(Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst (PE-CONS 3617/2002 – C5&nbhy;0138/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 260 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2001) 268 ) (3) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2002) 42 – C5&nbhy;0042/2002), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0171/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst (PE-CONS 3618/1/2002 – C5&nbhy;0171/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 31 (2) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (3) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (4) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2002) 84 – C5&nbhy;0057/2002), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0170/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst (PE-CONS 3615/2002 – C5&nbhy;0136/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 314 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2001) 145 (3) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2002) 58 – C5&nbhy;0048/2002), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0163/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15396/2/2001 – C5&nbhy;0035/2002) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 385 (3) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0130/2002), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt de Commissie na te gaan op welke wijze een coherent beleid inzake de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de opslag, interceptie en verwerking van persoonsgegevens kan worden geformuleerd en het Europees Parlement uiterlijk één jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn een passend voorstel voor te leggen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in tweede lezing vastgesteld op 30 mei 2002, met het oog op de aanneming van Richtlijn 2002/…../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie, (4) Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, (5) Na raadpleging van het Comité van de regio's, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag, (6) Overwegende hetgeen volgt: (1) Uit hoofde van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en het vrije verkeer van die gegevens (7) moeten de lidstaten de rechten en vrijheden van natuurlijke personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens beschermen en dienen zij in het bijzonder de bescherming van de persoonlijke levenssfeer te waarborgen, teneinde te zorgen voor een vrij verkeer van persoonsgegevens in de Gemeenschap. (2) Deze richtlijn strekt tot eerbiediging van de grondrechten en beginselen die tot uitdrukking zijn gebracht in met name het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. In het bijzonder strekt deze richtlijn tot volledige eerbiediging van de in de artikelen 7 en 8 bedoelde rechten van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. (3) Het vertrouwelijke karakter van communicatie wordt gewaarborgd in overeenstemming met de internationale instrumenten met betrekking tot de mensenrechten, met name het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en met de grondwetten van de lidstaten. (4) Met Richtlijn 97/66/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 1997 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector (8) werden de in Richtlijn 95/46/EG uiteengezette beginselen omgezet in specifieke regels voor de telecommunicatiesector. Richtlijn 97/66/EG moet worden aangepast aan de ontwikkelingen op de markten en van de technologieën voor elektronische-communicatiediensten, teneinde te voorzien in een gelijke mate van bescherming van persoonsgegevens en van de persoonlijke levenssfeer voor gebruikers van openbare elektronische-communicatiediensten, ongeacht de technologieën waarvan gebruik wordt gemaakt. Richtlijn 97/66/EG dient derhalve te worden ingetrokken en vervangen door de onderhavige richtlijn. (5) Momenteel worden in openbare communicatienetwerken in de Gemeenschap nieuwe geavanceerde digitale technologieën ingevoerd die met betrekking tot de bescherming van de persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer van de gebruiker specifieke eisen stellen. De ontwikkeling van de informatiemaatschappij wordt gekenmerkt door de invoering van nieuwe elektronische-communicatiediensten. Toegang tot digitale mobiele netwerken is voor een breed publiek beschikbaar en betaalbaar geworden. Deze digitale netwerken beschikken over grote capaciteiten en mogelijkheden voor de verwerking van persoonsgegevens. De succesvolle grensoverschrijdende ontwikkeling van deze diensten hangt gedeeltelijk af van het vertrouwen van de gebruikers dat hun persoonlijke levenssfeer zal worden geëerbiedigd. (6) Het internet vervangt traditionele marktstructuren door te voorzien in een gemeenschappelijke, wereldwijde infrastructuur voor de levering van een breed scala van elektronische-communicatiediensten. Algemeen beschikbare elektronische-communicatiediensten via het internet bieden de gebruikers nieuwe mogelijkheden, maar houden ook nieuwe gevaren in voor de bescherming van hun persoonsgegevens en persoonlijke levenssfeer. (7) Voor openbare communicatienetwerken moeten specifieke wettelijke, bestuursrechtelijke en technische bepalingen worden vastgesteld teneinde de fundamentele rechten en vrijheden van natuurlijke personen en de rechtmatige belangen van rechtspersonen te beschermen tegen met name de steeds grotere mogelijkheden in verband met de geautomatiseerde opslag en verwerking van gegevens met betrekking tot de abonnees en de gebruikers. (8) De door de lidstaten vastgestelde wettelijke, bestuursrechtelijke en technische bepalingen met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens, van de persoonlijke levenssfeer en van de rechtmatige belangen van rechtspersonen in de sector elektronische communicatie moeten worden geharmoniseerd teneinde hinderpalen voor de totstandbrenging van de interne markt voor elektronische communicatie, overeenkomstig artikel 14 van het Verdrag, te voorkomen. Harmonisatie moet beperkt blijven tot de eisen die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de bevordering en de ontwikkeling van nieuwe elektronische-communicatiediensten en &nbhy;netwerken tussen lidstaten niet worden gehinderd. (9) De lidstaten, de betrokken aanbieders en gebruikers alsmede de bevoegde communautaire instanties zouden moeten samenwerken bij de introductie en ontwikkeling van de benodigde technieken waar zulks noodzakelijk is met het oog op de waarborgen die door deze richtlijn worden geboden, daarbij met name rekening houdend met de doelstelling de verwerking van persoonsgegevens zoveel mogelijk te beperken en waar mogelijk gebruik te maken van anonieme of onder pseudoniem opgeslagen gegevens. (10) In de sector elektronische communicatie is Richtlijn 95/46/EG van toepassing, met name op alle aangelegenheden met betrekking tot de bescherming van fundamentele rechten en vrijheden die niet specifiek onder het bepaalde in deze richtlijn vallen, met inbegrip van de plichten van de verantwoordelijke en de rechten van personen. Richtlijn 95/46/EG is van toepassing op niet-openbare communicatiediensten. (11) Deze richtlijn is evenals Richtlijn 95/46/EG niet van toepassing op vraagstukken met betrekking tot de bescherming van fundamentele rechten en vrijheden in verband met niet onder het Gemeenschapsrecht vallende activiteiten. Zij verandert bijgevolg niets aan het bestaande evenwicht tussen het recht van personen op persoonlijke levenssfeer en de mogelijkheid voor de lidstaten om de in artikel 15, lid 1, van deze richtlijn bedoelde maatregelen te nemen, die nodig zijn voor de bescherming van de openbare veiligheid, defensie, staatsveiligheid (met inbegrip van het economisch welzijn van de staat wanneer de activiteit verband houdt met de staatsveiligheid) en de wetshandhaving op strafrechtelijk gebied. Bijgevolg doet deze richtlijn geen afbreuk aan de mogelijkheid voor de lidstaten om wettelijk toegestane interceptie van elektronische communicatie uit te voeren of andere maatregelen vast te stellen, wanneer dat voor één van voornoemde doeleinden noodzakelijk is, mits zij daarbij het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden , zoals geïnterpreteerd in de uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens, in acht nemen. Zulke maatregelen dienen passend te zijn voor, en strikt evenredig met, het beoogde doel en noodzakelijk in een democratische samenleving en moeten adequaat gewaarborgd worden overeenkomstig het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden . (12) De abonnees van een openbare elektronische-communicatiedienst kunnen zowel natuurlijke als rechtspersonen zijn. Deze richtlijn, die een aanvulling vormt op Richtlijn 95/46/EG, beoogt de fundamentele rechten van natuurlijke personen, en in het bijzonder het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, en de rechtmatige belangen van rechtspersonen te beschermen. De richtlijn verplicht de lidstaten er niet toe om het toepassingsgebied van Richtlijn 95/46/EG uit te breiden tot de bescherming van de rechtmatige belangen van rechtspersonen, welke bescherming wordt gewaarborgd in het kader van de vigerende Gemeenschaps- en nationale wetgeving. (13) De contractuele relatie tussen een abonnee en een dienstenaanbieder kan een periodieke of een eenmalige betaling voor de verleende of de te verlenen dienst inhouden. Ook vooruitbetaalde kaarten worden beschouwd als een contract. (14) Locatiegegevens kunnen verwijzen naar de breedte, de lengte en de hoogte van de eindapparatuur van de gebruiker, de reisrichting, de nauwkeurigheidsgraad van de locatiegegevens, de identificatie van de netwerkcel waarin de eindapparatuur zich op een bepaald tijdstip bevindt, en het tijdstip waarop de locatiegegevens zijn opgeslagen. (15) Een communicatie kan naamgevings&nbhy;, nummerings&nbhy; of adresseringsgegevens omvatten die door de verzender van een communicatie of door de gebruiker van een verbinding worden verstrekt om de communicatie tot stand te brengen. Wanneer deze gegevens door het netwerk waarover de communicatie wordt doorgegeven, worden omgezet om de transmissie tot stand te brengen, behoren zij ook tot de verkeersgegevens. Verkeersgegevens kunnen o.a. gegevens zijn met betrekking tot de routering, de duur, het tijdstip of het volume van een communicatie, het gebruikte protocol, de locatie van de eindapparatuur van de verzender of de ontvanger, het netwerk waarop de communicatie begint of eindigt, het begin, het einde of de duur van de verbinding; ze kunnen ook bestaan in het formaat waarin een communicatie door het netwerk wordt overgebracht. (16) Informatie van een omroepdienst die over een openbaar communicatienetwerk wordt overgebracht is bestemd voor een potentieel onbeperkt publiek en is geen communicatie in de zin van deze richtlijn. In gevallen waarin de individuele abonnee of gebruiker die deze informatie ontvangt echter kan worden geïdentificeerd, bijvoorbeeld bij video-op-aanvraag-diensten, valt de overgebrachte informatie onder de definitie van communicatie in de zin van deze richtlijn. (17) In deze richtlijn dient "toestemming van een gebruiker of abonnee", ongeacht of deze laatste een natuurlijke of rechtspersoon is, dezelfde betekenis te hebben als "toestemming van de betrokkene" zoals gedefinieerd en nader bepaald in Richtlijn 95/46/EG. Toestemming kan worden gegeven op elke wijze die de gebruiker in staat stelt vrijelijk een specifieke en geïnformeerde indicatie te geven omtrent zijn wensen, onder andere door bij een bezoek aan een internetwebsite op een vakje te klikken. (18) Diensten met toegevoegde waarde kunnen bijvoorbeeld bestaan uit adviezen over de voordeligste tariefpakketten, routegeleiding, verkeersinformatie, weerberichten, toeristische informatie. (19) De toepassing van bepaalde vereisten met betrekking tot de weergave en beperking van de identificatie van het oproepende en het opgeroepen nummer en het automatisch doorschakelen van oproepen van abonneenummers die met analoge centrales zijn verbonden, dient in specifieke gevallen waar dit technisch niet haalbaar blijkt en onevenredig veel economische middelen vergt, niet verplicht te worden gesteld. Gezien het belang van betrokken partijen om van dergelijke gevallen op de hoogte te worden gesteld, dienen de lidstaten deze aan de Commissie mede te delen. (20) De aanbieders van diensten moeten de nodige maatregelen treffen om de beveiliging van hun diensten te garanderen, indien nodig samen met de aanbieder van het netwerk, en moeten de abonnees informeren over eventuele bijzondere risico's inzake het doorbreken van de beveiliging van het netwerk. Dergelijke risico's kunnen zich met name voordoen bij elektronische-communicatiediensten over een open netwerk zoals het internet of analoge mobiele telefonie. Het is bijzonder belangrijk voor abonnees en gebruikers van dergelijke diensten om door hun dienstenaanbieder volledig op de hoogte te worden gebracht van bestaande veiligheidsrisico's die van dien aard zijn dat de dienstenaanbieder deze zelf niet kan verhelpen. Dienstenaanbieders die openbare elektronische-communicatiediensten over het internet aanbieden, moeten gebruikers en abonnees op de hoogte brengen van de maatregelen die zij kunnen treffen om de veiligheid van hun communicatie te beschermen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van specifieke soorten software of encryptietechnologieën. Het voorschrift dat abonnees in kennis moeten worden gesteld van bijzondere veiligheidsrisico's ontheft een dienstenaanbieder niet van de verplichting om op eigen kosten onmiddellijk passende maatregelen te nemen om nieuwe onvoorziene veiligheidsrisico's te vermijden en het gebruikelijke veiligheidsniveau van de dienst te herstellen. Het verschaffen van informatie over veiligheidsrisico's aan de abonnee moet kosteloos geschieden, afgezien van eventuele geringe kosten die voor rekening van abonnee komen voor de ontvangst of vergaring van de informatie, bijvoorbeeld door het downloaden van een elektronische boodschap. De beveiliging wordt beoordeeld in het licht van artikel 17 van Richtlijn 95/46/EG. (21) Er moeten maatregelen worden getroffen om onbevoegde toegang tot communicatie te verhinderen, teneinde het vertrouwelijk karakter van communicatie via openbare communicatienetwerken en openbare elektronische-communicatiediensten te beschermen, zowel ten aanzien van de inhoud zelf als van gegevens over die communicatie. De nationale wetgeving van sommige lidstaten verbiedt uitsluitend opzettelijke onbevoegde toegang tot communicatie. (22) Het verbod op het opslaan van communicatie en de daarmee verband houdende verkeersgegevens door anderen dan de gebruikers of zonder hun toestemming is niet bedoeld om de automatische, tussentijdse en tijdelijke opslag van die informatie te verbieden, voorzover deze opslag uitsluitend dient voor het doorzenden in het elektronische-communicatienetwerk en mits de informatie niet langer wordt opgeslagen dan nodig voor het doorzenden en het beheer van het verkeer, en het vertrouwelijk karakter tijdens de opslag gewaarborgd blijft. Indien zulks nodig is voor het doeltreffender maken van het op hun verzoek doorgeven van voor het publiek toegankelijke informatie aan andere afnemers van de dienst, laat deze richtlijn onverlet dat deze informatie langer blijft opgeslagen mits ze in ieder geval onbeperkt voor het publiek toegankelijk is en gegevens inzake de individuele abonnees of gebruikers die om deze informatie verzoeken, gewist worden. (23) Het vertrouwelijke karakter van de communicatie moet ook in het legale zakelijke verkeer worden gewaarborgd. Indien zulks noodzakelijk en juridisch mogelijk is, mag de communicatie worden geregistreerd ten bewijze van een commerciële transactie. Richtlijn 95/46/EG is op een dergelijke verwerking van toepassing. De partijen behoren bij de communicatie vóór registratie op de hoogte te worden gebracht van de registratie, het doel ervan en de duur van de opslag. De opgeslagen communicatie moet zo spoedig mogelijk, doch in ieder geval na afloop van de termijn waarbinnen de transactie in rechte kan worden aangevochten, worden gewist. (24) Eindapparatuur van gebruikers van netwerken voor elektronische communicatie en in die apparatuur bewaarde informatie maken deel uit van de persoonlijke levenssfeer van de gebruikers die op grond van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden bescherming vereist. Zogeheten spionagesoftware, webtaps, verborgen identificatoren en andere soortgelijke programmatuur kunnen de terminal van de gebruiker zonder diens medeweten binnenkomen teneinde toegang tot informatie te krijgen, verborgen informatie op te slaan of de activiteiten van de gebruiker te traceren en kunnen ernstig inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer van die gebruikers. Het gebruik van die programmatuur dient alleen te worden toegestaan voor legitieme doeleinden met medeweten van de betrokken gebruikers. (25) Dergelijke programmatuur, bijvoorbeeld zogeheten cookies, kan evenwel een legitiem en nuttig hulpmiddel zijn om bijvoorbeeld de doeltreffendheid van het ontwerp van websites van reclame te onderzoeken, en om de identiteit te bepalen van gebruikers die on-linetransacties verrichten. Wanneer dergelijke programmatuur, bijvoorbeeld cookies, voor een legitiem doel bestemd is, zoals het vergemakkelijken van de levering van diensten van de informatiemaatschappij, dient hun gebruik te worden toegestaan op voorwaarde dat gebruikers worden voorzien van duidelijke en nauwkeurige informatie, overeenkomstig Richtlijn 95/46/EG, over de doeleinden van cookies of soortgelijke programmatuur , welke verzekert dat de gebruiker zich ervan bewust is dat er informatie op de door hem gebruikte eindapparatuur wordt geplaatst . De gebruikers dienen de gelegenheid te hebben te aanvaarden of te weigeren dat een cookie of soortgelijke voorziening op hun eindapparatuur wordt opgeslagen. Dat is met name belangrijk in situaties waarin ook andere gebruikers toegang hebben tot de eindapparatuur en zo tot op die apparatuur opgeslagen gegevens die privacygevoelige informatie bevatten. De informatie en het recht van weigering kan voor het gebruik van de verschillende programmatuur bestemd om op de eindapparatuur van gebruikers te worden geïnstalleerd, éénmaal gedurende eenzelfde verbinding worden aangeboden en geldt dan ook voor het eventuele verdere gebruik van die programmatuur gedurende volgende verbindingen. De wijze waarop informatie wordt gegeven, een recht van weigering wordt aangeboden of toestemming wordt gevraagd dient zo gebruikersvriendelijk mogelijk te zijn. Aan toegang tot specifieke inhoud van een website kan nog altijd de voorwaarde worden verbonden dat een cookie of soortgelijke voorziening, indien gebruikt voor een legitiem doel, bewust wordt aanvaard. (26) De gegevens over abonnees die in elektronische-communicatienetwerken worden verwerkt om verbindingen tot stand te brengen en informatie over te dragen, bevatten informatie over het privé-leven van natuurlijke personen en betreffen het recht op respect voor hun correspondentie of de rechtmatige belangen van rechtspersonen. Dergelijke gegevens mogen slechts worden opgeslagen voorzover dat nodig is voor het leveren van de dienst, voor facturering en voor interconnectie-betalingen, en slechts gedurende een beperkte tijd. Elke verdere verwerking van dergelijke gegevens die de aanbieder van de openbare elektronische-communicatiedienst zou willen verrichten ten behoeve van de marketing van zijn elektronische-communicatiediensten of voor de levering van diensten met toegevoegde waarde, is slechts toegestaan indien de abonnee daarmee heeft ingestemd op basis van precieze en volledige informatie van de aanbieder van de openbare elektronische-communicatiedienst over de door hem geplande verdere verwerking van de gegevens en over het recht van de abonnee een dergelijke verwerking niet toe te staan of de toestemming daartoe in te trekken. Verkeersgegevens die worden gebruikt voor de marketing van communicatiediensten of voor de levering van diensten met toegevoegde waarde moeten ook worden gewist of anoniem gemaakt na de levering van de dienst. Dienstenaanbieders moeten hun abonnees altijd op de hoogte brengen van de soorten gegevens die zij verwerken, waarvoor zij dat doen en hoelang dat wordt gedaan. (27) Het precieze tijdstip van de voltooiing van het overbrengen van een communicatie, waarna verkeersgegevens &nbhy; behoudens voor facturering &nbhy; moeten worden gewist, kan afhangen van het soort verleende elektronische-communicatiedienst. Voor een spraaktelefonie-oproep bijvoorbeeld is het overbrengen voltooid zodra één van de gebruikers de verbinding beëindigt, voor elektronische post zodra de geadresseerde het bericht ophaalt, meestal van de server of zijn dienstenaanbieder. (28) De verplichting om verkeersgegevens te wissen of anoniem te maken wanneer ze niet langer nodig zijn voor de transmissie van communicatie is niet onverenigbaar met soortgelijke procedures op internet, zoals caching in het domeinnaamsysteem van IP-adressen, caching van IP-adressen naar fysieke adressen of het gebruik van log in-informatie om het recht van toegang tot netwerken of diensten te controleren. (29) De dienstenaanbieder mag zo nodig in individuele gevallen verkeersgegevens met betrekking tot abonnees en gebruikers verwerken om technische defecten of fouten in de transmissie van communicatie op te sporen. Verkeersgegevens die nodig zijn voor facturatie mogen ook door de aanbieder worden verwerkt om op het spoor te komen van en een einde te maken aan fraude in de vorm van het niet betalen voor het gebruik van de elektronische-communicatiedienst. (30) Systemen voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten moeten op dusdanige wijze worden ontworpen dat het aantal persoonsgegevens tot het strikt noodzakelijke minimum wordt beperkt. Activiteiten die betrekking hebben op het aanbieden van elektronische-communicatiediensten en verder gaan dan de transmissie van communicatie en de facturering ervan moeten gebaseerd worden op geaggregeerde verkeersgegevens die niet met abonnees of gebruikers in verband kunnen worden gebracht. Indien deze activiteiten niet op geaggregeerde gegevens kunnen worden gebaseerd, moeten ze als diensten met toegevoegde waarde worden aangemerkt, waarvoor toestemming van de abonnee vereist is. (31) Of de toestemming voor de verwerking van persoonsgegevens met het oog op het aanbieden van een bepaalde dienst met toegevoegde waarde van de gebruiker of de abonnee moet worden verkregen, hangt af van de te verwerken gegevens, de aan te bieden dienst, en van de technische, procedurele en contractuele mogelijkheid om een onderscheid te maken tussen een persoon die gebruik maakt van een elektronische-communicatiedienst en een natuurlijke persoon of rechtspersoon die abonnee is. (32) Indien de aanbieder van een elektronische-communicatiedienst of een dienst met toegevoegde waarde de voor het aanbieden van deze diensten noodzakelijke verwerking van persoonsgegevens aan een andere entiteit uitbesteedt, moet deze onderaanneming en de daaruit voortvloeiende gegevensverwerking geschieden met inachtneming van de in Richtlijn 95/46/EG opgenomen voorschriften met betrekking tot de personen die verantwoordelijk zijn voor de verwerking en de verwerkers van persoonsgegevens. Indien het aanbieden van een dienst met toegevoegde waarde vereist dat verkeers&nbhy; of locatiegegevens door een aanbieder van een elektronische-communicatiedienst worden doorgezonden aan een aanbieder van diensten met toegevoegde waarde moeten de abonnees of gebruikers waarop de gegevens betrekking hebben ook volledig op de hoogte worden gesteld van deze doorzending alvorens ze hun toestemming geven voor de verwerking van de gegevens. (33) De invoering van gespecificeerde facturen biedt de abonnees betere mogelijkheden om de juistheid van de door de dienstenaanbieder aangerekende bedragen te toetsen, maar kan tegelijkertijd ook een bedreiging vormen voor de persoonlijke levenssfeer van de gebruikers van openbare elektronische-communicatiediensten. De lidstaten moeten derhalve met het oog op de vrijwaring van de persoonlijke levenssfeer van de gebruikers de ontwikkeling aanmoedigen van elektronische-communicatiediensten waaraan opties zijn gekoppeld zoals alternatieve betalingsfaciliteiten die anonieme of strikt persoonlijke toegang tot openbare elektronische-communicatiediensten waarborgen, bijvoorbeeld telefoonkaarten en mogelijkheden tot betaling met kredietkaarten. Voor datzelfde doel kunnen de lidstaten de dienstenaanbieders vragen hun abonnees een ander type gespecificeerde factuur aan te bieden waarin een aantal cijfers van het opgeroepen nummer is weggelaten. (34) Met betrekking tot de identificatie van de oproepende lijn is het noodzakelijk het recht van de oproeper om de weergave van de identificatie van het oproepende nummer te blokkeren en het recht van de opgeroepene om niet geïdentificeerde oproepen te weigeren, te beschermen. Het is gerechtvaardigd om in specifieke gevallen de uitschakeling van de identificatie van het oproepende nummer op te heffen. Bepaalde abonnees, zoals hulplijnen en soortgelijke instanties, hebben er belang bij de anonimiteit van de oproepers te waarborgen. Het is noodzakelijk, voor wat betreft de identificatie van het opgeroepen nummer, het recht en de rechtmatige belangen te beschermen van de opgeroepene om de weergave van de identificatie van het nummer waarmee de oproeper verbonden is te blokkeren, met name in het geval van doorgeschakelde oproepen. De aanbieders van openbare elektronische-communicatiediensten moeten hun abonnees op de hoogte brengen van het bestaan van de identificatie van het oproepende en het opgeroepen nummer in het netwerk, alsmede van alle diensten die worden aangeboden op basis van de identificatie van het oproepende en het opgeroepen nummer, en van de beschikbare mogelijkheden inzake de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De gebruikers kunnen dan met kennis van zaken kiezen van welke mogelijkheden voor de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer zij gebruik wensen te maken. De mogelijkheden inzake bescherming van de persoonlijke levenssfeer die per lijn worden aangeboden, hoeven niet noodzakelijk als een automatische netwerkdienst beschikbaar te zijn, maar moeten dan wel op gewoon verzoek aan de aanbieder van de openbare elektronische-communicatiedienst kunnen worden verkregen. (35) In digitale mobiele netwerken worden locatiegegevens betreffende de geografische positie van de eindapparatuur van de mobiele gebruiker verwerkt om de transmissie van de communicatie mogelijk te maken. Dergelijke gegevens zijn verkeersgegevens, die worden behandeld in artikel 6 van deze richtlijn. Daarnaast kunnen digitale mobiele netwerken echter beschikken over de mogelijkheid om locatiegegevens te verwerken die nauwkeuriger zijn dan nodig is voor de transmissie van de communicatie en die worden gebruikt voor het aanbieden van diensten met toegevoegde waarde, zoals diensten die voorzien in geïndividualiseerde verkeersinformatie en geleidingsdiensten voor bestuurders. De verwerking van dergelijke gegevens voor diensten met toegevoegde waarde mag alleen worden toegestaan wanneer de abonnees daartoe toestemming hebben gegeven. Zelfs wanneer abonnees hun toestemming hebben gegeven, moeten zij over een eenvoudige methode beschikken om de verwerking van locatiegegevens kosteloos tijdelijk uit te schakelen. (36) De lidstaten kunnen de rechten van de gebruikers en de abonnees op bescherming van hun privéleven beperken wat betreft de identificatie van het oproepende nummer wanneer dat noodzakelijk is om hinderlijke oproepen te traceren en wat betreft identificatie en locatiegegevens van een oproepend nummer wanneer dat noodzakelijk is om nooddiensten in staat te stellen hun taken zo effectief mogelijk uit te voeren. Voor die doeleinden kunnen de lidstaten specifieke bepalingen aannemen die leveranciers van elektronische-communicatiediensten machtigen toegang te verlenen tot identificatie en locatiegegevens van oproepende nummers zonder voorafgaande toestemming van de betrokken gebruikers of abonnees. (37) Er moet worden voorzien in garanties voor de abonnees tegen de hinder die kan worden veroorzaakt door automatische doorschakeling van oproepen door anderen, en in dergelijke gevallen moet het abonnees mogelijk zijn door middel van eenvoudige aanvraag bij de aanbieder van de openbare elektronische-communicatiedienst te zorgen voor een blokkering van de doorgeschakelde oproepen naar hun eindapparatuur. (38) Abonneelijsten van elektronische-communicatiediensten vinden brede verspreiding en zijn openbaar. Het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer van natuurlijke personen en van de rechtmatige belangen van rechtspersonen houdt in dat de abonnees zelf moeten kunnen bepalen of hun persoonsgegevens in een abonneelijst worden vermeld en, zo ja, welke. Aanbieders van openbare abonneelijsten dienen de in dergelijke abonneelijsten op te nemen abonnees op de hoogte te brengen van de doeleinden van de abonneelijst en van eventueel bijzonder gebruik dat gemaakt kan worden van de elektronische versies van openbare abonneelijsten, in het bijzonder door middel van in de software opgenomen zoekfuncties, zoals omgekeerde zoekfuncties waarmee gebruikers de naam en het adres van een abonnee kunnen vinden op basis van alleen het telefoonnummer. (39) De verplichting om abonnees in kennis te stellen van de doeleinden van openbare abonneelijsten waarin hun persoonsgegevens zullen worden opgenomen, rust op de partij die de gegevens met het oog op de opneming