(Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien de brief van de voorzitter van de Europese Raad aan de Voorzitter van het Europees Parlement van 18 december 2009 over de wijziging van protocol nr. 36 betreffende de overgangsbepalingen (17196/2009), – gezien het verzoek van de Europese Raad om instemming, in overeenstemming met artikel 48, lid 3, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (C7-0002/2010), – gelet op protocol nr. 36 betreffende de overgangsbepalingen, gehecht aan het Verdrag van Lissabon, – gelet op artikel 14, lid 3, van het EU-Verdrag, – gelet op de Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, van 20 september 1976, – gezien de conclusies van de bijeenkomsten van de Europese Raad van 11 en 12 december 2008, van 18 en 19 juni 2009 en van 10 en 11 december 2009, – gelet op artikel 74 bis en artikel 81, lid 1, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie constitutionele zaken ( A7-0116/2010 ), A. gezien de Conventie van 22 februari 2002 tot 18 juli 2003, die heeft geleid tot de opstelling van een ontwerpverdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa, waarvan de inhoud grotendeels is overgenomen in het Verdrag van Lissabon, dat op 1 december 2009 van kracht is geworden, B. gezien de Conventie van 17 december 1999 tot 2 oktober 2000, die het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie heeft opgesteld, C. overwegende dat die twee Conventies, die voor het eerst vertegenwoordigers van de nationale parlementen, het Europees Parlement, de nationale regeringen en de Europese Commissie bijeengebracht hebben om een gezamenlijk project voor de Europese Unie uit te werken, een belangrijke vooruitgang in de richting van democratischer en doelmatiger besluitvormingsmechanismen op Europees niveau betekend hebben, D. tevens overwegende dat de twee Conventies bijeengeroepen zijn om onderwerpen te behandelen die voor de toekomst van de Europese Unie van groot belang zijn, namelijk aan de ene kant de hervorming van het Europees institutioneel raamwerk, en aan de andere kant de opstelling van een tekst die de beginselen en grondrechten bevat die het gemeenschappelijk steunvlak van de Europeanen vormen, E. gezien de raadpleging van het Europees Parlement door de Europese Raad op grond van artikel 48, lid 3, eerste alinea, van het EU-Verdrag, over de herziening van protocol nr. 36, gehecht aan het Verdrag van Lissabon, meer in het bijzonder het gedeelte dat de overgangsbepalingen over de samenstelling van het Europees Parlement bevat, F. gezien het voorstel van de Europese Raad om geen Conventie bijeen te roepen en de wijziging van het protocol door een Intergouvernementele Conferentie te laten goedkeuren, G. overwegende dat, gezien de precedenten, de bijeenroeping van een Conventie om een wijziging − van voorbijgaande aard en met beperkte draagwijdte − van de bepalingen van het EU-Verdrag over de samenstelling van het Europees Parlement goed te keuren, niet geboden blijkt, 1. geeft de Europese Raad zijn instemming met wijziging van protocol nr. 36 door een Intergouvernementele Conferentie, zonder bijeenroeping van een Conventie; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien de brief van de voorzitter van de Europese Raad aan de Voorzitter van het Europees Parlement van 18 december 2009 over de wijziging van protocol nr. 36 betreffende de overgangsbepalingen (17196/2009), – gelet op artikel 48, lid 3, eerste alinea, van het Verdrag betreffende de Europese Unie op grond waarvan het Parlement door de Europese Raad is geraadpleegd (C7-0001/2010), – gelet op protocol nr. 36 betreffende de overgangsbepalingen, gehecht aan het Verdrag van Lissabon, – gelet op artikel 14, lid 2 en lid 3, van het EU-Verdrag, – gelet op de Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen van 20 september 1976 (hierna „Akte van 1976” genoemd), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 11 oktober 2007 over de samenstelling van het Europees Parlement (1) , – gezien de conclusies van de bijeenkomsten van de Europese Raad van 11 en 12 december 2008, van 18 en19 juni 2009, alsmede van 10 en 11 december 2009, – gelet op artikel 11, lid 4, en artikel 74 bis van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A7-0115/2010 ), A. overwegende dat in artikel 14, lid 2, van het EU-Verdrag, zoals gewijzigd bij het Verdrag van Lissabon, is vastgelegd dat de Europese Raad met eenparigheid van stemmen op initiatief van en na goedkeuring door het Europees Parlement een besluit vaststelt inzake de samenstelling van het Europees Parlement, B. overwegende dat het Europees Parlement, in het licht van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en uit hoofde van protocol nr. 36 bij dit Verdrag, op 11 oktober 2007 middels zijn bovengenoemde resolutie in het verslag-Lamassoure-Severin een ontwerpbesluit van de Europese Raad over de zetelverdeling in het Parlement heeft voorgelegd, C. overwegende dat de Europese Raad op het moment van de ondertekening van het Verdrag van Lissabon geen officieel besluit over de samenstelling van het Europees Parlement had aangenomen, maar had ingestemd met het voorstel in bovengenoemde resolutie, na het totale aantal leden van het Europees Parlement van de oorspronkelijk geplande 750 tot 751 te hebben verhoogd, D. overwegende dat volgens het aldus in de Europese Raad tot stand gekomen akkoord het totaal aantal leden met 15 werd verhoogd ten opzichte van het Verdrag van Nice (van 736 tot 751), waarbij 18 extra zetels over 12 lidstaten zijn verdeeld en Duitsland uit hoofde van het in het EU-Verdrag vastgelegde maximum 3 zetels minder heeft gekregen, E. overwegende dat, aangezien het Verdrag van Lissabon niet vóór de Europese verkiezingen van 2009 in werking is getreden, deze verkiezingen volgens de bepalingen van het Verdrag van Nice zijn gehouden waardoor het Europees Parlement thans 736 leden telt, F. overwegende dat, aangezien het Verdrag van Lissabon tenslotte op 1 december 2009 in werking is getreden, het legitiem is dat de 18 extra leden uit de 12 betrokken lidstaten zo spoedig mogelijk in het Parlement zitting kunnen nemen, zodat de lidstaten die zij vertegenwoordigen de invloed kunnen uitoefenen die deze landen toekomt, G. overwegende dat het uit hoofde van artikel 5 van de Akte van 1976 ondenkbaar is het mandaat van een lid tijdens de zittingsperiode te onderbreken en dus het aantal leden van de huidige Duitse delegatie in het Europees Parlement met 3 te verlagen, H. overwegende dat de grote meerderheid van de lidstaten hun extra leden reeds hebben aangewezen volgens hun respectieve kiesstelsels en overeenkomstig de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad van 18 en 19 juni 2009, I. overwegende derhalve dat de komst van de 18 extra leden tijdens de zittingsperiode 2009-2014 het totale aantal leden van het Europees Parlement op 754 zal brengen en dat deze overschrijding van het in het Verdrag van Lissabon vastgelegde aantal van 751 zetels een wijziging van het primaire recht noodzakelijk maakt, J. overwegende dat in de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad van 11 en 12 december 2008 reeds was voorzien in de vaststelling van overgangsmaatregelen om tijdens de huidige zittingsperiode de komst van extra leden mogelijk te maken en overwegende dat in de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad van 18 en 19 juni 2009 de voorwaarden zijn vastgelegd volgens welke de tijdelijke verhoging van het aantal leden van het Europees Parlement zou moeten plaatsvinden, K. overwegende dat het Europees Parlement zelf op 25 november 2009 zijn Reglement zo heeft gewijzigd dat de extra leden als waarnemers in het Parlement zitting kunnen nemen in afwachting van de inwerkingtreding van de maatregelen die hen in staat stellen om als lid in het Parlement zitting te nemen, L. overwegende dat een van de voornaamste constitutionele vernieuwingen van het Verdrag van Lissabon de instelling is van een conventie als centraal onderdeel van de normale procedure voor de herziening van de Verdragen, 1. is van oordeel dat het voorstel tot wijziging van protocol nr. 36 waarop door de Europese Raad wordt aangedrongen rechtstreeks voortvloeit uit de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Lissabon en derhalve een overgangsoplossing biedt die alle lidstaten die over extra zetels beschikken, in staat stelt de betrokken leden aan te wijzen; is het erover eens dat 18 extra leden van het Europees Parlement moeten worden gekozen voor de resterende periode van de zittingsperiode 2009-2014; dringt er echter op aan dat alle 18 leden tegelijkertijd zitting nemen om het evenwicht tussen de nationaliteiten in het Parlement niet te verstoren; dringt er bij de lidstaten op aan hun verkiezingsprocedures zo spoedig mogelijk op pragmatische wijze af te ronden; 2. betreurt het feit dat de Raad niet tijdig de maatregelen heeft goedgekeurd die de extra leden in staat zouden hebben gesteld om vanaf de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in het Parlement zitting te nemen, en dat één van de in de gevraagde wijziging overwogen oplossingen niet strookt met de geest van de Akte van 1976 waarin is vastgelegd dat de leden van het Europees Parlement middels rechtstreekse verkiezingen worden gekozen en niet op indirecte wijze via een verkiezing in een nationaal parlement; 3. stemt niettemin in met het bijeenroepen van een intergouvernementele conferentie, met dien verstande dat deze uitsluitend zal worden gewijd aan de duidelijk afgebakende kwestie van de vaststelling van maatregelen in verband met de samenstelling van het Europees Parlement tot het einde van de zittingsperiode 2009-2014, en tevens met dien verstande dat deze overgangsmaatregelen van een uitzonderlijk karakter zijn dat verband houdt met de buitengewone omstandigheden van de ratificatie van het Verdrag van Lissabon en dat zij onder geen beding een precedent voor de toekomst kunnen vormen; 4. wijst erop dat in de periode tussen de aanneming van de wijziging van protocol nr. 36 en de inwerkingtreding ervan de extra leden, uit hoofde van artikel 11, lid 4, van het Reglement van het Europees Parlement, als waarnemers in het Parlement zitting kunnen nemen; 5. herinnert er voorts aan dat een besluit over de samenstelling van het Europees Parlement door de Europese Raad in elk geval tijdig vóór het einde van de lopende zittingsperiode moet worden aangenomen en dat het Parlement uit hoofde van artikel 14, lid 2, van het EU-Verdrag een initiatief terzake zal indienen; 6. stelt de Europese Raad ervan in kennis dat het voornemens is binnenkort met voorstellen te komen tot vaststelling van de bepalingen voor de verkiezing van zijn leden door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen volgens een in alle lidstaten eenvormige procedure en volgens beginselen die alle lidstaten gemeen hebben, en dat het Parlement de aldus beoogde hervorming zal initiëren op basis van artikel 48, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 223 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; dringt voorts ter voorbereiding van de herziening van de Verdragen aan op het bijeenroepen van een conventie die zich moet beraden over de hervorming van het Europees Parlement; 7. roept de nationale parlementen op actie te ondernemen ter handhaving van het gevestigde primaire recht van de Europese Unie waarbij de leden van het Europees Parlement rechtstreeks door middel van vrije en geheime algemene verkiezingen worden gekozen; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Kirgizië en Centraal-Azië, met name die van 12 mei 2005, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 februari 2008 over een EU-strategie voor Centraal-Azië, – gezien de verklaring van vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger Catherine Ashton van 7 en 8 april 2010 over de situatie in Kirgizië, – gezien de conclusies van de Raad (Buitenlandse Zaken) van 26 april 2010, – gezien de verklaringen van de EU op de bijeenkomst van de Permanente Raad van de OVSE over de situatie in Kirgizië op 22 april 2010, – onder verwijzing naar de EU-strategie voor een nieuw partnerschap met Centraal-Azië die door de Europese Raad op zijn zitting van 21 en 22 juni 2007 is aangenomen, – gelet op de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Kirgizië, die in 1999 in werking is getreden, – gezien het strategiedocument van de Europese Gemeenschap voor bijstand aan Centraal-Azië voor de periode 2007-2013, – gelet op artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het in het belang is van de volkeren van zowel Centraal-Azië als de Europese Unie dat er vooruitgang wordt geboekt op het gebied van stabiliteit en democratische en menselijke ontwikkeling, menselijke veiligheid en duurzame groei in de gehele regio, B. overwegende dat Kirgizië lid is van de OVSE en als zodanig gehouden is de grondrechten, de mensenrechten en de rechtsstaat te eerbiedigen en de democratische normen van de OVSE toe te passen, C. overwegende dat Koermanbek Bakijev, die in juli 2005 voor het eerst aantrad na de zgn. Tulpenrevolutie, vorig jaar herkozen werd voor een nieuwe ambtstermijn als president bij verkiezingen waarbij volgens onafhankelijke waarnemers op grote schaal gefraudeerd was; overwegende dat Bakijev zich aanvankelijk democratisch opstelde, maar zich vervolgens als een autoritair leider ontpopte, D. overwegende dat Kirgizische troepen op 7 april 2010 kogels, traangas en verdovingsgranaten gebruikten tegen een menigte demonstranten die voor het presidentieel paleis in Bisjkek bijeengekomen waren en vervolgens regeringsgebouwen bestormden uit protest tegen de sterke prijsstijgingen voor elektriciteit en verwarming, waarbij 84 doden en meer dan 500 gewonden vielen, E. overwegende dat president Bakijev werd gedwongen de hoofdstad te ontvluchten en dat zijn plaats werd ingenomen door een voorlopige regering onder leiding van oppositieleider Roza Otoenbajeva, die een decreet over de machtsopvolging en naleving van de Kirgizische grondwet uitvaardigde en het parlement ontbond; overwegende dat Bakijev, nadat hij een week na de opstand getracht had de voorwaarden voor zijn aftreden te bepalen, het land heeft verlaten en naar Kazachstan is vertrokken na bemiddeling door Rusland, de VS en Kazachstan, F. overwegende dat Kirgizië voor de VS en Rusland van bijzonder belang is, aangezien het land door de nabijheid van Afghanistan en de Ferghana-vallei, die geografisch, politiek en economisch in het hart van Centraal-Azië gelegen is, een strategische positie inneemt; overwegende dat het militaire Manas Transit Center van de VS een sleutelrol speelt in het noordelijk distributienetwerk voor de bevoorrading van de NAVO-troepen in Afghanistan en dat ook Rusland een belangrijke militaire basis in Kirgizië heeft, G. overwegende dat de betrekkingen tussen de EU en Centraal-Azië van cruciaal belang zijn, gezien de gemeenschappelijke uitdagingen op het gebied van energie, het tegengaan van klimaatverandering, het inperken van de drughandel en de strijd tegen het terrorisme, H. overwegende dat de geopolitieke rivaliteit in de regio weliswaar een aanzienlijk destructief potentieel in zich bergt, maar dat er ook sprake is van grotendeels samenvallende belangen met betrekking tot Afghanistan en de verspreiding van het radicale islamisme, hetgeen de mogelijkheid biedt om deze rivaliteit te beperken en overeenstemming te bereiken over de noodzaak van verbetering van het bestuur, I. overwegende dat de EU zich te allen tijde moet houden aan haar doelstelling om mensenrechten, democratie en rechtsstaat een centrale plaats te geven in alle overeenkomsten met derde landen en door een consequent beleid democratische hervormingen te stimuleren zodat haar geloofwaardigheid als regionale macht groter wordt, J. overwegende dat de bemoeienis van de EU met Kirgizië, vooral door hulp te doneren, van groot belang is en goede mogelijkheden biedt om een grotere rol bij de ondersteuning van het land te spelen, K. overwegende dat de Commissie en de Raad bezig zijn met een herziening van de strategie voor Centraal-Azië, waarover op de zitting van de Europese Raad van juni een verslag zal worden ingediend, 1. geeft uiting aan zijn hevige verontrusting over de situatie in Kirgizië en betuigt zijn medeleven met de nabestaanden van alle slachtoffers van de noodlottige gebeurtenissen; 2. roept alle partijen op een einde te maken aan het geweld, zelfbeheersing aan de dag te leggen en al het mogelijke te doen om een echte dialoog op gang te brengen met als doel stabiliteit te brengen en de voorwaarden te scheppen voor een vreedzame terugkeer naar een democratisch staatsbestel; 3. beklemtoont dat vanuit institutioneel oogpunt een coherent en stabiel staatsbestel van wezenlijk belang is om te voorkomen dat er weer sociale onrust uitbreekt en om het Kirgizische volk een vreedzame toekomst te garanderen, en is dan ook verheugd over de samenwerking tussen de voorlopige regering en de Commissie van Venetië; 4. neemt kennis van de eerste maatregelen van de voorlopige regering om de democratie te herstellen, met name de plannen om een nieuwe grondwet op te stellen en daarbij de door Bakijev ingevoerde grondwetswijzigingen die de president buitensporig veel macht verschaften ongedaan te maken; 5. is in dit verband verheugd over het feit dat de voorlopige regering heeft aangekondigd dat het referendum over de nieuwe grondwet op 27 juni 2010 zal plaatsvinden en dat er op 10 oktober 2010 parlementsverkiezingen zullen worden gehouden om de democratie te versterken en voor politieke verantwoording; verzoekt de voorlopige regering de internationale verplichtingen van Kirgizië na te komen en erop toe te zien dat de verkiezingen vrij en eerlijk zullen verlopen; 6. benadrukt het grote belang van actieve bemoeienis met de voorlopige regering teneinde de mogelijkheden voor bevordering van behoorlijk bestuur, een onafhankelijke rechterlijke macht en andere EU-doelstellingen zoals neergelegd in de strategie voor Centraal-Azië te exploreren en benutten en om de betrokkenheid en bijdragen van internationale financiële instellingen mogelijk te maken; 7. wenst dat onder leiding van de VN een internationaal onderzoek naar de gebeurtenissen wordt ingesteld om vast te stellen wie voor welke daden verantwoordelijk is geweest en wie tekortgeschoten is, en ook om de justitiële autoriteiten van Kirgizië te steunen, en dringt er bij de voorlopige regering op aan dat zij de hulp van het Bureau van de hoge commissaris voor de mensenrechten inroept om te bereiken dat het onderzoek naar de gebeurtenissen van 6 en 7 april 2010 grondig, onpartijdig en geloofwaardig zal zijn; 8. wijst erop dat de Tulpenrevolutie van 2005 hoge verwachtingen had gewekt dat er democratische hervormingen in de Kirgizische maatschappij zouden gaan plaatsvinden, maar dat daar niets van terechtgekomen is; dringt er bij de Raad en de Commissie op aan consequent en doortastend te werk te gaan en de gelegenheid te baat te nemen om middelen te vinden om de voorlopige regering van Kirgizië bij te staan en de autoriteiten te helpen om in samenwerking met alle belanghebbenden en het maatschappelijk middenveld van Kirgizië democratische hervormingen van de grond te krijgen en het leven van de mensen te verbeteren dankzij nationale ontwikkeling en het mondig maken van de burgers; 9. merkt op dat Kirgizië vanwege het nijpende gebrek aan hulpbronnen en zijn grote kwetsbaarheid sterk van buitenlandse steun afhankelijk is; wijst er voorts op dat het in zijn nabije omgeving slechts uiterst weinig voorbeelden van een democratisch en goed functionerend bestuur en positieve maatschappelijke ontwikkeling ziet; wijst er in dit verband op dat internationale bijstand van cruciaal belang zal zijn; 10. wijst erop dat de ontwikkelingen in Kirgizië en de regionale en internationale ontwikkelingen elkaar over en weer beïnvloeden; is ervan overtuigd dat de belangen van Rusland, de VS en andere landen voor een belangrijk deel samenvallen, met name waar het gaat om Afghanistan en het toenemende islamitisch radicalisme in de regio en in Kirgizië; is van mening dat hieruit volgt dat geopolitieke rivaliteit beperkt kan blijven en dat er naar synergieën kan worden gezocht; is van oordeel dat de internationale betrekkingen en de internationale veiligheid erbij gebaat zullen zijn als dit slaagt; 11. verzoekt de speciale afgezant voor Centraal-Azië van de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger de situatie op de voet te volgen, bijstand te verlenen en de hervatting van de dialoog tussen alle geledingen van de Kirgizische maatschappij te bevorderen; 12. verzoekt de Commissie en de Raad met spoed na te gaan of de voorwaarden voor het lanceren van een internationaal gecoördineerd grootscheeps nieuw bijstandsprogramma voor Kirgizië aanwezig zijn of kunnen worden geschapen, en daarbij niet in de laatste plaats erop te letten in hoeverre de voorlopige regering van Kirgizië werkelijk naar democratisering en behoorlijk bestuur wil streven; stelt dat de EU het initiatief tot een internationale donorconferentie over Kirgizië moet nemen als geoordeeld wordt dat er voldoende gunstige voorwaarden aanwezig zijn; 13. dringt aan op grootschalige inzet van het Stabiliteitsinstrument; beklemtoont dat Kirgizië geholpen moet worden om de maatschappelijke en economische problemen te boven te komen; verzoekt de Commissie voorstellen voor hertoewijzing van middelen van het Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) voor te bereiden om er zo toe bij te dragen dat de EU zowel op de korte als op de middellange termijn naar behoren kan reageren op de nieuwe situatie in Kirgizië; benadrukt dat er bijzondere prioriteit dient te worden verleend aan het oplossen van problemen op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg en watervoorziening; 14. dringt er op aan dat de steun van de Unie en de inspanningen voor de bestrijding van de corruptie goed elkaar worden afgestemd, dat de middelen voor onderwijs worden opgevoerd en een beleid tot stand komt dat gericht is op de verbetering van de levensomstandigheden, opdat een klimaat kan worden gecreëerd dat het ontstaan van extremismen helpt tegen te gaan; 15. verzoekt de Commissie, rekening houdend met de huidige situatie, na te kijken of het noodzakelijk is dringende humanitaire hulp te sturen; 16. ziet uit naar de beoordeling van de vorderingen die gemaakt zijn bij de tenuitvoerlegging van de EU-strategie voor de regio en dringt erop aan dat dat beleid geloofwaardiger, concreter en samenhangender wordt gemaakt; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de parlementen en regeringen van de lidstaten, de voorlopige regering van Kirgizië, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de secretaris-generaal van de OVSE en de secretaris-generaal van de Raad van Europa. Het Europees Parlement , – gezien het herstelplan van de EU en met name het „groene auto initiatief” van november 2008, – gelet op Richtlijn 2009/28/EG van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, waarin een minimumstreefcijfer van 10% wordt vastgesteld voor het aandeel van hernieuwbare energie in het vervoer, – gelet op Verordening (EG) nr. 443/2009 tot vaststelling van emissienormen voor nieuwe personenauto's, – gelet op het actieplan voor stedelijke mobiliteit van 30 september 2009, – gezien de informele bijeenkomst van de Europese Raad in San Sebastian op 9 februari 2010, – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 met de titel „Europa 2020 – Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei”, – gezien de mededeling van de Commissie van 27 april 2010 over een Europese strategie voor groene, schone en energie-efficiënte voertuigen, – gelet op de vragen aan de Raad en de Commissie van 16 februari 2010 ( O-0019/2010 – B7-0016/2010, O-0020/2010 – B7-0015/2010), – gelet op artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de uitdagingen die worden gesteld door de klimaatverandering, emissies van CO2 en andere vervuilende stoffen en de volatiliteit van de brandstofprijzen hebben geleid tot de technologische ontwikkeling van batterijen en systemen voor energieopslag en een groter marktbewustzijn op dit gebied, wat de weg heeft geopend voor een wereldwijde ontwikkeling van elektrische voertuigen, B. overwegende dat de elektrische auto een belangrijke innovatie is met een groot marktpotentieel, vooral op langere termijn, en dat het vermogen om snel deze markt te betreden met producten van hoge kwaliteit en standaardisatie over de hele linie zal bepalen wie in de toekomst voorop zal lopen, C. overwegende dat elektrische voertuigen een bijdrage leveren aan de prioriteiten van Europa 2020, namelijk dat een economie ontwikkeld moet worden die is gebaseerd op kennis en innovatie alsmede een groenere en competitiever economie met een efficiënter gebruik van grondstoffen, D. overwegende dat de minister voor concurrentievermogen van de EU op de informele Raadsbijeenkomst in San Sebastian op 9 februari 2010 samen met de Commissie besloten dat de EU het initiatief moet nemen tot een gemeenschappelijke strategie voor elektrische auto's, E. overwegende dat er diverse politieke redenen zijn om innovatie op het gebied van (elektrische of hybride) aandrijfsystemen te bevorderen, te weten: F. overwegende dat de gemiddelde energiemix voor de generatie van bestaande elektrische energie in Europa maakt dat elektrische voertuigen en plug-in hybriden een belangrijke optie zijn binnen de bredere strategie om de CO2-emissies omlaag te brengen, en dat de overgang op een energie-efficiënt en duurzaam vervoerssysteem een prioriteit van de EU moet zijn, als we tenminste het doel van een grotendeels CO2-vrij vervoersstelsel in 2050 willen bereiken, G. overwegende dat er diverse uitdagingen zijn die aangegaan moeten worden om een geslaagde marktintroductie van elektrische voertuigen te bewerkstellingen, met name: H. overwegende dat elektrische voertuigen beslist mogelijkheden bieden als het gaat om opslagcapaciteit die een beter gebruik van hernieuwbare energiebronnen mogelijk maakt in het licht van de voordelen die worden geboden door slimme netten, I. overwegende dat de mededeling over schone auto's kort melding maakt van het feit dat de industrie nieuwe vaardigheden nodig heeft om de overgang vanaf conventionele elektrische voertuigen mogelijk te maken, en dat een gecoördineerde aanpak nodig is om de uitdagingen het hoofd te bieden waar de werknemers in de autosector voor komen te staan, J. overwegende dat verscheidene landen en regio's reeds zijn begonnen met de aanleg van oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen, K. overwegende dat de EU-lidstaten begonnen zijn met de invoering van nationale steunprogramma's voor elektrische voertuigen met het oog op de invoering ervan op de communautaire markt, L. overwegende dat de industrie en onderzoeksector in concurrerende landen aanzienlijke steun hebben ontvangen en dat dit voorbeeld in de EU gevolgd moet worden, M. overwegende dat de herziening van het EU-beleid voor investeringen in infrastructuur in 2010 een prachtige gelegenheid biedt om investeringen in infrastructuur in schonere, geavanceerde technologieën en met name slimme netten te bevorderen, N. overwegende dat het grote aantal steden en stedelijke agglomeraties met een grote bevolkingsdichtheid in Europa geschikte voorwaarden biedt voor een snelle invoering van de elektrische auto en Europese fabrikanten de mogelijkheid biedt om in een vroeg stadium marktleider te worden, O. overwegende dat de productie van elektrische voertuigen kan bijdragen tot het economisch herstel en de levensvatbaarheid van de Europese auto-industrie op de lange termijn, die is gebaseerd op voertuigen met lage emissie, 1. neemt er nota van dat het Spaanse Voorzitterschap prioriteit geeft aan de ontwikkeling van elektrische voertuigen in de context van de bestrijding van klimaatverandering, steunt het besluit van de Raad voor concurrentievermogen om de Commissie te verzoeken een actieplan voor schone en energie-efficiënte voertuigen op te stellen met inbegrip van de verbetering van slimme netten, en verwelkomt de mededeling van de Commissie over een Europese strategie voor schone en energie-efficiënte voertuigen van 27 april 2010; 2. verzoekt de Commissie en de lidstaten de nodige voorwaarden te scheppen voor het bestaan van een interne markt voor elektrische voertuigen en te zorgen voor een daadwerkelijke coördinatie van het beleid op het vlak van de EU om de negatieve sociale en werkgelegenheidsgevolgen van de overgang op een CO2-vrij vervoerssysteem te vermijden en te voorkomen dat er onverenigbare regels en normen ontstaan, die niet op elkaar aansluiten; 3. onderstreept dat de ontwikkeling van elektrische voertuigen op evenwichtige wijze moet gebeuren en moet worden gezien in het kader van een toekomstig duurzaam mobiliteitsbeleid, waarin onder meer de vermindering van het aantal ongevallen, het ruimtegebruik, minder congestie, het totale energieverbruik, de CO2-emissies, lawaaioverlast en gasvormige emissies van cruciaal belang zijn, en benadrukt daarnaast dat de ontwikkeling van elektrische mobiliteit ook betrekking moet hebben op e-auto's, e-fietsen, trams, treinen, enz.; 4. verzoekt de Commissie en de Raad om gezamenlijk maatregelen te treffen op het gebied van: 5. verzoekt de Commissie een berekening van de totale CO2-emissies van elektrische voertuigen te verstrekken, waarin rekening wordt gehouden met de verwachte veranderingen in de productie van elektriciteit en opslagcapaciteit tot het jaar 2050; 6. benadrukt dat elektrische