(Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (13817/2023), – gezien de ontwerpovereenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Noorwegen tot wijziging van de overeenkomst tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Noorwegen op grond van artikel XXVIII van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 1994 betreffende de wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten als gevolg van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (13818/2023), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C10-0189/2024), – gezien artikel 107, leden 1 en 4, en artikel 117, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A10-0017/2025 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en het Koninkrijk Noorwegen. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (08897/2024), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen Canada en de Europese Unie inzake de doorgifte en verwerking van gegevens uit het Passenger Name Record (08896/2024), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 16, lid 2, artikel 87, lid 2, punt a), en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C10-0125/2024), – gezien artikel 107, leden 1 en 4, en artikel 117, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A10-0013/2025 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Canada. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 121, 126 en 136, – gezien Protocol nr. 1 bij het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het VWEU betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, – gezien Protocol nr. 2 bij het VEU en het VWEU betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, – gezien Protocol nr. 12 bij het VEU en het VWEU betreffende de procedure bij buitensporige tekorten, – gezien het Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur in de economische en monetaire Unie, – gezien Verordening (EU) 2024/1263 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2024 betreffende de doeltreffende coördinatie van het economisch beleid en betreffende het multilaterale begrotingstoezicht en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad (1) , – gezien Verordening (EU) 2024/1264 van de Raad van 29 april 2024 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1467/97 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten (2) , – gezien Richtlijn (EU) 2024/1265 van de Raad van 29 april 2024 tot wijziging van Richtlijn 2011/85/EU betreffende voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten (3) , – gezien Verordening (EU) nr. 1173/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 inzake de effectieve handhaving van het begrotingstoezicht in het eurogebied (4) , – gezien Verordening (EU) nr. 1174/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende handhavingsmaatregelen voor de correctie van buitensporige macro-economische onevenwichtigheden in het eurogebied (5) , – gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (6) , – gezien Verordening (EU) nr. 472/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 21 mei 2013 betreffende de versterking van het economische en budgettaire toezicht op lidstaten in de eurozone die ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden ten aanzien van hun financiële stabiliteit (7) , – gezien Verordening (EU) nr. 473/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende gemeenschappelijke voorschriften voor het monitoren en beoordelen van ontwerpbegrotingsplannen en voor het garanderen van de correctie van buitensporige tekorten van de lidstaten van de eurozone (8) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (9) (de “verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat”), – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (10) (de RRF-verordening), – gezien de economische voorjaarsprognose 2024 van de Commissie van 15 mei 2024, – gezien de economische najaarsprognose 2024 van de Commissie van 15 november 2024, – gezien de Debt Sustainability Monitor 2023 van de Commissie van 22 maart 2024, – gezien de mededeling van de Commissie van 17 december 2024 getiteld “Waarschuwingsmechanismeverslag 2025” ( COM(2024)0702 ) en de aanbeveling van de Commissie van 17 december 2024 voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone ( COM(2024)0704 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 17 december 2024 voor een gezamenlijk verslag van de Commissie en de Raad over de werkgelegenheid ( COM(2024)0701 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 8 maart 2023 getiteld “Richtsnoeren voor het begrotingsbeleid voor 2024” ( COM(2023)0141 ), – gezien het verslag van de Commissie van 19 juni 2024, opgesteld overeenkomstig artikel 126, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ( COM(2024)0598 ), – gezien de aanbeveling van de Raad van 12 april 2024 over het economisch beleid van de eurozone (11) , – gezien de beoordeling van het Europees Begrotingscomité van 3 juli 2024 van de begrotingskoers die in 2025 voor de eurozone passend is, – gezien de verklaring van de Eurogroep van 15 juli 2024 over de begrotingskoers voor de eurozone in 2025, – gezien het jaarverslag 2024 van het Europees Begrotingscomité, dat op 2 oktober 2024 is bekendgemaakt, – gezien de mededeling van de Commissie van 19 juni 2024 getiteld “Europees Semester 2024 – Voorjaarspakket” ( COM(2024)0600 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 17 december 2024 getiteld “Europees Semester 2025 – Najaarspakket” ( COM(2024)0700 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), de Overeenkomst van Parijs, die op 12 december 2015 is aangenomen in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, – gezien het achtste milieuactieprogramma tot en met 2030, – gezien de interinstitutionele proclamatie van 17 november 2017 betreffende de Europese pijler van sociale rechten (12) en de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” ( COM(2021)0102 ), – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over toegang tot fatsoenlijke en betaalbare huisvesting voor iedereen (13) , – gezien het document van Ursula von der Leyen, kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie, van 18 juli 2024 getiteld “De keuze van Europa – Politieke beleidslijnen voor de volgende Europese Commissie 2024-2029”, en de verklaring die Valdis Dombrovskis, commissaris voor Economie en Productiviteit en commissaris voor Uitvoering en Vereenvoudiging, heeft afgelegd tijdens zijn aan de benoeming voorafgaande hoorzitting op 7 november 2024, – gezien werkdocument 24/181 van het Internationaal Monetair Fonds van augustus 2024, getiteld “Taming Public Debt in Europe: Outlook, Challenges, and Policy Response” (Het beteugelen van de overheidsschuld in Europa: vooruitzichten, uitdagingen en beleidsrespons), – gezien de Fiscal Monitor van het Internationaal Monetair Fonds van oktober 2024, getiteld “Putting a Lid on Public Debt” (De overheidsschuld een halt toeroepen), – gezien Speciaal verslag 13/2024 van de Europese Rekenkamer, getiteld “Absorptie van middelen uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit – Vooruitgang vertraagd en nog steeds risico’s voor de verwezenlijking van maatregelen en dus van de RRF-doelstellingen”, – gezien de uitgebreide analyse getiteld “The new economic governance framework: implications for monetary policy” (Het nieuwe kader voor economische governance: gevolgen voor het monetaire beleid), die het directoraat-generaal Intern Beleid van het Parlement op 20 november 2024 heeft gepubliceerd (14) , – gezien de uitgebreide analyse getiteld “ Economic Dialogue with the European Commission on EU Fiscal Surveillance” (Economische dialoog met de Europese Commissie over het begrotingstoezicht in de EU), die het directoraat-generaal Intern Beleid van het Parlement op 1 december 2024 heeft gepubliceerd (15) , – gezien het verslag van Mario Draghi van 9 september 2024 over de toekomst van het Europese concurrentievermogen (het verslag-Draghi), – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A10-0022/2025 ), A. overwegende dat het Europees Semester een essentiële rol speelt bij de coördinatie van het economisch en begrotingsbeleid van de lidstaten en aldus de macro-economische stabiliteit van de economische en monetaire unie vrijwaart; B. overwegende dat het Europees Semester tot doel heeft duurzame, inclusieve en concurrerende groei, werkgelegenheid, macro-economische stabiliteit en gezonde overheidsfinanciën in de hele EU te bevorderen, teneinde de aanhoudende opwaartse convergentie van de economische, sociale en milieuprestaties van de lidstaten te waarborgen; C. overwegende dat het Europees Semester 2024 de eerste uitvoeringscyclus inhield van het nieuwe kader voor economische governance, dat op 30 april 2024 in werking is getreden, waarmee de EU en haar lidstaten door een overgangsfase worden geloodst; D. overwegende dat de lidstaten in de aanbeveling van de Raad van 2024 over het economisch beleid van de eurozone worden opgeroepen om zowel individueel als collectief actie te ondernemen om het concurrentievermogen te versterken, de economische en sociale veerkracht te stimuleren, de macrofinanciële stabiliteit veilig te stellen en een hoog niveau van overheidsinvesteringen in stand te houden ter ondersteuning van de groene en de digitale transitie; overwegende dat begrotingsstabiliteit een basis vormt voor zowel duurzame hoge sociale normen in de EU als het concurrentievermogen van de EU; E. overwegende dat de belangrijkste doelstellingen van het nieuwe kader voor economische governance erin bestaan in alle lidstaten de schuld houdbaarder te maken en duurzame en inclusieve groei te bevorderen en alle lidstaten in staat te stellen de nodige hervormingen door te voeren en te investeren in de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU, waaronder i) een eerlijke groene en digitale transitie, ii) sociale en economische veerkracht, met inbegrip van de Europese pijler van sociale rechten, iii) energiezekerheid, en iv) de opbouw van defensievermogens; overwegende dat de uiteenlopende begrotingscapaciteit van de lidstaten billijke investeringen in strategische prioriteiten in de weg staat en de cohesie binnen de eengemaakte markt verzwakt; F. overwegende dat in het VWEU de volgende referentiewaarden zijn vastgesteld: maximaal 3 % van het bbp voor het overheidstekort en maximaal 60 % van het bbp voor de overheidsschuld; overwegende dat het nominale tekort en de overheidsschuldquote van de EU boven de referentiewaarden blijven; overwegende dat zowel het nominale tekort als de overheidsschuldquote variëren in de EU, met sterk uiteenlopende situaties in de verschillende lidstaten; G. overwegende dat in 2024 ten aanzien van acht lidstaten buitensporigtekortprocedures zijn opgestart of voortgezet; overwegende dat ten aanzien van sommige lidstaten geen buitensporigtekortprocedure is opgestart, ondanks het feit dat zij in 2023 een tekort van meer dan 3 % van het bbp hadden, zoals besloten door de Raad en de Commissie na een evenwichtige beoordeling van alle relevante factoren; H. overwegende dat de Raad sinds de instelling van de procedure inzake macro-economische onevenwichtigheden in 2011 geen dergelijke procedure heeft ingeleid; overwegende dat de Commissie in overeenstemming met haar waarschuwingsmechanismeverslag een diepgaande evaluatie zal uitvoeren van tien landen waarvan is vastgesteld dat er voor 2025 sprake is van macro-economische onevenwichtigheden of buitensporige onevenwichtigheden; I. overwegende dat het succes van een kader sterk afhankelijk is van de correcte, transparante en doeltreffende uitvoering ervan vanaf het begin, rekening houdend met de uitgangsposities van de lidstaten en de individuele uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd; J. overwegende dat de tijdige indiening van de nationale budgettair-structurele en ontwerpbegrotingsplannen voor de middellange termijn een voorwaarde is voor de doeltreffende uitvoering en geloofwaardigheid van de nieuwe regels; overwegende dat de eerste nationale begrotingsplannen reeds door de Raad zijn beoordeeld; overwegende dat de gelijke behandeling van de lidstaten en de naleving van de vereisten van Verordening (EU) 2024/1263 met betrekking tot de begrotingsplannen noodzakelijk zijn voor de doeltreffende uitvoering van het kader; K. overwegende dat de economische vooruitzichten voor de EU zeer onzeker blijven en dat het risico toeneemt dat toekomstige gebeurtenissen of situaties de economie negatief zullen beïnvloeden; overwegende dat de agressie van Rusland jegens Oekraïne en de conflicten in het Midden-Oosten de geopolitieke risico’s aanwakkeren en de kwetsbaarheid van Europa inzake energie laten zien; overwegende dat de toename van protectionistische maatregelen van handelspartners de wereldhandel kunnen beïnvloeden, met negatieve gevolgen voor de economie van de EU; overwegende dat uit de huidige geopolitieke spanningen is gebleken dat de EU haar open strategische autonomie verder moet versterken en concurrerend moet blijven op de wereldmarkt, en er tegelijkertijd voor moet zorgen dat niemand wordt achtergelaten; L. overwegende dat de uitvoering van het herziene kader voor economische governance naar verwachting zal leiden tot een restrictief begrotingsbeleid voor de eurozone als geheel, van 0,5 % van het bbp in 2024 en 0,25 % van het bbp in 2025; overwegende dat er politiek overleg nodig is om passende niveaus van overheidsinvesteringen te waarborgen na afloop van de herstel- en veerkrachtfaciliteit in 2026; M. overwegende dat in het verslag-Draghi wordt opgemerkt dat de kloof tussen de EU en de Verenigde Staten op het vlak van het bbp tegen prijzen van 2015 geleidelijk is toegenomen, van iets meer dan 15 % in 2002 tot 30 % in 2023, en dat de EU jaarlijks naar schatting 800 miljard EUR meer zou moeten investeren, waaronder 450 miljard EUR voor de energietransitie; N. overwegende dat de nieuwe Commissie zich ten doel heeft gesteld een “investeringscommissie” te zijn; overwegende dat er in de EU besprekingen nodig zijn over het aanpakken van de aanzienlijke investeringskloof en het verlagen van de financieringskosten; overwegende dat het kader in voorkomend geval moet worden versterkt met investeringsinstrumenten op EU-niveau die zijn ontworpen om de kosten voor de belastingbetalers in de EU tot een minimum te beperken en Europese collectieve goederen zo efficiënt mogelijk te leveren; O. overwegende dat de lidstaten over de nodige controle- en auditmechanismen moeten beschikken om de eerbiediging van de rechtsstaat te waarborgen en de financiële belangen van de EU te beschermen, met name om fraude, corruptie en belangenconflicten te voorkomen, en transparantie te waarborgen; P. overwegende dat het belangrijk is het percentage “volledig opgevolgde” landspecifieke aanbevelingen te verhogen en ze beter te laten aansluiten op de respectieve landenverslagen om bij te dragen tot een doeltreffender economisch bestuur; 1. merkt op dat de EU de afgelopen jaren blijk heeft gegeven van een hoge mate van veerkracht en eenheid bij grote schokken, onder andere dankzij een gecoördineerde beleidsrespons van alle EU-instellingen, met inbegrip van flexibiliteit bij de toepassing van nieuwe en bestaande instrumenten; wijst er voorts op dat het bevorderen van duurzame groei op lange termijn betekent dat een evenwicht moet worden gevonden tussen verantwoord begrotingsbeleid, structurele hervormingen en investeringen die samen de efficiëntie, productiviteit, werkgelegenheid en welvaart verhogen, en dat dit ook inhoudt dat het concurrentievermogen wordt versterkt, de eengemaakte markt wordt bevorderd, een beleid voor economische groei wordt ontwikkeld en het regelgevingskader wordt herzien om investeringen aan te trekken; benadrukt dat het van fundamenteel belang is om duurzame, inclusieve en concurrerende economische groei tot stand te brengen; 2. merkt op dat coördinatie van het economisch beleid fundamenteel noodzakelijk is voor een succesvolle economische en monetaire unie; wijst erop dat het Europees Semester het vaste kader is voor de coördinatie van het economisch, sociaal, begrotings- en werkgelegenheidsbeleid in de hele EU overeenkomstig de Verdragen, met inachtneming van de vastgestelde nationale bevoegdheden; 3. neemt kennis van de toezegging van de Commissie om ervoor te zorgen dat het Europees Semester een drijvende kracht is achter beleidscoördinatie voor concurrentievermogen, duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid, alsook voor de integratie van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN en de Europese pijler van sociale rechten; merkt op dat de Europese Green Deal een speerpunt blijft voor de Commissie; 4. benadrukt dat een geïntegreerd, gecoördineerd, doelgericht en horizontaal industriebeleid van vitaal belang is om de investeringen in de innovatiecapaciteit van de EU te verhogen en tegelijkertijd het concurrentievermogen en de integriteit van de eengemaakte markt te versterken; 5. benadrukt dat publieke en particuliere investeringen cruciaal zijn om de EU in staat te stellen het hoofd te bieden aan bestaande uitdagingen, waaronder het ontwikkelen van de innovatiecapaciteit van de EU en het uitvoeren van de rechtvaardige groene en digitale transitie, en dat zij de veerkracht, het concurrentievermogen op de lange termijn en de open strategische autonomie van de EU zullen vergroten; wijst erop dat er strategische investeringen nodig zijn in energie-interconnecties, koolstofarme energie (zoals hernieuwbare energiebronnen) en energie-efficiëntie, onder meer om i) de EU onafhankelijk te maken van ingevoerde fossiele brandstoffen en de mogelijke inflatoire effecten van afhankelijkheid daarvan te voorkomen, ii) de productiesystemen te moderniseren en iii) de sociale cohesie te bevorderen; merkt op dat fysieke risico’s in verband met klimaatverandering, wanneer ze zich voordoen, grote gevolgen voor de overheidsfinanciën kunnen hebben, zoals is gebleken bij de overstromingen in Valencia in oktober 2024 en de cycloon op Mayotte in december 2024; verzoekt de lidstaten de nodige investeringen te doen om de matiging van en de aanpassing aan de klimaatverandering te verbeteren en de EU-economie veerkrachtiger te maken; 6. verzoekt de Commissie op basis van de Verklaring van Boedapest initiatieven te nemen om de EU concurrerender, productiever, innovatiever en duurzamer te maken, door voort te bouwen op economische, sociale en territoriale cohesie en te zorgen voor convergentie en een gelijk speelveld, zowel binnen de EU als wereldwijd; neemt kennis van de ontwikkeling van een nieuw instrument voor de coördinatie van het concurrentievermogen; verwacht van de Commissie dat zij verduidelijkt hoe dit instrument zal interageren met het Europees Semester; wijst erop dat het van belang is micro-, kleine en middelgrote ondernemingen te ondersteunen als drijvende krachten achter economische groei en werkgelegenheid in de EU; 7. wijst erop dat een dynamisch ecosysteem voor ondernemerschap moet worden bevorderd dat innovatoren ondersteunt, waarbij wordt erkend dat zij een cruciale rol spelen bij het stimuleren van het mondiale concurrentievermogen, economische veerkracht, banencreatie en open strategische autonomie; 8. is ingenomen met de aanbevelingen van de Commissie in verband met het economisch beleid van de eurozone, waarbij zij de lidstaten ertoe oproept het concurrentievermogen te vergroten en de productiviteit te bevorderen door middel van betere toegang tot financiering voor bedrijven, minder administratieve lasten, en publieke en particuliere investeringen op gebieden die gemeenschappelijke prioriteiten van de EU vormen, waaronder i) een eerlijke groene en digitale transitie, ii) sociale en economische veerkracht, met inbegrip van de Europese pijler van sociale rechten, iii) energiezekerheid, en iv) de opbouw van defensievermogens; 9. is ingenomen met de aanbeveling van de Commissie dat de lidstaten van de eurozone bij het vaststellen van begrotingsstrategieën ernaar moeten streven de kwaliteit en efficiëntie van overheidsuitgaven en ‑inkomsten te verbeteren, daar die van essentieel belang zijn om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te waarborgen en tegelijkertijd schadelijke en verstorende gevolgen voor de economische groei tot een minimum te beperken; benadrukt dat dit onder meer kan worden bereikt door de Europese coördinatie te verbeteren en belastingontwijking en -ontduiking terug te dringen; is ingenomen met de conclusie in het verslag-Draghi dat een gecoördineerde verlaging van de belasting op inkomen uit arbeid voor werknemers met een laag tot gemiddeld inkomen nodig is om het concurrentievermogen van de EU te bevorderen; wijst erop dat de lidstaten bevoegd zijn voor belastingbeleid; verzoekt de lidstaten de belastingdruk te verleggen van inkomen naar minder verstorende belastinggrondslagen; 10. benadrukt dat er begrotingsbuffers moeten worden gecreëerd om uitdagingen op het gebied van houdbaarheid van de overheidsfinanciën aan te pakken, voldoende middelen voor investeringen te waarborgen en potentiële toekomstige schokken en crises op te vangen; vindt het belangrijk concurrerende, duurzame en inclusieve groei te bevorderen ter ondersteuning van begrotingsstabiliteit en budgettaire veerkracht op lange termijn; Economische vooruitzichten voor de EU 11. vindt het verontrustend dat volgens de economische najaarsprognose 2024 van de Commissie het bbp van de EU in 2024 met 0,9 % zal groeien (0,8 % in de eurozone), in 2025 met 1,5 % (1,3 % in de eurozone) en in 2026 met 1,8 % (1,6 % in de eurozone); herinnert eraan dat deze cijfers blijk geven van een geleidelijk herstel, maar ook van een beperkte economische groei in vergelijking met vorige economische cycli; merkt op dat de economische vooruitzichten voor de EU zeer onzeker blijven, met risico’s die de economische groei negatief dreigen te beïnvloeden; 12. stelt vast dat de overheidsschuldquote naar verwachting zal stijgen tot 83,0 % in de EU en 89,6 % in de eurozone in 2025 en tot 83,4 % in de EU en 90 % in de eurozone in 2026, wanneer de outputkloof zowel in de EU als in de eurozone vrijwel gedicht zal zijn, en dat dit cijfer daarmee hoger ligt dan in 2024 (82,4 % voor de EU en 89,1 % voor de eurozone); 13. wijst erop dat de ontwikkeling van de overheidsschuldquote van land tot land verschilt; wijst erop dat beleidsonzekerheid en geopolitieke risico’s de kosten van leningen op de financiële markten aanzienlijk kunnen doen toenemen voor de lidstaten; merkt op dat onhoudbare schuldniveaus ten koste kunnen gaan van de economische stabiliteit en afbreuk kunnen doen aan de economische veerkracht van de lidstaten en hun vermogen om te reageren op crises; benadrukt dat de schuldquotes van elf lidstaten van de eurozone in 2024 en 2025 naar verwachting boven de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60 % zullen liggen en dat ze in vijf lidstaten boven 100 % zullen blijven; 14. neemt er kennis van dat volgens de economische najaarsprognose 2024 van de Commissie het overheidstekort in de EU en de eurozone zal dalen tot respectievelijk 3,1 % en 3 % van het bbp in 2024 en verder zal dalen tot 3 % en 2,9 % van het bbp in 2025 en tot 2,9 % en 2,8 % van het bbp in 2026; benadrukt dat in 2024 naar verwachting tien lidstaten een tekort van meer dan de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp zullen hebben; wijst erop dat dit aantal in 2025 stabiel zal blijven en dat de meeste lidstaten in 2026 naar verwachting nog steeds een zwakkere begrotingssituatie zullen hebben dan vóór de pandemie (2019), waarbij negen lidstaten nog steeds een tekort van meer dan 3 % zullen hebben; 15. merkt op dat acht lidstaten buitensporige tekorten hebben; wijst erop dat de Raad corrigerende maatregelen heeft genomen en verzoekt de betrokken lidstaten maatregelen te nemen om buitensporige tekorten terug te dringen en tegelijkertijd de sociaal-economische gevolgen tot een minimum te beperken; acht het belangrijk de buitensporigtekortprocedure consistent op de lidstaten toe te passen; 16. neemt er kennis van dat volgens de economische najaarsprognose 2024 van de Commissie de inflatie zal dalen van 2,6 % in 2024 tot 2,4 % in 2025 en tot 2 % in 2026 in de EU, en van 2,4 % in 2024 tot 2,1 % in 2025 en 1,9 % in 2026 in de eurozone; herinnert eraan dat, hoewel deze daling positief is, de kerninflatie relatief hoog blijft, hetgeen duidt op aanhoudende inflatiedruk; merkt op dat het begrotingsbeleid de houdbaarheid van de overheidsfinanciën moet waarborgen maar ook het monetaire beleid kan ondersteunen bij het verminderen van de inflatie, en dat het voldoende ruimte voor aanvullende investeringen moet laten en langetermijngroei moet ondersteunen; 17. merkt op dat de Commissie de jaarlijkse duurzamegroeianalyse, het waarschuwingsmechanismeverslag, de ontwerpaanbeveling voor de eurozone en het ontwerp van gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid niet gelijktijdig heeft kunnen presenteren; 18. merkt op dat, volgens het waarschuwingsmechanismeverslag 2025 van de Commissie, in 2025 diepgaande evaluaties zullen worden voorbereid voor de negen landen waarvan is vastgesteld dat zij in 2024 met onevenwichtigheden of buitensporige onevenwichtigheden te kampen hebben gehad, terwijl een nieuwe diepgaande evaluatie moet worden uitgevoerd voor een andere lidstaat, aangezien die bijzondere risico’s op nieuwe onevenwichtigheden vertoont; 19. onderstreept dat huisvesting rechtstreeks samenhangt met de macro-economische onevenwichtigheden in de eurozone, met schadelijke gevolgen voor de economische veerkracht, de dynamiek en de sociale vooruitgang en voor de regionale mobiliteit en de mobiliteit binnen de EU; vindt het zorgwekkend dat de huizenprijzen in sommige lidstaten waarschijnlijk zullen stijgen en bij gebrek aan een holistische strategie moeilijk te beteugelen kunnen worden; Herzien EU-kader voor economische governance en de doeltreffende uitvoering daarvan 20. wijst erop dat de hervorming tot doel heeft het kader eenvoudiger, transparanter en doeltreffender te maken, met meer nationale verantwoordelijkheid en betere handhaving, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen de lidstaten op basis van hun individuele uitgangsposities, hetgeen een stap voorwaarts betekent om een einde te maken aan de uniforme aanpak in het licht van de landspecifieke overwegingen met betrekking tot de houdbaarheid van de overheidsfinanciën die zijn opgenomen in het netto-uitgavenpad; herinnert er voorts aan dat met de hervorming wordt beoogd de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te versterken door middel van geleidelijke en op maat gesneden aanpassingen, in combinatie met hervormingen en investeringen, en anticyclisch begrotingsbeleid te bevorderen; 21. erkent dat de nieuwe begrotingsregels voorzien in meer flexibiliteit en stimulansen in verband met de investeringen en nationale hervormingen die nodig zijn om de economische, sociale en geopolitieke uitdagingen waarmee de EU wordt geconfronteerd, aan te pakken; erkent dat de financiële middelen en bijdragen uit de nationale begrotingen per lidstaat verschillen; is ingenomen met het feit dat de indicator voor netto-uitgaven alle nationale medefinanciering in door de EU gefinancierde programma’s uitsluit, waardoor de lidstaten meer begrotingsruimte krijgen om te investeren in de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU, zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2024/1263, en zo de synergieën tussen de EU-begroting en de nationale begrotingen helpen versterken, waardoor de versnippering wordt verminderd en de algemene efficiëntie van overheidsuitgaven op sommige gebieden, zoals defensie, wordt vergroot; 22. benadrukt dat de schuldhoudbaarheidsanalyse van essentieel belang is voor de hervormde begrotingsregels van de EU; is van mening dat de discretionaire rol van de Commissie in de schuldhoudbaarheidsanalyse vereist dat de desbetreffende beoordelingen volledig transparant, voorspelbaar, reproduceerbaar en stabiel zijn; verzoekt de Commissie mogelijke methodologische verbeteringen aan te pakken, zoals het beoordelen van overloopeffecten tussen de lidstaten, en het Parlement hierover naar behoren te informeren; 23. wijst erop dat de Commissie het kader voor begrotingsregels in het verleden inconsistent heeft toegepast en dat de lidstaten de regels ongelijk hebben nageleefd; benadrukt dat het van essentieel belang is dat het nieuwe kader de gelijke behandeling van de lidstaten waarborgt; stelt dat een succesvol kader sterk afhankelijk is van een correcte, transparante en doeltreffende uitvoering vanaf het begin, rekening houdend met de uitgangsposities van de lidstaten en de individuele uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd; neemt kennis van de wijzigingen die in het nieuwe kader zijn aangebracht om de geloofwaardigheid van de financiële sanctieregeling te verbeteren; 24. moedigt de lidstaten aan de technische definitie van hun nationale operationele indicator af te stemmen op de Europese indicator voor primaire netto-uitgaven; 25. benadrukt de rol van het Parlement en onafhankelijke begrotingsautoriteiten bij het EU-kader voor economische governance; onderstreept de discretionaire bevoegdheid van de Commissie bij de ontwikkeling van de budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn; benadrukt dat het Parlement en het Europees Begrotingscomité nauwer moeten toezien op de Commissie, zoals beoogd met Verordening (EU) 2024/1263, en dat het Parlement beter moet worden geïnformeerd om doeltreffend toezicht mogelijk te maken; Nationale budgettair-structurele en begrotingsplannen voor de middellange termijn 26. merkt op dat niet alle lidstaten hun nationale budgettair-structurele en ontwerpbegrotingsplannen voor de middellange termijn tijdig konden indienen; merkt op dat vijf lidstaten als gevolg van parlementsverkiezingen en de vorming van nieuwe regeringen hun nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn nog niet hebben ingediend en dat twee lidstaten hun ontwerpbegrotingsplannen nog niet hebben ingediend, terwijl één lidstaat zijn ontwerpbegrotingsplan om andere, niet nader bepaalde redenen niet heeft ingediend; roept deze lidstaten op de desbetreffende plannen zo spoedig mogelijk in te dienen; onderstreept dat de tijdige indiening van deze plannen een voorwaarde is voor de doeltreffende uitvoering en de geloofwaardigheid