(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2007)0709 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 71 en artikel 80, lid 2 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0418/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A6-0248/2008 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 september 2008 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake een gedragscode voor geautomatiseerde boekingssystemen en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Verordening (EG) nr. 80/2009.) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2008)0172 ), – gelet op artikel 181 A van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0182/2008), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 februari 2008 over een EU-strategie voor Centraal-Azië (1) , – onder verwijzing naar de EU-strategie voor een nieuw samenwerkingsverband met Centraal-Azië die door de Europese Raad op 21 en 22 juni 2007 is aangenomen, – gezien zaak C-155/07 (Europees Parlement t./Raad van de Europese Unie) die bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in behandeling is, – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie internationale handel ( A6-0317/2008 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2, van het EG Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt de Commissie haar voorstel in te trekken indien Besluit 2006/1016/EG, dat momenteel in behandeling is bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, nietig wordt verklaard; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn voorgaande resoluties over het Midden-Oosten, – gezien de verklaring van commissaris Benita Ferrero-Waldner in het Parlement op 9 juli 2008 over de situatie van Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen, – gezien de Associatieovereenkomst EU-Israël en de resultaten van de achtste vergadering van de Associatieraad EU-Israël op 16 juni 2008, – gezien het rapport van de ad-hocdelegatie van het Parlement naar Israël en de Palestijnse gebieden (30 mei-2 juni 2008) en de conclusies daarin, – gezien de Verdragen van Genève, in het bijzonder het vierde Verdrag betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd van 12 augustus 1949, en met name de artikelen 1 tot en met 12, 27, 29 tot en met de artikelen 34, 47, 49, 51, 52, 53, 59, 61 tot en met 77 en 143, – gelet op het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van de VN van 1966, – gezien het jaarverslag 2007 van het Internationaal Comité van het Rode Kruis, met name het onderdeel betreffende de bezette Palestijnse gebieden, – gezien de, in de jaren 2006, 2007 en 2008 met financiële steun van de Commissie en diverse lidstaten door het Openbaar Comité tegen marteling in Israël gepubliceerde verslagen, – gezien de desbetreffende VN-resoluties over het conflict in het Midden-Oosten, – gelet op artikel 108, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de afgelopen jaren veel terroristische aanslagen met dodelijke afloop op de burgerbevolking van Israël zijn gepleegd, en overwegende dat de Israëlische autoriteiten een aantal maatregelen hebben genomen om deze terroristische acties te voorkomen, zoals de arrestatie van verdachte Palestijnse militanten, maar dat de bestrijding van terrorisme geen rechtvaardiging is voor schendingen van het humanitair recht, B. overwegende dat op dit moment meer dan 11 000 Palestijnen, waaronder honderden vrouwen en kinderen, in Israëlische gevangenissen en detentiecentra worden vastgehouden, en overwegende dat het merendeel van deze gedetineerden in de bezette Palestijnse gebieden zijn gearresteerd, C. overwegende dat het Verdrag inzake de rechten van het kind, dat door Israël is ondertekend, een kind definieert als een menselijk wezen jonger dan 18 jaar; overwegende dat Palestijnse kinderen vanaf 16 jaar op grond van de Israëlische militaire regels voor de bezette Palestijnse gebieden echter als volwassenen worden beschouwd en vaak onder niet-geëigende omstandigheden worden vastgehouden, D. overwegende dat de Israëlische regering op 25 augustus 2008 198 Palestijnen heeft vrijgelaten als gebaar van goede wil en wederzijdse vertrouwensvorming, en dat beide partijen verder aan het onderhandelen zijn om tot een uitgebreider akkoord over de vrijlating van andere gevangenen te komen, E. overwegende dat de regeringen van Israël en Libanon onlangs positieve stappen hebben gedaan in de vorm van een ruil van gevangenen tegen de stoffelijke overschotten van Israëlische soldaten, F. overwegende dat ongeveer duizend gevangenen in Israël worden vastgehouden op grond van "administratieve detentie-orders", met het recht om in beroep te gaan, maar zonder in staat van beschuldiging gesteld en berecht te worden en zonder dat zij zich kunnen verdedigen; overwegende dat dergelijke "administratieve detentie-orders" jarenlang kunnen worden verlengd en dat dit in sommige gevallen ook gebeurt, G. overwegende dat uit mensenrechtenverslagen blijkt dat Palestijnse gevangenen worden mishandeld en gefolterd, H. overwegende dat het voor de overgrote meerderheid van de Palestijnse gevangenen in gevangenissen op Israëlisch grondgebied vaak onmogelijk of buitengewoon moeilijk is gebruik te maken van het bezoekrecht van hun families, ondanks dringende verzoeken van het Internationale Comité van het Rode Kruis aan Israël, I. overwegende dat de gevangenenkwestie zwaarwegende politieke, maatschappelijke en humanitaire implicaties heeft en dat de arrestatie van 48 leden van de Palestijnse Wetgevende Raad en van gemeenteraadsleden ernstige gevolgen voor de politieke ontwikkelingen in de bezette Palestijnse gebieden heeft; overwegende dat het zogenaamde gevangenendocument, dat in mei 2006 door gevangen Palestijnse politieke leiders van verschillende groeperingen is aangenomen, als basis heeft gediend voor nationale verzoening en de weg heeft bereid voor de samenstelling van een regering van nationale eenheid, J. overwegende dat de betrekkingen tussen de Europese Gemeenschappen en Israël krachtens artikel 2 van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël stoelen op eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen, die een essentieel onderdeel van deze overeenkomst vormen; overwegende dat het actieplan EU-Israël de eerbiediging van de mensenrechten en van het internationaal humanitair recht benadrukt als een van de waarden die beide partijen gemeenschappelijk hebben, 1. is ingenomen met het recente besluit van de Israëlische regering om een aantal Palestijnse gevangenen vrij te laten, omdat dit een positief gebaar is om het gezag van de Palestijnse Autoriteit te versterken en een klimaat van wederzijds vertrouwen te scheppen; 2. dringt erop aan dat Hamas en Israël stappen ondernemen met het oog op de onmiddellijke vrijlating van de Israëlische korporaal Gilad Shalit; 3. benadrukt dat de kwestie van de Palestijnse gevangenen een enorme impact heeft op zowel de Palestijnse samenleving als het Israëlisch-Palestijnse conflict en is van mening dat in dit verband de vrijlating van een significant aantal Palestijnse gevangenen, alsook de onmiddellijke vrijlating van de gevangengenomen leden van de Palestijnse Wetgevende Raad, onder wie Marwan Barghouti, een positieve stap kan zijn voor het herstel van een klimaat van wederzijds vertrouwen dat noodzakelijk is om met de vredesonderhandelingen voortgang van betekenis te boeken; 4. steunt de legitieme veiligheidsoverwegingen van Israël; is van mening dat de rechtsstaat ten volle moet worden geëerbiedigd bij de behandeling van gevangenen, daar dit een wezenlijke stap is voor een democratisch land; 5. verzoekt Israël te garanderen dat de minimumnormen inzake detentie worden nageleefd, alle gedetineerden te berechten, een eind te maken aan de toepassing van "administratieve detentie-orders" en adequate maatregelen te treffen voor minderjarigen en het bezoekrecht van gevangenen, in volledige overeenstemming met de internationale normen, waaronder het Verdrag inzake de rechten van het kind en het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing; 6. spreekt zijn bezorgdheid uit over de situatie van vrouwelijke en kwetsbare Palestijnse gevangenen, die naar verluidt worden mishandeld en geen toegang krijgen tot gezondheidszorg; 7. verzoekt de Palestijnse Autoriteit alles in het werk te stellen om te voorkomen dat met name voormalige gevangenen, en in het bijzonder kinderen, gewelddadige of terroristische daden plegen; 8. is van mening dat de verbetering van de betrekkingen tussen de EU en Israël moet samenhangen met en moet worden gekoppeld aan de naleving door Israël van de verplichtingen krachtens het internationaal recht; 9. is verheugd over het besluit dat is genomen op de achtste Associatieraad EU-Israël om ter vervanging van de bestaande werkgroep Mensenrechten een volwaardige subcommissie Mensenrechten in het leven te roepen; dringt aan op uitgebreide raadpleging en volledige participatie van mensenrechtenorganisaties en niet-gouvernementele organisaties in Israël en de bezette Palestijnse gebieden bij het toezicht op de voortgang die Israël boekt bij het naleven van zijn verplichtingen krachtens het internationaal recht; 10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Israëlische regering, de Knesset, de voorzitter van de Palestijnse Autoriteit, de Palestijnse Wetgevende Raad, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de gezant van het Kwartet voor het Midden-Oosten, de voorzitter van de Euro-Mediterrane Parlementaire Vergadering, de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN en het Internationale Comité van het Rode Kruis. Het Europees Parlement , – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien alle mensenrechtenverdragen van de Verenigde Naties en de facultatieve protocollen dienaangaande, – gezien het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten en de twee bijbehorende optionele protocollen, – gezien het Handvest van de VN en in het bijzonder de artikelen 1 en 25 en, in Hoofdstuk VII, de artikelen 39 en 41, – gezien het Europees Verdrag voor de Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (Europese Mensenrechtenverdrag) en de bijbehorende protocollen, – gezien het Handvest van Parijs voor een nieuw Europa, – gelet op de Slotakte van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa van 1975 (Slotakte van Helsinki), – gelet op artikel 3, 6, 11, 13, 19, 21, 29 en 39 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 60, 133, 296, 297, 301 en 308 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over de situatie betreffende de mensenrechten in de wereld, – gezien zijn vorige debatten en onder verwijzing naar spoedresoluties over schendingen van mensenrechten, democratie en de rechtsstaat, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 september 1996 over de mededeling van de Commissie over de bepalingen inzake de eerbiediging van de democratische beginselen en de rechten van de mens in de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en derde landen (1) , – gezien de internationale verplichtingen van de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, met inbegrip van de verplichtingen die in WHO-overeenkomsten zijn vervat, – gelet op de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caraibisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (Overeenkomst van Cotonou) (2) , in het bijzonder artikelen 8, 9, 33, 96 en 98, en de herziening van die overeenkomst (3) , – gezien het Raadsdocument "Invoering van een 'sanctie-samenstelling'" van de Groep raden buitenlandse betrekkingen (RELEX/Sancties) van 22 januari 2004 (5603/2004), – gezien het Raadsdocument "Fundamentele beginselen voor het gebruik van restrictieve maatregelen (sancties)" van 7 juni 2004 (10198/1/2004), – gezien het Raadsdocument "Richtsnoeren inzake de implementatie en evaluatie van restrictieve maatregelen (sancties) in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU", in de laatste bijgewerkte versie van 2 december 2005 (15114/2005), – gezien het Raadsdocument "Beste praktijken van de EU inzake een doeltreffend gebruik van restrictieve maatregelen" van 9 juli 2007 (11679/2007), – gezien Gemeenschappelijk Standpunt 96/697/GBVB van de Raad van 2 december 1996 over Cuba (4) , – gelet op het Gemeenschappelijk Standpunt van de Raad 2001/930/GBVB inzake terrorismebestrijding (5) en het Gemeenschappelijk Standpunt van de Raad 2001/931/GBVB betreffende de toepassing van specifieke maatregelen ter bestrijding van het terrorisme (6) , beide van 27 december 2001, en Verordening (EG) nr. 2580/2001 van de Raad van 27 december 2001 inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme (7) , – gelet op het Gemeenschappelijk Standpunt 2002/402/GBVB van de Raad betreffende beperkende maatregelen tegen Osama bin Laden, de leden van de Al Qaida-organisatie, de Taliban en andere daarmee verbonden personen, groepen, ondernemingen en entiteiten (8) , en Verordening (EG) nr. 881/2002 van de Raad tot vaststelling van bepaalde specifieke beperkende maatregelen tegen sommige personen en entiteiten die banden hebben met Osama bin Laden, het Al Qaida-netwerk en de Taliban (9) , beide van 27 mei 2002, – gezien de Gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen (10) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 april 2002 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen (11) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 februari 2006 over de mensenrechten- en de democratieclausule in door de Europese Unie gesloten overeenkomsten (12) , – gezien alle overeenkomsten die de Europese Unie met derde landen afgesloten heeft en de mensenrechtenclausules die ze bevatten, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 11 oktober 1982 over de betekenis en de gevolgen van economische sancties, met name van het handelsembargo en de boycot, voor de externe betrekkingen van de EEG (13) , – onder verwijzing naar de resolutie over de gevolgen van sancties, en met name embargo's, voor de mensen van landen waaraan zulke maatregelen worden opgelegd (14) , aangenomen door de paritaire parlementaire vergadering van de ECP-EU op 1 november 2001 in Brussel (België), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 september 2007 over het functioneren van de mensenrechtendialogen en de raadplegingen over mensenrechten met derde landen (15) , – gezien resolutie 1597 (2008) en aanbeveling 1824 (2008) over de zwarte lijsten van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en van de Europese Unie, aangenomen door de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa op 23 januari 2008, – gezien het Verdrag van Lissabon tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, ondertekend in Lissabon op 13 december 2007, dat naar verwachting op 1 januari 2009 in werking treedt, – gelet op regel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie internationale handel ( A6-0309/2008 ), A. overwegende dat artikel 11, eerste lid, van het Verdrag betreffende de Europese Unie de eerbiediging van de mensenrechten erkent als een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlandse en veiligheidsbeleid (GBVB) en overwegende dat het nieuwe artikel 21 van het EU-Verdrag zoals ingevoerd door artikel 1, punt 24 van het Verdrag van Lissabon, erkent dat "het internationaal optreden van de Unie berust op en is gericht op de wereldwijde verspreiding van de beginselen die aan de oprichting, de ontwikkeling en de uitbreiding van de Unie ten grondslag liggen: de democratie, de rechtsstaat, de universaliteit en de ondeelbaarheid van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, de eerbiediging van de menselijke waardigheid, de beginselen van gelijkheid en solidariteit en de naleving van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht", B. overwegende dat sancties worden opgelegd ter verwezenlijking van specifieke doelstellingen van het GBVB als vervat in artikel 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, die onder meer, maar niet uitsluitend, de bevordering van mensenrechten en fundamentele vrijheden, democratie, de rechtsstaat en behoorlijk bestuur omvatten, C. overwegende dat de hiervoor genoemde Fundamentele beginselen voor het gebruik van restrictieve maatregelen (sancties) van 2004 het eerste pragmatisch document vormen waarin het kader wordt omschreven waarbinnen de EU sancties oplegt, terwijl de EU dat in de praktijk al sinds het begin van de jaren 80 doet, vooral na het in werking treden van het EU-verdrag in 1993; overwegende dat het document sancties formeel als een instrument van het GBVB instelt en dientengevolge het beginpunt van een EU sanctiebeleid vormt, D. overwegende dat dit sanctiebeleid is gegrondvest op de vijf volgende doelstellingen van het GBVB: het veiligstellen van gemeenschappelijke waarden, fundamentele belangen, en de onafhankelijkheid en integriteit van de Unie in overeenstemming met de beginselen van het Handvest van de VN; het versterken van de veiligheid van de Unie in alle opzichten; het bewaren van de vrede en het versterken van internationale veiligheid in overeenstemming met de beginselen van het Handvest van de VN en de slotakte van Helsinki, alsmede de doelstellingen van het Handvest van Parijs, inclusief die betreffende buitengrenzen; het bevorderen van internationale samenwerking; het ontwikkelen en consolideren van democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van mensenrechten en fundamentele vrijheden, E. overwegende dat de internationale consensus groeit dat elke ernstige en moedwillige aantasting van het milieu de vrede en de internationale veiligheid in gevaar brengt en een schending van de mensenrechten inhoudt, F. overwegende dat de EU zich tot systematische uitvoering van de sancties verplicht waartoe de VN-Veiligheidsraad heeft besloten uit hoofde van Hoofdstuk VII van het Handvest van de Verenigde Naties en tegelijkertijd zelfstandig sancties oplegt bij ontstentenis van een mandaat van de VN-Veiligheidsraad in die gevallen waar de VN-Veiligheidsraad niet de bevoegdheid heeft om actie te ondernemen of daarvan wordt afgehouden door een gebrek aan overeenstemming onder zijn leden; daarbij nadrukkelijk overwegende dat op zowel de VN als de EU de verplichting rust om sancties op te leggen in overeenstemming met het internationaal recht, G. overwegende dat het sanctiebeleid van de EU daarom sancties van de VN-Veiligheidsraad omvat, maar dat de reikwijdte en doelstellingen breder zijn dan die van het beleid van de VN-Veiligheidsraad (internationale vrede en veiligheid), H. overwegende dat sancties behoren tot de instrumenten die de EU kan gebruiken om haar mensenrechtenbeleid uit te voeren ; dat het gebruik van sancties consistent moet zijn met de algemene strategie van de EU op het betreffende terrein en de laatste poging op de prioriteitenlijst moet zijn om de specifieke doelstellingen van het GBVB te verwezenlijken; overwegende dat de effectiviteit van sancties afhangt van hun gelijktijdige toepassing door alle lidstaten, I. overwegende dat er noch het internationaal recht noch in het recht van de EU/EG een gezaghebbende definitie van een sanctie bestaat; overwegende dat evenwel binnen het raamwerk van het GBVB sancties of beperkende maatregelen worden gezien als maatregelen die geheel of gedeeltelijk een onderbreking of vermindering betekenen van diplomatieke of economische betrekkingen met een of meer derde landen en die bepaalde activiteiten of bepaald beleid willen veranderen, zoals schendingen van het internationaal recht of van mensenrechten, of beleid waarmee de rechtsstaat of democratische beginselen door regeringen van derde landen, non-gouvernementele entiteiten of natuurlijke en rechtspersonen niet worden geëerbiedigd, J. overwegende dat de soorten beperkende maatregelen een reeks maatregelen omvat, zoals wapenembargo´s, handelssancties, financieel/economische sancties, het bevriezen van tegoeden, vluchtverboden, toelatingsbeperkingen, diplomatieke sancties, boycots van sportieve en culturele evenementen, en de opschorting van samenwerking met een derde land, K. overwegende dat in deze resolutie, in overeenstemming met de algemene EU-praktijk, de termen "sancties" en "beperkende maatregelen" zonder onderscheid worden gebruikt; overwegende dat in deze resolutie de definitie van "passende maatregelen" is overgenomen uit artikel 96 van de overeenkomst van Cotonou (16) , L. overwegende dat EU-sancties zelf zijn gebaseerd op een verscheidenheid van juridische grondslagen, die afhankelijk zijn van de precieze aard van de beperkende maatregelen en van het juridisch karakter van de betrekkingen met het betreffende derde land, en van de sectoren en doelstellingen in kwestie; overwegende dat deze factoren bepalend zijn voor zowel de procedure die wordt gehanteerd voor het aannemen van sancties - waarvoor vaak, maar niet altijd, een gemeenschappelijk standpunt in het kader van het GBVB is vereist en derhalve unanimiteit in de Raad - als voor de juridische procedure die moet worden gevolgd om de sancties juridisch bindend en uitvoerbaar te maken, waarbij de procedure zoals geformuleerd in artikel 301 van het EU-Verdrag de gewone procedure is, M. overwegende dat visumverboden en wapenembargo's de GBVB-sancties zijn die het vaakst worden opgelegd en dat deze sancties in de sanctiereeks van de EU het eerst worden ingezet; overwegende dat deze twee maatregeltypen de enige maatregelen zijn die direct door de lidstaten kunnen worden uitgevoerd, aangezien hiervoor geen specifieke sanctiewetgeving is vereist op grond van het EU-Verdrag; overwegende dat voor financiële sancties (bevriezing van tegoeden) en handelssancties wel specifieke sanctiewetgeving moet worden aangenomen, N. overwegende dat, volgens de genoemde Fundamentele beginselen voor het gebruik van restrictieve maatregelen (sancties) en de relevante beleidsregels, gerichte sancties doelmatiger dan algemenere sancties kunnen zijn en dus de voorkeur verdienen, ten eerste omdat zo nadelige effecten voor een groter deel van de bevolking worden voorkomen en ten tweede omdat ze rechtstreekse gevolgen hebben voor de verantwoordelijken en derhalve waarschijnlijk effectiever zijn als het gaat om het teweegbrengen van beleidswijzigingen in het beleid van deze personen, O. overwegende dat er maatregelen bestaan die weliswaar door de Raad in de vorm van conclusies van de voorzitter aangenomen zijn, maar die niet "sancties" worden genoemd en tevens verschillen van de andere beperkende maatregelen die als GBVB-instrument zijn aangemerkt, P. overwegende dat op economische betrekkingen tussen de EU en derde landen vaak sectorale bilaterale en multilaterale overeenkomsten van toepassing zijn waar de EU zich bij het opleggen van sancties aan moet houden; overwegende dat, indien nodig, de EU de relevante overeenkomst derhalve moet opschorten of opzeggen voordat er economische sancties worden opgelegd die niet in overeenstemming zijn met de rechten die op grond van een bestaande overeenkomst aan het betrokken derde land worden verleend, Q. overwegende dat op betrekkingen tussen de EU en derde landen vaak bilaterale of multilaterale overeenkomsten van toepassing zijn op grond waarvan een van de partijen passende maatregelen kan nemen als een andere partij een essentieel onderdeel van de overeenkomst schendt, met name als het gaat om eerbiediging van de mensenrechten, het internationaal recht, democratische beginselen en de rechtsorde (de mensenrechten-clausule), waarvan de Overeenkomst van Cotonou een prominent voorbeeld is, R. overwegende dat de invoering en uitvoering van beperkende maatregelen moet beantwoorden aan de mensenrechten en het internationaal humanitair recht, waaronder eerlijke procedures en het recht op effectieve verhaalsmogelijkheden, naast evenredigheid, en moet voorzien in passende uitzonderingen om rekening te houden met de fundamentele menselijke behoeften van de personen op wie de sancties zijn gericht, zoals basisonderwijs, drinkwater en elementaire medische verzorging, o.a. ook de meest onmisbare geneesmiddelen; overwegende dat een sanctiebeleid ten volle rekening moet houden met de normen die zijn vastgelegd in de Conventie van Genève, het Verdrag inzake de Rechten van het Kind en het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten, naast de VN-resoluties met betrekking tot de bescherming van burgers en van kinderen bij gewapende conflicten; S. overwegende dat de geloofwaardigheid van de EU en de afzonderlijke lidstaten in het gedrang komt wanneer EU-sancties lijken te worden geschonden, en dat Robert Mugabe was uitgenodigd voor deelname aan de EU-Afrika-top van 8-9 december 2007 in Lissabon hoewel hem door Gemeenschappelijk Standpunt 2004/161/GBVB van 19 februari 2004 houdende verlenging van de beperkende maatregelen tegen Zimbabwe (17) , laatstelijk uitgebreid door het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/135/GBVB van 18 februari 2008 (18) , formeel de toegang tot alle delen van het grondgebied van de EU-lidstaten ontzegd was, Algemene overwegingen met het oog op een effectief EU-sanctiebeleid 1. betreurt dat er tot op heden geen enkele evaluatie of beoordeling van het effect van het sanctiebeleid van de EU heeft plaatsgevonden en dat het daarom uiterst moeilijk is om de effecten en de doeltreffendheid in het veld te meten en daarmee ook om daaruit de nodige conclusies te trekken; roept de Raad en de Commissie op om zorg te dragen voor deze beoordeling; denkt echter dat het tegen Zuid-Afrika gehanteerde sanctiebeleid doeltreffend heeft bijgedragen tot de beëindiging van de apartheid; 2. meent dat de uiteenlopende wettelijke grondslagen voor het sanctiebeleid van de EU, die leiden tot verschillende niveaus voor besluitvorming, uitvoering en controle, een belemmering vormen voor de transparantie en samenhang van het sanctiebeleid van de EU en daarmee voor zijn geloofwaardigheid; 3. is van mening dat het een vereiste voor doeltreffendheid van de sancties is dat de publieke opinie, in Europa en daarbuiten, maar ook in het land waar veranderingen worden verwacht, het opleggen daarvan als legitiem ervaart; benadrukt dat raadpleging van het Parlement bij het besluitvormingsproces deze legitimiteit versterkt; 4. merkt eveneens op dat sancties een symbolische werking kunnen hebben omdat een morele veroordeling door de EU wordt uitgesproken en daarmee wordt bijgedragen aan een grotere zichtbaarheid en geloofwaardigheid van het buitenlands beleid van de EU; waarschuwt echter tegen te grote nadruk op het idee van sancties als symbolische maatregelen, omdat ze hun waarde daardoor helemaal kunnen verliezen; 5. vindt dat een beroep op sancties moet worden overwogen indien het optreden van autoriteiten, non-gouvernementele entiteiten of natuurlijke en rechtspersonen ernstig afbreuk doet aan de veiligheid en de rechten van personen of in geval van uitputting of verzanding van alle contractuele en/of diplomatieke betrekkingen door toedoen van de derde partij; 6. meent dat iedere vrijwillige en onomkeerbare aantasting van het milieu een bedreiging vormt voor de veiligheid en een ernstige schending van de mensenrechten; verzoekt de Raad en de Commissie in dit verband om iedere vrijwillige en onomkeerbare aantasting van het milieu op te nemen bij de gronden die aanleiding kunnen vormen voor het opleggen van sancties; 7. erkent dat de sanctie-instrumenten van de EU in het algemeen flexibel worden ingezet op basis van de behoeften die elk uniek geval met zich meebrengt; betreurt echter het feit dat het sanctiebeleid van de EU vaak inconsequent wordt toegepast en dat derde landen verschillend worden behandeld, zelfs als ze een vergelijkbare staat van dienst hebben als het gaat om mensenrechten en democratie, wat aanleiding geeft voor de kritiek dat er met twee maten wordt gemeten; 8. meent in dat opzicht dat de toepassing en evaluatie van sancties door de Europese Unie naar aanleiding van schendingen van de mensenrechten principieel dienen te prevaleren boven eventuele nadelen die het opleggen van sancties voor de commerciële belangen van de Europese Unie en haar burgers met zich meebrengt; 9. betreurt dat interne meningsverschillen binnen de EU over het te voeren beleid tegenover een of ander land, zoals Cuba, en de weerstand van lidstaten om belangrijke partners zoals Rusland tegen zich in het harnas te jagen, ertoe hebben geleid dat de EU slechts "informele sancties" heeft aangenomen in de conclusies van het voorzitterschap, hetgeen een uiting is van een onevenwichtige en inconsequente toepassing van de sancties door de Europese Unie; erkent echter dat maatregelen in de conclusies van de Raad bevatten, zoals de opschorting van de ondertekening van de akkoorden met bepaalde landen, zoals Servië, een nuttig instrument zouden kunnen zijn om derde landen onder druk te zetten en tot volledige medewerking aan internationale mechanismen te bewegen; 10. merkt op, met betrekking tot Cuba, dat het Gemeenschappelijk Standpunt dat in 1996 aangenomen en vervolgens periodiek vernieuwd is, een routekaart voor een vreedzame overgang naar democratie inhoudt, volledig wordt geïmplementeerd en binnen de Europese instellingen geen controverse oproept; betreurt dat er zich totnogtoe geen enkele betekenisvolle verbetering voor de rechten van de mens heeft voorgedaan; neemt akte van het besluit van 20 juni ll. van de Raad om de informele sancties tegen Cuba op te heffen, samen met de vraag om alle politieke gevangenen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten, de toegang tot de gevangenissen te verbeteren en het internationaal verdrag inzake de burgerlijke en politieke rechten te ratificeren en in praktijk te brengen ; neemt ter kennis dat de Raad over een jaar besluit of hij de politieke dialoog met Cuba voortzet naargelang er al dan niet betekenisvolle verbeteringen voor de rechten van de mens vast te stellen zijn ; wijst erop dat het standpunt van de Raad ook de instellingen van de Europese Unie bindt in de dialoog met zowel de Cubaanse overheden als de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld ; herhaalt zijn standpunt in verband met de winnaars van de Sacharov-prijs Oswaldo Payá Sardiñas en de Vrouwen in het wit (Damas de Blanco); 11. vindt dat de ondoeltreffendheid van de sancties niet kan worden gebruikt als argument om ze op te heffen en in plaats daarvan moet dienen om de sanctie zelf te heroriënteren en te herevalueren; is bovendien van mening dat het al dan niet doorgaan met sancties alleen mag afhangen van het al dan niet bereikt zijn van de doelstellingen, waarbij de sancties op basis van evaluatie kunnen worden verzwaard of anderszins aangepast; meent dat sancties daarom altijd vergezeld moeten gaan van duidelijke ijkpunten; 12. is van mening dat de doeltreffendheid van de sancties op verschillende niveaus moet worden geanalyseerd, zowel in termen van intrinsieke doeltreffendheid van de maatregelen, d.w.z. of ze van invloed kunnen zijn op de privé- en beroepsactiviteiten van de personen tegen wie ze gericht zijn in hun hoedanigheid van leden van een bepaald regime, of op de werking van dat regime, als in termen van politieke doeltreffendheid, d.w.z. of ze een stimulans kunnen zijn om de activiteiten of het beleid naar aanleiding waarvan ze opgelegd zijn, te staken of om te buigen; 13. meent dat het effect van een sanctie afhangt van het vermogen van de Europese Unie om ze de hele tijd vol te houden en betreurt daarom het gebruik van bepalingen als 'vervalbepalingen', waarbij sancties automatisch worden opgeheven; 14. is onder alle omstandigheden tegen het opleggen van algemene, niet-selectieve sancties tegen een land, omdat het een benadering is die in de praktijk volledige isolatie van de bevolking betekent ; meent dat economische sancties, tenzij in coördinatie met andere politieke hulpmiddelen, maar zeer moeilijk politieke verandering in het regime teweeg kunnen brengen dat ze willen treffen ; benadrukt daarom dat alle sancties tegen regeringsinstanties systematisch vergezeld moeten gaan van steun voor het maatschappelijk middenveld van het betreffende land; Sancties als onderdeel van een algehele mensenrechtenstrategie 15. wijst erop dat de meeste EU-sancties worden opgelegd naar aanleiding van zorgen over de veiligheid; benadrukt echter dat schendingen van de mensenrechten een afdoende reden voor het opleggen van sancties moeten zijn, aangezien deze schendingen waarschijnlijk eveneens een bedreiging vormen voor de veiligheid en stabiliteit; 16. wijst erop dat het belangrijkste doel van sancties bestaat in het teweegbrengen van een wijziging in het beleid of activiteiten overeenkomstig de doelstellingen van het gemeenschappelijk standpunt in het kader van het GBVB, of conclusies die zijn aangenomen door de Raad dan wel het internationale besluit waarop de sancties zijn gebaseerd; 17. benadrukt dat de Raad, door het aannemen van de hiervoor genoemde Fundamentele beginselen voor het gebruik van restrictieve maatregelen (sancties), zichzelf ertoe heeft verplicht sancties te gebruiken als onderdeel van een uitgebreide en geïntegreerde beleidsbenadering; benadrukt in dit opzicht dat deze benadering naast elkaar politieke dialoog, stimulansen en voorwaardelijkheid omvat en dat ze in laatste instantie zelfs het gebruik van dwangmiddelen kan behelzen, zoals geformuleerd in de Fundamentele beginselen; is van mening dat mensenrechten- en democratieclausules, het stelsel van algemene preferenties en ontwikkelingshulp moeten worden gebruikt als instrumenten voor een dergelijke uitgebreide en geïntegreerde beleidsbenadering; 18. benadrukt dat de tenuitvoerlegging van de mensenrechtenclausule niet kan worden gezien als een geheel autonome of eenzijdige EU-sanctie, aangezien deze rechtstreeks voortkomt uit de bilaterale of multilaterale overeenkomst, die een wederzijdse verplichting oplegt om mensenrechten te eerbiedigen; is van mening dat passende maatregelen die in overeenstemming met deze clausule worden genomen, uitsluitend betrekking hebben op de uitvoering van het betreffende akkoord, waarbij elke partij een wettelijke grondslag wordt geboden om het akkoord op te schorten of te annuleren; denkt daarom dat de tenuitvoerlegging van mensenrechtenclausules en autonome of eenzijdige sancties elkaar per definitie aanvullen; 19. verheugt zich dan ook over de systematische opname van mensenrechtenclausules en dringt aan op de opname van een specifiek uitvoeringsmechanisme in alle nieuwe bilaterale overeenkomsten, ook sector-specifieke overeenkomsten, die met derde landen worden gesloten; herinnert in dit verband aan het belang van de aanbevelingen voor doeltreffender en systematischer tenuitvoerlegging van de bepaling, namelijk opstelling van doelstellingen en referentiecriteria, en regelmatige evaluatie; herhaalt zijn oproep tot tenuitvoerlegging van de mensenrechtenclausules door middel van een transparante procedure van overleg tussen de partijen, waaronder het Europees Parlement en het maatschappelijk middenveld, waarbij de politieke en juridische mechanismen worden uitgewerkt, die worden gebruikt in het geval van een verzoek om opschorting van bilaterale samenwerking op grond van herhaaldelijke en/of systematische schending van de mensenrechten in strijd met het internationaal recht; ondersteunt het krachtens het Cotonou-akkoord vastgestelde proceduremodel voor reageren op ernstige schendingen van de mensenrechten, voor de democratische beginselen en voor de rechtsstaat; is van mening dat het systeem van intensieve politieke dialoog (artikel 8 van het Cotonou-akkoord) en raadplegingen (artikel 9 van het Cotonou-akkoord) voor en na het goedkeuren van passende maatregelen in een aantal gevallen een zeer succesvol instrument gebleken is voor het verbeteren van de situatie ter plaatse; 20. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om geen vrijhandels- en/of associatieovereenkomsten aan te bieden - ook al bevatten ze mensenrechtenclausules - aan regeringen van landen waar volgens de verslagen van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties op grote schaal mensenrechtenschendingen plaatsvinden; 21. meent dat het uitblijven van gepaste of beperkende maatregelen in een toestand van aanhoudende schendingen van de rechten van de mens de mensenrechtenstrategie, het sanctiebeleid en de geloofwaardigheid van de Europese unie ondermijnt; 22. is van mening dat een sanctiebeleid veel doeltreffender is wanneer het onderdeel is van een coherente mensenrechtenstrategie; herhaalt zijn verzoek aan de Raad en de Commissie om opstelling van een specifieke strategie voor de mensenrechten en de stand van zaken in democratisch opzicht als onderdeel van elk landenstrategiedocument en andere soortgelijke documenten; 23. is van mening dat in geval van het opleggen van sancties, discussies over de voortgang van het verwezenlijken van de doelstellingen en ijkpunten die zijn geformuleerd op het moment van de aanname van de beperkende maatregelen, noodzakelijkerwijs en systematisch deel moeten uitmaken van de dialogen en raadplegingen met betrekking tot de mensenrechten; vindt tegelijkertijd dat de doelstellingen die bij de mensenrechtendialogen en de raadplegingen zijn bereikt, in geen geval in de plaats kunnen treden van de tenuitvoerlegging van de doelstellingen van de sancties; Gecoördineerde actie door de internationale gemeenschap 24. is van mening dat gecoördineerde actie door de internationale gemeenschap een grotere invloed heeft dan afzonderlijke en verschillende acties door landen of regionale entiteiten; verwelkomt daarom het feit dat het sanctiebeleid van de EU gebaseerd moet blijven op een voorkeur voor VN-maatregelen; 25. verzoekt de Raad om, bij het uitblijven van sancties van de VN-Veiligheidsraad, samen te werken met niet-EU-landen die sancties opleggen, informatie te delen, en op internationaal niveau stappen te coördineren om ontduiking van de sancties te voorkomen en het effect en de uitvoering van de EU- en andere sancties te maximaliseren overeenkomstig het internationaal recht; 26. vindt dat de EU met andere regionale organisaties, zoals de Afrikaanse Unie en de Organisatie van Zuid-Aziatische landen (ASEAN), moet gaan samenwerken om de mensenrechten te bevorderen en coördinatie van maatregelen naar aanleiding van sancties zeker te stellen; 27. verzoekt de EU om systematisch een dialoog te ontwikkelen met landen die geen sancties opleggen om zo tot een gemeenschappelijk standpunt te komen ten aanzien van beperkende maatregelen, met name op regionaal niveau; wijst erop dat, zoals is gebleken in het geval van Birma/Myanmar, sancties zelden de vereiste wijziging in het beleid of activiteiten teweegbrengen als de internationale gemeenschap verdeeld is en de belangrijkste spelers niet zijn betrokken bij de uitvoering van de sancties; 28. verzoekt de Raad en de Commissie om bij het opstellen van de agenda van politieke dialogen met niet sanctionerende staten systematisch het punt mee te nemen van hun rol en hun invloed ten aanzien van het regime of de niet-overheidsactoren waarop de sancties zich richten – of dit nu individuen, organisaties of zelfs ondernemingen zijn; 29. is van mening dat het vooruitzicht van de ondertekening van een vrijhandelsovereenkomst met de regio waarin het bewuste land ligt, moet worden gebruikt als lok- en pressiemiddel en dat een land waaraan sancties zijn opgelegd in elk geval van een dergelijke overeenkomst moet worden uitgesloten; Duidelijke besluitvorming, doelstellingen, ijkpunten en herzieningsmechanismen 30. onderstreept de noodzaak van een uitgebreide analyse van elke specifieke situatie voordat er sancties worden aangenomen, zodat het potentiële effect van verschillende sancties wordt beoordeeld en er in het licht van alle relevante factoren en vergelijkbare ervaringen wordt bepaald welke sancties het effectiefst zijn; is van mening dat een dergelijke voorafgaande analyse vooral op haar plaats is omdat het moeilijk is om terug te krabbelen als het sanctieproces eenmaal is gestart, zonder de geloofwaardigheid van de EU aan te tasten en de steunbetuiging door de EU aan de bevolking van het bewuste derde land te ondergraven, gezien de mogelijkheid voor de autoriteiten van het land in kwestie om het besluit van de EU uit te buiten; neemt in dit opzicht notitie van de huidige gang van zaken, waarbij de geschiktheid, aard en doelmatigheid van de voorgestelde sancties in de Raad worden besproken op grond van een beoordeling door de hoofden van de vertegenwoordiging in het desbetreffende land, en roept op tot opname in die beoordeling van een verslag door een onafhankelijke deskundige; 31. benadrukt echter dat een dergelijke analyse niet gebruikt mag worden om het vaststellen van sancties te vertragen; wijst er daarom met nadruk op dat de tweestapsprocedure voor het opleggen van sancties overeenkomstig het GBVB ruimte biedt voor snelle politieke reactie, in eerste instantie middels vaststelling van een gemeenschappelijk standpunt, dat na een uitgebreidere analyse van de Verordening wordt uitgewerkt met vermelding van de precieze aard en omvang van de sancties; 32. vraagt dat er systematisch duidelijke en specifieke ijkpunten als criteria voor het opheffen van de sancties worden opgenomen in de juridische instrumenten; dringt er met name op aan dat de referentiecriteria worden gebaseerd op onafhankelijke expertise en niet in de loop van de tijd worden aangepast op basis van politieke wijzigingen binnen de Raad; 33. verzoekt de Raad en de Commissie om een voorbeeldprocedure voor de herziening van sancties op te stellen, dat met name de systematische opname van een revisieclausule inhoudt, op grond waarvan de sanctieprocedure opnieuw wordt geëvalueerd op basis van de vastgestelde ijkpunten en waarbij wordt gekeken of er is voldaan aan de doelstellingen; benadrukt dat intentieverklaringen of de wil om procedures in te voeren die tot positieve resultaten kunnen leiden aanmoediging verdienen, maar in geen geval bij de evaluatie van de sancties in de plaats kunnen treden van tastbare, daadwerkelijke vorderingen bij het voldoen aan de referentiecriteria; 34. ziet het wapenembargo dat aan China is opgelegd als een illustratie van de samenhang en consistentie van de Unie, aangezien oorspronkelijk tot dit embargo is besloten naar aanleiding van de slachting op het plein van de Hemelse Vrede in 1989 en de EU tot op heden geen verklaring voor die slachting heeft ontvangen zodat er geen reden bestaat om het embargo op te heffen; 35. roept de "sanctie-afdeling" van de Groep raden buitenlandse betrekkingen (RELEX/sancties) op om haar mandaat volledig ten uitvoer te leggen; onderstreept vooral de noodzaak van onderzoek voorafgaand aan het aannemen van sancties en, als ze eenmaal zijn aangenomen van de periodieke verstrekking van actuele informatie over de ontwikkelingen en de noodzaak van de uitwerking van beste praktijken voor de implementatie en de handhaving van restrictieve maatregelen; 36. erkent dat landen en internationale en regionale organisaties verantwoordelijk moeten kunnen worden gehouden voor internationaal onrechtmatige daden bij de uitvoering van sancties en onderstreept daarom de noodzaak van een gerechtelijk mechanisme om inachtneming van het internationaal en humanitair recht te waarborgen; 37. vraagt dat het Parlement wordt betrokken bij alle fasen van het sanctieproces: bij het besluitvormingsproces voorafgaand aan sancties, bij het selecteren van sancties die het beste bij de situatie passen, en ook bij het definiëren van ijkpunten en het evalueren van hun toepassing in het kader van het herzieningsmechanisme en het opheffen van de sanctie; Gerichte sancties als efficiënter middel? 38. betreurt dat het door het ontbreken van een evaluatie niet mogelijk is de doeltreffendheid van de gerichte maatregelen te beoordelen; erkent echter de grote humanitaire betrokkenheid van de EU, die ertoe heeft geleid dat sancties met een algemene economische toepassing zijn opgeheven, zoals in het verleden is gebeurd in het geval van Irak, en die heeft geleid tot het opleggen van meer gerichte, "slimme" sancties, die zijn opgesteld om een maximaal effect te sorteren op het gedrag van degenen op wie de sancties zijn gericht terwijl de nadelige humanitaire effecten of gevolgen voor mensen of buurlanden op wie de sancties niet zijn gericht, worden geminimaliseerd; 39. is van mening dat het zeer onwaarschijnlijk is dat regimes waarop sancties zijn gericht, grote beleidswijzigingen gaan aanbrengen als gevolg van economische sancties die geïsoleerd van andere beleidsinstrumenten worden gebruikt; benadrukt bovendien dat verregaande economische beperkingen een veel te hoge economische en humanitaire tol kunnen eisen, en herhaalt daarom zijn oproep tot zorgvuldiger opgestelde en beter gerichte sancties, die voornamelijk gericht zijn tegen vooraanstaande leiders van de beoogde regimes en daders van schendingen van de mensenrechten; 40. benadrukt dat alle economische sancties in de eerste plaats gericht dienen te zijn op die sectoren die geen intensieve inzet van arbeidskrachten vereisen en slechts van beperkt belang zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen, welke van belang zijn zowel voor de economische ontwikkeling als voor de inkomensherverdeling; 41. ondersteunt het gebruik van gerichte financiële sancties tegen vooraanstaande leiders van regimes waarop de sancties zijn gericht en hun naaste familieleden, die rechtstreekse gevolgen hebben voor de inkomsten van de personen voor wie de sancties zijn bedoeld ; benadrukt dat deze sancties gepaard moeten gaan met passende maatregelen tegen economische subjecten uit de EU die met dat soort personen samenwerken; benadrukt dat gerichte productsancties die zijn gericht op een specifieke of belangrijke inkomstenbron van een regime, het risico met zich meedragen van bredere gevolgen voor de hele bevolking en een "zwarte economie" kunnen bevorderen; 42. vindt dat economische en financiële sancties - zelfs gerichte - moeten worden toegepast door alle natuurlijke en rechtspersonen die commerciële activiteiten in de EU ontplooien, met inbegrip van burgers van derde landen en EU burgers of rechtspersonen die zijn geregistreerd of gevestigd overeenkomstig de wetgeving van een EU-lidstaat en buiten de EU commerciële activiteiten ontplooien; 43. verzoekt om een beperkte toepassing van de buitengewone vrijstellingen inzake het bevriezen van tegoeden; verzoekt om de opstelling van een specifieke bezwaarprocedure voor het geval een lidstaat een vrijstelling wil verlenen voor het bevriezen van tegoeden, omdat de efficiëntie van de beperkende maatregel wordt ondergraven door het ontbreken van een dergelijke procedure aangezien de lidstaten de Commissie alleen maar van tevoren op de hoogte hoeven te stellen van een dergelijke vrijstelling; 44. verzoekt om stappen om de toepassing van de gerichte financiële sancties van de EU te verbeteren, zodat er wordt gewaarborgd dat de personen en entiteiten waarop de sancties zijn gericht, in de praktijk door de maatregelen van geen enkele financiële dienst binnen de EU-jurisdictie gebruik kunnen maken, en onder meer geen transacties kunnen uitvoeren die gebruikmaken van verrekenkantoren in de EU of waarbij anderszins financiële diensten binnen de EU-jurisdictie betrokken zijn; benadrukt de noodzaak van meer flexibiliteit in de verspreiding van sanctielijsten binnen de EU en de lidstaten onder alle personen die gehouden zijn aan de verplichtingen van de Derde Witwasrichtlijn (19) ; stelt voor dat elke lidstaat één instelling verantwoordelijk maakt voor de verspreiding van deze informatie; 45. verzoekt om een sterkere samenwerking tussen de Raad plus de Commissie en het management en de aandeelhouders van SWIFT in Europa, zodat er betere resultaten worden behaald bij het bevriezen van rekeningen die op de zwarte lijst staan en er niet langer geld van en naar dergelijke rekeningen kan worden geboekt; 46. verzoekt de Raad en de Commissie om de mogelijkheden en manieren te onderzoeken om bevroren inkomsten van autoriteiten op wie sancties zijn gericht, op een constructieve manier te gebruiken, bijvoorbeeld door ze aan slachtoffers van mensenrechtenschendingen toe te wijzen of voor ontwikkelingsdoeleinden in het kader van hoofdstuk VII van het VN-Handvest te gebruiken; 47. stipt aan dat een wapenembargo een sanctie is die is bedoeld om een halt toe te roepen aan de stroom wapens en militair materieel naar conflictgebieden of naar regimes die de middelen waarschijnlijk gaan gebruiken voor binnenlandse onderdrukking