(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 279 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 44 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0252/2002), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt en het advies van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0052/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 12 maart 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2003/…/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 68/151/EEG van de Raad met betrekking tot de openbaarmakingsvereisten voor bepaalde soorten ondernemingen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 44, lid 2, onder g), Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De Eerste richtlijn 68/151/EEG van de Raad van 9 maart 1968 strekkende tot het coördineren van de waarborgen, welke in de lidstaten worden verlangd van de vennootschappen in de zin van de tweede alinea van artikel 58 van het Verdrag, om de belangen te beschermen zowel van de deelnemers in deze vennootschappen als van derden (5) , zulks teneinde die waarborgen gelijkwaardig te maken , stelt de vereisten vast inzake de verplichte openbaarmaking van een reeks akten en gegevens door naamloze vennootschappen. (2) In het kader van de vierde fase van het initiatief ter vereenvoudiging van de regelgeving voor de interne markt (SLIM), dat in oktober 1998 door de Commissie werd gelanceerd, bracht een SLIM-team vennootschapsrecht in september 1999 een verslag uit over de vereenvoudiging van de Eerste en Tweede richtlijn vennootschapsrecht, waarin het een aantal aanbevelingen deed (6) . (3) De modernisering van Richtlijn 68/151/EEG overeenkomstig deze aanbevelingen zou niet alleen de belangrijke doelstelling inzake een betere en snellere toegang tot bedrijfsinformatie voor belanghebbenden dichterbij brengen, maar zou tevens de openbaarmakingsformaliteiten voor ondernemingen aanzienlijk vereenvoudigen. (4) De lijst van vennootschappen die onder Richtlijn 68/151/EEG vallen dient te worden geactualiseerd om nieuwe soorten ondernemingen alsmede soorten ondernemingen die zijn afgeschaft in aanmerking te nemen die sinds de goedkeuring van de richtlijn op nationaal niveau zijn ontstaan. (5) Sinds 1968 zijn verschillende richtlijnen aangenomen met het oog op een harmonisatie van de vereisten op het gebied van boekhoudbescheiden die door ondernemingen moeten worden opgesteld, met name de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen (7) , de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de geconsolideerde jaarrekening (8) , Richtlijn 86/635/EEG van de Raad van 8 december 1986 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken en andere financiële instellingen (9) en Richtlijn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van verzekeringsondernemingen (10) . De in Richtlijn 68/151/EEG vervatte verwijzingen naar de boekhoudbescheiden die overeenkomstig deze richtlijnen openbaar moeten worden gemaakt, dienen dienovereenkomstig te worden geactualiseerd. (6) In verband met de beoogde modernisering en onverminderd inhoudelijke vereisten en formaliteiten die zijn vastgelegd in het interne recht van de lidstaten moeten ondernemingen kunnen kiezen of zij verplichte akten en gegevens schriftelijk of langs elektronische weg indienen . (7) Belanghebbenden dienen een afschrift van deze akten en gegevens zowel schriftelijk als langs elektronische weg van het register te kunnen verkrijgen. (8) De lidstaten moeten kunnen beslissen of zij het nationale publicatieblad dat zij hebben aangewezen met het oog op de bekendmaking van verplichte akten en gegevens, op papier of in elektronische vorm bewaren of dat zij deze akten en gegevens door middel van een ander, even doeltreffend instrument openbaar maken. (9) De grensoverschrijdende toegang tot bedrijfsinformatie moet worden verbeterd door, naast van de verplichte openbaarmaking in een van de talen die in de lidstaat van de vennootschap zijn toegestaan, de vrijwillige indiening van akten en gegevens in andere talen toe te staan. Derden die te goeder trouw handelen dienen zich op deze vertalingen te kunnen beroepen. (10) Verduidelijkt dient te worden dat de gegevens die overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 68/151/EEG moeten worden vermeld, op alle brieven en orders worden vermeld, hetzij op papier, hetzij op een andere drager. In het licht van de technologische ontwikkelingen dient eveneens te worden bepaald dat deze gegevens op iedere website van een onderneming worden vermeld. (11) Richtlijn 68/151/EEG dient dienovereenkomstig te worden gewijzigd. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Richtlijn 68/151/EEG wordt als volgt gewijzigd: 1) Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd: In Frankrijk: la société anonyme, la société en commandite par actions, la société à responsabilité limitée, la société par actions simplifiée; de naamloze vennootschap, de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid; In Denemarken: aktieselskab, kommanditaktieselskab, anpartsselskab; yksityinen osakeyhtioe/privat aktiebolag, julkinen osakeyhtiö/publikt aktiebolag; 2) Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: De boekhoudbescheiden voor elk boekjaar, die overeenkomstig de richtlijnen 78/660/EEG*, 83/349/EEG**, 86/635/EEG*** en 91/674/EEG**** van de Raad moeten worden bekendgemaakt. _____________ * PB L 222 van 14.8.1978, blz. 11. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2001/65/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 283 van 27.10.2001, blz. 28). ** PB L 193 van 18.7.1983, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2001/65/EG. *** PB L 372 van 31.12.1986, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2001/65/EG. **** PB L 374 van 31.12.1991, blz. 7. b) Lid 2 wordt geschrapt. 3) Artikel 3 wordt vervangen door: Artikel 3 1. In iedere lidstaat wordt hetzij bij een centraal register hetzij bij een handelsregister of vennootschapsregister voor elk der aldaar ingeschreven vennootschappen een dossier aangelegd. 2. Alle akten en alle gegevens die krachtens artikel 2 openbaargemaakt dienen te worden, worden in het dossier opgenomen of ingeschreven in het register; de inhoud van het in het register ingeschrevene dient in elk geval uit het dossier te blijken. De lidstaten dragen er zorg voor dat de vennootschappen en andere personen en instanties die gehouden zijn tot aanmelding of medewerking alle akten en gegevens die overeenkomstig artikel 2 openbaar moeten worden gemaakt, uiterlijk met ingang van 1 januari 2007 in elektrische vorm kunnen indienen. Bovendien kunnen de lidstaten alle - of bepaalde categorieën - vennootschappen ertoe verplichten al deze - of bepaalde categorieën - akten en gegevens langs elektronische weg in te dienen. Alle in artikel 2 bedoelde akten en gegevens die na uiterlijk 1 januari 2007 , hetzij op papier, hetzij langs elektronische weg worden ingediend, moeten in elektronische vorm in het dossier worden opgenomen of in het register worden ingeschreven. Hiertoe dragen de lidstaten er zorg voor dat alle in schriftelijke vorm ingediende akten en gegevens vanaf uiterlijk 1 januari 2007 door het register in elektronische vorm worden omgezet. De in artikel 2 bedoelde akten en gegevens die tot uiterlijk 31 december 2006 in schriftelijke vorm zijn ingediend behoeven niet automatisch door het register in elektronische vorm te worden omgezet. De lidstaten dragen er niettemin zorg voor dat zij na ontvangst van een aanvraag om openbaarmaking langs elektronische weg door het register in elektronische vorm worden omgezet, wanneer deze aanvraag overeenkomstig de bepalingen die ter uitvoering van lid 3 zijn vastgesteld, wordt ingediend. 3. Een volledig of gedeeltelijk afschrift van de in artikel 2 bedoelde akten of gegevens moet op aanvraag verkrijgbaar zijn. Uiterlijk vanaf 1 januari 2007 kunnen aanvragen zowel schriftelijk als langs elektronische weg, naar keuze van de aanvrager, bij het register worden ingediend. Uiterlijk vanaf 1 januari 2007, moeten de in de eerste alinea bedoelde afschriften op papier of langs elektronische weg, naar keuze van de aanvrager, van het register kunnen worden verkregen . Dit geldt in het geval van alle akten en gegevens , ongeacht of zij vóór of na die datum zijn ingediend. De lidstaten kunnen echter besluiten dat alle – of bepaalde categorieën – akten en gegevens die tot uiterlijk 31 december 2006 schriftelijk zijn ingediend, niet langs elektronische weg van het register kunnen worden verkregen indien zij vóór een vastgestelde termijn voorafgaand aan de datum van de aanvraag bij het register zijn ingediend. Deze vastgestelde termijn mag niet korter zijn dan tien jaar. De kosten voor de verkrijging van een volledig of gedeeltelijk afschrift van de in artikel 2 bedoelde akten of gegevens, hetzij op papier, hetzij langs elektronische weg, mogen de administratiekosten niet overschrijden. De in schriftelijke vorm verstrekte afschriften worden voor eensluidend afschrift gewaarmerkt, tenzij de aanvrager te kennen geeft hierop geen prijs te stellen. Elektronische kopieën worden niet voor eensluidend afschrift gewaarmerkt, tenzij de aanvrager hier uitdrukkelijk om verzoekt. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat in geval van waarmerking van elektronische kopieën zowel de authenticiteit van de herkomst als de integriteit van de inhoud ervan worden gewaarborgd door middel van tenminste een geavanceerde elektronische handtekening in de zin van artikel 2, lid 2, van Richtlijn 1999/93/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen*. 4. De in lid 2 bedoelde akten en gegevens worden, hetzij volledig, hetzij gedeeltelijk, of door middel van een verwijzing naar het document dat in het dossier is opgenomen of in het register is ingeschreven, in het door de lidstaat aangewezen nationale publicatieblad bekendgemaakt. Het daartoe aangewezen nationale publicatieblad kan in elektronische vorm worden bewaard. De lidstaten kunnen besluiten de bekendmaking in het nationale publicatieblad te vervangen door een ander, even doeltreffend instrument, dat tenminste het gebruik van een systeem omvat dat in chronologische volgorde, via een centraal economisch platform toegang tot de openbaargemaakte informatie biedt. 5. De akten en gegevens kunnen door de vennootschap niet dan na de in lid 4 bedoelde openbaarmaking aan derden worden tegengeworpen, tenzij de vennootschap aantoont dat deze derden er kennis van droegen. Deze akten en gegevens kunnen evenwel, met betrekking tot handelingen die zijn verricht voor de zestiende dag volgend op die van de openbaarmaking, niet worden tegengeworpen aan derden die aantonen dat zij er onmogelijk kennis van hebben kunnen dragen. 6. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om elke tegenstrijdigheid te vermijden tussen de inhoud van de overeenkomstig lid 4 openbaargemaakte tekst en die van het register of van het dossier. Ingeval van tegenstrijdigheid echter kan de overeenkomstig artikel 4 openbaargemaakte tekst niet aan derden worden tegengeworpen; dezen kunnen er zich echter wel op beroepen, tenzij de vennootschap aantoont dat zij kennis droegen van de in het dossier opgenomen of in het register ingeschreven tekst. 7. Derden kunnen zich bovendien steeds beroepen op akten of gegevens ten aanzien waarvan de formaliteiten van openbaarmaking nog niet zijn vervuld, tenzij het nalaten van de openbaarmaking deze van rechtsgevolgen berooft. 8. In het kader van deze richtlijn wordt onder de term "langs elektronische weg" verstaan dat de gegevens verzonden en ontvangen worden via elektronische apparatuur voor de verwerking (met inbegrip van digitale compressie) en de opslag van gegevens, en geheel via draden, radio, optische middelen of andere elektromagnetische middelen op de door de lidstaten bepaalde wijze worden verzonden, doorgeleid en ontvangen. _____________ * PB L 13 van 19.1.2000, blz. 12. 4) Het volgende artikel 3bis wordt toegevoegd: Artikel 3bis 1. De akten en gegevens die overeenkomstig artikel 2 openbaar moeten worden gemaakt dienen te zijn gesteld en te worden ingediend in een van de talen die overeenkomstig de taalvoorschriften die van toepassing zijn in de lidstaat waar het in artikel 3, lid 1 bedoelde dossier is aangelegd , zijn toegestaan. 2. Afgezien van de in artikel 3 bedoelde verplichte openbaarmaking staan de lidstaten toe dat de in artikel 2 bedoelde akten en gegevens overeenkomstig artikel 3 in een van de officiële talen van de Gemeenschap openbaar worden gemaakt. De lidstaten kunnen voorschrijven dat de vertaling van deze akten en gegevens wordt gewaarmerkt. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om de toegang van derden tot de vrijwillig openbaar gemaakte vertalingen te vergemakkelijken . 3. Afgezien van de in artikel 3 bedoelde verplichte openbaarmaking en de toegestane openbaarmaking ingevolge lid 2, kunnen de lidstaten toestaan dat de in artikel 2 bedoelde akten en gegevens overeenkomstig artikel 3 in een andere taal/talen openbaar worden gemaakt. De lidstaten kunnen voorschrijven dat de vertaling van deze akten en gegevens wordt gewaarmerkt. 4. In geval van tegenstrijdigheid tussen de in de officiële talen van het register openbaar gemaakte akten en gegevens en de vrijwillig openbaargemaakte vertaling , kan laatstgenoemde niet aan derden worden tegengeworpen . Derden kunnen zich echter wel beroepen op de vrijwillig openbaar gemaakte vertalingen , tenzij de vennootschap aantoont dat de derden kennis droegen van de versie die voorwerp was van de verplichte openbaarmaking . 5) Artikel 4 wordt vervangen door: Artikel 4 De lidstaten schrijven voor dat op brieven en orders, hetzij op papier hetzij op een andere drager, de volgende gegevens worden vermeld: Indien in deze stukken het kapitaal van de vennootschap wordt vermeld, moet dit gegeven betrekking hebben op het geplaatste en gestorte kapitaal. De lidstaten schrijven voor dat de website van een vennootschap tenminste de in de eerste alinea genoemde gegevens bevat evenals, in voorkomend geval, de vermelding van het geplaatste en gestorte kapitaal. 6) Artikel 6 wordt vervangen door: Artikel 6 De lidstaten stellen tenminste passende sancties vast ingeval: Artikel 2 1. De lidstaten stellen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast om uiterlijk op 31 december 2006 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst mee van de bepalingen van intern recht die zij op het door deze richtlijn bestreken gebied vaststellen. 3. De Commissie legt uiterlijk op 1 januari 2012 aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voor, alsmede eventueel een voorstel tot wijziging van deze richtlijn in het licht van de ervaring die bij de toepassing daarvan is opgedaan, haar doelstellingen en de technologische ontwikkelingen waarvan op dat moment sprake is. Artikel 3 Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 4 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2002) 558 (1) ), – gelet op artikel 269 van het EG&nbhy;Verdrag en artikel 173 van het Euratom-Verdrag, op basis waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C5&nbhy;0515/2002), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0040/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het Groenboek van de Commissie betreffende alternatieve wijzen van geschillenbeslechting op het gebied van het burgerlijk recht en het handelsrecht (hierna "ADR" genoemd) van 19 april 2002 ( COM(2002) 196 - C5-0284/2002), – gelet op met name de artikelen 65 en 155 van het Verdrag, – gezien het actieplan van Wenen van de Raad en de Commissie over hoe de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam inzake de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid het best kunnen worden uitgevoerd, met name artikel 41, letter b), aangenomen door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 3 december 1998 (1) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van Tampere waarin wordt aangedrongen op de instelling van alternatieve buitengerechtelijke procedures (2) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000, met name punt 11, – gezien de conclusies van de Europese Raad van Santa María da Feira van 19 en 20 juni 2000, met name punt 22, waarin de Raad het alomvattende "actieplan e-Europa 2002" onderschrijft, – gezien de conclusies van de Europese Raad van Laken van 14 en 15 december 2001, met name punt 25, – gezien de aanbeveling van de Commissie van 30 maart 1998 ten aanzien van de beginselen die van toepassing zijn op de organen die verantwoordelijk zijn voor de buitengerechtelijke bijlegging van geschillen (3) , en de aanbeveling van de Commissie van 4 april 2001 inzake de beginselen met betrekking tot de buitengerechtelijke organen die bij de consensuele beslechting van consumentengeschillen betrokken zijn (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 21 september 2000 (5) over het later als Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad aangenomen voorstel betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (6) , – gezien het feit dat op 16 oktober 2001 het Europees Buitengerechtelijk Netwerk (EEJ-Net) van start is gegaan, – gelet op Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (7) , met name artikel 17 daarvan, – gezien de mededeling van de Commissie van 16 december 2002 aan de Raad en het Europees Parlement over de halfjaarlijkse bijwerking van het scorebord van de vorderingen op het gebied van de totstandbrenging van een ruimte van "vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" in de Europese Unie, met name hoofdstuk 3.1 ( COM(2002) 738 ), – gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt en het advies van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0058/2003), A. overwegende dat de toegang tot de rechter een fundamenteel recht is dat is verankerd in artikel 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, B. overwegende dat de Unie haar burgers moet garanderen dat het recht om zich vrij in de gehele Unie te verplaatsen moet worden uitgeoefend onder voor allen toegankelijke omstandigheden betreffende veiligheid en rechtvaardigheid, C. overwegende dat een waarachtige Europese ruimte van rechtvaardigheid de Europese burgers en bedrijven in staat moet stellen op even gemakkelijke wijze als in hun eigen land toegang te krijgen tot de rechtbanken en instanties van alle lidstaten, zonder dat de onverenigbaarheid of de complexiteit van de juridische en bestuursrechtelijke stelsels van de lidstaten hen belemmert of afschrikt om hun rechten uit te oefenen, D. overwegende dat de Europese burgers in sommige lidstaten problemen ondervinden bij de toegang tot de rechter, aangezien de geschillen voor de rechtbanken sterk in aantal zijn toegenomen, de procedures de neiging hebben steeds langer te duren en de hiermee verband houdende kosten derhalve dreigen op te lopen, E. overwegende dat de Europese burgers steeds vaker worden geconfronteerd met een grotere hoeveelheid wetsteksten waarvan het ingewikkelde en technische karakter de toegang tot de rechter bemoeilijkt, F. overwegende dat ADR (met name on-line) deel uitmaakt van de gehele agenda inzake de toegang tot de rechter, met name tegen de achtergrond van grensoverschrijdende geschillen en e-handel, waar ze wordt geacht de mogelijkheden te bieden om door de moeilijke aspecten afwijkende wetgeving en jurisdictie heen te snijden, G. overwegende echter dat "gerechtigheid" zoals deze wordt bedeeld via het gebruikelijke, formele stelsel van rechtbanken in het algemeen wordt beschouwd als een collectief goed dat in hoge mate deel uitmaakt van de orde, waarden en cultuur van iedere maatschappijvorm en dat derhalve onder het subsidiariteitsbeginsel valt, H. overwegende dat grensoverschrijdende geschillen steeds belangrijker worden, maar dat ADR niettemin niet moet worden beschouwd als iets waardoor afbreuk wordt gedaan