Het Europees Parlement, – gelet op artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1) , – gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (2) , – gelet op Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (3) , – gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de uitvoering van de begroting over het begrotingsjaar 2009, vergezeld van de antwoorden van de instellingen (4) , – gelet op artikel 23, lid 7, en artikel 79 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A7-0049/2011 ), A. overwegende dat de huidige financiële, economische en sociale situatie van de EU de instellingen verplicht om met de vereiste kwaliteit en efficiëntie te reageren en strikte beheersprocedures toe te passen om tot bezuinigingen te kunnen komen, B. overwegende dat de instellingen voldoende middelen toegewezen moeten krijgen, zij het dat deze middelen in de huidige economische context zorgvuldig en efficiënt beheerd moeten worden, C. overwegende dat het Europees Parlement in dit stadium van de jaarlijkse procedure in afwachting is van de ramingen van de overige instellingen en de voorstellen van zijn eigen Bureau voor de begroting 2012, D. overwegende dat het voor de Begrotingscommissie en het Bureau bijzonder wenselijk is de nauwere samenwerking tussen de twee organen gedurende de gehele begrotingsprocedure 2012 voor het vierde jaar voort te zetten, E. overwegende dat het Bureau, overeenkomstig artikel 23 van het Reglement van het Europees Parlement, verantwoordelijk is voor het nemen van besluiten van financiële, organisatorische en administratieve aard over aangelegenheden die de interne organisatie van het Parlement betreffen, en de Begrotingscommissie verantwoordelijk is voor het opstellen van de ramingen van het Parlement voor de ontwerpbegroting in de context van de jaarlijkse procedure, F. overwegende dat de invloed van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op rubriek 5 in 2012 stabiel zou moeten worden, hoewel bijvoorbeeld de EDEO een invloed zal hebben die op dit moment nog moeilijk kan worden gekwantificeerd, G. overwegende dat de uitbreiding, met de voor 2013 geplande toetreding van Kroatië, van invloed zal zijn op de begroting voor 2012, met name wat middelen voor de nieuwe leden en de werving van personeel betreft, H. overwegende dat de begrotingsautoriteit de laatste jaren heeft ingestemd met een voorzichtige aanpak van administratieve uitgaven, zodat aanzienlijke marges zijn overgebleven onder het plafond van rubriek 5, I. overwegende dat het plafond voor rubriek 5 van het meerjarig financieel kader (MFK) voor de begroting van de EU voor 2012, 8 754 miljoen EUR bedraagt (hetgeen een stijging betekent van 340 miljoen EUR, of 4%, in vergelijking met 2011, waaronder 2% wegens inflatie), J. overwegende dat het Europees Parlement in zijn hoedanigheid van medewetgever heeft besloten een redelijk evenwicht te vinden tussen zijn personeel en zijn nieuwe bevoegdheden als gevolg van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon (19,67% van het totaal van rubriek 5 in 2009, 19,99% in 2010 en 20,03% in 2011), K. overwegende dat het van essentieel belang is om ontwikkelingen in rubriek 5 in heel 2011 te volgen, om een gepaste voorspelling te maken voor de komende begrotingen, L. overwegende dat het Bureau bij besluit van 24 maart 2010 het gebouwenbeleid van het Europees Parlement voor de middellange termijn heeft vastgesteld, waarin enkele essentiële parameters zijn geformuleerd voor zijn toekomstige vastgoedbeleid; overwegende dat het Parlement als deel van dat beleid heeft besloten om voorrang te verlenen aan de aanschaf van gebouwen (indien redelijk), gericht op geografische concentratie op de werklocaties van het Parlement; overwegende dat vooruitbetaling met het oog op de vermindering van de financieringskosten één van de hoofdprioriteiten blijft voor de toekomst, Algemeen kader en prioriteiten voor de begroting van 2012 1. wijst op de moeilijke situatie met betrekking tot het uitgavenplafond van rubriek 5 voor 2012 en is zich volledig bewust van het feit dat de instellingen problemen kunnen ondervinden wanneer zij bij de vereiste financiering van alle behoeften de begrotingsdiscipline moeten handhaven en zelfbeheersing moeten betrachten om te voldoen aan het meerjarig financieel kader; 2. stelt wetgeving van het hoogste niveau als beginsel, teneinde ervoor te zorgen dat op passende wijze wordt gereageerd op de huidige politieke uitdagingen, waarvoor de consolidatie is vereist van de middelen die noodzakelijk zijn voor het nieuwe interinstitutionele kader dat is voortgevloeid uit de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon; is van mening dat de begroting van het Europees Parlement en de overige instellingen voor 2012 een consoliderende begroting moet zijn, niet in de laatste plaats omdat zij ook kan dienen als referentie voor het volgende meerjarig financieel kader; 3. wijst erop dat deze consolidatie-inspanning niet ten koste mag gaan van investeringen (bijvoorbeeld in technologie) die op langere termijn besparingen zouden opleveren; 4. beschouwt de beginselen van goed beheer (artikel 27 van het Financieel Reglement), namelijk zuinigheid, efficiëntie en doeltreffendheid, als een andere prioriteit; is van mening dat deze beginselen, in de geest van verantwoordelijkheid , aanwezig en duidelijk zichtbaar moeten zijn in de begrotingen van het Europees Parlement en de overige instellingen, evenals in hun organisatiecultuur; is tevens van mening dat bij de tenuitvoerlegging van de verschillende beleidslijnen met de behaalde resultaten rekening moet worden gehouden en dat de variabele uitgaven waar mogelijk en indien hun omvang dit vereist, regelmatig moeten worden onderworpen aan een kosten-batenanalyse; 5. is van mening dat de instellingen ingevolge de toepassing van deze beginselen bezuinigingsplannen zouden moeten voorstellen; is van mening dat in dit verband moet worden nagedacht over de voordelen van centralisatie, teneinde te komen tot schaalvoordelen (bijvoorbeeld gecentraliseerde inkoop, diensten die door de instellingen worden gedeeld), alsmede over hetgeen gedecentraliseerd moet blijven, of worden; 6. is van mening dat de toepassing van de beginselen van goed beheer moet resulteren in nauwkeurigheid, eenvoud, duidelijkheid en transparantie; verzoekt in dit verband dat voor iedere instelling een organigram wordt ingediend, samen met de respectieve kosten van iedere component; verzoekt bovendien dat iedere uitgave duidelijk wordt gespecificeerd en gerechtvaardigd, met een duidelijk onderscheid tussen vaste en variabele kosten teneinde te voldoen aan de beginselen van een „zero-based”-begroting; 7. overweegt dat de begroting van het Europees Parlement en de begrotingen van de overige instellingen uiterlijk met ingang van het volgende meerjarig financieel kader het resultaat zouden moeten zijn van meerjarige planning voor de duur van dat kader; 8. wijst erop dat op interinstitutioneel niveau de noodzakelijke voorbereidingen dienen te worden getroffen om, met het oog op de mogelijke uitbreiding van de EU, gereed te zijn voor de ontvangst van personeel uit Kroatië; 9. is van mening dat het Europees Parlement en de overige instellingen twee maal per jaar een verslag zouden moeten uitbrengen met betrekking tot de uitvoering van hun eigen begrotingen, met daarin details inzake de uitvoering van iedere begrotingspost; 10. is van mening dat milieubeleid en EMAS (5) deel zouden moeten uitmaken van de cultuur van het Europees Parlement en de overige instellingen en dat met dat doel maatregelen tot vermindering van gebruik van papier, energie, water en uitstoot zouden moeten worden voorgelegd; 11. wijst er eens te meer op dat interinstitutionele samenwerking, waar mogelijk en gepast, essentieel is voor het uitwisselen van beste praktijken die doeltreffendheid bevorderen en bezuinigingen mogelijk maken; is van mening dat interinstitutionele samenwerking zou moeten worden verbeterd ten aanzien van vertaal- en tolkendiensten, werving (EPSO) en EMAS, en zou moeten worden uitgebreid tot andere terreinen; wenst dat het freelance vertaalwerk en de rol van het Vertaalbureau grondig worden herzien; 12. herinnert aan de noodzaak van een volledig geïntegreerd kennisbeheersysteem; verwelkomt de informatie die door de administratie is verstrekt over het kennisbeheersysteem; wenst een voortgangsverslag te ontvangen over de vele informatiebronnen en -systemen waarover de leden kunnen beschikken; pleit voor de vaststelling van een duidelijk tijdschema voor het ontwerp van een prototype; onderstreept de noodzaak van snelle tenuitvoerlegging van een beleid voor classificatie en indexering; verlangt informatie over de wijze waarop dit systeem gemakkelijk toegankelijk gemaakt kan worden voor de Europese burgers; 13. onderstreept het belang voor het Europees Parlement en de overige instellingen om een ambitieus en verstrekkend digitaal beleid vast te stellen, met name ten aanzien van de instrumenten van Web 2.0 en in het bijzonder de sociale netwerken, om de band tussen Europa en de burgers te versterken; is verder van oordeel dat het Parlement en de overige instellingen een strategie voor e-governance dienen te ontwikkelen; roept op tot telewerken waar dit passend is; verzoekt het Bureau om de invoering van een systeem voor cloud computing te overwegen om de bedrijfskosten van het computersysteem te beperken en de prestaties ervan te verbeteren en om meer mobiliteit te brengen in het werk van het Parlement; 14. benadrukt dat financiële memoranda en soortgelijke kostenanalysen van cruciaal belang zijn voor de besluitvorming binnen de instelling; blijft erbij dat deze documenten op stelselmatige wijze gebruikt zouden moeten worden en dat hierin de terugkerende en eenmalige kosten (dat wil zeggen de vaste en de variabele kosten) zouden moeten worden vastgesteld die aan iedere specifieke maatregel verbonden zijn; 15. vraagt dat gebruik wordt gemaakt van herindeling en hernieuwde scholing van personeel teneinde de mobiliteit te bevorderen; doet de aanbeveling dat nieuw personeel slechts wordt geworven indien interne herschikking- en trainingprocedures niet hebben geleid tot resultaat en de optie om externe dienstverlening in te kopen niet geschikt is; 16. is van mening dat alle instellingen die worden beïnvloed door de toetreding van Kroatië zouden moeten komen tot een gezamenlijke en gecoördineerde strategie voor de uitvoering van de begroting; verzoekt dat een raming wordt gemaakt van de gevolgen voor rubriek 5; 17. is van mening dat alle instellingen een actief non-discriminatiebeleid moeten voeren en hun gebouwen en personeelsbeleid moeten aanpassen zodat goede toegankelijkheid voor mensen met een handicap is verzekerd; 18. benadrukt dat het Europees Parlement en de andere Europese instellingen in de huidige context van economische crisis, een zware staatsschuldenlast en bezuinigingen om de nationale begrotingen op orde te krijgen, verantwoordelijkheid en zelfbeheersing op budgettair gebied moeten tonen; Parlement 19. is van mening dat het Europees Parlement tot doel zou moeten hebben om wetgeving op hoog niveau te ontwikkelen en dat alle hiervoor benodigde middelen beschikbaar zouden moeten zijn, met nakoming van de budgettaire restricties; 20. is van mening dat het Parlement verantwoordelijkheid en zelfbeheersing op budgettair gebied moet tonen door in de buurt van het inflatiepercentage te blijven; volgens de interinstitutionele richtsnoeren moet in de behoeften die samenhangen met de uitbreiding worden voorzien met een nota van wijzigingen of een gewijzigde begroting; de behoeften voor de 18 nieuwe EP-leden na het Verdrag van Lissabon moeten worden opgenomen door middel van een nota van wijzigingen of een gewijzigde begroting; 21. is van mening dat de extra personele middelen die aan de administratie van het Europees Parlement zijn toegekend om de nieuwe uitdagingen van het Verdrag van Lissabon het hoofd te bieden, nu een fase van consolidatie moeten ingaan; wijst er met nadruk op dat de organisatiestructuren zodanig moeten zijn dat zij de vorming van synergieën bevorderen door een beroep te doen op de deskundigheid van bestaande gespecialiseerde eenheden; 22. wijst erop dat de begroting van het Europees Parlement voor 2011, 1 685 miljoen EUR bedraagt, hetgeen 20,03% vertegenwoordigt van rubriek 5; 23. verwacht van het Bureau dat het bij de voorlegging van de ramingen realistische eisen stelt; is bereid om de voorstellen van het Bureau op basis van de behoeften en een behoedzame aanpak te bestuderen teneinde een correcte en efficiënte werking van de instelling te verzekeren; benadrukt dat de nota van wijzigingen die het Bureau in september aan de Begrotingscommissie heeft voorgelegd ten doel heeft rekening te houden met behoeften die bij de opstelling van de ramingen nog niet waren voorzien en benadrukt dat zij niet gezien moet worden als mogelijkheid om ramingen te herzien waarover men het eerder eens is geworden; volgens de interinstitutionele richtsnoeren moet in de behoeften die samenhangen met de uitbreiding worden voorzien met een nota van wijzigingen of een gewijzigde begroting; de behoeften voor de 18 nieuwe EP-leden na het Verdrag van Lissabon moeten worden opgenomen door middel van een nota van wijzigingen of een gewijzigde begroting; 24. dringt aan op een gedetailleerd en helder overzicht van de begrotingsonderdelen waarbij in 2010 sprake was van onderbesteding en spreekt de hoop uit zich spoedig over de oorzaken daarvan te kunnen beraden; wenst tevens een overzicht te ontvangen van alle in 2010 overgedragen kredieten en van de wijze waarop deze zijn besteed, evenals een geactualiseerde lijst van de definitieve bestemmingsontvangsten in vergelijking met de gebudgetteerde bedragen; 25. overweegt dat de leden van het Europees Parlement toegang moeten krijgen tot hoogwaardige dienstverlening om hun taak op gelijke voet te kunnen uitoefenen; benadrukt derhalve het belang van een gelijke behandeling van leden van alle nationaliteiten en talen wat betreft de mogelijkheid hun taken en politieke werkzaamheid uit te oefenen in hun eigen taal, als zij daarvoor kiezen; vindt bijvoorbeeld het gebrek aan vertolking in commissievergaderingen onaanvaardbaar; meent dat het beginsel van goed financieel beheer ook van toepassing moet zijn op tolk- en vertaaldiensten; 26. is tevens van mening dat alles in het werk moet worden gesteld om flexibeler vertolkingsfaciliteiten te kunnen aanbieden, een essentiële factor om optimaal te kunnen functioneren, en merkt op dat de ontstane problemen en financiële verspilling in veel gevallen zouden kunnen worden voorkomen indien de mogelijkheid zou kunnen worden geboden om de benodigde talencombinaties op korte termijn aan te passen op basis van de reële deelnemers aan een vergadering in plaats van de geplande presentielijst; 27. dringt aan op een grondige herziening waarbij de Europese burgers recht hebben op vrije toegang om hun Europese vertegenwoordigers te ontmoeten, in combinatie met de dringende noodzaak de veiligheid van de mensen die bij de instellingen werken te garanderen; verzoekt de secretaris-generaal hierover voor 30 juni 2011 verslag uit te brengen; 28. is van mening dat, zoals eerder besloten, een volledig functionerende wifi-dienst moet worden ingesteld zodat de doelstelling van vermindering van het papiergebruik kan worden behaald; overweegt dat het gebruik van videoconferenties voor vergaderingen zou moeten worden bevorderd, evenals het gebruik van nieuwe milieuvriendelijke technologieën; verzoekt om een kosten-batenanalyse van deze maatregelen; 29. wijst er met betrekking tot het gebouwenbeleid op dat het Europees Parlement er naar streeft het gebruik van de bestaande ruimte te rationaliseren en kostenbesparingen en schaalvoordelen te behalen; wijst erop dat het project voor de KAD-uitbreiding dat momenteel gaande is en waarvan de kosten worden geraamd op ongeveer 549,6 miljoen EUR (in prijzen van 2016), het mogelijk maakt de administratie van het Parlement geografisch te concentreren in Luxemburg, en dat alle overige gebouwen die momenteel in Luxemburg worden gehuurd, geleidelijk zullen worden verlaten, waardoor wezenlijke bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd wanneer het project eenmaal is afgerond; vestigt de aandacht op het feit dat de financiering van dit bouwproject wellicht vereist dat speciale juridische structuren worden opgezet (een „special purpose vehicle”), aangezien het Financieel Reglement rechtstreekse leningen verbiedt, en dat kostenbesparingen zouden kunnen worden bereikt indien dit project rechtstreeks uit de begroting of middels een rechtstreekse lening zou worden gefinancierd, hetgeen duidelijk de noodzaak aantoont om aanpassingen door te voeren in het Financieel Reglement om een meer transparante en meer rechtstreekse uitvoering van toekomstige bouwprojecten te waarborgen; 30. begroet de besluiten die het Bureau op 24 maart 2010 heeft genomen; pleit nogmaals voor de ontwikkeling van een vastgoedstrategie voor de middellange en lange termijn; is van mening dat deze strategie gericht moet zijn op de beste oplossing, waarbij rekening wordt gehouden met de beginselen van goed beheer en de noodzaak een afweging te maken tussen meerdere opties en alternatieve financieringsmogelijkheden; vestigt de aandacht op het voorstel in bovengenoemd besluit om bestemmingsontvangsten van de Belgische regering te gebruiken voor investeringen in infrastructuur voor nieuwe kantoorruimte voor medewerkers van de leden; wenst nadere informatie te ontvangen over het gebruik van deze bestemmingsontvangsten voor dit doel en over alternatieve opties, voordat een besluit wordt genomen; 31. onderstreept dat er behoefte is aan meer informatie over het Huis van de Europese geschiedenis; wenst met name dat de Begrotingscommissie een gedetailleerd bedrijfsplan wordt voorgelegd; wijst nogmaals op de noodzaak informatie te ontvangen over de totale kosten van dit project en de toekomstige financiële en wettelijke gevolgen voor het EP en vraagt ook meer informatie over de al sinds 2009 lopende prijsvraag voor een architectuurontwerp; benadrukt dat voor alle besluiten betreffende dit project de normale parlementaire procedure geldt; 32. meent dat, zoals bij alle grote organisaties, soms behoefte bestaat aan een onafhankelijke externe visie op de wijze waarop de middelen worden gebruikt en het werk wordt georganiseerd, en dat dit nuttig kan zijn als er correct mee wordt omgegaan; onderstreept dat een politieke Europese instelling zoals het Parlement weliswaar uniek van aard is, maar meent toch dat op langere termijn overwogen moet worden een dergelijke externe analyse van zijn organisatie en beheer uit te laten voeren; is van mening dat in 2012 een of enkele specifieke sectoren voor een dergelijk onderzoek in aanmerking zouden kunnen komen; 33. wijst erop dat het informatie- en communicatiebeleid van het Europees Parlement belangrijk is en alle Europese burgers zou moeten bereiken en hen beter in staat zou moeten stellen om een directe dialoog met het Parlement aan te gaan, en verzoekt derhalve dat de met dit beleid behaalde resultaten worden geëvalueerd; 34. steunt alle inspanningen om de systemen met financiële softwaretoepassingen van het Europees Parlement te moderniseren; 35. juicht alle inspanningen om een meer doeltreffend en professioneel personeelsbeleid te voeren toe, waaronder herindeling van personeel binnen en tussen directoraten-generaal; 36. overweegt dat follow-upactiviteiten belangrijk zijn met betrekking tot een aantal soorten beleid met financiële gevolgen, zoals EMAS, openbare aanbestedingen en maatregelen die voortvloeien uit aanbevelingen in het kader van de kwijting voor de begroting; benadrukt de noodzaak van voortdurende follow-up en analyse van de uitvoering van de begroting van het Europees Parlement in algemene zin; 37. zet vraagtekens bij het voorstel om een Unit voor de beoordeling van Europese toegevoegde waarde te vormen om de kosten van het achterwege blijven van Europees optreden te berekenen; betwijfelt dat een dergelijk bureau nodig is; wenst meer gedetailleerde informatie te ontvangen over de vorming van dit bureau; Overige instellingen 38. dringt aan op het indienen van realistische en op kosten gebaseerde begrotingsverzoeken van de overige instellingen, waarin serieus rekening wordt gehouden met de noodzaak de schaarse beschikbare middelen optimaal te beheren; is ingenomen met de instelling van een nieuwe afdeling X in de EU-begroting voor de Europese dienst voor extern optreden, met een toegekend bedrag van 464 miljoen EUR, is bereid de behoeften van de EDEO met betrekking tot zowel vastgoed als personeel te onderzoeken en is vastbesloten om de invloed ervan op rubriek 5 nauwlettend te volgen, aangezien de oprichting ervan begrotingsneutraal moet zijn; is niet bereid de behoeften van de bestaande instellingen in gevaar te brengen; 39. is van mening dat inlassing van een nieuwe Afdeling X in de EU-begroting voor de Europese Dienst voor extern optreden beantwoordt aan de noodzaak om de Europese Unie een institutioneel kader te geven dat, tezamen met de nieuwe bepalingen van het GBVB/GVDB, de grondslag kan leggen voor de aspiraties van de EU op het gebied van het buitenlands beleid; o o o 40. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Rekenkamer, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de Regio's, de Europese Ombudsman, de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en de EDEO. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de conclusies van de Raad van 14 juni 2010, waarin de Commissie werd verzocht uiterlijk juni 2011 een Europese strategie voor het Atlantische gebied te formuleren, – gezien de openbare raadpleging die de Commissie met het oog op de publicatie van een mededeling over een Europese strategie voor het Atlantische gebied lanceerde, – gezien de strategie van de Europese Unie voor het Oostzeegebied en de EU-strategie voor het Donaugebied, – gezien de conclusies van het vijfde Cohesieverslag, – gelet op artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2 van zijn Reglement, A. overwegende dat in artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en titel XVIII van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie territoriale samenhang als doelstelling van de Europese Unie wordt aangemerkt, B. overwegende dat vijf EU-lidstaten kusten aan de Atlantische Oceaan hebben: Frankrijk, Ierland, Portugal, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, C. overwegende dat het Atlantische gebied een aantal kenmerken aspecten vertoont, het is namelijk: D. overwegende dat deze kenmerkende eigenschappen samenhangen met fenomenen die de nationale grenzen overschrijden en waarvoor op Europees niveau politieke oplossingen moeten worden gevonden, E. overwegende dat de Raad in juni 2010 de Commissie heeft gevraagd om uiterlijk juni 2011 een strategie voor het Atlantische gebied te ontwikkelen, en overwegende dat de Commissie de publicatie van een mededeling voor 2011 beoogt, 1. verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk de EU-strategie voor het Atlantische gebied te ontwikkelen welke de vorm moet krijgen van een geïntegreerde benadering die zich op maritieme en territoriale vraagstukken richt; 2. is van oordeel dat deze strategie in de lijn moet liggen van de doelstelling territoriale samenwerking van het cohesiebeleid (Doelstelling 3) en gebaseerd moet zijn op een geïntegreerde, gebiedsoverschrijdende en territoriale aanpak, die streeft naar een betere coördinatie van het beleid tussen de verschillende bestuursniveaus op een gegeven grondgebied, met de nadruk op relevante kwesties; is ervan overtuigd dat de Europese territoriale samenwerking een belangrijke bijdrage aan de intensivering van het proces van integratie binnen het Atlantische gebied kan leveren, en wel door meer inbreng van het maatschappelijk midden in het besluitvormingsproces en het uitvoeren van concrete acties; 3. onderstreept dat de voornaamste toegevoegde waarde van macroregionale strategieën op het niveau van de EU gelegen is in samenwerking op verscheidene niveaus, coördinatie en betere strategische investeringen met gebruikmaking van de beschikbare financiering, en niet in de toewijzing van aanvullende middelen; onderstreept de conclusies van het Zweedse voorzitterschap, dat nieuwe instellingen, nieuwe wetgeving en nieuwe budgets ongewenst acht; 4. wenst dat deze strategie openstaat voor alle EU-regio's langs de Atlantische kust, ook voor de perifere gebieden van Macaronesië; 5. meent dat de externe dimensie van deze strategie versterkt kan worden dank zij de geostrategische positie van de Atlantische gebieden, vooral op de gebieden maritieme veiligheid en bewaking en ten aanzien van de internationale handelsbetrekkingen; is van mening dat er ook aandacht moet komen voor initiatieven tot internationale samenwerking en driepartijensamenwerking; 6. is van mening dat bij deze strategie doelen en middelen beter gecoördineerd moeten worden en dat er sterke verbanden moeten zijn met de EU 2020-strategie en het EU-beleid voor na 2013; herinnert er in dit verband aan dat deze strategie zich richt op een betere besteding van EU-middelen, en niet op meer bestedingen; 7. wenst dat deze strategie goed aansluit op het regionale beleid en het geïntegreerde maritieme beleid van de EU en meent dat het ook synergieën met ander EU-beleid in de hand moet werken, zoals met de transeuropese vervoersnetwerken, het gemeenschappelijk visserijbeleid, klimaat- en milieuacties, het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, het energiebeleid, enz.; 8. acht de territoriale dimensie van deze strategie essentieel en denkt dat deze zal bijdragen aan de territoriale samenhang van de EU; is de mening toegedaan dat men zich in het kader van deze dimensie in het bijzonder moet bezighouden met het openen en de interconnectie van vervoers- en energienetwerken en de ontwikkeling van mariene energie, de ontwikkeling van stedelijke en plattelandsgebieden en de versteviging van de verbindingen tussen land en zee en tussen de zee en de binnenwateren; 9. wijst opnieuw op het belang van de verbetering van de toegankelijkheid van de Atlantische maritieme regio's en van een uitbreiding van het personen-, goederen- en dienstenverkeer in deze regio's, zodat de doelen van de interne markt en van het cohesiebeleid worden bereikt, vooral door de ontwikkeling van het zeevervoer over korte afstanden en van „zeesnelwegen” (verbinding over zee tussen twee snelwegen over land); 10. herinnert eraan dat de maritieme dimensie bij deze strategie voorop staat, in het bijzonder door een benadering van de diverse zeebekkens; 11. is er een sterk voorstander van dat de Commissie stimulansen en steun verleent aan de planning en invoering van zeesnelwegen in het Atlantische gebied, zoals de zeesnelweg Gijon-Nantes, als een innovatieve manier om de transeuropese vervoersnetwerken te verbeteren en te diversifiëren, de internationale handelsbetrekkingen vloeiender te laten verlopen, dynamiek te verlenen aan de economische bedrijvigheid van havens, het toerisme te bevorderen en een bijdrage te leveren aan de vermindering van de CO 2 -uitstoot; 12. meent dat in deze strategie de volgende punten van gemeenschappelijk belang aan de orde moeten komen: mariene energie, milieu en klimaatverandering, met inbegrip van de voorkoming en bestrijding van zeeverontreiniging door schepen, vervoer en toegankelijkheid, veiligheid, beveiliging