Het Europees Parlement, – gezien artikel 246, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien punt 6 van het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (1) , – gezien het feit dat Frans Timmermans als lid van de Commissie is teruggetreden, – gezien de brief van de Raad van 8 september 2023 waarbij de Raad het Parlement heeft geraadpleegd over een besluit inzake de benoeming van Wopke Hoekstra als lid van de Commissie, dat in onderlinge overeenstemming met de voorzitter van de Commissie moet worden genomen (C9-0335/2023), – gezien de brief van de voorzitter van de Commissie van 1 september 2023, – gezien de hoorzitting met Wopke Hoekstra op 2 oktober 2023, die is geleid door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, met medebetrokkenheid van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie industrie, onderzoek en energie, en de na die hoorzitting opgestelde evaluatiebrief, – gezien de behandeling door de Conferentie van commissievoorzitters die op 4 oktober 2023 is afgerond door middel van eens schriftelijke procedure en de behandeling door de Conferentie van voorzitters op haar vergadering van 4 oktober 2023, – gezien artikel 125 van en bijlage VII bij zijn Reglement, 1. hecht zijn goedkeuring aan de benoeming van Wopke Hoekstra als lid van de Commissie voor de verdere duur van de ambtstermijn van de Commissie, tot 31 oktober 2024; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 17, lid 6, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 248 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien punt 7 van het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (1) , – gezien de brieven van de voorzitter van de Commissie van 22 augustus en 1 september 2023, – gezien de hoorzitting met Maroš Šefčovič op 3 oktober 2023, die is geleid door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, met medebetrokkenheid van de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en de na die hoorzitting opgestelde evaluatiebrief, – gezien de behandeling door de Conferentie van commissievoorzitters die op 4 oktober 2023 werd afgerond door middel van een schriftelijke procedure en de behandeling door de Conferentie van voorzitters op haar vergadering van 4 oktober 2023, – gezien artikel 125 van en bijlage VII bij zijn Reglement, 1. hecht zijn goedkeuring aan de toewijzing van nieuwe verantwoordelijkheden aan uitvoerend vicevoorzitter van de Commissie Maroš Šefčovič voor de verdere duur van de ambtstermijn van de Commissie, tot 31 oktober 2024; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Afghanistan, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Taliban na de machtsovername in Afghanistan een algemene amnestie aankondigde voor voormalige regeringsfunctionarissen en voormalige leden van de gewapende strijdkrachten (Afghan National Defense and Security Forces, ANDSF); overwegende dat de VN-bijstandsmissie in Afghanistan ten minste 800 mensenrechtenschendingen heeft gedocumenteerd, waaronder willekeurige opsluitingen, standrechtelijke executies, gedwongen verdwijningen en foltering, die door de feitelijke autoriteiten zijn begaan ten aanzien van voormalige regeringsfunctionarissen en ANDSF-leden; B. overwegende dat voormalige regeringsfunctionarissen en ANDSF-leden zijn omgebracht in detentiecentra en op onbekende locaties en openbare plaatsen; overwegende dat families vaak dagen- of wekenlang in het ongewisse verkeren over het lot of de verblijfplaats van hun opgesloten familieleden, totdat zij de stoffelijke overschotten van hun dierbaren terugkrijgen; 1. betreurt de omvang van de mensenrechtenschendingen in Afghanistan, die sinds de machtsovername door de Taliban exponentieel zijn toegenomen; veroordeelt in de meest krachtige bewoordingen alle mensenrechtenschendingen in het land, waaronder de wijdverspreide vervolging van voormalige regeringsfunctionarissen en ANDSF‑leden, de ontstellende onderdrukking van vrouwen en meisjes en het beleid van genderapartheid, en de doelgerichte aanvallen op maatschappelijke organisaties en mensenrechtenactivisten; 2. verzoekt de feitelijke autoriteiten van Afghanistan hun publiekelijk gedane belofte van algemene amnestie voor voormalige regeringsfunctionarissen en ANDSF-leden volledig na te komen; 3. dringt aan op de onverwijlde instelling van een verantwoordingsmechanisme onder leiding van de VN om onderzoek te doen naar gestelde mensenrechtenschendingen, onder meer ten aanzien van voormalige regeringsfunctionarissen en ANDSF-leden, en naar schendingen van het internationaal recht; 4. roept de feitelijke autoriteiten met klem op de ernstige inperkingen van de rechten van vrouwen en meisjes ongedaan te maken, in overeenstemming met de internationale verplichtingen van Afghanistan; 5. herhaalt zijn oproep aan Afghanistan om Matiullah Wesa, Zholia Parsi, Neda Parwani, Murtaza Behboudi, Rasul Parsi en alle anderen die ten onrechte gevangen zitten onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten en een grondig onderzoek in te stellen naar de gedwongen verdwijning van Alia Azizi; 6. dringt aan op de handhaving van een strikte voorwaardelijke dialoog met de Taliban overeenkomstig de vijf benchmarks van de Raad voor dialoog met de feitelijke autoriteiten; 7. roept de EU en de lidstaten op hun steun aan het Afghaanse maatschappelijk middenveld op te voeren, onder meer door specifieke bijstands- en beschermingsprogramma's voor mensenrechtenactivisten te financieren en humanitaire visa af te geven voor vervolgde vrouwen en meisjes; 8. betreurt het feit dat er in Afghanistan onder het talibanbewind sprake is van een dramatische achteruitgang op het gebied van godsdienstvrijheid; spreekt zijn afkeuring uit over de wrede vervolging van christenen en andere religieuze minderheden door de taliban, met als doel hen uit het land te verdrijven; 9. herhaalt zijn solidariteit met en inzet voor de bevolking van Afghanistan, met name wat betreft hun roep om gerechtigheid, verantwoordingsplicht en genoegdoening voor alle mensenrechtenschendingen in Afghanistan; verzoekt de EU het lopende onderzoek van het Internationaal Strafhof dienaangaande te steunen; 10. herhaalt zijn bezorgdheid over de snel verslechterende humanitaire situatie in Afghanistan en het gebrek aan middelen om mensen die extreme honger lijden van voedsel te voorzien; roept de Commissie en de lidstaten op om de humanitaire hulp en de financiering van basisbehoeften en bestaansmiddelen op te schroeven; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de VN en de feitelijke autoriteiten van Afghanistan. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over de Russische Federatie en met name over Tsjetsjenië, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de mensenrechtensituatie nog altijd rampzalig is gezien de schendingen ten aanzien van mensenrechtenverdedigers en kwetsbare groepen die zijn gepleegd door het door Rusland geïnstalleerde regime van Kadyrov; B. overwegende dat Zarema Moesajeva in januari 2022 in Rusland onrechtmatig is ontvoerd met het voorwendsel dat haar getuigenis nodig was in een strafzaak, en in Tsjetsjenië in voorlopige hechtenis is geplaatst; C. overwegende dat zij zonder dat zij zich adequaat kon verdedigen, werd veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf omdat zij ervan werd beschuldigd dat zij fraude had gepleegd en de autoriteiten had aangevallen; overwegende dat haar gezondheid sinds het begin van haar hechtenis is verslechterd; D. overwegende dat mevrouw Moesajeva de echtgenote is van Saidi Jangoelbajev, voormalig rechter bij het Tsjetsjeense Hooggerechtshof, en de moeder van mensenrechtenverdediger Aboebakar Jangoelbajev en de oppositiebloggers Ibrahim en Bajsangoer Jangoelbajev; E. overwegende dat haar drie zonen hun kritiek ten aanzien van de leider van de Tsjetsjeense Republiek, Ramzan Kadyrov, en zijn autocratische bewind niet onder stoelen of banken steken; overwegende dat Kadyrov er publiekelijk mee heeft gedreigd de familieleden van Jangoelbajev “uit te schakelen”; overwegende dat de EU en de Verenigde Staten Kadyrov en zijn naaste medewerkers op de sanctielijst hebben geplaatst vanwege grove mensenrechtenschendingen; F. overwegende dat Elena Milasjina, journalist bij de Novaja Gazeta , en mensenrechtenadvocaat Aleksandr Nemov op de dag van het vonnis van mevrouw Moesajeva zijn aangevallen en hardhandig zijn geslagen terwijl zij op weg waren naar de rechtszaak; 1. veroordeelt met klem de ontvoering en politiek gemotiveerde opsluiting van Zarema Moesajeva en beschouwt deze als een vergelding voor de gerechtvaardigde mensenrechtenactiviteiten en politieke standpunten van haar zonen; 2. dringt er bij de Tsjetsjeense autoriteiten op aan mevrouw Moesajeva onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten, haar behoorlijke medische zorg te bieden en onmiddellijk een einde te maken aan alle intimidatie van het maatschappelijk middenveld en de oppositie; 3. is er bezorgd over dat de mensenrechtenadvocaten die aan de zaak werkten, Aleksandr Nemov, Aleksandr Savin, Natalia Dobronravova en Aleksandr Karavaev, zowel vóór als tijdens het proces tegen Moesajeva het doelwit waren van surveillance als een vorm van intimidatie; 4. veroordeelt met klem de wrede aanval op advocaat Aleksandr Nemov en journalist Elena Milasjina van 4 juli 2023 en de hardhandige onderdrukking van mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke media, onder meer in de zaken van de advocaten Natalia Dobronravova, Sergej Babinets en Oleg Chabibrachmanov; dringt er bij de bevoegde autoriteiten op aan een transparant en grondig onderzoek naar deze aanvallen te voeren en de daders ter verantwoording te roepen; 5. verzoekt de internationale gemeenschap, de Commissie, de EDEO en de lidstaten te reageren op de alarmerende mensenrechtensituatie in Rusland en met name in Tsjetsjenië, meer steun te verlenen aan Tsjetsjeense politieke gevangenen, dissidenten, Tsjetsjenen die zich verzetten tegen het wrede regime, onderdrukte vrouwen en lhbtiq+‑personen, alsook aan hun families, humanitaire visa te verlenen aan Tsjetsjeense mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen en te blijven samenwerken met mensenrechtenorganisaties; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de VV/HV, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Russische autoriteiten en de leider van de Tsjetsjeense Republiek. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Egypte, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Hisham Kassem een belangrijke liberale stem in Egypte is, alsmede uitgever en pleitbezorger van mediavrijheid en de rechtsstaat; B. overwegende dat hij in juni 2023, in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van december 2023, een centrale rol heeft gespeeld bij de oprichting van de coalitie van liberale oppositiepartijen en -politici “Free Current”, waarbij hij kritiek heeft geleverd op de economische en politieke staat van dienst van de regering; overwegende dat hij werd vastgehouden op grond van smaad en laster wegens een online post waarin voormalig minister Abu Eita werd bekritiseerd en weigerde het equivalent van 150 EUR te betalen voor zijn borgtocht; overwegende dat hij op 20 augustus 2023 werd gearresteerd op grond van soortgelijke aanklachten en hij op 16 september 2023 door de rechtbank voor economische misdrijven van Caïro werd veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf en een boete; overwegende dat hij in beroep is gegaan en dat de rechtbank zijn hoorzitting heeft uitgesteld tot 7 oktober 2023; C. overwegende dat zijn rechten van verdediging onvoldoende werden beschermd, dat zijn advocaten vóór het proces geen toegang kregen tot zijn dossier, en dat de autoriteiten hem zijn recht op een openbare hoorzitting hebben ontnomen en de media en diplomatieke vertegenwoordigers hebben belet daarbij aanwezig te zijn; D. overwegende dat Ahmed El Tantawy, de leider van de Nasseristische linkse partij, sinds zijn aankondiging in augustus van dit jaar om deel te nemen aan de presidentsverkiezingen, te maken heeft gehad met intimidatie door de autoriteiten; overwegende dat sindsdien ten minste 73 van zijn campagnemedewerkers en aanhangers zijn gearresteerd, terwijl Citizen Lab heeft vastgesteld dat zijn telefoon werd gehackt met behulp van Predator-spyware van Cytrox; E. overwegende dat sinds mei 2022 een beperkt aantal politieke gevangenen gratie heeft gekregen, maar dat er sindsdien twee keer zoveel zijn gearresteerd en duizenden nog steeds gevangen zitten; 1. verzoekt de Egyptische autoriteiten Hisham Kassem onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten en alle politiek gemotiveerde aanklachten tegen hem in te trekken; verzoekt de EU-delegatie en de lidstaten hem in de gevangenis te bezoeken; 2. onderstreept het belang van geloofwaardige, vrije en eerlijke verkiezingen; dringt er bij de autoriteiten op aan een einde te maken aan de intimidatie van vreedzame oppositieleden, zoals aspirant-presidentskandidaat en voormalig parlementslid Ahmed El Tantawy; spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over het restrictieve verkiezingsproces in Egypte; herinnert eraan dat wetten inzake smaad niet kunnen worden gebruikt om politieke tegenstanders op te sluiten; 3. dringt er bij de autoriteiten op aan de rechtsstaat, de vrijheid van meningsuiting, de pers, de media en vereniging, en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te handhaven, een einde te maken aan de onderdrukking van de oppositie door middel van willekeurige detentie, digitaal toezicht, gedwongen verdwijningen en foltering, om de tienduizenden gevangenen die willekeurig worden vastgehouden omdat zij hun mening vreedzaam hebben geuit, waaronder prijswinnaar Alaa Abdel Fattah en twintig journalisten, onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten, en onlinecensuur tegen onafhankelijke media op te heffen; is ingenomen met de vrijlating van een beperkt aantal ten onrechte vastgehouden politieke gevangenen zoals Patrick Zaki; 4. dringt er bij de EU-lidstaten op aan de schendingen van de mensenrechten in Egypte aan de orde te stellen in de komende Associatieraad EU-Egypte en een monitoring- en rapportagemechanisme in de VN-Mensenrechtenraad te ondersteunen; 5. dringt aan op een doeltreffende tenuitvoerlegging van de verordening inzake producten voor tweeërlei gebruik (1) om aanhangers van de oppositie te beschermen; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Egyptische autoriteiten en deze in het Arabisch te vertalen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0391 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0311/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van de Europese Centrale Bank van 5 november 2021 (1) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 8 december 2021 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 10 mei 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0156/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 oktober 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende Europese groene obligaties en optionele openbaarmakingen voor obligaties die als ecologisch duurzame obligaties op de markt worden gebracht en voor aan duurzaamheid gekoppelde obligaties (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/2631.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0426 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0226/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 6 september 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0267/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 oktober 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 978/2012 houdende toepassing van een schema van algemene tariefpreferenties (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/2663.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0204 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0175/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 21 september 2022 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 21 juni 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9-0097/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 oktober 2023 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2011/83/EU wat betreft op afstand gesloten overeenkomsten inzake financiële diensten, en tot intrekking van Richtlijn 2002/65/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2023/2673.) (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Door de Commissie voorgestelde tekst – 1 000 tot 9 999 i.e.: één monster per maand – 10 000 tot 49 999 i.e.: twee monsters per maand; voor microverontreinigingen, één monster per maand ; – 50 000 tot 99 999 i.e.: één monster per week; voor microverontreinigingen, twee monsters per week ; 100 000 i.e. of meer: één monster per dag ; voor microverontreinigingen, twee monsters per week ; Amendement – 750 tot 9 999 i.e.: één monster per maand – 10 000 tot 49 999 i.e.: twee monsters per maand; voor microverontreinigingen, één monster per twee maanden – 50 000 tot 99 999 i.e.: één monster per week; voor microverontreinigingen, één monster per twee maanden ; 100 000 i.e. of meer: één monster per week ; voor microverontreinigingen, één monster per maand ; Door de Commissie voorgestelde tekst Parameters Concentratie Minimaal percentage voor vermindering 7 (zie opmerking 1) Referentiemeetmethode Fosfor totaal 2 0,5 mg/l 90 Moleculaire absorptiespectro-fotometrie Stikstof totaal 6 mg/l 85 Moleculaire absorptiespectro-fotometrie ___________ 7 Vermindering ten opzichte van de vracht belasting van het influent. Amendement Parameters Concentratie Minimaal percentage voor vermindering 7 (zie opmerking 1) Referentiemeetmethode Fosfor totaal 0,2 mg/l 93 Moleculaire absorptiespectro-fotometrie of gelijkwaardige digitale online sensormeting Stikstof totaal 8 mg/l 7 bis 80 Moleculaire absorptiespectro-fotometrie of gelijkwaardige digitale online sensormeting _________________________ 7 Vermindering ten opzichte van de vracht belasting van het influent. 7 bis Overeenkomstig bijlage I, deel D, punt 4, punt c), gaat het bij deze concentraties om jaargemiddelden. Om aan te tonen dat aan de eisen voor stikstof wordt voldaan, mogen echter ook daggemiddelden worden gebruikt wanneer overeenkomstig bijlage I, deel D, punt 1, wordt aangetoond dat daarbij hetzelfde beschermingsniveau wordt verkregen. In dat geval mag het daggemiddelde niet hoger zijn dan 20 mg stikstof totaal/l voor alle monsters, wanneer de temperatuur van het effluent in de biologische reactor 12 °C of hoger is. In plaats van de voorwaarde betreffende de temperatuur kan een beperkte werkingstijd worden toegepast, rekening houdend met de in het gebied heersende klimaatomstandigheden. Het Europees Parlement, – gezien zijn recente resoluties over de situatie in Nagorno-Karabach, Azerbeidzjan en Armenië, met name die van 19 januari 2023 over de humanitaire gevolgen van de blokkade in Nagorno-Karabach (1) , van 10 maart 2022 over de vernietiging van cultureel erfgoed in Nagorno-Karabach (2) en van 20 mei 2021 over krijgsgevangenen na het meest recente conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan (3) , – gezien de betreffende documenten en internationale overeenkomsten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, het Handvest van de Verenigde Naties, de Slotakte van Helsinki van 1 augustus 1975 en de Verklaring van Alma-Ata van 21 december 1991, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie, de Verdragen van Genève en de bijbehorende protocollen, het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof, het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, de Unesco-Overeenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld van 16 november 1972 en de Verklaring van de Unesco van 17 oktober 2003 over de opzettelijke vernieling van cultureel erfgoed, – gezien de basisbeginselen van de Minsk-groep van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) van 2009, – gezien de trilaterale verklaring van 9 november 2020 die is ondertekend door de leiders van Rusland, Armenië en Azerbeidzjan, – gezien de gezamenlijke verklaring van de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, de voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met de zuidelijke Kaukasus en de vaste rapporteurs voor Armenië en Azerbeidzjan van 19 september 2023 over de aanval van Azerbeidzjan op Nagorno-Karabach, – gezien de verklaringen van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 19 september 2023 over de militaire escalatie en van 21 september 2023 over de ontwikkelingen in Nagorno-Karabach en de toespraak van de hoge vertegenwoordiger van 21 september 2023 in de VN-Veiligheidsraad over Nagorno-Karabach, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 29 september 2023 over de ontheemding van mensen uit Nagorno‑Karabach, – gezien de oproep van de secretaris-generaal van de VN, António Guterres, van 19 september 2023 om de vijandelijkheden onmiddellijk te staken en het commentaar van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN, Volker Türk, van 26 september 2023, – gezien de beschikkingen van het Internationaal Gerechtshof van 22 februari 2023 en 6 juli 2023 over het verzoek om voorlopige maatregelen aan te geven voor de toepassing van het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie (Armenië tegen Azerbeidzjan), – gezien het Haags Verdrag van 1954 inzake de bescherming van culturele goederen in geval van een gewapend conflict, waarbij Armenië en Azerbeidzjan partij zijn, het eerste protocol daarbij, zoals van toepassing op bezette gebieden, en het tweede protocol daarbij, betreffende een betere bescherming van cultuurgoederen, – gezien de verklaring van 11 november 2021 van de covoorzitters van de Minsk-groep van de OVSE waarin zij herhalen hoe belangrijk het is om plaatsen met historische en culturele waarde in de regio te beschermen, – gezien het eindverslag van de deskundigencommissie van de VN-Veiligheidsraad die is opgericht bij resolutie 780 (1992) van de Veiligheidsraad, – gezien het verslag van de Europese Commissie tegen Racisme en Onverdraagzaamheid van de Raad van Europa van 29 maart 2023 over Azerbeidzjan en het memorandum van de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa van 21 oktober 2021 over de gevolgen op humanitair gebied en voor de mensenrechten na het uitbreken van vijandelijkheden tussen Armenië en Azerbeidzjan rond Nagorno-Karabach in 2020, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het conflict in Nagorno-Karabach uit historisch en geopolitiek oogpunt bijzonder ingewikkeld is; overwegende dat Azerbeidzjan op 19 september 2023 een vooraf geplande, ongerechtvaardigde militaire aanval op Nagorno-Karabach heeft uitgevoerd, waarbij veel doden zijn gevallen; overwegende dat op 20 september 2023 overeenstemming is bereikt over een staakt-het-vuren, maar dat de veiligheidssituatie van de burgers die in Nagorno-Karabach overblijven, niet is gewaarborgd; overwegende dat er meldingen zijn dat honderden Armeense burgers zijn gedood en gewond zijn geraakt tijdens de militaire operatie van Azerbeidzjan tegen Nagorno-Karabach; overwegende dat er meldingen zijn dat er mensen vermist zijn; overwegende dat de feitelijke autoriteiten van Nagorno-Karabach er in het kader van het staakt-het-vuren met Azerbeidzjan mee hebben ingestemd hun civiele instellingen te ontmantelen, de zelfverdedigingstroepen te ontwapenen, alle wapens in te leveren en zich terug te trekken uit alle gevechtsposities en legerposten; overwegende dat er echter herhaaldelijk melding is gemaakt van schendingen van het staakt-het-vuren; B. overwegende dat deze aanval een grove schending van de mensenrechten en het internationaal recht vormt, en een duidelijke schending van de trilaterale staakt-het-vurenverklaring van 9 november 2020 en van de toezeggingen die Azerbeidzjan heeft gedaan tijdens de onderhandelingen met bemiddeling