voertuigen een technologische doorbraak betekenen die noopt tot geïntegreerde strategieën voor innovatie en technologische ontwikkeling via adequate financiering en de bevordering van onderzoek en ontwikkeling en innovatie op steeds meer sleutelgebieden, zoals batterijen, infrastructuur (onder meer integratie met stroomnetten); begroet in dit verband de eco-innovatiemaatregelen die fabrikanten ten dienste staan, maar maakt zich zorgen over de problemen bij de tenuitvoerlegging daarvan; 7. herinnert aan de conclusie van de Raad concurrentievermogen van 1 maart 2010 waarin wordt verwezen naar het komende Commissievoorstel voor een bedrijfsgeoriënteerd onderzoek- en innovatieplan dat een aanvulling vormt op de nationale innovatiestrategieën, onder meer de bevordering van werktuigen en initiatieven met een groot potentieel, zoals leidende markten en precommerciële overheidsopdrachten, alsook betere toegang tot krediet, vooral voor KMO's, door betere mobilisering van risicokapitaalinstrumenten; 8. verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten hun openbare wagenpark van voertuigen met verbrandingsmotor geleidelijk te vervangen door elektrische voertuigen en zo de vraag te stimuleren door middel van overheidsopdrachten; roept de EU-instellingen op om de infrastructuur te ontwikkelen, zodra standaarden aanwezig zijn; 9. herinnert eraan dat het groene-autoinitiatief in het kader van het Herstelplan de ontwikkeling van nieuwe en duurzame vormen van wegvervoer ondersteunt, waarbij elektrische auto's als prioriteit zijn aangewezen; 10. staat achter het voornemen van de Commissie om in 2011 een Europese norm voor het opladen van elektrische voertuigen vast te stellen, die zorgt voor interoperabiliteit en de veiligheid van de infrastructuur, en pleit voor de vaststelling van technische normen voor oplaadsystemen voor verschillende voertuigcategorieën; verzoekt de Commissie om zo veel mogelijk te streven naar wereldwijde normen en te verzekeren dat oplaadnormen een stimulans vormen voor moderne technologieën, zoals slimme oplading en opencommunicatiestandaarden, en consistent zijn met de doelstellingen voor slimme meterarchitectuur; 11. is ervan overtuigd dat standaardisering een eenvoudig en rechtlijnig goedkeuringsproces mogelijk zal maken en zal bijdragen tot een snellere invoering en verspreiding van voertuigen met lage CO2-uitstoot in de EU, tot vergroting van het concurrentievermogen van de mobiliteitsindustrie van de EU door verlaging van de ontwikkelingskosten voor de fabrikanten en terugdringen van de CO2-uitstoot door het wegvervoer; 12. beklemtoont dat de standaardisering van elektrische voertuigen, infrastructuur en oplaadmethoden niet ten koste mag gaan van meer innovatie, met name op het gebied van elektrische mobiliteit of conventionele voertuigmotoren; 13. pleit voor geharmoniseerde vereisten voor de goedkeuring van elektrische voertuigen, met specifieke eisen ten aanzien van de gezondheid en de veiligheid, voor zowel werknemers als eindgebruikers, en wenst dat deze eisen worden opgenomen in het kader van de EU-typegoedkeuring voor voertuigen door de bepalingen van UNECE-voorschrift 100 verplicht te stellen; staat volledig achter het voorstel van de Commissie om de eisen ten aanzien van de botsingsveiligheid van elektrische auto's te herzien en begroet de aandacht die de Commissie besteedt aan de kwestie van de veiligheid van elektrische auto's voor kwetsbare weggebruikers; 14. begroet het voorstel van de Commissie om in 2010 gecoördineerde richtsnoeren ter bevordering van de aankoop van elektrische voertuigen in te dienen; verzoekt de Commissie en de Raad bovendien om een adequaat stimuleringspakket voor de totstandbrenging van een omvangrijk oplaadnet voor te leggen, met geharmoniseerde modellen voor elektrische mobiliteit; 15. benadrukt dat pakketten met overheidssteun voor bedrijven moeten aansluiten bij een duidelijk geheel van sociale, technologische, economische en milieuefficiencycriteria, en verzoekt de Commissie effectieve ex-postevaluaties van dergelijke financiële steun te verrichten; 16. verzoekt de Commissie een Europese sectorstructuur mogelijk te maken om de sociale overgang die een beleid voor mobiliteit met lage CO2-uitstoot met zich meebrengt, te beheersen en de anticiperende maatregelen te coördineren om te zorgen voor een duurzaam herstel in de auto-industrie en eventuele sociale gevolgen te beperken; wenst dat effectieve maatregelen worden genomen om vooruit te lopen op de veranderingen in de autosector en bij toeleveringsbedrijven, in coördinatie met alle betrokkenen, met name door het CARS 21-platform nieuw leven in te blazen met een specifieke werkgroep voor sociale kwesties; 17. verzoekt de lidstaten om volledig gebruik te maken van het globaliseringsfonds en de andere structuurfondsen zoals het Europees Sociaal Fonds, ten einde steun te verlenen voor omscholing en gerichte opleidingscursussen, en voor verdere heroriëntering van sectorale opleidings- en onderwijsstructuren, zodat deze voldoen aan de nieuwe vaardigheden die zijn vereist bij deze technologie; 18. begroet het voornemen van de Commissie om een Raad voor Europese sectorvaardigheden in te stellen, die ten doel heeft een netwerk van nationale waarnemingsposten van de lidstaten in het leven te roepen; 19. pleit voor het opzetten van een platform voor het delen van informatie en coördinatie tussen Europese belanghebbenden, projecten en initiatieven alsook het opzetten van een internationale (wereldwijde) waarnemingspost voor elektrische mobiliteit, die zich concentreert op businessmodellen, voertuig- en oplaadtechnologieën en de integratie met slimme elektrische netwerken en de meest relevante belanghebbenden en industrie- en/of beleidsgestuurde initiatieven bij elkaar brengt; 20. roept de lidstaten op om het noodzakelijke fiscale beleid op lange termijn voor de bevordering van energie-efficiënte schone voertuigen te ontwikkelen, en verzoekt de Commissie om een gemeenschappelijke langetermijnvisie vast te stellen voor kwesties als CO2-gerelateerde beleidsmaatregelen, die anticiperen op structurele veranderingen die het gevolg zijn van de overgang van conventionele brandstoffen op elektriciteit en bevordering van het gebruik van hernieuwbare energie; 21. verzoekt de Commissie, de lidstaten en de elektrische mobiliteitsindustrie om de hulpbronnen, energie- en milieubalans van elektrische voertuigen tijdens hun hele levensduur te onderzoeken, vanaf de productie tot de verwijdering ervan, alsmede de recycling en het hergebruik van batterijen; 22. vestigt de aandacht op de beschikbaarheid van grondstoffen die nodig zijn voor de productie van batterijen en onderdelen, waarbij kwesties spelen als de hogere productiekosten en de afhankelijkheid van de EU; verzoekt de industrie om zich in te spannen om beter gebruik te maken van de beschikbare hulpbronnen, en verzoekt de Commissie in het kader van de bestaande en toekomstige Kaderprogramma's toegepast onderzoek inzake de grondstoffen die gebruikt worden voor elektrische batterijen te financieren, betere samenwerking tussen geologische diensten van de EU-landen aan te moedigen en vaardigheden en technologieën in deze sector te bevorderen en zo de exploratie naar nieuwe grondstofvoorkomen te steunen; 23. steunt het voorstel van de Commissie om voorlichtingscampagnes te organiseren om de consumenten te wijzen op de voordelen, mogelijkheden en praktische aspecten van elektrische voertuigen; 24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de sociale partners en de industrie. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 3, lid 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, artikel 101, leden 1 en 3, artikel 103, lid 1 en artikel 105, lid 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gelet op Verordening nr. 19/65/EEG van de Raad van 2 maart 1965 betreffende de toepassingen van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op groepen van overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen (1) , – gelet op Richtlijn 86/653/EEG van de Raad van 18 december 1986 inzake de coördinatie van de wetgevingen van de Lid-Staten inzake zelfstandige handelsagenten (2) , – gelet op Verordening (EG) nr. 2790/1999 van de Commissie van 22 december 1999 betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen (3) (de algemene groepsvrijstellingsverordening inzake verticale overeenkomsten, de „huidige AG”), – gelet op Verordening (EG) nr. 1400/2002 van de Commissie van 31 juli 2002 betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de motorvoertuigensector (4) (de groepsvrijstellingsverordening motorvoertuigen, de „huidige GM”), – gelet op Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2007 betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen met betrekking tot emissies van lichte personen- en bedrijfsvoertuigen (Euro 5 en Euro 6) en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie (5) , en op Verordening (EG) nr. 595/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2009 betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen met betrekking tot emissies van lichte personen- en bedrijfsvoertuigen (Euro 5 en Euro 6) en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie (6) , – gezien het ontwerp voor een verordening van de Commissie inzake de toepassing van artikel 81, lid 3 van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen (de nieuwe algemene groepsvrijstellingsverordening inzake verticale overeenkomsten, de „nieuwe AG”) die op 28 juli 2009 ter raadpleging is gepubliceerd op de website van de Commissie, – gezien het ontwerp voor een verordening van de Commissie inzake de toepassing van artikel 101, lid 3 van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de motorvoertuigensector (de nieuwe groepsvrijstellingsverordening motorvoertuigen, de „nieuwe GM”) die op 21 december 2009 ter raadpleging is gepubliceerd op de website van de Commissie, – gezien de bekendmaking van de Commissie – Richtsnoeren inzake verticale beperkingen (7) , – gezien de folder waarin de Commissie de distributie en het onderhoud van motorvoertuigen in de Europese Unie toelicht, – gezien de bekendmaking van de Commissie – Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3 van het Verdrag (8) , – gezien de ontwerpbekendmaking van de Commissie – Richtsnoeren inzake verticale beperkingen, die op 28 juli 2009 op de website van de Commissie is gepubliceerd voor raadpleging, – gezien de ontwerpbekendmaking van de Commissie – Aanvullende richtsnoeren inzake verticale beperkingen in overeenkomsten voor verkoop en reparatie van motorvoertuigen en de distributie van onderdelen van motorvoertuigen, die op 21 december 2009 op de website van de Commissie is gepubliceerd voor raadpleging, – gezien de mededeling van de Commissie van 25 juni 2008 – „Denk eerst klein – Een Small Business Act voor Europa” ( COM(2008)0394 ), – gezien het beoordelingsverslag van de Commissie over de werking van Verordening (EG) nr. 1400/2002 inzake de distributie en het onderhoud van motorvoertuigen, en de begeleidende interne werkdocumenten die in mei 2009 op de website van de Commissie zijn gepubliceerd voor raadpleging („het beoordelingsverslag”), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 juli 2009 over het toekomstige kader van mededingingsrecht dat geldt voor de motorvoertuigensector ( COM(2009)0388 ) en de begeleidende interne werkdocumenten, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 18 maart 2010 inzake de mededeling van de Commissie over toekomstige kader van mededingingsrecht dat geldt voor de motorvoertuigensector (INT/507 – CESE 444/2010), – gezien de op de website van de Commissie gepubliceerde bijdragen die de verschillende belanghebbenden aan de Commissie hebben doen toekomen tijdens de perioden van maatschappelijke raadpleging, alsook de standpunten die de belanghebbenden hebben geformuleerd tijdens de gezamenlijke vergadering van de commissies ECON en IMCO op 19 oktober 2009, en de werkbijeenkomst van de commissie ECON op 12 april 2010, beide over de GM, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 30 mei 2002 over het ontwerp voor een verordening van de Commissie inzake de toepassing van artikel 81, lid 3 van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de motorvoertuigensector ( 2002/2046(INI) ) (9) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 januari 2008 over CARS 21: een concurrerend regelgevingskader voor de automobielindustrie ( 2007/2120(INI) ) (10) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 maart 2009 over de toekomst van de auto-industrie (11) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 9 maart 2010 over het verslag over het mededingingsbeleid 2008 ( 2009/2173(INI) ) (12) , – gelet op artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat voor distributieovereenkomsten op EU-niveau voorschriften gelden via twee afzonderlijke juridische kaders, te weten een richtlijn die bepaalt dat nationale wetgevingen inzake overeenkomsten betreffende commerciële vertegenwoordiging worden gecoördineerd (Richtlijn 86/653/EEG, de zogeheten richtlijn handelsagentschappen), en twee verordeningen inzake generieke vrijstellingen in het kader van de mededingingswetgeving voor zover deze verticale distributieovereenkomsten betreft (de huidige AG en de huidige GM), B. overwegende dat de Commissie in de huidige AG in 1999 een categorie verticale overeenkomsten heeft omschreven die naar haar inzicht gewoonlijk voldoet aan de in artikel 101, lid 3 VWEU vastgelegde voorwaarden voor vrijstelling van een verbod op tegen mededinging gerichte clausules en gedragingen, C. overwegende dat voor de motorrijtuigensector sinds het midden van de jaren „80 een specifiek regelgevend kader inzake mededinging geldt, D. overwegende dat de Commissie in 2002 van mening was dat de motorrijtuigensector niet moest worden opgenomen in het huidige AG-stelsel, omdat er nog steeds specifieke bepalingen vereist waren om het bijzondere mededingingsprobleem aan te pakken dat zij in deze sector had geconstateerd, te weten de oligopolide situatie op de Europese automarkt; overwegende dat de Commissie zich toentertijd zorgen maakte over het lage mededingingsniveau tussen autofabrikanten, E. overwegende dat de Commissie daarom heeft besloten in de huidige GM striktere regels voor deze sector te bepalen, met name specifieke drempels voor marktsegmenten en aanvullende harde beperkingen en voorwaarden, F. overwegende dat de toepassingsgebied van de huidige GM drie verschillende productmarkten omvat: (a) nieuwe motorvoertuigen (primaire markt); (b) onderdelen voor motorvoertuigen (vervangingsmarkt); en (c) herstel- en onderhoudsdiensten (vervangingsmarkt); overwegende dat de term „motorrijtuigen” personenauto's en bedrijfsvoertuigen omvat, G. overwegende dat de huidige AG en GM op 31 mei 2010 aflopen; overwegende dat de Commissie de procedure voor herziening van beide verordeningen en de flankerende richtsnoeren op gang heeft gebracht, H. overwegende dat de Commissie thans van mening is dat de markten voor de verkoop van nieuwe motorvoertuigen uiterst concurrerend zijn en dat het concentratieniveau daalt, overwegende dat de Commissie thans van mening is dat ook de belemmeringen voor toegang tot deze markt gering zijn en dat het aantal Oost-Aziatische nieuwkomers op de markt snel is gestegen ten gevolge van agressieve beprijzing, I. overwegende dat de Commissie vaststelt dat de detailhandelsprijzen voor personenauto's daardoor dalen; overwegende dat de Commissie daarentegen constateert dat de mededinging op de herstel- en onderhoudsmarkt nog steeds uiterst beperkt is en dat de prijzen van sommige soorten onderdelen zeer hoog liggen, J. overwegende dat de Commissie voorstelt dat een specifieke groepsvrijstelling voor aan- en verkoop van nieuwe motorvoertuigen (primaire markt) niet meer nodig is en dat de nieuwe AG na een verlengingsperiode van drie jaar zal gelden voor de primaire markt; overwegende dat de huidige GM tot 31 mei 2013 van toepassing blijft op de primaire markt, K. overwegende dat de Commissie eveneens voorstelt voor de primaire markt en de vervangingsmarkt specifieke richtsnoeren aan te nemen voor uitleg en tenuitvoerlegging die van toepassing zijn op de sector motorvoertuigen, L. overwegende dat de Commissie voor de vervangingsmarkt (reserveonderdelen van motorvoertuigen, herstel- en onderhoudsdiensten) voorstelt een speciale groepsvrijstellingsverordening aan te nemen, de nieuwe GM, M. overwegende dat niet valt te ontkennen dat de meeste autohandelaren en –herstellers blijk hebben gegeven van hun ernstige verontrusting over het gevaar van een tijdelijke opschorting of kortdurende verlenging van de huidige GM, daar dit tot gevolg zal hebben dat het machtsevenwicht tussen producenten en de rest van de waardeketen in de sector motorvoertuigen nog slechter wordt en uitsluitend ten goede zal komen aan de handvol grote producenten van voertuigen, N. overwegende dat een aantal vertegenwoordigers van de markt van reserveonderdelen van motorvoertuigen, en van de onderhouds- en herstelsector zijn steun heeft uitgesproken voor een nieuwe combinatie van voorschriften voor de vervangingsmarkt, daar dit in vergelijking met de huidige GM een aanzienlijke stap voorwaarts zou zijn, O. overwegende dat de primaire markt en de vervangingsmarkt elkaar niet wederzijds uitsluiten, en dat de commerciële levensvatbaarheid van tal van onafhankelijke handelaars afhankelijk is van de soepelheid waarmee ze voertuigen verkopen en repareren, P. overwegende dat de EU momenteel geconfronteerd wordt met een buitengewone financiële en economische crisis en hoge werkloosheidscijfers, overwegende dat de EU een mededingingskrachtige sociale-markteconomie moet bevorderen en dient te streven naar terugdringing van de armoede, overwegende dat de Europese motorvoertuigenindustrie een sleutelsector van de Europese economie is, die een bijdrage levert tot werkgelegenheid, vernieuwing en het mededingingsvermogen van de gehele economie, overwegende dat deze bedrijfstak door de huidige crisis in bijzondere mate is getroffen en in een aantal lidstaten door de overheid wordt gesteund, Q. overwegende dat bepalingen ten aanzien van de verkoop van meer dan één merk van toepassing zijn op verkoop onder hetzelfde dak, in afzonderlijke toonzalen of in verschillende gebouwen, 1. spreekt zijn waardering uit voor het feit dat de Commissie een aantal burgerraadplegingen op gang heeft gebracht met betrekking tot de herziening van de GM en AG; stelt het op prijs dat de Commissie het beoordelingsverslag over de tenuitvoerlegging van de huidige GM aan het Parlement heeft voorgelegd; 2. moedigt de Commissie aan met het Parlement proactief te werk te gaan in een geest van openheid en openbaarheid, het Parlement te informeren en het vroegtijdig wetgevende, wetgeving voorbereidende en niet-wetgevende documenten te doen toekomen, zoals Commissaris Almunia heeft toegezegd toen hij als kandidaat-Commissaris werd ondervraagd; 3. wijst erop dat door deze aanpak een degelijk debat mogelijk zou worden tussen leden van het Parlement en dat de democratische wettigheid van het besluit van de Commissie erdoor zou toenemen; 4. verzoekt de Commissie duidelijk te specificeren welke eventuele bijdragen van belanghebbenden zij overweegt op te nemen in de definitieve verordening, om ervoor te zorgen dat de definitieve GM en AG doorzichtig worden geformuleerd; 5. wijst erop dat er algemene voorwaarden moeten worden vastgesteld om de motorvoertuigenindustrie in de EU, o.m. de producenten van voertuigen en van onderdelen, duurzaam te maken en in staat te stellen economisch efficiënt te blijven en voorop te gaan in technologische, milieutechnische en maatschappelijke vernieuwing; wijst erop dat het belangrijk is op de interne markt en in de betrekkingen met derde landen evenwicht tot stand te brengen tussen mededingingseisen en intellectuele eigendom; 6. is van mening dat de nieuwe GM gezien moet worden als onderdeel van een geïntegreerde aanpak van de wetgeving in de motorvoertuigensector; 7. wijst andermaal op het belang van rechtszekerheid; verzoekt de Commissie veel gestelde vragen of een toelichtingsfolder op te stellen om het nieuwe wetgevingskader in meer detail uit te leggen aan de marktpartners; 8. wijst erop dat de verhouding tussen producenten enerzijds, en handelaars, dienstverlenende bedrijven en andere marktdeelnemers in de aan de auto-industrie toeleverende sector anderzijds, zorgvuldig moet worden geanalyseerd, rekening houdend met hun ongelijke economische macht als handelspartners; 9. wijst erop dat ervoor moet worden gezorgd dat voor kleine en middelgrote marktdeelnemers in de aan de auto-industrie toeleverende sector gunstige voorwaarden gelden; wijst erop dat het belangrijk is dat een degelijk regelgevend kader wordt aangenomen waardoor misbruik van dominante positie daadwerkelijk kan worden voorkomen en kan worden gezorgd dat het MKB niet nog afhankelijker wordt van grote producenten; wijst nogmaals op de betekenis van het MKB als verschaffers van werk, met name in tijden van economische crisis, en als leveranciers van diensten in de nabijheid, waardoor zelfs in minder dichtbevolkte gebieden wordt beantwoord aan de behoeften van de bevolking; 10. is er geen voorstander van dat voor de vrijstelling van een overeenkomst een aantal voorwaarden uit hoofde van de huidige GM wordt geschrapt, met name de voorwaarden in overeenkomsten over de verkoop van meer dan één merk, kennisgeving van beëindiging, duur, bemiddeling bij geschillen, procesvoering en overdracht van bedrijven binnen netwerken; wijst er met name nogmaals op dat de noodzaak de voorwaarden voor de overdracht van bedrijven te vereenvoudigen deel vormt van het eerste beginsel van de Small Business Act; wijst op het gevaar dat een verplichting tot het voeren van één enkel merk inhoudt voor de keuze van de consument en de onafhankelijkheid van de verkoper ten opzichte van de producent; vreest dat deze bepalingen in de nationale wetgeving inzake overeenkomsten verschillend zullen worden uitgelegd; 11. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat distributeurs, o.m. uit de motorvoertuigensector, in de gehele EU aanspraak kunnen maken op hetzelfde niveau van bescherming van overeenkomsten als momenteel geldt voor handelsagenten; is van mening dat deze aanpassing kan worden verwezenlijkt door wijziging van Richtlijn 86/653/EEG en door het toepassingsgebied daarvan ten dele uit te breiden tot alle distributieovereenkomsten; 12. wijst erop dat het in economisch moeilijke tijden om te voldoen aan de mobiliteitsbehoefte van individuele personen, belangrijk is concrete commerciële alternatieven voor eigendom toe te staan, zoals leasing; verzoekt de Commissie dan ook erop toe te zien dat in de nieuwe GM en AG de vereiste voorwaarden worden vermeld, zoals de omschrijving van „eindgebruiker”, om het mogelijk te maken dat deze commerciële alternatieven worden ontwikkeld en om een bijdrage te leveren tot gezonde mededinging op de markt van motorvoertuigen; 13. is geen voorstander van een vrijblijvende gedragscode waarin de wederzijdse verplichtingen worden vastgelegd van verkopers met franchiseovereenkomsten en hun toeleveranciers, omdat daardoor de belangen van verkopers ten opzichte van producenten niet doelmatig worden beschermd; een gedragscode dient vergezeld te gaan van een behoorlijk handhavingsmechanisme, met name toegang tot een adequate procedure voor het beslechten van geschillen; 14. vreest dat de door de Commissie nagestreefde voortgezette bevordering van daadwerkelijke mededinging in de vervangingsmarkt voor motorvoertuigen door zich te richten op de keuze van de consument en daadwerkelijke toegang voor onafhankelijke marktdeelnemers, via deze hervorming niet kan worden verwezenlijkt; is het met de Commissie eens dat mededingingsvoorwaarden in de vervangingsmarkt voor motorvoertuigen eveneens rechtstreekse gevolgen hebben voor de openbare veiligheid; 15. verzoekt de Commissie de drempel van 30% voor de verplichting tot aanschaf van reserveonderdelen te handhaven, om ervoor te zorgen dat erkende reparateurs vrij blijven reserveonderdelen te betrekken uit andere bronnen dan de producent van het voertuig en derhalve te voorkomen dat er weer een min of meer gebonden toelevering ontstaat, waardoor de prijs van onderdelen zou stijgen en de werkzaamheden van andere leveranciers van onderdelen zouden worden beknot; 16. wijst erop dat Europese consumenten en andere eindgebruikers niet mogen worden belemmerd in de aanschaf van een auto tegen concurrerende prijzen, zelfs in grote aantallen en ongeacht het door de leverancier gekozen distributiesysteem, en dat zij moeten kunnen kiezen waar en hoe zij herstel en onderhoud laten uitvoeren; 17. herinnert in dit verband aan de herhaalde verzoeken van het Parlement om groenere voertuigen en aan de verklaringen van de voorzitter van de Commissie over het groen maken van de economie; is ervan overtuigd dat het verkopen van meer dan één enkel merk tegelijk en gemakkelijke toegang tot herstel- en onderhoudsdiensten bijdragen tot verwezenlijking van de ten doel gestelde voertuigen met lagere uitworp, doordat tijdens de aanschaf van een auto gemakkelijk voertuigen kunnen worden vergeleken, en naar behoren functionerende voertuigen; dringt er andermaal op aan de doelmatigheid te onderzoeken van de overheidssteun die aan de motorvoertuigensector wordt toegekend met het oog op „groen herstel”; 18. is er verontrust over dat de richtsnoeren die de Commissie voorstelt voor de motorvoertuigensector niet voldoende nauwkeurig zijn om te waarborgen dat technische gegevens aan onafhankelijke verkopers beschikbaar worden gesteld in dezelfde universele vorm als is vastgelegd in de Verordeningen (EG) nr. 715/2007 en (EG) nr. 595/2009; verzoekt de Commissie voorts de omschrijving van technische gegevens bij te werken op de grondslag van technologische vooruitgang en erop toe te zien dat geactualiseerde diensten en gegevens over onderdelen beschikbaar blijven in gemakkelijk toegankelijke elektronische vormen; 19. verzoekt de Commissie de nieuwe voorschriften voor de vervangingsmarkt met ingang van 1 juni 2010 toe te passen, ongeacht de oplossingen die moeten worden aangenomen met betrekking tot de verkoop van nieuwe voertuigen; 20. verzoekt de Commissie nieuwe vormen van mededingingsbelemmerende klantenbinding aan te pakken zoals alle soorten klantenservice die afhankelijk zijn van het repareren of onderhouden van een voertuig bij een merkspecifiek netwerk; 21. verzoekt de Commissie regelmatig te controleren hoe het nieuwe wettelijke kader voor de motorvoertuigensector werkt; verzoekt de Commissie met name een grondige herbeoordeling van de mededingingsvoorwaarden in de primaire motorvoertuigenmarkt uit te voeren vóór afloop van de verlengingsperiode, en zich daarbij voornamelijk te richten op de gevolgen van enkele bepalingen in overeenkomsten zoals het voeren van meer dan één enkel merk, bedrijfsoverdracht en drempel voor onderdelen, alsook op de bepalingen van de voorgestelde gedragscode; verzoekt de Commissie in dit opzicht alle regelgevende alternatieven open te laten en de noodzakelijke maatregelen te nemen, met inbegrip van een nieuwe verlenging van een deel van de GM of de in de AG aan te brengen hervormingen, voor het geval dat blijkt dat de mededingingsvoorwaarden met name op de primaire mark merkbaar slechter zijn geworden; 22. wijst er met klem op dat het Parlement door de Commissie op de hoogte moet worden gesteld van aanpassingen van het nieuwe wettelijk kader dat zij eventueel overweegt vast te stellen naar aanleiding van haar marktonderzoek en dat het Parlement bijtijds moet worden geraadpleegd alvorens een dergelijk besluit wordt genomen; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie over kankerbestrijding: een Europees partnerschap ( COM(2009)0291 ), – gezien Besluit nr. 1350/2007/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 tot vaststelling van een tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2008-2013) (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 9 oktober 2008 over „Samen werken aan gezondheid: een EU-strategie voor 2008-2013” (2) , – gezien Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (3) , – gezien de conclusies van de Raad betreffende het terugdringen van kanker in Europa, aangenomen op 10 juni 2008 (4) , – gezien Aanbeveling van de Raad 2003/878/EG van 2 december 2003 over kankerscreening (5) , – gezien zijn verklaring van 11 oktober 2007 over de noodzaak van een omvattend beleid om kanker te bestrijden (6) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 april 2008 over kankerbestrijding in de uitgebreide Europese Unie (7) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2006 over borstkankerbestrijding in de uitgebreide Europese Unie (8) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 juni 2003 over borstkankerbestrijding in de Europese Unie (9) , – gezien Besluit nr. 646/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 maart 1996 tot vaststelling van een actieplan voor kankerbestrijding in het kader van de actie op het gebied van de volksgezondheid (1996-2000) (10) , – gezien Besluit nr. 2004/513/EG van de Raad van 2 juni 2004 betreffende de sluiting van de Kaderovereenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie voor de bestrijding van tabaksgebruik (11) , – gezien de Europese code tegen kanker: versie drie, – gezien het World Cancer Report 2008 van het Internationaal Instituut voor kankeronderzoek (IARC), – gezien de verklaring van het Europees Parlement over hepatitis C (12) , – gezien de activiteiten en de conclusies van de belangengroepering EP-leden tegen kanker (MAC), – gelet op artikel 184 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gelet op artikel 35 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (13) , – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A7-0121/2010 ), A. overwegende dat ondanks de medische vooruitgang wereldwijd een epidemische toename van kanker valt vast te stellen, B. overwegende dat een aantal landen vooruitgang boekt bij het terugdringen van het aantal kankergevallen dankzij een beleid ter bestrijding van het roken en een beleid gericht op de verbetering van de secundaire preventie en van de behandeling van een aantal vormen van kanker (14) , C. overwegende dat kanker volgens de Wereldgezondheidsorganisatie mondiaal gezien een van de belangrijkste doodsoorzaken is en dat ongeveer 13% van alle sterfgevallen in 2004 aan kanker te wijten waren, D. overwegende dat kanker in 2006 de tweede doodsoorzaak was en dat twee op de tien sterfgevallen bij vrouwen en drie op de tien bij mannen het gevolg waren van kanker en dat bij ongeveer 3,2 miljoen EU-burgers per jaar de diagnose kanker wordt gesteld, en overwegende dat de meeste sterfgevallen werden veroorzaakt door longkanker, colorectale kanker en borstkanker, E. overwegende dat volgens schattingen van het Internationaal Instituut voor kankeronderzoek (IARC), bij een op de drie Europeanen gedurende hun leven kanker wordt vastgesteld en dat een op de vier Europeanen aan de ziekte sterft, F. overwegende dat volgens voorspellingen in 2010 3 miljoen Europeanen kanker zullen krijgen en dat bijna 2 miljoen mensen eraan zullen sterven, en dat volgens voorspellingen in 2020 3,4 miljoen Europeanen kanker zullen krijgen en dat meer dan 2,1 miljoen mensen aan de gevolgen van de ziekte zullen sterven, G. overwegende dat er verschillen zijn tussen mannen en vrouwen wat betreft de meest voorkomende soorten kanker en dat vrouwen vooral worden getroffen door borst-, baarmoederhals- en baarmoederkanker, eileider-, eierstok- en vaginale kanker, maar ook vaak door maag- en colorectale kanker, terwijl de incidentie van borstkanker bij vrouwen in veel Europese landen een stijgende lijn vertoont en ook jongere vrouwen treft en dat er in de EU jaarlijks 275 000 vrouwen borstkanker krijgen, H. overwegende dat kankerbestrijding moet worden beschouwd als een essentieel onderdeel van de gezondheidsstrategie, I. overwegende dat ca. 30% van de kankergevallen kan worden voorkomen en dat de gevolgen ervan kunnen worden beperkt door vroegtijdige opsporing en behandeling, terwijl de effectiviteit van de nationale screeningprogramma's voor vrouwen varieert en afhankelijk is van het percentage van de vrouwelijke bevolking dat zich daadwerkelijk laat screenen, van de beschikbaarheid van mammografische apparatuur en de kwaliteit daarvan, alsmede van de behandeling en van andere factoren, J. overwegende dat kinderkanker, de hoofddoodsoorzaak bij kinderen, succesvol kan worden behandeld en dat een overlevingspercentage van 80% kan worden gehaald, K. overwegende dat preventie zowel de primaire preventie van incidentie als de secundaire preventie via screening en vroegtijdige opsporing betreft, L. overwegende dat doelmatige primaire preventie een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan de verbetering van de gezondheid door middel van ingrepen op bevolkingsniveau en maatregelen om een gezonde levensstijl aan te moedigen, M. overwegende dat preventie zowel de primaire preventie van incidentie, hetgeen kan worden bereikt door de blootstelling van de bevolking aan kankerverwekkende verontreinigende stoffen in het milieu te reduceren, als daarnaast de secundaire preventie via screening en vroegtijdige opsporing betreft, N. overwegende dat baarmoederhalskanker (de tweede meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen na borstkanker) kan worden tegengegaan door een geschikte behandeling, bijvoorbeeld met profylactische vaccins tegen kankerverwekkende virussen, O. overwegende dat kanker door veel factoren in verschillende stadia wordt veroorzaakt en dat er derhalve een nieuw kankerpreventieparadigma nodig is dat genetische factoren, levensstijl, beroepsfactoren en milieufactoren op gelijke voet in ogenschouw neemt, zodat de feitelijke gecombineerde effecten van verschillende factoren worden onderzocht en er niet alleen naar geïsoleerde oorzaken wordt gekeken, P. overwegende dat de milieufactoren niet alleen omgevingstabaksrook, straling en bovenmatige UV-straling omvatten, maar ook blootstelling aan verontreinigende chemische stoffen in levensmiddelen, de lucht, de bodem en het water als gevolg van onder meer industriële processen, landbouwpraktijken, alsmede het feit dat dergelijke stoffen aanwezig zijn in onder meer bouw- en consumentenproducten, Q. overwegende dat de ziekte zich in beginsel voordoet omdat individuele personen worden blootgesteld aan carcinogene agentia in hetgeen zij inhaleren, eten en drinken, of in hetgeen waarmee zij in aanraking komen in hun persoonlijke of beroepsomgeving, en overwegende dat gewoonten, zoals roken, eetgedrag en lichamelijke oefening – alsmede beroeps- en milieuomstandigheden – een grote rol spelen bij de ontwikkeling van kanker, R. overwegende dat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie ten minste 10% van het jaarlijkse aantal sterfgevallen door kanker direct te wijten is aan blootstelling aan kankerverwekkende stoffen op de werkplek en dat dit soort blootstelling kan worden voorkomen door kankerverwekkende door minder schadelijke stoffen te vervangen, S. overwegende dat enerzijds het snelle tempo waarin sommige kankersoorten, zoals teelbalkanker en non-Hodgkins lymphoma, zich verspreiden, en anderzijds de toename volgens cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie van kanker onder kinderen met 1% per jaar in Europa gedurende de laatste twintig jaar, erop wijzen dat er milieufactoren in het spel moeten zijn, T. overwegende dat doelmatige secundaire preventie gericht op het vroegtijdig opsporen van ziekten eveneens aanzienlijk kan bijdragen aan gezondheidspreventie en het verbeteren van de gezondheid; overwegende dat volgens schattingen het opvoeren van de dekking van de screening op baarmoederhalskanker naar 100% van de bevolking zou kunnen leiden tot een afname van het aantal verloren levensjaren met meer dan 94%, en dat per 152 uitstrijkjes een levensjaar gewonnen zou kunnen worden, U. overwegende dat endocriene stoornissen veroorzakende chemische stoffen een belangrijke rol kunnen spelen bij het ontstaan van kanker, bijvoorbeeld in het geval van borstkanker en teelbalkanker, en dat die stoffen daarom specifieke actie vereisen, V. overwegende dat de duurzaamheid op lange termijn van de Europese gezondheidsstelsels zwaar op de proef zal worden gesteld, op de eerste plaats door de gevolgen van de vergrijzing voor de vraag naar arbeidskrachten en de uitgaven voor gezondheidszorg; daarnaast vergen nieuwe technologieën, hoewel zij aanzienlijke voordelen opleveren, goed opgeleid personeel en mogelijk hogere uitgaven, W. overwegende dat bepaalde kankersoorten, zoals baarmoederhalskanker, aanzienlijk vaker voorkomen onder vrouwen uit bepaalde migrantenbevolkingen, en dat het daarom noodzakelijk is ervoor te zorgen dat programma's voor preventie en vroegtijdige opsporing gericht zijn op en beschikbaar zijn voor deze groepen met een verhoogd risico, X. overwegende dat de vergrijzende bevolking van de Unie een van de redenen is van de toename van kanker in de Unie en dat door de toename van het aantal kankergevallen extra druk zal worden uitgeoefend op de begrotingen en de productiviteit van de particuliere economie en dat bijgevolg de verbetering van de gezondheidsindicatoren voor kanker eveneens zal bijdragen aan de verbetering van de economische indicatoren voor de lange termijn, Y. overwegende dat het voorkomen van kanker toeneemt naarmate men ouder wordt en ook in nauw verband staat met de ouderdom, en dat daarom tevens kan worden gesteld dat het algemene voorkomen van kanker zal toenemen als gevolg van de vergrijzing, en overwegende dat deze trend zich vooral zal manifesteren onder vrouwen, aangezien vrouwen nog altijd een hogere levensverwachting hebben dan mannen, en dat het daarom noodzakelijk is ervoor te zorgen dat programma's voor preventie en vroegtijdige opsporing niet alleen beschikbaar zijn voor vrouwen op middelbare leeftijd, maar ook voor oudere en zelfs hoogbejaarde vrouwen, Z. overwegende dat het Verdrag van Lissabon bepaalt dat de Unie een met de lidstaten gedeelde bevoegdheid heeft inzake gemeenschappelijke veiligheidsvraagstukken op het gebied van de volksgezondheid, zoals de bescherming van de lichamelijke en geestelijke gezondheid, AA. overwegende dat de sterftecijfers voor kanker in de nieuwe lidstaten hoger zijn dan in de EU-15, AB. overwegende dat volgens schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie ten minste een derde van alle kankergevallen te voorkomen is en dat preventie de meest kostenefficiënte langetermijnstrategie voor de bestrijding van kanker is en dat kanker waarschijnlijk voorkomen kan worden door een andere omgang met of het vermijden van belangrijke risicofactoren zoals roken, overgewicht, geringe consumptie van groente en fruit, gebrek aan lichaamsbeweging, alcoholgebruik, besmettelijke micro-organismen en blootstelling aan chemische stoffen en ioniserende straling, AC. overwegende dat slechte voeding, gebrek aan lichaamsbeweging, obesitas, roken en alcoholgebruik eveneens risicofactoren zijn voor andere chronische ziekten, zoals cardiovasculaire ziekten, type 2-diabetes en ademhalingsaandoeningen, en dat kankerbestrijdingsprogramma's daarom moeten worden opgezet in de context van een integraal preventieprogramma voor chronische ziekten, AD. overwegende dat deskundigen al in 1987 de Europese code tegen kanker hebben ontwikkeld, een op feiten gebaseerd instrument voor de aanpak van kankerpreventie, AE. overwegende dat de verschillen in het vijfjarig overlevingspercentage van de meeste vormen van kanker in Europa onder andere veroorzaakt worden door alarmerende en onaanvaardbare verschillen in de kwaliteit van de behandelcentra voor kanker, in screeningprogramma's, in richtsnoeren voor empirisch onderbouwde beste praktijken, in radiotherapiefaciliteiten, en in de toegang tot medicijnen tegen kanker, AF. overwegende dat er op gezondheidsgebied in de Europese Unie als geheel nog steeds grote verschillen bestaan, en dat kansarme gemeenschappen (als gevolg van hun beperkte toegang tot middelen, informatie en diensten) grotere risico's op gezondheidsproblemen lopen dan degenen die in een sterkere sociaaleconomische positie verkeren, AG. overwegende dat kanker kan worden teruggedrongen en bestreden door gebruik te maken van empirisch onderbouwde strategieën voor vroegtijdige opsporing en de behandeling van kankerpatiënten, AH. overwegende dat naar schatting 25% van alle sterfgevallen ten gevolge van kanker in de Unie wordt veroorzaakt door roken, terwijl roken in heel de wereld tussen de 80 en 90% van de sterfgevallen aan longkanker veroorzaakt en meisjes steeds vaker gaan roken, hetgeen in de toekomst tot een toename van longkanker bij vrouwen kan leiden, AI. overwegende dat het aantal gevallen van leverkanker de laatste 20 jaar meer dan verdubbeld is en er in 2006 in de EU-27 50 300 nieuwe gevallen van leverkanker waren en 45 771 personen aan deze ziekte zijn overleden; overwegende dat, behalve aan overgewicht en aan alcoholconsumptie, 75 tot 85% van de gevallen van primaire leverkanker is toe te schrijven aan chronische infecties met het hepatitis B of C virus, AJ. overwegende dat overtuigend is vastgesteld dat de levensstijl, en met name voedingsgewoonten, van invloed zijn op de ontwikkeling van tumoren en dat om deze reden een gezond eetpatroon bijdraagt aan de overlevingskansen (in ieder geval bij sommige soorten tumoren) en de levenskwaliteit van kankerpatiënten, AK. overwegende dat bepaalde vormen van kanker voorkomen kunnen worden en de gezondheid van mensen in het algemeen verbeterd kan worden door een gezondere leefwijze, en dat kanker genezen kan worden of de kans op genezing sterk kan worden vergroot, indien de ziekte in een vroeg stadium wordt opgespoord, AL. overwegende dat kanker ook sterk verband houdt met de sociale en economische status, en dat de risicofactoren ten aanzien van kanker het hoogst zijn onder laagopgeleide groepen; daarnaast overwegende dat patiënten uit de lagere sociaal-economische klassen een consistent lager overlevingspercentage hebben dan mensen uit de hogere sociale klassen, AM. overwegende dat een goed opgezet, goed beheerd nationaal kankerbestrijdingsprogramma het aantal gevallen van kanker en de mortaliteit verlaagt, in sommige gevallen met meer dan 70%, en het leven van kankerpatiënten verbetert, hoe beperkt de middelen van een land ook mogen zijn, AN. overwegende dat er grote verschillen tussen de lidstaten bestaan ten aanzien van de ontwikkeling, uitvoering en kwaliteit van de programma's voor kankerbestrijding, AO. overwegende dat doeltreffende opsporingsprogramma's onder de volledige bevolking van een land – uitgevoerd volgens de Europese richtsnoeren, voor zover voorhanden – de kwaliteit en beschikbaarheid van opsporing, diagnose en behandeling van kanker voor de bevolking aanzienlijk verbeteren en daarmee ook de ziekte beter helpen beheersen, AP. overwegende dat er momenteel in de Europese Unie aanzienlijke kwaliteitsverschillen bestaan op het gebied van screening, vroegtijdige opsporing en follow-up van kanker, voornamelijk wat betreft het gebruik van methoden voor vroegtijdige diagnose, die bijdragen aan een meetbare, kostenefficiënte beperking van de impact van de ziekte, AQ. overwegende dat nationale kankerregisters in alle lidstaten essentieel zijn om voor vergelijkbare gegevens over kanker te zorgen, AR. overwegende dat interinstitutionele samenwerking de effectiviteit van onze gezamenlijke inspanningen kan vergroten, AS. overwegende dat het specialisme medische oncologie niet in alle lidstaten wordt erkend en dat er voor voortgezette medische opleiding gezorgd moet worden, AT. overwegende dat het vrije verkeer van personen en het vrije verkeer van werknemers in het gemeenschapsrecht zijn verankerd en dat de vrijheid van vestiging, als beginsel, ertoe bijdraagt dat gezondheidswerkers zich daar kunnen vestigen waar zij het meest nodig zijn, hetgeen een direct voordeel oplevert voor de patiënten en voorkomt dat er problemen ontstaan vanwege het feit dat patiënten over de grenzen behandeld moeten worden, AU. overwegende dat lichamelijke en geestelijke gezondheid nauw met elkaar verband houden en elkaar onderling beïnvloeden, en dat dit wederzijdse verband vaak wordt genegeerd bij de verzorging van kankerpatiënten en overige zorggebruikers, AV. overwegende dat de complexiteit van kanker om een betere communicatie vraagt tussen de grote aantallen en de grote verscheidenheid aan gezondheidswerkers die bij de behandeling van kankerpatiënten betrokken zijn; overwegende dat psychosociale zorg en geestelijke gezondheidszorg de levensverwachting en levenskwaliteit van kankerpatiënten kan verbeteren, AW. overwegende dat kankerpatiënten momenteel niet in dezelfde mate toegang hebben tot medische informatie en in elk stadium van hun ziekte dringende behoefte hebben aan meer informatie, 1. is verheugd over het voorstel van de Commissie om een Europees partnerschap voor kankerbestrijding voor de periode 2009-2013 tot stand te brengen om de lidstaten te helpen bij de aanpak van kanker door een kader te bieden voor het inventariseren en uitwisselen van informatie, capaciteit en deskundigheid op het gebied van kankerpreventie en -bestrijding, en door alle betrokken partijen uit de hele Europese Unie bij dit collectieve streven te betrekken; 2. stelt dat krachtige actie op het vlak van kanker op Europees niveau in potentie een kader kan vormen voor gecoördineerde actie op lidstaat-, regionaal en plaatselijk niveau; is van oordeel dat het Europees partnerschap voor kankerbestrijding de werkzaamheden die tot op heden door de Europese instellingen op het gebied van de gezondheid zijn ondernomen, moet aanvullen en uitbreiden, en moet streven naar het vormen van partnerschappen met overige diensten en sectoren om te komen tot een alomvattende aanpak van de preventie en behandeling van kanker; 3. erkent dat maatregelen op het gebied van gezondheid, krachtens artikel 168 VWEU, in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de lidstaten zijn, maar dat het uitwerken van een communautaire routekaart daarnaast ook van groot belang is; spoort de Commissie en de lidstaten aan voor een gezamenlijke en alomvattende aanpak te kiezen door gezondheid in beleidsterreinen zoals onderwijs, milieu, onderzoek en sociale vraagstukken te integreren; 4. benadrukt dat voor een representatief en efficiënt partnerschap een nauwere samenwerking moet worden aangegaan met belanghebbenden, inclusief participatie van maatschappelijke organisaties en werkgevers- en werknemersorganisaties op internationaal, Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau; stelt verder dat het Europees partnerschap voor kankerbestrijding alle betrokkenen moet verenigen die er echt belang bij hebben de gezondheidsresultaten te verbeteren, dat het potentieel van dit forum om bij te dragen aan de ontwikkeling en de verspreiding van richtsnoeren voor goede praktijken niet moet worden onderschat, en dat het partnerschap tevens communicatiekanalen in het leven moet roepen met overige fora, zoals het EU-Forum gezondheidsbeleid, om er zo voor te zorgen dat de strijd tegen kanker voldoende rekening houdt met overige punten van zorg, zoals ongelijkheid in de gezondheid, de doorslaggevende factoren voor gezondheid en de rol van zorgmedewerkers, hetgeen allemaal een duidelijk effect op het voorkomen en behandelen van kanker heeft; 5. verzoekt de Commissie en de Europese Raad om met het Europees Parlement in een goed gecoördineerd interinstitutioneel partnerschap samen te werken in de strijd tegen kanker, waarbij gebruik kan worden gemaakt van de rechtsgrondslag van het Verdrag van Lissabon ter bescherming van de volksgezondheid en ter voorkoming van ziekten; roept de Commissie en de Europese Raad op de diverse formele en informele structuren die bestaan om de leden van het Europees Parlement te raadplegen, goed in overweging te nemen; 6. verzoekt de Commissie nadere informatie te verstrekken over de aard van de financiering en de financieringsbronnen van het Europees partnerschap voor kankerbestrijding; 7. benadrukt dat met een alomvattende aanpak van kanker en met multidisciplinaire teams kankerpatiënten effectievere zorg kan worden geboden en dat geïntegreerde zorgverlening aan kankerpatiënten, waarbij rekening wordt gehouden met psychosociaal en geestelijk welzijn en psychosociale en geestelijke hulpverlening, een essentieel onderdeel van de zorg is dat ook moet worden gestimuleerd; 8. benadrukt dat er speciale actie moet worden ondernomen voor zeldzame en minder gangbare vormen van kanker, met als doel de diagnose te versnellen en ervoor te zorgen dat de expertise die daarover in kenniscentra aanwezig is, algemener beschikbaar komt; 9. wijst erop dat overeenkomstig het Verdrag van Lissabon het Europees Parlement en de Raad volgens de gewone wetgevingsprocedure en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's stimuleringsmaatregelen kunnen aannemen die gericht zijn op de bescherming en de verbetering van de menselijke gezondheid; 10. is van oordeel dat, aangezien tot het eind van het huidige financiële kader (2013) geen extra kredieten beschikbaar komen, het partnerschap alleen kans op slagen heeft als de voorhanden zijnde middelen optimaal worden besteed; 11. verzoekt de lidstaten zo spoedig mogelijk geïntegreerde plannen voor kankerbestrijding op te zetten, aangezien deze plannen van essentieel belang zijn voor de verwezenlijking van de ambitieuze langetermijndoelstelling van het partnerschap het aantal sterfgevallen als gevolg van kanker in het jaar 2020 met 15% terug te dringen; 12. roept de Commissie op voort te bouwen op de bevindingen van het kankerpartnerschap met betrekking tot regelingen voor kankerbeheersing en een voorstel te doen voor een aanbeveling van de Raad inzake programma's voor kankerbestrijding; roept de Commissie op jaarlijks op onafhankelijke wijze de uitvoering en voortgang van de goedgekeurde aanbevelingen te controleren; 13. benadrukt dat preventie, aangezien een derde van de gevallen van kanker te voorkomen is, de kostenefficiëntste maatregel is en dringt erop aan systematisch en strategisch meer financiële middelen voor zowel primaire als secundaire preventie uit te trekken; benadrukt het belang om de investeringen in gezondheid op peil te houden, in het bijzonder door middel van preventieve maatregelen; roept in dit opzicht de Europese Commissie en de Europese Raad op nadere actie te overwegen om te zorgen voor een milieu dat de gezondheid bevordert, met inbegrip van maatregelen ten aanzien van tabak, voeding en alcohol, en bepalingen ter verbetering van de mogelijkheden voor lichamelijke activiteit; 14. roept het partnerschap op ervoor te zorgen dat alle acties binnen de gezondheidsbevorderings- en preventiegroep en de onderzoeksgroep een component van milieufactoren bevatten, waarbij deze factoren niet alleen worden gedefinieerd als de blootstelling aan omgevingstabaksrook, straling en bovenmatige UV-straling, maar ook als de blootstelling aan gevaarlijke chemische stoffen in de binnen- en buitenomgeving, met inbegrip van stoffen die het endocriene stelsel verstoren; 15. is van mening dat het aanpakken van de risicofactoren voor kanker centraal moet staan bij de preventie en dringt er bij de lidstaten op aan hier een prioriteit van te maken; 16. benadrukt dat er in toenemende mate behoefte is aan aandacht voor de levenskwaliteit van een groeiende groep chronische kankerpatiënten die niet genezen kunnen worden maar van wie de toestand wel gedurende een aantal jaren gestabiliseerd kan worden; 17. benadrukt dat maatregelen die bedoeld zijn ter vermindering van de verschillen tussen de aantallen kankergevallen in de verschillende landen zouden moeten bestaan uit het doelgericht stimuleren van een goede gezondheid, voorlichting en preventieprogramma's, alsmede uit het verzamelen van gegevens uit kankerregisters op bevolkingsniveau en vergelijkbare, volledige en juiste registratie van gegevens over kanker; 18. verzoekt de Commissie met klem de lidstaten met een hoog kankersterftecijfer aan te sporen hun nationale kankerregisters te herzien, teneinde die gegevens bijeen te brengen die nodig zijn voor beter onderbouwd en meer gericht beleid; 19. benadrukt dat niet alleen de bevordering van een goede gezondheid en de strijd tegen overgewicht en alcoholconsumptie, maar ook de preventie en bestrijding van ziekten die kunnen leiden tot kanker, bijvoorbeeld primaire en secundaire preventie van virale hepatitis met indien nodig behandeling, door het partnerschap voor de kankerbestrijding en door toekomstige Europese initiatieven, zoals een herziene aanbeveling van de Raad over kankerscreening, moeten worden aangepakt; 20. benadrukt de rol van screening als een van de belangrijkste instrumenten in de strijd tegen kanker; roept de lidstaten op te investeren in programma's voor kankerscreening en gelooft dat dergelijke initiatieven het meeste effect sorteren wanneer ze voor zo veel mogelijk mensen en op regelmatige basis beschikbaar zijn; 21. benadrukt dat er geïntegreerd (fundamenteel en klinisch) onderzoek moet plaatsvinden dat zich richt op de rol van voeding bij het voorkomen van kanker en de strijd tegen ongezonde voeding die kanker kan veroorzaken, en dat er gevalideerde en algemeen aanvaarde richtsnoeren moeten worden opgesteld met voedingsadviezen voor kankerpatiënten; roept de Commissie daarom op financiering te bieden voor de ontwikkeling en validering van geïntegreerd onderzoek (basisonderzoek en klinisch onderzoek) naar het gebruik van voeding bij de preventie en behandeling van kanker, en naar slechte voeding met betrekking tot kanker, alsmede voor de ontwikkeling van algemeen geaccepteerde richtsnoeren inzake voedselhulp voor kankerpatiënten voor sociale hulpverleners en zorgmedewerkers in geheel Europa, en roept de lidstaten op de uitvoering van dergelijke richtsnoeren te bevorderen; 22. benadrukt dat een herziening van de Europese code tegen kanker noodzakelijk is en dat deze code op grotere schaal en op krachtiger wijze in de EU-27 dient te worden bekendgemaakt en dat inspanningen daartoe in het bijzonder gericht moeten zijn op de nieuwe lidstaten die deel uitmaken van het Europees partnerschap voor kankerbestrijding; 23. verzoekt de lidstaten met klem de registratie van gevallen van kanker door middel van een Europese gestandaardiseerde terminologie wettelijk verplicht te stellen, om in het belang van de bevolking de preventie-, screening- en behandelingsprogramma's en het overlevingspercentage te kunnen beoordelen, alsook om de onderlinge vergelijkbaarheid van gegevens tussen de lidstaten veilig te stellen; 24. benadrukt dat kanker kan worden teruggedrongen en bestreden door gebruik te maken van empirisch onderbouwde strategieën voor vroegtijdige opsporing en behandeling van kankerpatiënten en dat een goede informatievoorziening daarbij van belang is om de voordelen van screening onder de aandacht te brengen van diegenen die er baat bij kunnen hebben; roept in dit kader de lidstaten op te onderzoeken of screening op borstkanker bij vrouwen jonger dan 50 jaar en ouder dan 69 jaar nuttig is en vraagt de Commissie deze informatie te verzamelen en te analyseren; 25. benadrukt dat er een dringende behoefte bestaat aan gezamenlijke kwaliteitsnormen voor de behandeling van kinderkanker die door de hele EU-27 worden ingevoerd en toegepast; 26. roept de lidstaten op meer te doen om bewustzijn te creëren van genderspecifieke kankervormen, om zo de mate van preventie te vergroten en de screening van ziekten aan te moedigen; 27. verzoekt de Commissie in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek financiële middelen beschikbaar te stellen voor de verdere ontwikkeling van bloed- en urinetests (biomarker tests), voor zover deze technieken voor vroegtijdige diagnose nuttige instrumenten zijn om in de toekomst verschillende vormen van kanker op te sporen (prostaat-, dikkedarm-, eierstok-, nier- en blaaskanker); 28. is van oordeel dat de KP7-financiering die momenteel aan kankerbestrijding wordt besteed efficiënter moet worden gebruikt, bijvoorbeeld door middel van betere coördinatie tussen de verschillende kankeronderzoekcentra in de EU; 29. dringt erop aan dat de Commissie haar ondersteunende rol ten volle vervult door gezamenlijke acties op onderzoeksgebied op gang te brengen; 30. verzoekt om verhoging van de steun voor kankeronderzoek, waaronder onderzoek naar de gevolgen van schadelijke chemicaliën, milieuverontreinigende stoffen, voeding, leefwijze, genetische factoren en de wisselwerking tussen al deze factoren, en dringt aan op onderzoek naar het verband tussen kanker en mogelijke risicofactoren zoals roken, alcoholgebruik en farmaceutische en synthetische hormonen die in het milieu voorkomen; 31. verzoekt de regering van de Tsjechische Republiek, die de in februari 2005 van kracht geworden kaderovereenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie voor de bestrijding van tabaksgebruik nog niet heeft geratificeerd, met klem dit alsnog te doen; 32. vraagt dat bij onderzoek naar biomonitoring met name aandacht worden geschonken aan de belangrijkste bronnen van blootstelling aan carcinogene stoffen, in het bijzonder met betrekking tot het verkeer, de uitstoot van industrie, de luchtkwaliteit in grote steden, en de straling en het oppervlaktewater in de omgeving van afvalverwijderingsinstallaties; 33. roept de Commissie op ervoor te zorgen dat er sneller actie wordt ondernomen in het kader van de communautaire strategie voor hormoonontregelaars; 34. benadrukt dat onderzoeksresultaten zo snel mogelijk moeten worden vertaald naar concrete actie en dat lopend onderzoek niet mag worden gebruikt om de maatregelen tegen bekende of vermoede factoren die de incidentie van kanker veroorzaken of bevorderen, te vertragen; 35. roept de Commissie op de lidstaten aan te moedigen beleidsmaatregelen door te voeren ter ondersteuning van de beginselen die zijn opgenomen in de globale strategie voor eetgewoonten, lichaamsbeweging en gezondheid van de Wereldgezondheidsorganisatie, die in 2004 is gelanceerd; 36. is van mening dat er behoefte is aan meer onderzoek naar het verband tussen kanker en geslacht, alsook aan specifiek, maar niet gefragmenteerd, onderzoek naar de invloed van de werkomgeving op kanker bij vrouwen, 37. roept de Commissie op om op alle mogelijke manieren het beginsel van preventie te bevorderen, zowel in medische handelwijzen als in gezondere levensstijlen, en de lidstaten aan te sporen meer middelen te investeren in preventie, zowel primaire preventie (d.w.z. preventie of reductie van factoren die de incidentie van kanker veroorzaken of bevorderen, zoals blootstelling aan milieuverontreinigende stoffen) als secundaire preventie via screening en vroegtijdige opsporing; 38. wijst op de noodzaak van grootschalige onderzoeksprogramma's ter ontwikkeling van alternatieven voor schadelijke stoffen die geen carcinogenen zijn; vindt dat innovatie moet worden aangemoedigd en moet leiden tot de geleidelijke verwijdering van alle schadelijke stoffen die zich in het menselijk lichaam of in het milieu verzamelen en die kanker veroorzaken of mutagene effecten hebben, en dat deze stoffen op de lange termijn op de markt moeten worden vervangen; 39. is van oordeel dat procedures en technieken voor vroegtijdige opsporing grondiger moeten worden onderzocht voordat ze algemeen worden toegepast, om zo te garanderen dat het gebruik en de toepassing ervan veilig verloopt en op bewijs gestoeld is; acht het daarom noodzakelijk dat dit onderzoek leidt tot ondubbelzinnige aanbevelingen en richtsnoeren op basis van bewijs; 40. is van oordeel dat de momenteel in de EU voor kankerbestrijding beschikbare financiële middelen niet volstaan voor het noodzakelijke onderzoek en de noodzakelijke coördinatie, noch voor goede informatieverschaffing over preventie aan de burgers van de Unie; 41. verzoekt de Commissie met klem financiële middelen voor het bevorderen van kankerpreventie in de financiële vooruitzichten op te nemen; 42. verzoekt de Commissie en de lidstaten om binnen het raamwerk van het Europees partnerschap voor kankerbestrijding een Europees netwerk voor preventie op te zetten dat zich bezighoudt met alle doorslaggevende factoren voor de gezondheid die relevant zijn voor kanker, met inbegrip van milieufactoren; 43. roept de Commissie op om initiatieven aan te moedigen en te steunen waarbij een breed scala aan belanghebbenden betrokken is, met het doel kanker te voorkomen door minder blootstelling in het beroep en het milieu aan kankerverwekkende stoffen en aan andere stoffen die bijdragen tot het optreden van kanker, alsook door het bevorderen van een gezonde levensstijl, door met name de aandacht te vestigen op de belangrijkste risicofactoren, zoals tabak, alcohol, zwaarlijvigheid, ongezonde eetgewoonten, een gebrek aan lichaamsbeweging en blootstelling aan de zon, en daarbij sterk de nadruk te leggen op kinderen en adolescenten; 44. wijst op de absolute noodzaak om problemen met betrekking tot milieu en gezondheid, die een effect hebben op de ontwikkeling van specifieke soorten kanker, aan te pakken overeenkomstig hetgeen onder het Europees actieplan voor milieu en gezondheid 2004-2010 is gedefinieerd, namelijk door beoordeling van de daaropvolgende nationale actieplannen voor milieu en gezondheid en door samenwerking tussen de lidstaten ten aanzien van de gedurende het proces bereikte resultaten, om zo te garanderen dat de resultaten die in elk land zijn behaald, kunnen bijdragen aan de bevordering van Europees ingrijpen op dit gebied; 45. benadrukt dat voor een optimale patiëntenzorg een multidisciplinaire aanpak nodig is en dat de rol van de oncoloog als aanspreekpunt voor de patiënt buitengewoon belangrijk is en dat scholing, duidelijke criteria en richtsnoeren nodig zijn om ervoor te zorgen dat de artsen die in het kader van een behandeling tegen kanker medicijnen toedienen optimaal gekwalificeerd zijn; 46. verzoekt de Commissie en het partnerschap de aanbeveling van de Raad over kankerscreening te herzien in het licht van de recente wetenschappelijke ontwikkelingen, om op deze manier steun te verlenen aan het opstellen van Europese erkennings- en certificeringsprogramma's voor de opsporing, diagnose en behandeling van kanker, die gebaseerd zijn op de Europese richtsnoeren voor kwaliteitsborging en ook als voorbeeld voor andere onderdelen van de gezondheidszorg kunnen dienen; 47. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan voorlichtingscampagnes over kankerscreening, zowel gericht op het publiek als op personen werkzaam in de gezondheidszorg, te stimuleren, alsook de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van preventieve of vroegtijdige opsporingstechnieken, zoals de kostenbesparende toepassing van HPV(humaan papilloma virus)-tests voor het opsporen van baarmoederhalskanker en HPV-vaccinatie om jonge vrouwen tegen baarmoederhalskanker te beschermen, en verzoekt het Europees partnerschap voor kankerbestrijding te onderzoeken of de aanbeveling van de Raad over kankerscreening moet worden herzien naar aanleiding van bewijs inzake de effecten van screening op prostaatkanker bij mannen; 48. verzoekt de Commissie een beroep te doen op het bestaande Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) door niet overdraagbare ziekten aan het mandaat van het Centrum toe te voegen en het als hoofdkwartier voor het EU-kankeronderzoek te gebruiken waar alle in de lidstaten reeds verzamelde gegevens bijeen kunnen worden gebracht en geanalyseerd, teneinde wetenschappers en artsen toegang te geven tot goede praktijken en een betere kennis over de ziekte; 49. staat positief tegenover het Commissievoorstel voor een Europees partnerschap voor kankerbestrijding voor de periode 2009-2013 en tegenover het voorstel om het aantal gevallen van kanker terug te dringen door de invoering van een compleet bevolkingsonderzoek voor borst-, baarmoederhals- en colorectale kanker tegen 2013, en dringt er bij de lidstaten op aan deze richtsnoeren volledig ten uitvoer te leggen; 50. verzoekt de Commissie een handvest op te stellen inzake de bescherming van de rechten van kankerpatiënten en chronisch zieken op het werk, teneinde werkgevers te dwingen patiënten in staat te stellen tijdens hun behandeling te blijven werken en na hun behandeling weer op de arbeidsmarkt aan de slag te kunnen; 51. verzoekt de Commissie, de lidstaten en het Europees Agentschap voor chemische stoffen Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH) ten uitvoer te leggen, en de lijst van bijzonder bedenkelijke stoffen, die ook kankerverwekkende stoffen omvat, bij te werken; 52. verzoekt de Commissie in het kader van dit partnerschap initiatieven te stimuleren en te steunen ter voorkoming van de invoer van artikelen die kankerverwekkende chemische stoffen bevatten, en op EU-niveau maatregelen te treffen om de controle op de aanwezigheid van chemische stoffen, waaronder met name pesticiden, in levensmiddelen te versterken; 53. merkt op dat de palliatieve zorg voor terminale kankerpatiënten in de lidstaten van verschillende kwaliteit is en zou kunnen verbeteren door een uitwisseling van goede praktijken en verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom palliatieve zorg aan te moedigen en te bevorderen en er richtsnoeren voor op te stellen; 54. benadrukt dat grotere inspanningen geleverd moeten worden op het gebied van programma's gericht op de psychosociale rehabilitatie en herintegratie op de arbeidsmarkt van kankerpatiënten in de vorm van allerlei activiteiten gericht op informatieverstrekking, begeleiding, advisering over mogelijke veranderingen in leefstijl en gedrag, psychologische ondersteuning en welzijnsvraagstukken; onderstreept het belang van toezicht op en beoordeling van de geestelijke gezondheidstoestand van mensen met kanker; 55. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn voor inspecties met biologische bewaking van het menselijk leven in heel de Europese Unie, zodat kankerverwekkende stoffen en andere stoffen die bijdragen tot het optreden van kanker in het oog kunnen worden gehouden om de doelmatigheid van het gevoerde beleid te meten; 56. is van mening dat het partnerschap erop moet toezien dat de al bestaande initiatieven op het gebied van de coördinatie van het kankeronderzoek efficiënt worden geïntegreerd en dat vooral publiek-private partnerschappen worden aangemoedigd om de research en de opsporing te stimuleren, in het bijzonder op het gebied van de medische beeldvorming; 57. is van oordeel dat de voorgestelde opzet tekortschiet omdat er geen definitie wordt gegeven van de doelstellingen van specifieke acties, zoals hoe de integratie van alle nationale kankerbestrijdingsplannen voor 2013 kan worden bereikt, en vraagt de Commissie hier iets aan te doen; 58. verlangt dat in het kader van het regionaal beleid en het Europees Sociaal Fonds meer middelen worden uitgetrokken voor programma's met het oog op de vorming en voorlichting van de burgers inzake bescherming tegen en preventie van kanker; 59. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de communautaire wetgeving zowel de industrie als onderzoekers stimulansen biedt om zich bezig te houden met doorlopend onderzoek gericht op de ontwikkeling van nieuwe empirisch onderbouwde medicijnen en behandelingen voor de bestrijding en beheersing van kanker; 60. beklemtoont het belang van de herziening van Richtlĳn 2001/20/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 april 2001 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen van de lidstaten inzake de toepassing van goede klinische praktĳken bĳ de uitvoering van klinische proeven met geneesmiddelen voor menselĳk gebruik (15) (de richtlijn inzake klinische proeven) om aldus meer academisch kankeronderzoek, vooral naar screening van deze ziekte en met name vroegtijdige opsporing, te stimuleren, hoewel het de weerslag erkent van de kosten die dat voor het onderzoek zonder commerciële doeleinden met zich meebrengt, alsook om de patiënten en het publiek in het algemeen meer informatie over lopende en afgesloten klinische proeven ter beschikking te stellen; 61. roept de Commissie op ervoor te zorgen dat de EU-wetgeving prikkels voor onderzoekers en de industrie bevat om benaderingen voor kankerpreventie te ontwikkelen op basis van voeding en overige natuurproducten, die moeten worden gevalideerd door nutrigenomisch en epigenetisch onderzoek; 62. acht de invoering van een communautair octrooi, zowel als van een internationaal octrooi, dringend noodzakelijk; 63. verzoekt de Commissie te zorgen voor de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van behandeling en zorg door middel van netwerken van deskundigen uit de gezondheidszorg, teneinde ervoor te zorgen dat de burgers toegang hebben tot de best mogelijke behandelwijze; 64. verzoekt de lidstaten en de Commissie initiatieven op te zetten en aan te moedigen voor de ondersteuning van personen die direct of indirect getroffen zijn door kanker, met name door het opzetten en het ontwikkelen in de hele EU van psychologische zorg en begeleiding voor personen die van kanker genezen zijn; 65. verzoekt de lidstaten en de Commissie richtsnoeren te ontwikkelen voor een gemeenschappelijke definitie van invaliditeit die ook personen kan omvatten met chronische ziekten of kanker, en vraagt in afwachting hiervan erop toe te zien dat de lidstaten die dergelijke personen nog niet hebben opgenomen in hun nationale definities van invaliditeit, dit zo spoedig mogelijk doen; 66. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te waarborgen dat medicijnen tegen kanker, met inbegrip van behandelingen voor zeldzame en minder gangbare vormen van kanker, in alle lidstaten op gelijke wijze beschikbaar zijn voor alle patiënten die ze nodig hebben; roept de Commissie en de lidstaten op specifieke en gecoördineerde acties te ondernemen om de ongelijkheden in termen van toegang tot kankerbehandeling en -verzorging terug te brengen, ook in het geval van nieuwe zogenaamde „doelgerichte” geneesmiddelen tegen kanker die nog maar pas op de markt zijn gebracht; 67. verwacht van de lidstaten dat zij een beter voorlichtingsbeleid zullen opzetten over het belang van screening op borst-, baarmoederhals- en darmkanker, teneinde bij alle doelgroepen de acceptatie van en de deelname aan dergelijke screenings te verhogen en daarbij in het bijzonder aandacht te schenken aan deelname door minderheden en sociaaleconomisch achtergestelde groepen; 68. wijst erop dat het bij het partnerschap voor kankerbestrijding gaat om langetermijndoelstellingen en dringt er om die reden bij de Europese instellingen op aan in een volgende communautaire begroting voor volksgezondheid de duurzaamheid en levensvatbaarheid van het partnerschap voor kankerbestrijding voor tien jaar zeker te stellen; verzoekt de Commissie de vorderingen die geboekt worden bij en de effectiviteit van de uitvoering van de aanbevelingen van het Europees partnerschap te beoordelen en te controleren, en hierover jaarlijks verslag uit te brengen; 69. is van oordeel dat de juiste uitvoering van de bestaande wetgeving inzake stoffen die kanker veroorzaken of bevorderen, van uiterst belang is in de strijd tegen kanker; roept de Commissie daarom op te zorgen voor een volledige uitvoering van de desbetreffende wetgeving inzake de gezondheid van werknemers en om snel en gedecideerd bij te dragen aan het opstellen van de ontwerplijst van bijzonder bedenkelijke stoffen als springplank naar snelle beslissingen over CMR-stoffen in de context van machtigingen onder REACH; 70. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, van 12 maart 2009, inzake de inzet van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) voor het vergemakkelijken van de overgang naar een energie-efficiënte, koolstofarme economie ( COM(2009)0111 ), evenals de daaropvolgende aanbeveling van 9 oktober 2009 (C(2009)7604), – gezien de mededeling van de Commissie „Vandaag investeren voor het Europa van morgen” ( COM(2009)0036 ), – gezien de conclusies van de Europese Raad van 11-12 december 2008, in het bijzonder de milieu- en de energiedoelstellingen, – gezien het Europees economisch herstelplan ( COM(2008)0800 ) voor een snellere terugkeer naar economische groei, – gezien de mededeling van de Commissie „De uitdaging van energie-efficiëntie aangaan via informatie- en communicatietechnologieën” ( COM(2008)0241 ), – gezien het politieke akkoord tussen het Europees Parlement en de Raad over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestaties van gebouwen (herschikking) ( COM(2008)0780 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 december 2008 „Actieplan voor de invoering van intelligente vervoerssystemen in Europa” ( COM(2008)0886 ), – gezien de mededeling van de Commissie over het „Actieplan voor energie-efficiëntie: Het potentieel realiseren” ( COM(2006)0545 ), – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A7–0120/2010 ), A. overwegende dat de maatregelen om de gevolgen van de klimaatverandering te verminderen het nodig maken dat er een aantal specifieke instrumenten worden aangenomen om het energieverbruik en de emissie van broeikasgassen te verminderen, in het bijzonder door maatregelen gericht op energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen, B. overwegende dat de ambitieuze klimaat- en energiedoelen die de Europese Unie zich voor 2020 heeft gesteld alleen zullen kunnen worden verwezenlijkt via een mix van maatregelen gericht op energiebesparing en energie-efficiëntie en elkaar aanvullende maatregelen, met name binnen het kader van onderzoek en innovatie, en door voortdurend ambitieuze doelen te stellen voor de energieprestaties van sectoren en producten die niet binnen het Europese emissiehandelssysteem vallen, C. overwegende dat energiebesparingen niet snel genoeg worden gerealiseerd om te kunnen voldoen aan de doelstelling voor 2020 en dat de bestaande maatregelen in verband met de benutting van informatie- en communicatietechnologie niet overeenstemmen met de omvang van de uitdagingen die gepaard gaan met het streven naar een duurzaam koolstofarm energiesysteem, D. overwegende dat de ICT-sector ongeveer 8% van alle energie verbruikt en verantwoordelijk is voor 2% van de kooldioxide-emissies in Europa (1,75% afkomstig van het gebruik van ICT-producten en -diensten, en 0,25% van de productie ervan) en een snel groeiende CO2-voetafdruk heeft, E. overwegende dat informatie- en communicatietechnologie bijna 7% van de werkgelegenheid en meer dan 6% van het bbp uitmaakt en overwegende dat er een ernstig risico bestaat dat de EU de leiderspositie op het gebied van digitale technologie verliest, is er een directe noodzaak de innovatie-inspanningen in deze sector zowel ten gunste van ons klimaat als van het creëren van groene banen in de toekomst te verhogen, F. overwegende dat de sector van de informatie- en telecommunicatietechnologieën (ICT) een enorm onbenut potentieel omvat voor het besparen van energie en door middel van tal van toepassingen kan bijdragen aan de verbetering van de energie-efficiëntie, overwegende anderzijds dat tot op heden deze toepassingen niet adequaat zijn ingezet, G. overwegende dat informatie- en communicatietechnologieën (ICT) een belangrijke bijdrage leveren aan de energie-efficiency van de EU, met name bij gebouwen en in de vervoersector, maar ook in de samenleving in haar geheel dankzij verbeteringen bij de productie en distributie van energie, en aan het realiseren van de doelstellingen om tegen 2020 een energiebesparing van 20% te bereiken, H. aangezien hernieuwbare energiebronnen effectief kunnen worden aangewend voor het voldoen aan de behoefte aan elektrische energie van de ICT; overwegende dat met op ICT gebaseerde systemen het energieverbruik van gebouwen zelfs met 17% en de CO2-uitstoot in het vervoer met 27% kan worden verminderd, I. overwegende dat de bedrijfs- en beroepsorganisaties van onder meer de vervoers-, productie- en bouwsector een sleutelrol kunnen spelen bij het verminderen van het energieverbruik en ook het gebruik van de informatie- en communicatietechnologieën in de hand zouden moeten werken, J. overwegende dat informatie- en communicatietechnologie een technologie is die via elektriciteitsnetwerken (slimme netwerken), slimme gebouwen, slimme huizen en slimme meters, ecologisch efficiënt vervoer en dematerialisatie, ecologisch efficiënte industriële processen en organisatorische duurzaamheid de vermindering van broeikasgasemissies mogelijk kan maken, K. overwegende dat binnen de industriële activiteit 65% van het mondiale elektrische vermogen verbruikt wordt door gemotoriseerde industriële systemen en dat generalisering van intelligente motoren zal leiden tot een vermindering van 0,97 GtCO2 in 2020, L. overwegende dat compatibele methodes en instrumenten moeten worden uitgewerkt om het rendement van het energieverbruik te meten en te monitoren, overwegende dat de verspreiding van slimme meters het energieverbruik met tot 10% kan terugdringen, kan de terreinwinst van de gedecentraliseerde productie van elektrische energie (micro generation) worden bevorderd en het netwerkverlies van kleine capaciteiten worden verminderd, waardoor de verspreiding van hernieuwbare energiebronnen wordt bevorderd, M. overwegende dat er een direct verband bestaat tussen het gebruik van deze technologieën en de verspreiding en ontwikkeling van de breedband in Europa, N. gezien de noodzaak om de reeds ondernomen acties zoveel mogelijk te integreren door middel van het Europese onderzoeks- en innovatiebeleid en de uitwisseling van informatie en goede praktijken en gezien de noodzaak om de Europese O&O- en structuurfondsen evenals de acties van lidstaten en de financieringsmechanismen van de EIB beter te coördineren teneinde synergie te creëren, O. overwegende dat sommige verantwoordelijkheden en competenties op het gebied van de ruimtelijke ordening, de energieleveringen, de woningbouw en het verkeersmanagement tot de nationale, regionale en lokale bevoegdheid behoren, P. gezien het belang van acties die de consumenten warm maken voor de nieuwe technologieën en ze overtuigen van de potentiële voordelen ervan op energiebesparings- en economisch vlak en gezien het belang van het beter in staat stellen van consumenten hun energieverbruik te beheren, Q. overwegende dat momenteel 15 tot 20% van het geld dat wordt besteed aan de exploitatie van datacentra opgaat aan elektriciteitsvoorziening en koeling, R. rekening houdend met de ecologische voetafdruk van de ICT bij de verspreiding van de diverse on-linesectoren, S. overwegende dat de energie-efficiëntie er in aanzienlijke mate toe kan bijdragen de toenemende bezorgdheid om de zekerheid van de energievoorziening in de Europese Unie weg te nemen, 1. verwelkomt de mededeling en de aanbeveling van de Commissie en stemt er in grote lijnen mee in; 2. dringt aan op de invoering van maatregelen om de privacy te garanderen van persoonlijke informatie met betrekking tot „intelligente meetapparaten”; 3. verzoekt daarom de Commissie voor eind 2010 een geheel van aanbevelingen te doen om ervoor te zorgen dat het gebruik van slimme meters wordt geïmplementeerd in overeenstemming met het in het derde energiemarktpakket vastgestelde tijdschema en dat een minimumniveau van functionaliteit voor slimme meters wordt overeengekomen om de consumenten beter in staat te stellen hun energiebehoeften te beheren en de vraagcurve gelijkmatig te spreiden, evenals om de invoering van nieuwe energiediensten en een innoverend, geharmoniseerd en interoperabel Europees slim netwerk in de hand te werken, waarbij rekening wordt gehouden met alle beproefde beste praktijken die in sommige lidstaten worden gevolgd, in het bijzonder op het vlak van het beheer van energie- en informatiestromen in twee richtingen en in real time; in de definitie van een minimumniveau van functionaliteit moet voldoende rekening worden gehouden met het werk dat door de Europese normalisatieorganisaties CEN, CENELEC en ETSI verricht wordt bij het definiëren van „aanvullende functionaliteit” krachtens mandaat 441 inzake slimme meters; 4. benadrukt dat aanzienlijke technologische vooruitgang en organisatorische innovaties in nauw verband met de informatie- en communicatietechnologie verwacht worden zodat mogelijkheden worden gecreëerd om de komende decennia energie te besparen; 5. is van mening dat informatie- en communicatietechnologie onmisbaar is voor ontkoppeling tussen economische groei en broeikasgasemissies met behulp van drie basisstrategieën voor het tegengaan van klimaatverandering: verlaging van het energieverbruik, verhoging van de energie-efficiëntie en integratie van hernieuwbare energie; 6. wijst erop dat een vergelijking van de bestaande gegevens in de diverse lidstaten en een verbetering van de energie-efficiëntie alleen mogelijk zijn indien er een gemeenschappelijke methode wordt uitgewerkt voor het meten van het energieverbruik en de koolstofemissies evenals een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus voor minimumeisen inzake de energieprestaties in de bouwsector; acht het voorts noodzakelijk dat de informatie- en communicatietechnologieën zo spoedig mogelijk worden gestandaardiseerd als minimumvereiste voor interoperabiliteit; de standaardisering zou niet alleen betrekking moeten hebben op de meetfuncties maar ook op de toegang tot de informatie over het contract en het verbruik, de mogelijkheid om via het elektriciteitsnet te communiceren met de centrale systemen van de marktdeelnemers en een regeling voor goedkeuring van de verbinding en de loskoppeling van de levering op afstand; 7. onderstreept dat standaardisatie van informatie- en communicatietechnologie deel uitmaakt van de algemene standaardisatieactiviteiten en bijdraagt aan de beleidsdoelstellingen voor het verbeteren van de concurrentiepositie van de Europese industrie, zoals opgenomen in de Lissabon-strategie; ondersteunt de tenuitvoerlegging van het werkprogramma voor 2009 voor ICT-standaardisatie op de vastgestelde prioritaire gebieden: E-gezondheidszorg, E-inclusie, intelligent vervoer, ICT voor het milieu, E-business, E-vaardigheden, E-leren, bescherming van persoonsgegevens, de persoonlijke levenssfeer, netwerk- en informatieveiligheid; 8. is van mening dat indien de ICT een bijdrage kunnen leveren aan de besparing van energie, door de continue meting van de gegevens met als doel het particulier en het niet particulier energieverbruik te optimaliseren en het energierendement in tal van sectoren te verbeteren, de ICT-sector, gezien de exponentiële stijging van zijn eigen energieverbruik, het goede voorbeeld zou moeten geven door het eigen energieverbruik aanzienlijk te verminderen; vraagt de Commissie om voortaan in haar overwegingen rekening te houden met de bijdrage van de ICT-sector aan een efficiënt economisch gebruik van hulpbronnen; 9. benadrukt dat Europa voorop zou moeten lopen bij de ontwikkeling van koolstofarme ICT-toepassingen; stelt vast dat het van groot belang is dat ICT-onderzoeksexpertise gestimuleerd wordt en dat overheids- en particuliere investeringen in risicovolle gezamenlijke onderzoeken en -innovaties op het gebied van informatie- en communicatietechnologie bevorderd worden; 10. is van mening dat de ICT een belangrijke rol kunnen spelen bij het meten en in cijfers omzetten van de mondiale effecten van klimaatverandering, alsmede bij de evaluatie van klimaatmaatregelen. Deze technologieën kunnen zo bijdragen aan de verfijning van het klimaatbeleid; 11. onderstreept dat de inspanning van de ICT-sector om zijn energieverbruik te verminderen in dit verband met name gericht dient te zijn op de gegevenscentra; 12. benadrukt het belang van het eigen energieverbruik door de sector van de informatie- en communicatietechnologie en dringt er bij de sector op aan de aanbeveling van de Commissie (C(2009)7604) zo snel mogelijk en minimaal binnen de in de aanbeveling genoemde termijnen ten uitvoer te leggen; 13. is van mening dat, om de komende decennia energiebesparingspotentieel te realiseren, elektriciteitstransportnetten intelligente systemen zouden kunnen worden met flexibele, gecontroleerde voedingsstromen die ondersteund worden door geavanceerde informatietechnologie; 14. onderstreept in dat verband dat de ICT in huishoudens en in de sectoren van de bouw, het vervoer, de logistiek en de industrie kunnen worden gebruikt in talrijke toepassingen die erop gericht zijn de energie-efficiëntie en het energiebeheer te verbeteren; onderstreept dat deze toepassingen onder meer gevolgen hebben voor de distributie van elektriciteit, verlichting, verwarming, koeling, ventilatie en airconditioning alsook voor de mogelijkheden die de ICT-sector biedt op het vlak van meten, controleren en automatiseren; is van mening dat slimme meters, efficiënte verlichting, cloud computing en gedistribueerde software andere gebruikspatronen van energiebronnen kunnen opleveren; 15. merkt op dat informatie- en communicatietechnologie innovatieve oplossingen voor het algemeen beleidsbepalend bestuur van stedelijke planning en stedelijke infrastructuren kan opleveren om de CO2-uitstoot te verminderen; 16. is van mening dat in het bijzonder voor het beheer en het functioneren van stedelijke agglomeraties, ICT-toepassingen een sleutelrol kunnen vervullen in het verhogen van de energie-efficiëntie; meent dat het „Smart Cities” project laat zien waar in de ICT het energieverbruik verlaagd kan worden en dat het andere steden stimuleert om hun score te verbeteren en goede praktijken te implementeren; 17. benadrukt dat nauwere samenwerking tussen overheidsinstanties en openbare dienstverleners bij het introduceren van slimme meetapparatuur de kosten zou kunnen verlagen en betere diensten zou kunnen opleveren voor consumenten; 18. onderstreept het belang van openbare diensten, van steden en gemeenten in het besluitvormingsproces voor het treffen van concrete maatregelen op het gebied van energievermindering en energie-efficiëntie; onderstreept het belang van ICT op dit vlak; 19. wijst erop dat alle energieverbruikende sectoren naar vermogen moeten bijdragen aan de verbetering van de energie-efficiëntie; wijst erop dat de verwezenlijking van het algemene doel dat op Europees niveau wordt nagestreefd afhankelijk zal zijn van de hoeveelheid energie die op elk niveau wordt bespaard; 20. benadrukt dat ook de ICT-sector zich moet inspannen voor een grotere van energie-efficiëntie en de terreinwinst van koolstofneutrale energievoorziening, door middel van de ontwikkeling van het instrumentenpark, de communicatienetwerken en de transmissiesystemen. De Europese Commissie moet tegelijkertijd de regelgeving op flexibele wijze aanpassen aan de technische ontwikkeling van de sector; 21. onderstreept dat meet- en besturingstechnologie in combinatie met de bijbehorende software in de industriële sector van cruciaal belang zijn voor het realiseren van het potentieel voor het uitsparen van grondstoffen; 22. betreurt de langzame vooruitgang bij het realiseren van het potentieel aan energie-efficiëntie en energiebesparingen met het oog op de vermindering van de emissies van broeikasgassen; dringt er bij de Commissie op aan om ten volle rekening te houden met het besparingspotentieel van de ICT bij de uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor energiegerelateerde producten (1) ; 23. onderstreept het belang van de rol van de ICT op het gebied van energie-efficiëntie, die ook weerspiegeld werd door het feit dat deze kwestie in 2007 als bijzonder thema werd opgenomen in het kader van de prioriteit die aan de ICT gegeven werd in het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (2) ; 24. acht het van prioritair belang dat de Europese economie wordt aangezwengeld door middel van investeringen in de nieuwe technologieën en in het bijzonder in de ontwikkeling van de breedband in de lidstaten, als instrument van economische groei, het toegankelijk maken van nieuwe systemen en nieuwe toepassingen voor een toenemend aantal Europese burgers en bedrijven, en het verwezenlijken van de doelstellingen die de Europese Unie uiterlijk in 2020 op het vlak van de energie-efficiëntie wil bereiken; bovendien zal de ontwikkeling van informatie- en communicatietechnologie die verantwoordelijk is voor de verschuiving naar een koolstofarme economie bijdragen aan het verminderen van de afhankelijkheid van de energievoorziening en aan het