van de nieuwe regels; wijst nogmaals op het belang van de tijdige indiening van ontwerpbegrotingsplannen zodat de toezeggingen in de begrotingsplannen, na de goedkeuring van de nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn, kunnen worden omgezet in concreet beleid; 27. herinnert eraan dat de hervormingen en investeringen in de nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn moeten stroken met de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2024/1263; benadrukt dat de Commissie in het nieuwe kader bijzondere aandacht moet besteden aan deze prioriteiten wanneer ze de nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn beoordeelt; 28. erkent dat 21 van de 22 nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn die tot dusver zijn beoordeeld, een positieve evaluatie hebben gekregen; stelt vast dat de lidstaten in het nieuwe kader kunnen uitgaan van aannames die afwijken van de schuldhoudbaarheidsanalyse van de Commissie indien deze verschillen op transparante wijze worden toegelicht, naar behoren worden gemotiveerd en berusten op solide economische argumenten in de technische dialoog met de lidstaten; merkt echter op dat de Commissie in de door vijf lidstaten ingediende plannen onvoldoende gerechtvaardigde inconsistenties en afwijkingen van het kader voor de schuldhoudbaarheidsanalyse heeft vastgesteld in macro-economische aannames met betrekking tot het potentiële bbp en/of de bbp-deflator; benadrukt dat dergelijke afwijkingen en risico’s op uitstel van inspanningen de toekomstige houdbaarheid van de overheidsfinanciën in gevaar kunnen brengen; merkt op dat de Commissie erkent dat in de plannen die drie lidstaten hebben ingediend, de begrotingsaanpassing tegen het einde van de periode geconcentreerd is; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat een dergelijke concentratie van de aanpassing voldoet aan de vereisten van de verordening, en roept de Commissie op procyclisch beleid te voorkomen; 29. constateert dat slechts zeven lidstaten hun relevante onafhankelijke begrotingsinstelling om advies hebben verzocht, terwijl dat het toezicht extra kracht bijzet; stelt bezorgd vast dat sommige onafhankelijke begrotingsinstellingen een negatief oordeel hebben gegeven over het nationale begrotingsplan van hun lidstaat; benadrukt dat negen lidstaten niet hebben voldaan aan hun verplichting om het maatschappelijk middenveld, sociale partners, regionale autoriteiten en andere relevante belanghebbenden te raadplegen voordat zij hun nationale plannen indienden; betreurt tevens dat verschillende lidstaten hun nationale parlementen niet hebben betrokken bij het goedkeuringsproces voor de plannen en niet hebben gemeld of de vereiste raadplegingen met de nationale parlementen hebben plaatsgevonden, zoals bepaald in het nieuwe kader; 30. merkt op dat vijf lidstaten om een verlenging van de aanpassingsperiode hebben verzocht; benadrukt dat een dergelijke verlenging gebaseerd moet zijn op een reeks investerings- en hervormingstoezeggingen die samen de potentiële groei en veerkracht van de economie verbeteren, de houdbaarheid van de overheidsfinanciën ondersteunen, de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU en de relevante landspecifieke aanbevelingen aanpakken en in overeenstemming zijn bevonden met de in de verordening uiteengezette voorwaarden voor een dergelijke verlenging; neemt er nota van dat de hervormingen en investeringen die zijn aangehaald om deze verlenging te rechtvaardigen, grotendeels gebaseerd zijn op hervormingen die reeds zijn goedgekeurd in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit; benadrukt het belang en de noodzaak van hervormingen en investeringen die een positieve bijdrage leveren aan de potentiële bbp-groei van de lidstaten; verzoekt de Commissie achteraf te evalueren of de overeengekomen investeringen en hervormingen daadwerkelijk hebben bijgedragen tot het ondersteunen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, het versterken van het groeipotentieel van de economie, het aanpakken van de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU en de landspecifieke aanbevelingen en het waarborgen van het vereiste niveau van nationaal gefinancierde overheidsinvesteringen; 31. neemt kennis van de beoordeling door de Commissie dat slechts acht van de 17 ingediende ontwerpbegrotingsplannen in overeenstemming zijn met de begrotingsaanbevelingen die voortvloeien uit de nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn; betreurt dat volgens de beoordeling zeven plannen niet volledig stroken met de aanbevelingen, één niet-conform is en één niet dreigt te stroken met de aanbevelingen; is bezorgd over het feit dat zes lidstaten ontwerpbegrotingsplannen hebben ingediend met een jaarlijkse of cumulatieve groei van de uitgaven boven hun voorgeschreven plafonds; Begrotingskoers en de rol van het begrotingsbeleid bij de levering van Europese collectieve goederen 32. neemt kennis van de prognose van de Commissie dat de uitvoering van het herziene governancekader het structureel primair saldo voor de eurozone als geheel zal doen dalen met 0,5 % van het bbp in 2024 en met 0,25 % van het bbp in 2025; neemt kennis van de beoordeling door de Commissie dat dit in overeenstemming is met de inspanningen om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te verbeteren en het lopende desinflatieproces te ondersteunen, aangezien de economische onzekerheid hoog blijft; merkt op dat de groei van het bbp de consolidatie van de overheidsfinanciën in de hele EU zal blijven ondersteunen; dringt aan op een begrotingsbeleid dat de stabiliteit herstelt en tegelijkertijd innovatie, het concurrentievermogen van de industrie en economische groei op lange termijn bevordert; benadrukt dat er extra begrotingsruimte moet worden gecreëerd om toekomstige uitdagingen en potentiële crises aan te pakken, met behoud van voldoende investeringen om duurzame en inclusieve groei, industrialisering en welvaart voor iedereen te ondersteunen en te bevorderen; 33. is van mening dat de doeltreffende uitvoering van de begrotingsregels noodzakelijk is maar op zich niet volstaat om te allen tijde een optimale begrotingskoers te verwezenlijken en een hoge levensstandaard voor alle Europeanen te waarborgen; merkt op dat de begrotingskoers in 2025 naar verwachting nog steeds aanzienlijk zal verschillen van lidstaat tot lidstaat; verzoekt de Commissie ideeën te onderzoeken voor een mechanisme waarmee ervoor kan worden gezorgd dat de conjunctuur in de EU als geheel te allen tijde is afgestemd op de macro-economische vooruitzichten; 34. wijst erop dat de fiscal-drag in 2025 volgens de Commissie gedeeltelijk zal worden gecompenseerd door een lichte toename van investeringen, die zowel uit de nationale begrotingen als uit subsidies uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit en andere EU-fondsen worden gefinancierd; benadrukt de rol van de herstel- en veerkrachtfaciliteit bij het aanpakken van de investeringsbehoeften in de EU, en merkt op dat de faciliteit eind 2026 afloopt, wat zou kunnen leiden tot een daling van de overheidsinvesteringen in gemeenschappelijke Europese prioriteiten; 35. verzoekt de Commissie besprekingen over het aanpakken van de aanzienlijke investeringskloof in de EU op gang te brengen en de financieringskosten te verlagen, de financiële stabiliteit te versterken en strategische investeringen mogelijk te maken in overeenstemming met de doelstellingen van de EU en met het oog op de levering van Europese collectieve goederen, zoals defensievermogens, om tegemoet te komen aan de behoeften in een context van toenemende dreigingen en veiligheidsuitdagingen; dringt erop aan ten volle gebruik te maken van de efficiëntiewinsten die kunnen voortvloeien uit de levering van Europese collectieve goederen op EU-niveau door middel van een doeltreffende coördinatie van de investeringsprioriteiten tussen de lidstaten; is van mening dat dit kader in voorkomend geval moet worden versterkt met investeringsinstrumenten op EU-niveau die zijn ontworpen om de kosten voor de belastingbetalers in de EU tot een minimum te beperken en Europese collectieve goederen zo efficiënt mogelijk te leveren; 36. wijst erop dat EU-uitgaven gepaard moeten gaan met robuuste controles om transparantie, verantwoordingsplicht en efficiënt gebruik van middelen te garanderen, opdat ze niet leiden tot een ongerechtvaardigde toename van de overheidsuitgaven; 37. moedigt de lidstaten aan investeringsuitgaven te bevorderen die een positief rendement opleveren; neemt kennis van de inschatting in het verslag-Draghi dat ongeveer vier vijfde van de productieve investeringen door de particuliere sector in de EU zal worden gedaan, terwijl overheidsinvesteringen als katalysator zullen fungeren; is ingenomen met het initiatief van de Commissie om in het kader van het nieuwe meerjarig financieel kader een fonds voor concurrentievermogen voor te stellen en verzoekt de Commissie ten volle gebruik te maken van financiële garanties om particuliere investeringen aan te trekken; benadrukt dat de lidstaten hun inspanningen, met name hun begrotingsinspanningen, moeten opvoeren om innovatie, digitalisering, onderwijs, opleiding en decarbonisatie te versnellen, het Europese concurrentievermogen te versterken en afhankelijkheden te verminderen; Landspecifieke aanbevelingen 38. stelt vast dat het percentage “volledig opgevolgde” landspecifieke aanbevelingen is gedaald van 18,1 % (in de periode 2011-2018) tot 13,9 % (in de periode 2019-2023); herinnert eraan dat het opvolgen van landspecifieke aanbevelingen, ook in verband met de efficiëntie van de overheidsuitgaven, van fundamenteel belang is om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te waarborgen en macro-economische onevenwichtigheden aan te pakken; pleit voor een efficiëntere opvolging van de landspecifieke aanbevelingen en de desbetreffende hervormingen; dringt erop aan na te gaan hoe het percentage “volledig opgevolgde” landspecifieke aanbevelingen kan worden verhoogd; verzoekt de Commissie de landspecifieke aanbevelingen beter te laten aansluiten op de respectieve landverslagen; dringt erop aan het effect van de hervormingen en de vooruitgang bij het verkleinen van de vastgestelde investeringstekorten te evalueren; dringt aan op meer transparantie bij de opstelling van landspecifieke aanbevelingen; 39. herhaalt in dit verband dat de landspecifieke aanbevelingen moeten worden versterkt door de nadruk te leggen op een beperkt aantal uitdagingen, met name specifieke structurele uitdagingen voor de lidstaten en de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU, met het oog op het bevorderen van gezonde en inclusieve economische groei, het versterken van het concurrentievermogen en de macro-economische stabiliteit, het bevorderen van de groene en de digitale transitie en het waarborgen van sociale en intergenerationele rechtvaardigheid; 40. herinnert aan de toezegging van de lidstaten om in hun nationale begrotingsplannen rekening te houden met zowel de economische als de sociale dimensie van de relevante landspecifieke aanbevelingen, zoals aangegeven in het kader van het Europees Semester; stelt vast dat de Commissie in de nationale begrotingsplannen landspecifieke aanbevelingen heeft aangetroffen waar geen rekening mee is gehouden; 41. benadrukt dat de landspecifieke aanbevelingen belangrijk zijn voor het aanpakken van de factoren die op langere termijn de houdbaarheid van de overheidsfinanciën bepalen, met inbegrip van de houdbaarheid en de goede werking van openbare pensioenstelsels, de stelsels voor gezondheidszorg en langdurige zorg in het licht van demografische uitdagingen zoals de vergrijzing, en de paraatheid voor ongunstige ontwikkelingen, met inbegrip van fysieke risico’s in verband met klimaatverandering; benadrukt het belang van landspecifieke aanbevelingen voor het aanpakken van de stabiliteit van de woningmarkt om bij te dragen tot de economische veerkracht van de EU; o o o 42. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de artikelen 9, 121, 148 en 149 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de Europese pijler van sociale rechten (EPSR), die op 17 november 2017 door het Parlement, de Raad en de Commissie is afgekondigd en ondertekend, – gezien de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” ( COM(2021)0102 ) en de daarin voorgestelde kerndoelen voor 2030 inzake werkgelegenheid, vaardigheden en armoedebestrijding, – gezien de mededeling van de Commissie van 17 december 2024 getiteld “Europees Semester 2025 – Najaarspakket” ( COM(2024)0700 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 november 2024 getiteld “Europees Semester 2025: het nieuwe kader voor economische governance gaat van start” ( COM(2024)0705 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 17 december 2024 voor een gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid van de Commissie en de Raad ( COM(2024)0701 ), – gezien de aanbeveling van de Commissie van 17 december 2024 voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone ( COM(2024)0704 ), – gezien het verslag van de Commissie van 17 december 2024 getiteld “Waarschuwingsmechanismeverslag 2025” ( COM(2024)0702 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 26 november 2024 getiteld “Fiscal statistical tables providing relevant background data for the assessment of the 2025 draft budgetary plans” (SWD(2024)0950), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 17 december 2024 getiteld “The changes in the scoreboard of the Macroeconomic Imbalance Procedure” in het kader van het reguliere evaluatieproces (SWD(2024)0702), – gezien zijn resolutie van 22 oktober 2024 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 4/2024 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2024 – actualisering van de ontvangsten (eigen middelen) en aanpassingen met betrekking tot sommige gedecentraliseerde agentschappen (1) , – gezien het verslag van Mario Draghi van 9 september 2024 getiteld “The future of European competitiveness” (De toekomst van het Europese concurrentievermogen), – gezien het verslag van Enrico Letta van april 2024 over de toekomst van de interne markt (2) , – gezien de Verklaring van Terhulpen over de toekomst van de Europese pijler van sociale rechten, die op 16 april 2024 door het Parlement, de Commissie, het Europees Economisch en Sociaal Comité en de Raad is ondertekend, – gezien Verordening (EU) 2023/955 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 tot oprichting van een sociaal klimaatfonds en tot wijziging van Verordening (EU) 2021/1060 (3) , – gezien Verordening (EU) 2024/1263 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2024 betreffende de doeltreffende coördinatie van het economisch beleid en betreffende het multilaterale begrotingstoezicht en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad (4) , en met name de artikelen 3, 4, 13 en 27, – gezien de mededeling van de Commissie van 17 januari 2023 getiteld “Het benutten van talent in Europa’s regio’s” ( COM(2023)0032 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 maart 2024 getiteld “Tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden in de EU: een actieplan” ( COM(2024)0131 ), – gezien de Europese vaardighedenagenda 2020, – gezien de mededeling van de Commissie van 7 september 2022 over de Europese zorgstrategie ( COM(2022)0440 ), – gezien de aanbeveling van de Raad over toegang tot betaalbare en hoogwaardige langdurige zorg (5) , – gezien het sociaal scorebord van de EU en de daarin opgenomen kern- en secundaire indicatoren, – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021 getiteld “Unie van gelijkheid: strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” ( COM(2021)0101 ), – gezien het verslag van de Commissie van 19 september 2024 getiteld “Employment and Social Developments in Europe (ESDE): upward social convergence in the EU and the role of social investment”, – gezien het besluit van de Raad betreffende richtsnoeren voor de werkgelegenheid, aangenomen door de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken op 2 december 2024, waarin werkgelegenheids- en sociale prioriteiten worden vastgesteld die zijn afgestemd op de beginselen van de EPSR, – gezien de Tripartiete verklaring voor een bloeiende Europese sociale dialoog en het komende pact voor de sociale dialoog, – gezien Richtlijn (EU) 2022/2041 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende toereikende minimumlonen in de Europese Unie (6) (de “richtlijn minimumlonen”), – gezien het Europees Sociaal Handvest, waarnaar wordt verwezen in de preambule van de EPSR, – gezien het strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma voor 2020-2030, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de Verenigde Naties, – gezien de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025, – gezien het EU-actieplan tegen racisme 2020-2025, – gezien de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025, – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A10-0023/2025 ), A. overwegende dat er vooruitgang is geboekt bij de verwezenlijking van de werkgelegenheidsdoelstellingen van de EU, namelijk dat ten minste 78 % van de mensen tussen 20 en 64 jaar tegen 2030 een baan moet hebben, ondanks de onzekerheid als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de gevolgen van de hoge inflatie; overwegende dat de werkgelegenheidsgraad in de EU volgens de economische najaarsprognose 2025 van de Commissie 75,3 % bedraagt; overwegende dat de werkgelegenheid in de EU ook in 2023 flink is toegenomen; overwegende dat de werkgelegenheidsgroei in 2023 in twee derde van de lidstaten op schema lag om de nationale doelstellingen tegen 2030 te halen; overwegende dat er echter nog steeds aanzienlijke uitdagingen zijn, waaronder de hoge werkloosheidscijfers in sommige lidstaten, met name onder jongeren en personen met een handicap, en dat er ook nog steeds een aanzienlijke ongelijkheid bestaat tussen sectoren en regio’s, die de sociale cohesie en het welzijn van de Europese burgers op de lange termijn negatief kan beïnvloeden; B. overwegende dat het Europees Semester verschillende instrumenten combineert in een geïntegreerd kader voor multilaterale coördinatie van en toezicht op het economisch, werkgelegenheids- en sociaal beleid binnen de EU en dat het een belangrijk instrument moet worden om opwaartse sociale convergentie te bevorderen; overwegende dat het kader voor sociale convergentie een belangrijk instrument is om sociale uitdagingen en opwaartse convergentie binnen het Europees Semester te beoordelen en om sociale verschillen tussen de lidstaten te monitoren, en dat met dat kader ook de uitdagingen worden aangepakt die in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid zijn vastgesteld; C. overwegende dat de Unie voor 2030 de doelstelling heeft aangenomen om het aantal mensen dat in armoede en sociale uitsluiting dreigt te vervallen ten opzichte van 2019 met ten minste 15 miljoen te verminderen, waaronder ten minste 5 miljoen kinderen; overwegende dat de trend in bijna de helft van de lidstaten de andere kant op gaat; overwegende dat een op de vier kinderen in de Unie nog steeds risico loopt op armoede en sociale uitsluiting; overwegende dat het met de huidige trend niet mogelijk zal zijn de doelstelling van 2030 te halen; overwegende dat overheidsuitgaven voor kinderen en jongeren niet alleen als sociale uitgaven moeten worden beschouwd, maar ook als een investering in de toekomst; overwegende dat sterke, duurzame en inclusieve economische groei alleen kan worden bevorderd als de volgende generatie haar volledige onderwijspotentieel kan ontwikkelen zodat ze voorbereid is op de veranderende arbeidsmarkt; overwegende dat de EU, om de Barcelona-doelstellingen voor voorschoolse en vroegschoolse educatie van 2030 te halen, nog eens 11 miljard EUR per jaar moet investeren (7) ; D. overwegende dat, ondanks een minimale vermindering van het aantal mensen dat in 2023 risico liep op armoede of sociale uitsluiting in de EU, ongeveer een op de vijf nog steeds met deze uitdaging wordt geconfronteerd, met opvallende uitschieters bij kinderen, jongeren en ouderen, personen met een handicap, lhbti’ers, niet in de EU geboren personen en Romagemeenschappen; E. overwegende dat er aanzienlijke verschillen blijken te bestaan bij kinderen met een etnische of migratieachtergrond en kinderen met een handicap; overwegende dat 83 % van de Romakinderen in een huishouden woont dat met armoede wordt bedreigd; overwegende dat de Europese en nationale middelen die momenteel worden ingezet in geen geval volstaan om de uitdaging van kinderarmoede in de EU aan te pakken en dat daarom een specifiek financieringsinstrument voor de Europese kindergarantie en synergieën met andere Europese en nationale fondsen van het grootste belang zijn; F. overwegende dat de EPSR richtinggevend voor het sociaal en economisch beleid van de EU moet zijn; overwegende dat de Commissie aan de hand van het sociaal scorebord en het kader voor sociale convergentie in de gaten moet houden in welke mate er bij de uitvoering van de EPSR vooruitgang wordt geboekt; G. overwegende dat onevenredig veel zelfstandigen een laagwaardige baan hebben en het percentage zelfstandigen bovendien afneemt, ook onder jongeren; H. overwegende dat in de EU nog altijd 1,4 miljoen mensen in instellingen verblijven; overwegende dat bewoners van instellingen geïsoleerd zijn van de rest van de gemeenschap en onvoldoende controle hebben over hun leven en de beslissingen die hen aangaan; overwegende dat de Europese Unie zich al geruime tijd inzet voor de-institutionalisering, maar dat er zowel op Europees als op nationaal niveau nog steeds inspanningen nodig zijn om kwetsbare groepen in staat te stellen zelfstandig in een gemeenschapsomgeving te leven; I. overwegende dat demografische uitdagingen, waaronder de vergrijzing, lage geboortecijfers en ontvolking van het platteland – waarbij met name jongeren naar de steden trekken –, de economische levendigheid en aantrekkelijkheid van gebieden in de EU, de arbeidsmarkten en bijgevolg de houdbaarheid van de socialezekerheidsstelsels ernstig in gevaar brengen en de regionale verschillen in de EU verder verergeren, en daarom een structurele uitdaging vormen voor de economie van de EU; overwegende dat, zoals in het verslag-Draghi wordt benadrukt, duurzame groei en concurrentievermogen in Europa in grote mate afhankelijk zijn van de aanpassing van de onderwijs- en opleidingsstelsels aan de veranderende behoeften aan vaardigheden, waarbij prioriteit wordt gegeven aan volwasseneneducatie en beroepsonderwijs en ‑opleiding, de deelname van de actieve bevolking aan de arbeidsmarkt en een degelijk socialezekerheidsstelsel; J. overwegende dat 70 % van de werknemers in Europa een hoogwaardige baan heeft, terwijl 30 % onder zware druk staat in banen waar de vraag groter is dan de middelen die beschikbaar zijn om de tekorten op te vangen, wat leidt tot een over het algemeen slechte kwaliteit van de banen; overwegende dat voor veel beroepen die kampen met een aanhoudend tekort aan arbeidskrachten het aandeel banen van lage kwaliteit hoger dan 30 % is; K. overwegende dat er in het verslag-Letta op wordt gewezen dat het geboortecijfer aan het dalen is en dat er een kader moet worden gecreëerd ter ondersteuning van alle gezinnen als onderdeel van een strategie voor inclusieve groei in overeenstemming met de EPSR; overwegende dat in het verslag wordt opgemerkt dat het vrije verkeer van personen de minst ontwikkelde van de vier vrijheden blijft en dat ervoor wordt gepleit belemmeringen voor beroepsmobiliteit binnen de EU te verminderen en tegelijk de sociale, economische en politieke uitdagingen aan te pakken waar de verzendende lidstaten en hun meest achtergestelde regio’s mee te kampen hebben, alsook het recht om te blijven te waarborgen; overwegende dat een beleid moet worden nagestreefd dat het mogelijk maakt om gezin, werk en privéleven met elkaar in evenwicht te brengen en dat toegankelijke en professionele zorgstelsels waarborgt, evenals hoogwaardig openbaar onderwijs, verlof om gezinsredenen en flexibele werkregelingen in overeenstemming met de Europese zorgstrategie; L. overwegende dat de economische lasten voor huishoudens door de inflatie zijn gestegen, met bijzonder negatieve gevolgen voor groepen in een kwetsbare situatie, zoals alleenstaande ouders, grote gezinnen, ouderen of personen met een handicap; overwegende dat de huisvestingskosten en energiearmoede voor veel gezinnen nog steeds grote problemen zijn; overwegende dat huisvesting onbetaalbaar wordt voor wie in een huishouden leeft waar de huisvestingskosten 40 % van het totale beschikbare inkomen uitmaken; overwegende dat investeringen in sociale diensten, een groter woningaanbod, met inbegrip van sociale huisvesting, alsook beleid waarmee de toegankelijkheid en betaalbaarheid van huisvesting worden verbeterd, belangrijk zijn om de armoede onder kwetsbare huishoudens te kunnen terugdringen; M. overwegende dat de micro-, kleine en middelgrote ondernemingen van de EU voor specifieke uitdagingen staan, zoals concurrerend blijven met spelers uit derde landen, de productieniveaus handhaven ondanks de stijgende energiekosten en de nodige vaardigheden verwerven voor de groene en digitale transitie; overwegende dat zij financiële en technische ondersteuning nodig hebben om te voldoen aan de regelgevingsvereisten en de kansen te benutten die de dubbele transitie biedt; N. overwegende dat tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden een probleem blijven op alle niveaus en voorkomen in bedrijven van diverse omvang en sectoren; overwegende dat deze tekorten nog verergerd worden door een gebrek aan kandidaten voor cruciale functies in belangrijke sectoren zoals onderwijs, gezondheidszorg, vervoer, wetenschap, technologie, engineering en de bouw, vooral in gebieden die getroffen zijn door ontvolking; overwegende dat deze tekorten het gevolg kunnen zijn van verschillende factoren, zoals moeilijke arbeidsomstandigheden, onaantrekkelijke lonen, een vraag naar nieuwe vaardigheden en een tekort aan relevante opleidingen, het gebrek aan openbare diensten, belemmeringen voor de toegang tot middelbaar en hoger onderwijs en het gebrek aan erkenning van vaardigheden en onderwijs; O. overwegende dat de Unie zich ten doel heeft gesteld dat in 2030 ten minste 60 % van de volwassenen jaarlijks een opleiding volgt; overwegende dat de lidstaten zich hebben verbonden tot nationale streefdoelen om dit hoofddoel te bereiken en dat de meeste lidstaten achterlopen bij het bereiken van deze nationale streefdoelen; overwegende dat verdere inspanningen nodig zijn om het aanbod van en de toegang tot hoogwaardige opleidingen te waarborgen, teneinde een leven lang leren te bevorderen; overwegende dat alle werknemers, ook werknemers met een handicap, toegang moeten hebben tot bijscholings-, omscholings- en opleidingsprogramma’s, die bovendien op de behoeften en vermogens van de werknemers moeten worden afgestemd; P. overwegende dat de gemiddelde score van het programma voor internationale studentenbeoordeling (PISA) voor de meting van basisvaardigheden (lezen, wiskunde en wetenschappen) van 15-jarigen in de landen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in 2022 met 10 punten is gezakt ten opzichte van de laatste meting in 2018; overwegende dat er vooral onder kansarme lerenden sprake is van ondermaatse prestaties, waaruit blijkt dat de ongelijkheid in het onderwijs toeneemt; overwegende dat deze zorgwekkende verslechtering vraagt om hervormingen en investeringen in onderwijs en opleiding; Q. overwegende dat het vermogen van de EU om toekomstige schokken, crises en meervoudige crises het hoofd te bieden en tegelijk de demografische, de digitale en de groene transitie in goede banen te leiden, in belangrijke mate zal afhangen van de omstandigheden waaronder essentiële werknemers hun werk kunnen verrichten; overwegende dat er voor het aanpakken van de tekorten en het behoud van alle soorten talent fatsoenlijke arbeidsomstandigheden, toegang tot socialebeschermingsstelsels en mogelijkheden voor de ontwikkeling van vaardigheden die op de behoeften zijn afgestemd, nodig zijn; overwegende dat het aanpakken van tekorten aan vaardigheden van cruciaal belang is om de digitale en groene transitie te verwezenlijken en zo inclusieve en duurzame groei te waarborgen en het concurrentievermogen van de EU te stimuleren; R. overwegende dat het van essentieel belang is mobiliteit binnen de EU te bevorderen en te overwegen geschoolde werknemers uit derde landen aan te trekken, en er tegelijk voor te zorgen dat sociale en arbeidsrechten worden geëerbiedigd en gehandhaafd en onderdanen van derde landen die via legale migratieroutes de EU binnenkomen te dirigeren naar beroepen die te kampen hebben met tekorten, en dat dit ondersteund moet worden door een doeltreffend integratiebeleid, waarbij ernaar gestreefd moet worden om talenten uit de Unie te benutten; S. overwegende dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen in de meeste EU-lidstaten nog steeds aanzienlijk is en dat zorgtaken een belangrijke factor zijn waardoor vrouwen zich gedwongen blijven zien in deeltijd te werken of uiteindelijk van de arbeidsmarkt worden uitgesloten, wat leidt tot een grotere arbeidsparticipatiekloof tussen mannen en vrouwen; T. overwegende dat in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid wordt gewezen op het recht om offline te zijn, met name in verband met telewerk, en wordt erkend dat dit recht een cruciale rol speelt bij het waarborgen van het evenwicht tussen werk en privéleven in een context van toenemende digitalisering en werken op afstand; U. overwegende dat verschillende sectoren, zoals de autoproductie en energie-intensieve industrieën, in 2024 voor uitdagingen kwamen te staan en dat een aantal bedrijven grootschalige herstructureringen heeft aangekondigd; V. overwegende dat er verschillen zijn in de dekking van sociale diensten, waaronder langdurige zorg, kinderbescherming, steun voor slachtoffers van huiselijk geweld en dakloosheid, die via het Europees Semester moeten worden aangepakt; W. overwegende dat er momenteel geen regelmatige gegevensverzameling op EU-niveau plaatsvindt met betrekking tot investeringen in en dekking van sociale diensten; overwegende dat het verzamelen van dergelijke