van de EU; overwegende dat Nikol Pasjinjan, de minister-president van Armenië, op 22 mei 2023 heeft verklaard dat zijn land bereid is de territoriale integriteit van Azerbeidzjan, met inbegrip van Nagorno-Karabach, te erkennen in ruil voor veiligheidsgaranties voor de Armeense bevolking in de regio, als onderdeel van het vredesproces tussen de twee landen; C. overwegende dat sinds het Azerbeidzjaanse offensief op 19 september 2023 meer dan 100 000 Armeniërs uit Nagorno-Karabach zich gedwongen zagen naar Armenië te vluchten; overwegende dat daardoor in Nagorno-Karabach vrijwel geen Armenen meer wonen, hoewel die er al eeuwen gevestigd waren; overwegende dat de Azerbeidzjaanse regering heeft verklaard dat zij de rechten van de burgerbevolking zal waarborgen, waaronder het recht op onderwijs, culturele rechten, religieuze rechten en stemrecht bij de gemeenteraadsverkiezingen; overwegende dat de beloften van Azerbeidzjan om de rechten van de lokale bevolking te respecteren niet geloofwaardig werden geacht door de Armeense inwoners van Nagorno-Karabach, die vrezen voor represailles of het verlies van de vrijheid om hun taal te gebruiken, hun godsdienst te belijden en hun gewoonten te behouden; overwegende dat er sinds het begin van het offensief geloofwaardige meldingen zijn van plunderingen, vernielingen, geweld en arrestaties door Azerbeidzjaanse troepen; overwegende dat verschillende functionarissen en voormalige functionarissen uit Nagorno-Karabach sinds 19 september 2023 door Azerbeidzjan zijn gearresteerd; D. overwegende dat etnische zuivering door de VN-Veiligheidsraad wordt omschreven als het etnisch homogeen maken van een gebied door het gebruik van geweld of intimidatie om personen van een andere etnische of religieuze groep uit een bepaald gebied te verwijderen, en in strijd is met het internationaal recht; overwegende dat de aanhoudende gedwongen uittocht van de lokale Armeense bevolking, die neerkomt op etnische zuivering, dringend moet worden beëindigd en teruggedraaid, en dat de voorwaarden voor een veilige terugkeer naar Nagorno-Karabach moeten worden gewaarborgd; overwegende dat de Armeniërs in Nagorno-Karabach het recht hebben om in waardigheid en veiligheid in hun huizen te wonen; overwegende dat de Azerbeidzjaanse autoriteiten de registratie van alle Armeense inwoners van Nagorno-Karabach hebben aangekondigd; E. overwegende dat zowel Azerbeidzjan als Armenië gebonden zijn aan het internationaal humanitair recht; overwegende dat het derde Verdrag van Genève krijgsgevangenen beschermt tegen alle vormen van foltering en wrede behandeling; overwegende dat dergelijke daden tijdens een gewapend conflict neerkomen op oorlogsmisdrijven; overwegende dat het vierde Verdrag van Genève burgers beschermt bij internationale gewapende conflicten en bepaalt dat het wederrechtelijk opsluiten, opzettelijk doden en onmenselijk en vernederend behandelen van een beschermd persoon oorlogsmisdrijven zijn; F. overwegende dat deze militaire agressie werd voorafgegaan door de negen maanden durende blokkade door Azerbeidzjan (sinds 12 december 2022) van de Laçın-corridor, de enige landcorridor die de voornamelijk door Armeniërs bevolkte regio Nagorno‑Karabach verbindt met Armenië, waardoor meer dan 100 000 Armeniërs in Nagorno-Karabach vrij verkeer en toegang tot voedsel, geneesmiddelen, hygiëneproducten en andere goederen werd ontzegd, alsook door de instelling van een controlepost op diezelfde corridor in april 2023, in strijd met de trilaterale verklaring van november 2020, door een militaire opbouw rond Nagorno-Karabach en aan de grens met Armenië, en door agressieve en opruiende retoriek van het leiderschap van Azerbeidzjan; G. overwegende dat op grond van de trilaterale verklaring van 9 november 2020, die een einde maakte aan de 44-daagse oorlog, de Laçın-corridor onder controle moest blijven van Russische vredestroepen, terwijl Azerbeidzjan de veiligheid van personen, voertuigen en goederen op de Laçın-corridor in beide richtingen moest garanderen; overwegende dat de Russische zogenaamde vredeshandhavingstroepen niet volgens hun mandaat hebben gehandeld en geen actie hebben ondernomen tegen de blokkade van de Laçın-corridor door Azerbeidzjan, de instelling van een controlepost of de recentste militaire agressie door Azerbeidzjan; overwegende dat Azerbeidzjan door de Laçın-corridor te blijven blokkeren, zijn internationale verplichtingen uit hoofde van de trilaterale staakt-het-vurenverklaring van november 2020 niet is nagekomen; H. overwegende dat vooral kwetsbare groepen in Nagorno-Karabach, zoals kinderen, ouderen en mensen met een handicap en chronische gezondheidsproblemen, hebben geleden onder deze meer dan negen maanden van georganiseerde uithongering en isolatie; overwegende dat dit onder meer heeft geleid tot meer miskramen en vroeggeboorten wegens het feit dat zwangere vrouwen geen toegang hebben tot behoorlijke voeding en prenatale zorg; overwegende dat Azerbeidzjan ook de gas- en elektriciteitsvoorziening van de regio heeft afgesloten, wat aanzienlijke gevolgen had voor de levensomstandigheden in de regio, waaronder het functioneren van ziekenhuizen en scholen; overwegende dat de ziekenhuizen in Nagorno-Karabach als gevolg van de blokkade onvoldoende capaciteit hadden om de mensen te behandelen die gewond waren geraakt door de aanval van Azerbeidzjan; I. overwegende dat het Internationaal Gerechtshof Azerbeidzjan in zijn beschikking van 22 februari 2023 in de zaak Armenië tegen Azerbeidzjan heeft gelast vrije doorgang door de Laçın-corridor toe te staan en alle maatregelen te nemen die tot zijn beschikking staan om het onbelemmerde verkeer van personen, voertuigen en vracht via de Laçın‑corridor in beide richtingen te waarborgen; J. overwegende dat de feitelijke president van Nagorno-Karabach, Samvel Shahramanyan, zich op 28 september 2023 gedwongen zag een decreet te ondertekenen waarbij alle structuren en instellingen van de zelfverklaarde republiek met ingang van 1 januari 2024 worden ontbonden en de zelfverklaarde Republiek Nagorno-Karabach ophoudt te bestaan; K. overwegende dat de EU 5 miljoen EUR aan humanitaire hulp heeft verstrekt aan het Internationaal Comité van het Rode Kruis; overwegende dat met deze middelen hulp zal worden geboden aan mensen die van Nagorno-Karabach naar Armenië zijn gevlucht en aan kwetsbare mensen in Nagorno-Karabach; overwegende dat de Armeense regering de EU om bijstand heeft verzocht om het hoofd te bieden aan de toestroom van vluchtelingen uit Nagorno-Karabach; L. overwegende dat de voorzitter van de Europese Raad een van de drie sporen van vredesonderhandelingen tussen Armenië en Azerbeidzjan in gang heeft gezet; M. overwegende dat er zich in Nagorno-Karabach talrijke kerken, moskeeën, kruisstenen en begraafplaatsen bevinden; overwegende dat nadat Azerbeidzjan tijdens de oorlog in 2020 opzettelijk aanzienlijke schade had toegebracht aan Armeens cultureel erfgoed, het Internationaal Gerechtshof in zijn beschikking van 7 december 2021 (4) heeft aangegeven dat Azerbeidzjan “alle nodige maatregelen moet nemen om vandalisme en ontheiliging van Armeens cultureel erfgoed, waaronder, maar niet beperkt tot, kerken en andere gebedshuizen, monumenten, begraafplaatsen en artefacten, te voorkomen en te bestraffen”; N. overwegende dat andere staten, zoals Turkije, Azerbeidzjan politieke, diplomatieke en militaire steun hebben verleend, waardoor het conflict verder is geëscaleerd; overwegende dat Armenië overeenkomstig punt 9 van de overeenkomst over het staakt-het-vuren in Nagorno-Karabach van 2020 de veiligheid van de transportverbindingen tussen de exclave Nachitsjevan en de rest van Azerbeidzjan moest waarborgen, verbindingen die door Azerbeidzjan en Turkije zijn gepromoot als de “Zangezur-corridot” en door functionarissen van die twee landen zijn gebruikt op een manier die een bedreiging vormt voor de soevereiniteit van Armenië; O. overwegende dat de Azerbeidzjaanse leiders de afgelopen jaren herhaaldelijk irredentistische verklaringen hebben afgelegd over het soevereine grondgebied van Armenië; overwegende dat het Azerbeidzjaanse leger de afgelopen twee jaar verschillende delen van het soevereine grondgebied van Armenië heeft bezet en burgerdoelwitten op het grondgebied van Armenië heeft gebombardeerd; P. overwegende dat eerdere waarschuwingen van het Parlement over de situatie niet hebben geleid tot een significante verandering van het beleid van de EU ten aanzien van Azerbeidzjan; overwegende dat drie decennia van inspanningen op het vlak van diplomatie en vredesopbouw van de OVSE, de EU en andere internationale actoren Azerbeidzjan er niet van hebben kunnen weerhouden militair geweld te gebruiken; 1. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de vooraf geplande en ongerechtvaardigde militaire aanval van Azerbeidzjan op de Armeniërs van Nagorno-Karabach en roept op tot een onmiddellijke en volledige beëindiging van het geweld tegen de mensen die in de regio zijn achtergebleven; benadrukt dat Azerbeidzjan duidelijk bezig was om zijn controle over Nagorno-Karabach te herstellen door middel van diplomatieke onderhandelingen en dat deze aanval in strijd is met de door Azerbeidzjan uitgesproken intentie om werk te maken van duurzame vrede met Armenië en de lopende vredesonderhandelingen tussen Armenië en Azerbeidzjan ondermijnt; 2. benadrukt dat deze aanval een grove schending van het internationaal recht en de mensenrechten vormt, en een duidelijke schending van de trilaterale staakt-het-vurenverklaring van 9 november 2020 en van de toezeggingen die Azerbeidzjan heeft gedaan tijdens de onderhandelingen met bemiddeling van de EU; herinnert eraan dat de aanval plaatsvond tegen de achtergrond van een zware humanitaire crisis in Nagorno‑Karabach als gevolg van de negen maanden durende blokkade van de Laçın‑corridor door Azerbeidzjan, en indruiste tegen de toezeggingen van Bakoe en de juridisch bindende beschikkingen van het Internationaal Gerechtshof; herinnert Azerbeidzjan eraan dat het gebruik van dwang om een burgerbevolking van een grondgebied te verwijderen, zou kunnen neerkomen op een misdrijf tegen de menselijkheid en onder het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide zou kunnen vallen; 3. betreurt het verlies van mensenlevens en de gewonden als gevolg van de recente aanval door Azerbeidzjan, onder meer na een explosie in een brandstofopslagplaats op 25 september 2023; betuigt zijn solidariteit met de Armeniërs van Nagorno-Karabach, die gedwongen zijn hun huizen en hun voorouderlijk gebied te ontvluchten; is van mening dat de huidige situatie neerkomt op etnische zuivering en veroordeelt krachtig de bedreigingen en het geweld van de Azerbeidzjaanse troepen tegen de bevolking van Nagorno-Karabach; prijst de Armeense autoriteiten voor hun inspanningen om de vluchtelingen hulp en onderdak te bieden; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten Armenië onmiddellijk alle nodige hulp te bieden om de toestroom van vluchtelingen uit Nagorno-Karabach en de daaruit voortvloeiende humanitaire crisis op te vangen; 4. verzoekt de EU en haar lidstaten gerichte sancties vast te stellen tegen de personen in de Azerbeidzjaanse regering die verantwoordelijk zijn voor meerdere schendingen van het staakt-het-vuren en schendingen van de mensenrechten in Nagorno-Karabach; dringt aan op onderzoek naar de door Azerbeidzjaanse troepen gepleegde misbruiken die oorlogsmisdaden kunnen vormen; 5. herinnert Azerbeidzjan eraan dat het de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de veiligheid en het welzijn van alle mensen in Nagorno-Karabach en dringt erop aan dat Azerbeidzjan ter verantwoording wordt geroepen; eist dat Azerbeidzjan de veiligheid en beveiliging van de bevolking in Nagorno-Karabach waarborgt, met inachtneming van het VN-Handvest en alle relevante internationale verdragen, de beginselen van het internationaal humanitair recht en de mensenrechten, zijn