opgewassen zijn tegen de hoge grondstoffenkosten; 25. dringt er bij de lidstaten op aan om door de ontwikkeling van de nodige infrastructuur de beschikbaarheid van breedbandinternet voor alle burgers van de EU te bevorderen om hun een gelijke toegang te bieden tot online-diensten die de noodzaak tot het maken van reizen kunnen verminderen; 26. dringt aan op de ontwikkeling en de verspreiding van on-linediensten (E-bankieren, E-handel, E-overheid, E-onderwijs, E-gezondheidszorg) en telewerken om de kwaliteit van de dienstverlening aan de burgers te verbeteren en tegelijk de kooldioxide-emissies terug te dringen; verzoekt de lidstaten alles in het werk te stellen om deze diensten verder te ontwikkelen, omdat ze de burger tijd besparen en het verkeer beperken; 27. benadrukt het belang van logistiek bij het rationaliseren van vervoer en de vermindering van de CO2-uitstoot; erkent de noodzaak van het verhogen van overheids- en particuliere investeringen in ICT-instrumenten teneinde slimme energie-infrastructuren voor het vervoer te ontwikkelen en met name e-Freight en intelligente vervoerssystemen (Intelligent Transport Systems, ITS) te realiseren; 28. is van mening dat het gebruik van intelligente vervoerssystemen (IVS) in het wegvervoer, geïnterfaced met de andere vervoersmodi, kan bijdragen aan het verminderen van opstoppingen en de negatieve effecten ervan op het milieu; is van mening dat dankzij de toepassing van informatie- en communicatietechnologie in het passagiersvervoer en dankzij de beschikbaarheid van nieuwe technologieën en ook in de auto zichtbaar gemaakte, minimale informatie over wegdek, wisselwerking tussen wegdek en banden en weersomstandigheden, het mogelijk zal zijn om efficiënter, sneller en veiliger te reizen en goederen te vervoeren; 29. benadrukt het belang van informatie- en communicatietechnologie bij het plannen van een nieuw Europees vervoersbeleid; verzoekt dat in dergelijke plannen van de Commissie oplossingen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie worden opgenomen, onder andere met betrekking tot het reguleren van verkeersstromen en om de intermodaliteit in de vervoerssector te verhogen en het evenwicht tussen verschillende vormen van vervoer te optimaliseren; 30. vraagt de Commissie en de lidstaten de noodzakelijke applicaties te installeren om de technologische infrastructuur mogelijk te maken waarmee het vervoer over de weg verminderd kan worden en intermodaal vervoer ontwikkeld kan worden; 31. benadrukt dat energiebesparing in de vervoersector gerealiseerd kan worden door middel van virtuele vergaderingen ritten te vermijden en dat intelligente transportsystemen een zeer efficiënte vervoersysteem mogelijk zullen maken; 32. dringt erop aan dat de Commissie haar inspanningen opvoert op het gebied van de toepassing van de ICT voor verkeersdoeleinden, met bijzondere aandacht voor de toepassing van observatie- en meetinstrumenten in het verkeer; vindt het essentieel dat de resultaten van de metingen in aanmerking worden genomen bij het regelen van het verkeer in real time, en bij de ontwikkeling en verfijning van het agglomeratie- en regionale verkeersnetwerk; 33. vraagt de Commissie de verspreiding van intelligente motoren te bevorderen ter ondersteuning van de voornaamste sectoren en gezamenlijke technologische platforms; 34. benadrukt de noodzaak van een gemeenschappelijke strategie inzake de ontwikkeling en productie van elektrische auto's; dringt er bij de Commissie bovendien op aan voorrang te geven aan projecten voor slimme auto's en slimme wegen, evenals aan O&O-proefprojecten voor V2V- en V2R-apparaten die weer nieuwe zakelijke mogelijkheden bieden aan Europese ICT-bedrijven; 35. beveelt aan om in het kader van de werkzaamheden van het Europees Instituut voor innovatie en technologie prioriteit te verlenen aan initiatieven met het oog op de ontwikkeling van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) voor duurzame intelligente steden, aangezien meer dan 80% van de EU-burgers in steden woont die worden geconfronteerd met de grootste uitdagingen van deze tijd voor de Europese samenlevingen op het gebied van duurzame ontwikkeling, mobiliteit, communicatie, gezondheid, veiligheid, welzijn, enz.; 36. benadrukt dat het toekomstige Commissievoorstel voor de vaststelling van een nieuwe digitale agenda voor Europa zich zou moeten richten op het integreren van informatie- en communicatietechnologie voor een koolstofarme economie; roept op tot de gebruikmaking van informatie- en communicatietechnologie om in 2020 in belangrijke sectoren een gerichte vermindering van de CO2-uitstoot mogelijk te maken en vraagt om de bevordering van verantwoordelijk energieverbruik, met name via het installeren van slimme meters; wijst er tevens op dat er specifieke doelstellingen voor 2015 moeten worden vastgesteld voor de vermindering van de voetafdruk van de sector van de informatie- en communicatietechnologie; 37. wijst erop dat een belangrijke belemmering voor het wijdverbreide gebruik van informatie- en communicatietechnologie in de industrie en in openbare diensten te wijten is aan het feit dat het niveau van de noodzakelijke training op dit gebied onvoldoende is; 38. beveelt aan dat de evaluatiebepaling van de richtlijn betreffende de energieprestatie van gebouwen wordt gerespecteerd en dat bij de volgende herziening de werkingssfeer ervan wordt uitgebreid tot de kleinere gebouwen; dringt er bij de lidstaten op aan dat zij deze richtlijn toepassen; dringt er voorts op aan dat de ICT worden opgenomen in de uitvoeringsmaatregelen op het vlak van de energie-efficiëntie; spoort de lidstaten ertoe aan ervoor te zorgen dat de energieprestatiecertificaten voor openbare gebouwen toegankelijk zijn voor het groot publiek en door iedereen gemakkelijk vergeleken kunnen worden; 39. is van mening dat een snelle verspreiding van intelligente huishoudelijke apparaten („smart appliances”) middels de commerciële exploitatie van het gezamenlijk technologie-initiatief Artemis van vitaal belang is; 40. is van mening dat een bredere toepassing van de ICT een stimulans zal zijn voor de Europese economische groei, het scheppen van nieuwe banen voor geschoolde arbeidskrachten, de markt van de nieuwe, op energie-efficiëntie toegespitste technologieën en het scheppen van groene banen; is van mening dat er significante investeringen nodig zijn voor zowel O&O als voor het gebruik van bestaande technologieën; verlangt dat de lidstaten zowel de overheids- als particuliere investeringen aanzwengelen en toespitsen op de energie-efficiëntie; herhaalt in dit opzicht de verantwoordelijkheid van de lidstaten en de Commissie als openbare aanbesteders; 41. benadrukt de belangrijke rol van particuliere investeringen bij het bereiken van de benodigde financieringsniveaus en is derhalve van mening dat de EU moet toezien op een gunstig markt- en regelgevingskader dat bedrijven stimuleert een ambitieuze energie-efficiëntiestrategie na te streven; denkt dat de markten met deze condities zullen voldoen aan de doelen die voor hen gesteld zijn; verzoekt de Commissie daarom om met concrete, ambitieuze doelen te komen in overeenstemming met het potentieel van de verschillende informatie- en communicatietechnologieën zoals is beschreven in de mededeling van de Commissie ( COM(2009)0111 ); 42. verzoekt de lidstaten te investeren in onderwijs over energie-efficiëntie dat vanaf de scholen zou moeten starten en dat de ontwikkeling stimuleert van innovatieve, door informatie- en communicatietechnologie mogelijk gemaakte scholingsprogramma's op het gebied van energie-efficiëntie in een breed netwerk van scholen in het lager en middelbaar onderwijs; 43. is van mening dat slimme meters en ICT-projecten in het algemeen brede voorlichtingscampagnes vereisen om de voordelen ervan aan burgers uit te leggen; benadrukt dat het voorlichten van de maatschappij over de noodzaak en voordelen van slimme meters van cruciaal belang is om te vermijden dat dit project door burgers verkeerd wordt geïnterpreteerd en niet wordt gesteund; acht het derhalve belangrijk dat, om de energieproductie en de elektriciteitstransportnetten te optimaliseren, zo spoedig mogelijk werk wordt gemaakt van de inzet van slimme meettechnologie die de consument in staat stelt zijn energieverbruik zo efficiënt mogelijk te beheren; onderstreept in dat verband dat het meten, controleren en automatiseren van het verbruik van wezenlijk belang is in geoptimaliseerde elektrische architecturen die enerzijds energie-efficiëntie moeten waarborgen en anderzijds hernieuwbare energiebronnen moeten inzetten en de energieopslag moeten beheren; onderstreept echter dat slimme meettechnologieën slechts een eerste stap vormen op weg naar intelligente netwerken; 44. benadrukt dat het met het oog op de belangrijke invloed van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) op de economische ontwikkeling van steden en regio's in de Europese Unie onontbeerlijk is om overleg te voeren met de gemachtigde vertegenwoordigers van lokale en regionale gemeenschappen wanneer in het kader van EU-programma's steun wordt verleend aan het definiëren van prioritaire toepassingsgebieden die voor hen belangrijk zijn; 45. benadrukt dat slimme energienetten op lidstaat- en Europees niveau noodzakelijk zijn om de voordelen van slimme meters volledig te kunnen benutten; verzoekt de Commissie daarom investeringsprogramma's op Europese schaal te overwegen; verzoekt de lidstaten het gebruik van slimme meters door de gebruikers van commerciële en residentiële gebouwen te bevorderen; benadrukt dat de introductie van slimme meters slechts één noodzakelijk element is in het opbouwen van een Europees, geïntegreerd slim elektriciteitsnetwerk; moedigt de lidstaten en de Commissie aan om vaart te zetten achter de toepassing van ICT-oplossingen voor dit doel; 46. onderstreept de noodzaak om te onderzoeken wat de invloed van de ontwikkeling van de ICT is op aspecten van een evenwichtige ontwikkeling, in het bijzonder ten aanzien van ecologische en sociale kwesties, zoals de bedreigingen voor het milieu en de gezondheid die uitgaan van het gebruik van deze technologie en de sociale ongelijkheid die het gevolg is van digitale uitsluiting; 47. feliciteert de lidstaten die het gebruik van slimme meters al hebben geïntroduceerd, met hun initiatief en spoort de overige lidstaten aan om zo spoedig mogelijk acties in die zin te ontwikkelen; verzoekt de Commissie een zo groot mogelijk aantal proefprojecten op een zo groot mogelijke schaal te cofinancieren door middel van de beschikbare financierings- en onderzoeksinstrumenten; 48. verzoekt de Commissie en de lidstaten via openbare aanbestedingscontracten efficiënte, upgradebare en uitbreidbare oplossingen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie te promoten; 49. verzoekt de Commissie een Europees webportaal op te zetten met beste praktijken op het gebied van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor het verbeteren van energie-efficiëntie, die als nuttige informatie kunnen dienen voor consumenten en overheidsinstanties; 50. verzoekt de Commissie bij de ICT-planning rekening te houden met de minder ontwikkelde regio's van de Unie en activa zeker te stellen voor het cofinancieren van de implementatie van slimme meters en andere ICT-projecten in deze regio's om hun deelname te garanderen en te voorkomen dat ze worden uitgesloten van gemeenschappelijke Europese initiatieven; 51. verwelkomt de oprichting van een „task force” voor slimme netten in de schoot van de Commissie en beveelt deze laatste aan bij haar werkzaamheden de adviezen van alle belanghebbenden in overweging te nemen; verzoekt de Commissie regelmatig aan het Parlement verslag uit te brengen over de voortgang van de werkzaamheden; 52. verlangt dat de Commissie op basis van de werkzaamheden van de „task force” een mededeling opstelt over de slimme meettechnologieën, waarin zij 53. acht het onontbeerlijk dat de lidstaten voor eind 2010 gemeenschappelijke minimale functionele specificaties voor slimme meters overeenkomen, waarmee gedecentraliseerde productie en energie-efficiëntie kunnen worden aangemoedigd, met als doel de consumenten volledig en adequaat te informeren, zodat zij op elk moment hun energieverbruik kunnen controleren en aanpassen aan hun behoefte en aldus kunnen bijdragen aan een optimaal beheer ervan; 54. verzoekt de Commissie om als voorbeeld voor lidstaten en Europese burgers een beknopt actieplan vast te stellen voor de vermindering van het energieverbruik via het gebruik van informatie- en communicatietechnologie in de gebouwen van EU-instellingen; 55. verzoekt de Commissie een bindend tijdschema met ambitieuze en bindende, ICT-ondersteunde energiebesparingsdoelen voor alle ICT-sectoren en alle lidstaten vast te stellen met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen voor de vermindering van de CO2-uitstoot; 56. is van mening dat bij de keuze van de regelgevingsinstrumenten en bij de aanneming van gemeenschappelijke maatregelen op Europees niveau bijzondere aandacht dient te worden geschonken aan de extra kosten die deze maatregelen voor de Europese burgers met zich mee kunnen brengen, evenals aan de productie- en administratieve lasten voor de Europese industrie; 57. verzoekt de Commissie om in het kader van EU-financiering met een financieel instrument te komen om kmo's te stimuleren om hun duurzame, koolstofarme energietechnologieën te ontwikkelen; 58. verzoekt de Commissie de EU-begroting aan te passen teneinde de ontwikkeling en inzet van kosteneffectieve koolstofarme technologieën te versnellen, met name gericht op het voldoen aan de financiële behoeften voor de tenuitvoerlegging van het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan); 59. is ingenomen met het „Convenant van Burgemeesters”, dat is opgericht als platform voor het uitwisselen van beste praktijken en als wegbereider voor steden die zich ambitieuze doelen stellen op het vlak van energie-efficiëntie; feliciteert in dit verband de steden en verenigingen die op het gebied van ICT goede praktijken ontwikkelen voor energie-efficiëntie van steden en moedigt de verspreiding van deze goede praktijken aan; 60. doet een beroep op de lidstaten en de Commissie om opleiding en bewustmaking van de gebruikers te ondersteunen, teneinde het volle potentieel van dankzij de ICT mogelijke energiebesparingen te kunnen realiseren; 61. verzoekt de Commissie om in samenwerking met geschikte internationale partners de ontwikkeling te bevorderen van gemeenschappelijke internationale normen voor de CO2-emissieverslaglegging van bedrijven zodat deze hun eigen emissies op een vergelijkbare wijze en efficiënt kunnen meten; 62. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de ontwikkeling te ondersteunen van off-site dataverwerking, gezien de grote potentiële bijdrage van deze technologie aan de energie-efficiency en bij het verminderen van de verspilling die doorgaans wordt geassocieerd met de regelmatige opwaardering van ICT's; 63. wenst dat initiatieven ontplooid worden om het potentieel van de ICT in te zetten ter vermindering van de verspilling van voedsel in de logistieke keten dankzij met name een gecoördineerde actie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling; 64. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsook aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het Witboek van de Commissie „Aanpassing aan de klimaatverandering: naar een Europees actiekader” ( COM(2009)0147 ), – onder verwijzing naar zijn ontwerpresolutie van 10 april 2008 over het Groenboek van de Commissie „Aanpassing aan de klimaatverandering in Europa – mogelijkheden voor EU-actie” (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 februari 2009 over „2050: De toekomst begint vandaag – aanbevelingen voor een toekomstig geïntegreerd EU-klimaatbeschermingsbeleid” (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 september 2009 over de bosbranden tijdens de zomer van 2009 (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 november 2009 over de EU-strategie voor de Conferentie van Kopenhagen over klimaatverandering (COP 15) (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 februari 2010 over de resultaten van de conferentie van Kopenhagen over de klimaatverandering (COP 15) (5) , – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), het Protocol van Kyoto bij het UNFCCC en het resultaat van de 15de conferentie van de partijen bij het UNFCCC in Kopenhagen (6) , – gelet op Richtlijn 2009/29/EG van 23 april 2009 tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG teneinde de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten van de Gemeenschap te verbeteren en uit te breiden (7) , – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie visserij ( A7-0057/2010 ), A. overwegende dat de opwarming van de aarde en de klimaatverandering als uitzonderlijk ernstige bedreigingen worden gezien, B. overwegende dat de klimaatverandering ernstige ecologische, economische en maatschappelijke gevolgen zal hebben, C. overwegende dat, ook als de wereld er in slaagt de uitstoot van broeikasgassen te begrenzen en te verminderen, er nog aanzienlijke aanpassingsinspanningen nodig zullen zijn om met de onvermijdelijke effecten om te gaan, D. overwegende dat de doelstelling om de aardopwarming met maximaal 2 °C te beperken nog steeds zou betekenen dat Europa warmer wordt, gepaard gaande met extreme regionale klimaatveranderingen, en overwegende dat de huidige, aan het UNFCCC medegedeelde toezeggingen bij toepassing zouden neerkomen op een opwarming met 3,5-4 °C, E. overwegende dat de gevolgen van de klimaatverandering zich op verschillende manieren, in verschillende mate en in verschillende tijdsbestekken zullen laten gevoelen, F. overwegende dat, zoals in het witboek van de Commissie wordt verklaard, het aanpassingsproces solidariteit tussen de lidstaten van de EU zal vergen met achtergestelde gebieden en gebieden die het zwaarst door de klimaatverandering worden getroffen, G. overwegende dat het zuiden van Europa en het Middellandse Zeegebied twee zeer kwetsbare gebieden van Europa zijn, die reeds te kampen hebben met waterschaarste, droogtes en bosbranden, en overwegende dat uit recent onderzoek is gebleken dat in het zuiden van Europa tegen 2080 moet worden gerekend met een teruggang van de oogsten tot 25% (8) , H. overwegende dat volgens de European Respiratory Society voor elke graad Celsius die de temparatuur boven een bepaalde, voor elke stad specifieke drempel stijgt het sterftecijfer van mensen met ademhalingsproblemen met 6% stijgt, I. overwegende dat het hoofdstuk „De externe dimensie en de lopende werkzaamheden in het kader van de UNFCCC” een belangrijk onderdeel van het witboek is en dat de EU met één stem moet spreken om de voortrekkersrol in de strijd tegen de klimaatverandering weer op zich te nemen en bij te dragen tot de totstandkoming van een nieuwe „klimaatdiplomatie” waartoe in de resolutie van het Europees Parlement van 10 februari 2010 over de resultaten van de conferentie van Kopenhagen over de klimaatverandering wordt opgeroepen, J. overwegende dat de weerslag van de klimaatverandering op de economie, de samenleving en het milieu in ruimere zin op indirecte wijze sterk zal worden gevoeld in het verval van de ecosysteemdiensten die zo essentieel zijn voor het welzijn van de mens, en overwegende dat de bescherming van de ecosystemen de basis van een aanpassingsstrategie van de EU moet vormen, K. overwegende dat stijgende gemiddelde temperaturen aanleiding geven tot een lagere behoefte aan olie en gas voor verwarming, maar dat tegelijk het aantal dagen toeneemt dat koeling nodig is en dat dit kan leiden tot een hogere behoefte aan elektriciteit, L. overwegende dat de bestaande Europese wetgeving die het milieu rechtstreeks aanbelangt, een stevige grondslag moet leggen voor ruimere mogelijkheden van de EU om de klimaatverandering en haar weerslag het hoofd te bieden, M. overwegende dat maatregelen op Europees niveau zowel de hoogste normen voor de eerbiediging van het milieu moeten vastleggen als er zelf aan moeten voldoen, op zowel korte als lange termijn (met inbegrip van aanpassing aan de klimaatverandering), 1. verwelkomt het hierboven genoemde Witboek; 2. stemt in met de doelstelling van het voorgestelde EU-aanpassingskader: de EU beter te wapenen tegen de effecten van de klimaatverandering; 3. is vooral verheugd over de nadruk die in het witboek wordt gelegd op de vergroting van het weerstandsvermogen van alle ecosystemen als een essentiële verdediging tegen de gevolgen van de klimaatverandering; onderstreept bovendien dat natuurlijke ecosystemen „s werelds voornaamste koolstofputten vormen waarin 50% van de jaarlijkse broeikasgasemissies in de wereld wordt vastgehouden en die bijdragen tot matiging en aanpassing; 4. onderstreept het belang van het vaststellen van nationale aanpassingsplannen op basis van een gemeenschappelijk Europees kader dat de lidstaten in staat stelt hun aanpassingsinspanningen te plannen en mede te delen; is van oordeel dat dergelijke plannen gevaar- en risicokaarten moeten omvatten waarop de infrastructuur en installaties zijn aangegeven die bij slechte weersomstandigheden een risico voor het milieu of de volksgezondheid kunnen vormen; dringt erop aan dat dergelijke informatie aan het publiek en de andere lidstaten ter beschikking wordt gesteld; 5. onderstreept het belang van het integreren van het thema aanpassing in alle beleidsmaatregelen, met name het gemeenschappelijk landbouw-, visserij- en bosbouwbeleid en het cohesiebeleid, alsmede in wetgeving inzake milieueffectrapportages, bouwvergunningen en bouwnormen, alsook het belang van het zorgen voor samenhang tussen dergelijke maatregelen middels een horizontale en sectoroverschrijdende benadering op basis van het weerstandsvermogen van de ecosystemen; 6. onderstreept dat aan de belangrijkste, in het witboek afgebakende actiegebieden verder voorrang moet worden verleend naargelang van het tijdsbestek waarbinnen de verschillende gevolgen naar verwachting in Europa zullen optreden, ten einde de beschikbare middelen doelmatiger te bestemmen; Het kennisbestand ontwikkelen 7. deelt de mening van de Commissie dat meer kennis over de effecten van de klimaatverandering nodig is opdat de informatie die de research oplevert zo ruim mogelijk kan worden verspreid en naderhand adequate aanpassingsmaatregelen kunnen worden genomen; 8. doet een beroep op de Commissie om een kennisbestand over de weerslag van de klimaatverandering op te bouwen en zich hierbij niet louter en alleen op de Europese Unie te richten, maar deze kennis ook aan ontwikkelingslanden en nieuwe industrielanden door te geven om ook daar naar behoren op de klimaatverandering te kunnen reageren en financiële middelen voor de bescherming van het klimaat doeltreffend te kunnen inzetten; 9. onderstreept dat in het kader van het lopende Zevende Kaderprogramma en de toekomstige kaderprogramma's voor onderzoek moet worden voorzien in een grotere onderzoeksinspanning, zodat de bestaande leemten in de kennis kunnen worden opgevuld ten aanzien van de gevaren (vroegere en waarschijnlijk toekomstige met het weer verband houdende rampen) en andere relevante factoren, zoals sociale en economische ontwikkelingen (huidige en toekomstige geografische verdeling van bedreigde activa) op bepaalde plaatsen en tijden en modaliteiten en technieken kunnen worden ontwikkeld voor de evaluatie van de kosten en baten van maatregelen voor aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering en hun respectieve bijdrage aan de vermindering van de blootstelling aan en de kwetsbaarheid voor de risico's van het klimaat, en dat prioriteit moet worden gegeven aan onderzoek en financiering van technologische ontwikkeling in de landen die hoge aanpassingskosten te dragen hebben; 10. is van oordeel dat het dringend noodzakelijk is kwetsbaarheidsindicatoren uit te werken in het licht van de uiteenlopende klimaatscenario's in de Gemeenschap en wijst op de behoefte aan verder onderzoek naar passende modellen op nationaal, regionaal en lokaal niveau, evenals op de noodzaak om het aanpassingsvermogen op het gehele grondgebied van de EU te omschrijven; doet derhalve een beroep op het EMA om rapporten op te stellen waarin de risico's van de klimaatverandering voor de kwetsbaarste gebieden van Europa worden geanalyseerd en de behoeften, beperkingen, tijdsbestekken, kansen, beleidsniveaus en opties ten aanzien van aanpassing worden afgebakend om hieruit richtsnoeren voor beleid inzake de aanpassingspraktijk te distilleren en de regionale en plaatselijke betrokkenen bij te staan bij de ontwikkeling van gedegen aanpassingsstrategieën; 11. herinnert er echter aan dat onzekerheid over de gevolgen van de klimaatverandering een essentieel onderdeel van het vraagstuk van de klimaatverandering is en dat de besluiten terzake soms uit hoofde van het voorzorgsbeginsel moeten worden genomen zonder dat op wetenschappelijke zekerheid kan worden gewacht; 12. acht het noodzakelijk middelen uit te trekken voor klimaatonderzoek, dat het meest effectief zal zijn indien het op Europees niveau wordt verricht en dat een stevige basis zal vormen voor de ontwikkeling van beleid voor aanpassing aan de klimaatverandering; 13. moedigt de Commissie ertoe aan om te zorgen voor een gemakkelijke toegang voor alle openbare en particuliere belanghebbenden tot gedetailleerde gegevens (met inbegrip van metagegevens die de gegevensbestandmethoden beschrijven); is van mening dat de gegevens over de klimaatverandering als een openbaar goed moeten worden beschouwd en aldus overeenkomstig artikel 14 van de INSPIRE-richtlijn kosteloos aan het publiek ter beschikking moeten worden gesteld of tegen een vergoeding die de kosten van het opslaan van gegevensbestanden en de bijbehorende dienstverlening dekt; 14. onderstreept de noodzaak om plaatselijke en regionale initiatieven inzake de aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering in een netwerk onder te brengen en de ervaringen op Europees niveau te delen; wijst erop dat de kennisgeving van optimale praktijken een meerwaarde aan de strategie van de EU kan verlenen; 15. onderstreept de relevantie van participatieve onderzoeksmethoden, zoals die worden gestimuleerd in het programma „Wetenschap in de maatschappij” van het zevende kaderprogramma voor onderzoek van de EU, die het gezamenlijke verwerven van kennis met de plaatselijke gemeenschappen en instanties mogelijk maken om de beste strategieën inzake aanpassing op regionaal en plaatselijk niveau af te bakenen en voor een betere verspreiding van kennis te zorgen; 16. verwelkomt het initiatief van het witboek om een mechanisme van informatie-uitwisseling in het leven te roepen; spreekt de wens uit dat dit mechanisme uiterlijk in 2011 operationeel wordt en dat tegen die tijd ook voorspellingsmodellen en -instrumenten worden ontwikkeld; 17. is van oordeel dat de Commissie ervoor moet zorgen dat het uitwisselingsmechanisme als een webportaal wordt opgezet waarin andere bestaande systemen worden opgenomen, zoals het gemeenschappelijk milieu-informatiesysteem en de Global Monitoring for Environment and Security (GMES − wereldwijde monitoring van milieu en veiligheid) en dat het een toegevoegde waarde inhoudt in de zin dat het de EU, de lidstaten en particuliere belanghebbenden helpt bij het ontwerpen, instellen en uitvoeren van adequate aanpassingsplannen; 18. benadrukt het belang van satellietdiensten voor reddingswerk in geval van natuurrampen; roept alle betrokkenen op om GMES zo snel mogelijk volledig operationeel te maken; Het thema aanpassing in EU-beleidsmaatregelen integreren Algemeen uitgangspunt 19. onderstreept de noodzaak om voor een horizontale aanpak te kiezen op basis van het weerstandsvermogen van de ecosystemen, de bescherming van de habitats en de biodiversiteit, alsmede de door de ecosystemen geboden diensten, en te zorgen voor synergie en samenhang tussen de maatregelen die op het stuk van alle betrokken sectoriële beleidsvormen moeten worden genomen; Water 20. maakt zich ernstig zorgen om het water, een van de voornaamste hulpbronnen op onze planeet, aangezien de klimaatverandering een significante impact zal hebben op de hoeveelheid en de kwaliteit van het beschikbare water, met name van drinkwater; 21. wijst er met klem op dat de EU haar waterreserves doeltreffender moet beheren middels een duurzame tweesporenbenadering – het vergroten van het potentieel van de hulpbron en het actief terugdringen van de vraag en de verspilling door de bevolking – en middels sociale en economische activiteiten; 22. acht het van groot belang dat de aanpassing aan de klimaatverandering volledig in de stroomgebiedbeheersplannen wordt geïntegreerd volgens de op 30 november 2009 gepubliceerde richtsnoeren; 23. onderstreept het belang van de actieve tenuitvoerlegging van de kaderrichtlijn inzake het waterbeleid (2000/60/EG) (9) en de doelmatigheid van stroomgebiedbeheersplannen, vooral bij grensoverschrijdende stroomgebieden en in gebieden waar de waterschaarste een kritisch niveau zal bereiken en/of waar het aantal overstromingen aan het toenemen is; 24. hecht veel belang aan de tenuitvoerlegging van de „Overstromingsrichtlijn” die voorziet in een omvattende regeling voor beoordeling en beheer van overstromingsrisico's als gevolg van de klimaatverandering en voor het uitwerken van aanpassingsstrategieën, alsmede van de voordelen die een sterk milieu en sterke ecosystemen kunnen bieden bij het beheren en tot een