en bewaking, onderzoek, innovatie, creatieve industrieën, cultuur, vrijetijd en toerisme, mariene diensten en opleiding, visserij en de sector eetbare zeevis en schaal- en schelpdieren; 13. vindt dat deze strategie moet leiden tot synergieën tussen het desbetreffende beleid op EU-niveau en nationaal, regionaal en lokaal niveau en dat er daarom behoefte is aan een vernieuwd bestuur op verscheiden niveaus, gebaseerd op een nauwere betrokkenheid van de EU-instanties en de nationale, regionale en lokale autoriteiten; 14. bepleit deze strategie volgens een bottom-upbenadering te laten werken met als uitgangspunt de plaatselijke autoriteiten en met inschakeling van alle belanghebbenden; houdt staande dat het nodig is om bij het ontwerpen en uitvoeren van deze strategie de autoriteiten van de regionale en lokale overheden te betrekken, evenals de lidstaten, de Europese Unie, particuliere belanghebbenden en organisaties van het maatschappelijk middenveld (waaronder betrokken interregionale netwerken en organisaties); 15. wijst er opnieuw op dat de samenwerking in het kader van deze strategie in de allereerste plaats moet uitgaan van de behoeften van de betrokkenen en is daarom van oordeel dat de beleidsprioriteiten voor de aanpak door middel van een consensus moeten worden vastgesteld; 16. is van mening dat de Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) interessante mogelijkheden biedt ter vergemakkelijking van de samenwerking in het kader van een EU-strategie voor het Atlantische gebied; 17. wenst dat deze strategie vanaf 2014 wordt uitgevoerd en met het komende meerjarige financiële kader wordt gecoördineerd, vergezeld van een op Europees niveau vastgesteld actieprogramma met een lijst structuurprojecten; 18. pleit ervoor de interne en externe dimensie van deze strategie tot uiting te laten komen door aan de bestaande fondsen van de Unie een op gedeelde prioriteiten gebaseerde Atlantische bestemming te geven; 19. doet een beroep op de Commissie en de lidstaten vereenvoudigde regels te ontwerpen ter vergemakkelijking van de uitvoering van deze strategie en ter vermindering van de hiermee samenhangende administratieve lasten; 20. verzoekt de Commissie nauw met het Europees Parlement samen te werken bij het vaststellen van de prioriteiten voor de ontwikkeling van de EU-strategie voor het Atlantische gebied en verzoekt de Commissie het Parlement regelmatig te informeren en te raadplegen over de stand van uitvoering van deze strategie; 21. zal zijn standpunt tegenover de nog te verschijnen mededeling van de Commissie in een initatiefverslag uiteenzetten; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie , het Comité van de Regio's en de andere relevante instellingen. Het Europees Parlement , – gezien het voortgangsverslag van de Commissie over Turkije van 2010 (SEC(2010)1327), – onder verwijzing naar zijn voorgaande resoluties van 27 september 2006 over de vorderingen van Turkije op weg naar toetreding (1) , van 24 oktober 2007 over de betrekkingen EU-Turkije (2) , van 21 mei 2008 over het voortgangsverslag 2007 over Turkije (3) , van 12 maart 2009 over het voortgangsverslag 2008 betreffende Turkije (4) en van 10 februari 2010 over het voortgangsverslag 2009 betreffende Turkije (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 21 september 2010 over handels- en economische betrekkingen met Turkije (6) , – gezien het kader voor onderhandelingen met Turkije van 3 oktober 2005, – gezien Besluit 2008/157/EG van de Raad van 18 februari 2008 over de beginselen, prioriteiten en voorwaarden die zijn opgenomen in het partnerschap voor de toetreding met de Republiek Turkije (7) („het toetredingspartnerschap”), en op eerdere besluiten van de Raad met betrekking tot het toetredingspartnerschap van 2001, 2003 en 2006, – gezien de conclusies van de Raad van 14 december 2010, – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat na de goedkeuring van het onderhandelingskader door de Raad op 3 oktober 2005 toetredingsonderhandelingen met Turkije werden geopend, en dat het openen van deze onderhandelingen het beginpunt voor een langdurig proces met een open einde vormde, B. overwegende dat Turkije zich heeft verbonden tot hervormingen, goede nabuurschapsbetrekkingen en een geleidelijke aanpassing aan de EU, en overwegende dat deze inspanningen moeten worden beschouwd als een kans voor Turkije zelf om te moderniseren, C. overwegende dat het volledige voldoen aan alle criteria van Kopenhagen en het integratievermogen van de EU, in overeenstemming met de conclusies van de vergadering van de Europese Raad van december 2006, de basis blijven voor toetreding tot de EU, een gemeenschap die is gebaseerd op gemeenschappelijke waarden, D. overwegende dat de Commissie heeft geconcludeerd dat Turkije in 2010 zijn politieke hervormingsproces heeft voortgezet, maar dat het gebrek aan dialoog en compromisbereidheid tussen de voornaamste politieke partijen een negatieve uitwerking heeft op de betrekkingen tussen de belangrijkste politieke instellingen, en de politieke hervormingen vertraagt, E. overwegende dat Turkije, voor het vijfde opeenvolgende jaar, nog steeds geen uitvoering heeft gegeven aan de bepalingen die voortvloeien uit de associatieovereenkomst tussen de EU en Turkije en het aanvullend protocol daarbij, 1. prijst de burgers en het maatschappelijk middenveld van Turkije voor hun steun voor verdere democratisering van het land en voor hun engagement ten aanzien van een open en pluralistische samenleving en verzoekt de instellingen van de EU en de lidstaten in dit opzicht ten behoeve van kandidaat-lidstaten volledig gebruik te maken van alle EU-instrumenten van het uitbreidingsbeleid; 2. wijst op de langzame vorderingen van Turkije met betrekking tot hervormingen en herinnert eraan dat de Turkse regering zich ertoe verbonden heeft omvattende hervormingen door te voeren om te voldoen aan de criteria van Kopenhagen alsook om het land te moderniseren; dringt er bij de regering op aan haar inspanningen op dit gebied te vergroten; 3. maakt zich zorgen over de voortdurende confrontatie tussen de politieke partijen en het gebrek aan bereidheid van de regering en de oppositie om te streven naar consensus over belangrijke hervormingen; verzoekt alle politieke actoren, de regering en de oppositie met klem samen te werken om de politieke pluraliteit in overheidsinstellingen te vergroten en de modernisering en democratisering van de staat en de samenleving te bevorderen; verzoekt alle oppositieleden een opbouwende bijdrage te leveren aan het hervormingsproces; 4. wijst op de essentiële rol van een systeem van „checks and balances” (wederzijdse controle) in het bestuur van een moderne, democratische staat, die gebaseerd moet zijn op het beginsel van de scheiding der machten en het evenwicht tussen de uitvoerende, wetgevende en de rechterlijke macht, de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden – met name de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid – en een participerende politieke cultuur die een daadwerkelijke afspiegeling biedt van een pluralistische, democratische samenleving; 5. onderstreept dat de Turkse Grote Nationale Vergadering een essentiële bijdrage zou moeten leveren aan de versterking van het systeem van wederzijdse controle, en dat zij de moderniseringshervormingen, op basis van partijoverschrijdende betrokkenheid, actief en constructief zou moeten ondersteunen, terwijl zij zorgt voor een democratische controle op het regeringsbeleid; 6. is ingenomen met de aanneming van de grondwettelijke amendementen, die een stap in de goede richting betekent, en dringt erop aan dat zij correct ten uitvoer worden gelegd, met volledige inachtneming van de normen van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens; benadrukt echter tegelijkertijd dat een algehele grondwetshervorming dringend noodzakelijk is om Turkije om te vormen tot een volwaardige pluralistische democratie, met de bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden als grondslag; is verheugd dat zowel de regering als de oppositie hebben verklaard tot een dergelijke hervorming bereid te zijn, en verzoekt de regering ervoor te zorgen dat alle politieke partijen en het maatschappelijk middenveld nauw worden betrokken bij het gehele grondwetsproces; vraagt dat het pakket grondwetswijzigingen ten uitvoer wordt gelegd; beveelt aan dat ook de Commissie van Venetië wordt uitgenodigd om deel te nemen; 7. is ingenomen met een aantal van de symbolische, op goede wil duidende gebaren, alsmede een aantal concrete stappen van de regering op het gebied van vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst, de bescherming van minderheden en culturele rechten; wijst er echter met klem op dat er systematische verbeteringen nodig zijn opdat de rechten van minderheden volledig worden erkend; moedigt de regering met name aan de democratische opening een nieuwe stimulans te geven, en verzoekt de oppositie een constructieve bijdrage te leveren en deel te nemen aan dat proces; Naleving van de criteria van Kopenhagen 8. maakt zich zorgen over de achteruitgang van de persvrijheid, bepaalde gevallen van censuur en de groeiende zelfcensuur in de Turkse media, ook op het internet; verzoekt de Turkse regering de beginselen van de persvrijheid hoog te houden; benadrukt dat een onafhankelijke pers essentieel is voor een democratische samenleving, en wijst in dit verband op de belangrijke rol van de rechterlijke macht ten aanzien van de bescherming en verhoging van de persvrijheid, door te zorgen voor een publieke ruimte die openstaat voor een vrij debat en door bij te dragen aan een goede werking van het systeem van „checks and balances”; onderstreept dat er een nieuwe mediawet moet worden aangenomen die onder andere de kwesties van onafhankelijkheid, eigendom en bestuurlijke controle omvat; besluit de zaken Nedim Şener, Ahmet Şık en andere journalisten die door politie of rechterlijke macht worden lastig gevallen, nauwgezet te volgen; 9. is ingenomen met nieuwe radio- en tv-wetten die in verschillende positieve ontwikkelingen voorzien, zoals een verhoging van het wettelijke aandeel dat buitenlandse eenheden mogen bezitten in Turkse mediabedrijven (van 25% naar 50%), maar uit zijn bezorgdheid over het feit dat uitzendingen uit hoofde van de nationale veiligheid kunnen worden gestopt zonder dat daar een gerechtelijk bevel of vonnis aan te pas komt; constateert bezorgd dat regelmatig wordt overgegaan tot strafrechtelijke vervolging van journalisten die bewijsmateriaal publiceren over schendingen van de mensenrechten of andere onderwerpen van algemeen belang aan de orde stellen, in het bijzonder op grond van artikel 285 van het wetboek van strafrecht over „schending van de vertrouwelijkheid van een strafrechtelijk onderzoek” en artikel 288 over „poging tot beïnvloeding van de rechtspraak”; beschouwt de strafbaarstelling van meningen als een van de grootste obstakels voor de bescherming van de mensenrechten in Turkije en betreurt de buitensporige beperkingen voor de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering; vraagt Turkije de verplichtingen in verband met de mensenrechten in dit opzicht strikt na te leven door de betreffende wetgeving te wijzigen en zijn politie en magistraten te scholen; 10. betreurt dat een aantal wetsbepalingen, zoals de artikelen 301 en 318 en artikel 220, lid 6, in combinatie met artikel 314, lid 2, van het wetboek van strafrecht, artikel 7, lid 2, van de wet inzake terrorismebestrijding en wet nr. 5816 van 25 juli 1951, alsook verklaringen van de regering en activiteiten van openbare aanklagers de vrijheid van meningsuiting nog altijd inperken; herhaalt zijn verzoek aan de regering om de herziening van het juridisch kader voor de vrijheid van meningsuiting af te ronden en dit kader onverwijld in overeenstemming te brengen met het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens; verklaart in dit verband nogmaals dat de Turkse regering duidelijke richtsnoeren voor openbare aanklagers moet uitvaardigen met betrekking tot wetten die vaak worden aangewend om de vrijheid van meningsuiting te beperken; betreurt de herhaaldelijke en onevenredige sluiting van websites en verzoekt de regering amendementen op de internetwet (wet nr. 5651) op te stellen teneinde te verzekeren dat deze de vrijheid van meningsuiting en het recht van burgers op toegang tot informatie niet langer inperkt; 11. dringt er bij de regering op aan de rechten inzake de vrijheid van vergadering en de vrijheid van vereniging, vastgelegd in de artikelen 33 en 34 van de Turkse grondwet, te eerbiedigen; betreurt en veroordeelt in dit verband het gewelddadige politieoptreden tegen studentendemonstraties op de universiteit van Ankara in december 2010; 12. erkent dat het onderwerp van de rechten van de Roma in Turkije nu behoorlijke aandacht krijgt, alsmede politiek engagement van zowel de regering als de oppositiepartijen; adviseert dat het huisvestingsplan van de regering voor de Roma nauwlettend wordt gevolgd en geëvalueerd, in het bijzonder wat betreft de duurzaamheid en methodologie van het plan; spoort de regering aan Roma-gemeenschappen actief te betrekken bij en op geloofwaardige wijze te raadplegen over alle integratieprocessen met betrekking tot de Roma in het land; 13. waardeert de geboekte vooruitgang in de hervorming van de rechterlijke macht en herhaalt zijn standpunt dat rechterlijke onafhankelijkheid en onpartijdigheid sleutelvoorwaarden zijn voor het functioneren van een pluralistische democratische samenleving; is bezorgd dat de gerechtelijke regelingen in Turkije nog steeds niet voldoende verbeterd zijn om het recht op een eerlijk en tijdig proces te verzekeren; verzoekt de regering de op dit gebied aangenomen grondwettelijke amendementen ten uitvoer te leggen, met volledige inachtneming van de scheiding tussen de uitvoerende en rechterlijke macht en de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechterlijke macht, en in overeenstemming met de Europese normen; 14. is echter bezorgd over de interpretatie van het Turkse Hooggerechtshof volgens welke de periode van voorarrest is verlengd tot tien jaar, hetgeen een flagrante schending is van de Europese normen; vraagt de Turkse Grote Nationale Vergadering de betreffende wet te hervormen overeenkomstig de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens; wijst ook op de verplichting voor Turkije om strikt zijn verbintenis krachtens artikel 6 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens inzake een eerlijk proces binnen een redelijke termijn na te komen, met name door hoven van beroep in zijn rechtsapparaat te creëren en de capaciteit van zijn hooggerechtshoven te versterken; 15. is ingenomen met het besluit van het Europees Hof voor de rechten van de mens in de zaal Dink tegen Turkije van 14 september 2010; dringt er derhalve bij de Turkse autoriteiten op aan de consequenties van dit besluit volledig te bekrachtigen door de tenuitvoerlegging van adequate maatregelen ter bescherming van de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting; uit zijn bezorgdheid over het feit dat de Turkse overheid kunstmatige obstakels heeft opgeworpen voor de ontmaskering van de werkelijke aanzetters tot de moord op de Armeense journalist Hrant Dink; 16. is ingenomen met het feit dat de aangenomen grondwettelijke amendementen eindelijk de basis bieden voor de oprichting van een ombudsbureau, en dringt bij de regering aan op de opstelling en bij het parlement op de aanneming van wetgeving die voorziet in een democratische procedure voor de benoeming van een algemeen gerespecteerde persoonlijkheid aan het hoofd van deze instelling; is ingenomen met de voorgestelde oprichting van een nationale instelling voor de mensenrechten, en verzoekt de Turkse Grote Nationale Vergadering het maatschappelijk middenveld te raadplegen en voldoende garanties te bieden voor de onafhankelijkheid van de nieuwe instelling, in overeenstemming met de beginselen van Parijs; 17. prijst de geboekte vooruitgang op het gebied van de civiel-militaire betrekkingen, in het bijzonder de uitbreiding van het civiele toezicht door de beperking van de rechtspraak door militaire gerechtshoven, door de openstelling van de besluiten van de Hoge Militaire Raad voor rechterlijke toetsing en door de afspraken die zijn gemaakt over berechting van hoge legerofficieren door een civiel gerechtshof; merkt op dat deze vooruitgang moet worden voortgezet teneinde voor volledig civiel toezicht te zorgen, en verzoekt het Turkse parlement controle uit te oefenen op de veiligheidstroepen, alsook een volledig toezicht op de defensiebegroting; 18. benadrukt dat onderzoeken naar vermeende plannen voor een staatsgreep, zoals de zaken Ergenekon en Sledgehammer, de kracht en de goede, onafhankelijke en transparante werking van de Turkse democratische instellingen en rechterlijke macht moeten aantonen; maakt zich zorgen over de buitensporig lange perioden van voorarrest, en benadrukt dat alle verdachten moeten kunnen rekenen op doeltreffende juridische waarborgen ; is bezorgd over het gebrek aan vooruitgang bij deze onderzoeken en merkt op dat het recente voorarrest van bekende journalisten als Nedim Şener en Ahmet Şık kan leiden tot een verlies van de geloofwaardigheid van deze processen die juist de democratie zouden moeten versterken; 19. betreurt het dat amendementen over de ontbinding van politieke partijen, die zijn voorgesteld als onderdeel van de recente grondwetshervorming, geen meerderheid hebben gekregen in de Turkse Grote Nationale Vergadering, en verzoekt alle politieke partijen met klem de desbetreffende wetgeving in overeenstemming te brengen met de Europese normen, met name ten aanzien van het advies van de Commissie van Venetië; 20. herhaalt de in zijn vorige resoluties vermelde verzoeken betreffende de hervorming van het kiessysteem door de drempel van 10% te verlagen, wat het partijpluralisme ten goede zou komen en de pluraliteit van de Turkse samenleving beter zou afspiegelen; betreurt met name dat er in 2010 op dit gebied geen hervormingen zijn doorgevoerd; dringt aan op een omvattende herziening van de regels inzake partijfinanciering en verkiezingsuitgaven teneinde de interne partijdemocratie te versterken en een opener politiek systeem te bevorderen; moedigt politieke partijen aan de interne partijdemocratie te versterken en ervoor te zorgen dat de gekozen leden meer verantwoording afleggen aan hun kiezers; 21. betreurt het gebrek aan vorderingen wat betreft de beperking van de onschendbaarheid van parlementsleden voor corruptiegerelateerde overtredingen, en neemt tegelijk nota van de bezorgdheid over de passende bescherming van niet-gewelddadige meningsuiting in het parlement; verzoekt de regering en het parlement daarom een overeenkomst te bereiken over een passende hervorming van het systeem van parlementaire onschendbaarheid; 22. neemt kennis van het huidige Turkse voorzitterschap van het Comité van Ministers van de Raad van Europa, en moedigt Turkije aan zijn gehechtheid aan de waarden van de Raad van Europa tot uitdrukking te brengen door de kaderovereenkomst voor de bescherming van nationale minderheden te ondertekenen en te ratificeren, en door alle aanvullende protocollen bij het Europees Verdrag voor de rechten van de mens te ratificeren; 23. spreekt zijn waardering uit voor de ratificatie door de Turkse Grote Nationale Vergadering van het Facultatief Protocol bij het VN-Verdrag tegen foltering; verzoekt Turkije de daarin vervatte bepalingen onverwijld en in nauwe samenwerking met de Subcommissie voor het voorkomen van foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling en straffen ten uitvoer te leggen; 24. steunt de lopende dialoog tussen de regering en religieuze gemeenschappen, waaronder de alevieten en de Griekse, Armeense, Aramese en andere christelijke gemeenschappen; is echter teleurgesteld dat er slechts beperkte vooruitgang is geboekt met betrekking tot het rechtskader voor het functioneren van deze gemeenschappen, voornamelijk wat betreft hun mogelijkheid tot het verkrijgen van rechtspersoonlijkheid, het openen en beheren van godshuizen, het opleiden van geestelijken en het oplossen van eigendomsproblemen waarvoor de wet inzake stichtingen geen uitkomst biedt; dringt, gezien de geldende termijnen en procedurele problemen, aan op niet aflatende, effectieve inspanningen om de wet inzake stichtingen uit te voeren, die deze geloofsgemeenschappen in staat moet stellen zonder onnodige beperkingen te functioneren, in overeenstemming met het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens; dringt er bij de regering op aan haar steun aan de gewetensvrijheid en godsdienstige pluraliteit in de Turkse samenleving verder te vergroten; 25. verzoekt de regering daarom deze kwesties systematisch aan te pakken door de wetgeving te wijzigen en te zorgen voor een correcte tenuitvoerlegging daarvan op alle regeringsniveaus, ook op gemeenteniveau; wijst in dit verband ook op de aanbevelingen betreffende de rechtspersoonlijkheid van religieuze gemeenschappen en de ecclesiastische titel „oecumenisch” van het orthodoxe patriarchaat, die in de lente van 2010 zijn aangenomen door de Commissie van Venetië; is verheugd over het recente besluit van de „Vergadering van stichtingen” om het Griekse jongensweeshuis op Büyükada over te dragen aan het Oecumenisch Patriarchaat, overeenkomstig het arrest van het Europees Hof voor de rechten van de mens, en over het feit dat verscheidene Grieks-orthodoxe geestelijken de Turkse nationaliteit hebben gekregen om het werk van het Patriarchaat en de Heilige Synode te vergemakkelijken; is verheugd over religieuze plechtigheid in het Sumela-kloostermuseum in Trabzon en de plechtigheid in de kerk op het eiland Akhtamar in de provincie Van; betreurt het arrest van het Turkse Hooggerechtshof tegen het Mor Gabriel-klooster betreffende een geschil om land met een aantal dorpen en het Turkse Ministerie van Financiën; geeft nogmaals te kennen dat het verwacht dat de aankondigingen van de regering betreffende de heropening van het Grieks-orthodoxe Halki-seminarie spoedig zullen worden gevolgd door stappen en maatregelen met het oog op de ongehinderde opleiding van geestelijken van de christelijke gemeenschappen; dringt er bij de regering op aan speciale aandacht te schenken aan het lesmateriaal op scholen, dat een afspiegeling moet zijn van de religieuze pluraliteit van de Turkse samenleving, en aan de noodzaak van onbevooroordeeld lesmateriaal; 26. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over het aanhoudende terroristische geweld van de PKK, die op de lijst van terroristische organisaties van de EU staat, en andere terroristische groeperingen op Turkse bodem; moedigt Turkije, de EU en haar lidstaten ertoe aan hun samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding te intensiveren, in nauwe coördinatie met de EU-coördinator voor terrorismebestrijding en Europol en met strikte inachtneming van het internationale recht inzake de mensenrechten; 27. verzoekt de regering om, in het kader van het proces van democratische opening, haar inspanningen inzake de Koerdische kwestie te verhogen met het oog op een vreedzame oplossing, met name door te zorgen voor een consistente wetgevingsinterpretatie waarbij het gebruik van de Koerdische taal in de politieke en openbare ruimte en in het onderwijs wordt toegestaan, door de antiterreurwetgeving aan te passen zodat een foutieve of te ruime interpretatie wordt voorkomen, door het recht van vrije meningsuiting, vereniging en vergadering te garanderen, door de problemen van personen die hun thuisregio zijn ontvlucht, onder meer als gevolg van het slepende conflict, doeltreffend aan te pakken, en door de sociaaleconomische situatie in het zuidoosten van het land verder te verbeteren; uit in dit verband zijn bezorgdheid over de lopende processen in Diyarbakir tegen 151 Koerdische politieke activisten, waaronder acht actieve verkozen plaatselijke burgemeesters, die een inmenging in wettige politieke activiteiten vormen; 28. is ingenomen met de versterking van het juridisch kader ter waarborging van de rechten van vrouwen en gendergelijkheid in het grondwettelijke pakket; is verontrust over de dalende percentages vrouwen op de arbeidsmarkt, zelfs onder hoog opgeleide vrouwen; dringt er bij de regering, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld op aan uitgebreide maatregelen te treffen om armoede onder vrouwen te bestrijden, hun sociale integratie en deelname aan de arbeidsmarkt te verhogen, bijvoorbeeld door analfabetisme onder vrouwen te bestrijden, de toegang van meisjes tot het middelbaar onderwijs actief te ondersteunen en te zorgen voor kinderopvangfaciliteiten; is voorts voorstander van de invoering van een systeem van verplichte quota's teneinde een betekenisvolle aanwezigheid van vrouwen te verzekeren op alle niveaus in de publieke en de privésector en in de politiek; verzoekt met name de politieke partijen gebruik te maken van de gelegenheid van de volgende verkiezingen om de actieve deelname van vrouwen aan de politiek te verhogen; 29. betreurt ten zeerste de voortdurende hoge niveaus van huiselijk geweld, o.m. de zogenaamde eermoorden, en het verschijnsel van gedwongen huwelijken; spreekt in dit verband zijn waardering uit voor de initiatieven van vrouwenbewegingen die deze problemen zichtbaar maken en verzoekt de regering met klem zich op alle niveaus in te zetten voor preventie, met name door wet nr. 4320 inzake de bescherming van het gezin te handhaven en de toepassing ervan door de politie en de rechterlijke macht te controleren, door gemeenten van meer dan 50 000 inwoners te verplichten voor voldoende opvangtehuizen te zorgen voor vrouwen en minderjarigen die gevaar lopen, door daadwerkelijk toe te zien op de volledige naleving van deze verplichting, en door een systeem in te voeren van aansluitende hulp voor vrouwen die deze opvangtehuizen verlaten, met als doel psychologische steun, rechtsbijstand en medische hulp te verlenen en hun re-integratie in de maatschappij te bevorderen; verzoekt de regering adequaat en doeltreffend toezicht te houden op de naleving van deze verplichting door de gemeenten; dringt er bij de rechterlijke macht op aan te waarborgen dat geweld tegen vrouwen, minderjarigen en tegen mensen die zogenaamde eerwraak bestrijden, consequent en op passende wijze wordt bestraft; 30. dringt er bij de regering op aan ervoor te zorgen dat gelijkheid, ongeacht geslacht, ras of etnische afkomst, godsdienst of geloofsovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid, door de wet wordt gegarandeerd en daadwerkelijk wordt toegepast; betreurt de recente rechtszaken tegen LGBTT-verenigingen, maar is verheugd over het feit dat deze zaken door de rechtbanken zijn afgewezen; wijst echter op de noodzaak van verdere actie tegen homohaat en discriminatie op grond van seksuele geaardheid zoals bepaald in de aanbeveling van het Comité van ministers van de Raad van Europa aan de lidstaten inzake maatregelen tegen discriminatie op grond van seksuele geaardheid of geslachtsidentiteit; verzoekt de Turkse regering de Turkse strijdkrachten te gelasten een einde te maken aan het aanmerken van homoseksualiteit als „psychoseksuele aandoening”; dringt erop aan dat het wetsontwerp inzake bestrijding van discriminatie en het comité gelijkheid in overeenstemming wordt gebracht met EU-normen, o.m. met betrekking tot redenen voor geslacht en seksuele geaardheid; verzoekt