig antwoord waarin de redenen van de vertraging in de beantwoording van de klacht duidelijk worden vermeld en de termijn wordt genoemd waarbinnen de betalingsdienstgebruiker de definitieve reactie zal ontvangen. De termijn voor het ontvangen van de definitieve reactie mag in geen geval meer dan 35 werkdagen bedragen. De lidstaten mogen voorschriften invoeren of handhaven inzake geschillenbeslechtingsprocedures die voordeliger zijn voor de betalingsdienstgebruiker dan die bedoeld in de eerste alinea. Indien de lidstaten dit doen, zijn die voorschriften van toepassing. 3. De betalingsdienstaanbieder stelt de betalingsdienstgebruiker op de hoogte van ten minste één ADR-entiteit die bevoegd is voor de behandeling van geschillen met betrekking tot de uit de titels II en III voortvloeiende rechten en plichten. 4. De betalingsdienstaanbieder stelt de in lid 3 bedoelde informatie op duidelijke, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke wijze ter beschikking op zijn website en op de respectieve mobiele applicatie, indien deze bestaan, in het bijkantoor en in de algemene voorwaarden van de tussen de betalingsdienstaanbieder en de betalingsdienstgebruiker gesloten overeenkomst. De betalingsdienstaanbieder geeft aan hoe er verdere informatie over de betrokken ADR-entiteit en over de voorwaarden voor de inschakeling ervan kan worden verkregen. Artikel 95 ADR-procedures 1. De lidstaten stellen passende, onafhankelijke, onpartijdige, transparante en doeltreffende ADR-procedures vast voor de beslechting van geschillen tussen betalingsdienstgebruikers en betalingsdienstaanbieders met betrekking tot de rechten en verplichtingen uit hoofde van de titels II en III overeenkomstig het toepasselijke Unierecht en nationale recht overeenkomstig de kwaliteitsvereisten van Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad (45) , waarbij in voorkomend geval wordt gebruikgemaakt van bestaande bevoegde instanties. ADR-procedures zijn van toepassing op betalingsdienstaanbieders. 1 bis. De deelname van betalingsdienstaanbieders aan ADR-procedures voor consumenten is verplicht, tenzij de lidstaat bij de Commissie aantoont dat andere mechanismen even doeltreffend zijn. 2. De in lid 1 van dit artikel bedoelde organen werken doeltreffend samen bij de beslechting van grensoverschrijdende geschillen met betrekking tot de uit titel II en titel III voortvloeiende rechten en plichten. 3. De lidstaten wijzen een bevoegde instantie aan om het kwaliteitsniveau van de ADR-entiteit of -entiteiten op hun grondgebied te accrediteren, te monitoren en bekend te maken voor de beslechting van geschillen betreffende rechten en verplichtingen uit hoofde van de titels II en III, overeenkomstig artikel 18 van Richtlijn 2013/11/EU. 4. De in lid 3 bedoelde bevoegde instanties stellen de Commissie overeenkomstig artikel 20 van Richtlijn 2013/11/EU in kennis van de ADR-entiteit of -entiteiten op hun grondgebied met het oog op de beslechting van geschillen betreffende rechten en verplichtingen uit hoofde van de titels II en III. 5. De Commissie maakt een lijst van de ADR-entiteiten waarvan zij overeenkomstig lid 4 in kennis is gesteld, openbaar en werkt die lijst bij telkens wanneer wijzigingen worden meegedeeld. Artikel 96 Administratieve sancties en administratieve maatregelen 1. Onverminderd de toezichtbevoegdheden van de krachtens Richtlijn (EU) XXX (PSD3) aangewezen bevoegde autoriteiten, overeenkomstig titel II, hoofdstuk 1, afdeling 3, van die richtlijn, en het recht van de lidstaten om strafrechtelijke sancties vast te stellen, stellen de lidstaten regels vast inzake administratieve sancties en administratieve maatregelen die van toepassing zijn op inbreuken op deze verordening en zorgen zij ervoor dat deze worden toegepast. De administratieve sancties en administratieve maatregelen zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend. 2. De lidstaten kunnen besluiten geen regels vast te stellen inzake administratieve sancties en administratieve maatregelen die van toepassing zijn op inbreuken op deze verordening waarvoor krachtens het nationale strafrecht sancties gelden. In dat geval stellen de lidstaten de Commissie overeenkomstig artikel 103 in kennis van de relevante strafrechtelijke bepalingen en eventuele latere wijzigingen daarvan. 3. Indien de in lid 1 bedoelde nationale voorschriften van toepassing zijn op betalingsdienstaanbieders en andere rechtspersonen, zijn, in geval van inbreuken en onder de in het nationale recht vastgestelde voorwaarden, administratieve sancties en administratieve maatregelen van toepassing op de leden van het leidinggevend orgaan van die betalingsdienstaanbieders en rechtspersonen en op andere natuurlijke personen die verantwoordelijk worden bevonden voor een inbreuk op deze verordening. 4. De lidstaten kunnen overeenkomstig hun nationale recht regels vaststellen op grond waarvan hun bevoegde autoriteiten een onderzoek naar een vermeende inbreuk op deze verordening kunnen afsluiten na een schikkingsovereenkomst of een versnelde tenuitvoerleggingsprocedure. De bevoegdheid van de bevoegde autoriteiten om versnelde tenuitvoerleggingsprocedures af te wikkelen of te openen laat de verplichtingen van de lidstaten uit hoofde van lid 1 onverlet. Artikel 97 Administratieve sancties en andere administratieve maatregelen voor specifieke inbreuken 1. Onverminderd artikel 96, lid 2, worden in de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen de in lid 2 van dit artikel bedoelde administratieve sancties en andere administratieve maatregelen vastgesteld met betrekking tot de schending of omzeiling van de volgende bepalingen: a) de in artikel 32 vastgestelde regels inzake de toegang tot bij een kredietinstelling aangehouden rekeningen; b) de in titel III, hoofdstuk 3, vastgestelde regels voor beveiligde gegevenstoegang van hetzij rekeninghoudende betalingsdienstaanbieders, hetzij rekeninginformatiedienstaanbieders en betalingsinitiatiedienstaanbieders, onverminderd artikel 45; c) de verplichting om fraudepreventiemechanismen te organiseren of uit te voeren, met inbegrip van sterke cliëntauthenticatie als bedoeld in de artikelen 85, 86 en 87; d) de verplichting om te voldoen aan de transparantievereisten inzake kosten door exploitanten van geldautomaten of andere distributeurs van contanten, overeenkomstig artikel 20, punt c), ii); e) het verzuim van betalingsdienstaanbieders om de in artikel 56, lid 2, artikel 57, lid 2, en artikel 59, lid 2, bedoelde periode voor schadevergoeding van betalingsdienstgebruikers in acht te nemen. 2. In de in lid 1 bedoelde gevallen zijn de toepasselijke administratieve sancties en administratieve maatregelen doeltreffend, evenredig en afschrikkend en omvatten het volgende: a) administratieve geldboeten; i) in het geval van een rechtspersoon, een maximale administratieve geldboete van ten minste 7,5 % van de totale jaaromzet als omschreven in lid 3; ii) in het geval van een natuurlijke persoon, een maximale administratieve geldboete van ten minste 2 750 000 EUR of, in de lidstaten die de euro niet als munt hebben, de overeenkomstige waarde in de nationale valuta op de datum van inwerkingtreding van deze verordening; iii) een maximale administratieve geldboete van ten minste tweemaal het bedrag van de met de inbreuk behaalde winst, wanneer die winst kan worden bepaald. b) een publieke verklaring waarin de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon en de aard van de inbreuk worden genoemd; c) een bevel waarbij de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon wordt gelast het onrechtmatige gedrag te staken en zich in de toekomst daarvan te onthouden; d) een tijdelijk verbod om een lid van het leidinggevend orgaan van de rechtspersoon of een andere natuurlijke persoon die voor de inbreuk aansprakelijk wordt gesteld, te beletten leidinggevende functies uit te oefenen. 3. De in lid 2, punt a), i), van dit artikel en in artikel 98, lid 1, van deze verordening bedoelde totale jaaromzet is gelijk aan de netto-omzet in de zin van artikel 2, punt 5, van Richtlijn 2013/34/EU volgens de jaarlijkse financiële overzichten die beschikbaar zijn op de laatste balansdatum, waarvoor de leden van de bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen van de rechtspersoon verantwoordelijk zijn. Indien de rechtspersoon een moederonderneming is of een dochteronderneming van een moederonderneming die overeenkomstig artikel 22 van Richtlijn 2013/34/EU een geconsolideerde jaarrekening moet opstellen, is de relevante totale jaaromzet gelijk aan de netto-omzet of de inkomsten die overeenkomstig de desbetreffende standaarden voor jaarrekeningen moeten worden bepaald op basis van de geconsolideerde financiële overzichten van de uiteindelijke moederonderneming die beschikbaar zijn op de laatste balansdatum, waarvoor de leden van het bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende orgaan van de uiteindelijke onderneming verantwoordelijk zijn. 4. De lidstaten kunnen de bevoegde autoriteiten overeenkomstig het nationale recht machtigen om andere soorten sancties en sanctiebevoegdheden op te leggen bovenop die welke die in lid 2 van dit artikel en artikel 98 worden genoemd met betrekking tot dwangsommen. Artikel 98 Dwangsommen 1. De bevoegde autoriteiten hebben het recht dwangsommen op te leggen aan natuurlijke of rechtspersonen wegens niet-naleving van een overeenkomstig deze verordening vastgesteld besluit, bevel, voorlopige maatregel, verzoek, verplichting of andere maatregel. De in de eerste alinea bedoelde dwangsommen zijn doeltreffend en evenredig en bestaan uit een dagelijks bedrag dat moet worden betaald totdat de naleving is hersteld. Ze worden opgelegd voor een periode van ten hoogste zes maanden, te rekenen vanaf de datum die is vermeld in het besluit waarbij de dwangsommen worden opgelegd. De bevoegde autoriteiten hebben het recht maximale dwangsommen op te leggen van ten minste: a) 3 % van de gemiddelde dagelijkse omzet in het geval van een rechtspersoon; b) 30 000 EUR in het geval van een natuurlijke persoon. De gemiddelde dagelijkse omzet is de in artikel 97, lid 3, bedoelde totale jaaromzet, gedeeld door 365. 2. De lidstaten kunnen hogere geldboeten vaststellen dan die welke in lid 1 zijn vastgesteld. Artikel 99 Elementen waarmee rekening moet worden gehouden bij de vaststelling van administratieve sancties en andere administratieve maatregelen 1. Bij het bepalen van de soort en omvang van de administratieve sancties of andere administratieve maatregelen houden de bevoegde autoriteiten rekening met alle relevante elementen en omstandigheden om evenredige sancties toe te passen, waaronder: a) de ernst en de duur van de inbreuk; b) de mate van aansprakelijkheid van de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke persoon of rechtspersoon; c) de financiële draagkracht van de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon, zoals deze onder meer blijkt uit de totale jaaromzet van de rechtspersoon of het jaarinkomen van de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke persoon; d) de omvang van de door de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke persoon of rechtspersoon behaalde winsten of vermeden verliezen, voor zover deze kunnen worden bepaald; e) de verliezen die derden wegens de inbreuk hebben geleden, voor zover deze kunnen worden bepaald; f) het nadeel dat voor de natuurlijke of rechtspersoon die voor de inbreuk verantwoordelijk is, voortvloeit uit de cumulatie van strafrechtelijke en administratieve procedures en sancties voor hetzelfde gedrag; g) de gevolgen van de inbreuk voor de belangen van consumenten en andere betalingsdienstgebruikers; h) alle daadwerkelijke of potentiële systemische negatieve gevolgen van de inbreuk; i) de medeplichtigheid of deelname van meer dan een natuurlijke persoon of rechtspersoon aan de inbreuk; j) eerdere inbreuken die zijn gepleegd door de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon; k) de mate waarin de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke persoon of rechtspersoon met de bevoegde autoriteit meewerkt; l) corrigerende acties of maatregelen die door de voor de inbreuk verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon worden genomen om herhaling ervan te voorkomen. 2. Bevoegde autoriteiten die overeenkomstig artikel 96, lid 4, gebruikmaken van schikkingsovereenkomsten of versnelde tenuitvoerleggingsprocedures passen de relevante administratieve sancties en administratieve maatregelen als bedoeld in de artikelen 96, 97 en 98 aan het betrokken geval aan om de evenredigheid ervan te waarborgen. Artikel 100 Recht van beroep 1. Tegen de door de bevoegde autoriteiten uit hoofde van deze verordening genomen beslissingen kan beroep worden ingesteld bij de rechter. 2. Lid 1 is ook van toepassing in geval van nalatigheid. Artikel 101 Bekendmaking van administratieve sancties en administratieve maatregelen 1. De bevoegde autoriteiten maken op hun website alle besluiten bekend waarbij een administratieve sanctie of administratieve maatregel wordt opgelegd aan natuurlijke en rechtspersonen wegens inbreuken op deze verordening en, indien van toepassing, alle schikkingsovereenkomsten. De bekendmaking omvat een korte beschrijving van de inbreuk, de opgelegde administratieve sanctie of andere administratieve maatregel of, in voorkomend geval, een verklaring over de schikkingsovereenkomst. De identiteit van de natuurlijke persoon op wie het besluit tot oplegging van een administratieve sanctie of administratieve maatregel van toepassing is, wordt niet bekendgemaakt. De bevoegde autoriteiten maken het in de eerste alinea bedoelde besluit en de verklaring onmiddellijk bekend nadat de onder het besluit vallende rechtspersoon of natuurlijke persoon in kennis is gesteld van dat besluit of de schikkingsovereenkomst is ondertekend. 2. In afwijking van lid 1 kan de nationale bevoegde autoriteit, indien de bekendmaking van de identiteit of andere persoonsgegevens van natuurlijke personen door de nationale bevoegde autoriteit noodzakelijk wordt geacht om de stabiliteit van de financiële markten te beschermen of de doeltreffende handhaving van deze verordening te waarborgen, ook in het geval van publieke verklaringen als bedoeld in artikel 97, lid 2, punt b), of tijdelijke verboden als bedoeld in artikel 97, lid 2, punt d), ook de identiteit van de personen of persoonsgegevens bekendmaken, mits zij een dergelijk besluit rechtvaardigt en de bekendmaking beperkt blijft tot de persoonsgegevens die strikt noodzakelijk zijn om de stabiliteit van de financiële markten te beschermen of om de doeltreffende handhaving van deze verordening te waarborgen. 3. Indien tegen het besluit om een administratieve sanctie of een andere administratieve maatregel op te leggen, beroep wordt ingesteld bij de betrokken rechterlijke of andere autoriteit, maken de bevoegde autoriteiten ook onverwijld op hun officiële website informatie bekend over het beroep en alle verdere informatie over de uitkomst van een dergelijk beroep, voor zover het rechtspersonen betreft. Indien het bestreden besluit betrekking heeft op een natuurlijke persoon en de afwijking uit hoofde van lid 2 niet wordt toegepast, maken de bevoegde autoriteiten de informatie over het beroep alleen in een geanonimiseerde versie bekend. 4. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat alle informatie die overeenkomstig dit artikel wordt bekendgemaakt, gedurende een periode van ten minste vijf jaar op hun officiële website blijft staan. Persoonsgegevens die deel uitmaken van de bekendmaking worden alleen op de officiële website van de bevoegde autoriteit bewaard indien uit een jaarlijkse evaluatie blijkt dat die gegevens nog steeds openbaar beschikbaar moeten blijven om de stabiliteit van de financiële markten te beschermen of om de doeltreffende handhaving van deze verordening te waarborgen, en in ieder geval niet langer dan vijf jaar. Artikel 102 Monitoring van procedures, sancties en maatregelen 1. De bevoegde autoriteiten rapporteren regelmatig aan de EBA op geanonimiseerde wijze en in geaggregeerde vorm: a) de ingeleide, geschorste of beëindigde formele administratieve procedures die tot het opleggen van administratieve sancties of administratieve maatregelen hebben geleid; b) de dwangsommen die overeenkomstig artikel 98 zijn opgelegd voor lopende inbreuken op deze verordening; c) in voorkomend geval, de schikkingsovereenkomsten en versnelde tenuitvoerleggingsprocedures, en de uitkomst daarvan, ongeacht de bekendmaking ervan, overeenkomstig artikel 96, lid 4; d) de door de gerechtelijke autoriteiten overeenkomstig artikel 91, lid 4, punt a), gemelde strafrechtelijke procedures die hebben geleid tot een veroordeling en daarmee verband houdende sancties; e) de beroepen tegen besluiten tot oplegging van strafrechtelijke of administratieve sancties of administratieve maatregelen en de uitkomst van dergelijke beroepen. 2. Wanneer de bevoegde autoriteit een administratieve sanctie of een administratieve maatregel openbaar maakt, meldt zij deze gelijktijdig aan de EBA. 3. Binnen twee jaar na de datum van toepassing van deze verordening en vervolgens om de twee jaar, dient de EBA bij de Commissie een verslag in over de toepassing van sancties door de bevoegde autoriteiten om de naleving van deze verordening te waarborgen. Artikel 103 Kennisgeving van uitvoeringsmaatregelen De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = de datum van inwerkingtreding van deze verordening] in kennis van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die zij overeenkomstig dit hoofdstuk hebben vastgesteld, met inbegrip van alle relevante strafrechtelijke bepalingen. De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van alle eventuele latere wijzigingen daarvan. HOOFDSTUK 9 Productinterventiebevoegdheden van de EBA Artikel 104 Tijdelijke interventiebevoegdheden van de EBA 1. Overeenkomstig artikel 9, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1093/2010 kan de EBA, indien aan de voorwaarden van de leden 2 en 3 van dit artikel is voldaan, een bepaald type of een specifiek kenmerk van een betalingsdienst of betaalinstrument of een elektronischgelddienst of -instrument in de Unie tijdelijk verbieden of beperken. Een verbod of beperking kan gelden in bepaalde omstandigheden of onder voorbehoud van uitzonderingen die door de EBA worden gespecificeerd. 2. De EBA neemt alleen een besluit op grond van lid 1 als aan alle hiernavolgende voorwaarden is voldaan: a) de voorgestelde maatregel is gericht op een aanzienlijk aantal betalingsdienstgebruikers of gebruikers van elektronischgelddiensten of op een bedreiging voor de ordelijke werking van de markten voor betalingen of elektronisch geld en de integriteit van die markten of voor de stabiliteit van het geheel of een deel van deze markten in de Unie; b) de Unierechtelijke regelgevingsvereisten die van toepassing zijn op de betreffende betalingsdienst of elektronischgelddienst wenden de bedreiging niet af; c) een bevoegde autoriteit heeft of bevoegde autoriteiten hebben geen maatregelen genomen om de bedreiging af te wenden of de hiertoe getroffen maatregelen volstaan niet. Indien aan de voorwaarden van de eerste alinea wordt voldaan, kan de EBA het verbod of de beperking als bedoeld in lid 1 uit voorzorg opleggen voordat een betalingsdienst of een elektronischgelddienst aan betalingsdienstgebruikers is aangeboden of gedistribueerd. 3. Bij het nemen van maatregelen uit hoofde van dit artikel zorgt de EBA ervoor dat: a) de maatregel geen nadelige gevolgen heeft voor de efficiëntie van de markt voor betalingen of elektronischgelddiensten of voor aanbieders van betalingsdiensten of elektronischgelddiensten die niet in verhouding staan tot de voordelen van de maatregel; b) de maatregel leidt niet tot het risico van reguleringsarbitrage; en c) de maatregel is genomen na raadpleging van de relevante nationale bevoegde autoriteit. 4. Voordat zij besluit maatregelen te nemen op grond van dit artikel, stelt de EBA de bevoegde autoriteiten in kennis van de door haar voorgestelde maatregel. 5. De EBA publiceert op haar website een kennisgeving van elk besluit tot het nemen van maatregelen op grond van dit artikel. In de kennisgeving worden de details van het verbod of de beperking vermeld alsook het tijdstip waarop de maatregelen na de bekendmaking van kracht worden, waarbij wordt verzekerd dat kennisgevingen van dergelijke besluiten betreffende natuurlijke personen alleen in geanonimiseerde vorm worden gepubliceerd. Een verbod of beperking geldt alleen voor handelingen die worden verricht na de inwerkingtreding van de maatregelen. 6. De EBA heroverweegt een verbod of beperking op grond van lid 1 na passende termijnen en ten minste elke drie maanden. Als het verbod of de beperking na die periode van drie maanden niet wordt verlengd, loopt het verbod of de beperking af. 7. Maatregelen die door de EBA worden genomen op grond van dit artikel krijgen voorrang boven eerdere maatregelen van een bevoegde autoriteit. 8. De Commissie stelt overeenkomstig artikel 106 gedelegeerde handelingen vast tot nadere bepaling van de criteria en factoren waarmee de EBA rekening moet houden om te bepalen wanneer er sprake is van een aanzienlijk aantal betalingsdienstgebruikers of gebruikers van elektronischgelddiensten dan wel van een bedreiging voor de ordelijke werking van de markten voor betalingen of elektronischgelddiensten, en voor de integriteit van deze markten of de stabiliteit van het geheel of een deel van deze markten in de Unie als bedoeld in lid 2, punt a). Deze criteria en factoren omvatten: a) de mate van complexiteit van een betalingsdienst of een betaalinstrument of een elektronischgelddienst of -instrument en de relatie met het soort gebruikers, met inbegrip van consumenten, aan wie zij worden aangeboden; b) de mate van risicogevoeligheid, voor consumenten, van een betalingsdienst of een betaalinstrument of een elektronischgelddienst of -instrument; c) het mogelijke gebruik door fraudeurs van de betalingsdienst of het betaalinstrument of de elektronischgelddienst of het elektronischgeldinstrument; d) de omvang of de mate van gebruik van de betalingsdienst of het betaalinstrument of de elektronischgelddienst of het elektronischgeldinstrument; e) de mate van innovatie van een betalingsdienst of een betaalinstrument of een elektronischgelddienst of -instrument. TITEL IV GEDELEGEERDE HANDELINGEN Artikel 105 Gedelegeerde handelingen De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 106 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening te wijzigen door de in artikel 60, lid 1 , bedoelde bedragen bij te werken. Artikel 106 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel vastgestelde voorwaarden. 2. De in artikel 105 bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie voor onbepaalde tijd toegekend met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze verordening. 3. De in artikel 105 bedoelde bevoegdheidsdelegatie kan te allen tijde door het Europees Parlement of de Raad worden ingetrokken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het treedt in werking op de dag na de bekendmaking van het besluit in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin gespecificeerde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door de lidstaten aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn vastgesteld in het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven van 13 april 2016. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling vaststelt, stelt zij het Europees Parlement en de Raad daarvan gelijktijdig in kennis. 6. Een overeenkomstig artikel 105 vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad binnen een termijn van drie maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad daartegen bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben medegedeeld daartegen geen bezwaar te zullen maken. De termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met drie maanden verlengd. TITEL V SLOTBEPALINGEN Artikel 107 Gunstigere terugbetalingsrechten en strengere fraudepreventiemaatregelen 1. De lidstaten of betalingsdienstaanbieders kunnen betalingsdienstgebruikers gunstigere terugbetalingsrechten toekennen met betrekking tot toegestane overmakingen als bedoeld in de artikelen 57 en 59 en voorzien in strengere fraudepreventiemaatregelen die verder gaan dan die welke in artikel 83, lid 1, en artikel 84 zijn vastgesteld. 2. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = de datum van inwerkingtreding van deze verordening] in kennis van de bepalingen die zij krachtens lid 1 hebben vastgesteld. Zij stellen de Commissie onverwijld in kennis van eventuele latere wijzigingen. Artikel 108 Evaluatieclausule 1. Uiterlijk vijf jaar na de datum van toepassing van deze verordening dient de Commissie bij het Europees Parlement, de Raad, de ECB en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag in over de toepassing en de effecten van deze verordening, en met name over: a) de geschiktheid van de regels inzake toegang tot betaalrekeninggegevens met betrekking tot de zakelijke activiteiten van rekeninginformatiediensten en betalingsinitiatiediensten en de gevolgen van die regels voor de mededinging en het gebruik van open bankieren, en meer bepaald de geschiktheid en gevolgen van de regels inzake speciale interfaces en de respectieve afwijkingen daarvan overeenkomstig de artikelen 38 en 39; b) het effect van de regels op het ontbreken van verplichte contractuele regelingen en vergoedingen voor de toegang door rekeninginformatiedienst- en betalingsinitiatiedienstaanbieders tot interfaces als bedoeld in artikel 34; c) de geschiktheid en het effect van de regels op de kosten, met inbegrip van de in artikel 28 vervatte regels inzake toeslagen; d) de geschiktheid en de effecten van de regels inzake preventie van en rechtsmiddelen bij fraude zowel met betrekking tot niet-toegestane als toegestane transacties ; d bis) het aantal en het bedrag van administratieve geldboeten en administratieve maatregelen die zijn opgelegd krachtens of in verband met deze verordening, ingedeeld naar lidstaat; d ter) de kwaliteit van de samenwerking tussen de nationale bevoegde autoriteiten en de EBA; d quater) soorten en trends van frauduleus gedrag, en schattingen en verhoudingen van de financiële schade die dat gedrag vertegenwoordigt op de markt, gekwantificeerd per lidstaat. De Commissie dient, in voorkomend geval, samen met haar verslag een wetgevingsvoorstel in. 2. De Commissie dient uiterlijk op [PB gelieve de datum in te voegen = drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] bij het Europees Parlement, de Raad, de ECB en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag in over het toepassingsgebied van deze verordening, met name met betrekking tot betalingssystemen, betalingsregelingen en technischedienstaanbieders. De Commissie dient, in voorkomend geval, samen met dat verslag een wetgevingsvoorstel in. Artikel 109 Wijzigingen van Verordening (EU) nr. 1093/2010 Verordening (EU) nr. 1093/2010 wordt gewijzigd als volgt: 1. In artikel 1, lid 2, wordt de eerste zin vervangen door:" “De Autoriteit handelt overeenkomstig de haar bij deze verordening toegekende bevoegdheden en binnen het toepassingsgebied van Richtlijn 2002/87/EG, Richtlijn 2008/48/EG ( 1 ), Richtlijn 2009/110/EG, Verordening (EU) nr. 575/2013 ( 2 ), Richtlijn 2013/36/EU ( 3 ), Richtlijn 2014/49/EU ( 4 ), Richtlijn 2014/92/EU ( 5 ), Richtlijn (EU) [...] (PSD3), Verordening (EU) [...] (PSR) van het Europees Parlement en de Raad, voor zover deze handelingen van toepassing zijn op kredietinstellingen en financiële instellingen alsook op de daarop toezicht houdende bevoegde autoriteiten, binnen de relevante onderdelen van Richtlijn 2002/65/EG, met inbegrip van alle op deze handelingen gebaseerde richtlijnen, verordeningen en besluiten en alle andere juridisch bindende handelingen van de Unie die taken aan de Autoriteit toewijzen.”; 2. Artikel 4, punt 2, wordt als volgt gewijzigd: a) punt i) wordt vervangen door:" “bevoegde autoriteiten of toezichthoudende autoriteiten binnen het toepassingsgebied van de in artikel 1, lid 2, bedoelde sectorale handelingen, met inbegrip van de Europese Centrale Bank met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met de haar bij Verordening (EU) nr. 1024/2013 opgedragen taken;” b) de punten iii), vi), vii) en viii) worden geschrapt. Artikel 110 Wijziging van Verordening (EU) nr. 2017/2394 Aan de bijlage bij Verordening (EU) 2017/2394 wordt het volgende punt toegevoegd:" “29. Verordening (EU) xxxx van het Europees Parlement en de Raad van xxxx betreffende betalingsdiensten in de interne markt en houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010.”. Artikel 111 Concordantietabel Verwijzingen naar Richtlijn (EU) 2015/2366 en Richtlijn 2009/110/EG gelden als verwijzingen naar Richtlijn (EU) (PSD3) of naar deze verordening en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage III bij deze verordening. Artikel 112 Inwerkingtreding en toepassing Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Zij is van toepassing met ingang van [PB gelieve de datum in te voegen = 21 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening]. De artikelen 50 en 57 zijn evenwel van toepassing met ingang van [PB gelieve de datum in te voegen = 27 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I BETALINGSDIENSTEN (als bedoeld in artikel 3, punt 3) 1) Diensten waarmee contanten op een betaalrekening kunnen worden gedeponeerd en/of van een betaalrekening kunnen worden opgenomen. 2) Uitvoering van betalingstransacties, met inbegrip van geldovermakingen van en naar een betaalrekening, ook wanneer de geldmiddelen worden gedekt door een kredietlijn bij de betalingsdienstaanbieder van de gebruiker of bij een andere betalingsdienstaanbieder. 3) Uitgifte van betaalinstrumenten. 4) Acceptatie van betalingstransacties. 5) Geldtransfers. 6) Betalingsinitiatiediensten. 