aan het traditionele rechtsstelsel of het onaantastbare beginsel van toegang tot de rechtsgang, dat met name verankerd is in artikel 6 van het Europees Verdrag van de rechten van de mens, en geen middel mag vormen om de burger de toegang tot het traditionele rechtsstelsel te ontzeggen, I. overwegende dat ADR ondanks dit voorbehoud bij grensoverschrijdende transacties dezelfde voordelen biedt als bij geschillen binnen een lidstaat, namelijk dat ze een goedkoper alternatief kan zijn voor de gebruikelijke juridische dienstverlening en het traditionele stelsel ontlast, waardoor de wachttijden bij de rechtbanken worden verkort en andere geschillen eerder in behandeling kunnen worden genomen; dat ze voor de partijen in het geschil mogelijk goedkoper en sneller is, minder spanning met zich brengt en hun een rechtsmiddel kan verschaffen, daar de kosten en zorgen in verband met een procedure in het kader van het rechtsstelsel consumenten kunnen afhouden van het indienen van vorderingen, J. overwegende dat ADR in heel Europa momenteel een periode van uitbreiding, experimenten en vernieuwing doormaakt en dat hiervoor niet nodeloos belemmeringen moeten worden opgeworpen door het opleggen van moeizame wetgeving, K. overwegende evenwel dat met het oog op de eerbiediging van het beginsel van rechtszekerheid, de uitvoerbaarheid van ADR-besluiten hetzij door een gerechtelijke bekrachtiging hetzij bij authentieke akte moet worden vastgelegd, L. overwegende dat het onderscheidende voordeel van ADR de flexibiliteit is en dat dit voordeel niet door regulering in gevaar mag worden gebracht; dat desondanks samenhang, gezamenlijke procedurewaarborgen en gezamenlijke kwaliteitsnormen vereist zijn om de consument te beschermen en te voorkomen dat het aantal per lidstaat verschillende stelsels toeneemt; dat dit door middel van niet-bindende regelgeving, waaronder richtsnoeren en gedragscodes en de bevordering van optimale werkmethoden, kan worden verzekerd, M. overwegende dat geschillenbeslechting via rechtbanken op basis van door parlementen gecreëerde wetten een van de verworvenheden van de beschaving en de rechtsstaat is en dat ADR in zoverre slechts het karakter van een aanvullende procedure draagt; 1. is verheugd dat de Commissie in het kader van de uitoefening van haar initiatiefrecht een Groenboek over de alternatieve wijzen van geschillenbeslechting op het gebied van het burgerlijk recht en het handelsrecht heeft gepresenteerd; 2. stelt vast dat de EU-lidstaten niet over gedetailleerde kaderwetgeving op het gebied van ADR beschikken en dat hun rechtsstelsels grote verschillen terzake vertonen; 3. is van mening dat ADR moet worden toegestaan als een te stimuleren niet-bindend alternatief, zij het dat de lidstaten ADR kunnen voorstellen aan beide partijen als een voorafgaande optie voor rechtsgang, zonder daarbij te raken aan het recht van de partijen om de zaak bij de rechtbanken aanhangig te maken indien nodig; 4. is van mening dat de Commissie, hoewel een zekere mate van samenhang en coördinatie in de beschikbaarstelling van grensoverschrijdende ADR wenselijk is, behoedzaam te werk moet gaan, grondig onderzoek moet verrichten en op ruime schaal advies moet inwinnen voordat zij overweegt wetgevingsinitiatieven in te dienen; beveelt tevens aan dat zij initiatieven tot zelfregulering stimuleert en iedere benadering vermijdt waardoor de flexibiliteit en de zelfbeschikking van de partijen afneemt of nieuwe handelsbelemmeringen worden opgeworpen ten aanzien van niet-lidstaten; de Commissie kan echter, in het licht van de follow-up van de huidige aanbeveling, overwegen de beginselen die gelden voor buitengerechtelijke organen die betrokken zijn bij de consensuele oplossing van consumentengeschillen nader uit te werken; in eerste instantie dient de Commissie een volgend groenboek op te stellen met de nadruk op de opbouw van capaciteit op het vlak van ADR, de ontwikkeling van standaarden voor ADR, kwaliteitsverbetering en benchmarking met het oog op coherentie en vertrouwen in ADR bij de consument; 5. is van mening dat er behoefte is aan een gemeenschappelijke definitie van voorwaarden en dat andere benaderingen en beginselen zullen moeten worden vastgelegd ten aanzien van ADR, afhankelijk van het rechtsgebied (handelsrecht, familierecht, arbeidsrecht), de gebruikers (bedrijven/consumenten, bedrijven onderling), van de vraag of de procedure door de rechtbank is opgelegd dan wel plaatsvindt op basis van een overeenkomst, on-line dan wel off-line, en van de vraag of ADR passend en relevant is in het licht van onder andere nationale praktijken en procedures; 6. stelt voor dat in een volgend groenboek een toekomstige Europese modelcode in overweging wordt genomen die ten minste onderstaande minimale waarborgen ten aanzien van de procedure omvat: 7. verzoekt de Commissie en de lidstaten het opzetten te stimuleren van een Europa dekkend netwerk van actoren, beroepsorganisaties en andere belanghebbende partijen, in het kader waarvan bijeenkomsten en uitwisselingen van optimale werkmethoden worden georganiseerd; 8. verzoekt de Commissie en de lidstaten het algemeen bewustzijn aan te wakkeren en de toepassing van ADR te bevorderen door voorlichtingscampagnes te houden en consumentenorganisaties bij de gang van zaken te betrekken; 9. beveelt aan dat de Commissie het EEJ-netwerk zodanig verbetert en uitbreidt dat de lidstaten worden aangezet hoogwaardige ADR-kwaliteit aan te bieden en de leemten in het huidige ADR-aanbod op te vullen; 10. is van mening dat de Europese Unie ADR in algemene zin moet benaderen en rekening moet houden met oplossingen zoals de modelwetgeving UNCITRAL (United Nations Commission on International Trade Law(; 11. verzoekt de Commissie de sector in zijn geheel in het oog te houden en te overwegen een actieprogramma op gang te brengen dat o.m. bestaat uit onderzoeksfinanciering, begeleiding van proefprojecten en organisatie van conferenties; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de parlementen van de lidstaten. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (12695/1/2002 – C5&nbhy;0585/2002 (1) ), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 547 (3) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2002) 508 (4) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0057/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 12 maart 2003 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2003/…/EG van het Europees Parlement en de Raad ter bevordering van het gebruik van biobrandstoffen of andere hernieuwbare brandstoffen in het vervoer HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 175, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (5) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (6) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (7) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (8) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De Europese Raad van Göteborg van 15 en 16 juni 2001 heeft overeenstemming bereikt over een communautaire strategie voor duurzame ontwikkeling die een aantal maatregelen omvat, waaronder de ontwikkeling van biobrandstoffen. (2) Natuurlijke hulpbronnen, waarvan volgens artikel 174, lid 1, van het Verdrag behoedzaam en rationeel gebruik moet worden gemaakt, omvatten olie, aardgas en vaste brandstoffen, die als energiebron van essentieel belang zijn, maar ook de belangrijkste bronnen van koolstofdioxide-emissies vormen. (3) Er bestaat echter een breed scala van biomassa waaruit biobrandstoffen gewonnen kunnen worden, afkomstig van land- en bosbouwproducten en van afval- en restproducten van de bosbouw, de houtverwerkende industrie en de levensmiddelenindustrie. (4) De vervoerssector neemt meer dan 30% van het eindverbruik van energie in de Gemeenschap voor zijn rekening en groeit, een tendens die zich waarschijnlijk nog zal versterken, en de uitstoot van koolstofdioxide houdt hiermee gelijke tred. Deze groei zal procentueel sterker zijn in de kandidaat-lidstaten na hun toetreding tot de EU. (5) Het Witboek van de Europese Commissie (Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen (9) ) gaat ervan uit dat de CO 2 -emissie van de vervoerssector tussen 1990 en 2010 met 50% zal stijgen tot ongeveer 1113 miljoen ton en stelt hiervoor met name het wegvervoer verantwoordelijk, waarvan 84% van de door het vervoer veroorzaakte CO 2 -uitstoot afkomstig is. Om ecologische redenen wordt er in het Witboek derhalve op aangedrongen dat de afhankelijkheid van aardolie (momenteel 98%) in de vervoerssector door toepassing van alternatieve brandstoffen, zoals biobrandstoffen, verminderd wordt. (6) Een intensiever gebruik van biotransportbrandstoffen is een onderdeel van het pakket maatregelen dat nodig is ter naleving van het Protocol van Kyoto, alsook van enig ander beleidspakket ter nakoming van verdere verplichtingen ter zake. (7) Een intensiever gebruik van biotransportbrandstoffen, waarbij andere alternatieve brandstoffen, waaronder LPG en CNG voor voertuigen, niet worden uitgesloten, is een van de instrumenten waarmee de Gemeenschap haar afhankelijkheid van ingevoerde energie kan verminderen en invloed kan uitoefenen op de transportbrandstofmarkt en daarmee op de continuïteit van de energievoorziening op middellange en lange termijn. Dit motief mag echter niet afdoen aan het belang van het naleven van de communautaire wetgeving inzake de kwaliteit van brandstof, de uitstoot van motorvoertuigen en de kwaliteit van de lucht. (8) Als gevolg van de technologische vooruitgang zijn de meeste momenteel in de Europese Unie in het verkeer zijnde voertuigen in staat zonder probleem een brandstofmengsel te gebruiken dat voor een klein percentage bestaat uit biobrandstoffen. Op grond van de laatste technologische ontwikkelingen kunnen hogere percentages biobrandstoffen worden gebruikt. Er zijn landen waarin al 10% of meer biobrandstof in het brandstofmengsel wordt gebruikt. (9) Bedrijfswagenparken bieden mogelijkheden voor het gebruik van hogere concentraties biobrandstoffen. In sommige steden bestaan reeds bedrijfswagenparken die functioneren op onvermengde biobrandstoffen en zo in sommige gevallen hebben bijgedragen tot de verbetering van de luchtkwaliteit in stedelijke gebieden. De lidstaten zouden derhalve het gebruik van biobrandstoffen door het openbaar vervoer verder kunnen bevorderen. (10) De bevordering van het gebruik van biobrandstoffen in het vervoer is een stap in de richting van een bredere toepassing van biomassa, die uiteindelijk zal leiden tot een grotere ontwikkeling van biobrandstoffen zonder andere opties uit te sluiten, in het bijzonder de waterstofoptie. (11) De waterstofsector moet in het onderzoeksbeleid van de lidstaten inzake intensiever gebruik van biobrandstoffen een belangrijke plaats krijgen en moet ook in de communautaire kaderprogramma's worden aangemoedigd. (12) Onvermengde plantaardige olie uit oliehoudende planten die gewonnen wordt door persing, extractie of soortgelijke procédés en die natuurlijk of geraffineerd, maar chemisch ongewijzigd is, kan in bepaalde gevallen ook als biobrandstof worden gebruikt, indien het gebruik daarvan verenigbaar is met de motortypen en de daarvoor geldende emissievoorschriften. (13) De voorwaarde dat nieuwe soorten brandstoffen moeten voldoen aan erkende technische normen is belangrijk voor de acceptatie op grote schaal door klanten en voertuigproducenten, en daarmee voor de verspreiding op de markt. Technische normen vormen ook het uitgangspunt voor de eisen aan en het toezicht op emissies. Voor nieuwe soorten brandstoffen kan het moeilijk zijn te voldoen aan de huidige technische normen, die voornamelijk zijn ontwikkeld voor conventionele fossiele brandstoffen. De Commissie en de normalisatie-instellingen moeten de ontwikkelingen volgen en actief normen aanpassen en opstellen , met name vluchtigheidsparameters , zodat nieuwe soorten brandstoffen geïntroduceerd kunnen worden, met behoud van de eisen op het gebied van de milieuprestaties. (14) Bio-ethanol en biodiesel, die in gemengde of ongemengde vorm in voertuigen worden gebruikt, moeten voldoen aan de kwaliteitsnormen die zijn vastgesteld om te garanderen dat de motoren optimaal functioneren. Bij biodiesel voor dieselmotoren die met het veresteringsprocédé is geproduceerd, kan de norm prEN 14214 van de Europese Commissie voor normalisatie voor methylvetzuren (FAME) worden toegepast. Daarnaast zou de CEN geschikte normen voor andere biotransportbrandstoffen in de Europese Unie moeten vaststellen. (15) Bevordering van het gebruik van biobrandstoffen met inachtneming van duurzame landbouw- en bosbouwpraktijken, als vastgelegd in het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zal nieuwe kansen scheppen voor duurzame plattelandsontwikkeling in het kader van een meer marktgericht gemeenschappelijk landbouwbeleid dat meer op de Europese markt gericht is, en voor een levend platteland en een multifunctioneel landbouwbeleid, en kan een nieuwe markt voor innoverende landbouwproducten openen voor de huidige en de toekomstige lidstaten . (16) In zijn resolutie van 8 juni 1998 (10) heeft de Raad zijn steun gegeven aan de strategie en het actieplan voor duurzame energiebronnen van de Commissie (11) en heeft hij aangedrongen op specifieke maatregelen in de sector biobrandstoffen. (17) In het Groenboek van de Commissie "Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening" (12) wordt als doel gesteld om in de sector van het wegvervoer conventionele brandstoffen tegen 2020 voor 20% te vervangen door alternatieve brandstoffen. (18) De marktpenetratie van alternatieve brandstoffen is niet alleen afhankelijk van een ruime beschikbaarheid, maar ook van concurrerende prijzen. (19) In zijn resolutie van 18 juni 1998 (13) over de strategie en het actieplan voor duurzame energiebronnen van de Commissie heeft het Europees Parlement erop aangedrongen het marktaandeel van biobrandstoffen binnen vijf jaar tot 2% te verhogen door middel van een pakket maatregelen dat onder andere voorziet in belastingvrijstelling, financiële steun voor de verwerkende industrie en de vaststelling van een verplicht percentage biobrandstoffen voor de oliemaatschappijen. (20) Welke methode het meest geschikt is om op nationaal en communautair niveau het marktaandeel van biobrandstoffen op te voeren, is afhankelijk van de beschikbaarheid van hulpbronnen en grondstoffen, het nationale en communautaire beleid ter bevordering van biobrandstoffen, fiscale regelingen en de wijze waarop alle belanghebbenden/partijen erbij betrokken worden. (21) Nationale beleidsinitiatieven ter bevordering van het gebruik van biobrandstoffen mogen er niet toe leiden dat het vrije verkeer van brandstoffen die aan de in de communautaire wetgeving vastgestelde geharmoniseerde milieuspecificaties voldoen, wordt belemmerd. (22) De bevordering van de productie en het gebruik van biobrandstoffen kan helpen de afhankelijkheid van energie en de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Bovendien kunnen biobrandstoffen, in ongemengde vorm of als bijmengsel, in principe in bestaande motorvoertuigen en in het huidige distributiesysteem voor motorbrandstof worden gebruikt. Het bijmengen van biobrandstoffen bij fossiele brandstoffen kan een kostenvermindering in het distributiesysteem in de Gemeenschap vergemakkelijken. (23) Daar de doelstelling van het overwogen optreden, te weten de invoering van algemene beginselen inzake een minimumpercentage aan biobrandstoffen dat op de markt gebracht en gedistribueerd moet worden, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve wegens de omvang van het optreden beter op communautair niveau kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan hetgeen nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken. (24) Onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van de duurzaamheid van biobrandstoffen moeten worden bevorderd. (25) Het toegenomen verbruik van biobrandstoffen moet gepaard gaan met een diepgaande analyse van de gevolgen op milieu-, economisch en sociaal gebied om te kunnen besluiten over de zin van een verhoging van het aandeel van biobrandstoffen in verhouding tot traditionele brandstoffen. (26) Er dient te worden voorzien in de mogelijkheid om de lijst van biobrandstoffen en het percentage van de duurzame component alsmede het schema voor de introductie van biobrandstoffen op de markt voor transportbrandstoffen snel te kunnen aanpassen aan de technische vooruitgang en aan de resultaten van een milieueffectbeoordeling over de eerste fase van die introductie. (27) Er dient te worden voorzien in de mogelijkheid snel kwaliteitsnormen te ontwikkelen voor de biobrandstoffen die in de automobielsector worden gebruikt, hetzij ongemengd, hetzij bijgemengd in traditionele brandstoffen. Hoewel het biologisch afbreekbare deel van afval een potentieel nuttige bron is voor de productie van biobrandstoffen, moet in het kader van de kwaliteitsnorm rekening worden gehouden met de mogelijke vervuiling van het afval, om te voorkomen dat specifieke componenten het voertuig beschadigen en/of de kwaliteit van de emissie doen dalen. (28) De stimulering van de bevordering van biobrandstoffen moet stroken met de doelstellingen op het gebied van de continuïteit van de voorziening en het milieu en de hiermee verband houdende beleidsdoelstellingen en -maatregelen in elke lidstaat. De lidstaten kunnen daarbij nagaan wat de meest kosteneffectieve methoden zijn om de mogelijkheden van het gebruik van biobrandstof bekend te maken. (29) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen dienen te worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (14) , HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Deze richtlijn heeft tot doel het gebruik te bevorderen van biobrandstoffen of andere hernieuwbare brandstoffen, waarmee in elke lidstaat dieselolie of benzine voor vervoersdoeleinden moet worden vervangen, teneinde bij te dragen tot nakoming van de verplichtingen op het gebied van klimaatverandering, milieuvriendelijke voorzieningszekerheid en bevordering van hernieuwbare energiebronnen. Artikel 2 1. Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: 2. Ten minste de hierna vermelde producten worden als biobrandstoffen beschouwd: Artikel 3 1. a) De lidstaten dienen er zorg voor te dragen dat een minimaal aandeel van biobrandstoffen en andere hernieuwbare brandstoffen op hun markten aangeboden wordt, en stellen daarvoor nationale indicatieve streefcijfers vast. b) i) De referentiewaarde voor deze streefcijfers bedraagt 2%, berekend op basis van de energie-inhoud van de totale hoeveelheid benzine en dieselolie die op 31 december 2005 voor vervoersdoeleinden op hun markten aangeboden wordt. ii) De referentiewaarde voor deze streefcijfers bedraagt 5,75%, berekend op basis van de energie-inhoud van de totale hoeveelheid benzine en dieselolie die op 31 december 2010 voor vervoersdoeleinden op hun markten aangeboden wordt. 2. Biobrandstoffen kunnen beschikbaar worden gesteld in de vorm van: 3. De lidstaten zien toe op het effect van het gebruik van dieselbrandstof waarin meer dan 5% biobrandstoffen is bijgemengd door niet-aangepaste voertuigen, en treffen zo nodig maatregelen om ervoor te zorgen dat de toepasselijke communautaire wetgeving inzake emissienormen wordt nageleefd. 4. De lidstaten moeten bij hun maatregelen rekening houden met de volledige klimaat- en milieubalans van de verschillende soorten biobrandstoffen en andere hernieuwbare brandstoffen en kunnen bij voorrang brandstoffen met een zeer goede, kosteneffectieve milieubalans bevorderen, met inachtneming van het concurrentievermogen en de continuïteit van de voorziening. 