Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2012)0204 – C7-0112/2012), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1) (IIA van 17 mei 2006), en met name punt 28, – gezien Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2) (EFG-verordening), – gezien de trialoogprocedure overeenkomstig punt 28 van het IIA van 17 mei 2006, – gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A7-0189/2012 ), A. overwegende dat de Europese Unie passende wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om extra steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ondervinden, en hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt; B. overwegende dat het EFG sinds 1 mei 2009 ook is opengesteld voor aanvragen om bijstand voor werknemers die zijn ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis; C. overwegende dat financiële steun van de Unie aan ontslagen werknemers flexibel moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking moet worden gesteld, overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die is goedgekeurd op het overleg van 17 juli 2008, en met eerbiediging van het IIA van 17 mei 2006 wat betreft het nemen van besluiten om middelen beschikbaar te stellen uit het EFG; D. overwegende dat Spanje om steun heeft verzocht in verband met 876 gedwongen ontslagen (waarbij voor alle betrokkenen om steun wordt gevraagd) bij 146 bedrijven die vallen onder afdeling 15 van de NACE Rev. 2 („Vervaardiging van leer en van producten van leer”) (3) in de NUTS II-regio Comunidad Valenciana (ES52) in Spanje; E. overwegende dat de aanvraag voldoet aan de criteria voor subsidiabiliteit van de EFG-verordening; 1. is het met de Commissie eens dat is voldaan aan de voorwaarden die zijn opgenomen in artikel 2, onder b), van de EFG-verordening en dat Spanje bijgevolg recht heeft op een financiële bijdrage op grond van die verordening; 2. stelt vast dat de Spaanse autoriteiten de aanvraag voor een financiële bijdrage uit het EFG op 28 december 2011 hebben ingediend en dat de beoordeling daarvan door de Commissie op 4 mei 2012 is gepubliceerd; is verheugd dat het beoordelingsproces en de indiening van aanvullende informatie door de lidstaat snel en op correcte wijze zijn verlopen; 3. merkt op dat de schoenenindustrie 26% van de totale werkgelegenheid in de Comunidad Valenciana voor haar rekening nam en dus in belangrijke mate bijdroeg aan de lokale economie, die vooral bestaat uit kleine en middelgrote ondernemingen in traditionele sectoren zoals textiel, schoenen en keramiek; 4. merkt op dat de Comunidad Valenciana in het verleden door massaontslagen is getroffen en is verheugd dat de regio heeft besloten de EFG-steun te gebruiken om iets aan die ontslagen te doen: EGF/2009/014 ES/Valencia – Keramieksector, EGF/2010/005 ES/Valencia – Steen/marmer, EGF/2010/009 ES/Valencia – Textielsector en EGF/2011/006 ES/ Comunidad Valenciana – Bouwsector; is verheugd dat de regio voortbouwt op de ervaring die zij met het EFG heeft opgedaan en de werknemers in verscheidene sectoren snel bijstand heeft verleend; 5. is verheugd dat de Spaanse autoriteiten besloten hebben met de uitvoering van de maatregelen te beginnen, om de werknemers snel bijstand te verlenen, vooruitlopend op het definitieve besluit over de verlening van EFG-steun voor het voorgestelde gecoördineerd pakket; 6. herinnert eraan dat het belangrijk is de inzetbaarheid van dergelijke werknemers te verbeteren door scholing op maat en de erkenning van de vaardigheden en bekwaamheden die zij in de loop van hun carrière hebben opgedaan; verlangt dat de scholing die in het gecoördineerd pakket wordt aangeboden, afgestemd wordt op het niveau en de behoeften van de ontslagen werknemers; 7. merkt op dat de scholingsmaatregelen gericht zijn op banen met een hoge toegevoegde waarde in de schoenenindustrie, die volgens de Spaanse autoriteiten waarschijnlijk niet naar het buitenland zullen verdwijnen, alsook banen in sectoren die groeivooruitzichten op korte of middellange termijn bieden; 8. is verheugd dat de sociale partners zijn geraadpleegd over de inhoud van het gecoördineerd pakket, de rolverdeling en de verdeling en het tijdschema van de taken; 9. wijst erop dat er lering moet worden getrokken uit de opstelling en uitvoering van deze en andere aanvragen betreffende massaontslagen in een groot aantal kmo's in één sector, met name wat betreft de subsidiabiliteit van zelfstandigen en eigenaars van kmo's in het kader van de toekomstige EFG-verordening en de regelingen die de regio's en de lidstaten hanteren om snel steun te verlenen aan een groot aantal bedrijven in een bepaalde sector; 