nationale en plaatselijke instanties met klem een eind te maken aan de huidige moorden op mensen die van geslacht zijn veranderd, o.m. als zij werkzaam zijn in de seksindustrie; 31. is van oordeel dat Turkije, overeenkomstig zijn verplichtingen uit hoofde van het internationale recht, wetgeving moet aannemen op grond waarvan als alternatief voor de militaire dienstplicht een civiele of sociale dienstplicht wordt ingevoerd die niet te lang is en op vrije keuze gebaseerd is; verzoekt de regering toe te zien op volledige naleving van de uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens in de zaak Ülke tegen Turkije door de wetgeving te wijzigen ter voorkoming van de vervolging van gewetensbezwaarden die weigeren de dienstplicht te vervullen; verzoekt de regering een onderzoek in te stellen naar de aantijgingen van mishandeling van gewetensbezwaarden in militaire hechtenis en stappen te nemen om dergelijke wantoestanden in de toekomst te voorkomen; 32. onderstreept het belang van een doeltreffende bescherming van verdedigers van de mensenrechten; is verontrust over de aanhoudende rechtszaken en juridische vervolging van verdedigers van de mensenrechten en vestigt vooral de aandacht op het proces tegen Pinar Selek, dat twaalf jaar heeft geduurd ondanks drie vrijspraken; doet een beroep op de Commissie om haar zaak en alle soortgelijke zaken nauwlettend in het oog te houden en dergelijke processen systematisch bij te wonen; 33. dringt er bij de belangrijkste politieke partijen op aan tot een oplossing te komen inzake het verbod op hoofddoeken aan universiteiten om de polariserende gevolgen van deze kwestie voor de Turkse samenleving tegen te gaan; is van oordeel dat deze oplossing dient te zijn gebaseerd op de eerbiediging van de vrije keuze van vrouwen; 34. herhaalt, aangezien na resolutie 1625 van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa tot op heden nog geen vooruitgang is geboekt, met klem zijn oproep aan de Turkse regering om een beleid te voeren voor het behoud van het biculturele karakter van de Turkse eilanden Gökçeada (Imvros) en Bozcaada (Tenedos), en om met name de problemen aan te pakken die leden van de Griekse minderheid bij de uitoefening van hun onderwijs- en eigendomsrechten ondervinden; Vergroting van de sociale cohesie en de welvaart 35. prijst de weerbaarheid van de Turkse economie ten aanzien van de wereldwijde economische crisis; benadrukt dat deze economische opleving een unieke kans biedt voor de verhoging van de arbeidsparticipatie en de werkgelegenheidscijfers – die nog steeds erg laag liggen en amper 50% bedragen – en voor de aanzet van een proces van progressieve sociale integratie; wijst op de gedeelde verantwoordelijkheid van de regering en de sociale partners, en moedigt hen aan de samenwerking te intensiveren om zo de basis van een sociaal georiënteerde markteconomie te versterken; 36. dringt er bij de Turkse regering en de regeringen van de EU-lidstaten op aan de integratie van EU-burgers van Turkse afkomst in de maatschappijen van hun nieuwe thuislanden niet als een bedreiging, maar als een kans voor de toekomst van onze maatschappijen te beschouwen en voor te stellen, 37. neemt kennis van de onderlinge afhankelijkheid van de Turkse en de EU-economie en wijst op de mogelijkheden die deze schept voor het verhogen van de welvaart in zowel de EU als Turkije, naarmate de integratie van Turkije in de EU-markt vordert; 38. is verheugd over de verbeteringen die met de grondwetswijzigingen werden ingevoerd op het gebied van de sociale dialoog en vakbondsrechten; houdt echter vol dat daarnaast het juridische kader, met inbegrip van de in behandeling zijnde wetgeving inzake vakbonden, in overeenstemming moet worden gebracht met de EU- en ILO-normen; moedigt alle partijen van de Economische en Sociale Raad aan zich meer toe te leggen op het bereiken van deze doelstelling en daartoe intensiever samen te werken; 39. herhaalt dat de cohesie tussen Turkse regio's en tussen plattelands- en stadsgebieden moet worden versterkt; wijst in dit verband op de bijzondere rol van onderwijs en op de noodzaak hardnekkige en grote regionale ongelijkheden op het gebied van de kwaliteit van onderwijs en het percentage schoolgaande kinderen aan te pakken; 40. verzoekt de Turkse regering de grootste aandacht te besteden aan de duurzaamheid en de milieugevolgen van haar plannen voor nieuwe energie- en waterinfrastructuur in het kader van het project zuidoost-Anatolië (GAP), die ernstige gevolgen zouden kunnen hebben voor het milieu en het unieke landschap van vele regio's en in het bijzonder aan de gevolgen van het project voor het buurland Irak; benadrukt met name dat erop moet worden toegezien dat de ontwerpwet voor natuurbescherming en biodiversiteit wordt aangepast teneinde het culturele en archeologische erfgoed te bewaren met volledige inachtneming van de Europese normen, en dat de verantwoordelijkheid voor de natuurbescherming duidelijk moet worden toegewezen aan de uitvoerende macht; doet een beroep op de regering om een ambitieuzer beleidskader te kiezen geschraagd door specifieke actieplannen ter bestrijding van de toename van broeikasgasemissies; Opbouw van goede nabuurschapsrelaties 41. verzoekt de Turkse regering en alle betrokken partijen de lopende onderhandelingen actief te ondersteunen en een concrete bijdrage te leveren aan een allesomvattende oplossing voor de kwestie Cyprus, en verzoekt de regering een gunstig klimaat voor de onderhandelingen te bevorderen door onmiddellijk te beginnen met de terugtrekking van zijn strijdkrachten uit Cyprus; dringt er bij de twee gemeenschappen op Cyprus krachtig op aan om, zoals de secretaris-generaal van de VN heeft gevraagd, zoveel mogelijk te profiteren van de vorderingen die reeds in de onderhandelingen zijn behaald teneinde – in overeenstemming met de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad, met name resolutie 550 (1984), en de beginselen die aan de EU ten grondslag liggen – een duurzame oplossing te bereiken, dit ten voordele van de Cypriotische burgers, de EU en Turkije; 42. moedigt Turkije aan zijn steun aan het Comité vermiste personen op Cyprus op te voeren, met name door het eenvoudiger toegang te bieden tot de militaire zones en archieven, en alle andere passende maatregelen in de humanitaire kwestie van de vermiste personen te treffen overeenkomstig de bevindingen van het Europees Hof voor de rechten van de mens; 43. verzoekt Turkije en de Turks-Cypriotische autoriteiten geen nieuwe nederzettingen van Turkse burgers op het eiland te stichten, aangezien dit het demografische evenwicht verder zou aantasten en de loyaliteit van zijn burgers zou verminderen jegens een toekomstige gemeenschappelijke staat op basis van zijn gemeenschappelijke verleden; vraagt Turkije de kwestie van de vestiging van Turkse burgers op het eiland aan te pakken overeenkomstig het Verdrag van Genève en de beginselen van het internationale recht; 44. vraagt beide partijen, Turkije en Armenië, de protocollen zonder voorwaarden te ratificeren en de grens te openen, en vraagt Turkije zijn invloed in de regio te gebruiken ter bevordering van maatregelen die het wederzijds vertrouwen stimuleren; 45. neemt kennis van de verhoogde inspanningen van Turkije en Griekenland ter verbetering van hun bilaterale betrekkingen; betreurt echter dat het door de Turkse Grote Nationale Vergadering afgekondigde casus belli-dreigement jegens Griekenland nog altijd niet is ingetrokken; verwacht van de Turkse regering dat zij een einde maakt aan de voortdurende schending van het Griekse luchtruim en de vluchten van Turkse militaire vliegtuigen boven Griekse eilanden; 46. onderstreept dat het VN-Verdrag inzake het recht van de zee (UNCLOS) door de 27 lidstaten, de EU en alle andere kandidaat-lidstaten is ondertekend en deel uitmaakt van het communautair acquis; vraagt de Turkse regering dit verdrag dan ook onverwijld te ondertekenen en te ratificeren; 47. waardeert de verdieping van de betrekkingen tussen Turkije en Irak, met inbegrip van zijn Koerdische regionale regering, en wijst met name op de bijdrage van Turkije aan de stabilisering van Irak; dringt er bij Turkije op aan met de Iraakse regering en andere buurlanden te bespreken welke maatregelen genomen kunnen worden om de negatieve gevolgen van de door de Turkse regering aangekondigde bouw van een stuwdam tegen te gaan; Bevordering van de samenwerking tussen de EU en Turkije 48. betreurt dat het aanvullende protocol bij de associatieovereenkomst EU-Turkije nog altijd niet door Turkije ten uitvoer is gelegd, wat een negatieve invloed blijft hebben op het onderhandelingsproces, en roept de Turkse regering op dit protocol volledig ten uitvoer te leggen; 49. neemt kennis van de door Turkije geboekte vooruitgang met betrekking tot het hoofdstuk energie, en dringt er nogmaals bij de Raad op aan de onderhandelingen over dit hoofdstuk zonder verder uitstel te openen; verzoekt de Turkse regering haar inspanningen te verhogen bij de onderhandelingen over de toetreding tot het Verdrag tot oprichting van de Energiegemeenschap; is ingenomen met de ratificering van het intergouvernementeel akkoord inzake de Nabucco-gaspijpleiding en de ondertekening van het memorandum van overeenstemming inzake het gebruik van de ITGI-aardgaspijpleiding tussen Turkije, Griekenland en Italië, twee projecten die van groot belang zijn voor de continuïteit van de energievoorziening in de EU; 50. is ingenomen met de lopende onderhandelingen over het hoofdstuk over voedselveiligheid, veterinair en fytosanitair beleid waarmee op 30 juni 2010 een begin werd gemaakt; moedigt Turkije aan de nodige maatregelen te treffen om bepaalde hoofdstukken, zoals ondernemings- en industriebeleid of trans-Europese netwerken af te sluiten; 51. is verheugd over de afronding van de onderhandelingen over een overnameovereenkomst EU-Turkije, en verzoekt de Turkse regering ervoor te zorgen dat de bestaande bilaterale overeenkomsten – tot de inwerkingtreding van deze overeenkomst – volledig ten uitvoer worden gelegd; benadrukt het belang van een intensievere samenwerking tussen de EU en Turkije op het gebied van migratiebeheer en grenscontrole, onder meer gezien het grote percentage illegale immigranten dat via Turkije het EU-grondgebied binnenkomt; is ingenomen met het feit dat het maatschappelijk middenveld is geraadpleegd over drie wetsontwerpen inzake asiel en dringt er bij de regering op aan deze wetten onverwijld aan het parlement voor te leggen; is van mening dat de Raad, zodra de overnameovereenkomst in werking treedt, de Commissie een mandaat moet verlenen om een visumdialoog op gang te brengen met bijzondere aandacht voor de inreisvoorwaarden voor naar zakenmensen en studenten die naar de EU reizen, als noodzakelijke stap met betrekking tot mobiliteit; 52. neemt kennis van het steeds actievere buitenlands beleid van Turkije, dat gericht is op het versterken van de rol van het land als regionale speler; spoort de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger aan dit aspect ten volle in overweging te nemen en zich met Turkije toe te leggen op de coördinatie van de doelstellingen en een passende bevordering van de EU-belangen; roept de Turkse regering op haar buitenlands beleid beter af te stemmen op dat van de EU; is in beginsel ingenomen met het onlangs aangekondigde „zero problem”-beleid van Turkije ten aanzien van zijn buurlanden, maar benadrukt dat Turkije zich ondubbelzinnig achter onze Europese waarden en belangen moet blijven scharen; roept de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger op de bestaande dialoog met Turkije over aangelegenheden van buitenlands beleid van wederzijds belang te intensiveren; dringt er, in het licht van de inspiratiebron die Turkije als seculiere democratie met een overwegend islamitische bevolking vormt voor velen in de Arabische wereld, sterk op aan dat de gecoördineerde inspanningen ter ondersteuning van de democratisering en de ontwikkeling in het Midden Oosten en Noord-Afrika, worden voortgezet; 53. benadrukt het strategische belang van het gebied rond de Zwarte Zee voor de EU; is van mening dat Turkije in dit gebied een belangrijke partner van de EU is en verzoekt Turkije zich in te zetten voor en actief bij te dragen aan de tenuitvoerlegging van beleidsmaatregelen van de EU in het Zwarte Zeegebied, met inbegrip van een mogelijke EU-strategie voor de Zwarte Zee; 54. dringt er bij de Turkse regering op aan haar volledige steun te verlenen aan de inspanningen van de internationale gemeenschap om te voorkomen dat Iran kernwapens verkrijgt, en betreurt dat Turkije tegen de desbetreffende resolutie van de VN-Veiligheidsraad heeft gestemd; is van oordeel dat Turkije zou kunnen bijdragen aan de democratisering en de versterking van de mensenrechten in Iran, terwijl het zijn inspanningen coördineert met die van de EU; 55. meent dat Turkije een belangrijke rol moet spelen bij de bevordering van de dialoog in het vredesproces van het Midden-Oosten en bij het bevorderen van stabiliteit in Libanon en verzoekt Turkije zijn nauwe betrekkingen met Israël weer aan te halen, zijn opbouwende bemiddeling weer te hervatten, en met name bij te dragen aan de versterking van de Palestijnse Autoriteit; 56. waardeert de actieve toewijding waarmee Turkije ondersteuning biedt aan de inspanningen van de trans-Atlantische partners in Afghanistan en de Balkan; betreurt echter dat strategische samenwerking tussen de NAVO en de EU naast de Berlijn Plus-regeling door Turkse bezwaren wordt geblokkeerd; 57. verzoekt de Turkse regering om het Statuut van het Internationaal Strafhof te ondertekenen en ter ratificatie voor te leggen, en zo te zorgen voor een nog grotere Turkse bijdrage aan en betrokkenheid bij het wereldwijde multilaterale systeem; 58. neemt kennis van de conclusies van de Commissie in haar jaarverslag 2009 over de uitvoering van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) en de verbeteringen die zij voorstelt om voorrang te geven aan doelstellingen en projecten die in lijn zijn met de toetredingscriteria, zoals door de Rekenkamer voorgesteld in Speciaal Verslag nr. 16/2009; benadrukt het belang van alomvattend toezicht op de uitvoering van het instrument voor pretoetredingssteun nu er steeds meer projecten lopen; o o o 59. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de secretaris-generaal van de Raad van Europa, de voorzitter van het Europees Hof voor de rechten van de mens, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de regering en het parlement van de Republiek Turkije. Het Europees Parlement , – gezien het besluit van de Europese Raad van 17 december 2010 om Montenegro de status van kandidaat-lidstaat voor toetreding tot de Europese Unie te geven, – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over het advies van de Commissie betreffende het verzoek van Montenegro om toetreding tot de Europese Unie ( COM(2010)0670 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2010-2011 ( COM(2010)0660 ), – gezien de stabilisatie- en associatieovereenkomst van 29 maart 2010 (1) tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Montenegro, anderzijds, – gelet op de overnameovereenkomst tussen de EU en Montenegro van 8 november 2007 (2) en de op 1 december 2009 vastgestelde Verordening (EG) nr. 1244/2009 van de Raad van 30 november 2009 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 539/2001 tot vaststelling van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen in het bezit moeten zijn van een visum en de lijst van derde landen waarvan de onderdanen van die plicht zijn vrijgesteld (3) , – gezien de aanbevelingen van het Parlementair stabilisatie- en associatiecomité EU-Montenegro van 27-28 september 2010, – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese Raad van Thessaloniki op 19-20 juni 2003 heeft herhaald dat de toekomst van de westelijke Balkan in de Europese Unie ligt; overwegende dat dit standpunt op de Europese Raad van Brussel op 15-16 juni 2006 en op daaropvolgende bijeenkomsten is bevestigd, 1. is verheugd over de consensus die bij de regering en de oppositiepartijen in Montenegro bestaat over de Europese integratie en de hoge prioriteit die hieraan wordt gegeven, waardoor sinds de onafhankelijkheid van het land aanzienlijke vooruitgang in het hervormingsproces is geboekt; is verheugd over het nieuwe politieke leiderschap in Podgorica en spoort de nieuwe regering aan Montenegro's Europese integratieproces voort te zetten en de hervormingen die gericht zijn op de naleving van de criteria van Kopenhagen, te versnellen; 2. is verheugd over het besluit van de Europese Raad van 17 december 2010 om Montenegro de status van kandidaat-lidstaat voor toetreding tot de Europese Unie te geven; betreurt echter dat de status van kandidaat-lidstaat wordt losgekoppeld van het recht om onderhandelingen te openen, en onderstreept dat de beslissing tot onderhandelen niet onrechtmatig of onredelijk mag worden uitgesteld; verwacht dat de onderhandelingen uiterlijk na de publicatie van het voortgangsverslag 2011 van de Commissie worden aangevat, mits Montenegro goede vorderingen maakt met de ijkpunten die de Commissie heeft vastgesteld; 3. is verheugd over het besluit van de Raad om Montenegrijnse burgers per 19 december 2009 het recht te geven zonder visum naar het Schengen-gebied van de EU te reizen (volledige visumliberalisering); onderstreept het belang van deze maatregelen voor de ontwikkeling van contacten van mens tot mens, met name op het gebied van onderwijs, onderzoek, toerisme en wat zakencontacten en internationale samenwerking tussen vakbonden betreft; verzoekt de EU-landen die geen deel uitmaken van het Schengen-gebied om een soortgelijke visumliberalisering voor Montenegrijnse burgers in te voeren, met name met het oog op een soepele tenuitvoerlegging van de visumliberalisering met de EU-landen die wel deel uitmaken van het Schengen-gebied; 4. is verheugd dat de vaststelling van het wettelijke en constitutionele kader van het land bijna is afgerond; wijst er echter op dat de uiterste termijn om het bestaande rechtsstelsel in overeenstemming te brengen met de nieuwe grondwet al voor de vierde keer is verlengd, en verzoekt de autoriteiten zo spoedig mogelijk hun goedkeuring te hechten aan hangende wetgevingsvoorstellen, met name de wijzigingen op de kieswetgeving; roept alle politieke partijen op om onverwijld een consensus over de ontwerpwetgeving te bereiken overeenkomstig de aanbevelingen van de OVSE-ODIHR en de Venetië-commissie, en het mechanisme voor de follow-up van klachten inzake verkiezingen voor de kiescommissie of de rechtbanken te verbeteren; roept het Montenegrijnse parlement op om zo snel mogelijk te zorgen voor aanzienlijk meer capaciteit voor de taken in verband met het toetsen van de overeenstemming tussen door de regering voorgestelde wetgeving en het acquis, en verzoekt de Commissie om hierbij alle noodzakelijke technische bijstand te verlenen in het kader van het instrument voor pretoetredingssteun; dringt er bij de regering op aan om het wetgevingsproces transparanter en publiekelijk toegankelijk te maken; 5. stelt met voldoening vast dat de IPA-bijstand goed verloopt in Montenegro; moedigt zowel de Montenegrijnse regering, als de Commissie aan om de administratieve procedure voor het verkrijgen van IPA-steun te vereenvoudigen opdat deze steun gemakkelijker toegankelijk wordt voor kleine en niet-gecentraliseerde maatschappelijke organisaties, vakbonden en andere begunstigden; 6. bevestigt het uitzonderlijke belang van de rechtsstaat voor de ontwikkeling van het land en voor de geloofwaardigheid van de overheidsinstellingen in de ogen van de burgers; verwelkomt in dit verband de extra inzet van de regering en het parlement bij de voorbereiding en goedkeuring van de vereiste wetgeving; onderstreept echter het belang van inspraak van het publiek als het gaat om opstelling van nieuwe wetgeving en een doeltreffende tenuitvoerlegging ervan, zodat de vooruitgang zichtbaar wordt voor de burgers; 7. is verheugd over het initiatief van het Montenegrijnse parlement om de functie van voorzitter van de nationale kiescommissie te professionaliseren, maar dringt ook aan op professionalisering van de functies van alle overige leden van dit orgaan en op een versterking van zijn vermogen om transparante en democratische verkiezingsprocessen en een effectief beheer ervan te verzekeren; 8. neemt nota van de significante vooruitgang die geboekt is bij de vaststelling van wetgeving inzake corruptiebestrijding, en is verheugd over de aanneming van een nieuwe strategie en actieplan, alsook de instelling van een nationale commissie voor de tenuitvoerlegging daarvan; onderstreept evenwel dat corruptie nog altijd wijdverbreid is, met name in de bouw, bij privatiseringen en openbare aanbestedingen, en dat dit een serieus probleem vormt; wijst er daarnaast op dat het succespercentage bij onderzoeken, vervolgingen en veroordelingen in corruptiezaken onverminderd laag is; onderstreept het belang van een duidelijk, algemeen kader om corruptie te bestrijden, met inbegrip van een betere tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake vrije toegang tot informatie en een betere coördinatie tussen rechtshandhavingsorganen en de instelling van een enkele instantie die belast is met toezicht en controle op de verplichtingen van overheidsorganen en het behandelen van klachten van het publiek (ombudsman); wijst op de noodzaak van een doeltreffende tenuitvoerlegging van de aangenomen wetgeving op dit gebied, die de rechtshandhavingsorganen nieuwe instrumenten biedt om corruptie te bestrijden; dringt aan op een wijziging van de wetgeving inzake financiering van politieke partijen en verkiezingscampagnes, teneinde onafhankelijke controle op en transparantie in de financieringsmechanismen te kunnen verzekeren; 9. dringt aan op stevige maatregelen voor het elimineren van gevallen van belangenverstrengeling binnen de overheid, bijvoorbeeld door de commissie Belangenverstrengeling te versterken en meer bevoegdheden te geven om verklaringen van ambtenaren met betrekking tot hun bezittingen te verifiëren en sancties op te leggen voor onregelmatigheden; dringt daarnaast aan op wijziging van de wet inzake het voorkomen van belangenverstrengeling bij de uitoefening van publieke functies, die toestaat dat parlementsleden en andere gekozen vertegenwoordigers zitting nemen in raden van bestuur en/of toezicht; meent dat volledige transparantie en belangenverklaringen van verkozen vertegenwoordigers in bepaalde gevallen een oplossing kunnen bieden voor dergelijke conflicten; 10. wijst erop dat er zich moeilijkheden voordoen bij de tenuitvoerlegging van de wet inzake vrijheid van informatie, met name als het erom gaat documenten te verschaffen waaruit corruptie bij privatiseringen en overheidsopdrachten zou kunnen blijken; roept de regering nadrukkelijk op om de toegang tot de relevante gegevens te vergemakkelijken; verzoekt de nationale autoriteiten om zich te onthouden van het uitoefenen van druk op niet-gouvernementele organisaties, organisaties zonder winstoogmerk en maatschappelijke organisaties die onderzoek doen naar corruptie en georganiseerde misdaad en een waakhondfunctie vervullen; 11. constateert de vooruitgang bij de hervorming van het rechtsstelsel, zoals blijkt uit de goedkeuring van aanzienlijke wijzigingen in strafrechtelijke procedures en andere belangrijke wetgeving, de uitbreiding van de personele middelen en de vermindering van de gerechtelijke achterstand; wijst echter op de noodzaak om de aansprakelijkheid en doeltreffendheid van het gerechtelijk apparaat en het openbaar ministerie, alsook hun onafhankelijkheid van politieke inmenging te verzekeren; onderstreept de noodzaak van een volledige implementatie van de gedragscode; pleit voor een dringende wijziging in het systeem voor de benoeming van rechters en openbare aanklagers, en vraagt dat een einde wordt gemaakt aan de praktijk dat openbare aanklagers en leden van de raden voor justitie en rechtsvervolging bij eenvoudige meerderheid door het parlement en door de regering worden benoemd; uit voorts zijn bezorgdheid over het risico van een te grote machtsconcentratie in de persoon van de voorzitter van het Hooggerechtshof en de hoogste openbare aanklager; dringt aan op wetgeving inzake de toegang tot gratis rechtshulp; dringt aan op eenmaking van de jurisprudentie, teneinde de rechtspraak voorspelbaar te maken en het vertrouwen van het publiek te verzekeren; benadrukt het belang van versterking van de internationale samenwerking, met name met buurlanden; 12. roept Montenegro op om gemeenschappelijke criteria voor opleiding van rechters op te stellen en door het opleidingscentrum voor rechters te laten toepassen, en om daarvoor de noodzakelijke financiële middelen uit te trekken; 13. roept de Commissie op om in haar volgend voortgangsverslag een beoordeling op te nemen van de effecten en resultaten die met de toewijzing van EU-middelen bij de hervorming van het rechtsstelsel en de strijd tegen corruptie konden worden bereikt; 14. onderstreept dat georganiseerde misdaad, en met name het witwassen van geld en smokkel, ondanks de verbetering van het wettelijk kader en de tenuitvoerlegging daarvan, een ernstig probleem blijft; verzoekt de autoriteiten stappen te ondernemen om de rechtshandhavingscapaciteit, met name voor proactief onderzoek, uit te breiden en de coördinatie tussen verschillende rechtshandhavingsorganen en de samenwerking met de respectieve autoriteiten in de buurlanden en op internationaal vlak te verbeteren, teneinde een goede staat van dienst in de strijd tegen georganiseerde misdaad te kunnen opbouwen; verwelkomt de goedkeuring van het nieuwe Wetboek van strafrecht en dringt aan op de spoedige en doeltreffende tenuitvoerlegging daarvan; 15. is verheugd over de verbeteringen in het werk van het parlement, maar pleit voor verdere inspanningen om de goede kwaliteit van de aangenomen wetgeving en haar conformiteit met het acquis te verzekeren; pleit voor een grotere interne toewijzing van begrotingsmiddelen en menselijke hulpbronnen evenals voor meer EU-steun aan het Montenegrijnse parlement, zoals „twinning” met de parlementen van de lidstaten of het Europees Parlement om de capaciteiten van de parlementsleden en het secretariaat van het parlement wat betreft kritisch toezicht op het regeringswerk, zoals aangegeven in het advies van de Commissie, te verbeteren; 16. dringt aan op verdere hervormingen van de overheidsdiensten, die nog steeds over onvoldoende middelen beschikken en openlijk gepolitiseerd zijn, en met name op een herziening van de wetgeving inzake ambtenaren en overheidspersoneel, om te komen tot een transparant en op verdienste gebaseerd systeem, met duidelijke aanwervingsregels en bevorderingsprocedures; onderstreept ook de noodzaak om de personele middelen in de lokale administratie te versterken en hiervoor voldoende financiële middelen uit te trekken, teneinde een doeltreffende en transparante werking van deze diensten te verzekeren, hetgeen met name belangrijk is in het licht van het lopende decentraliseringsproces; wijst op de noodzaak om de wettelijk bindende besluiten van de beheersautoriteit voor human resources te eerbiedigen; onderstreept de noodzaak het wettelijk en institutioneel kader te verbeteren om te kunnen zorgen voor een sterkere verantwoordingsplicht en een betere eerbiediging van de rechtsstaat binnen de overheid, met name op gebieden als