5. De lidstaten zorgen ervoor dat het publiek van de eventuele beschikbaarheid van biobrandstoffen en andere hernieuwbare brandstoffen op de hoogte gebracht wordt. Voor derivaten van minerale oliën waarin een hoger percentage biobrandstoffen dan de grenswaarde van 5% methylvetzuur (FAME) of bio-ethanol is bijgemengd, wordt een aparte kenmerking op de verkooppunten verplicht gesteld. Artikel 4 1. De lidstaten brengen jaarlijks voor 1 juli bij de Commissie verslag uit over In het eerste verslag na de inwerkingtreding van deze richtlijn vermelden de lidstaten het niveau van hun nationale indicatieve streefcijfers voor de eerste fase. In het verslag over 2006 vermelden de lidstaten het niveau van hun nationale indicatieve streefcijfers voor de tweede fase. Differentiatie van de nationale streefcijfers ten opzichte van de in artikel 3, lid 1, onder b), genoemde referentiewaarden, wordt in deze verslagen met redenen omkleed en kan op de volgende elementen worden gebaseerd: 2. De Commissie stelt uiterlijk op 31 december 2006, en vervolgens om de twee jaar, een evaluatieverslag op voor het Europees Parlement en de Raad over de vooruitgang die in de lidstaten met het gebruik van biobrandstoffen en andere hernieuwbare brandstoffen is geboekt. Dit verslag dient ten minste de onderstaande elementen te omvatten: Op grond van dat verslag dient de Commissie zo nodig voorstellen bij het Europees Parlement en de Raad in voor de aanpassing van de in artikel 3, lid 1, genoemde streefcijfers. Indien in het verslag wordt geconcludeerd dat de indicatieve streefcijfers waarschijnlijk niet gehaald worden om redenen die niet gerechtvaardigd zijn en/of geen verband houden met nieuw wetenschappelijk bewijs, worden in die voorstellen in een passende vorm nationale streefcijfers opgenomen, waaronder eventueel bindende streefcijfers. Artikel 5 De lijst in artikel 2, lid 2, kan volgens de in artikel 6, lid 2, bedoelde procedure aan de technische vooruitgang worden aangepast, rekening houdend met het milieueffect van biobrandstoffen. Artikel 6 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 7 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk 31 december 2004 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor de verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 8 Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 9 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (11212/4/2002 – C5-0534/2002 (1) ), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 507 (3) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gelet op het ontwerp voor een verslag van de Commissie en de Raad over de toekomst van de pensioenstelsels dat op 17 december 2002 in de plenaire vergadering van het Europees Parlement door commissaris Diamantopoulou werd voorgesteld, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0042/2003), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in tweede lezing vastgesteld op 12 maart 2003, met het oog op de aanneming van Richtlijn 2003/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de werkzaamheden van en het toezicht opinstellingen voor bedrijfspensioenvoorziening HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name artikel 47, lid 2, artikel 55 en artikel 95, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (4) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (5) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (6) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Een echte interne markt voor financiële diensten is van cruciaal belang voor economische groei en het scheppen van werkgelegenheid in de Europese Unie. (2) Er zijn reeds belangrijke resultaten geboekt met betrekking tot de totstandbrenging van deze interne markt, waardoor financiële instellingen in andere lidstaten kunnen opereren en de consumenten van financiële diensten een hoog beschermingsniveau wordt geboden. (3) In de mededeling van de Commissie van 11 mei 1999, , getiteld "Tenuitvoerlegging van het kader voor financiële markten: een actieplan" wordt een reeks maatregelen genoemd die nodig zijn om de interne markt voor financiële diensten te voltooien , en de Europese Raad heeft tijdens zijn bijeenkomst te Lissabon op 23 en 24 maart 2000 aangedrongen op uitvoering van dit Actieplan vóór 2005. (4) Het Actieplan voor financiële diensten beschouwt de opstelling van een richtlijn inzake het bedrijfseconomisch toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening als een dringende prioriteit, omdat dit grote financiële instellingen zijn die ten aanzien van de integratie, de efficiëntie en de liquiditeit van de financiële markten een centrale rol spelen, maar niet onderworpen zijn aan een samenhangende communautaire wetgeving die hen in staat stelt de voordelen van de interne markt ten volle te benutten. (5) Aangezien de socialezekerheidsstelsels steeds meer onder druk komen te staan, zullen de bedrijfspensioenvoorzieningen in de toekomst steeds meer als aanvulling moeten dienen. Bedrijfspensioenvoorzieningen dienen derhalve verder te worden ontwikkeld, zonder evenwel te tornen aan het belang van socialezekerheidspensioenregelingen als een veilige, duurzame en doeltreffende sociale bescherming, die op hogere leeftijd een acceptabele levensstandaard dient te waarborgen en derhalve centraal dient te staan bij de doelstelling van de versterking van het Europese sociale model. (6) Deze richtlijn vormt een eerste stap op de weg naar een op Europese schaal georganiseerde interne markt voor bedrijfspensioenvoorziening. Door de "prudent person"-regel tot onderliggend beginsel te maken voor vermogensbelegging en door het voor instellingen mogelijk te maken om grensoverschrijdende activiteiten te verrichten, wordt de overheveling van spaargelden naar de sector bedrijfspensioenvoorziening gestimuleerd, waardoor wordt bijgedragen aan de economische en sociale vooruitgang. (7) De in de richtlijn verankerde prudentiële regels zijn bedoeld om de toekomstige gepensioneerden door middel van strenge toezichtsnormen een hoge mate van zekerheid te bieden en tegelijkertijd een efficiënte uitvoering van de regelingen voor bedrijfspensioenvoorziening mogelijk te maken. (8) Instellingen die volledig zijn gescheiden van bijdragende ondernemingen en die op basis van kapitaaldekking opereren met als enig doel het verstrekken van pensioenuitkeringen, dienen vrijelijk diensten en beleggingen te kunnen verrichten met als enige voorwaarde dat aan gecoördineerde prudentiële vereisten wordt voldaan, ongeacht of deze instellingen als rechtspersonen worden beschouwd. (9) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel dienen de lidstaten volledig verantwoordelijk te blijven voor de organisatie van hun pensioenstelsels en voor de besluitvorming inzake de rol van elke der drie pensioenpijlers in de individuele lidstaten. In de context van de tweede pensioenpijler moeten zij ook volledig verantwoordelijk blijven voor de rol en de functies van de verschillende instellingen die bedrijfspensioenen uitkeren, zoals pensioenfondsen voor een bedrijfstak, ondernemingspensioenfondsen en levensverzekeringsondernemingen. Dit recht wordt door deze richtlijn niet ter discussie gesteld. (10) De nationale voorschriften betreffende de deelname van zelfstandigen aan instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening lopen uiteen. In sommige lidstaten mogen instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening opereren op grond van overeenkomsten met een branche of met bedrijfsorganisaties waarvan de aangeslotenen als zelfstandigen werkzaam zijn, dan wel op grond van rechtstreeks met zelfstandigen en werknemers gesloten overeenkomsten. In sommige lidstaten kan een zelfstandige zich ook aansluiten bij een instelling wanneer de zelfstandige handelt als werkgever of zijn professionele diensten ten behoeve van een onderneming verricht. In sommige lidstaten mogen zelfstandigen niet aan een instelling voor bedrijfspensioenvoorziening deelnemen tenzij bepaalde voorwaarden, waaronder die welke voortvloeien uit de sociale en de arbeidswetgeving, vervuld zijn. (11) Instellingen die socialezekerheidsregelingen beheren en die reeds op Gemeenschapsniveau worden gecoördineerd, dienen van het toepassingsgebied van deze richtlijn te worden uitgesloten. Wel moet rekening worden gehouden met het speciale geval van instellingen die in één lidstaat zowel socialezekerheidsregelingen als bedrijfspensioenregelingen beheren. (12) Financiële instellingen waarop reeds communautaire regelgeving van toepassing is, dienen in de regel van het toepassingsgebied van deze richtlijn te worden uitgesloten. Daar deze instellingen in sommige gevallen echter ook bedrijfspensioendiensten aanbieden, moet ervoor worden gezorgd dat deze richtlijn niet tot mededingingsverstoringen leidt. Deze verstoringen kunnen worden vermeden door de prudentiële vereisten van deze richtlijn ook op de bedrijfspensioenactiviteiten van levensverzekeringsondernemingen toe te passen. De Commissie zal zorgvuldig toezien op de situatie op de bedrijfspensioenmarkt en nagaan of het mogelijk is de facultatieve toepassing van deze richtlijn uit te breiden tot andere financiële instellingen waarop regelgeving van toepassing is. (13) Bij het streven naar het verschaffen van financiële zekerheid na pensionering dienen de uitkeringen van instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening in de regel in uitbetaling van een levenslang pensioen te voorzien. Tevens dient een qua tijdsduur beperkte uitkering of de uitkering van een bedrag ineens mogelijk te zijn. (14) Het is van belang ervoor te zorgen dat ouderen en gehandicapten niet het gevaar lopen in armoede te geraken en dat zij van een behoorlijke levensstandaard kunnen genieten. Een passende dekking van biometrische risico's in bedrijfspensioenregelingen is een belangrijk aspect van de bestrijding van armoede en onzekerheid bij ouderen. Bij de opzet van een pensioenregeling moeten werknemers en werkgevers of hun respectieve vertegenwoordigers overwegen of het mogelijk is in de pensioenregeling voorzieningen op te nemen ter dekking van het hoge leeftijdsrisico en arbeidsongeschiktheid, alsmede voorzieningen aan nabestaanden die van de verzekeringnemer afhankelijk zijn. (15) De lidstaten toestaan om instellingen die regelingen met minder dan 100 deelnemers uitvoeren van de werkingssfeer van de nationale uitvoeringsbepalingen uit te sluiten, kan het toezicht in bepaalde lidstaten vergemakkelijken zonder de deugdelijke werking van de interne markt op dit gebied te ondermijnen. Een en ander mag echter geen afbreuk doen aan het recht van die instellingen om voor het beheer van hun beleggingsportefeuille en de bewaring van hun activa, in een andere lidstaat gevestigde en naar behoren erkende beleggingsbeheerders en &nbhy;bewaarders te benoemen. (16) Instellingen zoals de Unterstützungskassen in Duitsland, waarvan de deelnemers geen wettelijke rechten op uitkeringen van een bepaald bedrag hebben en waarbij de belangen van de deelnemers door een verplichte wettelijke verzekering tegen insolventie worden beschermd, dienen van het toepassingsgebied van deze richtlijn te worden uitgezonderd. (17) Ter bescherming van deelnemers en pensioengerechtigden is vereist dat instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening hun activiteiten beperken tot de activiteiten, en de daarmee verband houdende werkzaamheden, die in deze richtlijn worden genoemd. (18) In geval van faillissement van een bijdragende onderneming loopt de deelnemer het gevaar zowel zijn werk als zijn verworven pensioenrechten te verliezen. Derhalve is een duidelijke scheiding tussen de bijdragende onderneming en de instelling noodzakelijk en dienen minimale prudentiële normen te worden vastgesteld om de deelnemers te beschermen. (19) De werking van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening lopen in de lidstaten aanzienlijk uiteen. In sommige lidstaten kan niet alleen op de instelling zelf toezicht worden uitgeoefend, maar ook op de lichamen of ondernemingen die gemachtigd zijn deze instellingen te beheren. De lidstaten moeten met een dergelijke specifieke omstandigheid rekening kunnen houden zolang daadwerkelijk aan alle in deze richtlijn opgenomen vereisten wordt voldaan. Daarnaast moeten de lidstaten verzekeringslichamen en andere financiële lichamen kunnen toestaan om instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening te beheren. (20) Instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening verrichten financiële diensten en dragen een grote verantwoordelijkheid voor de verschaffing van bedrijfspensioenuitkeringen en moeten uit dien hoofde aan een aantal minimale prudentiële normen voldoen met betrekking tot hun werkzaamheden en de voorwaarden voor de uitvoering daarvan. (21) Gezien het enorme aantal instellingen in bepaalde lidstaten moet een pragmatische oplossing worden gevonden in verband met de voorafgaande vergunningverlening aan de instellingen. Wanneer een instelling in een andere lidstaat een pensioenregeling wenst uit te voeren, moet echter een voorafgaande vergunning, verleend door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, worden verlangd. (22) Elke lidstaat eist dat een op hun grondgebied gevestigde instelling een jaarrekening en een jaarverslag opstelt rekening houdend met elke door de instelling uitgevoerde pensioenregeling en, indien van toepassing, een jaarverslag en een jaarrekening voor elke pensioenregeling. De jaarrekening en het jaarverslag, waarin, rekening houdend met elke door de instelling uitgevoerde pensioenregeling, een getrouw beeld van de activa, passiva en financiële positie van de instelling wordt gegeven en die naar behoren door een bevoegde persoon zijn goedgekeurd, vormen een essentiële bron van informatie voor de deelnemers aan en de pensioengerechtigden van een pensioenregeling, alsmede voor de bevoegde autoriteiten. Zij stellen met name de bevoegde autoriteiten in staat de financiële draagkracht van een instelling te controleren en te beoordelen of de instelling aan al haar contractuele verplichtingen kan voldoen. (23) Deugdelijke informatie aan de deelnemers aan en de pensioengerechtigden van een pensioenregeling is van wezenlijk belang. Dit geldt met name voor verzoeken om inlichtingen over de financiële draagkracht van de instelling, de contractuele bepalingen, de uitkeringen en de feitelijke financiering van opgebouwde pensioenrechten, het beleggingsbeleid en het risico- en kostenbeheer. (24) Het beleggingsbeleid van een instelling is voor zowel de veiligheid als de betaalbaarheid van de bedrijfspensioenen doorslaggevend. De instellingen dienen derhalve een "verklaring inzake de beleggingsbeginselen" op te stellen, die zij ten minste eens in de drie jaar herzien. Deze verklaring dient aan de bevoegde autoriteiten en desgevraagd ook aan de deelnemers aan en de pensioengerechtigden van de pensioenregeling ter beschikking te worden gesteld. (25) Om hun wettelijke taak te kunnen vervullen dienen de bevoegde autoriteiten in toereikende mate te beschikken over rechten op informatie en interventiebevoegdheden ten aanzien van instellingen en de personen die deze instellingen daadwerkelijk besturen. Wanneer een instelling voor bedrijfspensioenvoorziening zeer belangrijke taken (zoals het beleggingsbeheer, de informaticatechnologie of de boekhouding) aan andere ondernemingen heeft uitbesteed (outsourcing), dienen de rechten op informatie en interventiebevoegdheden tot die uitbestede taken te worden uitgebreid om na te gaan of deze activiteiten overeenkomstig de toezichtregels worden uitgevoerd. (26) Een prudente berekening van de technische voorzieningen is van wezenlijk belang om ervoor te zorgen dat aan de uitkeringsverplichtingen kan worden voldaan. De technische voorzieningen moeten derhalve worden berekend op basis van erkende actuariële methoden en door gekwalificeerde personen worden gewaarmerkt. De maximale rentevoeten moeten prudent worden gekozen overeenkomstig relevante nationale voorschriften. Het minimumbedrag van de technische voorzieningen moet toereikend zijn om de uitbetaling van de reeds verschuldigde uitkeringen aan pensioengerechtigden te kunnen voortzetten en de verplichtingen weergeven die uit de opgebouwde pensioenrechten van de deelnemers voortvloeien. (27) De door de instellingen gedekte risico's lopen van lidstaat tot lidstaat sterk uiteen. De lidstaten van herkomst dienen derhalve de mogelijkheid te hebben de berekening van de technische voorzieningen te onderwerpen aan aanvullende en uitvoeriger regels dan die welke in deze richtlijn zijn vastgesteld. (28) Toereikende en passende activa ter dekking van de technische voorzieningen beschermen de belangen van de deelnemers aan en pensioengerechtigden van de pensioenregeling wanneer de bijdragende onderneming insolvent wordt. Met name in gevallen van grensoverschrijdende activiteiten vereist de wederzijdse erkenning van de toezichtbeginselen die in de lidstaten van toepassing zijn, dat de technische voorzieningen te allen tijde volledig door kapitaal zijn gedekt. (29) Wanneer de instelling geen grensoverschrijdende activiteiten verricht, kunnen lidstaten een ontoereikende dekking toestaan, mits een deugdelijk plan wordt opgesteld om tot volledige kapitaaldekking te komen, onverminderd de vereisten van Richtlijn 80/987/EEG van de Raad van 20 oktober 1980 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake de bescherming van werknemers bij insolventie van de werkgever (7) . (30) Dikwijls kan het de bijdragende onderneming en niet de instelling zelf zijn die hetzij het biometrische risico dekt, hetzij een bepaald uitkeringsniveau of bepaalde beleggingsresultaten waarborgt. Soms verschaft de instelling deze dekking of garanties echter zelf en blijven de verplichtingen van de bijdragende onderneming over het algemeen beperkt tot de betaling van de noodzakelijke bijdragen. Onder deze omstandigheden zijn de aangeboden producten vergelijkbaar met die van levensverzekeringsondernemingen en moeten de desbetreffende instellingen ten minste hetzelfde aanvullende eigen vermogen aanhouden als levensverzekeringsondernemingen. (31) Instellingen zijn beleggers op zeer lange termijn. De door deze instellingen aangehouden activa mogen in de regel niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan ter verstrekking van pensioenuitkeringen. Bovendien moeten de instellingen, om de rechten van deelnemers en pensioengerechtigden afdoende te beschermen, kunnen kiezen voor een allocatie van activa die nauwkeurig strookt met de aard en de looptijd van hun verplichtingen. Deze overwegingen maken een efficiënte controle en benadering van de beleggingsregels noodzakelijk, die de instellingen voldoende flexibiliteit biedt om het veiligste en doelmatigste beleggingsbeleid te kiezen en hen verplicht prudent te handelen. Toepassing van de "prudent person"-regel vereist derhalve een beleggingsbeleid dat is toegespitst op de deelnemersstructuur van de afzonderlijke instelling voor bedrijfspensioenvoorziening. (32) De toezichtmethoden en -praktijken lopen van lidstaat tot lidstaat uiteen. Daarom moet de lidstaten een zekere vrijheid worden gelaten om te bepalen welke beleggingsvoorschriften zij aan de op hun grondgebied gevestigde instellingen wensen op te leggen. Deze voorschriften mogen het vrije kapitaalverkeer evenwel niet belemmeren, tenzij dit om prudentiële redenen gerechtvaardigd is. (33) Als beleggers met een zeer lange beleggingshorizon en lage liquiditeitsrisico's, bevinden instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening zich in een geschikte positie om binnen prudentiële grenzen in niet-liquide activa, zoals aandelen, alsmede in risicokapitaalmarkten te beleggen. Zij kunnen ook van de voordelen van internationale diversificatie profiteren. Beleggingen in aandelen, risicokapitaalmarkten en andere valuta's dan die waarin de verplichtingen zijn uitgedrukt dienen derhalve, tenzij om prudentiële redenen, niet te worden beperkt. (34) Indien de instelling evenwel grensoverschrijdende activiteiten