7) Rekeninginformatiediensten. BIJLAGE II ELEKTRONISCHGELDDIENSTEN (als bedoeld in artikel 3, punt 52) De uitgifte van elektronisch geld, het houden van betaalrekeningen waar elektronischgeldeenheden worden opgeslagen, en de overmaking van elektronischgeldeenheden. BIJLAGE III CONCORDANTIETABEL RICHTLIJN (EU) 2015/2366 RICHTLIJN 2009/110/EG RICHTLIJN XXX (PSD3) VERORDENING XXX (PSR) Artikel 1, lid 1 Artikel 1, lid 1 Artikel 2, lid 1 Punt a) Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) - Punt c) Punt c) Punt b) Punt d) Punt c) Punt e) Punt d) Punt d) Punt f) Punt e) Punt e) Artikel 1, lid 2 Artikel 1, lid 1 Artikel 1, lid 3 Artikel 1, lid 2 Artikel 1, lid 2 Artikel 1, lid 1 Artikel 1, lid 2 Artikel 2, lid 1 Artikel 2, lid 1 Artikel 3 Artikel 2, lid 2 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) - Punt d) Punt c) Punt e) Punt d) Punt e) Punt f) - Punt g) Punt f) Punt h) Punt g) Punt i) Punt h) Punt j) Punt i) Punt k) Artikel 1, lid 4 Punt j) Punt l) Artikel 1, lid 5 Punt k) Punt m) Punt l) Punt n) Punt m) Punt o) - Artikel 2, lid 2 Artikel 2, lid 3 Artikel 2, lid 3 Artikel 2, lid 4 Artikel 2, lid 4 Artikel 2, lid 5 Artikel 2, lid 5 Artikel 2, lid 6 Artikel 2, lid 7 Artikel 2, lid 8 Artikel 4: Artikel 2: Artikel 2: Artikel 3: Punten 1 tot en met 3 Punten 1 tot en met 3 Punten 1 tot en met 3 Punt 4 Punt 4 Punt 4 Punt 5 Punt 5 Punt 5 Punt 6 - - - - Punten 6 en 7 Punt 6 Punt 8 Punt 7 Punt 7 Punt 9 Punt 8 Punt 10 Punten 8 tot en met 13 Punten 9 tot en met 14 Punten 11 tot en met 16 - - Punt 17 Punt 14 Punt 15 Punt 18 Punten 15 en 16 Punten 17 en 18 Punten 20 en 21 Punt 17 Punt 16 Punt 19 Punten 18 en 19 Punten 19 en 20 Punten 22 en 23 Punt 20 Punt 21 Punt 24 Punt 21 - Punt 25 Punt 22 Punt 22 Punt 26 Punten 23 en 24 - Punten 27 en 28 - - Punt 29 Punt 25 Punt 23 Punt 30 Punten 26 tot en met 30 - Punten 31 tot en met 35 Punt 24 Punt 36 Punt 31 - Punt 37 Punt 32 Punt 25 Punt 38 Punten 33 tot en met 36 - Punten 39 tot en met 42 Punt 37 Punt 26 Punt 43 Punt 27 Punten 38 tot en met 40 Punten 28 tot en met 30 Punten 44 tot en met 46 Punten 41 en 42 - - Punt 43 - Punt 47 Punten 44 en 45 Punten 31 en 32 Punten 48 en 49 Punt 46 Punt 33 - Punt 47 - Punt 48 - Punt 1 Punt 39 Punt 55 Punt 2 Punt 34 Punt 50 Punt 3 - - Punt 4 Punt 35 - Punten 36 tot en met 38 Punten 52 tot en met 54 Punt 55 Artikel 3, leden 1 en 2 Artikel 5, lid 1 Artikel 3, lid 1 Artikel 3, lid 3 Artikel 3, lid 2 Artikel 9, lid 5 Artikel 5, lid 2 Artikel 3, lid 4 Artikel 5, lid 3 Artikel 36, lid 4 Artikel 5, leden 4 en 5 - Artikel 5, lid 6 Artikel 3, lid 4 Artikel 5, lid 7 - Artikel 6, lid 1 Artikel 3, lid 3 Artikel 4, lid 1 Artikel 3, lid 4 Artikel 20, leden 1, 2 en 3 Artikel 6, lid 2 Artikel 4, lid 2 Artikel 6, lid 3 Artikel 4, lid 3 Artikel 6, lid 4 Artikel 4, lid 4 Artikel 7 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 8, lid 1 Artikel 5, lid 1 Artikel 6, lid 1 Artikel 8, lid 2 Artikel 5, lid 6 Artikel 6, lid 2 Artikel 8, lid 3 Artikel 5, lid 7 Artikel 6, lid 3 Artikel 9, lid 1 Artikel 7, lid 1, artikel 7, lid 2 Artikel 9, lid 2 Artikel 7, lid 3 - Artikel 7, lid 4 Artikel 9, lid 3 Artikel 7, lid 5 Artikel 8, lid 1 Artikel 5, lid 2 Artikel 8, lid 2, artikel 8, lid 4 Artikel 5, lid 3 Artikel 8, lid 3 Artikel 5, lid 4 Artikel 8, lid 5 Artikel 5, lid 5 Artikel 8, lid 6 Artikel 10, lid 1 Artikel 9, lid 1 Artikel 10, lid 2 Artikel 9, lid 2 Artikel 7, lid 1 Artikel 9, lid 3 Artikel 7, lid 2 Artikel 9, lid 4 Artikel 7, lid 3 Artikel 7, lid 4 Artikel 11, lid 1 Artikel 13, lid 1 Artikel 11, lid 2 Artikel 13, lid 2 Artikel 11, lid 3 Artikel 13, lid 3 Artikel 11, lid 4 Artikel 13, lid 4 Artikel 11, lid 5 Artikel 13, lid 5 Artikel 11, lid 6 Artikel 13, lid 6 Artikel 11, lid 7 Artikel 13, lid 7 Artikel 11, lid 8 Artikel 13, lid 8 Artikel 11, lid 9 Artikel 13, lid 9 Artikel 12 Artikel 14 Artikel 13, lid 1 Artikel 16, lid 1 Artikel 13, lid 2 Artikel 16, lid 2 Artikel 13, lid 3 Artikel 16, lid 3 Artikel 14, lid 1 Artikel 17, lid 1 Artikel 14, lid 2 Artikel 17, lid 2 Artikel 14, lid 3 Artikel 17, lid 3 Artikel 14, lid 4 Artikel 17, lid 4 Artikel 15, lid 1 Artikel 18, lid 1 Artikel 15, lid 2 Artikel 18, lid 2 Artikel 15, lid 3 Artikel 18, lid 3 Artikel 15, lid 4 Artikel 18, lid 4 Artikel 15, lid 5 Artikel 18, lid 5 Artikel 18, lid 6 Artikel 16 Artikel 15 Artikel 17, lid 1 Artikel 11, lid 1 Artikel 17, lid 2 Artikel 11, lid 2 Artikel 17, lid 3 Artikel 11, lid 3 Artikel 17, lid 4 Artikel 11, lid 4 Artikel 18, lid 1 Artikel 6, lid 1, punt a) Artikel 10, lid 1 Punt a) Punt c) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Artikel 18, lid 2 Artikel 6, lid 4 Artikel 10, lid 2 Artikel 18, lid 3 Artikel 6, lid 4 Artikel 10, lid 3 Artikel 18, lid 4 Artikel 6, lid 1, punt b) Artikel 10, lid 4 Artikel 18, lid 5 Artikel 6, lid 2; artikel 6, lid 4 Artikel 10, lid 5 Artikel 6, lid 3 Artikel 10, lid 6 Artikel 18, lid 6 Artikel 10, lid 7 Artikel 19, lid 1 Artikel 19, lid 1 Artikel 19, lid 2 Artikel 19, lid 2 Artikel 19, lid 3 Artikel 19, lid 3 Artikel 19, lid 4 Artikel 19, lid 4 Artikel 19, lid 5 Artikel 19, lid 5 Artikel 19, lid 6 Artikel 22, lid 1 Artikel 19, lid 7 Artikel 19, lid 6, artikel 21, lid 2 Artikel 19, lid 8 Artikel 19, lid 7, artikel 22, lid 2 Artikel 20, lid 1 Artikel 23, lid 1 Artikel 20, lid 2 Artikel 23, lid 2 Artikel 21 Artikel 12 Artikel 22, lid 1 Artikel 24, lid 1 Artikel 22, lid 2 Artikel 24, lid 2 Artikel 22, lid 3 Artikel 24, lid 3 Artikel 22, lid 4 Artikel 24, lid 4 Artikel 22, lid 5 Artikel 24, lid 5 Artikel 23, lid 1 Artikel 25, lid 1 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Punt d) - Artikel 25, lid 2 Artikel 23, lid 2 Artikel 25, lid 3 Artikel 23, lid 3 Artikel 25, lid 4 Artikel 24, lid 1 Artikel 26, lid 1 Artikel 24, lid 2 Artikel 26, lid 2 Artikel 24, lid 3 Artikel 26, lid 3 Artikel 25, lid 1 Artikel 27, lid 1 Artikel 25, lid 2 Artikel 27, lid 2 Artikel 26, lid 1 Artikel 28, lid 1 Artikel 26, lid 2 Artikel 28, lid 2 Artikel 27, lid 1 Artikel 29, lid 1 Artikel 27, lid 2 Artikel 29, lid 2 Artikel 28, lid 1 Artikel 30, lid 1 Artikel 28, lid 2 Artikel 30, lid 2 Artikel 28, lid 3 Artikel 30, lid 3 Artikel 28, lid 4 Artikel 30, lid 4 Artikel 28, lid 5 Artikel 30, lid 5 Artikel 29, lid 1 Artikel 31, lid 1 Artikel 29, lid 2 Artikel 31, lid 2 Artikel 29, lid 3 Artikel 31, lid 3 Artikel 29, lid 4 Artikel 31, lid 4 Artikel 29, lid 5 Artikel 31, lid 5 Artikel 29, lid 6 - Artikel 31, lid 6 Artikel 30, lid 1 Artikel 32, lid 1 Artikel 30, lid 2 Artikel 32, lid 2 Artikel 30, lid 3 Artikel 32, lid 3 Artikel 30, lid 4 Artikel 32, lid 4 Artikel 31, lid 1 Artikel 33, lid 1 Artikel 31, lid 2 Artikel 33, lid 2 Artikel 8, leden 1, 2 en 3 Artikel 32, lid 1 Artikel 9, lid 1 Artikel 34, lid 1 Punt a) Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt b) Punt c) Artikel 32, lid 2 Artikel 9, lid 2 Artikel 34, lid 2 Artikel 32, lid 3 Artikel 9, lid 3 Artikel 34, lid 3 Artikel 32, lid 4 Artikel 9, lid 4 Artikel 34, lid 4 Artikel 32, lid 5 Artikel 9, lid 5, artikel 9, lid 6, artikel 9, lid 7 Artikel 34, lid 5 Artikel 32, lid 6 Artikel 9, lid 8 Artikel 34, lid 6 Artikel 33, lid 1 Artikel 36, lid 1 Artikel 33, lid 2 Artikel 36, lid 2 Artikel 47, lid 2 Artikel 34 Artikel 9, lid 9 Artikel 35 Artikel 37, leden 1, 2 en 3 Artikel 38, leden 1 en 2 Artikel 10 Artikel 45, leden 2 en 4 Artikel 11, lid 1 Artikel 30, lid 1 Artikel 11, lid 2 Artikel 30, lid 2 Artikel 11, lid 3 Artikel 30, lid 3 Artikel 11, lid 4 Artikel 30, lid 4 Artikel 11, lid 5 Artikel 30, lid 5 Artikel 11, lid 6 Artikel 30, lid 6 Artikel 11, lid 7 Artikel 30, lid 7 Artikel 12 Artikel 30, lid 8 Artikel 13 Titel IV, hoofdstuk 8 Artikel 35, lid 1 Artikel 31, lid 1, artikel 31, lid 5 Artikel 31, lid 2 Artikel 35, lid 2 Artikel 31, lid 3, artikel 31, lid 4, artikel 31, lid 6 Artikel 31, lid 7 Artikel 36 Artikel 32, leden 1, 2, 3, 4, 5, 6 en 7 Artikel 37, lid 1 - Artikel 37, lid 2 Artikel 39, lid 1 Artikel 37, lid 3 Artikel 39, lid 2 Artikel 37, lid 4 Artikel 39, lid 3 Artikel 37, lid 5 Artikel 39, lid 4 Artikel 38, lid 1 Artikel 4, lid 1 Artikel 38, lid 2 Artikel 4, lid 2 Artikel 38, lid 3 - Artikel 39 - Artikel 7 Artikel 40, lid 1 Artikel 8, lid 1 Artikel 40, lid 2 Artikel 8, lid 2 Artikel 40, lid 3 Artikel 8, lid 3 Artikel 41 Artikel 9 Artikel 42, lid 1 Artikel 10 Artikel 42, lid 2 - Artikel 43, lid 1 Artikel 11, lid 1 Artikel 43, lid 2 Artikel 11, lid 2 Artikel 44, lid 1 Artikel 12, lid 1 Artikel 44, lid 2 Artikel 12, lid 2 Artikel 44, lid 3 Artikel 12, lid 3 Artikel 45 Artikel 13 Lid 1 Lid 1 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Punt d) Punt d) Punt e) Punten f), g) Lid 2 Lid 2 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Artikel 45, lid 3 Artikel 13, lid 3 Artikel 46 Artikel 14 Artikel 47 Artikel 15 Artikel 48 Artikel 16 Artikel 49 Artikel 17 Artikel 50 Artikel 18 Artikel 51, lid 1 Artikel 19, lid 1 Artikel 51, lid 2 Artikel 19, lid 2 Artikel 51, lid 3 Artikel 19, lid 3 Artikel 52 Artikel 20 Punt 1 Punt a) Punt a) i) Punt b) ii) Punt 2 Punt b) Punt a) i) Punt b) ii) Punt c) iii) Punt d) iv) Punt e) v) vi) Punt f) vii) Punt g) viii) Punt 3 Punt c) Punt a) i) ii), 1), 2), 3), 4) Punt b) iii) Punt c) iv) v) Punt 4 Punt d) Punt a) i) Punt b) ii) Punt c) iii) Punt d) iv) Punt 5 Punt e) Punt a) i) Punt b) ii) Punt c) iii) Punt d) iv) Punt e) v), vi) Punt f) vii) Punt g) viii) Punt 6 Punt f) Punt a) i) Punt b) ii) Punt c) iii) Punt 7 Punt g) Punt a) i) Punt b) ii) Artikel 53 Artikel 21 Artikel 54, lid 1 Artikel 22, lid 1 Artikel 22, lid 2 Artikel 54, lid 2 Artikel 22, lid 3 Artikel 54, lid 3 Artikel 22, lid 4 Artikel 55, lid 1 Artikel 23, lid 1 Artikel 55, lid 2 Artikel 23, lid 2 Artikel 55, lid 3 Artikel 23, lid 3 Artikel 55, lid 4 Artikel 23, lid 4 Artikel 55, lid 5 Artikel 23, lid 5 Artikel 55, lid 6 Artikel 23, lid 6 Artikel 56 Artikel 24 Artikel 57, lid 1 Artikel 25, lid 1 Artikel 57, lid 2 Artikel 25, lid 2 Artikel 57, lid 3 Artikel 25, lid 3 Artikel 58, lid 1 Artikel 26, lid 1 Artikel 58, lid 2 Artikel 26, lid 2 Artikel 58, lid 3 Artikel 26, lid 3 Artikel 59, lid 1 Artikel 5, lid 1 Artikel 59, lid 2 Artikel 5, lid 2 Artikel 60, lid 1 Artikel 6, lid 1 Artikel 60, lid 2 Artikel 6, lid 2 Artikel 60, lid 3 Artikel 6, lid 3 Artikel 61, lid 1 Artikel 27, lid 1 Artikel 61, lid 2 Artikel 27, lid 2 Artikel 61, lid 3 Artikel 27, lid 3 Artikel 61, lid 4 - Artikel 62, lid 1 Artikel 28, lid 1 Artikel 62, lid 2 Artikel 28, lid 2 Artikel 62, lid 3 Artikel 28, lid 5 Artikel 62, lid 4 Artikel 28, lid 3 Artikel 62, lid 5 Artikel 28, lid 4 Artikel 63, lid 1 Artikel 29, lid 1 Artikel 63, lid 2 - Artikel 63, lid 3 Artikel 29, lid 2 Artikel 29, lid 3 Artikel 64, lid 1 Artikel 49, lid 1 Artikel 49, lid 2 Artikel 64, lid 2 Artikel 49, lid 3, artikel 49, lid 5 Artikel 49, lid 4 Artikel 64, lid 3 Artikel 49, lid 7 Artikel 64, lid 4 Artikel 49, lid 6 Artikel 65, lid 1 - Artikel 65, lid 2 - Artikel 65, lid 3 - Artikel 65, lid 4 - Artikel 65, lid 5 - Artikel 65, lid 6 - Artikel 66, lid 1 Artikel 33, lid 1 Artikel 66, lid 2, en artikel 66, lid 4 Artikel 40 Artikel 66, lid 3 Artikel 46, lid 2 Artikel 66, lid 5 Artikel 34, lid 1, artikel 34, lid 2 Artikel 67, lid 1 Artikel 33, lid 2 Artikel 67, lid 2 Artikel 47, lid 1 Artikel 67, lid 3 Artikel 41, lid 1 Artikel 67, lid 4 Artikel 34, lid 1, artikel 34, lid 2 Artikelen 35 tot en met 39 Artikel 68, lid 1 Artikel 51, lid 1 Artikel 68, lid 2 Artikel 51, lid 2 Artikel 68, lid 3 Artikel 51, lid 3 Artikel 68, lid 4 Artikel 51, lid 4 Artikel 68, lid 5 Artikel 42, lid 1 Artikel 68, lid 6 Artikel 42, lid 2 Artikel 43, leden 1, 2, 3 en 4 Artikel 44, leden 1 en 2 Artikel 45, leden 1 en 2 Artikel 46, lid 1 Artikel 47, lid 2 Artikel 48, leden 1, 2, 3, 4 en 5 Artikel 50, leden 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 en 9 Artikel 69, lid 1, artikel 69, lid 2 Artikel 52 Artikel 70, lid 1 Artikel 53, lid 1 Artikel 70, lid 2 Artikel 53, lid 2 Artikel 71, lid 1 Artikel 54, lid 1 Artikel 71, lid 2 Artikel 54, lid 2 Artikel 72, lid 1 Artikel 55, lid 1 Artikel 72, lid 2 Artikel 55, lid 2 Artikel 73, lid 1 Artikel 56, lid 1, artikel 56, lid 3 Artikel 56, lid 2 Artikel 73, lid 2 Artikel 56, lid 4 Artikel 73, lid 3 Artikel 56, lid 5 Artikel 57, leden 1, 2, 3, 4, 5 en 6 Artikel 58 Artikel 59, leden 1 tot en met 5 Artikel 74, lid 1 Artikel 60, lid 1 Artikel 74, lid 2 Artikel 60, lid 2 Artikel 60, lid 3 Artikel 74, lid 3 Artikel 60, lid 4 Artikel 75, lid 1 Artikel 61, lid 1 Artikel 61, lid 2 Artikel 75, lid 2 Artikel 61, lid 3 Artikel 61, lid 4 Artikel 76, lid 1 Artikel 62, lid 1 Artikel 76, lid 2 Artikel 62, lid 2 Artikel 76, lid 3 Artikel 62, lid 3 Artikel 76, lid 4 Artikel 62, lid 4 Artikel 77, lid 1 Artikel 63, lid 1 Artikel 77, lid 2 Artikel 63, lid 2 Artikel 78, lid 1 Artikel 64, lid 1 Artikel 78, lid 2 Artikel 64, lid 2 Artikel 66, lid 3 Artikel 79, lid 1 Artikel 65, lid 1 Artikel 79, lid 2 Artikel 65, lid 2 Artikel 79, lid 3 Artikel 65, lid 3 Artikel 80, lid 1 Artikel 66, lid 1 Artikel 80, lid 2 Artikel 66, lid 2 Artikel 80, lid 3 Artikel 66, lid 3 Artikel 80, lid 4 Artikel 66, lid 4 Artikel 80, lid 5 Artikel 66, lid 5 Artikel 81, lid 1 Artikel 67, lid 1 Artikel 81, lid 2 Artikel 67, lid 2 Artikel 81, lid 3 Artikel 67, lid 3 Artikel 82, lid 1 Artikel 68, lid 1 Artikel 82, lid 2 Artikel 68, lid 2 Artikel 83, lid 1 Artikel 69, lid 1 Artikel 83, lid 2 Artikel 69, lid 2 Artikel 83, lid 3 Artikel 69, lid 3 Artikel 84 Artikel 70 Artikel 85 Artikel 71 Artikel 86 Artikel 72 Artikel 87, lid 1 Artikel 73, lid 1 Artikel 87, lid 2 Artikel 73, lid 2 Artikel 87, lid 3 Artikel 73, lid 3 Artikel 88, lid 1 Artikel 74, lid 1 Artikel 88, lid 2 Artikel 74, lid 2 Artikel 88, lid 3 Artikel 74, lid 3 Artikel 88, lid 4 Artikel 74, lid 4 Artikel 88, lid 5 Artikel 74, lid 5 Artikel 74, lid 6 Artikel 89, lid 1 Artikel 75, lid 1 Artikel 89, lid 2 Artikel 75, lid 2 Artikel 89, lid 3 Artikel 75, lid 3 Artikel 90, lid 1 Artikel 76, lid 1 Artikel 90, lid 2 Artikel 76, lid 2 Artikel 91 Artikel 77 Artikel 92, lid 1 Artikel 78, lid 1 Artikel 92, lid 2 Artikel 78, lid 2 Artikel 93 Artikel 79 Artikel 94 Artikel 80 Artikel 95, lid 1 Artikel 81, lid 1 Artikel 95, lid 2 - Artikel 95, lid 3 - Artikel 95, lid 4 - Artikel 95, lid 5 Artikel 81, lid 2 Artikel 96, lid 1 - Artikel 96, lid 2 - Artikel 96, lid 3 - Artikel 96, lid 4 - Artikel 96, lid 5 - Artikel 96, lid 6 Artikel 82 Artikel 83, leden 1, 2, 3, 4, 5 en 6 Artikel 84, leden 1, 2 en 3 Artikel 97, lid 1 Artikel 85, lid 1 Artikel 85, leden 2 tot en met 7 Artikel 97, lid 2 Artikel 85, lid 8, artikel 85, lid 9 Artikel 97, lid 3 Artikel 85, lid 10 Artikel 97, lid 4 Artikel 86, lid 1 Artikel 97, lid 5 Artikel 86, lid 2 Artikel 86, leden 3 en 4 Artikel 87 Artikel 88, leden 1, 2 en 3 Artikel 98, lid 1 Artikel 89, lid 1 Punt a) Punt a) Punt b) Punt b) Punt c) Punt c) Punt d) Punt d) Punt e) Punt f) Punt g) Artikel 98, leden 2 en 4 Artikel 89, lid 2 Artikel 98, lid 3 Artikel 85, lid 11 Artikel 98, lid 5 Artikel 89, lid 3 Artikel 99, lid 1 Artikel 90, lid 1 Artikel 99, lid 2 Artikel 90, lid 2 Artikel 100, lid 1 Artikel 91, lid 2 Artikel 100, lid 2 Artikel 91, lid 3 Artikel 100, lid 3 Artikel 91, lid 1 Artikel 100, leden 4 en 5 Artikel 91, leden 4 en 5 Artikel 100, lid 6 Artikel 91, lid 6 Artikel 92 Artikel 93, leden 1, 2, 3 en 4 Artikel 101, lid 1 Artikel 94, lid 1 Artikel 101, lid 2 Artikel 94, lid 2 Artikel 101, lid 3 Artikel 94, lid 3 Artikel 101, lid 4 Artikel 94, lid 4 Artikel 102, lid 1 Artikel 95, lid 1 Artikel 102, lid 2 Artikel 95, lid 2 Artikel 103, lid 1 Artikel 96, lid 1 Artikel 96, leden 2, 3 en 4 Artikel 103, lid 2 Artikel 101, leden 1, 2, 3 en 4 Artikel 97, leden 1, 2, 3 en 4 Artikel 98, leden 1 en 2 Artikel 99, leden 1 en 2 Artikel 100, leden 1 en 2 Artikelen 102-104 Artikel 104 Artikel 40 Artikel 105 Artikel 105, lid 1 Artikel 41, lid 1 Artikel 106, lid 1 Artikel 105, lid 2 Artikel 41, lid 2 Artikel 106, lid 2 Artikel 105, lid 3 Artikel 41, lid 3 Artikel 106, lid 3 Artikel 106, lid 4 Artikel 105, lid 4 Artikel 41, lid 4 Artikel 106, lid 5 Artikel 105, lid 5 Artikel 41, lid 5 Artikel 106, lid 6 Artikel 106 - Artikel 14, leden 1 en 2 Artikel 15, leden 1 en 2 Artikel 107, lid 1 Artikel 16, lid 1 Artikel 42, lid 1 Artikel 107, lid 2 Artikel 42, lid 2 Artikel 107, lid 3 Artikel 16, lid 2 Artikel 42, lid 3 Artikel 107 Artikel 108 Artikel 17 Artikel 43 Artikel 108 Artikel 109, lid 1 Artikel 44, lid 1 Artikel 109, lid 2 Artikel 44, lid 2 Artikel 109, lid 3 Artikel 44, lid 3 Artikel 109, lid 4 Artikel 44, lid 4 Artikel 109, lid 5 - Artikel 18, lid 1 Artikel 45, lid 1, artikel 45, lid 2 Artikel 18, lid 2 Artikel 45, lid 3 Artikel 18, lid 3 Artikel 45, lid 4 Artikel 18, lid 4 - Artikel 114 Artikel 21 Artikel 48 Artikel 115, lid 1 Artikel 22, lid 1 Artikel 49, lid 1 Artikel 115, lid 2 Artikel 49, lid 2 Artikel 115, lid 3 Artikel 22, lid 2 Artikel 49, lid 3 Artikel 115, lid 4 - Artikel 115, lid 5 - Artikel 115, lid 6 - Artikel 116 Artikel 23 Artikel 50 Artikel 112 Artikel 117 Artikel 24 Artikel 51 - Bijlage I Bijlage I Bijlage I Bijlage II Bijlage II Bijlage II Bijlage III Bijlage III (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0533 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0338/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 17 januari 2024 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 31 januari 2024 (2) , – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9-0156/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/… van het Europees Parlement en de Raad betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Wanneer marktdeelnemers op de interne markt goederen en diensten aan andere marktdeelnemers of aan overheidsinstanties leveren, gebeurt dit meestal op basis van betaling op termijn, waarbij de leverancier de afnemer een betalingstermijn toekent die door partijen is overeengekomen, in de factuur van de leverancier is vermeld of wettelijk is vastgesteld. (2) Veel betalingen voor handelstransacties tussen marktdeelnemers onderling of tussen marktdeelnemers en overheidsinstanties worden later verricht dan contractueel is overeengekomen of in de algemene handelsvoorwaarden of wettelijk is vastgelegd , hoewel de goederen zijn geleverd of de diensten zijn verleend . [Am. 1] (3) Betalingsachterstanden en betalingen op termijn die later plaatsvinden dan de bij wet ingestelde perioden zijn rechtstreeks van invloed op de liquiditeit en de voorspelbaarheid van kasstromen, waardoor de behoefte aan werkkapitaal toeneemt en de toegang van een onderneming tot winstgevendheid in het gedrang komt wanneer de schuldeiser externe financiering in het gedrang komt moet verkrijgen wegens een betalingsachterstand . Dit heeft gevolgen voor het concurrentievermogen, vermindert de productiviteit, leidt tot ontslagen, vergroot de kans op insolventie en faillissementen en vormt een cruciale belemmering voor groei , mede in aanmerking nemend dat inflatie de reële waarde van kredieten na verloop van tijd verlaagt . De schadelijke gevolgen van betalingsachterstanden treffen de hele toeleveringsketen, aangezien de betalingsachterstand vaak wordt doorgegeven aan leveranciers. Kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en in het bijzonder micro-ondernemingen , die afhankelijk zijn van regelmatige en voorspelbare kasstromen, hebben zwaar te lijden onder deze negatieve gevolgen. Betalingsachterstand vormt dus een probleem voor de economie van de Unie vanwege de negatieve economische en sociale gevolgen ervan. In tijden van economische neergang, wanneer de toegang tot financiering lastiger is, neemt het risico van negatieve gevolgen sterk toe. [Am. 2] (4) Hoewel rechtsvorderingen in verband met betalingsachterstand al zijn vergemakkelijkt door de Verordeningen (EG) nr. 805/2004 (4) , (EG) nr. 1896/2006 (5) , (EG) nr. 861/2007 (6) en (EU) nr. 1215/2012 (7) van het Europees Parlement en de Raad, moeten er aanvullende bepalingen worden vastgesteld om betalingsachterstanden bij handelstransacties te ontmoedigen. (5) Ondernemingen moeten overal op de interne markt onder zodanige omstandigheden zaken kunnen doen dat grensoverschrijdende transacties geen grotere risico’s met zich meebrengen dan binnenlandse transacties. Wanneer voor binnenlandse en grensoverschrijdende transacties wezenlijk verschillende regels van toepassing zijn, is er sprake van concurrentievervalsing. (6) Richtlijn 2011/7/EU van het Europees Parlement en de Raad (8) bevat regels ter bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties. In 2019 heeft het Europees Parlement verschillende tekortkomingen van die richtlijn vastgesteld. In de kmo-strategie voor een duurzaam en digitaal Europa (9) werd ertoe opgeroepen te zorgen voor een omgeving zonder betalingsachterstand voor kmo’s en om de handhaving van Richtlijn 2011/7/EU te versterken. In 2021 heeft het Fit for Future-platform in zijn advies de aandacht gevestigd op kritieke kwesties bij de uitvoering van die richtlijn. De belangrijkste tekortkomingen die in deze initiatieven zijn vastgesteld, houden verband met de dubbelzinnige bepalingen inzake het begrip “kennelijk onbillijk” in verband met de betalingstermijnen voor transacties tussen bedrijven, de oneerlijke betalingspraktijken en de termijnen voor de procedures voor aanvaarding en verificatie, met de forfaitaire vergoeding, met de asymmetrie van de regels voor betalingstermijnen tussen transacties tussen overheden en bedrijven enerzijds en tussen bedrijven onderling anderzijds, met de ongelijkheden in de onderhandelingspositie tussen grote en machtigere schuldenaren en kleine schuldeisers, met het ontbreken van een maximale betalingstermijn voor handelstransacties tussen bedrijven, met het gebrek aan controle op de naleving en de handhaving, met het ontbreken van instrumenten om de informatie-asymmetrie tegen te gaan en instrumenten waarmee schuldeisers actie kunnen ondernemen tegen hun schuldenaren, en met het gebrek aan synergieën met het kader voor overheidsopdrachten. [Am. 3] (7) Om die tekortkomingen te verhelpen, moet Richtlijn 2011/7/EU worden vervangen. (8) Er moeten bepalingen worden vastgesteld om betalingsachterstand bij handelstransacties, die bestaan uit het leveren van goederen of het verrichten van diensten tegen vergoeding, te voorkomen, ongeacht of deze plaatsvinden tussen ondernemingen onderling of tussen ondernemingen en aanbestedende diensten/instanties, waarbij laatstgenoemden de schuldenaar zijn, aangezien deze aanbestedende diensten/instanties een aanzienlijke hoeveelheid betalingen aan ondernemingen verrichten. (9) Voor overheidsopdrachten voor werken en voor bouw- en technische werken zijn de betalingstermijnen erg vaak overdreven lang en doen zich erg vaak buitensporig lange vertragingen voor. Daarom moet deze verordening ook op die activiteiten van toepassing zijn. (9 bis) Culturele diversiteit is verankerd in artikel 167 VWEU en moet worden beschermd, en de culturele economische sectoren hebben specifieke kenmerken, in het bijzonder de trage omzet in de boekhandel. [Am. 92] (10) Transacties met consumenten, betalingen bij wijze van schadeloosstelling , met inbegrip van betalingen uit hoofde van verzekeringspolissen, en betalingsverplichtingen die kunnen worden geannuleerd, uitgesteld of kwijtgescholden krachtens of in verband met insolventieprocedures of herstructureringsprocedures, met inbegrip van preventieve herstructureringsprocedures uit hoofde van Richtlijn (EU) 2019/1023 van het Europees Parlement en de Raad (10) , moeten van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten. Betalingen bij nakoming van verplichtingen die voortvloeien uit verzekeringscontracten, moeten echter onder deze verordening vallen. Met name betalingen die worden verricht in het kader van transacties tussen verzekeringsmaatschappijen en ondernemingen in ruil voor de levering van goederen of het verrichten van diensten tegen vergoeding, waaronder als compensatie voor andere derde partijen, moeten onder het toepassingsgebied van deze verordening vallen. [Am. 4] (11) Betalingsachterstand is een vorm van contractbreuk die, doordat er vaak geen of een lage interest op wordt aangerekend of doordat invorderingsprocedures traag verlopen, voor schuldenaren financieel aantrekkelijk is. Een ingrijpende verandering in de richting van een cultuur van stipte betaling, waarbij de uitsluiting van het recht om interest voor betalingsachterstand in rekening te brengen nietig is, is nodig om deze tendens te keren en om betalingsachterstand te ontmoedigen. Bijgevolg moeten contractuele betalingstermijnen worden beperkt tot 30 kalenderdagen, zowel voor transacties tussen ondernemingen als voor transacties tussen overheden en ondernemingen, waarbij de overheidsinstantie de schuldenaar is. Deze verandering is ook nodig ter beperking van de zogeheten “angstfactor” waarbij micro- en kleine ondernemingen in het nadeel zijn wanneer zij een krediet hebben bij grotere ondernemingen hetgeen er vaak toe leidt dat dergelijke schuldeisers langere betalingstermijnen dan die waarbij zij zich op hun gemak voelen, aanvaarden met het oog op de belofte van toekomstige bedrijfsactiviteiten. Tegelijkertijd moeten de ondernemingen extra flexibiliteit krijgen, zodat zij kunnen profiteren van contractvrijheid en kunnen onderhandelen over een langere betalingstermijn van maximaal zestig kalenderdagen. Deze verlengde betalingstermijn moet mogelijk zijn wanneer deze voor zowel de schuldeiser als de schuldenaar gunstig is. Elektronische facturering kan ook een nuttig instrument zijn om de betalingstermijn te verkorten, aangezien dat schuldeisers zou helpen om in geval van twijfel of een geschil de datum van ontvangst van de factuur aan te tonen. [Am. 5] (11 bis) Tegen deze achtergrond moet het bestaan van bepaalde bedrijfsmodellen en industriële praktijken in de detailhandel worden erkend die gericht zijn op het behouden van iets langere betalingstermijnen. Aangezien deze praktijken de lage rotatie en seizoensgebondenheid van bepaalde productcategorieën weerspiegelen, evenals de unieke bedrijfscycli van langzaam verkopende cultuurproducten, zoals speelgoed, juwelen, sportuitrusting of boeken, en deze voor zowel de schuldeiser als de schuldenaar gunstig zijn, is het wenselijk een beperkte flexibiliteit op dit gebied toe te staan, zodat de contracterende partijen een betalingstermijn van maximaal 120 kalenderdagen kunnen genieten. [Am. 6] (12) De procedures voor aanvaarding of verificatie, waarbij de conformiteit van de geleverde goederen of de verrichte diensten met de eisen van het contract wordt vastgesteld, en voor de verificatie van de juistheid en conformiteit van de factuur , zijn zeer nuttige hulpmiddelen bij veel commerciële transacties, met name om de belangen van de verkoper te beschermen en om onnodige juridische geschillen tussen partijen te voorkomen. Met deze verordening wordt niet beoogd het gebruik van deze hulpmiddelen te beperken. Deze procedures worden echter vaak gebruikt om de betalingstermijn opzettelijk uit te stellen. In de context van het vaststellen van de betalingstermijn moet de opneming ervan in het contract moet daarom objectief gerechtvaardigd zijn door de bijzondere aard van dat contract of door bepaalde kenmerken ervan (11) . Daarom moet het in voorkomend geval alleen mogelijk zijn om een dergelijke procedure voor aanvaarding of verificatie in een contract op te nemen wanneer dat overeenkomstig de nationale wetgeving vanwege de specifieke aard van de goederen of diensten nodig wordt geacht. Om te voorkomen dat de procedure voor aanvaarding of verificatie wordt gebruikt om de betalingstermijn te verlengen, moeten de bijzonderheden van die procedure, met inbegrip van de duur ervan, duidelijk in het contract worden beschreven. Daarom moet de schuldenaar ook onmiddellijk na ontvangst van de verhandelde goederen en/of diensten de procedure voor aanvaarding of verificatie starten, ongeacht of de schuldeiser een factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek heeft verstrekt. Om de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening niet in gevaar te brengen, is het passend om ten behoeve van het vaststellen van de betalingstermijn een maximumduur voor procedures voor aanvaarding of verificatie vast te stellen. [Am. 7] (13) Deze verordening mag geen afbreuk doen aan eventuele kortere termijnen waarin het nationale recht voorziet en die gunstiger zijn voor de schuldeiser. (14) Overheidsopdrachten kunnen een belangrijke rol spelen bij het verbeteren van het betalingsgedrag. Daarom moeten er grotere synergieën tot stand worden gebracht tussen het beleid en de regels inzake overheidsopdrachten en de doelstellingen inzake stipte betaling. Met name bij openbare bouwwerken worden onderaannemers vaak niet op tijd betaald door de hoofdaannemer, zelfs wanneer de aanbestedende diensten of aanbestedende instanties de contractuele betalingen wel aan hem hebben verricht, waardoor mogelijk een schadelijk domino-effect in de toeleveringsketen ontstaat. Het is derhalve passend dat aannemers bewijs leveren aan aanbestedende diensten en aanbestedende instanties dat zij hun rechtstreekse onderaannemers hebben betaald. (15) Met het oog op de samenhang van de wetgeving van de Unie moeten de definities van “aanbestedende diensten” en “aanbestedende instanties” in de Richtlijnen 2014/23/EU (12) , 2014/24/EU (13) , 2014/25/EU (14) en 2009/81/EG (15) van het Europees Parlement en de Raad ook voor de toepassing van deze verordening gelden. (16) De interest die voor betalingsachterstand verschuldigd is, moet als enkelvoudige interest in dagen worden berekend. Interest voor betalingsachterstand komt bovenop het verschuldigde bedrag. De schuldenaar wordt pas geacht aan zijn verplichtingen te hebben voldaan wanneer de schuldeiser de betaling van het verschuldigde bedrag, met inbegrip van de interest daarover en de bijbehorende forfaitaire vergoeding, ontvangt. Het bedrag aan interest voor betalingsachterstand moet blijven aangroeientotdat het verschuldigde bedrag aan de schuldeiser wordt betaald. (17) Het mag voor de schuldeiser niet mogelijk zijn afstand te doen van zijn recht op interest voor betalingsachterstand, aangezien interest voor betalingsachterstand een dubbele functie heeft: het compenseren van een deel van de door de schuldeiser geleden schade als gevolg van de vertraging en het bestraffen van de schuldenaar voor contractbreuk. Om de ontvangst van interest en vergoedingen in geval van betalingsachterstand door de schuldeiser te vergemakkelijken, moet de schuldeiser automatisch het recht hebben om deze in te vorderen, behalve wanneer de betalingsachterstand niet te wijten is aan de schuldenaar. (18) Om betalingsachterstand te ontmoedigen, moeten schuldeisers een redelijke schadeloosstelling ontvangen voor de invorderingskosten als gevolg van de betalingsachterstand. Deze kosten moeten de invordering van de administratieve kosten en een vergoeding voor de interne kosten als gevolg van de betalingsachterstand omvatten, moeten worden aangepast aan de waarde van de betreffende factuur en moeten worden verhoogd met interest voor betalingsachterstand voor elke handelstransactie die te laat is betaald, zoals bepaald door het Hof van Justitie (16) . Het vaste minimumbedrag voor de vergoeding van invorderingskosten moet worden bepaald zonder afbreuk te doen aan nationale bepalingen volgens welke een nationale rechter een schuldeiser een vergoeding kan toekennen voor extra schade in verband met de betalingsachterstand van de schuldenaar. [Am. 8] (18 bis) Het voorstel waarborgt contractvrijheid en de uitvoering van artikel 16 van het Handvest van de grondrechten betreffende de vrijheid van ondernemerschap. Daartoe laat deze verordening de keuze van de contractuele betrekkingen, evenals het soort contract en de modaliteiten ervan over aan de contractpartijen. De keuze van verschillende soorten contracten, met inbegrip van consignatiecontracten, waarbij de factuur wordt uitgereikt op een overeengekomen tijdstip na levering van de goederen, wordt op geen enkele wijze beperkt. In het geval van consignatiecontracten of andere soortgelijke contracten moeten de in deze verordening vastgestelde termijnen na ontvangst van de factuur van toepassing zijn. Aangezien deze verordening de nadruk legt op de betalingstermijn na uitreiking van de factuur, en zo bijdraagt tot de verbetering van de betalingscultuur in het algemeen, en er alleen voor zorgt dat in het kader van overeenkomsten over de betalingstermijn geen misbruik wordt gemaakt van de contractvrijheid ten nadele van de schuldeiser, moet het voor de partijen mogelijk zijn om te profiteren van de contractvrijheid en in te stemmen met het soort overeenkomst waaraan zij de voorkeur geven. [Am. 9] (19) Het moet mogelijk zijn in termijnen of gespreid te betalen. Wel moet elke afzonderlijke termijn of deelbetaling conform de overeengekomen voorwaarden worden voldaan en onderworpen zijn aan de in deze verordening vastgestelde regels inzake betalingsachterstand. (20) Naast het vaste bedrag ter dekking van interne invorderingskosten moeten schuldeisers ook recht hebben op een redelijke vergoeding van de overige invorderingskosten die ontstaan door betalingsachterstand van een schuldenaar. Het gaat daarbij onder meer om de kosten die schuldeisers moeten maken voor het inschakelen van een advocaat of incassobureau. (21) Misbruik van contractvrijheid ten nadele van de schuldeiser moet worden vermeden. Dit impliceert dat een contractuele bepaling of een praktijk met betrekking tot de betalingsdatum of -termijn, de betaling van rente voor betalingsachterstand of de daarvoor geldende interestvoet, de vergoeding voor invorderingskosten, verlenging van de duur van de procedure voor aanvaarding of verificatie of het opzettelijk uitstellen of verhinderen van het tijdstip van verzending van de factuur, die niet in overeenstemming is met deze verordening, nietig en in elk geval verboden moet zijn. In dezelfde geest moeten ook bepaalde praktijken die leiden tot misbruik van contractvrijheid ten nadele van de schuldeiser worden verboden. De schuldenaar mag de toekenning van kredieten aan derden of het gebruik door de schuldeiser van een door een rechtbank uitgevaardigd uitvoeringsbevel niet kunnen verhinderen of beperken. [Am. 10] (22) Met het oog op de intensivering van de inspanningen om misbruik van contractvrijheid ten nadele van schuldeisers te vermijden, moeten organisaties die officieel zijn erkend als belangenbehartiger van schuldeisers of organisaties die een rechtmatig belang hebben bij het vertegenwoordigen van ondernemingen, zich tot de nationale rechter of administratieve instanties kunnen wenden om betalingsachterstand te voorkomen en nietige contractvoorwaarden en praktijken stop te zetten . [Am. 11] (23) Om de volledige betaling van het verschuldigde bedrag te garanderen, is het belangrijk ervoor te zorgen dat de verkoper eigenaar blijft van de goederen totdat de prijs volledig is betaald wanneer koper en verkoper vóór de levering van de goederen uitdrukkelijk een eigendomsvoorbehoud zijn overeengekomen. Om rekening te houden met de specifieke kenmerken van bepaalde goederen die worden gekenmerkt door een langzame rotatie, kan het eigendomsvoorbehoud ook door verkopers worden gebruikt om hun kopers uitgebreid krediet te verstrekken op een manier die in overeenstemming blijft met deze verordening, zoals bij consignatieverkoop. [Am. 12] (24) Om een correcte uitvoering van deze verordening te waarborgen, is het belangrijk te zorgen voor transparantie met betrekking tot de rechten en plichten uit hoofde van deze verordening. Om ervoor te zorgen dat de juiste interestvoeten worden toegepast, is het belangrijk dat de lidstaten en de Commissie deze openbaar maken. Om een bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van de doelstelling van deze verordening moeten de lidstaten bij ondernemingen door middel van publicaties en campagnes ruimere bekendheid geven aan de rechtsmiddelen ten aanzien van betalingsachterstand en moeten zij de verspreiding van goede praktijken bevorderen. [Am. 13] (25) De sancties voor betalingsachterstand kunnen slechts ontmoedigend werken indien zij vergezeld gaan van snelle en voor de schuldeiser efficiënte invorderingsprocedures. Daarom moeten doelmatige invorderingsprocedures voor onbetwiste schulden openstaan voor alle schuldeisers die gevestigd zijn in de Unie , overeenkomstig het in artikel 18 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) bedoelde non-discriminatiebeginsel . [Am. 14] (26) Om de naleving van deze verordening te vergemakkelijken en te waarborgen, moeten de lidstaten onafhankelijke handhavingsautoriteiten voor deze verordening aanwijzen die hun verplichtingen en taken objectief en eerlijk uitvoeren en ervoor zorgen dat particuliere ondernemingen en overheidsinstanties gelijk worden behandeld. Die handhavingsautoriteiten moeten op eigen initiatief onderzoeken uitvoeren, klachten opvolgen, met inbegrip van anonieme klachten of kennisgevingen, en onder meer bevoegd zijn om sancties op te leggen en hun besluiten regelmatig bekend te maken. Daarnaast moeten de lidstaten met het oog op een doeltreffendere handhaving zoveel mogelijk gebruikmaken van digitale instrumenten , teneinde dit proces te faciliteren . De Commissie moet beoordelen hoe de handhavingsautoriteiten de taken die deze verordening hun opdraagt, uitvoeren. [Am. 15] (27) Om voor eenvoudige en toegankelijke rechtsmiddelen te zorgen, moeten de lidstaten het vrijwillige gebruik van doeltreffende en onafhankelijke alternatievegeschillenbeslechtingsmechanismen bevorderen om betalingsgeschillen bij handelstransacties op te lossen. De lidstaten zouden hun respectieve kamers van koophandel en industrie als organen voor alternatieve geschillenbeslechting kunnen aanwijzen, op voorwaarde dat zij onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de partijen kunnen aantonen. Aangezien partijen kunnen onderhandelen om een minnelijke schikking van betwiste schuldvorderingen te treffen, kan een dergelijke schikking inhouden dat vorderingen inzake interest en vergoeding worden aangepast, mits zij in overeenstemming zijn met beginselen van billijkheid en de schuldeiser niet onterecht benadelen. [Am. 16] (27 bis) Gezien de noodzaak om de transparantie en de verantwoordingsplicht bij handelstransacties te vergroten en overeenkomstig de doelstellingen ter bevordering van verantwoord financieel beheer en eerlijke handelspraktijken, is het noodzakelijk specifieke rapportageverplichtingen voor aanbestedende diensten in te voeren, zoals beschreven in artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2014/24/EU. Aanbestedende diensten moeten jaarlijks verslag uitbrengen over hun betalingspraktijken en daarbij gedetailleerd inzicht verschaffen in de stiptheid van hun betalingen. Een gestructureerde benadering van de rapportage is nodig om meer transparantie van betalingspraktijken te bevorderen en te helpen bij het vaststellen van gebieden waar verbeteringen nodig zijn. De rapportageverplichting moet de openbaarmaking omvatten van bedragen, in euro’s, die binnen verschillende termijnen na de in deze verordening vastgestelde betalingstermijn zijn betaald. De gedetailleerde rapportage moet de indeling omvatten van betalingen die zijn verricht met tussenpozen van 1 tot 30 dagen, 31 tot 60 dagen, 61 tot 90 dagen en meer dan 90 dagen na de vastgestelde betalingstermijn, en de gemiddelde tijd die nodig is om een factuur te betalen moet deel uitmaken van het verslag. Om ervoor te zorgen dat de informatie niet alleen wordt gebruikt voor naleving van de regelgeving, maar ook dient als een instrument voor publieke toetsing en goede praktijken op het gebied van betalingsdiscipline aanmoedigt, moeten de verslagen openbaar worden gemaakt en in elektronische vorm worden ingediend bij de bevoegde handhavingsautoriteit van de lidstaat. [Am. 17] (28) Betalingsverzoeken gaan in op het moment van facturering, en facturen zijn belangrijke documenten in de keten van transacties voor de levering van goederen en de verrichting van diensten, onder om de betalingstermijnen te bepalen. Het is belangrijk om de invoering van systemen te stimuleren die rechtszekerheid bieden wat betreft de exacte datum van ontvangst van facturen door schuldenaren, ook bij elektronische facturering, waarbij de ontvangst van facturen kan dienen als elektronisch bewijsmateriaal en kan helpen om de naleving van btw-verplichtingen te verbeteren , dat deels onder de bepalingen inzake facturering van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (17) en Richtlijn 2014/55/EU van het Europees Parlement en de Raad (18) valt. [Am. 18] (28 bis) De geleidelijke