ervan verzamelt. Indien de gegevens aan een of meer derden kunnen worden doorgezonden, moet de abonnee van deze mogelijkheid en van de ontvanger of categorieën mogelijke ontvangers in kennis worden gesteld. Aan elke doorzending moet de voorwaarde worden verbonden dat de gegevens niet voor andere doeleinden mogen worden gebruikt dan die waarvoor ze zijn verzameld. Indien de partij die de gegevens van de abonnee verzamelt of een derde aan wie de gegevens zijn doorgezonden, de gegevens voor een ander doel wenst te gebruiken, moet opnieuw de toestemming van de abonnee worden verkregen, hetzij door de partij die de gegevens oorspronkelijk heeft verzameld hetzij door de derde aan wie de gegevens zijn doorgezonden. (40) Aan abonnees dienen waarborgen te worden geboden tegen inbreuken op hun persoonlijke levenssfeer door ongewenste communicatie voor de doeleinden van direct marketing, met name door middel van automatische oproepapparaten, faxen en e&nbhy;mails, waaronder SMS-berichten. De verzending van dergelijke ongewenste commerciële mededelingen kan betrekkelijk gemakkelijk en goedkoop geschieden en anderzijds een belasting en/of kosten voor de ontvanger met zich meebrengen. Soms kan het volume van die mededelingen tevens moeilijkheden voor de elektronische-communicatienetwerken en de eindapparatuur opleveren. Wat dergelijke ongewenste communicatie voor direct marketing betreft is het gerechtvaardigd dat de ontvangers eerst uitdrukkelijk toestemming moeten geven voordat dergelijke communicatie tot hen wordt gericht. De interne markt vergt een geharmoniseerde aanpak om te voorzien in eenvoudige, in de gehele Gemeenschap geldige regels voor bedrijven en gebruikers. (41) Binnen de context van een bestaande klantrelatie is het redelijk toe te staan dat contactgegevens worden gebruikt voor het aanbieden van soortgelijke producten of diensten, maar alleen door de onderneming die bedoelde gegevens rechtstreeks van de klant heeft verkregen , overeenkomstig Richtlijn 95/46/EG . Wanneer contactgegevens worden verkregen, dient de klant duidelijk en separaat te worden geïnformeerd over het gebruik daarvan voor direct marketing en de gelegenheid te krijgen dat gebruik te verbieden. Die gelegenheid moet de klant kosteloos, uitgezonderd de eventuele kosten om zijn verbod mee te delen, bij elk volgend direct marketing bericht worden blijven geboden. (42) Andere vormen van direct marketing die duurder zijn voor de verzender en geen financiële kosten voor de abonnees en gebruikers met zich meebrengen, zoals spraaktelefonie-oproepen van persoon tot persoon, kunnen de instandhouding van een systeem rechtvaardigen waarbij abonnees of gebruikers kunnen aangeven dat zij dergelijke oproepen niet wensen te ontvangen. Teneinde te voorkomen dat het huidige niveau van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer wordt aangetast, dienen de lidstaten niettemin het recht te hebben nationale stelsels in stand te houden waarbij dergelijke oproepen alleen mogen worden gericht aan abonnees en gebruikers die vooraf toestemming hebben gegeven. (43) Teneinde de communautaire voorschriften inzake ongewenste mededelingen voor direct marketing effectiever te kunnen toepassen, moet het gebruik van valse identiteiten of valse terugzendadressen of nummers bij de verzending van ongewenste mededelingen voor direct marketing worden verboden. (44) Bij een aantal systemen voor elektronische post kunnen abonnees de afzender en het onderwerp van hun elektronische post zien en verwijderen zonder de rest van de inhoud van de elektronische post of bijlagen te hoeven downloaden, waardoor zij geen kosten hoeven te maken die zouden kunnen voortvloeien uit het downloaden van ongevraagde elektronische post of bijlagen. Deze modaliteiten kunnen in bepaalde gevallen nuttig blijven als aanvullend instrument ten behoeve van de algemene verplichtingen die deze richtlijn vaststelt. (45) Deze richtlijn laat de regelingen die de lidstaten treffen om de rechtmatige belangen van rechtspersonen te beschermen tegen ongewenste communicatie voor directmarketingdoeleinden onverlet. Indien lidstaten een "opt-out"-register instellen voor dergelijke communicatie aan rechtspersonen, voornamelijk zakelijke gebruikers, zijn de bepalingen van artikel 7 van Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (Richtlijn elektronische handel) (9) volledig van toepassing. (46) De functies voor de levering van elektronische-communicatiediensten kunnen zijn geïntegreerd in het netwerk of in (een deel van) de eindapparatuur van de gebruiker, met inbegrip van de software. De bescherming van de persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer van de gebruiker van algemeen beschikbaar elektronische-communicatiediensten moet onafhankelijk zijn van de configuratie van de verschillende componenten die nodig zijn voor de levering van de dienst en van de wijze waarop de nodige functies tussen deze componenten worden verdeeld. Richtlijn 95/46/EG beslaat alle vormen van verwerking van persoonsgegevens, ongeacht de gebruikte technologie. Het bestaan van specifieke regels voor elektronische-communicatiediensten naast algemene regels voor andere componenten die nodig zijn voor de levering van dergelijke diensten, kan een belemmering inhouden voor de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer op een technologisch neutrale wijze. Het kan derhalve nodig zijn maatregelen goed te keuren om fabrikanten van bepaalde soorten apparatuur voor elektronische-communicatiediensten te verplichten hun product zodanig te maken dat er beveiligingen in zijn opgenomen die ervoor zorgen dat de persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer van de gebruiker en de abonnee beschermd zijn. De goedkeuring van dergelijke maatregelen in overeenstemming met Richtlijn 1999/5/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 1999 betreffende radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en de wederzijdse erkenning van hun conformiteit (10) zal ervoor zorgen dat de invoering van technische kenmerken van elektronische-communicatieapparatuur, met inbegrip van software, ten behoeve van de gegevensbeveiliging op geharmoniseerde wijze plaatsvindt, zodat deze met de tenuitvoerlegging van de interne markt verenigbaar is. (47) Wanneer de rechten van de gebruikers en abonnees niet worden geëerbiedigd, dient de nationale wetgeving te voorzien in mogelijkheden van beroep op de rechter. Er moet worden voorzien in sancties jegens alle personen, ongeacht of deze onder het publiekrecht dan wel onder het privaatrecht vallen, die de in het kader van deze richtlijn genomen nationale maatregelen niet naleven. (48) Het is voor het toepassingsgebied van deze richtlijn dienstig een beroep te doen op de ervaring van de bij artikel 29 van Richtlijn 95/46/EG ingestelde Groep voor de bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens, welke bestaat uit vertegenwoordigers van de toezichthoudende autoriteiten van de lidstaten. (49) Teneinde de nakoming van het bepaalde in deze richtlijn te vergemakkelijken, zijn bepaalde specifieke regelingen vereist inzake de verwerking van gegevens waarmee reeds is begonnen op de datum waarop de uit hoofde van deze richtlijn vastgestelde nationale uitvoeringsbepalingen in werking treden, HEBBEN DEZE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Werkingssfeer en doelstelling 1. Deze richtlijn harmoniseert de regelgeving van de lidstaten die nodig is om een gelijk niveau van bescherming van fundamentele rechten en vrijheden &nbhy; met name het recht op een persoonlijke levenssfeer &nbhy; bij de verwerking van persoonsgegevens in de sector elektronische communicatie te waarborgen en om te zorgen voor het vrij verkeer van dergelijke gegevens en van elektronische-communicatieapparatuur en &nbhy;diensten in de Gemeenschap. 2. Voor op de doelstellingen van lid 1 vormen de bepalingen van deze richtlijn een specificatie van en een aanvulling op Richtlijn 95/46/EG. Bovendien voorzien zij in bescherming van de rechtmatige belangen van abonnees die rechtspersonen zijn. 3. Deze richtlijn is niet van toepassing op activiteiten die niet onder het EG-Verdrag vallen, zoals die bedoeld in de titels V en VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie vallen, en in geen geval op activiteiten die verband houden met de openbare veiligheid, defensie, staatsveiligheid (met inbegrip van het economische welzijn van de staat wanneer de activiteit verband houdt met de staatsveiligheid) en de activiteiten van de staat op strafrechtelijk gebied. Artikel 2 Definities Tenzij anders is bepaald, zijn de definities van Richtlijn 95/46/EG en Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten (kaderrichtlijn) (11) van toepassing. Daarnaast wordt in deze richtlijn verstaan onder: Artikel 3 Betrokken diensten 1. Deze richtlijn is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens in verband met de levering van openbare elektronische-communicatiediensten over openbare communicatienetwerken in de Gemeenschap. 2. De artikelen 8, 10 en 11 zijn van toepassing op abonneelijnen die verbonden zijn met digitale centrales en, wanneer dat technisch haalbaar is en niet onevenredig veel economische middelen vergt, op abonneelijnen die verbonden zijn met analoge centrales. 3. Gevallen waarin het technisch onhaalbaar is of onevenredig veel economische middelen vergt om aan de voorschriften van de artikelen 8, 10 en 11 te voldoen, worden door de lidstaten meegedeeld aan de Commissie. Artikel 4 Beveiliging 1. De aanbieder van een openbare elektronische-communicatiedienst treft passende technische en organisatorische maatregelen om de veiligheid van zijn diensten te garanderen, indien nodig in overleg met de aanbieder van het openbare communicatienetwerk wat de veiligheid van het netwerk betreft. Die maatregelen waarborgen een beveiligingsniveau dat in verhouding staat tot het betrokken risico, rekening houdend met de stand van de techniek en de kosten van uitvoering ervan. 2. Indien een bijzonder risico bestaat van inbreuken op de beveiliging van het netwerk, stelt de aanbieder van een openbare elektronische-communicatiedienst de abonnees in kennis van dat risico en, indien het risico tot andere maatregelen noopt dan die waartoe de dienstenaanbieder verplicht is, van de eventuele middelen om dat risico tegen te gaan, met inbegrip van een indicatie van de verwachte kosten. Artikel 5 Vertrouwelijk karakter van de communicatie 1. De lidstaten garanderen via nationale wetgeving het vertrouwelijke karakter van de communicatie en de daarmee verband houdende verkeersgegevens via openbare communicatienetwerken en via openbare elektronische-communicatiediensten. Zij verbieden met name het afluisteren, aftappen, opslaan of anderszins onderscheppen of controleren van de communicatie en de daarmee verband houdende verkeersgegevens door anderen dan de gebruikers, indien de betrokken gebruikers daarin niet hebben toegestemd, tenzij dat bij wet is toegestaan overeenkomstig artikel 15, lid 1. Dit lid laat de technische opslag die nodig is voor het overbrengen van informatie onverlet, onverminderd het vertrouwelijkheidsbeginsel. 2. Lid 1 laat de bij de wet toegestane registratie van communicatie en de daarmee verband houdende verkeersgegevens onverlet, wanneer die wordt uitgevoerd in het legale zakelijke verkeer ten bewijze van een commerciële transactie of van enigerlei andere zakelijke communicatie,. 3. De lidstaten dragen er zorg voor dat het gebruik van elektronische-communicatienetwerken voor de opslag van informatie of voor het verkrijgen van toegang tot informatie die is opgeslagen in de eindapparatuur van een abonnee of gebruiker, alleen is toegestaan op voorwaarde dat de betrokken gebruiker voorzien wordt van duidelijke en volledige informatie onder andere over de doeleinden van de verwerking, overeenkomstig Richtlijn 95/46/EG, en het recht heeft om zich te verzetten tegen een dergelijke verwerking door de voor de verwerking verantwoordelijke. Zulks vormt geen beletsel voor enige vorm van technische opslag of toegang met als uitsluitend doel de uitvoering of vergemakkelijking van de verzending van een communicatie over een elektronische-communicatienetwerk, of, indien strikt noodzakelijk, voor de levering van een uitdrukkelijk door de abonneegebruiker gevraagde dienst van de informatiemaatschappij. Artikel 6 Verkeersgegevens 1. Verkeersgegevens met betrekking tot abonnees en gebruikers die worden verwerkt en opgeslagen door de aanbieder van een openbaar elektronische-communicatienetwerk of &nbhy;dienst, moeten, wanneer ze niet langer nodig zijn voor het doel van de transmissie van communicatie, worden gewist of anoniem gemaakt, onverminderd de leden 2, 3 en 5, alsmede artikel 15, lid 1. 2. Verkeersgegevens die noodzakelijk zijn ten behoeve van de facturering van abonnees en interconnectiebetalingen mogen worden verwerkt. Die verwerking is slechts toegestaan tot aan het einde van de termijn waarbinnen de rekening in rechte kan worden aangevochten of de betaling kan worden afgedwongen. 3. De aanbieder van een openbare elektronische-communicatiedienst mag ten behoeve van de marketing van elektronische-communicatiediensten of voor de levering van diensten met toegevoegde waarde de in lid 1 bedoelde gegevens verwerken voorzover en voor zolang dat nodig is voor dergelijke diensten of marketing, indien de abonnee of de gebruiker waarop de gegevens betrekking hebben daartoe zijn toestemming heeft gegeven. Gebruikers of abonnees kunnen hun toestemming voor de verwerking van verkeersgegevens te allen tijde intrekken. 4. De dienstenaanbieder moet de abonnee of gebruiker in kennis stellen van de soorten verkeersgegevens die worden verwerkt en van de duur van de verwerking voor de in lid 2 genoemde doeleinden en, voorafgaand aan het verkrijgen van diens toestemming, voor de in lid 3 genoemde doeleinden. 5. De verwerking van verkeersgegevens overeenkomstig de leden 1 tot en met 4 mag alleen worden uitgevoerd door personen die werkzaam zijn onder het gezag van de aanbieders van de openbare communicatienetwerken of &nbhy;diensten voor facturering of verkeersbeheer, behandeling van verzoeken om inlichtingen van klanten, opsporing van fraude en marketing van elektronische-communicatiediensten van de aanbieder of de levering van diensten met toegevoegde waarde, en moet beperkt blijven tot hetgeen noodzakelijk is om die activiteiten te kunnen uitvoeren. 6. De leden 1, 2, 3 en 5 zijn van toepassing onverminderd de mogelijkheid voor de bevoegde organen om overeenkomstig de toepasselijke wetgeving in kennis te worden gesteld van verkeersgegevens met het oog op het beslechten van geschillen, in het bijzonder met betrekking tot interconnectie en facturering. Artikel 7 Gespecificeerde facturering 1. De abonnees hebben het recht niet-gespecificeerde facturen te ontvangen. 2. De lidstaten passen nationale bepalingen toe om de rechten van de abonnees die gespecificeerde facturen ontvangen, in overeenstemming te brengen met het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de oproepende gebruikers en de opgeroepen abonnees, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat die gebruikers en abonnees over voldoende alternatieve, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer verhogende, communicatie&nbhy; of betalingswijzen beschikken. Artikel 8 Weergave en beperking van de identificatie van het oproepende en het opgeroepen nummer 1. Wanneer de weergave van de identificatie van het oproepende nummer als dienst wordt aangeboden, moet de dienstenaanbieder de oproepende gebruiker de mogelijkheid bieden op eenvoudige, kosteloze wijze en voor iedere oproep afzonderlijk te verhinderen dat het oproepende nummer wordt weergegeven. De oproepende abonnee moet voor elke afzonderlijke lijn over deze mogelijkheid beschikken. 2. Wanneer de weergave van de identificatie van het oproepende nummer als dienst wordt aangeboden, moet de dienstenaanbieder de opgeroepen abonnee de mogelijkheid bieden op eenvoudige en, bij een redelijk gebruik van deze voorziening, kosteloze wijze de weergave van de identificatie van het oproepende nummer van inkomende oproepen te verhinderen. 3. Wanneer de weergave van de identificatie van het oproepende nummer als dienst wordt aangeboden en die identificatie wordt weergegeven alvorens de verbinding tot stand wordt gebracht, moet de dienstenaanbieder de opgeroepen abonnee de mogelijkheid bieden op eenvoudige wijze inkomende oproepen te weigeren wanneer de weergave van de identificatie van het oproepende nummer door de oproepende gebruiker of abonnee is verhinderd. 4. Wanneer de weergave van de identificatie van het opgeroepen nummer als dienst wordt aangeboden, moet de dienstenaanbieder de opgeroepen abonnee de mogelijkheid bieden op eenvoudige en kosteloze wijze de doorgifte van de identificatie van het opgeroepen nummer naar de oproepende gebruiker te verhinderen. 5. Lid 1 geldt ook voor oproepen vanuit de Gemeenschap naar derde landen. De leden 2, 3 en 4 gelden eveneens voor inkomende oproepen vanuit derde landen. 6. De lidstaten zorgen ervoor dat de aanbieders van openbare elektronische-communicatiediensten, wanneer de weergave van de identificatie van het oproepende en/of het opgeroepen nummer als dienst wordt aangeboden, het publiek in kennis stellen van deze diensten en van de in de leden 1, 2, 3 en 4 vermelde mogelijkheden. Artikel 9 Andere locatiegegevens dan verkeersgegevens 1. Wanneer andere locatiegegevens dan verkeersgegevens die betrekking hebben op gebruikers of abonnees van elektronische-communicatienetwerken of -diensten verwerkt kunnen worden, mogen deze gegevens slechts worden verwerkt wanneer zij anoniem zijn gemaakt of wanneer de gebruikers of abonnees daarvoor hun toestemming hebben gegeven, voorzover en voor zolang zulks nodig is voor de levering van de dienst met toegevoegde waarde. De dienstenaanbieder moet de gebruikers of abonnees, voorafgaand aan het verkrijgen van hun toestemming, in kennis stellen van de soort locatiegegevens anders dan verkeersgegevens , die zullen worden verwerkt, en van de doeleinden en de duur van die verwerking, en hun meedelen of deze gegevens aan een derde zullen worden doorgegeven ten behoeve van de levering van de dienst met toegevoegde waarde. Gebruikers of abonnees kunnen hun toestemming voor de verwerking van andere locatiegegevens dan verkeersgegevens te allen tijde intrekken. 2. Wanneer de gebruikers of abonnees toestemming hebben gegeven voor de verwerking van andere locatiegegevens dan verkeersgegevens, moet de gebruiker of abonnee de mogelijkheid behouden om op eenvoudige en kosteloze wijze tijdelijk de verwerking van dergelijke gegevens te weigeren voor elke verbinding met het netwerk of voor elke transmissie van communicatie. 3. De verwerking van locatiegegevens anders dan verkeersgegevens in overeenstemming met de leden 1 en 2, moet worden beperkt tot personen die werkzaam zijn onder het gezag van de aanbieder van het openbare elektronische-communicatienetwerk of de openbare elektronische-communicatiedienst of de derde die de dienst met toegevoegde waarde levert, en moet beperkt blijven tot hetgeen noodzakelijk is om de dienst met toegevoegde waarde te kunnen aanbieden. Artikel 10 Uitzonderingen De lidstaten zorgen ervoor dat er transparante procedures zijn waarin is vastgelegd hoe de aanbieder van een openbaar communicatienetwerk en/of een openbare elektronische-communicatiedienst de volgende dienstenelementen kan opheffen: Artikel 11 Automatisch doorschakelen van oproepen De lidstaten zorgen ervoor dat elke abonnee op kosteloze en eenvoudige wijze de automatische doorschakeling van oproepen door een derde naar het eindtoestel van de abonnee kan stopzetten. Artikel 12 Abonneelijsten 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de abonnees kosteloos en voordat zij in de abonneelijst worden opgenomen op de hoogte worden gesteld van de doeleinden van een gedrukte of elektronische abonneelijsten die voor het publiek beschikbaar zijn of kunnen worden verkregen door middel van gidsinformatiediensten, waarin hun persoonsgegevens kunnen worden opgenomen, alsmede van alle eventuele verdere gebruiksmogelijkheden op basis van zoekfuncties die zijn opgenomen in de elektronische versies van de abonneelijsten. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat de abonnees de gelegenheid krijgen zelf te bepalen of, en zo ja welke, persoonsgegevens in een openbare abonneelijst zijn opgenomen, voorzover die gegevens relevant zijn voor de doeleinden van de abonneelijst zoals bepaald door de aanbieder ervan, en om de gegevens daarin te verifiëren, te corrigeren of te laten verwijderen. Het niet opgenomen zijn in een openbare abonneelijst of de verificatie, correctie of verwijdering van persoonsgegevens van dergelijke lijsten brengt geen kosten met zich mee. 3. De lidstaten kunnen verlangen dat de toestemming van de abonnees ook verkregen wordt voor andere doeleinden van een openbare abonneelijst dan het zoeken van contactgegevens van een persoon op basis van zijn naam en, in voorkomend geval, een minimumaantal andere identificatiegegevens. 4. De leden 1 en 2 gelden voor abonnees die natuurlijke personen zijn. De lidstaten zorgen er, in het kader van het Gemeenschapsrecht en het toepasselijk nationaal recht, tevens voor dat de rechtmatige belangen van andere abonnees dan natuurlijke personen met betrekking tot hun opneming in openbare abonneelijsten naar behoren zijn beschermd. Artikel 13 Ongewenste communicatie 1. Het gebruik van automatische oproepsystemen zonder menselijke tussenkomst (automatische oproepapparaten), fax of e&nbhy;mail met het oog op direct marketing kan alleen worden toegestaan met betrekking tot abonnees die daarin vooraf hebben toegestemd. 2. Onverminderd lid 1 kan een natuurlijke of rechtspersoon die van zijn klanten elektronische contactgegevens voor elektronische post verkrijgt in het kader van de verkoop van een product of een dienst, overeenkomstig Richtlijn 95/46/EG, die elektronische contactgegevens gebruiken voor direct marketing van eigen gelijkaardige producten of diensten mits de klanten duidelijk en expliciet de gelegenheid wordt geboden kosteloos en op gemakkelijke wijze bezwaar te maken tegen het gebruik van die elektronische contactgegevens bij het verzamelen ervan en, ingeval de klant zich in eerste instantie niet tegen dat gebruik heeft verzet, bij elke boodschap. 3. De lidstaten nemen passende maatregelen om ervoor te zorgen dat, zonder kosten voor de abonnee, ongevraagde communicatie met het oog op direct marketing in andere dan de in de leden 1 en 2 genoemde gevallen niet toegestaan is zonder toestemming van de betrokken abonnees, of ten aanzien van abonnees die dergelijke communicatie niet wensen te ontvangen, waarbij de keuze tussen deze mogelijkheden door de nationale wetgeving wordt bepaald. 4. Het is in ieder geval verboden elektronische post met het oog op direct marketing te verzenden waarbij de identiteit van de afzender namens wie de communicatie plaatsvindt wordt gemaskeerd of verborgen of zonder dat een geldig adres wordt vermeld waaraan de ontvanger een verzoek tot beëindiging van dergelijke communicatie kan richten. 5. De leden 1 en 3 gelden voor abonnees die natuurlijke personen zijn. De lidstaten zorgen er, in het kader van het Gemeenschapsrecht, en het toepasselijk nationaal recht, tevens voor dat de rechtmatige belangen van andere abonnees dan natuurlijke personen met betrekking tot ongewenste communicatie naar behoren zijn beschermd . Artikel 14 Technische kenmerken en normalisatie 1. Bij de uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn dragen de lidstaten er met inachtneming van de leden 2 en 3 zorg voor dat aan het eindtoestel of aan andere elektronische-communicatieapparatuur geen dwingende eisen voor specifieke technische voorzieningen worden gesteld waardoor het in de handel brengen van apparatuur en het vrij verkeer van deze apparatuur in en tussen de lidstaten kan worden belemmerd. 2. Wanneer bepalingen van deze richtlijn alleen toegepast kunnen worden door specifieke technische kenmerken van elektronische-communicatienetwerken voor te schrijven, stellen de lidstaten de Commissie daarvan in kennis volgens de procedure van Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften (12) . 3. Zo kunnen maatregelen worden goedgekeurd om ervoor te zorgen dat de eindapparatuur gebouwd is op een wijze die verenigbaar is met het recht van gebruikers om het gebruik van hun persoonsgegevens te beschermen en te controleren, in overeenstemming met Richtlijn 1995/5/EG en met Beschikking 87/95/EEG van de Raad van 22 december 1986 betreffende de normalisatie op het gebied van de informatietechnologieën en de telecommunicatie (13) . Artikel 15 Toepassing van een aantal bepalingen van Richtlijn 95/46/EG 1. De lidstaten kunnen wettelijke maatregelen treffen ter beperking van de reikwijdte van de in de artikelen 5 en 6, artikel 8, leden 1, 2, 3 en 4, en artikel 9 van deze richtlijn bedoelde rechten en plichten, indien dat in een democratische samenleving noodzakelijk , redelijk en proportioneel is ter waarborging van de nationale, d.w.z. de staatsveiligheid, de landsverdediging, de openbare veiligheid, of het voorkomen, onderzoeken, opsporen en vervolgen van strafbare feiten of van onbevoegd gebruik van het elektronische-communicatiesysteem als bedoeld in artikel 13, lid 1, van Richtlijn 95/46/EG. Daartoe kunnen de lidstaten o.a. wetgevingsmaatregelen treffen om gegevens gedurende een beperkte period e te bewaren om de redenen die in dit lid worden genoemd, mits dergelijke maatregelen in overeenstemmin g zijn met de algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht , met inbegrip van de beginselen als bedoeld in artikel 6, leden 1 en 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. 2. Het bepaalde in hoofdstuk III van Richtlijn 95/46/EG inzake beroep op de rechter, aansprakelijkheid en sancties geldt voor de nationale bepalingen die uit hoofde van deze richtlijn worden aangenomen en ten aanzien van de individuele rechten die uit deze richtlijn voortvloeien. 3. De Groep voor de bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens, ingesteld bij artikel 29 van Richtlijn 95/46/EG, voert de in artikel 30 van die richtlijn vermelde taken ook uit ten aanzien van aangelegenheden die onder de onderhavige richtlijn vallen, namelijk de bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden en van rechtmatige belangen in de sector elektronische communicatie. Artikel 16 Overgangsbepalingen 1. Artikel 12 geldt niet voor edities van abonneelijsten die reeds zijn opgesteld of op de markt gebracht in een papieren of off line - elektronische versie vóór de datum van inwerkingtreding van de op grond van deze richtlijn aangenomen nationale bepalingen. 2. Indien de persoonsgegevens van abonnees van openbare vaste of mobiele spraaktelefoniediensten overeenkomstig Richtlijn 95/46/EG en artikel 11 van Richtlijn 97/66/EG in een openbare abonneelijst zijn opgenomen alvorens de nationale bepalingen die krachtens deze richtlijn zijn aangenomen in werking treden, kunnen de persoonsgegevens van die abonnees op die gedrukte of elektronische openbare abonneelijst , met inbegrip van versies met omgekeerde zoekfuncties, vermeld blijven tenzij de abonnees, nadat zij overeenkomstig artikel 12 van deze richtlijn volledige informatie over de doeleinden en mogelijkheden hebben ontvangen, te kennen geven dat zij dat niet willen. Artikel 17 Omzetting in nationaal recht 1. De lidstaten dienen vóór ... (14) de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking te doen treden die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis . Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen, en van elke latere wijziging van die bepalingen mee. Artikel 18 Overzicht De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad uiterlijk drie jaar na de in artikel 17, lid 1, bedoelde datum een verslag voor over de tenuitvoerlegging en de gevolgen ervan voor consumenten en ondernemers, met name wat betreft de bepalingen inzake ongevraagde communicaties, rekening houdend met het internationale milieu. Hiertoe kan de Commissie van de lidstaten informatie verlangen, die zonder overbodige vertraging wordt verstrekt. In voorkomend geval dient de Commissie voorstellen in tot wijziging van deze richtlijn, rekening houdend met de bevindingen van dit verslag, wijzigingen in de sector, alsmede ieder ander voorstel dat zij noodzakelijk acht om de doeltreffendheid van deze richtlijn te verbeteren. Artikel 19 Intrekking Richtlijn 97/66/EG wordt ingetrokken met ingang van de in artikel 17, lid 1, bedoelde datum, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten om aan die richtlijn te voldoen. Verwijzingen naar de ingetrokken Richtlijn 97/66/EG gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn. Artikel 20 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 21 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (11878/1/2001 – C5&nbhy;0034/2002) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 402 (3) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2001) 303 (4) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0136/2002), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in tweede lezing vastgesteld op 30 mei 2002, met het oog op de aanneming van Richtlijn 2002/…/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van Richtlijn 90/313/EEG van de Raad HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name artikel 175, lid 1, gezien het voorstel van de Commissie (5) , gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (6) , gezien het advies van het Comité van de regio's (7) , overeenkomstig de procedure van artikel 251 van het Verdrag (8) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Een verruimde toegang van het publiek tot milieu-informatie en verspreiding van die informatie dragen bij tot een verhoogd milieubewustzijn, een vrije gedachtewisseling, een doeltreffender deelneming van het publiek aan de milieubesluitvorming en, uiteindelijk, tot een beter milieu. (2) Richtlijn 90/313/EEG van de Raad van 7 juni 1990 inzake de vrije toegang tot milieu-informatie heeft wat de toegang van het publiek tot milieu-informatie (9) betreft, de aanzet gegeven tot een verandering in de wijze waarop de overheidsinstanties de kwestie van openheid en transparantie aanpakken, via de vaststelling van maatregelen om uitvoering te geven aan dit recht, dat verder dient te worden ontwikkeld en voortgezet. Deze richtlijn verbetert de bestaande toegang die verleend wordt uit hoofde van Richtlijn 90/313/EEG. (3) Volgens artikel 8 van die richtlijn moeten de lidstaten aan de Commissie verslag uitbrengen over de opgedane ervaring; aan de hand daarvan moet de Commissie een verslag indienen bij het Europees Parlement en de Raad, samen met de voorstellen tot herziening van de richtlijn die zij eventueel passend acht. (4) In het krachtens artikel 8 van die richtlijn opgestelde verslag worden de concrete problemen in verband met de praktische toepassing van de richtlijn vermeld. (5) Op 25 juni 1998 heeft de Europese Gemeenschap het VN/ECE-Verdrag inzake toegang tot informatie, inspraak voor de bevolking en mogelijkheid van verhaal in milieuzaken ("het Verdrag van Aarhus") ondertekend. Met het oog op de sluiting van dat Verdrag door de Europese Gemeenschap dienen de bepalingen ervan in overeenstemming te zijn met het Gemeenschapsrecht. (6) Met het oog op grotere transparantie is het wenselijk dat Richtlijn 90/313/EEG wordt vervangen in plaats van gewijzigd, zodat de betrokkenen een duidelijke en samenhangende wettekst wordt geboden. (7) Verschillen tussen de vigerende wetten in de lidstaten inzake de toegang tot milieu-informatie waarover overheidsinstanties beschikken, kunnen leiden tot ongelijkheid binnen de Gemeenschap wat de toegang tot die informatie of wat concurrentievoorwaarden betreft. (8) Er moet voor worden gezorgd dat alle natuurlijke of rechtspersonen recht hebben op toegang tot milieu-informatie waarover overheidsinstanties beschikken of die voor hen wordt beheerd, zonder dat zij daarvoor een belang moeten aanvoeren. (9) Er moet ook voor worden gezorgd dat overheidsinstanties milieu-informatie systematisch beschikbaar stellen en onder het publiek verspreiden, met name door middel van moderne informatie- en communicatietechnologieën. Daarbij moet rekening worden gehouden met de toekomstige ontwikkeling van deze technologieën en moeten dienovereenkomstig aanvullende maatregelen ten uitvoer worden gelegd . (10) De definitie van milieu-informatie moet worden gepreciseerd opdat met name de volgende informatie in ongeacht welke vorm direct of indirect hieronder valt: informatie over de toestand van het milieu, informatie over factoren, maatregelen of activiteiten ter bescherming van het milieu of die gevolgen hebben of kunnen hebben of reeds hebben gehad voor het milieu, informatie over emissies, lozingen en ander vrijkomen van stoffen in het milieu, informatie over de kosten-batenanalyses en economische analyses die in het kader van die maatregelen of activiteiten worden gebruikt, alsmede informatie over de toestand van de menselijke gezondheid en veiligheid, menselijke levensomstandigheden, cultureel waardevolle plaatsen en bouwwerken, voorzover er voor deze zaken gevolgen zijn of kunnen zijn. (11) Om rekening te houden met het beginsel van artikel 6 van het Verdrag dat de eisen inzake milieubescherming moeten worden geïntegreerd in de omschrijving en uitvoering van het beleid en het optreden van de Gemeenschap, moet de definitie van overheidsinstantie zo worden verruimd dat hieronder vallen: de regerings- of andere overheidsorganen op nationaal, regionaal of lokaal niveau vallen, ongeacht of deze specifieke verantwoordelijkheden voor het milieu hebben. De definitie dient eveneens zo te worden verruimd dat eronder vallen: andere personen of organen die naar nationaal recht openbare bestuursfuncties met betrekking tot het milieu uitoefenen, alsmede andere personen of organen die onder hun toezicht openbare verantwoordelijkheden of functies met betrekking tot het milieu uitoefenen. (12) Ook informatie die fysiek voor overheidsinstanties wordt beheerd door andere instanties, moet onder deze richtlijn vallen. (13) Milieu-informatie moet zo spoedig mogelijk en in elk geval binnen een redelijke termijn, rekening houdend met de eventueel door de aanvrager vermelde termijn, ter beschikking van de aanvragers worden gesteld. (14) Overheidsinstanties dienen milieu-informatie ter beschikking te stellen in de vorm of de format waar de aanvrager om verzoekt tenzij ze al voor het publiek beschikbaar is in een andere vorm of een andere format of indien het redelijk is dat de informatie in een andere vorm of in een andere format beschikbaar wordt gesteld. Voorts moeten overheidsinstanties worden verplicht een redelijke inspanning te leveren om de milieu-informatie waarover zij beschikken of die voor hen wordt beheerd, te bewaren in vormen of formaten die gemakkelijk reproduceerbaar zijn en langs elektronische weg toegankelijk zijn . (15) De lidstaten dienen praktische regelingen vast te stellen om deze informatie daadwerkelijk beschikbaar te stellen. Deze regelingen dienen openbaar toegankelijke lijsten van overheidsinstanties te omvatten alsmede registers of lijsten van milieu-informatie waarover overheidsinstanties beschikken of die voor hen worden beheerd. (16) Het recht op informatie houdt in dat bekendmaking van de informatie de regel moet zijn en dat overheidsinstanties uitsluitend in bepaalde, welomschreven uitzonderingsgevallen de mogelijkheid hebben een verzoek om milieu-informatie te weigeren. Het algemeen belang, dat is gediend met openbaarmaking, dient te worden afgewogen tegen het specifieke belang, dat is gediend met de weigering om openbaar te maken, en er dient toegang tot de gevraagde informatie te worden verleend als het algemeen belang, dat is gediend met openbaarmaking groter is dan het specifieke belang, dat wordt beschermd door het niet openbaar maken . De redenen voor een weigering moeten binnen de in deze richtlijn vastgestelde termijn aan de aanvrager worden meegedeeld. (17) Informatie over emissies, lozingen en ander vrijkomen van stoffen in het milieu mag niet worden geweigerd ter wille van de bescherming van commerciële, industriële of andere in artikel 4 genoemde informatie. (18) Overheidsinstanties dienen milieu-informatie gedeeltelijk beschikbaar te stellen wanneer het mogelijk is informatie waarop uitzonderingen van toepassing zijn te scheiden van de rest van de verlangde informatie. (19) Het recht op milieu-informatie is het best gediend met gratis toegang, bijvoorbeeld door de mogelijkheid te bieden de gevraagde informatie ter plaatse of in elektronische vorm te raadplegen. Overheidsinstanties moeten een vergoeding kunnen vragen voor het verstrekken van milieu-informatie in gekopieerde of op schrift gestelde vorm , maar die vergoeding moet redelijk zijn, mag de werkelijk gemaakte kosten niet te boven gaan en mag niet de personeelskosten omvatten voor de tijd die met het opzoeken is gemoeid . In dit verband dient een overzicht van de vergoedingen te worden gepubliceerd en ter beschikking van aanvragers te worden gesteld , alsmede informatie over gevallen waarin een vergoeding kan worden gevraagd dan wel vrijstelling daarvan kan worden verleend. Het is niet wenselijk dat er voorschotten worden verlangd . (20) Aanvragers moeten bij een administratieve of rechterlijke instantie in beroep kunnen gaan tegen het handelen of nalaten van een overheidsdienst in verband met een aanvraag. (21) De overheidsinstanties dienen te streven naar een verbetering van de kwaliteit van de informatie die op aanvraag wordt verstrekt of die op eigen initiatief wordt verspreid, met het oog op de begrijpelijkheid, nauwkeurigheid en vergelijkbaarheid van de informatie. De methode voor het vergaren van informatie moet worden gepubliceerd tezamen met de eigenlijk gevraagde informatie, omdat het een belangrijke factor is om de kwaliteit van de informatie te beoordelen en om te beoordelen of de informatie misleidend is. (22) Om het milieubewustzijn van het publiek te vergroten en zodoende de milieubescherming te verbeteren, dienen overheidsinstanties in voorkomend geval milieu-informatie die relevant is voor hun taak ter beschikking te stellen en te verspreiden, met name door middel van computertelecommunicatietechnologie en/of elektronische technologie wanneer die beschikbaar is. (23) Deze richtlijn dient om de vier jaar te worden beoordeeld, na overlegging van de desbetreffende verslagen van de lidstaten , en op grond van deze beoordeling te worden herzien . Het beoordelingsverslag dient aan het Europees Parlement en de Raad te worden voorgelegd . (24) Daar de doelstellingen van deze richtlijn niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (25) De bepalingen van deze richtlijn doen geen afbreuk aan het recht van een lidstaat om maatregelen te handhaven of in te voeren voor een ruimere toegang tot informatie dan op grond van deze richtlijn vereist is, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Doel Deze richtlijn heeft ten doel: Artikel 2 Definities In deze richtlijn wordt verstaan onder: De lidstaten kunnen bepalen dat voor de toepassing van deze richtlijn op de mogelijkheid van beroep op de rechter, organen die optreden in een rechterlijke of wetgevende hoedanigheid en voor zover zij als zodanig optreden, buiten de definitie van "overheidsinstantie" vallen . Artikel 3 Toegang tot milieu-informatie op verzoek 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de overheidsinstanties, overeenkomstig het bepaalde in deze richtlijn, ertoe gehouden zijn de milieu-informatie waarover zij beschikken, of die voor hen wordt beheerd, aan elke aanvrager op verzoek beschikbaar te stellen, zonder dat deze daarvoor een belang hoeft aan te voeren. 2. Onverminderd artikel 4 en rekening houdend met een eventueel door de aanvrager vermelde termijn wordt milieu-informatie aan een aanvrager ter beschikking gesteld zo spoedig mogelijk en uiterlijk binnen 15 werkdagen nadat de in lid 1 bedoelde overheidsinstantie het verzoek van de aanvrager heeft ontvangen. In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld wanneer de aanvraag betrekking heeft op een groot aantal documenten of wanneer het zoek- of samenstellingsproces ingewikkeld is, kan de in de eerste alinea genoemde termijn met 15 werkdagen worden verlengd. In dat geval wordt de aanvrager zo spoedig mogelijk, en in ieder geval voordat de eerste termijn van 15 werkdagen afloopt, in kennis gesteld van de verlenging en de redenen daarvoor. 3. Indien een verzoek te algemeen geformuleerd is, verzoekt de overheidsinstantie de aanvrager zo spoedig mogelijk, en uiterlijk binnen de in lid 2, eerste alinea , vastgestelde termijn, om zijn verzoek te preciseren en is zij hem daarbij behulpzaam, bijvoorbeeld door informatie te verstrekken over het gebruik van openbare registers als bedoeld in lid 5, onder c). Overheidsinstanties kunnen, wanneer zij zulks passend achten, het verzoek weigeren uit hoofde van artikel 4, lid 1, onder b). 4. Wanneer een aanvrager een overheidsinstantie verzoekt milieu-informatie in een bepaalde vorm of een bepaald formaat beschikbaar te stellen (bijvoorbeeld in de vorm van afschriften), willigt de overheidsinstantie dat verzoek in, tenzij: In verband met het bepaalde in dit lid leveren de overheidsinstanties alle redelijke inspanningen om milieu-informatie waarover zij beschikken of die voor hen wordt beheerd, te bewaren in vormen of formaten die gemakkelijk reproduceerbaar zijn en toegankelijk zijn via computertelecommunicatiemiddelen of andere elektronische middelen. De redenen voor een weigering om informatie, geheel of gedeeltelijk, beschikbaar te stellen in de gevraagde vorm of het gevraagde formaat worden de aanvrager binnen de in lid 2, eerste alinea , genoemde termijn meegedeeld. 5. Voor de toepassing van dit artikel stellen de lidstaten de praktische maatregelen vast om te garanderen dat het recht op toegang tot milieu-informatie daadwerkelijk kan worden uitgeoefend . Deze praktische regelingen behelzen ten minste het volgende : De lidstaten zorgen ervoor dat overheidsinstanties het publiek voldoende voorlichten over zijn rechten uit hoofde van deze richtlijn alsmede in passende mate inlichtingen, begeleiding, advies en andere soortgelijke hulp verstrekken aan individuele burgers bij kwesties op het werkterrein van de betreffende instantie . Artikel 4 Uitzonderingen 1. De lidstaten kunnen bepalen dat een verzoek om milieu-informatie kan worden geweigerd, indien: Indien de weigering is gebaseerd op het bepaalde onder c), moet in de mededeling de naam worden gegeven van de persoon of de instantie die verantwoordelijk is voor de voorbereiding van het materiaal, alsmede het geschatte tijdstip van voltooiing. 2. De lidstaten kunnen bepalen dat een verzoek om milieu-informatie kan worden geweigerd, indien openbaarmaking van de informatie afbreuk doet aan een van de volgende punten: De bovengenoemde gronden voor weigering worden restrictief uitgelegd, met voor het specifieke geval inachtneming van het met bekendmaking gediende openbaar belang. De lidstaten kunnen op grond van deze alinea niet bepalen dat een verzoek kan worden geweigerd, indien dat verzoek betrekking heeft op informatie over emissies, lozingen of ander vrijkomen van stoffen in het milieu. In dit verband en met het oog op de toepassing van punt e) zorgen de lidstaten ervoor dat Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (10) wordt nageleefd. 4. Milieu-informatie waarover overheidsinstanties beschikken of die voor hen wordt beheerd, en waarom door een aanvrager is verzocht, wordt gedeeltelijk beschikbaar gesteld wanneer het mogelijk is informatie waarop lid 1, onder (c), of lid 2, van toepassing is, van de overige gevraagde informatie te scheiden. 5. Een weigering om de verzochte informatie geheel of gedeeltelijk beschikbaar te stellen wordt schriftelijk of via elektronische weg meegedeeld indien het een schriftelijk verzoek betreft of indien de aanvrager daar om verzoekt binnen de in artikel 3, lid 2, eerste alinea dan wel tweede alinea , genoemde termijn. Deze mededeling bevat de redenen voor de weigering en informatie over de beroepsprocedure waarin overeenkomstig artikel 6 is voorzien. Artikel 5 Vergoedingen 1. De toegang tot alle openbare registers of lijsten die zijn opgesteld en worden bewaard overeenkomstig artikel 3, lid 5, is gratis. Raadpleging ter plaatse van de gevraagde informatie is eveneens gratis. 2. Overheidsinstanties kunnen een vergoeding eisen voor het verstrekken van milieu-informatie, maar die vergoeding moet redelijk zijn en mag de werkelijke kosten van het reproduceren niet te boven gaan . 3. Wanneer vergoedingen worden gevraagd, publiceren de overheidsinstanties een overzicht van die vergoedingen alsmede informatie over de omstandigheden waaronder een vergoeding kan worden gevraagd dan wel vrijstelling daarvan kan worden verleend, en stellen zij dit overzicht en deze informatie ter beschikking van aanvragers. Artikel 6 Toegang tot de rechter 1. De lidstaten waarborgen dat een aanvrager die meent dat zijn verzoek om informatie is veronachtzaamd, ten onrechte (geheel of gedeeltelijk) is geweigerd, onvoldoende is beantwoord of op andere wijze niet is behandeld overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 3, 4 of 5, toegang heeft tot een procedure waarin het handelen of nalaten van de betrokken overheidsinstantie opnieuw door die of door een andere overheidsinstantie, dan wel door een bij wet opgericht onafhankelijk en onpartijdig orgaan bestuursrechtelijk kan worden getoetst. Dit moet een snelle procedure zijn waaraan weinig of geen kosten verbonden zijn. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat een aanvrager, naast de in lid 1 bedoelde beroepsprocedure, toegang heeft tot een beroepsprocedure voor een rechterlijke instantie of een ander, bij wet opgericht onafhankelijk en onpartijdig orgaan, waarin het handelen of nalaten van de betrokken overheidsinstantie kan worden getoetst en waarvan de beslissingen definitief kunnen worden. Voorts kunnen de lidstaten ervoor zorgen dat derden die door het vrijgeven van informatie zijn geschaad, eveneens toegang hebben tot de rechter. 3. De in artikel 4 opgesomde uitzonderingen houden niet in dat de in de leden 1 en 2 van dit artikel genoemde rechtbanken of andere instanties informatie mag worden geweigerd, indien zij deze informatie willen bestuderen in het kader van de lopende procedure. 4. Definitieve beslissingen ingevolge lid 2 zijn bindend voor de overheidsinstantie die de informatie bezit. De redengeving geschiedt schriftelijk, in ieder geval wanneer toegang tot informatie wordt geweigerd ingevolge dit artikel. Artikel 7 Verspreiding van milieu-informatie 1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te waarborgen dat de overheidsinstanties de milieu-informatie die relevant is voor hun taak en waarover zij beschikken of die voor hen wordt beheerd, ordenen met het oog op een actieve en systematische verspreiding onder het publiek, met name door middel van computertelecommunicatie en/of langs elektronische weg wanneer deze voorhanden is. De door middel van computertelecommunicatie en/of langs elektronische weg beschikbaar gestelde informatie behoeft geen informatie te omvatten die vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn is verzameld, tenzij deze reeds in elektronische vorm beschikbaar is. Te dien einde zorgen de lidstaten ervoor dat de overheidsinstanties: De lidstaten zorgen ervoor dat de overheidsinstanties voor zover dat mogelijk is samenwerken bij het opzetten van de gegevensbanken. 2. Tenminste de volgende informatie wordt op passende wijze bijgewerkt, beschikbaar gesteld en verspreid: 3. Onverminderd eventuele specifieke rapportageverplichtingen uit hoofde van de Gemeenschapswetgeving treffen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat nationale en, waar passend, regionale of lokale verslagen over de toestand van het milieu met regelmatige tussenpozen van ten hoogste vier jaar worden gepubliceerd; deze verslagen moeten informatie bevatten over de kwaliteit van en de druk op het milieu. 4. Onverminderd eventuele specifieke verplichtingen uit hoofde van het Gemeenschapsrecht treffen de lidstaten de nodige maatregelen om te waarborgen dat, in geval van een onmiddellijke bedreiging van de gezondheid van de mens of het milieu, hetzij veroorzaakt door menselijke activiteiten hetzij ten gevolge van natuurlijke oorzaken, alle informatie waarover overheidsinstanties beschikken, of die voor hen wordt beheerd, en die het publiek dat waarschijnlijk zal worden getroffen in staat kan stellen maatregelen te nemen om de uit de bedreiging voortvloeiende schade te voorkomen of te beperken, onmiddellijk en terstond wordt verspreid . 5. De in artikel 4, leden 1 en 2, genoemde uitzonderingen kunnen worden toegepast op de uit dit artikel voortvloeiende verplichtingen. Wanneer uitzonderingsbepalingen van toepassing zijn op de documenten genoemd in lid 1, verwijzen de overheidsinstanties naar het document en naar de daarop toegepaste uitzonderingsbepaling. 6. De lidstaten kunnen aan dit artikel voldoen door links te creëren naar internetsites waar informatie kan worden gevonden. Artikel 8 Kwaliteit van milieu-informatie 1. De overheidsinstanties zorgen ervoor, voor zover dat mogelijk is, dat overeenkomstig deze richtlijn op verzoek beschikbaar gestelde of verspreide informatie of gepubliceerde verslagen 2. De overheidsinstanties geven bij het beantwoorden van verzoeken om informatie overeenkomstig artikel 2, punt 1, onder b) tevens aan welke meetmethodes zijn gebruikt bij het vergaren van de informatie, inclusief de methodes voor analysering, monstername en voorbehandeling van de monsters. Artikel 9 Herziening 1. Uiterlijk op ..... * (11) brengen de lidstaten verslag uit over de met de toepassing van de richtlijn opgedane ervaring. Zij doen het verslag uiterlijk op ..... * (12) * aan de Commissie toekomen. Uiterlijk op ..... * (13) ** doet de Commissie aan de lidstaten een leidraad toekomen waarin zij duidelijk uiteenzet hoe zij wenst dat de lidstaten verslag uitbrengen. 2. Aan de hand van de ervaring dient de Commissie een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad, samen met de herzieningsvoorstellen die zij passend acht. Artikel 10 Toepassing De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op ..... * (14) *** aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 11 Intrekking Richtlijn 90/313/EEG wordt met ingang van ..... * (15) ingetrokken. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de in de bijlage opgenomen concordantietabel. Artikel 12 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 13 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE CONCORDANTIETABEL Richtlijn 90/313/EEG Deze richtlijn Artikel 1 Artikel 1 (a) Artikel 1 (b) Artikel 2 (a) Artikel 2 (b) – – – Artikel 2(1) Artikel 2(2) Artikel 2( 4 ) Artikel 2( 5 ) Artikel 2( 6 ) Artikel 3(1) Artikel 3(2) Artikel 3(3) Artikel 3(4) – – – Artikel 3(1) + Artikel 3(5) Artikel 4(2) + Artikel 4( 4 ) Artikel 4(1) (b) en (c) Artikel 3(2) + Artikel 4( 5 ) Artikel 4(1) (a) Artikel 3(3) Artikel 3(4) Artikel 4 – Artikel 6(1) + Artikel 6(2) Artikel 6( 4 ) Artikel 5 – – Artikel 5(1) Artikel 5(2) Artikel 5(3) Artikel 6 Artikel 2(2) (c), Artikel 3(1) Artikel 7 – – – – Artikel 7(1) + (2) en (3) Artikel 7(4) – Artikel 7( 5 ) Artikel 7( 6 ) Artikel 8 Artikel 9 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 10 – – Artikel 13 Artikel 11 Artikel 12 Het Europees Parlement , – gelet op artikel 272 van het EG-Verdrag, artikel 78 van het EGKS-Verdrag en artikel 177 van het Euratom-Verdrag, – gezien het Financieel Reglement van 21 december 1977, van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG, EGKS, EURATOM) nr. 762/2001 (1) , in het bijzonder artikel 15, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002, zoals definitief vastgesteld op 13 december 2001 (2) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (3) , – gezien het voorontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002, zoals door de Commissie ingediend op 27 februari 2002 (SEC(2002) 222), – gezien het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002, zoals door de Raad vastgesteld op 12 maart 2002 (7033/2002 - C5-0131/2002), – gezien zijn resolutie van 25 april 2002 over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002 (4) , – gezien de wijziging door de Raad van de door het Parlement aangenomen amendementen op het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 (8605/2002 - C5-0218/2002), – gezien de toelichting van de Raad bij de resultaten van zijn beraadslagingen over de door het Parlement aangenomen amendementen, – gelet op artikel 92 en Bijlage IV van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0179/2002), A. overwegende dat de Raad de door het Parlement in eerste lezing aangenomen amendementen heeft verworpen, B. overwegende dat de Commissie heeft aangegeven in dit stadium de betalingskredieten waarop de door het Parlement in eerste lezing goedgekeurde amendementen betrekking hebben, niet efficiënt te kunnen gebruiken; C. overwegende dat het evenwel belangrijk is vóór 30 september 2002 de situatie te evalueren van de betalingen die nog moeten worden afgewikkeld, waarbij de Commissie eventueel de nodige aanpassingen moet voorstellen, ofwel in het kader van de procedure voor algemene overschrijving, ofwel via een aanvullende begroting; 1. herhaalt bezorgd te zijn over de ophoping van betalingen die nog moeten worden afgewikkeld, vooral als gevolg van de schrapping van betalingskredieten in 2001; herhaalt ook een evenwichtiger verhouding tot stand te willen brengen tussen vastleggingen en betalingen; 2. verzoekt de Commissie vóór 30 september 2002 de situatie te evalueren van de betalingen die nog moeten worden afgewikkeld en eventueel de nodige aanpassingen voor te stellen, ofwel in het kader van de procedure voor algemene overschrijving, ofwel via een aanvullende begroting; 3. keurt het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 zonder amendementen goed; 4. verzoekt zijn Voorzitter te verklaren dat de begroting definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 5. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Europese Hof van Justitie, de Europese Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's, de Europese Ombudsman en de overige instellingen en organen van de Unie. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 544 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 156 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0478/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0135/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 30 mei 2002, met het oog op de aanneming van Beschikking nr. .../2002/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking nr. 1692/96/EG betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE; Gelet op het verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name op artikel 156, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De groei van het verkeer, in het bijzonder als gevolg van het groeiende aandeel van zware vrachtauto's, heeft geleid tot toenemende overbelasting en knelpunten in internationale vervoerscorridors. Teneinde de internationale mobiliteit van goederen en personen veilig te stellen is het derhalve noodzakelijk de capaciteit van het trans-Europees vervoersnet, als omschreven in Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 1996 betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet (5) te optimaliseren. (2) Overeenkomstig artikel 154 van het Verdrag moet het beleid inzake de trans-Europese netwerken (TEN's) bijdragen tot de versterking van de economische en sociale samenhang binnen de Unie. Te dien einde moet gestreefd worden naar een nauwer verband tussen de richtsnoeren inzake de TEN's en de programmering van de structuurfondsen en van het Cohesiefonds, alsmede de richtsnoeren van het Ontwikkelingsplan voor de Communautaire Ruimte. (3) Overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag moeten de eisen inzake milieubescherming worden geïntegreerd in de omschrijving en uitvoering van het beleid op het gebied van de TEN's . Hiertoe is het noodzakelijk vooral vervoerstakken te bevorderen die minder schadelijk zijn voor het milieu, namelijk spoorwegvervoer, korte vaart en binnenvaart. (4) De Europese Raad in Gotenburg heeft de communautaire instellingen gevraagd uiterlijk in 2003 herziene richtsnoeren goed te keuren voor het trans-Europees vervoersnet, teneinde waar nodig prioriteit te geven aan infrastructuurinvesteringen ten behoeve van spoorwegen, binnenvaart, korte vaart, intermodaal vervoer en effectieve koppelingen hiertussen. (5) De strategische milieubeoordeling overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen van het milieu voor bepaalde plannen en programma's (6) moet in de toekomst voor alle TEN-projecten worden uitgevoerd, voordat zij door de Gemeenschap worden gefinancierd. (6) Toen de lijst van prioritaire TEN-projecten in 1996 voor het laatst werd herzien, gaf het Europees Parlement de wens te kennen via de medebeslissingsprocedure te kunnen besluiten over de specifieke projecten in de Bijlage; de Verdragsbepalingen geven het Europees Parlement thans deze mogelijkheid. (7) Het is van belang de prioritaire doelstelling te realiseren, nl. de vervoerstoename zo veel mogelijk los te koppelen van de groei van het bruto binnenlands product, zodat de verkeersopstoppingen en andere negatieve neveneffecten van het vervoer verminderd worden, zoals de Commissie heeft voorgesteld in haar mededeling (7) over een strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling. (8) Het Witboek van de Commissie over de ontwikkeling van een Europees vervoersbeleid (8) vraagt om een geïntegreerde aanpak, onder meer via een combinatie van maatregelen om de spoorwegsector nieuw leven in te blazen, in het bijzonder ten behoeve van het goederenvervoer, de binnenvaart en de korte vaart te bevorderen, een betere complementariteit van het vervoer via hogesnelheidstreinen en de luchtvaart te bevorderen en de ontwikkeling van interoperabele intelligente vervoersystemen aan te moedigen om de doelmatigheid en veiligheid van de netten te verbeteren. (9) In het voornoemde Witboek geeft de Commissie ook aan dat de bestaande communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnet een eerste fase vormen en dat deze in 2004 grondig zullen worden herzien en aangevuld om ten volle rekening te kunnen houden met de prioriteiten van de toekomstige lidstaten, om de knelpunten op te ruimen en zeewegen te kunnen ontwikkelen in het kader van de Europese corridors. (10) De doelmatigheid van het gemeenschappelijke vervoersbeleid hangt onder andere af van de samenhang van de maatregelen tot revitalisering van de spoorwegsector en die tot ontwikkeling van de spoorweginfrastructuur. Richtlijn 2001/12/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2001 tot wijziging van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen (9) in de Gemeenschap voorziet in een trans-Europees spoorwegnet voor goederenvervoer dat na 2003 voor internationale goederenvervoersdiensten wordt opengesteld. De lijnen van het trans-Europees spoorwegnet voor goederenvervoer dienen te worden beschouwd als onderdeel van het spoorwegnet