verricht, kan zij door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst worden verzocht om grenzen in acht te nemen voor belegging in aandelen en soortgelijke activa die niet tot de handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten, alsmede in aandelen en andere instrumenten die door dezelfde onderneming worden uitgegeven of in activa in niet-congruente valuta's, mits die voorschriften ook gelden voor in de lidstaat van ontvangst gevestigde instellingen. (35) Beperkingen ten aanzien van de vrije keuze door instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening van erkende vermogensbeheerders en -bewaarders belemmeren de mededinging in de interne markt en moeten derhalve worden opgeheven. (36) Onverminderd de nationale sociale en arbeidswetgeving op het gebied van de organisatie van de nationale pensioenstelsels, daaronder begrepen verplichte deelneming en het resultaat van collectieve arbeidsovereenkomsten dienen instellingen de mogelijkheid te hebben hun diensten in andere lidstaten te verrichten. Het dient hun te zijn toegestaan in andere lidstaten gevestigde ondernemingen als bijdragende onderneming te aanvaarden en pensioenregelingen met deelnemers in meer dan één lidstaat uit te voeren. Dit zou deze instellingen aanzienlijke schaalvoordelen kunnen opleveren, het concurrentievermogen van deze bedrijfstak in de Gemeenschap kunnen verbeteren en de arbeidsmobiliteit kunnen vergroten. Hiervoor is een wederzijdse erkenning van prudentiële normen nodig. Op een deugdelijke handhaving van deze prudentiële normen moet toezicht worden gehouden door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, tenzij anders is bepaald. (37) Het recht van een instelling in een bepaalde lidstaat om een bedrijfspensioenregeling overeengekomen in een andere lidstaat uit te voeren, moet worden uitgeoefend met volledige inachtneming van de bepalingen van de sociale en arbeidswetgeving die in de lidstaat van ontvangst van kracht zijn, voorzover deze voor bedrijfspensioenen relevant zijn, bijvoorbeeld de definitie en de betaling van pensioenuitkeringen en de voorwaarden voor de overdraagbaarheid van pensioenrechten. (38) Wanneer een regeling wordt afgescheiden, gelden de bepalingen van deze richtlijn voor deze regeling afzonderlijk. (39) Er moet worden voorzien in samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten in verband met toezichthoudende taken, en tussen deze autoriteiten en de Commissie voor andere doeleinden. (40) Voor hun taakuitvoering en om een bijdrage te leveren aan de consequente en tijdige uitvoering van deze richtlijn moeten de bevoegde autoriteiten elkaar de noodzakelijke informatie verschaffen ter toepassing van deze richtlijn. De Commissie heeft aangegeven voornemens te zijn een Comité van toezichthouders in te stellen ter aanmoediging van de samenwerking, coördinatie en uitwisseling van standpunten tussen de nationale autoriteiten en ter bevordering van een consequente uitvoering van deze richtlijn. (41) Daar de doelstelling van het voorgestelde optreden, namelijk het scheppen van een gemeenschappelijk juridisch kader dat de instellingen voor bedrijfspensioenenvoorziening bestrijkt, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve wegens de omvang en de gevolgen van het optreden beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp Bij deze richtlijn worden voorschriften vastgesteld inzake de toegang tot en de uitoefening van werkzaamheden van instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening. Artikel 2 Toepassingsgebied 1. Deze richtlijn is van toepassing op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening. Wanneer instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening overeenkomstig de nationale wetgeving geen rechtspersoonlijkheid hebben, passen de lidstaten deze richtlijn toe op deze instellingen of, onverminderd lid 2, op de vergunninghoudende lichamen die verantwoordelijk zijn voor het beheer van deze instellingen en in hun naam handelen. 2. Deze richtlijn is niet van toepassing op: Artikel 3 Toepassing op instellingen die socialezekerheidsregelingen uitvoeren Instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening die tevens verplichte arbeidsgerelateerde pensioenregelingen uitvoeren welke worden beschouwd als socialezekerheidsregelingen, vallende onder Verordening (EEG) nr. 1408/71 en Verordening (EEG) nr. 574/72, vallen met betrekking tot hun werkzaamheden op het gebied van de niet&nbhy;verplichte bedrijfspensioenvoorziening onder deze richtlijn. In dat geval worden de passiva en de overeenkomstige activa afgescheiden en kunnen ze niet worden overgedragen aan verplichte pensioenregelingen welke worden beschouwd als socialezekerheidsregelingen, of omgekeerd. Artikel 4 Facultatieve toepassing op onder Richtlijn 2002/83/EG vallende instellingen De lidstaten van herkomst kunnen ervoor kiezen de bepalingen van de artikelen 9 tot en met 16 en 18 tot en met 20 van deze richtlijn toe te passen op de werkzaamheden inzake bedrijfspensioenvoorzieningen van onder Richtlijn 2002/83/EG vallende verzekeringsondernemingen. In dat geval worden alle met die werkzaamheden overeenkomende activa en passiva afgescheiden en gescheiden van de overige werkzaamheden van de verzekeringsondernemingen beheerd en georganiseerd, zonder dat er enige mogelijkheid tot overdracht bestaat. In dat geval zijn verzekeringsondernemingen, uitsluitend wat betreft hun bedrijfspensioenvoorzieningswerkzaamheden, niet onderworpen aan artikelen 20 tot en met 26 en artikelen 31 en 36 van Richtlijn 2002/83/EG . De lidstaat van herkomst waarborgt dat ofwel de bevoegde autoriteiten, ofwel de met het toezicht op de onder Richtlijn 2002/83/EG vallende verzekeringsondernemingen belaste autoriteiten in het kader van hun toezicht de strikte scheiding van de betrokken bedrijfspensioenvoorzieningswerkzaamheden controleren. Artikel 5 Kleine pensioeninstellingen en wettelijke regelingen Met uitzondering van artikel 19 kunnen de lidstaten ervoor kiezen deze richtlijn geheel of gedeeltelijk niet toe te passen op de op hun grondgebied gevestigde instellingen die pensioenregelingen uitvoeren die tezamen in totaal minder dan 100 deelnemers tellen. Onverminderd artikel 2, lid 2, moet dergelijke instellingen niettemin het recht worden verleend deze richtlijn vrijwillig toe te passen. Artikel 20 kan alleen worden toegepast indien alle overige artikelen van deze richtlijn van toepassing zijn. De lidstaten kunnen ervoor kiezen de artikelen 9 tot en met 17 niet toe te passen op instellingen waarbij de bedrijfspensioenvoorziening geschiedt krachtens wetgeving en door een overheidsinstantie wordt gegarandeerd. Artikel 20 kan alleen worden toegepast indien alle overige artikelen van deze richtlijn van toepassing zijn. Artikel 6 Definities In deze richtlijn wordt verstaan onder: Artikel 7 Werkzaamheden van de instellingen Iedere lidstaat legt de op zijn grondgebied gevestigde instellingen de verplichting op hun werkzaamheden te beperken tot activiteiten in verband met pensioenuitkeringen en werkzaamheden die daarmee verband houden. Wanneer een verzekeringsonderneming haar werkzaamheden inzake bedrijfspensioenvoorziening overeenkomstig artikel 4 door afscheiding van de activa en passiva beheert, worden die afgescheiden activa en passiva uitsluitend aangewend voor verrichtingen inzake pensioenuitkeringen en werkzaamheden die daar rechtstreeks verband mee houden. Artikel 8 Juridische scheiding tussen de bijdragende onderneming en de instelling voor bedrijfspensioenvoorziening Iedere lidstaat draagt er zorg voor dat er een juridische scheiding bestaat tussen de bijdragende onderneming en de instelling voor bedrijfspensioenvoorziening, zodat in geval van faillissement van de bijdragende onderneming de activa van de instelling in het belang van de deelnemers en de pensioengerechtigden beschermd zijn. Artikel 9 Voorwaarden voor de uitvoering van de werkzaamheden 1. Met betrekking tot alle op hun grondgebied gevestigde instellingen zorgt iedere lidstaat ervoor dat: 2. Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en met inachtneming van de omvang van de pensioenvoorzieningen die de socialezekerheidsstelsels bieden kunnen de lidstaten bepalen dat de dekking van het hogeleeftijdsrisico en van arbeidsongeschiktheid, de voorzieningen voor nabestaanden en de garantie van terugbetaling van bijdragen facultatief als bijkomende voorzieningen worden aangeboden aan de deelnemers als de werkgevers en werknemers, dan wel hun respectieve vertegenwoordigers, zulks overeenkomen. 3. Een lidstaat kan aan de voorwaarden van bedrijfsvoering van een op zijn grondgebied gevestigde instelling andere eisen stellen om ervoor te zorgen dat de belangen van de deelnemers en de pensioengerechtigden adequaat worden beschermd. 4. Een lidstaat kan op zijn grondgebied gevestigde instellingen toestaan of van hen verlangen dat zij de uitvoering van deze instellingen geheel of ten dele toevertrouwen aan andere lichamen die handelen in naam van die instellingen. 5. Bij grensoverschrijdende activiteiten als bedoeld in artikel 20 worden de voorwaarden van bedrijfsvoering van de instelling onderworpen aan de voorafgaande verlening van een vergunning door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst. Artikel 10 Jaarrekening en jaarverslag Iedere lidstaat eist dat iedere op zijn grondgebied gevestigde instelling een jaarrekening en een jaarverslag opstelt waarin iedere door de instelling uitgevoerde pensioenregeling, alsmede, indien van toepassing, een jaarrekening en een jaarverslag voor iedere pensioenregeling, worden opgenomen. De jaarrekeningen en jaarverslagen geven een getrouw beeld van de activa, de passiva en de financiële positie van de instelling. De jaarrekeningen en de informatie in de jaarverslagen zijn consistent, alomvattend en correct gepresenteerd en ze worden naar behoren goedgekeurd door overeenkomstig de nationale wetgeving bevoegde personen. Artikel 11 Aan deelnemers en pensioengerechtigden te verstrekken inlichtingen 1. Afhankelijk van de aard van de pensioenregeling draagt iedere lidstaat er zorg voor dat iedere op zijn grondgebied gevestigde instelling ten minste de in de leden 2, 3 en 4 bedoelde inlichtingen verstrekt. 2. Deelnemers en pensioengerechtigden, en/of, indien van toepassing, hun vertegenwoordigers, ontvangen: 3. De in artikel 12 bedoelde verklaring inzake de beleggingsbeginselen wordt op verzoek aan de deelnemers en pensioengerechtigden, en/of, indien van toepassing, hun vertegenwoordigers, ter beschikking gesteld. 4. Iedere deelnemer ontvangt tevens op verzoek duidelijke en wezenlijke gegevens over: De deelnemers ontvangen jaarlijks beknopte informatie over de situatie van de instelling en over het actuele financieringsniveau van hun totale individuele aanspraken. 5. Iedere pensioengerechtigde ontvangt bij zijn pensionering of wanneer er andere uitkeringen verschuldigd worden, de nodige informatie over de uitkeringen waarop hij of zij aanspraak kan maken en over de wijze van uitbetaling. Artikel 12 Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Iedere lidstaat draagt er zorg voor dat iedere op hun grondgebied gevestigde instelling een schriftelijke verklaring inzake beleggingsbeginselen opstelt en deze ten minste om de drie jaar herziet. Deze verklaring moet onverwijld worden herzien na een belangrijke wijziging van het beleggingsbeleid. De lidstaten zien erop toe dat deze verklaring ten minste onderwerpen omvat als de toegepaste wegingsmethoden voor beleggingsrisico's, de risicobeheersprocedures en de strategische allocatie van activa in het licht van de aard en de looptijd van de pensioenverplichtingen. Artikel 13 Aan de bevoegde autoriteiten te verstrekken inlichtingen Iedere lidstaat draagt er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten met betrekking tot iedere op hun grondgebied gevestigde instelling over de noodzakelijke bevoegdheden en middelen beschikken om: Artikel 14 Interventiebevoegdheden en taken van de bevoegde autoriteiten 1. De bevoegde autoriteiten eisen dat er in iedere op hun grondgebied gevestigde instelling goede administratieve en boekhoudkundige procedures en adequate interne controlemechanismen bestaan. 2. De bevoegde autoriteiten hebben de bevoegdheid om met betrekking tot iedere op hun grondgebied gevestigde instelling of jegens de personen die deze instelling besturen alle maatregelen te nemen, waaronder, waar passend, maatregelen van bestuursrechtelijke en geldelijke aard, die geschikt en noodzakelijk zijn om eventuele onregelmatigheden die de belangen van de deelnemers en de pensioengerechtigden kunnen schaden, te voorkomen of ongedaan te maken. Zij kunnen tevens de vrije beschikking over de activa van de instelling beperken of verbieden, met name wanneer de instelling: 3. De bevoegde autoriteiten kunnen, teneinde de belangen van de deelnemers aan en de pensioengerechtigden van een regeling te beschermen, de bevoegdheden waarover de personen die een op haar grondgebied gevestigde instelling besturen, overeenkomstig de wetgeving van de lidstaat van herkomst beschikken, geheel of gedeeltelijk overdragen aan een bijzondere vertegenwoordiger die geschikt is om deze bevoegdheden uit te oefenen. 4. De bevoegde autoriteiten kunnen de activiteiten van een op haar grondgebied gevestigde instelling verbieden of beperken, met name indien: Een eventueel besluit om activiteiten van een instelling te verbieden wordt nauwkeurig met redenen omkleed en de betrokken instelling wordt hiervan in kennis gesteld. 5. De lidstaten dragen er zorg voor dat tegen besluiten ten aanzien van instellingen die worden genomen op grond van overeenkomstig deze richtlijn vastgestelde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, beroep op de rechter openstaat. Artikel 15 Technische voorzieningen 1. De lidstaat van herkomst zorgt ervoor dat instellingen die bedrijfspensioenregelingen uitvoeren te allen tijde met betrekking tot het geheel van de door hun uitgevoerde pensioenregelingen een juist bedrag van de passiva vaststellen overeenkomend met de financiële verplichtingen die uit hun portefeuille van bestaande pensioenovereenkomsten voortvloeien. 2. De lidstaat van herkomst zorgt ervoor dat instellingen die bedrijfspensioenregelingen uitvoeren en dekking bieden tegen biometrische risico's en/of een garantie bieden met betrekking tot hetzij het beleggingsrendement, hetzij een bepaalde hoogte van de uitkeringen, toereikende technische voorzieningen vaststellen met betrekking tot het geheel van deze regelingen. 3. De technische voorzieningen worden elk jaar berekend. De lidstaat van herkomst kan evenwel toestaan dat deze berekening om de drie jaar wordt uitgevoerd indien de instelling de deelnemers en/of de bevoegde autoriteiten voor de tussenliggende jaren een verklaring of een verslag met aanpassingen verstrekt. In die verklaring of dat verslag moet de aangepaste ontwikkeling van de technische voorzieningen en van wijzigingen in de gedekte risico's worden weergegeven. 4. De berekening van de technische voorzieningen wordt uitgevoerd en gewaarmerkt door een actuaris, of anders door een andere deskundige op dit gebied, waaronder een accountant, op grond van door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst erkende actuariële methoden en met inachtneming van de volgende beginselen: 5. De lidstaat van herkomst kan ten aanzien van de berekening van de technische voorzieningen aanvullende en meer uitvoerige voorwaarden opleggen met het oog op een voldoende bescherming van de belangen van de deelnemers en de pensioengerechtigden. 6. Met het oog op een verdere harmonisatie van de voorschriften voor de berekening van de technische voorzieningen die gerechtvaardigd kunnen worden - met name de rentepercentages en andere hypotheses die van invloed zijn op de hoogte van de technische voorzieningen - brengt de Commissie om de twee jaar of op verzoek van een lidstaat verslag uit over de situatie met betrekking tot de ontwikkeling van de grensoverschrijdende activiteiten . De Commissie stelt alle maatregelen voor die noodzakelijk zijn ter voorkoming van mogelijke verstoringen die worden veroorzaakt door verschillen in de hoogte van de rentevoeten, en ter bescherming van de belangen van de pensioengerechtigden en de deelnemers aan enigerlei regeling. Artikel 16 Financiering van de technische voorzieningen 1. De lidstaat van herkomst verplicht iedere instelling te allen tijde over voldoende en passende activa te beschikken om de technische voorzieningen met betrekking tot het geheel van de door haar uitgevoerde pensioenregelingen te dekken. 2. De lidstaat van herkomst kan een instelling toestaan gedurende een korte periode over onvoldoende activa te beschikken om de technische voorzieningen te dekken. In dat geval verplichten de bevoegde autoriteiten de instelling een concreet en haalbaar herstelplan aan te nemen om ervoor te zorgen dat opnieuw aan de vereisten van lid 1 wordt voldaan. Bedoeld plan is aan de volgende voorwaarden onderworpen: 3. In geval van grensoverschrijdende activiteiten als bedoeld in artikel 20 moeten de technische voorzieningen met betrekking tot het geheel van de uitgevoerde pensioenregelingen te allen tijde volledig door kapitaal zijn gedekt. Is niet aan deze voorwaarden voldaan, dan handelt de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst overeenkomstig artikel 14. Voor de naleving van dit vereiste kan de lidstaat van herkomst verlangen dat de activa en passiva worden afgescheiden. Artikel 17 Voorgeschreven eigen vermogen 1. De lidstaat van herkomst zorgt ervoor dat instellingen die pensioenregelingen uitvoeren en zelf, en niet de bijdragende ondernemingen, een dekking tegen biometrische risico's verzekeren of een beleggingsrendement of een bepaalde hoogte van de uitkeringen garanderen, permanent bij wijze van buffer aanvullende activa aanhouden naast de technische voorzieningen. De omvang van de buffer is in overeenstemming met het soort risico en de aard van de activa met betrekking tot het geheel van uitgevoerde regelingen. Deze activa zijn vrij van alle voorzienbare verplichtingen en dienen als veiligheidskapitaal om verschillen tussen de verwachte en de daadwerkelijke uitgaven en winsten op te vangen. 2. Voor de berekening van het minimumbedrag van de aanvullende activa zijn de in de artikelen 27 en 28 van Richtlijn 2002/83/EG vastgestelde regels van toepassing. 3. Lid 1 belet de lidstaten echter niet op hun grondgebied gevestigde instellingen te verplichten tot instandhouding van het voorgeschreven eigen vermogen, of gedetailleerdere voorschriften vast te stellen, mits die vanuit prudentieel oogpunt gerechtvaardigd zijn. Artikel 18 Beleggingsvoorschriften 1. De lidstaten verplichten de instellingen die binnen hun rechtsgebied gevestigd zijn een beleggingsbeleid te voeren dat in overeenstemming is met de "prudent person"-regel en met name met de volgende voorschriften: Activa die ter dekking van de technische voorzieningen worden aangehouden, worden voorts belegd op een wijze die strookt met de aard en de duur van de verwachte toekomstige pensioenuitkeringen; Beleggingen in activa uitgegeven door dezelfde emittent of door emittenten die tot dezelfde groep behoren, mogen de instelling niet blootstellen aan bovenmatige risicoconcentratie; Wanneer een groep van ondernemingen aan de instelling bijdragen betaalt, geschieden beleggingen in deze bijdragende ondernemingen prudent, waarbij rekening wordt gehouden met de noodzaak van een behoorlijke diversificatie. De lidstaten kunnen ertoe besluiten de onder e) en f) bedoelde vereisten niet toe te passen op beleggingen in staatsobligaties. 2. De lidstaat van herkomst verbiedt de instelling leningen aan te gaan of namens derde partijen als garant op te treden. De lidstaten kunnen de instellingen evenwel toestaan om tijdelijk en uitsluitend voor liquiditeitsdoelstellingen leningen aan te gaan. 3. De lidstaten mogen van de op hun grondgebied gevestigde instellingen niet verlangen dat zij in bepaalde categorieën activa beleggen. 