gegevens van cruciaal belang is voor een empirisch onderbouwde analyse van nationaal sociaal beleid in het kader van de analyse van het Europees Semester; overwegende dat dit moet worden gedaan met behulp van gezamenlijk overeengekomen criteria en normen voor gegevensverzameling voor investeringen in en dekking van sociale diensten in de lidstaten; overwegende dat de index inzake sociale diensten van het Europees sociaal netwerk een voorbeeld is van hoe een dergelijke gegevensverzameling kan bijdragen aan de analyse van het Europees Semester; X. overwegende dat de crisis op het gebied van generatievernieuwing, demografische veranderingen en het gebrek aan voldoende investering in openbare diensten hebben geleid tot een verhoogd risico op armoede en sociale uitsluiting, met name onder kinderen en ouderen, eenoudergezinnen en grote gezinnen, de werkende armen, personen met een handicap en kansarmen; overwegende dat een ambitieuze armoedebestrijdingsstrategie van de EU van essentieel belang zal zijn om deze trend om te buigen en antwoorden te bieden op het multidimensionale verschijnsel armoede; Y. overwegende dat uit onderzoek van Eurofound blijkt dat het aantal zelfmoorden sinds 2021 weer langzaam stijgt, na tientallen jaren van daling; overwegende dat er meer moet worden gedaan om de oorzaken van geestelijke gezondheidsproblemen in werk- en leefomstandigheden aan te pakken (met name sociale inclusie), en dat de toegang tot ondersteuning voor mensen met een slechte geestelijke gezondheid een probleem blijft; Z. overwegende dat er in 2021 nog steeds meer dan 3 300 dodelijke ongevallen en bijna 3 miljoen niet-dodelijke ongevallen waren in de EU-27; overwegende dat elk jaar meer dan 200 000 werknemers sterven aan werkgerelateerde ziekten; overwegende dat in deze gegevens niet alle ongevallen in het kader van zwartwerk zijn meegenomen, waardoor de daadwerkelijke cijfers waarschijnlijk veel hoger liggen dan de officiële statistieken; overwegende dat volgens Eurofound een op de vijf banen in Europa in 2017 van “slechte kwaliteit” was en de werknemers daardoor een verhoogd risico voor hun lichamelijke of geestelijke gezondheid liepen; overwegende dat 14 % van de werknemers op enig moment aan een verhoogd niveau van psychosociale risico’s wordt blootgesteld; overwegende dat 23 % van de werknemers in Europa van oordeel is dat hun gezondheid of veiligheid gevaar loopt vanwege hun werk; AA. overwegende dat in de resultaten van de Eurobarometer-enquête van april 2024 over sociaal Europa wordt benadrukt dat 88 % van de Europese burgers van mening is dat een sociaal Europa voor hen persoonlijk belangrijk is; overwegende dat dit werd bevestigd door de Post-Electoral Survey 2024 van de EU, waarin de Europese burgers de stijgende prijzen en de kosten van levensonderhoud (42 %) en de economische situatie (41 %) als de belangrijkste thema’s noemden die hen ertoe hebben aangezet bij de Europese verkiezingen van 2024 te gaan stemmen; AB. overwegende dat sociale vooruitgang in de EU overeenkomstig artikel 3 VEU een van de doelstellingen is van een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen, volledige werkgelegenheid, een hoog niveau van bescherming en verbetering van de milieukwaliteit; overwegende dat in hetzelfde artikel wordt bepaald dat de EU “sociale uitsluiting en discriminatie [bestrijdt] en sociale rechtvaardigheid en bescherming, de gelijkheid van vrouwen en mannen, de solidariteit tussen generaties en de bescherming van de rechten van het kind [bevordert]”; AC. overwegende dat het nieuwe EU-kader voor economische governance in april 2024 in werking is getreden en tot doel heeft duurzame en inclusieve groei te bevorderen en meer ruimte te bieden voor sociale investeringen en de verwezenlijking van de doelstellingen van de EPSR; overwegende dat bij de herziening voor het eerst een kader voor sociale convergentie is ingevoerd als integraal onderdeel van het Europees Semester; AD. overwegende dat alle lidstaten in het kader van het nieuwe EU-kader voor economische governance hervormingen en investeringen moeten opnemen in hun plannen voor de middellange termijn om gemeenschappelijke EU-prioriteiten en uitdagingen aan te pakken die zijn vastgesteld in de landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester; overwegende dat de gemeenschappelijke prioriteiten van de EU onder meer sociale en economische veerkracht omvatten, met inbegrip van de EPSR; AE. overwegende dat de overheidsinvesteringen in 2025 naar verwachting in bijna alle lidstaten zullen toenemen, waarbij de herstel- en veerkrachtfaciliteit (RFF) van NextGenerationEU en de EU-fondsen een aanzienlijke inbreng zullen leveren en zullen bijdragen aan sociale uitgaven, wat neerkomt op ongeveer 25 % van de totale geraamde uitgaven in het kader van de RFF, wat voor groei en economische veerkracht zal zorgen (8) ; overwegende dat sociale investeringen en hervormingen op belangrijke gebieden de werkgelegenheid, de sociale inclusie, het concurrentievermogen en de economische groei kunnen stimuleren (9) ; overwegende dat de sociale partners van essentieel belang zijn voor het ontwerpen en uitvoeren van beleid ter bevordering van duurzame en inclusieve groei, fatsoenlijk en hoogwaardig werk en eerlijke transities, en dat zij overeenkomstig het VWEU op alle bestuursniveaus bij de beleidsvorming moeten worden betrokken; AF. overwegende dat volgens de OESO beroepen met het hoogste risico op automatisering gemiddeld in alle OESO-landen goed zijn voor ongeveer 28 % van de werkgelegenheid (10) ; overwegende dat sociale dialoog en collectieve onderhandelingen in dat verband essentieel zijn om een op participatie gerichte aanpak te waarborgen bij het beheersen van de veranderingen die worden aangejaagd door technologische ontwikkelingen en bij het aanpakken van potentiële problemen, en tegelijk werknemers aan te moedigen zich aan te passen (onder meer door hun vaardigheden bij te brengen); overwegende dat digitalisering, robotisering, automatisering en artificiële intelligentie (AI) werknemers en de samenleving ten goede moeten komen door de arbeidsomstandigheden en levenskwaliteit te verbeteren, een goed evenwicht tussen werk en privéleven te garanderen, hoogwaardigere werkgelegenheid te scheppen en bij te dragen tot sociaal-economische convergentie; overwegende dat werknemers en hun vakbonden een essentiële rol zullen vervullen bij het onderkennen en aanpakken van de risico’s die uit die uitdagingen voortvloeien; AG. overwegende dat de sociale dialoog en collectieve onderhandelingen essentieel zijn voor het concurrentievermogen, de arbeidsproductiviteit en de sociale cohesie van de EU; 1. is van mening dat de Commissie en de Raad hun inspanningen moeten opschroeven om de EPSR toe te passen, in overeenstemming met het actieplan van maart 2021 en de Verklaring van Terhulpen om de kerndoelen voor 2030 te verwezenlijken; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid 2026 de toepassing van alle beginselen van de EPSR in overeenstemming met Verordening (EU) 2024/1263 wordt geanalyseerd en dat het verslag een analyse omvat van de sociale dimensie van de nationale structurele begrotingsplannen voor de middellange termijn met betrekking tot sociale veerkracht, met inbegrip van de EPSR; is in dat verband ingenomen met de aankondiging van een nieuw actieplan voor de uitvoering van de EPSR (11) voor 2025 om een nieuwe impuls te geven aan sociale vooruitgang; is verheugd dat naar verwachting bijna alle lidstaten de overheidsinvesteringen in 2025 zullen verhogen, hetgeen noodzakelijk is om de toegang tot hoogwaardige openbare diensten te waarborgen en de doelstellingen van de EPSR te verwezenlijken; herinnert eraan dat de lidstaten binnen het toepassingsgebied van Verordening (EU) 2021/241 (12) tot 31 december 2026 gebruik kunnen maken van de RRF voor beleid inzake duurzame en inclusieve groei en de volgende generatie; 2. benadrukt dat het belangrijk is het sociaal scorebord en het kader voor sociale convergentie te gebruiken om de risico’s in kaart te brengen van en de vooruitgang te monitoren bij het verminderen van ongelijkheid, het versterken van socialebeschermingsstelsels en het bevorderen van fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en ondersteunende maatregelen voor werknemers om de transities in goede banen te leiden; benadrukt dat het in dat verband noodzakelijk is om voor een duurzaam, eerlijk en inclusief Europa te zorgen waar sociale rechten volledig worden beschermd en gewaarborgd op hetzelfde niveau als de economische vrijheden; herinnert eraan dat de EU-burgers hebben aangegeven dat een sociaal Europa een van hun prioriteiten is; 3. betreurt het gebrek aan gegevens over en analyses van welvaartsongelijkheid en vermogensconcentratie in de EU, aangezien dit een van de belangrijkste determinanten van armoede is; wijst erop dat volgens de Distributional Wealth Accounts, een door het Europees Stelsel van centrale banken ontwikkelde dataset, het aandeel van de rijkste 10 % in het vermogen 56 % bedroeg in het vierde kwartaal van 2023, terwijl de armste 50 % slechts 5 % bezat; 4. verheugt zich erover dat er in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid 2025 een analyse van de positieve bijdrage van de SDG’s en de Europese gelijkheidsstrategieën is opgenomen en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het gezamenlijk verslag 2026 zowel een hoofdstuk bevat waarin de vooruitgang in de richting van de SDG’s met betrekking tot werkgelegenheid en sociaal beleid wordt geanalyseerd, als een hoofdstuk over vooruitgang bij de uitbanning van sociale en arbeidsdiscriminatie in overeenstemming met de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025, het EU-actieplan tegen racisme 2020-2025, het strategisch EU-kader voor gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma 2020-2030, de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025 en de strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030; 5. verzoekt de lidstaten de geactualiseerde werkgelegenheidsrichtsnoeren uit te voeren, met de nadruk op onderwijs en opleiding voor iedereen, nieuwe technologieën zoals AI en recente beleidsinitiatieven inzake platformwerk, betaalbare en fatsoenlijke huisvesting en het aanpakken van tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden, met als doel democratische besluitvorming te versterken; 6. wijst er nogmaals op dat het belangrijk is te investeren in de ontwikkeling van vaardigheden en beroepsopleidingen voor arbeidskrachten en te zorgen voor hoogwaardige werkgelegenheid, met nadruk op het individuele recht op opleiding en een leven lang leren; dringt er bij de lidstaten op aan in samenwerking met lokale belanghebbenden, waaronder onderwijs- en opleidingsorganen en de sociale partners, bij- en omscholingsmaatregelen te ontwikkelen om de koppeling tussen de onderwijs- en opleidingsstelsels en de arbeidsmarkt te versterken en te anticiperen op de behoeften van de arbeidsmarkt; juicht het toe dat de resultaten op het vlak van werkgelegenheid voor pas afgestudeerden van beroepsonderwijs en -opleiding in de hele EU blijven verbeteren; is bezorgd over de dalende onderwijsprestaties van jongeren, met name op het gebied van basisvaardigheden; is in dit verband verheugd over de aankondiging van een actieplan voor basisvaardigheden en een strategisch plan voor STEM-onderwijs; verzoekt de lidstaten te investeren in programma’s om lerenden uit te rusten met de digitale, transversale en basisvaardigheden die nodig zijn voor de arbeidswereld en de digitalisering ervan, en hen te helpen een zinvolle bijdrage te leveren aan de samenleving; herinnert aan de belangrijke rol die het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers kan spelen bij de ondersteuning en omscholing van werknemers die zijn ontslagen als gevolg van grote herstructureringen; 7. is ingenomen met de aankondiging van een routekaart voor hoogwaardige banen om een rechtvaardige transitie voor iedereen te waarborgen; verzoekt de Commissie in deze routekaart overwegingen op te nemen over maatregelen in verband met het gebruik van AI en algoritmisch beheer in de arbeidswereld, zodat nieuwe technologieën kunnen worden ingezet om de arbeidsomstandigheden en productiviteit te verbeteren, met inachtneming van de rechten van werknemers en het evenwicht tussen werk en privéleven zoals erkend in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid (13) ; 8. benadrukt dat beleid om de tekorten aan arbeidskrachten in de Europese Unie aan te pakken ook moet inhouden dat de arbeidsmobiliteit binnen de Unie wordt verbeterd en vergemakkelijkt; verzoekt de lidstaten de erkenning van vaardigheden en kwalificaties in de Unie te versterken en te vergemakkelijken, ook van onderdanen van derde landen; verzoekt de Commissie de doeltreffendheid van het platform van het Europees netwerk van diensten voor de arbeidsvoorziening (Eures) te analyseren met het oog op een mogelijke herziening van de werking ervan; 9. merkt op dat het aantal voortijdige verlaters van onderwijs en opleiding, laaggeschoolden, jongeren die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen (NEET’s), waaronder kwetsbare groepen zoals Roma, vrouwen, ouderen, personen met een handicap, laag- en middelhoogopgeleiden, mensen met een handicap en mensen met een migratie- of minderheidsachtergrond, afhankelijk van de specifieke situatie in elk land, in verschillende lidstaten nog steeds hoog is, ondanks een neerwaartse trend in de Europese Unie; verzoekt de lidstaten de jongerengarantie te versterken, zoals aangekondigd in beginsel 4 van de EPSR, om steun te bieden aan jongeren die daar met het oog op hun persoonlijke en professionele ontwikkeling behoefte aan hebben; herhaalt dat beroepsonderwijs en -opleiding een essentiële rol spelen voor de verwerving van de kennis en de vaardigheden die jongeren nodig hebben om de arbeidsmarkt te betreden; benadrukt dat moet worden geïnvesteerd in de kwaliteit en aantrekkelijkheid van beroepsonderwijs en -opleiding via het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+); wijst er daarom nogmaals op dat er iets aan deze situatie moet worden gedaan en dat er oplossingen moeten worden gevonden zodat jongeren school, hun opleiding of hun baan niet opgeven, dat het belangrijk is om te waarborgen dat ze toegang hebben tot stages en leerlingplaatsen zodat ze hun eerste werkervaring kunnen opdoen en om hun overgang van school naar werk te vergemakkelijken, en dat er arbeidsomstandigheden moeten worden gecreëerd waarin de vergrijzende beroepsbevolking op de arbeidsmarkt kan blijven; 10. is van mening dat personen met een handicap, met name vrouwen met een handicap, ondanks dat er sprake is van verbetering, nog steeds te maken hebben met aanzienlijke obstakels op de arbeidsmarkt en dat er daarom beroeps- en digitale opleidingen nodig zijn en dat tegelijkertijd de integratie van personen met een handicap moet worden bevorderd, met bijzondere aandacht voor de inactieve beroepsbevolking en groepen met een lage arbeidsparticipatie, waaronder vrouwen, jongeren, oudere werknemers en personen met een chronische aandoening; verzoekt de Commissie de EU-strategie inzake handicaps vanaf 2025 te actualiseren met nieuwe kerninitiatieven en -acties, zoals een Europese garantie voor werkgelegenheid en vaardigheden voor personen met een handicap en het delen van goede methoden zoals de gehandicaptenkaart, met name om sociale inclusie en zelfstandig wonen voor mensen met een handicap mogelijk te maken en er ook voor te zorgen dat ze toegang tot hoogwaardig onderwijs, opleiding en werk hebben door richtsnoeren vast te stellen voor het behoud van invaliditeitsuitkeringen; 11. uit zijn bezorgdheid over het feit dat de Roma nog steeds te maken hebben met aanzienlijke belemmeringen op het gebied van werkgelegenheid, en geconfronteerd worden met hardnekkige vooroordelen die hun vooruitzichten beperken; merkt op dat in het strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma wordt gewezen op een gebrek aan vooruitgang op het gebied van toegang tot werk en een groeiend aandeel van Roma-jongeren die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen; benadrukt dat het kader tot doel heeft de arbeidsparticipatiekloof tussen de Roma en de algemene bevolking te halveren en ervoor te zorgen dat ten minste 60 % van de Roma tegen 2030 betaald werk heeft; dringt er bij de lidstaten op aan een geïntegreerde, op gelijkheid gerichte aanpak te hanteren en ervoor te zorgen dat overheidsbeleid en -diensten alle Roma daadwerkelijk bereiken, ook in afgelegen plattelandsgebieden; 12. benadrukt dat aandacht moet worden besteed aan de sociale en milieuaspecten van het concurrentievermogen, waarbij de nadruk moet worden gelegd op de noodzaak van investeringen in onderwijs en opleiding voor iedereen om te zorgen voor universele toegang tot hoogwaardige openbare onderwijs- en beroepsopleidingsprogramma’s, alsook voor duurzame praktijken ter bevordering van inclusieve groei; onderstreept dat de sociale partners een sleutelrol moeten spelen bij het vaststellen van en het tegemoetkomen aan de behoeften aan vaardigheden in de hele EU; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten specifieke aanbevelingen over de betaalbaarheid van huisvesting op te nemen in het Europees Semester en investeringen in huisvesting te bevorderen; verzoekt de lidstaten met klem erop toe te zien dat investeringen in huisvesting gericht zijn op oplossingen voor hoogwaardige woningen op lange termijn die daadwerkelijk betaalbaar zijn voor huishoudens met lage en middeninkomens en benadrukt daarbij dat investeringen in sociale en betaalbare huisvesting van cruciaal belang zijn om de levenskwaliteit van iedereen te waarborgen en te verhogen; benadrukt dat EU-middelen beter moeten worden gebruikt, bijvoorbeeld via de financieringsinstrumenten van de Europese Investeringsbank, met name om investeringen te ondersteunen die bedoeld zijn om gebouwen energie-efficiënter te maken; roept de Commissie en de lidstaten op doortastende maatregelen te nemen om het beleid, de fondsen en de knelpunten van de Unie te evalueren om de bouw, ombouw en verbouwing te vergemakkelijken van toegankelijke, betaalbare en energie-efficiënte huisvesting, waaronder sociale huisvesting die tegemoetkomt aan de behoeften van jongeren, mensen met beperkte mobiliteit, lage- en middeninkomensgroepen, gezinnen die risico lopen en mensen in een kwetsbare situatie, en woningeigenaren en mensen die een woning willen kopen te beschermen tegen een verdere afname van het aanbod; 14. is verheugd over het aangekondigde Europees plan voor betaalbare huisvesting om de lidstaten te helpen de huisvestingscrisis en de snel stijgende huurprijzen aan te pakken; verzoekt de Commissie te beoordelen en bekend te maken welke mogelijke beperkingen op de staatssteunregels gevolgen hebben voor de toegankelijkheid van huisvesting; herinnert eraan dat het sociaal klimaatfonds tot doel heeft vanaf 2026 financiële steun te verlenen aan de lidstaten om kwetsbare huishoudens te ondersteunen, met name met maatregelen en investeringen om gebouwen energie-efficiënter te maken, de verwarming en koeling van gebouwen koolstofvrij te maken en de opwekking en opslag van hernieuwbare energie in gebouwen te integreren; 15. is van mening dat dakloosheid een schrijnend maatschappelijk probleem in de EU is; pleit voor een eenduidige definitie van dakloosheid in de EU die het mogelijk moet maken de omvang van de dakloosheid in de verschillende EU-lidstaten op systematische wijze te vergelijken en te beoordelen; verzoekt de Commissie een strategie uit te werken om uiterlijk in 2030 een einde te maken aan dakloosheid in de EU door de toegang tot betaalbare en fatsoenlijke huisvesting, alsook tot hoogwaardige sociale voorzieningen, te bevorderen; dringt er bij de lidstaten met klem op aan de beschikbare EU-instrumenten, waaronder het ESF+, in dat verband beter aan te wenden (14) ; 16. verzoekt de lidstaten nationale dakloosheidsstrategieën uit te werken; is ingenomen met het voornemen om een aanbeveling van de Raad over dakloosheid te formuleren (15) ; dringt er bij de Commissie op aan het Europees platform voor de bestrijding van dakloosheid nog ambitieuzer te maken; 17. is van oordeel dat de EU dringend moet optreden om het aanhoudend hoge niveau van armoede en sociale uitsluiting in de EU aan te pakken, met name onder kinderen, jongeren en ouderen, mensen met een handicap, niet in de EU geboren personen, leden van de lhbti-gemeenschap en de Roma; benadrukt dat de toegang tot hoogwaardige sociale diensten een prioriteit moet vormen en energiezekerheid moet waarborgen voor kwetsbare huishoudens; verzoekt de Commissie de eerste armoedebestrijdingsstrategie van de EU ooit aan te nemen; 18. herinnert aan de doelstelling van de Unie om te zorgen voor een verschuiving van institutionele zorg naar zorg in gezins- of gemeenschapsverband; verzoekt de Commissie met een actieplan voor de-institutionalisering te komen; benadrukt dat dit actieplan betrekking moet hebben op alle groepen die nog in een instelling wonen, zoals kinderen, mensen met een handicap, mensen met geestelijkegezondheidsproblemen, daklozen en ouderen; verzoekt de lidstaten ten volle gebruik te maken van de ESF+-fondsen en andere relevante Europese en nationale fondsen om het de-institutionaliseringsproces af te ronden, zodat elke EU-burger in een gezins- of gemeenschapsomgeving kan wonen; 19. dringt er bij de Commissie op aan met een Europees actieplan voor geestelijke gezondheid te komen, in overeenstemming met haar recente aanbevelingen (16) ; verzoekt de lidstaten de toegang tot geestelijkegezondheidsdiensten en programma’s voor emotionele steun aan iedereen, met name kinderen, jongeren en ouderen te verbeteren; dringt erop aan dat de indicatoren van het sociale scorebord beter worden gebruikt om het hoofd te bieden aan de gevolgen van precaire woonomstandigheden en onzekerheid voor de geestelijke gezondheid; 20. verzoekt de Commissie eenzaamheid aan te pakken door een holistische EU-strategie voor eenzaamheid en toegang tot professionele zorg te bevorderen; dringt er ook op aan dat met deze EU-strategie iets wordt gedaan aan de sociaal-economische gevolgen van eenzaamheid voor de productiviteit en het welzijn door kwesties aan te pakken zoals isolement in landelijke gebieden; dringt er bij de lidstaten op aan de aanbeveling van de Raad over toegang tot betaalbare en hoogwaardige langdurige zorg te blijven uitvoeren, om de toegang tot hoogwaardige zorg te waarborgen en tegelijkertijd te zorgen voor fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor werknemers in de zorgsector, alsook voor mantelzorgers; 21. neemt kennis van het feit dat 44 miljoen Europeanen, meestal vrouwen, vaak langdurig mantelzorger zijn (17) ; 22. erkent de unieke rol van zorgverleners in de samenleving, en hoewel de definitie van zorgverleners niet in de hele EU geharmoniseerd is, werken er in de hele EU 6,4 miljoen mensen in de sector langdurige zorg; 23. is bezorgd over het feit dat 94,6 miljoen mensen in de EU in 2023 nog steeds het risico liepen op armoede of sociale uitsluiting; benadrukt dat de Europese Unie en haar lidstaten zonder een paradigmaverschuiving bij de aanpak van armoedebestrijding hun doelstellingen inzake armoedebestrijding niet zullen verwezenlijken; is van mening dat de aankondiging van de allereerste EU-strategie ter bestrijding van armoede een stap in de goede richting is om de trend keren, maar dat daarbij moet worden voorzien in een alomvattende aanpak van de multidimensionale aspecten van armoede en sociale uitsluiting door middel van concrete maatregelen, een krachtige uitvoering en monitoring; dringt erop aan om deze strategie te richten op iedereen die met armoede en sociale uitsluiting te kampen heeft, in de eerste plaats de meest achtergestelde personen, maar ook specifieke maatregelen te treffen voor andere groepen, zoals werkende armen, daklozen, mensen met een handicap, eenoudergezinnen en vooral kinderen, teneinde de armoedespiraal duurzaam te doorbreken; benadrukt dat de omzetting van de richtlijn minimumlonen van cruciaal belang zal zijn om armoederisico’s onder werknemers te voorkomen en te bestrijden en tegelijkertijd de stimulans om te werken zal versterken, en is verheugd dat verschillende lidstaten hun kaders voor minimumlonen hebben gewijzigd of voornemens zijn deze te wijzigen; maakt zich zorgen over de toename van atypische arbeidsvormen, waarbij werknemers, hoewel zij werk hebben, een grotere kans op armoede lopen en geen adequate wettelijke bescherming genieten; 24. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om in het kader van het Europees Semester en de landspecifieke aanbevelingen nauwlettend toe te zien op de uitvoering van de kindergarantie in alle lidstaten; herhaalt zijn oproep om de financiering van de Europese kindergarantie te verhogen met een specifieke begroting van ten minste 20 miljard EUR en zijn verzoek aan alle lidstaten om ten minste 5 % van de hun toegewezen ESF+-middelen toe te wijzen aan de bestrijding van kinderarmoede en de bevordering van kinderwelzijn; is van mening dat in de landspecifieke aanbevelingen rekening moet worden gehouden met de naleving door de lidstaten van de in de ESF+-verordening (18) vastgestelde minimaal vereiste toewijzing van middelen aan de bestrijding van kinderarmoede; verzoekt de Commissie in het volgende MFK te voorzien in een ambitieus budget voor de kindergarantie om het hoofd te bieden aan de toenemende uitdaging van kinderarmoede en sociale uitsluiting; 25. maakt zich zorgen over de nationale beleidsmaatregelen die tot lacunes in de gezondheidszorg leiden, waardoor ongelijkheden tussen en binnen de lidstaten toenemen; waarschuwt dat dit ook de uitvoering van beginsel 16 van de EPSR en van SDG 3.8 over universele gezondheidszorg ondermijnt, evenals de algemene doelstelling van de EPSR om opwaartse sociale convergentie in de EU te bevorderen en niemand achter te laten; is van mening dat de in het sociale scorebord gebruikte indicatoren geen volledig inzicht geven in de betaalbaarheid van de gezondheidszorg; 26. onderstreept dat werkgevers intergenerationele banden binnen de bedrijven en intergenerationeel leren tussen jongere en oudere werknemers, en vice versa, moeten bevorderen; benadrukt dat de vergrijzende beroepsbevolking bedrijven kan helpen nieuwe producten en diensten te ontwikkelen om zich op een creatievere en productievere manier aan te passen aan de behoeften van een vergrijzende samenleving; dringt er voorts op aan stimulansen te creëren voor vrijwilligerswerk en mentorschap, om zo de overdracht van kennis tussen generaties te bevorderen; 27. wijst erop dat de reële lonen volgens verslagen van de Europese Centrale Bank nog altijd onder het niveau van voor de pandemie liggen, terwijl de productiviteit min of meer gelijk was; stemt ermee in dat dit wat ruimte geeft voor niet-inflatoir herstel van de reële lonen en waarschuwt ervoor dat als de reële lonen zich niet herstellen, het risico op een aanhoudend zwakke economie hierdoor zal toenemen, met langdurige negatieve gevolgen en een verdere aantasting van de productiviteit in de eurozone ten aanzien van andere delen van de wereld; is van mening dat betere handhaving van het minimumloon en het vergroten van de dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen een gunstig effect kan hebben op de loonongelijkheid, met name doordat de kwetsbaardere werknemers met de laagste lonen, die steeds meer buiten de boot vallen, worden geholpen; 28. verzoekt de lidstaten toe te zien op fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden, waaronder behoorlijke lonen, toegang tot sociale bescherming, mogelijkheden voor een leven lang leren, gezondheid en veiligheid op het werk, een goed evenwicht tussen werk en privéleven en het recht om onbereikbaar te zijn, redelijke arbeidstijden, werknemersvertegenwoordiging, democratie op het werk en collectieve arbeidsovereenkomsten; dringt er bij de lidstaten op aan democratie op het werk, de sociale dialoog en collectieve onderhandelingen te bevorderen en de rechten van werknemers te beschermen, met name in het kader van de groene en de digitale transitie, en te zorgen voor gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijk werk, meer loontransparantie en de aanpak van gendergerelateerde ongelijkheid om de genderloonkloof in de EU te dichten; 29. herinnert eraan dat het belangrijk is de toegang van zelfstandigen tot sociale bescherming te verbeteren en verzoekt de Commissie de nationale plannen van de lidstaten voor de uitvoering van de aanbeveling van de Raad van 8 november 2019 met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen (19) te monitoren als onderdeel van de landspecifieke aanbevelingen; herinnert in dit verband, aangezien het percentage zelfstandigen in de culturele en creatieve sector meer dan twee keer zo hoog is als onder de algemene bevolking, aan de 13 initiatieven die de Commissie heeft opgenomen in haar antwoord van 21 februari 2024 op de resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2023 over een EU-kader voor de sociale en professionele situatie van kunstenaars en werknemers in de culturele en creatieve sector (20) , en verzoekt de Commissie in samenwerking met de lidstaten te starten met de uitvoering van deze initiatieven; 30. roept op tot de tenuitvoerlegging van beleid ter bevordering van het evenwicht tussen werk en privéleven en het recht om onbereikbaar te zijn, met het doel de levenskwaliteit voor alle gezinnen en werknemers te verbeteren en de uitvoering van de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven (21) en de Europese zorgstrategie te waarborgen; verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen waarin telewerk en het recht om onbereikbaar te zijn worden geregeld, alsook een voorstel te doen voor de invoering van een Europese kaart voor alle soorten grote gezinnen en een Europees actieplan voor alleenstaande ouders, dat educatieve en sociale voordelen biedt; dringt tot slot aan op initiatieven om iets te doen tegen uitsluiting van werknemers als gevolg van langere perioden van ziekteverlof, de werkplek aan te passen en flexibele arbeidsomstandigheden te bevorderen en strategieën te ontwikkelen om de terugkeer van werknemers na langere afwezigheid te ondersteunen; 31. dringt erop aan dat demografische