belastingadministratie, overheidsopdrachten, stedelijke planning en vergunningverstrekking door lokale besturen en douaneautoriteiten; verwelkomt de opening van de regionale school voor overheidsadministratie (ReSPA) in Danilovgrad; 17. verwelkomt de vaststelling van de wet die een algemeen verbod instelt op discriminatie op de arbeidsmarkt en in de openbare dienstverlening, die bepaalt dat alleen onderscheid mag worden gemaakt op grond van verdienste, meent dat dit een belangrijke stap is in de richting van een wetgevingskader dat de bestrijding van discriminatie ondersteunt; constateert echter mogelijke lacunes in de wet, en dringt erop aan dat deze worden weggewerkt; onderstreept dat kwetsbare groepen zoals Roma, Ashkali en Egyptenaren, alsook personen met een handicap, blijkbaar nog steeds het slachtoffer zijn van discriminatie, en dat discriminatie op grond van seksuele geaardheid en genderidentiteit nog wijd verspreid is, ook van de kant van de nationale overheid; verzoekt de Montenegrijnse autoriteiten om de implementatiemechanismen voor preventie, monitoring, bestraffing en vervolging van gevallen van discriminatie te versterken; is bezorgd over het feit dat de arbeidsrechten van personen met een handicap niet volledig worden geëerbiedigd en verwelkomt in dit verband het door de confederatie van vakbonden van Montenegro (CTUM) en ngo's ondertekend memorandum waarin de situatie op de arbeidsmarkt van personen met een handicap wordt behandeld; 18. is bezorgd over het feit dat vrouwen in besluitvormingsprocessen en in leidende posities, zowel in overheden, zoals parlementen, ministeries en topregeringsfuncties, als in het bestuur van overheidsbedrijven, nog steeds ondervertegenwoordigd zijn; pleit voor maatregelen met het oog op de snelle tenuitvoerlegging van een actieplan inzake gendergelijkheid en de invoering van het principe van gelijk loon; 19. is verheugd over de vaststelling van de wet met betrekking tot bescherming tegen huiselijk geweld en verzoekt de regering deze op korte termijn ten uitvoer te leggen en financiële steun ter beschikking te stellen aan organisaties die diensten verlenen aan slachtoffers; roept de autoriteiten op om een bewustmakingscampagne op touw te zetten om vrouwen te informeren over hun rechten, en om ten aanzien van huiselijk geweld een beleid van zero tolerance te voeren; 20. verzoekt de Montenegrijnse autoriteiten ervoor te zorgen dat de relevante juridische bepalingen, met inbegrip van de wet inzake de rechten en de vrijheden van minderheden, op alomvattende wijze ten uitvoer worden gelegd; herinnert eraan dat alle minderheden moeten worden beschermd door middel van een strikte tenuitvoerlegging van de antidiscriminatiewet; moedigt Montenegro aan meer inspanningen te ondernemen om het publiek bewust te maken van elk soort discriminatie; moedigt de Montenegrijnse autoriteiten aan om volledige steun te blijven geven aan de uitvoering van het actieplan ter oplossing van de status van ontheemden; 21. is verheugd dat de interetnische betrekkingen en de bescherming van de rechten van minderheden in het land in het algemeen goed zijn en herinnert eraan dat dit een goede basis is voor het opstarten van een proces van vredesopbouw in een regio die ooit gekenmerkt werd door interetnisch geweld en massale ontheemding, maar vindt dat de autoriteiten en administratieve structuren nog meer naar minderheden moeten luisteren om in de regio voor verbroedering te zorgen; wijst in dit verband op de noodzaak om de grondwetsbepaling inzake de passende vertegenwoordiging van minderheden te verduidelijken, en verwelkomt de maatregelen die zijn genomen om op dit gebied nauwkeurige statistieken op te stellen; dringt erop aan dat de wet inzake het burgerschap en de vreemdelingenwet in overeenstemming worden gebracht met de Europese normen; verzoekt zowel de politieke, als de religieuze leiders aan beide zijden van de Servisch-Montenegrijnse grens bij te dragen aan een positief interetnisch en interreligieus klimaat door compromisoplossingen te vinden voor omstreden kwesties, waaronder betwiste religieuze plaatsen; 22. wijst erop dat Roma, Ashkali en Egyptenaren nog vaak het slachtoffer zijn van discriminatie; verzoekt de autoriteiten te werken aan verbetering van hun levensomstandigheden, toegang tot sociale zekerheid, gezondheidszorg, onderwijs en de arbeidsmarkt, en hen identificatiedocumenten te geven, hetgeen een voorwaarde is voor toegang tot om het even welke door overheden verleende dienst; onderstreept dat de levensomstandigheden in het kamp Konik dringend moeten worden verbeterd, en dat een duurzame strategie voor verbetering van de omstandigheden in het kamp en uiteindelijke sluiting van het kamp moet worden vastgesteld en ten uitvoer gelegd; 23. herhaalt dat een actief en onafhankelijk maatschappelijk middenveld van wezenlijk belang is voor de democratie; verwelkomt de verbeterde samenwerking van de regering met ngo's, met name in de strijd tegen corruptie; dringt erop aan deze betrekkingen verder te verbeteren en ngo's een grotere rol te geven bij beleidsvorming, inclusief het ontwikkelen van beleid en wetgeving, en bij het toezicht op de activiteiten van autoriteiten; beklemtoont de cruciale rol van het maatschappelijk middenveld voor het verbeteren van de regionale samenwerking op sociaal en politiek gebied; verwelkomt het werk van de Nationale Raad voor Europese integratie, waarbij zowel het maatschappelijk middenveld, de regering, het gerechtelijk apparaat en ook de oppositie betrokken zijn, en is van oordeel dat de rol van deze raad in het Europese integratieproces moet worden versterkt; 24. moedigt de Montenegrijnse regering aan om nauw samen te werken en een regelmatige dialoog te voeren met ngo's, vakbonden en andere maatschappelijke organisaties; is in dit verband verheugd over de instelling van de raad voor samenwerking tussen de Montenegrijnse regering en ngo's; onderstreept het belang van versterking van het institutioneel kader voor samenwerking tussen de regering, ngo's, vakbonden en andere maatschappelijke organisaties; 25. is verheugd over de vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van het hervormingsproces van Bologna en pleit voor verdere inspanningen om de kwaliteit van het algemene en beroepsonderwijs te verbeteren, zodat jongeren de nodige bekwaamheden meekrijgen om met succes te kunnen concurreren op de arbeidsmarkt; dringt aan op een effectievere tenuitvoerlegging van de strategie voor op integratie gericht onderwijs, ook voor kinderen van kwetsbare groepen; 26. erkent de stappen die de Montenegrijnse regering heeft gezet om de vrijheid van meningsuiting in de media te waarborgen via de uitvaardiging van de wet inzake elektronische media en de wijziging van het wetboek van strafrecht, maar dringt aan op verdere stappen om de onafhankelijkheid en het professionalisme van de media te bevorderen, onder meer ook het versterken van de capaciteit en de onafhankelijkheid van de openbare omroep; vraagt de Montenegrijnse autoriteiten blijk te blijven geven van hun engagement om te verzekeren dat er geen politieke inmenging in de mediasector plaatsvindt en de onafhankelijkheid van de regelgevende instanties wordt gegarandeerd; wijst op de onevenredig hoge boetes voor laster, die de vrijheid en onafhankelijkheid van het werk van journalisten onverminderd in de weg staan, en vraagt dat de wetgeving en de praktijk inzake laster volledig in overeenstemming worden gebracht met de jurisprudentie van het Europees Hof voor de mensenrechten; wijst erop dat vermeende gevallen van intimidatie en fysiek geweld tegen journalisten en tegen activisten van het maatschappelijk middenveld grondig moeten worden onderzocht en dat indien nodig vervolging moet worden ingesteld; onderstreept het belang van hoge professionele normen en de toepassing van een professionele gedragscode voor journalisten; 27. is verheugd over de goede vorderingen die het land heeft gemaakt bij de tenuitvoerlegging van de economische hervormingen, maar wijst erop dat de financiële crisis mogelijke zwakke punten in het economisch model aan het licht heeft gebracht en de dringende noodzaak van verdere structurele hervormingen nog heeft beklemtoond; dringt met name aan op verdere stappen met het oog op een beter toezicht op en handhaving van privatiseringscontracten, het waarborgen van transparantie in de toekenning van staatssteun en een beter en eenvoudiger regeling voor het bedrijfsleven, met name om de werking van het midden- en kleinbedrijf te vergemakkelijken; 28. constateert de verbeteringen in de werking van de arbeidsmarkt, maar is bezorgd over het grote aandeel van de informele arbeid; beschouwt de informele economie als een diepgeworteld probleem waarvan de oplossing dieptestrategieën vereist die alle aspecten van de samenleving omvatten; wijst erop dat de arbeidsmarkt nog steeds wordt gekenmerkt door structurele werkloosheid en dat tegelijk vacatures voor hooggekwalificeerde banen niet worden ingevuld, hetgeen aantoont dat vraag en aanbod op de arbeidsmarkt niet op elkaar zijn afgestemd; verwelkomt de aanneming van het nationaal kwalificatiekader waarin de juridische voorwaarden zijn opgenomen voor het verhelpen van dit gebrek aan afstemming, en moedigt de Montenegrijnse regering ertoe aan dit kader snel ten uitvoer te leggen; 29. onderstreept dat een betere vervoersinfrastructuur en connectiviteit van het verkeersnet met dat van de buurlanden voor de ontwikkeling van Montenegro van groot belang zijn; pleit voor verdere uitbouw van het spoorwegvervoer en modernisering van het bestaande spoorwegsysteem, dat een levensvatbaar en ecologisch verantwoord alternatief is voor het wegverkeer, en een aanzienlijk deel van het goederen- en passagiersvervoer voor zijn rekening kan nemen; 30. onderstreept dat Montenegro de 8 basisovereenkomsten inzake arbeidsrechten van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en het herzien Europees Sociaal Handvest heeft geratificeerd; onderstreept dat de arbeidswetgeving weliswaar voorziet in fundamentele arbeids- en vakbondrechten, maar er nog steeds beperkingen zijn; moedigt Montenegro ertoe aan de arbeids- en vakbondsrechten verder te versterken; wijst op de belangrijke rol van de sociale dialoog en moedigt de Montenegrijnse regering ertoe aan om blijk te geven van meer ambitie wat betreft de sociale raad en deze verder te versterken; onderstreept het belang van een grotere transparantie en effectiviteit van de sociale raad; 31. is verheugd dat Montenegro in de grondwet wordt gedefinieerd als een ecologische staat; constateert dat het toerisme een aanzienlijke economische rol speelt en in belangrijke mate kan bijdragen tot de ontwikkeling van het land; wijst echter op de risico's die het toerisme inhoudt voor het milieu en verzoekt de regering verdere stappen te ondernemen om de natuur te beschermen, zoals de spoedige tenuitvoerlegging van de milieuwet en de nog hangende aanverwante regelgeving, en de vaststelling van aanvullende maatregelen die een mogelijke aantasting van de Adriatische kust voorkomen; wijst op de noodzaak van een doeltreffend afvalbeheer, met name op lokaal niveau, om een veilige afvalverwerking te verzekeren; is verheugd over de maatregelen met het oog op een koolstofarmere economie door de ontwikkeling van het belangrijke waterkrachtpotentieel en de andere hernieuwbare energiebronnen van het land, die zullen bijdragen aan de voorziening in de binnenlandse behoeften en zelfs een exportproduct en een bron van externe valuta kunnen worden voor het land; waarschuwt echter dat grote dammen vaak aanzienlijke negatieve gevolgen hebben voor het milieu en dringt aan op gepaste en transparante milieueffectbeoordelingen, met inbegrip van „betere ecologische opties”, participatie van het publiek en betrekking van maatschappelijke organisaties, alvorens goedkeuring of vergunning te verlenen, overeenkomstig het EU-acquis; 32. verzoekt de Montenegrijnse autoriteiten en met name het ministerie van Economie om de recente overeenkomst over de aanleg van een onderzeese energiekabel tussen Montenegro en Italië, alsmede de bijlagen daarbij en alle daaraan gerelateerde documenten, openbaar te maken op hun website; dringt aan op openbaarmaking van alle gevolgen van deze overeenkomst, met inbegrip van de milieugevolgen; 33. constateert met voldoening dat Montenegro zich sterk inzet voor regionale samenwerking en een opbouwende regionale partner is; prijst Montenegro voor zijn goede betrekkingen met de buurlanden en zijn stabiliserende rol in de regio; constateert dat het land actief lid is van de meeste regionale organisaties en een aantal overeenkomsten op justitieel en politioneel gebied heeft gesloten met de buurlanden; verwelkomt de recentelijk geratificeerde terugnameovereenkomsten met Kroatië en Servië, alsook de onlangs gesloten uitleveringsovereenkomst met Servië en Kroatië; verzoekt het land zijn grensconflict met Kroatië zo spoedig mogelijk op te lossen via het Internationaal Gerechtshof; 34. wijst erop dat het parlement van Montenegro als eerste parlement in de regio zijn goedkeuring heeft gehecht aan de resolutie over de genocide van Srebrenica, en verwelkomt deze stap als een aanzienlijke bijdrage tot regionale verzoening; 35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering en het parlement van Montenegro. Het Europees Parlement, – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 1, 8, 19, 20, 21, 24, 25, 35 en 45, – gezien het internationaal humanitair recht, in het bijzonder het Internationaal Verdrag tot uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie, de VN-Verklaring over de rechten van personen behorende tot nationale, etnische, godsdienstige of taalkundige minderheden van 1992, de Overeenkomst tot uitbanning van alle vormen van discriminatie van de vrouw, en de VN-Overeenkomst over de rechten van het kind, – gelet op de Europese overeenkomsten tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, meer in het bijzonder het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en de overeenkomstige jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens, het Europees Sociaal Handvest en de overeenkomstige aanbevelingen van het Europees Comité voor sociale rechten, en het Kaderverdrag van de Raad van Europa betreffende de bescherming van de nationale minderheden, – gelet op de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin de fundamentele rechten en beginselen van de Europese Unie zijn vastgelegd, met inbegrip van de beginselen van non-discriminatie en vrij verkeer, – gelet op artikel 5, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat een rechtsgrond voor optreden van de Unie biedt indien de doelstellingen van het overwogen optreden niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar beter door de Unie kunnen worden bereikt, – gelet op artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat handelt over de grondrechten in de Unie, – gelet op artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat voorziet in sancties en schorsing van rechten bij ernstige schending van het Unierecht, – gelet op de artikelen 9 en 10 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, die de Unie ertoe verplichten rekening te houden met de eisen in verband met de bevordering van een hoog niveau van werkgelegenheid, de waarborging van een adequate sociale bescherming, de bestrijding van sociale uitsluiting en een hoog niveau van onderwijs, opleiding en bescherming van de volksgezondheid alsmede de bestrijding van discriminatie op grond van ras of etnische afkomst, – gelet op artikel 19 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat de Raad de bevoegdheid verleent passende maatregelen te nemen om discriminatie op grond van ras of etnische afstamming te bestrijden, – gelet op artikel 151 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat de bevordering van de werkgelegenheid, de verbetering van de levensomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden en een adequate sociale bescherming definieert als doelstellingen van de Unie en de lidstaten, – gelet op artikel 153 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat de gebieden definieert waarop de Unie het optreden van de lidstaten ondersteunt en aanvult, met name artikel 153, lid 1, letter h) over de integratie van personen die van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten en artikel 153, lid 1, letter j), over de bestrijding van sociale uitsluiting, – gelet op Titel XVIII van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, die betrekking heeft op de economische, sociale en territoriale samenhang, – gelet op artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie („flexibiliteitsclausule”), dat voorziet in de vaststelling van passende maatregelen om een van de doelstellingen van de Verdragen te verwezenlijken, – gelet op de artikelen 3, 8, 16, 18, 20, 21 en 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Aanbeveling nr. 1355 (1998) van de Raad van Europa over de bestrijding van sociale uitsluiting en de versterking van sociale samenhang in Europa, – gezien het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden van de Raad van Europa, waarin regionale talen of talen van minderheden worden erkend als integraal deel van het Europese culturele erfgoed, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 april 2005 over de situatie van de Roma in de Europese Unie (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 juni 2006 over de situatie van de Romavrouwen in de Europese Unie (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 2007 over de toepassing van Richtlijn 2004/38/EG betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 31 januari 2008 over een Europese Romastrategie (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 juli 2008 over de telling van Roma op grond van etniciteit in Italië (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 11 maart 2009 over de sociale situatie van de Roma en de verbetering van hun toegang tot de arbeidsmarkt in de EU (6) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 maart 2010 over de tweede Europese Roma-Top (7) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 9 september 2010 over de situatie van de Roma en het vrije verkeer in de Europese Unie (8) , – gezien Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en het vrije verkeer van die gegevens (9) , – gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (10) , – gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (11) , – gezien Richtlijn 2004/38/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden (12) , – gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (13) , – gezien Verordening (EU) nr. 437/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1080/2006 betreffende het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling wat betreft de subsidiabiliteit van huisvestingsprojecten voor gemarginaliseerde gemeenschappen (14) , – gezien de conclusies van de Europese Raden van december 2007 en juni 2008 en de conclusies van de Raad Algemene Zaken van december 2008, – gezien de conclusies van de Raad werkgelegenheid, sociaal beleid, volksgezondheid en consumentenzaken over de integratie van de Roma, die op 8 juni 2009 in Luxemburg zijn aangenomen, met name de aan de conclusies gehechte Tien gemeenschappelijke grondbeginselen voor de integratie van de Roma, – gezien de mededeling van de Commissie over de sociale en economische integratie van de Roma in Europa ( COM(2010)0133 ), de oprichting van een task force (15) op 7 september 2010, de eerste bevindingen van de task force (16) en de verslagen van het Europees Bureau voor de grondrechten, – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie over de Roma in Europa: de tenuitvoerlegging van de instrumenten en beleidsvormen van de Europese Unie voor de integratie van de Roma - voortgangsverslag 2008-2010 (SEC(2010)0400), – gezien de eerste Europese Roma-Top die op 16 september 2008 in Brussel werd gehouden, en de tweede Europese Roma-Top die op 8 april 2010 in Cordoba werd gehouden, – gezien de verslagen over Roma, racisme en vreemdelingenhaat in de EU-lidstaten in 2009 dat is gepubliceerd door het Bureau voor de grondrechten (17) en de verslagen van de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa, Thomas Hammarberg, – gezien de overeenkomstige aanbevelingen, adviezen en verklaringen van de Raad van Europa, zoals de conclusies van de vergadering op hoog niveau van de Raad van Europa over de Roma (Straatsburg, 20 oktober 2010) (18) , – gezien de afkondiging in 2005 van het Decennium van de Roma-integratie en de instelling van een Roma-onderwijsfonds door een aantal EU-lidstaten, kandidaat-lidstaten en andere landen waar de EU-instellingen zichtbaar aanwezig zijn, – gezien de aanbevelingen die de VN-commissie voor de uitbanning van rassendiscriminatie op haar 77e vergadering (2-27 augustus 2010) heeft aangenomen, – gezien het verslag van de Raad van Europa: „Vierde verslag van de Europese commissie tegen racisme en onverdraagzaamheid (ECRI) over Frankrijk” van 15 juni 2010, – gelet op artikel 48 van het Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie cultuur en onderwijs ( A7-0043/2011 ), A. overwegende dat een groot gedeelte van de 10-12 miljoen Roma in Europa – voor het merendeel EU-burgers – te lijden heeft onder stelselmatige discriminatie, bijgevolg strijdt tegen een niet te tolereren mate van sociale en economische uitsluiting en schendingen van de mensenrechten, en in het openbare leven en in hun privéleven ernstig wordt gestigmatiseerd en gediscrimineerd, B. overwegende dat er nog steeds economische en sociale verschillen bestaan tussen de diverse regio's van de Europese Unie en dat een aanzienlijk deel van de Roma-gemeenschap in regio's woont die tot de economisch en sociaal minst ontwikkelde in de Unie behoren, C. overwegende dat de Europese Unie is gegrondvest op de beginselen die zijn vastgelegd in het EU-Handvest van de grondrechten en in de EU-verdragen, waaronder de beginselen van non-discriminatie, de specifieke rechten die deel uitmaken van het EU-burgerschap, het vrij verkeer en gelijkheid, D. overwegende dat het EU-trio blijkens de gezamenlijke slotverklaring op de tweede Europese Roma-top (Cordoba, 8-9 april 2010) is overeengekomen zich in te zetten voor het volgende: betere integratie van Roma-aangelegenheden in het Europese en nationale beleid met betrekking tot de grondrechten en de vrijwaring van racisme, armoede en sociale uitsluiting, verbetering van de opzet van het stappenplan van het Geïntegreerd Europees Platform voor de integratie van Roma en vastlegging van prioritaire doelstellingen en resultaten, waarborgen dat de bestaande financiële instrumenten van de Europese Unie, met name de structuurfondsen, de Roma bereiken, E. overwegende dat de uitsluiting van Roma-kinderen uit het onderwijssysteem negatieve gevolgen heeft voor de andere rechten van de leden van de Roma-gemeenschap, in het bijzonder het recht op werk, en overwegende dat zij hierdoor nog meer gemarginaliseerd worden, F. overwegende dat het analfabetisme het grootst is bij de gemeenschappen die hun traditionele nomadische levenswijze binnen Europa willen volhouden, en overwegende dat er bijgevolg culturele hindernissen bestaan voor de scholing van hun kinderen, G. overwegende dat de praktische omstandigheden moeten worden gecreëerd die noodzakelijk zijn voor de scholing van Roma-kinderen, zoals onder meer de aanstelling van schoolbemiddelaars, H. overwegende dat de EU een reeks nuttige instrumenten, mechanismen en fondsen heeft ontwikkeld om de integratie van de Roma te bevorderen, maar dat deze over de verschillende beleidsterreinen verspreid en bovendien onvoldoende gecontroleerd zijn, zodat het effect en het voordeel ervan slechts beperkt en moeilijk te meten zijn, voorts overwegende dat de problemen en de uitdagingen in verband met de integratie van de Roma ondanks het bestaan van een groot aantal samenwerkingsmechanismen en instellingen tot dusverre nog niet doeltreffend zijn aangepakt en dat de status quo derhalve niet te verdedigen valt, I. overwegende dat in 2005 het „Decennium van de inclusie van de Roma” van start is gegaan ter bestrijding van discriminatie en ter verbetering van de sociaaleconomische situatie van de Roma; overwegende dat de ondertekenaars van de verklaring over het decennium – Bulgarije, Kroatië, Hongarije, Montenegro, de Tsjechische Republiek, Roemenië, Servië, Slowakije en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië – zich ertoe hebben verplicht om te streven naar uitbanning van discriminatie en het dichten van de onaanvaardbare kloof tussen de Roma en de rest van de samenleving, J. overwegende dat ware integratie van de Roma enkel mogelijk is via de wederzijdse erkenning van de rechten en plichten van de betrokken gemeenschappen, K. overwegende dat in diverse lidstaten Roma zijn gerepatrieerd of teruggestuurd, en dat dit dikwijls gepaard gaat met stigmatisering van Roma en algehele zigeunerhaat in het politieke debat, L. overwegende dat non-discriminatie weliswaar onontbeerlijk is, maar nog altijd geen adequaat antwoord biedt op een geschiedenis van structurele discriminatie van de Roma; voorts overwegende dat het bijgevolg noodzakelijk is de wetgeving en beleidsvormen inzake gelijke kansen aan te vullen en te versterken door aandacht te schenken aan de specifieke behoeften van de Roma voor wat betreft de volledige eerbiediging, bescherming en bevordering van gelijkheid en non-discriminatie, de volledige en niet-discriminerende toepassing van wetgeving, beleid en mechanismen voor het monitoren en bestraffen van schendingen van de rechten van de Roma alsook de uitoefening van en gelijke toegang tot hun specifieke mensenrechten voor wat betreft werkgelegenheid, huisvesting, cultuur, gezondheidszorg, deelname aan het openbare leven, beroepsopleiding, onderwijs en vrij verkeer door middel van een strategie op EU-niveau, M. overwegende dat de open coördinatiemethode − een „zachte” beleidsaanpak die berust op vrijwillige deelname van de lidstaten en die geen sterke prikkel tot effectief presteren geeft − onvoldoende is gebleken om de integratie van de Roma te bevorderen, en dat dit manco gedeeltelijk kan worden ondervangen door de EU-financieringsmechanismen nauwer te koppelen aan peer-reviewprocessen, N. overwegende dat tot etnische minderheden behorende vrouwen, in het bijzonder Roma-vrouwen, met veel ernstiger meervoudige discriminatie te maken hebben dan mannen die tot dezelfde etnische groep behoren, of dan vrouwen van de bevolkingsmeerderheid; voorts overwegende dat de arbeidsparticipatie van Roma-vrouwen nog lager is dan die van Roma-mannen, maar dat vrouwen anderzijds, gezien hun rol binnen de familie, als hoeksteen kunnen fungeren bij de integratie van gemarginaliseerde gemeenschappen, O. overwegende dat het nodig is bijzondere aandacht te besteden aan minderjarigen en kinderen bij de uitwerking van een Europese strategie voor de integratie van de Roma, P. overwegende dat de EU in het kader van haar strategie voor de integratie van de Roma alle vormen van schendingen van de grondrechten van de Roma − waaronder discriminatie, segregatie, haat zaaien, het opstellen van etnische profielen en het afnemen van vingerafdrukken, onrechtmatige uitzetting en uitwijzing − moet aanpakken door toe te zien op de volledige omzetting en striktere tenuitvoerlegging van alle desbetreffende richtlijnen en EU-wetgeving, Q. overwegende dat toenemende stigmatisering van Roma en zigeunerhaat