internationale verplichtingen en de OVSE-beginselen; verzoekt de Azerbeidzjaanse autoriteiten de veilige terugkeer van de Armeense bevolking naar Nagorno-Karabach toe te staan, solide garanties te bieden met betrekking tot de bescherming van hun rechten en af te zien van opruiende retoriek die kan aanzetten tot discriminatie van Armeniërs; herinnert de Azerbeidzjaanse autoriteiten eraan dat het recht om naar huis terug te keren een grondregel van het internationaal recht inzake de mensenrechten is; verzoekt de Azerbeidzjaanse autoriteiten snel een echte, alomvattende en transparante dialoog aan te gaan met de Armeniërs in Nagorno-Karabach om de eerbiediging van hun rechten te waarborgen en hun veiligheid, met inbegrip van hun recht om in waardigheid en veiligheid in hun huizen te wonen, en hun land- en eigendomsrechten te garanderen, alsmede het recht om hun eigen identiteit te behouden en ten volle hun burgerlijke, culturele, sociale en religieuze rechten te genieten; verzoekt de Azerbeidzjaanse autoriteiten nauw overleg te plegen met de Raad van Europa, de VN, de OVSE en andere internationale organisaties over beste praktijken om de rechten van etnische Armeniërs te waarborgen, waarbij het benadrukt dat dit met name belangrijk is gezien de rampzalige algemene staat van dienst van Azerbeidzjan op het gebied van de mensenrechten; 6. eist de onmiddellijke opheffing van de blokkade van de corridor van Lachin, om ervoor te zorgen dat humanitaire hulp wordt verleend aan mensen in nood in Nagorno-Karabach en vraagt dat de corridor van Lachin volledig opengesteld wordt, aangezien deze een fysieke verbinding vormt voor de Armeniërs van Nagorno-Karabach met hun gebied, eigendom, cultuur en erfgoed; dringt er bij de Azerbeidzjaanse autoriteiten op aan alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat Armeniërs die het land hebben verlaten toegang hebben tot alle nodige informatie over hoe zij hun verblijf in Nagorno-Karabach kunnen herstellen en ten volle gebruik kunnen maken van alle andere rechten in verband met eigendom, sociale uitkeringen, onderwijs en dergelijke, als zij besluiten terug te keren; 7. verzoekt de EU en haar lidstaten dringend te werken aan het waarborgen van internationale garanties voor de veiligheid en het welzijn van de Armeniërs die nog in Nagorno-Karabach wonen en het onmiddellijke herstel van volledige humanitaire toegang tot de regio; verzoekt de EU en haar lidstaten hun aanwezigheid ter plaatse te vergroten en de humanitaire hulp aan mensen die uit Nagorno-Karabach verdreven zijn naar Armenië of die in Nagorno-Karabach wonen, aanzienlijk te verhogen; spreekt zijn teleurstelling uit over de organisatie en uitvoering van de eerste VN-missie naar Nagorno-Karabach in 30 jaar; roept op tot de totstandbrenging van een internationale aanwezigheid in Nagorno-Karabach, onder auspiciën van de Verenigde Naties, om de situatie ter plaatse te volgen en transparantie, geruststelling en vertrouwen te bieden aan de bewoners van Nagorno-Karabach, met de nadruk op humanitaire behoeften en bescherming en op het behoud van het cultureel en historisch erfgoed; dringt aan op de snelle vervanging van de Russische vredeshandhavingstroepen door een VN-vredeshandhavingsmissie in Nagorno-Karabach en langsheen de internationale grens tussen Armenië en Azerbeidzjan, om de veiligheid van de Armeense bevolking van Nagorno-Karabach doeltreffend te beschermen; 8. uit zijn diepe bezorgdheid over het behoud van het cultureel, religieus en historisch erfgoed in Nagorno-Karabach na de massale uittocht van de Armeniërs van Nagorno Karabach; dringt er bij Azerbeidzjan op aan af te zien van het verder vernietigen, verwaarlozen of wijzigen van de oorsprong van cultureel, religieus of historisch erfgoed in de regio, gezien de vernietiging van cultureel, religieus en historisch erfgoed sinds het begin van het conflict in Nagorno-Karabach, en dringt er bij Azerbeidzjan op aan in plaats daarvan te streven naar het behoud, de bescherming en de bevordering van deze rijke diversiteit, overeenkomstig de beschikking van het Internationaal Gerechtshof van 7 december 2021; dringt aan op de bescherming van het Armeense cultureel, historisch en religieus erfgoed in Nagorno-Karabach, overeenkomstig de UNESCO-normen en de internationale verplichtingen van Azerbeidzjan; dringt erop aan dat Azerbeidzjan een UNESCO-missie toelaat tot Nagorno-Karabach en deze de nodige toegang verleent tot erfgoedlocaties om de huidige staat ervan vast te stellen en een inventarisatie uit te voeren; 9. eist de bescherming van de eigendom van de leden van de Armeense gemeenschap die gedwongen zijn te vertrekken en roept Azerbeidzjan op alle inwoners van Nagorno‑Karabach die sinds 19 september 2023 zijn gearresteerd, vrij te laten en zich te verplichten tot verregaande amnestie voor deze personen, met inbegrip van voormalige functionarissen uit de regio en alle anderen die voor en na 19 september 2023 zijn gearresteerd; 10. herhaalt zijn veroordeling van de Azerbeidzjaanse militaire invallen op het internationaal erkende grondgebied van Armenië; herhaalt zijn verzoek om terugtrekking van de Azerbeidzjaanse troepen uit het gehele soevereine grondgebied van Armenië; verwerpt en spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de irredentistische en opruiende verklaringen van de Azerbeidzjaanse president en andere Azerbeidzjaanse functionarissen die de territoriale integriteit en soevereiniteit van Armenië bedreigen, onder meer in verband met de “Zangezur-corridor”; waarschuwt Azerbeidzjan voor elk potentieel militair avonturisme tegen Armenië zelf; veroordeelt de betrokkenheid van Turkije bij het bewapenen van Azerbeidzjan en de volledige steun van Turkije voor de offensieven van Azerbeidzjan zowel in 2020 als in 2023 en roept Turkije op zijn bondgenoot Azerbeidzjan ervan te weerhouden dergelijke onverantwoorde acties te ondernemen; veroordeelt de steun die andere landen tijdens deze crisis aan Azerbeidzjan hebben verleend en dringt aan op beëindiging van deze steun om verdere escalatie te voorkomen; waarschuwt dat Azerbeidzjan kan worden aangemoedigd door het gebrek aan serieuze afschrikkingsinspanningen van de internationale gemeenschap; 11. dringt aan op een alomvattende herziening van de betrekkingen van de EU met Azerbeidzjan, rekening houdend met recente ontwikkelingen en de verslechterende mensenrechtensituatie in het land; betreurt het feit dat de voorzitter van de Commissie, Ursula von der Leyen, Azerbeidzjan een “betrouwbare energieleverancier” heeft genoemd; verzoekt de Commissie het “strategisch partnerschap” met Azerbeidzjan op energiegebied snel te heroverwegen, gezien de herhaalde schendingen door Azerbeidzjan van zijn internationale verplichtingen, met inbegrip van toezeggingen die zijn gedaan tijdens door de EU bemiddelde gesprekken en bindende bepalingen uit hoofde van het internationaal recht; merkt op dat, in het licht van de agressie van Azerbeidzjan tegen Armenië in september 2022 en het ongerechtvaardigde gebruik van geweld tegen en de gedwongen ontheemding van de bevolking van Nagorno-Karabach in september 2023, alsmede de alarmerende staat van dienst van het land op het gebied van de mensenrechten, de ontwikkeling van een dergelijk “strategisch partnerschap” onverenigbaar is met de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU als omschreven in artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie; spreekt zijn overtuiging uit dat de EU om morele redenen geen onderhandelingen kan voeren over een toekomstige partnerschapsovereenkomst met een land dat de beginselen van het internationaal recht en zijn internationale verplichtingen ernstig schendt, waardoor dit land als partner noch geloofwaardig, noch betrouwbaar is; dringt er daarom bij de hoge vertegenwoordiger en de EDEO op aan de onderhandelingen over een hernieuwde partnerschapsovereenkomst op te schorten totdat Azerbeidzjan heeft aangetoond dat het oprecht bereid is de rechten en veiligheidsproblemen van de Armeense bevolking van Nagorno-Karabach te eerbiedigen; verzoekt de EU en haar lidstaten, als Azerbeidzjan zijn verplichtingen blijft negeren, te overwegen de visumversoepelingsovereenkomst met Azerbeidzjan op te schorten en het niveau van samenwerking met het land op andere gebieden te verlagen; acht de opmerkingen en bedreigingen van de Azerbeidzjaanse autoriteiten, waaronder de ambassadeur van Azerbeidzjan bij de EU, aan het adres van leden van het Europees Parlement, onaanvaardbaar; 12. dringt erop aan dat de afhankelijkheid van de EU van gas uit Azerbeidzjan wordt verminderd; is ernstig bezorgd over de invoer door Azerbeidzjan van Russisch gas en over het aanzienlijke Russische aandeel in de productie en het vervoer van Azerbeidzjaans gas voor de EU, hetgeen in strijd is met de doelstelling van de EU om het vermogen van Rusland om zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne voort te zetten te ondermijnen door de Russische inkomsten uit de olie- en gasuitvoer naar de EU te verlagen; dringt er bij de Commissie op aan onderzoek te doen naar de vermoedens dat Azerbeidzjan eigenlijk Russisch gas uitvoert naar de EU; dringt aan op de opschorting van alle invoer van olie en gas uit Azerbeidzjan in de EU in geval van militaire agressie tegen de Armeense territoriale integriteit of aanzienlijke hybride aanvallen op de grondwet en de democratische instellingen van Armenië; dringt in het licht van de recente invasie van Nagorno-Karabach door Azerbeidzjan aan op opschorting van het memorandum van overeenstemming over een strategisch partnerschap op het gebied van energie tussen de Europese Unie en Azerbeidzjan; 13. veroordeelt de passiviteit van de Russische “vredeshandhavers” en de algehele rol van Rusland, dat het conflict decennialang heeft aangewakkerd en heeft gebruikt voor eigen politiek gewin; 14. veroordeelt Turks president Recep Tayyip Erdoğan voor het uitbuiten van het gewapende conflict in Nagorno-Karabach om een imperialistische agenda te bevorderen en verdere aanvallen op de Armeense soevereiniteit aan te moedigen; dringt er bij Turkije op aan een constructieve en verantwoordelijke benadering te volgen met betrekking tot de territoriale integriteit van Armenië en de vrede in de regio te bevorderen; 15. prijst Armeens premier Nikol Pasjinjan voor zijn inzet voor vrede; herhaalt dat de EU vastbesloten is de soevereiniteit, democratie en territoriale integriteit van Armenië te ondersteunen; veroordeelt ten stelligste de toenemende hybride pogingen van Rusland om de politieke situatie in Armenië te destabiliseren; is verheugd over de ratificatie door Armenië van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof; is van mening dat de EU de gelegenheid van een potentieel geopolitiek vacuüm moet aangrijpen en Armenië een verreikend samenwerkingsplan moet bieden door de huidige brede en versterkte partnerschapsovereenkomst uit te bouwen, Armenië sterker te verankeren in de gemeenschap van westerse democratieën en het land te helpen de betrekkingen met zijn buurlanden, met name met Turkije, te ontwikkelen; 16. verzoekt de EU positief te reageren op het verzoek van Armenië om steun via de Europese Vredesfaciliteit indien Armenië zijn huidige militaire allianties heroverweegt; verzoekt de EU haar humanitaire en financiële bijstand aan Armenië, dat wordt geconfronteerd met de komst van tienduizenden vluchtelingen, aanzienlijk te verhogen; verzoekt de EU, gezien de ontwrichting van het onderwijs van duizenden etnische Armeniërs, te helpen bij het opzetten en financieren van beurzen voor leerlingen en studenten die geëvacueerd zijn, zodat zij hun studie kunnen voortzetten; 17. spreekt opnieuw zijn steun uit voor de soevereiniteit en territoriale integriteit zowel van Azerbeidzjan als van Armenië; verzoekt Azerbeidzjan om bevestiging van zijn ondubbelzinnige inzet voor de territoriale integriteit van Armenië; is van mening dat een echte dialoog tussen