uitdagingen prioriteit krijgen in het cohesiebeleid van de EU en dat er concrete maatregelen op nationaal en EU-niveau worden genomen; verzoekt de Commissie een “Europees jaar van de demografie” af te kondigen en in de eerste plaats de mededeling “Het benutten van talent in Europa’s regio’s” en het “Talent Booster Mechanism” verder uit te werken om de sociale cohesie te bevorderen en meer middelen uit te trekken voor ultraperifere en plattelandsgebieden en regio’s met een grote ontvolking, om zo bij te dragen aan het scheppen van hoogwaardige banen, openbare diensten, lokale ontwikkelingsprojecten en basisinfrastructuur die het “recht om te blijven” van de bevolking ondersteunen, met name in het geval van jongeren; onderstreept hoe belangrijk het is specifieke maatregelen in te voeren om regionale ongelijkheden op het gebied van onderwijs en opleiding aan te pakken, en gelijke toegang te waarborgen tot hoogwaardig en betaalbaar onderwijs voor iedereen; 32. is bezorgd dat verschillende bevolkingsgroepen, ondanks verbeteringen, nog steeds flink ondervertegenwoordigd zijn op de arbeidsmarkt van de EU, waaronder vrouwen, ouderen, laag- en middelhoogopgeleiden, mensen met een handicap en mensen met een migratie- of minderheidsachtergrond; waarschuwt dat de ongelijkheid in het onderwijs is toegenomen, wat de kwetsbaarheid van leerlingen in kansarmoede en met een migratieachtergrond verder verslechtert; wijst erop dat mensen met een migratie- of minderheidsachtergrond volgens het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid veel baat kunnen hebben bij gerichte maatregelen die bedoeld zijn om discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden aan te pakken, de taalvaardigheid te verbeteren en discriminatie te bestrijden; benadrukt dat het belangrijk is nog meer te doen om uitvoering te geven aan het actieplan voor integratie en inclusie 2021-2027, waarbij in een gemeenschappelijk beleidskader wordt voorzien om de lidstaten te helpen nationaal beleid voor de integratie van migranten te ontwikkelen; 33. verzoekt de Commissie en de Raad eerst en vooral de administratieve lasten te verminderen met het oog op vereenvoudiging, zonder te raken aan sociale en arbeidsnormen; is van mening dat meer steun voor kmo’s en gevestigde en potentiële ondernemers het concurrentievermogen van de EU en de duurzaamheid op lange termijn zal verbeteren, innovatie zal stimuleren en voor hoogwaardige banen zal zorgen; merkt op dat kmo’s en zelfstandigen in alle sectoren essentieel zijn voor de economische groei van de EU en dus voor de financiering van het sociaal beleid; dringt erop aan specifieke aanbevelingen uit te voeren om de interne markt te verbeteren; neemt kennis van de publicatie van het “kompas voor het concurrentievermogen” door de Commissie op 29 januari 2025 (22) ; 34. verzoekt de Commissie concurrentievermogenstoetsen uit te voeren voor ieder nieuw wetgevingsvoorstel, rekening houdende met het algehele effect van EU-wetgeving op bedrijven en op andere EU-beleidsmaatregelen en -programma’s; 35. is van mening dat de sociale economie een essentieel onderdeel vormt van de sociale markteconomie van de EU en een drijvende kracht is achter de uitvoering van de EPSR en de doelstellingen daarvan, omdat zij vaak werkgelegenheid biedt aan kwetsbare en uitgesloten groepen; roept de Commissie en de lidstaten op om meer steun te verlenen aan alle ondernemingen in de sociale economie, maar met name non-profitondernemingen, zoals benadrukt in het actieplan voor de sociale economie 2021 en de routekaart van Luik voor de sociale economie om hoogwaardig, fatsoenlijk, inclusief werk en de circulaire economie te bevorderen, de lidstaten aan te moedigen de toegang tot financiering te vergemakkelijken en actoren in de sociale economie zichtbaarder te maken; verzoekt de Commissie innovatieve financieringsmechanismen te onderzoeken om de ontwikkeling van de sociale economie in Europa te ondersteunen (23) en een dynamisch en inclusief ondernemingsklimaat te bevorderen; 36. is van mening dat de lidstaten in dit overgangsjaar, met de uitvoering van herziene regels voor economische governance, hun budgettaire verantwoordelijkheid moeten afstemmen op duurzame en inclusieve groei; merkt op dat de betrokkenheid van de sociale partners, onder meer bij de ontwikkeling van structurele begrotingsplannen voor de middellange termijn, moet worden verbeterd om bij te dragen aan de doelstellingen van het nieuwe kader voor economische governance; 37. verheugt zich erover dat de nationale structurele begrotingsplannen voor de middellange termijn op grond van het nieuwe kader voor economisch bestuur de hervormingen en investeringen moeten omvatten die inspelen op de belangrijkste uitdagingen die in het kader van het Europees Semester zijn vastgesteld en ook voor schuldhoudbaarheid moeten zorgen, en dat daarbij strategisch in de beginselen van de EPSR moet worden geïnvesteerd om opwaartse sociale convergentie te bevorderen; 38. is bezorgd over het feit dat slechts weinig landspecifieke aanbevelingen worden nageleefd; roept de lidstaten er daarom nogmaals toe op om de landspecifieke aanbevelingen doeltreffend uit te voeren teneinde in overeenstemming met de beginselen 15 en 16 van de EPSR gezondheidszorg en duurzame pensioenstelsels, alsook welvaart op lange termijn voor alle burgers te bevorderen, waarbij rekening moet worden gehouden met de kwetsbaarheid van werknemers met onderbroken loopbanen en werknemers die betrokken zijn bij overgangen op de arbeidsmarkt; dringt erop aan dat de Commissie haar dialoog met de lidstaten over de uitvoering van de bestaande aanbevelingen en de werkgelegenheidsrichtsnoeren, alsook over de huidige of toekomstige beleidsmaatregelen om de geconstateerde uitdagingen aan te pakken, moet intensiveren; 39. is verheugd over de vaststelling van een kader voor het opsporen van risico’s voor sociale convergentie binnen het Europees Semester, waar het Europees Parlement sterk op heeft aangedrongen; herinnert eraan dat de Commissie binnen dit kader de risico’s voor opwaartse sociale convergentie in de lidstaten analyseert en toezicht houdt op de vooruitgang bij de uitvoering van de EPSR, op basis van het sociaal scorebord en de beginselen van het kader voor sociale convergentie; is verheugd dat in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid 2025 landspecifieke analyses worden geboden op basis van de beginselen van het kader voor sociale convergentie; verzoekt de Commissie binnen dit nieuwe kader innovatieve kwantitatieve en kwalitatieve analyse-instrumenten te ontwikkelen om daar in de toekomstige cycli van het Europees Semester optimaal gebruik van te maken; 40. is verheugd over het feit dat de eerste analyse op basis van de beginselen van het kader voor sociale convergentie wijst op opwaartse convergentie op de arbeidsmarkt in 2023 (24) ; stelt bezorgd vast dat de werkgelegenheidsresultaten van ondervertegenwoordigde groepen nog steeds moeten verbeteren en dat er op Europees niveau risico’s voor opwaartse convergentie blijven bestaan met betrekking tot de ontwikkeling van vaardigheden, variërend van voorschools onderwijs tot een leven lang leren, en de sociale resultaten van het percentage van de bevolking dat met armoede of sociale uitsluiting wordt bedreigd; verzoekt de Commissie deze risico’s voor opwaartse sociale convergentie in de tweede fase van de analyse nader te bestuderen en met de betrokken lidstaten te bespreken welke maatregelen zijn genomen of gepland om deze risico’s aan te pakken; 41. onderkent dat er sprake is van een crisis in verband met de kosten van levensonderhoud, die een grotere last legt op huishoudens, en van stijgende huisvestingskosten, die, in samenhang met de hoge energiekosten, in de hele EU bijdragen tot hoge niveaus van energiearmoede; roept de Commissie en de lidstaten daarom op om de onderliggende oorzaken van deze crisis ten volle aan te pakken door prioriteit te geven aan beleid dat economische veerkracht, sociale cohesie en duurzame ontwikkeling bevordert; 42. waarschuwt voor de sociale risico’s die voortvloeien uit de crisis in de automobielsector, die onder ongekende druk staat door zowel externe als interne factoren; verzoekt de Commissie aandacht te besteden aan deze sector en de sociale dialoog en de deelname van werknemers aan overgangsprocessen te verbeteren; benadrukt dat er dringend behoefte is aan een gecoördineerde reactie van de EU via een taskforce voor noodsituaties van vakbonden en werkgevers om de huidige crisis het hoofd te bieden; 43. verzoekt de Commissie gegevens over herstructureringen en de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid in het oog te houden, bijvoorbeeld door gebruik te maken van de Europese herstructureringsmonitor, maatregelen ter ondersteuning van herstructureringen en transities op de arbeidsmarkt te bevorderen, en te overwegen nationale maatregelen ter ondersteuning van een sociaal verantwoorde manier van herstructureren in het Europees Semester onder de aandacht te brengen; 44. is bezorgd over de herziening door de Commissie van het scorebord van de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden (PMO), met name de vermindering van de sociale en werkgelegenheidsindicatoren, die van cruciaal belang zijn om de sociale en arbeidsmarktsituatie in de lidstaten te kunnen beoordelen; betreurt het dat jeugdwerkloosheid niet langer als kernindicator wordt beschouwd, hoewel deze relevant is voor het vaststellen en aanpakken van specifieke arbeidsmarktproblemen en voor het vastleggen van adequaat overheidsbeleid; benadrukt dat indicatoren voor sociale normen in het besluitvormingsproces meer aandacht moeten krijgen; betreurt het dat de Commissie het Parlement niet naar behoren heeft geraadpleegd en herinnert haar eraan dat zij verplicht is nauw samen te werken met het Parlement, de Raad en de sociale partners voordat ze het PMO-scorebord en de reeks macro-economische en macrofinanciële indicatoren voor de lidstaten opstelt; benadrukt dat de toepassing van de beginselen van de EPSR deel moet uitmaken van het PMO-scorebord; 45. is van mening dat territoriale en sociale cohesie essentiële onderdelen zijn van de agenda voor het concurrentievermogen en dat wetgeving zoals het Europees instrument voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid te beperken in een noodtoestand (SURE) een positief voorbeeld is dat als inspiratiebron kan dienen voor toekomstige EU-initiatieven; 46. is van mening dat de Commissie en de lidstaten ervoor moeten zorgen dat met het begrotingsbeleid in het kader van het Europees Semester investeringen worden ondersteund die zijn afgestemd op de EPSR, met name op gebieden als fatsoenlijke en betaalbare huisvesting, hoogwaardige gezondheidszorg, onderwijs en socialebeschermingsstelsels, aangezien deze van cruciaal belang zijn voor de sociale cohesie en economische duurzaamheid op de lange termijn en voor het aanpakken van de uitdagingen die zijn vastgesteld aan de hand van sociale indicatoren; 47. benadrukt dat de belangrijkste uitdagingen die in het sociaal scorebord als “critical” en “to watch” zijn aangemerkt, moeten worden aangepakt, met inbegrip van kinderen die met armoede of sociale uitsluiting worden bedreigd, de arbeidsparticipatiekloof tussen mannen en vrouwen, de bovenmatig hoge woonlasten, kinderopvang, langdurige zorg, de arbeidsparticipatiekloof tussen personen met en zonder handicap, het effect van sociale overdrachten op het terugdringen van armoede, en digitale basisvaardigheden (25) ; 48. wijst met klem op de negatieve gevolgen die de crisis in verband met de kosten van levensonderhoud heeft gehad voor mensen met een handicap; 49. verzoekt de lidstaten met klem zich te buigen over krachtige beleidsmaatregelen voor eerlijke lonen en betere arbeidsomstandigheden, met name voor werknemers met een laag inkomen en een onzeker dienstverband; 50. benadrukt dat er behoefte is aan tijdige en geharmoniseerde gegevens over sociaal beleid om empirisch onderbouwde beleidsvorming en gerichte sociale investeringen te verbeteren; dringt erop aan het sociaal scorebord zodanig te verbeteren dat het de twintig beginselen van de EPSR bestrijkt, namelijk door relevante indicatoren in te voeren die trends en oorzaken van ongelijkheid weerspiegelen, zoals hoogwaardige werkgelegenheid, welvaartsverdeling, toegang tot openbare diensten, toereikende pensioenen, het dakloosheidspercentage, geestelijke gezondheid en werkloosheid; herinnert eraan dat de indicator voor het risico op armoede of sociale uitsluiting (Arope) ontoereikend is om de oorzaken van complexe ongelijkheid aan het licht te brengen; verzoekt de Commissie en de lidstaten een Europees kader voor gegevensverzameling met betrekking tot sociale diensten op te zetten om de investeringen in en dekkingsgraad van sociale diensten te monitoren; 51. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Oekraïne en Rusland, met name de resoluties die zijn aangenomen sinds Ruslands grootschalige invasie van Oekraïne in februari 2022 en de annexatie van het schiereiland de Krim op 19 februari 2014, – gezien de Slotakte van Helsinki van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) van 1 augustus 1975, het Handvest van Parijs voor een Nieuw Europa van de OVSE van 21 november 1990 en het Memorandum van de Verenigde Naties (VN) inzake veiligheidsgaranties met betrekking tot de toetreding van Oekraïne tot het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens van 5 december 1994 (het Memorandum van Boedapest inzake veiligheidsgaranties), – gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds (1) , die in 2014 werd ondertekend, en de diepe en brede vrijhandelsruimte tussen de Europese Unie en Oekraïne die daar een onderdeel van vormt, – gezien het VN-Handvest, de Verdragen van Den Haag, de Verdragen van Genève en de aanvullende protocollen daarbij, en het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof (ICC), – gezien het besluit van de Europese Raad van 14 december 2023 om, na de positieve aanbeveling van de Commissie van 8 november 2023, toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te openen, – gezien Verordening (EU) 2024/792 van het Europees Parlement en de Raad van 29 februari 2024 tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne (2) en andere vormen van EU-steun voor het land, – gezien de gezamenlijke verklaring van de voorzitters van de Europese Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement van 24 februari 2025, waarin zij erbij stilstaan dat Rusland Oekraïne drie jaar geleden is binnengevallen, – gezien resolutie ES-11/7 van de Algemene Vergadering van de VN, aangenomen op 24 februari 2025, over de bevordering van een alomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne, – gezien de conclusies van de buitengewone Europese Raad van 6 maart 2025, – gezien artikel 136, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat Rusland sinds 24 februari 2022 een illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde grootschalige aanvalsoorlog tegen Oekraïne voert; overwegende dat de Russische oorlog tegen Oekraïne in 2014 begon met de illegale bezetting en annexatie van het schiereiland de Krim en de daaropvolgende bezetting van delen van de regio’s Donetsk en Loehansk; overwegende dat deze aanvalsoorlog een schaamteloze en flagrante schending vormt van het Handvest van de VN en van de grondbeginselen van het internationaal recht en het internationaal humanitair recht, zoals vastgelegd in de Verdragen van Genève van 1949; B. overwegende dat het optreden van Rusland in Oekraïne in de afgelopen drie jaar een bedreiging blijft vormen voor de vrede en veiligheid in Europa en de rest van de wereld; overwegende dat de Russische aanvalsoorlog het grootste militaire conflict op het Europese continent sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is en een illustratie vormt van het toenemende spanningsveld tussen autoritarisme en democratie; C. overwegende dat Oekraïne en zijn burgers onwrikbare vastberadenheid hebben getoond door zich tegen de Russische aanvalsoorlog te verzetten en hun land met succes te verdedigen, ondanks de hoge prijs in burger- en militaire slachtoffers die het daarvoor moet betalen, ondanks de aanvallen op woonwijken evenals de verwoesting van civiele en openbare infrastructuur – met name voor de water- en energievoorziening – en van de natuurlijke omgeving en cultureel erfgoed, ondanks gedwongen deportaties, verdwijningen en illegale adopties van gedeporteerde kinderen en illegale opsluiting, ondanks massamoorden, executies van burgers, soldaten en krijgsgevangenen, foltering en het gebruik van seksueel geweld en massaverkrachting als oorlogswapens, en ondanks de wijziging van de etnische samenstelling van de bezette gebieden van Oekraïne, die stuk voor stuk oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid zijn; overwegende dat miljoenen Oekraïners nog steeds ontheemd zijn, zowel binnen als buiten hun land; overwegende dat de VN heeft bevestigd dat sinds februari 2022 meer dan 12 500 burgers, onder wie honderden kinderen, zijn omgebracht; overwegende dat volgens een schatting van de Oekraïense autoriteiten ten minste 20 000 Oekraïense kinderen sinds het begin van de grootschalige invasie in februari 2022 zijn gedeporteerd en van huis en haard zijn verdreven naar Rusland of naar door Rusland bezette gebieden; overwegende dat de Russische Federatie poogt Oekraïne en zijn bevolking hun etnische, taalkundige en historische identiteit te ontzeggen door uitingen van de Oekraïense identiteit in bezette gebieden uit te wissen; overwegende dat het dappere Oekraïense volk in 2022 de Sacharovprijs kreeg als eerbetoon voor zijn moed en veerkracht; D. overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN in haar resolutie van 2 maart 2022 de Russische oorlog tegen Oekraïne onmiddellijk heeft aangemerkt als een daad van agressie die in strijd is met artikel 2, lid 4, van het VN-Handvest, en in haar resolutie van 14 november 2022 heeft erkend dat de Russische Federatie ter verantwoording moet worden geroepen voor haar aanvalsoorlog en juridisch en financieel aansprakelijk moet worden gesteld voor haar vanuit internationaal oogpunt onrechtmatige handelingen en daarbij ook alle aangerichte schade dient te vergoeden; E. overwegende dat de aanklager van het Internationaal Strafhof op 2 maart 2022 een onderzoek heeft ingesteld naar de situatie in Oekraïne, met bijzondere aandacht voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocidedaden, die vanaf 21 november 2013 op Oekraïens grondgebied zijn gepleegd en op 17 maart 2023 arrestatiebevelen heeft uitgevaardigd tegen Vladimir Poetin, president van de Russische Federatie, en Maria Lvova-Belova, zogenaamde commissaris voor de rechten van het kind in het kabinet van de president van de Russische Federatie, wegens de oorlogsmisdaad van onwettige deportatie van Oekraïense kinderen, en arrestatiebevelen tegen Sergei Kuzhugetovich Shoigu en Valery Vasilyevich Gerasimov wegens misdaden tegen de menselijkheid, waaronder de oorlogsmisdaad van het richten van aanvallen op burgerdoelen en de oorlogsmisdaad van het toebrengen van buitensporige incidentele schade aan burgers of schade aan burgerdoelen; overwegende dat de EU voorstander is van de oprichting van een speciaal tribunaal voor het misdrijf agressie; F. overwegende dat een aantal derde landen, met name Iran, Noord-Korea en Belarus, grote hoeveelheden wapens en munitie aan Rusland hebben geleverd, en dat Belarus Rusland heeft toegestaan zijn grondgebied te gebruiken om Oekraïne aan te vallen, wat volgens het internationaal recht neerkomt op een daad van agressie; overwegende dat Noord-Koreaanse troepen aan het front zijn ingezet en zij aan zij met het Russische leger vechten; overwegende dat Rusland en China op 4 februari 2022 een “partnerschap zonder grenzen” hebben ondertekend, en dat China vervolgens een belangrijke ondersteuner van de Russische oorlogsinspanning is geworden door de Russische economie en industriële defensiebasis massaal te ondersteunen en door apparatuur voor tweeërlei gebruik te leveren; G. overwegende dat in het meest recente verslag over een snelle beoordeling van de schade en de behoeften wordt geraamd dat vanaf december 2024 de totale kosten voor de wederopbouw en het herstel in Oekraïne ten minste 506 miljard EUR zullen bedragen in de komende tien jaar, wat 2,8 keer het geraamde nominaal bruto binnenlands product van Oekraïne voor 2024 is; overwegende dat er voor 2025 nog steeds een totaal financieringstekort van 9,62 miljard EUR is voor behoeften op het gebied van herstel en wederopbouw; H. overwegende dat de EU onlangs haar 16e sanctiepakket tegen Rusland heeft aangenomen om de economische basis van Rusland te verzwakken, het land af te snijden van kritieke technologieën en Ruslands vermogen om oorlog te voeren te beperken; overwegende dat de nieuwe sancties gericht zijn tegen bijkomende personen en entiteiten, waaronder militaire bedrijven, ontduikers van sancties, aanhangers van niet-EU-landen, propagandisten van het Kremlin, schaduwvlootnetwerken en personen die betrokken zijn bij de deportatie van Oekraïense kinderen; overwegende dat de EU-sancties nu van toepassing zijn op meer dan 2 400 personen en entiteiten, die hierdoor worden onderworpen aan de bevriezing van activa, financieringsverboden en reisbeperkingen; I. overwegende dat de EU en haar lidstaten Oekraïne sinds het begin van de grootschalige invasie op alle gebieden de meest substantiële cumulatieve steun hebben verleend en financiële steun hebben verleend ter waarde van bijna 140 miljard EUR, waaronder meer dan 67 miljard EUR steun aan Oekraïne in de vorm van humanitaire en noodhulp, begrotingssteun en macrofinanciële bijstand en meer dan 48 miljard EUR aan militaire hulp; overwegende dat ongeveer 300 miljard EUR aan Russische staatsactiva in verschillende rechtsgebieden is bevroren; overwegende dat de EU-lidstaten in mei 2024 hebben ingestemd met het gebruik van financiële opbrengsten uit de naar schatting ongeveer 210 miljard EUR aan bevroren Russische staatsactiva binnen de EU om Oekraïne te steunen, met als doel tot 3 miljard EUR per jaar vrij te maken voor de ondersteuning van de inspanningen van Oekraïne op het gebied van wederopbouw en veerkracht; J. overwegende dat veel EU-lidstaten nog steeds fossiele brandstoffen aankopen van Rusland, waaronder vloeibaar aardgas, waarvan de invoer toeneemt, alsook uranium, wat zorgt voor een versterking van de Russische economie en een aanvulling van de Russische oorlogskas; overwegende dat de verkoop van Russische fossiele brandstoffen aan de EU sinds het uitbreken van de grootschalige aanvalsoorlog tegen Oekraïne het bedrag van 200 miljard EUR heeft overschreden; K. overwegende dat de EU meer dan vier miljoen vluchtelingen uit Oekraïne heeft verwelkomd en haar steun heeft uitgesproken voor de bevolking van Oekraïne en haar leiderschap door onderhandelingen te starten over de toetreding van Oekraïne tot de EU; L. overwegende dat de Europese Raad na de positieve aanbeveling van de Commissie heeft besloten de toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te openen; overwegende dat de eerste intergouvernementele conferentie plaatsvond op 25 juni 2024, waarna het onderhandelingsproces werd opgestart en het onderhandelingskader werd vastgesteld; M. overwegende dat de Verenigde Staten onder de regering van de Amerikaanse president Donald Trump hun standpunt over de oorlog van Rusland tegen Oekraïne aanzienlijk hebben gewijzigd; overwegende dat president Trump eisen stelt aan Oekraïne, maar geen enkele eisen heeft gesteld aan de Russische zijde, en bovendien de verantwoordelijkheid van Moskou voor de start van de oorlog heeft afgezwakt en mogelijk overweegt om Rusland op korte termijn sanctieverlichting te bieden; overwegende dat Rusland alleen al in de periode tussen 28 februari 2025, de dag waarop president Trump en president Zelensky een ontmoeting hadden, en 9 maart 2025 meer dan 2 100 luchtaanvallen heeft gepleegd, waaronder 1 200 geleide bomaanslagen en bijna 870 droneaanvallen; N. overwegende dat bij de recente besprekingen tussen de VS en Rusland in Riyad, Oekraïne en de EU niet werden betrokken, en dat de Verenigde Staten hun Europese bondgenoten niet hebben geraadpleegd voordat zij hun bijdrage stopzetten in de inspanningen om Rusland te isoleren; overwegende dat de nieuwe Amerikaanse regering, samen met Rusland en zijn bondgenoten, tegen een resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 24 februari 2025 heeft gestemd waarin de Russische agressie wordt veroordeeld; overwegende dat de totale ommezwaai van de Verenigde Staten met betrekking tot de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne een bedreiging vormt voor het vermogen van Oekraïne om weerstand te bieden tegen de Russische agressie, duidelijk laat zien dat de toezegging van Washington om Rusland ter verantwoording te roepen niet langer betrouwbaar is, en de internationale inspanningen om de crisis aan te pakken ondermijnt; O. overwegende dat de Verenigde Staten op 3 maart 2025 hun militaire bijstand aan Oekraïne hebben opgeschort, met inbegrip van de bijstand die door de vorige Amerikaanse regering was goedgekeurd, alsook de uitwisseling van inlichtingen met Oekraïne; overwegende dat de VS vervolgens op 7 maart 2025 de toegang van Oekraïne tot commerciële satellietbeelden die door het Amerikaanse overheidssysteem zijn verzameld, hebben uitgeschakeld; P. overwegende dat er volgens breed erkende democratische beginselen en de grondwet van Oekraïne geen verkiezingen kunnen worden gehouden in oorlogstijd en onder staat van beleg, vooral nu er miljoenen Oekraïners ontheemd zijn; overwegende dat in Oekraïne de staat van beleg is afgekondigd en nog steeds van kracht is, louter door de Russische aanvalsoorlog; overwegende dat de EU president Zelensky blijft erkennen als de legitieme leider van Oekraïne totdat er democratische verkiezingen kunnen worden gehouden; Q. overwegende dat president Donald Trump opdracht heeft gegeven tot een radicale bevriezing van de Amerikaanse hulp aan het buitenland waardoor honderden kritieke projecten in Oekraïne zijn stopgezet, waaronder ontmijningsactiviteiten, revalidatieprojecten voor veteranen, humanitaire hulp, projecten voor onafhankelijke media en corruptiebestrijdingsinitiatieven, onderzoeken naar Russische oorlogsmisdaden, maar ook projecten die de telecommunicatienetwerken van Oekraïne tegen Russische cyberaanvallen versterken; R. overwegende dat uit de Russische aanvalsoorlog blijkt dat Moskou nog altijd een imperialistische houding heeft ten aanzien van zijn buurlanden; overwegende dat Rusland, zolang het een staat blijft die revisionistisch beleid voert, een bedreiging blijft vormen voor de veiligheid op het Europese continent; overwegende dat de Russische aanvalsoorlog deel uitmaakt van een bredere reeks doelstellingen tegen het Westen en zijn belangen en waarden, de op regels gebaseerde internationale orde, democratie en veiligheid, zoals Vladimir Poetin openlijk heeft verklaard in de weken voorafgaand aan de grootschalige invasie; overwegende dat talloze internationale actoren Rusland hebben erkend als staatssponsor van terrorisme en als staat die terroristische middelen inzet; S. overwegende dat de nederlaag van Oekraïne alom zou worden gezien als een strategische nederlaag voor Europa, de Verenigde Staten en de hele NAVO-alliantie en als een beloning voor Rusland als agressor, met verstrekkende gevolgen voor de veiligheid, waarvan de omvang niet kan worden overschat; overwegende dat, afhankelijk van de uitkomst van de oorlog in Oekraïne, deze waarschijnlijk ook gevolgen zal hebben in andere delen van de wereld, met name de Indo-Pacifische regio, en andere revisionistische mogendheden zou kunnen aanmoedigen om hun eigen hegemonische ambities na te streven; T. overwegende dat er op 6 maart 2025 een buitengewone Europese Raad heeft plaatsgevonden over de situatie in Oekraïne en de noodzaak om de Europese defensie te versterken; overwegende dat de Europese Raad zijn goedkeuring heeft gehecht aan het door de Commissie voorgestelde defensiepakket ter versterking van de Europese defensie door middel van het “ReArm Europe”-plan, dat tot 800 miljard EUR zou kunnen mobiliseren, en zijn steun aan Oekraïne heeft bevestigd, en daarbij met name heeft benadrukt dat er geen onderhandelingen over Oekraïne kunnen worden gevoerd zonder Oekraïne en dat er geen onderhandelingen die van invloed zijn op de Europese veiligheid kunnen worden gevoerd zonder de betrokkenheid van Europa, en voorts dat de veiligheid van Oekraïne verweven is met de Europese, trans-Atlantische en mondiale veiligheid; U. overwegende dat sinds het uitbreken van de oorlog onderzeese kabels in de Oostzee en belangrijke infrastructuur het doelwit zijn geweest, vermoedelijk van aan Rusland en China gelinkte actoren; 1. brengt, drie jaar na het begin van de grootschalige Russische agressie tegen Oekraïne, hulde aan de duizenden die hun leven hebben gegeven voor een vrij en democratisch Oekraïne; verklaart zich nogmaals onverminderd solidair met de Oekraïense bevolking en spreekt opnieuw zijn steun uit voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen; wijst nadrukkelijk op het inherente recht van Oekraïne op zelfverdediging overeenkomstig artikel 51 van het VN-Handvest; 2. spreekt nogmaals in de krachtigste bewoordingen zijn veroordeling uit over de illegale, niet-uitgelokte en niet te rechtvaardigen aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, alsook over de betrokkenheid van Belarus, Noord-Korea en Iran; eist dat Rusland en zijn gelieerde troepen onmiddellijk alle aanvallen op woongebieden en civiele infrastructuur volledig en onvoorwaardelijk staken, alle militaire acties in Oekraïne beëindigen en alle strijdkrachten, gelieerde groeperingen en militaire uitrusting terugtrekken uit het gehele internationaal erkende grondgebied van Oekraïne; herhaalt zijn beleid van niet-erkenning van tijdelijk door Rusland bezette gebieden van Oekraïne, met inbegrip van maar niet beperkt tot de Krim; eist dat de Russische Federatie definitief een einde maakt aan de schending en bedreiging van de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne; veroordeelt de wreedheden die door het Russische invasieleger worden begaan tegen de Oekraïense bevolking en het lukraak vernietigen van de Oekraïense infrastructuur; eist de beëindiging van de gedwongen deportaties van Oekraïense burgers en de vrijlating en terugkeer van alle gedetineerde Oekraïners, met name kinderen; 3. spreekt nogmaals zijn veroordeling uit over de grootschalige agressie van Rusland tegen Oekraïne als een existentiële bedreiging voor de Europese veiligheid en stabiliteit; benadrukt dat het misdrijf agressie tegen Oekraïne een ernstige schending van het internationaal recht en het VN-Handvest vormt; beklemtoont dat de Russische aanvalsoorlog de geopolitieke situatie in Europa en daarbuiten fundamenteel heeft veranderd en een gevaar vormt voor de Europese veiligheidsarchitectuur, en dat de respons van de EU moet bestaan uit doortastende, moedige en alomvattende besluiten op politiek, veiligheids- en financieel gebied; is van mening dat een Oekraïne dat in staat is zich doeltreffend te verdedigen integraal deel uitmaakt van een stabiel en voorspelbaar Europees veiligheidslandschap; 4. is van mening dat de uitkomst van de oorlog en de houding van de internationale gemeenschap van cruciale invloed zullen zijn op toekomstige acties van andere autoritaire regimes, die het verloop van de oorlog nauwlettend in de gaten houden en nagaan hoeveel ruimte zij hebben om een agressief buitenlands beleid te voeren, ook met militaire middelen; 5. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de duidelijke verschuiving in de houding van de Verenigde Staten ten opzichte van de Russische aanvalsoorlog, waaronder het openlijk beschuldigen van Oekraïne van de aanhoudende oorlog, het opschorten van Amerikaanse militaire hulp en pogingen om Oekraïne te dwingen afstand te doen van zijn legitieme recht op zelfverdediging en territoriale concessies te doen; benadrukt dat de EU en haar lidstaten in het licht van deze verandering nu de belangrijkste strategische bondgenoot van Oekraïne zijn en dat de zij hun rol als grootste donor voor Oekraïne in stand moeten houden en de broodnodige bijstand die zij verlenen om het recht van Oekraïne op zelfverdediging te handhaven aanzienlijk moeten verhogen en zo veel mogelijk moeten inspringen om de opgeschorte financiering van USAID te vervangen, en tegelijkertijd langetermijnsteun voor wederopbouw en herstel moeten waarborgen; 6. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om hun militaire steun, met name de levering van wapens en munitie, alsook opleiding, aanzienlijk op te voeren en te versnellen om in te spelen op dringende behoeften (onder meer systemen voor langeafstandswapens, luchtafweersystemen, artilleriesystemen, systemen voor elektronische oorlogvoering, droneafweervermogens en technische uitrusting); verzoekt de lidstaten en hun defensie-industrieën met klem te investeren in en samenwerkingsverbanden aan te gaan met de Oekraïense defensie-industrie, teneinde maximaal gebruik te maken van het volledige potentieel van zijn productiecapaciteiten om zo efficiënt mogelijk kritieke uitrusting te produceren, naar het voorbeeld van Denemarken en Nederland; herhaalt zijn standpunt dat alle EU-lidstaten en NAVO-bondgenoten zich er collectief en individueel toe moeten verbinden Oekraïne militair te steunen met ten minste 0,25 % van hun bbp per jaar; verzoekt de EU en haar lidstaten hun infrastructuur voor satellietbeelden in te zetten ten behoeve van Oekraïne; herinnert eraan dat de omvang van de militaire steun aan Oekraïne voldoende groot moet zijn om uiteindelijk een einde te kunnen maken aan de Russische aanvalsoorlog en Oekraïne in staat te stellen zijn volledige bevolking te bevrijden, de volledige controle over zijn gehele grondgebied binnen zijn internationaal erkende grenzen te herstellen en verdere agressie door Rusland te ontmoedigen; merkt in dit verband op dat sommige EU-lidstaten niet-gebonden zijn en roept hen ertoe op hun steun voor Oekraïne op te voeren in overeenstemming met hun grondwet; 7. herhaalt dat Oekraïne op de steun van het Parlement kan rekenen in zijn verlangen naar een rechtvaardige en duurzame vrede en wat de vredesformule en het overwinningsplan van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky betreft; is van mening dat dit een alomvattend plan is om de territoriale integriteit van Oekraïne te herstellen dat de bouwstenen omvat voor een alomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne op basis van de beginselen van het VN-Handvest en het internationaal recht, op grond waarvan de territoriale integriteit van Oekraïne volledig moet worden hersteld, verantwoording moet worden afgelegd voor oorlogsmisdaden en het misdrijf agressie, Rusland moet voorzien in herstelbetalingen voor de enorme schade die in Oekraïne is aangericht, de verantwoordelijken aan volledige verantwoordingsplicht moeten worden onderworpen en toekomstige agressie door Rusland moet worden uitgesloten; spoort de EU en haar lidstaten ertoe aan samen te werken met gelijkgezinde partners om ervoor te zorgen dat vredesonderhandelingen plaatsvinden met inachtneming van de bovenvermelde beginselen; 8. beklemtoont dat echte vredesonderhandelingen te goeder trouw moeten worden gevoerd en dat Oekraïne bij dit proces betrokken moet worden; herinnert eraan dat elk akkoord dat zonder Oekraïne tot stand komt of zijn legitieme aspiraties ondermijnt, zoals het recht om zijn eigen veiligheidsregelingen te kiezen, of dat Oekraïne geen geloofwaardige veiligheidsgaranties biedt waarmee toekomstige Russische agressie kan worden ontmoedigd, niet rechtvaardig en niet levensvatbaar zal zijn; 9. benadrukt dat de EU moet bijdragen aan robuuste veiligheidsgaranties voor Oekraïne om verdere Russische agressie te ontmoedigen; beklemtoont dat ervoor moet worden gezorgd dat Oekraïne sterk staat om verdere Russische aanvallen te kunnen weerstaan en voorkomen en overhaaste deals te kunnen afwijzen die zijn veiligheid op de middellange tot lange termijn verzwakken en het risico inhouden dat Oekraïne en andere Europese landen opnieuw met Russische agressie worden geconfronteerd; beklemtoont dat de Russische oorlogseconomie niet duurzaam is en dat de combinatie van georkestreerde economische druk en versnelde militaire steun aan Oekraïne de Oekraïense strijdkrachten in staat zou stellen hun posities te verbeteren en tegelijkertijd de Russische economie zou schaden om ervoor te zorgen dat Oekraïne een sterkere onderhandelingspositie heeft wanneer het ermee instemt te starten met vredesoverleg; 10. spreekt zijn diepe teleurstelling uit over pogingen tot chantage om het leiderschap van Oekraïne ertoe te bewegen zich over te geven aan de Russische agressor met als enige doel een zogenaamd “vredesakkoord” te kunnen aankondigen; is van mening dat de huidige pogingen van de Amerikaanse regering om buiten Oekraïne en andere Europese staten om met Rusland te onderhandelen over een staakt-het-vuren en een vredesakkoord, waardoor deze landen zonder betekenisvolle deelname geconfronteerd worden met het resultaat, contraproductief en gevaarlijk zijn, aangezien de oorlogvoerende staat hier sterker uitkomt en het beeld ontstaat dat een agressief beleid wordt beloond in plaats van bestraft; komt tot de slotsom dat, gezien de geschiedenis van Russische schendingen van eerdere overeenkomsten en van de fundamentele beginselen van het internationaal recht, een dergelijke vrede alleen kan worden bereikt via een krachtdadige opstelling, met inbegrip van robuuste veiligheidsgaranties; 11. benadrukt dat de financiële steun van de EU en haar lidstaten aan Oekraïne groter is dan die van gelijk welk ander land, waaruit blijkt dat de inzet van de Unie voor Oekraïne en bijgevolg voor de veiligheid van Europa ongeëvenaard is; beklemtoont dat de EU in onderhandelingen die van invloed zijn op de veiligheid van Europa een rol toebedeeld moet krijgen die in verhouding staat tot haar politieke en economische gewicht; bevestigt nogmaals dat er van onderhandelingen die raken aan de Europese veiligheid geen sprake kan zijn zonder dat de Europese Unie mee aan tafel zit; is ingenomen met de inspanningen van de Franse president Macron en de Britse premier Starmer om Europese noodtoppen te organiseren in Parijs en Londen; is verheugd over het initiatief voor een “coalitie van bereidwillige landen” om een door Europa geleide handhaving van een eventueel vredesakkoord mogelijk te maken; 12. spreekt zijn ontzetting uit over het beleid van de Amerikaanse regering om Rusland tevreden te houden en het vizier te richten op haar eigen bondgenoten; waarschuwt dat dit beleid het vertrouwen van traditionele Amerikaanse bondgenoten overal ter wereld ondermijnt en verwoestende gevolgen kan hebben voor de trans-Atlantische band, vrede en stabiliteit in Europa en daarbuiten; 13. roept de EU en haar lidstaten ertoe op de laatste ontwikkelingen in de betrekkingen tussen de VS en Oekraïne te beschouwen als laatste wake-upcall om voortaan als belangrijkste partner van Oekraïne op te treden en actief te werken aan de instandhouding van een zo breed mogelijke internationale steun voor Oekraïne, onder meer door een “coalitie van bereidwillige landen die in staat zijn te helpen” tot stand te brengen met gelijkgestemde partners wereldwijd om Oekraïne te steunen en de druk op Rusland op te voeren; 14. is ingenomen met de gezamenlijke verklaring van Oekraïne en de Verenigde Staten na hun ontmoeting in het Koninkrijk Saudi-Arabië op 11 maart 2025, waaronder de hervatting van de militaire bijstand van de VS en het delen van inlichtingen, alsook een voorstel voor een staakt-het-vuren van 30 dagen; brengt in herinnering dat een staakt-het-vuren enkel een doeltreffend instrument kan zijn om de vijandelijkheden op te schorten indien de agressor zich er volledig aan houdt; verwacht daarom dat Rusland daarmee instemt en het volgt door alle aanvallen op Oekraïne, zijn militaire posities, de burgerbevolking, de infrastructuur en het grondgebied te staken; 15. uit zijn bezorgdheid over de toegenomen spanningen in de Oostzee, waar sprake is van hybride oorlogvoering tegen kritieke infrastructuur, en acht nauwere samenwerking tussen de Noordse staten, de Baltische staten, Polen en Duitsland van cruciaal belang; 16. is ingenomen met de conclusies van de buitengewone Europese Raad van 6 maart 2025 en de steun voor een snelle versterking van de Europese defensie via het “ReArm Europe”-plan, waarbij de Europese Raad zijn steun aan Oekraïne bevestigde volgens de benadering om “vrede te bereiken door sterk te zijn” en met name benadrukte dat de veiligheid van Oekraïne vervlochten is met de Europese, trans-Atlantische en mondiale veiligheid; 17. herhaalt dat de doelbewuste aanvallen van Rusland op de burgerbevolking van Oekraïne, de vernietiging van civiele infrastructuur, het gebruik van seksueel geweld en verkrachting als oorlogswapen, de deportatie van duizenden Oekraïense burgers naar het grondgebied van de Russische Federatie, de gedwongen overbrenging en adoptie van Oekraïense kinderen en andere ernstige schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht allemaal oorlogsmisdaden zijn waarvoor alle daders ter verantwoording moeten worden geroepen; 18. beklemtoont dat alle verantwoordelijken voor in Oekraïne gepleegde oorlogsmisdaden ter verantwoording moeten worden geroepen en benadrukt dat er geen duurzame vrede mogelijk is zonder gerechtigheid; herhaalt zijn oproep aan de Commissie, de VV/HV en de lidstaten om samen met Oekraïne en de internationale gemeenschap een speciaal tribunaal op te richten om het misdrijf agressie tegen Oekraïne door Rusland en zijn bondgenoten te onderzoeken en te vervolgen, en beklemtoont dat alle leiders van Rusland en Belarus die verantwoordelijk zijn voor de agressie tegen Oekraïne onder de bevoegdheid van dit tribunaal moeten vallen; is ingenomen met de oprichting van het Internationaal Centrum voor de vervolging van het misdrijf agressie tegen Oekraïne in Den Haag; 19. spreekt met nadruk zijn volledige steun uit voor het lopende onderzoek van de aanklager van het Internationaal Strafhof naar de situatie in Oekraïne op grond van vermeende oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide; juicht toe dat Oekraïne het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof heeft geratificeerd, waardoor het in januari 2025 lid kon worden; spreekt in dit verband zijn grote bezorgdheid uit over de sancties van de VS tegen het Internationaal Strafhof, zijn aanklagers, rechters en personeelsleden, die een ernstige aanval op het internationaal rechtssysteem vormen; verzoekt de Commissie onverwijld de blokkeringsverordening in werking te doen treden en dringt er bij de lidstaten op aan zo snel mogelijk meer diplomatieke inspanningen te ondernemen om het Internationaal Strafhof te beschermen en te vrijwaren als een onmisbare hoeksteen van het internationaal rechtssysteem; 20. is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om de toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te openen zodra de aanbevelingen van de Commissie zijn opgevolgd; bevestigt nogmaals dat de toekomst van Oekraïne in de EU ligt; is verheugd over de vooruitgang bij de hervormingen in verband met de toetreding, ondanks de oorlogssituatie; roept op tot versnelling van de toetredingsonderhandelingen en erkent dat de integratie van Oekraïne in de EU een strategische prioriteit is; onderstreept dat het belangrijk is de financiële bijstand van de EU voort te zetten, gekoppeld aan concrete hervormingen, als essentieel instrument om de transformatie van Oekraïne in overeenstemming met de Europese normen te ondersteunen en te versnellen; onderstreept dat de criteria van Kopenhagen en de vereiste hervormingen, met name op het gebied van de rechtsstaat, democratie, fundamentele vrijheden en mensenrechten, van essentieel belang zijn voor het op verdienste gebaseerde toetredingsproces; is van mening dat het EU-lidmaatschap van Oekraïne kan worden beschouwd als een geostrategische investering in een verenigd en sterk Europa en blijk zou geven van leiderschap, vastberadenheid en visie; 21. herinnert aan de toezeggingen van de NAVO om Oekraïne toe te laten tot het bondgenootschap; wijst in dit verband op het consequente opendeurbeleid van de NAVO, dat inhoudt dat de NAVO openstaat voor alle Europese democratieën die de waarden van het bondgenootschap delen, en dat besluiten over het lidmaatschap uitsluitend door NAVO-bondgenoten mogen worden genomen, zonder dat derden inspraak hebben in dit proces; 22. verzoekt de Oekraïense autoriteiten de interne politieke eenheid in Oekraïne te versterken, het parlementaire pluralisme te eerbiedigen en constructieve samenwerking aan te gaan met de politieke partijen in de Verchovna Rada; verzoekt de Oekraïense politieke belanghebbenden de politieke eenheid en het parlementaire pluralisme te blijven versterken en constructief samen te werken binnen de Verchovna Rada; dringt erop aan terdege rekening te houden met de bevoegdheden en rechten van lokale autonome organen; dringt erop aan dat de pluriformiteit van de media wordt gewaarborgd in overeenstemming met de democratische beginselen en waarden die Oekraïners zo resoluut en moedig verdedigen; stelt in het licht van het EU-toetredingsproces voor een einde te maken aan alle beperkingen van buitenlandse reizen van leden van de Oekraïense Verchovna Rada; 23. prijst Oekraïense, Europese en internationale maatschappelijke organisaties voor hun steun aan families van ontvoerde Oekraïense kinderen, krijgsgevangenen en illegaal vastgehouden burgers; roept de EU, haar lidstaten en de internationale gemeenschap op hun inspanningen te ondersteunen en de druk op Rusland op te voeren om alle ontvoerde en vastgehouden Oekraïners terug te sturen; 24. wijst erop dat in de recentste snelle beoordeling van de schade en de behoeften wordt geraamd dat de komende tien jaar ten minste 506 miljard EUR nodig zal zijn voor herstel en wederopbouw in Oekraïne; is verheugd over de faciliteit voor Oekraïne van de EU, die over een budget van bijna 50 miljard EUR beschikt, en over het EU-samenwerkingsmechanisme voor leningen aan Oekraïne, dat in samenwerking met de G7 leningen aan Oekraïne verstrekt voor een bedrag van maximaal 45 miljard EUR; dringt er niettemin bij de EU op aan de wederopbouw van Oekraïne voor te bereiden door nieuwe middelen vrij te maken en veilig te stellen; verzoekt de EU, de lidstaten en gelijkgestemde partners alomvattende en gecoördineerde politieke, economische, technische en humanitaire bijstand te verlenen ter ondersteuning van een duurzaam en inclusief proces van wederopbouw en herstel in Oekraïne na de oorlog; bevestigt nogmaals dat de EU zich ertoe verbindt duurzame en langdurige financiële en economische steun aan Oekraïne te verlenen, met inbegrip van macrofinanciële bijstand, steun voor wederopbouw en economisch en sociaal herstel en maatregelen om de veerkracht van de Oekraïense economie en kritieke infrastructuur te waarborgen; spreekt nogmaals zijn vaste overtuiging uit dat Rusland moet betalen voor de enorme schade die het in Oekraïne heeft aangericht en dringt er daarom op aan de Russische staatsactiva die in het kader van de EU-sancties zijn bevroren, in beslag te nemen en te gebruiken ter ondersteuning van de verdediging en wederopbouw van Oekraïne; 25. verzoekt de Raad, de Commissie en de lidstaten de doeltreffendheid en de impact van de sancties tegen Rusland te vergroten, teneinde het vermogen van Rusland om zijn brute aanvalsoorlog tegen Oekraïne voort te zetten en de veiligheid van andere Europese landen te bedreigen doorslaggevend te ondermijnen; dringt aan op een verbod van of gerichte heffingen op Russische invoer in de EU om de instroom van graan, potas, meststoffen en grondstoffen, waaronder staal, uranium, titaan, nikkel, hout en houtproducten, en alle soorten olie en gas, volledig te stoppen; verzoekt de Raad zijn sanctiebeleid tegen Rusland en alle faciliterende staten, zoals Belarus, Iran en Noord-Korea, in stand te houden, waar mogelijk te repliceren en uit te breiden, en sancties op te leggen aan Chinese entiteiten die goederen voor tweeërlei gebruik en militaire producten leveren, en tegelijkertijd de doeltreffendheid en impact van het beleid te monitoren, te evalueren en te vergroten; verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor een snelle uitvoering en strikte handhaving van alle sanctiepakketten en de samenwerking tussen de lidstaten te versterken; verzoekt de Commissie een effectbeoordeling uit te voeren om na te gaan of sancties een doeltreffend middel zijn om de Russische oorlogsinspanningen te belemmeren en of de maatregelen ter voorkoming van het omzeilen van sancties doeltreffend zijn; roept de Raad op de kwestie van het omzeilen van sancties door in de EU gevestigde bedrijven, derden en niet-EU-landen systematisch aan te pakken en beperkende maatregelen vast te stellen en strikt uit te voeren tegen alle entiteiten die het omzeilen van sancties in de hand werken en het Russische militaire complex voorzien van technologie en uitrusting voor militair en tweeërlei gebruik; 26. dringt aan op verdere sancties tegen sectoren die van bijzonder belang zijn voor de Russische economie, met name het bankwezen, de metaalindustrie, de nucleaire, chemische en landbouwsector, grondstoffen zoals aluminium, staal, uranium, titaan en nikkel, en op antiontwijkingsmaatregelen tegen alle landen en entiteiten die Rusland militaire goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik leveren; dringt aan op aanvullende maatregelen tegen de Russische “schaduwvloot”, gezien de omzeiling van sancties, de sabotage-acties tegen kritieke infrastructuur en de milieurisico’s; verzoekt de Commissie samen te werken met vlaggen- en havenstaten buiten de EU en actie te ondernemen tegen eigenaars, exploitanten en verzekeringsmaatschappijen in derde landen, waardoor de Russische schaduwvloot kan opereren; dringt er bij de lidstaten op aan de operationele samenwerking tussen kustwachtagentschappen verder te coördineren om de totale capaciteit voor maritiem toezicht te vergroten; benadrukt dat Rusland steeds afhankelijker wordt van meststoffen die van gas zijn afgeleid en een groeiende bron van inkomsten vormen, en die tegelijkertijd de economieën van de EU in gevaar brengen en de voedselzekerheid bedreigen; verwacht van de EU dat zij haar sancties tegen Rusland handhaaft zolang dat nodig is om een rechtvaardige en duurzame vrede te waarborgen en totdat verantwoording is afgelegd; 27. dringt erop aan dat in het volgende sanctiepakket van de EU sancties worden opgelegd aan alle bekende tankers van de schaduwvloot en hun eigenaars en dat er ook sancties worden ingevoerd tegen alle olietankers die het Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen overtreden en dat alle lidstaten worden verplicht tot strikte toepassing van de maatregelen die schepen, ongeacht de vlag waaronder zij varen, verbieden in Europese wateren te varen of een haven van een EU-lidstaat aan te doen als zij zich niet hebben gehouden aan de internationale regels inzake schip-tot-schiptransfers op zee of als zij hun automatische identificatiesysteem illegaal hebben uitgeschakeld; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om schip-tot-schiptransfers van Russische olie in EU-wateren te verbieden; 28. roept de Commissie en de lidstaten op om uitgebreidere sancties tegen Russisch en Belarussisch hout uit te werken, waaronder een specifiek verbod op de invoer of aankoop van houtproducten die in niet-EU-landen zijn verwerkt en waarin hout, met name triplex van berkenhout, dat afkomstig is uit Rusland of Belarus is verwerkt, ter ondersteuning van de handhaving van de huidige sancties; 29. veroordeelt de Hongaarse regering krachtig omdat zij dreigt de verlenging van het sanctiekader van de EU te blokkeren en een passende reactie van de EU die in verhouding staat tot de ernst van de situatie te beperken; roept de lidstaten op alle beschikbare middelen in te zetten om te voorkomen dat de Hongaarse regering nog meer blokkades opwerpt; 30. dringt aan op verdere beperkingen van de toegang tot de EU voor Russische en Belarussische burgers, met name door middel van strengere veiligheidsonderzoeken, met inbegrip van de indiening van gegevens over de militaire dienst tijdens de Schengen-visumaanvraagprocedure, niettegenstaande de noodzaak om humanitaire visa af te geven; 31. veroordeelt ten stelligste de executie van Oekraïense krijgsgevangenen door Russische strijdkrachten; roept de EU, haar lidstaten en internationale partners op om de druk op Rusland op te voeren om zijn internationale verplichtingen na te komen, met name het Verdrag van Genève, en internationale organisaties toegang te verlenen tot gevangenen; 32. veroordeelt de verwoestende gevolgen van de oorlog van Rusland voor kinderen; roept op tot meer steun van de EU voor onderwijs, gezondheidszorg, geestelijke gezondheidszorg en kinderbescherming, inclusief traumaverwerking en veilige leeromgevingen voor kinderen; dringt er bij de EU en Oekraïne op aan om prioriteit te geven aan de behoeften van kinderen bij hulp- en wederopbouwinspanningen, bij het opruimen van landmijnen en bij het integreren van kinderwelzijn in het EU-toetredingsproces; 33. uit nogmaals zijn bezorgdheid over de situatie in de kerncentrale van Zaporizja, die door Rusland illegaal in handen is genomen; steunt de inspanningen om de aanwezigheid van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie in de kerncentrale van Zaporizja in stand te houden; uit nogmaals zijn grote bezorgdheid over de bredere milieueffecten van de oorlog op lange termijn; 34. verzoekt de EU en haar lidstaten de strategische communicatie van de EU te versterken, met name om publiekelijk duidelijkheid te scheppen over de toonaangevende steun van de EU aan Oekraïne, vooral in het licht van beweringen die de bijdrage van de EU aan de bestrijding van hybride dreigingen en activiteiten in de grijze zone trachten te bagatelliseren, en om Russische inmenging in politieke, electorale en andere democratische processen in Oekraïne en Europa te voorkomen; dringt aan op proactieve communicatie over de voordelen van de uitbreiding van de EU om het begrip en de steun van het publiek voor de toetreding van Oekraïne te vergroten, zowel in Oekraïne als in de lidstaten; benadrukt dat de integratie van Oekraïne in de EU een kans is voor de ontwikkeling van zowel de grensregio’s als de lidstaten; dringt er bij de EU en de lidstaten sterk op aan om Russische desinformatie over de oorlog te bestrijden door de digitale geletterdheid te vergroten, op feiten gebaseerde narratieven te bevorderen en socialemediaplatforms verantwoordelijk te houden voor de verspreiding van schadelijke inhoud door een strikte handhaving van de digitaledienstenverordening (3) ; 35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president, de regering en de Verchovna Rada van Oekraïne, en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement, – gezien artikel 136, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de veiligheid van de EU, haar lidstaten, de kandidaat-lidstaten en hun respectieve burgers wordt bedreigd door grote geopolitieke verschuivingen die de afgelopen tien jaar hebben plaatsgevonden, en dat deze ontwikkelingen nog worden versterkt door het uitbreken van een grootschalige oorlog in ons nabuurschap; overwegende dat de EU momenteel wordt aangevallen, in de vorm van hybride incidenten binnen haar grenzen, grootschalige oorlogsvoering in haar nabuurschap en een heroriëntering van wereldmachten, die allemaal reële risico’s voor de veiligheid van de EU en haar burgers inhouden en een onmiddellijk, ambitieus en doortastend optreden vereisen; overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne een keerpunt in de Europese geschiedenis is; overwegende dat de aanvalsoorlog van Poetin tegen Oekraïne algemeen wordt erkend als een aanval op de Europese vredesorde die na de Tweede Wereldoorlog tot stand is gekomen en op de wereldorde als geheel; B. overwegende dat de wereldorde steeds meer gekenmerkt wordt door versnippering en een complexe en diepgewortelde instabiliteit; C. overwegende dat er geen Europese veiligheid kan zijn als er in het directe nabuurschap geen veiligheid is, die begint met het vermogen van Oekraïne om weerstand te bieden aan de aanvalsoorlog van Rusland; D. overwegende dat recente verklaringen van leden van de Amerikaanse regering, in combinatie met zware druk van het Amerikaanse leiderschap op Oekraïne, een verschuiving weerspiegelen in het buitenlands beleid van de VS, aangezien de regering-Trump een normalisering van de banden met Rusland voorstelt en het steeds duidelijker wordt dat Europa zijn veiligheid en defensie moet versterken om Oekraïne te kunnen helpen zichzelf te verdedigen; E. overwegende dat de snelste en grootste groei van de militaire vermogens van Rusland dicht bij de grenzen met het Westen plaatsvindt, terwijl de EU de tijd neemt om haar defensiecapaciteit te vergroten; F. overwegende dat China, in zijn streven om een mondiale supermacht te worden, de op regels gebaseerde internationale orde uitholt door een steeds assertiever buitenlands beleid en een steeds vijandiger economisch en mededingingsbeleid te voeren en door goederen voor tweeërlei gebruik te exporteren die Rusland op het slagveld tegen Oekraïne gebruikt, waardoor de Europese belangen en veiligheid worden bedreigd; overwegende dat China ook massaal investeert in zijn strijdkrachten, zijn economische macht gebruikt om kritiek overal in de wereld de kop in te drukken, en ernaar streeft zich te doen gelden als de dominante macht in de Indo-Pacifische regio; overwegende dat China door het opvoeren van zijn confronterende, agressieve en intimiderende acties tegen een aantal van zijn buurlanden, met name in de Straat van Taiwan en de Zuid-Chinese Zee, een risico vormt voor de veiligheid in de regio en in de rest van de wereld en voor de economische belangen van de EU; G. overwegende dat oorlogen, instabiliteit, onveiligheid, armoede en klimaatverandering in de Sahelregio, Noordoost-Afrika en Libië ernstige risico’s met zich meebrengen voor de veiligheid van de EU; overwegende dat de instabiliteit en de onveiligheid in de landen van het zuidelijk nabuurschap en de Sahelregio nauw verbonden zijn met en een uitdaging blijven vormen voor het beheer van de Europese buitengrenzen; H. overwegende dat de Europese veiligheid gekoppeld is aan stabiliteit op het Afrikaanse continent en dat de toenemende aanwezigheid van niet-Europese actoren getuigt van het gebrek aan voldoende betrokkenheid op het gebied van veiligheid en diplomatie in de regio om deze uitdagingen doeltreffend het hoofd te bieden en de strategische belangen van de EU te beschermen; I. overwegende dat in het licht van de verslechterende externe situatie en ondanks de inspanningen van de afgelopen jaren om de crisisparaatheid van de EU te vergroten door middel van nieuwe wetgeving, mechanismen en instrumenten op verschillende beleidsterreinen, de EU en haar lidstaten kwetsbaar blijven voor meerdere crisisscenario’s; J. overwegende dat het dringend noodzakelijk is het defensiebeleid van de EU verder te hervormen en te versterken in het licht van de recente oorlogservaringen van Oekraïne en het gebruik van nieuwe oorlogstechnologieën; K. overwegende dat militair en veiligheidsbeleid verschilt van lidstaat tot lidstaat, met inbegrip van een beleid om neutraal te blijven, en dat dit moet worden geëerbiedigd; L. overwegende dat het in het belang van de EU is om Oekraïne te zien als een integraal onderdeel van een echt Europees veiligheidssysteem; M. overwegende dat de Zwarte Zee voor de EU en de NAVO van een secundaire militaire zone is veranderd in een primaire militaire zone, en samen met de Oostzee een cruciale strategische regio is geworden voor de Europese veiligheid in de strijd tegen de Russische dreiging; N. overwegende dat het Noordpoolgebied steeds meer in belang toeneemt wat betreft economische ontwikkeling en vervoer, en tegelijkertijd wordt geconfronteerd met uitdagingen in verband met klimaatverandering en militarisering, alsook met uitdagingen als gevolg van toenemende geopolitieke concurrentie en migratie; O. overwegende dat in tal van rapporten en met name in de analyse van de lacunes op het gebied van defensie-investeringen (1) van mei 2022, een zorgwekkend tekort aan Europese defensievermogens wordt geconstateerd als gevolg van investeringen in militair materieel en munitie; P. overwegende