in het politieke debat en in de maatschappij redenen tot zorg geven; overwegende dat diverse lidstaten Roma op twijfelachtige wijze hebben gerepatrieerd en teruggestuurd, hetgeen niet alleen angst en onrust onder de Roma-bevolking teweeg heeft gebracht, maar ook racisme en discriminatie op zorgwekkend grote schaal, R. overwegende dat de kansen van Roma op toegang tot dezelfde rechten en plichten als burgers van een EU-lidstaat grotendeels afhankelijk zijn van het bezit van een wettelijk bewijs van burgerschap, S. overwegende dat de toegang van Roma tot een goede school- en beroepsleiding, het vergroten van de kennis van en het inzicht in hun cultuur, waarden en cultureel erfgoed, een grotere participatie van Roma in verenigingen en een betere vertegenwoordiging van hun gemeenschap essentiële elementen vormen van een overkoepelende aanpak van de uitvoering van nationale en Europese strategieën voor de integratie van Roma in en de deelname van Roma aan de maatschappij, T. overwegende dat een degelijke scholing en opleiding invloed hebben op de latere kansen van een individu in het leven, zowel op persoonlijk als op professioneel vlak, en op zijn of haar maatschappelijke betrokkenheid, en dat het dan ook van essentieel belang is om ervoor te zorgen dat onderwijs en opleiding zonder enige vorm van discriminatie toegankelijk zijn voor iedereen, en overwegende dat het opnemen van culturele diversiteit en de bestrijding van stereotypering in de leerplannen voor heel jonge kinderen een belangrijk instrument is om te zorgen voor de integratie van de Roma en te komen tot wederzijds begrip, U. overwegende dat de Commissie op 19 oktober 2010 heeft aangekondigd dat het EU-kader voor nationale strategieën inzake de Roma in april 2011 (19) gepresenteerd zal worden, 1. verzoekt de Commissie een EU-strategie voor de integratie van de Roma (hierna „de strategie” genoemd) voor te stellen en verzoekt de Raad deze goed te keuren als indicatief, inclusief en plaatsgebonden actieplan voor heel Europa dat op alle politieke en administratieve niveaus wordt voorbereid en uitgevoerd en zo nodig kan evolueren; is van mening dat het actieplan moet voortbouwen op de fundamentele waarden van gelijkheid, toegang tot rechten, non-discriminatie en gendergelijkheid, en gebaseerd moet zijn op de taken, doelstellingen, beginselen en instrumenten zoals gedefinieerd bij de bovengenoemde Verdragen, het Handvest van de grondrechten en de relevante EU-wetgeving, alsook op de gedeelde bevoegdheden en de ondersteunende, coördinerende en aanvullende maatregelen van de Unie; 2. erkent dat Roma in veel lidstaten regelmatig het slachtoffer zijn van discriminatie en/of vooroordelen en dat deze situatie wordt verergerd door de huidige economische en financiële crisis, die tot banenverlies heeft geleid; benadrukt dat integratie van de Roma-bevolking zowel de verantwoordelijkheid is van alle lidstaten als van de EU-instellingen; verzoekt de lidstaten volledig samen te werken met de EU en met vertegenwoordigers van de Roma-bevolking, met het oog op de totstandbrenging van geïntegreerd beleid om, met gebruikmaking van alle EU-middelen die in het kader van de structuurfondsen, met name EFRO, ESF en ELFPO beschikbaar zijn, de integratie van Roma op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau te bevorderen; verzoekt de Commissie bijzondere aandacht te schenken aan verzoeken om technische bijstand teneinde de doeltreffendheid van alle beschikbare instrumenten voor de integratie van de Roma-gemeenschappen te verbeteren; 3. herinnert eraan dat Europese programma's en Europees geld beschikbaar zijn en kunnen worden ingezet voor de maatschappelijke en economische integratie van de Roma, maar dat op ieder niveau betere communicatie vereist is met de plaatselijke autoriteiten, maatschappelijke organisaties en de potentiële begunstigden zodat de Roma hierover geïnformeerd zijn; moedigt voorts het gebruik aan van bestaande EU-fondsen voor de bouw van nieuwe of de restauratie van bestaande huizen, verbetering van de technische infrastructuur, plaatselijke nutsbedrijven, communicatiesystemen, maatregelen voor toegang tot de arbeidsmarkt, enz.; 4. verzoekt de Commissie om: 5. benadrukt dat complexe programma's en programma's die aan de specifieke behoeften van onder uiteenlopende omstandigheden levende Roma-gemeenschappen zijn aangepast van cruciaal belang zijn en dat het in verband hiermee nodig is de Roma toegang te bezorgen tot gepersonaliseerde diensten ter plekke; 6. herinnert eraan dat adequate inkomenssteun, inclusieve arbeidsmarkten en toegang tot kwalitatief goede diensten hoofdpijlers vormen van de op actieve inclusie gerichte strategie die in Aanbeveling 2008/867/EG is gepresenteerd; 7. onderstreept dat sociale hulp, behoorlijke huisvesting en kleding, toegankelijke vroege-ontwikkelingsprogramma's van hoge kwaliteit en niet-gesegregeerd onderwijs van hoge kwaliteit in een inclusieve omgeving, dat openstaat voor betrokkenheid van ouders, essentieel zijn met het oog op gelijke kansen, de kans op volledige participatie aan het maatschappelijk leven en afwezigheid van discriminatie in de toekomst; onderstreept dat spijbelen en vroegtijdig schoolverlaten moeten worden tegengegaan, en dat er beurzen en financiële steun moeten worden geboden; benadrukt dat onderwijs, opleidingsmogelijkheden en werkondersteuning voor volwassenen cruciaal zijn om het in dienst nemen en houden van Roma te ondersteunen en zo het bestendigen van de sociale uitsluiting te voorkomen; 8. stelt dat marginalisering al vanaf de vroegste jeugd moet worden voorkomen door een kind meteen na de geboorte in het bevolkingsregister te laten opnemen, zodat zijn nationaliteit erkend is en het aanspraak kan maken op alle sociale voorzieningen; is met name van mening dat een vroegtijdig onderwijsaanbod van goede kwaliteit voor Roma-kinderen gewaarborgd moet zijn en dat voor hen speciale maatregelen op het gebied van schoolbegeleiding moeten worden genomen; 9. wijst op de uitdagingen waarmee de Roma, met name vrouwen en meisjes, te kampen hebben in de vorm van extreme armoede, discriminatie en uitsluiting, waardoor zij geen toegang hebben tot verder onderwijs, werkgelegenheid en sociale dienstverlening; verzoekt de Commissie en de lidstaten in te gaan op de bijzondere behoeften van Roma-vrouwen en -meisjes door alle beleidsmaatregelen ten behoeve van de inclusie van Roma in een genderperspectief te plaatsen, en bescherming te bieden aan bijzonder kwetsbare subgroepen; 10. verzoekt de lidstaten concrete stappen te ondernemen om hun burgers voor te lichten over de historische en huidige situatie van de Roma en daartoe de rapporten van het Bureau van de grondrechten (FRA) als een van de bronnen van materiaal te benutten; 11. onderstreept dat de EU-strategie voor de inclusie van de Roma ook maatregelen moet omvatten die waarborgen dat de situatie van de Roma wordt getoetst op het punt van eerbiediging en bevordering van hun fundamentele sociale rechten, gelijkheid, non-discriminatie en vrij verkeer in de EU; 12. benadrukt dat de toegang van Roma tot een goede school- en beroepsleiding, het delen van en het inzicht in hun cultuur, waarden en cultureel erfgoed, een grotere participatie van Roma in verenigingen en een betere vertegenwoordiging van hun gemeenschap essentiële elementen vormen van een totaalbenadering van de toepassing van nationale en Europese strategieën voor de integratie van Roma in en de betrokkenheid van Roma bij de maatschappij; 13. wijst erop dat hoogwaardig onderwijs en hoogwaardige opleiding van invloed zijn op het toekomstige persoonlijke en beroepsleven van een mens, en dat het daarom van wezenlijk belang is te zorgen voor gelijke beschikbaarheid van doelmatige onderwijs- en opleidingsstelsels, zonder enige discriminatie of apartheid; 14. onderstreept dat het van belang is de strategie op transparante wijze goed te keuren en te controleren, dat de primaire verantwoordelijkheid hiervoor bij de democratisch verantwoordelijke ministers van de Raad ligt, en dat de strategie de EU op geen enkele wijze mag verdelen noch tot verdeeldheid tussen de lidstaten mag leiden, maar daarentegen juist moet bijdragen tot versterking van het Europese integratieproces; 15. benadrukt dat het belangrijk is te zorgen voor het gepaste gebruik van de middelen die worden toegewezen aan de individuele lidstaten in de in het kader van de strategie aangewezen prioritaire sectoren; 16. benadrukt dat het nodig is na te gaan en te meten in welke mate de doelstellingen van de strategie worden bereikt, om gunningscriteria te kunnen invoeren die lidstaten die succesvol zijn ten goede komen en niet-naleving bestraffen; 17. verzoekt de Commissie om: 18. herinnert eraan dat de Commissie een bijzondere verantwoordelijkheid draagt voor de bevordering van een EU-strategie voor de inclusie van de Roma, maar dat deze strategie op lokaal niveau invulling moet krijgen; 19. verzoekt de Commissie en de lidstaten de bestaande strategieën en instrumenten van de EU aan te grijpen om de sociaaleconomische integratie van de Roma te realiseren en alle daartoe strekkende beleidsmaatregelen uit te stippelen en uit te voeren, rekening houdend, waar van toepassing, met de gemeenschappelijke basisbeginselen voor de inclusie van de Roma; 20. is van mening dat een sterkere samenwerking tussen Roma-leiders, lokale overheden en EU-organen van cruciaal belang is om de belangrijkste uitdagingen en oplossingen vast te stellen waarmee zowel de EU als de lidstaten te maken hebben met het oog op de sociaaleconomische inclusie van de Roma-bevolking; 21. vraagt de lidstaten om aan lokale besluitvormingsorganen met de nodige bevoegdheden toe te rusten om te zorgen voor complexe en ontwikkelingsgerichte EU-financiering ter ondersteuning van goede lokale initiatieven die beantwoorden aan de verschillende plaatselijke behoeften van de Roma; onderstreept dat het van belang is goede praktijken bij de integratie van de Roma aan te wijzen en uit te wisselen en de succesverhalen sterker onder de aandacht te brengen; pleit eveneens voor ontwikkeling van institutionele capaciteit om op lokaal niveau de nodige bijstand te verlenen (administratief en projectbeheer); 22. is van mening dat gedurende het hele proces gecoördineerde actie moet worden ondernomen en verantwoordelijkheid moet worden opgenomen door Roma- en niet-Roma-organisaties, lokale, regionale en nationale autoriteiten en EU-instanties, waarbij wordt voortgebouwd op de beste praktijken en de reeds bestaande schat aan kennis die de lidstaten hebben opgebouwd en de ervaringen die in de eerste periode van het Decennium van de inclusie van de Roma zijn opgedaan; onderstreept in dit verband het belang van bewustmakingscampagnes, met name voor regio's met grote Roma-gemeenschappen; 23. is van mening dat sociale inclusie van de Roma niet mogelijk is zonder hun belangenbehartiging, o.a. in de politieke besluitvorming, en hun civiele activiteiten te organiseren en deze op te voeren via ngo's op nationaal en Europees niveau; 24. raadt de EU-organen ten sterkste aan het nationale niveau sterker bij het overleg en het besluitvormingsproces te betrekken om tot een toekomstige strategie te komen die voor alle betrokken partijen van voordeel kan zijn; wijst de Commissie en de lidstaten ook op de noodzaak het beleid inzake de inclusie van de Roma te ontwerpen, te ontwikkelen, uit te voeren en te beoordelen in samenwerking met de regionale en lokale autoriteiten, de Roma- en de niet-Roma-bevolkingsgroepen, vertegenwoordigers en maatschappelijke organisaties en met het Comité van de regio's en internationale organisaties om de acceptatie en effectiviteit van dat beleid te verbeteren; 25. vraagt de Commissie gegevens te verzamelen en te verspreiden over de in de lidstaten opgedane ervaringen en genomen maatregelen, met name op het gebied van onderwijs en cultuur; 26. vraagt een betere begeleiding voor de ontwikkelaars van projecten die voor Europees geld voor de integratie van de Roma-bevolking in aanmerking komen, door de instelling van fora voor informatie, analyse en uitwisseling van optimale werkmethoden; 27. blijft erbij dat de oplossing voor een deel ligt in de volle inzet van de lidstaten om ontwikkelaars van projecten daadwerkelijk te steunen en dat de lidstaten samen met de Commissie een rol moeten spelen hebben door plaatselijke autoriteiten ertoe aan te zetten projecten uit te kiezen voor de integratie van Roma; 28. verzoekt de lidstaten sectoroverschrijdende strategieën voor terugdringing van de armoede te ontwikkelen waarbij rekening wordt gehouden met de vaak delicate kwestie van de co-existentie van de Roma-gemeenschap en de meerderheidsgemeenschap die beide te lijden hebben onder een gebrek aan werk, armoede en marginalisering; wijst op het belang van stimuleringsmaatregelen waarmee de armen via zichtbare voordelen worden aangemoedigd om zich op de arbeidsmarkt te begeven in plaats van te leven van sociale uitkeringen en eventueel werk op de zwarte markt; onderstreept dat programma's ter bevordering van wederzijds begrip en verdraagzaamheid jegens elkaar van het grootste belang zijn; 29. verzoekt de Commissie een uitbreidingsdimensie in de strategie op te nemen door proefprojecten te ontwikkelen in kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, die ervoor moeten zorgen dat er nationale actieplannen worden ontwikkeld in overeenstemming met de EU-strategie; 30. verzoekt de lidstaten een overheidsambtenaar of een administratief orgaan op hoog niveau aan te wijzen als „nationaal contactpunt” met uitvoerende bevoegdheden en belast met de uitvoering, coördinatie, toetsing, mainstreaming en handhaving van de strategie op nationaal, regionaal en lokaal niveau door te zorgen voor een minimum aan bureaucratie en efficiënt beheer en controle van middelen alsook voor transparantie van de verslaglegging; 31. vraagt dat de ministeries van Onderwijs van de lidstaten en de Commissie een innovatief en flexibel beurzensysteem invoeren om talent te stimuleren en de steun aan bestaande beurzen en programma's op te voeren; 32. verzoekt de Commissie en de Raad de uitgebreide en gedetailleerde componenten van de „indicatoren van Laken” goed te keuren om de sociale en territoriale uitsluiting te meten en de vooruitgang te evalueren; benadrukt dat de horizontale verdelingen van de „indicatoren van Laken” ook moeten worden uitgebreid tot de kleinste statistische en administratieve eenheden (LAU 1 en LAU 2); wijst er bovendien op dat de „indicatoren van Laeken” aan de toekomstige indicatoren voor het cohesiebeleid kunnen worden toegevoegd, met name met betrekking tot de sociale dimensie; 33. verzoekt de Commissie de indicatoren aan te vullen met een systeem van doelstellingen en criteria, teneinde een werkelijk politiek streven naar vooruitgang te waarborgen; onderstreept voorts dat er dringend behoefte is aan vooruitgang bij het verzamelen van gedifferentieerde gegevens om de vooruitgang richting doelstellingen/criteria/indicatoren te kunnen meten en om goed onderbouwd beleid te kunnen ontwikkelen en de doeltreffendheid en evaluatie daarvan te kunnen verbeteren; 34. bepleit dat er snel – aan de hand van de beste praktijken − benchmarks, indicatoren, onafhankelijke monitoring en effectbeoordelingsmechanismen worden ontwikkeld om de doeltreffendheid en tastbare resultaten van de programma's te stimuleren en te beoordelen in plaats van alleen te controleren of gesubsidieerde projecten voldoen aan de procedurele formaliteiten, en dringt aan op doeltreffend toezicht op de middelenbesteding, zodat de financiële middelen uiteindelijk echte verbetering brengen in de leefomstandigheden, de gezondheidszorg, het onderwijs en de werkgelegenheid voor de Roma; 35. is van mening dat de gestructureerde samenwerking van de lidstaten in de bestaande open coördinatiemethoden op het gebied van werkgelegenheid en sociale inclusie van cruciaal belang is om de volledige integratie van de Roma dichterbij te brengen, en verzoekt de Commissie uitwisselingen van goede praktijken en ervaringen te organiseren tussen de lidstaten en alle partijen die bij de Roma-problematiek betrokken zijn; 36. vraagt van de Commissie en de lidstaten een werkelijke inzet om te bereiken dat middelen met nauwkeurig omschreven doelstellingen de behoeftige Roma daadwerkelijk bereiken en duurzame verbetering in hun leven brengen, en wel door uitvoering van meer doel- en ontwikkelingsgerichte, complexe en flexibele programma's met een langere looptijd en meer territoriale relevantie, die zich richten op de meest benadeelde microregio's in hun geografische, sociaaleconomische en culturele context, om het probleem van armoede in de voorsteden en op het platteland en in gesegregeerde Roma-buurten aan te pakken, met bijzondere nadruk op de verbetering van de ondermaatse huisvesting (waar bijvoorbeeld drinkwater, verwarming, elektriciteit en riolering ontbreken) en op ook in het vervolg te bieden hulp waardoor gezinnen de verbeteringen in hun huisvestingssituatie in stand kunnen houden; vraagt de Commissie ook dringend om de resultaten van de projecten in het oog te houden nadat de financiering daarvan is afgelopen; 37. verzoekt de lidstaten de economische mogelijkheden voor de Roma te verbeteren, o.a. door het gebruik van de microkredietfaciliteit onder ondernemers aan te moedigen; verzoekt de lidstaten voort te bouwen op de ervaring met succesvolle projecten, bijvoorbeeld bedrijven in het grijze circuit die met hulp van deskundigen tot legale economische activiteiten zijn geworden; 38. verzoekt de lidstaten en de Commissie duidelijke beleidsmaatregelen voor de integratie van de Roma op de arbeidsmarkt goed te keuren en maatregelen te bedenken en in te voeren om de negatieve gevolgen van een langdurige afhankelijkheid van sociale voorzieningen tegen te gaan; 39. beseft dat de meeste Roma zwartwerken en verzoekt daarom de Commissie om, gezien de noodzaak de houdbaarheid van de socialezekerheidsstelsels te waarborgen, in samenwerking met de sociale partners dit verschijnsel doeltreffend te bestrijden; 40. verzoekt de lidstaten zich ervoor in te zetten dat publieke actoren, zoals KMO's en micro-ondernemingen, worden betrokken bij de uitvoering van de op inzetbaarheid gerichte inclusiemaatregelen ten behoeve van de Roma-bevolking; 41. onderstreept de belangrijke rol die kmo's en micro-ondernemingen kunnen spelen bij de integratie van de Roma, en beveelt aan diegenen te belonen die daartoe bijdragen; 42. is van mening dat er kan worden gezorgd voor betere vooruitzichten voor Roma, met name op het gebied van hun toegang tot de arbeidsmarkt, als de lidstaten meer investeren in onderwijs en opleiding, met bijzondere nadruk op nieuwe technieken en op internet, door maatregelen over te nemen die worden gesteund door de internationale wetenschapsgemeenschap, stichtingen en in de sector onderwijs en maatschappelijke integratie werkzame ngo's op regionaal en plaatselijk niveau; 43. verzoekt de Commissie een Europese kaart van crisisgebieden uit te werken, waarop wordt aangegeven, gemeten en geëvalueerd in welke microregio's van de EU de bevolking het zwaarst door armoede, sociale uitsluiting en discriminatie wordt getroffen, en wel op basis van ten minste de volgende kenmerken: 44. dringt aan op actieve betrokkenheid van de lidstaten bij het verstrekken van gegevens over de sociaaleconomische situatie van de Roma (vooral onderwijs, gezondheid, huisvesting en werk) en verzoekt de internationale organisaties (bv. de ILO en de OESO) deze aspecten in het kader van hun algemene onderzoeken verder uit te werken, om te helpen specifieke doelstellingen te bepalen, bijvoorbeeld voor het percentage van de Roma-gemeenschap dat een opleiding in het secundaire en tertiaire onderwijs afrondt, een overheidsbetrekking heeft en in verschillende sectoren van het maatschappelijke en politieke leven vertegenwoordigd is, en vraagt de Europese Commissie om te helpen aan de hand van die gegevens een heldere en haalbare strategie voor de integratie van de Roma uit te stippelen; 45. verzoekt de Commissie dan ook deze microregio's specifieke steun toe te kennen, waaronder financiële steun, en onverwijld proefprojecten te ontwikkelen waaraan bemiddelaars deelnemen overeenkomstig het programma van de Raad van Europa, alsmede een concrete follow-up van de tenuitvoerlegging van de strategie; 46. verzoekt de Commissie om in de strategie de lidstaten, betrokken internationale en Europese instellingen, ngo's, Roma-gemeenschappen, andere betrokkenen en het publiek aan te sporen bij alle verwijzingen naar deze minderheid de termen „Roma”/„Roma en Sinti” te hanteren; 47. verzoekt de Commissie en de Raad in het kader van het komende meerjarig financieel kader expliciet specifieke financiering binnen het cohesiebeleid toe te wijzen ter ondersteuning van de strategie, door het creëren van een prestatiereserve voor de EU-strategie voor de Roma; 48. acht de huidige absorptiegraad bij de EU-financiering te laag; verzoekt de Commissie daarom de oorzaken van deze situatie te analyseren en aan een efficiëntere benadering te werken bij de bewaking van de opname van EU-middelen, met name de middelen die speciaal zijn bestemd voor gemarginaliseerde groepen; dringt ook sterk aan op inzameling van gegevens – onder inachtneming van de richtlijnen inzake gegevenbescherming – omtrent de doeltreffendheid van de EU-middelen, om beleid te ontwikkelen dat gebaseerd is op aangetoonde feiten; 49. wijst erop dat de sociale uitsluiting die de Roma treft, een bijzonder sterke territoriale dimensie van armoede en marginalisering heeft en dat deze geconcentreerd is in onderontwikkelde microregio's die een schrijnend gebrek hebben aan de nodige financiële middelen om hun eigen bijdrage te verstrekken voor de communautaire financiering waarvoor zij in aanmerking komen en die het vaak ontbreekt aan de administratieve capaciteit en het personeel om de financiering goed te gebruiken; benadrukt dat specifieke inspanningen moeten worden geconcentreerd in deze microregio's, die vaak perifere interregionale gebieden zijn, en dat de bureaucratische regels ingrijpend moeten worden vereenvoudigd, zodat in het kader van het cohesiebeleid zo veel mogelijk middelen kunnen worden toegewezen; 50. is van mening dat in de nieuwe verordeningen over de toewijzing van de structuurfondsen de beëindiging van de segregatie en de garantie van gelijke toegang voor de Roma tot overheidsdiensten tot voorwaarde moet worden gemaakt; is van mening dat ook op lokaal niveau plannen voor gelijke kansen en het tegengaan van segregatie moeten worden ontwikkeld, uitgaande van meetbare indicatoren en concrete acties; 51. dringt bij de Commissie aan op adequate instrumenten om de lidstaten een leidraad te bieden voor het aanbrengen van complementariteit tussen het ESF, het EFRO en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO), en verzoekt de lidstaten om in het belang van de inclusie van de Roma ook gebruik te maken van andere programma's, zoals het PROGRESS-programma, het programma voor een leven lang leren, het cultuurprogramma (2007-2013) en het gezondheidsprogramma (2008-2013); 52. verzoekt om delegatie van met ontwikkelingshulp belaste EU-organen onder de supervisie en controle van de Roma task force, ten einde: 53. verzoekt de Commissie en de lidstaten de participerende monitoring evaluatie toe te passen waarbij de Roma-gemeenschappen worden betrokken en ertoe bij te dragen om enerzijds de capaciteit van de belanghebbenden te ontwikkelen en anderzijds externe expertise binnen te halen om een realistisch en objectief beeld te krijgen van het algehele welslagen of mislukken van de verschillende maatregelen en instrumenten; verzoekt de Commissie voorts het Parlement een lijst te verstrekken met de sinds 2000 door haar gefinancierde projecten ten behoeve van de Roma-bevolking, met vermelding van de behaalde resultaten; 54. verzoekt de lidstaten de horizontale prioriteit „gemarginaliseerde gemeenschappen” uit te voeren in het kader van de structuurfondsen van de EU en deel te nemen aan het netwerk EU-Roma dat zich bezighoudt met de juiste tenuitvoerlegging van de structuurfondsen met het oog op de integratie van de Roma; onderstreept dat de bestaande maatregelen alsook de monitoring- en evaluatiemechanismen aanzienlijk moeten worden verbeterd; benadrukt voorts dat agentschappen en organisaties die projecten uitvoeren welke door de structuurfondsen worden gecofinancierd, direct op de Roma zijn gericht of hen indirect ten goede komen, verantwoording moeten afleggen en de maatregelen op transparante wijze ten uitvoer moeten leggen; verzoekt om een doorlopende kosten-batenanalyse met betrekking tot het gedeelte van de middelen dat voor de lopende programma's wordt uitgetrokken en besteed en de lopende kosten; 55. verzoekt de Commissie en de Raad de reikwijdte van de EU-financiering uit te breiden, zodat naast ontwikkeling ook de verlening van kwalitatief goede overheidsdiensten voor financiering in aanmerking komt; benadrukt voorts dat medefinanciering moet worden herzien en zo mogelijk gedifferentieerd om een beter beeld te geven van de verscheidenheid aan maatregelen en begunstigden en dat aldus voor projecten ten behoeve van de Roma een geringer aandeel van de lidstaat, maar een groter aandeel van de EU kan worden verlangd; 56. benadrukt dat de coördinatie tussen de betreffende beleidsmaatregelen van de EU aanzienlijk moet worden verbeterd om synergie en complementariteit te bevorderen en dat bureaucratische en uitvoeringsvoorschriften aanzienlijk moeten worden vereenvoudigd en dat alle belemmeringen tussen de verschillende fondsen uit de weg moeten worden geruimd, zodat een zo maximaal mogelijke toewijzing van de middelen kan worden bereikt door alle instrumenten; 57. benadrukt dat de structuurfondsen nationale en lokale benaderingen moeten combineren door te werken via programma's die tegelijkertijd binnen een nationale strategie opereren en lokale antwoorden op specifieke behoeften geven; benadrukt verder dat synergie moet worden gecreëerd tussen de uitvoering van de structuurfondsen en de overheidsstrategieën voor de Roma alsook tussen de beheersinstanties van het Europees Sociaal Fonds en de gespecialiseerde Roma-diensten of coördinatiestructuren die zich met Roma-vraagstukken bezighouden; 58. dringt bij de Commissie en de Raad aan op verbetering van de toegang tot EU-fondsen van lokale overheden en ngo's die zich bezighouden met de integratie van de Roma, door de aanvraagprocedure -en voorschriften te vereenvoudigen; 59. verzoekt de Commissie een mechanisme in de strategie op te nemen dat de aanwerving van Roma bij het overheidsapparaat in EU- en nationaal verband bevordert, en verzoekt de lidstaten om Roma-personeel bij het overheidsapparaat aan te werven, met name bij instellingen die deelnemen aan de planning en uitvoering van programma's voor integratie van de Roma die door de EU en in nationaal verband worden gefinancierd; 60. benadrukt dat het van belang is dat de lidstaten het Europees Verdrag inzake nationaliteit ondertekenen en ratificeren waarin duidelijk wordt bepaald dat in het nationale recht inzake nationaliteit van een staat geen sprake mag zijn van discriminatie op grond van geslacht, godsdienst, nationale of etnische afkomst; 61. onderstreept in verband hiermee het feit dat EU-programma's als het Progress-programma, ter bestrijding van discriminatie, en Jasmine, voor investeringen in capaciteitsopbouw, moeten worden voortgezet en vraagt dat