4. Onverminderd het bepaalde in artikel 12, stellen de lidstaten geen eisen inzake voorafgaande goedkeuring of systematische kennisgeving aan de beleggingsbesluiten van een op hun grondgebied gevestigde instelling of de vermogensbeheerder ervan. 5. De lidstaten kunnen, overeenkomstig het bepaalde in de leden 1 tot en met 4, voor op hun grondgebied gevestigde instellingen nadere voorschriften vaststellen, met inbegrip van kwantitatieve voorschriften, mits deze vanuit prudentieel oogpunt gerechtvaardigd zijn, die het geheel van door deze instellingen uitgevoerde pensioenregelingen weerspiegelen. Meer in het bijzonder kunnen de lidstaten bepalingen op het gebied van beleggingen toepassen zoals die van Richtlijn 2002/83/EG . De lidstaten verbieden de instellingen evenwel niet om: 6. Het bepaalde in lid 5 belet de lidstaten niet ook op individuele basis de toepassing van beleggingsvoorschriften door op hun grondgebied gevestigde instellingen te eisen, op voorwaarde dat deze met name in het licht van de door de instelling aangegane verplichtingen, prudentieel gerechtvaardigd zijn. 7. In geval van grensoverschrijdende activiteiten als bedoeld in artikel 20 kunnen de bevoegde autoriteiten van iedere lidstaat van herkomst verlangen dat de in de tweede alinea bedoelde voorschriften op de instellingen in de lidstaat van herkomst van toepassing zijn. In dat geval zijn deze voorschriften uitsluitend van toepassing op het deel van de activa van de instelling dat overeenstemt met de activiteiten die in de betrokken lidstaat van herkomst worden uitgeoefend. Voorts worden ze uitsluitend toegepast indien dezelfde of strengere voorschriften ook op in de lidstaat van ontvangst gevestigde instellingen van toepassing zijn. De in de eerste alinea bedoelde voorschriften luiden als volgt: Om aan deze voorschriften te voldoen kan de lidstaat van herkomst verlangen dat de activa worden afgescheiden. Artikel 19 Beheer en bewaring 1. De lidstaten beletten niet dat de instellingen voor het beheer van hun beleggingsportefeuille beleggingsbeheerders aanwijzen die in een andere lidstaat gevestigd zijn en waaraan voor deze activiteit naar behoren vergunning is verleend overeenkomstig Richtlijnen 85/611/EEG, 93/22/EEG, 2000/12/EG en 2002/83/EG , alsmede degenen bedoeld in artikel 2, lid 1, van deze richtlijn. 2. De lidstaten beletten niet dat de instellingen voor de bewaring van hun activa bewaarders aanstellen die in een andere lidstaat gevestigd zijn en waaraan naar behoren vergunning is verleend overeenkomstig Richtlijn 93/22/EEG of Richtlijn 2000/12/EG of die voor de doeleinden van Richtlijn 85/611/EEG als bewaarder zijn aanvaard. Het bepaalde in dit lid belet de lidstaat van herkomst niet de aanwijzing van een bewaarder verplicht te stellen. 3. Iedere lidstaat voert de nodige maatregelen uit om overeenkomstig zijn nationaal recht in staat te zijn om overeenkomstig artikel 14 op verzoek van de lidstaat van herkomst van de instelling de vrije beschikking over de activa te verbieden die worden gehouden door een op zijn grondgebied gevestigde depositaris of bewaarder. Artikel 20 Grensoverschrijdende activiteiten 1. Onverminderd de nationale sociale en arbeidswetgeving op het gebied van de organisatie van de nationale pensioenstelsels, daaronder begrepen verplichte deelneming en het resultaat van collectieve arbeidsovereenkomsten, staan de lidstaten de op hun grondgebied gevestigde ondernemingen toe bij te dragen aan instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening waaraan in andere lidstaten vergunning is verleend. Tevens staan zij de op hun grondgebied vergunninghoudende instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening toe bijdragen te aanvaarden van ondernemingen die op het grondgebied van andere lidstaten zijn gevestigd. 2. Indien een instelling bijdragen wenst te aanvaarden van een bijdragende onderneming die op het grondgebied van een andere lidstaat is gevestigd, dan is hiervoor voorafgaande goedkeuring door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst vereist, zoals bedoeld in artikel 9, lid 5 . Zij stelt de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst waar haar vergunning is verleend, in kennis van haar voornemen om bijdragen te aanvaarden van een bijdragende onderneming die op het grondgebied van een andere lidstaat is gevestigd. 3. De lidstaten verlangen van op hun grondgebied gevestigde instellingen die voornemens zijn bijdragen te ontvangen van een op het grondgebied van een andere lidstaat gevestigde onderneming dat zij bij een kennisgeving ingevolge lid 2 de volgende gegevens verstrekken: 4. Wanneer de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst in kennis worden gesteld overeenkomstig lid 2, doen zij, tenzij ze reden hebben te betwijfelen dat de administratieve structuur of de financiële positie van de instelling, of de goede reputatie en de beroepskwalificaties of beroepservaring van de personen die de instelling besturen met de in de lidstaat van ontvangst voorgenomen activiteiten verenigbaar zijn, binnen drie maanden na ontvangst van de in lid 3 bedoelde gegevens, mededeling van deze gegevens aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst en stellen zij de instelling daarvan dienovereenkomstig in kennis. 5. Voordat de instelling met de uitvoering van een pensioenregeling voor een bijdragende onderneming in een andere lidstaat begint, zullen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst binnen twee maanden, te rekenen vanaf de ontvangst van de in lid 3 bedoelde gegevens, in voorkomend geval de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst informeren over de op bedrijfspensioenvoorziening toepasselijke bepalingen van de sociale en arbeidswetgeving die gelden voor de uitvoering van de pensioenregeling waaraan wordt bijgedragen door een onderneming in de lidstaat van ontvangst, alsmede over voorschriften die krachtens artikel 18, lid 7, en lid 7 van dit artikel moeten worden toegepast. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst doen de instelling mededeling van deze gegevens. 6. Zodra de instelling de in lid 5 bedoelde mededeling ontvangt of, wanneer bij het verstrijken van de in lid 5 genoemde periode geen mededeling van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst is ontvangen, kan de instelling met de uitvoering van de pensioenregeling waaraan wordt bijgedragen door een onderneming in de lidstaat van ontvangst beginnen, met inachtneming van de op bedrijfspensioenvoorziening toepasselijke bepalingen van de sociale en arbeidswetgeving van de lidstaat van ontvangst en van voorschriften die krachtens artikel 18, lid 7, en lid 7 van dit artikel moeten worden toegepast. 7. Met name zijn de instellingen waaraan wordt bijgedragen door een in een andere lidstaat gevestigde onderneming, wat de desbetreffende deelnemers betreft, tevens onderworpen aan door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst aan in die lidstaat gevestigde instellingen opgelegde voorschriften inzake informatieverstrekking overeenkomstig artikel 11. 8. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst in kennis van elke significante wijziging in de op bedrijfspensioenvoorziening toepasselijke bepalingen van de sociale en arbeidswetgeving van de lidstaat van ontvangst die gevolgen kan hebben voor de kenmerken van de pensioenregeling, voorzover het gaat om de uitvoering van de pensioenregeling waaraan door een onderneming wordt bijgedragen in de lidstaat van ontvangst, alsmede in voorschriften die toegepast moeten worden krachtens artikel 18, lid 7, en lid 7 van dit artikel. 9. De instelling wordt onderworpen aan voortdurend toezicht door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst om na te gaan of haar activiteiten in overeenstemming zijn met de in lid 5 bedoelde op bedrijfspensioenregelingen toepasselijke bepalingen van de sociale en arbeidswetgeving van de lidstaat van ontvangst, alsook met de in lid 7 bedoelde voorschriften inzake informatieverstrekking. Wanneer bij dit toezicht onregelmatigheden aan het licht komen, stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst hiervan onverwijld in kennis. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst nemen in coördinatie met de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de instelling een einde maakt aan de vastgestelde inbreuk op de sociale en arbeidswetgeving. 10. Indien de instelling, in weerwil van de door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst getroffen maatregelen of omdat de lidstaat van herkomst geen passende maatregelen heeft getroffen, inbreuk blijft maken op de op bedrijfspensioenregelingen toepasselijke bepalingen van de sociale en arbeidswetgeving van de lidstaat van ontvangst, kunnen de bevoegde autoriteiten van deze laatste, na de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst daarvan in kennis te hebben gesteld, passende maatregelen nemen om verdere onregelmatigheden te voorkomen of te bestraffen en, voorzover zulks volstrekt noodzakelijk is, de instelling te beletten in de lidstaat van ontvangst activiteiten te verrichten voor de bijdragende onderneming. Artikel 21 Samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie 1. De lidstaten dragen op passende wijze zorg voor de uniforme toepassing van deze richtlijn door een regelmatige uitwisseling van informatie en ervaringen, met het doel om de beste praktijken op dit gebied alsmede een nauwere samenwerking te ontwikkelen en op deze wijze mededingingsverstoringen te voorkomen en de voorwaarden te scheppen voor vlotte grensoverschrijdende deelneming. 2. De Commissie en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten werken nauw samen met het doel om het toezicht op de activiteiten van de instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening te vergemakkelijken. 3. Elke lidstaat brengt de Commissie op de hoogte van belangrijke moeilijkheden die het gevolg zijn van de toepassing van deze richtlijn. De Commissie en de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten bekijken zo snel mogelijk die moeilijkheden om daarvoor een passende oplossing te kunnen vinden. 4. Vier jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn brengt de Commissie verslag uit over de evaluatie van: 5. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst vragen een besluit te nemen over de afscheiding van de activa en passiva van de instelling, zoals bepaald in artikel 16, lid 3, en artikel 18, lid 7. Artikel 22 Uitvoering 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op... (15) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor de verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van nationaal recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 3. De lidstaten kunnen de toepassing van artikel 17, leden 1 en 2, op op hun grondgebied gevestigde instellingen die op de in lid 1 van dit artikel genoemde datum niet beschikken over het minimumbedrag aan voorgeschreven eigen vermogen dat is voorgeschreven bij artikel 17, leden 1 en 2, uitstellen tot (16) *. Aan instellingen die pensioenregelingen op grensoverschrijdende basis in de betekenis van artikel 20 willen uitvoeren, is dat evenwel niet toegestaan, totdat ze aan de voorschriften van deze richtlijn voldoen. 4. De lidstaten kunnen de toepassing van artikel 18, lid 1, onder f), op op hun grondgebied gevestigde instellingen uitstellen tot ** . Aan instellingen die pensioenregelingen op grensoverschrijdende basis in de betekenis van artikel 20 willen uitvoeren, is dat evenwel niet toegestaan, tenzij ze onmiddellijk aan de voorschriften van deze richtlijn voldoen. Artikel 23 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 24 Addressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter Het Europees Parlement , – gezien de op 14 november 2001 in Doha aangenomen verklaring van de vierde ministersconferentie van de WTO, – gezien zijn resolutie van 18 november 1999 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de benadering van de WTO-millenniumrond door de EU (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2001 over de vierde WTO-ministersconferentie (2) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2001 over openheid en democratie in de internationale handel (3) , – gelet op artikel 22 van het EU-Handvest van de grondrechten, dat luidt: "De Unie eerbiedigt de culturele, godsdienstige en taalkundige verscheidenheid", – gezien de Universele Verklaring van de UNESCO inzake culturele verscheidenheid, waarin de nadruk wordt gelegd op de specifieke aard van culturele goederen en diensten, die als vectoren van identiteit, waarden en betekenis, niet mogen worden behandeld als waren het uitsluitend basisproducten of consumptiegoederen (art. 8) en waarin wordt gesteld dat de krachten van de markt alléén het behoud en de bevordering van de culturele verscheidenheid, die de sleutel vormt tot duurzame menselijke ontwikkeling, niet kunnen waarborgen (art.11), A. overwegende dat de EU de wereldleider is in de dienstensector, hetgeen ten dele te danken is aan zijn openheid voor de mededinging, en dat open dienstenmarkten voor alle landen voordelen kunnen opleveren, aangezien open markten leiden tot lagere prijzen voor consumenten en bedrijfsleven, B. overwegende dat de dienstensector zeer gevarieerd is en uiteenloopt van gezondheidszorg en onderwijs tot detailhandel en financiële dienstverlening, C. overwegende dat tijdens de WTO-ronde van Doha met name aandacht moet worden geschonken aan de ontwikkelingsagenda, en dat aldus concrete resultaten tot stand moeten worden gebracht om de armste landen ervan te overtuigen dat welslagen van de WTO van beslissende betekenis is voor de economieën van alle landen, zowel de rijke als de arme, D. overwegende echter dat de GATS-Overeenkomst aanleiding heeft gegeven tot wijdverbreide ongerustheid over het gebrek aan transparantie in het onderhandelingsproces en over de mogelijke weerslag ervan op de openbare dienstverlening en de regulering van diensten in het algemeen, Politieke controle en transparantie 1. herinnert eraan dat de liberalisatie van diensten een belangrijk onderwerp van openbare discussie is en dat het aanbod derhalve onderworpen moet worden aan doeltreffende parlementaire controle, en verwelkomt derhalve de inspanningen die de Commissie zich getroost heeft om aan sommige leden van het Europees Parlement de GATS-EU-aanbiedingen te doen toekomen; pleit evenwel voor meer transparantie, met inbegrip van de volledige toegang tot EU-onderhandelingsdocumenten voor alle leden van het Europees Parlement, met inachtneming van de EP-bepalingen inzake vertrouwelijkheid; 2. is ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de doorzichtigheid te verbeteren en om belangengroeperingen uit alle relevante dienstensectoren, met inbegrip van de sociale partners, alsmede maatschappelijke groeperingen, hierbij te betrekken, maar is van mening dat verdere verbeteringen van essentieel belang zijn en dat uitgebreide informatie over de beschikbare EU-verzoeken en aanbiedingen noodzakelijk zijn om een wel ingelicht openbaar debat mogelijk te maken alvorens aan de WTO een aanbod gedaan wordt; verzoekt de Commissie aan de WTO voor te stellen om verzoeken en aanbiedingen van alle lidstaten openbaar te maken; Het EU-aanbod 3. juicht het oorspronkelijke aanbod van de Commissie inzake de GATS toe als belangrijk onderdeel van de Doha-onderhandelingen en als positief signaal aan de leden van de WTO dat de EU bereid is om zaken te doen en voorstander is van een niet-discriminerend, op regels gebaseerd systeem; steunt de aanvullende verbintenissen ter verbetering van de toegang tot de markt voor dienstverleners uit de EU door beperking of eliminering van belemmeringen voor de handel in diensten; 4. herinnert eraan dat de onderhandelingen over de handel in diensten gericht moeten zijn op de bevordering van de economische groei van alle handelspartners en de verdere ontwikkeling van de ontwikkelingslanden en de minst ontwikkelde landen, en dat de GATS-onderhandelingen tegen de achtergrond van dit allesbeheersende doel moeten worden beoordeeld; 5. herinnert eraan dat de GATS een vrijwillig akkoord is en dat de daaraan ten grondslag liggende beginselen niet verplichten tot privatisering of tot deregulering of een bepaalde mate van liberalisering als zodanig voorschrijven; dringt er evenwel op aan dat de ontwikkelingslanden en de minst ontwikkelde landen niet onder druk gezet mogen worden om hun diensten, en met name de openbare diensten, te liberaliseren; 6. is ermee ingenomen dat de Commissie heeft aangekondigd dat geen aanbiedingen inzake de liberalisatie in de sectoren gezondheid, onderwijs en de audiovisuele sector zijn voorgesteld en verzoekt de Commissie dit standpunt gedurende alle GATS-onderhandelingen te handhaven en te waarborgen dat dit recht niet kan worden omzeild; 7. steunt het recht van elk WTO-lid om openbare diensten en diensten van algemeen belang te reguleren en het beginsel van universele dienstverplichtingen in acht te nemen; verlangt dat het recht om regulerend op te treden duidelijker geformuleerd wordt om te waarborgen dat dit niet kan worden ondermijnd door de toepassing van aan de handel gerelateerde criteria, zoals de noodzakelijkheidstest of het vereiste om "minimaal handelsrestrictief" te zijn; 8. steunt de verdere opening van de markten in de sector financiële diensten en telecommunicatie en op andere terreinen, zoals computerdiensten, professionele diensten, handelsdiensten, bouw en constructie, distributie, toerisme en zeevervoer; de ervaring in Europa leert dat de afbraak van monopolistische structuren tot meer klantgerichte diensten tegen lagere prijzen kan leiden, en dat hierbij tevens werkgelegenheid voor gekwalificeerde krachten wordt gecreëerd; 9. steunt de opneming van de dienstverlening op milieugebied voorzover deze in het voorstel is ingedeeld; stemt er tegelijkertijd mee in dat toegang tot en het beheer van watervoorraden en de toewijzing ervan worden uitgesloten; 10. is verheugd over het aanbod om met name de ontwikkelingslanden betere kansen te geven om diensten op de EU-markt aan te bieden via tijdelijk grensoverschrijdend verkeer van gekwalificeerd personeel, maar dringt erop aan dat de onderhandelingen moeten zorgen voor de bescherming van grenswerknemers tegen alle vormen van discriminatie; herinnert eraan dat in al deze gevallen EU- en nationale arbeidsvoorwaarden, minimumsalarisvereisten en eventuele collectieve arbeidsovereenkomsten onverminderd van toepassing moeten blijven, ongeacht of de werkgever al dan niet in de EU is geregistreerd; 11. onderstreept dat commerciële aanwezigheid (investeringen) onverminderd onder de toepassing moeten blijven vallen van binnenlandse belastingen, sociale en andere regelgevende maatregelen; en dringt aan op het recht om buitenlandse commerciële aanwezigheid afhankelijk te stellen van de eerbiediging van de tripartiete verklaring van de ILO inzake de beginselen voor multinationale ondernemingen en sociaal beleid, en van de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen; Culturele diensten 12. onderstreept het belang van de culturele verscheidenheid en de noodzaak om nationale en regionale verscheidenheid te eerbiedigen en de aandacht te vestigen op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed; elke lidstaat dient de juridische flexibiliteit te hebben om alle noodzakelijke maatregelen te nemen op het gebied van het culturele en audiovisuele beleid teneinde de culturele verscheidenheid te bewaren en te bevorderen; 13. wijst er nogmaals op dat culturele diensten niet kunnen worden vergeleken met de meeste andere diensten en dat zij derhalve in bestaande overeenkomsten anders behandeld worden; erkent de