dat wordt omschreven door de huidige richtsnoeren die zijn opgenomen in Beschikking nr. 1692/96/EG, zodat ze kunnen profiteren van investeringen en verkeer kunnen aantrekken dat tot nu van het wegennet gebruikmaakt. (11) Het TEN moet één van de instrumenten van een ambitieus Europees zeevervoersbeleid zijn dat gericht is op de ontwikkeling van het zeevervoer op korte afstand, zoals bepleit is in het Witboek van de Commissie. Dit instrument moet tevens bewerkstelligen dat alle zeebekkens van het continent volledig in de wereldhandelsstromen worden opgenomen door middel van het stimuleren van het zeevervoer op middellange en lange afstand. (12) Op de tweede pan-Europese vervoersconferentie op Kreta in 1994 en de derde pan-Europese vervoersconferentie te Helsinki in 1997 zijn tien pan-Europese vervoerscorridors en vier pan-Europese vervoersgebieden aangewezen als prioriteiten voor samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de betrokken derde landen. Bij de volgende herziening zal rekening worden gehouden met de resultaten van deze samenwerking. Deze herziening zal met name tot doel hebben de evolutie van de beleidsprioriteiten van de Unie, inclusief de uitbreiding en de versterking van de ontwikkelingsas noord-zuid, te weerspiegelen. (13) Bulgarije, Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Roemenië, Slowakije, Slovenië, de Tsjechische Republiek, en Turkije hebben associatie&nbhy; en Europa-overeenkomsten gesloten en het lidmaatschap van de Europese Unie aangevraagd. De vervoersautoriteiten van elf van deze landen hebben met steun van de Commissie een studie verricht naar de behoeften op het gebied van vervoersinfrastructuur (10) . met het doel de uitbreiding van het trans-Europees vervoersnet voor te bereiden en er op toe te zien dat de infrastructuurprojecten van de kandidaatlanden worden gecoördineerd met en aangepast aan die van de EU . (14) De specifieke projecten 9, 10 en 11 van bijlage III zijn voltooid. (15) De behoeften op het gebied van de infrastructuur in de elf kandidaatlanden moeten worden bestudeerd en daarvoor moet een strategische milieubeoordeling worden verricht met inachtneming van de beginselen en de procedures van Richtlijn 2001/42/EG. De financiering van de ontwikkeling van de vervoersinfrastructuur in deze landen via de Europese Investeringsbank (EIB) en het pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (ISPA) moet verenigbaar zijn met de bepalingen van de milieuwetgeving van de Europese Gemeenschap, en dan met name Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand (11) , Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (12) en Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (13) . (16) De interconnectie van de hogesnelheidstrein Zuid met de rest van het netwerk vereist uitbreiding van het project tot Nîmes. (17) De Brennerroute moet betere aansluitingen krijgen met Italiaanse steden. (18) Galileo, een Europees project voor radionavigatie per satelliet voor civiele doeleinden, houdt grote beloften in voor de ontwikkeling van toepassingen en diensten op het gebied van navigatie, positiebepaling en verkeersgeleiding voor alle vervoerstakken, alsmede voor de ontwikkeling van mobiliteitsdiensten met toegevoegde waarde. Hierbij moet evenwel regelmatig een kosten/batenanalyse worden gemaakt om te voorkomen dat er onnodig middelen aan bestaande landprojecten worden onttrokken. (19) De sterke toename van het verkeer in de Pyreneeën vereist onmiddellijke actie om een spoorwegtraject met grote capaciteit te ontwikkelen waardoor goederenvervoer over de weg kan worden overgenomen door het spoor en om het gemakkelijker te maken deze bergketen over te steken. (20) De groei van het internationale verkeer over de west-oostroute tussen Stuttgart en Wenen en in het bijzonder via de Donau-corridor vereist een doelmatige infrastructuur, die een aanvullend karakter heeft op, maar geen alternatief vormt voor de as Lyon-Triëst, daar deze moet worden doorgetrokken naar de Midden- en Oost-Europese landen en de verbindingsas west-zuidoost moet blijven. (21) Het knelpunt tussen Straubing en Vilshofen aan de rivier de Donau vormt een ernstige belemmering op de binnenvaartroute Rijn-Main-Donau, die de Noordzee met de Zwarte Zee verbindt. (22) De ontoereikende interoperabiliteit van het Iberische spoorwegnet vormt een grote hinderpaal voor de verwezenlijking van een doelmatig trans-Europees spoorwegnet. (23) De voltooiing van de vaste verbindingsroute tussen Duitsland en Denemarken zal naar verwachting de bereikbaarheid van het Noordse grondgebied verbeteren. (24) Met het oog op de doelstellingen van het trans-Europees vervoersnet en de vervoerspolitieke uitdagingen in verband met de uitbreiding is het noodzakelijk dat de financiële middelen voor de trans-Europees vervoersnet in het kader van de volgende financiële vooruitzichten aanzienlijk worden verhoogd. (25) Beschikking nr. 1692/96/EG dient derhalve in overeenstemming daarmee te worden gewijzigd. HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: Artikel 1 Beschikking nr. 1692/96/EG wordt als volgt gewijzigd: 1. In artikel 2 wordt lid 2 vervangen door de volgende tekst: "2. Het netwerk moet: 2. Artikel 5 wordt vervangen door de volgende tekst: "Rekening houdend met de in artikel 2 genoemde doelstellingen en de in artikel 4 uiteengezette grote actielijnen, wordt prioriteit gegeven aan: 3. Artikel 8 wordt vervangen door de volgende tekst: "1. Bij de ontwikkeling en de uitvoering van projecten dienen de lidstaten rekening te houden met de bescherming van het milieu door voor de uit te voeren projecten van gemeenschappelijk belang milieueffectbeoordelingen op te stellen overeenkomstig Richtlijn 85/337/EEG en door toepassing van Richtlijn 79/409/EEG en Richtlijn 92/43/EEG. De strategische milieubeoordelingen voor de corridors worden door de Commissie onmiddellijk op een zodanige wijze uitgevoerd dat een en ander in overeenstemming is met de beginselen en procedures van Richtlijn 2001/42/EG betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's en met gebruikmaking van de methoden die daartoe zijn ontwikkeld. Door lidstaten wordt overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG een milieueffectbeoordeling uitgevoerd van de plannen en programma's die tot zulke projecten voeren, in het bijzonder die welke door de Gemeenschap worden gefinancierd. Voor zover de kandidaat-lidstaten dit niet reeds gedaan hebben, verricht de Commissie voor die vervoerscorridors die daartoe in het kader van de studie naar de behoeften op het gebied van de vervoersinfrastructuur voor de kandidaatlanden worden aangewezen een strategische milieubeoordeling overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG. 2. Indien nieuwe routes of de ontwikkeling van andere infrastructurele knooppunten worden voorgesteld voor opname in deze beschikking, wordt voorafgaand aan de opname van de voorstellen in deze beschikking onmiddellijk een milieueffectbeoordeling van de voorgestelde veranderingen uitgevoerd volgens de beginselen en procedures van Richtlijn 2001/42/EG. 3. De strategische milieubeoordeling overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG wordt na de inwerkingtreding van Beschikking nr. ..../..../EG van het Europees Parlement en de Raad van ... [tot wijziging van Beschikking nr. 1692/96/EG betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet] 1 door de Commissie en andere bij deze beschikking ingestelde comités op de TEN-projecten toegepast. De resultaten van de strategische milieubeoordelingen worden bij de concrete uitvoeringsprocedures in aanmerking genomen. 4. De Commissie gaat verder met het ontwikkelen van betere analysemethoden betreffende de strategische beoordeling van de milieu- en economische effecten van het gehele netwerk, met inbegrip van gemeenschappelijke en verbeterde methoden voor de beoordeling van de kosten en baten van corridors en netwerken die verantwoordelijk zijn voor eventuele marktverstoringen en de specifieke kenmerken van de verschillende bestemmingen. ________________________ 1 PB L ... " 4. In artikel 9 wordt lid 3 vervangen door de volgende tekst: "3. Het net omvat de infrastructuur voor verkeersbeheer, verkeersinformatie aan de gebruikers, behandeling van ongevallen en noodsituaties en elektronische tolheffing. Het is gebaseerd op een actieve samenwerking van de verkeersbeheersystemen op Europees, nationaal en regionaal niveau alsmede aanbieders van reis&nbhy; en verkeersinformatie en diensten met toegevoegde waarde, zodanig dat de vereiste complementariteit wordt bereikt met toepassingen waarvan de invoering wordt bevorderd door het programma voor het Trans-Europees telecommunicatienetwerk." 5. Artikel 10 wordt vervangen door de volgende tekst: "1. Het spoorwegnet bestaat uit hogesnelheidslijnen en lijnen voor conventioneel spoorwegverkeer. 2. De hogesnelheidslijnen bestaan uit: Dit net bestaat uit de lijnen die in bijlage I zijn aangegeven. De essentiële eisen en technische specificaties die met betrekking tot de interoperabiliteit van hogesnelheidslijnen van toepassing zijn, worden bepaald overeenkomstig Richtlijn 96/48/EG van de Raad van 23 juli 1996 betreffende de interoperabiliteit van het trans-Europees hoge-snelheidsspoorwegsysteem 1 (14) . Lidstaten dienen voorafgaand aan de ingebruikneming van een hogesnelheidslijn aan de Commissie te melden of het een speciaal aangelegde dan wel een speciaal aangepaste hogesnelheidslijn betreft. 3. De conventionele spoorlijnen dienen hoogwaardige lijnen te omvatten, met inbegrip van de in artikel 14 bedoelde spoorwegtrajecten voor gecombineerd vervoer, verbindingen met zee- en binnenhavens van gemeenschappelijk belang en voor alle exploitanten toegankelijke goederenterminals. De essentiële eisen en technische specificaties die met betrekking tot de interoperabiliteit van conventionele spoorlijnen van toepassing zijn, worden bepaald overeenkomstig Richtlijn 2001/16/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2001 betreffende de interoperabiliteit van het conventionele trans-Europese spoorwegsysteem 2 (15) . 4. Het spoorwegnet : 5. Het net biedt de gebruikers een hoog niveau van kwaliteit en veiligheid, dankzij de continuïteit en de geleidelijke totstandkoming van de interoperabiliteit, met name door de technische harmonisatie en het geharmoniseerde ERTMS-systeem voor verkeersgeleiding en -regeling dat voor het Europese spoorwegnet is aanbevolen. Een plan ter invoering hiervan wordt door de Commissie in overleg met de lidstaten opgesteld , met inbegrip van koppeling aan verkeersbeheersystemen voor andere takken van vervoer (intermodaliteit) . 6. Het net omvat de infrastructuren en voorzieningen die integratie van spoorweg- en vliegverkeer en indien nodig zeevaart mogelijk maken." 6. Artikel 11 wordt als volgt gewijzigd : a) het volgende lid 3 ter wordt ingevoegd: " 3 ter. De binnenhavens van het net die over laad- en overslagvoorzieningen voor intermodaal vervoer beschikken of jaarlijks een verkeersvolume van ten minste 500 000 ton goederen verwerken, zijn in bijlage I vermeld." b) lid 4 wordt als volgt gewijzigd: "4. Het net omvat ook de infrastructuur voor het verkeersbeheer. Het gaat hierbij met name om de inrichting van een interoperabel, intelligent verkeers- en vervoersysteem "RIS (River Information System)" teneinde de bestaande capaciteit en de veiligheid van het waterwegennet te optimaliseren en de interoperabiliteit met andere takken van vervoer te verbeteren. Daartoe wordt door de Commissie in samenwerking met de Donaucommissie, de Centrale Commissie voor de Rijnvaart en UNECE een ontwikkelingsplan uitgewerkt. 7. In artikel 13 wordt de volgende tekst als lid 3 toegevoegd: "3. Internationale en communautaire verbindingspunten zullen indien nodig geleidelijk worden aangesloten op de hogesnelheidslijnen van het spoorwegnet . Het net omvat de infrastructuren en voorzieningen die integratie van de luchtvaart- en spoorwegdiensten en, indien nodig, zeevaartdiensten mogelijk maken." 8. Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd: a) De titel wordt vervangen door: "Comité voor bewaking en herziening van de richtsnoeren." b) Lid 1 wordt vervangen door de volgende tekst: "1. Lidstaten stellen het in artikel 18, lid 2, bedoelde comité en de Commissie vóór 2004 in kennis van de nationale plannen en programma's die zij hebben opgesteld en die gevolgen hebben voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnet, met vermelding van de aard, het tijdschema en de geschatte financiële aspecten van de projecten van gemeenschappelijk belang die door deze beschikking zijn aangewezen. Lidstaten stellen het in artikel 18, lid 2, bedoelde comité en de Commissie eveneens in kennis van eventuele geactualiseerde versies van deze plannen en programma's. Voordat een lidstaat enige wijziging aanbrengt die van invloed is op het in de bijlagen van deze beschikking omschreven netwerk, stelt deze het in artikel 18, lid 2 bedoelde comité, de Commissie, alsmede de lidstaten waarvoor dit naar verwachting gevolgen heeft, van deze wijziging in kennis." "3. De Commissie brengt om de twee jaar bij het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's verslag uit over de tenuitvoerlegging van de in deze beschikking beschreven richtsnoeren. Het in lid 2 bedoelde comité assisteert de Commissie bij de opstelling van dit verslag. Dit verslag bevat gedetailleerde gegevens over de vooruitgang van de projecten van gemeenschappelijk belang en over de in bijlage III vervatte specifieke projecten. Dit verslag bevat eveneens gedetailleerde gegevens over de verdeling, naar vervoerswijze, van de voor de trans-Europese netwerken bestemde kredieten in het kader van de diverse beschikbare financiële instrumenten: begrotingslijn trans-Europese netwerken, Cohesiefonds, structuurfondsen, kredieten van de Europese Investeringsbank, ISPA en andere openbare en particuliere programma's. Bij het verslag worden waar nodig wetgevingsvoorstellen voor de herziening van de richtsnoeren gevoegd." 9. Artikel 19 wordt vervangen door de volgende tekst: "Artikel 19 Specifieke projecten Bijlage III bevat de projecten van gemeenschappelijk belang waarvan de tenuitvoerlegging door de Gemeenschap als prioritair wordt gezien." 10. Artikel 20 wordt geschrapt. 11. Artikel 21 wordt vervangen door de volgende tekst: "Artikel 21 Herziening van bijlage III Aan de hand van de evaluatie, genoemd in het verslag als bedoeld in artikel 18, lid 3, worden de in de lijst van specifieke projecten in bijlage III vermelde projecten om de vijftien jaar na opneming in de bijlage door de Commissie opnieuw bezien om van de lijst te worden geschrapt in gevallen waarin zij in belangrijke mate niet voltooid zijn. De Commissie dient passende voorstellen in met inbegrip van nieuwe, op te nemen projecten." 12. Bijlage I en III bij Beschikking nr. 1692/96/EG wordt gewijzigd zoals uiteengezet in de bijlage bij de huidige beschikking. Artikel 2 Deze beschikking treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 3 Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE Bijlage I en III bij Beschikking nr. 1692/96/EG worden als volgt gewijzigd: 1. In BIJLAGE I worden de afdelingen 2, 3, 4 en 6 vervangen door de volgende tekst: Afdeling 2: Wegennet 2.0 Europa 2.4 Griekenland 2.8 Italië 2.12 Portugal 2.1 België 2.5 Spanje 2.9 Luxemburg 2.13 Finland 2.2 Denemarken 2.6 Frankrijk 2.10 Nederland 2.14 Zweden 2.3 Duitsland 2.7 Ierland 2.11 Oostenrijk 2.15 Verenigd Koninkrijk Afdeling 3: Spoorwegnet 3.0 Europa 3.4 Griekenland 3.8 Italië 3.12 Portugal 3.1 België 3.5 Spanje 3.9 Luxemburg 3.13 Finland 3.2 Denemarken 3.6 Frankrijk 3.10 Nederland 3.14 Zweden 3.3 Duitsland 3.7 Ierland 3.11 Oostenrijk 3.15 Verenigd Koninkrijk Afdeling 4: Waterwegennet en binnenhavens Afdeling 6: Net van luchthavens 6.0 Europa 6.4 Frankrijk 6.1 België/Denemarken/Duitsland/Luxemburg 6.5 Ierland/Verenigd Koninkrijk Nederland/Oostenrijk 6.2 Griekenland 6.6 Italië 6.3 Spanje/Portugal 6.7 Finland/Zweden 2. BIJLAGE III wordt vervangen door: LIJST VAN SPECIFIEKE PROJECTEN 1. Hogesnelheidstrein/gecombineerd vervoer Noord-Zuid: München - Neurenberg - Erfurt - Halle/Leipzig - Berlijn Brenner-as: Napels - Verona - München en Bologna - Milaan 2. Hogesnelheidstrein PBKAL (Parijs - Brussel - Keulen - Amsterdam - Londen): België: grens F/B – Brussel – Luik – grens B/D Brussel – grens B/NL Verenigd Koninkrijk: Londen – Toegang Kanaaltunnel Nederland: grens B/NL – Rotterdam – Amsterdam Duitsland: (Aken) G27 Keulen – Rijn/Main 3. Hogesnelheidstrein Zuid: Madrid - Barcelona - Perpignan - Montpellier - Nîmes Madrid - Vitoria - Dax 4. Hogesnelheidstrein Oost Parijs – Metz – Straatsburg – Appenweier – (Karlsruhe) met verbindingen naar Metz - Saarbrücken – Mannheim en Metz - Luxembourg 5. Conventioneel spoor/gecombineerd vervoer: Betuwelijn Rotterdam – grens NL/D – (Rijn/Ruhr) 6. Hogesnelheidstrein/gecombineerd vervoer, Frankrijk - Italië Lyon – Turijn Turijn – Milaan – Venetië - Triëst 7. Griekse autosnelwegen: Pathe: Rio Antirio, Patras – Athens – Thessaloniki – Promahon (Grieks/Bulgaarse grens) en Via Egnatia: Igoumenitsa – Thessaloniki – Alexandroupolis – Ormenio (Grieks/Bulgaarse grens) – Kipi (Grieks/Turkse grens) 8. Multimodale verbinding Portugal – Spanje – Midden-Europa 12. Noordse driehoek (spoor/weg) 13. Wegverbinding Ierland - Verenigd Koninkrijk - Benelux 14. Hoofd(spoor)lijn westkust 15. Wereldwijd systeem voor radionavigatie en positiebepaling per satelliet Galileo 16. Spoorverbinding met grote capaciteit door de Pyreneeën 17. Oost-Europees project hogesnelheidstrein/gecombineerd vervoer: Stuttgart - München - Salzburg/Linz - Wenen 18. Verbetering van de bevaarbaarheid van de Donau tussen Vilshofen en Straubing 19. Interoperabiliteit van hogesnelheidsspoorlijnen op het Iberisch schiereiland 20. Fehmarn-belt: vaste oeververbinding tussen Duitsland en Denemarken. Dit initiatief wordt verworpen. Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het initiatief van het Koninkrijk Spanje met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad betreffende de oprichting van een netwerk van contactpunten van nationale autoriteiten verantwoordelijk voor particuliere beveiliging (5135/2002 – C5&nbhy;0052/2002 – 2002/0802(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Spanje (5135/2002 (1) ), – gelet op het EU&nbhy;Verdrag, inzonderheid artikel 29, artikel 30, lid 1, sub a en artikel 34, lid 2, sub c, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU-Verdrag (C5&nbhy;0052/2002), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt over de voorgestelde rechtsgrondslag, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0168/2002), 1. verwerpt het initiatief van het Koninkrijk Spanje; 2. verzoekt het Koninkrijk Spanje zijn initiatief in te trekken; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering van het Koninkrijk Spanje. Dit initiatief wordt verworpen. Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het initiatief van het Koninkrijk Spanje met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad betreffende de oprichting van een Europees instituut voor politiestudies (5113/2002 – C5&nbhy;0055/2002 – 2002/0803(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Spanje (5113/2002 (1) ), – gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name op artikel 30, lid 1, artikel 30, lid 2, sub d, artikel 31, sub c en e, artikel 32, artikel 34, lid 1 en artikel 34, lid 2, sub c, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (C5&nbhy;0055/2002), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het advies inzake de rechtsgrondslag van de Commissie juridische zaken en interne markt, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken ( A5-0166/2002 ), 1. verwerpt het initiatief van het Koninkrijk Spanje; 2. verzoekt het Koninkrijk Spanje zijn initiatief in te trekken; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de regering van het Koninkrijk Spanje. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Spanje (5361/2002 (1) ), – gelet op artikel 34, lid 2, letter c) van het EU-Verdrag, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1, van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0051/2002), – gelet op artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt inzake de rechtsgrondslag, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0167/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het initiatief van het Koninkrijk Spanje, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad zijn voorstel dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het initiatief van het Koninkrijk Spanje; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, en de regering van het Koninkrijk Spanje. Het initiatief wordt verworpen. Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje met het oog op de aanneming van een Akte van de Raad tot vaststelling van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-overeenkomst), het Protocol betreffende de prejudiciële uitlegging door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst en het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van Europol, de leden van zijn organen, zijn adjunct-directeuren en zijn personeelsleden(5455/2002 – C5&nbhy;0053/2002 – 2002/0804(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje (5455/2002) (1) , – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU-Verdrag (C5&nbhy;0053/2002), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0173/2002), 1. verwerpt het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje; 2. verzoekt het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje derhalve hun initiatief in te trekken en een nieuw initiatief in te dienen tot aanneming van een besluit van de Raad op basis van artikel 34, lid 2, letter c) van het EU-Verdrag dat in de plaats komt van de bestaande Europol-overeenkomst; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, alsmede aan de regeringen van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje. Het Europees Parlement, - gelet op artikel 39, lid 3 van het EU-Verdrag, - gelet op de artikelen 29 en 30 van het EU-Verdrag, - gelet op de akte van de Raad van 26 juli 1995 tot vaststelling van de Overeenkomst op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-overeenkomst) (1) en de aangehechte protocollen alsmede de wijzigingen hierop, - gezien het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje met het oog op de aanneming van een Akte van de Raad tot vaststelling van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-overeenkomst), het Protocol betreffende de prejudiciële uitlegging door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst en het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van Europol, de leden van zijn organen, zijn adjunct-directeuren en zijn personeelsleden (2) , - gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende de democratische controle op Europol ( COM (2002) 95 ), - gelet op artikel 107 van zijn Reglement, - gezien het voorstel voor een aanbeveling van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken ( A5-0173/2002 ), A. overwegende dat Europol een doeltreffend instrument moet worden in de strijd tegen de georganiseerde misdaad in de Europese Unie, met name door nauw met Eurojust samen te werken; dat dit in de veranderende internationale omstandigheden impliceert dat Europol flexibel kan optreden om een doeltreffende bijdrage te leveren aan de strijd tegen de vele vormen van zware criminaliteit, B. overwegende dat de huidige procedure voor de wijziging van de Overeenkomst, die de ratificatie door alle lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen vereist een uiterst langdurige en omslachtige, en derhalve totaal inadequate procedure is, C. overwegende dat het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje een stap in de goede richting lijkt omdat hierin voorgesteld wordt de wijzigingen op de Europol-overeenkomst voortaan door de Raad te laten goedkeuren, maar dat aan dit initiatief in werkelijkheid drie grote bezwaren kleven: D. overwegende dat er een alternatieve oplossing bestaat om een adequaat antwoord te bieden op de hierboven genoemde bezwaren: dankzij artikel 34, lid 2, sub c) van het EU&nbhy;Verdrag kan de Raad de Overeenkomst door een besluit vervangen, E. overwegende dat de vervanging van de Overeenkomst door een besluit van de Raad op grond van artikel 34 van het EU-Verdrag tot gevolg heeft dat Europol in de derde pijler en derhalve in het communautaire rechtssysteem wordt opgenomen, hetgeen drie aanzienlijke voordelen oplevert: F. overwegende dat de democratische controle op Europol zo snel mogelijk moet worden versterkt, G. overwegende dat de in het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje voorgestelde uitbreiding van de bevoegdheden door de invoering van gemeenschappelijke onderzoeksteams de scheefgegroeide verhoudingen tussen de uitvoerende en wetgevende macht alleen maar verscherpt; dat Europol als Europees orgaan door een ander Europees orgaan, d.w.z. het Europees Parlement, en niet door de nationale parlementen moet worden gecontroleerd, H. overwegende dat de parlementaire controlemogelijkheden van het Europees Parlement aanzienlijk zouden worden uitgebreid als een deel van de begroting van Europol in de communautaire begroting zou worden opgenomen, - doet de Raad de volgende aanbevelingen: Aanbeveling 1: rechtsgrondslag - verzoekt de Raad: - de Overeenkomst tot oprichting van een Europese politiedienst (Europol-overeenkomst) - het Protocol betreffende de prejudiciële uitlegging door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van de Overeenkomst tot oprichting van de Europese Politiedienst en - het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van Europol, de leden van zijn organen, zijn adjunct-directeuren en zijn personeelsleden te vervangen door een besluit/besluiten van de Raad op grond van artikel 34, lid 2, sub c) van het Verdrag betreffende de Europese Unie; er tegelijk voor zorgende dat het stelsel van de eigen bevoegdheden van de instellingen van de Unie intact blijft, en daarom overeenkomstig de artikelen 30 en 31 van het EU-Verdrag over te gaan tot herformulering van de desbetreffende bepalingen van de Europol-overeenkomst inzake politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, in het bijzonder ten aanzien van de omschrijving van de strafbare feiten waarvoor Europol bevoegd is; Aanbeveling 2: begroting - verzoekt de Raad de financieringsregeling van Europol in het kader van dit besluit te wijzigen door een deel van de bijdragen van de lidstaten te vervangen door een financiering ten laste van de EU-begroting met inachtneming van de voorrechten van de begrotingsautoriteiten. Aanbeveling 3: taken - verzoekt de Raad in het kader van dit besluit de noodzakelijke maatregelen te treffen om: - de deelname van Europol aan gemeenschappelijke onderzoeksteams te regelen; Europol de mogelijkheid te bieden de bevoegde autoriteiten van de lidstaten in specifieke gevallen te verzoeken onderzoeken in te stellen; Europol met doeltreffender middelen uit te rusten om tegen het witwassen van geld op te treden en zijn capaciteit om de lidstaten hierbij te helpen, te vergroten (Akte van de Raad van 30 november 2000 houdende opstelling, op grond van artikel 43, lid 1, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-overeenkomst) van een protocol tot wijziging van artikel 2 en de bijlage bij die overeenkomst (3) . Aanbeveling 4: parlementaire controle - verzoekt de Raad in het kader van dit besluit de democratische controle van het Europees Parlement op Europol te versterken en hiertoe zijn goedkeuring te hechten aan: - een bepaling houdende wijziging van artikel 34 van de Europol-overeenkomst en toezending aan de Raad en het Europees Parlement van slechts één jaarverslag van zijn werkzaamheden; - een bepaling tot wijziging van artikel 34 van de Europol-overeenkomst waarin het Europees Parlement het formele recht wordt toegekend om met het voorzitterschap van de Raad over het jaarverslag van de werkzaamheden van gedachten te wisselen; - een bepaling tot wijziging van artikel 34 van de Europol-overeenkomst waarin het Europees Parlement het formele recht wordt toegekend de directeur van Europol uit te nodigen voor de bevoegde commissie te verschijnen; - een bepaling tot wijziging van artikel 24, lid 6 van de Europol-overeenkomst waarin de gemeenschappelijke controle-autoriteit die belast is met gegevensbescherming verplicht wordt een jaarverslag van haar werkzaamheden op te stellen, dit verslag aan het Europees Parlement toe te zenden en hierover aan de bevoegde commissie verslag uit te brengen; - een bepaling tot wijziging van artikel 28 van de Europol-Overeenkomst strekkende tot hervorming van de Raad van Bestuur van Europol met dien verstande dat deze naast een vertegenwoordiger van elke lidstaat ook bestaat uit twee vertegenwoordigers van respectievelijk de Commissie en het Europees Parlement; - een bepaling tot wijziging van artikel 29 van de Europol-Overeenkomst inhoudende dat het Europees Parlement betrokken wordt bij de procedure van benoeming en ontheffing uit de functie van de directeur van Europol, samen met de Raad. Aanbeveling 5: bescherming van gegevens - verzoekt de Raad in het besluit dat de Overeenkomst vervangt een bepaling op te nemen die waarborgt dat eenzelfde niveau van bescherming van gegevens en controle op de naleving van deze regels verzekerd is als in de eerste pijler (Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad (4) ); Aanbeveling 6: samenwerking - verzoekt de Raad in het kader van dit besluit de noodzakelijke maatregelen te treffen teneinde een nauwe samenwerking tussen Europol, Eurojust en OLAF te waarborgen teneinde de operationele doeltreffendheid van deze organen bij de strijd tegen de georganiseerde misdaad en het terrorisme te versterken. 