deze programma's verder worden ontwikkeld na 2013; 62. spreekt er zijn waardering voor uit dat er een kans is gecreëerd via de bepalingen van Verordening (EU) nr. 437/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010, waarbij ten hoogste 3% van de EFRO-toewijzing aan specifieke programma's of 2% van de totale toegewezen middelen bestemd is voor de sanering van huisvesting ten gunste van gemarginaliseerde gemeenschappen; betreurt dat er tot dusverre geen operationele programma's zijn gewijzigd om opnieuw voorrang te verlenen aan huisvesting van Roma; verzoekt de lidstaten van deze nieuwe kans in het kader van de structuurfondsen snel en volledig gebruik te maken, om de vooruitzichten op daadwerkelijke sociale integratie te verbeteren; verzoekt de Commissie een specifiek actieplan voor deze verordening voor te stellen, om het gebruik van de middelen te bespoedigen en beveelt opstelling aan van een Commissieverslag over het gebruik ervan; verzoekt de lidstaten voorts daadwerkelijk gebruik te maken van de mogelijkheden voor interactie tussen EFRO, ESF en ELFPO om programma's voor integratie van de Roma te ontwikkelen; 63. erkent dat Roma-gemeenschappen buitengemeen divers samengestelde groepen zijn, met het gevolg dat één enkele strategie onmogelijk is; spreekt dan ook de aanbeveling uit dat de plaatselijke en regionale overheden van de lidstaten vormen van daadwerkelijk integratiebeleid voorstellen die moeten verschillen naargelang van hun specifieke achtergrond (geografisch, economisch, sociaal, cultureel); spreekt de aanbeveling uit dat de Commissie gebruik maakt van de ervaring die is opgedaan door de autoriteiten die actief tot de integratie van Roma-gemeenschappen hebben bijgedragen en moedigt de toepassing van optimale werkmethoden en recepten voor succes aan, om de maatschappelijke integratie van de Roma te verwezenlijken; 64. herinnert eraan dat de eerste voorwaarde voor geslaagde integratie bestaat in gezamenlijke inspanningen van de reguliere maatschappij en van de Roma-gemeenschap; verzoekt de lidstaten dan ook bij te dragen tot verbetering van de huisvestings- en werkgelegenheidssituatie van de Roma en spreekt de aanbeveling uit dat lidstaten en regionale en plaatselijke overheden de toewijzing van huisvesting aan randgemeenschappen – in overeenstemming met de regelgeving inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling – opnemen in een breder, complexer beleidskader van wederzijdse maatschappelijke inzet in twee richtingen, zoals het aanbrengen van gemeenschapsgevoel, waardoor de Roma worden opgenomen in het bouwproces van de nieuwe inrichtingen en wederzijdse inspanningen om ervoor te zorgen dat kinderen schoolgaan en om de werkloosheid aanzienlijk terug te dringen; is van mening dat de lidstaten zo een substantiële bijdrage kunnen leveren aan de totstandbrenging van een concrete oplossing voor de vestigingsproblemen van randgroepen die over slechte huisvesting beschikken; verzoekt de lidstaten eveneens gebruik te maken van het EU-Roma-netwerk om de uitwisseling van optimale werkmethoden aan te moedigen; 65. verzoekt de Commissie en de Raad maximaal gebruik te maken van de programma's in het kader van de doelstelling van de Europese Territoriale Samenwerking, zoals grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerkingsprogramma's, en de mogelijkheden van de Europese groepering voor territoriale samenwerking te benutten; 66. verzoekt de Commissie en de lidstaten de belemmeringen voor (her)intreding op de arbeidsmarkt en zelfstandige arbeid van Roma-vrouwen te analyseren en weg te nemen en voorts de nodige nadruk te leggen op de rol van de vrouw bij de versterking van de economische positie van gemarginaliseerde Roma en bij het opzetten van een bedrijf; verzoekt de Commissie en de lidstaten voorts om ervoor te zorgen dat Roma-vrouwen worden betrokken bij de voorbereiding, uitvoering, monitoring en evaluatie van de EU-strategie voor de integratie van de Roma; 67. verzoekt de Commissie en de lidstaten de capaciteitsopbouw en de versterking van de positie van de Roma-vrouwen als horizontale doelstelling op te nemen in alle prioritaire gebieden van de strategie van de EU inzake integratie van de Roma; 68. verzoekt de Commissie en de Raad de bevordering van gendergelijkheid onder de doelstellingen van de strategie op te nemen en meervoudige en intersectorale discriminatie te bestrijden; 69. verzoekt de Commissie en de lidstaten naar geslacht opgesplitste betrouwbare gegevens te verzamelen, te analyseren en te publiceren om in staat te zijn de strategie naar behoren te evalueren en aan passen en de effecten van de projecten en maatregelen in het kader van de strategie op de Roma-vrouwen te meten; 70. verzoekt om opneming in de strategie van een mechanisme voor samenwerking, uitwisseling van informatie en monitoring, niet alleen op EU-niveau, maar ook in nationaal verband, samen met het Bureau voor de grondrechten, de Raad van Europa, andere relevante internationale en Europese instellingen, NGO's, Roma-gemeenschappen en andere belanghebbenden om de problemen aan te pakken, oplossingen te zoeken en ervoor te zorgen dat de strategie zowel op EU- niveau als in nationaal verband correct en volledig wordt uitgevoerd door degenen die ervoor verantwoordelijk zijn, zodat de strategie een succes wordt; 71. verzoekt de Commissie de technische bijstand te verlenen die nodig is ter verbetering van de administratieve capaciteit van organen die zich bezighouden met het beheer van de structuurfondsen, en roept de lidstaten op om advies en administratieve steun te bieden, bijvoorbeeld door het organiseren van cursussen, hulp bij steunaanvragen en het verstrekken van uitleg, om het voor de Roma gemakkelijker te maken om aan informatie te komen over Europese en nationale financieringsprogramma's ter ondersteuning van ondernemerschap en werkgelegenheid en om daartoe strekkende aanvragen in te dienen; 72. verzoekt de lidstaten om bij de omzetting van de Europa 2020-doelstellingen inzake armoede en sociale inclusie in nationale programma's concrete en specifieke doelstellingen, alsmede gedetailleerde en meetbare streefdoelen te bepalen wat de sociale inclusie van de Roma betreft en vraagt dat snel maatregelen worden genomen om voor het halen van gerichte doelstellingen te zorgen; 73. denkt dat er met behulp van het onderwijs kan worden gezorgd voor een betere toekomst voor de Roma , en dat investeringen in het onderwijs van Roma-kinderen en -jongeren daarom essentieel zijn; beklemtoont dat scholing niet alleen een recht is, maar ook een plicht, en steunt activiteiten die erop gericht zijn meer Roma-kinderen naar school te doen gaan, onder meer door hun familie hier actief bij te betrekken; 74. is van mening dat betere kennis van de Roma-cultuur in Europa het wederzijdse begrip tussen de Roma en de rest van de bevolking in Europa zal vergemakkelijken, en eveneens de dialoog tussen de diverse culturen in Europa zal bevorderen; 75. meent dat de toekomstige strategie voor de Roma-minderheid het accent moet leggen op onderwijs als het belangrijkste hulpmiddel ter bevordering van de integratie in de samenleving; 76. is van mening dat er ondersteuningsmechanismen moeten worden ingevoerd voor jonge Roma, zoals studiebeurzen en begeleidingsregelingen, om hen er niet alleen toe aan te moedigen een getuigschrift te behalen, maar ook te gaan studeren en een hoger diploma te verwerven; 77. is van mening dat er een nieuw beurzenprogramma moet worden uitgewerkt met als doel Roma-studenten onderwijs van de hoogste kwaliteit te garanderen en op die manier een nieuwe generatie Roma-leiders te scholen; 78. is van mening dat er beloningen moeten worden toegekend aan onderwijsinstellingen waarvan kansarme leerlingen een plaats verwerven in instellingen van een hoger niveau of waarvan het slaagcijfer hoger dan gemiddeld is, en vraagt de Commissie om projecten op dit gebied uit te werken; 79. wijst erop dat het van wezenlijk belang is dat de lidstaten de opname van Roma in het maatschappelijk en cultureel leven van de plaatsen en landen waar zij wonen bevorderen, en ervoor zorgen dat zij op lange termijn hieraan meedoen en hierin vertegenwoordigd zijn, o.m. via maatregelen ter bevordering van beroepsonderwijs- en opleiding (BOO) en op de Roma-gemeenschap gerichte programma's voor levenslang leren, rekening houdend met het cultureel erfgoed en de levenswijze van de diverse Roma-groepen in Europa; wijst er bij voorbeeld op dat eventueel kan worden getracht bijzondere opleidingen aan te bieden aan schoolpersoneel, de aanstelling van Roma-docenten te bevorderen, nauwe samenwerking met Roma-gezinnen en –organisaties aan te moedigen en te zorgen voor steun en beurzen na voltooiing van de scholing; is van mening dat de plaatselijke autoriteiten in de lidstaten hierbij een actieve rol moeten spelen en dat naar de non-profitsector het signaal moet worden gezonden dat zijn werkzaamheden programma's ter integratie van de Roma in de maatschappij moeten omvatten; 80. vraagt de Commissie en de lidstaten om elke vorm van uitsluiting van de Roma – zoals uitsluiting uit de maatschappij en het onderwijs – te bestrijden en om hun steun te verlenen aan alle programma's voor scholing van de Roma-bevolking; 81. is van mening dat de plaatselijke overheid de verantwoordelijkheid moet aanvaarden voor de heropneming van studenten die het onderwijs verlaten vóórdat zij de leeftijd hebben bereikt waarop onderwijs niet meer verplicht is; stelt vast dat de plaatselijke autoriteiten hiertoe van onderwijsinstellingen gegevens van schoolverlaters moeten ontvangen; 82. vraagt de Commissie steun te verlenen aan verdere initiatieven die Roma-kinderen en –jongeren onderwijskansen in de eerste levensjaren en zorg en toezicht willen bieden; 83. is van mening dat er kleuterscholen en/of andere vormen van voorschoolse opvang en voorschools onderwijs moeten worden opgericht in gemeenschappen waar dit soort instellingen ontbreekt, en dat bestaande kleuterscholen en andere voorschoolse opvang- en onderwijscentra met onvoldoende onthaalcapaciteit moeten worden uitgebreid; 84. vraagt de Commissie steun te verlenen aan initiatieven die doeltreffend zijn gebleken bij het voorkomen van alle vormen van segregatie en voorrang te geven aan integratieprojecten die met de hulp van de Roma-gezinnen zelf de geslaagde scholing van Roma-kinderen bevorderen; 85. is verontrust over het hoge percentage analfabeten onder Roma en acht het van essentieel belang om programma's op te stellen en uit te werken die zorgen voor hoogwaardig lager, middelbaar en hoger onderwijs voor Roma-meisjes en -vrouwen , zoals strategieën om de overgang van lager naar middelbaar onderwijs te vereenvoudigen, en die in alle stadia van dit proces de kennis en het begrip van het culturele erfgoed, de geschiedenis en de waarden van de Roma bevorderen, zowel onder de Roma zelf als bij de rest van de bevolking; 86. benadrukt dat de beperkte aanwezigheid, de hoge afwezigheidscijfers en de geringe schoolprestaties erop kunnen wijzen dat leerlingen en ouders zich niet altijd bewust zijn van de waarde van onderwijs; andere relevante factoren zijn bijvoorbeeld onvoldoende financiële middelen, gezondheidsproblemen, gebrek aan kwaliteitsonderwijs ter plaatse of gebrek aan transportmogelijkheden om naar school te gaan, slechte huisvesting en kleding, waardoor integratie op school onmogelijk is, de afwezigheid van een integratiebevorderende sfeer op school en gescheiden scholen die niet in staat zijn die voorbereiding te bieden die noodzakelijk is voor goede kansen op de arbeidsmarkt; wijst daarom op het belang van maatregelen die de deelname van Roma aan het onderwijsproces bevorderen en van aanhoudende, regelmatige gedachtewisseling over onderwijsaangelegenheden met de gezinnen van deze leerlingen, de Roma-gemeenschap en alle belanghebbenden; 87. benadrukt de cruciale rol die amateur- en topsport kunnen spelen bij de integratie van de etnische Roma-bevolking; 88. steunt de bevordering van opleidingsprogramma's die docenten in staat stellen beter om te gaan met kinderen en jongeren met Roma-achtergrond, hun ouders en mensen die zijn aangesteld als Roma-bemiddelaars met name op lagere scholen, als manier om ervoor te zorgen dat Roma-kinderen de lessen regelmatiger bijwonen; 89. stelt verschillende benaderingen voor voor de opneming in het schoolsysteem, zowel gericht op kinderen uit Roma-gezinnen die zich op een vaste plek wensen te vestigen – bij voorbeeld door erop toe te zien dat de kinderen regelmatig naar school gaan – als op kinderen uit gezinnen die hun rondtrekkend bestaan wensen voort te zetten – bij voorbeeld via maatregelen ter vergemakkelijking van schoolbezoek in Roma-kampen; 90. beklemtoont het belang van programma's voor mobiliteit, levenslang leren, beroepsopleiding en voortgezette opleiding met het oog op integratie van jongeren en volwassen uit Roma-gemeenschappen en vergroting van hun kansen op een baan; 91. is van mening dat het systeem van leer-werktrajecten moet worden uitgebreid om grootschalige verwerving van de noodzakelijke vaardigheden en bekwaamheden mogelijk te maken; 92. is van oordeel dat het opleidingsaanbod moet worden afgestemd op de vraag vanuit de arbeidsmarkt, en vraagt dan ook om nationale en regionale prognoses met betrekking tot de vraag op de arbeidsmarkt op middellange termijn; 93. vraagt de Commissie systemen te ontwikkelen en ten uitvoer te leggen waarmee de EU-instellingen, lidstaten en vertegenwoordigers van de Roma-gemeenschap toezicht kunnen houden op de programma's en projecten die in de lidstaten worden uitgevoerd; 94. beschouwt de Roma-cultuur als onlosmakelijk deel van het Europese cultuurmozaïek en wijst erop dat één van de belangrijkste methoden om de Roma en hun levenswijze te begrijpen bestaat uit vergroting van de kennis die andere Europeanen hebben van het erfgoed, de tradities en taal van de Roma en van hun hedendaagse cultuur; is krachtig voorstander van bevordering en behoud van hun scheppende activiteiten daar deze een wezenlijk bestanddeel vormen van de interculturele dialoog; 95. is van mening dat de Roma zich moeten inspannen om de gewoonten en de cultuur van de bevolking met wie ze samenleven, te leren kennen, waardoor zij soepeler zouden kunnen integreren op de plaats waar zij wonen; 96. meent dat vrijwilligerswerk en sportieve activiteiten waarbij zowel Roma als niet-Roma betrokken zijn, in belangrijke mate kunnen bijdragen tot een grotere maatschappelijke integratie; 97. vraagt dat de Commissie optimale werkmethoden en positieve voorbeelden en ervaringen met uitgevoerde programma's en eigen initiatieven van de Roma in de schijnwerpers zet, met als doel de manier waarop andere bevolkingsgroepen tegen de Roma aankijken te verbeteren, en de actieve deelname aan en creatieve samenwerking van Roma-gemeenschappen met unitaire, nationale en plaatselijke programma's te stimuleren; 98. dringt erop aan de bestaande Europese middelen voor de bevordering van werkgelegenheid, opleiding en cultuur van de Roma-volkeren op alle regeringsniveaus beter worden geïdentificeerd en gebruikt; 99. spreekt de aanbeveling uit het toekomstige EU-beleid voor de Roma-minderheid te baseren op een gedifferentieerde benadering, die is toegesneden op de specifieke situatie van de verschillende lidstaten en de specifieke kenmerken van de Roma-gemeenschappen in kwestie; 100. vestigt de aandacht op het belang van strengere controles op het gebruik van EU-middelen voor de integratie van de Roma; 101. is van mening dat het nuttig zou zijn dat lidstaten die goede resultaten hebben bereikt op het vlak van de integratie van de Roma en lidstaten waar de situatie nog altijd problematisch is, onderling ervaringen en goede werkmethoden uitwisselen; 102. erkent dat de ingewikkelde administratie een hinderpaal voor de ontwikkelaars van projecten kan zijn; benadrukt dat er harder moet worden gewerkt aan de vereenvoudiging van de subsidieprocedures; onderstreept dat de Europese kredieten hiervoor te weinig benut worden; 103. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 173 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (oud artikel 157 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen) betreffende het industriebeleid van de EU, waarin met name het concurrentievermogen van de Europese industriesector wordt genoemd, – gezien de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2010 getiteld „Een geïntegreerd industriebeleid in een tijd van mondialisering – Concurrentievermogen en duurzaamheid centraal stellen” ( COM(2010)0614 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 juni 2010 over EU 2020 (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 juni 2010 over het communautaire innovatiebeleid in een veranderende wereld (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 23 september 2009 getiteld „Voorbereiden van onze toekomst: ontwikkeling van een gemeenschappelijke strategie voor sleuteltechnologieën in de EU” ( COM(2009)0512 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 22 mei 2008 over de tussentijdse evaluatie van het industriebeleid – Een bijdrage tot de strategie van de EU voor groei en werkgelegenheid (3) , – gezien de informele Raad Concurrentievermogen van 14 en 15 juli 2010, – gezien de conclusies van de 2999e bijeenkomst van de Raad Concurrentievermogen van 1 en 2 maart 2010, – gezien de mededeling van de Commissie van 4 november 2008 getiteld „Het grondstoffeninitiatief – Voorzien in onze kritieke behoeften aan groei en werkgelegenheid in Europa” ( COM(2008)0699 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 getiteld „Europa 2020 – Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” ( COM(2010)2020 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2010 getiteld „Europa 2020-kerninitiatief – Innovatie-Unie” ( COM(2010)0546 ), – gezien de paper van DG Ondernemingen en industrie van de Commissie van 26 april 2010 getiteld „EU Manufacturing Industry: What are the Challenges and Opportunities for the Coming Years?”, – gezien het werkdocument van de Commissie getiteld „Verslag over de implementatie van de ”Small Business Act'„ ( COM(2009)0680 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 juli 2008 getiteld „Actieplan inzake duurzame consumptie en productie en een duurzaam industriebeleid” ( COM(2008)0397 ), – gezien het in opdracht van de Commissie geschreven verslag getiteld „Promoting Innovative Business Models with Environmental Benefits” van november 2008, – gezien de mededeling van de Commissie van 4 juli 2007 getiteld „Tussentijdse evaluatie van het industriebeleid – Een bijdrage tot de EU-strategie voor groei en werkgelegenheid” ( COM(2007)0374 ), – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie internationale handel, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0022/2011 ), A. overwegende dat de wereldwijde economische crisis de Europese industriesector heeft getroffen, waardoor deze zich moeilijker kan aanpassen aan uitdagingen als globalisering, klimaatverandering, uitputting van hulpbronnen, demografische veranderingen en op kennis en efficiëntie gebaseerde wijzigingen in de industrie, die een ingrijpende invloed hebben op de industriële ontwikkeling, de arbeidsmarkt en de toekomstperspectieven, B. overwegende dat de EU, om de gevolgen van de crisis te boven te komen en deze uitdagingen het hoofd te bieden, een industriebeleid nodig heeft dat zich op concurrentievermogen, duurzaamheid en fatsoenlijk werk richt, en daarnaast tegelijkertijd de economie stimuleert, de werkgelegenheid aanzwengelt, de milieuverontreiniging vermindert en de levenskwaliteit naar een hoger peil tilt, C. overwegende dat een Europees industriebeleid alleen succes kan hebben indien het omkaderd wordt door enerzijds een nieuwe opzet van de financiële sector die investeringen bevordert en speculatie voorkomt, en anderzijds een macro-economische aanpak die het belastings-, economisch en begrotingsbeleid van de EU in de richting van duurzame groei en werkgelegenheid stuurt, D. overwegende dat sommige Europese industriesectoren zich in een permanente crisis bevinden door oneerlijke concurrentie uit derde landen, met name op het gebied van arbeidsbetrekkingen, milieu en bescherming van intellectuele- en industriële-eigendomsrechten, E. overwegende dat de Europese industrie op het vlak van toegang tot hulpmiddelen, technologische innovatie, gekwalificeerde werknemers, alsook een gericht en ambitieus industrie- en innovatiebeleid met toenemende mondiale concurrentie uit geïndustrialiseerde landen en opkomende landen zoals China, India en Brazilië te maken heeft, F. overwegende dat een Europese strategie ter bevordering van: de enige manier is om de duurzaamheid en het concurrentievermogen van de Europese industrie te vergroten en zo haar internationale leidende positie te behouden, G. overwegende dat de internationale leidende positie van de Europese industriesector door de steeds breder wordende industriële basis in opkomende landen steeds meer op de proef wordt gesteld en dat de grootste concurrenten, zoals de VS, Japan en China, een sterk en actief industriebeleid voeren, dat door significante investeringen in innovatieve producten en diensten wordt ondersteund; overwegende dat om deze redenen het in stand houden en vergroten van het concurrentievermogen van de Europese industrie van primordiaal belang is, teneinde haar rol als motor voor duurzame groei en werkgelegenheid in Europa te handhaven, H. overwegende dat het mogelijk is industriële vooruitgang te bewerkstelligen door een combinatie van geëigende randvoorwaarden, slimme, vooruitziende en gerichte regulering en stimulering van de markt op basis van correcte voorspellingen van marktontwikkelingen, met steun voor het wereldwijde streven naar schone, duurzame en innovatieve vormen van productie, distributie en consumptie, I. overwegende dat de EU op macro-economisch gebied prioriteit dient toe te kennen aan beleid gericht op investeringen in de industrie- en de dienstensector, in het bijzonder in deze crisistijd waarin investeringen (met name in capaciteit, en in mindere mate in productiviteit) het eerst worden geschrapt; overwegende dat de lidstaten, de EU en de regionale en lokale overheden doelstellingen voor publieke investeringen dienen vast te stellen (d.w.z. wat betreft de investeringsuitgaven binnen de totale publieke uitgaven), ook in het kader van bezuinigingsplannen, J. overwegende dat een ambitieus Europees industriebeleid dient te stoelen op een sterke interne markt, zowel binnen de grenzen van de EU als wat de externe dimensie betreft; overwegende dat het van essentieel belang is op de kansen en uitdagingen van de mondialisering in te spelen door een combinatie van alle instrumenten van het industriebeleid (zoals het O&O-beleid, het regionaal beleid, het mededingingsbeleid, het op elkaar afstemmen van regelgeving en het handelsbeleid), K. overwegende dat de de-industrialisering in Europa een feit is dat onze technologische en economische positie in gevaar brengt, gezien de toenemende mondialisering en hevige concurrentie van zich snel ontwikkelende landen, L. overwegende dat het fundamenteel is de bureaucratische lasten die op het bedrijfsleven rusten te verminderen en hun wetgevings- en regelgevingskader te vereenvoudigen, met inachtneming van de beginselen van „betere regelgeving”, M. overwegende dat de wereldwijde vraag naar grondstoffen en hulpbronnen al een tijd gestaag toeneemt, hetgeen resulteert in zorgen over mogelijke verstoringen van de bevoorrading, N. overwegende dat volgens het Duits Bureau voor statistiek tot 45% van de kosten per producteenheid materiaalkosten zijn en dat verstandig omgaan met grondstoffen en efficiënt omgaan met energie dus van cruciaal belang is voor de Europese industrie, O. overwegende dat de EU marktaandeel verliest, ondanks de goede prestaties van een aantal lidstaten; overwegende dat de EU op het gebied van spitstechnologie, en met name NICT's (nieuwe informatie- en communicatietechnologieën), niet de plaats inneemt die haar toekomt (13% van de toegevoegde waarde in de VS, 5% in de EU); overwegende dat de productiviteit in de verwerkende industrie in de EU daalt, P. overwegende dat de verwerkende industrie de belangrijkste aanzwengelaar van productiviteitswinst is – zowel binnen de eigen sector, alsook binnen de economie als geheel – en dat industriële innovatie een van de belangrijkste bronnen van nieuwe diensten en dus van groei op lange termijn is, met name in het licht van de demografische vooruitzichten van de EU, Q. overwegende dat de industrie voor de Europese economie van zeer groot belang is omdat zij, wanneer we de aan deze sector gerelateerde diensten mee in overweging nemen, goed is voor 37% van het bbp, 80% van de uitgaven voor O&O en 75% van de export, R. overwegende dat de traditionele Europese industrieën van groot belang zijn en dat zij over een grote, voor de economie cruciale knowhow beschikken, die ten volle dient te worden benut, S. overwegende dat onze mondiale concurrenten, zoals de VS en de Aziatische landen, proactief industrieel beleid hebben ontwikkeld dat stoelt op stevige investeringen in O&O in de sleutelsectoren, Een nieuwe benadering van een duurzaam industriebeleid 1. acht het een goede zaak dat de Commissie met de Europa 2020-strategie en de mededeling over een geïntegreerd Europees industriebeleid nu eindelijk de betekenis van een bloeiende industrie, en met name verwerkende industrie, voor duurzame groei en werkgelegenheid in Europa erkent en zich vastlegt op een geïntegreerd industriebeleid dat stoelt op het beginsel van een sociale markteconomie; 2. neemt nota van het voorstel van de Commissie voor een geïntegreerd industriebeleid en van het feit dat daarin de nadruk wordt gelegd op het herstel van het concurrentievermogen van de industriesector van de EU; benadrukt in dit verband dat, gezien de mondiale uitdagingen, energie- en grondstoffenefficiëntie de kern moeten vormen van de inspanningen gericht op vernieuwing van de Europese industriesector wil de Europese industrie in de toekomst concurrerend blijven; 3. benadrukt het feit dat de diverse door de Commissie voorgestelde maatregelen voor consumenten wel betaalbaar moeten blijven, met name nu de Europese economie, en in het bijzonder de economie in de nieuwe lidstaten, nog aan het herstellen is van de ernstigste crisis in tientallen jaren; 4. benadrukt het feit dat duurzame ontwikkeling, zoals gedefinieerd door de conferentie van Johannesburg in 2002, op drie pijlers stoelt: een economische, een sociale en een milieupijler, en dat het industriebeleid, teneinde onze economie de meest concurrerende te maken, moet inzetten op een evenwichtige mix van deze drie factoren; 5. verzoekt de Commissie en de lidstaten een ambitieuze, milieuefficiënte en groene industriestrategie voor de EU te ontwikkelen, teneinde de verwerkende industrie overal in de EU nieuw leven in te blazen en in de EU hooggekwalificeerde en goedbetaalde banen te scheppen; 6. benadrukt de behoefte aan voorspelbaarheid en stabiliteit van de regelgeving op lange termijn, die voor de industrie van essentieel belang zijn om investeringen te kunnen plannen; roept de Commissie daarom op tezamen met het Europees Parlement en de Raad een allesomvattende visie voor de Europese industrie in 2020 te ontwikkelen, die rekening houdt met concurrentievermogen en duurzaamheid van de industrie en richtsnoeren biedt voor bijvoorbeeld energie- en hulpbronnenefficiëntie, met het