invoering van verplichte elektronische facturering kan betalingstermijnen verkorten, de betalingscontrole verbeteren en de digitale transitie van kmo’s aanmoedigen. De nationale instanties moeten kmo’s ondersteunen door een passende infrastructuur en ondersteuning te waarborgen. [Am. 19] (29) Daadwerkelijke toegang van ondernemingen, met name micro-ondernemingen en kmo’s, tot opleidingen op het gebied van kredietbeheer , met inbegrip van financieringsdiensten, en financiële geletterdheid kan een aanzienlijk effect hebben op het verminderen van betalingsachterstanden, het onderhouden van optimale kasstromen, het verminderen van het risico op wanbetaling en het vergroten van het groeipotentieel. In veel gevallen beschikken micro-ondernemingen en kmo’s echter niet over de capaciteit om in dergelijke opleidingen te investeren, en het aanbod aan opleidingen en opleidingsmateriaal omde om de kennis van micro-ondernemingen en kmo’s op het gebied van krediet- en factuurbeheer te verbeteren, is momenteel zeer beperkt. Het is daarom passend te bepalen dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat instrumenten op het gebied van factuur- en kredietbeheer, waaronder factoring, en opleidingen op het gebied van kredietbeheer en financiële geletterdheid beschikbaar en toegankelijk zijn voor micro-ondernemingen en kmo’s, onder meer met betrekking tot het gebruik van digitale instrumenten voor tijdige betalingen en financieringsdiensten . [Am. 20] (29 bis) Onder erkenning van de kritieke gevolgen van betalingsachterstanden voor het de economische klimaat van de Europese Unie en om transparantie, naleving en beste praktijken te bevorderen, moet de Commissie het Europese waarnemingscentrum voor betalingsachterstand (“het waarnemingscentrum”) oprichten. Het waarnemingscentrum moet een sleutelrol spelen bij het monitoren, analyseren en delen van inzichten in het betalingsgedrag in de hele Unie, met als belangrijkste functie het monitoren van zowel tijdige als vertraagde betalingspraktijken, het verzamelen en verspreiden van deskundigheid, het vaststellen van beste en mogelijk schadelijke praktijken en het evalueren van de doeltreffendheid van handhavingsautoriteiten in hun regulerende taken. Het waarnemingscentrum moet erop gericht zijn de Commissie voortdurend advies en deskundigheid te verstrekken die van cruciaal belang is voor het begrijpen en vormgeven van de ontwikkeling van betalingspraktijken en betalingsachterstanden binnen de Unie. Om alomvattende monitoring en doeltreffende werking te vergemakkelijken, moeten de lidstaten essentiële informatie aan het waarnemingscentrum meedelen, met inbegrip van lijsten van goederen en diensten waarvoor specifieke betalingsprocedures gelden, geaggregeerde gegevens uit relevante artikelen en details over handhavingsmaatregelen en -resultaten. Het waarnemingscentrum, dat wordt voorgezeten door de Commissie en is samengesteld uit een evenwichtige vertegenwoordiging van deskundigen en belanghebbenden, moet jaarverslagen, adviezen en bijdragen uitbrengen die relevant zijn voor de uitvoering en handhaving van deze verordening. De output moet de stand van zaken op het gebied van betalingspraktijken weergeven en richtsnoeren en aanbevelingen bevatten om de doeltreffendheid en billijkheid van het regelgevingskader voor betalingsachterstanden te verbeteren. [Am. 21] (29 ter) Om de doeltreffendheid van deze verordening te beoordelen en te waarborgen, moet de Commissie de uitvoering en het effect ervan grondig evalueren door middel van een uitgebreid verslag. Gezien het dynamische karakter van handelstransacties en de veranderende marktomstandigheden moet het verslag een cruciaal instrument zijn om inzicht over de doeltreffendheid van de verordening te verkrijgen en verbeterpunten vast te stellen. De Commissie moet, op basis van de bevindingen van het verslag, bereid zijn om dit vergezeld te doen gaan van een wetgevingsvoorstel, indien dit noodzakelijk en passend wordt geacht, om ervoor te zorgen dat de verordening relevant, doeltreffend en afgestemd blijft om eerlijke en efficiënte betalingspraktijken binnen de Unie te bevorderen. Derhalve moet de Commissie vier jaar na de inwerkingtreding van deze verordening, en vervolgens om de drie jaar, bij het Europees Parlement en de Raad een verslag indienen, op grond waarvan de transparantie wordt gehandhaafd, de voortgang wordt geëvalueerd en de nodige aanpassingen worden aangebracht ten aanzien van de verordening. In het verslag moet het effect van het toepassingsgebied van deze verordening worden onderzocht, met bijzondere aandacht voor de effecten ervan in specifieke sectoren en bedrijfsmodellen, en moet inzicht worden verschaft in de wijze waarop de verordening verschillende commerciële landschappen beïnvloedt. In het verslag moet het effect worden geëvalueerd van de uitgevoerde maatregelen, met name die welke verband houden met betalingstermijnen, op de verbetering van de kasstroom en de liquiditeit op de markt, om licht te werpen op de praktische doeltreffendheid van deze maatregelen bij het verbeteren van de financiële dynamiek. In het verslag moet ook de doeltreffendheid van de handhavingsautoriteiten bij het waarborgen van de naleving en het aanpakken van betalingskwesties worden beoordeeld. In een aanvullend aspect van het verslag moeten de potentiële voordelen van de invoering van Uniebrede elektronische facturering en de rol ervan bij het verkorten van de betalingstermijnen worden onderzocht. Om deze alomvattende evaluatie te vergemakkelijken, moeten de lidstaten de Commissie de nodige informatie verstrekken, met inbegrip van bijzonderheden over handhavingsmaatregelen en -resultaten. Het verslag moet ook een beoordeling bevatten van het algemene effect van deze verordening op handelstransacties en de doeltreffendheid van het Europese waarnemingscentrum voor betalingsachterstand bij het monitoren van betalingspraktijken binnen de Unie. [Am. 22] (30) Sommige bepalingen van deze verordening houden verband met de bepalingen van Richtlijn (EU) 2019/633 van het Europees Parlement en de Raad (19) . Het verband tussen Richtlijn 2011/7/EU en Richtlijn (EU) 2019/633 wordt toegelicht in de overwegingen 17 en 18 en artikel 3, lid 1, van Richtlijn (EU) 2019/633. Aangezien deze verordening Richtlijn 2011/7/EU vervangt, mag zij geen afbreuk doen aan de voorschriften van Richtlijn (EU) 2019/633, met inbegrip van de bepalingen die van toepassing zijn op betalingen in het kader van de schoolregeling (20) , waardeverdelingsovereenkomsten (21) en bepaalde betalingen voor de verkoop van druiven, most en onverpakte wijn in de wijnsector (22) , met uitzondering van de limieten die gelden voor de maximale betalingstermijnen voor de levering van niet-bederfelijke landbouw- en voedingsproducten . Deze verordening belet de lidstaten echter niet nationale bepalingen voor de landbouw- en levensmiddelensector in te voeren of te handhaven die voorzien in strengere betalingsvoorwaarden of in een andere berekening van betalingstermijnen, van de dies a quo en van verificatie- en aanvaardingsprocedures voor leveranciers van landbouw- en voedingsproducten die gunstiger zijn voor de schuldeiser. [Am. 23] (31) De doelstellingen van deze verordening bestaan erin betalingsachterstand bij handelstransacties tegen te gaan teneinde de correcte werking van de interne markt te waarborgen en daardoor het concurrentievermogen van ondernemingen en met name van micro-ondernemingen en kmo’s te versterken. Deze doelstellingen kunnen niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt, aangezien de uitvoering van nationale oplossingen waarschijnlijk zou leiden tot een gebrek aan uniforme regels, versnippering van de eengemaakte markt en hogere kosten voor ondernemingen die grensoverschrijdend handel drijven. Derhalve kunnen deze doelstellingen beter door de Unie worden verwezenlijkt. Daarom kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. [Am. 24] (32) Om alle betrokken actoren voldoende tijd te bieden om de nodige regelingen te treffen om aan deze verordening te voldoen, moet de toepassing ervan worden uitgesteld. Met het oog op een betere bescherming van de schuldeisers zijn handelstransacties die na de datum van inwerkingtreding van deze verordening moeten worden betaald, evenwel onderworpen aan de bepalingen van deze verordening, zelfs indien het desbetreffende contract vóór de datum van toepassing is ondertekend . In het geval van micro-ondernemingen , die met de grootste uitdagingen op het gebied van de kasstromen worden geconfronteerd, moet de toepassing van deze verordening in situaties waarin zij schuldenaren zijn, met nog eens twaalf maanden worden uitgesteld, [Am. 25] HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Toepassingsgebied -1. Deze verordening heeft ten doel betalingsachterstanden bij handelstransacties tegen te gaan ten einde de correcte werking van de interne markt te waarborgen, en daardoor het concurrentievermogen van ondernemingen en met name van kmo’s te versterken. [Am. 26] 1. Deze verordening is van toepassing op betalingen die worden verricht in het kader van transacties tussen ondernemingen onderling of van tussen ondernemingen en overheidsinstanties waarbij de overheidsinstantie schuldenaar is, en die leiden tot de levering van goederen of het verrichten van diensten tegen vergoeding (“handelstransacties”). 2. Het leveren van goederen of het verrichten van diensten als bedoeld in lid 1 omvat het ontwerp en de uitvoering van openbare werken, bouwwerken en civieltechnische werken. 3. Deze verordening is niet van toepassing op de volgende betalingen: a) betalingen voor transacties met consumenten; b) betalingen bij wijze van schadeloosstelling , met inbegrip van betalingen uit hoofde van verzekeringspolissen ; [Am. 27] c) betalingen die voortvloeien uit verplichtingen die kunnen worden geannuleerd, uitgesteld of kwijtgescholden krachtens of in verband met insolventieprocedures of herstructureringsprocedures, met inbegrip van preventieve herstructureringsprocedures uit hoofde van Richtlijn (EU) 2019/1023 van het Europees Parlement en de Raad (23) . c bis) betalingen die voortvloeien uit aankoop, verkoop, levering, commissie of bureauwerkzaamheden die bijdragen tot de vervaardiging van boeken, alsook voor de verstrekking van papier en andere verbruiksmaterialen voor het drukken, binden of uitgeven van boeken – als onderdeel van hun bijzondere positie als langzaam verkopende cultuurproducten – waarbij de betalingsvoorwaarden worden vastgesteld in een overeenkomst tussen de betrokken partijen. [Am. 109] In afwijking van punt b), vallen betalingen bij nakoming van de verplichtingen die voortvloeien uit verzekeringscontracten onder deze verordening. [Am. 28] 4. Met uitzondering van artikel 3, lid 1, laat Deze verordening laat de bepalingen van Richtlijn (EU) 2019/633 onverlet. [Am. 29] Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: -1) “handelstransacties”: transacties tussen ondernemingen of tussen ondernemingen en overheidsinstanties die leiden tot het leveren van goederen of het verrichten van diensten tegen vergoeding; [Am. 30] 1) “onderneming”: een organisatie, ongeacht haar vorm en financieringswijze, die op onafhankelijke wijze een economische of beroepsmatige activiteit uitoefent; 2) “overheidsinstantie”: een aanbestedende dienst, zoals gedefinieerd in artikel 6, lid 1, van Richtlijn 2014/23/EU, artikel 2, lid 1, punt 1, van Richtlijn 2014/24/EU of artikel 3, lid 1, van Richtlijn 2014/25/EU , ongeacht het voorwerp of de waarde van de opdracht ; [Am. 31] 3) “betalingsachterstand”: een betaling van een verschuldigd bedrag die niet is verricht binnen de in artikel 3 bedoelde contractuele of wettelijke betalingstermijn; [Am. 32] 4) “verschuldigd bedrag”: het bedrag dat binnen de in artikel 3 bedoelde contractuele of wettelijke betalingstermijn had moeten worden betaald, inclusief toepasselijke belastingen, rechten, heffingen of kosten als vermeld in de factuur of in een gelijkwaardig betalingsverzoek; 5) “executoriale titel”: beslissing, uitspraak, bevel tot betaling van een rechter of andere bevoegde autoriteit, onderhandse akte of een ander afgegeven document, ook als die voorlopig executoriaal zijn, strekkende tot onmiddellijke betaling dan wel betaling in termijnen, waarbij de schuldeiser wordt gemachtigd zijn vordering op de schuldenaar te doen innen door middel van gedwongen executie; 6) “eigendomsvoorbehoud”: contractuele afspraak volgens welke de verkoper eigenaar blijft van de goederen in kwestie totdat de prijs volledig is betaald; 7) “procedure voor aanvaarding of verificatie”: procedure waarbij de conformiteit van de geleverde goederen of de verrichte diensten met de eisen van het contract wordt vastgesteld alsmede de verificatie van de juistheid van de factuur en de conformiteit ervan met die eisen ; [Am. 33] 8) “schuldenaar”: een natuurlijke of rechtspersoon of een overheidsinstantie die een betaling verschuldigd is voor een geleverd of te leveren goed of een verrichte of te verrichten dienst; [Am. 34] 9) “schuldeiser”: een natuurlijke of rechtspersoon of een overheidsinstantie die goederen aan een schuldenaar heeft geleverd of moet leveren, of diensten heeft verricht of moet verrichten voor een schuldenaar . ; [Am. 35] 9 bis) “grote onderneming”: een onderneming zoals omschreven in artikel 3, lid 4, van Richtlijn 2013/34/EU; [Am. 36] 9 ter) “langzaam verkopende goederen”: goederen die vanaf het moment van levering door de fabrikant of groothandelaar tot aan de uiteindelijke verkoop aan de eindconsument gemiddeld langer dan zestig dagen in het bezit van de kleinhandelaar blijven; [Am. 37] 9 quater) “seizoensgebonden goederen”: goederen waarvan de vraag aanzienlijk stijgt op bepaalde momenten of in bepaalde seizoenen van het jaar. [Am. 38] 9 quinquies) “boekenketen”: alle spelers en leveranciers die betrokken zijn bij de productie en het in de handel brengen van papieren of digitale boeken, en met name de spelers in de boekensector (auteur, uitgever, drukker, distributeur, boekhandel) en hun leveranciers. [Am. 94] Artikel 3 Betalingstermijnen 1. Bij handelstransacties bedraagt de betalingstermijn niet meer dan dertig kalenderdagen, te rekenen vanaf de datum waarop de schuldenaar de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek heeft ontvangen, mits de schuldenaar de goederen of diensten heeft ontvangen in overeenstemming met de contractuele overeenkomst. Indien de datum van ontvangst van de factuur of het gelijkwaardige verzoek tot betaling niet vaststaat, bedraagt de betalingstermijn niet meer dan dertig kalenderdagen vanaf de datum van ontvangst van de goederen of diensten . Deze termijn geldt zowel voor transacties tussen ondernemingen onderling als tussen overheidsinstanties en ondernemingen. Dezelfde betalingstermijn geldt ook voor de levering op regelmatige en niet-regelmatige basis van niet-bederfelijke landbouw- en voedingsproducten als bedoeld in artikel 3, lid 1, punt a), i), tweede streepje, en artikel 3, lid 1, punt a), ii), tweede streepje, van Richtlijn (EU) 2019/633, tenzij de lidstaten voor dergelijke producten een kortere betalingstermijn vaststellen. [Am. 39] 1 bis. Bij handelstransacties tussen ondernemingen kan de in lid 1 bedoelde betalingstermijn tot zestig kalenderdagen worden verlengd indien dit uitdrukkelijk in het contract is overeengekomen. [Am. 40] 1 ter. In afwijking van lid 1 kan bij transacties tussen ondernemingen voor de aankoop van langzaam verkopende of seizoensgebonden goederen de betalingstermijn worden verlengd tot maximaal 120 kalenderdagen, te rekenen vanaf de datum waarop de schuldenaar de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek heeft ontvangen, mits de schuldenaar de goederen heeft ontvangen. Vóór de datum van toepassing van deze verordening stelt de Commissie technische richtsnoeren vast voor de praktische toepassing van dit lid met betrekking tot de goederen die onder de in artikel 2, punt 9 ter, vastgestelde definitie van “langzaam verkopende goederen” en de in artikel 2, punt 9 quater, vastgestelde definitie van “seizoensgebonden goederen” vallen, en maakt zij deze bekend. Dergelijke technische richtsnoeren hebben met name betrekking op uiteenlopende betalingspraktijken van verschillende marktdeelnemers die bestaan uit een risico van versnippering van de interne markt. [Am. 41] 2. Bij wijze van uitzondering kan Het nationale recht kan voorzien in een procedure voor aanvaarding of verificatie, maar alleen waarbij de conformiteit van de goederen of diensten met het contract wordt vastgesteld, wanneer dat strikt noodzakelijk is vanwege de specifieke aard van de goederen of diensten. In dat geval bevat het contract een beschrijving van de bijzonderheden van de procedure voor aanvaarding of verificatie, met inbegrip van de duur ervan. [Am. 42] 3. Wanneer het contract voorziet in een procedure voor aanvaarding of verificatie als bedoeld in lid 2, bedraagt voor de toepassing van deze verordening de maximumduur van die procedure niet meer dan dertig kalenderdagen vanaf de datum van ontvangst van de goederen of diensten door de schuldenaar, zelfs indien deze goederen zijn geleverd of deze diensten zijn verricht vóór de verstrekking van de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek. In dit geval start de schuldenaar de procedure voor aanvaarding of verificatie onmiddellijk na ontvangst van de verhandelde goederen en/of diensten van de schuldeiser. De betalingstermijn mag niet meer dan dertig kalenderdagen bedragen na afronding van die procedure bedragen of na ontvangst van de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek, indien dat later plaatsvindt . [Am. 43] 4. De in lid 1 leden 1, 1 bis en 1 ter vastgestelde betalingstermijn is de maximale betalingstermijn en laat een eventuele kortere termijn uit hoofde van het nationale recht onverlet. [Am. 44] 4 bis. De lidstaten voeren passende maatregelen in om de betalingspraktijken van overheidsinstanties ten aanzien van ondernemingen te verbeteren. In dit verband overwegen de lidstaten maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat een onderneming die een schuldeiser is in de zin van artikel 2, punt 9, op verzoek aan de overheidsinstantie die het verschuldigde bedrag niet binnen de in lid 1 bepaalde maximale betalingstermijn heeft betaald, een verrekening kan verkrijgen van het verschuldigde bedrag ten opzichte van een openstaand bedrag dat de schuldeiser verschuldigd is aan dezelfde overheidsinstantie. [Am. 45] Artikel 4 Betalingen aan onderaannemers bij overheidsopdrachten 1. In het geval van overheidsopdrachten voor werken die onder de Richtlijnen 2014/23/EU, 2014/24/EU, 2014/25/EU en 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad (24) vallen, verstrekken aannemers aanbestedende diensten of aanbestedende instanties in de zin van die richtlijnen het bewijs dat zij eventuele rechtstreekse onderaannemers die bij de uitvoering van de opdracht betrokken zijn, hebben betaald binnen de termijnen en onder de voorwaarden die in deze verordening zijn vastgesteld. Dit bewijs kan worden geleverd in de vorm van een schriftelijke verklaring van de aannemer en wordt voorafgaand aan of in het uiterste geval samen met elk betalingsverzoek door de aannemer aan de aanbestedende dienst of aanbestedende instantie verstrekt. 2. Wanneer de aanbestedende dienst of aanbestedende instantie het in lid 1 bedoelde bewijs niet heeft ontvangen of kennis heeft van een betalingsachterstand van de hoofdaannemer bij zijn rechtstreekse onderaannemers, stelt de aanbestedende dienst of aanbestedende instantie de handhavingsautoriteit van de desbetreffende lidstaat daarvan onverwijld in kennis. Artikel 5 Interest voor betalingsachterstand 1. In geval van betalingsachterstand is betaalt de schuldenaar interest voor betalingsachterstand verschuldigd aan de schuldeiser , tenzij de schuldenaar niet aansprakelijk is voor de betalingsachterstand. [Am. 46] 2. Interest voor betalingsachterstand is door de schuldenaar automatisch verschuldigd aan de schuldeiser, zonder dat de schuldeiser een aanmaning hoeft te sturen, indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: a) de schuldeiser heeft aan zijn contractuele en wettelijke verplichtingen voldaan; b) de schuldenaar heeft de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek ontvangen; c) de schuldeiser heeft het in de factuur of het gelijkwaardige betalingsverzoek vermelde verschuldigde bedrag niet ontvangen binnen de contractuele of wettelijke betalingstermijn als bedoeld in artikel 3. 3. De schuldeiser kan geen afstand doen van zijn recht op interest voor betalingsachterstand wanneer de schuldenaar een overheidsinstantie of een grote onderneming is . [Am. 47] 4. De datum van ontvangst van de factuur of het gelijkwaardige betalingsverzoek mag niet bij contractuele overeenkomst tussen schuldenaar en schuldeiser worden vastgelegd. 5. De schuldenaar verstrekt de schuldeiser alle relevante informatie om ervoor te zorgen dat de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek van de schuldeiser door de schuldenaar wordt aanvaard en onmiddellijk na ontvangst wordt verwerkt. 6. Indien aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan, begint de interest voor betalingsachterstand aan te groeien vanaf de laatste dag na het verstrijken van de volgende gebeurtenissen: contractuele of wettelijke betalingstermijn en overeenkomstig artikel 3. a) de ontvangst door de schuldenaar van de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek; b) de ontvangst door de schuldenaar van de goederen of diensten. [Am. 48] 7. De interest voor betalingsachterstand groeit aan tot totdat de schuldeiser de betaling van het verschuldigde bedrag ontvangt . [Am. 49] Artikel 6 Interestvoet voor betalingsachterstand 1. De interest voor betalingsachterstand komt overeen met de referentierentevoet, vermeerderd met acht procentpunt. 2. De lidstaten die de euro als munt hebben, zien erop toe dat de referentierentevoet overeenkomt met: a) de door de Europese Centrale Bank voor haar basisherfinancieringstransacties toegepaste rentevoet, of b) de marginale rentevoet die het gevolg is van tenders met fluctuerende rente voor de meest recente basisherfinancieringstransacties van de Europese Centrale Bank. 3. In de lidstaten die de euro niet als munt hebben, is de referentierentevoet de door hun nationale centrale bank vastgestelde rentevoet. 4. De referentierentevoet voor de eerste helft van het desbetreffende jaar is de rentevoet die op 1 januari van dat jaar wordt vastgesteld. De referentierentevoet voor de tweede helft van het desbetreffende jaar is de rentevoet die op 1 juli van dat jaar wordt vastgesteld. Artikel 7 Betalingsregelingen Indien betaling geschiedt op basis van regelingen met betaling in termijnen en een van de afbetalingstermijnen niet op de afgesproken datum wordt voldaan, wordt de in artikel 5 bedoelde interest voor betalingsachterstand berekend over de achterstallige bedragen. Ook wordt een vergoeding betaald overeenkomstig artikel 8. Artikel 8 Vergoeding van invorderingskosten 1. Indien interest voor betalingsachterstand overeenkomstig artikel 5 verschuldigd wordt, is de schuldenaar de schuldeiser automatisch een forfaitaire vergoeding voor invorderingskosten verschuldigd ten bedrage van een vast bedrag van 50 EUR per handelstransactie met een waarde tussen 0 en 1 500 EUR, 100 EUR per handelstransactie met een waarde tussen 1 501 en 15 000 EUR, en 150 EUR per handelstransactie boven de 15 000 EUR . [Am. 50] 2. De schuldenaar is de schuldeiser de in lid 1 bedoelde forfaitaire vergoeding verschuldigd zonder aanmaning , als vergoeding voor de eigen invorderingskosten van de schuldeiser. [Am. 51] 3. De schuldeiser kan geen afstand doen van zijn recht op de in lid 1 bedoelde forfaitaire vergoeding wanneer de schuldenaar een overheidsinstantie of een grote onderneming is . [Am. 52] 4. Naast de in lid 1 bedoelde forfaitaire vergoeding kan de schuldeiser aanspraak maken op een redelijke schadeloosstelling door de schuldenaar voor alle door diens betalingsachterstand ontstane invorderingskosten bovenop die forfaitaire vergoeding. 5. Dit artikel laat het recht van de schuldeiser op eventuele andere vergoedingen onverlet. Artikel 9 Nietige Verbod op bepaalde contractvoorwaarden en praktijken [Am. 53] 1. De volgende contractvoorwaarden en praktijken zijn nietig , en zijn in ieder geval verboden : [Am. 54] a) het vaststellen van de betalingstermijn in strijd met artikel 3; b) het uitsluiten of beperken van het recht van de schuldeiser op interest voor betalingsachterstand, als bedoeld in artikel 5, of het recht op vergoeding van invorderingskosten, als bedoeld in artikel 8; b bis) het uitsluiten of beperken van het recht van de schuldeiser om: i) het krediet over te dragen aan derden met het oog op toegang tot financieringsdiensten; ii) gebruik te maken van een bevel tot uitvoering van betaling dat is uitgevaardigd door een rechtbank; [Am. 55] c) het verlengen van de duur van de procedure voor aanvaarding of verificatie na de in artikel 3, lid 3, vastgestelde termijn; d) het opzettelijk uitstellen of verhinderen of uitstellen van het tijdstip van verzending van de factuur . door de schuldenaar; [Am. 56] d bis) het verbieden, uitsluiten of beperken van de cessie van vorderingen aan een relevante financiële instelling; [Am. 57] d ter) het gebruiken van betaalmiddelen die de betalingsvoorwaarden wijzigen. [Am. 58] 2. De lidstaten zorgen voor adequate en doeltreffende middelen om een einde te maken aan de in lid 1 bedoelde contractvoorwaarden en praktijken. 3. De in lid 2 bedoelde middelen omvatten de mogelijkheid voor een organisatie die officieel is erkend als belangenbehartiger van schuldeisers of een organisatie die een rechtmatig belang heeft bij het vertegenwoordigen van ondernemingen, om zich tot de rechter of bevoegde administratieve instanties te wenden. Artikel 10 Eigendomsvoorbehoud Wanneer tussen schuldenaar en schuldeiser vóór de levering van de goederen uitdrukkelijk een eigendomsvoorbehoud is overeengekomen, blijft de schuldeiser eigenaar van de goederen totdat de prijs volledig is betaald. Artikel 11 Transparantie en bewustmaking [Am. 59] 1. De lidstaten staan in voor volledige transparantie omtrent de in deze verordening neergelegde rechten en verplichtingen, onder meer door de toepasselijke interestvoet voor betalingsachterstand openbaar te maken. 2. De Commissie maakt de actuele interestvoeten voor betalingsachterstand die in de lidstaten van toepassing zijn op het internet bekend. 2 bis. De lidstaten maken waar aangewezen gebruik van vakpublicaties, promotiecampagnes en andere functionele middelen om ruimere bekendheid te geven aan de instrumenten die kunnen worden ingezet om op te treden tegen betalingsachterstand onder ondernemingen. [Am. 60] Artikel 12 Invorderingsprocedures voor onbetwiste schulden 1. Wanneer de schuld en de procedure niet worden betwist, verkrijgen schuldeisers, via een spoed- of andere procedure en ongeacht het verschuldigde bedrag, een executoriale titel binnen een periode van negentig zestig kalenderdagen na de indiening van de vordering of het verzoek bij de rechter of een andere bevoegde autoriteit. [Am. 61] 2. Bij de berekening van de in lid 1 bedoelde periode wordt geen rekening gehouden met het volgende: a) de termijnen voor betekening en kennisgeving van stukken; b) eventuele vertraging die te wijten is aan de schuldeiser. 3. Dit artikel laat de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1896/2006 en Verordening (EG) nr. 861/2007 onverlet. [Am. 62] Artikel 13 Handhavingsautoriteiten 1. Elke lidstaat wijst een of meer autoriteiten aan die verantwoordelijk zijn voor de handhaving van deze verordening (“handhavingsautoriteit”) en deelt deze onverwijld mee aan de Commissie . De lidstaten voorzien de autoriteiten van passende personele, technische en financiële middelen om op doeltreffende wijze hun taken uit te voeren en van hun bevoegdheden gebruik te maken. [Am. 63] 1 bis. De handhavingsautoriteiten zijn onafhankelijk van andere overheidsinstanties, waaronder degene die betrokken zijn bij openbare aanbestedingsprocedures. [Am. 64] 2. In voorkomend geval nemen de handhavingsautoriteiten de nodige evenredige maatregelen om ervoor te zorgen dat de betalingstermijnen in acht worden genomen. [Am. 65] 3. De handhavingsautoriteiten werken op doeltreffende wijze met elkaar en met de Commissie samen en verlenen elkaar wederzijdse bijstand bij onderzoeken met een grensoverschrijdende dimensie. De Commissie faciliteert de doeltreffende samenwerking van de handhavingsautoriteiten. [Am. 66] 3 bis. De handhavingsautoriteiten maken geaggregeerde informatie over het aantal ingediende klachten tegen ondernemingen en overheidsinstanties vanwege schending van artikel 3 van deze verordening openbaar. [Am. 67] 4. De handhavingsautoriteiten coördineren hun activiteiten met andere autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de handhaving van andere Unie- of nationale wetgeving, onder meer door verplichtingen tot informatie-uitwisseling. 5. De handhavingsautoriteiten sturen in voorkomend geval de ontvangen klachten over betalingsachterstanden in de landbouw- en levensmiddelensector door naar de bevoegde handhavingsautoriteiten uit hoofde van Richtlijn (EU) 2019/633. [Am. 68] 5 bis. Dit artikel laat de bepalingen van de Verordeningen (EG) nr. 805/2004, (EG) nr. 1896/2006, (EG) nr. 861/2007 en (EU) nr. 1215/2012 onverlet. [Am. 69] Artikel 14 Bevoegdheden van de handhavingsautoriteiten 1. De handhavingsautoriteiten beschikken over de personele, financiële en technische middelen en deskundigheid die voor de doeltreffende uitoefening van hun taken noodzakelijk zijn en hebben de bevoegdheid om: [Am. 70] a) op eigen initiatief of op basis van een klacht een onderzoek in te stellen en uit te voeren; b) van schuldeisers en schuldenaren te verlangen dat zij alle nodige informatie verstrekken om onderzoeken in verband met betalingsachterstand bij handelstransacties uit te voeren; c) onaangekondigde inspecties ter plaatse te verrichten in het kader van hun onderzoeken; d) besluiten te nemen waarbij een inbreuk op deze verordening wordt vastgesteld en de schuldenaar wordt verplicht tot betaling van interest voor betalingsachterstand overeenkomstig artikel 5, of waarbij de schuldenaar wordt verplicht de schuldeiser te vergoeden overeenkomstig artikel 8 , of beide ; [Am. 71] e) geldboeten, andere sancties en voorlopige maatregelen ten aanzien van de voor de inbreuk verantwoordelijke personen op te leggen, of procedures tot oplegging daarvan in te leiden; f) de schuldenaar te verplichten de inbreuk te beëindigen; g) hun besluiten als bedoeld in de punten d), e) en f) bekend te maken. De Commissie beoordeelt hoe de handhavingsautoriteiten alle taken die deze verordening hun opdraagt, uitvoeren. [Am. 72] 2. De lidstaten stellen voorschriften vast ten aanzien van de sancties die van toepassing zijn op overtredingen van deze verordening en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze sancties worden uitgevoerd. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. 3. De lidstaten stellen de Commissie [ uiterlijk op …/onverwijld zonder onnodige vertraging en in ieder geval niet later dan twaalf maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening ] van die voorschriften en maatregelen in kennis en delen haar onverwijld alle latere wijzigingen daarvan mee. [Am. 73] Artikel 15 Klachten en vertrouwelijkheid 1. Schuldeisers kunnen klachten richten aan de handhavingsautoriteit van de lidstaat van vestiging van de schuldeiser of aan de handhavingsautoriteit van de lidstaat van vestiging van de schuldenaar. De handhavingsautoriteit waarbij de klacht is ingediend, is bevoegd voor het handhaven van deze verordening. 2. Organisaties die officieel zijn erkend als belangenbehartiger van schuldeisers of organisaties die een rechtmatig belang hebben bij het vertegenwoordigen van ondernemingen, hebben het recht om op verzoek van een of meer van hun leden, of in voorkomend geval op verzoek van een of meer leden van hun ledenorganisaties, een klacht in te dienen bij de in artikel 13 bedoelde handhavingsautoriteiten, indien die leden menen dat zij worden benadeeld door een inbreuk op deze verordening. 3. Indien de klager daarom verzoekt, neemt De handhavingsautoriteit neemt de nodige maatregelen om de identiteit van de klager op passende wijze te beschermen. De klager vermeldt kan anoniem een klacht indienen bij de handhavingsautoriteit of alle informatie vermelden waarvoor hij om vertrouwelijkheid verzoekt. [Am. 74] 4. De handhavingsautoriteit die de klacht ontvangt, stelt de klager binnen een redelijke termijn dertig dagen na ontvangst van de klacht in kennis van de wijze waarop zij voornemens is gevolg te geven aan de klacht. [Am. 75] 5. Indien een handhavingsautoriteit van oordeel is dat er onvoldoende grond is om gevolg te geven aan een klacht, stelt zij de klager binnen een redelijke termijn dertig dagen na ontvangst van de klacht in kennis van de redenen voor haar besluit. [Am. 76] 6. Indien een handhavingsautoriteit van oordeel is dat er voldoende grond is om gevolg te geven aan een klacht, start, verricht en voltooit zij binnen een redelijke termijn negentig dagen na ontvangst van de klacht een onderzoek van de klacht. [Am. 77] 7. Indien een handhavingsautoriteit vaststelt dat een schuldenaar inbreuk heeft gemaakt op deze verordening, eist zij van de schuldenaar dat hij de onwettige praktijk beëindigt. 7 bis. De Commissie stelt een standaardklachtenformulier van de EU beschikbaar voor de handhavingsautoriteiten van de lidstaten. [Am. 78] Artikel 16 Alternatieve geschillenbeslechting 1. Onverminderd het recht van schuldeisers om klachten in te dienen uit hoofde van artikel 15 en de verplichtingen en bevoegdheden van de handhavingsautoriteiten als bedoeld in de artikelen 13, 14 en 15, bevorderen de lidstaten het vrijwillige gebruik van doeltreffende en onafhankelijke mechanismen voor de alternatieve beslechting van geschillen tussen schuldenaren en schuldeisers. Niettegenstaande het bepaalde in artikel 5, lid 3, artikel 8, lid 3, en artikel 9, lid 1, punt b), van deze verordening, kunnen partijen bij de overeenkomst onderhandelingen aangaan om een minnelijke schikking van betwiste schuldvorderingen te treffen. [Am. 79] 2. Mechanismen voor de alternatieve beslechting van geschillen over betalingsachterstand moedigen de partijen bij een geschil aan om zelf een oplossing te vinden en zijn snel, efficiënt en kosteneffectief, met behoud van het vertrouwen tussen de partijen. Artikel 16 bis Rapportageverplichtingen 1. Aanbestedende diensten als bedoeld in artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2014/24/EU brengen jaarlijks verslag uit over hun betalingspraktijken. 2. De in lid 1 bedoelde rapportageverplichting omvat: a) het bedrag in EUR dat is betaald: — 1 tot en met 30 dagen na de termijn als bedoeld in artikel 3 van deze verordening; — 31 tot en met 60 dagen na de termijn als bedoeld in artikel 3 van deze verordening; — 61 tot en met 90 dagen na de termijn als bedoeld in artikel 3 van deze verordening; — meer dan 90 dagen na de termijn als bedoeld in artikel 3 van deze verordening; b) de gemiddelde tijd om een factuur te betalen. 