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Dit voorstel wordt verworpen. Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het initiatief van het Koninkrijk België met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad inzake de aanpassing van de salarissen en vergoedingen van personeelsleden van Europol (14628/2001 – C5&nbhy;0682/2001 – 2001/0830(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk België (14682/2001) (1) – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (C5&nbhy;0682/2001), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0165/2002), 1. verwerpt het initiatief van het Koninkrijk België; 2. verzoekt het Koninkrijk België zijn voorstel in te trekken en een nieuw voorstel in te dienen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering van het Koninkrijk België. Dit voorstel wordt goedgekeurd. Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende staatssteun voor de kolenindustrie ( COM(2001) 423 – C5&nbhy;0438/2001 – 2001/0172(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2001) 423 (1) ), – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig de artikelen 87, lid 3, punt e) en 89 van het EG-Verdrag (C5&nbhy;0438/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en het advies van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0162/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien de ontwerpverordening van de Commissie (1) , – gezien het verslag van de Commissie van de evaluatie van Verordening (EG) nr. 1475/95 betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3 van het Verdrag op groepen afzet- en klantenserviceovereenkomsten inzake motorvoertuigen ( COM(2000) 743 ), – gezien het recente verslag van de Commissie over autoprijzen in de Europese Unie van 25 februari 2002, – onder verwijzing naar een op 11 september 2001 gehouden hoorzitting van de Economische en Monetaire Commissie, – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie en het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt (A5&nbhy;0144/2002), A. overwegende dat een interne markt voor de distributie van en serviceverlening bij motorvoertuigen in de Europese Unie feitelijk niet bestaat, B. overwegende dat de prijsverschillen bij motorvoertuigen in de EU nog steeds aanzienlijk zijn en dat deze verschillen tussen de lidstaten bij sommige modellen 40% kunnen bedragen, C. overwegende dat de invoering van de euro deze prijsverschillen duidelijk maakt en bijgevolg tot prijsharmonisatie zal bijdragen, D. overwegende dat verticale distributieovereenkomsten - anders dan enige andere concurrentiebeperking - zowel potentieel concurrentiebevorderend als potentieel concurrentiebelemmerend effect kunnen sorteren, E. overwegende dat in het toekomstige EU-mededingingsbeleid ten aanzien van verticale distributieovereenkomsten de ongelijke economische machtsverhouding tussen producenten en distributeurs naar behoren in aanmerking moet worden genomen, F. overwegende dat door openstelling van de automobieldistributie- en serviceverleningssector voor concurrentie de verkeersveiligheid beslist niet in gevaar mag worden gebracht, G. overwegende dat een onmiddellijke en volledige liberalisering van deze sector niet verantwoord zou zijn, maar dat handhaving van het bestaande stelsel eveneens nadelig zou zijn, H. overwegende dat deze sector al geruime tijd gekenmerkt wordt door een alomvattend herstructurerings- en concentratieproces, 1. steunt de Commissie in haar algemene beleidslijn de groepsvrijstellingsverordening verder te ontwikkelen in plaats van deze volledig op te geven of ongewijzigd te laten; 2. spreekt ter wille van gezonde concurrentieverhoudingen de wens uit dat deze verordening vooral recht doet aan de belangen van de zwakkere handelspartners, d.w.z. het midden- en kleinbedrijf, zodat de sterkere handelspartners zich als het ware verplicht zien tot het doen van omvangrijke investeringen, die ook hen ten goede komen, 3. herinnert de Commissie eraan dat verordeningen, willen zij doeltreffend zijn, duidelijk, ondubbelzinnig en uitvoerbaar moeten zijn; vreest dat de ontwerpverordening qua doelstelling te ingewikkeld en onduidelijk is; is verbaasd dat verdere, nog niet beschikbare richtsnoeren nodig zullen zijn om deze voorstellen te interpreteren; 4. is van oordeel dat te ingewikkelde regelgeving en onzekerheid wat betreft de interpretatie ervan indruisen tegen de belangen van de consument en kleine en middelgrote ondernemingen, en marktdeelnemers die over ruime middelen beschikken, begunstigen; dringt er bij de Commissie op aan dat zij haar voorstellen opnieuw beziet, wil de consument snel en op doeltreffende wijze profijt trekken uit haar voorstellen; 5. is van mening dat de opmerkingen in de toelichting bij de ontwerpverordening - met name die waarmee gesteld wordt dat de autofabrikanten controle behouden over de omvang, dichtheid en samenstelling van hun distributienetwerken - niet stroken met de regelgevingsvoorstellen om geen enkele vorm van "vestigingsbeding" toe te staan; verzoekt de Commissie haar mededeling over de regelgevingsstrategie en haar wetgevingsvoorstellen met elkaar in overeenstemming te brengen; 6. verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk een verslag op te stellen over de tussen de lidstaten van de EU bestaande verschillen in belastingen op de verkoop van motorvoertuigen, de gevolgen daarvan voor de prijzen van motorvoertuigen en over de middelen een echte interne markt tot stand te brengen; 7. doet een beroep op de Conventie en de Intergouvernementele Conferentie voortaan bij verordeningen als deze de medebeslissingsprocedure toe te passen; 8. verzoekt de Commissie de voorgestelde wijzigingen in aanmerking te nemen: Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Latijns-Amerika, in het bijzonder de resolutie van 15 november 2001 (1) over een globaal partnerschap en een gezamenlijke strategie voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika, en de resolutie van 15 mei 2002 over de tweede Topconferentie Europese Unie, Latijns-Amerika en Caribisch gebied (2) , – gezien de in de officiële toezegging van Madrid opgenomen Politieke Verklaring, goedgekeurd door de tweede Top van staatshoofden en regeringsleiders van de EU, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, – gezien het op deze Top gepresenteerde evaluatieverslag, alsmede de verschillende werkdocumenten, – gezien het door de Europese Commissie op de Top gepresenteerde regionale strategische verslag over Latijns-Amerika,, – gezien de gemeenschappelijke verklaring naar aanleiding van de XVIII Ministersconferentie van de Dialoog van San José van 18 mei 2002 in Madrid, – gezien de vergaderingen van de communautaire trojka die plaats hebben gevonden met de Mercosur-landen, de landen van het Andes-Pact en de landen van Midden-Amerika, A. overwegende dat het Europees Parlement altijd heeft gepleit voor het bevorderen en consolideren van een gemeenschappelijke biregionale strategie tussen de EU en Latijns-Amerika, door het opstellen van een politieke agenda die voorziet in een doelmatig en permanent coördinatiemechanisme voor alle kwesties van wederzijds belang, B. overwegende dat het de eerste maal is dat de Europese Unie instemt met de mogelijkheid besprekingen over vrijhandel te beginnen met de landen van Midden-Amerika en de Andes, C. verwijzend naar zijn oproep om een Euro/Latijns-Amerikaanse economische vrijhandelszone te creëren in het kader van een communautaire strategie met betrekking tot Latijns-Amerika, die moet uitmonden in een biregionaal partnerschap waarin de inhoud van het biregionale strategische partnerschap waartoe in Rio is besloten een in geografisch opzicht volledige reikwijdte krijgt, zonder dat dit ten koste gaat van de bilaterale of regionale akkoorden die reeds zijn gesloten of waarover momenteel wordt onderhandeld, 1. is ingenomen met de erkenning van de gemeenschappelijk waarden van beide continenten, met name wat betreft de bescherming van de fundamentele rechten, de ontwikkeling van het multilaterale stelsel en de strijd tegen het terrorisme; 2. betuigt zijn instemming met de doelstellingen opgenomen in de Politieke Verklaring en in de officiële toezegging van Madrid, namelijk om te werken aan de totstandbrenging van het biregionale strategische partnerschap waartoe is besloten in Rio, en meent dat deze doelstellingen concreet gestalte zullen geven aan de bevoorrechte relatie EU/Latijns-Amerika, die tot uitdrukking komt in een gezamenlijke benadering van de belangrijkste internationale kwesties; 3. stelt in dit verband vast dat verscheidene delegaties zich in hun verklaringen hebben geschaard achter de door dit Parlement aangehangen doctrine, volgens welke moet worden gestreefd naar een biregionaal strategisch partnerschap waarvan de toepassingssfeer de gehele regio bestrijkt, overeenkomstig de besluiten van de Top van Rio; 4. uit met name zijn tevredenheid over het feit dat de Top zich voorstander heeft getoond van een snelle oprichting en het snel functioneren van het Internationale Strafhof, alsmede zijn verwerping van alle vormen van terrorisme als bedreiging voor de democratie; staat volledig achter de specifieke vermelding van schending van de mensenrechten en het internationale humanitaire recht in Colombia door groeperingen die zich buiten de wet hebben geplaatst, en voorts achter de verklaring dat wordt gestreefd naar een oplossing voor het conflict door middel van onderhandelingen en de concrete verwijzing naar de Argentijnse crisis; 5. is ingenomen met de in Madrid gedane toezegging het terrorisme in al zijn verschijningsvormen te bestrijden en de samenwerking ter bestrijding van onwettige verdovende middelen en de daarmee verbonden criminaliteit, corruptie en georganiseerde misdaad te versterken door het verbeteren van de coördinerende maatregelen, maar gelijktijdig te verhinderen dat de opbrengsten van dergelijke activiteiten gebruikt worden voor de financiering van het terrorisme en van criminele activiteiten; 6. betuigt zijn instemming met de verplichtingen die in genoemde Politieke Verklaring worden aangegaan op de diverse terreinen (politiek, economie, cultuur, onderwijs, wetenschap, technologie, sociale en humanitaire vraagstukken), maar hoopt tegelijkertijd dat deze doelstellingen inhoudelijk en concreet worden uitgewerkt en verwezenlijkt en dat een en ander niet beperkt blijft tot retoriek; 7. verzoekt derhalve de Raad en de Commissie in de communautaire begroting naar behoren rekening te houden met de nieuwe doelstellingen en prioriteiten die zijn vastgesteld op de Top van Madrid; 8. verzoekt de opeenvolgende voorzitterschappen van de EU onverminderd te blijven ijveren voor de verwezenlijking van deze doelstellingen; 9. uit zijn tevredenheid over de afronding van de onderhandelingen voor de ambitieuze associatieovereenkomst tussen de EU en Chili, een overeenkomst waarom door het Europees Parlement was gevraagd en die een aanvulling vormt op het oorspronkelijke akkoord met Mexico, en herhaalt zijn wens om zo snel mogelijk een overeenkomst te sluiten met de Mercosur; 10. stelt vast dat vorderingen zijn geboekt met betrekking tot het vooruitzicht voor de landen van het Andes-Pact en Midden-Amerika om uiterlijk eind 2004 gezonde associatieovereenkomsten te sluiten met de EU over onder meer vrijhandelszones en verzoekt de Europese Commissie erop toe te zien dat dergelijke afspraken ook binnen deze termijn worden gerealiseerd; 11. verwelkomt de inspanningen van de Europese Commissie om een inhoudelijke bijdrage te leveren aan de Top, en met name haar bijdrage op het gebied van cultuur, onderwijs en toegang tot kennis; 12. beklemtoont de toezegging van de topconferentie van Madrid tot versterking van het multilaterale stelsel en is ingenomen met de oproep tot vrijhandel en verwerping van protectionisme en haar krachtige afwijzing van alle maatregelen met een unilateraal karakter die extraterritoriale gevolgen hebben; 13. steunt de inspanningen van de Argentijnse autoriteiten om een degelijk, alomvattend economische programma tot stand te brengen; 14. is ingenomen met de nieuwe topconferentie Europese Unie/Latijns-Amerika die in 2004 in Mexico wordt gehouden; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen die hebben deelgenomen aan deze tweede Top EU-Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, alsmede de OAS en het Latijns-Amerikaanse parlement. Het Europees Parlement , – gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, waarom het op basis van artikel 262 van het EG-Verdrag en overeenkomstig artikel 52 van het Reglement heeft verzocht, – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A5&nbhy;0169/2002), A. overwegende dat het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) als het oudste en meest uitgewerkte instrument aan de basis ligt van de Europese Unie en dat dit beleid een verdere ontwikkeling en actualisering behoeft, B. overwegende dat de tussentijdse herziening van het GLB, waarover overeenstemming is bereikt op de Europese Raad van Berlijn, geenszins een algemene hervorming daarvan inhoudt, maar strikt beperkt dient te blijven tot de drie aspecten die zijn vastgesteld in het kader van Agenda 2000, C. overwegende dat het GLB moet voldoen aan de doelstellingen en op uniforme wijze in de gehele Europese Unie ten uitvoer moet worden gelegd, in overeenstemming met de beginselen en doelstellingen zoals vastgelegd in de Verdragen, D. overwegende dat de doelstellingen die in eerste instantie zijn vastgelegd in de Verdragen en met name worden verwoord in artikel 33 van het EG-Verdrag dat bepaalt dat ernaar wordt gestreefd "de landbouwbevolking een redelijke levensstandaard te verzekeren, met name door de verhoging van het hoofdelijk inkomen van hen die in de landbouw werkzaam zijn", nog steeds van kracht zijn, E. overwegende dat een heroriëntatie van het exportgerichte karakter van het GLB nodig is, in die zin dat de communautaire landbouwproductie zich sterker moet richten op een evenwichtige verhouding tussen voedselvoorziening en landbouwbelangen, waardoor de interne voedselvoorziening kan worden gegarandeerd en tegelijkertijd prijsdumping op de wereldmarkten kan worden bestreden, met als uitgangspunt dat eenieder zijn voedselbehoeften moet kunnen dekken en dat de voedselvoorziening onder alle omstandigheden moet worden gewaarborgd, F. overwegende dat het doorschieten van de nieuwe tendens tot liberalisering van de handel in landbouwproducten in het kader van de Wereldhandelsorganisatie ernstige sociaal-economische gevolgen zal hebben, G. overwegende dat het om strategische, economische, sociale en culturele redenen van belang is dat de Europese Unie, net als de grote landbouwregio's ter wereld, kan terugvallen op een landbouw- en plattelandsbeleid; dat dit beleid door de gehele sector moet worden gesteund in ruil voor hetgeen zij van dit beleid verlangt en het profijt dat zij ervan trekt; dat het moet zijn afgestemd op de interne en externe context en duidelijke perspectieven moet bieden voor wat betreft de ontwikkeling in de toekomst, en voorts voldoende tijd moet bieden voor aanpassing aan de veranderingen in het kader van dit beleid, H. overwegende dat de situatie van voedselvoorzieningsdeficit in Europa in de jaren '60 de belangrijkste aanleiding vormde voor de totstandkoming van een gemeenschappelijk landbouwbeleid gericht op productie, een beleid dat in een groot aantal productiesectoren snel heeft geleid tot het verwezenlijken van zelfvoorziening in Europa en Europa vervolgens in staat heeft gesteld landbouwproducten af te zetten op de steeds meer voor de concurrentie geopende wereldmarkten, I. overwegende dat de sinds 1992 doorgevoerde hervormingen hebben geleid tot een wijziging in de koers van het GLB, maar dat het noodzakelijk is de interventie verder uit te diepen om een duurzaam Europees landbouwmodel te bevorderen dat rekening houdt met het beginsel van de multifunctionaliteit en waarmee kan worden ingegaan op de nieuwe eisen van de samenleving , J. overwegende dat het GLB op een nieuwe leest moet worden geschoeid en moet worden gemoderniseerd op een wijze die het voortbestaan ervan waarborgt; dat dit beleid multifunctioneel moet zijn en zowel een economische, sociale, ecologische als territoriale functie moet vervullen, K. overwegende dat het GLB moet blijven zorgen voor een redelijke ontwikkeling van de productie en de marktvoorziening op basis van hoogwaardige, gezonde en gediversifieerde levensmiddelen die concurrerend zijn op de markten, L. tegelijkertijd overwegende dat dit beleid ook de ontwikkeling van milieuvriendelijke landbouwpraktijken moet aanmoedigen, banen moet creëren op het platteland en de verlening door landbouwers van collectieve diensten die door de markt niet worden beloond (milieu, welzijn van dieren, enz.) moet belonen, M. overwegende dat dit gemoderniseerde beleid een harmonieuze spreiding moet waarborgen van de landbouw over het gehele grondgebied van de Unie en moet zorgen voor een eerlijke verdeling van overheidssteun tussen landbouwers en tussen regio's, N. overwegende dat voor een wederopbloei van de landbouw op het gehele grondgebied van de Unie versterking van het plattelandsbeleid noodzakelijk is, zowel door meer kredieten ter beschikking te stellen voor de tweede pijler van het GLB als door een herverdeling van de vrijgemaakte middelen in de vorm van een verplichte modulering of afbouw van subsidies in het kader van de eerste pijler, O. overwegende dat het marktbeleid en het beleid inzake plattelandsontwikkeling onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, aangezien beide beleidsterreinen de ontwikkeling tot doel hebben van een multifunctionele landbouw die wordt gedragen door een groot aantal bedrijven verspreid over het gehele grondgebied van de Unie die is gericht op verwezenlijking van de landbouwdoelstellingen, P. overwegende dat het verwezenlijken van deze doelstellingen in de eerste plaats afhangt van handhaving van economisch rendabele prijzen voor de producenten, hetgeen de bestaansgrond is voor de gemeenschappelijke marktordeningen, Q. overwegende dat het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven zo spoedig mogelijk moet worden opgeheven en dat het Europees Parlement de volledige medebeslissingsbevoegdheid in de landbouw- en begrotingssector dient te krijgen, R. overwegende dat de binnen de Europese Unie heersende logica van harmonisatie en de door de Wereldhandelsorganisatie gedicteerde openstelling van de Europese landbouwmarkten een destabiliserend effect hebben op gevoelige producten als bananen, suiker of rum, S. overwegende dat het GLB zowel tegemoet dient te komen aan de gerechtvaardigde verwachtingen van de Europese landbouwers, als ook aan de legitieme eisen van de EU-burgers, die willen dat de landbouw levensvatbaar is, voldoende kwaliteitsproducten levert zodat een adequate zelfvoorzieningsgraad wordt bereikt, en - naast de vele functies die ze moet vervullen (met inbegrip van die op het gebied van het milieu) - blijft zorgen voor een levensmiddelensysteem dat economisch gezien rendabel is, T. overwegende dat de tot op heden in het kader van de Agenda 2000 opgedane ervaringen duidelijk hebben gemaakt dat een gemeenschappelijk Europees landbouwbeleid op de middellange en lange termijn alleen dan in stand kan worden gehouden wanneer het meer wordt georiënteerd op waarbij een herschikking van een groot deel van de kredieten voor de ondersteuning van de markten naar de sectoren plattelandsontwikkeling en milieu vereist is; U. overwegende dat de voorgestelde hervormingen, zowel in het kader van de tussentijdse herziening van 2003 als in dat van de toekomstige hervorming van 2006 prioritair tot doel moeten hebben een GLB voor 2007 en latere jaren uit te werken, dat gericht is op thema's zoals de uitbreiding, budgetbeperkingen, WTO-onderhandelingen en duurzaamheid, V. overwegende dat de herhaalde crises de consument aan het twijfelen hebben gebracht over de kwaliteit van de aangeboden producten en dat het dringend noodzakelijk is om in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in aanvulling op de eerste pijler - marktbeheer - en de tweede pijler -plattelandsontwikkeling - een derde pijler te definiëren voor alle beleid inzake waarborging van kwaliteit en voedselveiligheid, W. overwegende dat in het GLB niet uitsluitend aandacht mag worden besteed aan begrotingsaspecten, maar dat ook moet worden gekeken naar tegemoetkoming aan de verwachtingen van de bevolking met betrekking tot voedselveiligheid, instandhouding van het milieu, grondbeheer en, met name, instandhouding van de sociale structuren op het platteland; dat het marktbeleid een fundamenteel instrument vormt voor het verwezenlijken van deze doelstellingen en dat gezinsbedrijven centraal moeten staan bij alle acties, X. overwegende dat eerbiediging van het Stabiliteitspact niet mag berusten op extra besparingen op de landbouw; dat de praktijken die jaarlijks worden gevolgd in toepassing van het GLB niet de basis mogen vormen voor permanente hervormingen, Y. overwegende dat de landbouwsector en het platteland moeten worden gesteund met inzet van alle beschikbare begrotingsmarges die toegestaan zijn binnen de beperkingen van de richtsnoeren voor de onderbestede landbouwuitgaven, Z. overwegende dat de in het kader van de eerste pijler toegewezen middelen bijna 90% van de communautaire landbouwbegroting vertegenwoordigen, AA. overwegende dat een tussentijdse bijstelling van de landbouwuitgaven niet aanvaard kan worden, aangezien deze tot 2006 zijn vastgelegd, AB. overwegende dat er geen echte balans kan worden opgemaakt van Agenda 2000 zonder precieze gegevens over de landbouwinkomsten per product en per land, die een duidelijkheid bieden over het aandeel van de markten en het aandeel van overheidssteun in deze inkomens, AC. overwegende dat de tussentijdse herziening van Agenda 2000 moet dienen om de huidige in het kader van het GLB toegekende subsidiestromen te verleggen, dat in deze context de modulering van het totaalbedrag van de rechtstreekse steun die landbouwers ontvangen in de gehele Europese Unie op uniforme wijze dient te worden toegepast, AD. overwegende dat de aanpassing van de rechtstreekse inkomenssteun in het kader van de laatste hervorming van het GLB aanzienlijk lager is uitgevallen dan nodig was voor het herstel van het evenwicht in het subsidiestelsel en om de kleine en middelgrote landbouwbedrijven en de agrarische gezinsbedrijven van de nodige extra steun te voorzien, AE. overwegende dat degressiviteit van de rechtstreekse steun de plattelandspijler zou bestendigen, AF. overwegende dat instandhouding van gezinsbedrijven in de landbouw een modulering noodzakelijk maakt van de nadelige gevolgen van de toepassing van begrotingsstabilisatoren in verscheidene GMO's, AG. overwegende dat het systeem van directe betalingen verder moet worden ontwikkeld om het premiestelsel te vereenvoudigen, waarbij de specifieke problemen in benadeelde gebieden en bergstreken zoals tot dusver extra moeten worden gecompenseerd, AH. overwegende dat de toekenning van directe betalingen na afloop van de Agenda 2000 verder van de productie moet worden losgekoppeld en meer op een financiële compensatie van de voor de handhaving van hoge milieu- en gezondheidsnormen in de Europese landbouw en het behoud van het cultuurlandschap verrichte inspanningen moet worden georiënteerd, AI. overwegende dat de naleving van voor de gehele EU geldende uniforme normen inzake goede bedrijfsvoering en areaalgebonden dierenfokkerij tot voorwaarde voor de betaling van directe betalingen moeten worden gemaakt, AJ. overwegende dat rechtstreekse betalingen steeds belangrijker zullen worden, omdat de externe kosten in verband met de multifunctionaliteit niet in aanmerking worden genomen bij de vaststelling van de prijzen en derhalve door de samenleving moeten worden gedragen, AK. overwegende dat de mogelijkheid om van de productie losgekoppelde betalingen toe te kennen, ook zou bijdragen tot een vereenvoudiging van de beheerssystemen en vooral tot het invoeren van steunmethodes die vervat zijn in de "Groene doos" van de regels inzake de internationale handel (en dus niet onderhevig aan verlaging), zodat het inkomen van de landbouwers voortaan zou zijn samengesteld uit marktopbrengst, de aan de voor de gehele EU geldende uniforme normen gekoppelde en door de Wereldhandelsorganisatie aanvaarde (in de greenbox vallende) standaardcompensatie en honorering voor structuurmaatregelen, alsmede bijzondere maatregelen voor het milieu, AL. overwegende dat de tenuitvoerlegging van dit nieuwe landbouwbeleid betekent dat de reglementaire en financiële instrumenten moeten worden aangepast of dat nieuwe moeten worden gecreëerd teneinde in de eerste plaats te komen tot een reëel inkomensbeleid ter waarborging van het voortbestaan van landbouwbedrijven op het gehele grondgebied, en daarnaast om te komen tot een beleid inzake voorzieningszekerheid en voedselveiligheid, AM. overwegende dat hiertoe een zekere sturing en regulering van de markten dientengevolge noodzakelijk blijft, ter verzachting van de risico's van zeer grote schommelingen van de landbouwprijzen, die zouden leiden tot buitensporige fluctuering in de verhouding tussen aanbod en vraag, AN. overwegende dat de verenigbaarheid met de regels van het Wereldhandelsorganisatie ter discussie gesteld zou kunnen worden bij de herdefiniëring van de "dozen" die de verschillende steunmaatregelen bepalen, met name rekening houdend met de meest recente besluiten die genomen zijn door de Verenigde Staten ten aanzien van het beleid inzake inkomenssteun voor landbouwers, AO. overwegende dat de inspanningen die door de producenten zijn verricht om te beantwoorden aan de nieuwe maatschappelijke eisen, zullen leiden tot een verhoging van de productiekosten, die in eerste instantie moet worden verwerkt in de marktprijzen, AP. overwegende dat een mogelijke koppeling tussen alle rechtstreekse betalingen en doelstellingen op sociaal, territoriaal en milieuterrein zeer ingrijpende veranderingen teweeg zal brengen in alle productiesectoren, AQ. overwegende dat de ervaring met het systeem van nationale enveloppen in deze eerste twee jaar van toepassing positieve aspecten naar voren heeft gebracht, ook al werd deze ervaring opgedaan in een sector die gekenmerkt wordt door een marktsituatie die ten gevolge van de BSE-crisis volledig afwijkt van de normale situatie, AR. overwegende niettemin dat dit instrument alleen zinvol is in de sectoren waarin de productiemethoden per lidstaat aanzienlijk verschillen, omdat daarmee een voldoende mate van soepelheid bij de tenuitvoerlegging van de GMO's kan worden bereikt, met dien verstande dat er voor moet worden gewaakt dat elke concurrentieverstoring tussen de lidstaten en elke riskante renationalisering die de samenhang van de betrokken GMO's zou kunnen aantasten, moet worden vermeden, AS. overwegende dat Verordening (EG) nr. 952/97 de oprichting en werking van de producentenverenigingen reguleerde en dat deze door Agenda 2000 buiten werking werd gesteld om een specifieke regeling in te stellen voor elke GMO; dat de Commissie sindsdien heeft geweigerd deze regeling toe te passen op de katoen en dat deze regeling in andere sectoren, zoals groenten en fruit, gebrekkig functioneert, AT. overwegende dat het GLB veel transparanter moet worden waar het gaat om de toekenning van overdrachten uit de EU-begroting aan de landbouw om te laten zien waarvoor, hoeveel en met welk effect gelden in deze sector worden besteed en dat deze informatie onverwijld aan de op Europees niveau democratisch gelegitimeerde instellingen beschikbaar moet worden gesteld, AU. overwegende dat het zich in zijn resolutie van 24 mei 1996 (1) en zijn standpunt van 17 december 1999 (2) en 5 september (3) over verbetering van de landbouwstatistieken unaniem heeft uitgesproken voor gebruik voor statistische doeleinden van de informatie die kan worden afgeleid uit betalingen uit het EOGFL-Garantie; dat de aanbevelingen van het EP niet zijn opgevolgd; dat de Commissie uiterlijk 31 december 2001 een haalbaarheidsstudie had moeten hebben ingediend, maar dit niet heeft gedaan; dat deze informatie zeer waardevol zou zijn geweest voor de invulling van Agenda 2000, voor een vereenvoudigde regeling voor de rechtstreekse steun, voor de tussentijdse herziening en voor de onderhandelingen over de uitbreiding, AV. overwegende dat de interventievoorraden aan graan een historisch minimum hebben bereikt en dat de export ervan vrijwel zonder restituties plaatsvindt; dat de huidige interventieprijs geen sturend effect heeft op de markt maar slechts toegang biedt tot een nauwelijks gebruikt vangnet; dat de markt voor rogge regulering behoeft; dat voor durumtarwe handhaving van het supplement noodzakelijk is; dat het tekort aan plantaardige eiwitten een strategisch probleem aan het worden is dat moet worden gecorrigeerd, AW. overwegende dat de eventuele effecten van het "Everything But Arms"-initiatief een afschaffing van reguleringsinstrumenten, alsmede een verlaging van de producentensteun in de GMO voor rijst onwenselijk maakt, AX. overwegende dat, in het vooruitzicht van de uitbreiding, een deregulering in de zuivelsector ernstige maatschappelijke en economische problemen zou kunnen creëren, zowel in de huidige lidstaten als in de kandidaat-landen; dat moet worden voorkomen dat hervormingen in de GMO's zorgen voor problemen die in het beperkte kader van de tweede pijler van het GLB niet zouden kunnen worden opgelost, AY. overwegende dat het voor bepaalde sectoren die niet zijn opgenomen in Agenda 2000, zoals groenten en fruit, olijfolie of gedroogde vruchten, aanbevelingen heeft gedaan die door de Commissie in haar opeenvolgende verslagen en voorstellen niet zijn overgenomen; dat niet mag worden toegelaten dat bepaalde problemen chronisch van aard worden en dat de door het Europees Parlement herhaaldelijk aanbevolen hervormingen dienen te worden doorgevoerd, AZ. overwegende dat het beginsel van economische en sociale samenhang terug te vinden moet zijn in alle communautaire beleid en dat de tekortkomingen van het GLB op het gebied van de samenhang moeten worden geëlimineerd, met name voor wat betreft de marktacties, BA. overwegende dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid zich geleidelijk moet aanpassen aan het nieuwe model van multifunctionele en duurzame landbouw, zonder echter afbreuk te doen aan de hieraan ten grondslag liggende beginselen, BB. overwegende dat er om bovengenoemde redenen absoluut bepaalde voorstellen voor de aanpassing en verbetering van de belangrijkste GMO's moeten worden gedaan, BC. overwegende dat de aanpassingen die zullen worden doorgevoerd ter gelegenheid van de tussentijdse hervorming: BD. overwegende dat in de landbouw van morgen een belangrijke rol is weggelegd voor jonge landbouwers en dat een debat over de toekomst van het GLB geen zin heeft als deze er niet bij worden betrokken, BE. overwegende inderdaad dat het aantal jonge landbouwers steeds verder terugloopt, hetgeen ook wordt bevestigd in het door het DG Studies van het EP opgestelde werkdocument over de toekomst van jonge landbouwers in de Europese Unie, BF. overwegende dat via verplichte cofinanciering van het GLB meer middelen beschikbaar kunnen worden gesteld voor nieuwe maatregelen welke kwalitatief van grote waarde kunnen zijn en tegemoetkomen aan de eisen van consumenten en bedrijven die het niveau van de voedselvoorziening wensen te verbeteren, 1. wenst dat elke hervorming van het GLB leidt tot een Europese landbouw die beantwoordt aan de verwachtingen van de bevolking met betrekking tot kwaliteit en veiligheid van het voedsel, milieubescherming, ruimtelijke ordening en werkgelegenheid, maar ook met betrekking tot de gezondheid van de dieren; aspecten die het multifunctionele karakter van de Europese landbouw bepalen; 2. wenst de versterking van de tweede pijler van het GLB en van de plattelandsontwikkeling, teneinde de toekomst van de plattelandsgebieden veilig te stellen, evenals de verdere uitwerking en toepassing van de ontwikkelingsprogramma's voor de plattelandsregio's en teneinde de werkgelegenheid in stand te houden en nieuwe jobs te creëren; 3. acht het noodzakelijk een inkomenspolitiek uit te werken om het aantal landbouwers op het grondgebied in stand te houden; 4. is van mening dat het GLB de hoeksteen moet vormen van een multifunctioneel en duurzaam Europees landbouwmodel dat in alle regio's van de Unie wordt toegepast, waarbij een renationalisatie van het GLB wordt voorkomen; 5. is van oordeel dat de begrotingsdiscipline de laatste tijd te strikt wordt geëerbiedigd en dat de landbouwuitgaven ver onder de in Berlijn vastgestelde maximumbedragen blijven; 6. is van oordeel dat wijziging van de uitgangspunten vastgesteld op de Europese Raad van Berlijn (bijv. verhoging van het aantal nieuwe lidstaten) gepaard moet gaan met de nodige wijzigingen in de begrotingslimieten, overeenkomstig het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (4) ; 7. wenst dat het beginsel van communautaire preferentie wordt bevestigd en geactualiseerd in het licht van de nieuwe maatschappelijke eisen van een grotere voedselveiligheid, traceerbaarheid in de voedselketens en economische en sociale duurzaamheid; 8. wenst evenwel dat de Europese markt opengesteld wordt voor landbouwproducten uit de armste landen (Least developed countries) en dat deze landen hulp krijgen bij het voldoen aan de in de EU geldende eisen voor wat betreft voedselveiligheid, dierenwelzijn en milieuzorg, 9. verlangt dat het GLB evenveel rekening zal houden met de bedenkingen van de consumenten betreffende de kwaliteit en de veiligheid van levensmiddelen als met de milieubelangen; 10. wenst dat alle eisen in verband met voedselveiligheid en die gebaseerd zijn op voorschriften inzake hygiëne, traceerbaarheid en voorzorg, met dezelfde striktheid worden toegepast op import afkomstig uit derde landen; 11. wenst dat bijzondere aandacht geschonken wordt aan de GMO voor bananen omdat zij van cruciaal belang is voor het economisch en sociaal evenwicht van bepaalde regio's van de Unie; 12. verlangt een evenwichtige, van de productierichtsnoeren onafhankelijke ontwikkeling van de steun; 13. vraagt de Commissie voorstellen uit te werken van de periode na 2006 die gericht zijn op het opnemen van rechtstreekse inkomenssteun in het plattelandsontwikkelingsbeleid en die deze steun koppelen aan de voorwaarden in verband met milieu, natuur en landschap, overeenkomstig het Gemeenschapsrecht; 14. stelt voor om in het kader van de tussentijdse herziening van Agenda 2000 de verplichte bijstelling van de subsidies in het kader van de eerste pijler van het GLB goed te keuren; 15. is van oordeel dat het beleid inzake milieubescherming niet uitsluitend kan worden gedefinieerd in het kader van de plattelandsontwikkeling, en dat het wenselijk is onderzoek te doen naar versterking van de eco-conditionaliteit van de rechtstreekse steun in het kader van het marktbeheer; 16. stelt voor dat het reeds in verscheidene beleidsinstrumenten van het GLB geïntegreerde beginsel van eco-conditionaliteit systematischer wordt uitgebreid tot alle productiesectoren, aangezien deze zonder uitzondering moeten bijdragen aan de instandhouding of de verbetering van het milieu; 17. is van oordeel dat onderzoek moet worden gedaan naar het moduleren van de nadelige effecten van toepassing van de begrotingsstabilisatoren in de verschillende GMO's teneinde familiebedrijven in de landbouw te behouden als karakteristiek element in het Europese landbouwmodel; 18. stelt vast dat de aan de lidstaten toegekende nationale enveloppen een nieuw instrument vormen van het huidige GLB in bepaalde GMO's, maar dat dit systeem niet mag worden toegepast op alle marktordeningen; 19. bevestigt in de sector rundvlees het gebruik van de financiële pakketten die aan de lidstaten verleend worden, waarbij het evenwicht tussen de lidstaten niet mag worden verstoord; 20. is van oordeel dat het systeem van nationale enveloppen alleen kan worden toegepast op sectoren waarin tussen de lidstaten belangrijke verschillen bestaan voor wat betreft de productiestructuren en dat dit systeem derhalve niet kan worden gegeneraliseerd; 21. wenst dat er beter gebruik wordt gemaakt van het instrument van de financiële enveloppen die aan de lidstaten worden toegekend in het kader van de herziening van de verschillende GMO's; 22. verlangt dat er een jaarlijkse flexibiliteitsreserve wordt ingevoerd om in geval van crises direct maatregelen te kunnen nemen; 23. nodigt de Commissie uit om in de discussie over de toekomstige hervorming van het GLB onderzoek te doen naar de effecten van een adequate koppeling van de toekenning van rechtstreekse betalingen aan prestaties op het gebied van multifunctionaliteit; 24. verlangt een steunbeleid voor agrarische producentenverenigingen, hetzij in de vorm van een nieuwe horizontale verordening, hetzij door deze constructies expliciet in de GMO's op te nemen; 25. wenst dat de reeds bestaande vestigingsmaatregelen verplicht worden gesteld teneinde iets te doen aan de voortdurende afname van de belangstelling onder jongeren voor de landbouw als beroepskeuze, en dat in elke gemeenschappelijke marktordening maatregelen van horizontale aard worden opgenomen ter bevordering van de vestiging van jonge landbouwers; 26. verzoekt de Commissie bij ieder toekomstig project speciaal aandacht te besteden aan de positie van jonge landbouwers, overeenkomstig zijn verzoek in zijn resolutie van 17 januari 2001 over de situatie en de perspectieven van jonge landbouwers in de Europese Unie (5) en waarop opnieuw de aandacht is gevestigd in een gemeenschappelijke verklaring van 6 december 2001 van het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's; 27. acht het wenselijk dat meer gebruik wordt gemaakt van verplichte cofinanciering van de steunmaatregelen in het kader van het GLB door de lidstaten, ook buiten de plattelandsontwikkeling om; 28. herinnert eraan dat de Europese landbouw niet uitsluitend het product centraal moet stellen maar dat voor de landbouw ook een rol is weggelegd in de samenleving als geheel; meent dientengevolge dat een betere onderlinge afstemming tussen het GLB en de overige communautaire beleidsvormen noodzakelijk is om de territoriale samenhang van de Unie te versterken; wenst dat bij de komende hervormingen van de GMO's naar behoren aandacht wordt besteed aan sociale, territoriale en milieuaspecten; 29. wenst dat een deel van de marktsubsidies wordt verlegd naar plattelandsontwikkeling teneinde toe te werken naar een Europese multifunctionele landbouw, met het oog waarop schadeloosstelling van de Europese landbouwers noodzakelijk is; acht het tevens wenselijk dat de landbouwers van de Unie op lange termijn juridische duidelijkheid wordt geboden, zodat zij de noodzakelijke investeringen kunnen doen met het oog op kwantitatieve en kwalitatieve verbetering van hun productie; 30. betreurt het dat het GLB, ondanks het feit dat de hervorming ertoe heeft geleid dat meer rechtstreekse steun wordt toegekend, nog steeds hoofdzakelijk ten goede komt aan grote landbouwbedrijven, ten koste van kleine en middelgrote bedrijven, die nochtans een centrale rol vervullen, niet alleen in de sociaal-economische structuur van bepaalde regio's, doch tevens voor de algemene ordening van de Europese ruimte; 31. verlangt dat met de handelspartners overeen te komen sociale en ecologische voorwaarden ten grondslag worden gelegd aan de bescherming van de EU tegen de invoer van landbouwproducten, waarbij de criteria moeten worden ontwikkeld in overeenstemming met internationaal bindende overeenkomsten inzake sociale normen, beheer van natuurlijke hulpbronnen en voedselveiligheid (ILO, CBD, UNDP, FAO); 32. wenst dat de Europese Unie zich serieus inspant om minder afhankelijk te zijn van derde landen voor de voorziening van plantaardige eiwitten, door instelling van een eco-conditionaliteitsmaatregel die producenten beloont die bij wijze van wisselbouw oliehoudende gewassen introduceren op hun grond, waarop de laatste jaren voornamelijk een monocultuur werd beoefend, hetgeen schadelijk is voor de structuur, het biologische leven, de kwaliteit van de grond en de bestrijding van parasieten of plantenziekten; 33. is van mening dat de markt sinds het verbod op het gebruik van dierlijk meel een veel grotere behoefte zal hebben aan plantaardige proteïnen; benadrukt dat een speciaal beleid om de productie van oliehoudende gewassen in stand te houden, ontzettend duur zal uitvallen, maar onderstreept dat eiwithoudende nevenproducten van de biobrandstofproductie een belangrijke bron zullen worden, 34. acht een verdere verlaging van de interventieprijs voor graanproducten ongewenst, gezien het feit dat de interventievoorraden van graanproducten een historisch minimum hebben bereikt en de huidige interventieprijs geen sturend effect heeft op de markt, maar slechts toegang biedt tot een nauwelijks gebruikt vangnet; 35. wenst dat de betalingen voor harde tarwe en andere producten waarvoor instabiele marktverhoudingen zijn ontstaan aan een onderzoek worden onderworpen en waar nodig worden aangepast, aangezien anders ernstig afbreuk zou worden gedaan aan de rentabiliteit van deze gewassen in de gebieden waar zij van oudsher geteeld worden, met dien verstande dat deze teelten niet worden uitgebreid tot nieuwe gebieden; 36. verzoekt om de herziening van de graanopbrengsten die gehanteerd zijn voor de berekening van de steun omdat zij vaak onrealistisch lijken, waardoor een technische aanpassing van de gemiddelde nationale opbrengsten nodig is; 37. wenst dat specifieke steunmaatregelen ingevoerd worden voor die arealen die bestemd zijn voor de teelt van niet voor de voeding bestemde akkerbouwgewassen, los van de tot nu toe voorziene mogelijkheden voor braakliggend land; 38. erkent de noodzaak de areaalgebonden dierenfokkerij speciaal te steunen, bijvoorbeeld door invoering van een weidelandpremie, waarbij met name in de sector dierenfokkerij de premietoekenning op andere leest moet worden geschoeid en bespaarde middelen bij voorrang moeten worden aangewend voor de bevordering van een extensieve exploitatie en het platteland in het algemeen; 39. wenst instelling van een graspremie per hectare om het voortbestaan veilig te stellen van productiesectoren die in dienst kunnen staan van een natuurlijke voeding, het milieu, het grondgebied in zijn geheel en kwaliteitsproductie; 40. acht het noodzakelijk dat de marktordeningen voor rundvlees worden gewijzigd, om ervoor te zorgen dat naar behoren rekening wordt gehouden met specifieke nationale situaties; 41. beveelt aan dat in de melksector geen overhaaste beslissingen genomen worden, en dat alle opties voor een hervorming van de gemeenschappelijke ordening van de markt in de sector melk grondig worden bestudeerd alvorens een beslissing over fundamentele veranderingen wordt voorgesteld; 42. is van oordeel dat de effecten van het "Everything But Arms"-initiatief zorgvuldig moeten worden onderzocht alvorens voorstellen te doen voor hervorming van de GMO's voor suiker en rijst; 43. herinnert met betrekking tot groenten en fruit aan zijn standpunt van 26 oktober 2000 (6) en zijn resolutie van 5 juli 2001 (7) ; vestigt met name de aandacht op het feit dat de GMO is gebaseerd op producentenverenigingen en de organisatiegraad in deze sector bijzonder laag is, hetgeen de doelmatigheid van de GMO schaadt, een situatie die dringend moet worden gecorrigeerd; 44. wijst erop dat interventie voor bepaalde producten in de groenten- en fruitsector conjunctureel noodzakelijk is en verlangt in het bijzonder dat de procedures voor de controle en het beheer van de steun voor verwerkte groenten en fruit worden vereenvoudigd en dat vooral extra prikkels worden geïntroduceerd voor de vorming van producentenverenigingen; 45. verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen tot invoering van een permanent systeem voor de ondersteuning van dopvruchten; 46. vestigt er de aandacht op dat de GMO voor olijfolie is verlengd totdat betrouwbare statistieken zijn verkregen en dat het derhalve voorbarig is een discussie te beginnen over de komende hervorming; wijst er niettemin op dat de laatste hervorming het probleem heeft gecreëerd van de kleine producenten en geen oplossing heeft geboden voor olijfgaarden met een lager rendement, en herinnert er voorts aan dat in deze sectoren geen agro-milieusubsidies zijn toegepast; 47. wenst met betrekking tot de toepassingsbepalingen van de GMO voor olijfolie, dat het begrip van plaats van herkomst van de olie beter beschermd wordt door het in Verordening nr. (EG) 2152/2001 (8) neergelegde beginsel verplicht te stellen, volgens welk de oorsprong van de olijven en van de olie, indien deze verschillend is, te vermelden op het etiket, en door voor eens en altijd te verbieden dat olijfolie met andere plantaardige oliën vermengd wordt; 48. verzoekt zijn Voorzitter deze ontwerpresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, waarom was verzocht op basis van artikel 262 van het EG-Verdrag en overeenkomstig artikel 52 van zijn Reglement, – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A5&nbhy;0164/2002), A. overwegende dat tijdens de Europese Raad van Berlijn de tweede pijler binnen het GLB is opgericht en tegelijkertijd het GLB aanzienlijk werd versterkt, en dat de tussentijdse herziening van Agenda 2000 moet worden benut om de ontwikkeling van het platteland verder te bestendigen, B. overwegende dat actieve en op een nieuwe leest geschoeide ondersteuning van het GLB en van het beleid inzake economische en sociale samenhang, noodzakelijk is om de agrarische hervormingen en de bevordering van de plattelandsontwikkeling in de kandidaatlanden te waarborgen, C. overwegende dat de ontwikkeling van het platteland een solide basis moet bieden voor een multifunctionele landbouw binnen het grondgebied van de uitgebreide Unie en dat op deze wijze de herhaalde pleidooien van de Raad voor een Europees landbouwmodel concreet moeten worden uitgewerkt, D. overwegende dat plattelandsontwikkeling een van de prioriteiten van de Europese Unie moet blijven, teneinde het toekomstperspectief van de plattelandsgebieden te verzekeren, met bijzondere aandacht voor doelstellingen als doeltreffendheid, geloofwaardigheid, territoriaal evenwicht, duurzaamheid en de uitbreiding van het maatschappelijk kapitaal in de landelijke gebieden, E. overwegende dat de tweede pijler van het GLB moet uitgroeien tot een beleidsinstrument voor een duurzame ontwikkeling van het platteland, zoals bepaald in november 1995 in de verklaring van Cork, en overeenkomstig de beginselen zoals die zijn gedefinieerd op de Europese Raden van Helsinki, Göteborg en Barcelona, en dat deze pijler tevens verenigbaar moet zijn met de diverse multilaterale milieuakkoorden die zijn voortgevloeid uit de Top van Rio, F. overwegende dat de eerste en tweede pijler twee onlosmakelijk met elkaar verbonden instrumenten zijn van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, die elkaar moeten aanvullen en ten dienste staan van een multifunctionele landbouw, waardoor een groot aantal agrarische bedrijven behouden kan blijven, hetgeen ten goede komt aan de gehele plattelandssamenleving; overwegende dat de onderlinge afstemming van deze twee pijlers moet voorkomen dat zich in Europa een agrarische tweedeling ontwikkelt: één sector die uitsluitend van de markten afhankelijk is en de andere die alleen nog maar kan voortbestaan dankzij rechtstreekse steun, losgekoppeld van de productie; dat deze afstemming tevens moet zorgen voor een marktbeheer dat verenigbaar is met het beheer van gebieden in de gehele Unie binnen het kader van een werkelijke duurzame ontwikkeling, G. overwegende dat een model voor duurzame plattelandsontwikkeling gestalte dient te krijgen vanuit een strikt milieuperspectief, waarbij milieuvriendelijke landbouwmethoden dienen te worden geconsolideerd, en vanuit een sociaal-economisch perspectief, door stimulering van de ondernemersgeest en consolidering van levensvatbare productiesystemen, en dat deze twee invalshoeken het overleven veilig moeten stellen van gezinsbedrijven, door de ontvolking tegen te gaan en een sociaal-economische structuur op het platteland te handhaven, H. overwegende dat na de jongste uitbraken van epidemieën het vertrouwen van de consument in de veiligheid van landbouwproducten en levensmiddelen moet worden versterkt, I. overwegende dat de jongeren een belangrijke rol spelen bij het overwinnen van de uitdagingen van de landbouw van morgen; dat in elk toekomstig project prioritaire aandacht zou moeten worden geschonken aan de jonge landbouwers, zoals ook gevraagd werd in de gemeenschappelijke verklaring inzake de toekomst van de jonge landbouwers, welke in december 2001 werd opgesteld door vertegenwoordigers van het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's; voorts overwegende dat er ook dringende en doelmatige maatregelen moeten worden genomen overeenkomstig zijn resolutie van 17 januari 2001 over de toestand en perspectieven van de jonge landbouwers in de Europese Unie" (1) , J. overwegende dat de plattelandsontwikkeling een geharmoniseerde samenwerking van verschillende beleidsvormen vereist, en dat de instrumenten van de tweede pijler derhalve vergezeld moeten gaan van maatregelen die verder reiken dan de landbouwsector, K. overwegende dat het beginsel van economische en sociale samenhang ten grondslag moet liggen aan alle vormen van communautair beleid en dat het noodzakelijk is iets te doen aan de tekortkomingen die het GLB op dit terrein vertoont, met name als het gaat om acties op het gebied van. plattelandsontwikkeling en, vooral, marktacties, waar deze tekortkomingen nog schrijnender zijn, L. overwegende dat de landbouwproductie moet worden gekoppeld aan de plaatselijke/regionale voorziening, ter bevordering van de plaatselijke/regionale ontwikkeling van veel achtergestelde plattelandsregio's, aangezien aldus een toegevoegde waarde in de regio gehandhaafd blijft en een nauwere band tot stand wordt gebracht tussen landbouwer en consument; wijzend op de noodzaak mechanismen te creëren ter ondersteuning van de productie en het in de handel brengen van kwalitatief hoogwaardige regionale producten, M. overwegende dat de Commissie een evaluatie moet verschaffen over het gebruik dat wordt gemaakt van de overheidssteun van de voorzieningen voor plattelandsontwikkeling van het GLB zodat de effecten op de agrarische en niet-agrarische sector van het platteland beoordeeld kunnen worden, 1. betreurt het feit dat tijdens de Europese Raad van Berlijn weliswaar een tweede pijler is opgericht, doch dat hiervoor onvoldoende kredieten ter beschikking zijn gesteld en dat vandaag de dag nauwelijks 10% van de communautaire landbouwbegroting wordt besteed aan plattelandsontwikkeling; wenst dientengevolge een verhoging van dit percentage om alle territoriale, sociale en milieu-uitdagingen in verband met plattelandsontwikkeling het hoofd te kunnen bieden; 2. merkt op dat de nationale krediettoewijzingen van het budget van de tweede pijler gebaseerd zijn op achterhaalde criteria en dringt aan op een snelle aanpassing; 3. vindt het zorgwekkend dat de verschillen in toepassing van de maatregelen voor plattelandsontwikkeling meer te maken hebben met de capaciteit van de nationale of regionale overheden om deze maatregelen te cofinancieren dan met de noodzaak van de maatregelen zelf, en meent dat deze situatie de bestaande regionale ongelijkheden nog kan vergroten; 4. wijst erop dat de lidstaten de bestaande maatregelen op het gebied van plattelandsontwikkeling op verschillende wijze toepassen, waarbij niet altijd een adequate oplossing wordt gevonden voor de problemen in de meest verafgelegen en perifere plattelandsregio's, waar de ontvolkingsproblematiek het grootst is, en is in dit verband van oordeel dat het beroep op Verordening (EG) nr 1257/1999 (2) soms zeer eenzijdig is en dat lang niet altijd de hierin vervatte mogelijkheden worden benut; meent dat deze situatie nog kan verergeren met de komende uitbreiding en wenst derhalve dat op het grondgebied van de huidige EU en van de toekomstige EU de bestaande maatregelen ter ondersteuning van de plattelandsregio's worden versterkt; 5. is van oordeel dat verschillende economische en sociale beleidsacties ter waarborging van de ontwikkeling van het platteland noodzakelijk zijn om te komen tot een echt beleid inzake plattelandsregio's en stelt derhalve voor de EOGFL-programma's ten behoeve van plattelandsontwikkeling beter af te stemmen op de acties die worden gevoerd uit hoofde van de structuurfondsen; 6. is van oordeel dat, onverminderd de bevoegdheid van de binnenlandse autoriteiten (op nationaal of regionaal niveau) om hun eigen prioriteiten te stellen, en met eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel, in het kader van de tweede pijler van het GLB vooruitgang moet worden geboekt bij de vaststelling van een kernpakket van prioritaire acties op communautair niveau, die een duurzame plattelandsontwikkeling en handhaving van multifunctionele gezinsbedrijven in de landbouw op het gehele grondgebied van de uitgebreide Unie kunnen waarborgen; 7. verzoekt de Commissie een nieuwe indeling van plattelandsregio's vast te stellen, op basis van objectieve sociaal-economische, klimatologische en milieucriteria; meent dat deze indeling de vaststelling moet vergemakkelijken van prioritaire maatregelen voor elke afzonderlijke regio, die als richtsnoer kunnen dienen voor de toekomstige programma's op het gebied van plattelandsontwikkeling, kleinschalige landbouwbedrijven een steun in de rug kunnen geven en borg kunnen staan voor continuïteit van openbare en particuliere proximiteitsdiensten en het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen; 8. verlangt dat in het kader van de verdere ontwikkeling en de uitbreiding van het plattelandsbeleid ook aandacht wordt geschonken aan producten van een bepaalde kwaliteit en herkomst; 9. stelt voor om bij de introductie van deze nieuwe indeling, die het mogelijk zal maken om verschillende cofinancieringspercentages toe te passen, al naargelang van de aanwezige plattelandsproblematiek, communautaire voorschriften vast te stellen teneinde te voorkomen dat de mededingingsverhoudingen op illegale wijze worden verstoord; 10. is van mening dat de nadruk van investeringen in het kader van het Europese plattelandsbeleid verband moet houden met, en een directe stimulans moeten zijn voor economische activiteit, hetgeen veelal niet het geval is voor bijvoorbeeld overheidsaankoop van natuurterreinen; 11. meent dat het beleid inzake de plattelandsontwikkeling de instandhouding van essentiële openbare diensten en sociale voorzieningen moet stimuleren om de ontwikkeling van het platteland te bevorderen en de ontvolking tegen te gaan; 12. acht het absoluut noodzakelijk dat de bestaande wijzen van programmering en vormen van partnerschap worden verbeterd op basis van de ervaringen die zijn opgedaan met de Leader-initiatieven, in het bijzonder voor wat betreft hun vermogen tot dynamiseren op plaatselijk niveau en hun duidelijke gerichtheid op ontwikkeling van het maatschappelijke en menselijke potentieel in plattelandsregio's, en dat voorts de dialoog en de coördinatie tussen producentenverenigingen en andere plaatselijke en regionale economische actoren worden versterkt; meent dat het ter verwezenlijking van deze doelstellingen noodzakelijk is aanzienlijke extra middelen ter beschikking te stellen ter verruiming van huidige begrotingsmiddelen van het Leader-initiatief; 13. is van oordeel dat het beleid inzake plattelandsontwikkeling gericht moet zijn op ondersteuning van het creëren van plaatselijke/regionale infrastructuren voor productafzet en het bevorderen van de rechtstreekse verkoop, teneinde te komen tot een betere, plaatselijke/regionale afzet van de productie en hogere prijzen voor de producenten; verzoekt de Commissie hiertoe voorstellen in te dienen ter ondersteuning van de productie en het in de handel brengen van regionale kwaliteitsproducten; 14. pleit voor generalisering van een contractuele benadering in het kader van de programma's voor plattelandsontwikkeling, afgestemd op de verschillende doelgroepen van deze programma's (jonge landbouwers, professionele landbouwers, landbouwers in loondienst, enz.); is van oordeel dat hiertoe van de ontvangers van de subsidies meerjarige programma's moeten worden verlangd, in het kader waarvan de tenuitvoerlegging van de programma's wordt verbonden aan voorwaarden als inzet van een zo groot mogelijk aantal mensen en materiële middelen op plaatselijk niveau, handhaving van kleinschalige, multifunctionele landbouw, een duurzaam beheer van de gebieden en coherentie met de acties die in deze zelfde gebieden worden uitgevoerd in het kader van de eerste pijler van het GLB; 15. stelt vast dat agrarische multifunctionaliteit, voedselveiligheid en duurzame ontwikkeling vertaald moeten worden in concrete maatregelen in het kader van het GLB en dat deze aspecten in de maatregelen ten gunste van de plattelandsontwikkeling naar behoren aan bod komen; 16. wenst een maatregel voor de financiering van overgangskosten voor agrarische bedrijven (vooral in veeteeltgebieden) die hun exploitatiewijze willen veranderen, bijvoorbeeld om te voldoen aan eisen inzake hygiëne en welzijn van dieren, aangezien Verordening (EG) nr 1257/1999 momenteel geen rekening houdt met het effect van een dergelijke aanpassing aan de normen op de productiekosten en derhalve op het inkomen; meent dat een tijdelijke en degressieve compensatiesteun een groot aantal kleine veeteeltbedrijven zou stimuleren zich aan de normen aan te passen zonder dat ze het risico lopen inkomen te derven, en dat dit in het belang van de consument en de dierenbeschermers is; 17. constateert dat een groot aantal kleine bedrijven door hun structurele beperkingen qua hoeveelheid land, productievolume of eigen financieringsmogelijkheden er niet in slaagt voldoende middelen bij elkaar te krijgen en voldoende steun te bemachtigen om zich staande te houden of/en het bedrijf aan een opvolger over te dragen; benadrukt dat de huidige communautaire maatregelen weliswaar de marktgebonden en niet-marktgebonden, op kwaliteit en het milieu gerichte functies van deze bedrijven steunen, maar deze niet de mogelijkheid geven zich te handhaven terwijl zij toch een niet-marktgerichte functie hebben, namelijk de instandhouding van de sociale structuur en het ruimtelijk beheer in plattelandsgebieden; meent dat een aanpassing overwogen moet worden van artikel 33 van Verordening (EG) nr 1257/1999 met betrekking tot de omschakeling en ontwikkeling van plattelandsgebieden, zodat het mogelijk wordt steun te geven aan deze categorie van kleine bedrijven ten einde het verlies aan economische en sociale dynamiek en de ontvolking van het platteland in veel regio's van de Unie af te remmen; 18. is van oordeel dat de coherentie tussen de eerste en de tweede pijler van het GLB door complementariteit tussen beide moet worden gewaarborgd en dat een multifunctionele en concurrerende landbouw behouden moet blijven; verlangt dat de milieumaatregelen voor de landbouw en de maatregelen met betrekking tot voedselveiligheid en kwaliteit worden versterkt; 19. verzoekt de Commissie verder te gaan met de integratieve aanpak en om het plattelandsbeleid in al zijn aspecten in overweging te nemen, opdat recht kan worden gedaan aan het beginsel van de multifunctionaliteit; 20. stelt vast dat de twee pijlers van het GLB één geheel vormen, waarbij de tweede pijler, de plattelandsontwikkeling, in de toekomst nog moet worden versterkt en waarbij er, zowel op Europees als op nationaal vlak, maatregelen moeten worden genomen tot bevordering hiervan; 21. wenst dat in het kader van de herziening van Agenda 2000 de verplichte en geleidelijk toenemende modulering van steun in het kader van de eerste pijler wordt goedgekeurd, met de bedoeling de verschillen in steunbetalingen tussen regio's in de EU te reduceren en zo een minder concurrentieverstorende steunregeling te creëren die (in toekomstige handelsbesprekingen) verdedigd kan worden als een noodzakelijk instrument ter ondersteuning van het Europese landbouwmodel, waarbij het bespaarde geld van de eerste pijler besteed kan worden aan plattelandsontwikkeling in alle gebieden van de Europese Unie; acht het met het oog hierop wenselijk dat de maatregelen voor beginnende boeren en voor bedrijven die investeren worden uitgebreid met een aanvullende steun naast de steun van Verordening (EG) nr 1259/1999 (3) , zoals ook geldt voor de maatregelen betreffende vervroegde uittreding, de maatregelen betreffende achtergestelde gebieden of gebieden waar stringente milieueisen gelden, en de milieumaatregelen in de landbouw en de bosbouw; 22. verzoekt de Commissie om in het kader van de herziening van Agenda 2000 nieuwe voorstellen in te dienen voor verplichte en uniforme modulering van de steun in het kader van de eerste pijler, ter dekking en ter versterking van het brede scala van acties die zij in het kader van de plattelandsontwikkeling van plan is te realiseren; wenst dat de uitvoering van rechtstreekse betalingen afhankelijk wordt gesteld van de verleende prestaties op het gebied van multifunctionaliteit en dat de eco-conditionaliteitsmaatregelen ten behoeve van een duurzame ontwikkeling worden uitgebreid; 23. vestigt de aandacht op het feit dat opneming van rechtstreekse inkomenssteun in het plattelandsbeleid, zou moeten worden opgenomen in de zogeheten "Groene doos" van de Wereldhandelsorganisatie en verzoekt de Commissie derhalve zich over deze mogelijkheid te buigen, teneinde een steunregeling te creëren, die zo min mogelijk verstoringen met zich meebrengt voor de mededinging en de toekomst van het platteland veiligstelt; 24. acht het absoluut noodzakelijk dat de Unie extra inspanningen verricht ter stimulering van de plattelandsontwikkeling in de lidstaten en stelt met tevredenheid vast dat de richtsnoeren van de Commissie een substantiële verhoging inhouden van de cofinancieringspercentages voor de programma's die in de kandidaatlanden ten uitvoer worden gelegd; 25. is van oordeel dat de diversiteit van de huidige financiële regelingen voor de toepassing van de tweede pijler van het GLB, in sommige gevallen ten laste van het EOGFL-Garantie en in andere ten laste van het EOGFL-Oriëntatie, leidt tot een gebrek aan samenhang en een doelmatig en gemeenschappelijk beheer binnen het grondgebied van de Unie bemoeilijkt; 26. beveelt de Commissie aan het huidige communautaire bestek voor de plattelandsontwikkeling te vereenvoudigen en, uitgaande van de huidige twee afdelingen van het EOGFL, één enkel agro-ruraal fonds op te richten voor het gehele GLB, met één enkele financiële regeling voor acties uit hoofde van de tweede pijler, die een ruimere tijdspanne biedt tussen het aangaan van een betalingsverplichting en de betaling van de kredieten en die gedifferentieerde cofinanciering mogelijk maakt, al naargelang van de zones, zonder afbreuk te doen aan de aanvullende rol die het EFRO en het ESF kunnen vervullen door middel van andere acties ten behoeve van plattelandsgebieden; 27. is van oordeel dat het EG-Verdrag moet worden herzien met het oog op een regeling die het Europees Parlement een volledige medebeslissingsbevoegdheid ten aanzien van de landbouw en de landbouwbegroting geeft voordat de kandidaatlanden tot de EU-15 zullen toetreden; 28. stelt vast dat er bij de lidstaten op moet worden aangedrongen dat zij ten behoeve van de plattelandsontwikkeling de medefinanciering in het kader van de tweede pijler garanderen om in geheel Europa verdere vooruitgang te bereiken ten aanzien van het beginsel van de multifunctionaliteit; 29. herinnert eraan dat kredieten die vrijkomen door modulering of ecokoppeling krachtens Verordening (EG) nr. 1259/1999 uitsluitend bestemd zijn voor steun aan milieumaatregelen voor de landbouw, vervroegde uittreding, herbebossing van landbouwgronden en compenserende maatregelen; wenst dat de mogelijkheden voor steunverlening in het kader van de tweede pijler worden uitgebreid, zodat de lidstaten wat de bestemming van deze kredieten betreft een grotere handelingsvrijheid krijgen; 30. verlangt dat het beginsel van goede professionele praktijk in alle lidstaten wordt erkend en wijst op de reeds geldende regelingen, die reeds in de mogelijkheid van milieuverplichtingen voorzien en rekening houden met de ecologische aspecten van de landbouw; 31. stelt dat de lidstaten de uit hoofde van de eerste pijler door modulering of het stellen van milieu-eisen vrijgemaakte middelen slechts kunnen gebruiken als nationale cofinanciering beschikbaar is en benadrukt dat cofinanciering nadrukkelijk ook tot doel heeft betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de nationale of regionale overheden te versterken; 32. verlangt dat de lidstaten desgewenst de uit hoofde van de eerste pijler door modulering of het stellen van milieu-eisen vrijgemaakte middelen, kunnen gebruiken als aanvullende communautaire cofinanciering voor maatregelen die reeds zijn ingebed in lopende programma's voor plattelandsontwikkeling, waarbij, in het kader van het Europese landbouwmodel en Verordening (EG) nr.178/2002 inzake traceerbaarheid en voedselveiligheid, meer nadruk moet worden gelegd op de consumentenbeschermingsaspecten van het productieproces (4) ; 33. waarschuwt voor het gevaar van een geleidelijke renationalisering en benadrukt dat het bij de herziening van de agenda gaat om een tussentijdse evaluatie van de hervormingen waarmee in het kader van de agenda een begin is gemaakt; 34. is van mening dat de Europese landbouw wordt gekenmerkt door een grote verscheidenheid van productieomstandigheden, met marginale plattelandsgebieden die worden afgewisseld door gebieden van grootschalige productie, hetgeen leidt tot grote regionale verschillen die gecorrigeerd moeten worden door een kwaliteitsverbetering van de landelijke ruimte en een zekere diversificatie van activiteiten om de aantrekkingskracht van het platteland te vergroten; 35. acht het wenselijk om geen gemeenschappelijke discussie te voeren over de tussentijdse evaluatie van de agenda en de toetredingsonderhandelingen; 36. acht het wenselijk om in het vooruitzicht van de komende uitbreiding, een versterkt, uitgebreid en financieel krachtig plattelandsbeleid voor de gehele EU voort te zetten, met voldoende decentrale verantwoordelijkheden; 37. constateert in het licht van tweeëneenhalf jaar uitvoering van Verordening (EG) nr 1257/1999 dat de procedures nog steeds even lang en even ingewikkeld zijn, waardoor de dynamiek die wordt gedragen door een groot aantal door plaatselijke betrokkenen voorgestelde projecten onnodig wordt afgeremd, hetgeen afbreuk doet aan de versterking van de relatieve gewicht van de plattelandsontwikkeling binnen het GLB; verzoekt derhalve dat hieruit consequenties worden getrokken in de vorm van een verduidelijking van de toepassingsregels van de verordening en een vereenvoudiging van de procedures; 38. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het verslag van de Commissie ( COM(2001) 444 – C5&nbhy;0011/2002), – gelet op Richtlijn 91/414/EEG van de Raad van 15 juli 1991 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (1) en de Richtlijnen 76/895/EG (2) , 86/362/EEG (3) , 86/363/EEG (4) en 90/642/EEG (5) van de Raad betreffende de vaststelling van de maximumhoeveelheden residuen van bestrijdingsmiddelen in en op groenten en fruit, granen en producten van dierlijke oorsprong, – gelet op Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (6) , – gelet op Richtlijn 98/83/EG van de Raad van 3 november 1998 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water (7) , – gezien het Witboek van de Commissie betreffende de strategie voor het toekomstig beleid inzake chemische stoffen ( COM(2001) 88 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 2001 over het Witboek van de Commissie betreffende de strategie voor het toekomstig beleid inzake chemische stoffen (8) , – gelet op Richtlijn 96/56/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 september 1996 tot wijziging van Richtlijn 67/548/EEG betreffende de aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen (9) , – gelet op Richtlijn 1999/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 mei 1999 houdende de zeventiende wijziging van Richtlijn 76/769/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (10) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 januari 2002 over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vastelling van het zesde actieprogramma voor het milieu (11076/1/2001 - C5-0434/2001 - 2001/0029(COS) ) (11) , – gelet op de internationale verdragen die door de Europese Unie zijn ondertekend (OSPAR, ...), – gezien de "Draft Guidance document on relevant metabolites" (12) , – gezien de opvattingen van het Wetenschappelijk Comité voor planten in het kader van de beoordeling van werkzame stoffen, – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A5&nbhy;0155/2002), A. overwegende dat tien jaar na de goedkeuring van Richtlijn 91/414/EG slechts 31 van de 834 te beoordelen werkzame stoffen de gehele procedure hebben doorlopen, dat de resterende stoffen niet vóór eind juli 2003 zullen zijn beoordeeld en dat er bij ongewijzigd beleid geen enkele garantie is dat de door de Commissie voorgestelde nieuwe agenda kan worden aangehouden, B. overwegende dat de toepassing op nieuwe en bestaande stoffen van praktisch gelijke procedures, beoordelingsnormen en besluitvormingscriteria heeft geleid tot "nutteloze" beoordelingen van bestaande werkzame stoffen gezien het feit dat voor een aantal daarvan een overvloedige wetenschappelijke literatuur het al vóór iedere beoordeling mogelijk maakte, vast te stellen dat zij niet aan de eisen van Richtlijn 91/414/EEG zouden voldoen, en dat de aanwezigheid van ongunstige wetenschappelijke informatie aanleiding moet zijn voor een besluit tot niet-opneming van een werkzame stof zonder dat een evaluatieprocedure wordt uitgevoerd, tenzij de aanvrager studies heeft ingediend die deze informatie voldoende weerleggen, C. overwegende dat de publicatie van de diverse uitvoeringsverordeningen voor Richtlijn 91/414/EG op een laat tijdstip plaatsvond en dat in de beoordelingsprocedure van de werkzame stoffen van de eerste lijst sprake is van een overdreven flexibiliteit, D. overwegende dat een aantal belangrijke gebeurtenissen ten aanzien van de pesticidenproblematiek had moeten leiden tot een wijziging van prioriteiten op het terrein van de beoordeling en/of de bespoediging van dit proces, E. overwegende dat de pesticiden die opgenomen zijn in bijlage I niet werkelijk als "veilig" kunnen worden beschouwd, gezien: F. overwegende dat het tenuitvoerleggingsproces van de richtlijn bijzonder ingewikkeld is en de medewerking van wetenschappers, specialisten en belanghebbenden, met een grondige kennis van de te beoordelen stoffen vereist, G. overwegende dat de kosten van het beoordelingsproces met zich mee brengen dat bepaalde werkzame stoffen die weinig schadelijk zijn en slechts een gering marktaandeel vertegenwoordigen, niet worden verdedigd door de producenten en dus mogelijk niet in bijlage I van de richtlijn worden opgenomen, H. overwegende dat werkzame stoffen meestal niet uit de markt worden genomen wegens hun intrinsieke eigenschappen maar in verband met laag rendement en/of het vermogen van de producenten om de evaluatiekosten te betalen, I. overwegende dat wat betreft het "essentieel gebruik" artikel 15 van Verordening (EG) nr. 451/2000 een aanleiding is geweest tot talrijke verzoeken om ontheffing, J. overwegende dat er in juli 2003 meer dan 300 actieve stoffen van de EU-markt zullen worden gehaald; dat het kortetermijnresultaat van de verwijdering van zoveel actieve stoffen moet worden onderzocht en dat maatregelen moeten worden genomen voor bepaalde stoffen waarvan is aangetoond dat ze onmisbaar zijn, K. overwegende dat in de verslagen van de Commissie over de evaluatie van het controlesysteem voor het op de markt brengen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en residuen in voedingsmiddelen van plantaardige oorsprong ernstige tekortkomingen in het controlesysteem van de lidstaten zijn vastgesteld, L. overwegende dat de geldende voorschriften in het kader van de WTO (Codex alimentarius) de pogingen die in het kader van Europese wetgeving worden ondernomen om een hoog niveau van bescherming van volksgezondheid en milieu te bereiken, teniet kunnen doen, M. overwegende dat een studie van het Europees Milieuagentschap in 1995 uitwees dat de concentraties aan bestrijdingsmiddelen in grondwater het maximumgehalte van 0,5 ug/l in 75 % van de landbouwgebieden overschrijdt en dat de Commissie erkent dat de problemen van grondwatervervuiling door bestrijdingsmiddelen nog steeds toenemen, N. overwegende dat ten aanzien van fytofarmaceutische producten een hoog niveau van volksgezondheid en bescherming van dieren en milieu niet alleen in het kader van Richtlijn 91/414/EG kan worden bereikt, te meer daar deze niet in staat is de continue toename van het gebruik en afhankelijkheid van bestrijdingsmiddelen te keren, en dat sinds 1996 in de meeste lidstaten een algemene toename van het gebruik van bestrijdingsmiddelen wordt gesignaleerd, O. overwegende dat de uitvoering van het vijfde milieuactieprogramma inzake een significante vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen volledig in gebreke bleef, dat de mededeling van de Commissie inzake duurzaam gebruik van bestrijdingsmiddelen steeds werd uitgesteld, ondanks het feit dat de Commissie na een zeer uitgebreide studie in 1998 tot de algemene consensus kwam dat er nood is aan bijkomende Europese risicoreductiebeleidsmaatregelen, P. overwegende dat het Parlement niet op de hoogte is gebracht van gevallen waarin het bedrijfsleven de termijnen heeft overschreden of de verstrekte informatie ontoereikend was, 1. stemt op onderstaande voorwaarden in met een verlenging van de beoordelingstermijnen: 2. stelt vast dat de technische bijlage bij het verslag van de Commissie duidelijk wijst op een aantal tekortkomingen van de huidige uitwerking van Richtlijn 91/414/EEG, waaronder: dringt erop aan dat deze aspecten aangepakt worden bij de herziening van de richtlijn; 3. stemt in met de voorstellen tot wijziging van Richtlijn 91/414/EEG van de Commissie in de technische bijlage bij het verslag, en steunt met name de invoering van een vergelijkende beoordeling en van het substitutiebeginsel; is van mening dat 4. wenst dat voor opname van een werkzame stof in bijlage I: 5. dringt er bij de Commissie op aan alle nodige stappen te ondernemen om te garanderen dat per stof slechts één dossier wordt voorgelegd, dit om dubbel testen te voorkomen; 6. verzoekt de Commissie geen actieve stoffen toe te laten waarbij strenge maar oncontroleerbare gebruiksvoorwaarden (risicobeperkende maatregelen) noodzakelijk zijn om te kunnen voldoen aan de uniforme beginselen; 7. dringt erop aan dat een voorwaarde voor toelating moet zijn dat de fabrikant informatie verstrekt over de juiste opsporingswijze van toe te laten stoffen; 8. verzoekt om de herdefinitie van het concept "relevante metabolieten" en de herziening van de daarop betrekking hebbende leidraad met het oog op een volledige toxicologische evaluatie van metabolieten van actieve stoffen, zoals bij de toxicologische evaluatie van de primaire stoffen en de zo snel mogelijke opstelling van de leidraad inzake uit oppervlaktewater gewonnen drinkwater; 9. verlangt de snelle totstandkoming op het niveau van de Europese Unie van een openbaar toegankelijke databank van het productie- en verkoopvolume van alle pesticiden, van verbruiksvolume en toepassingswijzen (met inbegrip van een verdeling per gewassoort en productklasse), van (eco-)toxicologische eigenschappen van pesticiden en van niet-chemische alternatieven voor bestrijdingsmiddelen; 10. dringt aan op de invoering van wettelijk bindende etiketteringseisen voor producten die behandeld zijn met gewasbestrijdingsmiddelen, zodat de consument op de hoogte wordt gesteld van alle bestrijdingsmiddelen die tijdens productie, opslag en marketing zijn gebruikt; 11. verlangt dat het beoordelings- en besluitvormingsproces in het kader van Richtlijn 91/414/EEG doorzichtiger en democratischer wordt en met name vertegenwoordigers van belangengroepen zoals consumenten, NGO's en waterproducenten in staat stelt eraan deel te hebben en de toegang tot informatie veiligstelt, met name van beoordelingsdossiers inzake werkzame stoffen, die door de lidstaten zijn opgesteld; 12. vraagt de Commissie voor eind 2002 met een duidelijke procedure te komen voor het essentieel gebruik van bepaalde werkzame stoffen, volgens artikel 15 van Verordening 451/2000, die ervoor moet zorgen dat van dit artikel zo spaarzaam mogelijk gebruik wordt gemaakt, en wel: verlangt dat de nieuwe procedure volkomen verenigbaar is met de in de richtlijn opgenomen beginselen dat de bescherming van mens en milieu prevaleren boven de eisen van landbouwproductie; 13. wenst dat er een einde komt aan de onzekerheid die voortvloeit uit het bestaan van verschillen tussen de nationale wetgevingen voor wat betreft de maximumhoeveelheden residuen van bestrijdingsmiddelen; verzoekt de Commissie zich in de eerste plaats in te zetten voor de harmonisatie van de wetgevingen voor alle werkzame stoffen die ook na 2003 op de markt worden gebracht; 14. verzoekt de Commissie bijzondere aandacht te schenken aan de financiering van onderzoek naar alternatieve middelen; 15. verzoekt dat de Commissie het Parlement binnen een jaar meedeelt welke maatregelen zij denkt te nemen opdat nuttige stoffen die weinig schadelijk zijn en voorkomen op de prioriteitenlijsten 3 en 4, maar niet zijn aangemeld wegens beperkt commercieel belang en te hoge evaluatiekosten, kunnen worden beoordeeld in een aangepast, beperkt datapakket dat hun veiligheid onaangetast laat, zodat ze op de markt kunnen blijven; 16. verzoekt om een voorstel, vóór juli 2003, voor een nieuwe richtlijn tot instelling van een programma ter vermindering van het pesticidengebruik, naar het voorbeeld van wat in een aantal lidstaten tot stand is gekomen, en waarin kwantitatieve reductiedoeleinden worden vastgesteld, alsmede een tijdschema, maatregelen en middelen om deze doeleinden te bereiken; met speciale aandacht voor: 17. verzoekt om de opstelling van een voorstel voor een richtlijn ter regeling van de vaststelling, voor elk gewas, van een code van goede praktijken voor het gebruik van toegelaten pesticiden, zoals in sommige lidstaten reeds gebruikelijk is, gebaseerd op de geïntegreerde teeltmethoden waarbij niet-chemische landbouwmethoden prioriteit krijgen; deze code dient voorts vast te stellen: 18. verzoekt de Commissie tevens voorrang te geven aan strikte naleving van en controle op residuniveaus van voedselproducten. De voedselautoriteit dient jaarlijks representatieve controles uit te voeren op alle landbouwproducten die in de verschillende lidstaten geproduceerd worden én op landbouwproducten die afkomstig zijn uit derde landen en die worden afgezet op de Europese markt. In de rapportage over de controles van de voedselautoriteit dient men zich te richten op de EU-normen die voor residuniveaus van voedselproducten bestaan; 19. verzoekt de Commissie voor het einde van 2003 te rapporteren over de mogelijkheden van het bevorderen van wederzijdse erkenning van productregistratie tussen lidstaten en de introductie van zones waarbinnen is voldaan aan de vereisten voor wederzijdse erkenning van productautorisatie, mits dit: 20. verzoekt de Europese Unie er in het kader van de WTO voor te zorgen dat de WTO-regels geen afzwakking betekenen van de normen die op Europees niveau zijn vastgesteld op het terrein van de gezondheid van de burger en de bescherming van het milieu; 21. beklemtoont dat de maximale residunormen (MRN) in beginsel worden vastgesteld op een uiterst laag niveau (de analytische detectielimiet) tenzij de kennisgever kan aantonen dat zelfs de beste beschikbare methoden (verwerkingsfrequentie, dosering, wachttijd oogsten, enz.) een zeker residuniveau niet kunnen verhinderen; 22. verzoekt de Commissie om bij de vaststelling van criteria ter beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen expliciet rekening te houden met de uitwerking die de actieve bestanddelen hebben op de inheemse bijenvolken en met de opmerkingen van de beroepsorganisaties van bijenhouders over deze stoffen; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn standpunt van 15 november 2001 (1) en zijn resolutie van 14 december 2000 (2) , – gezien het vijfde verslag van de Commissie aan de Raad over de situatie in de mondiale scheepsbouwsector van 30 april 2002 ( COM(2002) 205 def.), – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende een tijdelijk defensief mechanisme voor de scheepsbouw ( COM(2001) 401 ) en Verordening (EG) nr. 1540/98 van de Raad betreffende nieuwe voorschriften inzake steunverlening aan de scheepsbouw, – gelet op artikel 42, lid 5 van het Reglement, A. overwegende dat de wereldmarkt van containerschepen, tankers voor producten, chemische stoffen en aardgas nog steeds in crisis verkeert en dat de marktaandelen ten gunste van Korea en ten nadele van de EU en andere staten veranderd zijn, B. overwegende dat de Commissie naar aanleiding van een recent onderzoek naar de situatie in de Republiek Korea heeft geconcludeerd dat de internationale concurrentie in deze sector nog steeds wordt vervalst door dumpingpraktijken en dat de Europese scheepsbouwsector door deze oneerlijke vorm van concurrentievoering ernstig in gevaar wordt gebracht, C. overwegende de ernst van de toestand van de scheepsbouwindustrie na het sluiten van tal van industrielocaties en het verdwijnen van een groot aantal banen, D. overwegende dat de Europese scheepsbouw sinds 31 december 2000 in een toestand van onzekerheid is gehouden, en er dringend behoefte aan heeft dat er zo spoedig mogelijk wordt gezorgd voor gelijke mededingingsvoorwaarden, E. overwegende dat de Commissie er tijdens onderhandelingen met Zuid-Korea die zij op gang heeft gebracht niet in is geslaagd weer een situatie van eerlijke en doorzichtige concurrentie op de wereldmarkt tot stand te brengen, F. overwegende dat de Raad de Commissie op 14 mei 2001 heeft gemachtigd bij de WTO een procedure tegen de Republiek Korea aan te spannen, G. overwegende dat de Raad nog geen besluit heeft genomen over goedkeuring van de door de Commissie voorgestelde en door het Europees Parlement goedgekeurde defensieve handelsmaatregelen en dat om een aanvullend onderzoek is verzocht, 1. wijst er nogmaals op dat het reeds in november 2001 het Commissievoorstel heeft goedgekeurd voor een verordening van de Raad betreffende een tijdelijk defensief mechanisme voor de scheepsbouw; 2. wijst er nogmaals op dat het de Commissie heeft verzocht haar voorstel zodanig te wijzigen dat het eveneens andere marksegmenten omvat, te weten gastankers (voor vloeibaar aardgas en LPG), veerboten en rij-op rij-af vaartuigen, daar in de bij de WTO ingediende klacht eveneens naar deze scheepstypen wordt verwezen; 3. herhaalt zijn wens dat de maatregelen die de Gemeenschap in de WTO tegen Korea neemt moeten worden geflankeerd door het voorgestelde tijdelijk defensief mechanisme en dat dit uitsluitend voor de duur van de WTO-procedure van toepassing dient te zijn; 4. steunt de "tweesporenaanpak" in het kader waarvan de Commissie de WTO-procedure koppelt aan goedkeuring van het tijdelijk defensief mechanisme; 5. verzoekt de Raad tijdens zijn volgende zitting de verordening aan te nemen en de nodige aandacht te schenken aan de vereiste wijzigingen; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het Groenboek van de Commissie ( COM (2001) 366 – C5&nbhy;0161/2002), – gezien het eindrapport van de werkgroep op hoog niveau inzake de economische en sociale gevolgen van industriële veranderingen, 1998, en de mededeling van de Commissie aan de sociale partners over bijzondere herstructureringsmaatregelen van januari 2002, – gezien de conclusies van de Europese Raad van Göteborg van 15 en 16 juni 2001, (SN200/1/01/REV1), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 januari 1999 over EU-normen voor in ontwikkelingslanden werkende Europese bedrijven: naar een Europese gedragscode (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2001 over openheid en democratie in de internationale handel (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 november 2001 over de mededeling van de Commissie "Diensten van algemeen belang in Europa" (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 15 mei 2001 over "Duurzame ontwikkeling in Europa voor een betere wereld: Een strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling" ( COM (2001) 264 ), – gezien de aanbeveling van de Commissie van 30 mei 2001 betreffende de verantwoording, waardering en vermelding van milieuaangelegenheden in de jaarrekeningen en jaarverslagen van ondernemingen (kennisgeving geschied onder nummer C (2001) 1495) (4) , – gezien het werkdocument van de Commissie van 27 maart 2001 "Raadplegingsdocument ter voorbereiding van een Europese strategie voor duurzame ontwikkeling" (SEC(2001) 517), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 november 2000 over de mededeling van de Commissie over het Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2000 over de mededeling van de Commissie over de agenda voor het sociaal beleid (6) , – gelet op richtlijn 84/450/EEG van de Raad betreffende het nader tot elkaar brengen van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake misleidende reclame (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 20 juni 2001 over "Werkgelegenheids- en sociaal beleid: een kader voor het investeren in kwaliteit" ( COM(2001) 313 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 31 mei 2001 over de mededeling van de Commissie "Onze behoeften en verantwoordelijkheden op elkaar afstemmen - milieu-aangelegenheden integreren in de economische politiek" (8) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 januari 2002 over het Groenboek van de Commissie over het geïntegreerd productenbeleid (9) , – gelet op Verordening (EG) nr. 761/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2001 inzake de vrijwillige deelneming van organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) (10) , – gezien de mededeling van de Commissie van 18 juli 2001 over de bevordering van fundamentele arbeidsnormen en verbetering van de sociale governance in de context van de globalisering ( COM(2001) 416 ), – gelet op het Verdrag van Brussel van 1968, als geconsolideerd in verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (11) , – gezien de twee meest gezaghebbende internationaal overeengekomen normen voor het beleid van ondernemingen zoals die zijn aangenomen door de IAO, de "Tripartite beginselverklaring betreffende multinationale ondernemingen en sociaal beleid", en de OESO, "Richtsnoeren voor multinationale ondernemingen", alsmede gedragscodes die onder auspiciën van internationale organisaties zoals de FAO, de WHO en de Wereldbank zijn overeengekomen en activiteiten die met betrekking tot de werkzaamheden van ondernemingen in ontwikkelingslanden zijn ontplooid onder auspiciën van de UNCTAD, – gelet op de verklaring van de IAO betreffende fundamentele beginselen en rechten op de werkplek, van 18 juni 1998, en haar overeenkomst betreffende universele fundamentele arbeidsnormen: afschaffing van dwangarbeid (Verdragen 29 en 105), vrijheid van vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen (Verdragen 87 en 98), afschaffing van kinderarbeid (Verdragen 138 en 182) en non-discriminatie op het werk (Verdragen 100 en 111), – gelet op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties en met name het artikel waarin er bij ieder individu en ieder orgaan van de gemeenschap op wordt aangedrongen de universele inachtneming van de rechten van de mens te bevorderen, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, het Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten van 1966, het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 1979, de ontwerpverklaring van de Verenigde Naties betreffende de rechten van inheemse volkeren van 1994 en het Verdrag inzake de rechten van het kind van 1989, – gelet op het Verdrag inzake bestrijding van omkoping van de OESO (1997), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 april 2001 inzake conflictpreventie ( COM(2001) 211 ), de vrijwillige beginselen betreffende veiligheid en mensenrechten van de VS en het VK en de uitwerking van internationale certificeringsregelingen in het kader waarvan handel wordt gekoppeld aan conflictpreventie, bijvoorbeeld met betrekking tot diamanten, – gezien het besluit van de Europese sociale partners om bij te dragen aan de tenuitvoerlegging van maatregelen die tot doel hebben om alle vormen van exploitatie van kinderen uit te roeien en de rechten van deze kinderen in de gehele wereld te bevorderen, – gelet op het kaderbeleid van de Unie inzake werkkwaliteit, met name elementen betreffende gelijkheid van man en vrouw, diversiteit en non-discriminatie, levenlang leren en loopbaanontwikkeling, medezeggenschap, gezondheid en veiligheid, – gezien het werkdocument van de Commissie van 7 maart 2002 over de integratie van het milieu in het externe beleid van de Raad algemene zaken (SEC(2002) 271), – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen (A5&nbhy;0159/2002), A. overwegende dat iedereen in de wereld recht heeft op werk in omstandigheden waarin zijn fundamentele mensenrechten, zoals uiteengezet in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de fundamentele arbeidsnormen van de IAO volledig in acht worden genomen, B. overwegende dat er in het internationale recht een duidelijke basis is voor uitbreiding van verplichtingen voor bedrijven om mensenrechten in acht te nemen, C. overwegende dat wereldwijd in het bedrijfsleven en bij investeerders de opvatting veld wint dat zij een bredere opdracht hebben dan alleen winst maken en dat het succes moet worden gezocht in een combinatie van rendement, duurzaamheid en verantwoordelijkheid, voorts overwegende dat grote ondernemingen en investeerders toezeggingen hebben gedaan en betrokken zijn bij initiatieven als "Global Compact"om aan die opdracht inhoud te geven, D. overwegende dat Europese ondernemingen zich permanent moeten blijven inzetten voor het handhaven van een gender balance, met name in het midden en hoger kader, met betrekking tot de interne dimensie van de takken van hun bedrijf niet alleen niet alleen in Europa maar ook in derde landen waar deze bedrijven vestigingen in hebben, E. overwegende dat de partijen die bij een onderneming zijn betrokken moeten worden gedefinieerd als alle actoren die invloed uitoefenen op de onderneming of beïnvloed worden door de onderneming, en dat degenen die het meest betrokken zijn bij de activiteiten van ondernemingen nog steeds de werknemers zijn, F. overwegende dat in het bedrijfsleven in hoge mate wordt ingezien dat bedrijven een maatschappelijk taak hebben en verantwoordelijkheid moeten tonen ten opzichte van alle partijen die bij de onderneming zijn betrokken, G. overwegende dat bedrijven een belangrijke rol kunnen spelen bij het bevorderen van een duurzame ontwikkeling en in het bijzonder bij de bestrijding van sociale uitsluiting en discriminatie, de vermindering van de gevolgen voor het milieu en de ontwikkeling van diensten en producten die beantwoorden aan criteria van design voor allen, H. overwegende dat, volgens een IAO–verslag uit 1998, over de hele wereld slechts één derde van de vrijwillige gedragscodes over de maatschappelijk verantwoordelijkheid van bedrijven verwijzen naar de internationale sociale normen van de IAO, I. overwegende dat de grote verscheidenheid aan vrijwillige gedragscodes en kentekeningen met zeer uiteenlopende normen en verificatiemechanismen een vergelijking van de effectief geleverde prestaties problematisch maakt, en dat een groot aantal van deze gedragscodes unilateraal door het management van de betrokken bedrijven is vastgesteld, J. overwegende dat er in toenemende mate consensus over bestaat dat een aanpak op basis van vrijwilligheid noodzakelijk is, zonder daarbij de mogelijkheid van regelgeving, wanneer dit passend is, uit te sluiten, K. overwegende dat de verstrekking en het gebruik van informatie over de sociale en milieueffecten van bedrijfsactiviteiten in gezaghebbende, toegankelijke en transparante vorm, en – voorzover mogelijk – op een wijze die een onderlinge vergelijking van bedrijven op het punt van doeltreffendheid vergemakkelijkt, een doeltreffende grondslag zouden zijn voor de bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven in de gehele Europese Unie, L. overwegende dat het steeds noodzakelijker is dat de statistische en kwantitatieve methoden op dit terrein worden aangevuld met de ontwikkeling van een meer dynamische dialoog; ondernemingen die een dynamische dialoog voeren met degenen die het meest betrokken zijn bij de activiteiten van de onderneming kunnen gemakkelijker en beter problemen in verband met de sociale verantwoordelijkheid van de onderneming identificeren en oplossen, M. overwegende dat een EU-kader voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven moet worden gebaseerd op de ervaringen met de EMAS-regeling van de EU, en dan met name het daarin opgenomen streven naar een voortdurende verbetering en onafhankelijke audit en controle, maar met onderkenning van het feit dat van een uniforme aanpak van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven geen sprake kan zijn, 1. is ingenomen met het Groenboek over de verantwoordelijkheid van bedrijven, het desbetreffende raadplegingsproces en andere initiatieven van de Commissie die tot doel hebben om de discussie daaromtrent te bevorderen en een Europees kader voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven naderbij te brengen; 2. is ingenomen met de enorme respons op het raadplegingsproces dat de Commissie op gang heeft gebracht, alsmede met de door werkgevers- en werknemersorganisaties, coalities van NGO 's en vakbonden genomen vrijwillige initiatieven ter bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven; merkt echter op dat deze initiatieven weliswaar een aanvullend karakter hebben, maar dat vrijwillige initiatieven die het zakelijke belang van sociale verantwoordelijkheid van bedrijven bepleiten, vaak de voorkeur verdienen omdat zij een doelmatiger en efficiënter methode dan wetgeving vormen om meetbare resultaten te bereiken; 3. onderstreept dat bedrijven gehouden zijn tot integrale toepassing van de juridische bepalingen op het gebied van gelijke kansen voor mannen en vrouwen zoals deze voortvloeien uit internationale, Europese en nationale verplichtingen; verzoekt bedrijven op eigen initiatief maatregelen te nemen om te zorgen voor hogere normen voor de gelijkheid van mannen en vrouwen (bijvoorbeeld positieve acties) om het potentieel waarover vrouwen beschikken te benutten en te waarborgen dat het beginsel van gelijke kansen voor mannen en vrouwen wordt geëerbiedigd door hun onderaannemers en leveranciers; 4. vraagt de Commissie erover te waken dat de concrete uitwerking van haar strategie geen afbreuk doet aan het streven naar duidelijkheid in de communautaire actie; vraagt dat de administratieve verplichtingen die de strategie voor de bedrijven meebrengt, rekening houden met de inspanningen die de lidstaten leveren om tot een administratieve vereenvoudiging te komen; 5. legt de klemtoon op het belang van sociaal partnerschap van werkgevers en werknemers en van werknemersvertegenwoordiging binnen het bedrijf op verschillende niveaus, maar ook in een breder lokaal, regionaal, nationaal, Europees en mondiaal kader van sociale dialoog; Gedragscodes en sociale rapportage 6. verzoekt de Commissie om een voorstel ter opneming van sociale en milieurapportage in Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen (12) (vierde vennootschapsrichtlijn); 7. verzoekt de Commissie in dit voorstel de verplichting voor de bedrijven op te nemen om in samenwerking met de vertegenwoordigers van de werknemers jaarprogramma's op het gebied van gelijke kansen voor vrouwen en mannen over te leggen met gegevens over de aanwezigheid van vrouwen en mannen in alle geledingen van het bedrijf, en mogelijke maatregelen om de situatie in samenwerking met de vertegenwoordigers van de werknemers te verbeteren, gegevens per sekse over salariëring, promoties en opleidingsmogelijkheden en voorstellen voor een betere organisatie van het werk om het combineren van werk en gezin te vergemakkelijken; 8. wenst dat jaarlijkse sociale en milieu-effectrapportages onafhankelijk worden gecontroleerd en dat zij alle niveaus van de onderneming, haar aanvoerketen en haar zakenpartners omvatten, en wenst dat voorstellen van Social Accountability International, de Clean Clothes Campaign, de Fairwear Foundation en de Ethical Training Initiative betreffende toezicht- en controlemechanismen in overweging worden genomen; 9. verzoekt de Commissie binnen de grenzen van haar eigen bevoegdheden en die van de lidstaten te onderzoeken in hoeverre informatie over de sociale en milieuprestaties van ondernemingen waarover de regelgevende autoriteiten reeds beschikken, op een betere manier verzameld en gepubliceerd kunnen worden; 10. verzoekt alle Europese particuliere en collectieve pensioenfondsen uiteen te zetten welke ethische criteria zij bij hun beleggingsbeleid toepassen; 11. verzoekt de Commissie voorstellen in te dienen voor een sociale kentekening; deze moet minimaal gebaseerd zijn op criteria zoals de eerbiediging van mensenrechten en rechten op het vakgebied, het arbeidsmilieu, de opleiding en ontwikkeling van medewerkers, gelijke behandeling, sociale en ethische overwegingen ten opzichte van medewerkers en burgers in de omringende samenleving; de Commissie wordt bovendien gevraagd te overwegen of het in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel zou zijn en communautaire sociale en milieukentekening in te voeren; 12. verzoekt de sociale partners op Europees en nationaal niveau en op het niveau van de bedrijven gedragscodes ter eerbiediging van de rechten van de vrouw uit te werken, in het bijzonder inzake: 1) gelijk loon voor arbeid van gelijke waarde, 2) de kwaliteit van de werkgelegenheid voor vrouwen, 3) bestrijding van discriminatie bij aanwerving, 4) goedkeuring van innovatieve en efficiënte maatregelen voor het verenigen van gezin en werk, 5) verbetering van de carrièrekansen van vrouwen, 6) deelname van vrouwen aan initiële en bij- en nascholing, teneinde hun aanpassing aan technologische en economische wijzigingen te vergemakkelijken, alsook hun herintegratie op de arbeidsmarkt, 7) gezondheids- en veiligheidsvraagstukken en 8) bestrijdingsmaatregelen van geweld en psychologische en seksuele pesterijen op de werkplek; Een uit de verschillende betrokken partijen bestaand EU-platform voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven 13. wenst dat een voorstel wordt gedaan voor de oprichting van een uit de verschillende betrokken partijen bestaand EU-forum voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, vakbonden, non-gouvernementele organisaties en overheidsautoriteiten, met inbegrip van vertegenwoordigers van ontwikkelingslanden; verzoekt de Commissie hierbij de helpende hand te bieden en de vertegenwoordigers bijeen te roepen en is voorstander van het denkbeeld dat het secretariaat in handen wordt gegeven van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Dublin); 14. verzoekt de Raad en de Commissie ervoor te zorgen dat het EU-forum voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven de mogelijkheid biedt om op basis van vrijwilligheid vastgestelde gedragscodes en soortgelijke initiatieven te registreren en deze te toetsen aan internationale minimumnormen die van toepassing zijn, zoals de richtsnoeren voor multinationale ondernemingen van de OESO en de fundamentele arbeidsnormen van de IAO; 15. verzoekt de Raad en de Commissie ervoor te zorgen dat in hun voorstellen wordt bepaald dat in het EU-forum voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven jaarlijkse milieu- en sociale-effectbeoordelingen van bedrijven worden opgenomen en dat aan de hand van internaal erkende normen bedrijven worden gestimuleerd initiatieven te nemen; 16. verzoekt de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-landen om hun nationale contactpunten in te stellen in het kader van het initiatief richtsnoeren van de OESO voor multinationale ondernemingen; 17. constateert dat de dialoog met eigen verantwoordelijkheid tussen de sociale partners een centraal streven van de EU is en blijft; 18. verzoekt de Raad en de Commissie ervoor te zorgen dat informatie over de procedures en de vereisten betreffende jaarlijkse rapportage, de op gedragscodes toepasselijke basisnormen en voorbeelden van jaarverslagen en gedragscodes voor het publiek beschikbaar zijn, onder meer op een website van het EU-forum voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven; Een belangrijkere rol voor de betrokken partijen 19. wenst dat bij de volgende herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad (Richtlijn 94/45/EG (13) )een afdeling in de aanvullende bepalingen van de richtlijn wordt opgenomen op grond waarvan bedrijven of bedrijfsgroepen informatie moeten geven over de sociale effecten en gevolgen op milieugebied van hun activiteiten; doet een beroep op de sociale partners bij de sectorale dialoog te verzoeken de sluiting van nieuwe overeenkomsten dienaangaande in overweging te nemen welke soortgelijk zijn aan die welke zijn gesloten in de voedingssector, de handel en de textielsector; 20. is van mening dat de Europese sociale dialoog op sectorniveau een nuttig instrument is voor het gezamenlijk aanpakken van problemen in verband met de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven; 21. verzoekt het EU-forum voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven richtsnoeren uit te werken voor een bredere dialoog van de betrokken partijen, met gebruikmaking van de ervaringen van ondernemingen, NGO's, vakbonden, academici en met name overheidsautoriteiten; en beveelt de toepassing aan van bestaande richtsnoeren zoals AA1000; 22. verzoekt de Commissie initiatieven waarbij meerdere betrokken partijen zijn aangesloten en modelprojecten op het gebied van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven te bevorderen om ervoor te zorgen dat de dialoog ook wordt vertaald in de praktijk; vestigt in dit verband de aandacht op het belang van de betrokkenheid van de werknemer bij dergelijke initiatieven en projecten; 23. beveelt de Commissie aan om in haar voorstel betreffende de jaarlijkse sociale en milieurapportage ondernemingen te verzoeken ervoor te zorgen dat de directieleden specifiek voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven verantwoordelijk worden gemaakt, en zich tevens te buigen over andere veranderingen die tot doel hebben de corporate governance-bepalingen op Europees niveau te integreren ter bevordering van de dialoog van de betrokken partijen en de rechten van minderheidsaandeelhouders; 24. dringt aan op maatregelen die ervoor zorgen dat KMO's kunnen beschikken over instrumenten die aangepast zijn aan hun specifieke kenmerken en in de praktijk voor hen echt toegankelijk zijn; Integratie van vraagstukken met betrekking tot de verantwoordelijkheid van bedrijven in het Europees beleid 25. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat met de basisbeginselen van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven ten volle in alle sectoren van de communautaire bevoegdheden rekening wordt gehouden, met name op het gebied van de vennootschapswetgeving, de interne markt, het mededingingsbeleid, de wetgeving inzake de financiële markten, het handelsbeleid, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking; 26. herhaalt zijn oproep aan de Commissie om ten aanzien van al haar eigen activiteiten een voorbeeldrol te vervullen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van beste praktijken op het gebied van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven; 27. is ingenomen met het besluit van de Nederlandse regering om aan exportkredieten de voorwaarde te verbinden dat ondernemingen de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen naleven; verzoekt de Commissie om financiële steun van de overheid te koppelen aan stimulerende maatregelen voor het naleven van normen op basis van vrijwilligheid; 28. dringt er bij de Raad op aan het standpunt van het Parlement met betrekking tot het beginsel van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven in de richtlijn betreffende overheidsaanbestedingen in aanmerking te nemen; 29. dringt er bij de Commissie en de Raad op aan in het verdere debat over corporate governance en de verantwoordelijkheid van bedrijven de betrokkenheid van de belanghebbenden in het oog te houden; 30. verzoekt de Commissie steun en assistentie te verlenen aan groeperingen die bedrijven controleren en aan andere burgerinitiatieven die tot doel hebben controle uit te oefenen op het gedrag van ondernemingen; 31. dringt er bij de Commissie op aan samen met het Europees Parlement de eisen van verslaggeving over politieke activiteiten van het bedrijfsleven op Europees niveau aan te scherpen middels een registratiesysteem van bedrijfslobbyisten en de verantwoordelijkheidszin te waarborgen van al haar beleidsvormende commissies op het terrein van het bedrijfsleven; 32. verzoekt de Commissie en de Raad programma's voor communautaire steun aan derde landen te ontwikkelen in overeenstemming met overeengekomen internationale normen op het gebied van milieu en arbeid, en nieuwe projecten uit te werken die tot doel hebben te bevorderen dat beginselen met betrekking tot de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven door nationale regeringen worden opgenomen in nationale sociale en arbeidswetgeving, de sociale partners bij dit proces te betrekken, en met de arbeidsinspecties samen te werken om handhaving te waarborgen; verzoekt de Commissie verder haar steun te verlenen aan de capaciteitsvergroting voor een zuidelijke verificatie van codes; een zuidelijke aanpassing van internationale codes aan de plaatselijke omstandigheden en verzoekt om zuidelijk commentaar op de verslaglegging door bedrijven en ontwikkelingen op het gebied van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven; 33. verzoekt de Commissie strenge maatregelen op het gebied van de consumentenbescherming te handhaven teneinde de geloofwaardigheid van de informatie van ondernemingen met betrekking tot ecologisch en sociaal verantwoorde bedrijfspraktijken in stand te houden, met name door bepalingen toe te passen met betrekking tot misleidende reclame; Een rol voor het Europees Parlement 34. is ingenomen met en spoort aan tot het houden van de jaarlijkse hoorzittingen van de commissie die verantwoordelijk is voor in ontwikkelingslanden werkende Europese bedrijven, en dringt er bij de commissie op aan om deze hoorzittingen in de toekomst te blijven houden; 35. dringt er bij de ter zake bevoegde commissie van het Europees Parlement op aan om een werkgroep voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven in te stellen, die regelmatig over bevindingen en aanbevelingen in de commissievergaderingen beraadslaagt; Vraagstukken op het gebied van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven die specifiek met de Europese Unie te maken hebben 36. beveelt alle bedrijven aan uitvoering te geven aan de bepalingen die zijn vastgesteld in titel III van Verordening (EG) nr. 2157/2001 van de Raad van 8 oktober 2001 betreffende het statuut van de Europese vennootschap (14) , alsmede in Richtlijn 2001/86/EG van 8 oktober 2001 met betrekking tot de rol van de werknemers (15) ; 37. verzoekt de Commissie de toepassing te bevorderen van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven met betrekking tot alle diensten van algemeen belang, en de rol van de verschillende diensten van algemeen belang bij de bestrijding van sociale uitsluiting en het waarborgen van minimumnormen met betrekking tot de dienstverlening te bevorderen; 38. verzoekt de Commissie de beginselen en sociale doelstellingen van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven op te nemen in de jaarlijkse werkgelegenheidsrichtsnoeren en de komende evaluatie van de Europese werkgelegenheidsstrategie; verzoekt de lidstaten om integratie van de beginselen en sociale doelstellingen van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven in hun tweejaarlijkse nationale programma's ter bestrijding van sociale uitsluiting en in hun jaarlijkse nationale actieprogramma's voor de werkgelegenheid, met als uitgangspunt de horizontale doelstelling van kwalitatief hoogwaardig werk; 39. dringt erop aan dat het Sociaal Fonds wordt aangewend voor de bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven bij opleidingen voor het management en voor ander personeel, waaronder steun voor certificatieprocedures en voor herstructureringsmaatregelen die van een grotere sociale verantwoordelijkheid getuigen; dringt erop aan dat het Regionaal Fonds toegankelijker wordt gemaakt voor ondernemingen die investeringsmogelijkheden voor de particuliere sector in de meest benadeelde gemeenschappen en regio's willen benutten; met name als het gaat om de bevordering van EU-financiering voor "financiële instellingen voor de communautaire ontwikkeling" die specifiek steun verlenen aan plaatselijke ontwikkelingsinitiatieven die anders moeilijk toegang krijgen tot financiering door commerciële banken; 40. onderstreept dat de ontwikkeling van de kennis en competentie van alle medewerkers een beslissend deel uitmaakt van de sociale verantwoordelijkheid van de onderneming; dringt erop aan dat de streven naar een levenslang leerproces nog verder wordt versterkt op communautair en nationaal niveau; het afleggen van rekenschap over competenties als deel van de jaarlijkse sociale en milieurapportage van ondernemingen alsook het nationaal afleggen van verantwoording over competenties vormen hierbij belangrijke elementen; 41. wijst erop dat plaatselijke, niet -winstgerichte overheidsdiensten een belangrijke rol spelen bij het voorzien in de behoeften van de slachtoffers van sociale uitsluiting en dat ondernemingen die in de sociale economie werkzaam zijn grote ervaring hebben opgebouwd op het gebied van de sociale verantwoordelijkheid; 42. acht het met name wenselijk dat ondernemingen op sociale grondslag en vooral werknemers en coöperaties de mogelijkheid onderzoeken om de "bilan sociétal" te gebruiken als instrument om sociale, economische en milieu-aspecten te beoordelen, alsmede de opstelling van belanghebbenden, onderaannemers en aanbieders; 43. dringt er bij de sociale partners op aan overeenstemming te bereiken over de mededeling over herstructurering; 44. verzoekt alle grote bedrijven om – zoals voorgesteld in het verslag Gyllenhammer over "het omgaan met veranderingen"- in overleg met de werknemersvertegenwoordiging, een publiek sociaal jaarverslag op te stellen dat op een gestructureerde wijze verslag uitbrengt over praktijk en beleid i.v.m. werkgelegenheid en arbeidsomstandigheden; 45. onderstreept dat ondernemingen verantwoordelijk zijn voor het voorkomen van slijtage als gevolg van het werk en de uitstoting van medewerkers van de arbeidsmarkt; de preventie d.m.v. het waarborgen van een gezond en veilig fysisch en psychisch arbeidsmilieu moet daarom een centrale rol vervullen bij alle initiatieven ter bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen; Vraagstukken met betrekking tot de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven die specifiek te maken hebben met de betrekkingen van Europa met derde landen 46. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de Raad en de Conventie over de toekomst van Europa om met spoed voorstellen te doen voor de ontwikkeling van de juiste rechtsgrondslag voor de totstandbrenging van een multilateraal kader voor de wereldwijde activiteiten van Europese ondernemingen; 47. is verheugd over het voornemen van de Commissie om de actieve promotie te steunen van de richtsnoeren van de OESO voor multinationale ondernemingen; verzoekt de Commissie met spoed in al haar delegaties in derde landen waar Europese ondernemingen actief zijn, contactpunten te vestigen voor de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen, zoals gepland in de begroting van de Unie voor 2000 voor Latijns-Amerikaanse, Aziatische en Zuid-Afrikaanse landen, om de aanwezigheid te waarborgen van personeel dat voldoende geschoold is in zaken betreffende de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven en het resultaat van de werkzaamheden van dergelijke contactpunten op te nemen in de periodieke verslagen van de delegaties voor de instellingen van de Europese Unie waaronder het Europees Parlement; doet verder een beroep op de Commissie de bevindingen van haar in mei 2001 gehouden conferentie aangaande de OESO-richtsnoeren ten uitvoer te leggen, vooral om beste methodes bij de lidstaten te ontwikkelen (bijvoorbeeld in verband met het beheren van nationale contactpunten); bijeenkomsten op Unieniveau te houden van nationale contactpunten met de sociale partners en vertegenwoordigde NGO's; de ervaring met de richtsnoeren van Europese ondernemingen te inventariseren; de Europese inbreng in OESO-vergaderingen over de richtlijnen te coördineren; en de toetredende landen steun te bieden, zodat ze de richtlijnen onderschrijven en op hun beurt steun verlenen aan nieuwe kandidaat-lidstaten als Estland en Litouwen; 48. verzoekt de Commissie en de Raad rekening te houden met het standpunt van het Parlement met betrekking tot de tenuitvoerlegging van fundamentele arbeidsnormen en de bevordering van internationale sociale governance met betrekking tot alle aspecten van de buitenlandse activiteiten van de Gemeenschap, en daarbij met name aandacht te schenken aan de toepassing van arbeids- en sociale normen in internationale multilaterale en bilaterale overeenkomsten; 49. verzoekt de Raad en de Commissie niet alleen een concreet voorstel te formuleren voor de implementatie van de mensenrechtenclausule, waarbij met name wordt voorzien in ondubbelzinnige, nauwkeurige en verifieerbare mechanismen voor toezicht op en evaluatie van de situatie van de mensenrechten in handelsovereenkomsten met derde landen door adequate nalevingsmechanismen vast te stellen en door te waarborgen dat deze van toepassing zijn op alle mensenrechten en sociale rechten, inzonderheid de vakbondsvrijheid en het stakingsrecht, en alle actoren, met inbegrip van EU-ondernemingen, maar ook de consequente toepassing daarvan te verlangen en daarover aan het publiek verslag uit te brengen; dringt er tevens op aan dat in het kader van het proces van de ontwikkeling van het handelsbeleid rapportages met betrekking tot duurzaamheid en gelijke behandeling worden verricht; 50. vestigt de aandacht op het feit dat in het Verdrag van Brussel van 1968 is voorzien in rechtspraak voor de rechtbanken van de lidstaten van de EU in zaken tegen bedrijven die geregistreerd of gedomicilieerd zijn in de EU, wanneer het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan in derde landen; vraagt de Commissie een studie uit te werken i.v.m. de toepassing van dit extraterritorialiteitsprincipe door rechtbanken in de lidstaten van de Unie; vraagt de lidstaten om dit extraterritorialiteitsprincipe in het wetgeving op te nemen; 51. verzoekt de Commissie in al haar voorstellen voor onderhandelingsmandaten aangaande samenwerking en handelsovereenkomsten met derde landen verwijzingen op te nemen naar de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven; 52. is van mening dat het oogmerk van ongeacht welke WTO-onderhandelingen over een multilateraal kader voor grensoverschrijdende investeringen moet zijn te verzekeren dat dergelijke investeringen bijdragen tot een verhoging van de levensstandaard, leiden tot duurzame ontwikkeling, de inachtneming van mensenrechten bevorderen en bijdragen tot een eerlijker verdeling van de voordelen van de mundiale economie; 53. verzoekt de Commissie en de Raad de vaststelling van gelijkwaardige maatregelen buiten de Europese Unie door regeringen, de Verenigde Naties en andere multilaterale organisaties te bevorderen, zoals het kaderverdrag dat over de verantwoordelijkheid van ondernemingen in behandeling wordt genomen op de wereldtopconferentie over duurzame ontwikkeling; 54. verzoekt de Commissie te komen met specifieke voorstellen ter bevordering van de bijdrage van EU-ondernemingen aan transparantie en "good governance" in de gehele wereld, ook door de opstelling van een zwarte lijst om te voorkomen dat op overheidsopdrachten wordt ingeschreven door EU-ondernemingen die zich schuldig hebben gemaakt aan omkoping of die zich volgens een uitspraak van een EU-rechtbank schuldig hebben gemaakt aan corruptie, naar het voorbeeld van de lijst die door de Wereldbank wordt gehanteerd, dan wel niet hebben voldaan aan de minimale geldende internationale normen (kernnormen van de IAO op arbeidsgebied, OESO-richtnoeren voor multinationale ondernemingen); 55. verzoekt de Commissie in haar Witboek specifieke voorstellen op te nemen betreffende de rol die het bedrijfsleven kan spelen met betrekking tot conflictpreventie in de gehele wereld, met inbegrip van de toepassing van de vrijwillige beginselen betreffende veiligheid en mensenrechten in de Europese Unie en het loskoppelen van wapenaankopen en de verkoop van natuurlijke hulpbronnen, alsook de toepassing van de internationale certificeringsregelingen, zoals het Kimberly-proces voor diamanten uit conflictgebieden; 56. is van oordeel dat de Europese Unie ernaar dient te streven met landen waarmee zij officiële betrekkingen onderhoudt middels handels- of samenwerkingsovereenkomsten, met name als onderdeel van de Cotonou-overeenkomst, gezamenlijk het onderwerp van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven op de officiële agenda te plaatsen; 57. herhaalt zijn oproep uit zijn resolutie van 13 december 2001 (16) over de mededeling van de Commissie over conflictpreventie (1999) om het vraagstuk van de invloed die door particuliere en publieke ondernemingen wordt uitgeoefend in instabiele regio's aan te pakken door een wettelijk bindend kader in het leven te roepen van sancties tegen ondernemingen die bijdragen aan het ontstaan van conflicten; o o o 58. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.