bijzondere rol die de Europese audiovisuele sector speelt bij de ondersteuning van de culturele verscheidenheid, de economische prestaties en de vrijheid van meningsuiting; bevestigt nogmaals zijn inzet voor de vrijheid van handelen in de sector audiovisueel beleid, die tijdens de Uruguay-Ronde is verworven; stelt zich op het standpunt dat de GATS-voorschriften inzake culturele diensten, met name in de audiovisuele sector, de culturele verscheidenheid en autonomie van de verdragsluitende partijen van de WTO niet in gevaar mogen brengen; 14. steunt de Commissie bij de handhaving van de mogelijkheid voor de Gemeenschap, haar lidstaten en haar regio's om hun bevoegdheden te behouden en te ontwikkelen om het beleid in de culturele en de audiovisuele sector ten uitvoer te leggen teneinde de culturele verscheidenheid in stand te houden; De gevolgen voor de ontwikkelingslanden 15. erkent dat de mogelijkheden voor sommige ontwikkelingslanden en minst ontwikkelde landen om dienstensectoren te reguleren die tevoren onder overheidscontrole stonden of overheidseigendom waren, wellicht beperkt zijn of volledig ontbreken, en verzoekt de Commissie voorzichtig te werk te gaan op de terreinen waarop het ontwikkelingsland in kwestie reële, op de ontwikkeling gebaseerde bezwaren heeft; dringt erop aan dat bepaalde dienstensectoren, zoals de watervoorziening en afvalverwerking een bijzondere status hebben in de ontwikkelingslanden en de minst ontwikkelde landen, daar deze van directe en dramatische invloed zijn op het dagelijks leven van de mensen en derhalve een bijzondere behandeling vereisen; 16. verzoekt de Commissie, overeenkomstig artikel XIX van de GATS, aan te dringen op een volledige evaluatie van de handel in diensten, parallel aan de DDA-onderhandelingen; o o o 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, Commissie, de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten. Het Europees Parlement , A. overwegende dat de goedkeuring van maatregelen voor het beheer van visbestanden rekening moet houden met vroegere studies over de sociaal-economische gevolgen voor de visindustrie, B. overwegende dat het in zijn resolutie van 5 december 2002 over de kabeljauwcrisis (1) heeft aangenomen, waarin werd gewaarschuwd dat strenge beschermingsmaatregelen voor de kabeljauw ingrijpende sociaal-economische gevolgen zouden hebben, C. overwegende dat deskundigen van de ICES van mening zijn dat een aantal kabeljauwbestanden in de wateren van de EU op een gevaarlijk laag peil is beland, D. overwegende dat de bovengenoemde resolutie erop wijst dat in de huidige begrotingsprogrammering voor het financieringsinstituut voor de oriëntatie van de visserij (FIOV) onvoldoende middelen zijn opgenomen om leefgemeenschappen schadeloos te stellen die zouden worden vernietigd door dergelijke maatregelen, E. overwegende dat de Landbouwraad op zijn vergadering van december 2002 niettemin heeft besloten voorstellen aan te nemen voor maatregelen op de korte termijn die een drastische invloed zullen hebben op de werkgelegenheid in de witvissector in de EU, 1. verzoekt de begrotingsautoriteit van de EU en de Commissie samen met de betrokken lidstaten een plan op te stellen om kustgemeenschappen schadeloos te stellen die ten gevolge van beschermingsmaatregelen voor de kabeljauw verliezen hebben geleden, en hiervoor maximaal 150 miljoen euro bijkomende EU-middelen uit te trekken, waarbij rekening wordt gehouden met de inspanningen van de lidstaten om de crisis aan te pakken; 2. is van mening dat de extra middelen waarom verzocht wordt, verenigbaar zijn met het plafond van rubriek 2 van de financiële vooruitzichten, maar een nieuwe programmering van het huidige beleid vergen, waarvoor toestemming van de Begrotingsautoriteit vereist is ofwel een beroep moet worden gedaan op de bepalingen van het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 (2) ; 3. dringt er bij de Commissie op aan hiertoe uiterlijk op 30 juni 2003 een voorstel met geëigende rechtsgrondslag in te dienen; 4. verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat elke wijziging van de huidige beschermingsmaatregelen voor de kabeljauw streeft naar maximale kansen op herstel van de kabeljauwbestanden en niet tot gevolg heeft dat de bestanden nog verder afnemen; 5. verzoekt de Commissie en de Raad complexere beschermingsmaatregelen voor de lange termijn te treffen, die vooruitzichten bieden voor het herstel van de kabeljauwbestanden en tegelijkertijd zoveel mogelijk banen in de witvissector in de EU veilig stellen; 6. verzoekt de Commissie dringend regionale beheerscomités op te richten waardoor de diverse partijen nauwer bij het beleid zijn betrokken zonder de Europese verdragen in gevaar te brengen; 7. verzoekt de Commissie en de Raad op regelmatige tijdstippen wetenschapslui en vissers bijeen te brengen en de wetenschappelijke beoordeling en analyse van de EU-visserij te verbreden en te verdiepen; 8. verzoekt de Raad en de Commissie de uitbreiding van de medebeslissingsbevoegdheden op het gebied van de visserij te steunen; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid 2002 ( COM(2003) 4 ), – gezien de mededeling van de Commissie over de economie van de EU in 2002 - Samenvatting en voornaamste conclusies ( COM(2002) 712 ), – gezien de verwachtingen van de Commissie van najaar 2002 voor de periode 2002-2003 (1) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad in Barcelona over de strategie van Lissabon ‐ de veranderingen verwerkelijken ( COM(2002) 14 ) en onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 februari 2002 over het proces van Lissabon en de te volgen weg (2) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad op 21 maart 2003 ( COM(2003) 5 ), – gezien de mededeling van de Commissie over structurele indicatoren ( COM(2002) 551 ), – gezien de conclusies van de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000 en die van de Europese Raad van Göteborg van 15 en 16 juni 2001, – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - eEurope 2002: Effecten en prioriteiten - Mededeling aan de Europese Raad van Stockholm, 23-24 maart 2001 ( COM(2001) 140 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 februari 2002 over de strategie inzake duurzame ontwikkeling met het oog op de top van Barcelona (3) , – gezien de mededeling van de Commissie over de toekomst van de Europese werkgelegenheidsstrategie (EWS) : "Een strategie voor volledige werkgelegenheid en beter werk voor allen" ( COM(2003) 6 ), – gezien het definitieve ontwerpverslag van 20 januari 2003 van het deskundigenpanel van TEPSA voor de verantwoordelijke commissie over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid 2003, – gezien het verslag van de Commissie "Economische hervorming: Verslag over de werking van de product- en kapitaalmarkten in de EU" ( COM(2002) 743 ), – gelet op artikel 163 van het Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie ( A5-0051/2003 ), A. overwegende dat het hoofddoel van het sociaal-economisch beleidskader van de Europese Unie bestaat uit het realiseren van een grotere niet-inflatoire groei, volledige werkgelegenheid, in het bijzonder van bevolkingsgroepen waaronder de werkloosheid het grootst is (vrouwen, jongeren en oudere werknemers) ,het bijdragen tot een duurzame ontwikkeling en een grotere sociale samenhang, B. overwegende dat in Europa het herstel van de verslechtering van de wereldeconomie langzaam verloopt, gezien het uitblijven van een duidelijke versnelling van de economische groei in 2002 en de nog onduidelijke vooruitzichten voor de nabije toekomst; overwegende dat de huidige recessie vanwege haar specifieke kenmerken, te weten een combinatie van afnemende groei en relatieve prijsstabiliteit, de beleidsmakers voor een nieuwe uitdaging plaats op het moment dat Europa net de euro heeft ingevoerd, C. overwegende dat een van de belangrijkste oorzaken van het trage herstel in Europa de rigiditeit van de Europese economie is, die een snelle reactie op plotselinge externe ontwikkelingen onmogelijk maakt; overwegende dat de beleidsmakers hun aandacht sterker op Europa zelf zouden moeten richten en zich zouden moeten concentreren op gemeenschappelijke beleidsmaatregelen, alsmede op de economieën van de afzonderlijke lidstaten en op de oorzaken van de grote verschillen tussen hun macro-economische prestaties, D. overwegende dat de nieuwe internationale situatie de aandacht op het belang van de agenda voor de hervormingen van Lissabon en Göteborg in 2000 en 2001 heeft gevestigd; overwegende dat het teleurstellend is te moeten vaststellen dat het tempo van verdere hervormingen in 2002 vrij langzaam is geweest; overwegende dat het niveau van de publieke en privé-investeringen in de EU, net als de toename van de productiviteit, zeer laag is, E. overwegende dat het probleem van de werkloosheid in de EU niet zozeer cyclisch van aard is, maar complex en structureel, en door de afnemende groei is verergerd, F. overwegende dat Europa ondanks de relatieve prijsstabiliteit van dit moment nog altijd een hardnekkig hoge kerninflatie kent, met name door de prijzen in de dienstensector en door de prijzen voor energie en verse levensmiddelen, G. overwegende dat de coördinatie van het economisch beleid gericht op de verwezenlijking van de in artikel 2 omschreven doelstellingen van de Europese Unie (art. 98 en 99 VEG) een verplichting voor de lidstaten is; overwegende dat de bestaande sociaal-economische procedures niet voldoende zijn om in te spelen op de uitdagingen voor de Europese economie; overwegende dat de toenemende onderlinge economische afhankelijkheid in de eurozone een versterking van de coördinatie ex ante van het economisch beleid en van het werkgelegenheidsbeleid noodzakelijk maakt; overwegende dat het bestaan van de euro en het daaraan gerelateerde uniforme monetaire beleid het ontbreken van een gemeenschappelijk en helder Europees economisch beleid heeft blootgelegd, 1. roept de Europese leiders en beleidsmakers op het debat over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid nieuw leven in te blazen met meer creativiteit en proactieve maatregelen die moeten stroken met de regels van het stabiliteits- en groeipact, om een klimaat van vertrouwen in de Europese economie tot stand te brengen; acht dit noodzakelijk om het concurrentievermogen en de economische groei aan te zwengelen met het oog op het verwezenlijken van de belangrijkste doelstelling van het economisch beleid, namelijk het scheppen van werkgelegenheid, teneinde de toenemende tendens in Europa van een steeds verder teruglopende arbeidsdeelname en vergrijzing van de bevolking tegen te gaan; is van oordeel dat te dien einde het genereren van nieuwe bedrijvigheid en het ondersteunen van publieke en privé-investeringen prioriteit moeten krijgen; 2. verzoekt de Europese leiders tijdens de aanstaande voorjaarsbijeenkomst van de Raad Economische Zaken af te zien van vaag en zelfgenoegzaam woordgebruik en juist op te roepen tot een versnelling en een efficiënte implementatie van de strategie van Lissabon in Europa door opnieuw het belang te bevestigen van de evenwichtige en globale strategie die in 2000 in Lissabon en in 2001 in Göteborg is vastgesteld en in Stockholm verder is uitgewerkt, met inbegrip van structurele hervormingen, overheids- en particuliere investeringen, milieubescherming en de verbetering van het Europese economische en sociale model; 3. is van mening dat kortetermijnmaatregelen aan de vraagzijde voor herstel van de economische activiteit (wijzigingen van de rentetarieven en fiscale aanpassingen) in de eerste plaats geen bedreiging mogen vormen voor de macro-economische stabiliteit teneinde de economische en sociale actoren hernieuwd vertrouwen te geven, in de tweede plaats niet mogen leiden tot uitholling van het Europese concurrentievermogen in een gemundialiseerde markt en in de derde plaats verenigbaar moeten zijn met een vermindering van de staatsschuld en een verhoging van de overheidsbesparingen met het oog op de financiering van overheidsinvesteringen ter versnelling van de economische groei en het aanpakken van het gevaar dat de vergrijzing voor het Europees sociaal model inhoudt; 4. verwelkomt dat de Commissie de coördinatie van het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid op een aantal procedurele punten heeft gewijzigd, in het bijzonder door de globale richtsnoeren voor het economisch beleid (GREB) op de middellange termijn te richten, door de Europese richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid (ERW) onderling coherent te maken en door de strategie voor duurzame ontwikkeling erin op te nemen; vindt dat hierin een nadere verbetering moet worden aangebracht door aggregatie van fiscale maatregelen en maatregelen aan de vraagzijde, gecombineerd met een hervorming van de pensioenstelsels die aansluit bij het monetair beleid; is van mening dat al deze processen moeten worden geïntegreerd en moeten worden aangewend als een voorlopig kader waarop de goedkeuring van de begroting van de Europese Unie en die van de lidstaten is gebaseerd; vindt tot slot dat zowel de sociale partners als de toekomstige lidstaten bij dit proces moeten worden betrokken; 5. benadrukt het belang van handhaving van het strikte monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) in het licht van de blijvend hoge kerninflatie, met name in de dienstensector; is voorstander van een koppeling tussen loonstijging en productiviteit als instrument om de inflatie in te dammen; is van mening dat de liberalisering van markten, geschraagd door maatregelen gericht op een grotere transparantie van de prijzen en in combinatie met structurele hervormingen ter verbetering van de productiviteit, de inflatiedruk zullen doen afnemen en de ECB op termijn meer speelruimte zullen bieden, vooral als de wisselkoers van de euro schadelijk is voor de Europese export; 6. onderstreept dat het Parlement zich blijft committeren aan het groei- en stabiliteitspact (GSP) en steunt de intelligente en flexibele toepassing ervan zoals voorgesteld door de Commissie, in het bijzonder de grotere nadruk op de totale schuldenomvang van de afzonderlijke lidstaten, rekening houdende met hetgeen nodig is voor overheidsinvesteringen, vooral als deze investeringen volgens de Commissie passen in de strategie van Lissabon en Stockholm en uit dien hoofde van gemeenschappelijk belang zijn; neemt met teleurstelling kennis van het feit dat een aantal lidstaten met een aanhoudend groot structureel tekort geen vooruitgang heeft geboekt in de richting van een evenwichtige begroting of een begrotingsoverschot, en daarmee de correcte werking van automatische stabilisatoren belemmert; vindt dat de Raad en de Commissie hun taken tijdens de jaren van economische voorspoed vóór de neergang hebben veronachtzaamd door de lidstaten niet tijdig te waarschuwen voor onverstandige fiscale maatregelen; 7. is van mening dat er met het oog op een verhoging van de arbeidsparticipatie en de productiviteit sneller structurele hervormingen moeten worden doorgevoerd ten einde de rigiditeiten die de economische ontwikkeling in de weg hebben gestaan op te heffen en dat deze rigiditeiten dus eerst in kaart moeten worden gebracht (zoals is gedaan in het Witboek over de interne markt uit 1984); is voorts van mening dat er grote politieke wilskracht nodig is voor het implementeren van deze hervormingen aangezien zij altijd eerst offers vergen en pas later vruchten afwerpen; onderstreept daarom dat de sociale dialoog een van de sleutels is tot het welslagen van de hervormingen, hetgeen de economische actoren en de sociale partners ertoe zou moeten aanzetten hun verantwoordelijkheid te nemen om te voorkomen dat de ongelijkheid toeneemt, om positieve mobiliteit te bevorderen en uitsluiting te bestrijden; 8. beschouwt hoge investeringsniveaus in de particuliere en overheidssector als de sleutel tot productiviteitsstijging en volledige werkgelegenheid en roept derhalve op tot een snelle toepassing van technologische ontwikkelingen en nieuwe technologieën; acht het derhalve noodzakelijk om aanzienlijk meer middelen in de begrotingen van de EU en de lidstaten te reserveren voor onderwijs en beroepsopleiding, geavanceerde technologiesectoren zoals ICT (informatie- en communicatietechnologie), milieuvriendelijke productie , O&O (onderzoek en ontwikkeling), alsmede voor infrastructuur, transeuropese netwerkindustrieën en publiek-private partnerschappen, ten einde in elk van deze sectoren kwantitatieve doelstellingen te kunnen verwezenlijken; is voorts van mening dat er meer belastingvoordelen moeten komen voor uitgaven en investeringen in deze activiteiten; wijst op het belang van goedkeuring van het Europees octrooi; 9. onderstreept het belang van verbreding van de productie- en industriële basis van Europa en wijst erop dat een economisch model dat uitsluitend op diensten stoelt niet de juiste keuze is voor de toekomstige economie van Europa; wijst op het belang van toetsing van nieuwe wetgeving door evaluatie van de effecten ervan en verzoekt de Commissie de lijst van proefmaatregelen waarvoor reeds een drievoudige evaluatie (gevolgen voor de economie, de werkgelegenheid en het milieu) in 2003 is gepland, uit te breiden en er ook de komende Commissievoorstellen inzake het chemisch beleid en de tarifering van de vervoersinfrastructuur in op te nemen; wijst tevens op het belang van een geïntegreerde aanpak bij de uitvoering van de diverse maatregelen in het kader van het EU-beleid inzake klimaatverandering, teneinde het internationale concurrentievermogen van de energie-intensieve industrieën in Europa te beschermen; 10. is van mening dat Europa, gezien het feit dat de schommelingen van de olieprijzen en de open vraag wanneer de voorraden zullen zijn uitgeput de Europese economie zeer kwetsbaar maken, het beleid inzake hernieuwbare energie tot prioriteit moet verheffen en niet alleen in hernieuwbare energie moet investeren, maar de bestaande en toekomstige resultaten van het onderzoek op dit gebied in nog grotere mate moet benutten om bij de volgende industriële revolutie in deze sector het voortouw te nemen, zoals de VS dat in de IT-sector heeft gedaan; 11. wijst erop dat de doelstellingen van Lissabon alleen kunnen worden verwezenlijkt indien een cultuur van ondernemerschap wordt bevorderd in Europa; vindt dan ook dat het midden- en kleinbedrijf (MKB) van vitaal belang is voor groei en werkgelegenheid; verzoekt ten eerste om maatregelen om het snel opzetten van nieuwe bedrijven te vergemakkelijken door middel van het gebruik van nieuwe technologieën en belastinguitstelregelingen; roept ten tweede op tot het vereenvoudigen van het regelgevend kader; verzoekt ten derde om een verlaging van de kosten van kapitaal voor het MKB en om een eenvoudiger toegang tot risicokapitaal; wijst erop dat de ontwikkelingen ten aanzien van risicokapitaalvereisten in het kader van de onderhandelingen van Bazel II nauwkeurig dienen te worden gevolgd en spoort het Europees Investeringsfonds aan zijn inspanningen te vergroten wat de kredietgarantieregelingen betreft; moedigt voorts de lidstaten aan zich echt in te spannen om de in het MKB-Handvest gemaakte beloftes na te komen; 12. is van mening dat een goede en tijdige omzetting van EU-richtlijnen van het allergrootste belang is voor de voltooiing van de interne markt en dat er van de huidige procedures wegens schending van het Gemeenschapsrecht te weinig effect uitgaat; roept de Commissie derhalve op meer druk uit te oefenen op lidstaten die belangrijke richtlijnen niet volledig omzetten; 13. is van mening dat er verdere vooruitgang moet worden geboekt bij het realiseren van een meer dynamische en geïntegreerde binnenmarkt; verzoekt de lidstaten voor verdere liberalisering van diensten van algemeen belang en netwerkdiensten te zorgen, omdat het marktaandeel van de zittende bedrijven groot blijft en er nog altijd onvoldoende concurrentie is: met name betreft het de sectoren postdiensten, telecommunicatie, gas en elektriciteit, vervoer per spoor, luchtvaart en omroep; onderstreept dat door de communautaire instellingen op lokaal, regionaal en nationaal niveau gewaarborgd moet worden dat diensten van algemeen belang universeel, van goede kwaliteit en redelijk geprijsd zijn; is van oordeel dat de mogelijkheid van het onderling koppelen van de netwerken in de lidstaten vooral van belang is met het oog op de uitbreiding van de EU; verwelkomt het initiatief tot de opstelling van een Groenboek over diensten van algemeen economisch belang (DAEB) en hoopt dat er een communautaire strategie wordt ontwikkeld voor DAEB om de doelstellingen van Lissabon te kunnen verwezenlijken; 14. dringt aan op volledige en tijdige uitvoering van zowel het Actieplan financiële diensten (APFD) als het Actieplan risicokapitaal (APRK); verzoekt om de ontwikkeling van markten voor risicokapitaal en wenst dat de rol van het Europees Investeringsfonds (EIF) wordt versterkt; is van mening dat er in de context van een toenemende vervlechting van de financiële markten in Europa behoefte bestaat aan verdere coördinatie tussen de nationale toezichthoudende instanties, hetgeen uiteindelijk zou kunnen leiden tot één Europese toezichthouder; 15. wijst erop dat tegelijkertijd de financiële markt bij lange na niet kan voldoen aan de financieringsbehoeften van het MKB, voor regionale ontwikkeling en netwerkinfrastructuur; verlangt bijgevolg dat er op Europees niveau een op deze behoeften afgestemd financieringsbeleid wordt ontwikkeld; 16. onderstreept dat de beurscrisis aan het licht heeft gebracht dat het bestuur van ondernemingen, ook in de Europese Unie, te wensen overlaat en pleit voor de goedkeuring van een ambitieus communautair plan op basis van het rapport Winter op het gebied van ondernemingsrecht en bedrijfseconomie; 17. wenst dat er aanzienlijke inspanningen worden geleverd om de arbeidsparticipatie, met name van vrouwen, gehandicapten en ouderen, te verhogen met behulp van de volgende maatregelen: ten eerste, belastingfaciliteiten voor bedrijven die deze doelgroepen in dienst nemen, zoals verlaging van de inkomstenbelasting in combinatie met gecreëerde banen en verlaging van de belasting op arbeid (o.a. sociale premies), met name voor lage inkomens, een en ander gecompenseerd door een verhoging van de indirecte belastingen als de budgettaire stabiliteit in gevaar komt; ten tweede, verhoging van de feitelijke pensioengerechtigde leeftijd door vrijwillige beslissingen van de werknemers, ondersteund door betere pensioenvooruitzichten en stimulansen voor bedrijven die de werkgelegenheid van oudere werknemers niet beperken; ten derde, bevordering van alle kwaliteitsaspecten van arbeid, inclusief gezondheid en veiligheid op de werkplek; pleit ten slotte voor de opstelling van regionale en lokale werkgelegenheidsinitiatieven; 18. dringt aan op een grotere arbeidsmobiliteit in de EU door sterkere prikkels te bieden voor verhuizing van de ene lidstaat naar de andere, de bureaucratie terug te dringen, het verkrijgen van sociale uitkeringen in heel Europa te vergemakkelijken en diploma's, beroepservaring, kwalificaties en pensioenbijdragen te erkennen; is van mening dat er bijzondere aandacht dient te worden besteed aan onderwijs, bijscholing, levenslang leren en het verbeteren van vaardigheden, met name taalvaardigheden; 19. dringt erop aan dat concurrentieverstorende belastingregelingen versneld worden afgeschaft; onderstreept dat uitvoering moet worden gegeven aan het onlangs goedgekeurde pakket voor de belastingheffing op spaartegoeden; verzoekt de Commissie en de Raad het convergentieproces bij de BTW (met het oog op invoering van het beginsel van het land van oorsprong) en bij de energiebelasting gaande te houden; wenst dat er voor bedrijven een geconsolideerde belastinggrondslag komt voor hun in de hele EU verrichte activiteiten; dringt er tot slot op aan dat er overeenstemming wordt bereikt over gemeenschappelijke beginselen voor de belastingheffing op fondsen voor aanvullende pensioenen in Europa; 20. is van mening dat er, gezien de toegenomen flexibiliteit van de Europese markteconomie, behoefte bestaat aan een gelijkwaardige mate van sociale verantwoordelijkheidszin in de particuliere sector om het Europese sociale model in stand te houden; stelt voor dat de Commissie een "scorebord" opzet en ontwikkelt om de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven bij te houden; 21. dringt aan op een passende internationale vertegenwoordiging van de eurozone in internationale en multilaterale instellingen; wenst dat grondstoffen- en energieleveranties zoveel mogelijk in euro worden gefactureerd om bij handelstransacties voor meer zekerheid te zorgen en de dubbele schommelingen van de grondstoffenprijzen en de wisselkoers te vermijden; 22. dringt er opnieuw op aan dat het Europees Parlement volledig wordt betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van de globale richtsnoeren van de EU voor het economisch beleid; is van oordeel dat de standpunten van de Raad en het Parlement even zwaar moeten wegen bij de jaarlijkse goedkeuring van de GREB op basis van een voorstel van de Commissie; wijst erop dat de nationale parlementen hierbij nauwer moeten worden betrokken; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en aan de sociale partners. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid 2002 ( COM(2003) 4 ), – gezien het eindverslag van 20 januari 2003 dat door het TEPSA-panel van deskundigen is voorgelegd aan de Economische en Monetaire Commissie inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2003, – gezien de conclusies van de staatshoofden en regeringsleiders op de Europese Raad van Lissabon (2000), Göteborg (2001) en Barcelona (2002), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 maart 2003 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de openbare financiën in de EMU – 2002 (1) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de verbetering van de coördinatie van het begrotingsbeleid ( COM (2002) 668 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de noodzaak en de methoden om de kwaliteit van de begrotingsstatistieken te verbeteren ( COM (2002) 670 ), – gezien het verslag van de Commissie over de economie van de EU: evaluatie 2002, ECFIN/475/02-EN, – gezien de najaarsnota nr. 5/2002 van de Commissie met de economische vooruitzichten voor het najaar 2002, European Economy nr. 5/2002, – gezien de mededeling van de Commissie over het stroomlijnen van de jaarlijkse coördinatiecyclus voor economisch en werkgelegenheidsbeleid ( COM(2002) 487 ) en zijn resolutie daarover van 5 december 2002 (2) , – gelet op artikel 99 van het EG-Verdrag en artikel 41 van zijn Reglement, – gezien de jaarlijkse bijgewerkte versies van de stabiliteits- en convergentieprogramma's die door de lidstaten zijn opgesteld tussen oktober 2002 en februari 2003 alsook de standpunten van de ECOFIN-raden van 21 januari 2003 over deze programma's, – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0047/2003), A. overwegende dat er aanzienlijke vorderingen zijn geboekt in de beoordeling van de budgettaire convergentie in het kader van het begrotingstoezicht van de lidstaten in de context van het stabiliteits- en groeipact (SGP), en dat in deze beoordelingen het niveau en de ontwikkeling van de overheidsschuld alsook een genuanceerde analyse is opgenomen, hetgeen zou kunnen zorgen voor meer flexibiliteit in de uitvoering van het SGP, B. overwegende dat het monetair beleid in elk geval homogeen is voor alle landen van de eurozone, maar dat wegens de verschillende nationale inflatiepercentages en verschillende groeiperspectieven structuurhervormingen, waarmee het mogelijk wordt om gelijkaardige niveaus op de laagste nominale waarde te bereiken, alsmaar noodzakelijker worden, C. overwegende dat de economische en monetaire prognoses voor 2003 sterk beïnvloed zijn door verkeerde ramingen in de prognoses voor de jaren 2001 en 2002, en dat deze fouten voortvloeien uit een passief beleid van wachten op een herstel van de Amerikaanse economie, terwijl Europa dringend behoefte heeft aan structuurhervormingen, D. overwegende dat de revaluatie van de euro in het nadeel zou kunnen uitvallen van de Europese uitvoer van minder concurrerende producten, terwijl er een toenemende noodzaak is om de vernieuwing te bevorderen en te stimuleren, zodat ze ook leidt tot een toenemende binnenlandse vraag, gesteund door een coherent investeringsbeleid binnen het kader van de doelstellingen van de strategie van Lissabon, E. overwegende dat coördinatie van de economische beleidsvoering uit juridisch oogpunt voor de lidstaten van de Europese Unie niet een mogelijkheid maar een verplichting vertegenwoordigt, aangezien artikel 99, lid 1 van het EG-Verdrag bepaalt: "De lidstaten beschouwen hun economisch beleid als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang en coördineren het in het kader van de Raad, overeenkomstig het bepaalde in artikel 98", dat de doeleinden van de coördinatie vastlegt, namelijk "bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Gemeenschap, als omschreven in artikel 2", F. overwegende dat de op de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad te bespreken richtsnoeren voor het economisch beleid in sterkere mate gericht moeten zijn op een beleid dat op middellange termijn wordt uitgestippeld; er evenwel op wijzend dat een ernstige vertraging van de economie, zoals die zich nu voordoet, duidelijk aantoont dat verscheidene lidstaten zich opnieuw moeten beraden over hun nationaal economisch beleid dat, eenmaal ten uitvoer gelegd, alleen op middellange en lange termijn positieve resultaten zal opleveren, G. overwegende dat er een sterke economische interdependentie is in de interne markt, en dat een efficiënt gecoördineerd economisch beleid om investeringen te stimuleren en structurele hervormingen door te voeren zoals bepaald in het Lissabon-proces, dat gelijktijdig ten uitvoer wordt gelegd in heel de EU, de meest efficiënte weg is om de groeicrisis te overwinnen, H. overwegende dat de arbeidsmarkt in de eurozone de laatste jaren zo weinig flexibel gebleken is dat hij een van de voornaamste oorzaken van de werkloosheid geworden is, zodat deze markt in een aantal lidstaten een prioriteit moet vormen voor structuurhervormingen; I. overwegende dat de economische groei die in het verleden werd gedragen door de interne markt en de sterke export, is afgenomen en dat de Commissie desondanks te optimistische prognoses publiceert; dat er bovendien grote onzekerheid blijft bestaan omtrent de ontwikkeling van de olieprijzen, de verhouding tussen de euro en de dollar, de zwakheid van de aandelenmarkten en de economische gevolgen van de crisis rond Irak, J. overwegende dat de communautaire groeistrategieën in het verleden altijd op uitvoer gericht waren maar dat in de afgelopen jaren de groei gestimuleerd is door de toename van de werkgelegenheid in de EU en overwegende dat de Commissie optimistische ramingen doet inzake een toename van de uitvoer uit de eurozone met ongeveer 5% in 2003, maar dat er grote onzekerheid blijft bestaan wegens de volatiliteit van de olieprijzen, de revaluatie van de euro, twijfel aan het vermogen van de Europese Unie om structuurhervormingen te ontwerpen en door te voeren, de blijvende zwakheid van de aandelenmarkten en de economische gevolgen van een mogelijke oorlog in het Midden-Oosten, 1. herinnert eraan dat het streven naar een evenwichtige begroting een belangrijke basis vormt voor een duurzame economische ontwikkeling; wijst er bovendien op dat de verkeerde houding op het gebied van het begrotingsbeleid van enkele staten in een economische en monetaire unie kan leiden tot een afstraffing van alle deelnemers op de financiële markten; 2. verheugt zich over de bijzonder bevredigende uitvoering van de stabiliteits- en convergentieprogramma's in de meeste lidstaten en spoort de andere lidstaten ertoe aan om dat voorbeeld te volgen; spreekt zijn tevredenheid uit over de bovengenoemde mededeling van de Commissie over betere coördinatie van het begrotingsbeleid, die een waardevolle stap vormt voor de verduidelijking en uitvoering van de desbetreffende procedure; 3. onderstreept de noodzaak het begrotingstoezicht van de lidstaten te verbeteren en ook in de toekomst het stabiliteits- en groeipact flexibel toe te passen; merkt op dat daarbij in de landen met een buitensporig begrotingsoverschot het nettofinancieringstekort voortdurend met 0,5% per jaar moet worden verminderd en permanent onder de drempel van 3% moet worden gehouden en stelselmatiger moet worden gestreefd naar een percentage van de totale overheidsschuld van 60%; 4. vindt dat de veelheid aan indicatoren de Commissie en de Raad in staat stelt naar voren te komen met aanbevelingen en vroegtijdige waarschuwingen waarbij de ernstigste gevallen in aanmerking worden genomen; vindt dat er een duidelijke keuze moet worden gemaakt voor investeringen tegenover de gewone uitgaven en voor een algemene vermindering van de fiscale druk ten gunste van een toename van de actieve bevolking en actief oud worden in het geval van negatieve prognoses voor de kosten van de pensioensystemen; 5. is van mening dat de Commissie in de toekomst zelfstandig aanbevelingen moet doen en vroegtijdige waarschuwingen moet geven en deze ook zelfstandig moet verantwoorden en dat de Raad niet het recht mag hebben hierover te stemmen; 6. beklemtoont dat een multilateraal toezicht op het begrotingsbeleid om te komen tot convergentie in de context van het SGP weliswaar gemakkelijker uitvoerbaar is in periodes van groei van de nationale economieën, maar ook nauwgezet uitgevoerd moet worden, volgens de regels van het SGP, in tijden van economische teruggang, aangezien het pact in zijn huidige vorm heel wat ruimte voor flexibiliteit laat voor staatshuishoudingen die in moeilijkheden verkeren; stelt vast dat de lidstaten die zich het best aan het SGP houden in tijden van voorspoed, over het algemeen beter presteren in tijden van algemene recessie; 7. stelt voor de doelstellingen van de strategieën van Lissabon en Göteborg in het centrum te plaatsen van de communautaire beleidsmix en van de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten teneinde de groei in de komende acht jaar te versterken en divergenties en contradicties te vermijden in de verschillende documenten die op de voorjaarsraad van 2003 zullen worden geëvalueerd; 8. stelt voor om de doelstellingen van de strategie van Lissabon op een samenhangende manier op te nemen in alle instrumenten voor de economische en financiële coördinatie (globale richtsnoeren van het economisch beleid, coördinatie van het begrotingsbeleid, rationalisatie van jaarlijkse coördinatiecycli voor het economisch en werkgelegenheidsbeleid teneinde alle vertragingen in te lopen en tegen 2010 wezenlijke resultaten te bereiken als resultaat van de uitvoering van de strategie; 9. verheugt zich over het feit dat de nationale stabiliteitsprogramma's eerst volledig afgewerkt worden voordat de beleidscoördinatie een aanvang neemt, zodat men een beter overzicht heeft van de beschikbare financiële middelen voor elke vorm van economisch beleid en vermijdt over te gaan tot een herinterpretatie van het stabiliteits- en groeipact op een ad hoc-basis om tegemoet te komen aan de wens om grotere uitgaven te verrichten, die bij de coördinatie van de beleidsvoering soms opduikt; 10. onderstreept in deze context dat deze strategieën moeten leiden tot het vastleggen van de prioritaire doelstelling om te garanderen dat er een beleid wordt gevoerd van openbare en particuliere investeringen in sectoren zoals innovatie, levenslang leren, het creëren van infrastructuur, duurzame ontwikkeling binnen de Europese Unie, met name in het geval waar deze sectoren door de Commissie erkend zijn en van gemeenschappelijk belang worden geacht; 11. deelt de mening van de Commissie dat het meest afdoende antwoord op de stagnatie van de economie de strategie van Lissabon is, naast structuurhervormingen op het niveau van de lidstaten, en vraagt de lidstaten over te gaan tot een onmiddellijke en gelijktijdige uitvoering van de prioriteiten die zijn vastgelegd op de Europese Raad in Lissabon (2000) en Göteborg (2001), met name om de arbeidsontmoedigende maatregelen in een aantal lidstaten aanzienlijk af te bouwen en om meer openbare en particuliere investeringen te doen in onderwijs en opleiding, onderzoek en innovatie voor producten en procédés, en de ontwikkeling en toepassing van nieuwe producten en diensten, met nadruk op de toepassing en interconnecties die door de nieuwe technologieën worden mogelijk gemaakt; beveelt aan om onderwijs, beroepsopleiding, levenslang leren en onderzoek te financieren en dat met name kleine en middelgrote ondernemingen die dergelijke maatregelen nemen, worden gesteund; 12. herinnert eraan dat de strategie van Lissabon tot doel heeft de participatie aan de arbeidsmarkt te verhogen, alsook de duurzaamheid van de overheidsfinanciën te garanderen met name in het licht van Europa's verouderende bevolking en de financiering van de pensioenen; wijst erop dat de tussentijdse doelstellingen, die ervoor moeten zorgen dat de Europese Unie in 2010 de meest concurrerende economie wordt, niet gerealiseerd worden; vraagt de regeringen maatregelen te nemen waarmee ze opnieuw de weg van de hervormingen kunnen volgen die nodig zijn om de achterstand in de productiviteit van de Europese Unie tegenover de Verenigde Staten te verminderen; vraagt de Commissie een beleidsplan voor te leggen dat ervoor zorgt dat de kandidaat-lidstaten aansluiting vinden bij de beleidsvoering voor de strategie van Lissabon; 13. wenst derhalve, gezien de grote onzekerheid inzake een mogelijke toename van export uit de eurozone, dat meer aandacht wordt besteed aan de interne groei, die in de Europese Unie nog altijd traag verloopt, en beveelt aan bij de overheidsuitgaven de klemtoon van consumptie naar investeringen te verschuiven, of met andere woorden over te gaan tot een onmiddellijke en gecoördineerde implementatie van de strategie van Lissabon gelijktijdig in alle lidstaten om een maximaal voordeel te halen uit de gezamenlijke economische effecten van de beleidsmaatregelen, en meer concurrentie tussen de verschillende vormen van nationaal economisch beleid mogelijk te maken, zodat er een efficiënte vorm van economie ontstaat die in staat is om tegemoet te komen aan de sociale behoeften van de burgers; 14. wenst dat de beoordeling van de Commissie en de aanbevelingen inzake de stabiliteits- en groeiprogramma's tijdig aan het Parlement worden voorgelegd zodat het Parlement passende inspraak krijgt in het proces van economische coördinatie in het kader van het SGP; 15. verzoekt de staatshoofden en regeringsleiders op de voorjaarsbijeenkomst op basis van een realistische beoordeling de inspanningen om de nodige structurele hervormingen door te voeren, te intensiveren, zodat de ambitieuze doelstellingen van Lissabon geen utopie blijven; 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten en aan de sociale partners. Het Europees Parlement , – gezien het verslag van de Commissie ( COM(2002) 243 – C5&nbhy;0326/2002), – gezien het Convergentieverslag 2002 van de ECB, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 november 2002 over de vooruitgang van iedere kandidaat-lidstaat met het oog op toetreding (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 30 april 1998 inzake het Convergentieverslag van het Europees Monetair Instituut en het Commissiedocument d.d. 25 maart 1998 getiteld: "Euro 1999 - Verslag over de stand van de convergentie en bijbehorende aanbeveling met het oog op de overgang naar de derde fase van de