dat het strategisch kompas (2) voor het grootste deel vóór 24 februari 2022 werd opgesteld en uitonderhandeld; overwegende dat het strategisch kompas een zeer brede strategie is die weinig houvast biedt met betrekking tot de dringende noodzaak om de defensiegereedheid te verwezenlijken en te zorgen voor afschrikkings- en defensievermogens om voorbereid te zijn op de meest urgente militaire noodsituaties; Q. overwegende dat in het rapport Draghi over de toekomst van het Europese concurrentievermogen (3) wordt gesteld dat er voor het komende decennium 500 miljard EUR nodig is voor de financiering van de Europese defensie, wordt gewezen op een combinatie van structurele zwakheden die het concurrentievermogen van de technologische en industriële defensiebasis (EDTIB) van de EU aantasten, en wordt aangegeven dat fragmentatie, ontoereikende overheidsinvesteringen in defensie en beperkte toegang tot financiering belemmeringen zijn voor een slagvaardige EDTIB; R. overwegende dat in het rapport Niinistö (4) wordt benadrukt dat de EU en haar lidstaten nog niet volledig zijn voorbereid op de ernstigste sectoroverschrijdende of multidimensionale crisisscenario’s; S. overwegende dat voor het opbouwen van defensievermogens en het afstemmen daarvan op de behoeften op militair gebied een gemeenschappelijke strategische cultuur en een gemeenschappelijke dreigingsperceptie en -beoordeling nodig zijn, en dat er in dat kader oplossingen moeten worden ontwikkeld die moeten worden geïntegreerd in militaire doctrines en concepten; T. overwegende dat het vermogen van de EU om doortastend op externe dreigingen te reageren herhaaldelijk is belemmerd door de vereiste van eenparigheid van stemmen, waarbij bepaalde lidstaten en kandidaatlanden cruciale militaire hulp aan Oekraïne blokkeerden of uitstelden en zo de Europese veiligheid ondermijnden; U. overwegende dat de commissaris voor Defensie en Ruimtevaart en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, gezien bovengenoemde uitdagingen en analyses, van de voorzitter van de Europese Commissie de opdracht hebben gekregen om binnen de eerste honderd dagen van hun mandaat een witboek over de toekomst van de Europese defensie te presenteren; V. overwegende dat het Parlement en deskundigen al meer dan tien jaar vragen om een witboek over defensie; Een historisch moment voor de Europese defensie: “een echte veiligheidsverstrekker worden” 1. is van mening dat de EU dringend actie moet ondernemen om haar eigen autonome veiligheid te waarborgen, partnerschappen met gelijkgestemde partners te versterken en haar afhankelijkheid van derde landen sterk te verminderen; benadrukt daarom dat de EU voor een keerpunt in haar geschiedenis en opbouw staat; is ervan overtuigd dat een “business as usual”-benadering niet langer een optie is, omdat dit het einde zou betekenen van een veilig en zeker Europa; is van mening dat de EU en haar lidstaten moeten kiezen tussen eensgezindheid en met vereende krachten de bedreigingen en aanvallen op de veiligheid van de EU het hoofd bieden, of er helemaal alleen voor staan, overgeleverd aan de genade van agressieve tegenstanders en onbetrouwbare partners; 2. herinnert eraan dat de EU een vredesproject is en moet streven naar vrede en stabiliteit en tegelijkertijd agressie moet veroordelen; benadrukt dat we Oekraïne moeten steunen en zelf veerkrachtiger moeten worden om vrede en stabiliteit te verwezenlijken; 3. benadrukt opnieuw dat Europa nog altijd vastberaden aan de zijde van Oekraïne staat in zijn moedige strijd voor onze Europese manier van leven, en is ervan overtuigd dat de strijd aan het front in Oekraïne beslissend zal zijn voor de toekomst van Europa; is er stellig van overtuigd dat Europa momenteel wordt geconfronteerd met de ernstigste militaire dreiging voor zijn territoriale integriteit sinds het einde van de koude oorlog; 4. is er stellig van overtuigd dat voor de versterking van de veiligheid en defensie van Europa niet alleen meer ambitie en actie nodig zijn, maar ook een volledige herziening van de manier waarop we te werk gaan en investeren in onze veiligheid en defensie, zodat we voortaan op gecoördineerde en geïntegreerde wijze vermogens samen plannen, vernieuwen, ontwikkelen, aankopen, onderhouden en inzetten en ten volle gebruikmaken van de complementaire bevoegdheden van alle actoren in Europa, inclusief de NAVO, om een gemeenschappelijke Europese defensie tot stand te brengen; 5. is van mening dat Rusland, met steun van zijn bondgenoten, waaronder Belarus, China, Noord-Korea en Iran, de grootste directe en indirecte bedreiging vormen voor de EU, haar veiligheid en die van kandidaat-lidstaten en partners van de EU; spreekt nogmaals zijn afschuw uit over de niet-uitgelokte, illegale en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; merkt echter op dat ook ten volle rekening moet worden gehouden met de instabiliteit in onze zuidelijke buurlanden, de toenemende militaire macht van China en de toegenomen agressiviteit van de middelgrote mogendheden, die bereid lijken de trans-Atlantische samenwerking op het gebied van gemeenschappelijke veiligheid in gevaar te brengen en een deal te sluiten met de Russische agressor ten koste van de Oekraïense en de Europese veiligheid, die samenvallen; wijst erop dat het recente optreden en de verklaringen van de Amerikaanse regering de bezorgdheid over de toekomstige houding van de VS ten opzichte van Rusland, de NAVO en de veiligheid van Europa verder hebben doen toenemen; betreurt in dit verband dat de Amerikaanse regering in de Algemene Vergadering van de VN en de VN-Veiligheidsraad in lijn met de Russische regering heeft gestemd over resoluties over het feit dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne al drie jaar duurt; veroordeelt de bedreigingen van de VS aan het adres van Groenland met klem; 6. is ervan overtuigd dat Europa binnen de NAVO meer verantwoordelijkheden op zich moet nemen, met name wat betreft het waarborgen van de veiligheid op het Europese continent; 7. is van mening dat diplomatie een hoeksteen van het buitenlands beleid van de EU moet blijven; 8. herhaalt zijn oproep aan Turkije, een NAVO-lidstaat en kandidaat-lidstaat van de EU, om zich te houden aan het internationaal recht, de Republiek Cyprus te erkennen en onmiddellijk een einde te maken aan de bezetting en zijn troepen terug te trekken van het eiland; 9. benadrukt dat de EU nu een holistische en horizontale aanpak moet volgen, waarbij een defensie- en veiligheidsdimensie in de meeste Europese beleidsterreinen wordt geïntegreerd, met inbegrip van adequate regelgevende en financiële instrumenten om de vastgestelde capaciteitsbehoeften en -tekorten aan te pakken; 10. is daarom van mening dat het tijd is voor hernieuwde politieke ambitie om actie te ondernemen en van de EU een echte veiligheidsleverancier te maken, de defensieparaatheid van de EU te vergroten en een echte Europese defensie-unie op te bouwen; herinnert eraan dat de goedkeuring van het strategisch kompas een goed uitgangspunt was, maar dat het nog wel tijdig moet worden uitgevoerd; is ingenomen met de onlangs ingevoerde defensie-instrumenten van de EU en dringt aan op schaalvergroting, omdat de defensie-inspanningen van de EU niet beperkt wat betreft omvang, gefragmenteerd wat betreft reikwijdte en traag wat betreft uitvoering mogen blijven; pleit voor een reuzensprong voorwaarts en een nieuwe benadering van defensie, met resolute besluiten, een actieplan en investeringsplannen op defensiegebied voor zowel de korte als de lange termijn; benadrukt dat hiervoor een visie, een concrete invulling en een gezamenlijke inzet nodig zijn, zowel op strikt militair gebied als in de sectoren industrie, technologie en inlichtingen; 11. betreurt de terughoudendheid van de Raad en de EU-lidstaten als het gaat om het aanpakken van de diepgaande structurele uitdagingen van het Europese industriële defensielandschap en het gebrek aan ambitie met betrekking tot de samenwerking op EU-niveau tussen de strijdkrachten van de lidstaten; roept de lidstaten op hun krachten te bundelen en steun te verlenen aan het zetten van een grote stap in de richting van een zeer ambitieus en alomvattend defensiekader; 12. dringt er bij de EU op aan een samenhangend, krachtig en alomvattend kader vast te stellen om haar veiligheid en de veiligheid van haar partners te versterken, om potentiële toekomstige kwetsbaarheden beter vast te stellen en verdere crises te voorkomen, en om samen met de lidstaten reacties te coördineren die vergelijkbaar zijn met die welke in tijden van oorlog vereist zijn; 13. is van mening dat in het witboek over de toekomst van de Europese defensie concrete maatregelen en opties aan de Europese Raad moeten worden voorgelegd, zodat werkelijk baanbrekende en noodzakelijke inspanningen kunnen worden geleverd, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen korte- en langetermijnplannen en -doelstellingen, aandacht wordt besteed aan vermogenskwesties in de defensiesector, het concurrentievermogen van de industrie en de investeringsbehoeften, en de algemene aanpak van de integratie van defensie in de EU wordt geschetst; dringt er bij de Raad en de Commissie op aan duidelijke en concrete prioriteiten voor de korte, middellange en lange termijn vast te stellen, met een bijbehorend tijdschema voor het nemen van maatregelen; 14. is van mening dat missies en operaties in het kader van het gemeenschappelijk en veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) vanuit dit perspectief opnieuw moeten worden beoordeeld en herzien; benadrukt dat het GVDB moet worden versterkt en flexibeler moet worden gemaakt, onder meer door er het belangrijkste instrument van de EU van te maken voor het bestrijden van hybride oorlogvoering, zodat het zijn rol kan vervullen als verzekeringspolis voor de veiligheid van Europa en als leverancier van macht en veiligheid; 15. verwacht dat in het witboek over de toekomst van de Europese defensie de dringendste dreigingen, structurele risico’s en concurrenten worden geïdentificeerd en wordt aangegeven in hoeverre de EU noodplannen kan ontwikkelen om te zorgen voor wederzijdse steun in geval van grootschalige veiligheidscrises, en dat het Europa helpt te anticiperen op en zich voor te bereiden op potentiële agressors en deze af te schrikken en zich op korte en lange termijn te verdedigen, teneinde een geloofwaardige macht en een Europese pijler binnen de NAVO te worden; benadrukt dat de bescherming van de land-, lucht- en zeegrenzen van de EU bijdraagt tot de veiligheid van de gehele EU, met name de oostgrens van de EU, en is derhalve van mening dat de “East Shield” en de Baltische verdedigingslinie de vlaggenschipprojecten van de EU moeten zijn om een afschrikwekkende werking te bevorderen en potentiële dreigingen uit het oosten te boven te komen; 16. dringt aan op onmiddellijke maatregelen om de veiligheid en verdediging van de noordoostelijke grens van de EU met Rusland en Wit-Rusland te verbeteren door een grootschalige en veerkrachtige verdedigingslinie te land, ter zee en in de lucht op te zetten om militaire en hybride dreigingen het hoofd te bieden, met inbegrip van de inzet van energie als wapen, de sabotage van infrastructuur en de instrumentalisering van migratie; wijst er met nadruk op dat de nationale inspanningen moeten worden gecoördineerd en geïntegreerd met behulp van regelgevende en financiële instrumenten van de EU, zodat de uitvoering van de maatregelen kan worden versneld; 17. benadrukt het feit dat de capaciteiten moeten worden opgevoerd en de middelen verhoogd en dat tegelijkertijd een einde moet worden gemaakt aan de versnippering van de defensiemarkt; is het volledig eens met het standpunt in het Draghi-verslag dat de EU en haar lidstaten dringend moeten beslissen over stimuleringsmaatregelen voor de defensie-industrie van de EU en creatieve oplossingen moeten vinden voor grootschalige overheids- en particuliere investeringen in veiligheid en defensie; Op korte termijn: verdediging van Oekraïne tegen een existentiële bedreiging voor de veiligheid van Europa 18. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan geen duimbreed te wijken van Oekraïnes zijde; herinnert aan zijn overtuiging dat over de toekomst van Europa zal worden besloten op de Oekraïense slagvelden en dat het verloop van de Russische oorlog tegen Oekraïne op beslissende wijze zal worden gewijzigd; benadrukt dat een dergelijke wijziging nu bijna volledig afhangt van Europa; dringt er daarom bij de lidstaten op aan om vóór de afronding van de onderhandelingen meer wapens en munitie aan Oekraïne te leveren; waarschuwt dat als de EU faalt in haar steun en Oekraïne gedwongen wordt zich over te geven, Rusland zich vervolgens zal keren tegen andere landen, mogelijk ook de EU-lidstaten; verzoekt de lidstaten, internationale partners en NAVO-bondgenoten alle beperkingen op het gebruik van aan Oekraïne geleverde westerse wapensystemen tegen militaire doelwitten op Russisch grondgebied op te heffen; verzoekt de EU en haar lidstaten actief te werken aan het behouden en bereiken van de breedst mogelijke internationale steun voor Oekraïne en het vinden van een vreedzame oplossing voor de oorlog, die moet steunen op de volledige eerbiediging van de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne, de beginselen van het internationaal recht, de verantwoordingsplicht voor oorlogsmisdaden en het misdrijf agressie, en Russische betalingen voor de enorme schade in Oekraïne; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan deel te nemen aan de totstandbrenging van solide toekomstige veiligheidsgaranties voor Oekraïne; 19. is er sterk van overtuigd dat de EU haar op maat gesneden trainingsoperaties verder moet uitbreiden en verbeteren om te kunnen inspelen op de behoeften van de Oekraïense strijdkrachten, en, omgekeerd, de voorwaarden moet scheppen om Europese strijdkrachten lessen en strategische praktijken te laten leren van Oekraïne; verzoekt de lidstaten de opleidingsoperaties voor de Oekraïense strijdkrachten verder uit te breiden, ook op Oekraïens grondgebied; 20. benadrukt het belang van een geografisch evenwichtige verdeling van de defensiefinanciering in het volgende meerjarig financieel kader (MFK); 21. dringt er bij de EU op aan om een “Oekraïne-strategie” te ontwikkelen, waarin duidelijke doelstellingen worden geformuleerd voor de ondersteuning van de defensiecapaciteiten van Oekraïne en de integratie van de Oekraïense DTIB in de EDTIB, en de nodige middelen te vinden om een dergelijke strategie uit te voeren, en tegelijkertijd de activiteiten van de Europese defensie-industrie in Oekraïne te ondersteunen; stelt voor een specifiek budget van meerdere miljarden euro’s toe te wijzen aan het steuninstrument voor Oekraïne van het programma voor de Europese defensie-industrie (EDIP), dat precies voor dit doel is voorbehouden; benadrukt dat een dergelijke strategie voor Oekraïne integraal deel moet uitmaken van een “Europese defensiestrategie”; 22. dringt aan op dringende financiële steun om de tijdige levering van defensieproducten te waarborgen door middel van gezamenlijke aanbestedingen, industriële coördinatie, het aanleggen van voorraden, toegang tot financiering voor fabrikanten en de uitbreiding en modernisering van de productiecapaciteit; 23. prijst het “Deense model” voor steun aan Oekraïne, dat erin bestaat rechtstreeks in Oekraïne geproduceerde defensievermogens aan te kopen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan om dit model krachtig te steunen en het potentieel ervan ten volle te benutten, omdat er sprake is van onderbenutting van de industriële defensiecapaciteit van Oekraïne, die op ongeveer 50 % wordt geraamd, en omdat dit model beide partijen veel voordelen biedt, zoals goedkoper materieel, snellere en veiligere logistiek, gemakkelijkere opleiding en gemakkelijker onderhoud; 24. dringt aan op een aanzienlijke verhoging van de financiering van militaire steun aan Oekraïne; dringt in dit verband aan op de snelle goedkeuring van het volgende militaire steunpakket, dat het grootste tot nu toe moet zijn en het ambitieniveau moet weerspiegelen waar deze kritieke situatie om vraagt; verzoekt de EU-lidstaten ten minste 0,25 % van hun bbp te besteden aan militaire hulp aan Oekraïne; veroordeelt het veto van één lidstaat tegen de werking van de Europese Vredesfaciliteit; verzoekt de lidstaten samen met hun G7-partners alle bevroren Russisch activa onmiddellijk te confisqueren en te gebruiken als basis voor een substantiële subsidie en lening aan Oekraïne, als een juridisch solide en financieel substantiële manier om onze Europese respons op de militaire behoeften van Oekraïne in stand te houden en te vergroten; 25. dringt er bij de Raad en de lidstaten op aan de handhaving van de bestaande sancties te evalueren en te versterken, en beperkende maatregelen vast te stellen en strikt toe te passen tegen alle entiteiten en niet-EU-landen die het omzeilen van sancties faciliteren en helpen het militaire complex van Rusland te voorzien van militaire technologieën en uitrusting voor tweeërlei gebruik; dringt er bij de lidstaten op aan bijzondere aandacht te besteden aan de Russische schaduwvloot en de veiligheids- en milieurisico’s die deze met zich meebrengt; 26. benadrukt dat het van het grootste belang is met de Oekraïense defensie-industrie samen te werken en die te integreren in de EDTIB, hetgeen voor beide partijen duidelijke voordelen biedt, en dringt aan op een snellere integratie; benadrukt dat het steuninstrument voor Oekraïne van het EDIP, dat momenteel niet in de begroting is opgenomen, dringend naar behoren moet worden gefinancierd; stelt verder voor om een oorlogsverzekering af te sluiten voor kritieke EDTIB-projecten in Oekraïne; stelt voor om regelmatig functionarissen van het Oekraïense Ministerie van Defensie met de status van waarnemer te laten deelnemen aan vergaderingen van de betrokken Raadsformaties; 27. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan ten volle gebruik te maken van de lessen die zijn getrokken uit de geavanceerde moderne oorlogscapaciteiten van Oekraïne, met inbegrip van drones en elektronische oorlogvoering; 28. verzoekt de Commissie een EU-dronepakket voor te stellen, dat gericht is op drone- en droneafweersystemen en hulpcapaciteiten, met plannen en middelen om onderzoek en ontwikkeling te stimuleren, waarbij lering moet worden getrokken uit de Oekraïense ervaring en waaraan zeer innovatieve Oekraïense bedrijven moeten kunnen deelnemen, en verzoekt de Commissie daarnaast een voorstel te doen voor een industrieel programma voor de gezamenlijke ontwikkeling, productie en aankoop van drone- en droneafweersystemen, en voor een verordening inzake het gebruik van drones in civiele en militaire contexten; “Klaar voor de meest extreme militaire noodsituaties” – een nieuwe langetermijnaanpak Paraatheid 29. benadrukt dat paraatheid voor hybride aanvallen en aanvallen in de grijze zone deel moet uitmaken van de strategische cultuur van de EU, met permanente oefeningen, gezamenlijke dreigingsevaluaties en vooraf geplande, gecoördineerde reacties van de lidstaten, met name in regio’s die grenzen aan vijandige mogendheden; 30. roept de EU op een alomvattende EU-risicobeoordeling te ontwikkelen om de belangrijkste sectoroverschrijdende bedreigingen en gevaren en de concrete risico’s voor de EU als geheel te helpen vaststellen, voortbouwend op de huidige sectorspecifieke risicobeoordelingsprocedures; 31. benadrukt dat het belangrijk is de komende strategie voor een paraatheidsunie te gebruiken om de EU op weg te helpen naar alomvattende paraatheid; 32. steunt het consequente inbouwen van een horizontaal beginsel van “paraatheid door ontwerp” in alle EU-instellingen, -organen en -instanties; benadrukt het feit dat een verplichte veiligheids- en paraatheidscontrole moet worden ontwikkeld voor toekomstige effectbeoordelingen, en stresstests voor bestaande wetgeving; wijst erop dat de belemmeringen in de huidige nationale en EU-wetgeving die de efficiëntie van de Europese defensie en veiligheid ondermijnen, moeten worden weggenomen; 33. schaart zich in het bijzonder achter de aanbevelingen in het Niinistö-verslag die erop gericht zijn burgers het heft in eigen hand te laten nemen om maatschappelijke veerkracht te laten werken, met als inspiratie het Finse concept van totale verdediging; 34. verzoekt de Commissie en de lidstaten de haalbaarheid te onderzoeken van een EU-paraatheidswet, waarin gezamenlijke normen en richtsnoeren voor de lange termijn worden vastgesteld, om de inspanningen van de EU en de lidstaten indien op elkaar af te stemmen; 35. roept de EU en haar lidstaten op een alomvattende EU-paraatheidsoefening op te zetten en regelmatig uit te voeren om zowel de besluitvorming op hoog niveau als de operationele coördinatie op horizontale wijze te testen, teneinde sterke banden tussen actoren en over sectoren heen tot stand te brengen; 36. roept de EU en haar lidstaten op het gebruik van GVDB-instrumenten als aanvulling op interne veiligheidsinstrumenten in de onmiddellijke nabijheid van het grondgebied en de territoriale wateren van de EU te vergemakkelijken, en de samenwerking op EU-niveau op het gebied van tweeërlei gebruik en civiel-militaire samenwerking te versterken, op basis van een overheidsbrede aanpak; herhaalt zijn oproep om kritieke onderwaterinfrastructuur te beschermen door middel van de vaststelling van EU-specifieke snellereactiestrategieën voor de bescherming van onderwaterinfrastructuur, in overeenstemming met de NAVO; is van mening dat geïnvesteerd moet worden in geavanceerde detectie- en bewakingssystemen voor het monitoren van onderwaterinfrastructuur; Gereedheid: het strategisch kompas en de strategie voor de Europese defensie-industrie als de juiste instrumenten 37. roept de EU op haar instrumenten snel aan te passen aan de nieuwe realiteit door een administratieve capaciteit te ontwerpen om procedures sneller te doorlopen in geval van oorlog of andere grootschalige crises, en de passende instrumenten aan te nemen; 38. beschouwt regelmatige dreigingsanalysen, zoals voor het eerst uitgevoerd in het strategisch kompas, als een absolute noodzaak; beveelt daarom aan het strategisch kompas van de EU te actualiseren en de erin opgenomen maatregelen dienovereenkomstig aan te passen om rekening te houden met de omvang van onze dreigingsomgeving, en frequentere dreigingsevaluaties uit te voeren, aangezien deze een voorwaarde zijn voor een realistische en succesvolle planning van onze vermogens en operaties; is van mening dat het strategisch kompas, het GVDB, het witboek en de strategie voor de Europese defensie-industrie (EDIS) de basis moeten vormen voor een alomvattende visie op de Europese defensie; 39. benadrukt het feit dat de snel inzetbare capaciteit in 2025 volledig operationeel moet zijn en dat zij moet worden opgewaardeerd om het hoofd te kunnen bieden aan de meest extreme militaire noodgevallen; herhaalt zijn oproep om het militair plannings- en uitvoeringsvermogen (MPCC) van de EU te versterken door het in te zetten als de commando- en controlestructuur bij uitstek voor militaire operaties van de EU en het te voorzien van toereikende gebouwen, personeel en doeltreffende communicatie- en informatiesystemen voor alle GVDB-missies en -operaties, met inbegrip van die van de snel inzetbare capaciteit; 40. herhaalt zijn oproep aan Turkije, een NAVO-lid, om zijn troepen terug te trekken uit Cyprus, een EU-lidstaat, en constructief mee te werken aan het vinden van een levensvatbare en vreedzame oplossing op basis van de VN-resoluties ter zake; 41. is er stellig van overtuigd dat het in de huidige geopolitieke context van het grootste belang is om artikel 42, lid 7, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) inzake wederzijdse bijstand in de praktijk te brengen en zo solidariteit tussen de lidstaten te waarborgen, vooral met de lidstaten die door hun geografische ligging rechtstreeks blootstaan aan onmiddellijke dreigingen en uitdagingen, ongeacht of zij NAVO-lid zijn; 42. wijst nogmaals op het belang van samenwerking tussen de EU en de NAVO aangezien de NAVO voor haar lidstaten een belangrijke pijler van gezamenlijke defensie blijft; benadrukt dat de samenwerking tussen de EU en de NAVO moet worden voortgezet, met name op terreinen als informatie-uitwisseling, planning, militaire mobiliteit en de uitwisseling van optimale werkmethoden, om de afschrikking, gezamenlijke defensie en interoperabiliteit te versterken; dringt niettemin aan op de ontwikkeling van een volwaardige Europese pijler van de NAVO, die indien nodig autonoom kan handelen; herhaalt zijn oproep om met daden en niet alleen woorden de samenwerking te versterken op het gebied van militaire mobiliteit, informatie-uitwisseling, coördinatie van de planning, betere samenwerking bij hun respectieve militaire operaties en een betere respons op hybride oorlogvoering die erop gericht is het hele Europese continent te destabiliseren; 43. verzoekt de lidstaten actief deel te nemen aan een mechanisme voor prioritaire bestelling van defensieproducten om in noodsituaties te helpen prioriteit te geven aan bestellingen, contracten en de aanwerving van personeel; benadrukt dat de lidstaten verder moeten gaan dan hun huidige defensietoepassingen en ook oog moeten hebben voor andere essentiële infrastructuur voor het opbouwen van veerkracht, zoals energie, vervoer en telecommunicatie; 44. erkent dat het uitgangspunt een realistische beoordeling van kritieke lacunes en tekorten op het gebied van defensievermogens moet zijn om de productie van de defensie-industrie op te voeren; onderstreept dat moet worden gezorgd voor samenhang tussen de resultaten van het vermogensontwikkelingsplan (CDP) van de EU en de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (CARD) en de vermogensdoelstellingen van de NAVO, teneinde de kritieke lacunes en tekorten op het gebied van defensievermogens in de EU in kaart te brengen en aan te pakken en de inspanningen te richten op Europese strategische hulpmiddelen om voor echte EU-meerwaarde te zorgen om de meest extreme militaire noodsituaties het hoofd te bieden; verzoekt de Commissie gevolg te geven aan de aanbevelingen van Speciaal verslag 04/2025 van de Europese Rekenkamer over militaire mobiliteit en meer belang te hechten aan de militaire beoordeling tijdens het selectieproces voor projecten voor tweeërlei gebruik; 45. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan om voor hun strijdkrachten over te stappen van de “flow”-aanpak die in vredestijd overheerste, naar een “stock”-aanpak, met een voorraad militaire uitrusting die berekend is op een aanhoudende toename van de vraag; wijst in dit verband op de voordelen van mechanismen zoals aankoopovereenkomsten, de oprichting van voortdurend beschikbare faciliteiten en het opzetten van pools voor de paraatheid op defensiegebied; is van mening dat de Commissie alles in het werk moet stellen om de lidstaten ertoe aan te moedigen hun uitwisselingen te intensiveren en het onderlinge vertrouwen te vergroten op het gebied van transparante langetermijnplanning, proactievere maatregelen om grondstoffen veilig te stellen, en beleid om lacunes in productieprocessen en op de arbeidsmarkt te dichten; 46. roept de EU op tot een globale en coherente aanpak van de externe hulp in al zijn dimensies, met een veel nauwere afstemming tussen de doelstellingen en instrumenten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en die van het GVDB; is van mening dat de strategische gebieden waar veel missies in het kader van het GVDB van de EU zich bevinden, radicaal verslechteren, hetgeen aantoont dat het witboek moet zorgen voor flexibiliteit in een 360 gradenaanpak van de Europese veiligheid waarbij wordt gestreefd naar de opbouw van een geloofwaardige en bekwame afschrikkingscapaciteit voor de lidstaten en ervoor wordt gezorgd dat het civiele en militaire personeel van de lidstaten snel kan afschrikken en reageren op de toenemende dreiging; 47. is van mening dat het GVDB sterk moet bijdragen aan de bestrijding van hybride oorlogvoering tegen partnerlanden, met name kandidaat-lidstaten; maakt zich grote zorgen over de forse toename van hybride aanvallen, waaronder sabotage, cyberaanvallen, manipulatie van informatie en inmenging in verkiezingen, met als doel de EU en haar kandidaat-lidstaten te verzwakken; verzoekt de EU-lidstaten passende afschrikking en tegenmaatregelen te overwegen, onder meer door middel van artikel 42, lid 7, VEU; verzoekt de lidstaten voorts middelen en deskundigheid op het gebied van cyberbeveiliging te bundelen; pleit sterk voor de ontwikkeling van een uniforme Europese aanpak van de cyberstrijdkrachten; dringt voorts aan op de snelle totstandbrenging van gezamenlijke Europese cybercapaciteiten; wijst op de toenemende dreiging van cyberoorlogvoering en benadrukt dat de EU een EU-coördinatiecentrum voor cyberdefensie moet oprichten om cyberdreigingen onmiddellijk te monitoren, op te sporen en aan te pakken; 48. benadrukt dat het GVDB beter in staat moet worden gesteld om informatiemanipulatie die erop gericht is het externe optreden van de EU te belemmeren, vast te stellen, te voorkomen en tegen te gaan; herhaalt zijn oproep om een doeltreffende horizontale strategische communicatiestrategie op te zetten die is afgestemd op alle kanalen van de EU; 49. dringt erop aan om in het kader van het GVDB een “EU-luchtvloot voor crisisrespons” op te richten, bestaande uit militaire transportvliegtuigen die op EU-niveau worden aangehouden en aan de lidstaten ter beschikking worden gesteld voor EU-inzet, het vervoer van materieel of troepen (militaire mobiliteit) of evacuatie in noodsituaties – capaciteit die bleek te ontbreken tijdens de terugtrekking uit Afghanistan – en voor civiele veiligheidsmissies, op basis van een model als dat van het Europees luchttransportcommando; Samenhang en soevereiniteit Samenhang 50. verwacht van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) dat deze alomvattende en compromisloze evaluaties uitvoert van GVDB-missies en -operaties, waarbij met name rekening wordt gehouden met de haalbaarheid van hun respectieve mandaten in verhouding tot de toegewezen middelen, de methode voor de aanwerving van personeel voor missies en operaties, met name wat betreft het verband tussen de vereiste vaardigheden en de verschillende profielen, de rationalisering van middelen en het beheer van missies en operaties, de transparantie van aanbestedingen, activiteiten en behaalde resultaten, opgedane ervaring met optimale werkwijzen en ondervonden moeilijkheden; verzoekt de Raad op basis van deze evaluaties besluiten te nemen om ondoeltreffende missies aan te passen of op te doeken en de nuttigste missies te versterken; is van mening dat de organisatie van de evaluatie en controle van GVDB-missies en -operaties moet worden verbeterd; 51. is van mening dat de EU met haar naaste partners noodplannen voor economische samenwerking in oorlogstijd moet ontwikkelen om wederzijdse steun te verlenen in het geval van grootschalige veiligheidscrises waarbij zij rechtstreeks betrokken zijn, en de economische dialoog in oorlogstijd met Europese en mondiale partners moet verdiepen om vroegtijdig te waarschuwen voor harde, hybride en cyberdreigingen en om de planning van wederzijdse steun, de bescherming van kritieke infrastructuur en de maritieme veiligheid te bevorderen; 52. dringt erop aan dat de EU de militaire mobiliteit snel verder verbetert; is van mening dat de EU moet overstappen van “mobiliteit” naar “militaire logistiek”; benadrukt dat er aanzienlijk moet worden geïnvesteerd in infrastructuur voor militaire mobiliteit ter verbetering van de capaciteit op het gebied van luchtvrachttransport, kampementen, brandstofbevoorrading met behulp van depots, havens, modaliteiten voor lucht-, zee- en spoorvervoer, spoorlijnen, waterwegen, wegen, bruggen en logistieke knooppunten; benadrukt dat dit moet plaatsvinden door in samenwerking met de NAVO een strategisch plan voor de ontwikkeling van mobiliteit op te stellen; dringt aan op een snelle uitvoering van de technische regeling die is ondertekend in het kader van de toestemming van het Europees Defensieagentschap voor grensoverschrijdende verplaatsingen, de harmonisatie van douaneformaliteiten en de voorbereiding van een gecentraliseerde en gemotiveerde opheffing van de normen voor weg- en spoorverkeer in geval van een crisissituatie; 53. is van mening dat de EU, teneinde een gunstig ecosysteem voor de Europese defensie-industrie tot stand te brengen, met een eensgezinde en duidelijke langetermijnvisie voor de Europese defensie-industrie op de proppen moet komen, teneinde de industrie zichtbaarheid te bieden en ervoor te zorgen dat in prioritaire behoeften wordt voorzien; 54. benadrukt dat met het EDIP actief moet worden bijgedragen aan de deelname van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en nieuwkomers op de markt door de toegang tot financiering te vereenvoudigen; benadrukt dat het EDIP moet worden opgezet als een springplank naar meer Europese soevereiniteit op het gebied van defensieproductie; stelt voor dat aan succesvolle projecten op het gebied van permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en het Europees Defensiefonds (EDF) voorrang wordt gegeven om bestaande vermogenstekorten aan te pakken en dat voldoende financiering wordt toegewezen aan projecten die hun waarde hebben bewezen; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om ten minste tweemaal per jaar met een uitvoeringsverslag over PESCO-projecten bij het Parlement te komen; dringt aan op een geografisch evenwichtiger ontwikkeling van de EDTIB, waarbij ervoor wordt gezorgd dat kritieke capaciteiten, zoals de productie van munitie, luchtverdedigingssystemen en dronetechnologieën, ook worden ontwikkeld in landen in de frontlinie, die rechtstreeks inzicht hebben in de operationele behoeften; 55. is er sterk van overtuigd dat de instrumenten op EU-niveau prioriteit moeten geven aan en massaal moeten zorgen voor meer steun voor kmo’s en start-ups in de sector voor tweeërlei gebruik en de defensiesector; benadrukt de noodzaak om kmo’s en start-ups te ondersteunen bij het in de handel brengen van succesvol geteste prototypes, inclusief het opschalen van de productie; onderstreept de noodzaak om de huidige financieringskloof te overbruggen met betrekking tot deze belangrijke stappen die de EDTIB zouden versterken, onder meer in nauwe samenwerking met de Oekraïense technologische en industriële defensiebasis; 56. dringt er bij de EU op aan de samenhang tussen bestaande en toekomstige EU-instrumenten te vergroten, met name tussen PESCO, inzake vraagconsolidatie, en het EDF, inzake programmatische routekaarten, tussen het instrument voor de versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (Edirpa), inzake gezamenlijke aanbestedingen, en de verordening betreffende de ondersteuning van de productie van munitie (ASAP), inzake industriële opschaling, tussen het EDIP, inzake de vaststelling van afhankelijkheden, en het EDF, inzake het wegwerken van vastgestelde afhankelijkheden, of binnen het EDIP zelf, inzake de samenhang binnen het instrument van de uitvoering van acties met betrekking tot de consolidatie van vraag en aanbod; 57. dringt aan op een aanzienlijke toename van gemeenschappelijke aankopen door de lidstaten van de vereiste Europese defensie-uitrusting en -capaciteiten; roept de lidstaten op om gezamenlijk defensiematerieel aan te schaffen en de Commissie het mandaat te geven om dit namens hen te doen, zodat er een langetermijnplanning voor de EDTIB kan worden gemaakt, de productiecapaciteit van de EDTIB en de interoperabiliteit van de Europese strijdkrachten kunnen worden verbeterd en het geld van de belastingbetaler dankzij schaalvoordelen efficiënt kan worden gebruikt; 58. is ingenomen met het voorstel voor Europese defensieprojecten van gemeenschappelijk belang voor de ontwikkeling van gemeenschappelijke vermogens die de financiële middelen van één enkele lidstaat overstijgen; is van mening dat deze projecten moeten worden gebruikt ter ondersteuning van de industriële en technologische capaciteiten die ten grondslag liggen aan de belangrijke gemeenschappelijke prioriteiten van verscheidene lidstaten en op gebieden als bescherming en verdediging van de buitengrenzen, met name ter land, alsook strategische hulpmiddelen, met name in de ruimte en op het vlak van Europese luchtverdediging, om actie te ondernemen inzake alle soorten dreigingen, militaire mobiliteit, met name strategisch en tactisch luchttransport, diepteaanvallen, drone- en antidronetechnologieën, raketten en munitie, en artificiële intelligentie, teneinde soevereine infrastructuur en kritieke hulpmiddelen te ontwikkelen; benadrukt dat pragmatisch te werk moet worden gegaan, gezien het grote aantal prioriteiten en de noodzaak om nieuwe middelen aan te boren; is in dit verband van mening dat de EU zich waar mogelijk moet richten op snel beschikbare en beproefde Europese technologieën die onze afhankelijkheid geleidelijk verminderen en onze veiligheid verbeteren; benadrukt dat de ontwikkeling van pan-Europese waardeketens in de defensiesamenwerking van de EU moet worden ondersteund door bedrijven in de hele Unie erin op te nemen en het concurrentievermogen in de sector te versterken met verschillende middelen, zoals fusies en marktleiders; is bovendien van mening dat ons defensiebeleid niet zozeer gericht moet zijn op billijke opbrengsten, maar op het stimuleren van de groei van EU-kenniscentra; 59. pleit voor de verdere ontwikkeling van een industriebeleid van de EU op defensiegebied om bestaande instrumenten te verbeteren en waar nodig nieuwe defensiespecifieke instrumenten te ontwikkelen, en om het gebruik van niet-defensiespecifieke instrumenten voor de doeleinden van de EDTIB te optimaliseren; 60. wijst erop dat de samenhang binnen het overheidsbeleid van de EU moet worden gewaarborgd en merkt op dat dit niet mag leiden tot verplichtingen die in strijd zijn met de algemene defensiedoelstellingen, met name tijdens een veiligheidscrisis, waarvoor het concept van “strategische uitzondering” moet worden ingevoerd; pleit voor de totstandbrenging van een echt defensieklimaat ten gunste van defensie dat de inspanningen voor industriële opschaling kan ondersteunen door beter gebruik te maken van de multisectorale instrumenten van de Commissie door deze te screenen en te evalueren en bestaande instrumenten waar nodig te herzien om ervoor te zorgen dat ze de doelstellingen van het EU-defensiebeleid niet ondergraven; 61. beveelt aan dat een stelsel wordt ingevoerd om de voorzieningszekerheid te waarborgen, onder meer door gezamenlijke strategische voorraden van grondstoffen en kritieke onderdelen aan te leggen, teneinde de beschikbaarheid van grondstoffen en onderdelen die nodig zijn voor de vervaardiging van defensieproducten te garanderen en het mogelijk te maken de productiecycli te versnellen en te verkorten; vraagt dat de Commissie en de lidstaten gezamenlijk worden belast met het in kaart brengen en monitoren van de EDTIB, met als doel de sterke punten ervan te beschermen, de kwetsbaarheden ervan te verminderen, crises te voorkomen en de basis te voorzien van een doeltreffend en efficiënt industriebeleid; 62. stelt voor dat relevante defensiegerelateerde entiteiten/activiteiten toegang krijgen tot InvestEU en andere EU-fondsen, zodat de defensiesector van de EU werkgelegenheid kan scheppen; dringt erop aan dat prioriteit wordt gegeven aan defensiegerelateerde entiteiten/activiteiten, waar nodig met ondersteuning van de chipsverordening (5) en de verordening kritieke grondstoffen (6) ; is van mening dat de door de Commissie aangekondigde inspanningen met het oog op vereenvoudiging zich ook moet uitstrekken tot de defensiesector; verzoekt de Commissie het potentieel voor tweeërlei gebruik van ruimtevaarttechnologieën ten volle te benutten en de ruimte te beschouwen als nieuw operationeel gebied en strategisch hulpmiddel voor operaties op meerdere domeinen; onderstreept dat de ruimtevaartcapaciteit van de EU momenteel aanzienlijk tekortschiet ten aanzien van de belangrijkste concurrenten, en benadrukt dat reeds bestaande vlaggenschipprojecten (d.w.z. Copernicus en Galileo) moeten worden bevorderd met het oog op defensietoepassingen om de kloof op het gebied van ruimtevaarttechnologieën te dichten; stelt bovendien voor dat de EU dringend werk maakt van de ontwikkeling van haar IRIS 2 -programma, alsook van de uitbouw van verdere gemeenschappelijke EU-projecten, bijvoorbeeld voor bewustzijn in het ruimtedomein en ruimtegebaseerde vroegewaarschuwingssytemen voor raketten; 63. beklemtoont dat moet worden gezorgd voor geografische samenhang door een inventaris op te maken van de wil van de EU en het VK om, in de eerste plaats, veiligheidsgaranties voor Oekraïne op te bouwen en hun banden als veiligheidspartners aan te halen, alsook om een gezamenlijke verklaring te ondertekenen met concrete verbintenissen en een gestructureerde dialoog ter versterking van de samenwerking tussen de EU en het VK met betrekking tot het volledige scala aan uitdagingen op het gebied van buitenlandse zaken en veiligheid waarvoor het continent staat, en de begrotings- en regelgevingsvoorwaarden waarover nog moet worden onderhandeld, met inachtneming van het belang van de besluitvormingsautonomie van de EU; onderstreept in dit verband het belang van nauwere samenwerking bij het delen van informatie en inlichtingen, militaire mobiliteit, veiligheids- en defensie-initiatieven, crisisbeheersing, cyberdefensie, hybride dreigingen, buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, en bij het gezamenlijk aanpakken van gedeelde dreigingen; 64. pleit voor meer samenhang bij de ondersteuning van bedrijven door het wegnemen van onnodige administratieve lasten en het terugdringen van buitensporige bureaucratie, alsook door het vereenvoudigen van de toegang voor kleine en midcap-ondernemingen binnen de defensiesector; benadrukt dat het huidige kader voor uitvoervergunningen en vergunningen voor overdrachten binnen de EU, alsook voor wederzijdse certificering van apparatuur, moet worden herzien, vereenvoudigd en geharmoniseerd, aangezien dit een van de prioriteiten is om tot een betere samenwerking binnen de markt en tussen de lidstaten te komen; 65. pleit ervoor dat er een gemeenschappelijke Europese certificeringsregeling voor wapensystemen komt en dat wordt afgestapt van de huidige nationale certificeringsregeling, zodat er vaart kan worden gemaakt met de invoering van wapensystemen bij de strijdkrachten van de lidstaten; 66. pleit voor meer samenhang op het gebied van governance, aangezien het GVDB het instrument van een machtig Europa moet worden; is van mening dat hiervoor een echte governancelink nodig is tussen de lidstaten, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) en de commissarissen; dringt erop aan dat de lidstaten de complexiteit van de besluitvormingsprocessen voor de governance in het kader van Europese defensie overwinnen; pleit voor de oprichting van een raad van ministers van Defensie en voor de overstap van eenparigheid van stemmen naar gekwalificeerde meerderheid van stemmen voor besluiten in de Europese Raad, de Raad van Ministers en EU-agentschappen zoals het EDA, met uitzondering van besluiten over militaire operaties met een uitvoerend mandaat; dringt er tot die tijd op aan dat gebruik wordt gemaakt van artikel 44 VEU en dat binnen de Commissie een sectoroverschrijdende taskforce voor defensie wordt opgericht; pleit voor meer toezicht door het Parlement met het oog op een grotere democratische verantwoordingsplicht; 67. stelt voor dat de toezichthoudende en controlerende rol van het Parlement worden versterkt, in overeenstemming met de uitbreiding van de rol van de EU op het gebied van defensie; dringt aan op de benoeming van een vertegenwoordiger van het Parlement in het in het EDIP voorgestelde nieuwe Comité voor de paraatheid van de defensie-industrie, aangezien hierin momenteel niet is voorzien; Soevereiniteit 68. beklemtoont dat de totstandbrenging van een eengemaakte Europese defensiemarkt een prioriteit is, aangezien de versnippering en het gebrek aan concurrentievermogen van de Europese industrie tot dusver het vermogen van de EU om meer verantwoordelijkheid op zich te nemen als veiligheidsleverancier hebben belemmerd; herinnert eraan dat het concept van een “defensiemarkt” de volledige erkenning van het specifieke karakter ervan, alsook de passende en samenhangende toepassing van het overheidsbeleid van de EU impliceert; wijst erop dat Europese preferentie het doel moet zijn van de totstandbrenging van deze eengemaakte “markt”, door de strikte koppeling van territorialiteit aan de toegevoegde waarde die in dit gebied wordt gegenereerd; 69. is van mening dat Europese preferentie het leidende beginsel en de ambitie voor de lange termijn moet zijn van het EU-beleid inzake de Europese defensiemarkt, teneinde Europese technologische excellentie te ontwikkelen en te beschermen; benadrukt echter dat een dergelijke preferentie niet ten koste mag gaan van de defensieparaatheid van de Unie, gezien de omvang van de internationale toeleverings- en waardeketens in de defensiesector; 70. wijst een scenario waarin EU-middelen bijdragen tot de bestendiging of vergroting van onze afhankelijkheid van niet-Europese actoren voor het produceren of inzetten van vermogen, af; 71. vraagt de lidstaten met klem zich niet langer te beroepen op artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie om de aanbestedingsrichtlijn (Richtlijn 2009/81/EG) (7) niet toe te hoeven passen, aangezien de gemeenschappelijke defensiemarkt zodoende wordt ondergraven; verzoekt de Commissie de richtlijn betreffende de overdracht van defensiegerelateerde producten (8) en de richtlijn betreffende overheidsopdrachten op defensiegebied alsmede de richtlijn betreffende de overdracht van defensiegerelateerde producten binnen de Gemeenschap (Richtlijn 2009/43/EG) te herzien om de gemeenschappelijke defensiemarkt te versterken en te voorzien in flexibiliteit met betrekking tot crisissituaties, zoals die waarin we ons momenteel bevinden; 72. verzoekt de Commissie een beter toegeruste, strategischere en efficiëntere opvolger van het Europees Defensiefonds te ontwikkelen om gemeenschappelijk onderzoek en innovatie op defensiegebied in de hele toeleveringsketen te ondersteunen en de voorwaarden te scheppen voor het aanpakken van technologische uitdagingen zoals hardnekkige geavanceerde dreigingen, artificiële intelligentie en machinaal leren, kwantumcomputing, het internet der militaire dingen, veiligheid, aanvallen op de toeleveringsketen, zerodayexploits en cloudbeveiliging; pleit voor de oprichting van een Europees agentschap naar het voorbeeld van het Amerikaanse Defense Advanced Research Projects Agency en als onderdeel van het Europees Defensieagentschap, dat enkel verantwoordelijk moet zijn voor de ondersteuning van onderzoek naar opkomende en disruptieve technologieën en over voldoende durfkapitaal moet beschikken; Financiering en investeringen 73. is bezorgd dat de veiligheids- en defensiedoelstellingen van de EU zonder een aanzienlijke verhoging van de investeringen in defensie niet zullen worden verwezenlijkt, zowel wat betreft de verlening van militaire steun aan Oekraïne als de verbetering van onze gemeenschappelijke veiligheid; beklemtoont dat de kosten van niet-paraatheid voor de meest extreme militaire noodsituaties voor de EU veel hoger zouden zijn dan de kosten van doortastende paraatheid; verzoekt de EU en haar lidstaten te werken aan en overeenstemming te bereiken over concrete manieren en middelen om op korte tot lange termijn een aanzienlijke verhoging van de publieke en private investeringen in defensie en veiligheid te bewerkstelligen; 74. is van mening dat de nieuwe prioriteit om klaar te zijn voor de meest extreme militaire noodsituaties in het volgende meerjarig financieel kader (MFK) van de EU moet terugkomen in de begrotingsonderdelen voor defensie-uitgaven; 75. hamert erop dat dringende behoeften niet kunnen wachten op het volgende MFK; dringt erop aan dat onverwijld wordt gezocht naar innovatieve oplossingen voor het vinden van aanvullende financiering, zoals investeringen in de defensiesector, het eenvoudiger en sneller herbestemmen van middelen van het ene project naar het andere, en nagaan of de financieringscriteria van de EU kunnen worden aangepast om bij de toewijzing van uitgaven een nieuwe nadruk te leggen op veiligheidscriteria; 76. is ingenomen met het vijfpuntenplan “ReArm Europe”, dat op 4 maart 2025 door de voorzitter van de Commissie voorgesteld; 77. is een groot voorstander van het idee dat de EU-lidstaten hun financiering op het gebied van defensie en veiligheid naar een hoger niveau moeten tillen; merkt op dat sommige lidstaten hun defensie-uitgaven al hebben verhoogd tot 5 % van het bbp; 78. is ingenomen met de voorstellen uit het recente Niinistö-verslag met betrekking tot de financiering van de Europese defensie; staat achter de totstandbrenging van een Defending Europe Facility en een Securing Europe Facility; is tevens ingenomen met en steunt evenzeer het voorstel om een investeringsgarantieprogramma op te zetten naar het model van InvestEU, met een open architectuur, om investeringen uit de particuliere sector op gang te brengen en een “Europese norm voor paraatheidsobligaties” uit te vaardigen; 79. is van mening dat de nationale herstel- en veerkrachtplannen moeten worden gewijzigd om nieuwe investeringen in defensie mogelijk te maken; pleit ervoor dat deze investeringen ook kwetsbaarheden in zowel het militaire vermogen als het sociale weefsel aanpakken en ons in staat stellen de strijd aan te gaan met alle bedreigingen van onze waarden, ons sociaal model en onze veiligheid en defensie; 80. vraagt de lidstaten met klem de oprichting van een defensie-, veiligheids- en veerkrachtsbank te steunen, die moet dienen als multilaterale kredietinstelling voor de verstrekking van langetermijnleningen tegen lage rente ter ondersteuning van belangrijke nationale veiligheidsprioriteiten, zoals herbewapening, modernisering van de defensiesector, wederopbouwinspanningen in Oekraïne en de terugkoop van kritieke infrastructuur die momenteel in handen is van vijandige derde landen; 81. vraagt dat wordt nagegaan of grootschalige militaire investeringen vooraf kunnen worden gefinancierd door middel van een systeem van Europese defensie-obligaties; vraagt eveneens dat wordt nagegaan of ongebruikte “corona-obligaties” kunnen worden gebruikt voor defensie-instrumenten, ter aanvulling van het “ReArm Europe”-plan van de Commissie, aangezien de veiligheid en defensie van de EU dringend moeten worden bevorderd om EU-burgers te beschermen, het afschrikkingsvermogen te herstellen en bondgenoten, in de eerste plaats Oekraïne, te steunen; 82. herhaalt, in overeenstemming met het “ReArm Europe”-plan van de Commissie, zijn oproep aan de Europese Investeringsbank (EIB) en andere internationale financiële instellingen en particuliere banken in Europa om actiever te investeren in de Europese defensie-industrie; pleit in het bijzonder voor de dringende herziening van het kredietverstrekkingsbeleid van de EIB, alsook voor onmiddellijke flexibiliteit om de huidige beperkingen op de financiering van defensie weg te nemen, en vraagt dat wordt gekeken naar de mogelijkheid van de geoormerkte uitgifte van schuldpapier voor de financiering van veiligheids- en defensieprojecten; 83. roept de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, ertoe op de Europese Raad onverwijld bijeen te roepen naar aanleiding van de conclusies van het witboek, zodat de regeringsleiders van de EU overeenstemming kunnen bereiken over onmiddellijke en verreikende besluiten met het oog op de tenuitvoerlegging van de Europese defensie-unie, zoals vastgelegd in artikel 42, lid 2, VEU, en de in het witboek geschetste maatregelen verder kunnen uitwerken; 84. is ingenomen met de resultaten van de buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad van 6 maart 2025 en vraagt de lidstaten doortastend op te treden tijdens de komende bijeenkomst van de Raad in maart; 85. benadrukt dat onze partnerschappen met gelijkgestemde landen, met name die in Europa, zoals het VK en Noorwegen, moeten worden versterkt; roept op tot een breed veiligheidspact tussen de EU en het VK, dat ook belangrijke thema’s als energie, migratie en kritieke mineralen omvat; wijst op de meerwaarde die ontstaat door het bevorderen van onze betrekkingen met mondiale partners zoals de VS, Japan en Australië; 86. roept op tot nauwere samenwerking met de landen van de Westelijke Balkan op het gebied van de defensie-industrie; benadrukt dat de landen van de Westelijke Balkan over aanzienlijke deskundigheid op het gebied van de defensie-industrie beschikken en dat de EU moet overwegen militair materieel aan te kopen bij de landen van de Westelijke Balkan; benadrukt dat deze aanpak ertoe zou bijdragen dat de landen van de Westelijke Balkan sterkere bondgenoten van de EU worden; 87. is van mening dat alles in het werk moet worden gesteld om de trans-Atlantische samenwerking op alle gebieden van de militaire en defensiesector in stand te houden en indien mogelijk te bevorderen, en herinnert eraan dat de Europese defensie verder moet worden uitgebouwd en er grotere soevereiniteit moet worden ontwikkeld; 88. merkt op dat het bovenstaande het specifieke karakter van het veiligheids- en defensiebeleid van bepaalde lidstaten onverlet laat; o o o 89. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de voorzitter van de Commissie en bevoegde commissarissen, en de EU-agentschappen die bevoegd zijn op het gebied van veiligheid en defensie, alsook aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien resolutie 2254 (2015) van de VN-Veiligheidsraad van 18 december 2015, – gezien de oprichting van de onafhankelijke instelling voor vermiste personen in de Arabische Republiek Syrië van de VN krachtens resolutie 77/301 van de Algemene Vergadering van de VN van 29 juni 2023, – gezien zijn aanbeveling van 28 februari 2024 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de situatie in Syrië (1) , – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 december 2024, – gezien de conclusies van de Raad van 19 december 2024, – gezien de beschikkingen van het Tribunal Judiciaire van Parijs van 14 november 2023 en 21 januari 2025 waarbij internationale aanhoudingsbevelen werden uitgevaardigd voor Bashar Al-Assad en leden van zijn familie, en gezien de zaken met betrekking tot universele jurisdictie bij Europese rechtbanken, – gezien de gezamenlijke verklaring van de regeringen van Frankrijk, Syrië, Bahrein, Canada, Egypte, Duitsland, Griekenland, Irak, Italië, Japan, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Qatar, Saoedi-Arabië, Spanje, Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten en het Verenigd Koninkrijk, de Europese Unie, de speciale gezant van de Verenigde Naties voor Syrië, de secretaris-generaal van de Arabische Liga en de secretaris-generaal van de Raad voor Samenwerking van de Arabische Golfstaten van 13 februari 2025, – gezien Besluit (GBVB) 2025/406 van de Raad van 24 februari 2025 tot wijziging van Besluit 2013/255/GBVB betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Syrië (2) , – gezien de verklaring naar aanleiding van de Syrische conferentie van de nationale dialoog in Damascus op 25 februari 2025, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden van 8 maart 2025 over de laatste ontwikkelingen in Syrië, – gezien artikel 136, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Syrië in december 2024 getuige is geweest van ingrijpende veranderingen, toen een rebellencoalitie onder leiding van de gewapende groepering Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), het Syrische Nationale Leger (SNA), het Southern Operations Room (voorheen Southern Front) en diverse andere oppositietroepen het moorddadig regime van Bashar al-Assad omverwierpen; overwegende dat de historische ineenstorting van de Assad-dynastie het einde betekende van een halve eeuw lijden voor het Syrische volk, met een ongekende tirannie en chaos die ontstonden nadat Bashar al-Assad de opstand van 2011 met geweld onderdrukte en het land in een burgeroorlog stortte, maar ook het begin van een nieuw hoofdstuk voor het Syrische volk en het Midden-Oosten in bredere zin; B. overwegende dat het gevallen regime van Assad zich schuldig maakte aan systematische repressie, massale arrestaties, foltering, gedwongen verdwijningen, buitengerechtelijke executies en andere ernstige schendingen van de mensenrechten, en verantwoordelijk is voor gedocumenteerde oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, waaronder het opzettelijk als doelwit kiezen van burgers, oorlogsvoering door belegering die tot massale hongersnood heeft geleid, het gebruik van vatenbommen en de inzet van chemische wapens, hetgeen in strijd is met het internationaal recht; overwegende dat sinds 2011 ten minste een half miljoen Syriërs zijn omgekomen en 14 miljoen Syriërs hun huizen hebben moeten ontvluchten, waarvan ongeveer 7 miljoen intern ontheemd zijn als gevolg van de harde repressie en demografische manipulatie door het Assad-regime en zijn bondgenoten, alsmede door terroristische groeperingen; overwegende dat het lot en de locatie van tienduizenden mensen nog steeds ongewis zijn; C. overwegende dat Rusland en Iran, onder het mom van strategische allianties, zowel faciliterende als actieve spelers waren in de oorlog die het bloedige Assad-regime tegen zijn eigen bevolking voerde, en Syrië gebruikten als een geopolitiek strijdtoneel om de regio te destabiliseren, als draaischijf voor wapen- en drugshandel, en als proeftuin voor militaire capaciteiten en tactieken, waarbij civiele infrastructuur en humanitaire hulpkonvooien systematisch werden aangevallen, wat duidelijk in strijd is met het internationaal recht; overwegende dat de macht van Assad afhankelijk was van de voortdurende steun van Rusland en Iran en hun levering van manschappen en wapens evenals die van hun handlangers, waaronder de Wagnergroep, de Libanese Hezbollah, Iraakse milities en Afghaanse huurlingen; overwegende dat zijn plotselinge val een duidelijke geostrategische nederlaag is voor beide landen; D. overwegende dat voormalig HTS-leider Ahmed al-Sharaa, na een leidende rol te hebben gespeeld bij de omverwerping van het regime, werd benoemd tot waarnemend president en een politiek overgangsproces in gang zette, met plannen voor een nieuwe grondwet en het houden van verkiezingen binnen vier tot vijf jaar; overwegende dat de waarnemend president werd belast met de vorming van een tijdelijke wetgevende raad, een overgangsregering heeft benoemd en heeft toegezegd uiterlijk begin maart 2025 een nieuwe niet-sektarische, alomvattende, geloofwaardige en inclusieve regering te vormen die de etnische en religieuze diversiteit van Syrië weerspiegelt; overwegende dat de Syrische interimregering op 24 en 25 februari 2025 de aangekondigde conferentie van de nationale dialoog heeft gehouden; overwegende dat de Syrische grondwet van 2012 nietig is verklaard en dat de Volksvergadering en de Baath-partij zijn ontbonden; overwegende dat veel gewapende groeperingen er ook formeel mee hebben ingestemd om zich te ontbinden en op te gaan in het Syrische leger; E. overwegende dat de EU tot aan de ondergang van het regime van Assad terecht heeft geweigerd haar banden met dat regime te normaliseren en een belangrijke rol heeft gespeeld als grote humanitaire donor voor Syrische burgers en door een miljoen vluchtelingen die de conflicten ontvluchtten op te vangen; overwegende dat de EU en haar lidstaten sinds 2011 meer dan 33,3 miljard EUR aan humanitaire, ontwikkelings-, economische en stabilisatiehulp hebben gemobiliseerd, gericht op levensreddende hulp, weerbaarheidsprogramma’s en de politieke uitvoering van Resolutie 2254 (2015) van de VN-Veiligheidsraad; overwegende dat de EU in december 2024 een humanitaire luchtbrug heeft opgezet om dringende gezondheidszorg en andere essentiële benodigdheden te leveren; overwegende dat na de afzetting van president Assad, sommige lidstaten een opschorting aankondigden van lopende asielaanvragen door Syriërs; overwegende dat de EU de sancties tegen belangrijke economische sectoren heeft opgeschort om de steun aan Syrië en de wederopbouw van het land te vergemakkelijken; F. overwegende dat de overgangsregering het grootste deel, maar niet het hele Syrische grondgebied onder controle heeft en dat de algemene veiligheidssituatie in Syrië gefragmenteerd en onstabiel blijft; overwegende dat, naar het