Azerbeidzjan, Armenië en vertegenwoordigers van de Armeniërs in Nagorno-Karabach de enige duurzame manier is om vooruitgang te boeken en verzoekt de EU en haar lidstaten inspanningen in die zin te ondersteunen; steunt de lopende vredesbesprekingen tussen Armenië en Azerbeidzjan, die ernstig worden bemoeilijkt door de recente militaire operatie tegen Nagorno-Karabach; onderstreept dat er een alomvattend vredesakkoord tussen Armenië en Azerbeidzjan nodig is, dat wederzijdse erkenning van de territoriale integriteit, garanties voor de rechten en veiligheid van de Armeense bevolking van Nagorno-Karabach en de vrijlating van gevangenen moet omvatten; benadrukt dat een voor iedereen acceptabele en duurzame regionale vrede die de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van beide landen waarborgt, een voorwaarde is voor stabiliteit in de regio; 18. verzoekt de civiele missie van de EU in Armenië (EUMA) nauwlettend toe te zien op de zich ontwikkelende veiligheidssituatie ter plaatse, op transparante wijze verslag uit te brengen bij het Parlement en actief bij te dragen aan de inspanningen om het conflict op te lossen; verzoekt de EU en haar lidstaten het mandaat van EUMA te versterken, de omvang ervan uit te breiden, de duur ervan te verlengen en ook waarnemers te plaatsen langsheen de grens met Turkije; betreurt dat Azerbeidzjan nooit heeft toegestaan dat EUMA op zijn grondgebied wordt ingezet en verzoekt Azerbeidzjan de aanwezigheid van de EU-missie aan zijn kant van de grens en in Nagorno-Karabach toe te staan; 19. spreekt zijn grote ontevredenheid uit over het feit dat de regelmatige waarschuwingen van het Parlement over de situatie van Nagorno-Karabach en de risico’s van een catastrofale uitkomst door de Commissie en de Raad zijn genegeerd; betreurt dat het optreden van de EU tot dusver tot geen positief resultaat heeft geleid; verzoekt de EDEO zijn optreden in de zuidelijke Kaukasus te heroverwegen en zijn hieraan toegewezen personeel te vervangen; betreurt de trage reactie van de EU-instellingen, waarbij de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid pas een verklaring heeft afgelegd twee dagen nadat Azerbeidzjan zijn aanval op Nagorno-Karabach had aangevat; 20. betreurt het feit dat leden van het Europees Parlement reizen naar Azerbeidzjan, bezoeken aan de regio Nagorno-Karabach en verblijven in luxehotels die werden georganiseerd en betaald door Azerbeidzjaanse ambtenaren, hebben aanvaard en niet hebben gedeclareerd; herhaalt zijn verzoek om strengere regels voor reizen van ambtenaren die worden betaald door buitenlandse landen en entiteiten; betreurt het feit dat er geen verplichting in die zin is ingevoerd met het besluit van het Parlement van 13 september 2023 over wijzigingen van het Reglement van het Parlement met het oog op versterking van de integriteit, de onafhankelijkheid en de verantwoordingsplicht; verzoekt zijn Commissie constitutionele zaken een herziening van het Reglement van het Parlement voor te stellen om een verbod in te voeren voor leden van het Europees Parlement om reizen en accommodatie te aanvaarden die worden betaald door derden, met inbegrip van ambtenaren uit niet-EU-landen en vertegenwoordigers van bedrijfsbelangen; 21. verzoekt de EU en haar lidstaten de diplomatieke en veiligheidsarchitectuur van de EU en de geopolitieke configuraties in de ruimere zuidelijke Kaukasus met spoed opnieuw te beoordelen in het licht van de nieuwe feiten op het terrein en de belangen van landen als Rusland, Turkije en Iran, en daarnaast een strategie te ontwikkelen in reactie op de toenemende trend van autocratische regimes die diplomatieke inspanningen opzijschuiven voor militair geweld; 22. betreurt het besluit van de Hongaarse regering om een gezamenlijke verklaring van alle EU-lidstaten waarin de militaire operatie van Azerbeidzjan tegen de Armeense bevolking van Nagorno-Karabach wordt veroordeeld, te blokkeren; dringt er bij de Raad op aan zich te verenigen ter ondersteuning van een actievere betrokkenheid van de EU bij de bescherming van de mensenrechten en de bevordering van vrede tussen Azerbeidzjan en Armenië; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de president, de regering en het parlement van de Republiek Azerbeidzjan, de president, de regering en het parlement van de Republiek Armenië, de directeur-generaal van de UNESCO, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de VN en de Raad van Europa. Het Europees Parlement, – gezien zijn recente resoluties over de Republiek Moldavië, – gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds (1) , die een diepe en brede vrijhandelsruimte omvat (AO/DCFTA), – gezien het verzoek van de Republiek Moldavië van 3 maart 2022 om toetreding tot de EU, en de toekenning van de status van kandidaat-lidstaat aan het land door de Europese Raad op 23 juni 2022 op grond van de positieve beoordeling van de Commissie en in overeenstemming met de standpunten van het Parlement, – gezien het op 17 juni 2022 gedateerde advies van de Commissie inzake het verzoek van de Republiek Moldavië om toetreding tot de Europese Unie ( COM(2022)0406 ) en het op 6 februari 2023 gedateerde gezamenlijk werkdocument getiteld “Verslag over de uitvoering van de associatieovereenkomst met de Republiek Moldavië” (SWD(2023)0041), – gezien het op 1 februari 2023 gedateerde analytische verslag van de Commissie over de afstemming van Moldavië op het EU-acquis (SWD(2023)0032), – gezien de gezamenlijke verklaring naar aanleiding van de zevende bijeenkomst van de Associatieraad EU-Moldavië van 7 februari 2023 en de slotverklaring van de dertiende bijeenkomst van het Parlementair Associatiecomité EU-Moldavië van 23 maart 2023, – gezien de artikelen 2 en 49 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 en 24 juni 2022, 23 maart 2023, en 29 en 30 juni 2023, – gezien de geactualiseerde “associatieagenda EU-Moldavië voor 2021-2027” van 22 augustus 2022 en het op 28 juni 2023 door de Commissie gepresenteerde steunpakket voor de Republiek Moldavië, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Republiek Moldavië op 3 maart 2022 een verzoek om toetreding tot de EU heeft ingediend en sinds 23 juni 2022 kandidaat-lidstaat van de EU is; B. overwegende dat de banden tussen de EU en Moldavië sindsdien nauwer zijn aangehaald, vanuit een gezamenlijk streven om hun politieke associatie te versterken; overwegende dat in de conclusies van de Raad van 13 december 2022 over uitbreiding en het stabilisatie- en associatieproces de nadruk wordt gelegd op de nadere intensivering van de sectorale samenwerking van de EU met Moldavië en de integratie van Moldavië in de interne markt van de EU; C. overwegende dat de regering van de Republiek Moldavië een ambitieus politiek, justitieel en institutioneel hervormingsproces doorvoert en haar vastberadenheid en bekwaamheid heeft getoond om de negen in het advies van de Commissie genoemde stappen uit te voeren teneinde te voldoen aan de voorwaarden voor het openen van toetredingsonderhandelingen; overwegende dat toetreding tot de EU een op verdienste gebaseerd proces blijft waarvoor moet worden voldaan aan de criteria voor EU‑lidmaatschap; D. overwegende dat de Commissie op 22 juni 2023 een mondelinge update aan de Raad heeft verstrekt over de vorderingen van Moldavië en dat een meer gedetailleerde evaluatie deel zal uitmaken van de verslagen over het uitbreidingspakket 2023 inzake de 10 uitbreidingslanden; overwegende dat de Commissie in haar mondelinge update die zij op verzoek van de EU-lidstaten heeft verstrekt aan de Raad in juni, heeft geoordeeld dat er reeds drie stappen zijn voltooid (2, 8 en 9) en dat er in het geval van drie andere aanzienlijke vooruitgang is geboekt (1, 4, 7); E. overwegende dat de Republiek Moldavië enorme inspanningen heeft geleverd en aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt bij de verwezenlijking van alle door de Commissie gestelde voorwaarden, in het bijzonder middels het aanpakken van de door het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE en de Commissie van Venetië vastgestelde tekortkomingen op het gebied van de justitiële hervorming en de hervorming van de kieswetgeving, door het vergroten van de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij besluitvormingsprocessen en het verbeteren van de bescherming van de mensenrechten, met name van kwetsbare groepen, het bevorderen van gendergelijkheid en het bestrijden van geweld tegen vrouwen; overwegende dat de op handen zijnde beoordeling door de Commissie van de vooruitgang die de Republiek Moldavië heeft geboekt, een duidelijke politieke boodschap zal afgeven en een aanzienlijke invloed zal hebben op de toekomst van het land; F. overwegende dat in juni 2023 ook overeenstemming is bereikt over het Prioritaire Actieplan EU-Moldavië, dat zal fungeren als routekaart voor de volledige tenuitvoerlegging van de DCFTA tussen de EU en Moldavië en de verdere integratie van Moldavië in de eengemaakte markt van de EU, met gezamenlijk overeengekomen prioriteiten voor 2023-2024; overwegende dat de Commissie op 28 juni 2023 het steunpakket voor de Republiek Moldavië heeft gepresenteerd dat is bedoeld om de gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne op te vangen en Moldavië meer aansluiting te doen vinden bij de EU; G. overwegende dat de Republiek Moldavië, ondanks de dramatische gevolgen van de oorlog in Oekraïne, erin is geslaagd haar democratie aanzienlijk te bestendigen en het hervormingstraject voort te zetten; overwegende dat de verbeteringen in het democratische bestel van het land tot uiting zijn gekomen in de vooruitgang die is geboekt bij de rangschikking op verschillende internationale indexen: de 28e plaats van 180 landen op de World Press Freedom Index 2023 van Verslaggevers zonder Grenzen (tegenover de 40e plaats in 2022); de 91e plaats van 180 landen op de Corruption Perception Index 2022 van Transparency International (tegenover de 105e plaats in 2021); de 68e plaats van de 140 landen in de Rule of Law Index 2022 van het World Justice Project (tegenover de 73e plaats in 2021); H. overwegende dat de Russische Federatie haar toevlucht heeft genomen tot provocatie, desinformatie, illegale financiering van politieke partijen, cyberaanvallen en andere hybride middelen om de stabiliteit, soevereiniteit, constitutionele orde en democratische instellingen van de Republiek Moldavië te ondermijnen; overwegende dat de subversieve activiteiten van Rusland in Moldavië erop gericht zijn de brede steun voor de door het Moldavische volk gekozen Europese weg te verzwakken en destabilisatie in de hand te werken; overwegende dat Rusland zijn gasuitvoer heeft gebruikt als middel om druk uit te oefenen op de Moldavische regering, onder andere met betrekking tot haar pro-Europese oriëntatie; overwegende dat het gebruik van energie als wapen door Rusland eens te meer de kwetsbaarheid van de energiesector van Moldavië aan het licht heeft gebracht, en dat de aansluiting van het land op de markt en de mechanismen van de EU voor gas en elektriciteit het land geholpen heeft de crisis het hoofd te bieden; overwegende dat de hoge energieprijzen hebben geleid tot een inflatie van meer dan 30 % en de economische productie van Moldavië in 2022 in reële termen met 5,9 % is gedaald op jaarbasis; overwegende dat de Republiek Moldavië haar aardgasvoorziening weliswaar heeft gediversifieerd ten nadele van Rusland, maar dat haar elektriciteitsvoorziening grotendeels afhankelijk blijft van de centrale van Cuciurgan in de regio Transnistrië, die in Russische handen is; overwegende dat de bevolking en de leiders van Moldavië ondanks al deze pogingen tot destabilisatie, onverminderd vastberaden zijn om het door hen ingeslagen pro-Europese pad te blijven volgen; I. overwegende dat voor Oekraïne bedoelde Russische raketten meermaals over Moldavisch grondgebied zijn gevlogen, hetgeen een flagrante schending vormt van de soevereiniteit van Moldavië, en dat bovendien meermaals schroot van Russische raketten op Moldavisch grondgebied is neergekomen, waardoor schade is aangericht en het leven van burgers in gevaar is gebracht; overwegende dat dringend moet worden geïnvesteerd in het luchtbewakings- en luchtverdedigingssysteem van Moldavië en dat de Moldavische regering haar westerse partners om luchtverdedigingssystemen heeft gevraagd; J. overwegende dat de EU op 20 juli 2023 de tijdelijke schorsing van de tarieven en invoerprijsstelsels die nog steeds van toepassing zijn op zeven Moldavische landbouwproducten, opnieuw heeft verlengd met één jaar, tot en met 24 juli 2024; K. overwegende dat de EU op 24 april 2023 in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid de partnerschapsmissie in Moldavië heeft opgezet, met als doel de weerbaarheid van de veiligheidssector op het gebied van crisisbeheersing, hybride dreigingen en het tegengaan van buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging te vergroten; L. overwegende dat Moldavië op 18 september 2023 als deelnemende staat is toegetreden tot het EU-mechanisme voor civiele bescherming; 1. bevestigt zijn steun voor het toekomstige lidmaatschap van de Republiek Moldavië van de EU en erkent dat het land thuishoort bij de EU; ziet dit als een geostrategische investering in een verenigd en sterk Europa; kijkt met belangstelling uit naar de beoordeling door de Commissie van de mate waarin de Republiek Moldavië uitvoering geeft aan de stappen die in het advies van de Commissie als onderdeel van het uitbreidingspakket 2023 worden genoemd; 2. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de Europese Raad om de toetredingsonderhandelingen met de Republiek Moldavië tegen eind 2023 te starten; 3. benadrukt hoe belangrijk het is dat het hervormingsproces in het land wordt voortgezet, niet alleen om de politieke doelstelling van het EU-lidmaatschap te verwezenlijken, maar vooral om de levensstandaard van de bevolking tastbaar te verbeteren, met name van de meer kwetsbare groepen, en om de jongere generaties aantrekkelijke vooruitzichten te bieden voor leven en werk in het land; is ingenomen met de brede steun van de bevolking in de Republiek Moldavië voor de Europese integratie van het land, zoals blijkt uit de meest recente opiniepeilingen en uit de bijeenkomst van de Nationale Vergadering van Moldavië op 21 mei 2023, waarbij meer dan 80 000 mensen op het plein van de Grote Nationale Vergadering in Chisinau bijeenkwamen om hun steun uit te spreken voor de Europese toekomst van Moldavië; 4. roept de EU en haar lidstaten ertoe op de financiële en technische bijstand aan de Republiek Moldavië uit te breiden om de snelle en effectieve integratie van het land in de EU te vergemakkelijken; verzoekt de Commissie de volgende tranche van de lopende macrofinanciële bijstand voor de Republiek Moldavië snel uit te betalen en extra middelen voor Moldavië vast te stellen in het kader van de herziening van het meerjarig financieel kader in 2023; is in dit verband ingenomen met het besluit van de Europese Raad om macrofinanciële bijstand aan Moldavië te verhogen; vraagt de Commissie duidelijk en nauwkeurig te blijven bij al haar toekomstige eisen en geen variabele doelstellingen voor de kandidaat-lidstaten vast te stellen; beklemtoont dat de samenwerking van de Commissie met de autoriteiten in een vroeg stadium van de uitwerking van het beleid en de hervormingen, samen met de verlening van technische bijstand door de Commissie, de Republiek Moldavië in staat zullen stellen het tempo en de kwaliteit van de voor de toetreding tot de EU vereiste hervormingen te handhaven; 5. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor de oprichting van een specifieke faciliteit voor Oekraïne om het herstel, de wederopbouw en de modernisering van het land te ondersteunen; merkt op dat de geplande toewijzing van maximaal 50 miljard EUR voor de faciliteit tussen 2024 en 2027 voor zowel subsidies als leningen de geplande steun voor Oekraïne in het kader van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) – Europa in de wereld zal vervangen; dringt erop aan dat alle bilaterale steun voor Oekraïne waarin NDICI – Europa in de wereld voorziet, wordt overgeheveld naar de Republiek Moldavië, als kandidaat-lidstaat van de EU die ook het meest te lijden heeft gehad onder de gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; 6. verzoekt de Commissie te streven naar de opname van de Republiek Moldavië in de herziene IPA III-verordening (2) , onder meer door het totale IPA III-budget voldoende te verhogen en steun te verlenen om het land te helpen zich adequaat voor te bereiden op een optimaal gebruik van de pretoetredingsfondsen; is verheugd over de lopende uitvoering van de ruimere AO/DCFTA en roept de Moldavische autoriteiten op te blijven werken aan de volledige en doeltreffende uitvoering ervan en aan hervormingen op het gebied van democratie, bestuur en de rechtsstaat in het algemeen, als blijk van hun ambitie om zich voor te bereiden op het EU-lidmaatschap en te voldoen aan de verplichtingen als EU-lidstaat; is verheugd dat in juni 2023 het Prioritaire Actieplan EU-Moldavië is gepresenteerd, dat zal fungeren als routekaart voor de volledige tenuitvoerlegging van de DCFTA en de verdere integratie van Moldavië in de eengemaakte markt van de EU, met gezamenlijk overeengekomen prioriteiten voor 2023-2024; 7. dringt nogmaals aan op een innovatieve, complementaire en flexibele wisselwerking tussen de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst en de toetredingsonderhandelingen, waardoor de Republiek Moldavië geleidelijk in de interne markt van de EU kan integreren, op basis van een actieplan met prioriteiten en relevante sectorale programma’s en toegang tot relevante EU-fondsen, zodat de Moldavische bevolking al tijdens het toetredingsproces de vruchten ervan kan plukken, en niet pas na de voltooiing ervan; 8. is verheugd over de aanzienlijke inspanningen die de Moldavische autoriteiten zich getroosten om vooruitgang te boeken met de hervormingsagenda in het streven naar het EU-lidmaatschap; prijst de vooruitgang die de Republiek Moldavië heeft geboekt bij de hervorming van de justitiële sector, met name wat betreft de uitvoering van de aanbevelingen van de Commissie over het toetredingsverzoek van Moldavië; moedigt de regering aan om samen met alle belanghebbenden te werken aan een duurzame en alomvattende hervorming van justitie en corruptiebestrijding, in overeenstemming met de aanbevelingen van de EU en de Commissie van Venetië; roept de regering op verder te werken aan de “de-oligarchisatie”, de hervorming van het beheer van de overheidsfinanciën, de bestrijding van de georganiseerde misdaad en de hervorming van het openbaar bestuur; 9. benadrukt de absolute prioriteit van het versterken van de rechtsstaat, wat in het toetredingsproces tot de EU aanzienlijk aan belang heeft gewonnen en een van de belangrijkste voorwaarden voor EU-lidmaatschap blijft om ervoor te zorgen dat de uitbreiding van de EU de EU en haar eengemaakte markt versterkt in plaats van verzwakt; verwacht daarom van de Republiek Moldavië dat zij het doorlichtingsproces van haar rechterlijke macht voortzet en voltooit en beveelt aan dat zij de coördinatie versterkt tussen alle instellingen die zijn opgericht voor en betrokken zijn bij de bestrijding van corruptie en een holistische anticorruptiebenadering ontwikkelt die alle stadia van preventie tot vervolging bestrijkt; 10. herinnert aan het snelle tempo waarmee de Republiek Moldavië transformatieve economische hervormingen in gang heeft gezet, waaronder een grootschalig dereguleringsproces voor haar economie, de vereenvoudiging van de regelgeving, de beperking van de bureaucratie en de versnelling van de digitale transformatie, met als doel het ondernemingsklimaat in Moldavië te verbeteren en het gemakkelijker te maken om in het land zaken te doen; herinnert eraan dat de handelssynergieën tussen de Republiek Moldavië en de EU aanzienlijk zijn en goed zijn voor bijna de helft van de Moldavische handel vorig jaar, waarbij meer dan 58 % van de uitvoer naar EU-landen ging; 11. is ingenomen met de inspanningen die zijn geleverd om de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij besluitvormingsprocessen te vergroten; merkt op dat de portaalsite met informatie (particip.gov.md) is bijgewerkt waardoor het nu mogelijk is concepten voor beleids- en juridische teksten automatisch naar belanghebbenden door te sturen en hun opmerkingen en voorstellen te verzamelen; moedigt de autoriteiten aan de transparantie van de besluitvorming te blijven verbeteren en het maatschappelijk middenveld hier op alle niveaus bij te betrekken, omdat dit de publieke steun voor hervormingen zal versterken; is ingenomen met alle initiatieven van het maatschappelijk middenveld en de internationale gemeenschap ter ondersteuning van de integriteit van de rechterlijke macht en hervormingen in het land, met name de inspanningen om het publiek bewust te maken van de positieve gevolgen van een onafhankelijke, competente en efficiënte rechterlijke macht voor het dagelijks leven van de burgers; 12. is ingenomen met de overeenkomst over de associatie van de Republiek Moldavië met de Connecting Europe Facility, die op 9 mei 2023 is ondertekend, en met de overeenkomst over haar deelname aan het programma voor de interne markt van de EU, die op 8 september 2023 is ondertekend; herhaalt zijn oproep aan de EU en haar lidstaten om de toetreding van de Republiek Moldavië te ondersteunen door het land op te nemen in EU-programma’s, -instrumenten en -agentschappen, zoals het programma Digitaal Europa, het Europees Milieuagentschap, het Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie (BEREC), DiscoverEU en het programma Justitie (JUST), en door de deelname van het land aan programma’s waar het al bij is aangesloten, zoals Erasmus Mundus, te versterken; is ingenomen met de recente ontwikkelingen op het gebied van “roaming tegen thuistarief” en veiligheid, die de harmonisatie van de wetgeving zullen versnellen en zullen resulteren in het concrete voordeel van nauwere banden tussen de EU en de burgers van de Republiek Moldavië; 13. verzoekt de EU en haar lidstaten politieke, economische en humanitaire steun te blijven verlenen aan de Republiek Moldavië, inclusief het steunplatform voor Moldavië; 14. is ingenomen met de verlenging van de tijdelijke handelsliberaliseringsmaatregelen ter ondersteuning van de economie van de Republiek Moldavië door alle tariefcontingenten op te schorten, en dringt aan op een verdere verlenging ervan; verzoekt de EU snel aanzienlijke vooruitgang te boeken in de richting van een permanente liberalisering van haar tariefcontingenten, om te zorgen voor voorspelbaarheid en de aantrekkingskracht van het land voor investeerders op de middellange tot lange termijn te vergroten; herhaalt zijn oproep aan de EU om, gezien de structuur van de kleine Moldavische economie en op basis van positieve auditbeoordelingen, de invoer van Moldavische goederen van dierlijke oorsprong verder toe te staan en haar financiële bijstand aan Moldavische landbouwers die getroffen zijn door de marktverstoring als gevolg van de oorlog in Oekraïne, te verhogen; merkt op dat de bovengenoemde maatregelen vergezeld moeten gaan van steun voor het verduurzamen van de Moldavische landbouwproductie; 15. veroordeelt ten stelligste de ongekende, door de Russische Federatie georganiseerde, hybride operaties die worden uitgevoerd via haar criminele handlangers, die de verkiezingsprocessen in de Republiek Moldavië ontwrichten door middel van illegale financiële steun aan politieke partijen, met als doel de veiligheid, soevereiniteit en democratische grondslagen van het land te ondermijnen; verzoekt de EU in dit verband meer steun te verlenen aan de inspanningen van de Moldavische regering om dergelijke inmenging in de democratische processen van het land te voorkomen, onder meer door middel van aanvullende gerichte sanctielijsten; 16. verzoekt alle politieke actoren om bij te dragen tot de verwezenlijking van de Europese aspiraties van de bevolking van Moldavië, door te streven naar consensus over de belangrijkste en dringendste hervormingen, door actief deel te nemen aan de wetgevingswerkzaamheden van het parlement van Moldavië met als doel de wetgeving van Moldavië verder in overeenstemming te brengen met de EU-normen, en door met het maatschappelijk middenveld overleg te plegen over alle belangrijke hervormingen en over de toekomstige Europese koers van het land; verklaart zich bereid bij te dragen aan de ondersteuning en versterking van de parlementaire democratie in de Republiek Moldavië, onder meer door middel van de Jean Monnet-dialoog, indien passend in de binnenlandse context; is in dit verband ingenomen met de lopende werkzaamheden voor een herziening van het reglement van orde en de gedragscode van het parlement van Moldavië; dringt er in dit verband op aan te overwegen de dagelijkse samenwerking tussen het parlement van de Republiek Moldavië en het Europees Parlement te versterken door middel van de permanente aanwezigheid van personeel in elkaars parlement, hetgeen zou kunnen betekenen dat een permanente vertegenwoordiger van het Europees Parlement in het Moldavische parlement wordt benoemd en het Moldavische parlement wordt verzocht een permanente vertegenwoordiger in Brussel te benoemen; is van mening dat een dergelijk besluit een proactief teken zou zijn dat de EU en Moldavië de huidige kansen optimaal benutten en de informatie-uitwisseling, de uitvoering van gezamenlijke projecten en toekomstige toetredingsonderhandelingen zal versterken; verzoekt de Moldavische regering vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld uit te nodigen om mee deel uit te maken van de 35 werkgroepen die verantwoordelijk zijn voor de onderhandelingen over de EU-toetredingshoofdstukken, en nauwer met het maatschappelijk middenveld samen te werken om het land te helpen vooruitgang te boeken in de richting van Europa; 17. is ingenomen met de vaststelling door de Raad van een nieuw sanctiekader voor acties die zijn gericht op destabilisering van Moldavië, met inbegrip van pogingen om de soevereiniteit en onafhankelijkheid van het land te ondermijnen door middel van corruptie; is ingenomen met het besluit van de Raad om dit kader te gebruiken om sancties op te leggen aan Ilan Șor, Vladimir Plahotniuc, Igor Ceaika, Gheorghe Cavcaliuc en Marina Tauber; verzoekt de EU en de nationale autoriteiten ervoor te zorgen dat deze sancties naar behoren worden uitgevoerd; verzoekt de respectieve gastlanden en -gebieden Ilan Șor en Vladimir Plahotniuc uit te leveren om in de Republiek Moldavië berecht te worden; verzoekt de Commissie en de Raad het beleid te versterken dat gericht is op natuurlijke en rechtspersonen die het democratische politieke proces van de Republiek Moldavië proberen te belemmeren of te ondermijnen; 18. herhaalt zijn oproep aan de Russische autoriteiten om de onafhankelijkheid van de Republiek Moldavië, haar soevereiniteit en territoriale integriteit te eerbiedigen, een einde te maken aan haar provocaties en pogingen om het land te destabiliseren en zijn constitutionele orde en democratische instellingen te ondermijnen, haar strijdkrachten terug te trekken uit het grondgebied van de Republiek Moldavië en een vreedzame oplossing van het conflict in Transnistrië te ondersteunen, in overeenstemming met de beginselen van het internationaal recht en de besluiten van de OVSE-top van Istanbul van 1999; 19. verzoekt de EU en haar instellingen steun te blijven verlenen aan de inspanningen van de Republiek Moldavië om haar betalingssysteem te moderniseren zodat zij kan voldoen aan de voorwaarden voor toetreding tot de gemeenschappelijke eurobetalingsruimte; 20. verzoekt de EU en haar lidstaten ervoor te zorgen dat alle nodige bijstand wordt verleend aan de Republiek Moldavië ter versterking van haar institutionele mechanismen en haar vermogen te reageren op hybride dreigingen; verzoekt de EU en haar lidstaten de partnerschapsmissie van de EU in de Republiek Moldavië (EUPM Moldova) volledig operationeel te maken en te versterken, zodat deze haar missie om de veerkracht van de Republiek Moldavië te vergroten, kan vervullen; is in dit verband ingenomen met de ondertekening op 29 september 2023 van de overeenkomst inzake de status van de EUPM als een belangrijke stap om de missie in staat te stellen haar mandaat volledig uit te voeren; dringt aan op het waarborgen van de nodige financiële middelen voor een efficiënte uitvoering van projecten, met name op het gebied van opleiding en uitrusting, om de capaciteiten van de Republiek Moldavië te versterken; 21. neemt met voldoening nota van de verdere werkzaamheden in het kader van de politieke en veiligheidsdialoog op hoog niveau tussen de EU en de Republiek Moldavië om de samenwerking op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid te intensiveren, relevante kwesties die van belang zijn voor de regionale veiligheid en stabiliteit aan de orde te stellen en de mogelijkheden voor nauwe coördinatie en doeltreffende bijstand en steunmaatregelen te bespreken; benadrukt het belang van een dergelijke dialoog in de context van de aanhoudende aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne en de rechtstreekse gevolgen daarvan voor de veiligheid van de Republiek Moldavië en de stabiliteit van de politieke, economische en sociale situatie in het land; prijst het vermogen van de Republiek Moldavië om deze destabiliserende omstandigheden en acties het hoofd te bieden; prijst met name de geleidelijke toenemende coördinatie en afstemming van de Republiek Moldavië met betrekking tot het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, hetgeen getuigt van de bereidheid van het land om bij te dragen aan het beleid en het land positief onderscheidt van bepaalde andere kandidaat-lidstaten; 22. verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden de strategische communicatie over de EU in de Republiek Moldavië te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten steun te blijven verlenen aan mediawijsheid en de onafhankelijkheid van de media in de Republiek Moldavië, en steun te verlenen aan de digitale verharding van de kritieke infrastructuur en de vervanging van ICT-systemen van Russische oorsprong; 23. is ingenomen met de ondertekening op 29 september 2023 van de overeenkomst die de Republiek Moldavië in staat stelt deel te nemen aan het EU-mechanisme voor civiele bescherming; onderstreept dat het land al een betrouwbare partner is gebleken door Oekraïners die op de vlucht zijn voor de oorlog op te vangen en onderdak te bieden, en dat de Republiek Moldavië, door zich aan te sluiten bij het EU-mechanisme voor civiele bescherming, rechtstreeks zal bijdragen aan de verbetering van de paraatheid bij noodsituaties en aan de opbouw van een veerkrachtiger systeem voor het beheer van de risico’s van rampen in Europa; 24. verzoekt de EU en haar lidstaten het EU-steunpunt voor interne veiligheid en grensbeheer in Moldavië te consolideren, dat de steun die de EU en haar lidstaten aan Moldavië verlenen, zal coördineren om de rechtshandhaving te versterken en zo ook beter om te gaan met de strafrechtelijke en veiligheidsgevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; 25. herhaalt zijn oproep aan de EU en haar lidstaten om de Republiek Moldavië te blijven helpen bij het waarborgen van haar energie-onafhankelijkheid, waaronder door vergroting van haar productiecapaciteit, connectiviteit, diversificatie en energie-efficiëntie; dringt er bij de EU op aan noodfinanciering te gebruiken om de verbinding van de Republiek Moldavië met het elektriciteitsnet van de EU te verbeteren, via projecten zoals de interconnectie Bălți-Suceava; verzoekt de EU en haar lidstaten meer steun te verlenen voor het herstel en de modernisering van de vervoersinfrastructuur van de Republiek Moldavië, met inbegrip van de aanleg van een verbinding met een Europese spoorwijdte van Chisinau naar Iași (Roemenië), als een manier om de solidariteitscorridors tussen de EU en Oekraïne en de economieën van Moldavië en Oekraïne te ondersteunen; 26. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om, gezien de uitdagingen waar de Republiek Moldavië mee kampt en de status van het land als kandidaat-lidstaat, meer personeel toe te wijzen voor het toetredingsproces van het land en de ondersteuning hiervan, zowel in Brussel als in Chisinau, en een specifieke eenheid voor de Republiek Moldavië op te richten binnen het directoraat-generaal Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen van de Commissie; verzoekt de Commissie Moldavië meer mogelijkheden te bieden om deel te nemen aan en als waarnemer aanwezig te zijn bij de werkzaamheden van de EU-instellingen en de gestructureerde politieke dialoog, met inbegrip van dialoog in de marge van de Europese Raad, te versterken; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regering en het parlement van de Republiek Moldavië, de Russische Federatie, de VN, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Raad van Europa. Het Europees Parlement, – gezien artikel 165 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, – gezien Richtlijn 2011/93/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie (1) (“richtlijn seksueel misbruik van kinderen”), – gezien Richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) (2) , – gezien Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van Richtlijn 84/450/EEG van de Raad, Richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad (de “richtlijn oneerlijke handelspraktijken”) (3) , – gezien Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (4) , – gezien Verordening (EU) 2022/2065 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (digitaledienstenverordening) (5) , – gezien het voorstel van de Commissie van 11 mei 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van regels ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen ( COM(2022)0209 ) en het advies van de Commissie cultuur en onderwijs, – gezien de mededeling van de Commissie van 11 mei 2022, getiteld “Een digitaal decennium voor kinderen en jongeren: de nieuwe Europese strategie voor een beter internet voor kinderen (BIK+)” ( COM(2022)0212 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 9 maart 2021, getiteld “Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium” ( COM(2021)0118 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021, getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020, getiteld “De Europese onderwijsruimte tegen 2025 tot stand brengen” ( COM(2020)0625 ), – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 23 januari 2023, getiteld “De Europese verklaring over digitale rechten en beginselen voor het digitale decennium” (6) (de Europese verklaring), – gezien zijn resolutie van 20 november 2012 over de bescherming van kinderen in de digitale wereld (7) en de follow-up van de Commissie die op 20 februari 2013 is goedgekeurd, – gezien de studie van de beleidsondersteunende afdeling Structuur- en Cohesiebeleid van het directoraat-generaal Intern Beleid van 15 februari 2023, getiteld “The influence of social media on the development of children and young people” (8) , – gezien de studie van EU Kids Online van 12 februari 2020, getiteld “EU Kids Online 2020: Survey results from 19 countries” (9) , – gezien de studie van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van 9 februari 2021, getiteld “How children (10-18) experienced online risks during the COVID-19 lockdown - Spring 2020” (10) , – gezien de vraag aan de Commissie over de nieuwe Europese strategie voor een beter internet voor kinderen (BIK+) ( O‑000030/2023 – B9‑0029/2023), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie cultuur en onderwijs, A. overwegende dat een kind aanspraak maakt op