Economische en Monetaire Unie (2) , – onder verwijzing naar zijn advies van 18 mei 2000 over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de aanneming van de ene munt door Griekenland op 1 januari 2001 (3) , – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie ( A5-0037/2003 ), A. overwegende dat 11 lidstaten op 1 januari 1999 de derde fase van de Economische en Monetaire Unie zijn binnengegaan en drie jaar later eurobiljetten en –munten hebben ingevoerd in plaats van hun nationale valuta, waardoor een belangrijke stap voorwaarts is gezet in de politieke en economische eenwording van Europa, B. overwegende dat op dat tijdstip de mening bestond dat twee lidstaten niet aan de convergentiecriteria voldeden, waardoor zij tot lidstaten werden met een derogatie; dat de Commissie en de ECB verplicht zijn regelmatig te bezien of en in hoeverre een lidstaat met een derogatie vooruitgang boekt bij de verwezenlijking van de criteria; dat er na uitvoering van een dergelijk onderzoek in 2000 nu slechts één lidstaat met een derogatie is, C. overwegende dat lidstaten met een derogatie verplicht zijn de euro vroeger of later in te voeren tenzij er sprake is van een bijzondere regeling, D. overwegende dat in Zweden op 14 september 2003 een referendum wordt gehouden over de invoering van de euro, E. overwegende dat de Commissie en de ECB waarschijnlijk kort hierna zal worden verzocht de convergentie in Zweden te evalueren, F. overwegende dat er ten aanzien van de uitlegging die aan enkele criteria moet worden gegeven een aanzienlijk gebrek aan duidelijkheid bestaat, met name ten aanzien van het criterium wisselkoers, G. overwegende dat de evaluatie van Zweden waarschijnlijk van grote invloed is op landen die de euro daarna wensen in te voeren, H. overwegende dat in 2004 naar verwachting 10 nieuwe lidstaten tot de EU toetreden, waarvan geen enkele heeft verzocht om bijzondere regelingen op het gebied van de Economische en Monetaire Unie; dergelijke regelingen zijn dan ook niet vastgesteld, I. overwegende dat de nieuwe lidstaten derhalve lidstaten met een derogatie worden zodra zij tot de EU toetreden, Algemene opmerkingen 1. is van mening dat de politieke onrust van de afgelopen tijd over het stabiliteits- en groeipact ongunstige gevolgen heeft gehad voor de wijze waarop de burgers tegen de euro aankijken, met name in de landen die nog niet tot de eurozone behoren; 2. is evenwel van mening dat de erkenning door de Commissie dat het begrotingstekort twee componenten bevat, een structurele en een conjuncturele die verband houdt met de economische cyclus, in de goede richting gaat omdat zo naast het aspect "stabiliteit" van het Pact ook het aspect "groei" nadruk krijgt; 3. wijst er nogmaals op dat de steun van de publieke opinie voor de euro van doorslaggevend belang is daar de landen die de euro nog niet hebben ingevoerd dit pas doen nadat zij de bevolking door middel van referenda hebben geraadpleegd; 4. spreekt dan ook zijn waardering uit voor het besluit het stabiliteits- en groeipact op soepeler wijze toe te passen; bevestigt in dit verband nogmaals dat het met open blik tegen eventuele wijzigingen van het pact aankijkt, maar acht het gevaarlijk indien deze door de publieke opinie gezien worden als oplossingen voor problemen op korte termijn en niet als uitvloeisels van gecoördineerde beleidsactiviteiten; Lidstaten met derogatie 5. wijst er nogmaals op dat over de invoering van de euro in sommige lidstaten een referendum zal worden gehouden; beseft en erkent dat de uitslag van deze referenda waarschijnlijk politieke gevolgen zal hebben voor de democratische legitimiteit die niet terzijde kunnen worden geschoven en waaraan niet kan worden voorbijgegaan door te verwijzen naar het Verdrag; 6. wijst er nogmaals op dat de invoering van de euro een van de uit het Verdrag voortvloeiende verplichtingen is die een lidstaat met derogatie vroeger of later dient na te komen; 7. spreekt dan ook zijn waardering uit voor het Zweedse besluit dit jaar een referendum te houden over de vraag of de euro moet worden ingevoerd, en hoopt dat andere lidstaten die buiten de eurozone staan zo spoedig mogelijk hetzelfde doen; 8. stemt in met de evaluatie van de Commissie dat Zweden momenteel niet voldoet aan alle convergentiecriteria; 9. wijst er in dit verband nogmaals op dat alle wetgeving inzake de derde fase van de EMU deel uitmaakt van de wetgeving die alle lidstaten zonder bijzondere regelingen op dit gebied verplicht ten uitvoer moeten leggen, en dat ook lidstaten met een derogatie verplicht zijn op nationaal niveau de noodzakelijke stappen te nemen ter waarborging van de onafhankelijkheid van de nationale centrale bank; 10. is, gezien het gevestigde beginsel van het primaat van de EG-wetgeving, niettemin van oordeel dat de lidstaten verplicht zijn geen voorschriften toe te passen die strijdig zijn met de EG-wetgeving; wijst er derhalve met klem op dat juridische convergentie in de praktijk zelfs kan worden verwezenlijkt voordat de nationale wettelijke bepalingen zijn gewijzigd; 11. is van mening dat er een grote mate van onduidelijkheid bestaat over de wijze waarop de wisselkoerscriteria moeten worden uitgelegd en toegepast, en dat een groot aantal uiteenlopende meningen in overweging is gegeven; 12. wijst er in dit verband nogmaals op dat de wisselkoerscriteria voor vier landen van de eerste groep met grote soepelheid werden gehanteerd; 13. verzoekt de Commissie derhalve een authentieke uitlegging te publiceren van het wisselkoerscriterium, en in dit kader met name te benadrukken hoe het in het verleden is gehanteerd en welke wijzigingen eventueel vereist zijn na invoering van de euro; 14. wijst in dat opzicht met name op de betekenis van een pragmatische interpretatie van de criteria, met name daar enkele nieuwe lidstaten vermoedelijk een grote mate van wisselkoersstabiliteit tot stand hebben gebracht met andere middelen dan het tweede wisselkoersmechanisme, bij voorbeeld door middel van een currency board; 15. is van mening dat Zweden niet alleen moet voldoen aan de convergentiecriteria, maar eveneens actief structurele hervormingen dient na te streven met het oog op meer mededinging als voorbereiding op het lidmaatschap van de eurozone; acht dit met name voor Zweden noodzakelijk daar de invoering van de euro volledige doorzichtigheid van de prijzen tot gevolg zal hebben in een land waar het algemene prijsniveau hoger is dan in andere landen van de eurozone; 16. verzoekt de Commissie een onderzoek in te dienen naar de wijze waarop het wettelijk kader voor de invoering in de twaalf landen heeft gewerkt tijdens het overschakelingsproces, zodat eventueel noodzakelijke aanpassingen voor toekomstige omschakelingen kunnen worden aangebracht; is van mening dat de Commissie er met name voor moet zorgen dat de regelgeving op bevredigende wijze is opgezet om te voorkomen dat omschakeling prijsstijgingen tot gevolg heeft, en dient na te gaan of de huidige waarden van de euromunten en –biljetten adequaat zijn; o o o 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de parlementen van de lidstaten en de parlementen van de kandidaat-lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2002) 209 – C5&nbhy;0324/2002), – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - Verbetering van de coördinatie van het begrotingsbeleid ( COM(2002) 668 ), – gezien de mededeling van de Commissie - Structurele indicatoren ( COM(2002) 551 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de noodzaak en de methoden om de kwaliteit van de begrotingsstatistieken te verbeteren ( COM(2002) 670 ), – gezien de najaarsnota nr. 5/2002 van de Commissie met de economische vooruitzichten 2002-2004 voor de Eurozone en de Europese Unie, – gezien de in september 2002 ingediende mededeling van de Commissie over de budgettaire uitdagingen in de Eurozone, – gezien de in juli 2002 ingediende mededeling van de Commissie over de Eurozone in de wereldeconomie - ontwikkelingen in de eerste drie jaar ( COM(2002) 332 ), – gezien Beschikking 2002/923/EG van de Raad van 5 november 2002 betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Portugal - Toepassing van artikel 104, lid 6 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (1) en een aanbeveling betreffende de maatregelen die noodzakelijk zijn om het tekort te bestrijden, – gezien de aanbevelingen van de Raad van 21 juni 2002 betreffende de globale richtsnoeren voor het economische beleid van de lidstaten van de Gemeenschap (2) , – gezien de op 24 maart 2000 in Lissabon aangenomen conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad en die van Göteborg van 15 en 16 juni 2001, waarin met name wordt verwezen naar de strategie die overeengekomen is betreffende economische groei, volledige werkgelegenheid, duurzame ontwikkeling en sociale cohesie, – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001 en die van Barcelona van 15 en 16 maart 2002, waarin met name wordt verwezen naar het "Stabiliteits- en groeipact" en de budgettaire uitdagingen, met inbegrip van de kwaliteit van de overheidsfinanciën in relatie tot de demografische ontwikkelingen, – gelet op artikel 47, lid 1 van het Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0018/2003), A. overwegende dat de Commissie in haar mededeling over verbetering van de coördinatie van het begrotingsbeleid vijf voorstellen heeft ingediend ter verbetering en verscherping van de interpretatie van het Stabiliteits- en groeipact (SGP), in het kader waarvan bij de uitvoering van het begrotingstoezicht rekening kan worden gehouden met de conjunctuurcyclus en met de hoogte van de staatsschuld ten opzichte van het BBP en tegelijkertijd wordt gegarandeerd dat strikter wordt vastgehouden aan de doelstelling van gezonde en duurzame overheidsfinanciën, B. overwegende dat het economisch herstel veel trager verloopt dan verwacht en dat de gemiddelde groei wordt geraamd op 0,8% in 2002 en in 2003 volgens schattingen slechts 1,8% zal bedragen, en overwegende dat het algehele overheidstekort in de Eurozone in 2002 naar verwachting zal toenemen tot 2,3% van het BBP, C. overwegende dat de ministers van economische zaken en financiën van de landen van de Eurozone in hun bijeenkomst van oktober 2002 "referentievoorwaarden" overeengekomen zijn om te waarborgen dat de vier lidstaten die er nog niet in geslaagd zijn om hun begroting in evenwicht te brengen (Frankrijk, Duitsland, Italië en Portugal) hun structurele tekorten vanaf 2003 jaarlijks met tenminste 0,5% van het BBP terugbrengen, D. overwegende dat op de Europese Raad van Lissabon van 24 maart 2000 en die van Göteborg van 16 juni 2001 een strategische doelstelling is vastgesteld volgens welke Europa de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van Europa moet krijgen die mogelijkheden biedt voor economische groei met betere banen, volledige werkgelegenheid, duurzame ontwikkeling en een betere sociale cohesie, E. overwegende dat het creëren van de voorwaarden voor monetaire en financiële stabiliteit, alsmede de toeneming van groei en werkgelegenheidscijfers allebei voorwaarden zijn voor de totstandkoming van krachtige ontwikkelingen op het gebied van economie en werkgelegenheid, F. overwegende dat de overheidsuitgaven voor de basisfuncties van de staat (bijv. onderzoek, onderwijs, gezondheidszorg en sociale dienstverlening, justitie, defensie) de afgelopen 30 jaar opmerkelijk stabiel zijn gebleven en vrij gelijk (14 tot 16% van het BBP) zijn in de EU-landen, G. overwegende dat de totstandkoming van een kenniseconomie de ontwikkeling, de snelle inwerkingstelling en het intensieve gebruik vooronderstelt van zeer efficiënte en zeer snelle informatienetwerken, alsmede onderzoek en ontwikkeling en de ontwikkeling van levenslang leren en opleiding, en tevens overwegende dat dergelijke inspanningen vereisen dat investeringen van zowel overheid als particuliere sector worden gemobiliseerd, 1. merkt op dat het SGP een instrument is waarmee het preventieve en aanbevelenswaardige karakter van de bepalingen van het Verdrag betreffende het toezicht op en de coördinatie van het economische beleid van de lidstaten, alsmede het belang van economische stabiliteit voor de totstandkoming van een krachtige en duurzame Europese economie, wordt verduidelijkt en bekrachtigd; wenst derhalve dat de basisbeginselen ervan in het toekomstige constitutioneel verdrag worden opgenomen, zodat zij een stabiel karakter krijgen en volledig geloofwaardig zijn; 2. wijst met nadruk op het feit dat het het SGP ziet als een belangrijke pijler van de EMU en ondersteunt de aanpassingen die noodzakelijk zijn voor een intelligente en soepele toepassing van het pact op de door de Commissie voorgestelde wijze, waarbij, rekening houdend met de vereisten in verband met overheidsinvesteringen en de kwaliteit van de uitgaven, meer aandacht besteed moet worden aan de hoogte van de totale schuld van de afzonderlijke lidstaten; 3. is ingenomen met de overeenstemming die is bereikt over de "referentievoorwaarden" betreffende een jaarlijkse terugdringing van de structurele tekorten met tenminste 0,5% van het BBP per jaar, met name voor de vier lidstaten Duitsland, Frankrijk, Italië en Portugal; is van mening dat dit het mogelijk zal maken het verloren gegane terrein terug te winnen teneinde zich te houden aan de toezegging te streven naar een situatie die dichtbij het evenwicht ligt en om de internationale geloofwaardigheid van de gehele Eurozone verder te ontwikkelen en dan met name voor de kandidaat-lidstaten; 4. verzoekt de Commissie deze economische achteruitgang zeer serieus te nemen en het beleid zodanig vorm te geven dat de noodzakelijke structuurhervormingen in de lidstaten ten uitvoer kunnen worden gelegd en dat door een beperking van een voor de conjunctuur gecorrigeerd begrotingstekort de automatische stabilisatoren in geval van economische achteruitgang kunnen functioneren; onderstreept dat een en ander door een consequente vervollediging van de interne markt kan worden gestimuleerd; 5. wijst erop dat het noodzakelijk is dat de lidstaten de in de Raad aangegane verbintenissen op zich nemen; is van oordeel dat de discussie over een verbetering van het SGP de niet-naleving ervan niet rechtvaardigt en dat de toepassing van de akkoorden een positief effect zal hebben op het beeld dat de burgers zich van de Europese Gemeenschap vormen en de negatieve effecten van het te onevenwichtige begrotingsbeleid van de lidstaten op de economie in de eurozone tot een minimum zal beperken; 6. verzoekt de Commissie en de lidstaten, gezien de ongewijzigde economische situatie, een verantwoord financieel beleid ten uitvoer te leggen ter ondersteuning van een duurzaam en voortdurend herstel op langere termijn, alsmede verder te werken aan een concurrerende kenniseconomie met als doelstelling volledige werkgelegenheid en sociale cohesie; 7. dringt er bij de lidstaten op aan om de noodzakelijke maatregelen te nemen met het oog op de gevolgen van de vergrijzing van de bevolking; betuigt derhalve zijn steun aan een systematische beoordeling van de duurzaamheid van de overheidsfinanciën in het licht van de vergrijzing van de bevolking; 8. erkent dat de nieuwe vooruitzichten met betrekking tot de groei in de Eurozone ons ertoe nopen een discussie te beginnen over het karakter van het door de lidstaten te volgen budgettaire en economische beleid; wijst er in dit verband op dat het economisch beleid in principe tot de bevoegdheden van de lidstaten behoort, maar dat de lidstaten niettemin conform artikel 99 van het EG-Verdrag economisch beleid als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang beschouwen en dit beleid coördineren; bepleit in dit verband het voeren van een beleid dat erop gericht is de tenuitvoerlegging van de doelstellingen van de Lissabon-strategie (stimulering van groei en werkgelegenheid, investeringen, onderzoek, regionale ontwikkeling, opleiding en arbeidsmarkten) te versnellen; 9. complimenteert de Commissie met de verbeteringen van het kader voor het budgettair toezicht met de herziene gedragscode, de ontwikkeling van informatie- en economische analyses betreffende de Eurozone, de verbeteringen met betrekking tot het gebruikte statistische systeem, de verduidelijking van de gemeenschappelijke beginselen die ten grondslag liggen aan het begrotings- en het structuurbeleid en de vergroting van de doelmatigheid van het systeem voor de besluitvorming; 10. merkt echter op dat het noodzakelijk is dat er meer en beter wordt gewerkt aan de statistische vereisten en dat er meer algemeen inzicht bestaat in wat een goed beleid ten aanzien van economie en overheidsfinanciën is, ten einde te komen tot een betere economische convergentie en een grotere transparantie; dringt er met name op aan een gemeenschappelijk standpunt te ontwikkelen met betrekking tot de kwalitatieve follow-up van de overheidsuitgaven ten einde een positieve bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Lissabon-strategie; 11. dringt er bovendien op aan te werken met een duidelijke methode met een definitie van het begrip "overheidsuitgaven van hoge kwaliteit" voor het kwantificeren van de begrotingspositie van de overheid en de bijdrage daarvan aan groei en investeringen, opdat conjuncturele schommelingen nauwkeurig gekwantificeerd en gekwalificeerd kunnen worden; 12. juicht het toe dat het kader voor het budgettair toezicht en met name het SGP goed heeft gefunctioneerd, omdat het heeft gezorgd voor stabiliteit door het begrotingsbeleid in grote lijnen neutraal te houden, en bovendien de lidstaten die hun begroting binnen de perken hebben gehouden de nodige speelruimte voor maatregelen in crisistijden verschaft heeft; 13. wijst er opnieuw op dat de verwezenlijking van de stabiliteitsdoelstelling de groei bevordert; waarschuwt voor pogingen om bij de berekening van het begrotingstekort geen rekening te houden met bepaalde uitgavenposten; is van oordeel dat een dergelijke handelwijze op zichzelf een onoverkomelijke opgave en voor de marktwaarnemers een moeilijk te begrijpen ontwikkeling zou zijn, met negatieve gevolgen voor de hoogte van de rentevoet en de interne en externe stabiliteit van de gemeenschappelijke munt; 14. is verheugd dat prioriteit wordt verleend aan het vermijden van procyclisch begrotingsbeleid in goede tijden en stelt voor de beleidsdoelstelling te verruimen zodat procyclisch begrotingsbeleid in het algemeen te allen tijde wordt vermeden; 15. wijst opnieuw met nadruk op de noodzaak te streven naar adequate overheids- en particuliere investeringen ter bevordering van een geïntegreerde duurzame strategie voor de Unie in het eerste decennium van de 21ste eeuw, met inbegrip van een economische groei met kwalitatief betere banen, volledige werkgelegenheid, bescherming van het milieu en een betere sociale cohesie; dringt met name aan op een heroriëntatie van overheidsuitgaven in de richting van investering in mens en kapitaal met als doel economische groei en instandhouding van natuurlijke rijkdommen en milieu met elkaar in evenwicht te brengen; 16. wijst tenslotte met nadruk op de belangrijke beleidsuitdaging die erin bestaat dat na de toetreding het EU-kader voor budgettair toezicht ten uitvoer wordt gelegd met inachtneming van de specifieke behoeften en omstandigheden van de kandidaat-lidstaten; is van oordeel dat van kandidaat-lidstaten geëist moet worden dat zij voldoen aan de criteria van Kopenhagen teneinde te komen tot macro-economische stabiliteit en groei op middellange termijn, hetgeen een minimum aan economische convergentie veronderstelt; beveelt de kandidaat-lidstaten aan zich thans reeds voor te bereiden op de voor opneming in de eurozone noodzakelijke naleving van de criteria van Maastricht; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en de parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten, alsmede de sociale partners.