3. Het in lid 1 van dit artikel bedoelde verslag wordt in elektronische vorm door de aanbestedende diensten ingediend bij de in artikel 13 bedoelde handhavingsautoriteit van de lidstaat en is toegankelijk voor het publiek. [Am. 80] Artikel 17 Digitale instrumenten, kredietbeheer en opleidingen over financiële geletterdheid 1. De lidstaten maken zoveel mogelijk gebruik van digitale instrumenten met het oog op een doeltreffende handhaving van deze verordening. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat instrumenten voor factuur- en kredietbeheer , waaronder factoring en vergelijkbare financieringsdiensten, alsook en opleidingen over financiële geletterdheid en alle overige initiatieven waarmee betalingsachterstand wordt aangepakt , waaronder gebruik van digitale instrumenten voor tijdige betalingen, beschikbaar en toegankelijk zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen. [Am. 81] Artikel 17 bis Europese waarnemingscentrum voor betalingsachterstand 1. De Commissie zet uiterlijk op ... [PB: datum van toepassing van deze verordening] een waarnemingscentrum voor betalingsachterstand (het waarnemingscentrum) op. 2. Het waarnemingscentrum houdt toezicht op betalingspraktijken en betalingsachterstanden binnen de Unie teneinde deskundigheid en beste praktijken te verzamelen en te delen en mogelijk schadelijke praktijken vast te stellen, alsook de doeltreffendheid van handhavingsautoriteiten bij het uitvoeren van hun taken, teneinde de Commissie van advies en deskundigheid te voorzien betreffende ontwikkelingen op het gebied van betalingen en betalingsachterstanden. 3. De lidstaten delen het waarnemingscentrum de volgende gegevens mee: a) de lijsten van goederen en diensten waarop de procedure voor aanvaarding of verificatie van artikel 3, lid 2, van toepassing is; b) geaggregeerde gegevens die informatie bevatten als bedoeld in artikel 13, lid 3 bis, artikel 14, leden 1 en 2, en artikel 16 bis, lid 3; c) informatie over handhavingsautoriteiten, aantal klachten en onderzoeken en genomen maatregelen; 4. Het waarnemingscentrum brengt jaarverslagen, adviezen en schriftelijke bijdragen uit in verband met de uitvoering van deze verordening, met inbegrip van de beoordeling en richtsnoeren voor de doeltreffende handhaving van deze verordening. 5. Het waarnemingscentrum wordt voorgezeten door de Commissie en bestaat uit vertegenwoordigers van relevante deskundigen en belanghebbenden. De samenstelling van het bestuur zorgt ervoor dat alle betrokken belanghebbenden in gelijke mate worden vertegenwoordigd. [Am. 82] Artikel 17 ter Wijzigingen van Verordening (EG) nr. 1896/2006 Verordening (EG) nr. 1896/2006 wordt als volgt gewijzigd: 1) artikel 7 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 5 wordt vervangen door: " “5. Het verzoek wordt in elektronische vorm ingediend.”; b) lid 6 wordt vervangen door: " “6. Het verzoek wordt elektronisch ondertekend overeenkomstig artikel 2, lid 2, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt. Deze handtekening wordt erkend in de lidstaat van herkomst zonder dat verdere voorwaarden worden opgelegd. De lidstaten voeren alternatieve elektronische communicatiesystemen in aan de hand waarvan de gebruikers veilig kunnen worden geïdentificeerd. In dit geval is geen elektronische handtekening vereist.”; 2) in artikel 12 wordt lid 1 vervangen door: " “1. Indien de in artikel 8 genoemde voorwaarden vervuld zijn, vaardigt het gerecht door middel van formulier E van bijlage V binnen 14 dagen na de indiening van een verzoek een Europees betalingsbevel uit. Bij het berekenen van de termijn van 14 dagen, wordt geen rekening gehouden met de tijd die de eiser nodig heeft om het verzoek in te vullen, te corrigeren of te wijzigen.”; 3) in artikel 16 wordt lid 2 vervangen door: " “2. Het verweerschrift wordt aan de verweerder toegezonden binnen 14 dagen na de datum van betekening van het betalingsbevel.”. [Am. 83] Artikel 17 quater Wijzigingen van Verordening (EG) nr. 861/2007 Verordening (EG) nr. 861/2007 wordt als volgt gewijzigd: 1) artikel 7 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1 wordt vervangen door: " “1. “Binnen 14 dagen na ontvangst van de antwoorden die de verweerder of de eiser binnen de in artikel 5, lid 3 of lid 6, bepaalde termijn indient, geeft het gerecht een beslissing of gaat het als volgt te werk: b) lid 2 wordt vervangen door: " “2. De lidstaten voeren alternatieve elektronische communicatiesystemen in aan de hand waarvan de gebruikers veilig kunnen worden geïdentificeerd. In dit geval is geen elektronische handtekening vereist.”; 2) aan artikel 13 wordt het volgende lid toegevoegd: " “4 bis. De betekening of kennisgeving van de in artikel 5, leden 2 en 6, vermelde stukken en van overeenkomstig artikel 7 gegeven beslissingen geschiedt met ingang van 1 januari 2027 op elektronische wijze. De betekening of kennisgeving van stukken geschiedt met bericht van ontvangst met vermelding van de datum van ontvangst. Alle andere correspondentie dan die wordt bedoeld in lid 1 tussen het gerecht en de partijen of andere personen die bij de procedure zijn betrokken, wordt op elektronische wijze doorgestuurd met bericht van ontvangst. De lidstaten verstrekken de hiervoor benodigde technische middelen uiterlijk op 1 januari 2027.”; 3) artikel 18, lid 2, wordt vervangen door: " “2. De termijn voor het indienen van een verzoek om herziening van de beslissing bedraagt 14 dagen. Deze termijn gaat in op de dag waarop de verweerder daadwerkelijk kennis heeft genomen van de inhoud van de beslissing en dienovereenkomstig kon handelen, maar niet later dan de dag van de eerste handhavingsmaatregel die ertoe heeft geleid dat de activa van de verweerder geheel of gedeeltelijk niet meer tot zijn beschikking staan. Een verlenging van deze termijn is uitgesloten” [Am. 84] Artikel 18 Verslag Uiterlijk op [PB: gelieve de datum in te voegen = vier jaar na de inwerkingtreding van deze verordening] en vervolgens om de drie jaar dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de uitvoering van deze verordening ervan . [Am. 85] In het verslag wordt het volgende beoordeeld: a) het effect van het toepassingsgebied zoals vastgelegd in artikel 1, met inbegrip van het effect op specifieke sectoren en specifieke bedrijfsmodellen; b) het effect van de genomen maatregelen, vooral met betrekking tot de betalingstermijnen van artikel 3, op de toename van de kasstroom en de liquiditeit op de markt; c) de doeltreffendheid van de handhavingsautoriteiten zoals vastgelegd in de artikelen 13, 14 en 15; d) de potentiële voordelen van de invoering van EU-brede elektronische facturering om de betalingstermijnen op de markt te verkorten. [Am. 86] De lidstaten verstrekken de Commissie de informatie die nodig is voor het opstellen van dat verslag, waaronder informatie over de onderzoeken, inspecties, besluiten, procedures en publicaties van de handhavingsautoriteiten zoals bedoeld in artikel 14, lid 1. [Am. 87] Het verslag bevat een evaluatie van het effect van deze verordening op handelstransacties en van het effect van het Europese waarnemingscentrum voor betalingsachterstand op het monitoren van betalingsachterstandspraktijken in de EU. [Am. 88] Indien nodig en van toepassing gaat het verslag vergezeld van een wetgevingsvoorstel. [Am. 89] Artikel 19 Intrekking Richtlijn 2011/7/EU wordt ingetrokken. Vanaf [de datum van toepassing van deze verordening] tot [24 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] blijft zij echter van toepassing op de situaties waarin micro-ondernemingen als bedoeld in artikel 3, lid 1, van Richtlijn 2013/34/EU en zelfstandigen schuldenaren zijn. [Am. 90] Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar deze verordening. Artikel 20 Inwerkingtreding en toepassing 1. Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . 2. Zij is van toepassing vanaf [PB: gelieve de datum in te voegen = 12 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] , behoudens artikel 19, tweede alinea . [Am. 91] 3. Handelstransacties die na de datum van toepassing van deze verordening worden verricht, zijn onderworpen aan de bepalingen van de onderhavige verordening, ook indien het onderliggende contract vóór die datum is gesloten. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te …, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0582 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 83, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0382/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 17 april 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0152/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2014/62/EU wat betreft bepaalde rapportagevereisten (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2024/2808.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0429 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 87, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0338/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 14 februari 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0004/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1153 wat betreft de toegang van bevoegde autoriteiten tot centrale registers van bankrekeningen via het koppelingssysteem en technische maatregelen om het gebruik van transactiegegevens te vergemakkelijken (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2024/1654.) (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0480 ), – gezien artikel 294, lid 2, en de artikel 33 en 207, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0365/2022), – gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond, – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (1) , – gezien de brief van 11 september 2023 van de Commissie juridische zaken aan de Commissie internationale handel overeenkomstig artikel 110, lid 3, van zijn Reglement, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 18 maart 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 110 en 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0312/2023 ), A. overwegende dat het voorstel van de Commissie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere besluiten met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel louter een codificatie van de bestaande besluiten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2025/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen voor de invoer, uitvoer en doorvoer van vuurwapens, essentiële onderdelen en munitie, tot uitvoering van artikel 10 van het Protocol van de Verenigde Naties tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, delen en onderdelen daarvan en munitie, tot aanvulling van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad (VN-Vuurwapenprotocol) (herschikking) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2025/41.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0142 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0132/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juli 2022 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 22 december 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie industrie, onderzoek en energie, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A9‑0218/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (2) ; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 en Verordening (EU) 2023/1542, en tot intrekking van Richtlijn 2009/125/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1781.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2024)0050 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0021/2024), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 8 april 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0077/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij deze resolutie zijn gevoegd en in de C-serie van het Publicatieblad van de Europese Unie zullen worden gepubliceerd; 3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad inzake tijdelijke handelsliberaliseringsmaatregelen bovenop de handelsconcessies die op Oekraïense producten van toepassing zijn krachtens de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1392.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Verklaring van de Commissie over het toezicht op de invoer van graan uit Oekraïne naar aanleiding van de vaststelling van Verordening (EU) 2024/1392 De Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne heeft geleid tot verstoringen van bestaande toeleveringsketens. De EU biedt steun aan Oekraïne om de normale goederenstromen voor graan en andere goederen te hervatten, met name via de solidariteitscorridors, en om ervoor te zorgen dat het uitgevoerde graan zijn bestemming kan bereiken, ook en met name op derde markten, met als doel de mondiale voedselzekerheid te ondersteunen. De Commissie is vastbesloten Oekraïne te steunen en tegelijkertijd de belangen van de graanproducenten in de EU te beschermen en de goede werking van de graanmarkt in de EU te waarborgen. Gezien het belang van de graanproductie en de graanmarkten zal de Commissie bijzondere aandacht besteden aan het toezicht op de invoer van graan, met name tarwe, en met name aan de concentratie van deze invoer in de aan Oekraïne grenzende lidstaten. In haar regelmatige dialoog met Oekraïne zal de Commissie alle kwesties aan de orde stellen die door het toezicht aan het licht worden gebracht. De Commissie herinnert eraan dat de invoer uit Oekraïne op grond van hoofdstuk IV van Verordening (EU) 2015/478 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2015 betreffende de gemeenschappelijke regeling voor de invoer kan worden onderworpen aan toezicht, bijvoorbeeld in de vorm van invoercertificaten, indien producenten in de Unie schade dreigen te lijden door de ontwikkeling van de invoer en indien de belangen van de Unie dit vereisen. In dit verband zal de Commissie waar nodig gebruikmaken van de instrumenten waarover zij beschikt. De Commissie zal regelmatig verslag blijven uitbrengen aan de lidstaten over de resultaten van de regelmatige dialoog met Oekraïne. Voor producten die onder autonome handelsmaatregelen vallen, herinnert de Commissie eraan dat de verordening ook voorziet in een versterkt vrijwaringsmechanisme. Voor het eerst heeft de Commissie nu de mogelijkheid ingevoerd dit mechanisme te activeren in geval van negatieve gevolgen voor de markt van een of meer lidstaten, en niet alleen voor de EU‑markt als geheel, en is zij bereid daartoe over te gaan. In dit verband zal de Commissie ten volle gebruikmaken van haar bevoegdheden om op eigen initiatief over te gaan tot de inzet van het versterkte vrijwaringsmechanisme ten aanzien van de invoer van tarwe uit Oekraïne. De Commissie herinnert eraan dat zij in 2022 en 2023 maatregelen heeft vastgesteld om de Europese landbouwers te ondersteunen in alle lidstaten, en met name in de lidstaten die aan Oekraïne grenzen. Verklaring van de Commissie over het herzieningsproces uit hoofde van artikel 29 van de associatieovereenkomst naar aanleiding van de vaststelling van Verordening (EU) 2024/1392 De Commissie bevestigt dat zij, zodra de nieuwe autonome handelsmaatregelen door de medewetgevers zijn aangenomen, uit hoofde van artikel 29 van de associatieovereenkomst de nodige stappen zal zetten om via overleg met Oekraïne het proces van wederzijdse tariefliberalisering voort te zetten. De Commissie zal het Europees Parlement hier nauw bij betrekken en het op de hoogte houden van de voortgang van dat overleg met Oekraïne. De Commissie zal naar behoren rekening houden met eventuele opmerkingen van het Europees Parlement in dit verband. De Commissie herinnert eraan dat deze werkwijze geen precedent vormt voor herzieningsclausules in andere overeenkomsten en geen afwijking behelst van artikel 218 VWEU. Het resultaat van dit proces zal economische zekerheid en stabiele handel bieden aan zowel Oekraïne als de EU, en zowel aan landbouwers als aan ondernemingen. Dit zal ook een belangrijke stap vormen in de wederopbouw van Oekraïne en het land verder in de interne markt van de EU integreren, als onderdeel van zijn toekomstige toetreding tot de Unie. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0733 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 77, lid 2, punt a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0412/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 10 april 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0172/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1806 wat betreft houders van een Servisch paspoort dat is afgegeven door het Servische coördinatiedirectoraat (Koordinaciona uprava) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/2495.) (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (15093/2023), – gezien het ontwerp van een protocol bij de Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Arabische Republiek Egypte, anderzijds, inzake een kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en de Arabische Republiek Egypte over de algemene beginselen voor de deelname van de Arabische Republiek Egypte aan programma’s van de Unie (15086/2023), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 212 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), en lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0017/2024), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken ( A9‑0175/2024 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het protocol; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Arabische Republiek Egypte. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0645 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 192, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0378/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is/zijn uitgebracht door de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 februari 2024 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 18 april 2024 (2) , – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A9-0148/2024 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad inzake de voorkoming van het verlies van kunststofpellets om verontreiniging door microplastics te verminderen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 192, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Microplastics zijn alomtegenwoordig en persistent, en hebben grensoverschrijdende effecten. Zij zijn schadelijk voor het milieu en mogelijk ook voor de menselijke gezondheid , met name door de aanwezigheid van schadelijke chemische additieven en andere zorgwekkende stoffen die tijdens de productie en verwerking worden toegevoegd, zoals ftalaten, bisfenol A of brandvertragende middelen (5) . Microplastics worden makkelijk getransporteerd door de lucht en door landoppervlaktewateren en oceaanstromingen, en hun mobiliteit bemoeilijkt de situatie nog verder. Zij worden aangetroffen in de bodem (met inbegrip van landbouwgronden), meren, rivieren, estuaria, stranden, lagunes, zeeën, oceanen en in afgelegen, ooit ongerepte gebieden. Hun aanwezigheid in de bodem kan heeft gevolgen hebben voor de bodemeigenschappen en kan brengt bodemveranderingen teweegbrengen teweeg die een negatieve invloed hebben op de groei van sommige planten. De effecten van microplastics op het mariene milieu zijn reeds uitgebreid gedocumenteerd. Zodra zij in het zeemilieu aanwezig zijn, is het bijna onmogelijk om de microplastics weer te verzamelen, en het is bekend dat zij door allerlei organismen en dieren worden opgegeten en schade toebrengen aan de biodiversiteit en de ecosystemen. De persistentie van een kunststofpellet in het aquatisch milieu kan worden gemeten in tientallen jaren of langer en het inslikken van kunststofpellets door zeedieren, met name zeevogels en zeeschildpadden, kan fysieke schade of de dood tot gevolg hebben. Microplastics dragen ook bij aan de klimaatverandering als extra emissiebron van broeikasgassen en omdat zij extra druk leggen op de ecosystemen en de biodiversiteit. Het feit dat microplastics het potentieel hebben om te fungeren als drager van geadsorbeerde giftige stoffen of ziekteverwekkende micro-organismen vormt een integraal deel van het probleem. Mensen worden via de lucht en de voedselconsumptie aan microplastics blootgesteld. Het groeiende bewustzijn van de aanwezigheid van microplastics in de voedselketen kan het vertrouwen van de consument ondermijnen en economische gevolgen hebben. Er kunnen negatieve economische gevolgen ontstaan voor activiteiten zoals de commerciële visserij en landbouw, maar ook voor recreatie en toerisme in gebieden die door de vrijgekomen pellets worden aangetast. [Am. 1] (2) In een advies getiteld “Environmental and health risks of microplastic pollution” oordeelde de groep van wetenschappelijke hoofdadviseurs van de Commissie dat er “reële redenen zijn tot bezorgdheid die het nodig maken voorzorgsmaatregelen te treffen” (6) . (3) Het verlies van kunststofpellets vormt de op twee na grootste bron van microplastics die onbedoeld in het milieu terechtkomen in de Unie en is te wijten aan slechte hanteringspraktijken in alle stadia van de toeleveringsketen, waaronder productie, verwerking, distributie, vervoer, ook over zee, en andere logistieke handelingen. Daarom is een benadering die is toegespitst op de volledige toeleveringsketen essentieel om ervoor te zorgen dat alle economische actoren die betrokken zijn bij de hantering van kunststofpellets zich inzetten om verlies te voorkomen. Sinds 2015 voert de Europese kunststofproducerende industrie geleidelijk het internationale Operation Clean Sweep®-programma (OCS) in als vrijwillige toezegging. In het kader van dit programma erkennen de bedrijven die pellets maken of hanteren het belang om het verlies van pellets tot nul terug te dringen en verbinden zij zich ertoe om beste praktijken toe te passen. Hoewel dergelijke praktijken over het algemeen goed worden begrepen door de ondertekenaars van het OCS-programma, werden zij niet op grote schaal ingevoerd. De invoering van het programma door de kunststofindustrie blijft beperkt. (4) De effecten van de verontreiniging door microplastics op het milieu en mogelijk ook op de menselijke gezondheid hebben in de meeste delen van de wereld aanleiding gegeven tot bezorgdheid. Sommige lidstaten hebben specifieke maatregelen vastgesteld of voorgesteld. Een lappendeken van nationale beperkingen kan echter de werking van de interne markt belemmeren. [Am. 2] (5) In een poging om de verontreiniging door kunststoffen aan te pakken, heeft de Commissie in januari 2018 een mededeling vastgesteld met de titel “Een Europese strategie voor kunststoffen” (7) waarin zij de risico’s van microplastics erkende en opriep tot innovatieve oplossingen die gericht zijn op de verschillende bronnen van microplastics. Deze toezegging werd hernieuwd met de vaststelling van de Europese Green Deal in december 2019, het nieuwe actieplan voor de circulaire economie (8) in maart 2020 en het actieplan om alle verontreiniging tot nul terug te dringen (9) in mei 2021. Een van de doelstellingen voor 2030 in dat laatste plan is het terugdringen van de hoeveelheid microplastics die in het milieu terechtkomt met 30 %. (6) Verordening (EU) 2023/2055 (10) van de Commissie pakt de verontreiniging door microplastics aan door een beperking op te leggen op het in de handel brengen van microplastics die opzettelijk aan producten worden toegevoegd (de “beperking”), aangezien er sprake is van aanzienlijke verontreiniging door microplastics als gevolg van het gebruik van synthetische polymeermicrodeeltjes, als zodanig of opzettelijk aanwezig in producten, en de verontreiniging een onaanvaardbaar risico voor het milieu vormt. (7) In 2021 hebben de partijen bij het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (Ospar) de niet-bindende Aanbeveling 2021/06 (11) vastgesteld om het verlies van kunststofpellets in het mariene milieu te verminderen door het bevorderen van de tijdige ontwikkeling en uitvoering van doeltreffende en consistente normen en certificeringsregelingen ter voorkoming van het verlies van pellets voor de gehele kunststoftoeleveringsketen. Maatregelen voor het tot een minimum beperken van de risico’s van het vervoer van kunststofpellets over zee worden momenteel onderzocht door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), gezien het aanzienlijke risico op verontreiniging met catastrofale gevolgen dat vervoer van kunststofpellets over zee inhoudt . De Unie moet in dit kader de ontwikkelingen binnen de IMO nauwgezet volgen en een leidende rol spelen bij het waarborgen van een hoog niveau van milieubescherming op dit punt. [Am. 3] (7 bis) Er zijn in de Unie diverse ongevallen geregistreerd waarbij kunststofpellets zijn gemorst en verloren met grensoverschrijdende effecten, hetgeen duidelijk maakt dat er dringend ambitieuze, holistische maatregelen moeten worden genomen om het risico op verontreiniging door kunststofpellets aanzienlijk terug te dringen, waarbij tegelijkertijd het vermogen moet worden aangescherpt om op het morsen van pellets op Europees grondgebied en in Europese wateren te reageren. [Am. 4] (7 ter) Bijna 90 % van de goederen wereldwijd wordt vervoerd over zee; dit geldt ook voor kunststofpellets. Slechte hanteringspraktijken of een gebrekkig toezicht op bepaalde routinematige werkzaamheden, zoals het reinigen van scheepsrompen of containers, kunnen ertoe leiden dat deze pellets vrijkomen en in zee terechtkomen. Daarnaast is er melding gemaakt van een groot aantal rampen met pellets op zee, hetgeen van maritiem vervoer een risicovolle activiteit maakt op het gebied van verontreiniging door kunststofpellets. De gevolgen van deze verliezen van pellets zijn catastrofaal voor kust- en mariene ecosystemen, alsook voor de soorten die daar leven, en de extreme mobiliteit van kunststofpellets maakt het insluiten en opruimen ervan lastig. Op internationaal niveau is de hantering van deze pellets geregeld bij de Internationale overeenkomst voor veilige containers van 1972, aangevuld door de circulaire van de subcommissie Vervoer van goederen en containers van 2023 betreffende de verplichte melding van het verloren gaan van containers, maar deze bieden niet de nodige garanties dat verontreiniging door kunststofpellets wordt voorkomen. De opname van maritiem vervoer in het toepassingsgebied van de verordening, alsook van bepalingen betreffende het specifiek hanteren van kunststofpellets bij deze vervoerswijze, is dan ook van essentieel belang om de doelstellingen van deze verordening te verwezenlijken. [Am. 5] (8) In de bijdrage van de Unie aan het Milieuprogramma van de Verenigde Naties met het oog op de tweede zitting van het intergouvernementeel onderhandelingscomité voor een juridisch bindend instrument inzake verontreiniging door kunststoffen (INC-2) (12) benadrukten de Unie en haar lidstaten dat het toekomstige instrument maatregelen moet bevatten om het onbedoeld vrijkomen van microplastics te verminderen. (9) Ondanks wetgeving van de Unie met betrekking tot de preventie van afval, verontreiniging, zwerfvuil op zee en chemische stoffen zijn er geen specifieke regels van de Unie om het verlies van pellets als bron van verontreiniging door microplastics in de hele toeleveringsketen te voorkomen. Richtlijn 2008/98/EG (13) van het Europees Parlement en de Raad legt de basisbeginselen voor afvalbeheer vast en legt de lidstaten algemene verplichtingen op om maatregelen te nemen om de productie van afval te voorkomen. Deze algemene verplichtingen moeten worden aangevuld met specifieke aspecten en vereisten voor de zorgvuldige hantering van kunststofpellets om te voorkomen dat zij afval worden vrijkomen in het milieu . [Am. 6] (9 bis) Deze verordening voorziet in maatregelen voor het voorkomen, insluiten en opruimen van verontreiniging door kunststofpellets die plaatsvindt vanaf het moment van inwerkingtreding van deze verordening, maar niet in maatregelen voor het aanpakken van bestaande verontreiniging. Het opruimen van verontreiniging in de bodem, rivieren en stromen en het herstel van aangetaste terrestrische, mariene, litorale en kustecosystemen zijn van essentieel belang voor het verwezenlijken van de reductiedoelstelling van 30 % tegen 2030 overeenkomstig de doelstellingen die zijn bepaald in Verordening (EU) 2024/1991 van het Europees Parlement en de Raad (14) en de doelstellingen van de Green Deal. De Commissie moet een reeks maatregelen vaststellen om deze reeds verontreinigde gebieden in kaart te brengen en op te ruimen, en moet deze maatregelen uitvoeren als onderdeel van een Europese strategie voor de verwijdering van microplastics of via ondersteunende en begeleidende maatregelen voor de lidstaten. In ruimere zin moet de Unie betrokken zijn bij het bevorderen van oplossingen in de hele waardeketen en deze oplossingen meenemen in het kader van de lopende onderhandelingen over de opstelling van een internationaal verdrag inzake verontreiniging door kunststoffen, alsook bij de komende 81e zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu van de IMO (IMO MEPC). [Am. 7] (10) Terwijl de productie van polymere materialen op industriële schaal onder het toepassingsgebied van Richtlijn 2010/75/EU (15) van het Europees Parlement en de Raad valt, vallen andere activiteiten zoals de verwerking, het vervoer of de opslag van pellets, gewoonlijk uitgevoerd door kleine en middelgrote ondernemingen, niet onder die richtlijn. Bovendien wordt in het referentiedocument over de beste beschikbare technieken voor de productie van polymeren van augustus 2007 (16) , dat is opgesteld krachtens Richtlijn 96/61/EG (17) van de Raad inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging, niet ingegaan op de specifieke kwestie van het verlies van pellets. (11) Richtlijn 2008/56/EG (18) van het Europees Parlement en de Raad heeft betrekking op de monitoring en beoordeling van de gevolgen van microafval, waaronder microplastics, in kustgebieden en mariene milieus. Er wordt gewerkt aan een update van de eerste leidraad voor de monitoring van zwerfvuil op zee met het oog op geharmoniseerde methoden, waaronder de monitoring van de aanwezigheid en verspreiding van kunststofpellets langs de kustlijn. Richtlijn 2008/56/EG bevat echter geen specifieke vereisten om het verlies van pellets aan de bron te voorkomen of te verminderen. (12) In Verordening (EU) 2023/2055 van de Commissie worden verliezen van synthetische polymeermicrodeeltjes voor gebruik op industrielocaties, d.w.z. kunststofpellets, behandeld als vermijdbaar. Voor het vrijkomen van deze deeltjes wordt een rapportageverplichting ingevoerd voor de geraamde hoeveelheid microplastics die op jaarbasis in het milieu terechtkomt. Hoewel het ontbreekt aan Deze rapportageverplichting gaat echter niet gepaard met een methode om de verliezen te ramen , zal er en voorziet alleen in jaarlijkse ramingen. Hoewel dankzij deze vereiste meer informatie over het verlies van pellets zal worden verzameld en zal de verzamelde informatie van betere kwaliteit zal zijn om de risico’s van deze microplastics in de toekomst te beoordelen , volstaat dit niet voor een overzicht van de specifieke aard van de verliezen en de oorzaak ervan . [Am. 8] (13) Om ervoor te zorgen dat in alle stadia van de toeleveringsketen veilig en verantwoord met kunststofpellets wordt omgegaan, zodat verliezen in het milieu worden voorkomen, moeten er vereisten worden vastgesteld voor de hantering van kunststofpellets in de volledige toeleveringsketen: productie, master-dosering en menging, verwerking, afvalbeheer, met inbegrip van recycling, distributie, herverpakking, vervoer, opslag en tankreiniging bij reinigingsstations. (14) Bij dergelijke vereisten moet rekening worden gehouden met internationaal aanbevolen goede hanteringspraktijken en met bestaande voorschriften voor het hanteren van kunststofpellets die door de industrie in de Unie zijn vastgesteld. (15) De marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU moeten de vereisten voor de hantering van kunststofpellets invoeren door een naar prioriteit gerangschikte volgorde van maatregelen te respecteren met als hoogste prioriteit het voorkomen dat pellets in het milieu terechtkomen. Daarom moet het voorkomen van het morsen van kunststofpellets uit de primaire houder tijdens routinematige hantering de eerste stap zijn om zo het risico op morsen tot het laagst mogelijke niveau te beperken, onder andere door onnodige hantering te vermijden (bijvoorbeeld door het aantal overslagpunten te beperken) en door punctiebestendige alle containers voor opslag en vervoer die kunststofpellets bevatten, te etiketteren, alsmede door geschikte verpakkingen te gebruiken, gevolgd door het insluiten van gemorste pellets zodat zij niet verloren gaan in het milieu, en uiteindelijk door het opruimen na het morsen of verlies als laatste stap. [Am. 9] (16) Hoewel het doel er voor alle marktdeelnemers , vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU in bestaat om het verlies van kunststofpellets in het milieu tot nul terug te dringen te voorkomen , moeten de verplichtingen voor micro-, kleine en middelgrote micro-ondernemingen en ondernemingen die jaarlijks minder dan 1 000 ton kunststofpellets hanteren, worden aangepast om de last voor hen te verlichten. [Am. 10] (17) De registratie van installaties waarin kunststofpellets worden gehanteerd en van de vervoerders die deze pellets vervoeren, is noodzakelijk voor de traceerbaarheid van de kunststofpellets die in elke lidstaat worden gehanteerd en vervoerd en om de bevoegde autoriteiten in staat te stellen de nalevingscontroles op efficiënte wijze uit te voeren. (18) Om het verlies van kunststofpellets te voorkomen en tot nul terug te dringen , moeten marktdeelnemers zorgen voor het opstellen, uitvoeren en te allen tijde bijgewerkt houden van een risicobeoordelingsplan, waarin het risico op morsen en verlies wordt beschreven en waarin met name specifieke apparatuur en procedures worden gedocumenteerd voor het voorkomen, insluiten en opruimen van het verlies van pellets, rekening houdend met de omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten. [Am. 11] (19) Om de bevoegde autoriteiten in staat te stellen te controleren of aan de vereisten van het risicobeoordelingsplan is voldaan, moeten marktdeelnemers het risicobeoordelingsplan dat zij hebben uitgewerkt, samen met een eigen verklaring van conformiteit, aan de bevoegde autoriteit verstrekken. (20) De marktdeelnemers moeten kunnen kiezen welke de specifieke apparatuur zij willen installeren die vereist is of de of welke procedures zij willen uitvoeren instellen die moeten worden uitgevoerd . Niettemin moeten de bevoegde autoriteiten, wanneer zij de naleving controleren, van de marktdeelnemers kunnen verlangen dat zij het risicobeoordelingsplan wijzigen, onder meer door binnen een bepaalde termijn een van de in deze verordening genoemde maatregelen te nemen zodat de vereisten van deze verordening naar behoren worden uitgevoerd. Marktdeelnemers moeten kunnen worden vrijgesteld van de installatie van bepaalde soorten apparatuur of het vaststellen van bepaalde maatregelen als zij deze vrijstellingen naar behoren verantwoorden bij de bevoegde autoriteiten, rekening houdend met de aard en omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten. Micro-ondernemingen moeten minstens de