oog op de ontwikkeling van groei en werkgelegenheid, en, in het verlengde daarvan, welvaart in Europa; betreurt in dit verband het gebrek aan concrete voorstellen in de mededeling van de Commissie; 7. verzoekt de Commissie en de lidstaten om werkgelegenheid, in het kader van de wijzigingen aan de Verdragen die nu worden overwogen, bij de doelstellingen van de Europese Centrale Bank net zo belangrijk te maken als inflatiebestrijding; 8. benadrukt dat ontwikkeling onmogelijk is zonder een solide en sterke industriële basis; onderkent dat ontwikkeling kan bijdragen tot meer nieuwe banen en handhaving van de levensstandaard van burgers; 9. verzoekt overheden de bureaucratie te verminderen, overlapping van formaliteiten te vermijden en ten aanzien van de duur van procedures meer openheid te verschaffen; 10. onderstreept dat dit alleen mogelijk zal zijn met een kennisindustrie met een sterke industriële basis; 11. onderstreept dat een nieuw, duurzaam industriebeleid alleen kans van slagen heeft als het gebaseerd is op een geïntegreerde, sectoroverkoepelende benadering die berust op praktische sectorale en horizontale initiatieven op basis van objectieve economische overwegingen, ten aanzien van gemeenschappelijke thema's die voor een aantal sectoren van groot belang zijn en tastbare resultaten opleveren voor zowel ondernemingen als burgers op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau; 12. benadrukt nog eens het belang van sectoren zoals energie en transport voor de kostenstructuur van de Europese industriesector; is van oordeel dat het concurrentievermogen van deze sectoren via privatiseringen verder moet worden verbeterd; is tegen deze achtergrond overtuigd van de noodzaak om het niveau van overheidsfinanciering in op geliberaliseerde markten opererende bedrijven te beperken en om stappen te nemen gericht op het vrij verlenen van diensten in alle transportmodi; 13. is van oordeel dat er een macro-economisch kader moet worden ontwikkeld waarbinnen de Europese industrie kan gedijen, en dat dus rekening houdt met feiten als de schaarste aan en de uitputting van hulpbronnen; vindt in dit verband dat Europa niet alleen moet beogen het huidige concurrentievermogen te bevorderen, maar vooral ook het toekomstige concurrentievermogen te waarborgen; 14. is van oordeel dat de industriële strategie van de EU strategische gebieden voor investeringen moet identificeren, en verzoekt de Commissie en de lidstaten deze prioriteiten mee te laten wegen in de toekomstige financiële vooruitzichten, de jaarlijkse begrotingen en EU-beleidsmaatregelen; 15. acht het belangrijk dat een geïntegreerd industriebeleid wordt vastgesteld waarbinnen Europese initiatieven elkaar aanvullen en niet haaks staan op het gemeenschappelijke doel van ontwikkeling; 16. spoort de Commissie aan haast te maken met de voltooiing van de interne markt, aangezien dit een voorwaarde is voor een concurrerende industriesector en innovatie; 17. onderstreept het feit dat billijke concurrentie in combinatie met open markten van essentieel belang is voor het ontstaan van nieuwe en dynamische industriesectoren; 18. is ervan overtuigd dat niet alleen de publieke sector, maar met name ook de privésector een essentiële rol moet spelen bij het investeren in de herstructurering en de ontwikkeling van nieuwe industriesectoren, waarmee gezorgd wordt voor nieuwe banen en de overgang naar een grondstoffenefficiënte en koolstofarme economie; acht het derhalve van essentieel belang dat voor deze privé-investeringen een passend kader wordt gecreëerd; 19. benadrukt dat de nieuwe geïntegreerde benadering een goed functionerende samenwerking binnen de Commissie en samenhang tussen de diverse beleidsmaatregelen van de Commissie vereist; verzoekt de Commissie hiertoe een vaste taskforce industriebeleid in het leven te roepen die tot taak heeft de sturing en de maatregelen van de nieuwe, geïntegreerde Europese strategie voor het industrieel beleid te coördineren en aan te passen en toezicht te houden op de uitvoering ervan; 20. verzoekt de Commissie meer aandacht aan aspecten van het concurrentievermogen te besteden bij effectbeoordelingen („concurrentiebestendigheid”) en evaluaties vooraf of achteraf („fitness checks”), en dit essentiële onderdeel van slimme regelgeving zo snel mogelijk toe te passen in alle diensten van de Commissie; benadrukt dat voor een blijvend concurrerende, grondstoffenefficiënte en koolstofarme economie duurzaamheid van het grootste belang is; 21. onderstreept dat de EU van haar industrie de meest concurrerende ter wereld kan maken, o.a. door middel van: 22. steunt het initiatief dat de Commissie in punt 3 van haar mededeling noemt en dat inhoudt dat zij toekomstige wetgeving consequent zal toetsen op de gevolgen voor het industriebeleid en de uitvoering van deze wetgeving zal beoordelen, en onderstreept dat inspraak van de sociale partners en een maximale transparantie gewaarborgd moeten worden; 23. onderstreept dat een nieuw duurzaam EU-industriebeleid alleen vrucht kan afwerpen als dit beleid en het industriebeleid van de lidstaten nauw op elkaar worden afgestemd, en roept de Commissie dan ook op in 2011 de initiatieven te nemen die artikel 173, lid 2, van het Verdrag van Lissabon mogelijk maakt, met richtsnoeren, indicatoren, uitwisseling en verspreiding van de beste beschikbare praktijken en technologieën, en controle- en evaluatieprocedures; 24. verzoekt de Commissie samen met het Europees Parlement en de Raad een nieuw kader te ontwikkelen dat bedrijven uit verschillende lidstaten in staat stelt en aanmoedigt om beter samen te werken bij de vaststelling en verwezenlijking van hun industriële prioriteiten; is van mening dat daardoor in Europa vervaardigde producten concurrerender worden en beter kan worden ingespeeld om veranderende omstandigheden op de wereldmarkt; 25. is ervan overtuigd dat het welslagen van een nieuw duurzaam industriebeleid afhankelijk is van de vraag of alle belanghebbenden, waaronder de sociale partners, regionale en lokale overheden, vertegenwoordigers van de kmo's en het maatschappelijk middenveld, hierbij betrokken worden; roept de Commissie op in alle onderwerpen en maatregelen een duidelijk partnerschapsbeginsel te verankeren; hiertoe behoort ook een voortdurend anticiperen op en evalueren van verwachte ontwikkelingen en toetsing van de strategieën, maatregelen en programma's; 26. is van oordeel dat een industriebeleid van de EU voor het tijdperk van de globalisering zijn doelstellingen enkel kan verwezenlijken als de omvang van de communautaire beleidsvormen aangepast is aan de uitdagingen waarvoor de Europese regio's en hun lokale industrie momenteel staan en de komende jaren zullen staan, op voorwaarde dat de respectieve Europese beleidsvormen leiden tot meer efficiëntie en een groter concurrentievermogen van de kmo's, die de belangrijkste actoren van de Europese industrie zijn; benadrukt in dit verband dat de regionale dimensie van de gevolgen van economische, demografische, klimaat- en energieveranderingen verder moet worden geanalyseerd, waarbij rekening wordt gehouden met mogelijke regionale ongelijkheden die deze uitdagingen zullen teweegbrengen, waardoor de homogene groei van het bedrijfsleven in de EU zal worden beïnvloed; benadrukt de voortrekkersrol van de regio's om een groenere industrie en de ontwikkeling van hernieuwbare energie te bevorderen; 27. merkt op dat het industriebeleid voor een groot deel bestaat uit het beschermen van de industrie in de EU tegen oneerlijke concurrentie uit derde landen; 28. roept de Commissie op onverwijld een concreet tijdschema voor het toezicht op de omzetting van deze strategie op te stellen en elk jaar een voortgangsverslag voor te leggen; is tevens van mening dat de Commissie elk jaar moet nagaan hoe doeltreffend deze richtsnoeren en initiatieven zijn geweest om de bij de uitvoering ondervonden problemen in kaart te brengen en aanvullende doelstellingen vast te stellen, om er zeker van te zijn dat het EU-industriebeleid altijd actueel is; 29. wijst erop dat internationalisering een sleutelfactor is voor het concurrentievermogen van bedrijven, en verzoekt daarom de Commissie er intensiever naar te streven dat maximaal profijt wordt getrokken van de kennis die via netwerken ter ondersteuning van het bedrijfsleven is verworven, zodat internationaliserende ondernemingen hiervan gebruik kunnen maken; 30. onderstreept dat pan-Europese structuren en infrastructuren die erop gericht zijn bronnen en middelen bijeen te brengen, de basis kunnen vormen voor een pan-Europees industriemodel dat op de wereldmarkt kan concurreren; Financiering 31. dringt aan op een ambitieuze financiering van het industrie- en infrastructuurbeleid – met name ten aanzien van infrastructuur op het gebied van onderzoek, energie, telecommunicatie en vervoer (TEN) – m.a.w. het geheel aan „publieke goederen” waarin ondernemingen ingebed zijn; acht het met het oog daarop beslist noodzakelijk Europese obligaties (Eurobonds of projectbonds) op de markt te brengen om de Commissie in staat te stellen de innovatie, de infrastructuur en de herindustrialisering te financieren; Innovatie 32. onderstreept dat innovatie de motor van het industriebeleid en van de groei is en dat alle initiatieven die innovatie ondersteunen: 33. onderstreept dat duidelijker moet worden onderscheiden tussen onderzoek en innovatie, die weliswaar een nauw onderling verband vertonen, maar worden gekenmerkt door verschillende doelstellingen, middelen, interventie-instrumenten en werkmethoden: onderzoek, dat door bedrijven wordt uitgevoerd met het oog op hun eigen groei, moet nieuwe kennis opleveren en moet van nature verkennend en onafhankelijk zijn en risico's nemen; innovatie heeft daarentegen tot doel nieuwe producten, nieuwe diensten en nieuwe procedés te ontwikkelen die een rechtstreeks effect hebben op de markt, de samenleving en het leven van de bedrijven zelf; 34. is van mening dat met name de vaststelling van ijkpunten („benchmarks”) en normen in hoge mate heeft bijgedragen tot het stimuleren van innovatie en duurzaam concurrentievermogen in diverse industriesectoren; verzoekt om versterking van het Europese normalisatiestelsel door middel van maatregelen ter bevordering van vereenvoudiging, transparantie, kostenvermindering en betrokkenheid van belanghebbenden; 35. wijst op de noodzaak van een betere coördinatie tussen de lidstaten en een betere samenwerking tussen ondernemingen, via bedrijvenclusters, netwerken en „centres of excellence”; 36. benadrukt dat het concurrentievermogen van de EU in zeer sterke mate afhankelijk is van innovatiecapaciteit, faciliteiten voor onderzoek en ontwikkeling en de band die er bestaat tussen innovatie en industriële productie; 37. dringt erop aan dat in de eerste plaats de uitgaven voor onderzoek voor de volgende subsidieperiode na 2013 (FRP 8) aanzienlijk worden verhoogd (EU-doelstelling: 3% van het bbp voor onderzoek en technologie, 1% van het bbp aan overheidsmiddelen), om te bereiken dat de Europese industrie op technologiegebied toonaangevend en mondiaal concurrerend blijft en dat daardoor particuliere investeringen effect sorteren; behalve een sterke gerichtheid op onderzoek naar innovatieprocessen, management, organisatie en het betrekken van werknemers bij innovatie, is ook onderzoek nodig op het gebied van generieke fundamentele technologie; benadrukt voorts dat de administratieve procedures en de procedures voor de verkrijging van financiering moeten worden vereenvoudigd; 38. merkt op dat de toename van regionale ongelijkheden op het gebied van onderzoeks- en ontwikkelingspotentieel een probleem vormt dat niet alleen in het kader van het cohesiebeleid moet worden aangepakt, maar ook via het onderzoeks- en innovatiebeleid; vraagt in dit verband, naast de financiering voor onderzoek, dat de middelen binnen dezelfde operationele programma's worden herschikt om innovatieve programma's te steunen en de aanwending van onderzoeksresultaten te verbeteren in oplossingen die ten dienste van de samenleving op de markt worden gebracht; 39. merkt op dat een aanzienlijke verhoging van de investeringen in O&O, zowel van particuliere als van overheidszijde, van essentieel belang is, wil de EU-industrie een koppositie op technologiegebied behouden en mondiaal concurrerend blijven op terreinen als hernieuwbare energie en vervoersefficiëntie; merkt op dat goed functionerende markten voor innovatieve producten en een stabiel investeringsklimaat voorwaarden zijn voor een verhoging van de particuliere investeringen in O&O; is van mening dat meer overheidsgelden voor O&O nodig zijn om als hefboom voor particuliere investeringen te fungeren en samenwerking te stimuleren en dat vereenvoudiging van de procedures voor overheidsfinanciering, met name in de EU-kaderprogramma's, een vereiste is voor een grotere participatie van het bedrijfsleven; 40. erkent evenwel dat de particuliere sector zijn O&O-financiering moet opschroeven, wil Europa het investeringsniveau halen dat nodig is om van innovatie de stuwende kracht achter de economische groei te maken; verzoekt daarom de Commissie onderzoek te doen naar de hindernissen die beletten dat bedrijven in Europa vergelijkbare bedragen investeren als hun internationale tegenhangers, bijv. in de VS, en passende wetgevende en niet-wetgevende maatregelen te nemen, waar zij dit nodig acht; 41. is van mening dat de gezamenlijke technologie-initiatieven (zoals CleanSky) zeer nuttige instrumenten zijn om gelijktijdig financiële middelen van de lidstaten, de EU en de particuliere sector bijeen te brengen voor innovatieprojecten met sterke stimuleringseffecten; wenst dat de financiering van de bestaande projecten wordt gegarandeerd om deze af te kunnen maken, en vindt het van essentieel belang dat er nieuwe projecten worden opgezet op veelbelovende gebieden (biotechnologie, nanotechnologie, ruimtevaart, hernieuwbare energie, vervoer van de toekomst, nieuwe materialen enz.); 42. dringt aan op consequente benutting en versterking van de beschikbare wetenschappelijke en technologische kennis in de lidstaten, met name op het gebied van de sleuteltechnologieën (KET); 43. is verheugd over de instelling van een deskundigengroep op hoog niveau die een gemeenschappelijke strategie voor de langere termijn en een actieplan voor KET moet opstellen, om de mogelijkheden van de KET ten volle te benutten; 44. wijst op het succes van de Risk Sharing Financial Facility (RSFF) als belangrijke vorm van financiering van O&O en innovatie door de Europese Investeringsbank (EIB); moedigt de Commissie uitdrukkelijk aan om aanzienlijk meer middelen beschikbaar te stellen, onder meer via door het EFRO gefinancierde roterende innovatiefondsen, en rechtstreekse particuliere investeringen en innoverende financieringsinstrumenten te bevorderen voor innovatieve projecten waaraan een groot risico is verbonden of waarbij geschikte kmo's betrokken zijn; onderstreept tevens dat het van belang is innovatieprogramma's toegankelijker te maken voor kmo's door verlichting van de bureaucratische lasten; 45. is bezorgd over het feit dat bedrijven slechts in geringe mate een beroep doen op de structuurfondsen om hun innoverende projecten te financieren; is van oordeel dat de beheersautoriteiten meer inspanningen moeten leveren om de operationele programma's beter onder de aandacht te brengen van de bedrijven en hen bij het opzetten van hun projecten alle nodige hulp te verlenen; 46. verzoekt de Commissie een overzicht te maken van de beste praktijken op het gebied van bestaande en geplande financieringsmechanismen, fiscale maatregelen en financiële innovatiebevorderende stimulansen, en wenst dat dit overzicht jaarlijks wordt geactualiseerd en het rendement van de maatregelen wordt geëvalueerd; 47. vraagt om onderzoek naar het opzetten van nieuwe, alternatieve mechanismen waarmee het gebrek aan financiering voor Europese ondernemingen en met name kmo's kan worden opgevangen; is van mening dat deze mechanismen: In het kader van deze mechanismen moet gebruik worden gemaakt van de volgende instrumenten: 48. erkent dat de EU het probleem heeft dat zij minder jonge toonaangevende vernieuwers heeft in O&O-intensieve sectoren, met name biotechnologie en internet; onderstreept daarom dat hun ontwikkeling moet worden gestimuleerd door de specifieke belemmeringen waar zij in nieuwe sectoren tegen oplopen, aan te pakken en door opkomende innovatieve markten nauwkeurig te volgen en de combinatie van beleidsinstrumenten aan te passen aan hun specifieke behoeften; 49. verzoekt de Commissie een gunstig klimaat te scheppen voor ondernemingen die zich in de start-up- of spin-off-fase bevinden, met behulp van speciale diensten die jonge ondernemers in staat stellen de barrières te overwinnen die traditioneel het ontplooien van nieuwe productieve activiteiten in de weg staan (infrastructurele belemmeringen, toegang tot informatie, kosten van diensten, beheer van intellectuele eigendom); 50. wenst ten slotte dat de EU met een antwoord komt op de versnippering van de Europese markt voor risicokapitaal en een communautaire garantieregeling voorstelt voor de oprichting van pan-Europese fondsen; 51. onderstreept dat investeringen in O&O en innovatie kunnen worden bevorderd door middel van nationale fiscale stimuleringsmaatregelen en door toegang te geven tot gespecialiseerde financieringsbronnen, bijvoorbeeld durfkapitaal; 52. dringt aan op verdere stimulering van technologie ten behoeve van duurzame ontwikkeling, zoals in het kader van het ETAP-actieplan met het koppelen van strategieën op het gebied van onderzoek, milieu en economie is aangevangen, en dringt aan op een ambitieuze opvolger van het ETAP-plan waarin onderzoek, onderwijs, opleiding en industrie de handen ineenslaan, en toewijzing van voldoende financiële middelen voor de uitvoering ervan; onderstreept de noodzaak van verhoging van de financiële middelen voor het SET-plan (strategische energietechnologie); 53. verzoekt het bedrijfsleven aan eco-innovatie te doen om zijn werkgelegenheidspotentieel te bevorderen; wijst er in dit verband op dat het voorlichten van ondernemers – door hen te wijzen op nieuwe zakelijke kansen – van cruciaal belang zal zijn voor het succes van een strategie die gericht is op de efficiënte omgang met hulpbronnen en de ontwikkeling van duurzame industrieën; 54. stelt voor ook na te denken over andere financieringsvormen ter ondersteuning van de ontwikkeling van innoverende technologie, door verschillende actoren op diverse niveaus – Europees, nationaal en lokaal – bij elkaar te brengen en daarbij het gebruik van diverse instrumenten te overwegen, zoals o.a. publiek-private partnerschappen en risicokapitaal; 55. dringt erop aan dat er bijzondere aandacht zou gaan naar het ondersteunen van innovatie inzake effectief en duurzaam gebruik van grondstoffen; 56. herinnert eraan dat openbare aanbestedingen met 17% van het bbp per jaar een belangrijke rol spelen voor de Europese interne markt en voor het stimuleren van innovatie; wijst erop dat concurrenten als China en de VS ambitieuze doelstellingen voor het leveren van innoverende en ecologisch verantwoorde producten hebben vastgesteld; verzoekt de lidstaten en de Commissie de nationale en EU-aanbestedingsvoorschriften waar nodig te vereenvoudigen en te verbeteren overeenkomstig de regels van transparantie, billijkheid en non-discriminatie; verzoekt de Commissie informatie te verstrekken over de mogelijkheden die de bestaande aanbestedingsregels van de EU bieden om, overeenkomstig de Europa 2020-strategie, innovatie- en duurzaamheidscriteria in aanbestedingen op te nemen, en het benutten van deze mogelijkheden aan te moedigen; onderstreept tevens dat het essentieel is erop toe te zien dat er bij de toegang tot externe overheidsaanbestedingen sprake is van wederkerigheid, zodat Europese bedrijven onder eerlijke voorwaarden kunnen deelnemen aan de internationale concurrentie; 57. merkt op dat precommerciële overheidsopdrachten een beslissende eerste aanzet kunnen geven voor het aanboren van nieuwe markten voor innovatieve en groene technologieën, en tegelijkertijd de kwaliteit en effectiviteit van overheidsdiensten ten goede komen; roept de Commissie en de lidstaten ertoe op de bestaande mogelijkheden op het gebied van precommerciële overheidsopdrachten voor overheidsinstanties beter te communiceren; 58. is van mening dat de betekenis van openbare aanbestedingen in termen van bevordering van het innovatief potentieel van de industrie niet mag worden onderschat; roept de EU-lidstaten er in dit verband toe op het potentieel van precommerciële aanbestedingen als drijvende kracht voor innovatie en als instrument om de betrokkenheid van kmo's bij overheidsaanbestedingen ten volle te benutten, zodat voor het Europese bedrijfsleven toonaangevende markten kunnen worden opgespoord en effectief gestimuleerd; 59. verzoekt de Commissie sterker op te treden tegen de kennisoverdracht vanuit de EU naar andere delen van de wereld, met name China, waar vaak geen tegenprestatie tegenover staat; Hulpbronnen 60. is van oordeel dat economische groei kan en moet worden losgekoppeld van een toegenomen hulpbronnengebruik; 61. is van mening dat het duidelijk efficiënter gebruik van grond- en hulpstoffen en halffabricaten bevorderlijk is voor de wereldwijde concurrentiepositie van de Europese industrie, en verzoekt de Commissie dan ook om, voortbouwend op haar mededeling over een duurzaam gebruik van de natuurlijke hulpbronnen ( COM(2005)0670 ), prioritair een ambitieus EU-beleid voor een efficiënt gebruik van grondstoffen voor te stellen in de vorm van een actieplan of zo nodig een richtlijn inzake het efficiënt gebruik van grondstoffen; is van mening dat dit het volgende inhoudt: 62. onderstreept dat de beschikbaarheid van grondstoffen, met name strategische hulpbronnen en zeldzame aardmetalen, van essentieel belang is voor de ontwikkelingsmogelijkheden van de Europese industrie; roept de Commissie daarom op nog in de eerste helft van 2011 een ambitieuze en uitgebreide grondstoffenstrategie voor te leggen; deze mag zich niet beperken tot „kritieke grondstoffen”, zoals door de Commissie gedefinieerd, en moet het volgende omvatten: 63. is van oordeel dat een industriebeleid in de allereerste plaats maatregelen op energiegebied opnieuw in balans moet brengen en wel ten behoeve van een vraaggestuurd beleid waarbij consumenten meer macht krijgen en de economische groei wordt losgekoppeld van het energiegebruik; meent met name dat de vervoersector en de bouwindustrie een actief energiebesparingsbeleid moeten volgen en zich moeten diversifiëren in de richting van duurzame, niet-vervuilende en veilige energiebronnen, en dat een industriebeleid moet bijdragen aan marktomstandigheden die tot meer energiebesparingen en investeringen in energie-efficiëntie stimuleren en tot het benutten van een breed scala aan hernieuwbare energieën en belangrijke technologieën voor mobiele energie-opslag (met name openbaar vervoer); 64. is ervan overtuigd dat de industrie, om zekerheid bij investeringen te waarborgen, behoefte heeft aan een ambitieus maar realistisch energiebeleid voor de lange termijn dat garant staat voor concurrerende energieprijzen en continuïteit van de voorziening in de EU, de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vermindert, efficiëntie en besparingen bij de productie en consumptie aanmoedigt, energieproductie met zo min mogelijk schadelijke emissies mogelijk maakt, en energiearmoede en koolstoflekken voorkomt; wijst erop dat rechtszekerheid en stabiele kadervoorwaarden, de nodige investeringen en een verdere harmonisatie van de interne markt voor energie van essentieel belang zijn voor de overstap naar koolstofarme productie en voorziening en voor een kostenvermindering voor de industrie; benadrukt dat de infrastructuur voor een trans-Europees energienetwerk – dat ook verwarming omvat en profiteert van de digitale en vervoersnetwerkinfrastructuur – daartoe tijdig en op kostenefficiënte wijze moet worden gemoderniseerd, uitgebreid en slimmer gemaakt („smart grids” en „smart metering”), in het bijzonder met behulp van financiering door de EIB; 65. benadrukt het belang voor de Europese automobielsector om het voortouw te nemen op het vlak van de verdere ontwikkeling en productie van elektrische auto's; verzoekt in dit verband de Commissie om tegen uiterlijk midden 2011 kadervoorwaarden te scheppen voor de ontwikkeling van elektrische voertuigen, met name wat de standaardisering betreft van de infrastructuur en de laadtechnologie, om de interoperabiliteit en veiligheid van de infrastructuur te garanderen; verzoekt de Commissie voorts geharmoniseerde vereisten vast te stellen voor de goedkeuring van elektrische voertuigen, met specifieke aandacht voor gezondheid en veiligheid, zowel van de werknemers als van de eindgebruikers; 66. herinnert aan het enorme potentieel voor het creëren van werkgelegenheid en aan de voordelen van kostenverminderingen die van efficiëntieverbeteringen verwacht worden; is van mening dat de vaststelling van maatregelen, waaronder doelstellingen, normen en benchmarkingmechanismen voor verbetering die de energie-efficiëntie helpen verbeteren, daarom ten grondslag moet liggen aan initiatieven in alle industriesectoren; 67. dringt aan op innovaties in de gezondheidszorg en sociale sector, zodat de industrie in de komende decennia niet geconfronteerd wordt met een gebrek aan arbeidskrachten en hogere arbeidskosten; 68. wijst op de energiebesparingen die met behulp van intelligente technologieën mogelijk zijn; 69. acht een beleid noodzakelijk dat zich richt op de verbetering van de duurzaamheid van vervoersystemen en infrastructuur door maatregelen als efficiëntere technologieën, interoperabiliteit, innovatieve mobiliteitsoplossingen, maar ook het lokaal aankopen van benodigde goederen, zodat de aanvoerketens kunnen functioneren met duurzamere logistieksystemen en verminderde bedrijfskosten; 70. is van mening dat moderne ICT-technologieën een groot potentieel bieden voor innovaties ter ondersteuning van duurzaamheid en milieuefficiëntie, bijvoorbeeld integratie van technologieën door het toevoegen van aanvullende intelligentielagen aan fysieke lagen om tot een efficiënter beheer van systemen te komen (zoals bij watervoorziening en vervoersystemen); onderstreept de noodzaak om over open ICT-standaards voor dergelijke oplossingen te kunnen beschikken; dringt er daarom bij de Commissie op aan open standaards te vereisen, en wenst dat de stakeholders de ontwikkeling van geschikte open standaards ter ondersteuning van een efficiënt gebruik van hulpbronnen stimuleren; 71. wijst erop dat het noodzakelijk is over technisch en voldoende geschoold personeel te beschikken; is daarom van mening dat er meer in onderwijs en beroepsopleiding geïnvesteerd moet worden; dringt erop aan dat alles in het werk wordt gesteld om het gebrek aan gekwalificeerd personeel op alle niveaus te verhelpen teneinde de kwalificaties van de arbeidskrachten te bevorderen en het beeld van een baan in de industrie bij jonge afgestudeerden te verbeteren, onder meer door: 72. benadrukt dat de toegang van jongeren tot de arbeidsmarkt moet worden aangemoedigd via eerlijk betaalde stages en kwalitatieve opleidingsplaatsen in bedrijven; 73. acht het voor de economische, sociale en ecologische toekomst van de EU van vitaal belang dat jongeren bewust worden gemaakt van het hoge gespecialiseerde en algemene opleidingsniveau dat vereist is om later een baan te vinden in het bedrijfsleven; 74. onderstreept dat de relatief beperkte bereidheid tot zelfstandige ondernemersactiviteiten kan worden overwonnen door het creëren van een milieu dat vriendelijk is voor degenen die een bestaan willen opbouwen, meer geïntegreerde stimuleringsstelsels zoals ENTRE:DI en door concrete programma's zoals Erasmus voor jonge ondernemers; 75. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om nieuwe financieringsbronnen voor grote Europese infrastructuurprojecten aan te boren en steunt de invoering van een garantieproject van de EU in samenwerking met de EIB; Eerlijke mededinging 76. is overtuigd van de noodzaak om de instrumenten van de interne markt in dienst te stellen van het Europese industriebeleid om belangrijke „Europese kampioenen” te helpen ontstaan die in hun sector wereldwijde maatstaven vaststellen, zoals Galileo en SESAR; wenst dat de EU geen al te asymmetrische beperkingen aan bedrijven oplegt in vergelijking met die welke in derde landen gelden; 77. benadrukt de noodzaak dat de EU voor haar bedrijven wederzijdse toegang tot openbare aanbestedingen bedingt bij onderhandelingen over bilaterale en multilaterale overeenkomsten met derde landen en daarbij de doeltreffendheid van het gebruik van instrumenten ter beveiliging van de handel door kmo's verbetert om monetaire, sociale en milieudumpingpraktijken, piraterij, namaak en illegaal kopiëren te bestrijden; 78. vraagt de EU, evenals Canada, de VS, China en Japan om de vermelding van het land van herkomst van bepaalde uit derde landen ingevoerde producten te vereisen zodat kwaliteits- en veiligheidseisen betreffende traceerbaarheid hierop van toepassing zijn, net zoals op producten die in de EU vervaardigd zijn; 79. is van mening dat het met het oog op de versterking van de Europese industrie, met name de verbetering van het concurrentievermogen van de ondernemingen in de wereldeconomie, noodzakelijk is Europese bepalingen inzake de oorsprongsaanduiding (made in) in te voeren; meent dat dit burgers en consumenten in staat zou stellen met kennis van zaken een keuze te maken en een aanmoediging betekenen voor productie in de EU, die vaak wordt geassocieerd met een reputatie van kwaliteit en hoge productienormen; 80. is van oordeel dat een multilateraal klimaatverdrag het beste instrument zou zijn om de negatieve effecten van CO 2 op het milieu te beperken, maar dat zo'n verdrag wellicht niet haalbaar is in de nabije toekomst; is daarom van mening dat de EU de mogelijkheid moet blijven onderzoeken om voor de sectoren die daadwerkelijk aan het risico van koolstoflekkage zijn blootgesteld, adequate milieu-instrumenten in te stellen naast de veiling van CO 2 -quota's in het kader van het emissieverhandelingssysteem van de EU, met name een „mechanisme voor doorberekening van de CO 2 -kosten” dat aan de WTO-regels voldoet; 81. dringt erop aan dat de EU de economische praktijk van derde landen onderzoekt alvorens haar eigen beleid vast te stellen en verzoekt met name de Commissie om bij het toezicht op de verlening van staatssteun als criterium de positie van Europese bedrijven in de internationale concurrentie te laten gelden; Duurzame industriecultuur 82. onderstreept hoe belangrijk het is het juiste kader voor de industrie te creëren opdat deze in Europa blijft, en het concurrentievermogen op wereldschaal verder te verbeteren; is derhalve van mening dat EU-beleid gestoeld moet zijn op robuuste effectbeoordelingen die alle aspecten van de economische, maatschappelijke en milieutechnische voordelen van het EU-beleid analyseren; 83. dringt aan op EU-initiatieven waarmee onderzocht wordt wat bepalend is voor groei, innovatie en concurrentievermogen in diverse sectoren en die vervolgens aanleiding geven tot sterkere, gecoördineerde, technologieneutrale en op de markt gebaseerde EU-beleidsreacties en -instrumenten voor deze sectoren, die ten volle moeten worden benut; meent dat hiertoe productgerichte regelingen zoals de eco-designrichtlijn verder op kostenefficiënte wijze moeten worden ontwikkeld, de energie-efficiëntie-etiketteringsrichtlijn volledig ten uitvoer moet worden gelegd en stimulerende initiatieven zoals het initiatief voor „groene auto's” moeten worden ingevoerd; dringt er in dit verband op aan dat er een langdurige campagne ten behoeve van duurzaam verbruik wordt gevoerd om meer gevoeligheid voor het onderwerp en een gedragsverandering, en aldus nieuwe innovatieve producten en concepten, te steunen; 84. is van oordeel dat het noodzakelijk is de positie van Europa op de wereldwijde industriekaart te handhaven en te versterken, met name omdat er nieuwe industriële kansen voortvloeien uit investeringstoezeggingen van de EU op het gebied van onder meer klimaatverandering en energie, die de werkgelegenheidskansen zullen vergroten in domeinen waar gespecialiseerde vaardigheden vereist zijn; 85. verzoekt de Commissie dit industriebeleid een duidelijke plaats te geven binnen de ontwikkeling van de routekaart voor een koolstofarme economie voor 2050, het SET-plan, industriële initiatieven en de visie voor 2050 op de routekaart voor een Europa dat zijn hulpbronnen efficiënt gebruikt; 86. dringt aan op handhaving en uitbreiding van het „dicht bij de markt” financieren van innovatie, zoals het huidige kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP); 87. acht een systematische kwaliteitscontrole van nieuwe wetgeving noodzakelijk aan de hand van de volgende criteria: 88. wijst erop dat het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) een uiterst belangrijk instrument is geworden om gemeenschappen te helpen hun niet-concurrerende industrieën om te bouwen tot duurzame industrieën; benadrukt dat het EFG moet worden voortgezet en zo nodig uitgebreid; 89. dringt aan op grotere inspanningen om de huidige moeilijkheden te overwinnen en onverwijld één gemeenschapsoctrooi in te voeren dat een doeltreffende juridische bescherming van hoge kwaliteit tegen lage kosten zal bieden, en een geharmoniseerd Europees systeem voor het beslechten van geschillen over octrooien teneinde de randvoorwaarden voor industriële- en intellectuele eigendomsrechten te verbeteren, meer rechtszekerheid te bieden, namaak te bestrijden en de bureaucratische kosten zo laag mogelijk te houden, met name voor kmo's; is verheugd over de brede steun in de Raad voor het besluit van de Commissie om in 2011 de nauwere-samenwerkingsprocedure in te leiden met het oog op een gemeenschappelijk EU-octrooi; vraagt voorts om een hervorming van de vaststelling van normen (met name in de ICT-sector), waar de ontwikkeling van normen open en transparant moet zijn, op het beginsel van interoperabiliteit gebaseerd moet zijn en het concurrentievermogen van de Europese industrie moet garanderen; is van mening dat de bevordering van internationale normalisering de technologische leiderspositie van Europa zal beschermen; 90. merkt op dat de voltooiing van de interne markt van essentieel belang is voor het concurrentievermogen en de groei van de Europese industrie; benadrukt dat de Europese bedrijven behoefte hebben aan een passend kader om in Europees verband goederen en diensten te kunnen produceren en aanbieden en is in dit verband ingenomen met de in de „Single Market Act” vervatte voorstellen; verzoekt de Commissie in deze context na te gaan in hoeverre er ruimte is voor efficiencyverbetering door harmonisatie en bestuurlijke verbeteringen in het kader van de aangekondigde „Single Market Act”, met name op het gebied van btw en intellectuele-eigendomsrechten en van het EU-octrooi, van mondiale standaardisatie, etikettering en de invoering van specifieke sectorale normen; 91. spoort de lidstaten ertoe aan bij het beheer van de interne markt een proactievere rol te vervullen door betere samenwerking tussen nationale autoriteiten en een striktere omzetting, toepassing en handhaving van de internemarktregels in de praktijk; verzoekt de lidstaten de transactiekosten te verlagen door het treffen van aanvullende maatregelen zoals een effectievere e-overheid; 92. onderstreept dat de overheid de ontwikkeling van sleuteltechnologieën moet ondersteunen, en wijst op de noodzaak tot versnelde ontwikkeling van standaarden op dat terrein, die immers cruciaal zijn voor het behoud van het industrieel concurrentievermogen van de EU en voor het stimuleren van extra groei, en wijst erop dat dit met name geldt voor de ontwikkeling van innovatiebevorderende normen om het hoofd te kunnen bieden aan de nieuwe problemen die zich aandienen op ecologisch en maatschappelijk gebied; 93. onderstreept de noodzaak om binnen het Europese normalisatiestelsel rekening te houden met de specifieke kenmerken van kmo's en van ambachtelijke ondernemingen, met name in termen van beperking van de kosten om toegang tot de normen te krijgen, om ze bekend te maken (door publicatie van samenvattingen) en daarvoor financiële steun te verlenen; wijst met name op de essentiële rol die nationale normalisatie-instellingen moeten vervullen bij de bevordering en ondersteuning van de participatie van kmo's en ambachtelijke bedrijven in het normalisatieproces, overeenkomstig het systeem van „nationale delegaties”; 94. onderstreept dat het van belang is rekening te houden met aspecten die thans niet door de Europese octrooiwetgeving worden bestreken, zoals „bedrijfsgeheimen”, teneinde de Europese industrie de kans te geven profijt te hebben van een werkelijke bescherming van de intellectuele-eigendomsrechten in verband met producten en procedures, naar het voorbeeld van de VS en Japan; 95. herinnert eraan dat het ter verbetering van het concurrentievermogen en het technologische leiderschap van de Europese industrie wenselijk is: 96. onderstreept dat er in de werkelijke verwezenlijking van de interne markt nog een groot potentieel voor de capaciteit van de Europese industrie ligt opgesloten en dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de nog bestaande belemmeringen en barrières op de interne merkt onverwijld uit de weg te ruimen; 97. erkent dat herstructurering allereerst de verantwoordelijkheid van de bedrijven en de sociale partners is, maar vraagt de lidstaten taskforces voor herstructureringen op te richten die toezicht houden op de herstructureringsprocessen en voor een vlotte economische omschakeling zorgen, bijvoorbeeld door de mobiliteit op de arbeidsmarkt te verbeteren, door herscholing en andere maatregelen die werknemers en bedrijven innovatieve en duurzame alternatieven kunnen bieden; vraagt dat een grotere rol wordt weggelegd voor de Europese structuurfondsen en voor onderzoek en ontwikkeling bij de bevordering van omschakeling; 98. dringt aan op nieuwe investeringen in het industriële arbeidspotentieel in Europa, waarbij de nadruk sterk komt te liggen op de sectorale sociale dialoog om structurele veranderingen als gevolg van de globalisering te beheren, alsook op de bevordering van een economie die efficiënt gebruik maakt van energie en middelen; moedigt de sociale partners in sectoren waar de werkgelegenheid daalt aan de uitdagingen vroeg te onderkennen en tijdens de overgangsfase zowel individuele werknemers als de sector te steunen; benadrukt het belang van overgangszekerheid in het kader van de socialezekerheidsstelsels omdat dit mensen kan helpen om over te stappen naar sectoren waar banen worden gecreëerd; 99. verzoekt de Commissie het initiatief te nemen om steun voor beroepsomschakeling voor te stellen, sociale ongelijkheden te reduceren, de Agenda voor waardig werk van de IAO te bevorderen en de werkgelegenheidsrichtsnoeren van de EU te gebruiken om te bepalen welke waarborgen gedurende de levenscyclus van elk type beroepsomschakeling moeten worden verleend; 100. dringt aan op een actievere rol van de Commissie in herstructureringen van bedrijven met een Europese ondernemingsraad; is van mening dat de Commissie bij dergelijke herstructureringen tijdig op de hoogte moet worden gebracht van alle relevante informatie opdat zij haar rol als Europese gesprekspartner en coördinator van de lidstaten ten volle kan spelen; meent dat dit de Commissie ook beter in staat zal stellen het eventueel gebruik van staatsteun bij herstructureringen te screenen en te evalueren; 101. wenst dat het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering grondig geëvalueerd en hervormd wordt zodat het sneller toegankelijk wordt, en dat zijn begroting bij de volgende financiële vooruitzichten wordt verhoogd; stelt bovendien de oprichting voor van een Europees Fonds voor milieuaanpassing; 102. benadrukt dat de wereldwijde economische crisis overal in Europa de werkgelegenheid aantast, waardoor de sociaaleconomische vooruitzichten van de EU verslechteren en de regionale ongelijkheden toenemen; beklemtoont in dit verband dat een concurrentiële, gediversifieerde, eerlijke en duurzame industriesector, die met name gebaseerd is op efficiënte en concurrentiële kmo's, van essentieel belang is voor de toekomst van de werknemers in geheel Europa; beveelt aan de ervaring en kennis van oudere werknemers te benutten om de aflossing door de jongere generaties te waarborgen; 103. erkent dat er regionale verschillen zijn in de industriële ontwikkeling, met name bij ontmantelingsprocessen in de nieuwe lidstaten, en dringt erop aan dat hiermee in het nieuwe duurzame industriebeleid en de toewijzing van middelen uit de structuurfondsen rekening wordt gehouden, om de territoriale samenhang te versterken; 104. onderstreept de grote betekenis van kmo's in het bedrijfsleven, met name wanneer het gaat om het waarborgen van duurzame banen op regionaal niveau, en roept de Commissie op: 105. is van mening dat de Europese overnamerichtlijn moet worden herzien om Europa van de middelen te voorzien om zich te verzetten tegen projecten die – uit industrieel, economisch en sociaal oogpunt – schadelijk kunnen zijn voor de sociale cohesie en de stabiliteit van de interne markt; is van mening dat de EU zich moet kunnen verzetten tegen openbare overnamebiedingen van bedrijven die niet maatschappelijk verantwoord ondernemen en/of niet voldoen aan de vereisten inzake goed bestuur alsook tegen openbare overnamebiedingen in sectoren die de lidstaten van strategisch belang achten, een en ander in overeenstemming met de internationale verplichtingen van de EU; 106. dringt aan op verbetering van de ontwikkeling van publiek-private partnerschappen; 107. is van mening dat het sectorale subsidiebeleid, wil men de Europa 2020-doelstellingen en de klimaat- en energiedoelstellingen tegen 2020 verwezenlijken, niet enkel uit het oogpunt van de concurrentiewetgeving mag worden beschouwd, maar in het belang van Europa op een proactieve en transparante manier en voorzien van duidelijke regels moet worden ingezet ter verbetering van innovatie, concurrentievermogen en invoering van duurzame producten op de markt, en bij herstructureringen in de industrie; is gekant tegen specifieke nationale staatssteunregelingen die niet aan de regels voldoen en zo ongelijke mededingingsvoorwaarden creëren; 108. is van mening dat het concurrentiebeleid onder inachtneming van de regels van de interne markt ook moet voorzien in de behoeften die een ambitieus industriebeleid met zich meebrengt; 109. benadrukt dat duurzame en eerlijke ontwikkeling in het bedrijfsleven beter kan worden verwezenlijkt door de lidstaten, via het beginsel van wederzijds handelsbeleid; wijst erop dat regionale netwerkstructuren en competitieve clusters niet mogen worden getroffen door ongelijke handelsvoorwaarden en -bepalingen die met name voor kmo's nadelig zijn; 110. onderstreept, zoals ook in talrijke recente studies wordt gedaan, dat sectorale subsidies de groei stimuleren wanneer deze verenigbaar zijn met de instandhouding van de mededinging in de betreffende sectoren en de subsidieverlening wordt gekoppeld aan mechanismen die ervoor moeten zorgen dat projecten die niet doeltreffend blijken te zijn geen verdere financiering ontvangen; dringt erop aan dat de subsidieverlening consequent afhankelijk wordt gesteld van de eis dat de gesubsidieerde activiteiten tenminste vijf jaar binnen de EU blijven en ten minste tien jaar in het geval van O&O-activiteiten; 111. wijst er in dit verband op dat Europese bedrijfslocaties internationaal concurrerend moeten zijn, vooral op het gebied van de sleuteltechnologieën; 112. is van mening dat vrijhandel een hoeksteen voor de economische groei van Europa blijft en dringt er daarom op aan dat toekomstige multilaterale en bilaterale handelsovereenkomsten zodanig worden opgesteld dat zij deel uitmaken van een beleidsstrategie voor de industrie op basis van eerlijke wereldwijde concurrentie en wederkerigheid van de kant van de Europese handelspartners; meent dat sociale en milieuoverwegingen en de desbetreffende normen moeten worden opgenomen in handelsovereenkomsten teneinde rekening te houden met het beginsel van duurzame ontwikkeling; is van oordeel dat moet worden voorkomen dat Europese bedrijven door oneerlijke maatregelen in het gedrang komen, zoals nu het geval is in de sector zonne-energie; wijst er nogmaals op dat het overleg over regelgeving met de belangrijkste handelspartners moet worden geïntensiveerd om handelsbelemmeringen te voorkomen en uit de weg te ruimen; vraagt de Commissie nauw toe te zien op de milieuwetgeving, het wisselkoersbeleid, de regels voor overheidssteun en andere steunprogramma's van derde landen die met de EU concurreren; vraagt dat er een EU-strategie wordt overwogen voor buitenlandse directe investeringen in opkomende markten om een betere toegang op nieuwe markten en de opbouw van lokale productie mogelijk te maken; 113. is van mening dat het handelsbeleid van de EU in het multilaterale kader van de WTO en van een transparante en effectief gereglementeerde markt op een doeltreffende productie moet kunnen stoelen die geschraagd wordt door adequaat sectoraal beleid en gericht is op groei en duurzame ontwikkeling; 114. is van mening dat het economisch herstel, in de hand gewerkt door besluiten die de EU in coördinatie met de lidstaten neemt, nieuwe kansen zal bieden aan de Europese bedrijven, die steeds vaker op globale, open en transparante markten moeten concurreren; 115. is voorts van mening dat de richtsnoeren voor het EU-industriebeleid moeten voorzien in een grotere uniformiteit bij douanecontroles als noodzakelijk instrument voor de bestrijding van namaak en ter bescherming van de Europese consument; vindt dat het te voeren industriebeleid tevens garant moet staan voor de harmonisatie van de in EU-grenslanden toe te passen systemen voor de inning van douanerechten, om te voorkomen dat importeurs ongelijk worden behandeld of benadeeld of dat de ontwikkeling van het industrieel weefsel van Europa wordt belemmerd; 116. onderstreept het cruciale belang van vrijhandel voor de ontwikkeling van de Europese industrie; 117. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de richtsnoeren voor het EU-industriebeleid de basis vormen voor de vaststelling van concrete wetgevingsinstrumenten ter bevordering van de EU-handel. 118. verzoekt de Commissie niet alleen de milieuprestaties van de industrie van de EU in haar wetgevingsvoorstellen te verbeteren, maar er tegelijkertijd voor te zorgen dat ook voor op de interne markt van de EU ingevoerde producten dezelfde milieunormen gelden als voor de in de EU geproduceerde producten, en zich daarbij niet alleen op de vaststelling van deze regels, maar ook op de handhaving ervan te richten; 119. dringt bij de Commissie aan op de verwezenlijking van de doelstellingen als bedoeld in de mededeling over Europa als wereldspeler (Global Europe) en de komende mededeling over het handelsbeleid, met name ambitieuze toegang tot nieuwe markten in het kader van de Doha-ronde, met inbegrip van sectorale overeenkomsten, bijv. chemicaliën en machines; 120. dringt aan op de instandhouding van doeltreffende handelsbeschermende instrumenten om oneerlijke handelspraktijken zoals dubbele prijsstelling bij de grondstoffenvoorziening en subsidies voor de binnenlandse industrie tegen te gaan; 121. onderstreept dat de ideeën en vaardigheden van werknemers bij de modernisering van de industrie moeten worden gebruikt en wijst erop dat de participatie van werknemers zo groot mogelijk moet zijn; 122. verzoekt de Commissie een juridisch kader voor grensoverschrijdende collectieve onderhandelingen te creëren om ervoor te zorgen dat grensoverschrijdende collectieve overeenkomsten kunnen worden afgedwongen en om de uitdagingen op het gebied van werkorganisatie, opleiding, arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden aan te pakken; 123. onderstreept dat er bij de formulering en uitvoering van het in de EU te voeren industriebeleid ook rekening moet worden gehouden met de voorwaarden waaronder industrieel afval, en met name giftige afvalproducten, worden verwerkt en met de bestemming die zij krijgen, om te zorgen dat industrieel afval niet uitgroeit tot een ecologische, economische of maatschappelijke belasting voor de bevolking van zowel de EU als die van derde landen; 124. acht effectief markttoezicht in de gehele interne markt van cruciaal belang voor de bescherming van de Europese industrie tegen oneerlijke concurrentie; spoort de Commissie ertoe aan met ambitieuze voorstellen te komen tot hervorming van het bestaande stelsel van markttoezicht, tot versterking van de rol van de EU bij de coördinatie van het door de lidstaten uitgeoefende markttoezicht en van hun douaneautoriteiten en om erop toe te zien dat in alle lidstaten voldoende middelen beschikbaar worden gesteld; 125. verzoekt de Commissie de strategie voor betere regelgeving voort te zetten en het internemarktbeleid te verbeteren, bijvoorbeeld door het creëren van éénloketsystemen en het bevorderen van grensoverschrijdende administratieve oplossingen via internet, waarbij rekening moet worden gehouden met de specifieke behoeften van kmo's; 126. wijst erop dat de toename, in tijden van crisis, van de illegale economie en van niet aangegeven activiteiten een belangrijk element van concurrentieverstoring vormt; verzoekt de bevoegde instanties van de lidstaten de nodige maatregelen te treffen om dit fenomeen aan te pakken; 127. benadrukt het belang van de bijdrage van de werknemers aan meer economische groei en vooruitgang; Sectoren 128. is ervan overtuigd dat naast een horizontale aanpak ook specifieke sectorale initiatieven moeten worden ontplooid om verder tot de modernisering en het concurrentievermogen en de duurzaamheid van afzonderlijke industriesectoren, hun aanvoerketens en verwante diensten bij te dragen door de uitwisseling van beste praktijken, benchmarking en soortgelijke zachte beleidsinstrumenten; vraagt dat: 129. is van oordeel dat het industriebeleid van de EU ook moet stoelen op concrete projecten die tastbare winst opleveren voor onze ondernemingen en burgers, zoals GMES, Galileo en ITER; 130. merkt op dat de Europese industrie in toenemende mate afhankelijk is van zakelijke dienstverlening en dat daarom de nodige aandacht moet worden besteed aan alle belangrijke schakels in de productieketen; is in dit verband ingenomen met het feit dat de Commissie aangeeft bereid te zijn meer belang toe te kennen aan deze onderlinge correlaties; 131. wijst er eens te meer op dat snel vooruitgang moet worden geboekt bij de onderlinge integratie van het Europees ondernemingsregister als middel ter waarborging van de transparantie en betrouwbaarheid van de daarin opgenomen informatie, zowel voor producenten als consumenten; 132. benadrukt het belang van de toeristische sector in de EU – de eerste toeristische bestemming ter wereld – en in bepaalde regio's waar hij de eerste pijler van de economische activiteit vormt; steunt de strategie van de Commissie om het concurrentievermogen van de toeristische sector te verbeteren via maatregelen op het gebied van kwaliteit, duurzaamheid en versterking van het imago van Europa als toeristische bestemming; 133. verzoekt de Commissie zich te houden aan de routekaarten en conclusies als bedoeld in de sectorale benaderingen; is van mening dat deze routekaarten de industrie planningszekerheid op lange termijn bieden en een waardevol instrument zijn om concurrerend te blijven; Verantwoordelijkheid 134. is van mening dat de Europese industrie en stakeholders zich meer moeten inzetten voor investeringen, ondernemen, de maatschappij en het milieu, en nauw moeten samenwerken om goede randvoorwaarden te creëren; meent dat de industrie investeringen en productie in Europa moet handhaven, eigen onderzoeksinspanningen moet verduurzamen en moet streven naar duurzame groei, innovatie en eerlijk betaalde banen; is van mening dat de industrie een rol moet spelen bij de ontwikkeling van een nieuwe kwalificatiecultuur die goede mogelijkheden biedt voor opleidingen van hoge kwaliteit, nog meer duurzame product- en procesinnovatie moet ontwikkelen en waar dit ook maar mogelijk is strategische partnerschappen moet aangaan; 135. verzoekt de Commissie en de lidstaten nieuwe bemiddelingsconcepten ter begeleiding en uitvoering van nieuwe infrastructuur uit te werken en deze toe te passen met het oog op een grotere betrokkenheid van de burgers, zodat de infrastructuur die nodig is voor de duurzame vernieuwing van de industriële basis (bijv. „slimme” netwerken, windmolens, nieuwe spoorlijnen) snel mogelijk kan worden; 136. spreekt als zijn overtuiging uit dat de wereldwijde economische crisis duidelijk heeft aangetoond dat ondernemingen met de nodige zorgvuldigheid te werk moeten gaan met volledige inachtneming van de beginselen van maatschappelijk verantwoord ondernemen, zowel wat goed ondernemingsbestuur als respect voor het milieu en sociale topkwaliteit („social excellence”) betreft; Regio's 137. wijst erop dat regionale structuren een belangrijke bijdrage tot de versterking van de industriesector in Europa leveren; is van mening dat concurrentie- en innovatieclusters (bedrijven, universiteiten, onderzoekcentra, technologiediensten, opleidingsinstituten, enz.) alsmede onderlinge netwerken van bedrijven (waardeketen, synergie) en netwerken met andere spelers van cruciaal belang zijn voor beslissingen omtrent investeringen; is daarom van mening dat: 138. erkent de bijdrage van de Europese industrie aan het ideaal van sociaaleconomische en territoriale samenhang en is van oordeel dat een bloeiende industrie een fundamentele voorwaarde is voor economische groei en sociale stabiliteit in de regio's van de EU; 139. dringt er bijgevolg op aan dat de beschikbare wetenschappelijke en technische competenties in de regio's, met name op het gebied van sleuteltechnologieën, coherent worden benut en versterkt en dat het clusterbeleid meer wordt bevorderd; 140. wijst erop dat de geleidelijke invoering van adequate digitale infrastructuur en van innoverende technologieën een strategisch element is voor meer concurrentievermogen voor de regio's en bedrijfssectoren in de EU; is van oordeel dat de ICT-sector een sleutelrol vervult om de productiviteit van de andere bedrijfssectoren te verhogen; is van mening dat moderne communicatie-infrastructuur met een hoge transmissiecapaciteit prioritair in minder bediende regio's moet worden geïnstalleerd; gaat ervan uit dat deze maatregel kan bijdragen aan een gunstig klimaat voor openbare en privé-investeringen en, wat ook belangrijk is, de kwaliteit van de digitale geletterdheid van het bedrijfsleven kan helpen verbeteren; o o o 141. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten.