Het Europees Parlement, – gezien het verzoek tot opheffing van de immuniteit van Georgios Kyrtsos, dat uitgaat van de openbaar aanklager bij de rechterlijke instantie in eerste aanleg van Athene en samenhangt met een strafrechtelijke procedure en dat door de plaatsvervangend openbaar aanklager bij het hooggerechtshof van Griekenland bij brief van 27 januari 2023 werd doorgestuurd, en van de ontvangst waarvan op 14 februari 2023 ter plenaire vergadering kennis werd gegeven, – gezien het feit dat Georgios Kyrtsos afstand heeft gedaan van zijn recht om te worden gehoord overeenkomstig artikel 9, lid 6, van het Reglement van het Europees Parlement, – gezien de artikelen 8 en 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 21 oktober 2008, 19 maart 2010, 6 september 2011, 17 januari 2013 en 19 december 2019 (1) , – gezien artikel 62 van de grondwet van de Helleense Republiek, – gezien artikel 5, lid 2, artikel 6, lid 1, en artikel 9 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0231/2023 ), A. overwegende dat de openbaar aanklager bij de rechterlijke instantie in eerste aanleg van Athene heeft verzocht tot opheffing van de immuniteit van Georgios Kyrtsos, een in Griekenland verkozen lid van het Europees Parlement, in verband met een tegen hem in te leiden strafrechtelijke procedure wegens niet-betaling van bedragen die verschuldigd zijn aan de Griekse staat; B. overwegende dat Georgios Kyrtsos, in zijn hoedanigheid van algemeen directeur en wettelijke vertegenwoordiger van het bedrijf Free Sunday Publishing House Ltd., wordt beschuldigd van het niet betalen van het bedrag van 459 918,18 EUR dat verschuldigd is aan de Griekse staat; C. overwegende dat de beweerdelijk door Georgios Kyrtsos gestelde handeling het strafbare feit vormt van achterstallige betaling van aan de staat verschuldigde bedragen overeenkomstig artikel 25 van Griekse wet 1882/90, aangevuld met artikel 20, lid 8, van Griekse Wet 2298/95, vervangen door artikel 23, lid 1, van Griekse wet 2523/97, gewijzigd bij artikel 34 van Griekse wet 3220/2004, vervangen door artikel 3, lid 1, van Griekse wet 3943/2011, vervangen door artikel 20 van Griekse wet 4321/2015 en gewijzigd bij artikel 8 van Griekse wet 4337/2015; D. overwegende dat het Parlement niet de rol van rechter op zich kan nemen, en overwegende dat een lid in het kader van een procedure tot opheffing van de immuniteit niet als een “verdachte” kan worden aangemerkt (2) ; E. overwegende dat het bij de gestelde strafbare feiten niet gaat om een mening of een stem die het lid heeft uitgebracht in de uitoefening van zijn ambt als lid van het Europees Parlement als bedoeld in artikel 8 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie; F. overwegende dat de parlementaire immuniteit tot doel heeft het Parlement en zijn leden te beschermen tegen gerechtelijke procedures in verband met activiteiten die in de uitoefening van parlementaire taken zijn verricht en die niet van die taken kunnen worden gescheiden; overwegende dat het gestelde strafbare feit duidelijk niet in rechtstreeks verband staat met de activiteiten van Georgios Kyrtsos als lid van het Europees Parlement, maar in plaats daarvan verband houdt met zijn vroegere functie als manager van zijn krantenconcern; G. overwegende dat artikel 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie bepaalt dat de leden van het Europees Parlement op hun eigen grondgebied de immuniteiten genieten welke aan de leden van de volksvertegenwoordiging in hun land zijn verleend, en op het grondgebied van elke andere lidstaat vrijstelling genieten van aanhouding en gerechtelijke vervolging in welke vorm ook; overwegende dat op deze immuniteit geen beroep kan worden gedaan in geval van ontdekking op heterdaad, terwijl zij evenmin kan verhinderen dat het Europees Parlement het recht uitoefent de immuniteit van een van zijn leden op te heffen; H. overwegende dat in artikel 62 van de grondwet van de Helleense Republiek is bepaald dat de leden van het parlement tijdens hun parlementaire ambtsperiode niet kunnen worden vervolgd, gearresteerd, gevangen genomen of op andere wijze aan beperkingen worden onderworpen zonder voorafgaande toestemming van het parlement; I. overwegende dat het Parlement in dit geval geen bewijs van fumus persecutionis heeft gevonden, dat wil zeggen feiten die erop wijzen dat het betrokken gerechtelijk onderzoek is ingesteld met de intentie de politieke activiteiten van het lid als lid van het Europees Parlement schade toe te brengen; 1. besluit de immuniteit van Georgios Kyrtsos op te heffen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde autoriteiten van de Helleense Republiek en aan Georgios Kyrtsos. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0245 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0166/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 14 juni 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9‑0219/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 juli 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad inzake tijdelijke handelsliberaliseringsmaatregelen bovenop de handelsconcessies die op producten uit de Republiek Moldavië van toepassing zijn krachtens de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/1524). (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst Tabel 1 – Productgebieden GEBIEDSCODE PRODUCTGEBIED 1 GEPREFABRICEERDE NORMALE/LICHTE/AUTOCLAAFGEHARDE CELBETONNEN PRODUCTEN 2 DEUREN, RAMEN, LUIKEN, POORTEN EN BIJBEHOREND HANG- EN SLUITWERK 3 MEMBRANEN, WAARONDER IN VLOEIBARE TOEPASSINGEN EN KITS (WATER- EN/OF DAMPREMMEND) 4 PRODUCTEN VOOR THERMISCHE ISOLATIE SAMENGESTELDE ISOLATIEKITS/-SYSTEMEN 5 DRAGENDE OPLEGGINGEN CONSTRUCTIEVE PENVERBINDINGEN 6 SCHOORSTENEN, ROOKKANALEN EN SPECIFIEKE PRODUCTEN 7 GIPSPRODUCTEN 8 GEOTEXTIEL, GEOMEMBRAMEN EN AANVERWANTE PRODUCTEN 9 VLIESGEVELS/BEKLEDING/VERLIJMDE BEGLAZINGSSYSTEMEN 10 VASTE BRANDBESTRIJDINGSSYSTEMEN (BRANDALARM- EN DETECTIESYSTEMEN, VASTE BRANDBESTRIJDINGSSYSTEMEN, BRANDBEVEILIGINGS- EN ANTIROOKSYSTEMEN EN EXPLOSIEBEVEILIGINGSPRODUCTEN) 11 HOUTPRODUCTEN VOOR DE BOUW EN TOEBEHOREN 12 PLATEN EN ELEMENTEN OP HOUTBASIS 13 CEMENT, BOUWKALK EN ANDERE HYDRAULISCHE BINDMIDDELEN 14 WAPENINGSSTAAL EN VOORSPANSTAAL VOOR BETON (EN TOEBEHOREN) VOORSPANSYSTEMEN 15 METSELWERK EN BIJBEHORENDE PRODUCTEN, METSELWERKELEMENTEN, MORTEL EN BIJBEHORENDE PRODUCTEN 16 RIOLERINGSPRODUCTEN 17 VLOERAFWERKINGEN 18 METAALCONSTRUCTIEPRODUCTEN EN HULPPRODUCTEN 19 IN- EN UITWENDIGE AFWERKINGEN VOOR WANDEN EN PLAFONDS, KITS VOOR SCHEIDINGSWANDEN 20 DAKBEDEKKINGEN, DAKLICHTEN, DAKRAMEN EN TOEBEHOREN KITS VOOR DAKEN 21 PRODUCTEN VOOR DE WEGENBOUW 22 TOESLAGMATERIALEN 23 BOUWLIJM 24 PRODUCTEN VOOR BETON, MORTEL EN INJECTIESPECIE 25 VOORZIENINGEN VOOR RUIMTEVERWARMING 26 BUIZEN, RESERVOIRS EN TOEBEHOREN DIE NIET IN CONTACT KOMEN MET VOOR MENSELIJKE CONSUMPTIE BESTEMD WATER 27 VLAKGLAS, GEPROFILEERD GLAS EN GLASBLOKKEN 28 STROOM-, BESTURINGS- EN COMMUNICATIEKABELS 29 VOEGMIDDELEN 30 BEVESTIGINGEN 31 BOUWKITS, BOUWEENHEDEN, GEPREFABRICEERDE ELEMENTEN 32 PRODUCTEN MET BRANDVERTRAGENDE, BRANDWERENDE EN TEGEN BRAND AFDICHTENDE EIGENSCHAPPEN BRANDVERTRAGENDE PRODUCTEN 33 BOUWPRODUCTEN DIE NIET TOT DE BOVENGENOEMDE PRODUCTGEBIEDEN BEHOREN Amendement Tabel 1 – Productgebieden GEBIEDSCODE PRODUCTGEBIED 1 GEPREFABRICEERDE NORMALE/LICHTE/AUTOCLAAFGEHARDE CELBETONNEN PRODUCTEN 2 DEUREN, RAMEN, LUIKEN, POORTEN EN BIJBEHOREND HANG- EN SLUITWERK 3 MEMBRANEN, WAARONDER IN VLOEIBARE TOEPASSINGEN EN KITS (WATER- EN/OF DAMPREMMEND) 4 PRODUCTEN VOOR THERMISCHE ISOLATIE SAMENGESTELDE ISOLATIEKITS/-SYSTEMEN 5 DRAGENDE OPLEGGINGEN CONSTRUCTIEVE PENVERBINDINGEN 6 SCHOORSTENEN, ROOKKANALEN EN SPECIFIEKE PRODUCTEN 7 GIPSPRODUCTEN 8 GEOTEXTIEL, GEOMEMBRANEN EN AANVERWANTE PRODUCTEN 9 VLIESGEVELS/BEKLEDING/VERLIJMDE BEGLAZINGSSYSTEMEN 10 VASTE BRANDBESTRIJDINGSSYSTEMEN (BRANDALARM- EN DETECTIESYSTEMEN, VASTE BRANDBESTRIJDINGSSYSTEMEN, BRANDBEVEILIGINGS- EN ANTIROOKSYSTEMEN EN EXPLOSIEBEVEILIGINGSPRODUCTEN) 11 HOUTPRODUCTEN VOOR DE BOUW EN TOEBEHOREN 12 PLATEN EN ELEMENTEN OP HOUTBASIS 13 CEMENT, BOUWKALK EN ANDERE HYDRAULISCHE BINDMIDDELEN 14 WAPENINGSSTAAL EN VOORSPANSTAAL VOOR BETON (EN TOEBEHOREN) VOORSPANSYSTEMEN 15 METSELWERK EN BIJBEHORENDE PRODUCTEN, METSELWERKELEMENTEN, MORTEL EN BIJBEHORENDE PRODUCTEN 16 RIOLERINGSPRODUCTEN 17 VLOERAFWERKINGEN 18 METAALCONSTRUCTIEPRODUCTEN EN HULPPRODUCTEN 19 IN- EN UITWENDIGE AFWERKINGEN VOOR WANDEN EN PLAFONDS, KITS VOOR SCHEIDINGSWANDEN 20 DAKBEDEKKINGEN, DAKLICHTEN, DAKRAMEN EN TOEBEHOREN KITS VOOR DAKEN 21 PRODUCTEN VOOR DE WEGENBOUW 22 TOESLAGMATERIALEN 23 BOUWLIJM 24 PRODUCTEN VOOR BETON, MORTEL EN INJECTIESPECIE 25 VOORZIENINGEN VOOR RUIMTEVERWARMING 26 BUIZEN, RESERVOIRS EN TOEBEHOREN DIE NIET IN CONTACT KOMEN MET VOOR MENSELIJKE CONSUMPTIE BESTEMD WATER 27 VLAKGLAS, GEPROFILEERD GLAS EN GLASBLOKKEN 28 STROOM-, BESTURINGS- EN COMMUNICATIEKABELS 29 VOEGMIDDELEN 30 BEVESTIGINGEN 31 BOUWKITS, BOUWEENHEDEN, GEPREFABRICEERDE ELEMENTEN 32 PRODUCTEN MET BRANDVERTRAGENDE, BRANDWERENDE EN TEGEN BRAND AFDICHTENDE EIGENSCHAPPEN BRANDVERTRAGENDE PRODUCTEN 32 bis VERANKERDE LADDERS 33 BOUWPRODUCTEN DIE NIET TOT DE BOVENGENOEMDE PRODUCTGEBIEDEN BEHOREN Het Europees Parlement, – gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (1) , en met name artikel 44, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 20232, definitief vastgesteld op 23 november 2022 (2) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (3) (“MFK-verordening”), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (4) , – gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie, en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (5) , – gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2023, goedgekeurd door de Commissie op 12 april 2023 ( COM(2023)0250 ), – gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2023, vastgesteld door de Raad op 19 juni 2023 en toegezonden aan het Parlement op 20 juni 2023 (09682/2023 – C9-0208/2023), – gezien zijn resolutie van 10 mei 2023 over de gevolgen voor de EU-begroting 2024 van de stijgende financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (6) , – gezien de artikelen 94 en 96 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9‑0225/2023 ), A. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2023 is ingediend ter opneming in de begroting 2023 van het overschot van het begrotingsjaar 2022 ten belope van 2 519 miljoen EUR; B. overwegende dat de hoofdonderdelen van dat overschot bestaan uit een positief resultaat bij de ontvangsten ter hoogte van 2 198,4 miljoen EUR en een onderbesteding ter hoogte van 320,6 miljoen EUR; C. overwegende dat het overschot aan de ontvangstenzijde voornamelijk het gevolg is van een hoger dan verwacht bedrag aan douanerechten (iets meer dan 2 miljard EUR); overwegende dat het overschot aan administratieve ontvangsten ten belope van 170 miljoen EUR grotendeels is toe te schrijven aan het percentage van de salarisaanpassing dat hoger uitviel dan oorspronkelijk was geraamd, waardoor ook het niveau van belastingen, heffingen en pensioenbijdragen is gestegen; overwegende dat het overschot aan financiële ontvangsten, achterstandsrente en boeten 141 miljoen EUR bedraagt; D. overwegende dat aan de uitgavenzijde de onderbesteding bij de betalingen door de Commissie in totaal 247 miljoen EUR bedroeg voor 2022 en 75 miljoen EUR voor overdrachten van 2021; overwegende dat de onderbesteding en de annulering van kredieten van de andere instellingen laag uitvallen in vergelijking met de voorgaande jaren; E. overwegende dat de jaarlijkse vaste bni-verlagingen die Duitsland, Nederland, Denemarken, Zweden en Oostenrijk genieten, iets meer dan 5 miljard EUR netto bedragen; overwegende dat de marges in de begroting van de Unie zeer krap zijn en dat de beperkte flexibiliteit in de begroting waarschijnlijk zal worden geabsorbeerd door hogere kosten in verband met de terugbetaling van NGEU; 1. neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2023 zoals ingediend door de Commissie, dat tot doel heeft het overschot van 2022, ter hoogte van 2 519 miljoen EUR, in de begroting op te nemen, overeenkomstig artikel 18, lid 3, van het Financieel Reglement; 2. wijst er nogmaals op dat dit overschot zal leiden tot een vermindering van de totale bijdrage van de lidstaten in de financiering van de begroting 2023; herinnert ook aan de hoge financieringsbehoeften om de vele uitdagingen aan te pakken waarmee de Unie wordt geconfronteerd, zoals de gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de klimaatverandering, en de stijgende financieringskosten van NGEU, die het vermogen van de begroting van de Unie om de prioriteiten en het beleid van de Unie te financieren en in te spelen op opkomende behoeften ernstig zouden kunnen beperken; dringt er daarom bij de lidstaten op aan gebruik te maken van de verlaging van hun bni-bijdragen als gevolg van het overschot van 2022 om maatregelen op die gebieden te financieren of om als extra flexibiliteit te gebruiken, zodat tegemoet wordt gekomen aan de herhaalde oproepen om te zorgen voor voldoende flexibiliteit en marges in de begroting van de Unie en te kunnen reageren op dringende behoeften zonder dat de reeds overeengekomen begrotingskredieten in het gedrang komen; 3. herinnert aan zijn gevestigde standpunt dat boeten en vergoedingen moeten worden gebruikt als extra ontvangsten voor de begroting van de Unie en niet zouden mogen leiden tot een overeenkomstige verlaging van de bni-bijdragen; 4. neemt kennis van de berekening van de jaarlijkse vaste bni-verlagingen voor bepaalde lidstaten, die iets meer dan 5 miljard EUR netto bedragen; wijst erop dat deze kortingen worden berekend aan de hand van de meest recente deflator voor het bruto binnenlands product voor de Unie en niet aan de hand van de standaarddeflator van 2 %; benadrukt dat door het huidige hoge inflatiecijfer de omvang van de kortingen derhalve toeneemt en tegelijkertijd de reële waarde van de begroting van de Unie vermindert, waardoor de financieringskloof voor de Unie nog groter wordt; herinnert aan zijn gevestigde standpunt dat kortingen en andere correctiemechanismen afgeschaft zouden moeten worden; 5. hecht zijn goedkeuring aan het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2023; 6. verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 2/2023 definitief is vastgesteld, en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige instellingen en de betrokken organen, alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0210 – C9‑0194/2023), – gezien Verordening (EU) 2021/691 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 betreffende het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers (EFG) en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1309/2013 (1) (de “EFG‑verordening”), – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (2) , en met name artikel 8, – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (3) , en met name punt 8, – gezien de trialoogprocedure als bedoeld in punt 9 van het IIA van 16 december 2020, – gezien het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9‑0228/2023 ), A. overwegende dat de Unie wetgevings‑ en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om extra steun te verlenen aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelsstromen of van de wereldwijde financiële en economische crisis ondervinden, en hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt; overwegende dat deze bijstand wordt verleend in de vorm van financiële steun aan werknemers en aan de ondernemingen waarvoor zij hebben gewerkt; B. overwegende dat België aanvraag EGF/2023/001 BE/LNSA heeft ingediend voor een financiële bijdrage uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) naar aanleiding van 603 gedwongen ontslagen (4) in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2-afdeling 52 (Opslag en vervoerondersteunende activiteiten) in de provincie Waals-Brabant, binnen een referentieperiode voor de aanvraag van 23 augustus 2022 tot en met 23 december 2022; C. overwegende dat de aanvraag betrekking heeft op 603 werknemers die zijn ontslagen bij de bedrijven Logistics Nivelles SA (LNSA) en SuperTransport SA/NV, een toeleverancier van Logistics Nivelles; D. overwegende dat de aanvraag is ingediend op grond van de criteria voor steunverlening van artikel 4, lid 2, punt a), van de EFG-verordening, die vereisen dat binnen een referentieperiode van vier maanden in een onderneming in een lidstaat ten minste 200 werknemers gedwongen zijn ontslagen, met inbegrip van werknemers die gedwongen zijn ontslagen bij leveranciers en downstreamproducenten en/of zelfstandigen die hun werkzaamheden hebben beëindigd; E. overwegende dat de COVID-19-pandemie en de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne het economisch concurrentievermogen hebben verminderd en negatieve gevolgen hebben voor de economische groei in België; F. overwegende dat LNSA logistieke diensten met betrekking tot verse en droge voedingsmiddelen, wijnen en gedistilleerde dranken verleende aan Carrefour; overwegende dat de ontslagen het gevolg waren van het besluit van het moederbedrijf van LNSA, Kuehne + Nagel, om haar Belgische dochterbedrijf te sluiten naar aanleiding van de financiële moeilijkheden van LNSA en de aanzienlijke verliezen van het bedrijf in 2020, die meer dan het totale budget voor 2020 bedroegen, en in 2021 alweer verliezen die hoger waren dan verwacht; G. overwegende dat Kuehne + Nagel heeft besloten om van haar regionale distributie over te schakelen op nationale distributie en een beroep te doen op haar dochteronderneming Kontich NV om winkels van Carrefour in heel België te bevoorraden; overwegende dat Kuehne + Nagel ook faciliteiten heeft in Kampenhout (weglogistiek); overwegende dat geen enkele werknemer is overgeplaatst tussen logistieke centra van Kuehne + Nagel; H. overwegende dat LNSA, in overeenstemming met het Belgische recht inzake collectief ontslag, de werknemersvertegenwoordigers heeft geïnformeerd en met hen heeft overlegd; overwegende dat deze verplichte procedure 1 500 EUR per werknemer heeft opgeleverd om de kosten van omscholing te dekken; I. overwegende dat financiële bijdragen uit het EFG in de eerste plaats gericht moeten zijn op actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen en op gepersonaliseerde diensten die tot doel hebben de begunstigden snel aan een fatsoenlijke en duurzame betrekking te helpen binnen of buiten de sector waar zij oorspronkelijk werkzaam waren, en hen voor te bereiden op een groenere en meer digitale Europese economie; J. overwegende dat het EFG zoals vastgelegd in artikel 8 van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 het jaarlijks maximumbedrag van 186 miljoen EUR (prijzen van 2018) niet mag overschrijden; 1. is het met de Commissie eens dat is voldaan aan de voorwaarden die zijn vastgelegd in artikel 4, lid 2, punt a), van de EFG-verordening en dat België recht heeft op een financiële bijdrage van 2 153 358 EUR uit hoofde van die verordening, wat overeenkomt met 85 % van de totale kosten van 2 533 363 EUR met inbegrip van uitgaven voor een bedrag van 2 484 363 EUR voor gepersonaliseerde steunmaatregelen en 49 000 EUR voor activiteiten op het vlak van voorbereiding, beheer, voorlichting en publiciteit, en controle en rapportage; 2. neemt er nota van dat de Belgische autoriteiten de aanvraag op 17 februari 2023 hebben ingediend en dat de Commissie, nadat België aanvullende gegevens had verstrekt, haar beoordeling op 6 juni 2023 heeft afgerond en het Parlement hiervan diezelfde dag nog in kennis heeft gesteld; 3. neemt er nota van dat de aanvraag betrekking heeft op 603 werknemers die zijn ontslagen bij de bedrijven Logistics Nivelles SA (LNSA) en SuperTransport SA/NV, een toeleverancier van LNSA; neemt er voorts nota van dat 542 van de 603 in aanmerking komende begunstigden tijdens de referentieperiode zijn ontslagen, terwijl 61 werknemers vóór of na de referentieperiode zijn ontslagen, maar dat hun ontslag is veroorzaakt door dezelfde gebeurtenis die tot het ontslag van de eerstgenoemden heeft geleid; is verheugd dat naar verwachting alle ontslagen werknemers aan de maatregelen zullen deelnemen; 4. neemt er nota van dat de ontslagen bij LNSA naar verwachting vooral gevolgen zullen hebben voor werknemers ouder dan 50 jaar en/of laaggeschoolde werknemers omdat zij moeilijker een stabiele nieuwe baan zullen vinden, met name gezien het feit dat het werkloosheidspercentage in Waals-Brabant 8,4 % bedraagt, 2,8 % hoger dan het nationale cijfer, en dat in februari 2023 meer dan 30 % van de geregistreerde werkzoekenden ouder dan 50 jaar was; wijst erop dat 86,3 % van de ontslagen werknemers in de provincie Henegouwen woont, waar het aantal geregistreerde werkzoekenden op jaarbasis met 9,8 % is gestegen; benadrukt dat 53,3 % van de voormalige werknemers van LNSA ouder is dan 45 jaar en dat de meerderheid van de LNSA-werknemers behandelaars waren; 5. neemt er nota van dat geen enkele werknemer is overgeplaatst tussen logistieke centra van Kuehne + Nagel; neemt er nota van dat Logistics Nivelles SA heeft voldaan aan het Belgische recht inzake collectief ontslag, dat voorziet in een verplichte procedure voor het informeren en raadplegen van de werknemersvertegenwoordigers, zodat kan worden nagegaan of het mogelijk is om ontslagen te voorkomen of om het aantal ontslagen te verminderen; 6. is ingenomen met het feit dat België het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening heeft opgesteld in overleg met de beoogde begunstigden, hun vertegenwoordigers en de sociale partners; 7. wijst erop dat de gepersonaliseerde steunmaatregelen ten behoeve van de werknemers en zelfstandigen bestaan uit: voorlichting, hulp bij het zoeken van een baan, met inbegrip van het in kaart brengen van mogelijkheden voor werk in andere regio’s of lidstaten, loopbaan- en outplacementbegeleiding, opleiding, omscholing en beroepsopleiding, ondersteuning bij en een bijdrage voor het opzetten van een bedrijf, alsook stimulansen en toelagen; 8. juicht het toe dat er een module is opgenomen over de circulaire economie en het efficiënt gebruik van hulpbronnen, die als onderdeel van het standaardopleidingsaanbod van de regionale openbare dienst voor arbeidsvoorziening en beroepsopleiding (Forem) is ontwikkeld voor voormalige werknemers van Swissport (EGF/2020/005 BE/Swissport) en die zal worden medegefinancierd door het ESF+; wijst in dit verband nogmaals op de belangrijke rol die de Unie moet spelen bij het bieden van de kwalificaties die nodig zijn voor een rechtvaardige transitie die aansluit bij de Europese Green Deal; is er sterk voorstander van dat het EFG in de MFK‑periode 2021‑2027 gebruikt blijft worden om solidariteit te betonen aan getroffen personen, en de nadruk te blijven leggen op de gevolgen die werknemers door herstructureringen ondervinden; wenst dat in toekomstige aanvragen wordt gestreefd naar een zo groot mogelijke beleidscoherentie; 9. merkt op dat de digitale en groene transitie ook gevolgen zal hebben voor de arbeidsmarkt, met name in de logistieke sector; vraagt daarom dat er speciale aandacht wordt besteed aan gekwalificeerd onderwijs, met inbegrip van beroepsopleiding, en bevordering van het zogenaamde duale leerlingstelsel, dat in andere lidstaten doeltreffend is gebleken; 10. stelt vast dat België met ingang van 1 augustus 2022 is begonnen met het verlenen van gepersonaliseerde steunmaatregelen aan de beoogde begunstigden, wat betekent dat de periode om in aanmerking te komen voor een financiële bijdrage uit het EFG zal lopen van 1 augustus 2022 tot 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van het financieringsbesluit; 11. stelt vast dat België op 22 september 2021 de eerste administratieve uitgaven heeft gedaan met het oog op de uitvoering van het EFG, en dat de uitgaven voor activiteiten op het vlak van voorbereiding, beheer, voorlichting en publiciteit, en controle en rapportage derhalve van 22 september 2021 tot 31 maanden na de datum van inwerkingtreding van het financieringsbesluit voor een financiële bijdrage uit het EFG in aanmerking komen; 12. benadrukt dat de Belgische autoriteiten hebben bevestigd dat de in aanmerking komende maatregelen geen steun ontvangen uit andere fondsen of financiële instrumenten van de Unie, en dat bij de toegang tot de voorgestelde maatregelen en de uitvoering ervan de beginselen van gelijke behandeling en niet-discriminatie zullen worden gerespecteerd; 13. wijst er nogmaals op dat steun uit het EFG geen vervanging mag zijn voor maatregelen die op grond van nationale wetgeving of collectieve arbeidsovereenkomsten onder de verantwoordelijkheid van bedrijven vallen, of voor welke vergoedingen of rechten ten behoeve van de ontslagen werknemers dan ook, en dat de toewijzing dus geheel en al aanvullend moet zijn; herinnert eraan dat de lidstaten die financiële steun uit het EFG aanvragen, ervoor moeten zorgen dat aan de voorschriften van de nationale en Uniewetgeving inzake collectief ontslag is voldaan en dat de onderneming in kwestie dienovereenkomstig voorzieningen heeft getroffen voor haar werknemers; 14. hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; 15. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de beschikbaarbestelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers naar aanleiding van aanvraag EGF/2023/001 BE/LNSA van België (De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit (EU) 2023/1558.) (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (6618/2023), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Chili uit hoofde van artikel XXVIII van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel (GATT) 1994 betreffende de wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten als gevolg van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (6619/2023), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0202/2023), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A9‑0222/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Chili. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07028/2023), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en Japan inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten (16232/2022), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 100, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0119/2023), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie vervoer en toerisme ( A9‑0221/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Japan. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2023)02781), – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad (1) , en met name artikel 21, lid 1, artikel 30, lid 7, punt a), en artikel 54, lid 6, – gezien artikel 111, lid 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, A. overwegende dat Verordening (EU) 2018/848 gedetailleerde voorschriften bevat voor de productie van verwerkte levensmiddelen en diervoeders; B. overwegende dat zout dat voor levensmiddelen en diervoeders wordt gebruikt en drinkwater van deze voorschriften zijn uitgesloten; C. overwegende dat in de toelichting bij de gedelegeerde verordening van de Commissie wordt erkend dat zout geen landbouwproduct is; D. overwegende dat de gedelegeerde verordening van de Commissie de enige productievoorschriften zou vaststellen die van toepassing zijn op een mineraal; E. overwegende dat de Commissie het gebruik van moderne technologieën aanmoedigt, maar dat voor de productie van biologisch geëtiketteerd steenzout de beperkingen op het gebied van moderne winningstechnologieën strenger zijn dan nodig voor de milieuvoordelen, met als gevolg dat de productie van biologisch tafelzout uit steenzout onaantrekkelijk zou worden en zou leiden tot een zeer beperkte beschikbaarheid van biologisch steenzout op de markt; F. overwegende dat er geen goede redenen zijn om een omschakelingsperiode van ten minste zes maanden voor steenzout in te voeren, aangezien de kwaliteit van het eindproduct niet met een omschakelingsperiode kan worden verbeterd; G. overwegende dat op grond van de productievoorschriften voor biologische algen en biologische aquacultuurdieren de productie moet plaatsvinden op locaties die niet zijn verontreinigd met niet voor de biologische productie toegelaten producten of stoffen, noch met verontreinigende stoffen die de biologische aard van de producten in het gedrang zouden brengen; overwegende dat, hoewel vijvers voor algen en aquacultuur kunnen worden verplaatst, de locaties voor de productie van zeezout permanent zijn geïnstalleerd, waardoor het voor producenten van zeezout uiterst moeilijk is om deze productievoorschriften toe te passen; H. overwegende dat de beoogde eisen voor de productie van biologisch zeezout, met name door de prevalentie van microplastics in zeewater, kunnen leiden tot een zeer beperkte beschikbaarheid van biologisch zeezout op de markt; I. overwegende dat de gedelegeerde verordening van de Commissie voor alle soorten zoutproductie een productie vereist die vrij is van verontreiniging door producten of stoffen die niet zijn toegelaten voor gebruik in de biologische productie, hetgeen niet vereist is voor biologische landbouwproducten en daarom veel verder gaat dan en niet in overeenstemming is met Verordening (EU) nr. 2018/848; 1. maakt bezwaar tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie; 2. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en haar ervan in kennis te stellen dat de gedelegeerde verordening niet in werking kan treden; 3. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement Omrekeningspercentages van dieren in grootvee-eenheden (GVE) zoals bedoeld in de definitie van GVE Varkens Fokzeugen > 50 kg 0,5 GVE Andere varkens > 30 kg 0,3 GVE Pluimvee Vleeskuikens 0,007 GVE Leghennen 0,014 GVE Struisvogels 0,35 GVE Kalkoenen 0,03 GVE Eenden 0,01 GVE Ganzen 0,02 GVE Ander pluimvee, niet elders genoemd 0,001 GVE (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst Bijlage I Activiteiten Activiteit Capaciteitsdrempel 1 In bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU genoemde activiteiten Boven de in Richtlijn 2010/75/EU vastgestelde toepasselijke capaciteitsdrempelwaarden 2 In bijlage I bis bij Richtlijn 2010/75/EU genoemde activiteiten Boven de in Richtlijn 2010/75/EU vastgestelde toepasselijke capaciteitsdrempelwaarden 3 Activiteiten als bedoeld in artikel 2 van Richtlijn (EU) 2015/2193 (voor zover deze niet onder bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU vallen) Stookinstallaties met een nominaal thermisch ingangsvermogen van ten minste 20 MW en minder dan 50 MW 4 Ondergrondse mijnbouw en aanverwante activiteiten, met inbegrip van de onshore- of offshorewinning van ruwe olie of gas (voor zover deze activiteiten niet onder bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU vallen) Geen capaciteitsdrempelwaarde (alle installaties vallen onder de rapportageplicht) 5 Dagbouw en steenwinning (voor zover deze niet onder bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU vallen) Bij een effectief productieareaal van 25 hectare 6 Installaties voor de behandeling van stedelijk afvalwater Met een capaciteit van 100 000 bevolkingsequivalenten of meer 7 Aquacultuur Met een productiecapaciteit van 100 ton vis of schelpdieren per jaar 8 Installaties voor het bouwen en/of ontmantelen van schepen, en voor het verven of het verwijderen van verf van schepen Met een capaciteit voor schepen van 100 m lang Amendement Bijlage I Activiteiten Activiteit Capaciteitsdrempel 1 In bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU genoemde activiteiten Boven de in Richtlijn 2010/75/EU vastgestelde toepasselijke capaciteitsdrempelwaarden 2 In bijlage I bis bij Richtlijn 2010/75/EU genoemde activiteiten Boven de in Richtlijn 2010/75/EU vastgestelde toepasselijke capaciteitsdrempelwaarden 3 Activiteiten als bedoeld in artikel 2 van Richtlijn (EU) 2015/2193 (voor zover deze niet onder bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU vallen) Stookinstallaties met een nominaal thermisch ingangsvermogen van ten minste 20 MW en minder dan 50 MW 4 Ondergrondse mijnbouw en aanverwante activiteiten, met inbegrip van de onshore- of offshorewinning van ruwe olie of gas (voor zover deze activiteiten niet onder bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU vallen) Geen capaciteitsdrempelwaarde (alle installaties vallen onder de rapportageplicht) 5 Dagbouw en steenwinning (voor zover deze niet onder bijlage I bij Richtlijn 2010/75/EU vallen) Bij een effectief productieareaal van 25 hectare 6 Installaties voor de behandeling van stedelijk afvalwater Met een capaciteit van 100 000 bevolkingsequivalenten of meer 7 Intensieve aquacultuur Met een productiecapaciteit van 500 ton vis of schelpdieren per jaar 8 Installaties voor het bouwen en/of ontmantelen van schepen, en voor het verven of het verwijderen van verf van schepen Met een capaciteit voor schepen van 100 m lang Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement 33 bis 115-32-2 Dicofol 1 1 1 Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement 49 bis 335-67-1, 355-46-4 en andere PFAS, met inbegrip PFOA 1 bis , PFHxS 1 ter , zouten en aanverwante verbindingen daarvan 1 1 1 _________________ 1 bis Perfluoroctaanzuur 1 ter Perfluorhexaansulfonzuur (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0559 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0331/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Franse Nationale Vergadering, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 9 december 2021 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 26 januari 2022 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 26 april 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie regionale ontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A9-0234/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (3) ; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 juli 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen en tot intrekking van Richtlijn 2014/94/EU (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/1804.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0562 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 100, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0333/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het gemotiveerd advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is toegezonden door de Ierse Senaat en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 8 december 2021 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 26 april 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie industrie, onderzoek en energie, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A9-0233/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (2) ; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 juli 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gebruik van hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen in het zeevervoer, en tot wijziging van Richtlijn 2009/16/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/1805.) (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0558 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 194, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0330/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Tsjechische Senaat, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 9 december 2021 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 28 april 2022 (2) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (3) , – gezien de brief van 6 september 2022 van de Commissie juridische zaken aan de Commissie industrie, onderzoek en energie overeenkomstig artikel 110, lid 3, van zijn Reglement, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 29 maart 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 110 en 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9‑0221/2022 ), A. overwegende dat het voorstel van de Commissie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere besluiten met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel louter een codificatie van de bestaande besluiten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 juli 2023 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955 (herschikking) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2023/1791.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0563 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0370/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9‑0192/2023 ), 1. verwerpt het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel in te trekken; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0046 ), – gezien artikel 294, lid 2, alsook artikel 173, lid 3, artikel 182, lid 1, artikel 183 en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0039/2022), – gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond, – gezien artikel 294, lid 3, alsook artikel 173, lid 3 en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Tsjechische Senaat, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 15 juni 2022 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 12 oktober 2022 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 10 mei 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 40 en 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie juridische zaken, de Commissie internationale handel, de Begrotingscommissie en de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0014/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; 3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 juli 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor maatregelen ter versterking van het Europese halfgeleiderecosysteem en tot wijziging van Verordening (EU) 2021/694 (chipsverordening) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/1781.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Gezamenlijke politieke verklaring over het hergebruik van vrijgemaakte middelen in verband met Horizon Europa Oormerken van 500 miljoen EUR aan bestaande begrotingsmiddelen In de gezamenlijke verklaring over het hergebruik van vrijgemaakte middelen in verband met het onderzoeksprogramma (3) zijn het Europees Parlement, de Raad en de Commissie overeengekomen in de periode 2021-2027 vastleggingskredieten ten belope van maximaal 0,5 miljard EUR (in prijzen van 2018) aan vrijmakingen, voortvloeiend uit een gehele of gedeeltelijke niet-uitvoering van projecten die deel uitmaken van het kaderprogramma “Horizon Europa”, of de voorloper ervan, “Horizon 2020” (4) , opnieuw beschikbaar te stellen voor dat programma, als bepaald in artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement. Onverminderd de bevoegdheden van de begrotingsautoriteit in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure en de bevoegdheden van de Commissie tot uitvoering van de begroting, komen het Europees Parlement en de Raad overeen dat in het kader van de toewijzing van 0,5 miljard EUR (in prijzen van 2018) die voortvloeit uit de hierboven genoemde gezamenlijke verklaring over het hergebruik van vrijgemaakte middelen, er een indicatief bedrag van 75 miljoen EUR (in lopende prijzen) zal worden toegewezen aan onderzoeksactiviteiten in het kader van Chips voor Europa, waarbij de toewijzingen aan clusters (5) die niet nauw verband houden met chips zo veel mogelijk behouden blijven. Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de financiering van maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders (chipverordening) Zonder afbreuk te doen aan de prerogatieven van de begrotingsautoriteit in het kader van de toekomstige jaarlijkse begrotingsprocedures en in overeenstemming met hun gemeenschappelijk aangegane begrotingsvastlegging voor de chipverordening, verzoeken het Europees Parlement en de Raad de Commissie om bij voorrang voorstellen te onderzoeken voor verhoging van de begroting voor de chipverordening met vrijgekomen middelen uit rubriek 1, zodat het nog ontbrekende bedrag van 50 miljoen EUR kan worden gehaald waarmee de in de chipverordening genoemde financiële toewijzing van 3,3 miljard EUR kan worden aangevuld. Het Europees Parlement, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966 en algemene opmerking nr. 34 van de VN-Commissie voor de rechten van de mens over artikel 19 betreffende de vrijheid van mening en meningsuiting, – gezien het Verdrag tegen corruptie van de VN van 2005 en het Verdrag betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen van de Unesco van 2005, – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur voor de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting van 13 april 2021 over desinformatie en vrijheid van mening en meningsuiting en het verslag getiteld “Reinforcing media freedom and the safety of journalists in the digital age” van 20 april 2022, – gezien het actieplan van de VN inzake de veiligheid van journalisten en de kwestie van straffeloosheid van 12 april 2012, – gezien artikel 4 inzake “oorlogscorrespondenten” van het derde Verdrag van Genève, artikel 79 inzake “maatregelen ter bescherming van journalisten in gewapende conflicten” van Aanvullend Protocol I en andere artikelen ter bescherming van journalisten als “burgers” in tijden van gewapend conflict, – gezien resolutie 1738 (2006) van de VN-Veiligheidsraad van 23 december 2006 over de bescherming van burgers in gewapende conflicten, waarin aanvallen tegen journalisten in conflictsituaties worden veroordeeld, – gezien de gezamenlijke verklaring inzake politici en ambtenaren en de vrijheid van meningsuiting van 20 oktober 2021 van de speciale VN-rapporteur voor vrijheid van mening en meningsuiting, de vertegenwoordiger van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) voor mediavrijheid, de speciale rapporteur van de Organisatie van Amerikaanse Staten inzake vrijheid van meningsuiting, en de speciale rapporteur van de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en volken inzake vrijheid van meningsuiting en toegang tot informatie, – gezien de resultaten van de 25e Ministeriële Raad van de OVSE van 7 december 2018, en met name Besluit nr. 3/18 over de veiligheid van journalisten, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 10 VWEU betreffende de bepaling en de uitvoering van het beleid en optreden van de EU, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en met name artikel 10 betreffende de vrijheid van meningsuiting, – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake de vrijheid van meningsuiting online en offline, die de Raad op 12 mei 2014 heeft aangenomen, – gezien het actiepalen voor Europese democratie van de Commissie van 3 december 2020 ( COM(2020)0790 ), – gezien de gedragscode voor de bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op internet van de Commissie, die in mei 2016 werd gepubliceerd, en de zevende evaluatie daarvan van 7 oktober 2021, die heeft geleid tot de opstelling van het informatieblad “Factsheet – 7th evaluation of the Code of Conduct”, – gezien het voorstel van de Commissie van 27 april 2022 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot bescherming van bij publieke participatie betrokken personen tegen kennelijk ongegronde of onrechtmatige gerechtelijke procedures (“strategische rechtszaken tegen publieke participatie”) ( COM(2022)0177 ), – gezien de conclusies van de Raad van 25 mei 2020 over mediawijsheid in een voortdurend veranderende wereld, – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 3 mei 2022, getiteld “The safety of journalists is a priority for the European Union”, – gezien de werkzaamheden van de Raad van Europa ter bevordering van de bescherming en veiligheid van journalisten, met name Aanbeveling CM/Rec(2016)4 van het Comité van Ministers aan de lidstaten van 13 april 2016 over de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten en andere media-actoren, en Aanbeveling CM/Rec(2018)1 van het Comité van Ministers aan de lidstaten van 7 maart 2018 over pluriformiteit van de media en transparantie inzake media-eigendom, – gezien Aanbeveling C(2021)6650 van de Commissie van 16 september 2021, – gezien de verklaring van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 13 februari 2019 over de financiële duurzaamheid van kwaliteitsjournalistiek in het digitale tijdperk en het jaarverslag 2022 van de Raad van Europa getiteld “Defending Press Freedom in Times of Tensions and Conflict”, – gezien de verklaring van Addis Abeba over de erkenning van cartoontekenen als grondrecht, die ter gelegenheid van de Werelddag van de Persvrijheid op 3 mei 2019 aan Unesco werd gepresenteerd, – gezien de partnerschapsovereenkomst tussen de EU enerzijds, en leden van de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (OACPS) anderzijds, geparafeerd door de hoofdonderhandelaars van de EU en de OACPS op 15 april 2021, en met name artikel 9 en artikel 11, lid 2, – gezien de toekenning van de Nobelprijs voor de vrede 2021 aan journalisten Maria Ressa en Dmitri Moeratov, respectievelijk uit de Filipijnen en Rusland, als erkenning voor hun uitstekende inspanningen om de vrijheid van journalisten te vrijwaren, – gezien de resolutie van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU van 28 november 2019 over de impact van sociale media op governance, ontwikkeling, democratie en stabiliteit (ACP-EU/102.745/19/fin.), – gezien zijn resoluties die zijn ingediend voor een debat over gevallen van schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat overeenkomstig artikel 144 van zijn Reglement, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie cultuur en onderwijs, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0206/2023 ), A. overwegende dat eenieder recht heeft op vrijheid van meningsuiting, opinie en informatie; overwegende dat dit recht de vrijheid omvat om zonder inmenging een mening te koesteren en om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven; overwegende dat democratieën alleen kunnen functioneren wanneer burgers toegang hebben tot onafhankelijke en betrouwbare informatie en wanneer het optreden van overheidsinstanties effectief kritisch wordt onderzocht door de media en andere externe waarnemers en doordat alle soorten mensenrechtenschendingen aan het licht worden gebracht; overwegende dat vrijheid en pluriformiteit van de media cruciale onderdelen vormen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie, en democratische, vrije en participatieve samenlevingen mogelijk maken; overwegende dat het versterken van de transparantie en de democratische verantwoordingsplicht tot de belangrijkste taken van journalisten en onafhankelijke media behoort; overwegende dat vrijheid van informatie een grondrecht is dat in het Handvest van de grondrechten van de EU is erkend; overwegende dat journalisten een essentiële rol kunnen spelen bij de bevordering van democratische waarden, mensenrechten en fundamentele vrijheden; B. overwegende dat een journalist iemand is die gebeurtenissen, verklaringen, beleid en voorstellen die van invloed kunnen zijn op de samenleving observeert, beschrijft, documenteert, onderzoekt en analyseert, met als doel die informatie te systematiseren en feiten te verzamelen en te analyseren om geledingen van de samenleving of de samenleving als geheel te informeren, zowel online als offline; overwegende dat het VN-Comité voor de rechten van de mens in zijn algemene opmerking nr. 34 (2011) journalistiek heeft gedefinieerd als een functie die wordt gedeeld door een brede waaier aan actoren, onder wie professionele voltijdse verslaggevers en analisten, alsook bloggers en anderen die betrokken zijn bij vormen van zelfpublicatie in gedrukte vorm, op het internet of elders; C. overwegende dat staten de verplichting hebben om de grondrechten in verband met journalistiek en mediavrijheid te beschermen, zoals het recht op vrijheid van meningsuiting, het recht op leven, het recht op persoonlijke waardigheid en het recht op eerbiediging van de correspondentie van journalisten in haar verschillende vormen; overwegende dat het internationaal humanitair recht voorziet in de bescherming van journalisten en oorlogscorrespondenten door hun specifieke bescherming te bieden in gewapende conflicten; overwegende dat het internationaal recht inzake de mensenrechten alle vormen van discriminatie zonder enig onderscheid verbiedt, waaronder discriminatie op grond van ras, huidskleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, en vermogen, geboorte of andere status; overwegende dat de fundamentele vrijheden van journalisten in sommige gevallen ernstig worden ondermijnd doordat journalisten niet afdoende worden beschermd en doordat sommige publieke figuren zich steeds vijandiger jegens hen opstellen; D. overwegende dat journalisten en andere mediawerkers tot taak hebben het publiek zo verantwoordelijk en objectief mogelijk informatie te verstrekken over algemene of gespecialiseerde onderwerpen van belang; overwegende dat het belangrijk is rekening te houden met de maatschappelijke rol van alle mediawerkers en al het ondersteunend personeel, alsook van gemeenschapsmediawerkers en zogenoemde burgerjournalisten; E. overwegende dat de persvrijheid de afgelopen jaren is afgenomen en dat er sprake is van een toenemend patroon van fysieke aanvallen, pesterijen, ook online, en intimidatie gericht op het monddood maken en belasteren van journalisten, in het bijzonder oorlogscorrespondenten, onderzoeksjournalisten die corruptie, mensenhandel, misbruik door bedrijven of wandaden van politieke actoren aan het licht brengen, en journalisten die verslag uitbrengen over situaties in bepaalde totalitaire staten of dictaturen; overwegende dat steeds meer journalisten worden omgebracht buiten gebieden waar een gewapend conflict plaatsvindt; overwegende dat lokale journalisten die lokale verhalen brengen, veruit de grootste groep slachtoffers vormen; overwegende dat journalisten een cruciale opdracht van algemeen belang uitoefenen wanneer zij betrouwbare informatie over gewapende conflicten verzamelen en verspreiden; overwegende dat dit een situatie is die dringend optreden vereist om de essentiële rol van de onafhankelijke media bij het waarborgen van transparantie en verantwoordingsplicht te handhaven; F. overwegende dat sommige autoriteiten journalisten moedwillig de toegang tot conflictzones ontzeggen zodat zij het monopolie kunnen houden over uitgaande informatie, klokkenluiders het zwijgen kunnen opleggen, mensenrechtenschendingen kunnen verdoezelen en de publieke opinie kunnen controleren; overwegende dat mediacorrespondenten vaak te maken krijgen met tal van problemen en moedwillige tegenwerking bij de toegang tot landen of bepaalde gebieden waar conflicten of ernstige mensenrechtenschendingen plaatsvinden; overwegende dat de onmogelijkheid om toegang tot deze gebieden te krijgen, de kwaliteit van de verslaggeving over lokale ontwikkelingen aantast, waardoor meer desinformatiecampagnes en misinformatie in offline en online media mogelijk worden; G. overwegende dat journalisten bij de uitvoering van hun werk worden geconfronteerd met tal van uitdagingen, waaronder beperking van hun bewegingsvrijheid, zoals uitzetting uit en de ontzegging van toegang tot een land of een bepaald gebied, reisverboden, willekeurige arrestaties en detentie, foltering, seksueel geweld, met name tegen vrouwelijke journalisten, schending van waarborgen voor een eerlijk proces, veroordelingen op basis van valse beschuldigingen, inbeslagname en beschadiging van apparatuur, informatiediefstal, illegale surveillance en inbraak in kantoren, intimidatie, lastigvallen van familieleden, doodsbedreigingen, stigmatisering en lastercampagnes om journalisten in diskrediet te brengen, onrechtmatige gerechtelijke procedures, ontvoeringen, gedwongen verdwijningen, moorden en andere soorten wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing; H. overwegende dat met name onderzoeksjournalisten die corruptie aan het licht brengen en die de georganiseerde misdaad bestrijden, het doelwit zijn; overwegende dat journalisten directe, onmiddellijke en onbelemmerde toegang tot informatie nodig hebben om besluitvormers naar behoren te kunnen controleren; I. overwegende dat journalisten betrouwbare bronnen nodig hebben voor hun onderzoekswerk; overwegende dat klokkenluiders belangrijke informatiebronnen voor journalisten zijn, onder meer in de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad, en een essentiële rol kunnen spelen bij het opsporen en melden van onregelmatigheden en wanpraktijken; overwegende dat zij zo de democratische verantwoordingsplicht en de transparantie kunnen versterken; overwegende dat adequate bescherming van klokkenluiders een voorwaarde is om hun doeltreffendheid te waarborgen; overwegende dat het internationaal recht inzake de mensenrechten een solide bescherming biedt voor klokkenluiders, journalistieke bronnen en verslaggeving van openbaar belang; J. overwegende dat individuen, regeringen en andere actoren dankzij technologische innovatie meer mogelijkheden hebben om journalisten te bespioneren, hun recht op privacy en hun recht op de vertrouwelijkheid van hun bronnen te schenden, hun digitale veiligheid in gevaar te brengen en hun censuur op te leggen; overwegende dat dit aanvallen inhoudt zoals het illegaal of in strijd met het internationaal recht inzake de mensenrechten en privacynormen verzamelen van gegevens, het compromitteren en blokkeren van accounts van journalisten, aanvallen met intrusieve malware, bestoking van journalisten met haatdragende en gewelddadige content, het publiekelijk in diskrediet brengen van journalisten, het verzamelen en publiceren van persoonlijke informatie over hen of hun families, en zelfs het gebruik van de verkregen informatie om ze te vermoorden; overwegende dat surveillance en digitale bedreigingen een negatief effect hebben op de wereldwijde persvrijheid en het vermogen van journalisten beperken om onderzoek te doen en verslag uit te brengen; K. overwegende dat journalisten in toenemende mate te maken hebben met intimidatie, bedreigingen van hun veiligheid en doodsbedreigingen op onlineplatforms zoals fora, socialemediawebsites, via e-mails en chatwebsites, door mensen met slechte bedoelingen en door sommige regeringen, met name de regeringen van landen of regio’s waar die journalisten actief zijn en proberen of erin slagen mensenrechtenkwesties of corruptie van regeringen of bedrijven aan het licht te brengen of de aandacht te vestigen op pogingen om de publieke opinie te misleiden door desinformatie-, intimidatie- en misinformatiecampagnes; L. overwegende dat er in 2022 volgens het Comité voor de Bescherming van Journalisten 67 journalisten zijn vermoord en 64 journalisten als vermist zijn opgegeven; overwegende dat er tussen 2003 en 2022 volgens gegevens die zijn bekendgemaakt door Verslaggevers zonder Grenzen wereldwijd 1 668 journalisten zijn vermoord in verband met hun werk en dat er in 2022 volgens het jaarlijkse overzicht van geweld tegen en belaging van journalisten van VZG 2022 in totaal 533 journalisten werden vastgehouden; overwegende dat in het Unesco-verslag over vrijheid van meningsuiting van 2021-2022, dat op 17 januari 2023 is gepubliceerd, staat dat in 2022 86 journalisten zijn omgekomen, d.w.z. één om de vier dagen, tegenover in totaal 55 moorden in 2021; M. overwegende dat de veiligheid van journalisten van cruciaal belang is om te waarborgen dat zij hun werk naar behoren kunnen uitvoeren; overwegende dat landen moeten instaan voor de bescherming van alle journalisten die op hun grondgebied actief zijn; overwegende dat er geen robuuste internationale maatregelen zijn om journalisten te beschermen en straffeloosheid voor misdaden tegen journalisten aan te pakken; overwegende dat het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties heeft verzocht om de oprichting van een internationale taskforce voor de preventie van, onderzoek naar en de vervolging van aanvallen op journalisten; N. overwegende dat de COVID-19-crisis de aandacht heeft gevestigd op de essentiële rol die journalisten spelen door burgers te voorzien van betrouwbare en geverifieerde informatie; overwegende dat er daarom meer inspanningen moeten worden geleverd om te zorgen voor veilige en passende arbeidsomstandigheden voor journalisten en mediawerkers; overwegende dat bepaalde regeringen COVID-19-beperkingen ten onrechte hebben gebruikt als een methode om het werk van journalisten op illegale wijze te beperken, met name met betrekking tot hun verslaggeving over mensenrechtenschendingen; O. overwegende dat factchecken een specifieke journalistieke activiteit is waarbij feiten worden geverifieerd of officiële berichten ter discussie worden gesteld, met als doel desinformatie te weerleggen of misinformatie aan het licht te brengen, zowel offline als online; overwegende dat factcheckers actief zijn in een wereld waarin informatie op grote schaal wordt verspreid en waarin algoritmen debatten polariseren; overwegende dat dit het risico inhoudt dat factcheckers worden blootgesteld aan onlineaanvallen, bedreigingen, pesterijen, druk van overheidsinstanties en onrechtmatige gerechtelijke procedures; P. overwegende dat de snelle groei van online- en sociale media heeft geleid tot meer mis- en desinformatie en de verspreiding van nepnieuws, met als doel geloofwaardige informatiebronnen in diskrediet te brengen en journalisten, factcheckers en mediawerkers die deze verspreiding proberen in te dammen, in het vizier te nemen; overwegende dat steeds meer mensen gebruikmaken van het internet en sociale netwerken om zich te informeren; Q. overwegende dat desinformatie en misinformatie ernstige gevolgen kunnen hebben voor de bescherming van de mensenrechten en een aanzienlijke bedreiging kunnen vormen van de waarden van democratie en individuele vrijheden; overwegende dat nepnieuws vaak inspeelt op emoties en wordt gemaakt om de aandacht te trekken, waardoor het gemakkelijker en sneller rondgaat dan echt nieuws; overwegende dat activiteiten ter bestrijding van desinformatie als zaken van algemeen belang worden beschouwd; R. overwegende dat volgens de Commissie vooral de politieke journalistiek gevaar loopt, aangezien sociale schokken of crises vaak leiden tot overheidsmaatregelen die de vrijheid, pluriformiteit en onafhankelijkheid van de media inperken; S. overwegende dat het aanvallen, intimideren, tot ballingschap dwingen, vermoorden en opsluiten van journalisten, cartoonisten, bloggers en mediawerkers een wijdverbreid fenomeen blijft, evenals straffeloosheid met betrekking tot deze daden; overwegende dat onlineruimten steeds meer een vijandige omgeving worden en dat haatzaaiende uitlatingen en geweld, in het bijzonder tegen vrouwelijke journalisten, toenemen; overwegende dat deze misdrijven het publiek minder goed in staat stellen om correcte informatie en ideeën te ontvangen en dus van invloed zijn op zijn recht op informatie en zijn vermogen om hun recht op vrijheid van meningsuiting en politieke participatie uit te oefenen; overwegende dat adequate arbeidsomstandigheden voor journalisten onder meer inhouden dat ongepaste interne en externe druk, afhankelijkheid, kwetsbaarheid en instabiliteit, en daarmee het risico van zelfcensuur, worden vermeden; T. overwegende dat gedetineerde journalisten in sommige landen het recht op toegang tot een advocaat is ontzegd en dat zij onder onmenselijke omstandigheden worden bedreigd en mishandeld; overwegende dat het recht op onafhankelijke en transparante toegang tot de rechter een kerncomponent is van de rechtsstaat en dat het recht op een onpartijdig gerecht wereldwijd moet worden gewaarborgd; U. overwegende dat naast geweld tegen journalisten ook intimidatie, pesterijen, moorden, straffeloosheid en het uitblijven van vervolging een afschrikkend effect hebben en tot zelfcensuur leiden; V. overwegende dat toe-eigening van media, een gebrek aan institutionele transparantie, haatzaaiende uitingen en desinformatie in toenemende mate door statelijke en in sommige gevallen niet-statelijke actoren voor politieke doeleinden worden gebruikt om de maatschappelijke polarisatie te vergroten, in het bijzonder door antidemocratische politieke bewegingen; overwegende dat deze praktijken met name door autoritaire regimes worden gebruikt om aan de macht te blijven; W. overwegende dat goed gefinancierde en sterke openbare media garant kunnen staan voor democratische samenlevingen; overwegende dat openbare media en hun journalisten echter met een aantal steeds grotere uitdagingen worden geconfronteerd, zoals politieke druk en marktdruk, alsook bezuinigingen op overheidsuitgaven voor mediadiensten, die nog zijn verergerd door de COVID-19-pandemie; X. overwegende dat transparantie van de eigendom en financiering van media van groot belang is voor het waarborgen van de pluriformiteit van de media en van onafhankelijke journalistiek; overwegende dat alles in het werk moet worden gesteld om de robuustheid van de mediasector te waarborgen, onafhankelijkheid te garanderen en de mediavrijheid en ‑pluriformiteit te vergroten; overwegende dat een transparante financiering van de media van essentieel belang is om het vertrouwen van de Europese burgers te winnen; Y. overwegende dat vrouwelijke journalisten met genderspecifiek geweld worden geconfronteerd, zoals seksuele en online-intimidatie; overwegende dat online-intimidatie en ‑beledigingen vaak een sterk seksueel karakter hebben en niets te maken hebben met de inhoud van de werkzaamheden van de slachtoffers, maar betrekking hebben op hun fysieke kenmerken, culturele achtergrond of privéleven; overwegende dat deze bedreigingen vrouwelijke journalisten tot zelfcensuur kunnen aanzetten en een verlammend effect kunnen hebben op de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting; overwegende dat deskundigen herhaaldelijk hebben aangetoond dat vrouwen in alle mediasectoren in de minderheid zijn, met name in creatieve functies, en zwaar ondervertegenwoordigd zijn op de hogere besluitvormingsniveaus; overwegende dat verschillende landen vrouwen ontmoedigen of zelfs verbieden om een journalistieke carrière op te bouwen; overwegende dat online misogyn gedrag en gendergerelateerd geweld tegen vrouwelijke journalisten niet mag worden getolereerd of genormaliseerd; overwegende dat seksistische haatzaaiende uitlatingen stigmatiserend zijn, angst en schaamte veroorzaken, alsook psychologische, professionele en reputatieschade, en aanleiding geven tot bezorgdheid over digitale privacy en veiligheidsrisico’s; overwegende dat online bedreigingen die niet strafbaar worden gesteld in extreme gevallen kunnen escaleren tot fysiek geweld, intimidatie en molestatie van journalisten in een offlinecontext; Z. overwegende dat discriminatie waarmee journalisten te maken krijgen, tot uiting kan komen met betrekking tot hun geslacht, ras, etniciteit, religie, overtuiging, leeftijd, klasse, seksuele gerichtheid of genderidentiteit; overwegende dat LHBTIQ+-journalisten een hoger risico lopen op online-aanvallen; overwegende dat online-aanvallen vaak offlinebedreigingen voor de veiligheid verergeren; overwegende dat deze bedreigingen tot zelfcensuur kunnen leiden en een verlammend effect kunnen hebben op de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting; AA. overwegende dat politieke en financiële actoren in veel landen strategische rechtszaken tegen publieke participatie (strategic lawsuits against public participation, SLAPP’s) gebruiken om kritische stemmen het zwijgen op te leggen of journalisten ervan af te schrikken onderzoek naar corruptie en andere zaken van algemeen belang voort te zetten; overwegende dat SLAPP’s een ernstige bedreiging vormen voor de vrijheid van meningsuiting en informatie, omdat journalisten ervan kunnen worden weerhouden zich uit te spreken over zaken van algemeen belang of daarvoor kunnen worden bestraft; overwegende dat dit vooral gebeurt in landen met smaad- of lasterwetten waarvan gemakkelijker misbruik kan worden gemaakt, en in landen met autoritaire regimes; overwegende dat niet-EU-landen en hun handlangers momenteel betrokken zijn bij SLAPP’s tegen Europese journalisten in nationale rechtsgebieden in de EU; AB. overwegende dat het actieplan van de VN inzake de veiligheid van journalisten en de kwestie van straffeloosheid beoogt een vrije en veilige omgeving te creëren voor journalisten en mediawerkers, zowel in conflictsituaties als daarbuiten, teneinde de vrede, democratie en ontwikkeling wereldwijd te versterken; overwegende dat er specifieke en toereikende financiële en personele middelen nodig zijn voor een goede uitvoering van het actieplan van de VN; AC. overwegende dat de verspreiding van misinformatie, nepnieuws, propaganda en desinformatie wereldwijd scepsis onder de bevolking veroorzaakt ten aanzien van informatie in het algemeen, waardoor journalisten worden gewantrouwd en de informatievrijheid, het democratische debat en de onafhankelijkheid van de media gevaar lopen, en dat de behoefte aan kwalitatief hoogwaardige mediabronnen hierdoor is toegenomen; overwegende dat er niet genoeg inspanningen zijn geleverd om journalisten en burgers te beschermen tegen propaganda, nepnieuws en desinformatie online; AD. overwegende dat gegevensanalyse en algoritmen een steeds grotere invloed hebben op de informatie waarover burgers kunnen beschikken; overwegende dat verschillende landen wetten hebben aangenomen die zogenaamd bedoeld zijn om cybercriminaliteit te bestrijden, maar in werkelijkheid de persvrijheid fnuiken door onafhankelijke en kritische journalisten in het vizier te nemen; overwegende dat er journalisten gevangen zijn gezet, tot ballingschap zijn gedwongen en zijn gefolterd wegens hun berichtgeving over corruptie en andere schendingen van de mensenrechten; AE. overwegende dat het Partnerschap voor informatie en democratie, dat vijftig landen van over de hele wereld verenigt, heeft opgeroepen om democratische waarborgen in de communicatie- en informatieruimte te creëren en het recht van iedere burger op betrouwbare informatie heeft erkend; overwegende dat dit partnerschap een reeks aanbevelingen heeft uitgewerkt om de kwestie van de informatiechaos aan te pakken, die de EU zou kunnen gebruiken om inspanningen van democratische landen buiten de Unie te ondersteunen; AF. overwegende dat steeds meer Europese journalisten zich genoopt zien om onverzekerd naar conflictgebieden af te reizen omdat verzekeringsmaatschappijen weigeren hun verblijf te dekken; AG. overwegende dat de Daphne Caruana Galizia-prijs van het Europees Parlement, die in december 2019 in het leven is geroepen als eerbetoon aan Daphne Caruana Galizia – een Maltese anticorruptie-onderzoeksjournaliste en blogster die in 2017 om het leven kwam bij een aanslag met een autobom – jaarlijks wordt uitgereikt voor uitstekende journalistiek die de kernbeginselen en ‑waarden van de Europese Unie, zoals menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en mensenrechten, bevordert of verdedigt; 1. onderstreept en insisteert dat eenieder recht heeft op vrijheid van meningsuiting, mening en informatie, en dat dit recht de vrijheid omvat om zonder inmenging een mening te koesteren en om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven, zoals vastgesteld in de VN-Verklaring van de Rechten van de Mens; herinnert eraan dat journalisten een essentiële rol kunnen spelen bij de bevordering en bescherming van democratische waarden, mensenrechten en fundamentele vrijheden; benadrukt dat journalisten moeten worden beschermd tegen elke vorm van geweld, zoals beschreven in het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024; 2. herinnert eraan dat de democratie niet kan functioneren zonder beschikbare en toegankelijke betrouwbare informatie, zowel online als offline; wijst erop hoe belangrijk het is dat de onafhankelijkheid van journalisten wordt beschermd en dat de vrijheid van meningsuiting, de diversiteit van de media en het grondrecht van alle burgers op informatie worden gewaarborgd; 3. herinnert eraan dat de vrijheid om journalistiek uit te oefenen zonder kwaadwillige en doelbewuste beperkingen getuigt van de waarden van de democratie en dat het toestaan van het onbeperkt uitoefenen van journalistiek derhalve bijdraagt tot democratische waarden; 4. veroordeelt alle misdrijven, waaronder fysieke aanvallen, ontvoering, foltering, intimidatie en haatzaaiende uitingen, tegen journalisten, mediawerkers en hun medewerkers overal ter wereld, ook in de EU; drukt zijn bezorgdheid uit over de hoge mate van straffeloosheid wereldwijd voor deze misdrijven en dringt erop aan dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen door middel van onafhankelijke, tijdige en doeltreffende onderzoeken die overeenkomstig de internationale verplichtingen en de rechtsstaat worden uitgevoerd; onderstreept dat slachtoffers en hun families het recht hebben om tijdens de hele procedure toegang te krijgen tot passende rechtsmiddelen en juridische bijstand; 5. veroordeelt ten stelligste elke willekeurige detentie van journalisten en elke voorlopige hechtenis op grond van politieke criteria of onrechtmatige wetgeving; vraagt dat alle journalisten die zonder bewijs van individuele betrokkenheid bij het plegen van een strafbaar feit of zonder aanklacht worden vastgehouden, onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten; vraagt de bevoegde autoriteiten familieleden van onder verdenking staande journalisten niet ook als potentiële verdachten te behandelen en geen administratieve of andere sancties tegen hen aan te wenden; 6. betreurt dat er in 2022 volgens het Comité voor de Bescherming van Journalisten wereldwijd 67 journalisten zijn vermoord, naast de journalisten die zijn bedreigd of zijn onderworpen aan geweld of willekeurige opsluiting; brengt hulde aan al diegenen die hun leven hebben verloren en het slachtoffer zijn geworden van aanvallen bij de uitoefening van hun vrijheid van meningsuiting, zowel online als offline, en schaart zich achter al diegenen die de moed hebben om zich uit te spreken tegen onrecht, corruptie en wetteloosheid; benadrukt dat misdrijven tegen journalisten en mediawerkers moeten worden onderzocht door het Internationaal Strafhof wanneer die onder zijn jurisdictie vallen, en verzoekt de EU en de lidstaten de nodige steun te verlenen voor het onderzoek; 7. herinnert aan de essentiële rol van journalisten, met inbegrip van politieke en onderzoeksjournalisten die mensenrechtenschendingen aan het licht brengen door betrouwbare en relevante informatie te verzamelen, de activiteiten van overheden en gekozen functionarissen kritisch te onderzoeken en schendingen van nationaal en internationaal recht, financiële en bedrijfsmisdrijven, oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid, repressie door staten, corruptie, criminele netwerken en activiteiten, milieudelicten en alle soorten mensenrechtenschendingen, waarmee zij bijdragen tot de nodige controlemiddelen om degenen die verantwoordelijk zijn voor schendingen, met inbegrip van machthebbers, ter verantwoording te roepen; wijst erop dat journalisten door deze activiteiten verhoogde persoonlijke risico’s lopen; 8. herhaalt dat het nog steeds zeer bezorgd is over de toestand van de mediavrijheid wereldwijd in de context van de in veel landen nog steeds voorkomende belaging van en aanvallen op journalisten en mediawerkers, alsook over het toenemende denigreren van journalisten en mediawerkers in het openbaar, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor de uitoefening van journalistiek, met name als het gaat om politieke, onderzoeks- en grensoverschrijdende journalistiek; uit met name zijn bezorgdheid over de situatie van journalisten en mediaorganisaties in landen waar de situatie volgens Verslaggevers zonder Grenzen het ergst is; betreurt de wijdverbreide belaging, zowel online als offline, en de censuur waarmee journalisten in veel landen te maken hebben, onder meer op grond van seksuele geaardheid, geslacht en genderidentiteit; 9. onderstreept dat journalisten een belangrijke rol spelen bij de berichtgeving over protesten en demonstraties en dringt erop aan dat zij worden beschermd zodat zij hun werk kunnen doen zonder angst, represailles of intimidatie; is bezorgd over de toegenomen beperkingen en represailles om openbare protesten de kop in te drukken, ook door het verbieden van berichtgeving daarover door journalisten en onafhankelijke waarnemers; 10. uit nogmaals zijn bezorgdheid over het ontbreken van specifieke wets- of beleidskaders die journalisten en mediawerkers wereldwijd beschermen tegen geweld, bedreigingen en intimidatie, en over de noodzaak om straffeloosheid voor de daders tegen te gaan; hekelt het feit dat sommige publieke figuren en overheidsvertegenwoordigers zich publiekelijk denigrerend uitlaten over journalisten, aangezien dit in de hele samenleving het vertrouwen in de media ondergraaft; 11. onderstreept dat overheidsinstanties de plicht hebben om de vrijheid van meningsuiting en de veiligheid van journalisten te beschermen, en verzoekt landen overal ter wereld wetgeving en beleid vast te stellen op basis van de ervaringen van journalisten, in overeenstemming met het internationaal recht en de internationale normen, met als doel een juridisch kader te scheppen om gevallen van repressie tegen journalisten te voorkomen, te beschermen en krachtdadig te vervolgen en te zorgen voor passend onderzoek en passende follow-up, met inbegrip van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties; dringt er bij de autoriteiten op aan alles in het werk te stellen om dergelijk geweld te voorkomen, ervoor te zorgen dat verantwoording wordt afgelegd en een einde te maken aan straffeloosheid; 12. betreurt dat journalisten en mediawerkers vaak in onzekere en verslechterende arbeids- en veiligheidsomstandigheden werken, waardoor het risico bestaat dat zij hun werk niet in een veilige en bevorderlijke omgeving kunnen verrichten; benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan jonge journalisten en freelancejournalisten en herinnert aan de zorgplicht die mediaorganisaties hebben ten aanzien van de journalisten en mediawerkers met wie zij werken; benadrukt dat adequate arbeidsomstandigheden voor journalisten en mediawerkers van cruciaal belang zijn om kwaliteitsjournalistiek te bevorderen, journalisten in staat te stellen hun taken te vervullen en het recht op informatie en het recht om te worden geïnformeerd te handhaven; verzoekt de autoriteiten in nauwe samenwerking met journalistenorganisaties nationale actieplannen op te stellen om de arbeidsomstandigheden van journalisten te verbeteren en journalisten te beschermen tegen fysiek en psychologisch geweld; 13. vraagt dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan het waarborgen van de continuïteit van de werkzaamheden van journalisten en mediawerkers die in conflictzones werken, aangezien het voor hen zeer financieel onmogelijk is om hun belangrijke werkzaamheden voort te zetten als gevolg van conflicten; is van mening dat journalisten die naar conflictgebieden reizen, een adequate verzekering moeten krijgen; 14. onderstreept dat journalisten van mediaorganisaties de nodige opleiding moeten krijgen, met name op het gebied van veiligheid en eerste hulp; verzoekt bedrijven, met name in de digitale sector, effectieve en grondige zorgvuldigheid aan de dag te leggen om negatieve gevolgen voor de vrijheid van meningsuiting, de pluriformiteit van de media en de rechten van journalisten in niet-EU-landen te voorkomen of te beperken; 15. herinnert aan de plicht om de vrijheid van meningsuiting, ook van satirici en cartoonisten, te beschermen, aangezien zij informeren, democratische waarden bevorderen en de mensenrechten en de fundamentele vrijheden verdedigen en tegelijk tegen misdrijven, corruptie en machtsmisbruik protesteren en censuur en mensenrechtenschendingen aan het licht brengen en bestrijden; 16. betreurt het toenemende aantal pogingen van religieuze en nationale autoriteiten om de vrijheid van meningsuiting en kritiek aan banden te leggen onder het mom van godsdienst- of godslasteringswetten, met name in het geval van satire of kritiek in de vorm van journalistieke of creatieve werken en expressie; 17. benadrukt dat het belangrijk is de veiligheid en het welzijn te waarborgen van journalistieke factcheckers, die specifiek het doelwit zijn omdat zij misinformatie, desinformatie en verspreiders van propaganda aan het licht brengen en zo vaak feiten onthullen die mensen met veel moeite hebben geprobeerd te verbergen of te verdraaien; verzoekt de Commissie instrumenten te ontwikkelen om dit probleem aan te pakken, zoals een rechtskader voor mediakanalen die in het vizier worden genomen en effectieve middelen om ze in staat te stellen hun werk te doen; 18. wijst erop dat het waarborgen van de vertrouwelijkheid van bronnen een voorwaarde is voor onderzoeksjournalistiek en een onafhankelijke pers en dat klokkenluiders een belangrijke bron zijn gebleken voor het bevorderen van transparantie en verantwoordingsplicht; benadrukt dan ook de rol die klokkenluiders kunnen spelen bij de bestrijding van corruptie door overheids- en niet-overheidsactoren en bij het informeren van het publiek; spreekt zijn steun uit voor het werk van klokkenluiders en hun uitgevers bij het aan de kaak stellen van misstanden overal ter wereld; 19. betreurt dat er geen betrouwbare gegevens zijn over de situatie van journalisten die te maken hebben met een vijandige werkomgeving; brengt hulde aan organisaties zoals onder andere Verslaggevers zonder Grenzen, het Comité voor de Bescherming van Journalisten, Frontline, de Internationale Federatie van Journalisten en het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten, voor hun steun aan journalisten en mediawerkers die in een gevaarlijke situatie verkeren die hun veiligheid en welzijn in het gedrang kan brengen; verzoekt de Commissie holistische en geavanceerde methoden te ontwikkelen om manieren te vinden om gegevens gedurende langere perioden en over verschillende soorten inbreuken tegen journalisten te verzamelen; vraagt dat er in samenwerking met journalistenorganisaties doeltreffende monitoringtoolkits worden ontwikkeld en verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) regelmatig aan het Parlement verslag te blijven uitbrengen over de wereldwijde stand van zaken op het gebied van mediavrijheid en schendingen van de rechten van journalisten; 20. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen pogingen van overheidsinstanties om onafhankelijke media het zwijgen op te leggen of hun vrijheid en pluralisme te ondermijnen en de toegang van het publiek tot betrouwbare informatie te beperken door het platleggen van het internet, illegale en/of onevenredige surveillance, het blokkeren of filteren van online-inhoud door middel van onrechtmatige of ongedifferentieerde verzoeken aan platforms om inhoud te verwijderen, of het blokkeren van communicatiewebsites en sociale media; waarschuwt voor praktijken die deze media indirect onderwerpen door middel van financieel patronaat en veroordeelt met name pogingen om controle uit te oefenen over openbare media; betreurt dat bepaalde niet-EU-landen zogenoemde wetten tegen buitenlandse agenten hebben aangenomen, die worden gebruikt om journalisten het zwijgen op te leggen en te onderdrukken; verzoekt regeringen misstanden effectief tegen te gaan en beschermingsmaatregelen niet te misbruiken om de vrijheid van meningsuiting te fnuiken of censuur mogelijk te maken; beveelt aan dat regeringen vrijheid van sociale en politieke dialoog en kritiek toestaan; herinnert eraan dat de concentratie van media-eigendom, zoals de speciale VN-rapporteur voor vrijheid van meningsuiting heeft verklaard, een praktijk is die indruist tegen democratie en pluralisme, aangezien zij de diverse expressie van de verschillende geledingen van de samenleving verhindert; 21. hekelt het toenemende gebruik van bewakingsapparatuur en spyware om het werk van journalisten te monitoren, te onderscheppen en te censureren; veroordeelt de betrokkenheid van staten en particuliere actoren bij deze illegale surveillance, die onder meer een inbreuk vormt op het recht op privacy en de bescherming van de bronnen van journalisten; vraagt dat alle beschuldigingen van onwettige surveillance van journalisten onafhankelijk worden onderzocht en vervolgd en dat de daders ter verantwoording worden geroepen; onderstreept hoe belangrijk het is in verhaalsmogelijkheden te voorzien voor journalisten die het doelwit zijn geweest van spyware; vraagt om een strikte handhaving en monitoring van de EU-verordening betreffende producten voor tweeërlei gebruik, zodat er geen EU-uitvoer kan plaatsvinden die autoritaire regimes in staat stelt journalisten op willekeurige wijze tot doelwit te maken of aan te vallen; 22. veroordeelt het gebruik van SLAPP’s, ook door de autoriteiten van niet-EU-landen tegen in de EU gevestigde journalisten en media, om journalisten en mediakanalen het zwijgen op te leggen of te intimideren en een klimaat van angst te creëren om hun berichtgeving tegen te houden; is in dit verband ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn tegen SLAPP’s tegen journalisten in de EU; wenst dat deze wetgeving de externe dimensie van SLAPP’s adequaat bestrijkt om in de EU gevestigde journalisten te beschermen tegen onrechtmatige rechtszaken die worden aangespannen door autoriteiten van niet-EU-landen of hun handlangers; verzoekt de Commissie en de EDEO in dit verband niet-EU-landen, in het bijzonder gelijkgestemde partners die dit nog niet hebben gedaan, aan te moedigen om op nationaal niveau soortgelijke initiatieven te nemen en zich op internationaal niveau voor deze kwestie in te zetten; verzoekt de EU juridische en andere bijstand te verlenen aan journalisten die het doelwit zijn van SLAPP’s en samen te werken met partners om uitgebreide richtsnoeren uit te werken voor aanklagers die SLAPP’s behandelen en hen en rechters hierover opleidingen te geven; is van mening dat de EU, om haar externe governance te verbeteren, het goede voorbeeld moet geven en haar ambities op het gebied van binnenlands mediabeleid op een volledig coherente en consistente wijze moet waarmaken; verwelkomt in dit verband de goedkeuring van de digitaledienstenverordening (1) en vraagt dat er doeltreffende maatregelen worden ingevoerd in de onlangs gepubliceerde voorstellen voor een richtlijn tegen “strategische rechtszaken tegen publieke participatie” (de anti-SLAPP-richtlijn) ( COM(2022)0177 ) en de verordening mediavrijheid ( COM(2022)0457 ), die erop wijzen dat de EU het mediabeleid krachtdadiger aanpakt; is van mening dat deze maatregelen andere regio’s in de wereld kunnen inspireren en kunnen bijdragen tot de vaststelling van positieve wereldwijde normen; herinnert aan de aanbevelingen van de Raad van Europa (2) inzake smaad, die richtsnoeren omvatten om de evenredigheid van sancties en de eerbiediging van de mensenrechten te waarborgen; 23. verwelkomt acties om mensen bewust te maken van het volledige scala aan EU- en andere internationale beschermingsmechanismen en ‑instrumenten die met spoed kunnen worden ingezet ter ondersteuning van journalisten die in gevaar verkeren en die al beschikbaar zijn voor EU- en VN‑personeel, organisaties die zich bezighouden met de bescherming van journalisten en maatschappelijke organisaties; is van mening dat de EU haar aanwezigheid wat betreft de bescherming van journalisten in het buitenland kan vergroten door het werk van haar delegaties, zowel door rechtstreeks met journalisten te werken als via haar communicatiestrategieën om ervoor te zorgen dat ze ook in afgelegen gebieden bekend zijn en toegankelijk zijn voor journalisten en door bestaande internationale waarschuwingsmechanismen voor journalisten die in gevaar verkeren, te ondersteunen en te bevorderen; vraagt dat deze beschermingsmechanismen en ‑instrumenten worden versterkt met een genderbewuste aanpak en meer financiering van de EU en de lidstaten; benadrukt dat de EDEO en de EU-delegaties in dit verband over voldoende financiële en personele middelen moeten beschikken; 24. verzoekt de EU-instellingen het gebruik van mediageletterdheid te bevorderen als instrument om burgers en samenlevingen meer inzicht te geven in de maatschappelijke rol van journalistiek, en uitwisselingsprogramma’s voor journalisten te stimuleren; vraagt met name om programma’s en beleid ter bevordering van media- en nieuwsgeletterdheid voor journalisten en mediaspelers te stimuleren; is van mening dat het versterken van de journalistiek essentieel is om desinformatie, polarisatie en geweld te voorkomen en democratieën kan versterken door politieke participatie mogelijk te maken; benadrukt dat het van essentieel belang is dat journalisten de nodige voorwaarden worden gegarandeerd om bij te kunnen dragen aan een open, vrij en eerlijk publiek debat, hetgeen een wezenlijk aspect is om de samenleving te helpen bij het tegengaan van desinformatie, informatiemanipulatie en inmenging; herhaalt zijn oproep om media-educatie in formele en informele settings op te nemen, onder meer via onderwijsprogramma’s, teneinde mediageletterdheid, ‑vaardigheden en ‑competenties te bevorderen en kritisch denken te stimuleren en te ondersteunen; kijkt in dit verband uit naar de tussentijdse herziening door de Commissie van het actieplan voor digitaal onderwijs (2012-2027); merkt op dat de noodzaak om mediavrijheid te waarborgen moet worden opgenomen in de partnerschapsprogramma’s van de EU met niet-EU-landen; 25. dringt aan op nauwere samenwerking tussen onlineplatforms, regeringen en rechtshandhavingsinstanties om de verspreiding van berichten die aanzetten tot haat of geweld tegen journalisten en mediawerkers effectief aan te pakken, rekening houdend met het feit dat vooral vrouwen het doelwit zijn; benadrukt dat er maatregelen moeten worden genomen om journalisten te beschermen tegen online- en gendergerelateerd geweld op sociale media en andere digitale platforms; verzoekt platforms onlinecommentaar of ‑reacties waarmee journalisten worden lastiggevallen, wordt aangezet tot geweld en haat of de veiligheid van journalisten wordt ondermijnd, onmiddellijk te verwijderen; dringt er bij de autoriteiten buiten de EU op aan gevallen van online‑intimidatie en ‑misbruik te onderzoeken en te vervolgen om de verantwoordelijken ter verantwoording te roepen; 26. benadrukt dat haatzaaiende uitingen en discriminatie in de media, zowel online als offline, en cybergeweld tegen journalisten de laatste jaren steeds vaker voorkomen, hetgeen een bedreiging vormt voor de vrijheid van de media, de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van informatie en het pluralisme van de media; herinnert eraan dat haatzaaiende online-uitlatingen kunnen leiden tot offlinegeweld en online-intimidatie; benadrukt dat vooral vrouwelijke journalisten ook te maken krijgen met seksuele intimidatie en seksueel geweld en een veel groter risico lopen op online-intimidatie dan hun mannelijke collega’s; verzoekt de EU en de lidstaten politieke en diplomatieke druk uit te oefenen om verandering te brengen in het beleid en de praktijk van landen buiten de EU die vrouwen ontmoedigen of zelfs verbieden carrière te maken in de journalistiek; 27. verzoekt de EU-delegaties en de diplomatieke missies van de EU-lidstaten de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake de vrijheid van meningsuiting online en offline op krachtige, uniforme en consistente wijze toe te passen, aangezien ze betrekking hebben op de bescherming van journalisten en de verdediging van de persvrijheid; spoort de EDEO, zijn delegaties en de lidstaten ertoe aan alles in het werk te stellen om voorbeelden van goede praktijken te bevorderen, te benutten en te delen, met name met EU-ambtenaren voordat zij buiten de EU worden uitgezonden; moedigt de EU-delegaties in niet-EU-landen aan om voorlichtingscampagnes op te zetten om aan bewustmaking over nepnieuws te doen en het publiek instrumenten aan te reiken om nepnieuws te herkennen en betrouwbare informatiebronnen te zoeken; 28. verzoekt de Commissie en de EDEO altijd een afweging te maken tussen de mogelijkheid van uitgesproken openbare actie en stille diplomatie in het belang van de mensenrechten; benadrukt hoe belangrijk het is dat het maatschappelijk middenveld meer inzicht krijgt in de werkwijze van de EU-delegaties met betrekking tot de uitoefening van journalistiek en de vrijheid van mening en meningsuiting; moedigt de EU-delegaties in dit verband aan om, voor zover mogelijk, meer publieke verklaringen af te leggen, zowel preventief als in reactie op ernstige schendingen of inperking van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting in de wereld, met name in gevallen van aanvallen op en detentie van journalisten in niet-EU-landen; 29. vraagt de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten om van het waarborgen van de veiligheid van journalisten, mediawerkers en hun medewerkers een van zijn hoogste prioriteiten te maken bij zijn gesprekken met autoriteiten van niet-EU-landen; is van mening dat er in dit verband meer kan worden gedaan; dringt er met klem op aan dat de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid meer aandacht besteedt aan specifieke gevallen van onrechtmatige arrestaties en vervolgingen van journalisten en de inperking van hun rechten, en aan de noodzaak om te voorkomen dat er niets wordt ondernomen om journalisten wier leven onmiddellijk in gevaar is, te beschermen; 30. verzoekt de EDEO een noodplan op te stellen dat door de EU-delegaties moet worden gevolgd en dat een reeks beschermingsinstrumenten omvat, zoals het afleggen van verklaringen, het reageren op publieke lastercampagnes, het coördineren van monitoring van rechtszaken, het afleggen van bezoeken aan gevangenissen en aan het huis of het kantoor van journalisten die risico lopen, het dringend aankaarten van zaken bij de autoriteiten, het gebruik van bilaterale dialogen om bezorgdheid over de persvrijheid aan de orde te stellen, het faciliteren van mogelijkheden voor rust en respijt voor bedreigde of getraumatiseerde journalisten, het ondersteunen van tijdelijke verhuizing en/of evacuatie, het bieden van fysieke begeleiding in extreme situaties, en het trachten op te komen voor journalisten en het opbouwen van de capaciteit van plaatselijke rechtshandhavings-, gerechtelijke en overheidsinstanties om hen te beschermen, onder meer door aan te dringen op volledige verantwoording voor schendingen van de persvrijheid; vraagt dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan journalisten die worden gegijzeld en aan de bescherming van familieleden van journalisten die in het vizier worden genomen; verzoekt de Commissie en de EDEO initiatieven te steunen die tot doel hebben mediawerkers doelgericht en snel te waarschuwen voor onmiddellijke bedreigingen in niet-EU-landen en op maat gesneden richtsnoeren voor journalisten uit te werken; herinnert de lidstaten eraan dat humanitaire visa kunnen worden gebruikt als veiligheids- en beschermingsmechanisme voor journalisten die in gevaar verkeren; benadrukt hoe belangrijk het is om journalisten die in gevaar verkeren, te faciliteren en te steunen, onder meer door middel van een hervestigingsproces en ondersteuning van hun werk in ballingschap, en om journalisten die op de vlucht zijn voor door de staat gesteunde censuur en propagandacampagnes te blijven steunen door hen te helpen van grondgebied te veranderen, hun activiteiten vanuit een veilige plaats voort te zetten of hun onafhankelijke media naar het buitenland te verplaatsen, zodat zij vrijelijk betrouwbare informatie kunnen blijven verstrekken; 31. onderstreept dat het belangrijk is om op alle niveaus van de samenleving en binnen overheden opleidings‑ en bewustmakingsacties te bevorderen over de preventie van geweld tegen journalisten bij de uitoefening van hun werk; dringt er bij de EDEO op aan een gestructureerde aanpak te ontwikkelen ter ondersteuning van journalisten die te maken hebben met digitale bedreigingen; dringt er in dit verband op aan dat de capaciteit van de EU-delegaties om deze kwestie aan te pakken wordt versterkt, onder meer door steun voor de toegang van journalisten tot opleidingen om hen beter bewust te maken van preventieve digitale beveiliging en goede praktijken; benadrukt dat er noodplannen moeten worden opgesteld voor het geval dat de digitale veiligheid bij communicatie wordt geschonden en vraagt om aandacht voor de psychologische gevolgen van online-intimidatie van journalisten; benadrukt dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat EU-steun voor de ontwikkeling van de media niet beperkt blijft tot het opleiden van journalisten en mediawerkers, maar het ook mogelijk maakt professionele technische apparatuur aan te schaffen, iets waarom onafhankelijke journalisten buiten de EU regelmatig vragen; 32. verzoekt de Commissie en de EDEO ook hun steun voor capaciteitsopbouw verder te versterken door niet-EU-landen te helpen om wetskaders vast te stellen die de pluriformiteit van de media, de bescherming van journalisten, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van informatie online en offline bevorderen, en ervoor te zorgen dat alle aanvallen op journalisten worden onderzocht en vervolgd en dat er adequate beschermingsmechanismen worden ingesteld; vraagt daarom om EU-steun om de continue ontwikkeling van competenties en vaardigheden in alle beroepen die van belang zijn voor de bescherming van journalisten en andere mediawerkers in partnerlanden te bevorderen, met name voor rechtshandhavingsinstanties, rechters en aanklagers, alsook voor alle relevante autoriteiten die betrokken zijn bij digitale beveiliging; 33. verzoekt de EDEO de gedachtewisseling tussen ordehandhavers en journalisten aan te moedigen om onbelemmerde verslaggeving en andere mediawerkzaamheden over protesten of demonstraties in landen met EU-delegaties mogelijk te maken en een gemeenschappelijke opvatting over de rechten van journalisten tot stand te brengen; 34. onderstreept de noodzaak van meer multilaterale contacten en coördinatie inzake de veiligheid en effectieve bescherming van journalisten, mediawerkers en hum medewerkers, met als doel een uitgebreide beleidsaanpak op te zetten die de pijlers preventie, bescherming en vervolging omvat; benadrukt dat de EU het goede voorbeeld moet geven en haar inzet voor de bescherming van journalisten en de vrijheid van mening en meningsuiting moet handhaven en versterken en straffeloosheid voor misdrijven tegen journalisten, mediawerkers en hun medewerkers moet tegengaan als een van haar belangrijkste prioriteiten, en daartoe een pact moet sluiten en in bondgenootschap moet werken met andere democratieën en gelijkgestemde partners; 35. roept de EU-delegaties, diplomatieke missies van de EU-lidstaten en gelijkgestemde partners op om zich proactief in te zetten voor en steun te verlenen aan journalisten en onafhankelijke mediakanalen in niet-EU-landen teneinde hun werk en werkomstandigheden te ondersteunen, regelmatig het persvrijheidsklimaat in elk van de respectieve landen, met inbegrip van bestaande of nieuwe risico’s voor journalisten, te evalueren en manieren te zoeken om hetzij maatregelen te nemen die misstanden kunnen voorkomen of beschermingsmaatregelen te treffen, waaronder het bieden van aantoonbare en zichtbare morele steun aan journalisten en onafhankelijke media die gevaar lopen; beveelt aan om een contactpunt op te richten waar journalisten terecht kunnen voor bescherming en steun en dat geweld monitort; 36. verzoekt de Raad en de EDEO in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (de Magnitski-wet van de EU) gerichte sancties op te leggen aan personen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor mensenrechtenschendingen tegen journalisten en mediawerkers; 37. verzoekt de Commissie en de lidstaten in al hun overeenkomsten en partnerschappen met derde landen duurzame maatregelen te bevorderen ter bescherming, financiering en ondersteuning van pluralisme in de media en onafhankelijke journalistiek; herinnert in dit verband aan de centrale plaats van de mensenrechtenclausule in de bilaterale overeenkomsten van de EU en vraagt dat bij de activering en toepassing van deze clausule bijzondere aandacht wordt besteed aan ernstige schendingen van de rechten van journalisten; verzoekt de Commissie en de lidstaten hiertoe middelen uit te trekken, onder meer door de toewijzing voor het thematische programma mensenrechten en democratie van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld (NDICI) te verhogen; 38. verzoekt de Commissie en de EDEO ervoor te zorgen dat de financieringsprogramma’s van de EU bekend zijn bij en toegankelijk zijn voor lokale maatschappelijke organisaties die actief zijn op het gebied van de veiligheid van journalisten en de vrijheid van meningsuiting, en ze zo nodig aan te moedigen en te steunen om die programma’s toe te passen en een leidende rol te spelen bij het vormgeven en uitvoeren van relevante projecten; onderstreept dat er moet worden gezorgd voor een evenwicht tussen EU-financiering voor projecten ter bevordering van de veiligheid van journalisten en ter ondersteuning van de ontwikkeling van de media, in overeenstemming met het thematische programma van het NDICI inzake mensenrechten en democratie en de meerjarige indicatieve programmering en de bijbehorende indicatoren daarvan; herhaalt zijn verzoek om de aanvraagprocedure te vereenvoudigen om deze minder bureaucratisch te maken; 39. herinnert eraan dat vooruitgang op het gebied van mediavrijheid en vrijheid van meningsuiting een essentieel onderdeel vormt van het toetredingsproces van de EU; herinnert eraan dat kandidaat-lidstaten met een solide en concurrerende mediaomgeving meer kans maken op snelle onderhandelingen over toetreding tot de EU; is in dit verband verheugd over de steun die via het Europees Fonds voor Democratie wordt verleend, maar is van mening dat er meer moet worden gedaan om onafhankelijke journalistiek te ondersteunen in gebieden waar kwaadwillige buitenlandse actoren hun invloed laten gelden; herhaalt daarom zijn oproep om een specifiek Europees Fonds voor democratische media op te richten ter ondersteuning van onafhankelijke journalistiek in uitbreidings- en nabuurschapslanden en kandidaat-lidstaten; 40. vraagt om een adequaat en duurzaam rechtskader dat voorziet in een mechanisme ter bescherming van de vrije informatieruimte op basis van wederkerigheid van de vereisten inzake openheid; is van mening dat dit systeem ter bescherming van democratische informatieruimtes op twee pijlers moet berusten: 1) gelijke behandeling – voor alle audiovisuele kanalen die in de EU uitzenden; en 2) wederkerigheid – openheid van de openbare ruimte voor EU-omroepen in niet-EU-landen; 41. is van mening dat EU-programma’s, ‑fondsen en ‑initiatieven zoals Creatief Europa, het actieplan voor de media en de audiovisuele sector, de monitor voor de pluriformiteit van de media, de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake de vrijheid van meningsuiting online en offline en het EU-mechanisme voor mensenrechtenverdedigers ten volle moeten worden ingezet in de externe governance van de EU om gerichte steun te verlenen aan media- en nieuwsorganisaties in niet-EU-landen, ook al komen mediaorganisaties hun zorgplicht jegens hun journalisten na, met name door te voldoen aan paragraaf 16 van de aanbevelingen van de Raad van Europa over de bescherming van de journalistiek en over de veiligheid van journalisten en van andere media-actoren (3) en aan de aanbeveling van de Commissie van 2021 betreffende de bescherming, veiligheid en weerbaarheid van journalisten; 42. spoort ertoe aan om, in overleg met journalisten en maatschappelijke organisaties die journalisten ondersteunen, de steun voor financieringsprogramma’s, verklaringen en openbare evenementen ter versterking van de monitoring- en beschermingsmechanismen op het niveau van de VN en van regionale mensenrechtenmechanismen, waaronder het Inter-Amerikaanse Hof voor de Mensenrechten, te verhogen; is verheugd over het werk van de speciale procedures van de VN bij het aanpakken van bedreigingen jegens journalisten, waaronder de aanbeveling van de speciale VN-rapporteur voor de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting om een internationale taskforce op te richten voor preventie van, onderzoek naar en vervolging van aanvallen op journalisten en om actief na te denken over de mogelijkheid van een speciale VN-vertegenwoordiger voor de bescherming van journalisten wereldwijd, naast andere maatregelen; 43. is ingenomen met de werkzaamheden van het Partnerschap voor informatie en democratie, dat vijftig landen van over de hele wereld verenigt en dat heeft opgeroepen om democratische waarborgen in de communicatie- en informatieruimte te creëren en het recht op betrouwbare informatie heeft erkend; steunt de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van het Partnerschap voor informatie en democratie; 44. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name artikel 2, artikel 4, lid 3, en artikel 7, lid 1, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna het “Handvest” genoemd), – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (1) , – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de protocollen daarbij, – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat (2) , – gezien zijn resoluties van 16 januari 2020 en 5 mei 2022 over hoorzittingen die plaatsvinden in het kader van artikel 7, lid 1, VEU met betrekking tot Polen en Hongarije (3) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over de rechtsstaat en de potentiële goedkeuring van het Poolse nationaal herstel- en veerkrachtplan (4) , – gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over de crisis op het gebied van de rechtsstaat in Polen en de voorrang van het EU-recht (5) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de mediavrijheid en de verdere achteruitgang van de rechtsstaat in Polen (6) , – gezien de brief van de leiders van vijf fracties in het Europees Parlement van 6 juni 2023 over de noodzaak van een volwaardige verkiezingswaarnemingsmissie om de parlementsverkiezingen in Polen waar te nemen, – gezien de landenhoofdstukken over Polen in de door de Commissie opgestelde jaarlijkse verslagen over de rechtsstaat, – gezien de tussentijdse resolutie van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 7 juni 2023 over de uitvoering van het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Xero Flor w Polsce sp. z o.o./Polen, – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, de waarden zijn waarop de Unie is gegrondvest, zoals verankerd in artikel 2 VEU en zoals weerspiegeld in het Handvest en opgenomen in internationale mensenrechtenverdragen; B. overwegende dat de EU bestaat uit staten die zich er vrij en vrijwillig toe hebben verbonden de in artikel 2 VEU bedoelde gemeenschappelijke waarden te eerbiedigen, in overeenstemming met artikel 49 VEU; C. overwegende dat een lidstaat de in artikel 2 VEU verankerde waarden in acht moet nemen om aanspraak te kunnen maken op alle uit de toepassing van de Verdragen voortvloeiende rechten; overwegende dat Polen zelf de in artikel 2 VEU verankerde waarden heeft onderschreven; overwegende dat het bestaan van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending van de in artikel 2 VEU verankerde waarden door een lidstaat niet alleen die afzonderlijke lidstaat aanbelangt, maar ook verstrekkende gevolgen heeft voor de andere lidstaten, voor het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten, voor het wezen van de Unie en voor de grondrechten van haar burgers; D. overwegende dat de rechtsstaat in Polen er sinds enkele jaren op achteruitgaat als gevolg van de systematische maatregelen van de regering van het land; overwegende dat deze situatie niet voldoende is aangepakt, dat er veel zorgen blijven bestaan en dat er veel nieuwe problemen de kop op blijven steken; overwegende dat dit negatieve gevolgen heeft voor het imago van de EU en voor haar doeltreffendheid en geloofwaardigheid wanneer zij wereldwijd de grondrechten, de mensenrechten en de democratie verdedigt; overwegende dat dit probleem moet worden aangepakt door middel van een gecoördineerd optreden van de EU; E. overwegende dat de Sejm – een van de kamers van het Poolse parlement – op 26 januari 2023 amendementen heeft aangenomen op de kieswet van het land, die op 31 maart 2023 in werking is getreden, minder dan zes maanden voordat er naar verwachting parlementsverkiezingen zullen worden uitgeschreven; overwegende dat dit in strijd is met de door de Commissie van Venetië vastgestelde Gedragscode in verkiezingsaangelegenheden en de jurisprudentie van het Constitutioneel Hof van Polen; F. overwegende dat de Sejm op 14 april 2023 de wet betreffende de staatscommissie voor onderzoek naar de Russische invloed op de binnenlandse veiligheid van de Republiek Polen tussen 2007 en 2022 heeft aangenomen (hierna de “wet betreffende de onderzoekscommissie” genoemd); overwegende dat de Commissie op 8 juni 2023 een inbreukprocedure heeft ingeleid omdat zij van mening is dat de nieuwe wet in strijd is met het beginsel van democratie, het legaliteitsbeginsel en het verbod van terugwerkende kracht van sancties, de algemene beginselen van rechtszekerheid en res judicata, het recht op effectieve rechtsbescherming en het recht niet tweemaal te worden vervolgd voor een vordering met dezelfde grond, en de bescherming van het beroepsgeheim, alsook de vereisten van het EU-recht met betrekking tot gegevensbescherming; overwegende dat de Sejm op 16 juni 2023 amendementen op de wet betreffende de onderzoekscommissie heeft aangenomen zonder deze substantieel te wijzigen; G. overwegende dat de Sejm op 13 januari 2023 amendementen op de wet inzake het Hooggerechtshof en bepaalde andere wetten heeft aangenomen; overwegende dat de Poolse president, alvorens het gewijzigde wetsvoorstel te ondertekenen, heeft besloten het voorstel voor te leggen aan het “Constitutioneel Hof” met het oog op een uitspraak over de verenigbaarheid ervan met de grondwet van het land; overwegende dat de Commissie op 15 februari 2023 heeft besloten Polen voor het Hof van Justitie van de EU (HvJ-EU) te dagen wegens schendingen van het EU-recht door het “Constitutioneel Hof” en zijn jurisprudentie; overwegende dat het HvJ-EU op 5 juni 2023 in zaak C‑204/21 opnieuw heeft bevestigd dat de Poolse nationale bepalingen betreffende de rechterlijke macht in strijd zijn met de rechtsstaat; H. overwegende dat de Raad op 17 juni 2022 een uitvoeringsbesluit heeft vastgesteld betreffende de goedkeuring van de beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan voor Polen, waarin verschillende mijlpalen zijn vastgesteld die daadwerkelijk moeten zijn uitgevoerd vóór de indiening van het eerste betalingsverzoek; 1. herhaalt de bevindingen, zorgen en aanbevelingen die het in zijn eerdere resoluties over Polen naar voren heeft gebracht; veroordeelt de doelbewuste en systematische inspanningen van de Poolse regering om de in artikel 2 VEU verankerde waarden waarop de EU berust te ondermijnen, met name wat de rechtsstaat betreft; herinnert eraan dat de Poolse regering de verantwoordelijkheid draagt om de eerbiediging van het EU-recht en de in artikel 2 VEU verankerde waarden te herstellen; 2. uit zijn diepe bezorgdheid over de wijziging van de Poolse kieswet kort voor de komende parlementsverkiezingen van het land in 2023 en met de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2024 in het verschiet; wijst erop dat de wijziging een discriminerend effect kan hebben wat betreft de beperkingen voor het tellen van de stemmen die door kiezers in het buitenland zijn uitgebracht, waardoor deze stemmen ongeldig dreigen te worden; herinnert eraan dat de kamer voor buitengewone controle en publieke aangelegenheden van het Poolse Hooggerechtshof, die bevoegd is voor verkiezingsgeschillen, niet kan worden beschouwd als een onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat vooraf bij wet is ingesteld in de zin van het Handvest en het Europees Verdrag voor de rechten van de mens; dringt er bij de Poolse autoriteiten op aan het verloop van hun verkiezingen in overeenstemming te brengen met de toezeggingen waartoe de leden van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zich hebben verbonden en met andere internationale verplichtingen en normen voor democratische verkiezingen; dringt erop aan dat de nationale bepalingen in overeenstemming worden gebracht met de aanbevelingen van de beperkte verkiezingswaarnemingsmissie van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE in 2019 en met de aanbevelingen inzake kieswetgeving van de Commissie van Venetië; verzoekt de OVSE/ODIHR om voor de komende parlementsverkiezingen in Polen een volwaardige verkiezingswaarnemingsmissie te organiseren; verzoekt de Commissie met spoed te beoordelen of de recente wijziging van de Poolse kieswet in overeenstemming is met het EU-recht, het resultaat van deze beoordeling te delen met het Europees Parlement en passende handhavingsmaatregelen te nemen indien de wijziging niet in overeenstemming blijkt te zijn; 3. is ingenomen met de snelle inbreukprocedure die door de Commissie is ingesteld met betrekking tot de wet betreffende de onderzoekscommissie; dringt er bij de Poolse autoriteiten op aan de wet in te trekken of ten minste de werking ervan op te schorten totdat de Commissie van Venetië haar door het toezichtcomité van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa gevraagde dringende advies heeft uitgebracht en de handeling overeenkomstig dat advies is gewijzigd; verzoekt de Commissie de inbreukprocedure zo spoedig mogelijk voort te zetten als de handeling van kracht blijft, met name door gebruik te maken van een versnelde inbreukprocedure en het HvJ-EU om voorlopige maatregelen te verzoeken; 4. herinnert aan zijn standpunt dat het huidige “Constitutioneel Hof” van Polen onwettig is, rechtsgeldigheid en onafhankelijkheid ontbeert en niet gekwalificeerd is om uitlegging te geven aan de Poolse grondwet, en dat het advies van dat Hof over de wijziging van de wet inzake het Hooggerechtshof en bepaalde andere wetten derhalve als nietig moet worden beschouwd; verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk vooruitgang te boeken met haar rechtszaken en het HvJ-EU ook om voorlopige maatregelen te verzoeken in de aanhangige zaak met betrekking tot het “Constitutioneel Hof”; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om met spoed een inbreukprocedure in te leiden tegen de onwettige nationale raad voor de rechtspraak en tegen alle door deze raad benoemde rechters, met name die welke zijn benoemd in de kamer voor buitengewone controle en publieke aangelegenheden van het Hooggerechtshof, die verkiezingsgeschillen onderzoekt; 5. merkt diep bezorgd op dat de wijziging van de wet inzake het Hooggerechtshof en bepaalde andere wetten, indien aangenomen zoals voorgesteld, de hoogste bestuursrechter van Polen een nieuw mandaat zou geven voor de behandeling van tuchtzaken waarbij rechters betrokken zijn, zonder onderscheid te maken tussen rechters die wettelijk zijn benoemd en rechters die door de onwettige raad voor de rechtspraak zijn benoemd; is van mening dat deze wijziging geen oplossing biedt voor het probleem dat het tuchtstelsel voor rechters in Polen niet in overeenstemming is met het EU-recht; 6. herhaalt zijn teleurstelling over het feit dat de Raad er niet in slaagt om in het kader van de lopende procedure van artikel 7, lid 1, VEU met betrekking tot Polen daadwerkelijk vooruitgang te boeken; merkt op dat het met redenen omkleed voorstel van de Commissie van 20 december 2017 een beperkt toepassingsgebied heeft, omdat het alleen de situatie van de rechtsstaat in Polen in de strikte zin van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht betreft; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om het toepassingsgebied van het met redenen omkleed voorstel met betrekking tot Polen uit te breiden door ook in te gaan op duidelijke gevaren voor een ernstige schending van andere in artikel 2 VEU verankerde fundamentele waarden, met name democratie en eerbiediging van de mensenrechten; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om te reageren op alle nieuwe ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de rechtsstaat, de democratie en de grondrechten; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om in het kader van deze procedure aanbevelingen te doen; 7. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om ten volle gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten om de bestaande en potentiële schendingen van de in artikel 2 VEU verankerde waarden aan te pakken; 8. verzoekt de Commissie met klem zich te onthouden van acties of verklaringen die erop zouden kunnen wijzen dat er sprake is geweest van ondoorzichtige onderhandelingen of overeenkomsten waarmee wordt vooruitgelopen op het officiële standpunt van de instellingen; onderstreept dat de Commissie tot taak heeft op onafhankelijke en objectieve wijze te oordelen over de naleving van de mijlpalen en voorwaarden door Polen, zonder toegevingen te doen wat de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten betreft; betreurt dat er geen informatie ter beschikking van het Parlement is gesteld over de beoordeling door de Commissie van de naleving van de mijlpalen en voorwaarden door de Poolse autoriteiten, hetgeen ertoe leidt dat het Parlement zijn rol als begrotings- en kwijtingsautoriteit niet volledig kan vervullen; verzoekt de Commissie te rol van het Parlement te eerbiedigen; 9. herhaalt zijn oproep aan de Poolse autoriteiten om de mijlpalen en streefdoelen in verband met de herstel- en veerkrachtfaciliteit te verwezenlijken en alle relevante arresten van het HvJ-EU en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens uit te voeren, zodat de EU-middelen de mensen in Polen bereiken; 10. verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen om een EU-technologielab op te zetten voor monitoring van het mogelijk gebruik van spyware in de aanloop naar of tijdens parlementsverkiezingen; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Verenigde Naties. Het Europees Parlement, – gezien de overbruggingsclausules in de EU-verdragen, – gezien artikel 31, lid 3, en artikel 48, lid 7, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 81, lid 3, tweede alinea, artikel 153, lid 2, artikel 192, lid 2, tweede alinea, artikel 312, lid 2, tweede alinea en artikel 333 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 september 2018 getiteld “Een krachtiger rol op het wereldtoneel: efficiëntere besluitvorming voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU” ( COM(2018)0647 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 15 januari 2019 getiteld “Naar een meer efficiënte en democratische besluitvorming in het fiscale beleid van de EU” ( COM(2019)0008 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 9 april 2019 getiteld “Naar een efficiëntere en meer democratische besluitvorming voor het energie- en klimaatbeleid van de EU” ( COM(2019)0177 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 april 2019 getiteld “Efficiënter besluitvorming op het gebied van sociaal beleid: identificatie van gebieden waar kan worden overgestapt op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid” ( COM(2019)0186 ), – gezien zijn resolutie van 16 februari 2017 inzake de verbetering van de werking van de Europese Unie, voortbouwend op het potentieel van het Verdrag van Lissabon (1) , – gezien zijn resolutie van 16 februari 2017 over mogelijke ontwikkelingen en aanpassingen van het huidige institutionele bestel van de Europese Unie (2) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over de oproep tot een conventie voor een herziening van de Verdragen (3) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, artikel 1, lid 1, onder e), van het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen en bijlage 3 daarbij, – gezien de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien de brief van de Begrotingscommissie, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A9-0208/2023 ), A. overwegende dat eenparigheid van stemmen in de Raad een van de grootste belemmeringen is geworden voor snelle, doeltreffende en ambitieuze besluiten; overwegende dat de Raad zelfs zijn toevlucht neemt tot eenparigheid van stemmen in gevallen waarin de Verdragen voorzien in besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid; B. overwegende dat brede overeenstemming tussen de lidstaten wenselijk is, maar dat sommige lidstaten bij verschillende gelegenheden hun vetorecht hebben gebruikt en het besluitvormingsproces van de EU hebben geblokkeerd of vertraagd, met name om andere, niet-gerelateerde kwesties onder de aandacht te brengen of zelfs ongepaste druk uit te oefenen; overwegende dat dit zorgwekkend is, aangezien eenparigheid van stemmen moet worden gecompenseerd door een hoog niveau van verantwoordelijkheid, en in overeenstemming moet zijn met het beginsel van loyale samenwerking zoals verankerd in artikel 4, lid 3, VEU; C. overwegende dat een toenemend aantal uitdagingen en bedreigingen, waaronder de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, alsook mogelijke toekomstige uitbreidingen van de EU de noodzaak onderstrepen om de besluitvormingsprocedures van de Unie dringend te hervormen, onder meer met het oog op de toewijzing van voldoende middelen via de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 in 2024; D. overwegende dat het vereiste van eenparigheid van stemmen herhaaldelijk heeft verhinderd dat de EU snel en doeltreffend kon optreden in kwesties die verband houden met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) of dat belangrijke besluiten over het energie- en milieubeleid konden worden genomen; overwegende dat veto’s van lidstaten ook de goedkeuring van belangrijke beleidsmaatregelen op belastinggebied hebben vertraagd, zoals de richtlijn van de Raad tot waarborging van een mondiaal minimumniveau van belastingheffing van multinationale groepen in de Unie (4) , en de goedkeuring van voorstellen zoals de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting hebben geblokkeerd; overwegende dat deze belangrijke beleidsmaatregelen ook ten goede zouden kunnen komen aan de interne markt en het vermogen van de Unie om haar economische, groene, sociale en digitale doelstellingen te verwezenlijken; E. overwegende dat de overbruggingsclausules mechanismen zijn waarin in de Verdragen wordt voorzien om de besluitvorming van de EU flexibeler te maken; overwegende dat zij niet kunnen worden gebruikt om de bevoegdheden van de EU uit te breiden of in te perken, en dat zij alleen kunnen worden gebruikt om de besluitvormingsregels aan te passen door van eenparigheid van stemmen over te stappen op gekwalificeerde meerderheid en/of door de gewone wetgevingsprocedure in te voeren in specifieke gevallen waarin de Verdragen in een bijzondere wetgevingsprocedure voorzien; F. overwegende dat er twee soorten overbruggingsclausules bestaan: G. overwegende dat er in de Verdragen 94 gevallen worden genoemd waarin de Europese Raad of de Raad met eenparigheid van stemmen kan besluiten; overwegende dat in 67 van deze gevallen overbruggingsclausules kunnen worden gebruikt om in plaats van eenparigheid van stemmen over te stappen op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen (5) ; overwegende dat in andere gevallen waarin in eenparigheid van stemmen is voorzien, zoals de gewone procedure voor de herziening van de Verdragen, de toetreding van nieuwe lidstaten en besluiten die gevolgen hebben op militair of defensiegebied, geen gebruik kan worden gemaakt van overbruggingsclausules; H. overwegende dat de Commissie in 2018 en 2019 vier mededelingen heeft gepresenteerd met voorstellen voor de activering van overbruggingsclausules voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, belastingbeleid, energie- en klimaatbeleid en sociaal beleid; I. overwegende dat het Parlement sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in meer dan 40 resoluties heeft aangedrongen op de activering van overbruggingsclausules; J. overwegende dat de Raad nooit daadwerkelijk gevolg heeft gegeven aan deze voorstellen en pas onlangs de eerste inhoudelijke besprekingen in jaren heeft gevoerd over de mogelijke activering van overbruggingsclausules; K. overwegende dat overbruggingsclausules slechts één keer gebruikt zijn – in 2004 – om voor specifieke besluiten op het gebied van visa, asiel, migratie en vrij verkeer van personen over te stappen op gekwalificeerde meerderheid en medebeslissing (6) ; overwegende dat sindsdien geen overbruggingsclausule meer zijn geactiveerd; L. overwegende dat in het verslag over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa wordt voorgesteld om van eenparigheid van stemmen over te stappen op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen teneinde de besluitvormingsprocedures van de EU te verbeteren en ervoor te zorgen dat de EU snel en doeltreffend kan optreden, maar met behoud van unanimiteit op enkele gebieden, namelijk de toetreding van nieuwe landen tot de EU en wijzigingen van de grondbeginselen van de EU zoals vastgelegd in artikel 2 VEU en het Handvest van de grondrechten van de EU (7) ; M. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 9 juni 2022 heeft aangedrongen op een conventie om de Verdragen te herzien en heeft voorgesteld om op relevante gebieden van eenparigheid van stemmen over te stappen op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, met inbegrip van de activering van overbruggingsclausules; Algemene overwegingen 1. is van mening dat de Unie in staat moet zijn om snel en doeltreffend te reageren op de ongekende uitdagingen waarmee zij wordt geconfronteerd, in plaats van te berusten op noodprocedures waarvoor eenparigheid van stemmen in de Raad vereist is zonder formele betrokkenheid van het Parlement; betreurt dat, hoewel de Unie in specifieke gevallen heeft bewezen slagvaardig te kunnen optreden, het vereiste van eenparigheid van stemmen het optreden van de EU op verschillende gebieden vaak heeft geblokkeerd; 2. acht het daarom dringend noodzakelijk om af te stappen van eenparigheid van stemmen en op belangrijke beleidsterreinen zo spoedig mogelijk over te gaan tot besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen en de gewone wetgevingsprocedure, teneinde de slagvaardigheid van de EU te verbeteren; dringt er bij de Raad ook op aan af te zien van het nemen van besluiten op basis van eenparigheid van stemmen op beleidsterreinen waar de Verdragen reeds in gekwalificeerde meerderheid van stemmen voorzien; 3. is ingenomen met de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa en bevestigt zijn toezegging om daadwerkelijk gevolg te geven aan de aanbevelingen van de burgers; 4. roept er nogmaals toe op de Verdragen zo snel mogelijk te herzien (8) ; dringt er bij de Raad op aan het voorstel van het Parlement aan de Europese Raad te doen toekomen en verzoekt de Commissie de verantwoordelijkheid voor deze kwestie op zich te nemen overeenkomstig artikel 48, lid 3, VEU; 5. benadrukt dat het “onbenutte potentieel” van het Verdrag van Lissabon en de mogelijke activering van overbruggingsclausules vaak zijn gebruikt als excuus om een constructieve discussie over Verdragswijzigingen uit te stellen en niet verder kunnen worden aangevoerd als een alternatieve of voorbereidende stap in de aanloop naar Verdragswijzigingen; betreurt het ontbreken van concrete maatregelen van de lidstaten om gebruik te maken van dit onbenutte potentieel; 6. benadrukt dat hoewel die dringend noodzakelijk zijn, mogelijke verdragswijzigingen, waarbij de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt uitgebreid tot gebieden waarvoor thans eenparigheid van stemmen vereist is, pas na enige tijd in werking kunnen treden, met name indien deze wijzigingen worden voorgesteld na een conventie in het kader van een gewone verdragsherzieningsprocedure; 7. herinnert eraan dat in geval van langdurige impasses als gevolg van eenparigheid van stemmen nauwere samenwerking en constructieve onthouding kunnen worden gebruikt wanneer de Verdragen daarin voorzien; 8. benadrukt dat overbruggingsclausules een belangrijk instrument zijn om de EU beter in staat te stellen snel en doeltreffend op te treden; 9. benadrukt dat overbruggingsclausules wel onmiddellijk kunnen worden gebruikt, maar momenteel alleen kunnen worden geactiveerd na goedkeuring met eenparigheid van stemmen in de Raad of de Europese Raad; herhaalt (9) derhalve dat de activering van overbruggingsclausules mogelijk moet zijn door middel van stemming bij gekwalificeerde meerderheid en dringt erop aan dat de Verdragen worden gewijzigd om dit mogelijk te maken; 10. is ingenomen met het feit dat een meerderheid van de lidstaten zich tijdens recente besprekingen in de Raad bereid heeft verklaard om op bepaalde gebieden en in afzonderlijk te beoordelen gevallen gebruik te maken van overbruggingsclausules; betreurt dat er nog geen formeel besluit ter zake is genomen; 11. dringt er bij de huidige en komende voorzitterschappen van de Raad op aan om op doeltreffende wijze gevolg te geven aan deze besprekingen, onder meer door de activering van overbruggingsclausules te bespreken tijdens de komende vergaderingen van de Groep algemene zaken en de Raad Algemene Zaken; 12. verzoekt de Commissie de activering van overbruggingsclausules te evalueren en waar mogelijk aan te bevelen bij het opstellen van haar werkprogramma en bij het uitbrengen van wetgevingsvoorstellen op beleidsterreinen waar eenparigheid van stemmen of een bijzondere wetgevingsprocedure vereist is; Beleidsterreinen voor de activering van overbruggingsclausules Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid 13. benadrukt dat het GBVB een gebied is waarop het vermogen van de EU om snel op te treden de doeltreffendheid van haar besluiten bepaalt; benadrukt dat de activering van de overbruggingsclausules op dit gebied derhalve niet alleen de EU beter in staat zou stellen snel en doeltreffend op te treden, maar ook haar geloofwaardigheid op het wereldtoneel zou vergroten; 14. benadrukt dat overbruggingsclausules moeten worden gebruikt voor de overstap naar besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op specifieke gebieden van het GBVB, en met name voor: 15. is ingenomen met het feit dat sommige van deze specifieke gebieden van het GBVB door de Commissie (10) zijn aangemerkt als gebieden die onmiddellijk baat zouden hebben bij de toepassing van overbruggingsclausules en dat veel lidstaten in recente besprekingen in de Raad hun krachtige steun hebben uitgesproken voor het activeren van overbruggingsclausules op deze gebieden; dringt er bij het huidige en toekomstige voorzitterschappen van de Raad op aan in de Raad een consensus te bereiken over het geleidelijk gebruikmaken van overbruggingsclausules op deze gebieden van het GBVB; 16. is ingenomen met de recente toepassing van constructieve onthouding, als bedoeld in artikel 31 VEU, door bepaalde lidstaten voor belangrijke GBVB-besluiten; is van mening dat constructieve onthouding in afwachting van de activering van de overbruggingsclausules op GBVB-gebieden vaker door lidstaten moet worden toegepast om mogelijke impasses die door de eenparigheid van stemmen ontstaan te doorbreken; Begrotingsbeleid en belastingen 17. benadrukt dat er op het gebied van belastingen nog nooit gebruik is gemaakt van overbruggingsclausules; Energie en milieu 18. benadrukt dat de overgang naar besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen en de gewone wetgevingsprocedure voor bepaalde aspecten van het milieu- en energiebeleid bijzonder dringend is voor de uitvoering van de Europese Green Deal, het vergemakkelijken van een schone en rechtvaardige transitie en het nemen van doeltreffende maatregelen om de gevolgen van de huidige energiecrisis en de noodsituatie op het gebied van milieu en klimaat aan te pakken, in overeenstemming met eerdere resoluties van het Parlement (11) ; Sociaal en antidiscriminatiebeleid 19. onderstreept dat het in een context van veranderende arbeidsmarkten almaar belangrijker wordt dat de EU de acties van de lidstaten bij de aanpak van sociale kwesties ondersteunt en aanvult; 20. benadrukt de noodzaak om gebruik te maken van de algemene overbruggingsclausules voor antidiscriminatiemaatregelen overeenkomstig artikel 19 VWEU; 21. acht het belangrijk de mogelijke gevolgen te evalueren van het gebruik van de sectorspecifieke clausule van artikel 153, lid 2, VWEU om de EU beter in staat te stellen maatregelen te nemen die alle rechten van werknemers bestrijken; 22. wijst erop dat de activering van overbruggingsclausules op deze gebieden een dialoog met de Europese sociale partners moet omvatten, met volledige eerbiediging van hun rol en overeenkomsten, en maatregelen ter bescherming van het sociale acquis moet omvatten; Familierecht met grensoverschrijdende gevolgen 23. benadrukt dat het belangrijk is om op gebieden die verband houden met de bescherming van de grondrechten in de Unie over te stappen op de gewone wetgevingsprocedure, bijvoorbeeld door de sectorspecifieke overbruggingsclausule te activeren met betrekking tot familierecht met grensoverschrijdende gevolgen (artikel 81, lid 3, tweede alinea, VWEU); Nauwere samenwerking 24. herhaalt zijn toezegging (12) om niet in te stemmen met nieuwe voorstellen voor nauwere samenwerking tenzij de deelnemende lidstaten zich ertoe verbinden de sectorspecifieke overbruggingsclausule van artikel 333 VWEU te activeren om over te stappen op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen en de gewone wetgevingsprocedure; Kiesrechten 25. dringt aan op bezinning over de mogelijkheid om in de Raad over te stappen op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen en op de gewone wetgevingsprocedure op de specifieke gebieden die de democratische grondslagen van de EU regelen, met name voor: Tijdskader voor de geleidelijke activering van overbruggingsclausules Prioritaire gebieden voor de korte termijn (tegen eind 2023) 26. verzoekt de Europese Raad een besluit krachtens artikel 31, lid 3, VEU vast te stellen waarin wordt bepaald dat beperkende maatregelen , zoals die welke zijn vastgesteld in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten of die welke zijn opgelegd als reactie op de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, door stemming bij gekwalificeerde meerderheid moeten worden genomen; 27. roept de Europese Raad op om, in het licht van de huidige energiecrisis, de algemene overbruggingsclausules te activeren zodat maatregelen inzake energiebeleid die hoofdzakelijk van fiscale aard zijn (artikel 194, lid 3, VWEU) met gekwalificeerde meerderheid van stemmen en de gewone wetgevingsprocedure kunnen worden goedgekeurd; 28. verzoekt de Commissie, in het licht van de bredere context van de noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu en de doelstellingen van de Europese Green Deal, een voorstel in te dienen voor de activering van de bijzondere overbruggingsclausule van artikel 192, lid 2, tweede alinea, VWEU om voor bepaalde milieubepalingen over te stappen op de gewone wetgevingsprocedure; 29. verzoekt de Europese Raad de overbruggingsclausule van artikel 312, lid 2, tweede alinea, VWEU te activeren om een herziening van het huidige MFK goed te keuren na de tussentijdse evaluatie van 2024, die door de Commissie zal worden gepresenteerd; Prioritaire gebieden voor de middellange termijn (tegen eind 2024 of het einde van het mandaat van de huidige Commissie) 30. verzoekt de Europese Raad dringend gebruik te maken van de overbruggingsclausule van artikel 31, lid 3, VEU, om ervoor te zorgen dat de standpunten van de Unie inzake mensenrechten in multilaterale fora , internationale overeenkomsten op het gebied van het GBVB en civiele GVDB-missies (artikel 42, lid 4, en artikel 43 VEU) met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden vastgesteld; 31. verzoekt de Commissie en de Raad nogmaals om een besluit in te dienen en vast te stellen om geweld tegen vrouwen en meisjes en andere vormen van gendergerelateerd geweld op te nemen als een van de in artikel 83, lid 1, VWEU gedefinieerde vormen van criminaliteit; Prioritaire gebieden voor de lange termijn (zo spoedig mogelijk tijdens de volgende zittingsperiode) 32. dringt er bij de Europese Raad op aan om, in afwachting van de inwerkingtreding van de desbetreffende verdragswijzigingen, de overbruggingsclausules te activeren om op gekwalificeerde meerderheid van stemmen over te stappen voor besluiten op alle gebieden van het GBVB, behalve voor de opzet van militaire missies of operaties met een uitvoerend mandaat in het kader van het GVDB; 33. dringt er bij de Europese Raad op aan de algemene overbruggingsclausules te activeren zodat bepaalde maatregelen op het gebied van sociaal beleid en discriminatiebestrijding kunnen worden goedgekeurd via de gewone wetgevingsprocedure en met gekwalificeerde meerderheid van stemmen; 34. dringt er bij de Europese Raad of de Raad op aan de algemene overbruggingsclausules te activeren om op gekwalificeerde meerderheid van stemmen en de gewone wetgevingsprocedure over te stappen voor besluiten op alle mogelijke gebieden in verband met de democratische werking van de Unie, met inbegrip van de verkiezingen voor het Europees Parlement; 35. verzoekt de Raad en de Commissie besprekingen met het Parlement aan te gaan overeenkomstig het bovenstaande tijdskader; o o o 36. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn resolutie van 5 juli 2022 over de bankenunie – jaarverslag 2021 (1) , – gezien de follow-up die de Commissie heeft gegeven aan de resolutie van het Parlement van 5 juli 2022 over de bankenunie – jaarverslag 2021, – gezien het document van de Europese Centrale Bank (ECB) van 28 oktober 2022 getiteld “Feedback on the input provided by the European Parliament as part of its ‘Resolution on Banking Union – Annual Report 2021’”, – gezien het jaarverslag van de ECB van maart 2022 over haar toezichtswerkzaamheden in 2021, – gezien het antwoord van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (GAR) van 28 november 2022 op de resolutie van het Parlement van 5 juli 2022 over de bankenunie – jaarverslag 2021, – gezien de verklaring van de Eurogroep van 16 juni 2022 over de toekomst van de bankenunie, – gezien het verslag van de vijf voorzitters van 22 juni 2015, getiteld “De voltooiing van Europa’s Economische en Monetaire Unie”, – gezien het voorstel van de Commissie van 24 november 2015 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 806/2014 met het oog op de instelling van een Europees depositoverzekeringsstelsel ( COM(2015)0586 ), – gezien het persbericht van de Raad van 8 november 2022, getiteld “Banking sector: Council agrees its position on the implementation of Basel III reforms”, – gezien het persbericht van de Raad van 7 december 2022, getiteld “Witwasbestrijding: Raad bepaalt standpunt over versterkt rulebook”, – gezien het verslag van de Commissie van 23 mei 2022 betreffende de werking van de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA’s) ( COM(2022)0228 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 december 2020 over de aanpak van niet-renderende leningen in de nasleep van de COVID-19-pandemie ( COM(2020)0822 ), – gezien de eerste thematische evaluatie van de Europese Bankautoriteit (EBA) van 14 december 2022 over de transparantie en de hoogte van de vergoedingen en kosten voor retailbankingproducten in de EU, – gezien de resultaten van de EU-brede transparantie-exercitie 2022 van de EBA, gepubliceerd op 9 december 2022, – gezien het verslag van de ECB over haar toezichtsprioriteiten voor de periode 2023-2025, dat op 12 december 2022 is gepubliceerd, – gezien de resultaten van de gezamenlijke conferentie “The test of time: Banking Union a decade on” van de GAR en de ECB, van 23 en 24 juni 2022, – gezien de verklaring van de raad van bestuur van de ECB van 27 juni 2022, getiteld “Governing Council statement on the treatment of the European banking union in the assessment methodology for global systemically important banks”, – gezien het document van de ECB van november 2022 getiteld “Financial Stability Review”, – gezien Aanbeveling ECB/2020/62 van de ECB van 15 december 2020 over dividenduitkeringen tijdens de COVID-19-pandemie en tot intrekking van Aanbeveling ECB/2020/35, – gezien Verordening (EU) 2022/2554 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022 betreffende digitale operationele weerbaarheid voor de financiële sector en tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1060/2009, (EU) nr. 648/2012, (EU) nr. 600/2014, (EU) nr. 909/2014 en (EU) 2016/1011 (verordening digitale operationele weerbaarheid) (2) , – gezien de verklaringen van de voorzitter van de raad van toezicht van de ECB, Andrea Enria, bij de hoorzittingen van de Commissie economische en monetaire zaken van het Parlement van 30 juni 2022 en 1 december 2022, – gezien het document van de Raad voor financiële stabiliteit van 21 november 2022, getiteld “2022 List of Global Systemically Important Banks (G‑SIBs)”, – gezien de verklaringen van de voorzitter van de GAR, Elke König, in de Commissie economische en monetaire zaken, van 13 juli 2022 en 30 november 2022, – gezien de verklaringen bij de openbare hoorzittingen van de Commissie economische en monetaire zaken, waarbij door de Commissie kandidaten zijn voorgedragen voor de functie van voorzitter van de GAR en een andere vaste functie bij de GAR, van 24 oktober 2022, – gezien het document van de GAR van 13 juli 2022 getiteld “Resolvability of Banking Union banks: 2021”, – gezien de waarschuwing van het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) van 22 september 2022 over kwetsbaarheden in het financiële stelsel van de Unie (3) , – gezien de resultaten van de thematische toetsing van de ECB, getiteld “Walking the talk: Banks gearing up to manage risks from climate change and environmental degradation”, die op 2 november 2022 zijn gepubliceerd, – gezien het document van het ESRB van 21 november 2022 getiteld “Fiscal support and macroprudential policy – Lessons from the COVID‑19 pandemic”, – gezien het verslag van het ESRB van 1 juli 2022, getiteld “Monitoring systemic risks in the EU securitisation market”, – gezien het document van juli 2021 van het projectteam voor het monitoren van klimaatrisico’s van de ECB en het ESRB getiteld “Climate-related risk and financial stability”, – gezien het verslag van de ECB van november 2021, getiteld “The state of climate and environmental risk management in the banking sector: Report on the supervisory review of banks’ approaches to manage climate and environmental risks”, – gezien de normen van het Bazels Comité voor bankentoezicht van 16 december 2022 inzake de prudentiële behandeling van blootstellingen aan cryptoactiva, – gezien het document van het Bazels Comité voor bankentoezicht van 15 juni 2022 getiteld “Principles for the effective management and supervision of climate-related financial risks”, – gezien het verslag van de Europese Rekenkamer van 30 november 2022, getiteld “Verslag betreffende eventuele gerelateerde verplichtingen die voortvloeien uit de verrichting door de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad, de Raad of de Commissie van hun taken op grond van deze verordening voor het begrotingsjaar 2021”, – gezien het verslag van het Gemengd Comité van de ETA’s getiteld “Risks and Vulnerabilities in the EU Financial System – March 2022” (JC 2022 09), gepubliceerd op 13 april 2022, – gezien het werkdocument van de EU-waarnemingspost voor belastingheffing van december 2022 getiteld “Tax Planning by European Banks”, – gezien de gezamenlijke verklaring van het bankentoezicht van de ECB, de EBA en de GAR van 20 maart 2023 over de aankondiging van de Zwitserse autoriteiten op 19 maart 2023, – gezien de verklaring van 7 december 2022 over het Europees depositoverzekeringsstelsel ondertekend door de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken van het Parlement en goedgekeurd door de coördinatoren voor zes fracties in het Parlement (PPE, S&D, Renew, Verts/ALE, ECR en The Left), – gezien zijn resolutie van 14 maart 2019 over genderevenwicht bij benoemingen in de EU op het gebied van economische en monetaire zaken (4) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over het versterken van de internationale rol van de euro (5) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0177/2023 ), A. overwegende dat de bankenunie, die thans uit het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme (GTM) en het gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme (GAM) bestaat, met het gemeenschappelijke rulebook als basis, volledige afstemming tussen toezicht en het beheer van bankencrises waarborgt en een integraal onderdeel vormt van de financiële stabiliteit van de EU; overwegende dat de richtlijn depositogarantiestelsels (6) weliswaar voorziet in hoge minimumnormen op het gebied van depositobescherming, maar dat de bankenunie nog altijd niet voltooid is zolang de derde pijler – het Europees depositoverzekeringsstelsel (EDIS), niet is ingesteld; B. overwegende dat ondanks alle inspanningen nog geen overeenstemming is bereikt over een EDIS; overwegende dat de leden van het Europees Parlement hebben aangedrongen op een ambitieuze herziening van het kader voor crisisbeheersing en depositoverzekering (CMDI), waarmee de belemmeringen voor de oprichting van een EDIS kunnen worden weggenomen; overwegende dat dit kader echter niet mag worden beschouwd als een vervanging voor een EDIS; overwegende dat de oprichting van een EDIS een prioriteit blijft; C. overwegende dat er overeenstemming is bereikt over de oprichting van een achtervangmechanisme voor het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds (GAF), maar dat dit mechanisme nog steeds geen gestalte heeft gekregen; D. overwegende dat een voltooide bankenunie een positieve ontwikkeling zou vormen voor de burgers en de economie van de EU door de basis te leggen voor een stabieler bankwezen, een geringer systeemrisico, meer en eerlijker concurrentie, een betere keuze voor de consument, meer mogelijkheden voor grensoverschrijdend bankieren en toegang tot financiële retaildiensten, grotere economische investeringen, betere toegang tot financiering voor huishoudens en bedrijven en lagere kosten voor bankklanten; E. overwegende dat de bankenunie openstaat voor alle EU-lidstaten; F. overwegende dat een stabiele, veerkrachtige, dynamische en concurrerende banksector van vitaal belang is voor de economische groei, innovatie en investeringen, alsook voor de financiering van de groene transitie en de ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); G. overwegende dat de agressie van Rusland ten aanzien van Oekraïne en de economische en maatschappelijke gevolgen daarvan directe en indirecte gevolgen hebben voor de banksector in de EU; overwegende dat deze gevolgen moeten worden aangepakt met passende maatregelen om de financiële stabiliteit van de sector te waarborgen; overwegende dat EU-banken een centrale rol spelen bij het waarborgen van de lopende tenuitvoerlegging en naleving van de sancties tegen Rusland die de EU naar aanleiding van de invasie heeft opgelegd; H. overwegende dat de banksector tot dusver bestand is gebleken tegen de crisis die door de COVID‑19-pandemie is veroorzaakt en daarbij is geholpen door buitengewone steunmaatregelen van de overheid en een veerkrachtig EU-regelgevingskader; overwegende dat de EU, nu de Europese banksector de pandemie achter zich laat, strikte normen moet blijven hanteren, met name wat betreft kapitaalvereisten en risicobeheer, om de toekomstige bestendigheid van de sector te waarborgen; I. overwegende dat het geaggregeerde percentage niet-renderende leningen (NPL’s) ondanks de uitdagingen die de pandemie met zich meebracht, in het derde kwartaal van 2022 verder daalde tot 2,29 %; overwegende dat dit werd ondersteund door kredietmoratoria en de heronderhandeling over kredieten met klanten; overwegende dat zich na de volledige uitfasering van de tijdelijke steunmaatregelen die tijdens de COVID-19-crisis zijn ingevoerd een potentiële verslechtering van de kwaliteit van activa en een stijging van de percentages NPL’s kunnen voordoen; J. overwegende dat de problemen “te groot om failliet te gaan” en “te verweven om failliet te gaan” nog steeds onvoldoende zijn aangepakt, ondanks de toezegging die is gedaan in de nasleep van de grote financiële crisis en de significante werkzaamheden die zijn en nog steeds worden verricht; K. overwegende dat de niet-bancaire sector van financiële intermediairs blijft groeien, waardoor verdere risico’s voor de financiële stabiliteit ontstaan; overwegende dat banken over het algemeen nog altijd in hoge mate zijn blootgesteld aan niet-bancaire financiële intermediairs, hetgeen is toe te schrijven aan hun financiële verwevenheid; L. overwegende dat de banksector een cruciale rol speelt bij het economisch herstel na de COVID-19-crisis en de energiecrisis – met name voor kmo’s – alsook bij de transitie naar een duurzame economie; overwegende dat de banksector een sleutelrol speelt bij het beschikbaar stellen van spaargelden voor productieve investeringen; overwegende dat de banksector zich derhalve moet onthouden van buitensporige blootstelling aan speculatieve activiteiten; M. overwegende dat bij het uitstippelen van economisch beleid voor de banksector vooral moet worden beoogd: 1) de kans op bankfaillissementen, 2) de economische gevolgen van failliet gaande banken en 3) het risico van systemische bankcrises tot een minimum te beperken; N. overwegende dat duurzaamheidsrisico’s banken op verschillende manieren treffen, onder meer door krediet- of reputatierisico’s; O. overwegende dat de digitalisering van het geldwezen aanzienlijke technologische vooruitgang in de banksector van de EU teweeg heeft gebracht, wat heeft geleid tot meer efficiëntie bij de verlening van bankdiensten en wat de banksector uitgebreide kansen biedt, maar ook uitdagingen met zich meebrengt, onder meer met betrekking tot cyberrisico’s, aangezien banken steeds afhankelijker zijn van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie, en met betrekking tot gegevensbescherming, reputatierisico’s, antiwitwasrisico’s (AML-risico’s), bezorgdheid over consumentenbescherming en sociale uitsluiting; overwegende dat de verordening digitale operationele weerbaarheid, die in 2025 in werking zal treden, banken een robuust kader zal bieden om zich op cyberdreigingen voor te bereiden en deze aan te pakken; P. overwegende dat er, gezien de resterende mazen in het AML-kader van de EU, behoefte is aan versterkt, geharmoniseerd en doeltreffend toezicht op en handhaving van de AML-regelgeving, hetgeen noodzakelijk is om de integriteit van het financiële stelsel van de EU te beschermen en bescherming te bieden tegen dreigingen uit derde landen met een hoog risico; overwegende dat er nog steeds grote verschillen bestaan in de aanpak die de nationale autoriteiten van de EU volgen op het gebied van toezicht op de bestrijding van witwaspraktijken en van terrorisme, alsook in de toepassing van de AML-wetgeving van de EU; overwegende dat de voltooiing van het pakket ter bestrijding van het witwassen van geld (AML-pakket) de AML-regels moet versterken en moet zorgen voor de consistente en doeltreffende toepassing van deze regels, onder meer door de oprichting van een toezichthoudende autoriteit van de EU voor AML, hetgeen het EU-bankwezen zou versterken; Q. overwegende dat de werkzaamheden met betrekking tot het bankenpakket van de EU worden voortgezet, dat een passend kader zal bieden voor de kapitaaltoereikendheid van banken, stresstests en liquiditeitsvereisten; R. overwegende dat de waarborging van gelijke toegang tot financiële diensten en een hoge mate van bescherming voor alle beleggers en depositogevers de kern vormt van de bankenunie en de kapitaalmarktenunie; overwegende dat consumenten, beleggers en depositogevers goed op de hoogte moeten worden gehouden van alle beslissingen die gevolgen voor hen hebben; S. overwegende dat het leeuwendeel van de financiering voor ondernemingen in Europa nog altijd afkomstig is van de Europese banksector, hetgeen leidt tot significante afhankelijkheid van de sector, terwijl in andere jurisdicties de kapitaalmarkten een aanzienlijk aandeel van de financiering voor ondernemingen op zich nemen; T. overwegende dat de gevolgen van het besluit van de ECB om de rentetarieven te verhogen met het oog op terugdringing van de inflatie onmiddellijk tot uiting kwamen in de rente die huishoudens en bedrijven aan banken betalen, waardoor de winsten van banken en het rendement voor spaarders stegen, terwijl het vermogen van kredietnemers om hun leningen terug te betalen negatief werd beïnvloed; overwegende dat de stijging van de rentetarieven ook risico’s met zich meebrengt voor banken, met name de mogelijke devaluatie van bepaalde activa op hun balans; U. overwegende dat voor de ontwikkeling van een KMU gemeenschappelijke regels en doeltreffende instrumenten moeten worden vastgesteld om de versnippering op de interne markt te verminderen, de toegang tot alternatieve financieringsmiddelen te vergemakkelijken en kapitaalvlucht en belastingontwijkingsconstructies te voorkomen; V. overwegende dat de voltooiing van de bankenunie sterk zou bijdragen tot het doorbreken van de vicieuze cirkel tussen banken en staten, onder meer door de concentratie van blootstellingen van banken aan staatsschulden van hun eigen overheid te verminderen, waarmee de veerkracht van de banksector in de EU behouden zou blijven, het gebruik van overheidsgeld voor het redden van banken die het risico lopen failliet te gaan, zou worden voorkomen en het vertrouwen van bedrijven, investeerders en burgers in het financiële stelsel van de EU zou worden vergroot; W. overwegende dat in de analyse van het GTM wordt gesteld dat “de invoering van EDIS niet gekoppeld moet worden aan aanvullende benchmarks voor risicovermindering” (7) ; X. overwegende dat crisisbeheer in de EU en de bankenunie nog steeds versnipperd is, wat leidt tot een ongelijk speelveld tussen banken en jurisdicties; overwegende dat het CMDI-kader ervoor moet zorgen dat alle banken een consistente en efficiënte aanpak volgen en ook moet bijdragen tot het behoud van de financiële stabiliteit, het gebruik van belastinggeld tot een minimum moet beperken en een gelijk speelveld in de hele EU moet waarborgen; Y. overwegende dat een stabielere, concurrerende en convergente economische en monetaire unie vereist dat de bankenunie wordt voltooid met haar derde pijler van een volwaardig EDIS, en tevens een diepe en volledig functionele KMU en een veilig actief in de eurozone vereist; Z. overwegende dat de EU en het VK zich momenteel ertoe verbonden hebben de samenwerking op het gebied van regelgeving en toezicht inzake financiële diensten te handhaven; overwegende dat deze op samenwerking gebaseerde aanpak langdurige betrekkingen tussen de EU en het VK moet ondersteunen; overwegende dat de Commissie haar tijdelijke vergunning op grond waarvan banken en fondsbeheerders in de EU gebruik kunnen maken van Britse clearinginstellingen, zal verlengen; overwegende dat een beloofd memorandum van overeenstemming tussen de EU en het VK over samenwerking op het gebied van regelgeving nog niet is ondertekend; Algemene overwegingen 1. veroordeelt in de krachtigst mogelijke bewoordingen de agressie van Rusland ten aanzien van Oekraïne en de verwoestende gevolgen daarvan voor de Oekraïense bevolking; merkt op dat de Russische invasie ook maatschappelijke, economische en financiële gevolgen heeft gehad voor de EU en onder meer de inflatietrends heeft verergerd; stelt vast dat de directe blootstelling van banken aan Rusland en Oekraïne beperkt is, maar dat de banksector niettemin door indirecte effecten zou kunnen worden getroffen; verzoekt de ECB, de EBA en de bevoegde nationale autoriteiten toezicht te houden op ontwikkelingen in verband met de oorlog in Oekraïne, met name de gevolgen daarvan voor de financiële instellingen van de EU, zoals een mogelijke verslechtering van de kwaliteit van activa; wijst dan ook op het belang van prudent risicobeheer en passende voorzieningen; merkt op dat de voorzitter van de raad van toezicht van de ECB stelt (8) dat de blootstelling van banken aan energie-intensieve ondernemingen en energiederivaten is toegenomen als gevolg van de stijging van de energieprijzen; benadrukt dat banken een groter tegenpartijrisico hebben gelopen vanwege de toegenomen margestortingen voor banken die optreden als clearingmember voor hun klanten; benadrukt dat banken beter bestand moeten zijn tegen macro-economische en financiële schokken; verzoekt de ECB en de bevoegde nationale autoriteiten passende toezichtmaatregelen te nemen om te voorkomen dat de energiecrisis tot een financiële crisis leidt; 2. volgt de huidige ontwikkelingen op de financiële markten na het faillissement van de Silicon Valley Bank en twee andere middelgrote Amerikaanse banken, alsook de overname van Credit Suisse door UBS; is ingenomen met de gezamenlijke verklaring van het bankentoezicht van de EBA, de GAR en de ECB van 20 maart 2023 over de aankondiging van de Zwitserse autoriteiten op 19 maart 2023, 3. benadrukt dat de verdieping van de kapitaalmarktenunie en de voltooiing van de bankenunie, zal helpen om betere voorwaarden te creëren voor de financiering van de Europese economie, alsook voor huishoudens en bedrijven die nog altijd sterk afhankelijk zijn van bancaire kredieten, zodat investeringen en de werkgelegenheid kunnen worden gestimuleerd en kan worden bijgedragen aan de veerkracht van de Europese economie en de transitie naar een duurzame economie; 4. wijst erop dat de bankenunie een essentiële aanvulling vormt op de economische en monetaire unie en de interne markt, waarmee de bevoegdheid op het gebied van toezicht, afwikkeling en financiering op EU-niveau wordt geconcentreerd, wat betekent dat banken in de eurozone zich aan hetzelfde rulebook houden; is ingenomen met de aanzienlijke vooruitgang die sinds de financiële crisis van 2008 is geboekt door de instelling van het gemeenschappelijke rulebook, het GTM en het GAM; wijst erop dat de Europese banken zich in een sterkere positie bevinden om financiële schokken op te vangen en er afwikkelingsmechanismen voorhanden zijn om bankfalen te hanteren zonder het geld van de belastingbetaler daarvoor te hoeven gebruiken; 5. merkt op dat steunmaatregelen van de overheid in combinatie met de monetaire-beleidsbeslissingen van de ECB en aanpassingen van de regelgeving de banksector in staat hebben gesteld te fungeren als een schokdemper voor de economische crisis als gevolg van de COVID-19-pandemie; ziet in dat de versterking van de prudentiële vereisten die na 2008 zijn ingevoerd, de veerkracht van de Europese banksector heeft verbeterd; is echter bezorgd dat het aandeel NPL’s zou kunnen toenemen nu de steunmaatregelen van de overheid in het kader van de COVID-19-pandemie zijn afgebouwd; is bezorgd over de negatieve gevolgen voor de financiële stabiliteit van het grotere risico op kredietverzuim en de mogelijke stijging van de NPL-niveaus; merkt op dat de tijdelijke opschorting van de dividenduitkering en de terugkoop van aandelen doeltreffend was om de veerkracht van banken tijdens de COVID-19-crisis te waarborgen; wijst erop dat dit instrument niet consequent is toegepast door andere financiële instellingen, ondanks soortgelijke aanbevelingen van andere sectorale toezichthouders; dringt erop aan in tijden van crisis de invoering van een risicoaangepaste beperking van dividenden en terugkoop van aandelen in overweging te nemen; 6. beklemtoont dat de Bazel III-hervorming eerlijk, volledig, tijdig en adequaat door de EU moet worden uitgevoerd; is van mening dat rekening moet worden gehouden met de specifieke kenmerken van EU-banken wanneer er voldoende en solide bewijs is dat deze specifieke kenmerken niet in het internationale kader zijn opgenomen, teneinde het concurrentievermogen van EU-banken en een internationaal gelijk speelveld te waarborgen, zoals benadrukt in de resolutie van het Parlement van 23 november 2016 (9) ; merkt op dat de EBA en de ECB een gezamenlijke verklaring hebben afgelegd waarin de EU wordt opgeroepen zich aan haar internationale verplichtingen te houden; 7. is bezorgd over het hoge inflatieniveau van 8,4 % in 2022; stelt vast dat de ECB in reactie op deze stijging van de inflatie heeft besloten haar belangrijkste rentetarieven voor de basisherfinancieringsrente te verhogen van 0 % tot 3 % voor de basisherfinancieringsrente; benadrukt dat de huidige inflatiecyclus voornamelijk een verschijnsel aan de aanbodzijde is, grotendeels als gevolg van externe factoren, met name de Russische oorlog tegen Oekraïne en de verstoring van toeleveringsketens als gevolg van de COVID-19-crisis, waardoor monetaire beleidsinstrumenten minder doeltreffend zijn om de inflatie terug te dringen; herinnert eraan dat het hoofddoel van de ECB is te zorgen voor prijsstabiliteit, welke wordt gedefinieerd door een inflatie van 2 % op de middellange termijn; erkent dat hoge inflatie en hogere rentetarieven sociale en economische nadelen hebben, onder meer wat betreft het vermogen van huishoudens en bedrijven om hun leningen terug te betalen en de nodige investeringen te doen om de EU uiterlijk in 2050 omgevormd te hebben tot een koolstofneutrale economie; 8. benadrukt dat de rentetarieven die aan huishoudens en kmo’s worden aangeboden, sterk verschillen van lidstaat tot lidstaat; dringt er bij de EU-instellingen en organen op aan maatregelen te overwegen om de lasten voor hypotheekhouders en kmo’s in lidstaten met hogere rentetarieven te verlichten zodat alle burgers en bedrijven tegen billijke en concurrerende tarieven toegang kunnen krijgen tot het broodnodige kapitaal; 9. wijst op de rol van het bankwezen bij het ondersteunen van de transitie naar een koolstofneutrale economie; is van mening dat het nieuwe geopolitieke klimaat de urgentie van deze transitie vergroot, met name de noodzaak tot investeren in hernieuwbare energie; onderstreept dat het van het grootste belang is een sociaal rechtvaardige transitie tot stand te brengen; herinnert eraan dat de kosten van deze transitie lager zullen zijn dan de kosten van niet-handelen, zoals de ECB heeft erkend; 10. is verheugd over de klimaatstresstest die in 2022 door het GTM is uitgevoerd en neemt kennis van de doelstellingen voor 2024; is ingenomen met de follow-upmaatregelen die het GTM reeds heeft genomen, waaronder de publicatie van goede praktijken, die bijdragen tot de uitwisseling van informatie en de verspreiding van kennis in de banksector; herinnert eraan dat het GTM pijler 2-vereisten kan vaststellen voor banken die niet voldoen aan de aanbeveling die is gedaan in het kader van de stresstest; spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over financiële blootstellingen als gevolg van klimaatrisico’s; 11. is ingenomen met de vaststelling van de bindende normen en gemeenschappelijke modellen van de EBA voor de bekendmaking van ecologische, sociale en governancerisico’s (ESG-risico's) door banken; is van mening dat deze openbaarmakingen de informatie van belanghebbenden over de blootstellingen van instellingen aan ESG-risico’s en hun strategieën om deze risico’s aan te pakken, moeten verbeteren en derhalve bijdragen tot het dichten van de gegevenskloof over ESG-risico’s; 12. merkt op dat de vaststelling van de richtlijn betreffende duurzaamheidsrapportage door ondernemingen (10) de samenhang, vergelijkbaarheid en betrouwbaarheid van duurzaamheidsinformatie in de hele financiële en niet-financiële sector zal waarborgen; 13. volgt met belangstelling de lopende werkzaamheden van de Commissie en de ECB met betrekking tot de digitale euro; kijkt uit naar het wetgevingsvoorstel van de Commissie en het besluit van de raad van bestuur van de ECB over de digitale euro; herinnert eraan dat dit besluit gebaseerd moet zijn op een uitgebreide beoordeling van de risico’s en voordelen van een digitale centralebankmunt; wijst erop dat bij de digitale euro prioriteit moet worden gegeven aan een hoog niveau van privacy, gegevensbescherming, vertrouwelijkheid van betalingsgegevens, cyberveerkracht en beveiliging; 14. is verheugd dat Kroatië de 20e lidstaat is die thans tot de eurozone is toetreedt; verzoekt de EU-lidstaten die nog geen deel uitmaken van de bankenunie, stappen te ondernemen om toe te treden; herinnert eraan dat de toetreding van nieuwe lidstaten tot de eurozone afhankelijk is van de aanwezigheid van een robuust en doeltreffend AML-kader in de desbetreffende lidstaat; 15. spoort banken ertoe aan gebruik te maken van de kansen die de digitalisering met zich meebrengt, onder meer door te investeren in IT-systemen en onderzoek en ontwikkeling, en door de vereisten uit hoofde van de verordening digitale operationele weerbaarheid ten uitvoer te leggen, en daarbij een hoog niveau van consumenten- en beleggersbescherming te handhaven, met name voor kwetsbare groepen met een laag niveau van digitale of financiële geletterdheid; is verheugd over de vooruitgang die is geboekt met het pakket digitaal geldwezen; is van mening dat de bescherming van consumenten in een digitale omgeving moet worden versterkt en dat prioriteit moet worden gegeven aan financiële inclusie, met name door verbetering van de digitale en financiële geletterdheid; 16. benadrukt dat een goed functionerende interne markt noodzakelijk is voor financiële retaildiensten; merkt op dat het niveau en het scala van de door financiële instellingen geïnde kosten en vergoedingen sterk verschilt binnen de EU en tussen financiële instellingen binnen dezelfde lidstaat, hetgeen de vergelijkbaarheid van aanbieders belemmert en de belangen van de consument schaadt; dringt erop aan het kader voor consumentenbescherming te verbeteren, ook in de komende strategie voor retailbeleggers; neemt nota van de consolidatie van retailbankingdiensten in bepaalde lidstaten en de daaruit voortvloeiende vermindering van de keuze voor de consument van retailbankingdiensten; neemt kennis van de uitdagingen op het gebied van bankentoezicht die worden veroorzaakt door grote, systeemrelevante instellingen; benadrukt de voordelen van een gediversifieerde en concurrerende banksector in Europa; verzoekt de Commissie na te gaan met welke belemmeringen en barrières consumenten worden geconfronteerd wanneer zij gebruikmaken van retailbanking, en oplossingen voor te stellen om ervoor te zorgen dat consumenten over de grenzen heen kunnen profiteren van financiële retaildiensten; 17. is ingenomen met de oprichting van NextGenerationEU en benadrukt de belangrijke rol ervan bij het economisch herstel na de COVID-19-crisis en bij het behoud van de macro-economische stabiliteit; is van mening dat dit een kans moet zijn om publieke en particuliere investeringen te stimuleren en de modernisering van de economie te ondersteunen; benadrukt dat het creëren van een veilig EU-actief de vicieuze cirkel tussen staten en de binnenlandse banksector zou kunnen helpen beperken; is van mening dat NextGenerationEU voorziet in hoogwaardige Europese activa met een laag risico, waardoor staatsobligaties op de balansen van banken opnieuw in evenwicht kunnen worden gebracht; 18. betreurt het gebrek aan een volledig genderevenwicht in de financiële instellingen en organen van de EU; betreurt met name het feit dat vrouwen in leidinggevende posities in de sector bancaire en financiële diensten nog steeds ondervertegenwoordigd zijn; benadrukt dat genderevenwicht in raden van bestuur en onder het personeel zowel maatschappelijke als economische voordelen oplevert; is ingenomen met de recente goedkeuring van de richtlijn inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (11) , na meerdere jaren stilstand; verzoekt financiële instellingen hun diversiteits- en integratiebeleid regelmatig te actualiseren en een gezonde arbeidscultuur te helpen bevorderen waarin inclusiviteit voorop staat; verzoekt de toezichthoudende autoriteiten gebruik te maken van hun toezichthoudende bevoegdheden met betrekking tot diversiteit en genderevenwicht in de bestuursorganen van financiële instellingen; 19. betreurt het ten zeerste dat noch de raad van bestuur van de ECB, noch de raad van toezicht van de ECB, noch de raad van bestuur van de GAR een genderevenwicht kennen; verzoekt de EU-instellingen en -organen zo spoedig mogelijk prioriteit te geven aan het bereiken van een volledig genderevenwicht, onder meer door te voorzien in genderevenwichtige shortlists van kandidaten voor alle toekomstige benoemingen waarvoor de goedkeuring van het Parlement vereist is, ook bij de ECB en de belangrijkste financiële instellingen van de EU, waarbij ernaar wordt gestreefd ten minste één vrouwelijke en één mannelijke kandidaat per benoemingsprocedure in de shortlist op te nemen; herinnert aan zijn resolutie van 14 maart 2019, die gericht was op het waarborgen van genderevenwicht op de lijsten van kandidaten voor economische en monetaire aangelegenheden in de EU; herhaalt vastbesloten te zijn om lijsten van kandidaten waarop het beginsel van genderevenwicht niet in acht is genomen, buiten beschouwing te laten; Toezicht 20. constateert dat de ratio van het tier 1-kernkapitaal van GTM-banken sinds begin 2022 is gedaald tot 14,74 % en dat ook de liquiditeitsdekkingsratio is gedaald tot 162,03 % (12) ; is ingenomen met het feit dat het aantal NPL’s op de balansen van banken is blijven afnemen, zij het in verschillende mate en ondanks de verschillende niveaus in de lidstaten; is echter bezorgd over de verslechtering van de kwaliteit van activa als gevolg van hogere rentetarieven; merkt op dat fase 2-leningen zijn gestegen tot 9,5 % van de totale leningen van banken, het hoogste niveau sinds 2018, en dat deze stijging zich sterk concentreert in bepaalde lidstaten; benadrukt dat kwetsbaarheden in sommige marktsegmenten toenemen, onder meer in de vastgoedsector; onderstreept dat banken voldoende kapitaal en liquide activa ter beschikking moeten houden om de economische gevolgen van de oorlog van Rusland op te kunnen vangen; 21. herinnert eraan dat het verminderen van risico’s op de balansen van banken zou bijdragen aan een stabielere, sterkere en meer op economische groei gerichte bankenunie; is van mening dat het monitoren van de vermindering van NPL’s een van de toezichtprioriteiten moet blijven en dat dit op evenwichtige wijze moet plaatsvinden, waarbij rekening wordt gehouden met de risico’s op dekapitalisatie en de gevolgen voor debiteuren; verzoekt de medewetgevers door te gaan met de ontwikkeling van een passend kader om te werken aan deze prioriteit; 22. neemt kennis van de evaluatie door de ECB van haar toezichtsprioriteiten voor de komende drie jaar, te weten (1) het versterken van de veerkracht tegen onmiddellijke macrofinanciële en geopolitieke schokken, (2) het aanpakken van uitdagingen op het gebied van digitalisering en het versterken van de sturingscapaciteiten van beheersorganen, en (3) het opvoeren van de inspanningen om de klimaatverandering aan te pakken; 23. merkt op dat de winstgevendheid van de banksector het afgelopen jaar is toegenomen en het hoogste niveau in 14 jaar heeft bereikt, wat getuigt van het verbeterde concurrentievermogen van EU-banken; onderkent dat het belangrijk is winsten te gebruiken om buffers op te bouwen, de stabiliteit van het financiële stelsel te waarborgen en de Europese economie te financieren; 24. benadrukt dat de vijf grootste banken in de EU-lidstaten gemiddeld genomen 68 % van alle bankactiva op de markt bezitten, in sommige gevallen meer dan 80 %, en dat de 37 grootste banken van de EU goed zijn voor 71,4 % van de totale binnenlandse bankactiva; 25. is van mening dat een goed gediversifieerde banksector, die ook kleine en lokale banken omvat, evenals overheidsbanken en coöperatieve banken, een goede oplossing biedt voor bedrijven en huishoudens; wijst nadrukkelijk op de systeemrisico’s als gevolg van interconnecties en complexiteit, die de oorzaak zijn van het “too big to fail”-probleem en die ten grondslag liggen aan het aanzienlijke werk dat de EU-instellingen in dit verband hebben verricht, en dringt aan op voortzetting ervan; 26. stelt vast dat bepaalde banken nog altijd in hoge mate zijn blootgesteld aan binnenlandse overheidsschulden, in combinatie met de ongekende financieringsbehoeften van de overheid sinds de COVID-19-crisis; wijst erop dat een van de voornaamste doelstellingen van de bankenunie erin bestaat de koppeling tussen banken en staten, en de risico’s die deze koppeling met zich meebrengt, te verbreken, en daarbij de financiële stabiliteit te behouden en belastinggeld te beschermen; neemt nota van de werkzaamheden van het Bazels Comité voor bankentoezicht op het gebied van de risico’s die aan staatsschulden verbonden zijn; is van oordeel dat een oplossing voor de EU moet stroken met internationale normen; 27. benadrukt dat voor banken een cruciale rol is weggelegd in de transitie naar een duurzame economie en om ervoor te zorgen dat de EU haar milieuverplichtingen kan nakomen; merkt op dat voor een dergelijke transitie aanzienlijke investeringen nodig zijn; merkt op dat kmo’s ook in staat moeten worden gesteld om aan deze transitie bij te dragen; dringt erop aan te overwegen specifieke prudentiële vereisten vast te stellen voor activiteiten die gepaard gaan met hoge ESG-risico’s; constateert dat financiële instellingen activiteiten blijven financieren die verband houden met fossiele brandstoffen, ondanks het besef dat de klimaatverandering een belangrijke bedreiging voor de financiële stabiliteit vormt; 28. brengt in herinnering dat de Commissie in het kader van haar strategie voor de financiering van de transitie naar een duurzame economie heeft toegezegd maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat in kredietratings relevante ESG-factoren worden opgenomen en volgt met belangstelling het komende wetgevingsvoorstel op dit gebied; 29. vestigt de aandacht op het verband tussen AML en prudentiële risico’s; verzoekt prudentiële toezichthouders met klem bij hun toezichtswerkzaamheden rekening te houden met AML-risico’s en hun werkzaamheden te coördineren met AML-autoriteiten en autoriteiten die zich bezighouden met de bestrijding van terrorismefinanciering; verzoekt de medewetgevers snel overeenstemming te bereiken over het AML-pakket, alsook over de oprichting van een nieuwe AML-autoriteit, die van passende middelen wordt voorzien; benadrukt dat de oprichting van een AML-autoriteit een unieke kans biedt om de coördinatie en uitwisseling van informatie tussen prudentiële toezichthouders en AML-autoriteiten te verbeteren en te vereenvoudigen; is van mening dat de procedure voor het opstellen van de EU-lijst van derde landen met een hoog witwasrisico moet worden verbeterd, onder meer door te overwegen om de AML-autoriteit te betrekken bij het proces ter bescherming van de integriteit van de financiële sector in de EU; benadrukt dat banken als poortwachters fungeren in de strijd tegen witwassen en daarom moeten beschikken over een degelijk kader voor risicobeheer en doeltreffend moeten worden gecontroleerd; 30. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat alle bestaande AML-regels worden toegepast; neemt nota van de inleiding van inbreukprocedures tegen lidstaten die de vijfde antiwitwasrichtlijn niet correct toepassen (13) ; 31. herhaalt dat systeemrisico’s zoals in de banksector kunnen ontstaan wanneer kredietbemiddeling plaatsvindt in een omgeving waarin de regulerende normen en het toezicht minder streng zijn dan voor reguliere banken; vestigt de aandacht op de risico’s die voortvloeien uit de blootstelling van banken aan de schaduwbanksector; benadrukt dat de veerkracht van niet-bancaire financiële intermediairs moet worden vergroot, onder meer door specifieke regelgevings- en toezichtsinstrumenten uit te werken om een liquiditeitscrisis te voorkomen; verzoekt de Commissie, indien nodig, snel wetgevingsvoorstellen in te dienen; 32. benadrukt de noodzaak van voortdurende convergentie van het toezicht tussen bevoegde nationale autoriteiten om te zorgen voor een gelijk speelveld tussen EU-jurisdicties en binnen de interne markt, wat uiteindelijk zal bijdragen tot financiële stabiliteit op EU- en nationaal niveau; 33. merkt op dat cryptoactiva nieuwe uitdagingen en kansen creëren binnen het financiële stelsel; is dan ook ingenomen met de goedkeuring van de verordening betreffende markten in cryptoactiva en de verordening betreffende bij overmakingen van geld en van bepaalde cryptoactiva te voegen informatie; benadrukt dat recente marktgebeurtenissen onderstrepen dat het nodig is te blijven werken aan gebieden als gedecentraliseerde financiering, cryptokredietactiviteiten, cryptoconglomeraten en niet-verwisselbare tokens; verzoekt de Commissie zo nodig nieuwe wetgevingsvoorstellen in overweging te nemen; is ingenomen met de op 16 december 2022 door het Bazels Comité voor bankentoezicht aangenomen norm voor de prudentiële behandeling van blootstellingen van banken aan cryptoactiva en verzoekt de medewetgevers te overwegen om in het kader van de huidige herziening van de verordening kapitaalvereisten (14) aandacht te besteden aan deze norm; 34. wijst erop dat moet worden gezorgd voor overeenstemming tussen horizontale maatregelen en regulering van de financiële markten, met name met betrekking tot cyberbeveiliging en digitaal beleid, om dubbel werk en bureaucratische lasten te voorkomen; 35. benadrukt dat dividenduitkering, de terugkoop van aandelen en variabele beloning door financiële instellingen die rechtstreekse staatssteun genieten, onderhevig moeten zijn aan aanzienlijke beperkingen; 36. neemt nota van de problemen en uitdagingen in verband met de “home-host”-kwestie; wijst erop dat een grotere marktintegratie geloofwaardige waarborgen op EU-niveau vereist voor het gastland; Resolutie 37. is ingenomen met de activiteiten van de GAR in 2022, waaronder het beheer van de instorting van de Sberbank in de nasleep van de oorlog van Rusland in Oekraïne; is ingenomen met het feit dat de banken die onder de bevoegdheid van de GAR vallen, over het algemeen goede vooruitgang hebben geboekt wat betreft hun afwikkelbaarheid en het opbouwen van hun verliesabsorberend vermogen; 38. wijst erop dat de afwikkelingsplannen, om volledig aan de wettelijke vereisten te voldoen, een uitvoerige beoordeling moeten bevatten van de afwikkelbaarheid van elke bank, met inbegrip van de vraag of er wezenlijke belemmeringen voor de afwikkelbaarheid bestaan en hoe die belemmeringen kunnen worden weggenomen; is verheugd over de publicatie van de heatmap voor afwikkelbaarheid; verzoekt de GAR zijn besluiten transparanter te maken; 39. herinnert eraan dat banken na de tenuitvoerlegging van een afwikkelingsbesluit aan hun verplichtingen moeten blijven voldoen en hun sleutelfuncties moeten blijven vervullen; is bezorgd over de liquiditeitsuitdaging waarmee een omvangrijke bank in geval van afwikkeling zou kunnen worden geconfronteerd; verzoekt de EU-instellingen tot overeenstemming te komen over een oplossing die vertrouwen biedt en de voorspelbaarheid vergroot; 40. neemt kennis van het werkprogramma van de GAR voor 2023; benadrukt dat het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds volledig moet zijn gevuld en dat alle banken vóór eind 2023 volledig afwikkelbaar moeten zijn, mede als gevolg van bindende streefdoelen inzake het minimumvereiste voor eigen vermogen en in aanmerking komende passiva; merkt op dat alle banken meer vooruitgang moeten boeken; 41. is ingenomen met het akkoord van de Eurogroep om een achtervangmechanisme voor het GAF in te voeren in de vorm van een doorlopende kredietlijn van het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM); betreurt dat de overeenkomst in 2022 niet ten uitvoer is gelegd als gevolg van vertragingen bij de ratificatie van het ESM-verdrag; wijst op de cruciale rol van het GAF bij het voorkomen van reddingsoperaties van banken door belastingbetalers; benadrukt hoe belangrijk het GAF is voor de versterking van het kader voor crisisbeheer; onderstreept dat het GAF een belangrijke stap is in de richting van voltooiing van de bankenunie; dringt erop aan dat alle lidstaten de overeenkomst tot wijziging van het ESM-verdrag volledig ratificeren, met inbegrip van de invoering van een gemeenschappelijk achtervangmechanisme voor het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds; 42. wijst erop dat de mazen die in het kader voor crisisbeheer zijn vastgesteld, moeten worden aangepakt; dringt erop aan dat de beoordeling van het algemeen belang nader wordt gespecificeerd en geharmoniseerd op een manier die een consistente en voorspelbare toepassing van afwikkelingsstrategieën waarborgt; dringt aan op meer harmonisatie van de behandeling van kleine en middelgrote banken en benadrukt dat de afwikkelingsinstrumenten die de GAR ter beschikking staan gepaard moeten gaan met toegang tot passende financiële middelen, met uitzondering van belastinggeld; dringt aan op gelijke concurrentievoorwaarden tussen verschillende bankgroepstructuren en op de meest geschikte afwikkelingsstrategie, die een doeltreffende uitvoering van de gekozen afwikkelingsstrategie waarborgen; onderstreept dat het afwikkelingskader en de staatssteunregels consistent moeten zijn; benadrukt dat de herziening van de bankenmededeling (15) al lang had moeten plaatsvinden, aangezien deze dateert van vóór de inwerkingtreding van de richtlijn herstel en afwikkeling van banken (16) ; dringt er bij de Commissie op aan de bankenmededeling te herzien en af te stemmen op de resultaten van de herziening van de CMDI met het oog op samenhang tussen beide kaders; 43. betreurt het dat de Commissie er niet in is geslaagd het wetgevingsinitiatief inzake het CMDI-kader voor te stellen binnen de termijn die zij heeft vastgesteld in het werkprogramma van de Commissie voor 2021; neemt kennis van het voorstel van de Commissie tot herziening van het CMDI-kader; onderstreept dat een ambitieuze en alomvattende herziening van het CMDI-kader noodzakelijk is om het consistenter, geloofwaardiger en doeltreffender te maken; herinnert eraan dat de bescherming van belastinggeld een van de belangrijkste doelstellingen van het kader voor crisisbeheer is, dat verliezen in de eerste plaats door aandeelhouders en crediteuren moeten worden gedragen en dat, indien externe financiering nog steeds nodig is om afwikkelingsstrategieën doeltreffend uit te voeren, deze financiering afkomstig moet zijn van door de sector gefinancierde vangnetten; benadrukt dat een geloofwaardig en goed functionerend afwikkelingssysteem van het grootste belang is voor het waarborgen van financiële stabiliteit in een onzekere macro-economische context; is van mening dat de herziening van het CMDI-kader een noodzakelijke stap is die kan helpen om belemmeringen voor de oprichting van een EDIS weg te nemen, met het oog op voltooiing van de bankenunie; 44. neemt kennis van de benoeming van een nieuwe voorzitter van de GAR en een nieuw lid van de raad van bestuur; wijst op het gebrek aan genderevenwicht in het management van de GAR; verzoekt de GAR met klem deze kwestie aan te pakken en te zorgen voor meer genderevenwicht in zijn management; 45. moedigt de GAR aan verder gebruik te maken van overdrachtsstrategieën bij afwikkeling, voortbouwend op bestaande optimale werkwijzen; Depositoverzekering 46. betreurt dat de bankenunie nog altijd onvolledig is vanwege het ontbreken van een EDIS; merkt op dat de bescherming van depositogevers dankzij de tenuitvoerlegging van de richtlijn depositogarantiestelsels is verbeterd en geharmoniseerd; onderkent dat het EDIS de bescherming van depositogevers in de EU zou verbeteren, ongeacht waar hun bank gevestigd is; is van oordeel dat het EDIS zou voorzien in een aanvullende waarborg voor lidstaten van ontvangst en samen met de herziening van de CMDI zou kunnen bijdragen aan het aanpakken van problemen met betrekking tot lidstaten van ontvangst en lidstaten van herkomst; herinnert eraan dat het Parlement een mandaat heeft om over het EDIS te onderhandelen en bereid is zijn werkzaamheden te hervatten om het zo snel mogelijk te voltooien; 47. benadrukt dat, ondanks de gevolgen van de COVID-19-pandemie en de oorlog in Oekraïne, het NPL-percentage is gedaald tot 2,29 %; erkent dat aanzienlijke vooruitgang is geboekt met de vermindering van de risico’s in de banksector; concludeert anderzijds dat de vooruitgang op het gebied van risicodeling beperkt is; pleit voor een billijk risicodelingsmechanisme door middel van een EDIS en voor de voortzetting van de risicovermindering in alle EU-landen; benadrukt het belang van voortdurende risicovermindering voor het welslagen van de bankenunie; 48. benadrukt dat het belangrijk is dat bijdragen aan depositogarantiestelsels en aan een toekomstig EDIS in verhouding staan tot het risico; dringt erop aan rekening te houden met de specifieke kenmerken van institutionele protectiestelsels; waarschuwt dat de afwezigheid van een stimulerende en op risico’s gebaseerde aanpak risico's van “moral hazard” kan creëren, wat ertoe kan leiden dat speculatieve bedrijfsmodellen worden gesubsidieerd door conservatieve bedrijfsmodellen; 49. wijst erop dat in het EDIS duidelijke regels moeten worden opgenomen voor deelname door lidstaten die niet tot de eurozone behoren; 50. betreurt dat de lidstaten buiten de communautaire kaderregeling blijven handelen en daarmee de rol van het Parlement als medewetgever ondermijnen; wenst op de hoogte te worden gehouden van de lopende besprekingen over het EDIS op het niveau van de Eurogroep en de werkgroep op hoog niveau; 51. neemt kennis van de verklaring van de Eurogroep van 16 juni 2022 over de toekomst van de bankenunie, steunt de oproepen in de verklaring van 7 december 2022 van de leden van het Europees Parlement die over het EDIS-voorstel hebben onderhandeld, tot een ambitieuze herziening van het CMDI-kader, waarmee de belemmeringen voor de oprichting van het EDIS kunnen worden weggenomen, maar erkent dat het kader niet mag worden beschouwd als een vervanging van een EDIS en dat het EDIS-voorstel van 2015 niet mag worden ingetrokken; herhaalt zijn dringende oproep aan de Raad om een einde te maken aan de impasse en constructief samen te werken met het Parlement om tot een akkoord over het EDIS te komen; 52. erkent dat er verschillende concepten zijn voor een EDIS; is desalniettemin van mening dat eventuele kortetermijnoplossingen geen belemmering mogen vormen voor de zo spoedig mogelijke vaststelling van een volwaardig EDIS dat verliesdeling op basis van concrete criteria mogelijk maakt; o o o 53. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Centrale Bank, de Europese Bankautoriteit en de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 179, 180 en 181 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 6, 9, 41, 153, 162, 165, 166 en 174, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 14, 15, 23, 25 en 26, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), en met name SDG’s 4, 8 en 9, – gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 28 oktober 2021 in zaak BX tegen Unitatea Administrativ Teritorială D. (C-909/19) (1) , – gezien de Europese pijler voor sociale rechten, en met name de beginselen 1, 3, 4 en 5, – gezien Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020, getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien Verordening (EU) 2021/694 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot vaststelling van het programma Digitaal Europa en tot intrekking van Besluit (EU) 2015/2240 (3) , – gezien zijn resolutie van 12 februari 2019 inzake een alomvattend Europees industriebeleid inzake artificiële intelligentie en robotica (4) , – gezien zijn resolutie van 16 februari 2023 over een strategie van de EU ter bevordering van het concurrentievermogen van de industrie, de handel en hoogwaardige werkgelegenheid (5) , – gezien de conclusies van de Raad van 9 oktober 2020 over mensenrechten, participatie en het welzijn van ouderen in het tijdperk van digitalisering, – gezien de aanbeveling van de Raad van 24 november 2020 inzake beroepsonderwijs en -opleiding voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht (6) , – gezien de verklaring van Osnabrück van 30 november 2020 over beroepsonderwijs en -opleiding als middel om herstel en rechtvaardige transitie naar digitale en groene economieën mogelijk te maken, – gezien de aanbeveling van de Raad van 19 december 2016 tot invoering van bijscholingstrajecten: nieuwe mogelijkheden voor volwassenen” (7) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 26 november 2018 betreffende de bevordering van automatische wederzijdse erkenning van kwalificaties van hoger onderwijs, hoger secundair onderwijs en opleiding en de resultaten van leerperioden in het buitenland (8) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018 inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren (9) , – gezien de mededeling van de Commissie van 9 maart 2021 getiteld “Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium” ( COM(2021)0118 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld “De digitalisering van het Europese bedrijfsleven – De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten” ( COM(2016)0180 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 mei 2021 getiteld “Actualisering van de nieuwe industriestrategie van 2020: een sterkere eengemaakte markt tot stand brengen voor het herstel van Europa” ( COM(2021)0350 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020: “Een nieuwe industriestrategie voor Europa” ( COM(2020)0102 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2023 getiteld “Een kmo-strategie voor een duurzaam en digitaal Europa” ( COM(2020)0103 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020, getiteld “Ondersteuning van de werkgelegenheid voor jongeren: een brug naar banen voor de volgende generatie” ( COM(2020)0276 ), – gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over de empowerment van Europese jongeren: werkgelegenheid en sociaal herstel na de pandemie (10) , – gezien de mededeling van de Commissie van 13 september 2017 getiteld “Investeren in een slimme, innovatieve en duurzame industrie – Een hernieuwde strategie voor het industriebeleid van de EU” ( COM(2017)0479 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 augustus 2010 met de titel “Een digitale agenda voor Europa” ( COM(2010)0245 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2010 getiteld “Europa 2020-kerninitiatief: Innovatie-Unie” ( COM(2010)0546 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 getiteld “De Europese onderwijsruimte tegen 2025 tot stand brengen” ( COM(2020)0625 ) en het begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2020)0212), – gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 getiteld “De Europese onderwijsruimte tot stand brengen tegen 2025 – microcredentials, individuele leerrekeningen, en leren voor een duurzaam milieu” (11) , – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 getiteld “Actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 – Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk” ( COM(2020)0624 ) en het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2020)0209), – gezien het verslag van de Commissie getiteld “Digital Economy and Society Index (DESI) 2020 Human capital” (Index van de digitale economie en samenleving (DESI) 2020: menselijk kapitaal), – gezien de conclusies van de Raad van 8 juni 2020 over omscholing en bijscholing als basis voor meer duurzaamheid en inzetbaarheid ter ondersteuning van economisch herstel en sociale cohesie, – gezien de conclusies van de Raad van 16 juni 2020 over het bestrijden van de COVID-19-crisis in onderwijs en opleiding, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 13 juli 2016 getiteld “Industrie 4.0 en digitale transformatie: de weg vooruit”, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 7 mei 2020 getiteld “Duurzame financiering van levenslang leren en ontwikkeling van vaardigheden, in de context van een tekort aan geschoolde arbeidskrachten”, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 15 maart 2018 getiteld “De toekomst van werk – kennis en vaardigheden verwerven die nodig zijn voor toekomstige banen”, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 april 2023 getiteld “Ontwikkeling van competenties en vaardigheden in het kader van de groene en de digitale transitie”, – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2021 tot vaststelling van geharmoniseerde regels betreffende artificiële intelligentie (wet op de artificiële intelligentie) en tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen van de Unie ( COM(2021)0206 ), – gezien Besluit (EU) 2023/936 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 over een Europees Jaar van de Vaardigheden (12) , – gezien de op 15 december 2022 afgekondigde verklaring inzake digitale rechten en beginselen voor het digitale decennium, – gezien de Global Gateway-strategie van de EU, – gezien de studie van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (Cedefop) van februari 2020 getiteld “Empowering adults through upskilling and reskilling pathways” (Volwassenen zelfredzamer maken door middel van bij- en omscholingstrajecten), – gezien het gezamenlijke verslag van Cedefop en de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) van 30 maart 2023, getiteld “Fostering skills use for sustained business performance: Evidence from the European Company Survey” (Bevordering van het gebruik van vaardigheden voor duurzame bedrijfsprestaties: gegevens uit de Europese bedrijvenenquête) (13) , – gezien de resolutie van de Raad van 29 november 2021 over een nieuwe Europese agenda voor volwasseneneducatie 2021-2030 (14) , – gezien de Europese strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9-0232/2023 ), A. overwegende dat het beleid inzake onderwijs, opleiding en vaardigheden onder de bevoegdheid van de lidstaten valt; overwegende dat de EU een steeds belangrijkere rol speelt door de maatregelen van de lidstaten te ondersteunen, te motiveren, te coördineren en aan te vullen; B. overwegende dat het belang van beroepsonderwijs en -opleiding, en met name de bij- en omscholing van werknemers en werkzoekenden, verder zal toenemen, niet in de laatste plaats als gevolg van de digitale en groene transitie; overwegende dat fatsoenlijke arbeidsomstandigheden cruciaal zijn om geschoolde werknemers vast te houden en aan te trekken; overwegende dat de opleiding van werknemers door hun werkgever geen negatieve gevolgen mag hebben voor de beloning van werknemers; C. overwegende dat het afstemmen van de vaardigheden van werknemers op de veranderende behoeften van de EU-arbeidsmarkt een van de hoofddoelen van het Europees Jaar van de vaardigheden is; D. overwegende dat een van de grootste uitdagingen waarmee voortgezet beroepsonderwijs en voortgezette beroepsopleiding (CVET) momenteel worden geconfronteerd, de geringe aantrekkelijkheid ervan is in vergelijking met academisch onderwijs, een gebrek aan belangstelling onder studenten en een tekort aan geschoolde werknemers; E. overwegende dat de digitale en groene transitie alleen een succes kunnen worden als werknemers over de nodige vaardigheden en competenties beschikken; F. overwegende dat de uitvoering van hoogwaardig CVET een aanzienlijke financiële last met zich mee kan brengen, met name voor micro-ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); G. overwegende dat gelijke toegang tot beroepsonderwijs en -opleiding, met inbegrip van bijscholing en omscholing, en mogelijkheden voor een leven lang leren voor iedereen, van cruciaal belang zijn; H. overwegende dat in 2021 45 % van de werknemers aangaf in de afgelopen 12 maanden een door de werkgever betaalde opleiding te hebben gevolgd; overwegende dat dit aandeel lager was onder jonge werknemers, vrouwen en werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd en uitzendkrachten, wat wijst op ongelijkheden in de toegang tot opleiding (15) ; I. overwegende dat 9,7 % van de 18- tot 24-jarigen in de EU in 2021 alleen de onderbouw van het middelbaar onderwijs had voltooid en geen vervolgstudie of -opleiding deed; overwegende dat in 2021 56 % van de Roma van 16 tot 24 jaar geen onderwijs of opleiding volgt en geen baan heeft (NEET); J. overwegende dat het percentage 25- tot 64-jarigen in de EU die onderwijs of een opleiding volgen in 2021 10,8 % was en het percentage 25- tot 64-jarigen die onderwijs of opleiding volgen met 1,7 procentpunt is gestegen vergeleken met 2020 en derhalve weer is teruggekeerd naar het niveau van 2019, oftewel van voor COVID-19 (16) ; K. overwegende dat Europa te maken heeft met krimpende arbeidsmarkten en dat tegen 2030 40 % van de Europeanen zal wonen in regio’s waar het aantal banen afneemt (17) ; overwegende dat 77 % van de ondernemingen in de EU aangeeft moeite te hebben om werknemers met de nodige vaardigheden te vinden; overwegende dat deze discrepantie tussen werknemers en banen op de arbeidsmarkt van de EU aanzienlijke kosten met zich meebrengt voor economieën, ondernemingen en particulieren; overwegende dat het verbeteren van de arbeidsomstandigheden en factoren voor de kwaliteit van banen, zoals beloning, autonomie van werknemers en het evenwicht tussen werk en privéleven, naast investeringen in vaardigheden en leren op bedrijfsniveau, zou bijdragen tot het verminderen van het tekort aan arbeidskrachten (18) ; L. overwegende dat een van de doelstellingen van de Europese vaardighedenagenda is dat in 2025 50 % van de 25- tot 64-jarigen deelneemt aan leeractiviteiten (tegenover 38 % in 2016); overwegende dat het streefcijfer voor deelname van 16- tot 74-jarigen met ten minste elementaire digitale vaardigheden 70 % bedraagt, tegenover 56 % in 2019; overwegende dat ongeveer 42 % van de Europeanen niet beschikt over digitale basisvaardigheden, waaronder 37 % van de werknemers; overwegende dat de Unie wenst dat het aandeel van de bevolking met ten minste elementaire digitale vaardigheden uiterlijk in 2030 tot 80 % moet zijn gestegen; M. overwegende dat hoogwaardig beroepsonderwijs en -opleiding (VET) en een leven lang leren van fundamenteel belang zijn om de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten (EPSR) te verwezenlijken; overwegende dat een van de doelstellingen van het EPSR-actieplan erin bestaat om tegen 2030 jaarlijks een aandeel van 60 % volwassenen in opleiding en ten minste 78 % op de arbeidsmarkt te bereiken; N. overwegende dat de doelstelling van de EU in het kader van het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding (ET 2020) voor deelname aan volwasseneneducatie (15 % in 2020) in de vorige cyclus niet werd gehaald, met name voor mensen die tot kwetsbare en gemarginaliseerde groepen behoren en/of met minder kansen; overwegende dat ouderen de leeftijdsgroep zijn die het minst waarschijnlijk aan volwasseneneducatie deelneemt; overwegende dat andere door Eurostat beoordeelde uitsluitingsaspecten gendergerelateerd zijn en verband houden met het opleidingsniveau en de actieve arbeidsmarktstatus van de persoon; O. overwegende dat er nog steeds sprake is van ongelijkheid bij de toegang tot volwasseneneducatie en VET voor werknemers en werkzoekenden; overwegende dat het opleidingsniveau, de beroepsgroep, de economische sector en de omvang van de instelling bepalend zijn voor de deelname van volwassenen aan VET; overwegende dat de meest voorkomende belemmeringen bij de toegang tot volwasseneneducatie de kosten en de ontoegankelijkheid ervan zijn, alsook verband houden met het gebrek aan zorginfrastructuur, laaggeletterdheid of een laag gevoel van eigenwaarde; overwegende dat een op de drie bedrijven die geen opleiding aanbieden, dit wijt aan de hoge werklast en tijdgebrek, terwijl 28 % wijst op de hoge kosten van voortgezette beroepsopleiding (19) ; overwegende dat zowel tijd als kosten belangrijke belemmeringen vormen voor volwasseneneducatie vanuit individueel perspectief; P. overwegende dat slechts 45 % van de werknemers in de Unie de mogelijkheid heeft hun aanwezige kennis en vaardigheden te gebruiken in hun primaire baan, terwijl voor de rest een deel van hun kennis en vaardigheden onbenut blijft (20) ; overwegende dat, afgezien van tekorten aan arbeidskrachten en discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden, de moeilijkheden bij het aanwerven van geschoolde werknemers ook te wijten zijn aan de slechte kwaliteit van de beschikbare banen, een gebrek aan mensgericht personeelsbeleid en onbenutte mogelijkheden op het gebied van het ontwerpen van banen (21) ; Q. overwegende dat de vierde industriële revolutie, die de volledige digitalisering van dienstverlening en productieprocessen omvat, de huidige arbeids- en onderwijsmarkten en samenlevingen vormgeeft en zowel uitdagingen als kansen oplevert voor werknemers en bedrijven, zoals het verdwijnen van sommige taken en beroepen en het ontstaan van andere, de dynamische herverdeling van taken, een herontwerp van de inhoud van banen; overwegende dat verdere investeringen door bedrijven nodig zijn om in de hele Unie sterk beroepsonderwijs en -opleiding te ontwikkelen en competenties te bevorderen voor het werken met nieuwe technologieën, zoals slimme productie en machines, geavanceerde robotica, cloudcomputing, kunstmatige intelligentie, gegevensverwerking en het internet der dingen; onderstreept hoe belangrijk het is om enerzijds tegemoet te komen aan de behoeften aan bij- en omscholing en anderzijds de digitale kloof aan te pakken; R. overwegende dat het percentage werknemers (11,8 %) en werkenden (11,5 %) in volwasseneneducatie en -opleiding hoger ligt in vergelijking met de gehele volwassen bevolking, maar de laatste jaren vergelijkbare trends vertoont; overwegende dat er in dit opzicht aanzienlijke verschillen bestaan tussen de lidstaten (22) ; S. overwegende dat uit cijfers van Eurostat over ondernemingen in de EU met tien of meer werknemers (met uitzondering van ondernemingen in de financiële sector) blijkt dat 98 % daarvan computers gebruikt en 97 % internettoegang heeft; overwegende dat ongeveer 60 % van alle mensen die actief zijn op de arbeidsmarkt computers, laptops, smartphones, tablets of andere draagbare apparatuur gebruiken op het werk (23) ; T. overwegende dat een afname van het aantal middengekwalificeerde en gemiddeld betaalde banen als gevolg van automatisering kan worden waargenomen en een toename van laagbetaalde, laaggekwalificeerde banen; U. overwegende dat 21 % van de werknemers in Europa aangeeft dat hun primaire arbeidstaken zijn veranderd door de invoering van nieuwe software of hardware (24) ; V. overwegende dat de editie 2022 van het Europees innovatiescorebord betere resultaten laat zien op het gebied van innovatie in de jaren 2015-2022; overwegende dat er nog steeds grote ongelijkheid bestaat tussen de lidstaten (25) ; W. overwegende dat drie van de vier ondernemingen in de EU moeilijkheden ondervinden om personeel met de juiste vaardigheden te vinden (26) ; overwegende dat er een vaardigheidskloof ontstaat; X. overwegende dat transversale vaardigheden zoals sociale vaardigheden, meertaligheid, leervaardigheden, communicatie, omgaan met klanten, probleemoplossing, kritisch denken, ondernemerschap, creativiteit, interculturele competenties, teamwerk en digitale en mediageletterdheid door werkgevers steeds vaker als cruciaal voor de arbeidsmarkt worden beschouwd; overwegende dat transversale vaardigheden belangrijk zijn voor de arbeidsmarkt maar ook een mentaliteitsverandering vereisen van alle betrokkenen bij VET; Y. overwegende dat de volgende competenties door alle lidstaten zijn aangemerkt en erkend als essentieel voor een benadering van levenslang leren: geletterdheid, meertaligheid, competenties op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM), digitale competenties, persoonlijke, sociale en leercompetenties, burgerschapscompetenties, interculturele vaardigheden en ondernemerschap; overwegende dat er een onevenredig tekort is aan vrouwen die deelnemen aan STEM; Z. overwegende dat tussen 2020 en 2021 zes op de tien werknemers in de EU+ ten minste één formele of niet-formele onderwijs- en opleidingsactiviteit hebben ondernomen om werkgerelateerde vaardigheden te leren (27) ; AA. overwegende dat de COVID-19-pandemie een aanzienlijke negatieve impact heeft gehad op de systematische uitvoering van het onderwijs- en opleidingsbeleid; overwegende dat de daarmee samenhangende crisis de manier van werken heeft veranderd en de noodzaak heeft versterkt om het scala aan vaardigheden van de Europese beroepsbevolking op peil te brengen, met name op het gebied van digitale vaardigheden; AB. overwegende dat er steeds meer vraag is naar digitale vaardigheden; overwegende dat tussen 2020 en 2021 op 44 % van de werkplekken nieuwe digitale technologieën zijn ingevoerd; overwegende dat vier op de tien volwassen werknemers vaker digitale technologieën gebruikten om sommige van hun werktaken uit te voeren en dat ongeveer een derde (36 %) meer online dan offline deelnam aan werkgerelateerd leren (28) ; overwegende dat voor de digitale transitie naar een industrie 4.0 de digitale basisvaardigheden van alle werknemers moeten worden verbeterd en de verwerving van meer geavanceerde digitale vaardigheden wordt vergemakkelijkt, waarbij ervoor gezorgd wordt dat die vaardigheden in de lidstaten naar behoren worden erkend; overwegende dat er bijzondere aandacht moet worden besteed aan de risico’s en dus aan het aanleren van vaardigheden op het gebied van cyberbeveiliging en digitale veiligheid; AC. overwegende dat in veel sectoren en in verschillende mate taken geautomatiseerd kunnen worden, hetgeen tot aanzienlijke veranderingen zal leiden in de werkgelegenheid, de arbeidsproductiviteit, de vereiste vaardigheden en de omvang van de beroepsbevolking in de Unie, met sterke regionale verschillen; overwegende dat 35 % van de werknemers vreest dat nieuwe digitale technologieën hun werk in de toekomst geheel of gedeeltelijk kunnen of zullen overnemen (29) ; overwegende dat ongeveer 45 % zich ook zorgen maakt over het verouderen van technologische vaardigheden en noodzaak om nieuwe kennis en vaardigheden te verwerven; overwegende dat 49 % van de activiteiten waarvoor mensen in de wereldeconomie worden betaald, geautomatiseerd kunnen worden door de huidige technologie aan te passen (30) ; AD. overwegende dat één op de vijf volwassenen werknemers in de EU+ (en 31 % van de mensen die geen digitale technologie gebruiken) baat zou hebben bij opleiding gericht op digitale basisvaardigheden, d.w.z. surfen op het internet; overwegende dat 70 % tot 90 % omgeschoold kan worden op het gebied van meer geavanceerde vaardigheden inzake databank- en computerprogrammering (31) ; AE. overwegende dat volgens de EU-doelstellingen 75 % van de EU-bedrijven gebruik moet maken van cloudcomputing, AI en big data-technologieën en dat meer dan 90 % van de kmo’s ten minste een basisniveau van digitale intensiteit moeten bereiken (32) ; AF. overwegende dat het aanpassen van onderwijsprogramma’s en persoonlijke aspiraties aan de vaardigheden en competenties die nodig zijn om de persoonlijke en professionele zelfredzaamheid te bereiken en tegemoet te komen aan de behoeften van de arbeidsmarkt en de samenleving, een van de grootste uitdagingen vormt voor de onderwijsstelsels van de lidstaten; overwegende dat meer dan de helft van de kinderen die naar de basisschool gaan, werkzaam zal zijn in banen die momenteel niet bestaan; AG. overwegende dat het van cruciaal belang is dat optimale voorwaarden en stimulansen worden vastgesteld om werkgevers in staat te stellen toegang te krijgen tot beroepsonderwijs en -opleiding van hoge kwaliteit die een nuttige leerervaring en de ontwikkeling van een relevante reeks vaardigheden voor werknemers waarborgen; AH. overwegende dat het bevorderen van een op competentie gebaseerd leerproces zou kunnen zorgen voor een soepele aanpassing van het leerproces aan de behoeften van de lerenden en de snelle maatschappelijke veranderingen; AI. overwegende dat beroepsonderwijs en -opleiding qua karakter, kwaliteit, perceptie en maatschappelijke waardering in de loop der jaren een ontwikkeling heeft doorgemaakt, onder meer dankzij campagnes en beleidsmaatregelen inzake VET, betere loopbaanperspectieven en mobiliteitsmogelijkheden, en digitale onderwijsoplossingen; overwegende dat een beroepsopleiding, ondanks verbeteringen van de status en het imago, vaak nog steeds geen eerste keuze is en als een tweede, minder aantrekkelijke optie wordt gezien na algemeen onderwijs; AJ. overwegende dat de demografische veranderingen in de lidstaten zich versnellen en de komende decennia naar verwachting zullen blijven doorzetten, waardoor het des te meer noodzakelijk wordt het volledige potentieel van alle volwassenen in de werkende leeftijd te benutten door voortdurend te investeren in hun vaardigheden, kennis en kwalificaties, en door meer mensen aan het werk te krijgen; overwegende dat bedrijven problemen kunnen ondervinden in verband met het verloren gaan van kennis door de pensionering van ervaren werknemers; overwegende dat werkplekken en arbeidsomstandigheden moeten worden aangepast aan de behoeften van de vergrijzende beroepsbevolking; overwegende dat het van cruciaal belang is om het leerproces tussen meer en minder ervaren werknemers in bedrijven te bevorderen en de overdracht van kennis te waarborgen, ook tussen generaties, door middel van mentor-, coachings- en begeleidingsprogramma’s; AK. overwegende dat fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en toegang tot socialezekerheidsstelsels, hoogwaardige maatschappelijke diensten en een aantrekkelijke leefomgeving een prominente rol spelen bij het aantrekken en vasthouden van geschoolde werknemers; overwegende dat het versterken van persoonlijke ontwikkeling en leerbegeleiding vanaf jonge leeftijd en het ondersteunen van gelijke toegang tot informatie mensen kan helpen om geschikte leertrajecten te kiezen die leiden tot hoogwaardige werkgelegenheid; AL. overwegende dat er demografische veranderingen plaatsvinden; overwegende dat de Europese bevolking in de werkende leeftijd (tussen 20 en 64 jaar) tussen nu en 2040 naar schatting jaarlijks met 0,4 % zal afnemen; overwegende dat de demografische achteruitgang ook leidt tot veranderingen in de structuur van de arbeidsmarkt en een groeiende vraag naar arbeidskrachten in sommige sectoren, zoals de gezondheidszorg of de zorgsector; AM. overwegende dat er in 28 sectoren sprake is van tekorten aan geschoolde arbeidskrachten, met name in de gezondheidszorg, de horeca, de bouw en de IT- en veiligheidssector; overwegende dat er in het algemeen niet genoeg werknemers zijn, met name vrouwen, met een achtergrond op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde; overwegende dat leerkrachten behoren tot de top vijf van beroepsgroepen met tekorten in Europa, met verschillen naargelang geografische regio’s, vakgebied en landen, wat van invloed is op het vermogen om onderwijs en opleiding te bieden die alle lerenden nodig hebben om zich aan te passen aan de dubbele transitie en de industriële revolutie 4.0; AN. overwegende dat de toenemende vraag van werkgevers naar specifieke vaardigheden pleit voor een sterkere betrokkenheid van bedrijven bij beroepsonderwijs en -opleiding; AO. overwegende dat het Europees Parlement het fenomeen van onbetaalde stages reeds herhaaldelijk heeft veroordeeld, omdat die een vorm van uitbuiting van jonge werknemers zijn en een schending inhouden van hun rechten; AP. overwegende dat de Commissie zich er in het kader van de Europese strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030 toe heeft verbonden personen met een handicap in staat te stellen zelfstandig te leven en volledig deel te nemen aan alle aspecten van het leven; overwegende dat het van cruciaal belang is personen met een handicap betere kansen te bieden om deel te nemen aan beroepsonderwijs en -opleidingen en nieuwe vaardigheden te verwerven, wat een voorwaarde is voor inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en onafhankelijkheid; 1. benadrukt het belang van een leven lang leren en beroepsonderwijs en -opleiding, met inbegrip van bij- en omscholing, om het volledige potentieel van personen te benutten, en voor de duurzame ontwikkeling van de Unie, waarbij aandacht wordt besteed aan de specifieke behoeften van de meest kwetsbare of kansarme groepen; verzoekt de Commissie en de lidstaten nogmaals om een Europese ruimte voor beroepsonderwijs en ‑opleiding tot stand te brengen (33) ; 2. benadrukt dat werknemers tijdens de werkuren toegang moeten hebben tot beroepsopleiding; 3. onderstreept de noodzaak om te zorgen voor een duurzame en rechtvaardige dubbele transitie van werkplekken met behoud van de bestaande arbeidskrachten; benadrukt dat werkgevers werknemers interne opleidingen moeten bieden en tegelijkertijd moeten zorgen voor ondersteunende maatregelen voor personen die moeite hebben met opleiding; 4. wijst erop dat elke persoon de mogelijkheid moet hebben om zijn vaardigheden te ontwikkelen, op peil te houden en te verbeteren, zodat hij gelijke tred kan houden met de snel veranderende situatie op de arbeidsmarkt en zich op persoonlijk en professioneel vlak kan ontplooien; benadrukt dat dit een systemische benadering van een leven lang leren en de ontwikkeling van vaardigheden vereist, ondersteund door toegankelijk, hoogwaardig en inclusief initieel beroepsonderwijs en -opleiding (IVET), alsook goed functionerende en moderne CVET-systemen, om alle volwassenen in staat te stellen gebruik te maken van leer- en opleidingsmogelijkheden, en om werkgevers te ondersteunen bij het aanbieden van dergelijke opleidingen; betreurt het feit dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in STEM en VET; onderstreept het belang van meer steun voor de participatie van vrouwen in dit verband en van het aanpakken van alle gerelateerde stereotypen; 5. onderstreept de noodzaak van actieve integratie van jongeren en ouderen in het beroepsonderwijs om discriminatie op grond van leeftijd in verband met vaardigheden en beroepsopleidingen te voorkomen; 6. wijst op enkele van de factoren die beroepsonderwijs en -opleiding op bedrijfsniveau in de weg staan: 7. wijst op de sleutelrol van de sociale partners op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding; benadrukt het belang van een goed functionerende sociale dialoog en de rol van collectieve overeenkomsten bij het waarborgen van de verstrekking van beroepsonderwijs en -opleiding aan alle werknemers; 8. herinnert eraan dat tekorten aan vaardigheden en arbeidskrachten in sommige gevallen het gevolg zijn van onaantrekkelijke banen en slechte arbeidsomstandigheden; benadrukt derhalve dat het aanpakken van deze kwesties, door middel van fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en een beleid om mensen aan het bedrijf te binden, belangrijk is voor een goed werkende toekomstige arbeidsmarkt; benadrukt dat het verbeteren van de kwaliteit van banen in sectoren en bedrijven met slechte arbeidsomstandigheden een belangrijk element is in de aanpak van de braindrain, die leidt tot toenemende ongelijkheid tussen regio’s, ongelijke ontwikkeling en een ongelijk vermogen om innovatie te stimuleren en banen te scheppen; 9. merkt op dat de verwerving van veel vaardigheden in verband met het gebruik van basissoftware of eenvoudige IT-apparatuur door alle werkgevers moet worden verstrekt en betaald, aangezien dit essentieel is voor de dubbele transitie; 10. benadrukt dat het beleid inzake beroepsonderwijs en -opleiding op nationaal en Unieniveau versnipperd blijft; verzoekt de Commissie en de lidstaten te streven naar meer convergentie tussen de nationale stelsels op basis van beste praktijken; wijst erop dat voor efficiënte stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding systematische strategieën en adequate middelen nodig zijn, die zijn afgestemd op vaardigheidsstrategieën en zijn ontwikkeld via de sociale dialoog, om mensen mondiger te maken, hen te helpen hun mogelijkheden optimaal te benutten en een duurzaam economisch concurrentievermogen te waarborgen; 11. verzoekt de Commissie en de lidstaten onbetaalde stages te verbieden en een gemeenschappelijk rechtskader voor te stellen om te zorgen voor een billijke beloning voor stages en leerlingplaatsen, teneinde uitbuitingspraktijken te voorkomen; 12. benadrukt het belang van beroepsonderwijs en -opleiding voor personen met een handicap en leerproblemen; benadrukt de noodzaak om strategieën te ontwikkelen en beroepsonderwijs en -opleiding voor iedereen aan te bieden, met name voor NEET’s en voortijdige schoolverlaters, oudere werknemers, volwassenen met een laag vaardigheidsniveau en werkzoekenden, alsook voor mensen uit afgelegen en plattelandsgebieden en mensen die tot gemarginaliseerde groepen behoren en institutionele, ecologische en sociale belemmeringen ondervinden, teneinde de discrepantie tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden en tekorten op de arbeidsmarkt aan te pakken; benadrukt dat dergelijke opleidingsmogelijkheden vaardigheden moeten opleveren voor toekomstgerichte banen, ook in de groene en digitale transitie; verzoekt de lidstaten prioriteit te geven aan herscholing en bijscholing van mensen in kwetsbare situaties, teneinde hun actieve participatie en integratie op de arbeidsmarkt te vergemakkelijken, bijvoorbeeld door bijscholing en bijscholing af te stemmen op hun capaciteiten en wensen en te zorgen voor ondersteuning op maat; benadrukt dat er steun moet worden verleend aan maatschappelijke organisaties, aangezien zij een sleutelrol spelen bij het bereiken van mensen met uiteenlopende achtergronden; 13. vestigt de aandacht op de noodzaak om beroepsonderwijs en -opleiding voor volwassenen op individueel niveau aan te bieden, onder meer voor laaggeschoolden en laaggekwalificeerden, voor degenen die de minste toegang hebben tot opleiding in basisvaardigheden en -competenties, en voor ouderen, vrouwen, personen met een handicap en degenen die proberen te herintreden op de arbeidsmarkt na lange afwezigheid als gevolg van onder meer chronische of ernstige gezondheidsproblemen of de noodzaak om mantelzorg te verlenen; benadrukt dat passende ondersteuning en stimulansen moeten worden geboden en dat de leertrajecten van beroepsonderwijs en -opleiding flexibel, leerlinggericht en resultaatgericht moeten zijn; onderstreept het belang van financiële en niet-financiële ondersteuning, de ontwikkeling van loopbaanbegeleiding en voorlichtingscampagnes over beroepsonderwijs en -opleiding om een grotere en inclusieve deelname aan leer- en opleidingsmogelijkheden te bereiken; wijst in dit verband op het belang van betaald educatief verlof; 14. herhaalt zijn oproep aan werkgevers om te investeren in de ontwikkeling van de vaardigheden en competenties van hun werknemers, met name met betrekking tot de vaardigheden en competenties die nodig zijn voor de digitale en groene transitie en transversale zachte vaardigheden; 15. wijst erop dat ondernemingen, met name kmo’s, organisaties van de sociale economie en non-profitorganisaties, op grote schaal door de Europese Unie hierbij moeten worden betrokken en moeten worden aangemoedigd en ondersteund om leer- en opleidingsmogelijkheden te bieden; verzoekt de lidstaten te zorgen voor toegankelijke en inclusieve omscholing en bijscholing voor iedereen, waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten; 16. merkt op dat de integratie op de arbeidsmarkt van NEET’s en andere kwetsbare groepen, een belangrijk aandachtspunt en hoeksteen moet worden van hoogwaardige beroepsonderwijs en -opleiding, waarvoor specifieke transversale vaardigheden van leerkrachten en opleiders vereist zijn; herinnert eraan dat transversale vaardigheden en competenties steeds vaker worden gebruikt in de opleidingsprogramma’s voor beroepsonderwijs en -opleiding van de lidstaten; benadrukt de noodzaak om de validatie en formele erkenning van vaardigheden en competenties in samenwerking met de sociale partners te verbeteren, met name de vaardigheden en competenties die zijn verworven via niet-formeel en informeel onderwijs en ervaring, zoals langdurige zorg of vrijwilligerswerk, alsook de vaardigheden en competenties die in derde landen zijn verworven; benadrukt dat de huidige instrumenten moeten worden verbeterd en dat andere instrumenten moeten worden onderzocht om de erkenning van vaardigheden en kwalificaties van onderdanen van derde landen te vergemakkelijken; dringt aan op een gemeenschappelijk erkenningskader voor transversale vaardigheden; 17. onderstreept de noodzaak van een nieuwe leercultuur die gericht is op de ontwikkeling van transversale vaardigheden in formele, informele en niet-formele leeromgevingen, zodat alle volwassenen, jonge volwassenen en jongeren in staat worden gesteld een baan te vinden, volledig deel te nemen aan de samenleving en zich persoonlijk te ontwikkelen, met name door het verwerven van vaardigheden zoals klantgerichtheid, interpersoonlijke vaardigheden, met inbegrip van teamwerk en communicatie, probleemoplossing, management, waaronder tijdsbeheer, kritisch denken, leren leren, duurzaamheidscompetenties en digitale vaardigheden, met inbegrip van cyberbeveiligingscompetenties; 18. onderstreept het belang van leren op de werkplek en het opdoen van praktische ervaring; wijst in dit verband op voorbeelden van beste praktijken in verband met duale onderwijssystemen, waarbij hoogwaardige leerlingplaatsen in ondernemingen worden gecombineerd met beroepsonderwijs, waardoor het bedrijfsleven en de onderwijswereld met elkaar worden verbonden en jongeren toegang krijgen tot de arbeidsmarkt; moedigt de lidstaten aan duale onderwijsstelsels verder te ontwikkelen; verzoekt daarom bedrijven meer aandacht te besteden aan de rol van VET en een leven lang leren; benadrukt dat werkgevers een aanzienlijk deel van hun middelen moeten inzetten om ervoor te zorgen dat hun werknemers over de nodige vaardigheden en competenties beschikken om met de nieuwste technologieën en in nieuwe organisatorische omgevingen te kunnen werken, en om digitale uitsluiting te voorkomen; verzoekt voorts dat bedrijven een hoge mate van taakvrijheid en organisatorische participatie van werknemers mogelijk te maken, aangezien deze vormen van arbeidsorganisatie verband houden met een betere toegang tot opleiding en de ontwikkeling van vaardigheden; benadrukt dat werkgevers moeten streven naar het creëren van passende omstandigheden en een veilige ruimte voor werknemers die formeel of niet-formeel onderwijs volgen of willen volgen en hun competenties willen ontwikkelen; verzoekt de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan kmo’s, waarvoor het bijzonder moeilijk is om aan die behoeften tegemoet te komen; benadrukt dat bedrijven, met inbegrip van kmo’s, gebaat zouden zijn bij gestructureerde samenwerking met deskundigen op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding; 19. herinnert aan de fundamentele rol van leerkrachten en opleiders die zowel in instellingen voor beroepsonderwijs en -opleiding als in bedrijven werken en die kunnen helpen het aanbod van beroepsonderwijs en -opleiding beter af te stemmen op de behoeften van de werkgevers door innovatie naar scholen te brengen en het tekort aan leraren in beroepsonderwijs en -opleiding aan te pakken; herinnert eraan dat een betere samenwerking tussen instellingen voor beroepsonderwijs en -opleiding en bedrijven het tekort aan leraren in beroepsonderwijs en -opleiding doeltreffend kan aanpakken en de onderwijsprogramma’s voor beroepsonderwijs en -opleiding dichter bij de behoeften van de werkgever kan brengen; benadrukt dat leerkrachten en opleiders nieuwe competenties moeten verwerven door toegang te hebben tot bij- en omscholingsmogelijkheden; onderstreept dat het openstellen aan opleiders van bij- en nascholingscursussen die in scholen voor beroepsonderwijs en -opleiding worden gegeven en, omgekeerd, het aanbieden van in-company training aan leraren van scholen voor beroepsonderwijs en -opleiding wederzijds voordelig zou kunnen zijn om in hun behoeften te voorzien, waarbij ze tegelijkertijd worden betrokken bij het ontwerp van de onderwijsprogramma’s; vraagt de lidstaten en onderwijsinstellingen dringend te investeren in hun strategieën voor de bij- en nascholing van leerkrachten en opleiders in beroepsonderwijs en -opleiding en deze strategieën verder uit te werken, en hen meer erkenning te geven; 20. benadrukt dat om adequaat te kunnen inspelen op de behoeften van de veranderende industrieën en de uitdagingen van de dubbele transitie, en om het concurrentievermogen van de Europese industrie op de wereldmarkten te behouden, er voortdurend zal moeten worden geïnvesteerd in bij- en nascholingsinfrastructuur, lerarenopleiding en kwaliteitsborgingssystemen; 21. verzoekt de lidstaten en de betrokken regionale en lokale autoriteiten de maatregelen ter bestrijding van werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting te versterken, onder meer door versterking van de openbare diensten voor arbeidsvoorziening, bevordering van een leven lang leren en specifieke maatregelen gericht op beroepsontwikkeling; 22. benadrukt dat onderwijs en opleiding, alsook integratie op de arbeidsmarkt belangrijke instrumenten zijn in de strijd tegen armoede en ongelijkheid; verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem steun te verlenen aan maatregelen voor achtergestelde en laagopgeleide groepen, waarbij de nadruk moet liggen op onderwijs en opleiding, teneinde de ontwikkeling van sociale, wetenschappelijke en professionele vaardigheden te bevorderen, met name digitale basisvaardigheden; verzoekt de lidstaten en de betrokken regionale en lokale overheden te zorgen voor de diversificatie van het onderwijs- en opleidingsaanbod; 23. benadrukt dat werkgevers het leren tussen meer en minder ervaren werknemers moeten bevorderen om de verschillen in vaardigheden te verkleinen; beveelt daarom aan om, mede in het licht van de demografische veranderingen, mentorschap te stimuleren, zodat vaardigheden en ervaringen kunnen worden uitgewisseld, ook tussen generaties, de vaardigheden van alle werknemers kunnen worden verbeterd en tekorten aan arbeidskrachten en de afstemming van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt kunnen worden aangepakt; onderstreept het belang van vrijwilligerswerk, dat kan bijdragen tot de bestrijding van sociale uitsluiting; 24. verzoekt ondernemingen methoden te gebruiken om de impact van artificiële intelligentie op banen te voorspellen zoals supervised machine learning, onder meer om de beroepen te identificeren waar veranderingen het meest waarschijnlijk zijn en om zich daar op tijd aan aan te passen; 25. moedigt de ondernemingen aan werknemers te helpen meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun loopbaan door hen te wijzen op alternatieve loopbaantrajecten en hen te helpen bepalen wat ze moeten nastreven, suggesties te doen voor de vaardigheden die hiervoor nodig zijn en hiervoor passende opleidingen te organiseren; pleit ervoor dat dit aanbod ook geldt voor mensen die beroeps- of bedrijfsopleidingen volgen (studenten en stagiairs) via samenwerking tussen ondernemingen en onderwijsinstellingen; 26. vestigt de aandacht op de kansen en uitdagingen die voortvloeien uit het toenemende aantal onderdanen van derde landen in de EU, onder meer als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; benadrukt dat het belangrijk is migranten, asielzoekers en vluchtelingen te helpen zich bij te scholen en te herscholen en toegang te krijgen tot kwaliteitsbanen en informatie over arbeidsomstandigheden en sociale bescherming; benadrukt dat het financieren van het leren van talen als basis voor communicatie en werk en het vergemakkelijken van de erkenning en validering van hun vaardigheden en competenties belangrijke maatregelen zijn om hun potentieel beter te benutten; onderstreept de cruciale rol van beroepsonderwijs en -opleiding, met inbegrip van bij- en omscholing, als een belangrijk instrument voor de sociale en economische integratie van onderdanen van derde landen, asielzoekers en vluchtelingen; 27. benadrukt de noodzaak van een leven lang leren voor alle personen in de samenleving, met name ouderen, zodat zij nieuwe vaardigheden kunnen aanleren en verwerven en fysiek en mentaal actief kunnen blijven; 28. benadrukt het belang van beroepsonderwijs en het verwerven van nieuwe vaardigheden en competenties, met name die welke nodig zijn voor de groene en de digitale transitie; verzoekt de lidstaten om in samenwerking met betrokkenen op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding, met inbegrip van de sociale partners en de relevante regionale en lokale autoriteiten, onderwijsprogramma’s te ontwikkelen die gericht zijn op beroepen die nodig zijn voor de aanpassing aan de uitdagingen van de groene en de digitale transitie; 29. verzoekt de Commissie het Europees Jaar van de vaardigheden 2023 op een holistische en brede wijze vorm te geven en te vermijden dat onderwijs, opleiding en bij- of omscholing alleen worden gezien als middelen om het concurrentievermogen en de inzetbaarheid te vergroten, rekening houdend met het feit dat de bevordering van het pact voor vaardigheden een manier is om dit te bereiken; 30. verzoekt de Commissie en de lidstaten om in samenwerking met tripartiete adviesorganen en de Europese Alliantie voor leerlingplaatsen educatieve campagnes en activiteiten op te zetten, onder meer tijdens het Europees Jaar van de vaardigheden en door middel van evenementen zoals EuroSkills, om de aantrekkelijkheid en de door hoogwaardig beroepsonderwijs en volwasseneneducatie geboden mogelijkheden te promoten, en de uitwisseling van beste praktijken op dit gebied te bevorderen; 31. verzoekt de lidstaten de administratieve procedures met betrekking tot beroepsonderwijs en -opleiding te vereenvoudigen en bepaalde ondernemingen, zoals kmo’s en organisaties van de sociale economie, bijstand te verlenen, onder meer in de vorm van adviesdiensten, om opleidingsbehoeften in kaart te brengen en financiële steun aan te vragen; wijst erop dat wanneer kmo’s geen opleidingscursussen kunnen aanbieden, organisaties zoals organisaties van ambachtslieden of kamers van koophandel dergelijke opleidingen kunnen verzorgen; roept de Commissie en de lidstaten op om meer te investeren in maatregelen om kansarme jongeren en NEET’s te integreren in de arbeidsmarkt en om het aantal voortijdige schoolverlaters, waaronder met name veel Roma, terug te dringen; verzoekt de lidstaten te investeren in de gezondheid van leerlingen en studenten, voortijdig schoolverlaten te voorkomen en studie- en loopbaanbegeleiding te ondersteunen; verzoekt de lidstaten in dit verband beter gebruik te maken van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+), de herstel- en veerkrachtfaciliteit en het Fonds voor een rechtvaardige transitie; 32. roept de Commissie en de lidstaten op via het ESF+ meer te investeren in de ondersteuning van maatregelen die gericht zijn op de integratie van kansarme jongeren en NEET’s op de arbeidsmarkt en het terugdringen van het aantal voortijdige schoolverlaters; 33. moedigt de lidstaten aan om, in samenwerking met de sociale partners, een mechanisme op te zetten voor de certificering van ondernemingen die leerlingplaatsen en opleidingen van hoge kwaliteit aanbieden in overeenstemming met de kwaliteitsnormen van het Europees kader voor hoogwaardige en doeltreffende leerlingplaatsen, zodat deze geïdentificeerd en ondersteund kunnen worden; 34. wijst op de voordelen die internationale mobiliteit biedt voor zowel lerenden als leerkrachten in beroepsonderwijs en -opleiding, en onderstreept de noodzaak om permanente mobiliteitsregelingen te faciliteren en de bestaande belemmeringen voor mobiliteit te verminderen; herinnert eraan dat deelnemers aan beroepsonderwijs en -opleiding in aanmerking komen voor Erasmus+ en onderstreept dat de steun in het kader van dit programma moet worden afgestemd op de sociaal-economische achtergrond en behoeften van de deelnemers, waarbij ook rekening wordt gehouden met de kosten van levensonderhoud in de gastlidstaten; dringt er daarom bij de Commissie en de lidstaten op aan om het Europees Jaar van de vaardigheden aan te grijpen om een impuls te geven aan de verdere versterking van het mobiliteitskader voor beroepsonderwijs; 35. benadrukt dat er zowel uitdagingen als kansen zijn in verband met technologische ontwikkelingen, met name op het gebied van kunstmatige intelligentie en virtuele realiteit, die het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding zullen veranderen, ook wat betreft het toegankelijker en betaalbaarder maken van opleidingsmogelijkheden voor een groter aantal bedrijven en werknemers; wijst op de verantwoordelijkheid van onderwijsinstellingen en werkgevers om studenten, jongeren met een leercontract en werknemers voor te bereiden op de aanwezigheid van kunstmatige intelligentie op de werkplek en om in dit verband met name kritisch denkvermogen te ontwikkelen; onderstreept het belang van samenwerking tussen onderwijsinstellingen en werkgevers om de digitale competenties en kennis over instrumenten die gebruikmaken van artificiële intelligentie en algoritmisch beheer te verbeteren; 36. is ingenomen met initiatieven die tot doel hebben de deelname aan onderwijs en leren te vergroten, zoals de aanbeveling van de Raad over individuele leerrekeningen (34) en waardevol beleid van de lidstaten, zoals betaald educatief verlof; 37. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.