specifieke apparatuur installeren die vereist is of de procedures instellen die moeten worden uitgevoerd, rekening houdend met de aard en de omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten. [Am. 12] (21) Om de geschiktheid van het risicobeoordelingsplan voor elke installatie te kunnen beoordelen, moeten marktdeelnemers een raming bijhouden van de hoeveelheid pellets die per jaar in het milieu vrijkomt, samen met het totale verwerkte volume. Om de lasten voor de marktdeelnemers te beperken, kan de informatie over de ramingen van vrijgekomen hoeveelheden worden gebruikt in het kader van de rapportageverplichting uit hoofde van Verordening (EU) 2023/2055 van de Commissie. (22) Vanwege de kenmerken van hun activiteit mogen vervoerders niet worden verplicht om een risicobeoordelingsplan uit te voeren. In plaats daarvan moeten zij verplicht worden tastbare maatregelen te nemen om morsen en verlies te voorkomen, in te sluiten en aan te pakken. Deze maatregelen moeten door de bevoegde autoriteiten worden geverifieerd, in de eerste plaats tijdens het vervoer. (23) De succesvolle uitvoering van de maatregelen die nodig zijn om het verlies van kunststofpellets te voorkomen en tot nul terug te dringen , vereist de volledige medewerking en inzet van de werknemers van de marktdeelnemers, de vervoerders uit de EU en de vervoerders buiten de EU. Marktdeelnemers en vervoerders uit de EU moeten worden verplicht hun personeel op te leiden afhankelijk van de specifieke taken en verantwoordelijkheden van hun werknemers, zodat zij de apparatuur kennen en kunnen gebruiken en de procedures kunnen uitvoeren die nodig zijn om de naleving van de in deze verordening vastgestelde vereisten te waarborgen. Van marktdeelnemers en vervoerders uit de EU moet ook worden geëist dat zij toezicht houden op en registers bijhouden van alle relevante maatregelen om de in deze verordening vastgestelde vereisten uit te voeren, bijvoorbeeld de plaatsing van nieuwe opvangvoorzieningen. Waar nodig moeten zij corrigerende maatregelen nemen, waaronder de eventuele verbetering van de apparatuur en procedures. [Am. 13] (24) In kleine, middelgrote en grote ondernemingen met installaties waar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton worden verwerkt, kan het risico op het verlies van pellets in het milieu groter zijn. Daarom moeten deze ondernemingen verplicht worden om voor elke installatie extra maatregelen uit te voeren, zoals een jaarlijkse interne beoordeling en de invoering van een verplicht opleidingsprogramma dat gericht is op specifieke opleidingsbehoeften en -modaliteiten kwesties in verband met preventie, praktijken, werknemersbescherming, reinigingstechnologieën, gebruik en onderhoud van apparatuur en het uitvoeren van procedures, alsook het monitoren en melden van verlies van kunststofpellets . Bovendien moeten deze ondernemingen de naleving van de in deze verordening vastgestelde vereisten aantonen door het verkrijgen en vernieuwen van een certificaat dat door een certificeerder is afgegeven. Deze certificeerder kan ofwel een geaccrediteerde conformiteitsbeoordelingsinstantie, ofwel een milieuverificateur zijn, met een vergunning om verificaties en valideringen uit te voeren overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1221/2009 (19) van het Europees Parlement en de Raad inzake de vrijwillige deelneming van organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS). Het certificaat moet worden opgesteld overeenkomstig een uniek formaat om te garanderen dat de verstrekte informatie homogeen is. Kleine ondernemingen met installaties waar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton worden verwerkt, hoeven slechts eenmaal gecertificeerd te worden. Deze certificering moet vijf jaar geldig zijn, waarna de ondernemingen om de 5 jaar een actualisering van hun risicobeoordelingsplan en een eigen verklaring van conformiteit moeten indienen. [Am. 14] (25) Micro- en Kleine ondernemingen , en middelgrote en grote ondernemingen met installaties waar kunststofpellets in hoeveelheden van minder dan 1 000 ton worden verwerkt , en micro-ondernemingen moeten worden verplicht een eigen verklaring van conformiteit af te geven. Zij moeten ook voldoende tijd krijgen om hun naleving aan te tonen. [Am. 15] (26) Om de bevoegde autoriteiten in staat te stellen de naleving van deze verordening op efficiëntere wijze te controleren, moeten de certificeerders de bevoegde autoriteiten in kennis stellen van het resultaat van hun beoordelingen. De certificaten mogen niet vooruitlopen op de beoordeling van de naleving door de bevoegde autoriteiten. (27) Om een EMAS-registratie te verkrijgen, moeten marktdeelnemers voldoen aan de milieuwetgeving, waaronder deze verordening. Bijgevolg worden marktdeelnemers met een EMAS-registratie geacht aan de vereisten van deze verordening te voldoen op voorwaarde dat een milieuverificateur heeft geverifieerd dat de vereisten van deze verordening in hun milieubeheersysteem zijn opgenomen en worden toegepast. Deze marktdeelnemers moeten daarom, wanneer zij hun eigen verklaringen en risicobeoordelingen vernieuwen, worden vrijgesteld van de verplichtingen inzake certificering en kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten. (28) De bevoegde autoriteiten moeten nagaan of de marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU de uit deze verordening voortvloeiende verplichtingen naleven, indien passend aan de hand van de informatie die is verstrekt in het kader van de certificering of als eigen verklaringen, gebaseerd op ofwel milieu-inspecties, ofwel op andere controlemaatregelen, aan de hand van een op risico gebaseerde aanpak. De inspecties moeten waar mogelijk worden gecoördineerd met de inspecties die krachtens andere wetgeving van de Unie vereist zijn. De bevoegde autoriteiten moeten de Commissie informatie verstrekken over de uitvoering van deze verordening. (29) Om de gevolgen van een eventueel verlies tot een minimum te beperken, moeten de marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU de nodige maatregelen nemen om de conformiteit te herstellen. De vereiste corrigerende maatregelen moeten in verhouding staan tot de geconstateerde inbreuk en de verwachte schadelijke gevolgen ervan voor het milieu. Wanneer de bevoegde autoriteiten een inbreuk op deze verordening vaststellen, moeten zij de marktdeelnemer, de vervoerder uit de EU of de vervoerder buiten de EU in kennis stellen van de vastgestelde inbreuk en eisen dat er corrigerende maatregelen worden genomen om de naleving te herstellen. (30) De bevoegde autoriteiten moeten beschikken over een minimumpakket aan inspectie- en handhavingsbevoegdheden om de naleving van deze verordening te waarborgen, sneller en efficiënter met elkaar samen te werken en marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU te ontmoedigen deze verordening te overtreden. Deze bevoegdheden moeten toereikend zijn om de uitdagingen met betrekking tot handhaving aan te pakken en om te voorkomen dat marktdeelnemers die zich niet aan de wet houden, gebruikmaken van tekortkomingen in het handhavingssysteem door zich in lidstaten te vestigen waar de bevoegde autoriteiten niet over voldoende middelen beschikken om onrechtmatige praktijken aan te pakken. (31) De bevoegde autoriteiten moeten in het kader van hun inspectie alle feiten en omstandigheden van de zaak als bewijsmateriaal kunnen gebruiken. (32) Micro-, Aangezien micro-ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen in (kmo’s) een belangrijk onderdeel zijn van de toeleveringsketen voor pellets , moeten zij voldoen aan de relevante verplichtingen die zijn vastgelegd in deze verordening, maar zij kunnen worden geconfronteerd met rekening houdend met de mogelijke verschillende uitdagingen in verband met die naleving en de eventueel verhoudingsgewijs hogere kosten en moeilijkheden wanneer zij aan sommige van de verplichtingen willen voldoen . De Commissie moet en de bevoegde autoriteiten moeten marktdeelnemers en vervoerders beter bewust maken van de noodzaak om het verlies van pellets te voorkomen. Daarnaast moet moeten de Commissie en de bevoegde autoriteiten, in overleg met alle relevante belanghebbenden, opleidingsmateriaal ontwikkelen om hen marktdeelnemers en goederenvervoerders te helpen hun verplichtingen na te komen, vooral met betrekking tot de vereisten van de risicobeoordeling . Hierbij moet rekening worden gehouden met de niet-bindende aanbeveling die is vastgesteld door de partijen bij het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (Ospar) . De lidstaten moeten toegang verlenen tot informatie en bijstand met betrekking tot de naleving van de verplichtingen en de vereisten inzake risicobeoordeling. De ondersteuning van de lidstaten kan technische en financiële steun omvatten, evenals en gespecialiseerde opleidingen omvatten voor al het personeel dat met kunststofpellets omgaat, alsook financiële steun en toegang tot financiering voor micro- en voor kleine en middelgrote ondernemingen , evenals voor installaties die kunststofpellets in kleinere hoeveelheden verwerken . De lidstaten moeten deze maatregelen nemen in overeenstemming met de geldende staatssteunregels. [Am. 16] (33) Om een gemeenschappelijk kader voor het ramen van het verlies van kunststofpellets in het milieu te vergemakkelijken, is een gestandaardiseerde methode nodig die wordt beschreven in een geharmoniseerde norm die is vastgesteld overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1025/2012 (20) van het Europees Parlement en de Raad. In afwachting van de vaststelling van de gestandaardiseerde methode moeten marktdeelnemers aangeven welke methode zij hebben toegepast bij het melden van het verlies van kunststofpellets. [Am. 17] (34) Verordening (EU) nr. 1025/2012 voorziet in een procedure voor bezwaren tegen geharmoniseerde normen die niet volledig aan de eisen van deze verordening voldoen. (35) Om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van deze verordening worden verwezenlijkt en dat de vereisten ervan doeltreffend worden gehandhaafd, moeten de lidstaten bevoegde autoriteiten aanwijzen die verantwoordelijk zijn voor de toepassing en handhaving van deze verordening. In gevallen waarin er op hun grondgebied meer dan één aangewezen bevoegde autoriteit is, en om de doeltreffende uitoefening van de taken van de bevoegde autoriteiten te waarborgen, moeten de lidstaten zorgen voor nauwe samenwerking tussen alle aangewezen bevoegde autoriteiten. (36) Om naleving te garanderen, moeten de bevoegde autoriteiten ook de nodige maatregelen nemen, zoals inspecties en hoorzittingen op basis van relevante informatie waarover zij beschikken, waaronder concrete klachten van derden. Derden die een klacht indienen, moeten kunnen aantonen dat zij voldoende belang hebben of kunnen stellen dat er inbreuk is gemaakt op een recht. (37) De lidstaten moeten ervoor zorgen dat er tegen de maatregelen die hun bevoegde autoriteiten krachtens deze verordening nemen, doeltreffende voorzieningen in rechte openstaan overeenkomstig artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (21) . Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie, staat het aan de rechterlijke instanties van de lidstaten om de rechterlijke bescherming te waarborgen van de rechten die een persoon ontleent aan het Unierecht. Voorts verplicht artikel 19, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie de lidstaten om te voorzien in toereikende rechtsmiddelen om daadwerkelijke rechtsbescherming op de onder het recht van de Unie vallende gebieden te verzekeren. In dit verband moeten de lidstaten ervoor zorgen dat het publiek, met inbegrip van natuurlijke of rechtspersonen overeenkomstig deze verordening, toegang heeft tot de rechter, overeenkomstig de verplichtingen waarmee de lidstaten, als partij bij het Verdrag van 25 juni 1998 betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden van de Economische Commissie van de VN voor Europa (VN/ECE) (“het Verdrag van Aarhus”), hebben ingestemd (22) . (38) Om ervoor te zorgen dat de niet-naleving van de vereisten in deze verordening door marktdeelnemers op doeltreffende wijze wordt ontmoedigd, moeten de lidstaten regels inzake sancties voor inbreuken op deze verordening vaststellen en ervoor zorgen dat die regels worden toegepast. Die sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. Om een consistentere toepassing van sancties mogelijk te maken, moeten gemeenschappelijke criteria worden vastgesteld voor het bepalen van de soorten sancties die in geval van een inbreuk moeten worden opgelegd en voor het bepalen van de hoogte van die sancties. Die criteria moeten onder meer de aard en de ernst van de inbreuk omvatten, alsook de uit de inbreuk voortvloeiende economische voordelen, zodat de verantwoordelijken die voordelen worden ontnomen. De lidstaten moeten ernaar streven dat de inkomsten uit de sancties, of de overeenkomstige financiële waarde daarvan, worden gebruikt ter ondersteuning van projecten die erop gericht zijn door kunststoffen vervuilde gebieden op te ruimen en verontreiniging door kunststofpellets te voorkomen. [Am. 18] (39) Wanneer zij sancties en maatregelen voor inbreuken vaststellen, moeten de lidstaten er, rekening houdend met de ernst van de inbreuk, voor zorgen dat het niveau van de geldboeten marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU die de regels niet naleven, daadwerkelijk het economische voordeel ontneemt van de niet-naleving van de uit deze verordening voortvloeiende verplichtingen, ook in geval van herhaalde inbreuken. De ernst van de inbreuk moet het belangrijkste criterium zijn bij het bepalen van de door de handhavingsautoriteiten te nemen maatregelen. Het maximumbedrag van de boeten moet, in het geval van een inbreuk begaan door een rechtspersoon, ten minste 4 3 % van de economische jaaromzet in de betrokken lidstaat Unie bedragen. [Am. 19] (40) Wanneer er schade aan de menselijke gezondheid is toegebracht als gevolg van een inbreuk op deze verordening, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de getroffen personen vergoeding van die schade kunnen eisen en verkrijgen van de betrokken natuurlijke personen of rechtspersonen en, in voorkomend geval, van de betrokken bevoegde autoriteiten die voor de inbreuk verantwoordelijk zijn. Dergelijke regels over schadeloosstelling dragen bij tot het nastreven van de doelstellingen van behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu en de bescherming van de gezondheid van de mens, zoals vastgelegd in artikel 191 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Zij liggen ook ten grondslag aan het recht op leven, menselijke integriteit en gezondheidsbescherming, dat is neergelegd in de artikelen 2, 3 en 35 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en aan het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, dat is neergelegd in artikel 47 van het Handvest. Bovendien geeft Richtlijn 2004/35/EG (23) van het Europees Parlement en de Raad particulieren geen recht op schadevergoeding vanwege milieuschade of een onmiddellijke dreiging van dergelijke schade. (41) Om ervoor te zorgen dat personen hun rechten kunnen verdedigen tegen gezondheidsschade als gevolg van inbreuken op deze verordening en daardoor de doeltreffendere handhaving ervan kan worden gewaarborgd, moeten niet-gouvernementele organisaties die de bescherming van de menselijke gezondheid of het milieu bevorderen, met inbegrip van organisaties die de bescherming van consumenten bevorderen en voldoen aan alle vereisten van de nationale wetgeving, als leden van het betrokken publiek de bevoegdheid krijgen om, als de lidstaten daartoe besluiten, namens of ten behoeve van slachtoffers in een procedure het recht van verweer uit te oefenen, onverminderd de nationale procedureregels betreffende vertegenwoordiging en verdediging in rechte. De lidstaten beschikken gewoonlijk over procedurele autonomie om een doeltreffende voorziening in rechte tegen schendingen van het recht van de Unie te waarborgen, mits de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid worden geëerbiedigd. De ervaring leert echter dat, hoewel er overweldigend epidemiologisch bewijs bestaat voor de negatieve effecten van verontreiniging op de volksgezondheid, met name wat de lucht betreft, het voor de slachtoffers op grond van de in de lidstaten algemeen toepasselijke procedurele regels inzake de bewijslast moeilijk is om een causaal verband tussen de geleden schade en de schending aan te tonen. Daarom moet de toepasselijke bewijslast voor dergelijke situaties worden aangepast. Wanneer een particulier voldoende overtuigend bewijs kan leveren om aan te nemen dat de schending van deze verordening ten grondslag ligt aan de schade die aan de gezondheid van een particulier is toegebracht, of daartoe in aanzienlijke mate heeft bijgedragen, moet het aan de verweerder zijn om dat vermoeden te weerleggen teneinde aan zijn aansprakelijkheid te ontkomen. (42) Teneinde rekening te houden met de technische vooruitgang en wetenschappelijke ontwikkelingen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen tot wijziging van de bijlagen. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (24) . Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen. (43) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van deze verordening, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend in verband met de rapportering van informatie over de uitvoering van deze verordening. (44) Om marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU voldoende tijd te geven om zich aan te passen aan de eisen van deze verordening, moet de toepassing ervan worden uitgesteld, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. In deze verordening worden verplichtingen vastgesteld inzake de hantering van kunststofpellets in alle stadia van de toeleveringsketen om verliezen te voorkomen , met als doel het verlies van kunststofpellets tot nul terug te dringen . [Am. 20] 2. Deze verordening is van toepassing op: a) marktdeelnemers die in het vorige kalenderjaar in de Unie kunststofpellets hebben verwerkt in hoeveelheden van meer dan vijf ton; b) vervoerders uit de EU en daarbuiten die kunststofpellets vervoeren in de Unie. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: a) “kunststofpellet”: een kleine massa voorgevormd polymeerhoudend vormmateriaal , ongeacht de vorm ervan, met inbegrip van poeders, cilinders, bolletjes en schilfers met relatief uniforme afmetingen in een bepaalde partij , waaraan mogelijk additieven zijn toegevoegd, dat wordt gebruikt als grondstof voor de vervaardiging van kunststofproducten en in processen voor de recycling van kunststof ; [Am. 21] a bis) “stof van kunststofpellets”: de industriële residuen van het hanteren, vermalen of verwerken van kunststofpellets die niet worden gebruikt als grondstof voor de vervaardiging van kunststofproducten; [Am. 22] b) “morsen”: een eenmalig of langdurig ontsnappen van kunststofpellets uit hun primaire houder; [Am. 23] c) “verlies”: een eenmalig of langdurig ontsnappen van kunststofpellets in iedere fase in de toeleveringsketen, onder meer voorbij de grens van de installatie naar het milieu, of uit wegvoertuigen, spoorwagons of binnenschepen die bij het vervoer van kunststofpellets vervoeren ; [Am. 24] d) “installatie”: een terrein, structuur, omgeving of locatie of plaats waar een of meer economische activiteiten plaatsvinden waarbij kunststofpellets worden gehanteerd; [Am. 25] e) “marktdeelnemer”: elke natuurlijke of rechtspersoon die de installatie geheel of gedeeltelijk exploiteert of bezit, of, indien de nationale wetgeving in die mogelijkheid voorziet, aan wie economische beschikkingsmacht over de technische werking is overgedragen; f) “vervoerder uit de EU”: een in een lidstaat gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die, als onderdeel van zijn economische activiteit, kunststofpellets vervoert met wegvoertuigen, spoorwagons of binnenschepen ; [Am. 26] g) “vervoerder buiten de EU”: een in een derde land gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die, als onderdeel van zijn economische activiteit in de Unie, kunststofpellets vervoert met wegvoertuigen, spoorwagons of binnenschepen ; [Am. 27] h) “micro-, kleine of middelgrote onderneming”: een micro-, kleine of middelgrote onderneming in de zin van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (25) ; i) “grote onderneming”: een onderneming die geen micro-, kleine of middelgrote onderneming is; j) “bevoegde autoriteit”: een autoriteit of orgaan, door een lidstaat aangewezen om de uit deze verordening voortvloeiende verplichtingen uit te voeren; k) “certificeerder”: een van de volgende: i) een conformiteitsbeoordelingsinstantie als gedefinieerd in artikel 2, lid 13, van Verordening (EG) nr. 765/2008 (26) van het Europees Parlement en de Raad of elke natuurlijke of rechtspersoon of vereniging of groep van dergelijke personen, die een accreditatie heeft verkregen overeenkomstig deze verordening; ii) een milieuverificateur zoals gedefinieerd in artikel 20, lid 20, punt b), van Verordening (EG) nr. 1221/2009; l) “conformiteitsbeoordeling”: het proces waarin wordt aangetoond of een installatie voldoet aan de toepasselijke regels van deze verordening en van de op basis daarvan vastgestelde gedelegeerde handelingen. Artikel 3 Algemene verplichtingen 1. Marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU zien erop toe dat verliezen worden vermeden. Wanneer pellets gemorst worden en zich verliezen voordoen, nemen marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU onmiddellijk maatregelen om die verliezen gemorste en verloren pellets in te sluiten en op te ruimen. [Am. 28] 2. Marktdeelnemers en vervoerders uit de EU stellen de bevoegde autoriteit, op de door haar vastgestelde wijze, in kennis van elke installatie die zij exploiteren en wanneer zij kunststofpellets vervoeren, naargelang het geval. 3. Marktdeelnemers en vervoerders uit de EU stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waarin zij zijn gevestigd in kennis van elke belangrijke wijziging van hun installaties en activiteiten met betrekking tot de hantering en het vervoer van kunststofpellets, met inbegrip van elke sluiting van een bestaande installatie , indien van toepassing . [Am. 29] 3 bis. Onverminderd Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (27) etiketteren marktdeelnemers voor de toepassing van deze verordening alle containers voor opslag en vervoer die kunststofpellets bevatten overeenkomstig bijlage IV ter bij deze verordening. [Am. 30] 4. De bevoegde autoriteiten leggen een openbaar register aan met de informatie die zij overeenkomstig de leden 3 en 4 2 en 3 hebben ontvangen en houden dit register bij. Het register wordt openbaar gemaakt en is gemakkelijk toegankelijk. [Am. 31] Artikel 4 Verplichtingen met betrekking tot de hantering van kunststofpellets 1. Marktdeelnemers nemen de volgende maatregelen: a) zij stellen een risicobeoordelingsplan voor elke installatie op overeenkomstig bijlage I, rekening houdend met de aard en de omvang van de installatie en de schaal van haar activiteiten; b) zij installeren de apparatuur en voeren de procedures uit die zijn beschreven in het in punt a) bedoelde risicobeoordelingsplan; c) zij melden het in punt a) bedoelde risicobeoordelingsplan aan bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de installatie zich bevindt, samen met een eigen verklaring van conformiteit volgens het modelformulier in bijlage II. De marktdeelnemers houden het risicobeoordelingsplan actueel, met name rekening houdend met de zwakke punten die zijn vastgesteld op grond van hun ervaring met de hantering met kunststofpellets, en stellen het op verzoek ter beschikking van de bevoegde autoriteiten. 2. Marktdeelnemers die kleine, middelgrote en grote ondernemingen zijn met installaties waar in het vorige kalenderjaar kunststofpellets in hoeveelheden van minder dan 1 000 ton zijn verwerkt, of die micro- of kleine ondernemingen micro-ondernemingen zijn, stellen de bevoegde autoriteit om de vijf drie jaar na de laatste kennisgeving in kennis van een actualisering van het risicobeoordelingsplan voor elke installatie en van een vernieuwing van de eigen verklaring van conformiteit. [Am. 32] 2 bis. Marktdeelnemers die kleine ondernemingen zijn met installaties waar in het vorige kalenderjaar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton zijn verwerkt, voldoen aan de verplichtingen van lid 2 van dit artikel, tenzij zij in het bezit zijn van een geldig certificaat dat is afgegeven overeenkomstig artikel 5, lid 2 bis. [Am. 33] 3. De bevoegde autoriteiten kunnen van marktdeelnemers eisen dat zij de volgende acties ondernemen: a) de overeenkomstig de leden 1 en 2 meegedeelde risicobeoordelingsplannen wijzigen om ervoor te zorgen dat de verliezen daadwerkelijk kunnen worden voorkomen of en , in voorkomend geval, ingesloten en opgeruimd, en dat aan bijlage I wordt voldaan; [Am. 34] b) een of meerdere van de in bijlage I vermelde acties tijdig uitvoeren. 4. De bevoegde autoriteiten zorgen voor het opzetten, bijhouden en bijwerken van een register met de overeenkomstig de leden 1 en 2 van dit artikel aangemelde bijlage IV bis verstrekte risicobeoordelingsplannen en , eigen verklaringen van conformiteit en kennisgevingen van verliezen . Het register wordt openbaar gemaakt op een website. [Am. 35] 5. Vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU zien erop toe dat de in bijlage III vermelde maatregelen worden uitgevoerd tijdens laad- en losverrichtingen, transportritten en schoonmaak- en onderhoudswerkzaamheden. 6. Wanneer marktdeelnemers de maatregelen van het overeenkomstig bijlage I opgestelde risicobeoordelingsplan uitvoeren en vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU de in bijlage III vastgestelde maatregelen uitvoeren, hanteren zij de onderstaande prioriteitsvolgorde: a) maatregelen om morsen te voorkomen; b) maatregelen om gemorste pellets in te sluiten om te voorkomen dat zij een verlies worden; c) maatregelen om op te ruimen na het morsen of verlies. 7. Marktdeelnemers en , vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU hebben de volgende verplichtingen: [Am. 36] a) ervoor zorgen dat hun personeel wordt opgeleid overeenkomstig hun specifieke taken en verantwoordelijkheden en dat zij de relevante apparatuur , met inbegrip van passende persoonlijke beschermingsmiddelen, kennen en kunnen gebruiken en de procedures kunnen uitvoeren die zijn vastgesteld om de naleving van deze verordening te waarborgen; [Am. 37] b) een register bijhouden van de maatregelen die zijn genomen om te voldoen aan de verplichtingen van dit artikel; c) een register bijhouden van de jaarlijks geschatte verloren hoeveelheden en van het de totale volume hoeveelheden kunststofpellets dat wordt die worden gehanteerd. [Am. 38] Vanaf zes maanden na de bekendmaking van de desbetreffende geharmoniseerde norm in het Publicatieblad van de Europese Unie of vanaf de datum van toepassing van de in artikel 13, lid 2, van deze verordening bedoelde uitvoeringshandeling ramen de marktdeelnemers de in de eerste alinea, punt c), bedoelde verloren hoeveelheden volgens de in artikel 13 bedoelde gestandaardiseerde methode. Marktdeelnemers en vervoerders uit de EU bewaren de in dit lid, punt b) en c), bedoelde gegevens gedurende vijf jaar en stellen deze op verzoek ter beschikking van de bevoegde autoriteiten en, in voorkomend geval, van de certificeerders. 8. Wanneer een maatregel voor het voorkomen, insluiten en opruimen van gemorste of verloren pellets mislukt, nemen marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU zo snel mogelijk onverwijld corrigerende maatregelen. [Am. 39] 9. Jaarlijks voeren marktdeelnemers die geen micro- of kleine ondernemingen zijn en micro-ondernemingen zijn of installaties exploiteren waar in het vorige kalenderjaar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton zijn gehanteerd, voor elke installatie een interne beoordeling uit van de mate waarin de installatie voldoet aan de vereisten van het risicobeoordelingsplan in bijlage I. De interne beoordeling kan heeft onder andere betrekking hebben op de volgende onderwerpen: [Am. 40] a) de geraamde hoeveelheden en oorzaken van verliezen; b) de preventie-, insluitings- en opruimapparatuur en/of -procedures die zijn ingevoerd om toekomstige verliezen te voorkomen, en een evaluatie van hun doeltreffendheid; [Am. 41] c) gesprekken met en opleidingsprogramma’s voor het personeel, inspecties van apparatuur , met inbegrip van passende persoonlijke beschermingsmiddelen, en van en procedures, en een herziening van eventuele relevante documentatie . ; [Am. 42] De in de eerste alinea bedoelde marktdeelnemers houden registers bij van de beoordelingen en van alle nadien genomen maatregelen en stellen deze op verzoek ter beschikking van de bevoegde autoriteiten. [Am. 43] Artikel 5 Certificering 1. Uiterlijk op … [PB: gelieve de datum in te voegen = 24 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening], en vervolgens om de drie jaar, tonen marktdeelnemers die grote ondernemingen zijn, door middel van een door een certificeerder afgegeven certificaat, aan dat elke installatie waarin in het vorige kalenderjaar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton zijn gehanteerd, aan de eisen in bijlage I voldoet. 2. Uiterlijk op … [PB: gelieve de datum in te voegen = 36 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening], en vervolgens om de vier drie jaar, tonen marktdeelnemers die middelgrote ondernemingen zijn, door middel van een door een certificeerder afgegeven certificaat, aan dat elke installatie waarin in het vorige kalenderjaar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton zijn gehanteerd, aan de eisen in bijlage I voldoet. [Am. 44] 2 bis. Uiterlijk op … [PB: gelieve de datum in te voegen = 60 maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] tonen marktdeelnemers die kleine ondernemingen zijn, door middel van een door een certificeerder afgegeven certificaat, aan dat elke installatie waarin in het vorige kalenderjaar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton zijn gehanteerd, aan de eisen in bijlage I voldoet. Dit certificaat is vijf jaar geldig. [Am. 45] 3. Certificeerders voeren steekproeven uit , alsook inspecties van locaties, vervoersmiddelen en de directe omgeving, om te garanderen dat alle maatregelen die in het overeenkomstig bijlage I uitgevoerde risicobeoordelingsplan zijn opgenomen, naar behoren zijn uitgevoerd. [Am. 46] 4. Certificaten moeten ten minste voldoen aan de volgende eisen: a) zij worden afgegeven overeenkomstig het modelformulier in bijlage IV en in elektronische vorm; b) zij vermelden de marktdeelnemer, de installatie waarop het certificaat betrekking heeft, de datum van de uitgevoerde steekproeven en de geldigheidsduur; c) zij verklaren dat de installatie waarop het certificaat betrekking heeft, voldoet aan de eisen van bijlage I. 5. De certificeerders stellen de bevoegde autoriteit onverwijld in kennis van het volgende: a) afgegeven certificaten; b) opgeschorte of ingetrokken certificaten; c) wijzigingen in de certificaten. De bevoegde autoriteiten leggen een register van certificaten aan en houden dit bij. Het register wordt openbaar gemaakt op een website. Artikel 6 Milieubeheersystemen Marktdeelnemers die overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1221/2009 in het communautaire milieubeheer- en milieuauditsysteem zijn geregistreerd, zijn vrijgesteld van de verplichting tot kennisgeving zoals uiteengezet in artikel 4, lid 2, en van de verplichtingen in artikel 5, leden 1 en 2, van deze verordening, mits de milieuverificateur zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 20, van Verordening (EG) nr. 1221/2009 heeft gecontroleerd of de in bijlage I vastgestelde eisen in het milieubeheersysteem van de marktdeelnemer zijn opgenomen en uitgevoerd. Artikel 7 Accreditatie van certificeerders De in artikel 3 2 , punt k), i), bedoelde erkenning van certificeerders omvat een evaluatie van de naleving van de volgende eisen: [Am. 47] a) de certificeerder moet onafhankelijk zijn van de marktdeelnemer; b) de certificeerder, zijn hoogste leidinggevenden en het personeel dat verantwoordelijk is voor de conformiteitsbeoordeling, verrichten geen activiteiten die in strijd kunnen zijn met hun onafhankelijke oordeel of integriteit met betrekking tot de certificeringsactiviteiten; c) de certificeerder en zijn personeel voeren hun activiteiten uit met de grootste mate van beroepsintegriteit en met de vereiste technische bekwaamheid en zijn vrij van elke druk en beïnvloeding, ook financiële aard, die hun oordeel of de resultaten van hun certificeringsactiviteiten kunnen beïnvloeden; d) de certificeerder beschikt over de deskundigheid, uitrusting en infrastructuur die nodig zijn om de conformiteitsbeoordeling waarvoor hij is geaccrediteerd uit te voeren; e) de certificeerder beschikt over voldoende gekwalificeerde en ervaren personeelsleden die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de conformiteitsbeoordelingstaken; f) het personeel van een certificeerder is gebonden aan het beroepsgeheim ten aanzien van alle bij de uitvoering van de conformiteitsbeoordelingstaken verkregen informatie; g) wanneer een certificeerder specifieke taken in verband met certificering uitbesteedt of een beroep op een dochteronderneming doet, neemt hij de volledige verantwoordelijkheid voor de door een onderaannemer of dochteronderneming uitgevoerde taken op zich en beoordeelt en monitort hij de kwalificaties van de onderaannemer of dochteronderneming en de door hen uitgevoerde werkzaamheden. Artikel 8 Controle op naleving en rapportage 1. De bevoegde autoriteiten gaan na of de marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU de in deze verordening vastgestelde verplichtingen naleven, rekening houdend met de informatie die in de in artikel 4, leden 1 en 2, bedoelde eigen verklaringen van conformiteit is verstrekt en overeenkomstig artikel 5, lid 5, door certificeerders is verstrekt. De bevoegde autoriteiten voeren onaangekondigde milieu-inspecties en andere controlemaatregelen uit volgens een risicogebaseerde aanpak. [Am. 48] 2. Uiterlijk op … [PB gelieve de datum in te voegen = de eerste dag van de maand na drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] en vervolgens om de drie jaar dienen de lidstaten bij de Commissie een verslag in met kwalitatieve en kwantitatieve informatie over de uitvoering van deze verordening in het voorgaande kalenderjaar. De te verstrekken gegevens omvatten: [Am. 49] a) het aantal marktdeelnemers, uitgesplitst naar bedrijfsomvang overeenkomstig Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie en naar economische activiteit, hun installaties en de hoeveelheden door hen gehanteerde kunststofpellets , en het aantal vervoerders uit de EU en hun vervoersmiddelen die zijn toegewezen aan het vervoer van kunststofpellets , alsook de door hen gehanteerde hoeveelheden ; [Am. 50] b) het aantal risicobeoordelingsplannen, eigen verklaringen waarvan kennis is gegeven overeenkomstig artikel 4, leden 1 en 2, en certificaten waarvan kennis is gegeven overeenkomstig artikel 5, lid 5; c) het aantal en de resultaten van de krachtens lid 1 van dit artikel uitgevoerde milieu-inspecties en andere controlemaatregelen, alsook het aantal overeenkomstig artikel 9, lid 1, gemelde incidenten en ongevallen en de maatregelen die zijn genomen in geval van niet-naleving van de in deze verordening vastgestelde verplichtingen. 3. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen een formaat vast voor de in lid 2 bedoelde verslagen. 3 bis. Op basis van de in lid 2 door de lidstaten uitgebrachte verslagen brengt de Commissie om de drie jaar een syntheseverslag over naleving en verslaglegging uit, met daarin de kwalitatieve en kwantitatieve informatie over de toepassing van deze verordening die in de verslagen van de lidstaten is verstrekt. [Am. 51] Artikel 9 Incidenten en ongevallen 1. Onverminderd Richtlijn 2004/35/EG moeten marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU in het geval van een incidenteel of onopzettelijk verlies dat aanzienlijke gevolgen heeft voor de menselijke gezondheid of het milieu, onmiddellijk het volgende doen: [Am. 52] a) de bevoegde autoriteit op de hoogte brengen van het incident of ongeval dat op haar grondgebied heeft plaatsgevonden , alsook de bevoegde autoriteit van elk grondgebied dat waarschijnlijk zal worden getroffen, en van de geraamde omvang van het verlies , met gebruikmaking van het formulier in bijlage IV bis ; [Am. 53] a bis) maatregelen nemen om dit verlies op ecologisch gevoelige wijze in te sluiten en op te ruimen; [Am. 54] b) alle mogelijke maatregelen nemen om de gevolgen voor de gezondheid of het milieu tot een minimum te beperken en om verdere incidenten of ongevallen te voorkomen. [Am. 55] 2. De bevoegde autoriteit op wier grondgebied het ongeval of incident heeft plaatsgevonden, eist indien nodig dat de marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU passende aanvullende maatregelen nemen en specifieke opleiding organiseren om de gevolgen voor de gezondheid of het milieu tot een minimum te beperken en verdere incidenten of ongevallen te voorkomen. [Am. 56] 3. In geval van incidenten of ongevallen die aanzienlijke gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid of het milieu in een andere lidstaat, brengt de bevoegde autoriteit op wier grondgebied het ongeval of incident heeft plaatsgevonden de bevoegde instantie van die andere lidstaat onmiddellijk op de hoogte. [Am. 57] Artikel 10 Niet-naleving 1. In het geval van een inbreuk op de regels van deze verordening moeten marktdeelnemers, vervoerders uit de EU en vervoerders buiten de EU onmiddellijk: a) de bevoegde autoriteit inlichten; b) de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat op een zo kort mogelijke termijn weer aan de voorwaarden wordt voldaan; (c) alle aanvullende maatregelen naleven die de bevoegde autoriteit noodzakelijk acht om de naleving te herstellen. 2. Indien de inbreuk op de voorschriften van deze verordening een direct gevaar voor de menselijke gezondheid oplevert of onmiddellijke significante nadelige gevolgen voor het milieu dreigt te hebben, kan schort de bevoegde autoriteit de exploitatie van de installatie opschorten op tot weer aan de voorwaarden overeenkomstig lid 1, punten b) en c) wordt voldaan. [Am. 58] Artikel 11 Aanwijzing en bevoegdheden van bevoegde autoriteiten 1. De lidstaten wijzen een of meer voor de uitvoering en handhaving van deze verordening bevoegde autoriteiten aan en brengen de Commissie hiervan op de hoogte . [Am. 59] 2. De lidstaten verlenen hun bevoegde autoriteiten de nodige inspectie- en handhavingsbevoegdheden om de naleving van deze verordening te waarborgen. 3. De in lid 2 bedoelde bevoegdheden omvatten ten minste het volgende: a) de bevoegdheid om alle relevante documenten, gegevens of informatie met betrekking tot een inbreuk op deze verordening in te zien, in elke vorm en in elk formaat en ongeacht het opslagmedium en de opslagplaats, alsook de bevoegdheid om kopieën van die documenten, gegevens of informatie te maken of te verkrijgen; b) de bevoegdheid om van elke natuurlijke of rechtspersoon te eisen dat deze alle relevante informatie, gegevens of documenten verstrekt, ongeacht de vorm, het formaat, het opslagmedium en de opslagplaats daarvan, om vast te stellen of er sprake was of is van een inbreuk op deze verordening en om de details van een dergelijke inbreuk vast te stellen; c) de bevoegdheid om op eigen initiatief inspecties in te stellen om inbreuken op deze verordening te doen beëindigen of verbieden; d) de bevoegdheid om te beschikken over toegang tot installaties. 4. De bevoegde autoriteiten mogen alle informatie, documenten, bevindingen, verklaringen en inlichtingen als bewijsmateriaal voor hun milieu-inspecties en andere controlemaatregelen gebruiken, ongeacht het formaat waarin of medium waarop zij zijn opgeslagen. 5. Indien er op hun grondgebied meer dan één bevoegde autoriteit is, zien de lidstaten erop toe dat er geschikte communicatie- en coördinatiemechanismen worden opgezet. Artikel 12 Bijstand in verband met de naleving 1. Uiterlijk op … [PB: gelieve de datum in te voegen = 12 maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] ontwikkelt en financiert de Commissie ontwikkelt bewustmakings- en opleidingsmateriaal , eventueel in de vorm van richtsnoeren en cursussen, over de correcte uitvoering van de in deze verordening vastgestelde verplichtingen in overleg met vertegenwoordigers van marktdeelnemers, vervoerders en certificeerders, met inbegrip van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen , de sociale partners, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en niet-gouvernementele organisaties, en in samenwerking met de bevoegde autoriteiten. [Am. 60] 2. De lidstaten zorgen ervoor dat marktdeelnemers en vervoerders , met name micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, toegang krijgen tot informatie en bijstand met betrekking tot de naleving van deze verordening. [Am. 61] Zonder afbreuk te doen aan de toepasselijke regels inzake staatssteun kan de in de eerste alinea bedoelde bijstand voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen de vorm aannemen van: a) gespecialiseerde opleidingen voor management en personeel, met inbegrip van de organisatie van opleidingsprogramma’s; b) organisatorische en technische bijstand. [Am. 62] Zonder afbreuk te doen aan de toepasselijke regels inzake staatssteun kan de in de eerste alinea bedoelde bijstand voor micro- en kleine ondernemingen en voor installaties die kunststofpellets verwerken in hoeveelheden die onder de in artikel 4, lid 2, beschreven drempel liggen, ook de vorm aannemen van: [Am. 63] a) financiële steun; b) toegang tot financiering , onder meer voor de aanschaf van apparatuur die nodig is om aan de voorschriften te voldoen ; [Am. 64] c) gespecialiseerde opleidingen voor managers en personeel; [Am. 65] d) organisatorische en technische bijstand. [Am. 66] 3. De lidstaten bevorderen opleidingsprogramma’s voor de kwalificatie van het personeel van certificeerders. Artikel 13 Gestandaardiseerde methode 1. Met het oog op de naleving van de in artikel 4, lid 7, eerste alinea, punt c) , en bijlage IV bis , bedoelde verplichting wordt een methode voor de raming van de verloren hoeveelheden ontwikkeld in de vorm van geharmoniseerde normen overeenkomstig de bij Verordening (EU) nr. 1025/2012 vastgestelde procedures. [Am. 67] 2. Wanneer geen enkele Europese normalisatieorganisatie ingaat op het verzoek om een geharmoniseerde norm op te stellen of wanneer de Commissie van mening is dat de voorgestelde norm niet voldoet aan de eisen die hij beoogt te dekken, stelt de Commissie de in lid 1 bedoelde methode vast door middel van een uitvoeringshandeling. Artikel 14 Behandeling van klachten en toegang tot de rechter 1. Natuurlijke personen of rechtspersonen of organisaties die krachtens nationaal recht voldoende belang hebben of van mening zijn dat hun rechten zijn geschonden, hebben het recht bij de bevoegde autoriteiten een gemotiveerde klacht in te dienen wanneer zij op grond van objectieve omstandigheden van oordeel zijn dat een marktdeelnemer, vervoerder uit de EU of vervoerder buiten de EU de bepalingen van deze verordening niet naleeft. Voor de toepassing van de eerste alinea worden niet-gouvernementele entiteiten of organisaties die zich inzetten voor de bescherming van de menselijke gezondheid, het milieu of de consument en die aan de vereisten van het nationale recht voldoen, geacht voldoende belang te hebben. 2. De bevoegde autoriteiten beoordelen de in lid 1 bedoelde gemotiveerde klacht en nemen zo nodig maatregelen, waaronder inspecties van en hoorzittingen met de persoon of organisatie, om de klacht te verifiëren. Indien de klacht gegrond wordt geacht, nemen de bevoegde autoriteiten de nodige maatregelen overeenkomstig artikel 4, lid 3 , artikel 9, lid 2, en artikel 10, lid 2 . [Am. 68] 3. De bevoegde autoriteiten stellen de in lid 1 bedoelde persoon of organisatie die de klacht heeft ingediend zo spoedig mogelijk in kennis van hun besluit inzake het inwilligen of weigeren van het in de klacht vervatte verzoek om maatregelen en motiveren dat besluit. 4. De lidstaten zorgen ervoor dat een persoon of organisatie als bedoeld in lid 1 die een gemotiveerde klacht indient, toegang heeft tot de rechter of een andere onafhankelijke en onpartijdige overheidsinstantie die bevoegd is om de formele en materiële rechtmatigheid van elk besluit betreffende die klacht, evenals van de besluiten, het handelen of het verzuim te handelen van de bevoegde autoriteit uit hoofde van deze verordening te toetsen, onverminderd de nationale wettelijke bepalingen volgens welke de administratieve beroepsprocedures moeten zijn uitgeput alvorens een gerechtelijke procedure kan worden ingeleid. Die toetsingsprocedures moeten eerlijk, billijk, tijdig en kosteloos en mogen niet buitensporig kostbaar zijn, en moeten voorzien in passende en doeltreffende rechtsmiddelen, waaronder, indien nodig, stakingsbevelen. 5. De lidstaten zorgen ervoor dat het publiek praktische informatie wordt verstrekt over de toegang tot de in dit artikel bedoelde administratieve en gerechtelijke beroepsprocedures. Artikel 15 Sancties 1. Onverminderd de uit Richtlijn 2008/99/EG (28) van het Europees Parlement en de Raad voortvloeiende verplichtingen van de lidstaten, stellen de lidstaten regels vast inzake de sancties die van toepassing zijn bij inbreuken op deze verordening en nemen zij alle maatregelen die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat ze worden toegepast. Die sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. 2. De in lid 1 bedoelde sancties omvatten boeten die evenredig zijn met de omzet van de rechtspersoon of met het inkomen van de natuurlijke persoon die de inbreuk heeft begaan. Het niveau van de boeten wordt zo berekend dat zij de voor de inbreuk verantwoordelijke persoon daadwerkelijk de economische voordelen ontnemen die uit die inbreuken voortvloeien. Het niveau van de boeten wordt bij herhaalde inbreuken geleidelijk verhoogd. In het geval van een inbreuk begaan door een rechtspersoon bedraagt het maximumbedrag van de boeten ten minste 4 3 % van de jaaromzet van de marktdeelnemer in de betrokken lidstaat Unie in het boekjaar voorafgaand aan het besluit tot oplegging van een boete. [Am. 69] 3. De lidstaten zorgen ervoor dat bij de op grond van dit artikel opgelegde sancties, waar van toepassing, naar behoren rekening wordt gehouden met het volgende: a) de aard, de ernst en de omvang van de inbreuk; b) het opzettelijke of nalatige karakter van de inbreuk; c) de bevolking die of het milieu dat door de inbreuk wordt getroffen, rekening houdend met de gevolgen van de inbreuk voor de doelstelling om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu tot stand te brengen; d) de financiële situatie van de marktdeelnemer, vervoerder uit de EU of vervoerder buiten de EU die verantwoordelijk wordt gehouden. 3 bis. De lidstaten streven ernaar dat de inkomsten uit de in lid 1 bedoelde sancties, of de overeenkomstige financiële waarde daarvan, worden gebruikt ter ondersteuning van projecten die erop gericht zijn door kunststoffen vervuilde gebieden vóór ... [datum van inwerkingtreding van deze verordening] op te ruimen en verontreiniging door kunststofpellets te voorkomen. Projecten die worden gefinancierd met de inkomsten uit de in de eerste alinea bedoelde sancties, kunnen bijdragen tot de bevordering van wetenschappelijke werkzaamheden om de effecten van kunststofpellets op de menselijke gezondheid en het milieu te onderzoeken, de ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling op het gebied van verontreiniging door kunststofpellets, de uitvoering van bewustmakingsprogramma’s en de financiering van opleidingsprogramma’s die specifiek zijn ontworpen voor micro- en kleine ondernemingen. Uiterlijk op ... [PB: gelieve de datum in te voegen = 60 maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening], en vervolgens elk jaar, brengt de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de wijze waarop de inkomsten uit sancties in het voorgaande jaar zijn gebruikt en hoe dat gebruik heeft bijgedragen tot de vermindering van verontreiniging door kunststofpellets, met inbegrip van informatie over de begunstigden en het uitgavenniveau met betrekking tot de in de eerste en tweede alinea genoemde doelstellingen. [Am. 70] Artikel 16 Schadeloosstelling 1. De lidstaten ervoor zorgen dat, wanneer schade aan de menselijke gezondheid is toegebracht als gevolg van een inbreuk op deze verordening, de getroffen personen het recht hebben om vergoeding van die schade te kunnen eisen en verkrijgen van de betrokken natuurlijke personen of rechtspersonen en, in voorkomend geval, van de betrokken bevoegde autoriteiten die voor de inbreuk verantwoordelijk zijn. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat niet-gouvernementele organisaties die zich inzetten voor de bescherming van de menselijke gezondheid of het milieu en die voldoen aan de eventuele eisen van de nationale wetgeving, als onderdeel van het betrokken publiek de getroffen personen kunnen vertegenwoordigen en collectieve vorderingen tot vergoeding van de schade kunnen instellen. De lidstaten zorgen ervoor dat een vordering wegens een inbreuk die tot schade leidt, niet tweemaal kan worden ingesteld, zowel door de benadeelde personen als door de in dit lid bedoelde niet-gouvernementele organisaties. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat de nationale regels en procedures met betrekking tot vorderingen tot schadevergoeding zodanig worden opgesteld en toegepast dat zij de uitoefening van het recht op vergoeding van schade veroorzaakt door een inbreuk overeenkomstig lid 1 niet onmogelijk of buitensporig moeilijk maken. 4. Wanneer de vordering tot schadevergoeding als bedoeld in lid 1 wordt ondersteund door bewijsmiddelen die een oorzakelijk verband tussen de schade en de inbreuk aannemelijk maken, zorgen de lidstaten ervoor dat het aan de voor de inbreuk verantwoordelijke persoon is om te bewijzen dat de inbreuk de schade niet heeft veroorzaakt of daartoe niet heeft bijgedragen. 5. De lidstaten zorgen ervoor dat de in lid 1 bedoelde verjaringstermijnen voor het instellen van vorderingen tot vergoeding van de schade niet korter zijn dan vijf jaar. Deze termijnen beginnen pas te lopen wanneer de inbreuk is beëindigd en de persoon die schadevergoeding vordert, weet of redelijkerwijs geacht kan worden te weten dat hij of zij schade heeft geleden door een inbreuk overeenkomstig lid 1. Artikel 17 Wijzigingen in de bijlagen De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 19 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van de bijlagen I tot en met IV ter , teneinde rekening te houden met de technische vooruitgang en wetenschappelijke ontwikkelingen. [Am. 71] Bij de vaststelling van gedelegeerde handelingen als bedoeld in het eerste lid houdt de Commissie rekening met het volgende: a) de opgedane ervaring met de uitvoering van de in de artikelen 3, 4, 5, 8 en 9 4 en 5 vastgestelde verplichtingen; [Am. 72] b) de toepasselijke internationale normen; c) de specifieke kenmerken van de sectoren; d) de specifieke behoeften van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen. Artikel 17 bis Evaluatie De Commissie houdt toezicht op de toepassing van deze verordening en de relevante ontwikkelingen binnen de IMO. Uiterlijk op ... [8 years after the entry into force of this Regulation] publiceert de Commissie een uitgebreid verslag over de algemene toepassing van deze verordening en de doeltreffendheid ervan en dient zij in voorkomend geval een wetgevingsvoorstel in om deze verordening te wijzigen. [Am. 73] Artikel 17 ter Traceerbaarheid Uiterlijk op … [PB: gelieve de datum in te voegen = 24 maanden vanaf de inwerkingtreding van deze verordening] brengt de Commissie een verslag uit over de mogelijke invoering van chemische traceerbaarheid van kunststofpellets. In dat verslag wordt ten minste het volgende in overweging genomen: a) de technische haalbaarheid van de invoering van één onderscheidbare chemische handtekening die niet schadelijk is voor het milieu of de gezondheid van de mens; b) de inrichting van een database van de Unie met alle chemische handtekeningen. Waar passend gaat het in de eerste alinea bedoelde verslag vergezeld van een wetgevingsvoorstel. [Am. 74] Artikel 18 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 17 bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor een termijn van vijf jaar met ingang van … [PB gelieve de datum in te voegen = de eerste dag van de maand na de datum van inwerkingtreding van deze verordening]. De Commissie stelt uiterlijk negen maanden voor het einde van de termijn van vijf jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet. 3. De in artikel 17 bedoelde bevoegdheidsdelegatie kan te allen tijde door het Europees Parlement of de Raad worden ingetrokken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 17 vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of van de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 19 Inwerkingtreding en toepassing Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Zij is van toepassing met ingang van … [PB: gelieve de datum in te voegen = 18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening]. Artikel 3, lid 1, is evenwel van toepassing met ingang van … [PB: gelieve de datum van inwerkingtreding van deze verordening in te voegen]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te …, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I RISICOBEOORDELINGSPLAN VOOR INSTALLATIES Het in artikel 4, lid 1, bedoelde risicobeoordelingsplan bevat de volgende elementen: 1) de situatietekening; 1 bis) het aantal ton gehanteerde kunststofpellets per jaar; [Am. 75] 2) de locaties waar pellets gemorst kunnen worden of verloren kunnen gaan vanuit de perimeter van de installatie, met vermelding van locaties met een hoog en een laag risico; 3) de hanteringsactiviteiten tijdens dewelke pellets gemorst kunnen worden of verloren kunnen gaan vanuit de perimeter van de installatie, met vermelding van activiteiten met een hoog en een laag risico; 3 bis) informatie over de chemische kenmerken van elk polymeer in kunststofpellets op de locatie, met inbegrip van informatie over fysisch-chemische eigenschappen en gevaarlijke eigenschappen; [Am. 76] 4) de raming van de gemorste en verloren hoeveelheden op de aangeduide locaties en tijdens de vermelde activiteiten; 5) de lijst van activiteiten waarover binnen de installatie mogelijk controlebevoegdheden bestaan, met inbegrip van leveranciers, onderaannemers en elders gelegen opslagfaciliteiten; 6) de definitie van één specifieke rol van een personeelslid dat verantwoordelijk is voor de registratie, het onderzoek en de follow-up van het morsen en verlies, met inbegrip van de rapportage aan de bevoegde autoriteiten overeenkomstig artikel 4, lid 7, en artikel 9, lid 1; 7) beschrijving van de aanwezige apparatuur om morsen en verlies te voorkomen, in te sluiten en op te ruimen. De marktdeelnemers nemen minstens het de volgende in overweging maatregelen , rekening houdend met de aard en de omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten: [Am. 77] a) Voor preventie: vacuümafdichtingen op slangen en leidingen; scheur- en schokbestendige , waterbestendige, verzegelde en geëtiketteerde verpakking die bestand is tegen degradatie in ruige aquatische milieus; apparatuur om veilige verbindingspunten te maken met secundaire barrières; laadsystemen die zo zijn ontworpen dat overbrengingsleidingen na het laden en lossen volledig kunnen worden geleegd; schok- en waterbestendige, verzegelde en geëtiketteerde containers of externe silo’s om pellets op te slaan; geautomatiseerde transportsystemen voor pellets en filters om de verspreiding van stof van pellets in de lucht en op de locatie te voorkomen ; [Am. 78] b) voor insluiting: overloopschalen en opvangvoorzieningen langs de buitengrens van laad- en losruimten ; ondergrondse retentietanks met stalen roosters onder punten waar veel pellets worden gemorst, zoals overslagpunten ; industriële stofzuigers en handgereedschap voor onmiddellijke reiniging; interne en externe putdeksels binnen en buiten op alle afvoerleidingen met een maaswijdte die kleiner is dan de kleinste kunststofpellets die op de betrokken locatie worden gehanteerd , stormwaterafvoer- of filtratiesystemen om redelijkerwijs te verwachten overstromingen of stormen te beheersen; een afvalwaterverwerkingssysteem; [Am. 79] c) voor opruiming: industriële stofzuigers voor intern en extern gebruik; speciale geschikte containers die afgedekt schok- en waterbestendig, verzegeld , geëtiketteerd en beveiligd zijn om opgeruimde pellets te bewaren en verder morsen en verlies te voorkomen; handgereedschap (bv. bezems, stoffer en blik, emmers, reparatietape); versterkte opvangzakken; [Am. 80] Vrijstellingen met betrekking tot de installatie van bepaalde soorten apparatuur als bedoeld in dit punt kunnen worden verleend aan marktdeelnemers die deze vrijstellingen kunnen rechtvaardigen tegenover de bevoegde autoriteiten, rekening houdend met de aard en omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten. Marktdeelnemers die micro-ondernemingen zijn nemen minstens de in dit punt vermelde elementen in overweging, rekening houdend met de aard en de omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten. [Am. 81] 8) beschrijving van aanwezige procedures om morsen en verlies te voorkomen, in te sluiten en op te ruimen. De marktdeelnemers nemen minstens het de volgende in overweging maatregelen , rekening houdend met de aard en de omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten: [Am. 82] a) voor preventie: beperkingen op de hoeveelheden pellets die in bepaalde verpakkingen worden vervoerd (pellets moeten bijvoorbeeld worden verpakt en verzegeld in zakken scheur- en schokbestendige verpakking van 25 kg die bestand is tegen degradatie in aquatische milieus, en er mag niet meer dan 1 ton per pallet worden geladen); regelmatige inspectie en onderhoud van verpakkingen, containers en opslagfaciliteiten; gebruik van overloopschalen onder overslagpunten en tijdens het laden en lossen; duidelijke protocollen voor het openen, laden, sluiten en verzegelen van containers aan het begin en einde van het laden; fysiek testen en monitoren van de doeltreffendheid van preventieprocedures; [Am. 83] b) voor insluiting: inspectie, reiniging en onderhoud van opvangvoorzieningen op regelmatige basis; inspectie, reiniging en onderhoud van putdeksels, stormwaterafvoer- of filtratiesystemen op regelmatige basis; regelmatige inspectie en reiniging van voertuigen die een locatie verlaten en/of binnenkomen, van de uitgaande watervoorzieningen, en van de omheiningen rond de perimeter van de faciliteit installatie die zich in openbaar gebied bevinden, indien van toepassing; onmiddellijke vervanging of reparatie van lekkende verpakkingen; controles op achtergebleven pellets in kapotte en weggegooide verpakkingen of containers voordat deze worden weggegooid of gerepareerd; inspectie, reiniging en onderhoud van het afvalwaterverwerkingssysteem op regelmatige basis ; [Am. 84] c) voor opruiming: onmiddellijke opruiming van gemorste kunststofpellets om verliezen in het milieu te voorkomen, uiterlijk bij het beëindigen van de activiteit, en het verzamelen ervan in een daarvoor bestemde waterbestendige, verzegelde en geëtiketteerde container. Indien mogelijk worden gemorste kunststofpellets hergebruikt als grondstof om verspilling tegen te gaan. Als gemorste kunststofpellets niet kunnen worden hergebruikt als grondstof, worden zij opgehaald en afgevoerd overeenkomstig de afvalwetgeving; samen met beschadigde containers. [Am. 85] Vrijstellingen met betrekking tot het nemen van de maatregelen als bedoeld in dit punt kunnen worden verleend aan marktdeelnemers die deze vrijstellingen kunnen rechtvaardigen tegenover de bevoegde autoriteiten, rekening houdend met de aard en omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten. Marktdeelnemers die micro-ondernemingen zijn nemen minstens de in dit punt vermelde elementen in overweging, rekening houdend met de aard en de omvang van de installatie en de schaal van de activiteiten. [Am. 86] 9) naast de in de punten 1 tot en met 8 beschreven elementen moeten middelgrote of grote ondernemingen die installaties exploiteren waar in het vorige kalenderjaar kunststofpellets in hoeveelheden van meer dan 1 000 ton zijn verwerkt, marktdeelnemers die geen micro-ondernemingen zijn ook de volgende acties ondernemen: [Am. 87] a) de elementen beschrijven die ten minste eenmaal per jaar tijdens formele managementvergaderingen moeten worden geëvalueerd, inclusief de geraamde hoeveelheid en oorzaken van eventuele verliezen; de ingevoerde preventie-, inperkings- en opruimapparatuur en -procedures en hun doeltreffendheid; b) een bewustmakings- en opleidingsprogramma opstellen, gebaseerd op de specifieke rollen en verantwoordelijkheden van de medewerkers, over preventie, insluiting en opruiming, de installatie, het gebruik en het onderhoud van apparatuur, de uitvoeringsprocedures en de controle en rapportering van het verlies van pellets; c) de procedures vastleggen voor het informeren van bestuurders, leveranciers en onderaannemers over de relevante procedures om morsen en verlies te voorkomen, in te sluiten en op te ruimen. BIJLAGE II FORMULIER VOOR EIGEN VERKLARING VAN CONFORMITEIT ............................................................... ............................................................... ......... (naam en adres van de marktdeelnemer) verklaart onder eigen verantwoordelijkheid dat de hantering van kunststofpellets in de installatie die zich in ............................................................................... bevindt (adres) met registratienummer (indien beschikbaar) ……………. voldoet aan alle vereisten van Verordening (EU) nr. […] van het Europees Parlement en de Raad van […] inzake de voorkoming van het verlies van kunststofpellets om verontreiniging door microplastics te verminderen. Door deze verklaring te ondertekenen, verklaar ik dat de bijgevoegde risicobeoordeling, uitgevoerd op ………….. (datum) is ingevoerd. Gedaan te … op …/…/20.. Handtekening BIJLAGE III MAATREGELEN VOOR VERVOERDERS UIT DE EU EN DAARBUITEN Maatregelen die door vervoerders uit de EU en daarbuiten moeten worden genomen en apparatuur die door hen moet worden voorzien: 1) Voor preventie: controle tijdens en na het laden en lossen om na te gaan of de pellets op de juiste manier van de buitenkant van de transportmiddelen worden verwijderd voordat deze de laad-/losplaats verlaten; duidelijke communicatie over , leesbare etikettering met betrekking tot veilige opberg- en opslagvereisten; preventie van morsen, ook tijdens het vervoer, bv. door technisch geschikte transportmiddelen en containers, zo nodig aangevuld met een passende verzegeling waterbestendige, verzegelde scheur- en schokbestendige verpakking die bestand is tegen degradatie in aquatische milieus; overloopschalen en opvangvoorzieningen ; ervoor zorgen dat beschermkappen op bv. vorkheftrucks/hydraulische apparatuur worden gebruikt om te voorkomen dat verpakkingen worden doorboord; het regelmatig reinigen en controleren van de goede staat van de laadcompartimenten en , de containers en de trailers, om gemorste pellets in te sluiten en om het verlies van gemorste pellets tot een minimum te beperken; visuele controle van de openingen en de integriteit van de laadcompartimenten vóór en, voor zover mogelijk, tijdens de rit, onder meer in multimodale terminals, spoorterminals, binnenhavens en zeehavens. [Am. 88] 1 bis) Extra maatregelen die moeten worden genomen en apparatuur die specifiek aanwezig moet zijn bij vervoer over zee en via de binnenwateren: a) duidelijk aangeven welke containers kunststofpellets bevatten; b) pellets opslaan in containers die zich in een goede staat bevinden, uitsteeksels die zakken en bakken kunnen doen scheuren, voorkomen, en containers opslaan in het ruim en niet op het dek; c) kunststofpellets insluiten en opruimen en het verlies ervan in water voorkomen bij het reinigen van de inscheepruimte, het dek, het scheepsruim of de binnenkant van een container voor vervoer over zee. [Am. 89] 2) Voor insluiting en opruiming: waar mogelijk, beschadigde verpakkingen vervangen of, waar mogelijk, herstellen (bv. door het gebruik van stangen, barrières en tape) en de overblijvende pellets in de container of laadruimte insluiten; de gemorste pellets in gesloten , waterbestendige, geëtiketteerde en verzegelde containers of zakken verzamelen voor een correcte verwijdering; in geval van transport van pellets in bulktanks, eerst passende overloopschalen en opvangvoorzieningen plaatsen en vervolgens het onderste mangat/de kegel onderaan de silotank pas openen nadat de reinigingsruimte is bereikt; de containerbekleding alleen op een geschikte en niet-publieke locatie vervangen waar gemorste pellets kunnen worden opgevangen; de autoriteiten van de lidstaat waar het voorval zich heeft voorgedaan, zoals internationale en nationale nood- of milieuautoriteiten, onmiddellijk op de hoogte brengen. [Am. 90] 3) Voorzieningen aan boord: ten minste één draagbaar verlichtingsapparaat draagbare verlichtingsvoorziening , handgereedschap (bv. bezems, stoffer en blik, emmers, reparatietape enz.); afgesloten inzamelcontainers/versterkte inzamelzakken. [Am. 91] 3 bis) Opleiding: een bewustmakings- en opleidingsprogramma opstellen, gebaseerd op de specifieke rollen en verantwoordelijkheden van de medewerkers, over preventie van het verlies van kunststofpellets en insluiting en opruiming van verloren kunststofpellets, de installatie, het gebruik en het onderhoud van apparatuur, de uitvoeringsprocedures en de controle en rapportering van het verlies van kunststofpellets. [Am. 92] BIJLAGE IV FORMULIER VAN HET CONFORMITEITSCERTIFICAAT ............................................................... ............................................................... ......... (naam) met registratienummer ............................................................................... geaccrediteerd voor het toepassingsgebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (NACE-code) verklaart, na de installatie van de marktdeelnemer …………………. (naam) in ……………………………….. met registratienummer (indien beschikbaar) ................................................................................................... te hebben gecontroleerd dat de installatie voldoet aan alle vereisten van bijlage I bij Verordening (EU) nr. […] van het Europees Parlement en de Raad van […] inzake de voorkoming van het verlies van kunststofpellets om verontreiniging door microplastics te verminderen. Met de ondertekening van deze verklaring verklaar ik dat: — de verificatie is uitgevoerd in volledige overeenstemming met de vereisten van Verordening (EU) nr. […], met inbegrip van steekproeven die zijn uitgevoerd op ……….. (data), — uit het resultaat van de verificatie blijkt dat er geen aanwijzingen zijn dat niet aan de toepasselijke wettelijke voorschriften van Verordening (EU) nr. […] is voldaan. Gedaan te … op …/…/20.. Handtekening Bijlage IV bis FORMULIER VOOR HET TRACEREN VAN VERLIEZEN Locatie van het incident: [Tekstvak] Formulier voor het traceren van verloren pellets Datum van het incident: [Datum] Tijdstip van het incident: [Tijdstip] Locatie van het verlies: [ ] Productieruimte [ ] Opslagruimte [ ] Fabricageruimte [ ] Vervoer Beschrijving van het verlies van pellets: [Tekstvak] Geraamde hoeveelheid verloren pellets: [Tekstvak] [Tekstvak — geraamde hoeveelheid verloren pellets aan de hand van de in artikel 13 bedoelde gestandaardiseerde methode] Oorzaak van het verlies: [ ] Defecte apparatuur [ ] Menselijke fout [ ] Milieu- of weergerelateerde factoren (specificeer): [Tekstvak] [ ] Overige (specificeer): [Tekstvak] Onmiddellijk getroffen maatregelen: [Tekstvak] Opruimingsmaatregelen: [ ] Opvegen [ ] Stofzuigen [ ] Absorberende materialen [ ] Insluiting [ ] Verwijdering Milieueffectbeoordeling [ ] Bodemverontreiniging [ ] Waterverontreiniging [ ] Aantasting van de luchtkwaliteit [ ] Gevolgen voor de natuurlijke fauna Getuigengegevens (indien van toepassing): Naam: [Tekstvak] Telefoonnummer: [Tekstvak] E-mailadres: [Tekstvak] Meldende persoon: Naam: [Tekstvak] Functie: [Tekstvak] Telefoonnummer: [Tekstvak] E-mailadres: [Tekstvak] Bijlagen (bv. foto’s, verslagen): [Te uploaden bestand] Aanvullende opmerkingen: [Tekstvak] [Am. 93] Bijlage IV ter ETIKETTERING VAN KUNSTSTOFPELLETS Pictogram Signaalwoord Gevaar Gevarenaanduiding Schadelijk voor het milieu Veiligheidsaanbeveling i.v.m. preventie Voorkom lozing in het milieu Veiligheidsaanbeveling i.v.m. reactie Ruim gemorste pellets op Veiligheidsaanbeveling i.v.m. verwijdering Hergebruik inhoud als grondstof, recycleer inhoud of verwijder inhoud ... overeenkomstig de plaatselijke/regionale/nationale/internationale wetgeving (specificeren). [Am. 94] (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0155 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0117/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juni 2023 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 10 oktober 2023 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 14 februari 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9-0316/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (3) ; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels ter bevordering van de reparatie van goederen en tot wijziging van Verordening (EU) 2017/2394 en de Richtlijnen (EU) 2019/771 en (EU) 2020/1828 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2024/1799.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0453 ), – gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 114 en 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0307/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 24 januari 2023 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie(s) goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 13 maart 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie internationale handel en de Commissie interne markt en consumentenbescherming overeenkomstig artikel 58 van het Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie visserij en de Commissie juridische zaken, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9-0306/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten op de markt van de Unie en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/3015.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0732 ), – gezien artikel 294, lid 2, artikel 82, lid 2, en artikel 83, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0431/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 april 2023 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissies goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 8 februari 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de gezamenlijke beraadslagingen van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid overeenkomstig artikel 58 van het Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0285/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2011/36/EU inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2024/1712.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0240 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 121, lid 6, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0150/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van de Europese Centrale Bank van 5 juli 2023 (1) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 21 september 2023 (2) , – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s van 10 oktober 2023 (3) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 21 februari 2024 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0439/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 23 april 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de doeltreffende coördinatie van het economisch beleid en betreffende het multilaterale begrotingstoezicht en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1263.) (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van de Raad (15876/2023), – gezien artikel 126, lid 14, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0005/2024), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien de brief van de Begrotingscommissie, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9‑0444/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van de Raad, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in zijn ontwerp; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. Amendement 2 AMENDEMENTEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT (1) op het ontwerp van de Raad --------------------------------------------------------- VERORDENING VAN DE RAAD tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1467/97 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 126, lid 14, tweede alinea, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Parlement (2) , Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (3) , Handelend volgens een bijzondere wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) De coördinatie van het economische beleid van de lidstaten binnen de Unie, zoals bepaald in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), brengt met zich mee dat de volgende grondbeginselen moeten worden nageleefd: stabiele prijzen, gezonde overheidsfinanciën en monetaire condities, alsook een houdbare betalingsbalans. (2) Het kader voor economische governance van de Unie, dat met betrekking tot het economische beleid van de lidstaten voorziet in een uitgebreid stelsel van beleidscoördinatie en toezicht, is voor de lidstaten leidend geweest bij het bereiken van hun doelstellingen op het gebied van hun economische en begrotingsbeleid. Sinds het Verdrag van Maastricht van 1992 heeft het kader bijgedragen aan de totstandkoming van macro-economische convergentie, waarborging van gezonde overheidsfinanciën en opheffing van macro-economische onevenwichtigheden. In combinatie met een gemeenschappelijk monetair beleid en een gemeenschappelijke munt in de eurozone zijn middels dit kader de omstandigheden gecreëerd voor economische stabiliteit, duurzame en inclusieve economische groei en meer werkgelegenheid voor burgers van de Unie. (3) Het stabiliteits- en groeipact (SGP), dat aanvankelijk bestond uit Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad (4) , Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 (5) en de Resolutie van de Europese Raad van 17 juni 1997 over het SGP (6) , is gebaseerd op de doelstelling van gezonde en houdbare overheidsfinanciën als middel voor versterking van de voorwaarden voor prijsstabiliteit en sterke duurzame en inclusieve groei op basis van financiële stabiliteit, waarmee wordt bijgedragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie voor duurzame groei en werkgelegenheid. (4) In fase drie van de Economische en Monetaire Unie (EMU) zijn de lidstaten volgens artikel 126, lid 1, VWEU verplicht om buitensporige overheidstekorten te vermijden. (5) Het kader voor economische governance van de Unie moet worden aangepast om beter rekening te houden met de toegenomen verschillen tussen de lidstaten in begrotingssituaties, uitdagingen met betrekking tot overheidsschuld, economische uitdagingen en andere kwetsbaarheden. De krachtige beleidsreactie op de COVID-19-pandemie is bijzonder effectief gebleken om de economische en sociale gevolgen van de crisis te beperken, maar heeft geleid tot een aanzienlijke stijging van de schuldquotes van overheden en de private sector, waaruit duidelijk bleek hoe belangrijk het is om schuldquotes en tekorten op een geleidelijke, realistische, houdbare en groeivriendelijke wijze tot prudente niveaus te verlagen om zo ruimte te bieden voor anticyclisch beleid en macro-economische onevenwichtigheden aan te pakken, en daarbij terdege rekening te houden met sociale en werkgelegenheidsdoelstellingen. Tegelijkertijd moet het kader voor economische governance van de Unie worden aangepast om een bijdrage te leveren aan de aanpak van de problemen van de Unie op middellange en lange termijn door het verwezenlijken van een eerlijke digitale en groene transitie, met inbegrip van de klimaatwet (7) , het waarborgen van energiezekerheid, het ondersteunen van een open strategische autonomie, het aanpakken van demografische veranderingen, het versterken van de sociale en economische veerkracht, alsmede door te zorgen voor duurzame convergentie en de uitvoering van het strategisch kompas voor veiligheid en defensie – allemaal zaken die in de komende jaren hervormingen en aanhoudende grote investeringen zullen vergen. (6) In het kader voor economische governance van de Unie moeten gezonde en houdbare overheidsfinanciën en duurzame en inclusieve groei worden bevorderd en moet er derhalve een onderscheid tussen lidstaten worden gemaakt door rekening te houden met hun uitdagingen met betrekking tot overheidsschuld en hun economische uitdagingen en door meerjarige landspecifieke begrotingstrajecten mogelijk te maken, waarbij moet worden gezorgd voor doeltreffend multilateraal toezicht en eerbiediging van het beginsel van gelijke behandeling. (7) Om een transparant en gemeenschappelijk uniekader op basis van de referentiewaarden van artikel 126, lid 2, VWEU en Protocol nr. 12 betreffende de procedure bij buitensporige tekorten bij het VWEU en het Verdrag betreffende de Europese Unie te waarborgen, moet tegelijkertijd worden voorzien in multilateraal toezicht op basis van een betere handhaving, als noodzakelijke tegenhanger van een op risico’s gebaseerd toezichtskader dat landspecifieke begrotingstrajecten mogelijk maakt. (8) Om het begrotingskader van de Unie te vereenvoudigen en de transparantie te vergroten, moet één enkele operationele indicator op basis van de houdbaarheid van de schuld als uitgangspunt dienen voor het vaststellen van het netto-uitgaventraject en de uitvoering van jaarlijks begrotingstoezicht voor elke lidstaat. Die ene enkele indicator moet worden gebaseerd op nationaal gefinancierde netto primaire uitgaven, dat wil zeggen overheids uitgaven ongerekend rente-uitgaven , discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde , uitgaven voor programma’s van de Unie die volledig met inkomsten uit Uniefondsen worden gefinancierd en nationale uitgaven voor medefinanciering van door de Unie gefinancierde programma’s , alsook cyclische elementen van de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen . In overeenstemming met de leidende beginselen die de Europese Commissie heeft gebruikt om transacties als eenmalige maatregelen te classificeren, moeten eenmalige en andere tijdelijke maatregelen ook van netto-uitgaven worden uitgesloten. Met deze indicator is macro-economische stabilisatie mogelijk omdat hij niet onderhevig is aan de werking van automatische stabilisatoren, waaronder schommelingen van ontvangsten en uitgaven die buiten de directe macht van de overheid vallen. (9) De procedure bij buitensporige tekorten (PBT) voor in artikel 126, lid 2, VWEU en Protocol nr. 12 bedoelde overschrijdingen van de referentiewaarde voor het tekort van 3 % van het bruto binnenlands product (bbp) (de “tekortgerelateerde PBT”) is een vast onderdeel van het kader voor begrotingstoezicht van de Unie waarmee het begrotingsbeleid in de lidstaten doeltreffend is beïnvloed. (10) Om de PBT te versterken voor de in artikel 126, lid 2, VWEU en Protocol nr. 12 bedoelde overschrijdingen van het schuldcriterium van 60 % van het bbp (de “schuldgerelateerde PBT”) moet de nadruk komen te liggen op afwijkingen van het door de Raad ingevolge Verordening (EU) [...] van het Europees Parlement en de Raad (8) vastgestelde netto‑uitgaventraject. (13) Overeenkomstig de artikelen 24 en 25 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] kan de Raad op aanbeveling van de Commissie lidstaten toestaan om van het door de Raad krachtens die verordening vastgestelde netto-uitgaventraject af te wijken in geval van een ernstige economische neergang in de eurozone of in de Unie als geheel, of in geval van uitzonderlijke omstandigheden waarover de overheid geen controle heeft en die een aanzienlijke invloed op de overheidsfinanciën van de betrokken lidstaat hebben, mits de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn daardoor niet in gevaar komt. Bijgevolg hoeft een dergelijke afwijking niet te worden vastgelegd in de controlerekening, noch tot instelling van een schuldgerelateerde PBT te leiden. (14) De Commissie moet bij de beoordeling van het bestaan van een buitensporig tekort overeenkomstig artikel 126, lid 3, VWEU, rekening houden met alle relevante factoren. Substantiële schuldproblemen in de betrokken lidstaat moeten worden aangemerkt als een belangrijke verzwarende factor. (14 bis) Gezien de toenemende geopolitieke spanningen en veiligheidsuitdagingen en de daaruit voortvloeiende noodzaak voor de lidstaten om hun vermogens op te bouwen, moeten bij de beoordeling van het bestaan van een buitensporig tekort overeenkomstig artikel 126, lid 3, VWEU, gestegen overheidsinvesteringen in defensie, indien daarvan sprake is, als relevante factor worden aangemerkt. Deze factor kan worden afgezet tegen EU-gemiddelden, trends op middellange termijn of andere relevante benchmarks, daarbij rekening houdend met de statistische regels betreffende het moment van boeking van uitgaven voor militair materieel. (15) Om de werkelijke afwijkingen van het in artikel 21 bij Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] bedoelde netto-uitgaventraject te bewaken, moet de Commissie voor elke lidstaat voorzien in een controlerekening waarin jaarlijkse afwijkingen in de loop der tijd worden bijgehouden. Handhavingsmaatregelen moeten gebaseerd worden op de informatie in de controlerekening. Meer in het bijzonder stelt de Commissie overeenkomstig artikel 126, lid 3, VWEU een verslag op ingeval de verhouding overheidsschuld - bbp de referentiewaarde overschrijdt, de begrotingssituatie niet vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont en ingeval de in de controlerekening van de lidstaat geregistreerde afwijkingen de vastgestelde jaarlijkse of cumulatieve drempels overschrijden. De begrotings­situatie wordt geacht vrijwel in evenwicht te zijn indien het nominale tekort niet meer dan 0,5 procentpunt van het bbp bedraagt. (16) Het correctieve netto-uitgaventraject ingevolge de PBT moet het algemene overheidstekort binnen de door de Raad vastgestelde termijn onder de in artikel 126, lid 2, VWEU en Protocol nr. 12 bedoelde referentiewaarde van 3 % brengen of houden. Het correctieve netto-uitgaventraject ingevolge de PBT is in beginsel het oorspronkelijk door de Raad vastgestelde traject, rekening houdend met de noodzaak tot een minimale structurele aanpassing van 0,5 % van het bbp in geval van een inbreuk op het tekortcriterium of met de bij schending van het schuldcriterium in de regel noodzakelijke correctie van de afwijking van dat traject. Indien het oorspronkelijke traject door objectieve omstandigheden niet langer haalbaar is, moet de Raad in het kader van de PBT een ander traject kunnen vaststellen. (17) Voor lidstaten die het voorwerp van een PBT zijn, moet de Raad, op aanbeveling van de Commissie, de termijn voor correctie van het buitensporige tekort verder kunnen verlengen wanneer hij overeenkomstig artikel 24 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] het bestaan vaststelt van een ernstige economische neergang in de eurozone of in de Unie als geheel, of in geval van uitzonderlijke omstandigheden waarover de overheid geen controle heeft en die een aanzienlijke invloed op de overheidsfinanciën van een individuele lidstaat hebben overeenkomstig artikel 25 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel], mits de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn daardoor niet in gevaar komt. (18) Een aantal specifieke bepalingen uit Verordening (EG) nr. 1467/97 met betrekking tot de bijdragen aan pensioenstelsels met een tweede pijler moeten worden geschrapt aangezien in het door de Raad vastgestelde netto-uitgaventraject al rekening moet worden gehouden met ontvangstenderving in verband met dergelijke bijdragen. (19) Onafhankelijke begrotingsinstellingen hebben aangetoond dat zij in staat zijn om begrotingsdiscipline te bevorderen en de geloofwaardigheid van de overheidsfinanciën van lidstaten te versterken. Om de nationale verantwoordelijkheid te vergroten, moet de rol van onafhankelijke begrotingsinstellingen worden gehandhaafd in het herziene kader voor economische governance van de Unie, teneinde geleidelijk hun capaciteit te vergroten . Een onafhankelijker Europees Begrotingscomité moet een prominentere adviserende rol spelen in het kader voor economische governance van de Unie. (20) Er moeten duidelijke voorwaarden worden vastgesteld voor de stopzetting van procedures bij buitensporige tekorten. Om tot stopzetting te kunnen overgaan, moet het tekort geloofwaardig beneden de in artikel 126, lid 2, VWEU en Protocol nr. 12 bedoelde referentiewaarde van 3 % van het bbp blijven en moet de lidstaat, in het geval van schuldgerelateerde PBT, de naleving aantonen van het netto-uitgaventraject van de PBT. (21) De in artikel 126, lid 11, VWEU bedoelde boetes moeten niet aan een minimumbedrag gebonden zijn maar cumulatief worden opgelegd tot effectief gevolg wordt gegeven, om een daadwerkelijke stimulans te vormen voor de naleving van de aanmaningen die krachtens een PBT overeenkomstig artikel 126, lid 9, VWEU, aan lidstaten zijn gedaan. (22) Bepalingen met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk moeten worden geschrapt. (23) Deze verordening maakt deel uit van een pakket, samen met Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] en Richtlijn (EU) [...] tot wijziging van Richtlijn 2011/85/EU tot vaststelling van voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten. Tezamen vormen zij een herzien kader voor economische governance van de Unie waarmee de kern van titel III “Begrotingspact” van het Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur (9) in de economische en monetaire unie (VSCB) overeenkomstig artikel 16 van dat verdrag in het recht van de Unie wordt geïntegreerd. Door voort te bouwen op de ervaringen met de uitvoering van het VSCB door de lidstaten behoudt het voorgestelde wetgevingspakket de gerichtheid op de middellange termijn van het begrotingspact als instrument om begrotingsdiscipline te bereiken en groei te bevorderen. Het pakket heeft een sterkere landspecifieke dimensie om de nationale verantwoordelijkheid te vergroten, onder meer door het behoud van de rol van onafhankelijke begrotingsinstellingen, op basis van de door de Commissie voorgestelde gemeenschappelijke beginselen van het begrotingspact (10) in overeenstemming met artikel 3, lid 2, VSCB. De analyse van uitgaven exclusief discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde voor de in het begrotingspact vereiste algemene beoordeling van de naleving is omschreven in Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel]. Zoals in het begrotingspact zijn tijdelijke afwijkingen van het plan voor de middellange termijn alleen toegestaan in uitzonderlijke omstandigheden overeenkomstig de artikelen 24 en 25 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] en in overeenstemming met de bepalingen over de controle­rekening. In dezelfde geest als het begrotingspact moeten in geval van aanzienlijke afwijkingen van het plan voor de middellange termijn maatregelen worden genomen om de afwijkingen binnen een vastgestelde termijn te corrigeren. Met dit pakket worden procedures voor begrotingstoezicht en handhaving versterkt om gezonde en houdbare overheids­financiën en duurzame en inclusieve groei te kunnen bevorderen. Bij de hervorming van het kader voor economische governance blijven de fundamentele doelstellingen van begrotingsdiscipline en houdbaarheid van de schuld uit het VSCB dus overeind. (24) Er zijn overgangsbepalingen nodig voor lidstaten die reeds het voorwerp van een PBT zijn op het moment waarop het hervormde kader in werking treedt. Aanbevelingen krachtens artikel 126, lid 7, VWEU en aanmaningen krachtens artikel 126, lid 9, VWEU, die reeds voor de inwerkingtreding van deze wijzigingsverordening zijn vastgesteld, moeten worden herzien en in overeenstemming gebracht met de bepalingen van het gewijzigde artikel 3, lid 4, en het gewijzigde artikel 5, lid 1. Zo kan de Raad een correctief netto-uitgaventraject vaststellen dat verenigbaar is met de nieuwe bepalingen voor lidstaten die maatregelen hebben genomen, zonder te moeten overgaan tot het instellen van de procedure bij buitensporige tekorten. (24 bis) Overwegende dat in een sterk veranderd renteklimaat de regels van de tekort­gerelateerde procedure bij buitensporige tekorten - met een minimale jaarlijkse structurele verbetering van ten minste 0,5 % van het bbp als benchmark - ongewijzigd blijven, kan de Commissie bij de vaststelling van het voorgestelde correctieve traject met betrekking tot het eerste budgettair-structurele plan voor de middellange termijn voor de jaren 2025, 2026 en 2027 in het kader van de buitensporigtekortprocedure, de benchmark gedurende een overgangsperiode in 2025, 2026 en 2027 aanpassen aan de stijging van de rentebetalingen, teneinde de positieve effecten van de herstel- en veerkrachtfaciliteit niet teniet te doen, mits de betrokken lidstaat voldoet aan de voorwaarden van artikel 11, punt c), van Verordening (EU) betreffende het preventieve deel, in overeenstemming met de doelstelling om een groene en digitale transitie tot stand te brengen en defensievermogens op te bouwen. (25) Verordening (EG) nr. 1467/97 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Verordening (EG) nr. 1467/97 wordt als volgt gewijzigd: 1) de artikelen 1 en 2 worden vervangen door:" “Artikel 1 1. Deze verordening stelt de bepalingen vast voor het bespoedigen en verduidelijken van de uitvoering van de procedure bij buitensporige tekorten. Het doel van de procedure bij buitensporige tekorten is buitensporige overheidstekorten te ontmoedigen en, indien dergelijke tekorten optreden, deze spoedig te doen corrigeren, waarbij op basis van de criteria voor het overheidstekort en de overheidsschuld wordt beoordeeld of begrotingsdiscipline wordt betracht. 2. Voor de toepassing van deze verordening wordt onder “deelnemende lidstaten” verstaan de lidstaten die de euro als munt hebben. De definities van artikel 2 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] zijn van toepassing. Artikel 2 1. Wanneer een overheidstekort de referentiewaarde overschrijdt, wordt die overschrijding overeenkomstig artikel 126, lid 2, punt a), tweede streepje, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) als uitzonderlijk beschouwd indien de Raad overeenkomstig artikel 24 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] het bestaan heeft vastgesteld van een ernstige economische neergang in de eurozone of in de Unie als geheel, of van uitzonderlijke omstandigheden waarover de overheid geen controle heeft en die een aanzienlijke invloed hebben op de overheidsfinanciën van de betrokken lidstaat, overeenkomstig artikel 25 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel]. Voorts wordt de overschrijding van de referentiewaarde als tijdelijk beschouwd indien uit de begrotingsprognoses van de Commissie blijkt dat het tekort na afloop van de in de eerste alinea bedoelde ernstige economische neergang of uitzonderlijke omstandigheden onder de referentiewaarde zal dalen. 1 bis. Indien de verhouding tussen de overheidsschuld en het bruto binnenlands product (bbp) de referentiewaarde overschrijdt, wordt die verhouding overeenkomstig artikel 126, lid 2, punt b), VWEU geacht in voldoende mate af te nemen en de referentiewaarde in een bevredigend tempo te benaderen indien de betrokken lidstaat zich aan zijn netto-uitgaventraject houdt. 2. De Commissie stelt overeenkomstig artikel 126, lid 3, VWEU een verslag op ingeval de verhouding overheidsschuld - bbp de referentiewaarde overschrijdt, de begrotingssituatie niet vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont en ingeval de in de controlerekening van de lidstaat geregistreerde afwijkingen groter zijn dan: 3. Bij de opstelling van een verslag krachtens artikel 126, lid 3, VWEU houdt de Commissie rekening met alle andere relevante factoren zoals vermeld in dat artikel, voor zover zij de beoordeling of de betrokken lidstaat de tekort- en schuldcriteria naleeft, aanzienlijk beïnvloeden. Het verslag weerspiegelt in voorkomend geval: 4. De Commissie houdt terdege en uitdrukkelijk rekening met alle andere factoren die naar het oordeel van de betrokken lidstaat relevant zijn om de nakoming van de tekort- en schuldcriteria volledig te kunnen beoordelen, en die de lidstaat aan de Raad en de Commissie kenbaar heeft gemaakt. In dat verband wordt bijzondere aandacht geschonken aan financiële bijdragen voor bevordering van internationale solidariteit en verwezenlijking van de gemeenschappelijke beleidsdoelen van de Unie als bedoeld in Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel]. De Raad en de Commissie verrichten een evenwichtige algemene beoordeling van alle relevante factoren, en met name van de mate waarin die factoren, als verzwarende of verzachtende omstandigheden, van invloed zijn op de vraag of wordt voldaan aan het tekort- en/of schuldcriterium. Indien de lidstaat met aanzienlijke schuldproblemen kampt als bedoeld in lid 3, punt a), wordt dat als een belangrijke verzwarende factor aangemerkt. Gunstige conjuncturele, begrotings- en financiële ontwikkelingen worden niet als verzachtende factoren aangemerkt, maar ongunstige ontwikkelingen kunnen wel als zodanig worden aangemerkt. Indien de verhouding tussen de overheidsschuld en het bbp de referentiewaarde overschrijdt, wordt bij de nalevingsbeoordeling op basis van het tekortcriterium in de in artikel 126, leden 4, 5, en 6, VWEU bedoelde stappen die voorafgaan aan het besluit over het bestaan van een buitensporig tekort enkel met deze factoren rekening gehouden indien volledig is voldaan aan de tweeledige voorwaarde van het overkoepelende beginsel, namelijk dat het overheidstekort dicht bij de referentiewaarde blijft en de overschrijding van de referentiewaarde slechts van tijdelijke aard is. Bij de nalevingsbeoordeling op basis van het schuldcriterium wordt in de stappen die leiden tot het besluit over het bestaan van een buitensporig tekort echter wel rekening gehouden met deze factoren. 5. Indien lidstaten overeenkomstig de artikelen 24 en 25 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] van hun netto-uitgaventraject mogen afwijken, kunnen de Commissie en de Raad bij hun beoordeling om besluiten om niet te concluderen dat er een buitensporig tekort bestaat. 6. Indien de Raad, krachtens artikel 126, lid 6, VWEU besluit dat in een lidstaat een buitensporig tekort bestaat, houden de Raad en de Commissie in de daaropvolgende fasen van de procedure van dat artikel van het VWEU rekening met de in lid 3 van dit artikel bedoelde relevante factoren aangezien deze van invloed zijn op de situatie van de betrokken lidstaat, inclusief die welke vermeld zijn in artikel 5, lid 2, van deze verordening, met name bij de vaststelling van een termijn voor het corrigeren van het buitensporige tekort en de eventuele verlenging van die termijn. Die relevante factoren worden evenwel niet in aanmerking genomen voor het door de Raad krachtens artikel 126, lid 12, VWEU te nemen besluit tot intrekking van sommige of alle van de in artikel 126, leden 6 tot en met 9, en lid 11, VWEU bedoelde besluiten.”; -------------------------- *Verordening (EU) […] van [datum ingeven] [volledige titel ingeven] (PB L …).’; 2) artikel 3 wordt vervangen door:" “Artikel 3 1. Binnen twee weken nadat de Commissie een overeenkomstig artikel 126, lid 3, VWEU opgesteld verslag heeft aangenomen, brengt het Economisch en Financieel Comité overeenkomstig artikel 126, lid 4, VWEU advies uit. 2. Indien de Commissie van mening is dat er een buitensporig tekort bestaat, richt zij, volledig rekening houdend met het in lid 1 van dit artikel bedoelde advies, een advies en een voorstel tot de Raad overeenkomstig artikel 126, leden 5 en 6, VWEU en brengt zij het Europees Parlement hiervan op de hoogte. 3. Gewoonlijk besluit de Raad binnen vier maanden na de in artikel 3, leden 2 en 3, van Verordening (EG) nr. 479/2009 vastgestelde kennisgevingsdata krachtens artikel 126, lid 6, VWEU of er al dan niet een buitensporig tekort bestaat. Indien de Raad besluit dat er een buitensporig tekort bestaat, richt hij terzelfder tijd uit hoofde van artikel 126, lid 7, VWEU aanbevelingen tot de betrokken lidstaat. De Raad maakt zijn besluiten uit hoofde van artikel 126, lid 6, VWEU openbaar. 4. In de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, VWEU wordt een termijn van ten hoogste zes maanden bepaald waarbinnen de betrokken lidstaat effectief gevolg aan die aanbeveling moet geven. Indien de ernst van de situatie dit rechtvaardigt, kan de termijn voor effectief gevolg geven worden verkort tot drie maanden. In de aanbeveling van de Raad wordt ook een termijn vastgesteld voor de correctie van het buitensporige tekort. In zijn aanbeveling verzoekt de Raad de lidstaat tevens een correctief netto-uitgaventraject uit te voeren om te waarborgen dat het algemene overheidstekort binnen de in de aanbeveling bepaalde termijn onder de referentiewaarde blijft of wordt gebracht en gehandhaafd. Indien de procedure bij buitensporige tekorten is ingesteld op grond van het tekortcriterium, geldt voor de jaren waarin het algemene overheidstekort de referentiewaarde naar verwachting zal overschrijden, als benchmark voor het correctieve netto-uitgaventraject een minimale jaarlijkse structurele aanpassing van ten minste 0,5 % van het bbp. Indien de procedure bij buitensporige tekorten is ingesteld op grond van het schuldcriterium, is het correctieve netto-uitgaventraject ten minste even veeleisend als het door de Raad overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] vastgestelde netto-uitgaventraject, en corrigeert het in de regel binnen de door de Raad vastgestelde termijn de gecumuleerde afwijkingen van de controlerekening. 5. De betrokken lidstaat brengt binnen de in lid 4 van dit artikel bedoelde termijn aan de Raad en de Commissie verslag uit over het gevolg dat is gegeven aan de aanbeveling van de Raad uit hoofde van artikel 126, lid 7, VWEU. Het verslag bevat de doelstellingen voor de overheidsuitgaven en -ontvangsten en voor de discretionaire maatregelen aan zowel de uitgavenzijde als de ontvangstenzijde die verenigbaar zijn met de aanbeveling van de Raad, alsmede informatie over de genomen maatregelen en over de aard van de voorgenomen maatregelen om de doelstellingen te bereiken. De lidstaat maakt het verslag openbaar. De lidstaat kan de betrokken onafhankelijke begrotingsinstelling verzoeken een niet-bindend, afzonderlijk verslag op te stellen over de toereikendheid van de genomen en voorgenomen maatregelen ten opzichte van de doelstellingen. 6. De Raad kan op aanbeveling van de Commissie besluiten een herziene aanbeveling uit hoofde van artikel 126, lid 7, VWEU vast te stellen indien: In de herziene aanbeveling kan met name de termijn voor het corrigeren van het buitensporige tekort worden verlengd, doorgaans met een jaar.”; 3) artikel 4 wordt vervangen door:" “Artikel 4 1. Wanneer de Raad onderzoekt of aan zijn aanbevelingen krachtens artikel 126, lid 7, VWEU effectief gevolg is gegeven, baseert hij zijn besluit op het verslag dat de betrokken lidstaat overeenkomstig artikel 3, lid 5, van deze verordening heeft ingediend en op de uitvoering daarvan, alsmede op eventuele andere publiekelijk aangekondigde en voldoende uitvoerige besluiten van de regering van de betrokken lidstaat. Indien de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 8, VWEU vaststelt dat de betrokken lidstaat geen effectief gevolg aan zijn aanbevelingen heeft gegeven, brengt hij daaromtrent verslag uit aan de Europese Raad. 2. Een besluit van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 8, VWEU om zijn aanbeveling openbaar te maken, wanneer wordt vastgesteld dat daaraan geen effectief gevolg is gegeven, wordt genomen onmiddellijk na het verstrijken van de overeenkomstig artikel 3, lid 4, van deze verordening gestelde termijn.”; 4) artikel 5 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1 wordt vervangen door:" “1. Een besluit van de Raad krachtens artikel 126, lid 9, VWEU om de betrokken deelnemende lidstaat aan te manen maatregelen te treffen om het tekort te verminderen, wordt genomen binnen twee maanden nadat de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 8, VWEU heeft vastgesteld dat geen effectief gevolg aan zijn aanbevelingen is gegeven. In de aanmaning verzoekt de Raad de lidstaat een correctief netto-uitgaventraject uit te voeren overeenkomstig de vereisten van artikel 3, lid 4. De Raad geeft ook maatregelen aan die bevorderlijk zijn voor het bereiken van het correctieve netto-uitgaventraject.”; b) lid 2 wordt vervangen door:" “2. De Raad kan op aanbeveling van de Commissie besluiten een herziene aanmaning uit hoofde van artikel 126, lid 9, VWEU vast te stellen indien: In de herziene aanmaning kan met name de termijn voor het corrigeren van het buitensporige tekort worden verlengd, doorgaans met een jaar.”; 5) in artikel 6 wordt lid 1 vervangen door:" “1. Wanneer de Raad onderzoekt of aan zijn aanmaning krachtens artikel 126, lid 9, VWEU effectief gevolg is gegeven, baseert hij zijn besluit op het verslag dat de betrokken lidstaat overeenkomstig artikel 5, lid 1 bis, van deze verordening heeft ingediend en op de uitvoering ervan, alsmede op eventuele andere publiekelijk aangekondigde en voldoende uitvoerige besluiten van de regering van de betrokken lidstaat. Er wordt rekening gehouden met het resultaat van de overeenkomstig artikel 10 bis van deze verordening door de Commissie uitgevoerde toezichtsmissie.”; 6) artikel 8 wordt vervangen door:" “Artikel 8 1. Een besluit van de Raad krachtens artikel 126, lid 11, VWEU, om sancties te versterken, wordt uiterlijk twee maanden na de in Verordening (EG) nr. 479/2009 vastgestelde kennisgevingsdata genomen. 2. Een besluit van de Raad uit hoofde van artikel 126, lid 12, VWEU om al zijn besluiten of sommige daarvan in te trekken, wordt zo spoedig mogelijk genomen en in ieder geval uiterlijk twee maanden na de in Verordening (EG) nr. 479/2009 vastgestelde kennisgevingsdata. 3. Een besluit van de Raad wordt uitsluitend overeenkomstig artikel 126, lid 12, VWEU genomen indien het tekort onder de referentiewaarde is gebracht en naar verwachting van de Commissie in het lopende en komende jaar onder die waarde zal blijven, alsmede indien de procedure bij buitensporige tekorten op grond van het schuldcriterium was ingesteld, de betrokken lidstaat het door de Raad overeenkomstig artikel 3, lid 4, of artikel 5, lid 1, van deze verordening vastgestelde correctieve netto-uitgaventraject in de vorige twee jaar is nagekomen.”; 7) in artikel 9 wordt lid 1 vervangen door:" “1. De procedure bij buitensporige tekorten wordt opgeschort: 8) artikel 10 wordt vervangen door:" “Artikel 10 1. De Raad en de Commissie volgen regelmatig de uitvoering van de maatregelen: 2. Indien maatregelen niet door een deelnemende lidstaat ten uitvoer worden gelegd of naar het oordeel van de Raad ontoereikend zijn, neemt de Raad onmiddellijk een besluit krachtens artikel 126, lid 9, VWEU respectievelijk artikel 126, lid 11, VWEU. 3. Indien uit feitelijke gegevens uit hoofde van Verordening (EG) nr. 479/2009 blijkt dat een deelnemende lidstaat een buitensporig tekort niet heeft gecorrigeerd binnen de termijnen die in aanbevelingen krachtens artikel 126, lid 7, VWEU of aanmaningen krachtens artikel 126, lid 9, VWEU, gesteld zijn, neemt de Raad onmiddellijk een besluit krachtens artikel 126, lid 9, VWEU respectievelijk artikel 126, lid 11, VWEU.”; 9) Artikel 10 bis wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1 wordt vervangen door:" “1. De Commissie zorgt conform de doelstellingen van deze verordening voor een permanente dialoog met de autoriteiten van de lidstaten. Daartoe voert de Commissie in het bijzonder missies uit om de feitelijke economische situatie in de lidstaat te beoordelen en om eventuele risico’s of moeilijkheden bij de naleving van de doelstellingen van deze verordening te inventariseren, en maakt zij contacten met andere relevante belanghebbenden mogelijk, waaronder de nationale onafhankelijke begrotings­instellingen.”; b) lid 2 wordt vervangen door:" “2. De Commissie kan nadat de Raad een aanmaning krachtens artikel 126, lid 9, VWEU, heeft vastgesteld en op verzoek van het parlement van de betrokken lidstaat, haar beoordeling van de economische en begrotingssituatie in de lidstaat voorleggen. Het toezicht kan met het oog op toezicht ter plaatse worden versterkt voor lidstaten die het voorwerp vormen van aanbevelingen en aanmaningen naar aanleiding van een besluit krachtens artikel 126, lid 8, VWEU en besluiten krachtens artikel 126, lid 11, VWEU. De betrokken lidstaten verstrekken alle informatie die nodig is voor de voorbereiding en de uitvoering van de missie.”; 10) artikel 12 wordt vervangen door:" “Artikel 12 1. De boete bedraagt ten hoogste 0,05 % van de meest recente raming van het bbp van het voorgaande jaar, voor de duur van zes maanden en moet halfjaarlijks worden voldaan tot de Raad vaststelt dat de betrokken lidstaat effectief gevolg heeft gegeven aan de krachtens artikel 126, lid 9, VWEU gegeven aanmaning. 