of agressie tegen een ander land, zoals geformuleerd in de gedragscode betreffende wapenuitvoer; 48. verzoekt om een gecoördineerde samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie als het gaat om de uitvoering van EU-wapenembargo's die door elke lidstaat zijn opgelegd; 49. verzoekt de lidstaten om de aanneming van het gemeenschappelijk standpunt inzake wapenuitvoer dat de huidige gedragscode betreffende wapenuitvoer juridisch bindend maakt; 50. dringt er bij de Raad, de Commissie en de lidstaten op aan om te blijven werken aan verbeteringen in de capaciteiten voor VN-toezicht en -handhaving en ondersteunt de mening dat er een permanent VN-team moet worden samengesteld dat de handel in conflictproducten beoordeelt evenals de waarde van sancties die daarbij worden opgelegd; 51. herinnert eraan dat toegangsbeperkingen (reis- en visaverboden) een van de eerste stappen vormen in de sanctiereeks van de EU en dat zij inhouden dat personen en niet-statelijke entiteiten die op de zwarte lijst staan, geen officiële EU-vergaderingen mogen bijwonen en ook niet om privéredenen naar de EU mogen reizen; 52. tekent met bezorgdheid aan dat lidstaten zich niet optimaal aan de EU-visaverboden hebben gehouden; verzoekt de lidstaten een eendrachtige benadering te bezigen bij het toepassen van reisbeperkingen en de relevante vrijstellingsclausules; Eerbiediging van de mensenrechten bij het toepassen van gerichte sancties in de strijd tegen terrorisme 53. neemt in aanmerking dat zowel de autonome antiterroristische sancties van de EU als de uitvoering door de EU van antiterroristische sancties van de VN-Veiligheidsraad het onderwerp zijn van verscheidene zaken voor het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg; 54. herinnert eraan dat EU-lidstaten verplicht zijn sancties op te stellen overeenkomstig artikel 6, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin staat dat de Unie de grondrechten moet eerbiedigen, zoals deze worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en zoals zij uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten voortvloeien; benadrukt dat de huidige zwartelijstprocedures op zowel EU- als VN-niveau niet voldoen als het gaat om rechtszekerheid en juridische verhaalsmogelijkheden; dringt er bij de Raad op aan alle nodige conclusies te trekken en volledig uitvoering te geven aan de arresten van het Gerecht van eerste aanleg met betrekking tot autonome sancties van de EU; 55. verzoekt de Raad en de Commissie om de bestaande procedure voor het toevoegen aan en verwijderen van de zwarte lijst te herzien, zodat de procedurele en wezenlijke mensenrechten van op de zwarte lijst geplaatste personen en entiteiten worden geëerbiedigd en met name de internationale normen inzake de mogelijkheid van beroep bij een onafhankelijke en onpartijdige instantie en een behoorlijke procesgang, met inbegrip van het recht om in kennis te worden gesteld en adequaat op de hoogte te worden gebracht van de beschuldigingen tegen de persoon of entiteit in kwestie en van de genomen besluiten alsmede het recht op schadevergoeding voor eventuele schending van de mensenrechten; verzoekt de lidstaten uit dien hoofde tevens te ijveren voor eenzelfde herziening binnen de mechanismen van de VN om eerbiediging van de grondrechten te waarborgen bij het opleggen van gerichte sancties in de strijd tegen terrorisme; 56. is van mening dat artikel 75 van het VWEU een kans biedt die het Europees Parlement moet aangrijpen om de tekortkomingen in de huidige praktijk bij het plaatsen van namen op een zwarte lijst te herstellen, en steunt alle lopende parlementaire werkzaamheden die voor het wetgevend programma 2009 op de agenda gezet moeten worden; 57. betreurt dat geen van de rechterlijke organen in staat is om te beoordelen of een toevoeging aan de zwarte lijst terecht is, omdat de redenen voor inschrijving op de zwarte lijst op de eerste plaats op informatie berusten die in het bezit van de geheime diensten is, die vanzelfsprekend in het geheim werken; vindt echter dat deze fundamentele geheimhouding bij schendingen van het internationaal recht niet mag uitdraaien op straffeloosheid; verzoekt de lidstaten daarom om effectief parlementair toezicht op het werk van de geheime diensten te verzekeren; acht het daarom noodzakelijk dat het Parlement bij de werkzaamheden van de bestaande conferentie van commissies van toezicht op de inlichtingendiensten van de lidstaten betrokken wordt; 58. herhaalt echter dat het systeem van terreurlijsten, als het tenminste de meest recente jurisprudentie van het Hof van Justitie eerbiedigt, een doeltreffend instrument is van het antiterreurbeleid van de Europese Unie vormt; 59. benadrukt dat terrorisme een bedreiging vormt voor de veiligheid en vrijheid, en dringt er daarom bij de Raad op aan om de lijst van terroristische organisaties te herzien en bij te werken, rekening houdend met hun activiteiten in alle werelddelen; Geschakeerd sanctiebeleid 60. merkt op dat de EU altijd heeft geijverd voor een positieve benadering van het gebruik van sancties, vanuit de gedachte dat veranderingen aangemoedigd moeten worden ; benadrukt daarom dat het van belang is de voorkeur te geven aan een geïntegreerde globale actie via een strategie waarin pressie en aansporing gedoseerd worden toegepast; 61. denkt dat een strategie van openheid en een sanctiebeleid elkaar onderling niet uitsluiten; is daarom van mening dat het sanctiebeleid van de EU kan bijdragen tot meer eerbied voor de mensenrechten in landen waarop de sancties gericht zijn, wanneer dat beleid wordt herzien met het expliciete doel om te komen tot een beleid van positieve maatregelen; neemt in dit verband nota van de cyclus van sancties die aan Oezbekistan van november 2007 tot april 2008 zijn opgelegd: hoewel er een verlenging van een jaar was voor de sancties die waren opgelegd omdat er niet was voldaan aan interne criteria met betrekking tot het onderzoek naar het bloedbad in Andijan en eerbiediging van de mensenrechten, besloot de Raad de uitvoering van het visumverbod op te schorten en het Oezbeekse regering zes maanden te geven om te voldoen aan een reeks mensenrechtencriteria, met het dreigement dat als er niet aan zou worden voldaan het visumverbod automatisch zou worden hernieuwd; tekent aan dat de mengeling van betrokkenheid en sancties heeft geleid tot een aantal positieve ontwikkelingen, dankzij de mogelijke automatische vernieuwing van de sancties en de definitie van precieze criteria; benadrukt dat de criteria binnen een beperkt tijdsbestek vervuld moeten kunnen worden en relevant moeten zijn voor het algemene sanctiestelsel; betreurt echter dat er tot nu toe nog geen wezenlijke positieve ontwikkelingen zijn geweest en dat het gebrek aan samenwerking met de regering van Oezbekistan voortduurt; 62. dringt erop aan dat sancties in het kader van een sterk geschakeerde strategie systematisch vergezeld gaan van versterkte positieve maatregelen ter ondersteuning van het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenverdedigers en allerlei projecten ter bevordering van de mensenrechten en democratie; vraagt thematische programma's en instrumenten (IEDDH (20) , niet-statelijke actoren, investeren in mensen) die ten volle bijdragen aan de verwezenlijking van die doelstelling; 63. roept de Raad en de Commissie op om de kans te grijpen die wordt geboden door de ratificering van het Verdrag van Lissabon en de aansluitende oprichting van de Europese dienst voor extern optreden (EEAS) om te zorgen voor een optimalisering van de coherentie van de instrumenten voor externe maatregelen van de EU als een wezenlijk onderdeel van de toekomstige doeltreffendheid van het EU-sanctiebeleid; Aanbevelingen in verband met de EU-instellingen en lidstaten 64. roept de Raad en de Commissie op tot uitgebreide en diepgaande evaluatie van het EU-sanctiebeleid om vast te stellen welke invloed het heeft en welke maatregelen er genomen moeten worden om het te versterken; dringt er bij de Raad en de Commissie op aan om een programma met dergelijke maatregelen voor te leggen; vraagt de Raad en de Commissie om na te gaan welke weerslag de sancties op het ontwikkelingsbeleid van het betreffende land en het handelsbeleid van de Europese unie hebben; 65. doet een beroep op de Commissie om erop toe te zien dat de ontwikkelingshulp-strategieën krachtens het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking en het Europees Ontwikkelingsfonds in overeenstemming zijn met de bestaande sanctieregimes en de dialogen over de mensenrechten; vraagt haar om erop toe te zien dat de voorwaarden voor algemene begrotingssteun, met inbegrip van de steun volgens de contracten op grond van de millennium-doelstellingen voor de ontwikkeling (de zogenoemde 'Millenium Development Goals contracts'), nadrukkelijk gekoppeld zijn aan democratie- en mensenrechtencriteria; 66. verzoekt de Raad en de Commissie om te profiteren van de gelegenheid die wordt geboden door de ratificering van het Verdrag van Lissabon, de aanstelling van een Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, die eveneens vicevoorzitter van de Commissie en voorzitter van de raad van ministers van Buitenlandse zaken zal zijn, en de hieropvolgende oprichting van de EEAS optreden, om de externe acties van de EU samenhangender en consequenter te maken, de expertise van de relevante EU-diensten die actief zijn op het gebied van sancties te verbeteren en de samenwerking tussen de verschillende diensten te versterken; 67. verzoekt eveneens om versterkte samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en de Commissie om de samenhang en effectieve uitvoering van beperkende maatregelen te verbeteren; 68. verzoekt tevens de lidstaten die lid zijn van de VN-Veiligheidsraad om systematisch te streven naar internationalisering van de door de Europese Unie opgelegde sancties, overeenkomstig het bepaalde in artikel 19 Verdrag betreffende de Europese Unie; 69. roept de lidstaten op om bij hun optreden binnen de Veiligheidsraad van de VN de verplichtingen die ze anderzijds zijn aangegaan voor de eerbiediging van de mensenrechten, en met name het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, niet te schenden; 70. draagt zijn parlementaire organen op, in het bijzonder zijn permanente en ad hoc-delegaties, om hun contacten met de parlementen van niet-sanctionerende landen te gebruiken om meer begrip te kweken voor de bestaande sanctieregimes van de EU die betrekking hebben op de betreffende regio en de mogelijkheden voor gecoördineerde actie ter bevordering van de mensenrechten te onderzoeken; 71. verzoekt de Commissie een netwerk van onafhankelijke deskundigen op te zetten die waar nodig de meest geschikte restrictieve maatregelen aan de Raad voorstellen, regelmatig aan de hand van de vastgestelde criteria en doelstellingen een verslag opstellen over de ontwikkelingen en, indien noodzakelijk, aangeven hoe de uitvoering van sancties zou kunnen worden verbeterd; is van mening dat door het opzetten van een dergelijk netwerk de transparantie en de discussies over sancties in het algemeen zouden verbeteren en ook de uitvoering van en het continue toezicht op sancties in specifieke gevallen zouden worden versterkt; is tegelijkertijd van mening dat de Commissie een proactievere rol dient te spelen bij het uitstippelen van een duidelijk sanctiebeleid van de EU; 72. is van mening dat de legitimiteit van het sanctiebeleid, een belangrijk en gevoelig onderdeel van het GBVB, moet worden versterkt door het Parlement bij alle stadia van de procedure te betrekken (zoals vastgelegd in artikel 21 Verdrag betreffende de Europese Unie), met name bij het opstellen en ten uitvoer leggen van sancties, in de vorm van systematisch overleg met en verslaglegging van de Raad en de Commissie; is voorts van mening dat het Parlement betrokken moet worden bij het toezicht op het bereiken van ijkpunten door degenen aan wie sancties zijn opgelegd; belast zijn Subcommissie mensenrechten met het systematiseren van en het toezicht op de overeenkomstige werkzaamheden voor alle sancties waarvan de doelstellingen en referentiecriteria betrekking hebben op mensenrechten; o o o 73. verzoekt zijn Voorzitter om deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Secretaris-Generaal van de VN en de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa. Het Europees Parlement , – gezien de millenniumontwikkelingsdoelstellingen (MOD's) die zijn goedgekeurd tijdens de Millenniumtop van de Verenigde Naties in september 2000, – gezien de "EU-Agenda voor Actie over MOD's" van de Europese Raad van juni 2008 en de daarin opgenomen mijlpalen voor 2010, – gezien de bijeenkomst op hoog niveau over de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling die op 25 september 2008 plaatsvindt in het hoofdkantoor van de VN in New York, – gezien het EU-verslag over de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling 2000-2004 van de Commissie (SEC(2005)0456), – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel van 16 en 17 december 2004 waarin de volledige inzet van de Europese Unie voor de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en voor samenhang van het beleid wordt bevestigd, – gezien de VN-verklaring over de rechten van het kind van 20 november 1959, die stelt dat "het kind en zijn moeder beiden bijzondere zorg en bescherming [moeten] krijgen, met inbegrip van voldoende prenatale en postnatale zorg", en het VN-Verdrag over de rechten van het kind van 20 november 1989, waarin de ondertekende landen zich ertoe verbinden "passende pre- en postnatale gezondheidszorg voor moeders te waarborgen", – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over gendergelijkheid en het mondig maken van vrouwen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking ( COM(2007)0100 ), – gezien de gezamenlijke strategie Afrika/EU aangenomen op de EU-Afrika Lissabontop in 2007, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 maart 2008 over gendergelijkheid en het mondig maken van vrouwen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking (1) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 12 april 2005 over de rol van de Europese Unie in de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MOD's) (2) , en 20 juni 2007 over de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling op het halfwegpunt (3) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 17 november 2005 over een ontwikkelingsstrategie voor Afrika (4) en van 25 oktober 2007 over de stand van de betrekkingen tussen de EU en Afrika (5) , – gezien de 4e Wereldconferentie over de vrouw van september 1995 in Peking, de verklaring en het actieplatform van Peking en vervolgens de resultaatdocumenten over verder optreden en verdere initiatieven om de verklaring van Peking en het actieplatform uit te voeren, respectievelijk aangenomen op de speciale zittingen van de Verenigde Naties Peking +5 en +10 op respectievelijk 10 juni 2000 en 11 maart 2005, – gezien de gemeenschappelijke verklaringen van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten in de Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie: 'De Europese consensus' (De Europese consensus over ontwikkeling) (6) , en de 'Europese consensus over humanitaire hulpverlening' (7) , – gezien de verslagen van het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties (UNFPA)over de toestand van de wereldbevolking, 'The Promise of Equality: Gender Equity, Reproductive Health and the Millennium Development Goals' van 2005 en 'A Passage to Hope: Women and International Migration' van 2006, – gezien Verordening (EG) nr. 1905/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) (8) , – gezien het protocol bij het Afrikaans Handvest over mensen- en volkenrechten over de rechten van de vrouw in Afrika, ook bekend als het "protocol van Maputo", dat op 25 november 2005 van kracht geworden is, en het actieplan van Maputo voor de inwerkingtreding van het Afrikaans beleidskader 2007-2010 voor seksuele en reproductieve gezondheid, aangenomen op de speciale zitting van september 2006 aan de Conferentie van ministers van de Afrikaanse Unie, – gezien de Internationale Conferentie van de VN over bevolking en ontwikkeling (ICPD) die in september 1994 in Caïro is gehouden, het in Caïro goedgekeurde definitieve actieprogramma, alsmede de daaropvolgende resultatendocumenten die in 1999 zijn goedgekeurd tijdens de speciale zitting van Algemene Vergadering van de VN over verdere uitvoering van het ICPD-actieprogramma (ICPD+5), – gezien het in Brussel vastgestelde kader voor actie en aanbevelingen over gezondheid voor duurzame ontwikkeling, goedgekeurd door de eerste vergadering van de ministers van Gezondheid van de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) te Brussel in oktober 2007, – gezien het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten van de VN (ICESCR) dat op 3 januari 1976 in werking is getreden, met name artikel 12, – gezien het algemene commentaar nr. 14 van de VN-Commissie economische, sociale en culturele rechten op artikel 12 van het ICESCR (het recht op de hoogst bereikbare gezondheidsnormen), – gelet op het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) dat op 3 september 1981 in werking is getreden, – gelet op artikel 103, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de gezondheid van moeders (MOD 5) van alle MOD's het gebied is waarop de minste vooruitgang wordt geboekt, en dat MOD 5 dus een van de doelstellingen is die de minste kans maken om in 2015 te worden verwezenlijkt, met name in Afrika ten zuiden van de Sahara en Zuid-Azië, B. overwegende dat er elk jaar meer dan een half miljoen vrouwen in de loop van hun zwangerschap of bij de bevalling sterven, en dat 99% van die sterfgevallen zich in ontwikkelingslanden voordoen; overwegende dat het cijfer in Afrika ten zuiden van de Sahara in 20 jaar slechts met 0,1% per jaar is gedaald en dat 1 op de 16 vrouwen in deze regio het risico loopt om tijdens zwangerschap of bij de bevalling te sterven; overwegende dat moedersterfte dan ook de meest dramatische indicator is van de mondiale ongelijkheid op het gebied van de volksgezondheid, C. overwegende dat, afgezien van geografische ongelijkheden, uit ervaring met en onderzoek naar moedersterfte is gebleken dat er aanmerkelijke verschillen in sterftecijfers bestaan al naargelang welvaart, ras, etnische afkomst, woonplaats (stad of platteland), alfabetiseringsgraad en zelfs door religieuze of taalverschillen tussen landen, ook industrielanden, en dat dit de grootste ongelijkheid is in alle statistieken over gezondheidszorg, D. overwegende dat de G8 een pakket gezondheidsmaatregelen heeft aangenomen dat ertoe bijdraagt 1,5 miljoen gezondheidswerkers in Afrika op te leiden en aan te werven zodat 80% van de moeders bij de bevalling door een geschoolde gezondheidswerker wordt bijgestaan; dat daarmee een verbintenis wordt aangegaan om het aantal gezondheidswerkers tot 2,3 per 1 000 inwoners te verhogen in 36 Afrikaanse landen waar sprake is van een ernstig tekort; maar dat met geen woord wordt gerept over het verkrijgen van de 10 miljard USD die volgens het maatschappelijk middenveld nodig zijn om elk jaar 6 miljoen moeders en kinderen het leven te redden, E. overwegende dat de sterfte en ziekte van moeders in de wereld een medische noodtoestand is, want elk jaar sterven ongeveer 536 000 vrouwen tijdens de bevalling en 1 op de 20 vrouwen krijgt met ernstige complicaties te maken krijgen, variërend van chronische infecties tot invaliderende letsels zoals obstetrische fistels of levenslange handicaps, F. overwegende dat het geen mysterie is waarom zoveel vrouwen tijdens de zwangerschap en bij de bevalling overlijden - de oorzaken van moedersterfte en de middelen om deze te voorkomen liggen voor de hand en zijn algemeen bekend, G. overwegende dat kraamvrouwensterfte voorkomen kan worden door veilige zorg voor de moeder rond de bevalling, beschikbaarheid van doeltreffende voorbehoedsmiddelen en legale en veilige abortus; H. overwegende dat de hoge moedersterfte kan worden voorkomen door een betere toegang tot en het toepassen van methoden voor gezinsplanning, door toegang tot en beschikbaarstelling van veilige, kwalitatief hoogstaande moederzorg, vooral tijdens de zwangerschap, de bevalling, met inbegrip van noodzorg tijdens en na de bevalling en door een verbetering van de gezondheid van vrouwen, van haar voeding en haar positie in de maatschappij, I. overwegende dat deze preventieve benadering ook inhoudt dat vrouwen en gezondheidswerkers leren complicaties tijdens de zwangerschap en de bevalling te herkennen en adequate zorg te zoeken, alsmede een netwerk van adequate faciliteiten voor gezondheidszorg nodig is die, afhankelijk van de bestaande infrastructuur en middelen van vervoer, binnen een redelijke tijd kunnen worden bereikt, en de verlening van adequate zorg door geschoold personeel in deze buurtfaciliteiten, die efficiënt worden geleid en waar stroom, water en medische apparatuur voorhanden zijn, J. overwegende dat moedersterfte die te voorkomen is een schending betekent van het recht op leven van vrouwen en opgroeiende meisjes, zoals neergelegd in talloze internationale mensenrechtenverplichtingen, waaronder de Universele Verklaring voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties en dat de oorzaken van ziekte en -sterfte bij moeders ook kunnen neerkomen op schending van andere rechten van de mens zoals het recht op de hoogste standaard van lichamelijke en geestelijke gezondheid en het recht om niet gediscrimineerd te worden bij de toegang tot de elementaire gezondheidszorg, K. overwegende dat het recht op seksuele en reproductieve zelfbeschikking het recht inhoudt om te trouwen, een gezin te stichten en vrijwillig seksuele relaties aan te gaan alsook het recht om gevrijwaard te blijven van seksueel geweld en seksuele dwang, L. overwegende dat het onder de verantwoordelijkheid van de regeringen valt om zelf of via derden gezondheidsdiensten beschikbaar te stellen en overwegende dat ook regeringen met geringe financiële middelen noodmaatregelen kunnen nemen die gevolgen hebben voor de gezondheid van moeders, M. overwegende dat de onderliggende oorzaken voor moedersterfte en letsels als gevolg van bevallingen minder van praktische of structurele aard zijn maar veeleer van systematische aard, als gevolg van de geringe waarde en de geringe status van vrouwen, die over het algemeen in de samenleving worden benadeeld, en overwegende dat in landen met een vergelijkbaar economisch ontwikkelingsniveau de moedersterfte lager ligt naarmate de status van vrouwen hoger is, N. overwegende dat vrouwen tijdens de zwangerschap of de bevalling bijzonder kwetsbaar zijn door verschillende vormen van discriminatie, o.a. ongelijkheid tussen man en vrouw in de huishouding, traditionele praktijken die schadelijk zijn voor vrouwen, geweld jegens vrouwen, niet mogen meebeslissen over hun reproductieve rechten, afwijzing van meisjesbaby's en het stereotyperen van vrouwen als moeders en verzorgsters; overwegende dat het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) door alle EU-lidstaten is geratificeerd, O. overwegende dat de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties wereldwijde toegang tot reproductieve gezondheidszorg tegen 2015 heeft genomen onder MOD 5, als een van de ontwikkelingsstreefdoelen van de internationale gemeenschap, om sterfte bij moeders te verminderen, P. overwegende dat de internationale gemeenschap op de internationale conferentie over bevolking en ontwikkeling (ICPD) nieuwe middelen toegezegd hebben en reproductieve gezondheidszorg (met inbegrip van gezinsplanning en zorg voor moeder en kind) als centrale prioriteit voor de internationale inspanningen voor de ontwikkeling aanwijzen, Q. overwegende dat in plaats van een verhoging van de steun de totale donormiddelen voor gezinsplanning nu veel lager liggen dan in 1994 en zijn gedaald van 723 miljoen USD in 1995 tot 442 miljoen USD in 2004 in absolute cijfers, R. overwegende dat de EU regelmatig en consequent verplichtingen is aangegaan, laatstelijk met de voornoemde "EU-Agenda voor actie inzake MOD's", S. overwegende dat gezondheidszorg voor moeders ondanks de ernst van het probleem en de schending van de rechten van de mens een lage prioriteit op de internationale agenda blijft, overschaduwd door de aandacht voor optreden tegen welbepaalde ziekten, en dat dit heeft geleid tot een marginalisering van moedersterfte en dat de hoge aantallen aids-patiënten de ontwikkeling naar minder kraamvrouwenziekte en -sterfte hebben helpen tegenhouden of achteruitgaan 1. maakt zich ernstig ongerust over het feit dat de doelstelling moedersterfte (binnen MOD 5) de enige millenniumdoelstelling is waarmee sinds 2000, vooral in de Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara en in Zuid-Azië, geen vooruitgang is geboekt, en dat de cijfers dezelfde zijn als 20 jaar geleden; 2. merkt op dat naast onderwijs de empowerment van de vrouw in aanzienlijke mate bijdraagt tot de verbetering van de gezondheid van moeders (MOD 5); 3. doet een beroep op de Raad en de Commissie om voorafgaand aan de VN-bijeenkomst op hoog niveau over de voorrang te verlenen aan maatregelen ten behoeve van het halen van de streefcijfers van MOD 5; 4. verzoekt de Raad en de Commissie voor minder ongelijkheid bij de moedersterfte tussen industrie- en ontwikkelingslanden te zorgen door hogere investeringen en beleidsvoering voor beter personeel in de gezondheidszorg, en ruimere middelen en inzet om de gezondheidszorg en de elementaire medische infrastructuur te verbeteren, ook met middelen voor begeleiding en toezicht, elementaire volksgezondheidsdiensten, maatschappelijk werk en andere noodzakelijke ondersteunende functies; 5. verzoekt de Raad en de Commissie om meer inspanningen te leveren om voorkoombare kraamvrouwenziekte en -sterfte uit te roeien door "routekaarten" en actieplannen tegen kraamvrouwenziekte en -sterfte in de wereld op te stellen, uit te voeren en regelmatig te evalueren, die een gelijkheidsgerichte, systematische en duurzame benadering met als uitgangspunt de rechten van de mens volgen, degelijk ondersteund en vergemakkelijkt door krachtige institutionele mechanismen en financiering; 6. verzoekt de Raad en de Commissie om de diensten voor de gezondheid van moeder en kind in de eerstelijnsgezondheidszorg uit te breiden, volgens het concept van de geïnformeerde keuze, en voor meer voorlichting over veilig moederschap, gerichte en doelmatige prenatale zorg, voedingsprogramma's voor moeders, en voor degelijke bijstand bij de bevalling te zorgen om te ruime aanwending van de keizersnede te voorkomen en verloskundige noodhulp te kunnen bieden, alsmede verwijzingsdiensten voor complicaties bij zwangerschap, bevalling en abortus, en postnatale zorg en gezinsplanning; 7. doet een beroep op de Raad en de Commissie om de toegang van alle vrouwen tot veelomvattende seksuele en reproductieve gezondheidsvoorlichting en -diensten te bevorderen; 8. verzoekt de Raad en de Commissie om beproefde indicatoren en referentiepunten voor het terugdringen van de moedersterfte te ontwikkelen en aan te nemen (met inbegrip van ODA (Official Development Assistance)-uitkeringen) en controle- en rekenschapsmechanismen in te voeren die voortdurende verbetering van de bestaande beleidsmaatregelen en -programma's mogelijk maken; 9. doet een beroep op de Raad en de Commissie om te waarborgen dat reproductieve gezondheidsdiensten betaalbaar, beschikbaar, toegankelijk en van goede kwaliteit zijn, en om de maximaal beschikbare middelen te besteden aan de beleidsmaatregelen en programma's inzake moedersterfte; 10. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan te zorgen voor de verzameling van betrouwbare en actuele gegevens om over richtsnoeren te kunnen beschikken voor de tenuitvoerlegging van de maatregelen ter vermindering van ziekte- en sterfgevallen onder moeders; 11. vraagt de Raad en de Commissie om opleiding, capaciteitsuitbreiding en infrastructuur voor een passend aantal geschoolde geboortehelpers mogelijk te maken, en ervoor te zorgen dat alle zwangere vrouwen en meisjes een beroep op hun diensten kunnen doen, en dat dit doel in "road maps" en nationale actieplannen wordt weerspiegeld; 12. vraagt dat de nationale gezondheidsprogramma's met betrekking tot hiv-tests voor en tijdens de zwangerschap, antiretrovirale behandeling voor hiv-positieve zwangere vrouwen en hiv-preventieve maatregelen zoals voorlichtingscampagnes en onderwijs, worden opgevoerd; 13. dringt er bij de Europese Unie op aan het voortouw te blijven nemen bij de bevordering van de seksuele en reproductieve gezondheid door handhaving van de middelen voor de uitvoering van het actieprogramma van de ICPD; betreurt dat Afrika ten zuiden van de Sahara de hoogste cijfers voor moedersterfte heeft, maar wereldwijd ook het laagste cijfer voor het gebruik van anticonceptie (19%) en dat 30% van de totale sterfte onder moeders in de regio het gevolg is van onveilige abortussen; 14. is van mening dat de EU meer financiële steun moet geven om het millenniumontwikkelingsdoel - algemene toegang tot reproductieve gezondheidszorg tegen 2015 - te halen en dat anders vrouwen blijven sterven als gevolg van zwangerschap of daarmee verband houdende oorzaken; 15. doet een beroep op de Raad en de Commissie om programma's en beleid te ontwikkelen om de doorslaggevende factoren voor de gezondheid die van fundamenteel belang zijn voor de voorkoming van moedersterfte aan te pakken, zoals participatie in de besluitvormingsprocessen die met gezondheidszorg verband houden, voorlichting over seksuele en reproductieve gezondheidszorg, alfabetisme, voeding, niet-discriminatie en de voor gendergelijkheid doorslaggevende sociale normen; 16. verzoekt de Raad en de Commissie om, in verband met de vooruitgang die met de terugdringing van de moedersterfte is geboekt, actief aan wereldwijde fora zoals 'Countdown to 2015' deel te nemen om te kunnen profiteren van positieve praktijkervaring met dit soort programma's en beleidsvormen en om de verbeteringsdynamiek te kunnen vasthouden; 17. dringt er bij de lidstaten op aan hun financiële verplichtingen niet te verzaken om de MOD's, met inbegrip van MOD 5, te kunnen halen, en verzoekt het Raadsvoorzitterschap het voortouw te nemen en een voorbeeld te stellen door ervoor te zorgen dat passende, voorspelbare fondsen beschikbaar zijn en dat meer wordt gedaan om levens te redden; 18. herinnert aan de toezegging van de lidstaten om tegen 2015 ODA-niveaus van 0,7% van hun bruto nationaal product (BNP) aan ontwikkelingshulp te besteden en roept de lidstaten die niet op schema liggen, op om hun inspanningen te vergroten; 19. roept de landen die schadelijke praktijken en tradities zoals genitale verminking van vrouwen nog niet hebben verboden, op om daartoe actie te ondernemen en voorlichtingscampagnes te steunen; 20. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat MOD-contracten vooral zijn gericht op de sectoren gezondheid en onderwijs; 21. betreurt het door de kerken voorgestane verbod op het gebruik van anticonceptiemiddelen, daar het gebruik van condooms van cruciaal belang is voor de preventie van ziektes en ongewenste zwangerschappen; 22. veroordeelt de Global Gag Rule van de VS die buitenlandse NGO's die financiële steun voor gezinsplanning van USAID (United States Agency for International Development) ontvangen, verhindert gebruik te maken van hun eigen niet-Amerikaanse fondsen om legale abortus, medisch advies of door verwijzingen voor abortus aan te bieden; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de Interparlementaire Unie, en de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Het Europees Parlement, – gezien de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) die in januari 1995 in werking is getreden, – gezien de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, getiteld 'Europa als wereldspeler: Wereldwijd concurreren. Een bijdrage aan de EU-strategie voor groei en werkgelegenheid' ( COM(2006)0567 ), – gezien de Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, getiteld 'Europa als wereldspeler: Een sterker partnerschap voor markttoegang ten behoeve van Europese exporteurs' ( COM(2007)0183 ), – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad tot ondertekening en voorlopige toepassing van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Cariforum-staten, anderzijds ( COM(2008)0155 ), – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad tot sluiting van de economische partnerschapovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Cariforum-staten, anderzijds ( COM(2008)0156 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 22 mei 2007 over Europa als wereldspeler - externe aspecten van het concurrentievermogen (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 februari 2008 over de strategie van de EU voor markttoegang ten behoeve van Europese exporteurs (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 december 2007 over de handels- en economische betrekkingen met Korea (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 8 mei 2008 over de commerciële en economische betrekkingen met de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten (ASEAN) (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 april 2006 over de evaluatie van de Doha-ronde na de ministersconferentie in Hongkong (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 oktober 2006 over de economische en commerciële betrekkingen tussen de EU en Mercosur met het oog op het sluiten van een interregionale associatieovereenkomst (6) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 juni 2006 over de trans-Atlantische economische betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten (7) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 oktober 2005 over de vooruitzichten voor de handelsbetrekkingen tussen de EU en China (8) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 september 2006 over de economische en handelsrelatie van de EU met India (9) , – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A6-0283/2008 ), A. overwegende dat de Europese Unie de meest concurrerende speler is op het gebied van de handel in diensten; overwegende dat de Europese Unie de grootste exporteur en de grootste dienstverlener ter wereld is met meer dan 28% van de totale wereldexport en daardoor groot belang heeft bij het waarborgen dat nieuwe markten voor goederen, diensten en investeringen worden opengesteld, B. overwegende dat het totaal van het BBP-aandeel in de EU25 in 2007 voor meer dan 75% afkomstig was uit de dienstensector; overwegende dat het BBP-aandeel voor diensten in 2007 ongeveer 78% voor Noord-Amerika, 52% voor Afrika, en 60% voor Azië bedroeg; C. overwegende dat de handel in diensten tot dusverre al 25% van de wereldhandel uitmaakt; overwegende dat de sector een enorm potentieel en meer werkgelegenheid schept dan enige andere sector van de economie, D. overwegende dat de ontwikkeling van kwaliteitswerkgelegenheid vergezeld gaat van een kwantitatieve banengroei; merkt op dat in de dienstensector het hoogste niveau aan deeltijdbanen wordt gecreëerd en dat voor de ontwikkeling van deze economische sector rekening moet worden gehouden met aanbevelingen van de internationale arbeidsorganisatie (IAO), E. overwegende dat het multilaterale handelsstelsel, belichaamd in de Wereldhandelsorganisatie (WTO), het meest effectieve kader blijft voor het bereiken van eerlijke en billijke handel in goederen en diensten op mondiaal niveau door passende regels te ontwikkelen en naleving van die regels te waarborgen; overwegende dat de rol van de WTO met betrekking tot de GATS rekening moet houden met de afwijkende aard van de dienstensector, die zich niet leent voor kwantitatieve meting van de mate van liberalisering of van resterende handelsbelemmeringen, F. overwegende dat de GATS het multilaterale kader is en moet blijven voor het reguleren van de handel in diensten; overwegende dat dit staten en met name de EU niet weerhoudt van onderhandelen over bilaterale overeenkomsten die verderreikende schema's van specifieke verplichtingen bevatten, daarbij echter rekening houdend met het feit dat bilaterale overeenkomsten een negatieve invloed kunnen hebben op de voortgang en het belang van het multinationale kader, G. overwegende dat een efficiënte infrastructuur voor diensten een voorwaarde is voor economisch succes; overwegende dat toegang tot diensten van wereldklasse exporteurs en producenten van goederen en diensten in ontwikkelingslanden helpt om hun concurrentievermogen te kapitaliseren; overwegende dat een aantal ontwikkelingslanden, bouwend op buitenlandse investeringen en expertise, ook is vooruitgegaan in de internationale dienstenmarkten; overwegende dat de liberalisering van diensten zo een belangrijk element is geworden van veel ontwikkelingsstrategieën, H. overwegende dat handelsbelemmeringen en barrières achter de grenzen de handel in goederen niet alleen beperken, maar ook aanzienlijke gevolgen hebben voor de handel in diensten en openbare aanbestedingen, I. overwegende dat bij het openstellen van de dienstenmarkt een duidelijk onderscheid moet worden gemaakt tussen geïndustrialiseerde landen en ontwikkelingslanden en tussen de afzonderlijke ontwikkelingslanden om rekening te houden met de verschillende ontwikkelingsniveaus, JI. overwegende dat sommige ontwikkelingslanden, en in het bijzonder de minst ontwikkelde landen, hun beheer moeten versterken en efficiënte structuren en infrastructuur moeten creëren voor de uitbreiding van de handel en het uitbreiden van dienstenmarkten, K. overwegende dat het belangrijk is dat het Parlement te zijner tijd toegang krijgt tot de teksten van de diverse onderhandelingsmandaten die de Commissie heeft gekregen, Algemene opmerkingen 1. merkt op dat internationale handel die is ingesteld op ontwikkeling en armoedebestrijding eveneens moet bijdragen aan sociale vooruitgang en kwaliteitswerkgelegenheid; dat handelsregelingen moeten voldoen aan de sociale normen van de IAO; dat maatregelen om alle vormen van exploitatie op de werkplaats te bestrijden (met name het verbieden van dwangarbeid en kinderarbeid) samen met respect voor vrijheden van vakverenigingen essentieel zijn voor een evenwichtige handel in het belang van iedereen; bevestigt opnieuw de noodzaak om de interactie tussen handel en sociale kwesties te onderzoeken; 2. vestigt de aandacht op het hoge niveau van het externe concurrentievermogen van de dienstverleners in de EU; verzoekt de Commissie in handelsonderhandelingen een geleidelijke en wederzijdse openstelling van de toegang tot de dienstenmarkt na te streven, en een beleid te voeren van toenemende transparantie en voorspelbaarheid van regels en regelgeving, vergezeld van strenge regels en sancties ter bestrijding van corruptie en monopolievorming, zodat burgers en ondernemers van beide partijen bij de overeenkomst toegang kunnen krijgen tot een bredere reeks diensten; 3. is zich volledig bewust van het huidige onderscheid tussen de verschillende karakters van de diensten, en met name van de noodzaak onderscheid te maken tussen commerciële en niet-commerciële diensten; beklemtoont de noodzaak van een gedifferentieerde aanpak bij de openstelling van de markten voor diensten van algemeen belang; 4. herinnert er aan dat de Commissie rekening moet houden met de belangen van de verschillende lidstaten en met die van de ontwikkelingslanden, alsmede met de economische ongelijkheid tussen de categoriën individuen , bij het onderhandelen over verplichtingsschema's; 5. is van mening dat een efficiënt werkende interne markt voor diensten belangrijk is voor het mondiale concurrentievermogen van de ondernemingen in de EU; benadrukt dat een tijdige en correcte toepassing en omzetting van het Gemeenschapsrecht, met inbegrip van Richtlijn 2006/123/EG betreffende diensten op de interne markt (10) , daartoe van belang zijn; 6. benadrukt dat de dienstensector vele oplossingen kan bieden voor milieuproblemen en is van mening dat diensten tot de belangrijkste elementen van toegevoegde waarde behoren in de export van knowhow van de EU; benadrukt dat bij het uitstippelen van een beleid voor duurzame ontwikkeling rekening moet worden gehouden met de betekenis van de dienstensector; 7. is verheugd dat de Commissie de nadruk legt op het feit dat de positieve effecten van de globalisering aan de consument ten goede moeten komen; benadrukt dat eerlijke concurrentie in de dienstensector, in combinatie met een hoog niveau van bescherming van de consument, van wezenlijk belang is om ervoor te zorgen dat de consumenten van de vrijgemaakte EU-markten profiteren; 8. is er van overtuigd dat diensten een belangrijke rol spelen in elke economie en is van mening dat een bredere openstelling van de toegang tot de dienstenmarkt, die rekening houdt met de verschillende economische realiteiten, dan ook niet alleen belangrijk is voor ontwikkelde landen, maar ook voor ontwikkelingslanden; 9. benadrukt de noodzaak dat de Europese Unie rekening houdt met de verschillende niveaus van ontwikkeling bij het eisen van deregulering en liberalisering van diensten en onderstreept dan ook dat de EU geen algemeen geldend model mag opleggen aan andere landen; 10. is van mening dat voor het behalen van gunstige resultaten de liberalisering van een nieuwe dienstensector, met name in de ontwikkelingslanden, steeds gepaard moet gaan met nieuwe regelgeving en nieuwe toezicht- en implementatiemechanismen, om gevolgen voor bevolking en milieu te temperen en het misbruik van een dominante positie of concentratie te beperken, en voorts in fasen moet worden ingevoerd en begeleid moet worden door flankerende maatregelen; 11. is zich ervan bewust dat de onlangs voorgestelde regels betreffende binnenlandse regelgeving als bijlage aan de GATS worden toegevoegd, wat een wijziging van de overeenkomst vergt; dringt er bij de Commissie op aan het Parlement op de hoogte te houden van de werkzaamheden van de werkgroep voor binnenlandse regelgeving van de GATS en besluiten over een wijziging van de GATS-overeenkomst aan het Parlement voor te leggen in het kader van de medebeslissingsprocedure; 12. erkent de soevereiniteit van staten, en dus hun recht op regulering voor alle dienstengebieden, met name op het gebied van openbare diensten, ongeacht of er verplichtingen zijn aangegaan in het kader van de GATS, mits dergelijke regels worden opgesteld conform artikel VI van de GATS over binnenlandse regelgeving; is van mening dat dienstenmarkten heldere en juridisch ondubbelzinnige regels behoeven voor een effectieve werking; 13. suggereert dat de efficiëntiewinst die kan worden behaald dankzij het openstellen van markten voor dienstenconcurrentie , indien vergezeld van binnenlandse regulerende maatregelen, minder ontwikkelde landen in staat zou stellen om een groter bereik aan diensten te verlenen aan hun burgers; benadrukt het belang van universele, toegankelijke en duurzame diensten met betaalbare prijzen en kwalitatief hoogstaande normen; 14. onderstreept de noodzaak van regels en normen waaraan de liberalisatie moet zijn onderworpen; stimuleert naleving van milieu- en kwaliteitsnormen op een redelijke en objectieve wijze, zonder onnodige handelsbelemmeringen op te werpen; 15. verwelkomt het feit dat de Commissie het Gemeenschapspakket van aanbiedingen in de huidige GATS-onderhandelingen heeft gepubliceerd; is echter van mening dat de Commissie de huidige ontwikkelingen gedetailleerder moet bespreken met het Parlement en zijn relevante commissies; 16. wijst er op dat handel in diensten in grote mate neerkomt op een overdracht van expertise tussen landen en dat daarom de vrije handel in diensten een belangrijk onderdeel is van elke ontwikkelingsstrategie omdat hierdoor kennis snel en effectief in de breedte kan worden overgedragen; 17. erkent dat de problemen met betrekking tot eerlijkheid en transparantie bij het verlenen van diensten in sommige ontwikkelingslanden vaak worden veroorzaakt met de medeplichtigheid van bedrijven in ontwikkelde landen; 18. verzoekt de Commissie om een gedetailleerd overzicht van specifieke dienstensectoren, zoals software, film, logistiek en financiële diensten, die een cruciale rol spelen in bepaalde ontwikkelingslanden en die wereldwijd worden verleend en gedistribueerd; verzoekt de Commissie verder om een gedetailleerde analyse van de gevolgen die dit heeft voor de Europese dienstenmarkt; 19. verzoekt de Commissie om een gedetailleerd overzicht van belangrijke gegevens over ontginningsdiensten (data-miningdiensten)die wereldwijd worden uitgevoerd; verzoekt de Commissie verder gedetailleerde informatie te geven over locatie, dienstverleners, grootte en kwaliteit van de dienst in deze sector; De Doha-ontwikkelingsronde en de GATS 20. herinnert aan artikel XIX van de GATS waarin staat dat de lidstaten dienen te beginnen aan een reeks opeenvolgende onderhandelingen, die van start zullen gaan uiterlijk vijf jaar na de inwerkingtreding van het WTO-akkoord en die vervolgens periodiek zullen plaatsvinden met het doel het niveau van de liberalisering geleidelijk op te voeren; herinnert eraan dat dergelijke onderhandelingen plaatsvinden in het kader van het beginsel van één verbintenis en daarvoor moeten worden afgewogen tegen de belangen die naar voren worden gebracht op andere onderhandelingsgebieden; 21. herinnert er aan dat de beginselen van de GATS privatisering noch deregulering verhinderen; onderstreept daarom dat het elke staat vrijstaat elke dienstensector te liberaliseren; benadrukt dat GATS-schema's gaan over de bindende verplichtingen van elk WTO-lid met betrekking tot handel in diensten en dat elk lid vrij is om zijn markt open te stellen buiten de GATS-verplichtingen om, mits het meestbegunstigingsbeginsel (Most Favoured Nation-beginsel) van artikel II of artikel V van de GATS over economische integratie wordt nageleefd; 22. herinnert eraan dat de Doha-ontwikkelingsronde gericht moet zijn op ontwikkeling, en dienovereenkomstig, dat onderhandelingen over de handel in diensten zowel in het belang moeten zijn van de EU als van de economische groei van de armste landen; 23. benadrukt de noodzaak om ontwikkelingslanden beleidsruimte te geven met betrekking tot de mate van reprociteit bij het openstellen van de handel, door hen zelf de omvang en het tempo te laten bepalen van de liberalisering; 24. neemt notitie van het verzoek van ontwikkelingslanden aan de EU en de VS om de aanbiedingen in de wijze van dienstverlening 4 te verbeteren; acht het noodzakelijk het juiste evenwicht te vinden om beide kanten tevreden te stellen; verzoekt de Commissie het Parlement te informeren over eventuele wijzigingen in de oorspronkelijke verzoeken; Bilaterale en regionale overeenkomsten 25. stimuleert een helder en ondubbelzinnig verplichtingsniveau in de huidige onderhandelde en toekomstige bilaterale en regionale handelsovereenkomsten; wijst op het belang van opname daarin van bepalingen over mensenrechten en maatschappelijke normen; 26. neemt notitie van de resultaten die zijn bereikt in de economische partnerschapsovereenkomst met het Caribisch forum van ACS-staten (Cariforum); is van mening dat de handel in diensten een middel voor ontwikkeling is op voorwaarde dat er goede en transparante binnenlandse regelgeving aanwezig is waaraan de diensten moeten zijn onderworpen; dringt aan op universele, toegankelijke, duurzame en betaalbare openbare diensten met hoge kwaliteitsnormen, voor allen; 27. merkt op dat in het investeringshoofdstuk van de economische partnerschapsovereenkomst met Cariforum buitenlandse investeerders verwachte winsten worden gegarandeerd, naar aanleiding van toezeggingen die in het kader van die overeenkomst zijn gedaan; 28. ondersteunt in het bijzonder de overeenkomst over de wijze van dienstverlening 4 in de overeenkomst tussen de EU en Cariforum; is van mening dat dit een middel is om het wegvloeien van expertise te vermijden; 29. is met betrekking tot de onderhandeling van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de ASEAN van mening dat in de aspecten van de overeenkomst die van invloed zijn op de openbare aanbesteding, investeringen en diensten, het variërende ontwikkelingsniveau van ASEAN-leden moet worden erkend en dat het recht van alle deelnemers om openbare diensten te reguleren, met name de diensten voor basisbehoeften, moet worden gerespecteerd, maar