zich laat aanzien, gewelddadige gebeurtenissen, waaronder moorden uit wraak, sektarisch geweld en criminele activiteiten, toenemen, met name in de kust- en plattelandsgebieden; overwegende dat gewapende pro-Assadgroepen en naar verluidt ook andere groepen vanaf 6 maart 2025 gecoördineerde aanvallen hebben uitgevoerd in de bestuursgebieden Latakia, Tartus en Homs, wat tot dodelijke botsingen met Syrische veiligheidstroepen heeft geleid; overwegende dat als reactie daarop leden van de Syrische veiligheidstroepen en de SNA, buitenlandse strijders en jihadisten naar verluidt hebben deelgenomen aan niet te rechtvaardigen vergeldingsacties en executies gericht tegen alawitische burgers op grond van hun etnisch-religieuze gezindheid; betreurt tevens de moorden op ten minste tien christenen waar bevestiging van is gegeven: overwegende dat, ondanks de verklaring van de de facto president al-Sharaa, de gevechten meerdere dagen duurden en tot nu toe meer dan 1 000 slachtoffers hebben gemaakt; overwegende dat de de facto president al-Shaara de oprichting van een “onderzoekscommissie” en een “hogere commissie” heeft aangekondigd; G. overwegende dat het noordoosten van Syrië thans nog steeds wordt bestuurd door het zelfbenoemde autonome bestuur van Noord- en Oost-Syrië en militair wordt gecontroleerd door de door Koerden geleide Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF); overwegende dat op 10 maart 2025 de de facto president al-Sharaa en de opperbevelhebber van de SDF, Mazloum Abdi, gezamenlijk een overeenkomst hebben ondertekend over hun integratie in alle instellingen van de Syrische staat; overwegende dat de door Turkije gesteunde SNA-milities, waarvan sommige niet in de overgangsregering zijn opgenomen, en Turkije zelf sinds december 2024 de aanvallen en invallen op Noord-Syrisch grondgebied hebben opgevoerd, waaronder aanvallen op burgers en civiele infrastructuur in de gebieden Manbij en Kobani, welke als oorlogsmisdaden zouden kunnen worden aangemerkt; H. overwegende dat Israël sinds 1967 op de Golanhoogte een deel van het Syrische grondgebied bezet houdt; overwegende dat Israël na de val van het regime-Assad ook de gedemilitariseerde zone naast de Golanhoogte waar de VN patrouilleren heeft ingenomen en herhaaldelijk militaire doelwitten in Syrië onder vuur heeft genomen; overwegende dat de Israëlische minister van Defensie heeft verklaard dat de IDF voor onbepaalde tijd op de top van de Hermon en in de veiligheidszone zullen blijven; I. overwegende dat Rusland probeert zijn militaire bases in Syrië te behouden, met name de marinehaven in Tartus en de militaire vliegbasis in Hmeimim; overwegende dat Bashar al-Assad en zijn gezin het land zijn ontvlucht en politiek asiel hebben gekregen in Rusland; overwegende dat er diplomatieke contacten zijn gelegd tussen Rusland en de nieuwe Syrische autoriteiten; J. overwegende dat het regime van Assad de Russische invasie in Oekraïne steunde en de annexatie van de bezette regio’s Loehansk en Donetsk in Oekraïne en de regio Abchazië in Georgië heeft erkend; overwegende dat de Oekraïense militaire inlichtingendienst stelselmatig meldde dat Rusland in Syrië gerekruteerde huurlingen trainde voor deelname aan zijn oorlog tegen Oekraïne; overwegende dat na de opschorting van de Russische voedselexport het initiatief “Grain from Ukraine” in Syrië is uitgerold; K. overwegende dat IS in Syrië onnoemelijk lijden heeft veroorzaakt, wereldwijd tot tal van terroristische aanvallen heeft aangezet en nog steeds in en vanuit Syrië actief is en daarbij gebruikmaakt van zijn centrum voor externe operationele planning in de regio Badia; overwegende dat ongeveer 10 000 IS-strijders en 40 000 van hun familieleden momenteel worden vastgehouden in de detentiecentra Al-Hol en Al-Roj, die voornamelijk worden bewaakt door de SDF onder leiding van de Koerden; overwegende dat de Syrische veiligheidstroepen volgens berichten het beheer van de detentiecentra zouden kunnen overnemen na de overeenkomst van 10 maart 2025 tussen de feitelijke president al-Sharaa en SDF-opperbevelhebber Mazloum Abdi; L. overwegende dat de christelijke bevolking in Syrië sinds 2011 sterk is afgenomen doordat christenen zowel door het regime van Assad als door IS en andere terroristische groeperingen werden aangevallen; M. overwegende dat de situatie in Syrië nog steeds een van de meest acute humanitaire crises ter wereld is, dat negen op de tien Syriërs onder de armoedegrens leven en dat bijna 17 miljoen mensen, d.w.z. 70 % van de bevolking, humanitaire hulp nodig hebben door de wijdverbreide voedselonzekerheid en een gebrek aan basisinfrastructuur en openbare diensten; N. overwegende dat de humanitaire respons voor Syrië volgens het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties sterk ondergefinancierd is en dat minder dan 10 % van de 1,2 miljard USD die tot maart 2025 nodig is, ter beschikking is gesteld; overwegende dat het presidentieel besluit van de regering van de Amerikaanse president Donald Trump waarbij alle buitenlandse hulpprogramma’s, met inbegrip van de programma’s die worden beheerd door het Amerikaans Bureau voor Internationale Ontwikkeling (USAID), gedurende negentig dagen worden opgeschort, gevolgen heeft en zal hebben voor de humanitaire programma’s en niet-gouvernementele organisaties die in Syrië actief zijn; overwegende dat ook het VK en een aantal EU-lidstaten aanzienlijke bezuinigingen op hun begroting voor ontwikkelingshulp hebben aangekondigd; O. overwegende dat Syrië zich in een zeer penibele economische situatie bevindt, met een snel stijgende inflatie die in 2024 een recordpercentage van 40,2 % bereikte, elektriciteitstekorten en stijgende grondstofprijzen; overwegende dat de ineenstorting van de Syrische economie nog werd verergerd door de corruptie van het regime, een roofzuchtig economisch beleid en afhankelijkheid van illegale activiteiten, waaronder de productie van en handel in Captagon; overwegende dat de wederopbouw enorme inspanningen zal vergen; overwegende dat tegelijkertijd de overgang naar een open markteconomie moet worden gemaakt, terwijl de export drastisch is gedaald in vergelijking met voor de oorlog; P. overwegende dat er in de vijf buurlanden van Syrië, namelijk Turkije, Libanon, Jordanië, Irak en Egypte, 5,5 miljoen Syrische vluchtelingen wonen en dat de EU financiële bijstand verleent om de daarmee gepaard gaande kosten te helpen dragen; overwegende dat sinds de val van het Assad-regime ongeveer 500 000 intern ontheemden en 300 000 mensen die naar het buitenland waren gevlucht, zijn teruggekeerd naar hun gebieden van herkomst, en dat ontoereikende diensten, beperkte bestaansmiddelen en beschadigde infrastructuur hun duurzame re-integratie belemmeren; 1. looft de moed, de waardigheid en de veerkracht van het Syrische volk, dat er uiteindelijk in is geslaagd de wrede dictatuur van Assad omver te werpen; brengt hulde aan de talloze slachtoffers van het regime; verzoekt de EU deze historische kans aan te grijpen om een door de Syriërs geleide politieke transitie te ondersteunen teneinde het land te verenigen en weer op te bouwen, en Syrië te helpen bij de wederopbouw en een rechtvaardige en inclusieve politieke transitie; blijft echter bezorgd over de grote instabiliteit in Syrië en in de regio; onderstreept dat een stabiel en vreedzaam Syrië in het belang is van het Midden-Oosten, het zuidelijke nabuurschap van de EU en de EU zelf; 2. is verheugd dat de betrekkingen tussen de EU en Syrië een nieuwe start hebben gemaakt, zoals blijkt uit de benoeming van een zaakgelastigde van de EU in Damascus, diplomatieke contacten, bijeenkomsten op hoog niveau met de lidstaten en de EU-leiders, en de verwachte organisatie van de negende conferentie van Brussel, die op 17 maart 2025 zal plaatsvinden; moedigt de EU en al haar lidstaten aan om op transparante, gecoördineerde en verantwoordelijke wijze met het Syrische overgangsbewind samen te werken en zich bereid te tonen om zo nodig bijstand voor staatsopbouw te verlenen; verwelkomt de dialoog met regionale partners in het zogenaamde Aqaba-formaat; 3. is er ten stelligste van overtuigd dat stabiliteit in Syrië zal voortkomen uit een pluralistische politieke transitie waarbij geloofwaardige vertegenwoordigers van alle geledingen van de Syrische samenleving en van alle geografische gebieden worden betrokken, dat wil zeggen alle religieuze en etnische gemeenschappen, vrouwen, het maatschappelijk middenveld en vreedzame oppositiegroepen; is verheugd dat de waarnemend president de diversiteit van Syrië erkent, maar neemt er nota van dat de samenstelling van de huidige interim-regering in dit opzicht tekortschiet; onderstreept hoe belangrijk het is dat de toekomstige regering deze pluraliteit weerspiegelt, dat het toekomstige grondwettelijke kader gelijke rechten en toegang tot kansen voor alle Syriërs waarborgt in overeenstemming met de democratische beginselen, de rechtsstaat, de grondrechten en de fundamentele vrijheden, met inbegrip van godsdienstvrijheid, zoals gewaarborgd door het internationaal recht, en duidelijk en dat concreet wordt aangetoond dat deze rechten in nationale en lokale besluiten worden geëerbiedigd; 4. erkent in dit verband de nationale dialoogconferentie van 25 februari 2025 als startpunt voor de totstandbrenging van een cultuur van dialoog voor alle Syriërs; vindt het zorgwekkend dat Koerdische politieke vertegenwoordigers zijn uitgesloten en dat er niet voor is gezorgd dat alle geledingen van het Syrische maatschappelijk middenveld, en met name vrouwen, kunnen deelnemen; herinnert er voorts aan dat deze dialoog moet worden gehandhaafd om te voorkomen dat de maatschappelijke verdeeldheid en wrijvingen binnen belangrijke segmenten van de Syrische samenleving toenemen, waardoor de reeds kwetsbare veiligheidssituatie nog instabieler zou worden; verzoekt de interim-regering een routekaart met haar plan voor de uitvoering van het politieke overgangsproces op te stellen en meer transparantie aan de dag te leggen ten aanzien van de Syrische burgers; 5. neemt met bezorgdheid nota van het gewelddadige verleden van facties die het regime van Assad ten val hebben gebracht en die nu deel uitmaken van de regering; neemt terdege nota van de intentieverklaringen van de waarnemend president en belooft de maatregelen van nationale en lokale overheden te zullen volgen wanneer het verdere contacten evalueert; is voorzichtig optimistisch over het gedrag van het overgangsbewind ten aanzien van de vrijheid van godsdienst en moedigt het aan om verdere vertrouwenwekkende maatregelen te nemen; verzoekt de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de lidstaten zich consequent uit te spreken tegen elke mogelijke schending van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten in Syrië door de interim-regering of andere groeperingen; 6. maakt zich ernstig zorgen over de broze veiligheidssituatie in Syrië, met name in het kustgebied, en hekelt de vergeldingsacties tegen de Alawieten wegens de aanname dat zij met het regime van Assad zouden hebben samengewerkt; roept de waarnemende autoriteiten ertoe op om alle gewelddadige facties, waaronder de groeperingen die zouden worden opgenomen in het Syrische leger en de Syrische veiligheidstroepen, onder de duim te houden, alle burgers te beschermen tegen geweld en hun recht te waarborgen om in veiligheid te leven; roept op tot onmiddellijk, transparant en onpartijdig onderzoek naar alle moorden en andere geweldplegingen en dringt erop aan dat de verantwoordelijken in overeenstemming met de internationale juridische normen rekenschap afleggen; dringt er bij de waarnemende regering op aan ervoor te zorgen dat alle militaire en veiligheidsbenoemingen strikt gebaseerd zijn op beroepskwalificaties, de eerbiediging van de internationale mensenrechten en het internationaal humanitair recht en op de toezegging om terrorisme te bestrijden; uit zijn bezorgdheid over de aanwezigheid van buitenlandse extremistische strijders, waaronder Europese burgers, bij de troepen die het regime van Assad ten val hebben gebracht, en waarschuwt ervoor hen niet permanent in het Syrische veiligheidsapparaat op te nemen; erkent dat het een uitdaging is om op ordelijke wijze een staat op te bouwen onder dreiging van een opstand door gewapende groeperingen die trouw zijn gebleven aan het voormalige regering; spoort de waarnemende autoriteiten ertoe aan een paramilitaire en civiele ontwapening te organiseren; 7. looft het maatschappelijk middenveld om zijn waardevolle bijdrage, in Syrië en daarbuiten, als legitieme bewaarder en verdediger van de aspiraties van het Syrische volk gedurende jaren van wrede onderdrukking; eert met name de withelmen, die het doelwit zijn geworden van een door het regime georkestreerde en door Rusland gesteunde lastercampagne; verzoekt de EU om de financiële steun, met name voor Syrische maatschappelijke organisaties, te verhogen terwijl zij zich aanpassen aan veranderende omstandigheden, en om daarbij de nadruk te leggen op het bevorderen van de burgerdialoog, met name tussen etnische, culturele en religieuze gemeenschappen, om de pluriformiteit, vreedzame samenleving en het vertrouwen binnen de Syrische samenleving te stimuleren; 8. benadrukt dat het belangrijk is de rol van seksueel en gendergerelateerd geweld te erkennen bij justitiële en verantwoordingsprocessen en wijst op het belang van beleid waarmee ervoor wordt gezorgd dat vrouwen ten volle kunnen deelnemen aan en vertegenwoordigd zijn in het politieke bestel en economisch op eigen benen kunnen staan; pleit er voorts voor om specifiek iets te doen aan het lijden van kinderen; 9. maakt zich zorgen over de exponentiële toename van desinformatie, zowel uit Syrië zelf als uit het buitenland; waarschuwt voor het risico van instrumentalisering van gemeenschappen alsook door buitenlandse actoren; benadrukt dat er een pluralistisch medialandschap nodig is dat kan gedijen en zonder censuur kan werken in een omgeving waarin de persvrijheid wettelijk wordt beschermd; roept de EU en haar lidstaten op om in dat verband in financiering en capaciteitsopbouw te voorzien; 10. is ervan overtuigd dat het welslagen van de politieke transitie in Syrië, met name het bewaren van de rust onder de burgerbevolking en het opbouwen van vertrouwen in de overheidsinstellingen, afhangt van overgangsjustitie en verzoening als middel om de straffeloosheid te bestrijden bij alle partijen die verantwoordelijk zijn voor schendingen van het internationaal humanitair recht en mensenrechtenschendingen; dringt erop aan het gerechtelijke apparaat dringend te hervormen, als politieke prioriteit; spoort de Syrische regering aan om een onafhankelijk comité voor overgangsjustitie op te richten om ervoor te zorgen dat verantwoording wordt afgelegd voor mensenrechtenschendingen die in het verleden door alle facties zijn begaan, en benadrukt dat militaire eenwording niet kan worden bereikt zonder een geloofwaardig gerechtelijk mechanisme voor het opbouwen van vertrouwen tussen gewapende groeperingen, waaronder vertegenwoordigers van de zuidelijke facties, de SDF en voormalige functionarissen van het regime; 11. verzoekt de waarnemende autoriteiten om hun volledige medewerking te verlenen aan de bevoegde internationale instanties, met inbegrip van VN-mechanismen die specifiek zijn opgezet om ernstige misdrijven in Syrië te onderzoeken, zoals het internationaal, onpartijdig en onafhankelijk mechanisme van de VN (IIIM), de VN-onderzoekscommissie voor Syrië, de onafhankelijke instelling voor vermiste personen van de VN en de speciale VN-rapporteur inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, en hun operaties ter plaatse te vergemakkelijken; moedigt Syrië aan het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof (ICC) te ratificeren, de nationale wetgeving daarop af te stemmen en het ICC via een verklaring met terugwerkende kracht jurisdictie te geven; is Fareed al-Madhhan (“Caesar”) erkentelijk voor zijn onvervangbare bijdrage aan de documentatie van door het regime gepleegde misdrijven en huldigt ook het Syrian Network of Human Rights voor het opsporen van verdwenen personen; benadrukt hoe belangrijk het is dat deze processen nu worden voltooid; verzoekt de EU de verlenging van het mandaat van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie voor Syrië te steunen en de financiering voor alle relevante mechanismen te verhogen, met name gezien het stopzetten van investeringen door de VS; 12. waardeert de stappen die zijn gezet om straffeloosheid te bestrijden in zaken met betrekking tot universele rechtspraak in Duitsland, Frankrijk en andere lidstaten van personen die banden hebben met het regime van Assad en met IS; moedigt de rechtbanken aan dergelijke vervolgingen voort te zetten en verwacht dat nieuw bewijsmateriaal en een vruchtbare samenwerking met de Syrische autoriteiten zullen leiden tot sprongen in onderzoeken en veroordelingen; 13. wijst erop dat de overgangsautoriteiten van Syrië dringend alle nodige stappen moeten zetten om fysiek bewijs van ernstige internationale misdrijven in het land veilig te stellen en te bewaren, onder meer via samenwerking en overleg met internationale deskundigen en huidige internationale mechanismen, en alle bevoegde organisaties toegang tot de archieven moeten verschaffen; spoort de EU ertoe aan om steun te verlenen voor het tijdig verzamelen van bewijsmateriaal ter plaatse, onder meer via forensische apparatuur en deskundigheid om massagraven te identificeren en te analyseren en getuigenissen van overlevenden op te tekenen; 14. wijst erop dat Syrië een van de zwaarst door mijnen vervuilde landen is; is gealarmeerd door het toenemende aantal slachtoffers, waaronder kinderen, die zijn gedood of verwond door mijnen en andere explosieven, een probleem dat groter wordt naarmate mensen beginnen terug te keren; looft internationale en lokale organisaties voor hun inspanningen om explosieve stoffen te identificeren, te markeren en te verwijderen en dringt er bij de EU op aan om, tezamen met gespecialiseerde actoren en de Syrische autoriteiten, zo snel mogelijk ontmijningsoperaties te ondersteunen; 15. veroordeelt nogmaals ten stelligste het weerzinwekkende gebruik van chemische wapens tegen Syrische burgers door het regime van Assad; is ingenomen met de aankondiging van de waarnemende regering van Syrië om alle resterende voorraden chemische wapens in Syrië te vernietigen en met haar bereidheid om samen te werken met de Organisatie voor het verbod op chemische wapens; 16. waardeert het dat de waarnemende autoriteiten duidelijk vastberaden zijn om een einde te maken aan de productie en de smokkel van drugs, met name Captagon, dat jarenlang een plaag was voor de hele regio; spoort aan tot internationale samenwerking in de strijd tegen de handel in drugs, wapens en mensen; 17. benadrukt dat het belangrijk is het Syrische culturele erfgoed te beschermen en roept op tot internationale samenwerking om historische sites en religieuze monumenten te herstellen en de illegale handel in geroofde kunstvoorwerpen te voorkomen; dringt er bij de EU op aan steun te verlenen aan Syrië bij de restauratie van gebieden en plaatsen die voor de Syriërs en de wereld van cultureel belang zijn, met inbegrip van de Unesco-site Palmyra na de weerzinwekkende gedeeltelijke vernieling door IS in 2015; 18. erkent dat de Syrische economie in duigen ligt en dat er aanzienlijke investeringstekorten zijn die moeten worden gedicht om prijsstabiliteit en duurzame werkgelegenheid te bewerkstelligen; dringt erop aan alle nodige stappen te zetten om in overeenstemming met internationale normen buitenlandse directe investeringen aan te trekken en te vergemakkelijken en hervormingen door te voeren op het gebied van huisvesting, land en eigendomsrechten en pleit voor beleid waarbij stad en platteland beide op evenwichtige wijze worden ontwikkeld om regionale verschillen te verkleinen; moedigt Syrië aan zich economisch van Rusland en Iran los te maken nadat beide landen geprofiteerd hebben van de economische instorting van het land om grondstoffen te delven en strategische sectoren onder hun controle te brengen; 19. is ingenomen met de geleidelijke en voorwaardelijke opschorting van sancties voor een reeks economische sectoren en de onbeperkte verlenging van humanitaire uitzonderingen; onderstreept dat het sanctiebeleid van de EU, de VS en het VK tegen Syrië, ondanks recente aanpassingen, een hinderpaal vormt voor de wederopbouw; verzoekt de Commissie en de Raad in contact te treden met andere landen die sancties aan Syrië hebben opgelegd, voornamelijk de VS en het VK; pleit voor een volledige maar omkeerbare opheffing van alle sectorale sancties, met bijzondere aandacht voor de financiële sector, teneinde de Syrische economie een broodnodige reddingsboei toe te werpen, waarbij het politieke overgangsproces evenwel nauwlettend moet worden gevolgd; verwacht dat te strikte naleving een probleem zal blijven zolang de uitgebreide sancties van de VS en het VK blijven gelden, voornamelijk door de extraterritoriale dimensie van die eerste; verzoekt de Commissie en de lidstaten Europese bedrijven en banken juridische garanties te geven om te strikte naleving tegen te gaan; dringt niettemin aan op handhaving van individuele sancties tegen militair personeel, functionarissen, bedrijfsentiteiten en personen die banden hebben met de familie Assad; verwacht dat bij de jaarlijkse bijwerking van het EU-sanctieregime in het licht van het verstrijken ervan op 1 juni 2025 gedegen zal worden bekeken of alle verlengde sancties nog relevant zijn, wat voor de broodnodige duidelijkheid moet zorgen, en verzoekt de Europese Raad een opsomming te geven van en duidelijk te communiceren over heldere stappen die de Syrische autoriteiten moeten uitvoeren opdat nog meer sancties worden gelost of om te voorkomen dat ze weer worden geactiveerd; 20. is verheugd over de aankondiging van de Commissie dat zij 235 miljoen EUR aan extra humanitaire hulp voor de Syriërs uittrekt en dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan hun humanitaire en ontwikkelingshulp te blijven verstrekken en de financiële steun voor de buurlanden die Syrische vluchtelingen opvangen, te handhaven; verzoekt de EU te denken over manieren om de bevroren tegoeden van het Assad-regime te gebruiken voor een trustfonds voor de wederopbouw en rehabilitatie van Syrië en voor de schadeloosstelling van slachtoffers; is uitermate bezorgd over de opschorting van alle USAID-financiering voor Syrië of Syrische vluchtelingen en de verwachte afzegging door de VS voor de volgende conferentie van Brussel; 21. dringt er bij de EU op aan de aandacht voor humanitaire hulp strategisch uit te breiden naar versneld en vroegtijdig economisch herstel en wederopbouw in belangrijke sectoren zoals energie, watervoorziening, gezondheidszorg en onderwijs om tastbare resultaten te bereiken en er tegelijk voor te zorgen dat de programmering gepaard gaat met passende zorgvuldigheid en onafhankelijk toezicht; dringt er bij de Europese Unie en haar lidstaten op aan om tijdens de negende conferentie van Brussel overeenstemming te bereiken over de gezamenlijke verstrekking van duurzame financiering; 22. is ingenomen met de beslissing van onder meer Frankrijk om vluchtelingen toe te staan naar Syrië terug te keren en deel te nemen aan de wederopbouw, alsook ook voor bezichtigingsbezoeken aan het land, zonder dat hun statuut daardoor in het gedrang komt; verzoekt de lidstaten en derde landen dit initiatief zo snel mogelijk over te nemen; verzoekt de Commissie de lidstaten aan te moedigen en te voorzien van richtsnoeren en goede methoden voor de uitvoering van de EU-wetgeving op dit gebied, ook wat betreft het verschil tussen “reizen” en “hernieuwde vestiging”; dringt erop aan dat alle asielaanvragen en verlengingen individueel en grondig worden beoordeeld; wijst op het belang van een evenwichtige deelname van de Syrische diaspora aan het politieke overgangsproces als belangrijkste troef voor de transitie en wederopbouw van het land; is zich bewust van het belang van geldovermakingen naast officiële ontwikkelingshulp en dringt er bij de lidstaten op aan eventuele beperkingen op geldovermakingen naar Syrië op te heffen; herinnert er bovendien aan dat de voorwaarden voor een veilige, vrijwillige en waardige terugkeer van vluchtelingen volgens het Vluchtelingenverdrag van de VN alleen kunnen worden vervuld na fundamentele en duurzame veranderingen in Syrië; 23. wijst erop dat er in Syrië meer dan 400 000 Palestijnse vluchtelingen aanwezig zijn, van wie er sommige meerdere keer zijn ontheemd, en herinnert eraan dat de Organisatie van de VN voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA) een rol te spelen heeft om hun behoeften te lenigen; herdenkt de belegering van het kamp Yarmouk door pro-Assad-facties tussen 2013 en 2015; 24. roept Syrië ertoe op zich los te maken van zijn beruchte langdurige allianties met Teheran en Moskou, die het Syrische volk leed hebben berokkend en voor destabilisering in het Midden-Oosten en daarbuiten hebben gezorgd; roept de Syrische waarnemende autoriteiten er voorts toe op een einde te maken aan de Russische militaire aanwezigheid in Syrië; veroordeelt Rusland omdat het Bashar al-Assad en zijn gezin opvangt en beschermt tegen het gerecht nadat het actief tussenbeide is gekomen in internationaal onderzoek en zijn veto heeft gesteld tegen resoluties van de VN-Veiligheidsraad waarin de oorlogsmisdaden van het regime en Rusland zelf werden genoemd, en zo heeft verhinderd dat het recht zijn loop had; 25. roept de buurlanden ertoe op de territoriale integriteit en soevereiniteit van Syrië te eerbiedigen en alle aanvallen op, invallen in en de bezetting van Syrisch grondgebied onmiddellijk te staken, in volledige overeenstemming met het internationaal recht; 26. is ervan overtuigd dat de Syriërs met een oplossing moeten komen voor de vereniging van alle geledingen van Syrië, waaronder de integratie van alle gewapende facties binnen een nationaal leger; roept de EU en de lidstaten ertoe op alle diplomatieke kanalen te gebruiken om te pleiten voor de stabilisering van Syrië, wat in het belang is van de meeste landen in de regio, en om gesprekken met oog op een vreedzame en stabiele oplossing te ondersteunen en ervoor te zorgen dat het welzijn en het behoud van de fundamentele vrijheden, de economische, sociale en culturele rechten en gendergelijkheid van alle Syriërs, met name in het noordoosten, centraal blijven staan in de besluitvorming; is in dat verband verheugd over de overeenkomst van 10 maart 2025 tussen de-factopresident al-Sharaa en SDF-opperbevelhebber Mazloum Abdi en hoopt dat deze vlot wordt uitgevoerd; neemt nota van het positieve resultaat van de recente positieve onderhandelingen tussen Koerdische gewapende groeperingen in Turkije en de Turkse regering met het oog op ontwapening; 27. houdt onverkort vast aan de noodzaak verschillende etnische en religieuze groeperingen te beschermen, zodat een vreedzaam Syrië tot stand kan komen; verzoekt de Europese Unie en de lidstaten dan ook steun te verlenen aan het uitvoeringsproces van de overeenkomst tussen de Syrische overgangsregering en de door Koerden geleide SDF, teneinde de volledige erkenning en politieke participatie van de Koerdische gemeenschap in Syrië te waarborgen; 28. benadrukt dat de door de internationale coalitie geleide strijd tegen IS, met de onschatbare steun van Koerdische strijders, belangrijk is en roept deze coalitie ertoe op samen te werken met de Syrische interimregering om te voorkomen dat IS en andere jihadistische groeperingen zich herorganiseren; uit zijn diepe bezorgdheid uit over het feit dat door Turkije aangestuurde of gesteunde aanvallen in het noordoosten van Syrië niet alleen burgerslachtoffers maken en het aantal intern ontheemden doen toenemen, maar ook de doeltreffendheid en de continuïteit van de strijd tegen IS in het gedrang brengen; dringt er bij de waarnemende autoriteiten op aan blijk te geven van een duidelijk engagement in de strijd tegen terrorisme en om samen te werken met de internationale partners, zowel om de nog actieve cellen in Syrië te bestrijden als om een onderzoek in te stellen naar misdaden uit het verleden, met name tegen de jezidigemeenschap; 29. verzoekt dringend om een duurzame oplossing te vinden tussen alle betrokken partijen, aangezien deze kampen nog steeds een kweekvijver zijn voor radicalisering en een tikkende tijdbom vormen voor zowel de Syrische als de Europese veiligheid; waarschuwt voor het ernstige internationale veiligheidsrisico als de Verenigde Staten zich in deze onzekere context plotseling zouden terugtrekken uit de regio; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om al hun onderdanen, met name kinderen, uit Al-Hol en Al-Roj te repatriëren en volwassenen in eerlijke processen voor de rechter te brengen; 30. roept de Islamitische Republiek Iran op een einde te maken aan alle activiteiten die erop gericht zijn de politieke en economische inspanningen van de Syrische waarnemende regering te ondermijnen en de status-quo door middel van dwang te wijzigen; prijst de interimautoriteiten voor de onderschepping van Iraanse wapentransporten voor Hezbollah in Libanon en is verheugd over de volledige instorting van de uitgebreide infrastructuur en netwerken van Iran in Syrië; 31. is ingenomen met de belofte van de-factopresident al-Sharaa om te streven naar vreedzame betrekkingen met alle buurlanden van Syrië; verzoekt de Syrische waarnemende autoriteiten ervoor te zorgen dat deze belofte wordt omgezet in concrete actie om maatregelen die de veiligheid van de buurlanden en daarbuiten bedreigen, te voorkomen; 32. veroordeelt de Europese politici, waaronder huidige en voormalige leden van het Europees Parlement, die herhaaldelijk pro-Assad-narratieven hebben verspreid en actief betrokken zijn geweest bij het vergoelijken van de bloedige dictatuur; uit zijn diepe bezorgdheid over de recente uitnodiging door de Interfractiewerkgroep Christenen in het Midden-Oosten van het Parlement van organisaties die nauwe banden onderhouden met door de EU gesanctioneerde handlangers van Assad; 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de relevante EU-instellingen, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Syrische waarnemende regering en deze resolutie te laten vertalen en publiceren in het Arabisch.