minimum beperken van de gevolgen van overstromingen; Land- en bosbouw 25. acht het dringend noodzakelijk het weerstandvermogen van de ecosystemen in de landbouw te vergroten via duurzamer gebruik van de natuurlijke hulpbronnen, in het bijzonder het water en de bodem, door niet-duurzame praktijken en het aanplanten van gewassoorten die niet geschikt zijn omdat zij teveel water nodig hebben, actief te ontmoedigen en door te zorgen voor een grotere intraspecifieke en interspecifieke biodiversiteit van zaden en diersoorten; 26. is van mening dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid een belangrijke bijdrage kan leveren aan de aanpassing aan de klimaatverandering en dat dit beleid een meer op ecosystemen gebaseerde benadering van de landbouw moet ontwikkelen waarbij het behoud van de biodiversiteit en andere ecosysteemdiensten, met inbegrip van het bodembehoud, de waterkwaliteit en de ecologische verbindingen tussen landschappen, worden beschermd en vergroot, en dat de invoering van duurzame landbouwmethoden zeer grote voordelen zal opleveren voor het bodembehoud, het waterbeheer, het behoud van de biodiversiteit en het weerstandsvermogen van de ecosystemen; 27. onderstreept dat de Europese maatregelen ten behoeve van de bossen een aanpassingsdimensie moeten omvatten, want de ecosystemen in bossen zullen door de klimaatverandering zwaar worden getroffen en het risico van bosbranden zal toenemen; 28. is verheugd over de voorstellen van de Commissie om de bosbouwstrategie van de EU bij te werken; dringt er bij de Commissie op aan onverwijld een debat over de bescherming van de bossen op gang te brengen; 29. doet een beroep op de Commissie en de lidstaten om boslandbouwmaatregelen te treffen met het oog op de bebossing in Middellandse Zeelanden als een rendabele wijze om voor basisecosysteemdiensten te zorgen; 30. is verontrust over het feit dat Europa in de afgelopen jaren te lijden heeft gehad onder bosbranden waarbij meer dan 400 000 hectare bos per jaar verloren ging, en die werden veroorzaakt door de geleidelijke teloorgang van het platteland en zijn traditionele activiteiten, het bestaan van uitgestrekte bosgebieden met dezelfde boomsoort, het aanplanten van ongeschikte boomsoorten, het ontbreken van een behoorlijk preventiebeleid en onvoldoende strenge bestraffing van brandstichting, evenals door de ondoeltreffende toepassing van wetgeving die illegale bouwactiviteiten verbiedt en herbebossing verzekert; merkt op dat met branden van deze omvang, met name in Zuid-Europa, bossen zich niet kunnen herstellen en dat dit ernstige ecologische, sociale en economische gevolgen heeft; constateert tevens dat de ongewone weersomstandigheden in 2007 de gigantische bosbranden nog hebben aangewakkerd, en dat dit fenomeen zich in de komende jaren waarschijnlijk vaker zal voordoen; merkt bovendien op dat de aardopwarming zeker in de komende 30 jaar zal toenemen en dat dit verschijnsel in de eerste plaats specifieke gebieden zou kunnen treffen die bij uitstek gevoelig zijn voor de klimaatverandering; 31. dringt er bij de Commissie op aan in haar voorstel voor een actieplan van de EU inzake de aanpassing aan de klimaatverandering, voorrang te verlenen aan de preventie en bestrijding van droogtes en bosbranden met nadruk op Zuid-Europa, zoals voorgesteld door het Parlement in zijn resolutie over de bosbranden tijdens de zomer van 2009; 32. vraagt de Commissie dat zij aanbevelingen doet over de wijze waarop de nationale systemen voor civiele bescherming moeten worden aangepast om het hoofd te bieden aan de gevolgen van klimaatverandering; dringt er vooral op aan dat de Commissie maatregelen neemt om de middelen en de capaciteit van de Europese Tactische Reserve voor bosbrandbestrijding te verhogen; 33. beveelt aan dat de Commissie onderzoekprogramma's opstelt om onderzoek te doen naar de reactie van bossen op een grotere CO2-uitstoot, hogere temperaturen en droogte; 34. beveelt aan dat de Commissie onderzoekprogramma's opstelt om nieuwe technieken voor bosbeheer van getroffen ecosystemen te ontwikkelen in het licht van de nieuwe omstandigheden die ten gevolge van de klimaatverandering aan het ontstaan zijn; Visserij 35. vraagt dat alternatieve visserijbeheersystemen en een inkrimping van de capaciteit van sommige onderdelen van de Europese visserijvloot in overweging worden genomen, met het oog op de instelling van duurzame visserij- en aquacultuurmethoden; 36. verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar het verschijnsel van de groene algen en de impact ervan op de visserijsector; dringt ook aan op onderzoek naar de invloed van veranderingen in de zeestromingen als gevolg van de opwarming van de aarde op de verplaatsingen van bepaalde mariene soorten; 37. verzoekt de Commissie dringend om ervoor te zorgen dat de aanbevelingen voor het geïntegreerd beheer van kustgebieden worden herzien, aangescherpt en uitgevoerd in het ruimere kader van het geïntegreerde maritieme beleid, waarbij alle sectorale beleidsterreinen in verband met de zee en de oceanen worden ingezet; 38. dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat aanpassing via het weerstandsvermogen van de ecosystemen een plaats moet krijgen in het standpunt van de Gemeenschap bij internationale onderhandelingen op het gebied van visserij en het mariene milieu, met name in de context van partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied en regionale visserijorganisaties; 39. verzoekt de Commissie actief deel te nemen aan de oprichting van een „blue carbon”-fonds in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (United Nations Framework Convention on Climate Change, UNFCCC). onderstreept het feit dat met dit fonds financierings- en coördinatiemechanismen moeten worden onderzocht voor de bescherming en het beheer van de ecosystemen aan de kust en op zee en de opslag van koolstof in de oceanen, als onderdeel van een algemene strategie voor mariene planning; Bodem 40. is van oordeel dat niet alleen de bodem grote invloed heeft op de klimaatverandering, maar dat de klimaatverandering zelf kan leiden tot ernstige bodemverschraling en erosie; 41. erkent dat de bodemverschraling voornamelijk plaatselijke en regionale oorzaken en gevolgen heeft, en dat bijgevolg het subsidiariteitsbeginsel moet worden nageleefd; dringt er bij de lidstaten zonder wetgeving inzake bodembescherming op aan dat zij hun verantwoording nemen; Kustgebieden en eilanden 42. is van mening dat kustgebieden en eilanden moeten kunnen profiteren van prioritaire aanpassingsmaatregelen, aangezien zij zeer gevoelig zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering, dichtbevolkt zijn en er economisch veel op het spel staat; Sociaal en gezondheidsbeleid 43. onderstreept dat beleid ter aanpassing aan de klimaatverandering ernaar moet streven om de duurzame groei aan te zwengelen; onderstreept bovendien dat dankzij dit beleid banen kunnen en moeten worden gecreëerd en de sociale gerechtigheid moet worden beschermd waardoor wordt bijgedragen tot hogere werkgelegenheidspercentages en het bestrijden van armoede en sociale ongelijkheid; 44. onderstreept dat in de herstelstrategie van de EU rekening moet worden gehouden met de sociale en werkgelegenheidsaspecten van het aanpassingsbeleid; 45. wijst erop dat ambitieuze aanpassingsplannen zullen bijdragen tot de ontwikkeling van groene jobs in Europa, jobs die ons zullen helpen op weg naar een koolstofvrije economie, en roept daarom de Commissie en de lidstaten op om meer inspanningen te leveren om overal in Europa een meer duurzame economische groei te realiseren; 46. onderstreept dat de armste maatschappelijke en bevolkingsgroepen voldoende bescherming moeten krijgen, gezien de hoge kosten van aanpassingsinspanningen; 47. neemt met tevredenheid kennis van de voorstellen van de Commissie om tegen 2011 richtsnoeren en toezichtmechanismen uit te werken voor de gevolgen van de klimaatverandering voor de gezondheid; wijst op het toenemende gevaar van de verspreiding van door vectoren overgedragen ziekten, de ernstige gevolgen voor de gezondheid van de luchtwegen en de noodzaak om de Europese burgers voor te lichten over doelmatige preventieve maatregelen, die worden aanbevolen door het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding; 48. wijst erop dat de gevolgen van de klimaatverandering voor de gezondheid zich het meeste zullen laten voelen in de minst begunstigde gemeenschappen, de armste bevolkingsgroepen en de kwetsbaarste groepen zoals kinderen, ouderen en mensen die reeds ziek zijn; acht het essentieel dat de aanpassingsmaatregelen afgestemd worden op de verschillen in gezondheidssituatie en dat dergelijke maatregelen actie stimuleren waarmee nevenvoordelen voor de gezondheid worden bevorderd; 49. onderstreept de noodzaak om de bestaande systemen voor toezicht op en beheersing van dierziekten te verbeteren; 50. erkent de rol van de gezondheidssector in de aanpassing; verzoekt de EU om maatregelen te ondersteunen ter vermindering van de koolstofvoetafdruk van de sector en te zorgen voor een adequate financiering van de aanpassingmaatregelen in de gezondheidssector; Infrastructuur 51. wijst erop dat ervoor moet worden gezorgd dat de bestaande wetgeving inzake bedrijfsvergunningen en milieueffectrapportering vereist dat bij elke geplande infrastructuur of toegestane industriële activiteit adequaat rekening wordt gehouden met de voorspelde klimaatomstandigheden en de daaruit voortvloeiende risico's, waarbij weliswaar het nodige aanpassingsvermogen moet worden betracht; wijst erop dat het vaak verstandiger zou zijn kwetsbare gebieden niet te ontwikkelen, eerder dan een defensief kader op te zetten als voorbereiding op ongunstige klimatologische gevolgen; 52. meent dat ervoor moet worden gezorgd dat indien nodig bij milieueffectbeoordelingen in het algemeen rekening wordt gehouden met verschillende mogelijke aanpassingsscenario's, mits deze scenario's wetenschappelijk onderbouwd zijn; 53. verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk werkwijzen te ontwikkelen om infrastructuurprojecten te onderwerpen aan klimaattoetsing, met inbegrip van een kosten-batenanalyse en mogelijke alternatieven; 54. stelt voor dat de Commissie zich beraadt over manieren om een goede ruimtelijke ordening (met inbegrip van risico- en gevarenkartering) aan te moedigen als een van de te onderzoeken mogelijkheden in verband met de klimaateffectbeoordeling van openbare en particuliere investeringen; 55. spoort de Commissie aan uitvoering te geven aan haar voornemen om klimaateffecten op te nemen in bouwnormen (zoals Eurocodes), om het weerstandsvermogen van gebouwen die in bedreigde zones liggen te verbeteren; 56. is van mening dat bouwwerkzaamheden die de waterafloop verhindert in dichtbevolkte gebieden en steden om microklimatologische redenen vermeden moet worden; Vervoer 57. betreurt het feit dat de vervoerssector in het witboek niet aan de orde komt, hoewel deze voor 27% van de totale broeikasgasemissies zorgt en doeltreffende aanpassingsmaatregelen nodig zijn; 58. wijst erop dat de vervoerssector een integrerend deel moet vormen van de Europese strategie inzake klimaatverandering en verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk een voorstel voor een Europees klimaat- en vervoerspakket in te dienen; 59. vindt het essentieel steun te verlenen voor „modal shift” als een van de middelen om het vervoer meer koolstofvrij te maken; 60. onderstreept dat alle vervoerswijzen hun externe aanpassingskosten geleidelijk moeten internaliseren; 61. is van mening dat de economische, maatschappelijke en financiële implicaties van de onontbeerlijke aanpassingsmaatregelen in de vervoerssector, zoals de impact van een reorganisatie van de sector (als gevolg van een modale omschakeling) nog onvoldoende bekend zijn of dat er nog niet adequaat op ingespeeld is; verzoekt de Commissie kwetsbaarheidsindicatoren en methoden voor de uitwisseling van goede praktijken voor de diverse delen van de sector (spoorweg-, weg-, lucht- en zeevervoer) vast te stellen; 62. verzoekt de Commissie en de lidstaten een effectief beleid voor stedelijke mobiliteit te ontwikkelen door uitbreiding van het openbaar vervoer, intermodaliteit en gebruikmaking van intelligente vervoerssystemen, om de opstoppingen en de vervuiling in de grote stedelijke agglomeraties te verminderen; 63. wijst erop dat voor de bevordering van een modern en duurzaam vervoersbeleid tijdens de volgende financiële programmeringsperiode van de EU (2014-2020) voldoende financiële steun moet worden verleend aan prioritaire TEN-projecten voor spoorweg-, zee- en binnenvaartvervoer; 64. wijst erop dat het wetgevingsproces voor de Eurovignetrichtlijn moet worden voortgezet om de internalisering van de externe kosten te vergemakkelijken op basis van het beginsel dat de vervuiler betaalt, en te zorgen voor gelijke mededingingsvoorwaarden voor de verschillende vervoerswijzen; Energie 65. wijst erop dat klimaatverandering een belangrijk effect heeft op het aanbod en de vraag op energiegebied in de EU-lidstaten; 66. verzoekt de Commissie een diepgaande analyse te maken van toekomstige energiescenario's, rekening houdend met het effect van klimaatverandering op de infrastructuur en de vraag naar energie; 67. verzoekt de Commissie te onderzoeken of het potentieel van elektriciteitsproductie uit hernieuwbare en fossiele energiebronnen zal veranderen als gevolg van de klimaatverandering en vestigt extra aandacht op de beperkte mogelijkheden voor het koelen van thermische centrales en de gevolgen daarvan; 68. wijst in verband met de koeling van reactoren op de bijzondere risico's voor de veiligheid van nucleaire installaties tijdens hittegolven, een probleem dat aanzienlijke negatieve milieugevolgen kan hebben voor aangrenzende wateren en implicaties voor de continuïteit van de voorziening; 69. merkt op dat extreme weersomstandigheden zoals overstromingen en stormen elektriciteitscentrales, hoogspanningsmasten, omzettingsstations en elektriciteitscabines kunnen beschadigen of tijdelijk buiten werking kunnen stellen; is van mening dat daarom diverse en robuuste elektriciteitsnetten nodig zodat de hogere nood aan flexibiliteit op de netten kan worden opgevangen worden en dat bijgevolg zowel de lokale netten als de internationale hoogspanningsnetten versterkt moeten worden; 70. benadrukt dat het energiegebruik in gebouwen zal veranderen als gevolg van de klimaatverandering en dat de grootste uitdaging daarbij wordt het vermijden van het overmatig verwarmen van gebouwen; is van mening dat natuurlijke koeling, mechanische koeling, energieprestaties en doordachte ruimtelijke planning hierbij een belangrijke rol moeten spelen; 71. is van mening dat de regio's door middel van een intelligent energiebeleid, gericht op actieve bevordering van hernieuwbare energiebronnen, een gedecentraliseerde energievoorziening en een grotere energie-efficiëntie op hun grondgebied niet alleen kunnen bijdragen aan de bestrijding van de effecten van de klimaatverandering maar bovendien hun burgers nieuwe economische kansen en vooruitzichten bieden; 72. benadrukt dat maatregelen met betrekking tot de energietoevoer en de toegang tot energie moeten worden vastgelegd in een kader van solidariteit tussen de lidstaten, en dat de EU moet bijdragen aan een globale heroriëntatie van het beleid naar de verbetering van energie-efficiëntie en de bevordering van koolstofarme energiebronnen, bv. hernieuwbare energiebronnen (HE); 73. roept de lidstaten op om vóór 30 juni 2010 ambitieuze, veelomvattende en realistische nationale actieplannen voor te leggen volgens de modellen en parameters die zijn vastgelegd door de EU en wijst erop dat aan de vraag van elke lidstaat aan energie uit HE voornamelijk moet worden voldaan door middel van de binnenlandse productie en dat pas toevlucht mag worden genomen tot het mechanisme voor statistische overdrachten van energie uit HE tussen lidstaten indien wordt geoordeeld dat dit absoluut gerechtvaardigd is; 74. onderstreept dat onmiddellijke prioriteit moet worden gegeven aan de verdere bevordering van de communautaire strategie voor de verwezenlijking van het doel van 20% meer energie-efficiëntie in 2020; is daarnaast van mening dat het in het kader van de beoordeling van de bestaande actieplannen inzake energie-efficiëntie opportuun zou zijn te onderzoeken of het mogelijk is dit doel juridisch bindend te maken op communautair niveau; Biodiversiteit 75. dringt, in de wetenschap dat NATURA 2000 de hoeksteen vormt van het EU-beleid om in de veranderende klimaatomstandigheden de ecosystemen in stand te houden, aan op een actief beheer van de NATURA 2000-gebieden en andere belangrijke landschappen, met adequate financiering door de EU en de lidstaten en gebaseerd op nauwe samenwerking en overleg met de plaatselijke gemeenschappen, en onderstreept dat richtsnoeren moeten worden opgesteld om de connectiviteit tussen de natuurgebieden te verzekeren; onderstreept dat, zoals de Commissie in de effectbeoordeling (SEC(2008)2887) bij haar Mededeling „Naar een EU-strategie ten aanzien van invasieve soorten” heeft aangegeven, nog heel wat onderzoek nodig is naar de omvang en de invasiemechanismen van de invasieve soorten en hun impact op de ecosystemen, alsook naar de gevolgen van de klimaatverandering voor biologische invasies; 76. onderstreept dat het weerstandsvermogen van de terrestrische en mariene ecosystemen uiteindelijk afhangt van het behoud van de biodiversiteit; 77. beklemtoont dat de bestaande EU-wetgeving, zoals de waterkaderrichtlijn (10) en de richtlijn mariene strategie (11) , kan helpen om het weerstandsvermogen van de ecosystemen in Europa te verbeteren op voorwaarde dat in de beheersplannen een op ecosystemen gebaseerde aanpak wordt gevolgd; verzoekt de Commissie en de lidstaten de hoogste prioriteit te verlenen aan de uitvoering van dit beleid; 78. benadrukt dat onderzoek moet worden verricht naar het verschijnsel van de invasie van de Europese ecosystemen door uitheemse soorten (bijv. tropische mariene soorten in de Middellandse Zee) en dat passende maatregelen moeten worden genomen om dit tegen te gaan; Stedelijk milieu 79. onderstreept het feit dat de stedelijke gebieden in Europa bijna 75% van de bevolking huisvesten en dat klimaatverandering een bijkomende factor is die van invloed is op de kwaliteit van het leven in de steden; dringt erop aan dat het EMA onderzoek verricht naar het verwachte effect van klimaatverandering op microklimaten in stedelijke gebieden (rekening houdend met bijvoorbeeld het stedelijk hitte-eilandeffect); Migratie 80. benadrukt dat klimaatverandering waarschijnlijk zal leiden tot grootschalige milieumigratie uit regio's van waaruit er al migratiestromen naar Europa zijn (Afrika, het Midden-Oosten, Zuid- en Zuidoost-Azië); 81. benadrukt dat milieumigratie in aanmerking moet worden genomen bij de langetermijnplanning van het ontwikkelingshulpbeleid, zodat tijdige preventiemaatregelen en snelle humanitaire responsmaatregelen kunnen worden genomen in de landen van oorsprong; Cultureel erfgoed 82. acht het zeer belangrijk dat aanpassingsmaatregelen worden uitgewerkt die alle aspecten van het Europese culturele erfgoed in acht nemen; Structuur en bestuur 83. acht het noodzakelijk dat de plaatselijke en regionale overheden worden erkend als hoofdrolspelers in de strijd tegen de schadelijke effecten van de klimaatverandering; 84. acht het van groot belang dat de interventies, de sectoroverschrijdende integratie en de ondersteuning van een milieu met een groot weerstandsvermogen op het meest passende niveau plaatsvinden om de doelmatigheid van de genomen maatregelen te maximaliseren; 85. verzoekt de Commissie en de lidstaten een gecoördineerde aanpak van het probleem van de aanpassing aan de klimaatverandering in de hand te werken, zodat de territoriale samenhang in de gehele EU kan worden gegarandeerd; 86. is van mening dat maatregelen moeten worden genomen die economisch vernieuwend en duurzaam handelen verzoenen met de bescherming van het natuurlijk milieu en zodoende de conflicten inzake gebruik tussen ecologische en economische belangen tot een minimum beperken; 87. dringt er bij de Commissie op aan dat zij ingaat op de voorstellen om verplichte nationale en regionale aanpassingsstrategieën te introduceren; 88. verlangt dat de Commissie een omvattende benadering uitwerkt voor de rol van de verzekeringssector in acties op het vlak van risicobewust handelen en risicodeling; 89. vraagt de Commissie en de lidstaten dat zij de publiek-private partnerschappen ontwikkelen die nodig zijn om een sterk en efficiënt langetermijnkader voor klimaatrisicobeheer te creëren (dat alle aspecten bestrijkt van risicobewustzijn tot risicodeling en herstel), met een krachtige leidersrol en betrokkenheid van de kant van de overheid; 90. is van mening dat de ultraperifere gebieden door hun bijzondere situatie, als omschreven in artikel 349 van het Verdrag van Lissabon, en hun geografische ligging in intertropische zones, gevoelig zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering en daarom extra aandacht van de Europese Commissie verdienen; dringt er daarom op aan dat de Commissie een impactstudie laat maken en een specifiek actieplan ontwikkelt voor de ultraperifere gebieden, en dat zij de uitwisseling van informatie en goede praktijken tussen de lokale overheden van deze regio's en die van derde landen in hun geografische omgeving ondersteunt; 91. dringt er bij de Commissie op aan ten volle gebruik te maken van de nieuwe rechten die haar in artikel 260 van het Verdrag van Lissabon worden verleend, om haar taken als hoedster van de Verdragen na te komen; Financiering 92. benadrukt dat de EU-begroting momenteel niet de beleidsprioriteiten van de EU op het gebied van aanpassing aan klimaatsverandering weerspiegelt; 93. dringt er bij de Commissie op aan dat zij zich in het kader van de herziening van het huidige meerjarig financieel kader concentreert op het vermogen van de EU-begroting om het hoofd te bieden aan klimaatverandering; onderstreept dat het volgende meerjarige financiële kader, meer dan het huidige, veel belang moet hechten aan de klimaatverandering, in het bijzonder aan aanpassingsmaatregelen, en dat ook de nodige kredieten hiervoor beschikbaar moeten komen; 94. dringt er, in het kader van de herziening van de EU-begroting en om te verzekeren dat deze rekening houdt met de gevolgen van klimaatverandering, bij de Commissie op aan dat zij een klimaattoetsingsprocedure voorstelt; 95. verlangt dat in de toekomst voorrang wordt verleend aan de klimaatverandering, in het bijzonder door de aanpassingstrategie in het beleid van de Europese Unie te integreren; 96. dringt er op aan dat bij de goedkeuring van voorstellen voor met Europese kredieten gefinancierde projecten die verband houden met energie-efficiëntie, afvalbeheer en bouw van infrastructuur, nauwkeurig rekening wordt gehouden met een evaluatie van de gevolgen voor de klimaatverandering; 97. dringt er op aan dat in de compensatie- en groeidoelstellingen van het cohesiebeleid van de EU ook doelstellingen met betrekking tot de klimaatverandering en de milieubescherming worden opgenomen, zonder dat deze echter de beproefde doelstellingen van het structuurbeleid vervangen; 98. spoort de Commissie aan om overeenkomstig de EU-strategie inzake duurzame ontwikkeling (12) en met spoed een routemap voor te stellen voor de sectorgewijze hervorming van subsidies die aanzienlijk negatieve gevolgen hebben voor het milieu, teneinde deze geleidelijk af te schaffen; beklemtoont voorts dat financiële middelen die door deze hervorming beschikbaar worden, naar aanpassingsinspanningen en groene banen moeten gaan; 99. benadrukt dat de fondsen die in de verschillende economische herstelplannen beschikbaar zijn gesteld, ook gebruikt dienen te worden voor aanpassingsinvesteringen en in ieder geval aan een klimaattoetsing moeten worden onderworpen; 100. benadrukt het beginsel van preventie bij de aanpassing aan klimaatverandering; vraagt dat de Commissie methodes ontwikkelt om ervoor te zorgen dat kosten die voortvloeien uit het niet nemen van aanpassingsmaatregelen, niet worden doorgerekend aan het grote publiek; 101. verleent steun aan de Commissie om er bij de Raad op aan te dringen dat hij het proces tot herziening van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie aanzwengelt, zodat de schade als gevolg van natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen effectiever, soepeler en spoediger kan worden hersteld; 102. onderstreept dat een aanzienlijk deel van de middelen die beschikbaar komen door de veiling van emissierechten in het kader van de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten van de Gemeenschap, met inbegrip van de veiling van rechten voor het maritiem en luchtvervoer, gereserveerd moet worden om de lidstaten en de ontwikkelingslanden in staat te stellen zich aan de klimaatverandering aan te passen; is van mening dat deze bepalingen ook ondersteuning moeten geven aan duurzame vervoerswijzen in Europa, zoals het spoorvervoer; vraagt dat de fondsen uit de EU ETS die al zijn toegekend voor solidariteit en groei in de Gemeenschap (inkomsten die voortkomen uit 10% van de totale hoeveelheid te veilen emissierechten), verdeeld worden onder de lidstaten met lage inkomens, en dit gelijk verdeeld over adaptatie- en mitigatiemaatregelen; 103. vraagt dat bij de toekenning van fondsen afkomstig uit de ETS en andere communautaire bronnen om lidstaten te helpen zich aan te passen aan de klimaatverandering, rekening wordt gehouden met kwetsbaarheid van elke lidstaat of regio voor klimaatverandering; 104. erkent de historische verantwoordelijkheid van de geïndustrialiseerde landen voor de huidige stijging van de temperatuur op aarde; herhaalt de verklaring die het heeft afgelegd in zijn resolutie van 10 februari 2010, onder meer ook dat de EU-verbintenissen om klimaatinspanningen in ontwikkelingslanden te financieren nieuw moeten zijn, een aanvulling moeten vormen op de bestaande ODA-toezeggingen en los moeten staan van de jaarlijkse begrotingsprocedures in de lidstaten; Externe dimensie 105. wijst nogmaals op de noodzaak aanpassingsmaatregelen op te nemen in alle aspecten van het extern beleid van de EU, overeenkomstig punt 8 van het Akkoord van Kopenhagen; 106. benadrukt dat de waarde van de ecosysteemdiensten en van het weerstandsvermogen van de ecosystemen zelfs nog aanzienlijker is in de minst ontwikkelde landen (13) ; onderstreept dat maatregelen voor aanpassing aan de klimaatverandering en met name maatregelen voor het weerstandsvermogen van de ecosystemen, naar behoren in aanmerking moeten worden genomen in alle internationale onderhandelingen, met inbegrip van handelsbesprekingen; 107. is er vast van overtuigd dat de Europese Unie haar voortrekkersrol in de internationale strijd tegen de aardopwarming moet blijven vervullen en nog moet versterken, en meent dat iedere verdere vertraging in het optreden van de EU het risico van negatieve ecologische, economische en sociale gevolgen en stijgende kosten nog zal verhogen; 108. benadrukt dat het voor een succesvolle uitvoering van het Europees actiekader voor de aanpassing van cruciaal belang zal zijn dat dit kader wordt opgenomen in een wereldwijde, coherente en ambitieuze overeenkomst (met bindende streefdoelen) inzake de bestrijding van klimaatverandering, en dat de EU het voortouw moet nemen in deze richting. 109. roept de Commissie op te overwegen de overheidsmiddelen voor internationale samenwerking in de context van het toekomstige achtste kaderprogramma (KP8) te verhogen, en dit in: Impact and Adaptation Steering Group 110. steunt het voorstel van de Commissie om een Impact and Adaptation Steering Group op te richten; beklemtoont dat het belangrijk is dat naast overheidsvertegenwoordigers ook regionale en lokale actoren bij deze groep worden betrokken; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat deze groep ook vertegenwoordigers van het Parlement als waarnemers omvat alsook particuliere belanghebbenden als deskundigen; vraagt de Commissie dat zij ervoor zorgt dat de stuurgroep extra aandacht besteedt aan de ernstigste gezondheidseffecten van de klimaatverandering, zoals toename van weergerelateerde doden en vectorziekten; Voortgangsverslag van de Commissie 111. verzoekt de Commissie tegen 2012 aan het Europees Parlement verslag uit te brengen over de voortgang bij de tenuitvoerlegging van het Witboek; o o o 112. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resoluties over vroegere jaarverslagen van de Commissie en het Europees bureau voor fraudebestrijding (OLAF), – gezien het verslag van de Commissie aan het Parlement en de Raad van 15 juli 2009 onder de titel „Bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen – Fraudebestrijding – Jaarverslag 2008” ( COM(2009)0372 ) en de bijbehorende bijlagen (SEC(2009)1002 en SEC(2009)1003), – gezien het activiteitenverslag 2008 (1) van OLAF en zijn tweede verslag van 19 juni 2008 over de uitvoering van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 11 november 1996 betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraude en andere onregelmatigheden, en de richtsnoeren ter vervanging van het OLAF-vademecum, – gezien het activiteitenverslag van het Comité van toezicht van het OLAF voor de periode van juni 2008 tot mei 2009 (2) , – gezien het activiteitenverslag van het Comité van toezicht van het OLAF voor de periode van juni 2007 tot mei 2008 (3) , – gezien het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over de uitvoering van de begroting in het begrotingsjaar 2008, vergezeld van de antwoorden van de instellingen (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 november 2009 over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad – Een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht ten dienste van de burger – Stockholmprogramma (5) , inzonderheid het hoofdstuk over economische misdrijven en corruptie, – gelet op artikel 319, lid 3, en artikel 325, lid 5, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EG, Euratom) nr. 1995/2006 van de Raad van 13 december 2006 tot wijziging van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (6) , – gelet op artikel 48 en artikel 119, lid 2, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie Begrotingscontrole en het advies van de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0100/2010 ), Algemeen: bedrag van de gemelde onregelmatigheden 1. neemt er kennis van dat de geraamde financiële impact van de onregelmatigheden, voor zover vastgesteld, gedaald is van 1 024 miljoen euro in 2007 tot 783,2 miljoen euro in 2008 (in alle sectoren, uitgezonderd de directe uitgaven en de pretoetredingsfondsen), met name: 2. acht het noodzakelijk dat gegevens betreffende onregelmatigheden worden opgenomen die duidelijk maken welk deel van het totale bedrag van de middelen die in de diverse uitgavensectoren en de diverse lidstaten zijn ingezet, betroffen is door fouten en gevallen waarin een vermoeden van fraude bestaat; 3. onderstreept dat de bestrijding van fraude en corruptie een belangrijke plicht is van de Europese instellingen en van alle lidstaten, die alle nodige middelen moeten inzetten om dergelijke verschijnselen efficiënt te bestrijden ter bescherming van de financiële belangen van de Unie en de belastingbetalers en ter bestrijding van de georganiseerde misdaad die, volgens nationale cijfers, doende is zijn vermogen om instellingen te beïnvloeden te versterken, vooral door fraude ten koste van de communautaire begroting; 4. betreurt het dat nog steeds een groot bedrag aan EU-middelen ten onrechte wordt betaald en roept de Commissie op om actie te ondernemen om deze middelen terug te vorderen; Eigen middelen 5. spreekt zijn tevredenheid uit over het feit dat het door onregelmatigheden betroffen bedrag naar schatting met 12,5% is teruggelopen ten opzichte van 2007; wijst er echter op dat, net als in voorgaande jaren, het grootste aantal onregelmatigheden betrekking had op televisietoestellen en beeldschermen en verzoekt daarom de Commissie vooral deze sectoren te controleren en de nodige maatregelen te nemen om alle eventuele bedragen aan eigen middelen of verschuldigde rente terug te vorderen; dringt er bovendien bij de Commissie op aan een passend evenwicht te bevorderen tussen de fysieke controles bij de import en de controles achteraf bij de handelaren na vrijgave van de goederen; dringt erop aan dat de lidstaten betere statistische informatie hierover verstrekken; 6. acht het onontbeerlijk dat een efficiënt juridisch instrument in het leven wordt geroepen om de administratieve samenwerking bij de bestrijding van schadelijke belastingpraktijken te verbeteren en het goed functioneren van de interne markt te waarborgen; verwelkomt in dat opzicht het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad ( COM(2009)0029 ) betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen; onderstreept de noodzaak om efficiënt toezicht uit te oefenen op alle gevallen waarin lidstaten weigeren gevraagde specifieke informatie te verstrekken of een administratief onderzoek in te stellen, en wenst dat het Parlement hierover volledig en transparant in kennis wordt gesteld; 7. verwelkomt het voorstel van de Commissie om de verordening van de Raad betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde ( COM(2009)0427 ) te wijzigen; acht het in dat verband van groot belang dat de verantwoordelijkheid van de lidstaten wordt uitgebreid, te beginnen bij de kwaliteit van de in de databanken opgeslagen gegevens; verzoekt de Commissie de betrouwbaarheid van deze informatie te onderzoeken en te garanderen dat het totale bedrag van de verschuldigde btw op een correcte manier wordt geïnd; 8. verzoekt de Commissie tevens een omvattend kader in het leven te roepen dat de mogelijkheid biedt de verhouding tussen de kosten die de lidstaten moeten dragen voor de inning van de traditionele eigen middelen en het gedeelte dat wordt ingehouden ter vergoeding van de inning ervan te verifiëren; Landbouwuitgaven 9. spreekt zijn tevredenheid uit over het feit dat het geraamde bedrag van de onregelmatigheden in deze rubriek met 34% is teruggelopen ten opzichte van 2007; wijst er op dat het relatief gering aantal onregelmatigheden hoofdzakelijk samenhangt met de verhoging van de drempel voor het melden van gevallen (10 000 EUR, ingevoerd door Verordening (EG) nr. 1848/2006 van de Commissie, van 14 december 2006, betreffende onregelmatigheden in het kader van de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en terugvordering van bedragen die in dat kader onverschuldigd zijn betaald, alsmede de organisatie van een informatiesysteem op dit gebied (7) ; 10. acht het van groot belang dat de verplichtingen betreffende het melden van onregelmatigheden worden nagekomen en betreurt de tekortkomingen die zijn vastgesteld in Oostenrijk, Zweden, Slowakije en Hongarije; 11. verzoekt de Commissie verdere stappen te ondernemen met het oog op de effectieve en efficiënte toepassing van Verordening (EG) nr. 1975/2006 (8) die via nieuwe regels voor toezicht op de maatregelen inzake plattelandsontwikkeling moet waarborgen dat de begunstigden zich van hun verplichtingen kwijten; 12. stemt in met het standpunt van de Rekenkamer, in punt 5.64 van het eerder genoemde verslag, volgens welk het geïntegreerd beheers- en controlesysteem (GBCS) slechts doeltreffend kan zijn in het beperken van het risico van fouten en onregelmatigheden in de uitgaven als het correct wordt toegepast en als er exacte en betrouwbare gegevens worden ingevoerd; betreurt de ernstige gebreken in de systemen van het Verenigd Koninkrijk (Schotland), Bulgarije en Roemenië; spoort de Commissie ertoe aan krachtig op te treden indien deze problemen blijven bestaan; Structurele maatregelen 13. verheugt zich erover dat, volgens ramingen van de Commissie, de financiële gevolgen van de onregelmatigheden in deze rubriek met 27% zijn verminderd vergeleken met 2007; stelt vast dat de Rekenkamer in de Betrouwbaarheidsverklaring 2008 (hoofdstuk Cohesie) schat dat de incidentie van gebreken op het vlak van de wettigheid en de regelmatigheid nog meer dan 5% bedraagt; betreurt dat het bedrag van de onregelmatigheden het hoogste is in Italië, Polen, het Verenigd Koninkrijk en Spanje; waardeert tegelijk de goede samenwerking van enkele van deze lidstaten met de Commissie bij het oplossen van de problemen en vertrouwt erop dat de andere lidstaten op gelijke wijze zullen samenwerken; wijst erop dat, zoals de Rekenkamer heeft aangetoond, van alle hoofdstukken van de begroting van de Unie de uitgaven voor structuurmaatregelen aan de strengste regels en de meest complexe beheersprocedures onderworpen zijn en dat de Commissie signaleert dat, als in een lidstaat een groot aantal financiële onregelmatigheden wordt gevonden, dit niet noodzakelijkerwijs betekent dat daar meer fouten worden gemaakt en fraude wordt gepleegd dan in andere landen, maar dat dit ook het gevolg kan zijn van fijnmaziger en strengere controles; herinnert er tevens aan dat het verslag van de Rekenkamer over de uitvoering van de begroting 2008 geen rekening houdt met het feit dat in de programmeringsperiode 2007-2013 nieuwe systemen voor het beheer van en het toezicht op de uitgaven zijn ingevoerd; wijst op het grote aantal fouten met uitgaven die niet voor steun in aanmerking komen en overtredingen van de wetgeving betreffende overheidsopdrachten en vindt het daarom wenselijk dat de Commissie preventierichtsnoeren voor lidstaten en plaatselijke overheden vaststelt om de toepassing van de regels te verduidelijken en te vermijden dat in plaats van uitgaven die door de Commissie als niet-subsidiabel zijn afgewezen, door de beheervoerende overheden nieuwe niet-subsidiabele uitgaven worden voorgesteld; 14. onderstreept dat het niet uit te sluiten valt dat de vertraging bij de goedkeuring van de beheers- en controlesystemen voor de programma's 2007-2013 de opsporing van fouten en mogelijke fraude in de uitgaven voor voorschotten minder doeltreffend heeft gemaakt; is voorts van mening dat de daaruit voortvloeiende vertraging bij het op gang brengen van de uitgaven voor tussentijdse betalingen kan leiden tot een ware „uitgavenrush” voordat de betalingsverplichting vervalt; dringt er daarom bij de Commissie op aan dat zij een eventuele herziening van de regels betreffende de annulering van middelen in overweging neemt om de kwaliteit van de uitgaven te verbeteren en de naleving van de kwantitatieve doelstellingen te garanderen; 15. is verheugd over de verbeteringen die bepaalde lidstaten dankzij een ruimer gebruik van het AFIS-systeem hebben bereikt bij de harmonisatie van hun systeem voor het melden van onregelmatigheden; spoort de lidstaten die nog niet over elektronische rapportagesystemen beschikken, ertoe aan zo spoedig mogelijk een dergelijk systeem in gebruik te nemen, gezien de goede resultaten die tot dusver bereikt zijn met betrekking tot de kwaliteit van de gegevens en de naleving van de rapportagetermijnen; 16. dringt er bij de lidstaten op aan completere en betrouwbaardere informatie over de financiële correcties tijdens de periode 2000-2006 aan de Commissie te doen toekomen; dringt er bij de Commissie op aan onverzettelijk te zijn in haar eis dat de lidstaten volledige informatie verstrekken en de correctiemechanismen strikt toepassen op de operationele programma's; 17. verheugt zich erover dat de Commissie in samenwerking met OLAF een specifieke gemeenschappelijke strategie voor fraudepreventie voor de structuurfondsen heeft ontplooid en wijst op het belang van een doeltreffender samenwerking met de regionale besturen en de bevoegde nationale gerechtelijke instanties; Pretoetredingssteun 18. betreurt het dat het geraamde bedrag van de onregelmatigheden voor de EU-10 met 8% is toegenomen en dat voor de EU-2 met 152% is gestegen, terwijl het gerecupereerde bedrag met 15,6% is gedaald ten opzichte van 2007; dringt er met name bij Bulgarije en Roemenië op aan hun administratieve mogelijkheden voor het beheer van de Europese middelen op te voeren, bestaande of potentiële netwerken van belangenconflicten te elimineren, het toezicht op en de transparantie van de openbare aanbestedingsprocedures te verbeteren op centraal, regionaal en lokaal niveau, en onverwijld beschermende, corrigerende en/of disciplinaire maatregelen te treffen en de Commissie daarvan in kennis te stellen; erkent en steunt de maatregelen die in aansluiting op de aanbevelingen van de Commissie door Bulgarije en Roemenië zijn genomen om de normen voor gedeeld beheer en financiële controle te verbeteren; 19. dringt bij de Commissie aan op passende maatregelen om de risico's die samenhangen met de uitzonderlijk onzekere context waarin DG ELARG moet werken, te reduceren, zodat een efficiënte meerjarenplanning van de interne audits verzekerd is; verzoekt de Commissie bovendien onverwijld een specifiek beleid te ontwikkelen voor centraal beheerde controles achteraf, op basis van de in 2008 opgedane ervaring en rekening houdend met de kosten-batenverhouding; 20. benadrukt dat de strategische doelstellingen van pretoetredingssteun nader omschreven moeten worden, zoals in het speciale verslag van de Rekenkamer wordt bepleit ten aanzien van pretoetredingssteun voor Turkije, om uitgevoerde projecten gemakkelijker te kunnen toetsen aan de meer algemene doelen; is van mening dat de doelstellingen en resultaten op transparante wijze bekend gemaakt moeten worden; 21. benadrukt dat de Commissie initiatieven moet blijven ontplooien om het ontwerp en de uitvoering van projecten te verbeteren; benadrukt dat beter verslag uitgebracht moet worden over de uitvoering van projecten en de mate waarin de activiteiten daarvan effect hebben gehad; is van mening dat na de afsluiting van elk project en op gezette tijden daarna verslag uitgebracht moet worden over de uitkomst ervan (resultaten en gevolgen) om informatie over het nuttig effect te leveren die kan helpen om toekomstige planning vorm te geven; Directe uitgaven 22. wijst erop dat de buitenlandse bijstand in toenemende mate te lijden heeft onder fraude en onregelmatigheden; 23. vraagt de Commissie om het probleem van de dubbele financiering van projecten in het oog te houden; 24. wijst erop dat de EU over de laatste vijf jaar een bijdrage van meer dan een miljard euro per jaar heeft gegeven aan de Verenigde Naties; onderstreept daarom nogmaals de noodzaak om het mandaat van OLAF in een internationale context te versterken en OLAF alle nodige middelen te geven om zijn taken bij de controle op deze stijgende directe uitgaven uit te voeren; verzoekt de Commissie om het Europees Parlement hiervan op de hoogte te houden; Naar een geïntegreerd kader van interne controles 25. verheugt zich erover dat de Commissie met haar mededeling over het begrip aanvaardbaar foutenrisico ( COM(2008)0866 ) de weg heeft geëffend voor een debat over het onderwerp en verzoekt haar verdere informatie dienaangaande te blijven verstrekken; steunt het voorstel om voor elke sector een aparte aanvaardbare foutendrempel vast te stellen, rekening houdend met de respectieve kenmerken en voorschriften; spoort de Commissie ertoe aan om terdege rekening te houden met de andere stappen die gezet moeten worden om het beheer van de EU-middelen te verbeteren (bijv. stroomlijning van de controlesystemen en toespitsing ervan op de kwaliteit van de uitgaven of vereenvoudiging van de wetgeving); 26. acht het noodzakelijk dat de jaarlijkse overzichten die elke lidstaat aan de Commissie doet toekomen een solidere rechtsgrondslag krijgen dan momenteel het geval is (artikel 53 ter, lid 3, van Verordening (EG; Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad (Financieel Reglement)); verlangt bijgevolg dat, in de context van de hervorming van het Financieel Reglement, in deze overzichten een gedetailleerde kwaliteitsanalyse wordt opgemaakt van de resultaten van de auditactiviteiten van elke lidstaat; acht het bovendien onontbeerlijk dat de Commissie voortgaat met het bevorderen van de „vertrouwenscontracten” met de lidstaten voor de structuurfondsen en tegelijk extra waarborgen probeert te krijgen wat de nationale controlestelsels betreft, door de banden met de onafhankelijke hoge controle-instanties aan te halen; Meer transparantie en de bestrijding van fraude, corruptie en financiële misdrijven 27. wijst erop dat het gevaar van onregelmatigheden, fraude en corruptie het grootst is in de sector overheidsopdrachten en dat deze onwettige praktijken de markt verstoren, leiden tot verhoging van de prijzen en tarieven die de consument betaalt voor goederen en diensten, en in de Europese Unie wantrouwen verbreiden; verzoekt de Commissie en de lidstaten de bestaande regels voor overheidsopdrachten aandachtig te bestuderen en voorstellen te doen voor verbetering ervan; erkent dat vooruitgang is geboekt en de transparantie inzake ontvangers van Europees geld is toegenomen en verzoekt de Commissie om een systeem te ontwikkelen om de lijsten van steunontvangers op een en dezelfde website bekend te maken, ongeacht de vraag wie de middelen beheert en met duidelijke en vergelijkbare informatie die alle lidstaten verstrekken in ten minste één werktaal van de Unie; verzoekt de Commissie bovendien om te garanderen dat alle lidstaten betrouwbare en homogene informatie over de ontvangers van Europese steun verstrekken, die moet worden opgenomen in het vroegtijdig waarschuwingssysteem en de centrale gegevensbank van uitsluitingen; 28. verzoekt de Commissie al in een vroeg stadium overleg te plegen met en het advies in te winnen van de belanghebbenden, ook in het maatschappelijk middenveld, over alle aspecten van de instelling van een Europees openbaar ministerie voor de bestrijding van strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden, waarin is voorzien in artikel 86 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en om vaart te zetten achter het nemen van alle maatregelen die nodig zijn om dit ministerie in te stellen; 29. dringt er met klem bij het Raadsvoorzitterschap op aan om de Commissie te machtigen met Andorra, Monaco en San Marino te onderhandelen over fraudebestrijdingovereenkomsten en deze overeenkomsten zo snel mogelijk af te ronden, en om met Zwitserland te onderhandelen over een nieuwe, verdergaande overeenkomst; 30. benadrukt dat de actieve bescherming van de financiële belangen van de EU noopt tot een krachtiger bestrijding van financiële en economische misdrijven; roept de lidstaten op om volledig uitvoering te geven aan de desbetreffende instrumenten van de Unie, zoals de Overeenkomst inzake wederzijdse rechtshulp van 2000 en het Protocol inzake banktransacties daarvan, het Kaderbesluit inzake beslissingen tot confiscatie (2006/783/JBZ) (9) en het Kaderbesluit inzake geldelijke sancties (2005/214/JBZ) (10) ; 31. verzoekt de Commissie een voorstel voor de wederzijdse erkenning van ontzettingen op te stellen, in het bijzonder voor financiële beroepen, zoals een verbod voor fraudeurs om op te treden als president-directeur; 32. verzoekt de Commissie om een effectbeoordeling en een voorstel tot uitbreiding van het EU-acquis inzake gemeenschappelijke definities van delicten op het gebied van financiële en economische misdrijven op te stellen; 33. is van mening dat de beëindiging van belastingontduiking en illegale activiteiten via offshore belastingparadijzen noodzakelijk is om de financiële belangen van de Unie te beschermen; verzoekt de Commissie te overwegen om ondernemingen die via offshore belastingparadijzen opereren te verbieden om zakelijke overeenkomsten met in de Europese Unie gevestigde ondernemingen te sluiten als hun offshore locatie eenzijdig de aanneming van samenwerkingsovereenkomsten met de Unie zal vertragen; 34. wijst erop dat 78% van de burgers van de Unie vinden dat corruptie in hun land grote zorg wekt (Eurobarometer 2009); verzoekt de Commissie en de lidstaten zich ervoor in te zetten en de nodige middelen vrij te maken om te zorgen dat geen corruptie met EU-steun plaatsvindt, vaart te zetten achter de confiscatie van criminele vermogensbestanddelen in verband met fraude, belastingontduiking, witwassen van geld en daarmee samenhangende misdrijven, en duidelijke en transparante regels ten aanzien van politiekprominente personen toe te passen, zoals bepaald in de Derde richtlijn witwassen van geld (Richtlijn 2005/60/EG) (11) ; verzoekt de Commissie zo snel mogelijk indicatoren ter kwantificering van de inspanningen op het gebied van corruptiebestrijding te ontwikkelen, met bijzondere aandacht voor overheidsopdrachten, zoals is vastgelegd in het programma van Stockholm; pleit voor krachtiger samenwerking tussen de bureaus voor de ontneming van vermogensbestanddelen, zodat vermogensbestanddelen doeltreffender kunnen worden geconfisqueerd; verzoekt de Commissie onverwijld maatregelen te nemen om een goed bestuur op fiscaal gebied te bevorderen, met name ten aanzien van belastingparadijzen, zoals bepleit in de resolutie van het Parlement ter zake van 10 februari 2010 (12) ; Activiteiten van OLAF 35. spreekt zijn erkentelijkheid uit voor en zegt zijn steun toe aan de activiteit van OLAF en wijst erop dat OLAF volledig operationeel onafhankelijk moet zijn bij het verrichten van zijn taken, die het Parlement van essentieel belang acht voor de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie en dus van haar burgers, evenals voor de bescherming van de reputatie van de Europese instellingen; acht het daarom noodzakelijk dat een strategie voor de menselijke hulpbronnen wordt uitgewerkt, die erop gericht is de kwaliteit van het personeel van OLAF op een hoog niveau te handhaven; 36. is van mening dat OLAF bij zijn onderzoeken beter gebruik zou moeten maken van de werkzaamheden van de interne audit van de Commissie en niet in eerste instantie mag uitgaan van meldingen door ambtenaren of lidstaten; acht het evenzeer onontbeerlijk dat wordt nagegaan of en op welke manier bij de interne audit van de Commissie rekening wordt gehouden met de aanbevelingen van OLAF; dringt er daarom op aan dat OLAF in zijn volgende jaarverslagen hierover statistieken levert; 37. ia van mening dat het werk van OLAF nog doeltreffender gemaakt kan worden door een correcte en gedetailleerde planning van de onderzoeken, door de aanneming van een ad hoc procedureverordening als bindend richtsnoer, door bevordering van het gebruik van de SMART-doelstellingen en de RACER-indicatoren voor de onderzoeken zelf, door een betere samenwerking en gegevenstransmissie tussen OLAF en de nationale gerechtelijke instanties al tijdens de eerste fase van het onderzoek, door snelle toepassing van het kerntakenbeleid en follow-upprocedures in de aanvangsfase van de onderzoeken van OLAF, waarbij kleine onregelmatigheden door andere diensten worden afgehandeld, terwijl de onderzoeken van OLAF zich kunnen richten op regelmatig voorkomende kleinschalige fraude die resulteert in grote bedragen door onregelmatigheden als gevolg van structurele problemen; verlangt bijgevolg dat OLAF in zijn volgend verslag ingaat op de in dat opzicht geboekte vooruitgang en aangeeft hoe daarmee rekening is gehouden in de toekomstige praktische handleiding van OLAF die binnenkort gepubliceerd zal worden; 38. verzoekt de Commissie om OLAF actief te betrekken bij de onderhandelingen over alle samenwerkingsovereenkomsten met het oog op de bestrijding van fraude en de uitwisseling van informatie over fiscale aangelegenheden; Relaties van OLAF met Europol en Eurojust 39. stelt met tevredenheid vast dat OLAF en Eurojust concrete afspraken hebben gemaakt om de onderlinge coördinatie en samenwerking in de strijd tegen financiële fraude nog te verbeteren; 40. spreekt eveneens zijn tevredenheid uit over de samenwerking tussen OLAF en Europol; geeft er zich rekenschap van dat dankzij de combinatie van de analytische middelen van Europol en de operationele ervaring van OLAF de lidstaten een efficiënte dienst kan worden verleend en dubbel werk kan worden vermeden; verzoekt OLAF in zijn volgende jaarverslag een overzicht te geven van de praktische gevolgen van de wijziging van het statuut van Europol per 1 januari 2010; Samenwerking tussen OLAF en de lidstaten 41. betreurt het dat bijlage 1 van het jaarverslag 2008 (SEC(2009)1002) betreffende de toepassing van artikel 280 van het Verdrag door de lidstaten enkele leemten vertoont, zowel met betrekking tot de manier waarop de lidstaten antwoorden op de vragenlijst van de Commissie, als met betrekking tot het soort vragen van de Commissie waar geen bruikbaar antwoord op wordt gegeven of die een lidstaat gemakkelijk kan ontwijken; verzoekt bijgevolg de Commissie de noodzaak te overwegen om deze vragenlijst in overleg met de nationale autoriteiten van de lidstaten te wijzigen om de procedure effectief en efficiënt te maken; 42. verzoekt OLAF om in zijn komende verslag een gedetailleerde analyse op te nemen van de strategieën en maatregelen die elke lidstaat heeft genomen om fraude te bestrijden en onregelmatigheden bij de uitgaven van de Europese fondsen, onder meer als gevolg van corruptie, te voorkomen en te signaleren; is van mening dat bijzondere aandacht besteed moet worden aan de tenuitvoerlegging van de landbouw- en de structuurfondsen; is van mening dat in het verslag met 27 landenprofielen onderzocht moet worden welke aanpak de gerechtelijke en onderzoekinstanties in elk land hebben gevolgd, hoeveel controles zijn verricht en wat de kwaliteit ervan was, en hoeveel gevallen niet zijn gevolgd door een tenlastelegging door de nationale autoriteiten na een verslag van OLAF en waarom dat niet gebeurde; is bovendien van mening dat het verslag als uitgangspunt moet dienen voor een nadere bepaling van de strategie van OLAF en de prioriteiten die gevolgd moeten worden voor speciale onderzoeken,de ontplooiing van initiatieven „op maat” en de verbetering van de samenwerking met de lidstaten en van de doelmatigheid van OLAF en van de nationale controle-instanties; 43. wijst erop dat de Europese wetgeving van de lidstaten eist dat zij alle onregelmatigheden melden uiterlijk twee maanden na het kwartaal waarin hierover een administratief of gerechtelijk vooronderzoek is verricht en/of nieuwe informatie over een gemelde onregelmatigheid bekend is geworden; verzoekt de lidstaten alles in het werk te stellen om de kloof die bestaat tussen de vaststelling en de bekendmaking van de onregelmatigheid te sluiten, onder meer door de nationale administratieve procedures te rationaliseren; 44. verzoekt de Commissie om de procedure te hervatten voor de aanneming van de richtlijn inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen ( 2001/0115(COD) ), die sinds 2002 door de Raad is geblokkeerd, en van de verordening betreffende wederzijdse administratieve bijstand ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap ( 2004/0172(COD) ), die sinds 2005 door de Raad is geblokkeerd; o o o 45. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Europese Rekenkamer, het Comité van toezicht van OLAF en OLAF zelf. Het Europees Parlement, – gezien het jaarverslag 2008 van de Europese Investeringsbank (EIB), – gelet op de artikelen 15, 126, 175, 208-209, 271, 308-309 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en Protocol nr. 5 betreffende de statuten van de EIB, – gelet op artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie over de rol van de Rekenkamer, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 april 2009 met de opmerkingen die een integrerend deel uitmaken van het besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het zevende, achtste en negende Europees Ontwikkelingsfonds voor het begrotingsjaar 2007 (1) , – gezien de briefwisseling tussen de heer Pöttering, Voorzitter van het Europees Parlement, en de heer Maystadt naar aanleiding van de resolutie van het Parlement van 23 april 2009, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 maart 2009 over de jaarverslagen van de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling over 2007 (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 22 april 2008 over het jaarverslag van de Europese Investeringsbank over 2006 (3) , – gezien Besluit 2006/1016/EG van de Raad van 19 december 2006 tot verlening van een garantie van de Gemeenschap voor verliezen van de Europese Investeringsbank op leningen en garanties voor projecten buiten de Gemeenschap (4) , – gezien het arrest van het Hof van Justitie van 6 november 2008 over de rechtsgrondslag van Besluit 2006/1016/EG (5) , – gezien het EIB-beleid inzake openbaarmaking van informatie (6) van 28 maart 2006, – gezien het werkprogramma van de EIB voor 2009-2011, dat op 16 december 2008 door de Raad van Bewind is goedgekeurd, – gezien het arrest van het Hof van Justitie van 10 juli 2003 over de bevoegdheid van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) om een onderzoek naar de EIB in te stellen (7) , – gezien de uit hoofde van artikel 248, lid 3, van het EG-Verdrag (8) gesloten en in juli 2007 verlengde Tripartiete Overeenkomst tussen de Rekenkamer, de EIB en de Commissie over de uitvoering van de controles door de Rekenkamer, – gezien het op 27 mei 2008 ondertekende memorandum van overeenstemming tussen de Europese Commissie en de EIB ter bevordering van de coördinatie van het EU-beleid inzake externe leningen, – gezien het op 9 juli 2008 ondertekende memorandum van overeenstemming tussen de Europese Ombudsman en de Europese Investeringsbank betreffende informatie over de beleidslijnen, normen en procedures van de bank, evenals betreffende de afhandeling van klachten, met inbegrip van klachten van niet-burgers en niet-ingezetenen van de Europese Unie, – gezien de tussentijdse herziening van het EIB-beleid inzake offshore financiële centra, – gezien het jaarlijkse activiteitenverslag 2008 van het klachtenbureau van de EIB, – gezien het jongste verslag van de EIB aan het Parlement over de implementatie van de aanbevelingen van het Parlement, – gezien het jaarverslag 2008 van het Comité ter controle van de boekhouding van de EIB aan de Raad van Gouverneurs, – gezien de mededeling van de Commissie van 29 oktober 2008 getiteld „Van financiële crisis naar herstel: A European framework for action” ( COM(2008)0706 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 november 2008 getiteld „Een Europees economisch herstelplan” ( COM(2008)0800 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 maart 2010 over de EU 2020 (9) , – gelet op artikel 48 en artikel 119, lid 2, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en de adviezen van de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie economische en monetaire zaken ( A7-0062/2010 ), A. overwegende dat de EIB is ingesteld door het Verdrag van Rome en met name tot doel heeft met een beroep op de kapitaalmarkten en op haar eigen middelen bij te dragen tot de ontwikkeling van de interne markt en het verkleinen van de ontwikkelingsverschillen tussen de diverse regio's, B. overwegende dat de financieringsactiviteiten van de EIB binnen de Europese Unie voornamelijk gericht zijn op de verwezenlijking van zes beleidsprioriteiten: totstandbrenging van economische en sociale cohesie, voorbereiding op de kenniseconomie, ontwikkeling van trans-Europese vervoers- en toegangsnetwerken, ondersteuning van kleine en middelgrote bedrijven (MKB's), bescherming en verbetering van het milieu, het garanderen van duurzame, concurrerende en betrouwbare energievoorzieningen, C. overwegende dat de activiteiten van de EIB buiten de Europese Unie hoofdzakelijk worden ondernomen ter ondersteuning van het externe beleid van de Europese Unie, D. overwegende dat de EIB conform de strategie van Lissabon besloten heeft haar geplaatste kapitaal met 67 miljard EUR te verhogen van 165 miljard tot 232 miljard EUR, waarvan de lidstaten 8,2 miljard EUR hebben gestort, E. overwegende dat de leningen en garanties van de EIB overeenkomstig haar statuten sinds de ratificatie van het Verdrag van Lissabon maximaal 250% van niet alleen haar geplaatste kapitaal, maar ook haar reserves, haar niet toegewezen voorzieningen en het saldo van de winst- en verliesrekening mogen bedragen, F. overwegende dat de financieringsbehoeften zijn toegenomen gezien de door de economische en financiële crisis veroorzaakte kredietschaarste, G. overwegende dat de EIB met name het accent legt op MKB's, duurzame, concurrerende en continue energievoorziening en het tegengaan van klimaatverandering, en op investeringen in de convergentieregio's van de EU die bijzonder zwaar worden getroffen door de recente economische vertraging, H. overwegende dat de doelstellingen van de EU 2020-strategie niet bereikt kunnen worden zonder de nodige financiele middelen en dat het Europees Parlement in paragraaf 35 van zijn resolutie over zijn mening uitspreekt dat „de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling een grotere rol moeten spelen bij het ondersteunen van investeringen in infrastructuur, groene technologieën, innovatie en KMO's”, I. overwegende dat het volume van de EIB-leningen in 2008 aanzienlijk is gestegen, en dat de contractueel aangegane kredieten 57,6 miljard EUR beliepen en 48,6 miljard EUR werd uitbetaald, 10 miljard meer dan verwacht, J. overwegende dat de waarde van de ondertekende projecten met 20,5% is gestegen ten aanzien van 2007, en met 25,9% ten aanzien van 2006; overwegende dat in 2008 89,34% van de activiteiten van de EIB gericht waren op projecten in de EU-lidstaten, i.e. 2,7 procentpunt meer dan in 2007, en 2,25 procentpunt meer dan in 2006, K. overwegende dat de waarde van de op projecten in Midden- en Oost-Europa gerichte, ondertekende contracten in 2008 in vergelijking met 2007 met 17% is gestegen tot 6 905 miljoen EUR, i.e. nagenoeg een verdubbeling ten aanzien van 2004, L. overwegende dat de leningactiviteit van de EIB buiten de EU in 2008 per geografisch gebied als volgt was verdeeld: Azië en Latijns-Amerika: 469 miljoen EUR, Oost-Europa, Zuidelijke Kaukasus en Rusland: 170 miljoen EUR, Middellandse-Zeelanden: 1 290 miljoen EUR, pretoetredingslanden: 3 453 miljoen EUR, ACS-landen: 561 miljoen EUR, Zuid-Afrika: 203 miljoen EUR, Opmerkingen op het jaarverslag 2008 van de EIB 1. verwelkomt het jaarverslag 2008 van de EIB en spoort de bank aan zijn activiteiten ter bevordering van de ontwikkeling van de Europese economie en van groei, werkgelegenheid en interregionale en sociale cohesie, voort te zetten; 2. uit zijn voldoening over de snelle respons van de EIB op de mondiale economische crisis door zelf een verhoging van zijn kapitaal te financieren en daarmee zijn leningenvolume ter ondersteuning van het Europees economisch herstelplan te vergroten; en roept de EIB ertoe op haar programma's voor financieel crisisbeheer voort te zetten, in het bijzonder ten behoeve van de lidstaten die zwaar zijn getroffen door de crisis, en haar leningsactiviteiten in deze landen verder op te voeren; verwacht dat met de EIB-financiering voor een bedrag van 75 000 miljoen EUR in 2009 de investeringen in de reële economie naar een totaalbedrag van circa 225 000 miljoen EUR zullen worden getild; 3. neemt er kennis van dat de nieuwe kredietlijnen met bemiddelende financiële instellingen ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen in 2008 met 42,4% zijn toegenomen tot 8,1 miljard EUR, waarvan 4,7 miljard in het laatste kwartaal is gerealiseerd, en dat 30 miljard bestemd werd voor kredieten voor MKB's in Europa in de periode 2008-2011; Gevolgen van het Verdrag van Lissabon 4. verwelkomt de versterking van het Comité ter controle van de boekhouding, waarvan het aantal leden van drie op zes is gebracht, en dat de opdracht heeft gekregen na te gaan of de activiteiten van de bank in overeenstemming zijn met de beste bankpraktijken en de rekeningen te controleren; beklemtoont de noodzaak erop toe te zien dat de leden van het Comité ter controle van de boekhouding een gedegen ervaring hebben op het gebied van banktoezicht; is evenwel van mening dat naast de versterking van het Comité ter controle van de boekhouding concrete stappen moeten worden ondernomen om de EIB onverwijld te onderwerpen aan een specifiek systeem van banktoezicht; 5. verzoekt de EIB en de lidstaten de mogelijkheid te onderzoeken dat de Europese Unie, die op grond van het Verdrag van Lissabon rechtspersoonlijkheid bezit, aandeelhoudster wordt in de bank naast de lidstaten; is van mening dat dit zou leiden tot nauwere samenwerking tussen de EIB en de Commissie; Banktoezicht 6. neemt er kennis van dat de EIB sinds juli 2009 deelneemt aan de transacties van het monetaire eurosysteembeleid met de Europese Centrale Bank (ECB), en dat deze status bepaalde verplichtingen van rapportage aan de ECB, via de „Banque Centrale du Luxembourg” (BCL), met zich meebrengt, met name over het EIB-kader voor het beheer van het liquiditeitsrisico; 7. is niettemin overtuigd van de noodzaak van de invoering van een Europees systeem van prudentieel toezicht waarbij de EIB onderworpen zou zijn aan dezelfde prudentiële regels als de kredietinstellingen, en aan reëel prudentieel toezicht, waarbij wordt toegezien op de kwaliteit van de financiële situatie van de EIB en wordt verzekerd dat zijn resultaten nauwkeurig worden gemeten en dat de gedragsregels voor deze beroepsgroep in acht worden genomen; 8. steunt om die reden het idee dat het Comité van Europese Bankentoezichthouders (CEBS) wordt omgevormd tot een Europese Bankautoriteit (EBA) met meer bevoegdheden, in het kader van de Europese Financiële Toezichthoudende Autoriteit; is van oordeel dat alle financiële instellingen en groepen die actief zijn in meer dan één EU-lidstaat, inclusief de EIB, onder de bevoegdheid van de EBA moeten vallen; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat dit nieuwe systeem van financiële toezichthouders zo spoedig mogelijk operationeel kan worden; Begrotingscontrole en -beheer 9. juicht het toe dat de bank in staat is geweest haar hoge kredietstatus te handhaven, ondanks de volatiliteit en de onzekerheid van de markt; juicht het tevens toe dat de bank haar kredietplafond heeft verhoogd van 55 miljard tot 60 miljard EUR, en een bedrag van 59,5 miljard EUR heeft kunnen opnemen, een aanzienlijke stijging (8,8%) in vergelijking met 2007 (54,7 miljard EUR); 10. verzoekt de EIB al het mogelijke te doen om de AAA-rating te behouden, aangezien die rating van cruciaal belang is voor het garanderen van optimale leningsvoorwaarden; Extern mandaat en investeringsfaciliteit 11. verwacht de tussentijdse herziening van de externe financiering van de EIB tegen 30 april 2010 en het voorstel van de Commissie voor een nieuw besluit ter vervanging van Besluit nr. 633/2009/EG; is van oordeel dat zowel de tussentijdse herziening als het nieuwe voorstel van de Commissie rekening moet houden met de aanbevelingen van de door Michel Camdessus voorgezeten stuurgroep, maar ook met de vorige aanbevelingen van het Parlement; wenst in het bijzonder grotere consistentie in het externe mandaat van de EIB wat betreft zowel de toereikendheid van de middelen voor de hele periode van het nieuwe mandaat als de verdeling ervan per geografisch gebied; 12. wijst erop dat het externe optreden van de EIB moet aansluiten bij de doelstellingen van de Europese Unie zoals die zijn neergelegd in het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; is van mening dat de EIB als door het EU-beleid aangestuurde bank bij haar leningen moet zorgen voor evenwicht tussen de verschillende buurregio's van de EU; meent dat er wellicht een duidelijke werkverdeling moet komen voor regio's waar de activiteiten van de EIB die van andere regionale of internationale door de overheid gefinancierde financiële instellingen zouden kunnen overlappen; juicht in dit verband het kader voor investeringen in de westelijke Balkan toe;wijst er echter andermaal op dat de huidige samenwerkingsovereenkomst tussen de Commissie, de EIB en de EBWO op het gebied van financieringsoperaties in de oostelijke buurlanden, Rusland en Centraal-Azië moet worden herzien; is daarom verheugd dat de Stuurgroep van „wijze mannen” instemt met de aanbevelingen inzake meer wederzijds begrip tussen de EIB en de EBWO, die het Europees Parlement in maart 2009 heeft goedgekeurd; 13. herhaalt dat het in paragraaf 24 van zijn resolutie van 22 april 2008 (10) over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het zesde, zevende, achtste en negende Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) voor het begrotingsjaar 2006 voorgesteld heeft dat de EIB tijdens de kwijtingsprocedure zijn jaarlijks verslag presenteert aan de Commissie begrotingscontrole van het Parlement en een toelichting geeft op de tenuitvoerlegging van de investeringfaciliteit; herhaalt tevens dat de EOF-middelen openbare middelen zijn die door de Europese belastingsbetaler worden opgebracht, en niet door de kapitaalmarkten; 14. herhaalt dat het betreurt dat het jaarverslag van de EIB over de investeringsfaciliteit vooral financiële informatie bevat en weinig tot geen informatie over de resultaten van de diverse gefinancierde programma's; 15. wijst erop dat de komende herziening van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (11) een gelegenheid is om de projecten en de resultaten van de investeringsfaciliteit op te nemen in de kwijtingsprocedure; verzoekt de Commissie in het kader van de herziening een mogelijke oplossing voor te stellen om dit mogelijk te maken; Transparantie en fraudebestrijding 16. constateert met voldoening dat de EIB de laatste jaren stelselmatig gevolg heeft gegeven aan de aanbevelingen van het Parlement; 17. herinnert eraan dat de EIB zich verplicht heeft het beleid inzake openbaarmaking van informatie elke drie jaar formeel te evalueren; juicht het toe dat de EIB in mei 2009 een publieksraadpleging heeft gehouden over haar afhandeling van klachten en haar beleid inzake openbaarmaking van informatie en transparantie; betreurt dat het beleid inzake openbaarmaking in 2009 niet werd geëvalueerd zoals gepland, en verwacht dat de EIB deze drie beleidsaspecten zo spoedig mogelijk zal evalueren; 18. verzoekt de EIB in haar toekomstige nieuwe beleid inzake openbaarmaking van informatie duidelijk de voorwaarden te formuleren voor het niet openbaar maken van informatie, zodat strenge transparantienormen kunnen worden vastgesteld; 19. constateert met voldoening dat publieksraadplegingen de laatste jaren een integrerend onderdeel zijn geworden van het transparantiebeleid van de EIB; verzoekt de EIB evenwel meer aandacht te besteden aan de rol van de belanghebbenden, door ze duidelijke aanwijzingen te verschaffen voor hun mogelijke medewerking aan raadplegingen of evaluaties; 20. juicht het toe dat de EIB, en met name het Hoofd Compliance, meer aandacht besteed heeft aan de uitwerking van een nieuwe reeks – in april 2009 gepubliceerde – regels voor de bescherming van klokkenluiders, waarbij alle personeelsleden van de EIB en alle andere personen die de bank diensten verlenen volledige bescherming wordt geboden; vestigt evenwel de aandacht van de bank op het feit dat zij geen bescherming biedt tegen vergeldingsmaatregelen waarvan externe indieners van klachten het slachtoffer kunnen zijn, en verzoekt de EIB mogelijkheden te onderzoeken om deze leemte op te vullen; 21. steunt het beleid van de EIB van „zero tolerance” wat betreft fraude en corruptie, en verzoekt de bank in samenwerking met de Commissie de opstelling te bespoedigen van een zwarte lijst van fraudeurs, en de ontwikkeling en toepassing van een systeem van uitsluiting van ondernemingen die door de EIB en andere multilaterale ontwikkelingbanken schuldig zijn bevonden aan corruptie; 22. juicht het toe dat het document „EIB-beleid inzake openbaarmaking van informatie” in alle EU-talen is vertaald en verzoekt de EIB de documenten „Access to Environmental Information”, „Complaints Mechanism Policy” en „Transparency Policy” eveneens in alle EU-talen beschikbaar te stellen; Beleid inzake offshore financiële centra (OFC's) 23. juicht het toe dat de EIB verdere maatregelen heeft genomen door haar beleid ten aanzien van OFC's heeft herzien en hierbij verder te gaan dan de handhaving van het verbod op de financiering van in belastingparadijzen gevestigde projectontwikkelaars; 24. neemt met voldoening kennis van het nieuwe beleid van de bank ten aanzien van OFC's, dat verder gaat dan alleen maar het handhaven van het verbod op de financiering van projectontwikkelaars die gevestigd zijn in een in de zwarte lijst opgenomen OFC, met name de nieuwe verplichting die de EIB oplegt aan alle tegenhangers die gevestigd zijn in niet in de zwarte lijst opgenomen, maar zwak gereguleerde OFC's, zich te hervestigen in een land dat geen OFC is voordat belangrijke contracten worden ondertekend, zodat voor de toekomstige leningen van de bank na 31 maart 2010 kan worden gegarandeerd dat geen enkele lener van de EIB gevestigd zal zijn in een zwak gereguleerd OFC; 25. verzoekt de EIB te onderzoeken of dit nieuwe beleid ten aanzien van OFC's de middelen dekt die de EIB gebruikt om leningen voor projecten te verschaffen; is bovendien van oordeel dat de EIB erop moet toezien dat het door deze middelen gegenereerde inkomen na voltooiing van de projecten niet naar belastingparadijzen kan vloeien; 26. geeft uiting aan zijn bezorgdheid over het gebrek aan transparantie in de wijze waarop globale leningen worden toegewezen en belastingtechnisch worden gecontroleerd; herinnert eraan dat de EIB ervoor moet zorgen dat de ontvangers van haar leningen zich niet bedienen van belastingparadijzen of andere praktijken zoals onrechtmatige interne verrekeningsprijzen, die tot belastingomzeiling of –ontduiking kunnen leiden; verzoekt de EIB in dit verband te eisen dat de financiële bemiddelaars elk gebruik van de globale of kaderleningen die zij ontvangen openbaar maken, onder meer in een verslag over hun verrichtingen in elk afzonderlijk land waar zij actief zijn; 27. spreekt zijn voldoening uit over het „Activity and Corporate Responsibility Report” van de EIB-groep, waarin een overzicht wordt gegeven van de genomen maatregelen met betrekking tot de strategische doelstellingen van de Bank, die de beleidsdoelstellingen van de EU aanvullen en versterken; Strategie en doelstellingen 28. verwelkomt het Activiteitenplan 2009-2011 van de EIB, waarin de bank haar operationele doelstellingen naar boven toe heeft herzien, in vergelijking met de richtsnoeren van het Activiteitenplan 2008-2010; 29. benadrukt dat de EIB een belangrijke rol heeft in de verwezenlijking van de doelen van de EU 2020-strategie; verzoekt daarom de bank zich ervan te vergewissen dat zijn leningen bijdragen aan de inspanningen om deze strategische doelstellingen te bereiken; 30. neemt nota van het feit dat economische en sociale cohesie en convergentie, alsmede in het bijzonder de convergentiepijler van het cohesiebeleid van de EU, tot de prioritaire doelstellingen van de EIB behoren; 31. is ingenomen met de bijdrage van de EIB aan de convergentiedoelstelling in de vorm van de terbeschikkingstelling van een lening van 21 miljard EUR, d.w.z. 21% van de totale leningenportfolio van de EIB in de EU, voor convergentieprojecten; 32. benadrukt de toegevoegde waarde van acties in samenwerking met de Commissie, en van de EIB-benadering van het bieden van aanvullende steun en hefboomwerking aan Structuurfondsmaatregelen; 33. verzoekt om in cohesieregio's waar het opbrengen van eigen financiering bijzonder moeilijk is, meer gebruik te maken van een combinatie van EU-subsidies en financiële instrumenten van het EIB, teneinde de cohesie te ondersteunen en verdere achteruitgang in de landen die het zwaarst getroffen zijn door de crisis te voorkomen; 34. vraagt de EIB in de toekomst in haar verslagen specifiekere uitleg te geven bij de grotere leningen die ze toekent als aanvulling op de subsidies van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling aan regio's die uitvoering geven aan technologisch hoogwaardige programma's of programma's voor hernieuwbare of schone energie; 35. beklemtoont de aanzienlijke steun die de EIB in deze context van financiële crisis biedt aan kleine en middelgrote bedrijven, die 99% van de bedrijven in de Europese Unie uitmaken en werk verschaffen aan meer dan 100 miljoen mensen, en dan ook de motor van de Europese economie zijn; 36. erkent de voordelen van het ingebouwde hefboomeffect, namelijk dat bemiddelende financiële instellingen minstens het dubbele van het bedrag van het EIB-krediet moeten lenen aan MKB's en dat het nieuwe initiatief „kredieten voor MKB's” de financiële voorwaarden voor MKB's verbetert; verzoekt de EIB daarnaast in het komende activiteitenverslag nadere details te verschaffen over het efficiënte gebruik van deze kredieten om ervoor te zorgen dat een deel van de financiële voordelen die zij van de EIB-financiering genieten op passende wijze wordt doorgegeven aan het MKB, en informatie te verschaffen over de herkomst van de financiële middelen; 37. wijst in dit verband op het feit dat, op verzoek van de aandeelhouders van de EIB, 30 miljard EUR gereserveerd is voor leningen aan kleine en middelgrote ondernemingen in de periode 2008-2011, en dat de helft van dat bedrag in 2008 en 2009 ter beschikking is gesteld; wijst op het belang van een hoge mate van toezicht om te voorkomen dat de financiële partners EIB-kredieten opsparen om hun eigen balans te stabiliseren; 38. verzoekt de EIB om, zonder haar AAA-status daardoor op het spel te zetten, meer risico aan te gaan in haar leningenbeleid ten aanzien van het MKB, aangezien de economische crisis nog niet voorbij is en de werkloosheidscijfers nog steeds stijgen; stelt voor dat de EIB de risicokapitaalopdracht 2006 voor het Europese Investeringsfonds bijstelt om beter in te spelen op de huidige economische crisis en op de noodzaak ervoor te zorgen dat het MKB makkelijker toegang krijgt tot kapitaal voor risicodragende projecten; wenst dat de EIB-deelname aan het Jasmine-project, die momenteel 20 miljoen EUR bedraagt, ten minste wordt verdubbeld; 39. herinnert aan de aanbevelingen die het had geformuleerd in paragraaf 8 van zijn resolutie van 25 maart 2009 over de jaarverslagen van de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling over 2007 (12) , waarin het de EIB opriep „de aard en eindbestemming van haar globale leningen ter ondersteuning van het MKB beter te controleren en doorzichtig te maken”; verzoekt de EIB de transparantie van haar leningen via bemiddelende financiële instellingen verder te vergroten en duidelijke financieringsvoorwaarden voor die instellingen en criteria voor de effectiviteit van de leningen vast te stellen; 40. verzoekt de EIB haar leningen aan het MKB te harmoniseren met de subsidies uit hoofde van structuurfondsen in convergentieregio's en te zorgen voor evenwicht tussen de diverse soorten MKB-ondernemingen die zij ondersteunt; 41. verzoekt de EIB met klem meer toezicht te houden op de aard en eindbestemming van haar globale leningen ter ondersteuning van het MKB en te zorgen voor meer transparantie ter zake; stelt voor dat er een scorebord wordt opgezet voor de multiplicatoreffecten van leningoperaties van de EIB; 42. verzoekt de EIB in haar jaarverslagen een gedetailleerdere en qua methode geharmoniseerde analyse te ontwikkelen van de uitvoering van de financiële instrumenten die de Structuurfondsmaatregelen aanvullen; in dit verband zou de Bank het Parlement kunnen uitleggen hoe de door haar samen met de Commissie ontwikkelde Risk-sharing Financing Facility werkt, met bijzondere aandacht voor de interactie tussen deze faciliteit, de financiering in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en de Structuurfondsen; 43. neemt er nota van dat volgens het jaarverslag van de EIB de evaluatiefase van het JEREMIE-initiatief (Joint European Resources for Micro to Medium Enterprises) in 2008 is afgerond; betreurt dat deze evaluatie niet is opgenomen in het verslag; 44. verzoekt de EIB in haar volgende jaarverslag nadere gegevens te verschaffen over de eerste resultaten van het JASMINE-initiatief (Joint Action to Support Microfinance Institutions in Europe) en de implementatie van de „Mezzanine Facility for Growth”, die beide in 2009 zijn geïntroduceerd; 45. verzoekt de EIB het mogelijke te doen om de ingewikkelde en bureaucratische regels die bij bepaalde projecten zijn geconstateerd, waar nodig te vereenvoudigen, teneinde de financiering van projecten sneller en efficiënter te doen verlopen, met name rekening houdend met de mondiale crisis; 46. beklemtoont dat het welslagen van de nieuwe programma's voor de Europese macroregio's afhankelijk is van de coördinatie van de activiteiten op alle beleidsterreinen die een territoriale impact hebben, en van het vinden van een oplossing op lange termijn voor het probleem van de financiering van macroregio's; verzoekt de bank dan ook de mogelijkheid te onderzoeken van financiering van macroregio's door de EIB en het EIF, als aanvulling op de EU-financiering, in de volgende financiële programmeringsperiode, vanaf 2014; 47. verzoekt de EIB het mogelijke te doen om overlappingen met de activiteiten van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) buiten de Europese Unie te voorkomen; herhaalt zijn in paragraaf 29 van bovengenoemde resolutie van 25 maart 2009 gedane aanbeveling de structurele samenwerking tussen de EIB en de EBWO in landen waar beide banken actief zijn, te verbeteren; o o o 48. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Investeringsbank en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over mensenrechtenschendingen in Nigeria, – gelet op het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, dat op 29 oktober 1993 door Nigeria is geratificeerd, – gelet op het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren van 1981, dat op 22 juni 1983 door Nigeria is geratificeerd, – gelet op de grondwet van de Federale Republiek Nigeria en met name de bepalingen over bescherming van de godsdienstvrijheid in Hoofdstuk IV – Recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst, – gelet op artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, A. geschokt door de gewelduitbarstingen in januari en maart jl. in en rond Jos, gelegen in het grensgebied tussen het islamitische noorden en het christelijke zuiden van Nigeria, waarbij honderden mensen bij religieuze en etnische botsingen zijn omgekomen, B. overwegende dat het leger een beslissende rol heeft gespeeld door in te grijpen en de situatie onder controle te brengen, maar dat er anderzijds berichten zijn over buitengerechtelijke executies door het leger en ook door de politie, C. overwegende dat intercommunale conflicten in Jos regelmatig voorkomen, waarbij grote botsingen zich in 2001, 2004 en 2008 hebben voorgedaan, D. overwegende dat volgens mensenrechtenrapporten sinds het einde van het militaire bewind in 1999 meer dan 14 000 mensen zijn omgekomen bij religieuze en etnische conflicten, E. overwegende dat volgens een functionaris van het Rode Kruis ook twee andere nabijgelegen gemeenschappen het doelwit waren, in een regio niet ver van het gebied waar in januari honderden mensen bij conflicten tussen religieuze groeperingen om het leven zijn gekomen, F. overwegende dat volgens berichten van het Rode Kruis als gevolg van deze gewelddadigheden momenteel minstens 5 600 mensen in doodsangst het gebied ontvluchten, G. overwegende dat de problemen in Jos en omgeving voortvloeien uit een gebrek aan economische ontwikkeling, de negatieve gevolgen van de klimaatverandering en de spanningen die hun wortels hebben in decennia van rancune tussen verschillende autochtone bevolkingsgroepen, voornamelijk christenen en animisten, die met migranten en kolonisten uit het Hausa-sprekende islamitische noorden wedijveren om de controle over vruchtbare landbouwgronden, H. overwegende dat moslims of christenen zich niet systematisch in de rol van agressor of slachtoffer laten indelen, omdat beide groepen historisch zowel het een als het ander zijn geweest, I. overwegende dat de huidige instabiliteit laat zien hoe fragiel de situatie is in het dichtstbevolkte land van Afrika, waar de verkiezingen van 2011 reeds naderen zonder dat er zekerheid over het politiek leiderschap bestaat, wegens de ziekte van president Yar'Adua, J. overwegende dat stabiliteit en democratie in Nigeria ook buiten de onmiddellijke landsgrenzen van groot belang zijn, wegens de leidende rol van dit land in de regio en in Afrika bezuiden de Sahara (Nigeria is lid van de VN-Veiligheidsraad, een grote olieproducent op de wereldmarkt, bekleedt een leidende positie in de ECOWAS, levert een aanzienlijke bijdrage tot vredeshandhavingsmissies en is een stabiliserende kracht in West-Afrika), K. overwegende dat de EU een van de grootste steunverleners van Nigeria is, en dat de Commissie en de federale regering van Nigeria op 12 november 2009 hun handtekening hebben gezet onder het landenstrategiedocument Nigeria-EU en het nationale indicatieve programma voor 2008-2013, in het kader waarvan de EU projecten zal financieren, o.a. op het gebied van vrede en veiligheid en mensenrechten, L. overwegende dat het voor een vreedzame oplossing van conflicten in een land als Nigeria, dat zo rijk is aan olie, ook zaak is te zorgen voor een eerlijke toegang tot hulpbronnen en herverdeling van de inkomsten, M. overwegende dat Nigeria weliswaar de op zeven na grootste olieproducent ter wereld is, maar dat de meerderheid van de 148 miljoen inwoners van het land onder de armoedegrens leeft, N. overwegende dat ingevolge artikel 8 van de herziene Overeenkomst van Cotonou de EU een regelmatige politieke dialoog met Nigeria aangaat over mensenrechten en democratische beginselen, dus ook over etnische, religieuze en raciale discriminatie, 1. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over het recente geweld en het tragische verlies aan mensenlevens in en rondom Jos en betuigt zijn medeleven met de nabestaanden en de gewonden; 2. maant alle partijen zelfbeheersing te betrachten en naar vreedzame middelen te zoeken voor het oplossen van geschillen tussen de verschillende religieuze en etnische groepen in Nigeria; 3. dringt er bij de Nigeriaanse federale regering op aan een onderzoek in te stellen naar de oorzaken van het meest recente geweld en erop toe te zien dat de geweldplegers op eerlijke en transparante wijze berecht worden; 4. vraagt de Nigeriaanse federale regering concrete en dringende maatregelen te nemen om een interetnische en interreligieuze dialoog te ondersteunen, en verwelkomt het initiatief van waarnemend president Goodluck Jonathan om religieuze en gemeenschapsleiders samen te brengen; 5. dringt aan op breder onderzoek naar de onderliggende oorzaken van het conflict, zoals sociale, economische en etnische spanningen, in plaats van te volstaan met vage en simplistische verklaringen op grond van alleen religie, die op den duur geen basis kunnen bieden voor een blijvende oplossing voor de problemen in deze regio; 6. verzoekt de Nigeriaanse autoriteiten om de recente beslissing van bepaalde Nigeriaanse gouverneurs te herroepen om de ter dood veroordeelde gevangenen terecht te stellen teneinde de overbevolking in gevangenissen te doen afnemen, wat een zware schending van de mensenrechten zou betekenen; roept de gouverneurs op om zich terughoudend op te stellen en het de facto moratorium verder toe te passen; 7. roept de Nigeriaanse federale regering op de bevolking te beschermen door middel van geregelde patrouilles in het gebied, en de fundamentele oorzaken van het geweld aan te pakken door gelijke rechten voor alle burgers te waarborgen en werk te maken van problemen met betrekking tot de controle over vruchtbare landbouwgrond, de toegang tot hulpbronnen, werkloosheid, armoede en het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering; dringt erop aan dat degenen die wegens het bloedbad gedwongen waren te vluchten de gelegenheid krijgen om veilig naar hun woningen terug te keren; 8. spoort de EU aan haar politieke dialoog met Nigeria ingevolge artikel 8 van de herziene Overeenkomst van Cotonou voort te zetten en in die context kwesties te behandelen rond de vrijheden van gedachte, geweten, godsdienst en overtuiging, zoals die zijn vastgelegd in universele, regionale en nationale teksten inzake mensenrechten; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vice-voorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de federale regering van Nigeria, de organen van de Afrikaanse Unie, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU en het Pan-Afrikaanse Parlement (PAP).