dat dit particuliere bedrijven niet mag beletten om de leemte te vullen wanneer de staat de door burgers benodigde diensten niet verleent; 30. is zich met betrekking tot de onderhandeling van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en Korea bewust van de problemen die buitenlandse bedrijven ondervinden bij het verkrijgen van toegang tot de Koreaanse markt voor diensten, inclusief bankproducten, verzekeringen, telecommunicatie, nieuwsdiensten en juridisch advies; dringt er dan ook bij de Commissie op aan om bij het aansnijden van deze kwesties in de onderhandelingen over de vrijhandelsovereenkomst rekening te houden met de groeiende bezorgdheid in de EU over de crisisgevoeligheid van een bank- en verzekeringssector waarin een gezonde en transparante binnenlandse regelgeving geen gelijke tred houdt met het privatiseringstempo; 31. benadrukt met betrekking tot de onderhandeling van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en India het belang van ons partnerschap met India en de noodzaak om een ambitieuze overeenkomst te sluiten met substantiële en brede verplichtingen en zo min mogelijk belemmeringen voor de toegang tot de Indiase markt voor alle soorten dienstverlening; wijst erop dat de liberalisering van de handel in diensten ten minste 90% moet bedragen, zowel voor wat betreft sectorale dekking als voor handelsvolume, in overeenstemming met het voorschrift van substantiële dekking uit hoofde van artikel V van de GATS; benadrukt dat de belemmeringen in het bijzonder acuut zijn bij financiële diensten, telecommunicatie, distributie, post- en koeriersdiensten en juridische diensten; 32. maakt zich met betrekking tot de onderhandeling van een vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en de samenwerkingsraad voor de Golf (GCC) zorgen over het niveau van transparantie en verantwoording bij financiële diensten en met name op het gebied van investeringen door staatsfondsen; Sectorspecifieke kwesties 33. merkt op dat nog geen enkel WTO-lid verplichtingen is aangegaan over de waterdistributiesector; benadrukt dat indien een dergelijke verplichting wordt aangegaan, dit de staat niet belet om niveaus vast te stellen voor kwaliteit, veiligheid, prijs of voor andere beleidsdoelstellingen die volgens de staat nodig zijn, en dat zowel voor buitenlandse als lokale leveranciers dezelfde regels zouden gelden; 34. onderstreept het belang van culturele diensten, zoals de audiovisuele, muziek- en uitgeverijsectoren, voor zowel de EU-industrieën als voor onze handelspartners; roept de Commissie op om te waarborgen dat de handel in culturele diensten dan ook evenwichtiger wordt, terwijl de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten wordt gerespecteerd; 35. benadrukt dat in het bijzonder het toerisme in grote mate bijdraagt aan de economie in een aantal ontwikkelingslanden; vindt het dan ook van essentieel belang dat de Europese Unie helpt door middel van ontwikkelingssamenwerking en technische bijstand; 36. is van mening dat, op basis van vooraf vastgestelde goede en transparante binnenlandse regulering, het voorzichtig en gefaseerd openstellen van de markt voor financiële diensten in ontwikkelingslanden burgers en ondernemers toegang tot middelen kan bieden om lokale banen te creëren en de armoede te verlichten omdat ze niet langer zijn gedwongen om terug te vallen op staatsmonopolies of instanties; 37. is van mening dat de Europese Unie, om haar externe concurrentievermogen te vergroten, maatregelen moet nemen in het kader van haar commercieel beleid om de veiligheid van elektronische transacties en handel te versterken en de bescherming van gegevens te verbeteren; 38. merkt op dat diensten, en financiële diensten in het bijzonder, van invloed zijn op vele bevoegdheidsgebieden en benadrukt dat deze resolutie zich met name richt op de handel in diensten, dus op het bereiken van markttoegang door de vrijwillige openstelling van markten via de methode van vraag en aanbod voor onderhandelingen; suggereert om gebieden als financieel toezicht, financiële regulering en andere punten die verband houden met verschillende aspecten van financiële diensten in het geschikte forum te behandelen; 39. steunt ten zeerste de opvatting van de Commissie dat markttoegang en vrije handel in diensten essentiële onderdelen zijn van de Lissabon-agenda voor groei en werkgelegenheid; benadrukt dat open markten in combinatie met een evenwichtige en gereguleerde vrije handel in diensten ten goede komen aan alle deelnemende landen en regio's; 40. wijst erop dat ondernemingen in de EU in toenemende mate internationaal actief zijn, dat de groei van de wereldeconomie grotendeels voor rekening van derde landen komt en dat een betere markttoegang daarom zou bijdragen aan versterking van het concurrentievermogen van de Europese Unie; 41. is van mening dat de handel in diensten een noodzakelijke aanvulling op de handel in goederen vormt maar dat er tussen deze twee vormen van handel onderscheid behoort te worden gemaakt; 42. is van mening dat de diensteneconomie in kwantitatieve zin de belangrijkste economische sector in de OESO-economieën is geworden en dat de toegenomen handel in, en beschikbaarheid van diensten de economische groei zal doen toenemen, groei en ontwikkeling van bedrijven zal stimuleren en de prestaties van andere industrieën zal doen verbeteren omdat diensten belangrijke tussenproducten zijn, met name in een wereld met steeds meer internationale contacten; 43. erkent dat het bereiken van markttoegang voor diensten in het kader van de lopende WTO/Doha-onderhandelingen die in het kader van de Ontwikkelingsagenda worden gevoerd, een moeilijk proces is; verzoekt de Commissie te streven naar een evenwichtig pakket met een ambitieus aanbod van diensten, vooral financiële diensten, omdat de EU-industrie beschikt over concurrerende deskundigheid en een groot groeipotentieel; merkt op dat naleving van voorschriften en normen noodzakelijk is ter voorkoming van niet-tarifaire belemmeringen die op het gebied van diensten gevoelig kunnen liggen; 44. verzoekt de Commissie om in de handelsbesprekingen ten volle rekening te houden met het bestaan van diensten van algemeen belang en de mogelijke effecten van de openstelling van markten op hun organisatie; 45. merkt op dat de Europese Unie op het gebied van financiële diensten weliswaar een van de meest open markten ter wereld heeft, maar dat ze zich in de onderhandelingen over de handel in diensten agressiever en evenwichtiger moet opstellen en de beginselen openheid, ontwikkeling en wederkerigheid moet onderschrijven; 46. benadrukt dat autoriteiten voor financiële diensten alle ontwikkelingen op de Europese en wereldwijde markten voor financiële diensten goed moeten bijhouden; verzoekt de Commissie en de lidstaten om de Europese wet- en regelgeving te verbeteren en de dialoog op dit gebied tussen de Europese Unie en haar handelspartners te intensiveren met het oog op vermindering van de handelsbelemmeringen; 47. verzoekt de Commissie zich te buigen over de "offshore"-praktijken van derde landen die nadelig zijn voor een wederzijds voordelige openstelling van markten; 48. verzoekt de lidstaten om samen met de Commissie te werken aan een meer geïntegreerd en samenhangend handelsbeleid, in het bijzonder op investeringsgebied; wijst erop dat de lidstaten het risico van buitenlandse investeringen niet moeten overdrijven, maar moeten streven naar het daadwerkelijk openstellen van hun economie en naar een gemeenschappelijke benadering in het geval van staatsinvesteringsfondsen; neemt kennis van de noodzaak om kwesties zoals de voorzieningszekerheid te evalueren, met name betreffende buitenlandse investeringen in de energiesector door staatsbedrijven; herinnert eraan dat een dergelijke evaluatie niet als protectionistische maatregel kan worden gebruikt; 49. vestigt met betrekking tot de naleving van mededingingsregels binnen de Europese Unie de aandacht van de Commissie op de mogelijke risico's als gevolg van het ontbreken van wederkerigheid in de WTO-overeenkomst over openbare aanbestedingen; 50. verzoekt de Commissie om intensivering van de strijd tegen namaakproducten die met name via het internet worden verkocht, onder meer door het stimuleren van betere samenwerking tussen nationale overheden en het uitbreiden van middelen tot waarneming en evaluatie van namaak; verzoekt de Commissie voorts het Parlement en de Raad een voorstel voor te leggen dat beoogt de Gemeenschap en haar lidstaten te voorzien van hoogwaardige en statistische gegevens over namaak, op Europees niveau, met name via internet; 51. steunt de Commissie in haar krachtige ondersteuning van multilaterale handelsbesprekingen, maar merkt op dat voor de handel in diensten, in het bijzonder financiële diensten, vrijhandelsovereenkomsten mogelijk beter geschikt zijn voor het bereiken van markttoegang; is van mening dat bij de afronding van volledige economische partnerschapsovereenkomsten met de ACS-landen, daarin niet alleen goederen maar ook diensten en investeringen zouden kunnen worden opgenomen, maar alleen als bedoelde landen dit wensen; 52. benadrukt dat door effectieve markttoegang voor financiële diensten betere kansen voor concurrentie, transparantie en diversificatie ontstaan; merkt op dat met name in de opkomende economieën effectieve markttoegang zou kunnen leiden tot een sterkere ontwikkeling van lokale financiële markten ten gunste van ondernemingen die zich willen vestigen en daarnaast consumenten meer keuzevrijheid en betere producten zou kunnen bieden; 53. verzoekt de Commissie om, gelet op de geringe financiële, bestuurlijke en institutionele capaciteit van de ACS-landen, de naleving van de internationaal aanvaarde normen voor regelgeving en toezicht in de financiële dienstensector te waarborgen bij onderhandelingen over, en uitvoering van handelsovereenkomsten met landen die als belastingparadijzen worden beschouwd; 54. is van mening dat het voor personen in ontwikkelingslanden die basale economische activiteiten willen ontplooien, met name nodig is dat ze toegang tot financiële diensten hebben (microkredieten, bankrekeningen en essentiële bankdiensten, hypotheken, lease en factoring, verzekeringen, pensioenen en binnenlandse en buitenlandse overboekingen), en verzoekt de Commissie derhalve om in ontwikkelingslanden een betere markttoegang voor financiële diensten te bevorderen, naast goede regelgeving voor toezicht, de ontwikkeling van concurrerende markten en voorlichting over financiële diensten. o o o 55. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Wereldhandelsorganisatie en haar lidstaten. Het Europees Parlement, − gezien de mededeling van de Commissie "Mededeling inzake een Europees havenbeleid" ( COM(2007)0616 ), − gezien de mededeling van de Commissie "Naar een toekomstig maritiem beleid voor de Unie: Een Europese visie op de oceanen en zeeën" ( COM(2006)0275 ), − onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 juli 2007 over een toekomstig maritiem beleid voor de Europese Unie: Een Europese visie op de oceanen en zeeën (1) , − onder verwijzing naar zijn resolutie van 11 maart 2008 over een duurzaam Europees vervoersbeleid, rekening houdend met Europees energie- en milieubeleid (2) , − gelet op Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand (3) , − gelet op Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (4) , − gelet op Richtlijn 1999/31/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende het storten van afvalstoffen (5) , − gelet op Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (6) , − gelet op artikel 299, lid 2 van het EG-Verdrag, − gelet op artikel 45 van zijn Reglement, − gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en het advies van de Commissie regionale ontwikkeling ( A6-0308/2008 ), A. overwegende dat de toegang tot de markt voor havendiensten een onderwerp is waarover binnen het Parlement debat is gevoerd, naar aanleiding waarvan de Commissie de belanghebbende partijen uitgebreid geraadpleegd heeft, B. overwegende dat in bovengenoemde mededeling van de Commissie inzake een Europees havenbeleid geen nieuwe maatregelen worden voorgesteld met betrekking tot de toegang tot de markt voor havendiensten, C. overwegende dat vanwege zijn internationale dimensie deze sector zicht leent voor een Europees havenbeleid op communautair niveau dat inspeelt op de comparatieve geopolitieke voordelen van de Europese havens, D. overwegende dat havens niet alleen van belang zijn voor de zeescheepvaart, de binnenvaart en het intermodaal vervoer in Europa, maar ook van belang zijn omdat zij een spil vormen in het economisch beleid, zorgen voor werkgelegenheid en een middel zijn voor de integratie van de bevolking, E. overwegende dat een Europees havenbeleid dat als hoofddoelstellingen heeft om het concurrentievermogen van het maritiem vervoer te vergroten en moderne en kwalitatief hoogwaardige diensten te verschaffen, de volgende vier beginselen zou moeten bevorderen: veiligheid, snelle dienstverlening, lage kosten, en zorg voor het milieu, F. overwegende dat voor de Europese havens een aantal uitdagingen in het verschiet liggen, in het bijzonder op het gebied van milieu, mondialisering, duurzame ontwikkeling, werkgelegenheid en sociale condities, en met name op terreinen als veiligheid en levenslang leren, financiering, toegang tot de markt en het bestuur, alsook concurrentieverstorende en discriminerende maatregelen van derde landen op relevante geografische markten, G. overwegende dat het gezien het tekort in Europa aan gebieden waar de ontwikkeling van havens kan worden gerealiseerd, alsmede de schaarste aan natuurlijke habitats en de kwetsbaarheid daarvan, voor de wetgever van belang is te zorgen voor evenwicht en juridische duidelijkheid ten aanzien van de economische, maatschappelijke en milieuverplichtingen, H. overwegende dat de Europese havensector een aanzienlijke diversiteit kent en er in de komende jaren een sterke groei wordt verwacht, I. overwegende dat de verbreding van het Panamakanaal waarschijnlijk tot gevolg zal hebben dat de huidige tendens om steeds grotere schepen te gebruiken nog zal worden versterkt, J. overwegende dat moderne infrastructuur en effectieve verbindingen met het achterland en eilanden voor havens belangrijk zijn, 1. verwelkomt de hiervoor genoemde mededeling van de Commissie inzake een Europees havenbeleid; 2. complimenteert de Commissie met de wijze waarop zij te werk is gegaan bij het opstellen van deze mededeling, in het bijzonder voor wat betreft de uitgebreide raadpleging die daarbij heeft plaatsgevonden; 3. is verheugd dat de Commissie de nadruk legt op het invoeren van "zachte wetgeving", zoals de publicatie van richtsnoeren en het verwijderen van administratieve hindernissen; 4. benadrukt het fundamentele belang van de havensector in de Europese Unie, zowel uit economisch, commercieel, maatschappelijk, milieutechnisch als strategisch oogpunt; 5. is van mening dat voor de Commissie een belangrijke rol is weggelegd als het erom gaat ervoor te zorgen dat alle Europese havens hun potentieel volledig kunnen benutten; 6. verwelkomt het voornemen van de Commissie om richtsnoeren op te stellen betreffende de tenuitvoerlegging van de communautaire milieuwetgeving bij de ontwikkeling van havens en de bijbehorende infrastructuur, met als hoofddoelstelling de bescherming van het mariene milieu en het gebied rond de havens; dringt er bij de Commissie op aan deze richtsnoeren vóór het einde van 2008 te publiceren; 7. is van mening dat havens en natuur op duurzame wijze samen kunnen gaan, aangezien de vernietiging van de natuur vaak leidt tot economische schade aan andere sectoren, zoals het toerisme, de landbouw en de visserij, en nodigt de transportcommissaris daarom uit om bij het opstellen en handhaven van EU-wetgeving en richtsnoeren inzake havens en milieukwesties nauw samen te werken met de milieucommissaris; 8. is van oordeel dat het doel van deze richtsnoeren moet bestaan in het tegengaan van de rechtsonzekerheid die bepaalde milieurichtlijnen met zich meebrengen, en het daarbij echt werk maken van milieubeleid, rekening houdend met de specifieke situatie van de havens in de Unie; 9. onderstreept dat het noodzakelijk is om de havenautoriteiten en de lokale autoriteiten te betrekken bij het opstellen van plannen voor het beheer van de waterkwaliteit van stroomgebieden en zeehavens overeenkomstig Richtlijn 2000/60/EG; 10. wijst erop dat de regionale gemeenschappen de inspanningen om de CO2-emissies van schepen en van het vervoer over land en door de lucht te verminderen, moeten steunen door de invoering van beheersplannen voor luchtkwaliteit en te voldoen aan het Marpol-Verdrag en Richtlijn 96/62/EG van de Raad van 27 september 1996 inzake de beoordeling en het beheer van de luchtkwaliteit (7) ; 11. benadrukt dat een geïntegreerd Europees beleid moet worden ontwikkeld door middel van partnerschappen op interinstitutioneel, intersectoraal en multiterritoriaal niveau om het regionaal concurrentievermogen en de territoriale cohesie te versterken, zonder de sociale, de economische, de milieu- en de veiligheidsaspecten op elk territoriaal niveau uit het oog te verliezen; 12. stelt vast dat de Commissie zich zorgen maakt over de verdeling van de verkeersstromen binnen Europa, en wijst erop dat de havensector een grote diversiteit kent en dat het aantal kleine en middelgrote havens in Europa groeit; is bovendien van mening dat de Commissie rekening moet houden met de belangrijke veranderingen die in het internationale maritieme vervoer verwacht worden als gevolg van de technologische en economische vooruitgang, de verbreding van het Panamakanaal en de toename van de omvang en capaciteit van de schepen, welke aspecten ongetwijfeld van grote invloed zullen zijn op de sector; 13. vestigt de aandacht op de territoriale dimensie van de ontwikkeling van de Europese havens, met name de noodzaak van een grensoverschrijdende samenwerking en coördinatie tussen de aangrenzende havengebieden; benadrukt het belang van het Europees nabuurschapsbeleid en de regionale strategie voor de Middellandse Zee, de Oostzee en de Zwarte Zee; juicht het voorstel van de Commissie toe om een inventaris op te stellen van de knelpunten tussen de havens van de Europese Unie en de havens van de aangrenzende staten; 14. verzoekt de Commissie om systematisch de ontwikkeling te volgen van nieuwe technologieën en beheersmethoden die internationaal worden toegepast bij haven- en scheepsdiensten, in vracht- en passagiersterminals en in terminals voor transport over land, teneinde op basis hiervan beleid en initiatieven te bevorderen voor het ontwikkelen van communautaire havens en het verbeteren van de efficiency en productiviteit van die havens, ten bate van zowel de havens zelf als hun gebruikers; 15. is van mening dat de technologische veranderingen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de tussenliggende havens het hoofd kunnen bieden aan de uitdagingen van het toegenomen verkeersvolume, grote financiële gevolgen zullen hebben voor de betrokken regio's; is van mening dat deze regio's hiervoor een beroep moeten kunnen doen op de structuurfondsen, in het bijzonder om de aanschaf van geavanceerde technologische installaties te financieren, banen in innoverende bedrijfstakken te creëren en stedelijke gebieden te rehabiliteren nadat de havenactiviteiten naar de buitenkant van de steden zijn verplaatst; 16. is van mening dat de rechtszekerheid van de communautaire wetgeving op maritiem gebied, zoals die voortvloeit uit het internationaal wettelijk kader, afhangt van de snelle goedkeuring van "Erika III", het derde pakket maatregelen op maritiem gebied, 17. roept de Commissie en de lidstaten op de samenwerking tussen de Europese havens te bevorderen; benadrukt hierbij de rol van de havens in de regionale economie van het achterland; benadrukt in dit opzicht dat de harmonieuze ontwikkeling van de havens een sleutelelement is van het geïntegreerd maritiem beleid van de Unie; 18. benadrukt de maatschappelijke en culturele rol van havens voor de bevolking van het achterland, en acht het van wezenlijk belang dat het grote publiek meer bewust wordt gemaakt van het belang van havens voor ontwikkeling; 19. is van mening dat de zeescheepvaart en de binnenvaart niet los kunnen worden gezien van het land- en luchttransport en dat de verbindingen met het achterland van groot belang zijn voor het commerciële succes van een haven en dat het bijgevolg noodzakelijk is onderlinge verbindingen tussen havens, binnenlandse logistieke platforms en inlandterminals aan te leggen; is in dat licht ook van mening dat het noodzakelijk is dat havens zowel met betrekking tot de trans-Europese vervoernetwerken (TEN-T's) als bij de toekomstige "groene corridors" van de Gemeenschap in een co-modaal systeem worden opgenomen, waardoor de vervoerscapaciteiten in de kustvaart en de binnenscheepvaart beter benut kunnen worden, en ook met betrekking tot de daarbijbehorende verbindingen met vervoerswijzen over land en door de lucht, zodat er uiteindelijk een coherent en authentiek vervoerbeleid ontstaat; 20. steunt daarom de Commissie in haar voornemen om ter gelegenheid van de tussentijdse beoordeling van de TEN-T's in 2010 (8) , de verbindingen van havens met het achterland en de behoeften en gevolgen in dat verband voor een evenwichtig netwerk van verkeersstromen te beoordelen; 21. is van mening dat een van de doelstellingen van de tussentijdse beoordeling van de TEN-T's in 2010 moet zijn om de zeescheepvaart en de binnenvaart via de Europese havens met het vervoer over land te integreren; 22. verzoekt de betrokken regionale overheden een meer multimodaal vervoersbeleid te implementeren, zodat wordt gewaarborgd dat er, naast de autosnelwegen, meer verkeer via het spoor en de binnenwateren gaat en een effectieve verbinding ontstaat tussen de havengebieden en de TEN-T's alsook een effectievere verbinding tussen de havens en het achterland met name door gebruik te maken van het spoor of binnenlandse vaarwegen; 23. stelt vast dat de EU-havens moeten concurreren met havens in derde landen, waarvoor vaak niet dezelfde regels gelden, en dat zij ook te maken hebben met een discriminerend economisch beleid in buurlanden van de EU, bijvoorbeeld via een discriminerend tariefstelsel; 24. verzoekt de Commissie om opnieuw een studie te doen naar de veiligheid in havens en dit keer de kostenstijgingen en de gevolgen daarvan voor het concurrentievermogen van de Europese havens mee te nemen; 25. is ingenomen met het voornemen van de Commissie een inventaris op te maken van de problemen die op dit gebied door de Europese havens worden ondervonden en nodigt de Commissie uit te overwegen een register van deze problemen op te stellen, teneinde de problemen die ontstaan door de concurrentie met niet-EU-havens en als gevolg van concurrentiebeperkende en discriminerende maatregelen van buurlanden van de EU, specifiek aan te pakken; 26. benadrukt de noodzaak van meer samenwerking met derde landen voor het opzetten en indienen van programma's voor de ontwikkeling, coördinatie en overdracht van knowhow tussen naburige havens; 27. is van oordeel dat de Commissie de mogelijkheid zou moeten bestuderen een communautair programma in te voeren over de vernieuwing van transportschepen, in het bijzonder van de schepen die bestemd zijn voor de kustvaart en de binnenscheepvaart; 28. is van mening dat nieuwe technologieën, met name op het gebied van de informatica, een sleutelrol spelen voor de EU-havens – die toch al onder druk staan door de concurrentie die zij ondervinden van havens uit derde landen en soms te weinig ruimte hebben om verder te groeien – om hun efficiëntie en rentabiliteit te verbeteren; 29. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om via de toepasselijke instanties haast te maken met de invoering van systemen voor "loodsen van op afstand", teneinde in havens en gebieden waar redes liggen de efficiency en veiligheid van het verkeersbeheer te vergroten; 30. moedigt de Commissie aan onderzoek en innovatie in deze sector na te streven door middel van de kaderprogramma's van de Unie, en nodigt de Commissie en de lidstaten uit onderzoek te ondersteunen op het gebied van veiligheid, teneinde het aantal ongelukken zoveel mogelijk terug te brengen, alsmede op het gebied van logistiek, met het oog op een betere benutting van de ruimte in de havens, en op milieugebied, om onder andere de CO2-emissie en vervuiling als gevolg van afval te verminderen; 31. verzoekt de Commissie en de lidstaten om ondersteuning van de voorstellen die momenteel voor de Internationale Maritieme Organisatie liggen en die ertoe strekken de huidige brandstof vóór 2020 te vervangen door diesel, alsook om ondersteuning van een eventuele uitbreiding van het toepassingsgebied van de regeling voor de emissiehandel tot de maritieme sector; 32. verzoekt de Commissie en de lidstaten om in het kader van het SOLAS-Verdrag (voor de beveiliging van mensenlevens op zee) en het SAR-Verdrag (voor opsporing en redding op zee) actief steun te verlenen voor de continue verbetering van de vloot van opsporings- en reddingsdiensten (SAR) en andere SAR-functies in havens, en de samenwerking tussen maritieme reddingscoördinatiecentra verder te verbeteren; 33. is van mening dat de programma's "Schoon schip" en "Schone haven" moeten worden uitgebreid; 34. nodigt de Commissie en de sector uit de scheepvaartmaatschappijen aan te moedigen het aantal leeg vervoerde containers terug te brengen en de capaciteit daarvan ten volle te benutten, en initiatieven in die richting (o.a. via onderzoeksprogramma's) te steunen, rekening houdend met de werkelijke, specifieke behoeften van klanten en met beperking van de gevolgen voor het milieu; 35. staat zeer gunstig tegenover het voornemen van de Commissie om een wetgevingsvoorstel in te dienen voor de oprichting van een Europese maritieme vervoersruimte zonder grenzen, en is van mening dat het doel van dit voorstel moet bestaan in het verzekeren van een evenwichtige concurrentie tussen het maritieme vervoer en het vervoer over land in de Unie; 36. is er voorstander van dat in de Gemeenschap ingeklaarde goederen worden vrijgesteld van elke douanecontrole wanneer het gaat om maritiem vervoer op de korte vaart binnen de Gemeenschap, en zou eveneens graag zien, voor zover dat mogelijk is, dat er afzonderlijke havengebieden worden gecreëerd voor intracommunautair verkeer en internationaal verkeer, waarbij tevens gezorgd wordt voor vereenvoudiging van het vervoer binnen de interne markt en voor standaardisering en identificatie van speciale containers; 37. verzoekt de Commissie om herziening en verbetering van beleid voor het ontwikkelen en ondersteunen van de korte vaart; 38. nodigt de Commissie uit de mogelijkheid in overweging te nemen één enkel vervoersdocument voor containers in de Gemeenschap in te voeren, teneinde de administratieve procedures te vereenvoudigen; 39. nodigt de Commissie uit studie te verrichten naar de financiering door overheidsinstanties van Europese commerciële havens, teneinde eventuele concurrentieverstoringen te kunnen identificeren en in de richtsnoeren inzake overheidssteun duidelijk te maken welk type steun aan havenautoriteiten als overheidssteun moet worden beschouwd; gelooft echter dat overheidsinvesteringen in de ontwikkeling van havens niet als overheidssteun moeten worden beschouwd wanneer deze rechtstreeks bedoeld zijn voor verbetering van het milieu of voor ontlasting van wegen en vermindering van het goederenvervoer over de weg, en zeker niet wanneer zij van essentieel belang wordt geacht voor de economische, sociale en territoriale samenhang (bijv. met betrekking tot eilanden), tenzij deze steun ten goede komt aan een enkele gebruiker of ondernemer; 40. verzoekt de Commissie richtsnoeren te publiceren betreffende overheidssteun aan havens in 2008; is van mening dat deze richtsnoeren moeten gelden voor het havengebied als zodanig, waarbij een onderscheid moet worden gemaakt tussen toegangs- en verdedigingsinfrastructuur, en projectgerelateerde infra- en suprastructuur, maar niet tussen verschillende categorieën havens; 41. staat achter de uitbreiding van de transparantievoorschriften van Richtlijn 2006/111/EG van de Commissie van 16 november 2006 betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en de financiële doorzichtigheid binnen bepaalde ondernemingen (9) , maar nodigt de Commissie uit te overwegen om een lagere jaarlijkse inkomstendrempel vast te stellen in plaats van een absolute verplichting; 42. neemt in het bijzonder nota van de door de Commissie gemaakte analyse voor wat betreft de havenconcessies en verzoekt de Commissie rekening te houden met het feit dat de havenautoriteiten op dit gebied belang hebben bij enige flexibiliteit, met name voor wat betreft verlenging van concessies waaraan grote investeringen zijn verbonden, maar is van oordeel dat deze flexibiliteit niet gebruikt mag worden om de concurrentie binnen de havens te beperken; 43. is van mening dat het van het allergrootste belang is de vrijheid van dienstverlening en de specifieke eisen van de havens met elkaar in evenwicht te houden, en benadrukt dat publiek-private samenwerking nodig is om de havens te moderniseren; 44. moedigt het gebruik aan van de programma's inzake de Europese territoriale samenwerking in het kader van het cohesiebeleid en van de samenwerkingsprogramma's van het nabuurschapsbeleid en het uitbreidingsbeleid van de EU; moedigt de Commissie, de lidstaten en de betrokken regionale overheden echter ook aan om in het kader van de medefinanciering van haveninfrastructuren zoveel mogelijk een grensoverschrijdende strategie toe te passen voor het benutten van bestaande capaciteit; 45. ondersteunt ten zeerste de rol van non-profit trusthavens die in lokale handen zijn, en verzoekt lokale, regionale, nationale en Europese overheden met klem om maatregelen te nemen tegen het verval van deze havens, aangezien hun maatschappelijke, recreatieve en toeristische baten voor de omringende gemeenschappen verder reiken dan de oorspronkelijke economische functie van deze havens; 46. wijst er met de meeste klem op dat bij alle discussies over Europa en het Europese maritieme beleid - wil dat beleid slagen - mee moet spelen dat de Europese pleziervaart een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van de plaatselijke economie omdat de jachthavens niet alleen het achterland promoten en een trekpleister zijn voor toeristen die de haven en zijn omgeving willen ontdekken, maar ook van wezenlijk belang zijn voor de levering aan de plaatselijke handelaren; 47. is ingenomen met de nadruk die wordt gelegd op de dialoog binnen de havensector; verzoekt om de oprichting van een comité voor sociale dialoog en is van mening dat dit comité zich zal moeten bezighouden met onderwerpen die de havens aangaan, waaronder de rechten van werknemers, de havenconcessies en de ILO-Conventie Nr. 152 van 1979 inzake veiligheid en gezondheid op het werk (dokwerk); 48. benadrukt het belang van de handhaving en verzekering van een zo goed mogelijke opleiding van havenarbeiders; steunt de Commissie in haar wens dat havenarbeiders een wederzijds erkende basiskwalificatie krijgen, teneinde de flexibiliteit in deze sector te ondersteunen; daarom dienen om te beginnen de verschillende bestaande systemen voor beroepskwalificaties voor havenarbeiders met elkaar te worden vergeleken; is evenwel van mening dat deze basiskwalificatie niet als gevolg mag hebben dat het gemiddelde kwalificatieniveau van havenarbeiders in een lidstaat naar beneden gaat; 49. stelt voor het thema beroepskwalificaties en levenslang leren samen met de sociale partners aan de orde te stellen in het toekomstige Europese comité voor sociale dialoog; 50. moedigt de Commissie aan de uitwisseling van goede praktijken in de havensector in zijn algemeenheid te bevorderen, en meer in het bijzonder voor wat betreft innovatie en de opleiding van werknemers, teneinde de kwaliteit van de dienstverlening, het concurrentievermogen en het investeringsniveau te vergroten; 51. verwelkomt de invoering van de Europese zeevaartdag, op 20 mei, en steunt in het bijzonder de invoering van een "open dag", waardoor het publiek een beter begrip kan krijgen van het werk en het belang van de havensector; 52. verzoekt de Commissie met klem om zich overeenkomstig de resolutie van het Parlement van 8 mei 2008 over de Trans-Atlantische Economische Raad (10) verder in te spannen voor wijziging van Amerikaanse wetgeving die ertoe strekt dat voor de VS bestemde lading voor honderd procent moet worden gecontroleerd, zodat samenwerking plaatsvindt op basis van de wederzijdse erkenning van "geautoriseerde ondernemers'en op basis van de normen die in het kader van de Werelddouaneorganisatie (C-TPAT, SAFE) zijn overeengekomen; verzoekt de Commissie een raming te maken van de potentiële kosten voor het bedrijfsleven en de EU-economie van een 100%-controle van voor de VS bestemde zeevrachtcontainers, alsook van de mogelijke effecten daarvan op douanewerkzaamheden; 53. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededelingen van de Commissie "De EU-agenda op het gebied van goederenvervoer: versterking van de doeltreffendheid, integratie en duurzaamheid van het goederenvervoer in Europa" ( COM(2007)0606 ), "Actieplan inzake goederenlogistiek" ( COM(2007)0607 ), "Naar een spoorwegnet met voorrang voor goederenverkeer" ( COM(2007)0608 ) en "Beheersovereenkomsten betreffende de kwaliteit van de spoorweginfrastructuur" ( COM(2008)0054 ), – gezien de mededeling van de Commissie "Goederenlogistiek in Europa – Sleutel tot duurzame mobiliteit" ( COM(2006)0336 ), – gezien de mededeling van de Commissie betreffende de invoering van het Europees signaleringssysteem voor spoorwegen ERTMS/ETCS ( COM(2005)0298 ), – gezien de conclusies van de Raad van 29-30 november en 3 december 2007 over de mededeling van de Commissie betreffende het "Actieplan inzake goederenlogistiek", evenals die van 7 april 2008 over de mededeling van de Commissie "Naar een spoorwegnet met voorrang voor goederenverkeer", – gezien het Groenboek van de Commissie, getiteld "Een nieuwe stedelijke mobiliteitscultuur" ( COM(2007)0551 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 september 2007 over goederenlogistiek in Europa – sleutel tot duurzame mobiliteit (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 9 juli 2008 over "Een nieuwe stedelijke mobiliteitscultuur" (2) , – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A6-0326/2008 ), A. overwegende dat de vervoerssector verantwoordelijk is voor bijna 30% van de CO2-uitstoot in de EU – en in de steden zelfs 40% - en dat de CO2-uitstoot, ondanks een aantal inspanningen die zijn verricht op het gebied van technologische verbetering en innovatie, tussen 1990 en 2005 met 26% toegenomen is, terwijl deze in de andere sectoren door aanzienlijke investeringen (die miljarden euro's bedroegen) met 10% werden verminderd, B. overwegende dat een duurzaam en efficiënt vrachtvervoer in Europa van vitaal belang is voor een succesvolle en concurrerende economie, de behoeftevoorziening van de consument en het scheppen van een aanzienlijk aantal arbeidsplaatsen en welvaart voor de Europese burgers, C. overwegende dat, zoals in het Witboek van de Commissie, getiteld "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen" ( COM(2001)0370 ) wordt voorspeld, het goederenvervoer tussen 2000 en 2020 naar verwachting met ongeveer 50% (in tonkilometer) zal toenemen en dat het goederenvervoer al tussen 1995 en 2005 met 30% sneller is toegenomen dan het BBP; verder overwegende dat de groei in het totale goederenvervoer grotendeels het gevolg is geweest van een toename van het vervoer over de weg en door de lucht ten opzichte van andere vervoerswijzen, D. overwegende dat oplossingen voor duurzamere en doeltreffender systemen voor logistiek en goederenvervoer en oplossingen met het oog op de intermodale integratie van alle vervoerwijzen niet alleen tot een verbetering van de economie en veiligheid leiden, maar ook de doelstellingen van de EU ten aanzien van klimaatverandering en voor 2020 te behalen energiebesparingen helpen realiseren, E. overwegende dat, om deze uitdagingen het hoofd te bieden, de EU en de lidstaten, in de huidige context van onvoldoende budgettaire middelen, zichzelf bepaalde gecoördineerde prioriteiten moeten stellen, hun middelen moeten concentreren op een beperkt aantal maatregelen ten gunste van de duurzaamheid en intermodaliteit van het goederenvervoer en rekening moeten houden met gevoelige regio's, F. overwegende dat het Europese corridornetwerk beter moet worden ontwikkeld, waarbij men moet uitgaan van het bestaande net en van de bestaande structuren en technologieën en waarin ook de "groene corridors" voor alle vrachtvervoerwijzen met ambitieuze, duurzame criteria voor milieu moeten worden geïntegreerd, G. overwegende dat het vorenvermelde actieplan inzake goederenlogistiek van de EU ten doel moet hebben de bewegingen van het goederenvervoer in Europa en daarbuiten te vergemakkelijken ten bate van alle Europese bedrijven en het Europese concurrentievermogen in het algemeen, 1. benadrukt dat de Europese goederenvervoerssystemen aan dringende uitdagingen het hoofd moet bieden om de doeltreffende integratie en de duurzaamheid van het goederenvervoer in Europa te bevorderen, sterker bij te dragen aan de verbetering van de mobiliteit, efficiënt energiegebruik en de vermindering van het olieverbruik, van vervuilende emissies en van de externe kosten en verwelkomt daarom bovengenoemde mededelingen van de Commissie en Raadsconclusies; moedigt de Commissie, lidstaten en industrie aan, in de toekomst een goederenvervoersbeleid te ondersteunen dat duurzamer is in termen van mobiliteit, milieu, klimaat, economie, veiligheid en sociale belangen, door bij de stapsgewijze integratie van prioritaire grensoverschrijdende goederenspoorcorridors, knooppunten en conventionele netwerken in een uitgebreide Europese Unie het gebruik van efficiëntere logistieke systemen te bevorderen, en door het beginsel dat de gebruiker en de vervuiler betaalt voor alle vervoerwijzen te bevorderen; 2. steunt het standpunt van de Commissie dat co-modaliteit en intermodaliteit van fundamenteel belang blijven voor het creëren van een duurzaam en efficiënt vrachtvervoer in Europa; 3. stelt echter vast dat de bevoegdheden en middelen van de EU ter verbetering van de goederenvervoersmarkten beperkt zijn; wijst erop dat belangrijke onderdelen van het net al op volledige capaciteit worden gebruikt en dringt er daarom bij de vervoersministers die verantwoordelijk zijn voor de belangrijkste Europese corridors op aan om het thema investeringen in infrastructuur aan de orde te stellen en het ten minste eens te worden over de coördinatie van hun nationale investeringsplannen voor hun respectieve corridors; 4. is ervan overtuigd dat stedelijke goederenlogistiek een specifieke aanpak vereist; hoopt dat de discussie over bovengenoemd Groenboek stedelijke mobiliteit samen met het Actieplan inzake goederenlogistiek kan leiden tot een uitwisseling van goede praktijken tussen steden ten einde tot duurzame oplossingen te komen voor de bevoorrading van steden; 5. verzoekt daarom dat de Commissie ten laatste eind 2008 een programma voorstelt voor nauwere samenwerking tussen de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor projecten op dit gebied en dat zij oplossingen voor de bestaande knelpunten vergemakkelijkt en evalueert met bijzondere aandacht voor het goederenvervoer en naar behoren rekening houdend met de toegevoegde waarde van de factor logistiek; 6. steunt het idee van speciale netwerken voor goederenvervoer, die gebruik moeten maken van bestaande conventionele verkeersnetwerken, die geleidelijk ontlast worden als gevolg van de vooruitgang die met hogesnelheidstreinen wordt geboekt; 7. benadrukt dat de goederenspoorwegnetten op de meest 'marktrelevante' corridors voor goederenvervoer moeten berusten waarbij rekening wordt gehouden met de bestaande ERTMS (European Rail Traffic Management System: Europees beheersysteem voor spoorvervoer) corridors en het TEN-T (Trans-European-Transport: trans-Europees vervoersnet), (d.w.z. zo nodig uitgebreid met specifieke gebieden met een groot verkeersvolume, zoals havens); meent dat er corridorcoördinators op hoog niveau benoemd moeten worden waar dit nog niet is gebeurd; verzoekt het Europees Spoorwegbureau, als de autoriteit van het ERTMS, ervoor te zorgen dat deze trajecten op elkaar aansluiten; 8. verwacht dat de Commissie de "groene corridors" definieert als exemplarische mobiliteits- en intermodaliteitsprojecten om over te schakelende op milieuvriendelijke vervoerswijzen ter vermindering van ongevallen, verkeersopstoppingen, lawaai, lokale giftige en niet-giftige vervuiling, CO2-emissies, landschaps- en energieverbruik, en uitbreiding van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen (in het bijzonder van wind- en zonne-energie) in overeenstemming met de EU-wetgeving, haar doelstellingen en intelligente vervoerssystemen; 9. dringt er in dit verband op aan dat de Commissie en de lidstaten sterkere stimuli moeten bieden ter bevordering van de milieuvriendelijkheid van alle vervoerswijzen en ter ondersteuning van de meest efficiënte combinatie van vervoerswijzen die tot de minste schade aan het milieu leidt, met name in de 'groene corridors'; 10. stelt voor om de integratie van regionale planning, productieprocessen en marktstructuren en - met inbegrip van het vermijden van overbodig vervoer - te steunen en de afstanden te verkorten en snelheden aan te passen in het goederenvervoer; is van mening dat het tijdverspillende en energie-intensieve 'stop-and-go' in het goederenvervoer door geautomatiseerde snelheidsaanpassing moet worden voorkomen; 11. beschouwt een betere tenuitvoerlegging en aanscherping van de bestaande wetgeving inzake het vervoer van gevaarlijke en verontreinigende goederen als een prioriteit; 12. spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan de uitwisseling van beste praktijken in gevoelige grensgebieden (bergachtige en dichtbevolkte gebieden) en steden te bespoedigen, rekening houdend met de aanbevelingen in de vorenvermelde resolutie over stedelijke mobiliteit en met de ervaringen die zijn opgedaan met het CIVITAS-programma betreffende schoner en beter vervoer in steden, door de logistieke aspecten meer gewicht te geven; 13. verzoekt de Commissie om de medefinanciering van de EU te concentreren op de doeltreffendheid, op de interoperabiliteit en verbetering van de spoorweginfrastructuur, op intermodale knooppunten alsmede op alle andere wijzen van goederenvervoer; 14. verzoekt de Commissie en de lidstaten tevens, met het oog op de voor 2009 verwachte herziening van de begroting van de Europese Unie, nu reeds de positie van vervoer in die begroting te overwegen, om in het verleden gemaakte fouten niet te herhalen en voldoende investeringen in de strategische infrastructuur voor de toekomst te waarborgen, ten einde de doelen inzake duurzame ontwikkeling en emissiereductie die de Europese Unie zich gesteld heeft, te bereiken; 15. benadrukt hoe uitermate belangrijk op elkaar aansluitende tolsystemen zijn voor een efficiënt goederenvervoer in Europa; 16. beschouwt een betere aansluiting van zee- en rivierhavens op het spoorwegnet en wegennet van het achterland als een belangrijk onderdeel van de transportinfrastructuur; onderstreept de belangrijke rol van interne platforms en droogdokken; 17. is overtuigd van de mogelijkheden die de binnenwateren bieden voor het goederenvervoer, en dringt erop aan dat de Commissie voor een behoorlijke uitvoering van het actieprogramma NAIADES over het bevorderen van de binnenvaart in Europa zorgt; 18. benadrukt dat investeringen in terminals in het binnenland flexibel en snel gerealiseerd kunnen worden en zo knelpunten in de gehele intermodale keten kunnen verhelpen; 19. wenst dat de naleving en/of invoering van stabiele, intermodale normen betreffende afmetingen en gewicht van voertuigen, containers en laad- en losinstallaties beschouwd wordt als zijnde van strategisch belang om het vrachtvervoer naar spoorwegen en duurzame waterwegen te verplaatsen om zo de infrastructuurkosten te beperken; 20. stelt vast dat verschillende horizontale technieken die zouden bijdragen aan eenvoudigere laadmogelijkheden van vrachtwagens naar rails, maar ook bij de verplaatsing naar verschillende spoorbreedtes van de rails, vaak onvoldoende gestandaardiseerd zijn; dringt er daarom bij de internationale en Europese instanties op aan, deze technieken vooral met oog op grotere doeltreffendheid en kostenbesparing te standaardiseren; onderstreept in dit verband dat het van belang is snel te komen tot vaststelling van een wereldwijde norm voor intermodale laadeenheden; 21. verzoekt de Commissie haar richtsnoeren voor milieu- en spoorsteun zo vorm te geven dat investeringen in het duurzaam goederenspoorvervoer vereenvoudigd worden; benadrukt in dit opzicht het strategische belang van de medefinanciering van vermindering van geluidsoverlast, ook aan de bron (aanpassing van goederenwagons), zoals voor het uitrusten van het rollend materieel met ERTMS al het geval is; 22. is ervan overtuigd dat infrastructuurbeheer en het verrichten van diensten grensoverschrijdend, niet-discriminerend en transparant georganiseerd moeten worden om een doeltreffende, interoperabele en soepele goederenlogistiek te kunnen realiseren; beklemtoont in dit opzicht het belang van de verdere voltooiing van de interne vervoersmarkt voor alle vervoerswijzen; verwelkomt in dit verband het voorstel van de Commissie voor de oprichting van een Europese maritieme vervoersruimte zonder grenzen en ondersteunt de idee van één vervoersdocument en unieke toegangspunten voor alle vervoerwijzen; 23. benadrukt dat een goed werkende interne markt voor wegvervoer kan bijdragen tot efficiënter vervoer en minder lege ritten; vraagt de Commissie om strikt toe te zien op de naleving van de EU-wetgeving inzake internationaal vervoer over de weg en cabotage; erkent dat lidstaten het cabotagevervoer onder bepaalde voorwaarden mogen beperken, maar verzoekt de Commissie om als hoedster van het Verdrag streng op te treden tegen onevenredige beperkingen en sancties die een aantal lidstaten in dit verband opleggen aan buitenlandse transporteurs; 24. moedigt de Commissie aan om in meerjaarlijkse contracten voor de kwaliteit van de spoorweginfrastructuur randvoorwaarden voor minimale pan-Europese kwaliteitsnormen op te stellen; stelt de lidstaten voor om de beschikbaarheid van middelen voor de aanleg, uitbreiding en onderhoud van de spoorweginfrastructuur aan deze kwaliteitsnormen te koppelen en als onscheidbaar pakket te beschouwen om zo bij te dragen aan meer doeltreffendheid en kostenbesparing; 25. verzoekt de Commissie zorg te dragen voor toezicht op en bevordering van een doeltreffende en stelselmatige toepassing van goede praktijken op het vlak van meerjarige contracten voor infrastructuurkwaliteit; vraagt de Commissie om, op basis van haar hierboven vermelde mededeling,( COM(2008)0054 ), en in nauwe samenwerking met beheerders van infrastructuur een format voor benchmarking van infrastructuurdiensten te ontwikkelen, met inbegrip van de belangrijkste prestatie-indicatoren; 26. verzoekt de Commissie krachtiger aanbevelingen te doen betreffende meerjarencontracten voor infrastructuurkwaliteit en -capaciteit (stoelend op een transparante monitoring van de huidige toepassing van artikel 6 van Richtlijn 2001/14/EG (3) ); verzoekt de Commissie in dit verband de lidstaten aan te sporen uitvoering te geven aan deze meerjarige financieringskaders, teneinde de beheerders van spoorinfrastructuur wat betreft hun onderhouds- en vernieuwingsbehoeften (waarvoor adequate publieke financiële steun nodig is) financiële stabiliteit te bieden; 27. verzoekt de Commissie steun te verlenen aan projecten voor gedifferentieerd gebruik van hogesnelheidslijnen, bijv. voor licht goederenvervoer; 28. spoort de Commissie ertoe aan een onderzoek te doen naar de vrachtwagens in de EU die zijn uitgerust met satellietgestuurde navigatiesystemen om op basis hiervan de grensoverschrijdende interoperabiliteit of compatibiliteit van deze systemen met reeds bestaande systemen te testen, interoperabele, satellietgestuurde navigatiesystemen in nieuwe vrachtwagens te realiseren