alle rechten en waarden die zijn verankerd in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, het Handvest en het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, met inbegrip van digitale rechten; overwegende dat het belang van het kind voorop moet staan bij alle digitale acties en besluiten met betrekking tot kinderen en hun lichamelijke en geestelijke gezondheid, veiligheid en welzijn; B. overwegende dat in de algemene verordening gegevensbescherming, de richtlijn audiovisuele mediadiensten, de verordening digitale diensten en de richtlijn oneerlijke handelspraktijken wordt onderkend dat kinderen specifieke bescherming verdienen met betrekking tot hun online-ervaring in de voortdurend veranderende digitale omgeving; C. overwegende dat voor het waarborgen van een passende bescherming van kinderen online specifieke maatregelen en onderwijsprogramma’s vereist zijn die niet alleen gericht zijn op kinderen, maar ook op hun leerkrachten, ouders en verzorgers; overwegende dat deze maatregelen in de eerste plaats gericht moeten zijn op de ontwikkeling en uitvoering van preventietechnieken en bewustmakingscampagnes en campagnes voor digitale geletterdheid; overwegende dat ouders en verzorgers geïnformeerd moeten worden over het bestaan en de werking van digitale instrumenten om de onlineactiviteiten van hun kinderen te beperken en in goede banen te leiden en om de toegang van hun kinderen tot online-inhoud die schadelijk is of niet geschikt is voor hun leeftijd te beperken; D. overwegende dat kinderen geen passieve gebruikers van technologie moeten zijn, maar op actieve wijze de controle over de door hen gebruikte technologieën moeten uitoefenen; overwegende dat in dit verband het bevorderen van digitaal onderwijs en het verbeteren van de digitale vaardigheden en competenties, met inbegrip van mediageletterdheid, van kinderen, ouders en opvoeders, en met name van kinderen uit kwetsbare groepen, in overeenstemming met het Handvest, het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, de Europese verklaring en het digitale kompas 2030, van cruciaal belang zijn om te zorgen voor veilige digitale ervaringen voor kinderen, alsook voor hun digitale emancipatie en actieve deelname online; E. overwegende dat er gerichte maatregelen moeten worden genomen om de digitale kloof te dichten en gelijke kansen te bevorderen, en zodoende een inclusieve en toegankelijke digitale omgeving aan te bieden aan elk kind in de EU, vooral kinderen uit kwetsbare groepen, zoals kinderen met een handicap of kinderen uit kansarme milieus, onder andere door ze uit te rusten met moderne digitale infrastructuur, ook in afgelegen of plattelandsgebieden; F. overwegende dat de lockdowns tijdens de COVID-19-pandemie een onderwijs- en digitale kloof aan het licht hebben gebracht, wat gevolgen heeft voor de toegang van kinderen tot digitale onderwijsinstrumenten en -informatie en voor hun sociale participatie en inclusie, en dat deze lockdowns ook negatieve effecten hebben gehad op hun lichamelijke en geestelijke gezondheid; overwegende dat dit ook heeft geleid tot een toename van huiselijk en gendergerelateerd geweld en seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen online, zowel op het internet als op het darkweb; G. overwegende dat uit verschillende monitoringstudies is gebleken dat kinderen al op jonge leeftijd actief zijn op sociale media, waarbij aanzienlijke aantallen kinderen jonger zijn dan de minimumleeftijd die door de meeste socialemediaplatforms wordt geëist; H. overwegende dat de voortdurend evoluerende digitale omgeving van cruciaal belang is voor het dagelijks leven van kinderen, zo ook op het vlak van onderwijs, communicatie en gegevensuitwisseling; overwegende dat de toegang van kinderen tot en hun ervaring op internet en socialemediaplatforms veel voordelen bieden, maar ook een aantal risico’s met zich meebrengen en kinderen blootstellen aan gevaarlijk gedrag en gevaarlijke inhoud aangezien die alomtegenwoordig zijn, zoals online seksueel misbruik en de seksuele benadering van kinderen (grooming), cyberhaat, verschillende vormen van cyberpesten, seksuele inhoud, gewelddadige beelden, inhoud die eetstoornissen bevordert en desinformatie; overwegende dat dit van invloed kan zijn op de lichamelijke en geestelijke gezondheid van kinderen en onder andere kan leiden tot meer agressie, problematisch seksueel gedrag, ongezonde eetgewoonten, ontevredenheid over het eigen lichaam en verstoorde waarden en houdingen; I. overwegende dat volgens de EU Kids Online 2020-enquête 23 % van de kinderen tussen de 9 en 16 jaar wel eens online is gepest; overwegende dat in de studie getiteld “How children (10-18) experienced online risks during the COVID-19 lockdown - Spring 2020” werd vastgesteld dat 49 % van de kinderen ten minste één vorm van online agressie of pesten heeft ondervonden; overwegende dat er weliswaar geen gestroomlijnde aanpak bestaat, maar dat sommige lidstaten al maatregelen hebben genomen zoals “Coco’s Law” in Ierland; J. overwegende dat de nieuwe Europese strategie voor een beter internet voor kinderen (BIK+) een van de hoekstenen is van de EU-strategie voor de rechten van het kind, die initiatieven omvat om te waarborgen dat kinderen online worden beschermd en mondiger worden gemaakt binnen de thematische gebieden van die strategie; 1. is ingenomen met en hecht zijn goedkeuring aan de nieuwe Europese strategie voor een beter internet voor kinderen (BIK+) van de Commissie; 2. benadrukt dat alle kinderen online bescherming nodig hebben, maar dat bepaalde kinderen zich in een kwetsbaardere situatie bevinden, zoals kinderen met een handicap of een kansarme achtergrond, en in voorkomend geval gebruik moeten kunnen maken van gerichte maatregelen om de digitale kloof te dichten en hun digitale vaardigheden en competenties, met inbegrip van mediageletterdheid, te verbeteren; 3. herhaalt zijn oproep aan de EU om alles in het werk te stellen voor de onlineveiligheid van kinderen en om het bewustzijn over seksueel misbruik van kinderen te vergroten en dit misbruik te voorkomen, zo ook het online benaderen van kinderen (online grooming); 4. benadrukt dat digitale vaardigheden en competenties, met inbegrip van mediageletterdheid, moeten worden erkend als verplichte vaardigheden en moeten worden opgenomen in het lesprogramma van scholen in de hele EU; onderstreept dat deze vaardigheden een essentieel onderdeel vormen van onderwijs en een leven lang leren en gericht moeten zijn op het voorlichten van kinderen, ouders, verzorgers, opvoeders en het grote publiek over onlineveiligheid, zo ook over ouderlijk toezicht online en de manier waarop het online benaderen van kinderen kan worden herkend en gemeld; 5. roept de EU en de lidstaten op meer te investeren in onderwijs en opleiding om digitale geletterdheid te bevorderen en kinderen van allerlei leeftijden te wapenen tegen pesten en cyberpesten door leeftijdsgenoten op en buiten school, waarbij echter wel rekening gehouden moet worden met de meest recente technologische ontwikkelingen, zoals de metaverse; 6. verzoekt de lidstaten en onderwijsinstellingen het recht op inclusief onderwijs te waarborgen en op een manier die aansluit bij de leeftijd seksuele voorlichting, digitale vaardigheden en competenties, met inbegrip van mediageletterdheid, en cyberveiligheid te bevorderen door middel van formeel, niet-formeel en informeel onderwijs, dat gericht is op opvoeders, ouders, verzorgers en leerlingen; 7. verzoekt de Commissie om, in samenwerking met de Europese onderwijsruimte, een Europese strategie tegen pesten en cyberpesten op scholen te ontwikkelen, waarbij een pakket maatregelen wordt vastgesteld om beter gegevens te kunnen verzamelen, en in samenwerking met de lidstaten de nodige oplossingen voor te stellen; 8. benadrukt dat de lidstaten via deze strategie moeten worden oproepen om alle nodige middelen toe te wijzen en zodoende de capaciteit van hotlines, hulplijnen en centra voor een veiliger internet te versterken, en zinvolle preventie- en bewustmakingscampagnes op scholen te ontwikkelen en uit te voeren, met aantoonbare resultaten, als essentieel onderdeel van lesprogramma’s en onderwijsinstellingen voor jonge kinderen; is van mening dat samenwerking tussen onderzoekers en beroepsbeoefenaars in dit verband van cruciaal belang is; 9. benadrukt dat er met de strategie maatregelen moeten worden ingevoerd om het bestaande EU-kader voor optreden op het gebied van geestelijke gezondheid en welzijn, dat volledig inclusief moet zijn, te actualiseren, ook om tegemoet te komen aan de behoeften van kinderen die online seksueel worden misbruikt of benaderd, vooral kinderen uit kwetsbare groepen; dringt erop aan de beschikbaarheid en geschiktheid van aanbieders van geestelijke gezondheidszorg voor kinderen te beoordelen door de bestaande diensten grondig in kaart te brengen in het licht van de verslechterende geestelijke gezondheidssituatie, die nog verder is verergerd door de COVID-19-pandemie en de unieke reeks uitdagingen die de onlineomgeving met zich meebrengt, waaronder cyberpesten en blootstelling aan schadelijke inhoud; 10. neemt kennis van de invoering van een Europese norm voor online leeftijdsverificatie uiterlijk in 2024 en de recente oprichting van de speciale groep voor de EU-gedragscode inzake leeftijdsgeschikt ontwerp (de gedragscode); benadrukt dat deze gedragscode spoedig moet worden ontwikkeld en volledig in overeenstemming moet zijn met de richtlijn audiovisuele mediadiensten en de algemene verordening gegevensbescherming; benadrukt dat het maatschappelijk middenveld, de academische wereld en jongeren moet worden betrokken bij het ontwikkelingsproces van de gedragscode; onderstreept dat socialemediaplatforms, die afhankelijk zijn van de toestemming van hun gebruikers, uit hoofde van de algemene verordening gegevensbescherming de verplichting hebben om redelijke inspanningen te leveren om te verifiëren of ouders wel toestemming hebben gegeven voordat kinderen onder de desbetreffende leeftijdsgrens een account mogen aanmaken; 11. verzoekt de Commissie en de lidstaten meer te investeren in de verlening van steun aan slachtoffers van online kindermisbruik of benadering, met inbegrip van anonieme openbare meldingen, en in geestelijke gezondheidszorg en psychosociale diensten voor slachtoffers en hun families; dringt erop aan dat er opleidingen beschikbaar worden gesteld voor beroepsbeoefenaars en ambtenaren, waaronder bij rechtshandhavingsinstanties, die zaken waarbij kinderen betrokken zijn, behandelen, afhankelijk van hun specifieke behoeften; 12. verzoekt de Commissie en de lidstaten systematischer gegevens te verzamelen over preventiemaatregelen en programma’s voor slachtofferhulp, met inbegrip van het aantal kinderen in het basisonderwijs dat deelneemt aan bewustmakingscampagnes, en via onderwijsprogramma’s over de risico’s van alle vormen van seksuele uitbuiting van kinderen, ook in de onlineomgeving; 13. onderstreept dat er gebrek is aan voldoende vergelijkend onderzoek op EU-niveau en aan studies over de ontwikkeling van kinderen in de context van digitalisering; benadrukt in dit verband dat vanwege de snelle ontwikkeling van technologieën het beleid kan worden ingehaald door de tijd, waardoor er nieuwe kwetsbaarheden voor kinderen ontstaan; wijst er dan ook op dat er op EU-niveau grootschalige onderzoeksactiviteiten moeten worden ontwikkeld; 14. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de BIK+-strategie consistent is met andere prioriteiten en wetgevingsvoorstellen, dat er informatie aan kinderen wordt verstrekt in kindvriendelijke taal, dat kinderen van alle leeftijden worden betrokken bij het monitoringproces en de doeltreffende uitvoering van de strategie en dat er een adequate follow-up is om beste praktijken en resultaten in de lidstaten met elkaar te vergelijken; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en de parlementen van de lidstaten.