2. Tot het besluit omtrent het bestaan van een buitensporig tekort wordt ingetrokken, beoordeelt de Raad in elke periode van zes maanden die volgt op de periode waarin een boete is opgelegd of de betrokken deelnemende lidstaat effectief gevolg heeft gegeven aan de aanmaning van de Raad krachtens artikel 126, lid 9, VWEU. In deze halfjaarlijkse beoordeling besluit de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 11, VWEU om de sancties te versterken, tenzij de betrokken deelnemende lidstaat gevolg heeft gegeven aan de aanmaning van de Raad.”; 11) de artikelen 14 en 15 worden vervangen door:" “Artikel 14 1. Afhankelijk van de mate waarin de betrokken deelnemende lidstaat erin is geslaagd het buitensporige tekort te corrigeren, trekt de Raad de in artikel 126, lid 11, eerste en tweede streepje, VWEU, bedoelde sancties overeenkomstig artikel 126, lid 12, VWEU in. Artikel 15 Overeenkomstig artikel 126, lid 12, VWEU trekt de Raad alle nog openstaande sancties in indien het besluit over het bestaan van een buitensporig tekort wordt ingetrokken. Boetes die krachtens artikel 12 van deze verordening zijn opgelegd, worden niet aan de betrokken deelnemende lidstaat terugbetaald.”; 12) artikel 16 wordt vervangen door:" “Artikel 16 De in artikel 12 bedoelde geldboetes vormen algemene ontvangsten voor de EU-begroting.”; 12 bis) artikel 17 wordt geschrapt. 13) artikel 17 bis wordt vervangen door:" “1. Uiterlijk 31 december 2030, en daarna elke vijf jaar, stelt de Commissie een verslag op over de toepassing van deze verordening, in voorkomend geval vergezeld van een voorstel tot wijziging van deze verordening. De Commissie maakt dit verslag openbaar. Het verslag bevat een evaluatie van de doeltreffendheid van deze verordening bij de verwezenlijking van de in artikel 1 bedoelde doelstellingen en voorts van de vooruitgang die is geboekt bij het waarborgen van een nauwere coördinatie van het economisch beleid en de aanhoudende convergentie van de economische prestaties van de lidstaten overeenkomstig het VWEU. 3. Het verslag wordt toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad.”; 14) het volgende artikel 17 ter wordt ingevoegd:" “Artikel 17 ter Op aanbeveling van de Commissie stelt de Raad een herziene aanbeveling krachtens artikel 126, lid 7, VWEU of een herziene aanmaning krachtens artikel 126, lid 9, VWEU vast voor lidstaten waaraan op [datum inwerkingtreding van de wijzigingsverordening] reeds een aanbeveling krachtens artikel 126, lid 7, VWEU, of een aanmaning krachtens artikel 126, lid 9, VWEU was gericht en die daaraan effectief gevolg hebben gegeven. De Raad stelt de herziene aanbeveling of aanmaning tezamen vast met de vaststelling van de aanbeveling uit hoofde van artikel 16 van Verordening (EU) [betreffende het preventieve deel] waarin het netto-uitgaventraject wordt vastgesteld.”; 15) de bijlage wordt geschrapt. Artikel 2 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, Voor de Raad De voorzitter (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van de Raad (15396/2023), – gezien artikel 126, lid 14, derde alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0006/2024), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0440/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van de Raad, zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in zijn ontwerp; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Amendement 2 AMENDEMENTEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT (1) op het ontwerp van de Raad --------------------------------------------------------- RICHTLIJN VAN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2011/85/EU betreffende voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 126, lid 14, derde alinea, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Gezien het advies van het Europees Parlement, Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (2) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Om ervoor te zorgen dat de lidstaten hun verplichtingen op het gebied van het begrotingsbeleid uit hoofde van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) nakomen, en met name om buitensporige overheidstekorten te vermijden, zijn bij Richtlijn 2011/85/EU van de Raad (3) gedetailleerde regels vastgesteld met betrekking tot de kenmerken van de begrotingskaders van de lidstaten. (2) Voortbouwend op de ervaring die sinds de inwerkingtreding van Richtlijn 2011/85/EU met de economische en monetaire unie is opgedaan, moeten de vereisten met betrekking tot de regels en procedures die de begrotingskaders van de lidstaten vormen, worden gewijzigd. (3) In 2019 publiceerde de Europese Rekenkamer een verslag waarin de vereisten van de Unie inzake nationale begrotingskaders werden onderzocht en de Commissie werd aanbevolen deze vereisten te herzien, rekening houdend met internationale normen en beste praktijken. De Europese Rekenkamer heeft specifieke maatregelen voorgesteld om de reikwijdte en de doeltreffendheid van de nationale begrotingskaders te verbeteren, met name wat betreft begrotingskaders voor de middellange termijn en onafhankelijke begrotingsinstellingen (4) . (4) In haar mededeling van 5 februari 2020 (5) wees de Commissie op aanzienlijke maar ongelijke vooruitgang bij de ontwikkeling van nationale begrotingskaders, aangezien het Unierecht slechts minimumvereisten vaststelt en de uitvoering en naleving van de nationale bepalingen zeer uiteenlopend was. Voorts werd in die mededeling nagegaan in hoeverre het kader de behoeften zou ondersteunen van het economische, ecologische en sociale beleid in verband met de transitie naar een klimaatneutrale, hulpbronnenefficiënte en digitale Europese economie, als aanvulling op de belangrijke rol van de regelgeving en structurele hervormingen. (5) In haar mededeling van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (6) riep de Commissie ertoe op om meer gebruik te maken van groene begrotingsinstrumenten om openbare investeringen, consumptie en belastingen te verleggen in de richting van groene prioriteiten en weg van schadelijke subsidies. De Europese klimaatwet heeft als doel de hele Unie in 2050 klimaatneutraal te maken en verplicht de instellingen van de Unie en de lidstaten ertoe om vooruitgang te boeken bij het vergroten van het aanpassingsvermogen. De Commissie heeft toegezegd met de lidstaten te werken aan het screenen en benchmarken van groene begrotingspraktijken. In haar mededeling van 24 februari 2021 over de nieuwe EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering (7) wees de Commissie op de macro-economische en fiscale relevantie van klimaatverandering en benadrukte zij dat de Unie beter bestand moet worden tegen de gevolgen van klimaatverandering. Het Europees Semester biedt een aanvullend kader om dergelijke inspanningen te ondersteunen en het instrument voor technische ondersteuning biedt praktische bijstand bij de uitvoering ervan. (6) In haar mededeling van 9 november 2022 over een leidraad voor een hervorming van het EU-kader voor economische governance (8) benadrukte de Commissie dat de houdbaarheid van de schuld moet worden versterkt en de hoge overheidsschuldquotes moeten worden teruggedrongen en tegelijkertijd duurzame en inclusieve groei in alle lidstaten moet worden bevorderd. De belangrijkste doelstellingen van de leidraad zijn het verbeteren van de nationale verantwoordelijkheid, het vereenvoudigen van het kader en het streven naar een grotere focus op de middellange termijn, in combinatie met een sterkere en coherentere handhaving. (7) Om de naleving van de bepalingen van het VWEU te verbeteren en met name buitensporige overheidstekorten in de zin van artikel 126 VWEU te voorkomen, moet de wetgeving van de lidstaten, overeenkomstig de mededeling van de Commissie van 9 november 2022 betreffende een leidraad voor een hervorming van het EU-kader voor economische governance, specifieke bepalingen ter versterking van de nationale verantwoordelijkheid bevatten die verder gaan dan die welke momenteel vereist zijn op grond van Richtlijn 2011/85/EU. Voortbouwend op het bewijs van de uitvoering van die richtlijn moeten de wijzigingen ook betrekking hebben op bepalingen inzake transparantie en statistieken, prognoses en budgettering op middellange termijn om tekortkomingen aan te pakken die tijdens de uitvoering aan het licht zijn gekomen. (8) Deze richtlijn maakt deel uit van een pakket samen met Verordening (EU) [XXX] (9) van het Parlement en de Raad tot vervanging van Verordening (EG) nr. 1466/97 (10) (het preventieve deel van het stabiliteits- en groeipact) en Verordening [XXX] (11) van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1467/97 (12) van de Raad (het correctieve deel van het stabiliteits- en groeipact). Samen stellen zij een hervormd kader voor economische governance van de Unie vast waarbij de inhoud van titel III “Begrotingspact” van het intergouvernementeel Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur (VSCB) in de economische en monetaire unie overeenkomstig artikel 16 van dat verdrag in het recht van de Unie (13) wordt opgenomen. Door voort te bouwen op de ervaring die is opgedaan met de uitvoering van het VSCB door de lidstaten, behoudt het pakket de middellangetermijnoriëntatie van het begrotings­pact als instrument om begrotingsdiscipline en groeibevordering te bewerkstelligen. Het pakket heeft een sterkere landspecifieke dimensie om de nationale verantwoordelijkheid te vergroten, onder meer door het behoud van de rol van onafhankelijke begrotings­instellingen, die gebaseerd is op de door de Commissie voorgestelde gemeenschappelijke beginselen van het begrotingspact (14) in overeenstemming met artikel 3, lid 2, VSCB. De analyse van de uitgaven ongerekend discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde voor de door het begrotingspact vereiste algehele beoordeling van de naleving is opgenomen in Verordening [XXX] tot vervanging van Verordening (EG) nr. 1466/97. Net als het begrotingspact staat Verordening [XXX] tot vervanging van Verordening (EG) nr. 1466/97 tijdelijke afwijkingen van het middellangetermijnplan alleen in uitzonderlijke omstandigheden toe. Evenzo moeten, in geval van significante afwijkingen van het middellangetermijnplan, maatregelen worden genomen om de afwijkingen over een bepaalde periode te corrigeren. Met dit pakket worden procedures voor begrotingstoezicht en handhaving versterkt om gezonde en houdbare overheidsfinanciën en duurzame en inclusieve groei te kunnen bevorderen. De hervorming van het kader voor economische governance handhaaft dus de fundamentele doelstellingen van begrotingsdiscipline en houdbaarheid van de schuld die in het VSCB zijn vastgelegd. (9) Een volledige en betrouwbare overheidsboekhouding voor alle subsectoren van de overheid is een eerste vereiste voor de productie van hoogwaardige statistieken die tussen de lidstaten onderling vergelijkbaar zijn. De beschikbaarheid en de kwaliteit van statistieken op basis van het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR) zijn essentieel voor de goede werking van het uniale kader voor begrotingstoezicht. Het ESR 2010 steunt op gegevens die worden verstrekt op transactiebasis. Daarom is het wenselijk de verzameling van gegevens op transactiebasis en informatie die nodig is om statistieken op transactiebasis te genereren, te verbeterd op een wijze die alomvattend en samenhangend is voor alle subsectoren van de overheid. (10) De beschikbaarheid van hoogfrequente gegevens kan patronen aan het licht brengen die nader toezicht rechtvaardigen, en de kwaliteit van de begrotingsprognoses verbeteren. De lidstaten en de Commissie (Eurostat) moeten kwartaalgegevens over het tekort en de schuld publiceren volgens de definities van artikel 2 van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het VWEU gehechte protocol (nr. 12) betreffende de procedure bij buitensporige tekorten. De bekendmaking van hogerfrequente begrotingsgegevens die zijn afgestemd op nationale begrotingsdefinities moet, om de nationale verantwoordelijkheid te verbeteren, worden bepaald op basis van nationale transparantievereisten en gebruikersbehoeften. (11) Vertekende en onrealistische macro-economische en budgettaire prognoses voor de wetgeving betreffende de jaarlijkse en meerjarenbegroting kunnen de effectiviteit van de begrotingsplanning aanzienlijk belemmeren en derhalve de handhaving van de begrotingsdiscipline schaden. Om de basisaannames te verbeteren, moeten de lidstaten hun macro-economische en budgettaire prognoses vergelijken met de meest recente prognoses van de Commissie en, indien van toepassing, met die van andere onafhankelijke instanties. (12) Om de kwaliteit van de macro-economische en budgettaire prognoses voor de jaarlijkse en meerjarige begrotingsplanning voor de overheid te verbeteren, moeten deze op gezette tijden worden onderworpen aan objectieve en alomvattende ex-postevaluaties die worden uitgevoerd door een onafhankelijke instantie of andere instanties die functioneel autonoom zijn ten opzichte van de begrotingsautoriteiten van de lidstaten, niet zijnde de instantie die de prognose opstelt. Die evaluaties omvatten een doorlichting van de economische aannames, vergelijking met prognoses die door andere instellingen zijn opgesteld, en een evaluatie van de correctheid van in het verleden opgestelde prognoses. (13) Onafhankelijke met het toezicht op de overheidsfinanciën in de lidstaten belaste instanties zijn een doeltreffende bouwsteen van begrotingskaders. Verordening (EU) nr. 473/2013 van het Europees Parlement en de Raad (15) schrijft voor dat de lidstaten die de euro als munt hebben, over onafhankelijke begrotingsinstellingen moeten beschikken die belast zijn met de bekrachtiging of opstelling van macro-economische prognoses, en stelt specifieke waarborgen vast met betrekking tot hun onafhankelijkheid en technische capaciteit. Onverminderd de vereisten uit hoofde van Verordening (EU) nr. 473/2013, moeten de onafhankelijke begrotingsinstellingen bij het opstellen, beoordelen of bekrachtigen van macro-economische prognoses overeenkomstig artikel 8, lid 4, rekening houden met de nationale procedures en praktijken die in de lidstaten gelden, ook wat betreft het tijdstip waarop zij die taak uitvoeren. (14) Om tot een grotere verantwoordelijkheid op het gebied van het begrotingsbeleid te komen, moeten onafhankelijke begrotingsinstellingen over een hoge mate van operationele onafhankelijkheid beschikken, over de nodige middelen beschikken om hun taken uit te voeren en uitgebreide en tijdige toegang hebben tot de nodige informatie. De lidstaten kunnen meer dan één onafhankelijke begrotingsinstelling oprichten en elke onafhankelijke begrotingsinstelling kan een of meer van de in deze richtlijn vastgelegde taken uitvoeren, zolang er sprake is van een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en deze elkaar niet overlappen. Buitensporige institutionele versnippering van toezichtstaken moet worden vermeden. Bij de opzet van deze toezichthoudende instanties moet rekening worden gehouden met de bestaande institutionele kaders en de administratieve structuur van de betrokken lidstaat. (15) Om de begrotingsplanning te verbeteren, moet voor zover mogelijk de nodige aandacht worden besteed aan de macrobudgettaire risico’s van klimaatverandering, met inbegrip van de milieu- en verdelingseffecten daarvan. Voor nationale strategieën is inzicht in de potentiële kanalen waarlangs klimaatgerelateerde schokken de overheidsfinanciën beïnvloeden, onmisbaar om de begrotingsrisico’s als gevolg van de klimaatverandering en daarmee samenhangende rampen te beperken en te beheersen. (16) Hoewel de goedkeuring van wetgeving betreffende de jaarlijkse begroting wat democratische verantwoordingsplicht betreft een fundamentele stap is in het begrotings­proces, biedt een perspectief van één jaar voor de begrotingsplanning een beperkte basis voor een deugdelijk begrotingsbeleid, aangezien de meeste maatregelen gevolgen hebben die veel verder gaan dan de jaarlijkse begrotingscyclus. Een doeltreffende begrotings­planning op middellange termijn versterkt dan ook de geloofwaardigheid van het begrotingsbeleid, rekening houdend met de houdbaarheid van de schuld. Die planning moet berusten op een duidelijke en consistente definitie van nationale begrotings­doelstellingen voor de middellange termijn voor de overheid, die in nationale middellangetermijnplannen worden gepresenteerd. Om een meerjarig begrotings­perspectief te versterken, moet de planning van de wetgeving betreffende de jaarlijkse begroting stroken met de in artikel 2, punt e), bedoelde nationale begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn. (17) Om de begrotingsdiscipline en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën daadwerkelijk te bevorderen, moeten de begrotingskaders de overheidsfinanciën volledig bestrijken. Daarom moet bijzondere aandacht worden besteed aan transacties van die instellingen en fondsen van de overheid die niet zijn opgenomen in de reguliere begrotingen op subsector­niveau, maar die deel uitmaken van de overheid en haar subsectoren en die onmiddellijk of op middellange termijn gevolgen hebben voor de begrotingssituaties van de lidstaten. De lidstaten publiceren ook waarden die overeenstemmen met de gecombineerde impact van die instellingen en fondsen op het overheidssaldo en de overheidsschuld. Er moet gedetailleerde informatie over de gevolgen van belastinguitgaven voor de ontvangsten worden gepubliceerd. (19) Groene begrotingsinstrumenten kunnen helpen om overheidsinkomsten en -uitgaven te verleggen in de richting van groene prioriteiten. In dat opzicht verbetert regelmatige rapportage van relevante informatie de begrotingsdebatten. De lidstaten kunnen informatie publiceren over de wijze waarop de relevante elementen van hun begroting bijdragen tot de verwezenlijking van nationale en internationale verplichtingen op het gebied van klimaat en milieu en over de gebruikte methodologie. De lidstaten moeten voor uitgaven-, belastinguitgaven- en ontvangstenposten afzonderlijk gegevens en beschrijvende informatie publiceren. De lidstaten kunnen informatie publiceren over de verdelings­effecten van het begrotingsbeleid en bij de ontwikkeling van groene budgettering rekening te houden met werkgelegenheids-, sociale en verdelingsaspecten (16) . (20) Bijzondere aandacht moet worden besteed aan het bestaan van voorwaardelijke verplichtingen. Meer bepaald betreffen voorwaardelijke verplichtingen mogelijke verplichtingen die afhankelijk zijn van een onzekere toekomstige gebeurtenis, of bestaande verplichtingen waarbij betaling onwaarschijnlijk is of het bedrag van de waarschijnlijke betaling niet op een betrouwbare manier kan worden vastgesteld. Zij omvatten bijvoorbeeld overheidsgaranties, niet-renderende leningen, uit de exploitatie van overheidsbedrijven voortvloeiende verplichtingen, en, voor zover mogelijk ramp- en klimaatgerelateerde voorwaardelijke verplichtingen. (21) De meeste lidstaten hebben te maken gehad met natuurrampen en extreme weersomstandigheden, en door de klimaatverandering zal naar verwachting de frequentie en intensiteit van dergelijke gebeurtenissen toenemen. Overheden investeren in klimaatadaptatiemaatregelen en springen bij om bij rampen de kosten voor noodhulp, herstel en wederopbouw te dekken en in sommige gevallen als verzekeraar in laatste instantie op te treden. Gezien de bestaande en toekomstige uitdagingen voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën moet bijzondere aandacht worden besteed aan de verplichtingen van de overheid en de risico’s voor de overheidsfinanciën die voortvloeien uit natuurrampen en klimaatgerelateerde schokken, voor zover mogelijk te beginnen met het verzamelen en publiceren van informatie over de begrotingskosten van gebeurtenissen uit het verleden. (21 bis) De rapportage over macrobudgettaire risico’s van klimaatverandering, klimaatgerelateerde voorwaardelijke verplichtingen en begrotingskosten van rampen vertoont weliswaar verbetering, maar bevindt zich nog in de kinderschoenen en de methoden en indicatoren ervoor zijn nog in ontwikkeling. De aanpassing aan deze rapportage zal forse inspanningen vereisen van de overheidsdiensten. De rapportage op deze gebieden moet, rekening houdend met deze uitdagingen en voor zover mogelijk, parallel met die methodologische vorderingen verlopen en worden ontwikkeld. (22) De Commissie moet de uitvoering van Richtlijn 2011/85/EU regelmatig blijven monitoren. Er moeten beste praktijken met betrekking tot de uitvoering van de bepalingen van die richtlijn worden vastgesteld en gedeeld. (23) Richtlijn 2011/85/EU moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd, HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Richtlijn 2011/85/EU wordt als volgt gewijzigd: 1) artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: a) in de eerste alinea wordt de tweede zin vervangen door:" “De definitie van subsectoren van de overheid die is neergelegd in bijlage A bij Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad is van toepassing.* ___________ *PB L 174 van 26.6.2013, blz. 1.”; b) de tweede alinea wordt als volgt gewijzigd: i) punt a) wordt vervangen door:" “a) stelsels voor overheidsboekhouding en statistische rapportage door de overheid;” ii) punt c) wordt vervangen door:" “c) landspecifieke cijfermatige begrotingsregels die bijdragen tot het consequent voeren van het begrotingsbeleid door de lidstaat in overeenstemming met de respectieve verplichtingen van de lidstaat uit hoofde van het VWEU en die de vorm aannemen van een indicator van de begrotingsresultaten, zoals het begrotingstekort, de opgenomen leningen en de schuld van de overheid, of een belangrijk onderdeel daarvan;” iii) punt e) wordt vervangen door:" “e) begrotingskaders voor de middellange termijn als een specifiek samenstel van nationale begrotingsprocedures die een langere horizon voor de budgettaire beleidsvorming behelzen dan de éénjarige begrotingskalender, door onder meer beleidsprioriteiten en nationale begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn vast te stellen;”; iv) het volgende punt h) wordt toegevoegd:" “h) overeenkomstig artikel 8 bij nationale wettelijke bepalingen opgerichte onafhankelijke begrotingsinstellingen, zoals structureel onafhankelijke instanties of instanties die functioneel autonoom zijn ten opzichte van de begrotingsautoriteiten van de lidstaten.”; 2) artikel 3 wordt vervangen door:" “1. Wat de nationale stelsels voor overheidsboekhouding betreft, beschikken de lidstaten over stelsels voor overheidsboekhouding die volledig en coherent alle subsectoren van de overheid bestrijken en die de informatie bevatten die nodig is voor het genereren van transactiegegevens ter voorbereiding van op het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen gebaseerde gegevens. Die stelsels voor overheidsboekhouding zijn aan interne controle en onafhankelijke audits onderworpen. 2. De lidstaten waarborgen dat de begrotingsgegevens van alle subsectoren van de overheid zoals beschreven in Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad* regelmatig en tijdig openbaar beschikbaar zijn. Met name publiceren de lidstaten, vóór het einde van het volgende kwartaal of na publicatie van de relevante gegevens door de Commissie (Eurostat), voor de centrale overheid, deelstaatoverheid, lagere overheid en socialezekerheidsfondsen afzonderlijk kwartaalgegevens over de schuld en, tenzij zij over geïntegreerde, alomvattende en nationaal geharmoniseerde financiële boekhoudsystemen op transactiebasis beschikken, over het tekort. 3. De Commissie (Eurostat) publiceert om de drie maanden de statistische kwartaalgegevens van de overheidsfinanciën overeenkomstig de tabellen 25, 27 en 28 van bijlage B bij Verordening (EU) nr. 549/2013. ___________ *PB L 174 van 26.6.2013, blz. 1.”; 3) artikel 4 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1 wordt vervangen door:" “1. De lidstaten zien erop toe dat de jaarlijkse of meerjarige begrotingsplanning is gebaseerd op realistische macro-economische en budgettaire prognoses die van de meest actuele informatie gebruikmaken. De begrotingsplanning is gebaseerd op het meest waarschijnlijke macrobudgettaire scenario of op een meer prudent scenario. De macro-economische en budgettaire prognoses worden vergeleken met de recentste prognoses van de Commissie en indien passend die van andere onafhankelijke instanties. Aanzienlijke verschillen tussen de macro-economische en budgettaire prognoses van de lidstaat en de prognoses van de Commissie worden toegelicht, onder meer als het niveau of de groei van variabelen in externe aannames aanzienlijk afwijkt van de waarden in de prognoses van de Commissie.”; b) lid 4 wordt geschrapt. c) de leden 5 en 6 worden vervangen door:" “5. De lidstaten geven aan welke instelling verantwoordelijk is voor het opstellen van macro-economische en budgettaire prognoses en maken de officiële macro-economische en budgettaire prognoses die voor begrotingsplanning zijn opgesteld openbaar. Ten minste eenmaal per jaar gaan de lidstaten en de Commissie een technische dialoog aan over de aannames die ten grondslag liggen aan de voorbereiding van de macro-economische en begrotingsprognoses. 6. Om de kwaliteit van de macro-economische en budgettaire prognoses voor de jaarlijkse en meerjarige begrotingsplanning te verbeteren, worden deze op gezette tijden onderworpen aan objectieve en alomvattende ex-postevaluaties door een onafhankelijke instantie of andere instanties die functioneel autonoom zijn ten opzichte van de begrotingsautoriteiten van de lidstaten, niet zijnde de instantie die de prognose opstelt. De resultaten van die evaluatie worden openbaar gemaakt en bij toekomstige macro-economische en budgettaire prognoses waar nodig in aanmerking genomen. Indien uit de evaluatie een significante afwijking blijkt die gedurende ten minste vier opeenvolgende jaren van invloed is op de macro-economische prognoses neemt de betrokken lidstaat de nodige maatregelen en maakt hij een en ander openbaar.”; d) lid 7 wordt geschrapt. 4) artikel 5 wordt vervangen door:" “Artikel 5 Elke lidstaat voert specifieke cijfermatige begrotingsregels in om de naleving over een meerjarige periode voor de overheid als geheel van de uit het VWEU op het vlak van begrotingsbeleid voortvloeiende verplichtingen doeltreffend te bevorderen. Deze regels bevorderen in het bijzonder het volgende: __________________ * Verordening (EU) van het Europees Parlement en de Raad van [ datum invoegen ] [ volledige titel invoegen ] (PB L ..).”; 5) artikel 6 wordt als volgt gewijzigd: a) in lid 1 wordt punt b) vervangen door:" “b) de effectieve en tijdige monitoring van de inachtneming van de regels, gebaseerd op een betrouwbare en onafhankelijke analyse door overeenkomstig artikel 8 opgerichte onafhankelijke begrotingsinstellingen of andere instanties die functioneel autonoom zijn ten aanzien van de begrotingsautoriteiten van de lidstaten;”; b) lid 2 wordt vervangen door:" “Indien de cijfermatige begrotingsregels ontsnappingsclausules bevatten, worden hierin een beperkt aantal specifieke omstandigheden in verband met de voor de lidstaten uit het VWEU en verordening [XXX preventief deel van het SGP] voortvloeiende verplichtingen omschreven.”; 6) artikel 7 wordt vervangen door:" “Artikel 7 De nationale wetgeving betreffende de jaarlijkse begroting strookt met de geldende landspecifieke cijfermatige begrotingsregels.”; 7) in hoofdstuk V wordt de titel vervangen door “ONAFHANKELIJKE BEGROTINGS­INSTELLINGEN”; 8) artikel 8 wordt vervangen door:" “Artikel 8 1. De lidstaten zorgen ervoor dat bij nationale wetgeving, regelgeving of bindende administratieve voorschriften onafhankelijke begrotingsinstellingen worden opgericht, zoals structureel onafhankelijke instanties of instanties die functioneel autonoom zijn ten opzichte van de begrotingsautoriteiten van de lidstaten. 1 bis. De lidstaten kunnen meer dan één onafhankelijke begrotingsinstelling oprichten. 2. De in lid 1 bedoelde instellingen bestaan uit leden die door middel van transparante procedures worden voorgedragen en benoemd op basis van hun ervaring en bekwaamheid op het gebied van overheidsfinanciën, macro-economie of begrotingsbeheer. 3. De in lid 1 bedoelde instellingen: 4. Onverminderd de overeenkomstig Verordening (EU) nr. 473/2013 aan de lidstaten die de euro als munt hebben toegewezen taken en functies, zorgen alle lidstaten ervoor dat de volgende taken worden uitgevoerd door een van de in lid 1 bedoelde instellingen: 5. Onverminderd de overeenkomstig Verordening (EU) nr. 473/2013 toegekende taken en functies, geven de instellingen in de context van de in lid 4, punten a), d), e) en f), bedoelde taken beoordelingen af. De lidstaten geven gevolg aan deze beoordelingen, of lichten toe waarom ze dat niet doen. Die toelichting is openbaar en wordt twee maanden na afgifte van de beoordelingen ingediend. _ ________________ * Verordening (EU) van de Raad van [datum invoegen] [volledige titel invoegen] (PB L ..). 9) artikel 9 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1 wordt vervangen door:" “1. De lidstaten stellen een geloofwaardig, doeltreffend nationaal begrotingskader voor de middellange termijn vast dat voorziet in een planningshorizon van ten minste drie jaar voor de begroting om te waarborgen dat bij de nationale begrotingsplanning wordt uitgegaan van een meerjarenperspectief.” b) lid 2 wordt als volgt gewijzigd: i) de inleidende zin wordt vervangen door:" “2. Nationale begrotingskaders voor de middellange termijn omvatten procedures voor de vaststelling van de volgende elementen: ” ii) punt a) wordt vervangen door:" “a) algemene en transparante meerjarige begrotingsdoelstellingen als bedoeld in artikel 2, punt e), voor het overheidstekort, de overheidsschuld en eventuele andere begrotings­indicatoren, zoals de uitgaven, om te waarborgen dat deze stroken met de geldende landspecifieke cijfermatige begrotingsregels als bedoeld in hoofdstuk IV van deze richtlijn en de desbetreffende bepalingen van Verordening [XXX preventief deel van het SGP].”; iii) punt c) wordt vervangen door:" “c) een beschrijving van de geplande beleidsmaatregelen voor de middellange termijn, inclusief investeringen en hervormingen, die gevolgen hebben voor de overheidsfinanciën en duurzame en inclusieve groei, uitgesplitst naar de voornaamste ontvangsten- en uitgavenposten, waarbij wordt getoond op welke wijze de aanpassing aan de nationale begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn als bedoeld in artikel 2, punt e), wordt verwezenlijkt, afgezet tegen de prognoses bij ongewijzigd beleid.”; iv) punt d) wordt vervangen door:" “d) een beoordeling van de wijze waarop de voorgenomen beleidsmaatregelen in het licht van hun rechtstreekse middellange- en langetermijngevolgen voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en duurzame en inclusieve groei op middellange en lange termijn zouden kunnen beïnvloeden. De beoordeling houdt, voor zover mogelijk, rekening met de macrobudgettaire risico’s van klimaatverandering en de milieu- en verdelingseffecten daarvan.”; c) lid 3 wordt geschrapt; 10) de artikelen 10 en 11 worden vervangen door:" “Artikel 10 De wetgeving betreffende de jaarlijkse begroting is in overeenstemming met de nationale begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn als bedoeld in artikel 2, punt e). Elke afwijking wordt naar behoren uitgelegd. Artikel 11 Deze richtlijn belet niet dat de nieuwe regering van een lidstaat het begrotingsplan voor de middellange termijn aanpast aan haar nieuwe beleidsprioriteiten. In dat geval geeft de nieuwe regering de verschillen tussen het voorgaande en het nieuwe begrotingsplan voor de middellange termijn aan.”; 11) in hoofdstuk VI wordt de titel vervangen door: “TRANSPARANTIE VAN DE OVERHEIDSFINANCIËN”; 12) artikel 12 wordt vervangen door:" “Artikel 12 De lidstaten zien erop toe dat alle overeenkomstig de hoofdstukken II, III en IV genomen maatregelen consistent zijn voor alle subsectoren van de overheid en die subsectoren volledig bestrijken. Daartoe schrijven de lidstaten in het bijzonder consequente overheidsboekhoudregels en -procedures voor de overheid voor, alsook integere verzamelings- en verwerkingssystemen voor de onderliggende gegevens.”; 13) artikel 14 wordt vervangen door:" “Artikel 14 1. In het kader van de jaarlijkse en meerjarige begrotingsprocedures publiceren de lidstaten informatie over instellingen en fondsen die niet in de reguliere begrotingen zijn opgenomen, maar wel deel uitmaken van de overheid, inclusief subsectoren van de overheid. De lidstaten publiceren ook bedragen die overeenstemmen met de gecombineerde impact van die instellingen en fondsen op het overheidssaldo en de overheidsschuld. 2. De lidstaten publiceren gedetailleerde informatie over de gevolgen van belastinguitgaven voor de ontvangsten. 3. Voor alle subsectoren van de overheid publiceren de lidstaten relevante informatie over voorwaardelijke verplichtingen met mogelijk grote gevolgen voor de overheidsbegrotingen, zoals onder meer overheidsgaranties, oninbare leningen en uit de exploitatie van overheidsbedrijven voortvloeiende verplichtingen, met vermelding van de omvang ervan. De lidstaten publiceren voor zover mogelijk ook informatie over ramp- en klimaatgerelateerde voorwaardelijke verplichtingen. De gepubliceerde informatie houdt, voor zover mogelijk, rekening met informatie over begrotingskosten als gevolg van rampen en klimaatgerelateerde schokken. De lidstaten publiceren informatie over overheidsparticipaties in kapitaal van particuliere en overheidsbedrijven, voor zover het om economisch significante bedragen gaat.”. 14) artikel 15 wordt vervangen door:" “Artikel 15 1. De lidstaten doen de nodige bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 2025 aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie onmiddellijk de tekst van die bepalingen mee. De Raad spoort de lidstaten ertoe aan voor zichzelf en in het belang van de Unie hun eigen concordantietabellen op te stellen, die voor zover mogelijk het verband weergeven tussen deze richtlijn en de omzettingsmaatregelen, en deze openbaar te maken. 2. Wanneer de lidstaten die bepalingen vaststellen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 3. De Commissie stelt op basis van relevante informatie van de lidstaten een tussentijds voortgangsverslag op over de uitvoering van de belangrijkste bepalingen van deze richtlijn, dat uiterlijk op 30 juni 2025 wordt voorgelegd. 4. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.”; 15) artikel 16 wordt geschrapt; 16) het volgende artikel wordt ingevoegd:" “Artikel 16 bis 1. Uiterlijk op 31 december 2025 en vervolgens om de vijf jaar brengt de Commissie verslag uit over de stand van zaken met betrekking tot: 2. Uiterlijk op 31 december 2030 en vervolgens om de vijf jaar publiceert de Commissie een evaluatie van de doeltreffendheid van deze richtlijn.”. Gedaan te Brussel, Voor de Raad De voorzitter