en de uitrusting achteraf van bestaande vrachtwagens te stimuleren; ondersteunt het vaststellen van de beste praktijken bij laadtechnieken (voorbeelden van 'modelprocedures'), die de intermodale keten van overladen en lossen van begin tot eind zo structureren dat ze tot een grotere doeltreffendheid van de hele sector leiden; 29. onderstreept de noodzaak van harmonisering en vereenvoudiging van de administratieve procedures van de overheden die bij de goederenvervoersmarkt betrokken zijn, samen met vereenvoudigde douaneregels en –processen aan de betreffende grenzen; is met name verheugd over het besluit om een Europese maritieme ruimte zonder grenzen in te stellen; dringt er bij de Commissie op aan de bevoegde internationale federaties en organisaties te verzoeken een uniform, intermodaal vrachtdocument te ontwikkelen; 30. onderstreept dat het ontbreekt aan goede universitaire opleidingen logistiek en vraagt daarom de lidstaten absolute prioriteit toe te kennen aan hoger onderwijs en bijscholing in de sector logistiek en goederenvervoer; 31. verzoekt de Commissie met klem steun te verlenen aan projecten en onderzoek om toe te werken naar het standaardiseren van informatiestromen, om de integratie en interoperabiliteit van de diverse vervoerswijzen op het niveau van de gegevensverwerking te garanderen; 32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité over de tussentijdse evaluatie van het Europees actieplan voor milieu en gezondheid 2004-2010 ( COM(2007)0314 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 februari 2005 over het Europees actieplan voor milieu en gezondheid 2004-2010 (1) , – gezien het verslag van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van 27 juli 2007 getiteld " Principles for evaluating health risks in children associated with exposure to chemicals " (Principes voor de beoordeling van de gezondheidsrisico's voor kinderen bij blootstelling aan chemische stoffen), – gelet op artikel 152 en 174 van het EG-Verdrag over een betere bescherming van de volksgezondheid en het milieu, – gezien Besluit nr. 1350/2007/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 tot vaststelling van een tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2008-2013) (2) , – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0260/2008 ), A. overwegende dat het met belangstelling vaststelt dat de Europese Unie haar beleid inzake bescherming van de gezondheid sinds 2003 baseert op een nauwere samenwerking tussen de gezondheids-, milieu- en onderzoekssector, hetgeen hoop geeft dat er op termijn een coherente en geïntegreerde Europese strategie voor een gezond milieu zal worden ingevoerd, B. overwegende dat de werkzaamheden die de Unie momenteel verricht in het kader van haar eerste Actieplan voor milieu en gezondheid (2004-2010) ( COM(2004)0416 ), te weten de indicatoren voorbereiden, het geïntegreerde toezicht ontwikkelen, relevante gegevens verzamelen en beoordelen en het onderzoek opdrijven, een beter inzicht zullen geven in de interactie tussen de bronnen van de verontreiniging en de gevolgen voor de gezondheid, maar duidelijk niet volstaan voor een terugdringing van het toenemende aantal ziekten die door milieufactoren worden veroorzaakt, C. overwegende dat het nagenoeg onmogelijk is een tussentijdse balans op te maken van het voornoemde actieplan, aangezien het geen welomlijnde en in cijfers uitgedrukte doelstelling nastreeft en het bovendien moeilijk te bepalen is welk algemeen budget eraan is toegekend en het budget absoluut onvoldoende is voor een efficiënte promotie, D. overwegende dat het programma Volksgezondheid (2008-2013) met name gericht is op de traditionele gezondheidsbepalende factoren, zijnde voeding, roken, alcohol- en druggebruik, en het huidige actieplan (2004-2010) zich zou moeten concentreren op bepaalde nieuwe gezondheidsuitdagingen, en bepaalde milieufactoren die schadelijk zijn voor de volksgezondheid, zou moeten onderzoeken, zoals de kwaliteit van de buiten- en binnenlucht, elektromagnetische golven, nanodeeltjes en zeer zorgwekkende chemische stoffen (stoffen die als kankerverwekkend, mutageen of giftig voor de voortplanting zijn ingedeeld (CMR's), hormoonontregelaars), alsook op de gezondheidsrisico's door de klimaatverandering, E. overwegende dat ademhalingsziekten in de Unie de tweede plaats innemen wat betreft doodsoorzaak, frequentie, prevalentie en kosten, dat ze de belangrijkste doodsoorzaak zijn bij kinderen van jonger dan 5 jaar en dat ze zich blijven ontwikkelen, met name door de verontreiniging van de buiten- en binnenlucht, F. overwegende dat luchtvervuiling, en in het bijzonder vervuiling door fijne deeltjes en ozon in de troposfeer, een aanzienlijke bedreiging vormt voor de gezondheid, dat dit schadelijk is voor de ontwikkeling van kinderen en dat dit de levensverwachting in de Unie doet dalen (3) , G. overwegende dat, in het kader van stedelijke milieugezondheid en in het bijzonder de kwaliteit van binnenlucht, de Gemeenschap, met inachtneming van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, meer moet ondernemen om verontreiniging binnenshuis te bestrijden, aangezien de Europese burger gemiddeld 90% van zijn tijd binnenshuis doorbrengt, H. overwegende dat de ministerconferenties van de WHO in 2004 en 2007 over milieu en gezondheid de nadruk hebben gelegd op het verband tussen de complexe gecombineerde invloed van verontreinigende chemische stoffen en een aantal chronische stoornissen en ziekten, met name bij kinderen; overwegende dat deze bekommernissen ook terug te vinden zijn in de officiële documenten van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) en het Intergouvernementele Forum voor de veiligheid van chemische stoffen (IFCS), I. overwegende dat wetenschappers steeds beter kunnen aantonen dat blaas-, bot-, long-, huid- en borstkanker en andere vormen van kanker niet alleen worden veroorzaakt door de gevolgen van chemische stoffen, straling en deeltjes in de lucht, maar ook door andere milieufactoren, J. overwegende dat er naast deze problematische ontwikkelingen op het gebied van milieugezondheid de laatste jaren nieuwe ziekten of ziektesyndromen zijn opgedoken, bijv. het syndroom van de meervoudige chemische overgevoeligheid ( MCSS, Multiple Chemical Sensitivity Syndrome ), het syndroom van de tandheelkundige amalgamen, de overgevoeligheid voor elektromagnetische stralen, het ziek-gebouw-syndroom of de aantasting van de aandacht en hyperkinetisch gedrag ( ADHD, Attention Deficit and Hyperactivity Disorder ) bij kinderen, K. overwegende dat het voorzorgsbeginsel sinds 1992 uitdrukkelijk is opgenomen in het Verdrag; dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen herhaaldelijk heeft gepreciseerd dat de inhoud en de draagwijdte van het beginsel in het Gemeenschapsrecht een van de grondslagen is van het beschermingsbeleid dat de Gemeenschap voert op het gebied van milieu en gezondheid (4) , L. overwegende dat de criteria die de Commissie in haar mededeling van 2 februari 2000 over het voorzorgsbeginsel ( COM(2000)0001 ) noemt voor de toepassing van het voorzorgsbeginsel, een bijzonder dwingend karakter hebben en zelfs niet haalbaar zijn, M. overwegende dat het belangrijk is biomonitoring bij de mens toe te passen om de graad van blootstelling van de Europese bevolking aan de gevolgen van verontreiniging te evalueren en gezien de wil, door het Parlement verscheidene malen geuit, in punt 3 van zijn voornoemde resolutie van 23 februari 2005 en opgenomen in de conclusies van de Milieuraad van 20 december 2007, om spoed te zetten achter de invoering van een programma voor biomonitoring op EU-niveau, N. overwegende dat algemeen erkend is dat de klimaatverandering een belangrijke rol kan spelen in de toename van de ernst en de frequentie van bepaalde ziekten en vooral dat de frequentie van hittegolven, overstromingen en bosbranden, de meest frequente natuurrampen in de Unie, kan leiden tot bijkomende ziekten, slechte hygiënische omstandigheden en sterfgevallen, terwijl tegelijkertijd ook erkend is dat maatregelen om de klimaatverandering in te perken, positieve gevolgen hebben op de gezondheid, O. overwegende dat de klimaatverandering belangrijke gevolgen zal hebben voor de gezondheid van de mens omdat onder andere bepaalde besmettelijke en parasitaire ziekten zich zullen ontwikkelen bij temperatuur- en vochtigheidsveranderingen en gevolgen zullen hebben voor ecosystemen, dieren, planten, insecten, parasieten, protozoa, microben en virussen, P. overwegende dat Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (5) en de dochterrichtlijnen duidelijke bepalingen bevatten over het behoud en het herstel van schoon water, Q. overwegende dat milieugeneeskunde een nieuwe medische discipline is die is gebaseerd op een nog te sterk gefragmenteerde universitaire opleiding, die verschilt van lidstaat tot lidstaat, en zij daarom moet worden gesteund en bevorderd binnen de Unie, R. overwegende dat steeds meer mensen lijden onder de gevolgen van milieufactoren en dat een epidemiologische inventaris zou moeten worden opgemaakt om de ziekten in kaart te kunnen brengen die geheel of gedeeltelijk door milieufactoren worden veroorzaakt, 1. erkent de inspanningen die de Commissie heeft gedaan sinds de start van het actieplan in 2004, hoofdzakelijk op het gebied van de verbetering van de informatieketen met betrekking tot milieu en gezondheid, de integratie en uitbreiding van EU-onderzoek naar milieu en gezondheid en de samenwerking met gespecialiseerde internationale organisaties als de WHO; 2. is echter van mening dat een dergelijk actieplan de kiem van een halve mislukking in zich draagt, aangezien het alleen bedoeld is ter begeleiding van de bestaande communautaire beleidsvoering, het niet berust op een preventiebeleid ter vermindering van ziekten die worden veroorzaakt door milieufactoren en het geen welomlijnde en in cijfers uitgedrukte doelstelling nastreeft; 3. vestigt de aandacht van de Commissie op het feit dat onder auspiciën van de WHO al een programma werd uitgevoerd waarbij de lidstaten van de WHO hun eigen nationale en plaatselijke milieugezondheidsactieplannen hebben opgesteld met specifieke doelstellingen en uitvoeringsplannen; beveelt derhalve de Commissie aan om dit WHO-programma opnieuw te bekijken als een mogelijk model dat de Unie in de toekomst ook als nuttig voorbeeld kan nemen; 4. betreurt ten zeerste dat de Commissie, en meer bepaald haar directoraat-generaal Onderzoek, niet heeft gezorgd voor een adequate financiering voor biomonitoring bij de mens voor het jaar 2008, ten einde een coherente benadering van biomonitoring in de Unie in te voeren, zoals ze beloofd had aan de lidstaten en het Parlement; 5. verzoekt de Commissie tevens tegen 2010 te voldoen aan twee essentiële doelstellingen die ze zichzelf gesteld heeft in 2004 en een uitvoerbare communicatiestrategie op te stellen en toe te passen voor deze doelstellingen, zijnde enerzijds het sensibiliseren van de burgers voor milieuvervuiling en de gevolgen ervan voor hun gezondheid en anderzijds het evalueren en aanpassen van het Europese beleid inzake risicovermindering; 6. beveelt de Commissie en de lidstaten sterk aan hun verplichtingen inzake de toepassing van de communautaire wetgeving na te komen; 7. benadrukt dat bij de evaluatie van de gevolgen van milieufactoren voor de gezondheid eerst en vooral rekening moet worden uitgegaan van kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen, pasgeboren baby's, kinderen en bejaarden; 8. roept op om in het bijzonder rekening te houden met kwetsbare groepen die het gevoeligst zijn voor verontreinigende stoffen door, dankzij de goedkeuring van gezonde praktijken inzake binnenluchtkwaliteitsbeheer, maatregelen in te voeren die de blootstelling aan verontreinigende stoffen in binnenmilieus in de gezondheidssector en in het onderwijs beperken; 9. dringt er bij de Commissie op aan om bij de herziening van de huidige wetgeving, deze wetgeving onder invloed van lobby's of regionale of internationale organisaties niet te verzwakken; 10. wijst er andermaal op dat de Unie steeds voor een dynamische en flexibele benadering van het actieplan moet kiezen; acht het daarom belangrijk dat zij zich specifieke deskundigheid op het gebied van milieugezondheid eigen maakt die berust op een transparante en multidisciplinaire aanpak met hoor en wederhoor en aldus een antwoord biedt op het wantrouwen van het publiek in het algemeen ten opzichte van agentschappen en officiële comités van deskundigen; wijst op het belang van een betere opleiding van gezondheidsdeskundigen met name door middel van een uitwisseling van beste praktijken op communautair niveau; 11. benadrukt dat er de laatste jaren werkelijk vooruitgang is geboekt op het gebied van het milieubeleid, bijvoorbeeld wat betreft de vermindering van de luchtverontreiniging, de verbetering van de waterkwaliteit, het beleid inzake afvalinzameling en -recycling, de controle van chemische stoffen en het verbod op loodhoudende benzine, maar stelt tegelijkertijd vast dat het Europese beleid gekenmerkt blijft door het gebrek aan een algemene en preventieve strategie en het achterwege blijven van de toepassing van het voorzorgsbeginsel; 12. verzoekt de Commissie derhalve de criteria die zijn opgenomen in haar voornoemde mededeling over het voorzorgsbeginsel, te herzien in het licht van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, zodat het beginsel van actie en veiligheid, gebaseerd op de goedkeuring van voorlopige en evenredige maatregelen, centraal komt te staan in het communautaire beleid inzake gezondheid en milieu; 13. is van mening dat de omkering van de bewijslast, waarbij de producent of importeur moet bewijzen dat het product onschadelijk is, de bevordering van een op preventie gebaseerd beleid mogelijk zou maken, zoals overigens ook bepaald in Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen (6) , en moedigt de Commissie in dit opzicht aan deze verplichting uit te breiden tot de Gemeenschapswetgeving voor alle producten; is van mening dat een toename van dierproeven in het kader van het actieplan moet worden voorkomen en dat veel aandacht moet worden besteed aan de ontwikkeling en de toepassing van alternatieve methodes; 14. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om zo snel mogelijk concrete maatregelen over de binnenluchtkwaliteit voor te stellen voor een betere bescherming van de veiligheid en gezondheid van binnenmilieus, vooral bij het herzien van Richtlijn 89/106/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake voor de bouw bestemde producten (7) , en om maatregelen voor te stellen om de energie-efficiëntie van gebouwen, alsmede de veiligheid en onschadelijkheid van chemische elementen die worden gebruikt bij de constructie van uitrusting en meubilair, te verhogen; 15. adviseert de Commissie, teneinde de schadelijke gevolgen van het milieu voor de gezondheid te verminderen, de lidstaten op te roepen om de marktspelers via belastingvoordelen en/of andere economische stimuleringsmaatregelen ertoe aan te zetten in hun gebouwen, vestigingen en kantoren de kwaliteit van de binnenlucht te verbeteren en de blootstelling aan elektromagnetische straling te beperken; 16. adviseert de Commissie gepaste minimumeisen in te voeren om de kwaliteit van binnenlucht in nieuwbouw te garanderen; 17. adviseert de Commissie om bij de toekenning van individuele Europese steun bij de betreffende projecten, naast de aandacht voor milieubeschermingscriteria, ook te letten op de kwaliteit van de binnenlucht, de blootstelling aan elektromagnetische straling en de gezondheid van bepaalde kwetsbare groepen; 18. dringt aan op het uitwerken van milieukwaliteitsnormen voor prioritaire stoffen in water overeenkomstig de laatste wetenschappelijke bevindingen en deze normen regelmatig aan te passen aan nieuwe wetenschappelijke kennis; 19. wijst erop dat bepaalde lidstaten met succes mobiele analyselaboratoria of "milieuambulances" hebben ingevoerd, om snel en betrouwbaar een diagnose te maken van de verontreiniging van het binnenmilieu in openbare en privé-gebouwen; is van mening dat de Commissie deze praktijk zou kunnen bevorderen bij de lidstaten die nog niet beschikken over dit middel om direct in te grijpen op de verontreinigde site; 20. drukt zijn bezorgdheid uit over de gebrekkige specifieke wettelijke bepalingen inzake de veiligheid van verbruiksgoederen die nanodeeltjes bevatten en over de passieve houding van de Commissie, die de regelgevingen voor het gebruik van nanodeeltjes in verbruiksgoederen zou moeten herzien, aangezien verbruiksgoederen met nanodeeltjes in steeds grotere hoeveelheden op de markt worden gebracht; 21. is diep onder de indruk van het internationale rapport Bio-Initiative (8) over elektromagnetische velden, dat een synthese is van meer dan 1 500 studies ter zake en waarin in de conclusies gewezen wordt op de gezondheidsgevaren van de stralingen van mobiele telefonie, zoals gsm's, UMTS-Wifi-Wimax-Bluetooth en draagbare telefoons met een vast basisstation (DECT-telefoons); 22. stelt vast dat de limieten voor blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden verouderd zijn, aangezien ze niet meer aangepast zijn sinds Aanbeveling 1999/519/EG van de Raad van 12 juli 1999 betreffende de beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden van 0 Hz tot 300 GHz (9) , dat in deze limieten uiteraard geen rekening is gehouden met de ontwikkeling van de informatie- en communicatietechnologieën noch met de aanbevelingen van het Europees Milieuagentschap of de strengere emissienormen die bijvoorbeeld in België, Italië en Oostenrijk zijn opgelegd, en dat er niets is ondernomen voor kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen, pasgeboren baby's en kinderen; 23. verzoekt de Raad bijgevolg zijn Aanbeveling 1999/519/EG te wijzigen om rekening te houden met de beste werkmethoden van de lidstaten en aldus de strengste blootstellingsnormen vast te leggen voor alle apparaten die elektromagnetsiche golven uitzenden in het frequentiebereik 0,1 MHz - 300 GHz; 24. neemt de meervoudige gezondheidsbedreigingen die gepaard gaan met de opwarming van het klimaat op het grondgebied van de Unie zeer ernstig op en roept op tot een versterkte samenwerking tussen de WHO, de nationale controle-instanties, de Commissie en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding teneinde het systeem voor vroegtijdige waarschuwing te versterken en zo de negatieve gevolgen van de klimaatverandering voor de gezondheid te beperken; 25. benadrukt dat het een goede zaak zou zijn om dit actieplan te verruimen tot de schadelijke gevolgen van de klimaatverandering voor de volksgezondheid door de nodige doeltreffende aanpassingsmaatregelen op communautair niveau uit te werken. Deze maatregelen kunnen bestaan uit: 26. verzoekt de lidstaten en de Commissie adequaat te reageren op de nieuwe bedreigingen ten gevolg van de klimaatverandering, zoals het toenemende aantal nieuwe virussen en niet-ontdekte ziekteverwekkers, en in dat verband gebruik te maken van nieuwe, reeds bestaande technologieën voor het reduceren van ziekteverwekkers, die bekende en niet-ontdekte virussen en andere via het bloed overgedragen ziekteverwekkers reduceren; 27. betreurt dat bij de laatste kosten-batenanalyse "Naar 20-20 in 2020 – Kansen van klimaatverandering voor Europa" ( COM(2008)0030 ) enkel rekening werd gehouden met de voordelen voor de gezondheid van minder luchtvervuiling bij 20% minder uitstoot van broeikasgassen tegen 2020; verzoekt de Commissie om in het kader van een effectbeoordeling snel de (secondaire) bijkomende voordelen voor de gezondheid te onderzoeken die voortvloeien uit de uiteenlopende streefcijfers, overeenkomstig de aanbevelingen van het internationale panel voor klimaatverandering om tegen 2020 de uitstoot van binnenlandse broeikasgassen te verlagen met 25% tot 40%, en indien mogelijk tot 50% of meer; 28. verzoekt de Commissie om aandacht te besteden aan het ernstige probleem van geestelijke gezondheid aangezien het aantal zelfdodingen in de Unie hoog is, en om meer middelen ter beschikking te stellen voor de ontwikkeling van goede preventiestrategieën en -therapieën; 29. herhaalt dat de Commissie en de lidstaten het actieplan voor Europa "Kind, milieu en gezondheid" van de WHO moeten helpen promoten middels een communautair en bilateraal ontwikkelingsbeleid en moeten helpen gelijksoortige processen buiten de Europese regio van de WHO te stimuleren; 30. verzoekt de Commissie om in haar tweede actieplan opnieuw het SCALE-initiatief op te nemen (Science, Children, Awareness, Legal instrument, Evalutation) inzake de vermindering van de blootstelling aan verontreinigende stoffen, dat deel uitmaakt van de Europese strategie voor milieu en gezondheid ( COM(2003)0338 ); 31. dringt er bij de Commissie op aan instrumenten te ontwikkelen en aan te reiken om het uitwerken en bevorderen van innoverende oplossingen aan te moedigen, zoals werd benadrukt in de agenda van Lissabon, met als doel belangrijke gezondheidsrisico's die worden veroorzaakt door belastende milieufactoren te beperken; 32. dringt er bij de Raad op aan onverwijld tot een besluit te komen inzake het voorstel voor een verordening tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Unie, aangezien het Parlement reeds op 18 mei 2006 zijn standpunt heeft vastgesteld (10) ; is van oordeel dat de nieuwe verordening die samen met andere maatregelen de drempels zal verlagen voor de inwerkingtreding van het Solidariteitsfonds van de Unie, het mogelijk zal maken om de schade ten gevolge van natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen doeltreffender, flexibeler en sneller te verhelpen; onderstreept dat een dergelijk financieel instrument zeer belangrijk is, met name omdat wordt aangenomen dat natuurrampen zich in de toekomst vaker zullen voordoen, ook ten gevolge van de klimaatverandering; 33. adviseert de Commissie om de kleine en middelgrote ondernemingen, die in Europa een belangrijke economische rol spelen, technische ondersteuning te bieden zodat zij, met deze hulp, kunnen voldoen aan de eisen in de verordeningen inzake milieugezondheid en zodat zij gestimuleerd worden om andere maatregelen te nemen die de gezondheid van het milieu bevorderen en die de werking van het bedrijf beïnvloeden; 34. beveelt de Commissie aan om voor 2010 en met het oog op de "tweede cyclus" van het actieplan voor milieu en gezondheid de maatregelen te richten op de kwetsbare bevolkingsgroepen en nieuwe risicobeoordelingsmethoden uit te werken rekening houdend met het fundamentele belang van de bijzondere kwetsbaarheid van kinderen, zwangere vrouwen en bejaarden; 35. dringt er bijgevolg bij de Commissie en de lidstaten op aan de voordelen te erkennen van preventie- en voorzorgsbeginselen, en hulpmiddelen te ontwikkelen en in te voeren waarmee mogelijke risico's voor de gezondheid en het milieu kunnen worden opgespoord en voorkomen; adviseert de Commissie de "tweede cyclus" van dit actieplan te begroten en te zorgen voor de financiering waarin rekening wordt gehouden met een hoger aantal concrete maatregelen om de milieugevolgen voor de gezondheid te verminderen en preventie- en voorzorgsbeginselen in te voeren; 36. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de WHO. Het Europees Parlement , - gezien de verklaringen van zijn Voorzitter, het fungerend Voorzitterschap van de Raad namens de Europese Unie, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de Commissie, de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, de Afrikaanse Unie (AU), de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS) en de Organisation internationale de la Francophonie (OIF) naar aanleiding van de staatsgreep, – gezien het tweede bezoek aan Mauritanië sinds de staatsgreep van de Speciale Vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN voor West-Afrika, Said Djinnit, – gezien het oprichtingsverdrag van de AU, waarin elke poging tot gewelddadige machtsgreep wordt veroordeeld, – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat op 6 augustus 2008 in Mauritanië een staatsgreep heeft plaatsgevonden, waarbij de Mauritaanse president Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi werd afgezet door een groep van de hoogste generaals die hij eerder die dag had ontslagen, B. overwegende dat de wetgevende verkiezingen van november en december 2006, de senaatsverkiezingen van januari 2007 en de verkiezing van president Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi in maart 2007 als eerlijk en transparant zijn bestempeld door de internationale waarnemers, inclusief de waarnemers van de Europese Unie, in het bijzonder de waarnemingsmissies op initiatief van het Europees Parlement, dat zich op die manier garant heeft gesteld voor de wettelijkheid van deze verkiezingen, C. overwegende dat meer dan twee derde van de leden van het Mauritaanse parlement een verklaring hebben ondertekend, waarin zij hun steun betuigen aan de aanvoerder van de coup, Mohamed Ould Abdel Aziz, en de overige generaals dat de wetgevende macht in juni 2008 in een motie van wantrouwen president Abdallahi ertoe had opgeroepen zijn regering onmiddellijk te herschikken, en dat 49 parlementsleden ontslag hebben genomen nadat president Abdallahi 12 ministers had aangesteld die deel hadden uitgemaakt van het zeer onpopulaire voorgaande regime, D. overwegende dat de beslissingen over de politieke, economische en maatschappelijke toekomst van Mauritanië enkel en alleen mogen worden genomen door de verkozen vertegenwoordigers van het volk en dat democratie een bevoegdheidsevenwicht impliceert tussen de uitvoerende en de wetgevende macht, die beide door de kiezer gelegitimeerd zijn, E. overwegende dat de staatsgreep plaats heeft gehad in een bedenkelijke economische en sociale context en dat ontwikkeling de beste garantie biedt voor het welslagen van de democratie, F. zijn voldoening uitsprekend over de voortgang die is geboekt op het vlak van de terugkeer van de vluchtelingen en het aannemen van de wet tot strafbaarstelling van de slavernij in het land, G. gezien de steun van de EU aan de overgang naar democratie en het steunprogramma voor een bedrag van 156 000 000 EUR voor de periode 2008/2013 in het kader van het tiende Europese Ontwikkelingsfonds, ter aanvulling van de bestaande hulp en de 335 000 000 EUR aan steun die sinds 1985 zijn toegekend, H. overwegende dat de Wereldbank voor 175 000 000 USD aan steun voor Mauritanië heeft geblokkeerd en dat deze opschorting gevolgen zal hebben voor zo'n 17 nationale projecten in Mauritanië en de deelneming van het land aan regionale projecten van de Wereldbank, onder meer betreffende plattelandsontwikkeling, gezondheid, onderwijs, infrastructuur en wegenaanleg, I. overwegende dat een democratisch Mauritanië een stabiliteitspool zou zijn in een uitermate kwetsbare subregio, met enerzijds de aanwezigheid, in de Sahara, aan de noord-oostelijke grens met Algerije en Mali, van de "groupe salafiste pour la prédication et le combat", nu uitgegroeid tot Al Qaida in de grote Islamitische Maghreb, en anderzijds de Touareg-rebellen, J. overwegende dat het "constitutionele besluit" waarin de junta haar bevoegdheden omschrijft en waarop zij zich beroept om per decreet te regeren, geen enkele rechtsgrondslag heeft, 1. veroordeelt de militaire staatsgreep door de Mauritaanse generaals, de tweede in dat land in drie jaar tijd, die volstrekt haaks staat op de grondwettelijkheid en de internationaal erkende democratische resultaten van de verkiezingen; betreurt deze teruggang, vooral gezien de merkbare vooruitgang die de jongste jaren in Mauritanië was geboekt in de totstandbrenging van de democratie en de rechtsstaat; dringt erop aan dat een eind wordt gemaakt aan de huidige politieke spanningen in Mauritanië, binnen het institutionele kader dat het resultaat is van de overgang naar democratie, en dat de grondwettelijke en maatschappelijke orde zo spoedig mogelijk worden hersteld; 2. dringt aan op onmiddellijke vrijlating van president Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi, premier Yahya Ould Ahmed el-Waghef en de andere regeringsleden die nog steeds op verschillende plaatsen onder huisarrest staan; 3. verlangt volstrekte eerbied voor de grondwettelijkheid van de bevoegdheden van de president en het parlement van Mauretanië, hetgeen impliceert dat de mechanismen die het samenspel regelen tussen de president en het parlement, alsook de evenwichtsmechanismen tussen de uitvoerende en de wetgevende macht tot stand komen met inachtneming en in het kader van het grondwet; waarvan de wijzigingen, die voor meer stabiliteit moeten zorgen, ook volstrekt grondwettelijk moeten zijn en het onderwerp moeten uitmaken van een breed debat tussen alle politieke formaties; 4. is van mening dat een vrijmoedig en oprecht debat tussen de voornaamste politieke geledingen de routes en de grondwettelijke middelen moet bepalen om een eind te maken aan de crisis; 5. spreekt zijn voldoening uit over de terugkeer van de vluchtelingen, de goedkeuring van een wet tot strafbaarstelling van de slavernij en het wetsontwerp betreffende de liberalisering van de media; betreurt het achterwege blijven van een democratische regeling voor het "humanitaire tekort" en het geweld in de loop van 1990 tegen de zwarte Mauritaanse gemeenschap, ondanks de beloftes van de president om een onderzoekscommissie in te stellen; 6. dringt erop aan dat de vluchtelingen die naar Mauritanië zijn teruggekeerd in hun rechten worden hersteld en dat zij de goederen die hun waren ontnomen terugkrijgen; 7. dringt erop aan dat het Mauritaanse volk, dat al zwaar gebukt gaat onder de economische crisis en de hongersnood, niet ook nog wordt gegijzeld door de huidige crisis, en verzoekt de Commissie projecten op te starten ter ondersteuning van het maatschappelijke middenveld in het kader van het Europees Instrument voor democratie en mensenrechten; 8. neemt er kennis van dat de militaire junta nieuwe presidentsverkiezingen heeft aangekondigd, maar betreurt dat zij, in tegenstelling tot de junta die tussen 2005 en 2007 aan de macht is geweest, geen enkele verbintenis is aangegaan om neutraliteit te garanderen; dringt er bij de militaire machthebbers op aan dat zij zich onverwijld vastleggen op een tijdschema voor het herstel van de democratische instellingen in overleg met alle politieke geledingen; 9. zegt zijn steun toe aan de inspanningen van de AU om door het gezond verstand tot een oplossing van de crisis te komen; 10. verzoekt de Commissie een politieke dialoog op gang te brengen, overeenkomstig artikel 8 van de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (1) , als gewijzigd te Luxemburg op 24 juni 2005 (Overeenkomst van Cotonou), met als doel de grondwettelijkheid te herstellen, en wenst door de Commissie op de hoogte te worden gehouden van de resultaten van deze dialoog; verlangt dat, indien deze dialoog op niets uitloopt, artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou opnieuw wordt geactiveerd, hetgeen kan leiden tot het bevriezen van de steun, met uitzondering van de humanitaire en de voedselhulp; 11. dringt er op aan dat het fungerend Voorzitterschap van de Raad, in nauwe samenwerking met de AU, de politieke situatie in het land nauwkeurig blijft volgen en de veiligheid van de EU-ingezetenen waarborgt; 12. dringt erop aan dat zo spoedig mogelijk een parlementaire delegatie te sturen om er de Mauritaanse collega's te ontmoeten en hulp aan te bieden om uit de crisis te geraken; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de instellingen van de Afrikaanse Unie, de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse staten, de Organisation internationale de la francophonie en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Iran, met name die welke de mensenrechten betreffen, en meer in het bijzonder zijn resolutie van 19 juni 2008 (1) over de executie van jeugdige overtreders in Iran, – gezien de verklaring die het voorzitterschap op 13 juni 2008 namens de Europese Unie over de executie van Mohammad Hassanzadeh heeft afgelegd, – gezien de verklaring die het voorzitterschap op 18 juli 2008 namens de Europese Unie over de toepassing van de doodstraf in Iran heeft afgelegd, – gezien de verklaring die het voorzitterschap op 29 juli 2008 namens de Europese Unie over de executie van 29 personen in de Evin-gevangenis in Iran heeft afgelegd, – gezien de verklaring die het voorzitterschap namens de Europese Unie op 25 augustus 2008 over de executie door ophanging van Reza Hejazi heeft afgelegd, – gezien de verklaringen die het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie over de dreigende executie van Behnood Shojaee en Bahman Soleimanian op 19 en 28 augustus 2008 heeft afgelegd, – gezien de resoluties van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, met name resolutie A/RES/62/168 van 18 december 2007 over de situatie van de mensenrechten in de Islamitische Republiek Iran en resolutie A/RES/62/149 van 18 december 2007 over een moratorium op de toepassing van de doodstraf, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het Verdrag voor de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie en het Verdrag inzake de rechten van het kind, die alle door de Islamitische Republiek Iran zijn ondertekend, – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat, volgens Amnesty International, er dit jaar tot nu toe minstens 191 executies in Iran zijn uitgevoerd, terwijl er in 2007 in Iran meer executies werden uitgevoerd – 317 – dan in om het even welk ander land in de wereld behalve China, hoewel de bevolking van Iran 18 maal kleiner is dan die van China, B. overwegende dat er op 27 juli 2008 in de Evin-gevangenis in Teheran 29 personen tegelijkertijd werden geëxecuteerd, C. overwegende dat op 10 juni 2008 de 16-jarige Mohammad Hassanzadeh, een Iraanse Koerd, werd geëxecuteerd voor een misdaad die hij op 14-jarige leeftijd had gepleegd; overwegende dat op 22 juli 2008 de jeugdige overtreders Hassan Mozafari en Rahman Shahidi werden geëxecuteerd, en dat op 19 augustus 2008 de 19-jarige Reza Hezjazi werd opgehangen voor een moord die hij zou hebben gepleegd toen hij 15 was; overwegende dat op 26 augustus 2008 de 19-jarige Behnam Zare werd geëxecuteerd voor een overtreding die hij op 15-jarige leeftijd heeft begaan, waardoor hij al de zesde jeugdige overtreder is die in 2008 wordt terechtgesteld, D. overwegende dat noch de familie van Zare of van Hezjazi, noch hun advocaat op de hoogte werden gesteld van het tijdstip en de plaats van de geplande executies, wat in strijd is met het Iraanse recht, E. overwegende dat de jeugdige overtreders Amir Marollahi, Behnood Shojaee, Mohammed Fadaei en Bahman Soleimanian binnenkort dreigen te worden geëxecuteerd, F. overwegende dat de executie van jeugdige overtreders krachtens het internationaal recht verboden is, overeenkomstig de bepalingen van artikel 6, lid 5, van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, en van het Verdrag inzake de rechten van het kind; overwegende dat momenteel minstens 130 kinderen en kinderen die een overtreding hebben begaan op de dood wachten, ondanks de wettelijke verplichtingen van Iran, G. overwegende dat activisten die ijveren voor de rechten van minderheden steeds meer met de doodstraf worden bedreigd, zoals Yaghoub Mehrnehad, een etnische Baluch en uitvoerend directeur van de Voice of Justice Youth Association, die op 4 augustus 2008 werd geëxecuteerd nadat hij lokale gezagsdragers in het openbaar aan de kaak had gesteld door te eisen dat ze verantwoording zouden afleggen voor hun geringe prestaties, H. overwegende dat een andere activist die ijvert voor de rechten van minderheden, de Koerdische leraar Farzad Kamangar, zonder bewijzen ter dood is veroordeeld omdat hij de wapens zou hebben opgenomen tegen de staat, I. overwegende dat bekentenissen vaak na foltering en zonder bijstand van een advocaat worden verkregen, en dat de rechtsgang niet voldoet aan de minimumnormen waaraan voldaan moet zijn om een eerlijk proces te waarborgen, J. overwegende dat het Iraanse gerecht op 5 augustus 2008 heeft aangekondigd het gebruik van steniging als executiemiddel op te schorten, met als gevolg dat 10 anonieme vrouwen voor wie steniging dreigde, niet zouden worden gestenigd, K. overwegende dat er redenen tot bezorgdheid zijn over het feit dat leden en sympathisanten van de Iraanse oppositie, die momenteel overeenkomstig artikel 27 van het vierde Verdrag van Genève samen worden beschermd in kamp Ashraf in het noorden van Irak door multinationale troepen onder leiding van de VS, dreigen te worden uitgewezen of worden gedwongen om naar Iran terug te keren, waar hen zware vervolging of mogelijks zelfs de doodstraf zou kunnen wachten, 1. is ten zeerste ontstemd over de recente executie van meerdere jeugdige overtreders in Iran, waardoor Iran het enige land ter wereld is waar deze zware en onmenselijke straf in 2008 nog wordt toegepast; 2. vestigt met name de aandacht op het lot van Soghra Najafpour, die bijna de volledige afgelopen 19 jaar van haar leven gevangen zat in afwachting van de doodstraf voor een moord die werd begaan toen ze 13 was; 3. verzoekt het hoofd van de rechterlijke macht, Ayatollah Mahmoud Hashemi Sharoudi, alle doodstraffen voor jeugdige overtreders stelselmatig om te zetten in een andere straf, en verzoekt de Iraanse autoriteiten met klem de executie van Amir Marollahi, Behnood Shojaee, Mohammed Fadaei en Bahman Soleimanian niet uit te voeren; 4. veroordeelt stellig het toenemend aantal executies en verzoekt de Iraanse autoriteiten met klem een moratorium op de toepassing van de doodstraf in te voeren, met het oog op de afschaffing van de doodstraf overeenkomstig de resolutie die de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 18 december 2007 heeft goedgekeurd; 5. herhaalt zijn verzoek aan de leden van de Majlis om de wetgeving dringend te wijzigen, ten einde te waarborgen dat niemand wordt geëxecuteerd voor een misdaad die werd begaan toen hij of zij jonger dan 18 was en de leeftijd voor juridische aansprakelijkheid op te trekken tot de internationale normen; 6. steunt de wetgevingsinspanningen in Iran om een afzonderlijk wetgevend en gerechtelijk stelsel in te voeren voor jeugdige overtreders, en verzoekt de leden van de Majlis maatregelen te nemen met het oog op opvoeding en sociale reclassering van jeugdige overtreders; verzoekt de Commissie de Iraanse autoriteiten te steunen bij elk verzoek om internationale samenwerking op dit gebied; 7. veroordeelt met klem de vervolging en opsluiting van burgers in Iran die ijveren voor de verdediging van de mensenrechten en campagne voeren tegen de doodstraf, en die doorgaans worden beschuldigd van "activiteiten tegen de nationale veiligheid"; dringt met name aan op de onvoorwaardelijke vrijlating van Emadeddin Baghi en Mohammad Sadegh Kabovand, alsook op de omzetting van de doodstraf voor Farzad Kamangar en op een nieuw onderzoek naar zijn zaak; 8. is verheugd over de recente aankondiging van de opschorting van steniging als executiemiddel; is evenwel bezorgd over het feit dat in het voorstel voor een hervorming van het strafwetboek waarover de Majlis zich momenteel buigt, steniging nog wordt behouden voor bepaalde vormen van overspel, en verzoekt de leden van de Majlis zich te verbinden tot de volledige afschaffing van steniging; 9. verzoekt de Iraakse en de Amerikaanse autoriteiten geen Iraanse oppositieleden, vluchtelingen of asielzoekers voor wie ernstig vervolgingsgevaar dreigt gedwongen naar Iran te doen terugkeren, en meer bepaald met de UNHCR en andere organisaties samen te werken om een bevredigende oplossing op de lange termijn te vinden voor de situatie van diegenen die momenteel in kamp Ashraf vastzitten; 10. verzoekt om indiening op de Algemene Vergadering van de VN van een resolutie die alle landen die de doodstraf kennen, oproept aan de secretaris-generaal van de VN en aan het publiek alle informatie inzake de doodstraf en de executies ter beschikking te stellen, om het staatsgeheim over de doodstraf te ondervangen, dat ook een rechtstreekse oorzaak is van een groot aantal executies; 11. vraagt dat de nieuwe resolutie voorziet in de aanstelling van een bijzondere gezant van de secretaris-generaal die tot taak heeft toezicht te houden op de toestand, te zorgen voor een maximale transparantie van het doodstrafuitvoeringssysteem en een intern proces te bevorderen dat gericht is op de uitvoering van de VN-resolutie inzake het moratorium op executies 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering en het parlement van de Islamitische Republiek Iran, de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger voor het GBVB, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Raad voor de mensenrechten van de VN, de hoge commissaris voor de vluchtelingen van de VN, en de regeringen van de Verenigde Staten en Irak. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over ernstige schendingen van de mensenrechten, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, – gezien het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren dat werd aangenomen op 27 juni 1981 en in werking is getreden op 21 oktober 1986, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, dat werd aangenomen op 20 november 1989 en in werking is getreden op 2 september 1990, en dat bindend is en zonder uitzondering wordt toegepast, – gezien de VN-Verklaring over de rechten van personen behorende tot nationale, etnische, godsdienstige of taalkundige minderheden van 18 december 1992, – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat volgens ngo's en mediaverslagen, bevestigd door de regering van Tanzania, sinds maart 2008 ten minste 25 albino's, waaronder kinderen, werden vermoord en verminkt in het Lake Victoria-gebied, met name in Mwanza, Shinyanga en Mara, waar veel albino's wonen, B. overwegende dat de drie voornoemde regio's ook berucht zijn voor, naast het vermoorden van albino's, het vermoorden van mensen waarvan wordt geloofd dat ze heksen of tovenaars zijn; overwegende dat enkel geruchten vaak volstaan voor een woedende menigte om een persoon die wordt verdacht van hekserij te vermoorden, C. overwegende dat de moorden op albino's volgens de Tanzaniaanse autoriteiten het werk zijn van georganiseerde bendes die worden ingehuurd door medicijnmannen, D. overwegende dat de media in Dar es Salaam hebben meegedeeld dat 173 mensen zijn aangehouden in verband met de moorden op albino's in Tanzania, waaronder een groot aantal medicijnmannen en hun cliënten, E. overwegende dat medicijnmannen, volgens de nationale politie, afgehakte lichaamsdelen en het bloed van albino's verkopen aan mijnwerkers en vissers, die geloven dat dit hen geluk, gezondheid en rijkdom kan brengen, F. overwegende dat deze moorden hebben gezorgd voor grote bezorgdheid en angst bij de albinogemeenschap, aangezien ze zich momenteel zeer onveilig voelen en zelfs bang zijn om alleen te blijven, te wandelen of te reizen, om de mogelijke risico's te ontlopen, G. overwegende dat 36% van de Tanzaniaanse bevolking beneden de nationale armoedegrens leeft; overwegende dat de toegang tot gezondheidszorg erg beperkt is, waardoor de bevolking vaak een beroep doet op medicijnmannen en traditionele genezers, H. overwegende dat albino's een minderheid vormen en dat de discriminatie van albino's een ernstig probleem is in heel Afrika ten zuiden van de Sahara; overwegende dat albinisme ongeveer één op 20 000 mensen in de wereld treft, I. overwegende dat volgens een studie van het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP) bijna de helft van de ouders van albinokinderen zich schaamde ten tijde van de geboorte van het kind; overwegende dat vrouwelijke albino's worden gediscrimineerd door andere vrouwen en overwegende dat vrouwen die bevallen van albinobaby's vaak worden beschimpt of verworpen en worden gediscrimineerd op het werk; overwegende dat ongeveer twee derde van de ouders aangaf dat specifieke gezondheidsinterventies voor albinokinderen duur zijn, en dat de helft meedeelde dat hun kinderen ernstige problemen hebben met hun zicht; overwegende dat 83% echter aangaf dat hun kinderen even goed presteren op school als alle andere kinderen, 1. veroordeelt ten stelligste de moorden op albino's in Tanzania en het vermeende verhandelen van hun lichaamsdelen; 2. is verheugd over de veroordeling van de moorden op albino's door de president van Tanzania, Jakaya Mrisho Kikwete, en zijn belofte om inspanningen te leveren om deze misdaden een halt toe te roepen; benadrukt dat deze woorden moeten worden gevolgd door daden; 3. feliciteert de Tanzaniaanse president Jakaya Mrisho Kikwete met zijn besluit om mevrouw Al-Shymaa Kway-Geer te benoemen als eerste albino-parlementslid, vanwege haar overtuiging om de discriminatie te bestrijden waar zij en andere albino's onder lijden; 4. steunt en is verheugd over de stappen die tot dusver werden genomen door de Tanzaniaanse regering, zoals de organisatie van een albinotelling en de totstandbrenging van een dienst voor politiebegeleiding voor albinokinderen; sluit zich aan bij de vraag van de Tanzaniaanse parlementsleden naar verdere maatregelen van de regering om de fundamentele oorzaken van het probleem aan te pakken en alle discriminatie tegen albino's een halt toe te roepen; 5. roept de Tanzaniaanse autoriteiten, plaatselijke overheden en het maatschappelijk middenveld op samen te werken om alle albino's te beschermen; dringt er bij de Tanzaniaanse regering op aan onmiddellijk maatregelen te treffen, het maatschappelijk bewustzijn te bevorderen en informatie te verstrekken over albinisme; is van oordeel dat dergelijke maatregelen vooral in landelijke gebieden moeten worden geïmplementeerd, waar mensen vaak minder opgeleid en meer bijgelovig zijn; 6. is verheugd over de arrestatie van 173 verdachten vorige maand in verband met de moorden op albino's in Tanzania; dringt er ten stelligste bij de autoriteiten op aan de verantwoordelijken snel voor een rechtbank te brengen; 7. stelt met teleurstelling vast dat een onderzoeksjournaliste, Vicky Ntetema, is ondergedoken nadat ze doodsbedreigingen had ontvangen omdat ze had aangetoond dat medicijnmannen en politiemensen betrokken waren bij de moorden; dringt er bij de Tanzaniaanse autoriteiten op aan een diepgaand en onafhankelijk onderzoek naar deze beschuldigingen, geuit door Vicky Ntetema, in te stellen; 8. drukt zijn waardering en steun uit voor het werk van de Tanzaniaanse vereniging van albino's, die steun biedt aan de albinogemeenschap; roept de Commissie op deze vereniging actief te steunen, alsook haar oproep aan academici, religieuze leiders en mensenrechtenactivisten om het publiek bewust te maken dat het vermoorden van albino's sociaal en moreel onaanvaardbaar is; 9. roept de Commissie op de inspanningen van het UNDP te steunen om albino's in Afrika te beschermen en te steunen; 10. is van mening dat de beste manier om de rechten van de Tanzaniaanse albino's te beschermen erin bestaat hen gelijke toegang te garanderen tot kwalitatief hoogstaand onderwijs en gezondheidszorg, binnen het kader van een integratiebeleid, en te zorgen voor adequate sociale en juridische bescherming; 11. roept de Commissie en de lidstaten op de Tanzaniaanse regering, de ngo's en het maatschappelijk middenveld te steunen in hun inspanningen om een beleid te formuleren dat voorziet in de behoeften en rechten van albino's, gebaseerd op niet-discriminatie en maatschappelijke integratie, en gelijke toegang tot werkgelegenheid; 12. roept op tot een verbeterde opleiding van gezondheidswerkers en tot het organiseren van workshops voor onderwijzers en ouders om hen aan te moedigen ervoor te zorgen dat albinokinderen worden beschermd tegen de zon, aangezien velen onder hen sterven aan huidkanker voor ze 30 jaar oud zijn; 13. dringt erop aan dat de Commissie en de lidstaten al het mogelijke doen om zich ervan te vergewissen dat de middelen voor de gezondheidszorg de armste bevolkingslagen in Tanzania bereiken; wijst met nadruk op de dringende behoefte aan bereikbare gezondheidszorg in plattelandsgebieden en afgelegen streken; 14. roept de Raad en de Commissie op de mensenrechtensituatie van albino's in Tanzania op de voet te volgen; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de lidstaten, de Afrikaanse Unie, de regering en het parlement van Tanzania, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU en de ACS-Raad.