10. verzoekt de betrokken instellingen de nodige maatregelen te nemen om de procedurele en budgettaire regelingen te verbeteren teneinde de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG te bespoedigen; waardeert de verbeterde procedure die de Commissie heeft aangenomen naar aanleiding van het verzoek van het Parlement voor het versnellen van de toekenning van subsidies, met als doel de begrotingsautoriteit de beoordeling door de Commissie van de subsidiabiliteit van een EFG-aanvraag voor te leggen samen met het voorstel voor de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG; hoopt dat verdere verbeteringen aan de procedure zullen worden opgenomen in de nieuwe EFG-verordening (2014-2020) en dat grotere doelmatigheid, transparantie en zichtbaarheid van het EFG zullen worden bereikt; 11. brengt in herinnering dat de instellingen zich ertoe verbonden hebben een probleemloze en snelle procedure te garanderen voor de goedkeuring van de besluiten betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG, met als doel tijdelijk en eenmalig individuele steun te verlenen aan werknemers die als gevolg van de globalisering en de financiële en economische crisis werkloos geworden zijn; benadrukt de rol die het EFG kan vervullen om ontslagen werknemers te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt; 12. beklemtoont dat het EFG overeenkomstig artikel 6 van de EFG-verordening moet bijdragen tot de re-integratie van elke afzonderlijke ontslagen werknemer; wijst er voorts op dat EFG-steun alleen actieve arbeidsmarktmaatregelen kan medefinancieren die werkgelegenheid voor de lange termijn opleveren; herhaalt dat uit het EFG afkomstige steun niet in de plaats mag komen van maatregelen waartoe bedrijven verplicht zijn krachtens hun nationale wetgeving of collectieve overeenkomsten, noch van maatregelen ter herstructurering van bedrijven of bedrijfstakken; betreurt dat het EFG bedrijven ertoe kan aanzetten hun vast personeel te vervangen door flexibeler personeel en personeel met contracten van kortere duur; 13. wijst erop dat de informatie die is verstrekt over het gecoördineerde pakket met op het individu afgestemde diensten die door het EFG moeten worden gefinancierd, gegevens bevat over de complementariteit met acties die worden gefinancierd uit de structuurfondsen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om in zijn jaarverslagen een vergelijkende evaluatie van deze gegevens op te nemen zodat de bestaande verordeningen volledig in acht worden genomen en dubbel gebruik van door de EU gefinancierde diensten wordt voorkomen; 14. is verheugd over het feit dat er, na herhaalde verzoeken van het Parlement, 50 000 000 EUR aan betalingskredieten is opgenomen onder begrotingslijn 04 05 01 van het EFG in de begroting voor 2012; herinnert eraan dat het EFG gecreëerd is als afzonderlijk specifiek instrument met eigen doelstellingen en termijnen, en dat het bijgevolg ook een specifieke toewijzing verdient, waardoor wordt voorkomen dat er, zoals in het verleden, bedragen worden overgeschreven uit andere begrotingslijnen, hetgeen schadelijk kan zijn voor de verwezenlijking van de beleidsdoelen van het EFG; 15. betreurt het besluit van de Raad om de „crisisafwijking”, die het mogelijk maakt financiële steun te verlenen aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de huidige financiële en economische crisis of als gevolg van veranderingen in de wereldhandelspatronen, en die het tevens mogelijk maakt het percentage van medefinanciering door de Unie te verhogen tot 65% van de kosten van het programma, niet te verlengen voor programma's die na de einddatum van 31 december 2011 zijn ingediend, en roept de Raad op deze maatregel onmiddellijk weer in te voeren; 16. hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; 17. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (aanvraag EGF/2011/020 ES/Schoeisel, Comunidad Valenciana, Spanje) (De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit 2012/354/EU.) Het Europees Parlement , – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name artikel 314, en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, met name artikel 106 bis, – gezien Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (1) , en met name de artikelen 37 en 38 , – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2012, definitief vastgesteld op 1 december 2011 (2) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3) , – gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012, ingediend door de Commissie op 16 maart 2012 ( COM(2012)0125 ), – gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012, goedgekeurd door de Raad op 15 mei 2012 (09916/2012 – C7-0123/2012), – gezien de artikelen 75 ter en 75 sexies van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A7-0181/2012 ), A. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012 betrekking heeft op de beschikbaarstelling uit het Solidariteitsfonds van de EU (SFEU) van 18 061 682 EUR aan vastleggings- en betalingskredieten om de gevolgen op te vangen van de overstromingen in Italië (Ligurië en Toscane) in oktober 2011; B. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012 tot doel heeft deze begrotingsaanpassing formeel in de begroting 2012 op te nemen; C. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012, zoals ingediend door de Commissie, voorstelt de betalingskredieten te verhogen omdat het in dit vroege stadium van het jaar nog niet mogelijk is de nodige betalingskredieten via herschikking vrij te maken; D. overwegende dat de Raad het voorstel van de Commissie heeft gewijzigd omdat zij dan toch mogelijkheden zag om de nodige kredieten via herschikking te vinden, zoals uiteengezet in haar verzoek om overschrijving DEC 9/2012; 1. neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012, zoals door de Commissie voorgesteld, en van het standpunt van de Raad hierover; 2. acht het enorm belangrijk de financiële bijstand uit het SFEUvoor de slachtoffers van natuurrampen snel ter beschikking te stellen, en betreurt daarom ten zeerste dat de andere tak van de begrotingsautoriteit in het specifieke geval van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012 acht weken heeft gewacht alvorens zijn standpunt vast te stellen, door zich vast te klampen aan zijn eigen interpretatie van Protocol 1 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (informatietermijn voor de nationale parlementen); 3. verzoekt alle betrokken partijen in de lidstaten, zowel op lokaal als op regionaal niveau, en de nationale autoriteiten de behoeften beter te beoordelen en potentiële toekomstige aanvragen voor het beschikbaar stellen van middelen uit SFEU beter te coördineren om deze beschikbaarstelling in de mate van het mogelijke te versnellen; 4. keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2012 goed; 5. verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 2/2012 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2012)0126 – C7-0078/2012), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1) , en met name punt 26 hiervan, – gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (2) , – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, aangenomen tijdens het overleg op 17 juli 2008 over het Solidariteitsfonds, – gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A7-0182/2012 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 3. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, overeenkomstig punt 26 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit 2012/366/EU.) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2012)0160 – C7-0091/2012), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1) (IIA van 17 mei 2006), en met name punt 28 hiervan, – gezien Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (2) (EFG-verordening), – gezien de trialoogprocedure overeenkomstig punt 28 van het IIA van 17 mei 2006, – gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A7-0187/2012 ), A. overwegende dat de Europese Unie passende wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om extra steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ondervinden, en hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt; B. overwegende dat de Commissie het Fonds toepast in overeenstemming met de algemene regels zoals neergelegd in Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (3) en de regels die op deze vorm van uitvoering van de begroting van toepassing zijn; C. overwegende dat financiële steun van de Unie aan ontslagen werknemers flexibel moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking moet worden gesteld, overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die is goedgekeurd op het overleg van 17 juli 2008, en met eerbiediging van het IIA van 17 mei 2006 wat betreft het nemen van besluiten om middelen beschikbaar te stellen uit het EFG; D. overwegende dat op initiatief van de Commissie jaarlijks maximaal 0,35% van het EFG gebruikt kan worden voor technische bijstand, ter financiering van toezicht, informatie en administratieve en technische bijstand, alsook van boekhoudkundige controle- en evaluatiewerkzaamheden die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van de EFG-verordening, zoals vastgelegd in artikel 8, lid 1, van die verordening, met inbegrip van het verstrekken van informatie en richtsnoeren aan de lidstaten voor het gebruik van, het toezicht op en de evaluatie van het EFG en het verstrekken van informatie over het gebruik van het EFG aan de Europese en nationale sociale partners (artikel 8, lid 4, van de EFG-verordening); E. overwegende dat de Commissie krachtens artikel 9, lid 2 („Voorlichting en publiciteit”), van de EFG-verordening verplicht is een internetsite op te zetten, beschikbaar in alle talen van de Unie, ter verstrekking en verspreiding van informatie over toepassingen, waarbij de rol van de begrotingsautoriteit wordt benadrukt; F. overwegende dat de Commissie op grond van deze artikelen heeft verzocht middelen uit het EFG ter beschikking te stellen om toe te zien op de ontvangen en betaalde aanvragen en op de voorgestelde en geïmplementeerde maatregelen, de website uit te breiden, publicaties en audiovisuele middelen te produceren, een kennisbasis tot stand te brengen, aan de lidstaten administratieve en technische bijstand te verlenen, en de eindbeoordeling van het EFG voor te bereiden; G. overwegende dat de aanvraag voldoet aan de criteria voor subsidiabiliteit van de EFG-verordening; 1. stemt ermee in dat de door de Commissie voorgestelde maatregelen gefinancierd worden als technische bijstand, in overeenstemming met artikel 8, leden 1 en 4, en artikel 9, lid 2, van de EFG-verordening; 2. merkt op dat de Commissie zal beginnen met de voorbereiding van de eindevaluatie van het EFG; betreurt echter dat de resultaten te laat zullen komen om als input te kunnen dienen voor het debat over de nieuwe verordening voor het EFG in 2014-2020, in het bijzonder over de doeltreffendheid van het gebruik van het criterium voor de crisisafwijking, aangezien de betrokken EFG-zaken niet geanalyseerd werden in het tussentijdse evaluatieverslag van het EFG; 3. is van mening dat er andere besparingen zouden kunnen worden doorgevoerd wat de door de Commissie aangevraagde administratieve en technische bijstand betreft; 4. ondervraagt de Commissie over de invloed en efficiëntie van de informatie-instrumenten die de voorbije jaren werden gefinancierd uit hoofde van de technische bijstand; vraagt om betrouwbare gegevens over het gebruik van die instrumenten te verstrekken; 5. merkt op dat de Commissie zal blijven werken aan de gestandaardiseerde procedures voor vereenvoudigde toepassingen, een snellere verwerking van de aanvragen en betere verslaglegging; vraagt de Commissie om aan te geven welke vooruitgang geboekt is naar aanleiding van het gebruik van technische bijstand in 2011; herinnert eraan dat de aanvraagprocedures verkort moeten worden; 6. herinnert aan het belang van netwerken en informatie-uitwisseling inzake het EFG; onderschrijft daarom de financiering van de Deskundigengroep van contactpersonen van het EFG; benadrukt verder het belang van contacten tussen alle betrokkenen bij de EFG-toepassingen, met inbegrip van de sociale partners, teneinde zoveel mogelijk synergieën te genereren; 7. moedigt de lidstaten aan om gebruik te maken van het uitwisselen van optimale werkmethodes en met name te leren van de ervaringen van die lidstaten die reeds nationale informatienetwerken hebben opgezet op het gebied van het EFG, waarbij sociale partners en belanghebbenden op lokaal niveau zijn betrokken, ten einde verzekerd te zijn van een goede structuur voor steunverlening indien zich gevallen van massaontslagen voordoen; 8. verzoekt de betrokken instellingen de nodige maatregelen te nemen om de procedurele en budgettaire regelingen te verbeteren teneinde de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG te bespoedigen; waardeert in dit opzicht de verbeterde procedure die de Commissie heeft aangenomen naar aanleiding van het verzoek van het Parlement voor het versnellen van de toekenning van subsidies, met als doel de begrotingsautoriteit de beoordeling door de Commissie van de subsidiabiliteit van een EFG-aanvraag voor te leggen samen met het voorstel voor de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG; hoopt dat verdere verbeteringen in de procedure zullen worden aangebracht in het kader van de komende herzieningen van het EFG en dat grotere doelmatigheid, transparantie en zichtbaarheid van het EFG zullen worden bereikt; 9. is verheugd over het feit dat er, na herhaalde verzoeken van het Parlement, 50 000 000 EUR aan betalingskredieten is opgenomen onder begrotingslijn 04 05 01 van het EFG in de begroting voor 2012; herinnert eraan dat het EFG gecreëerd is als afzonderlijk specifiek instrument met eigen doelstellingen en termijnen, en dat het bijgevolg ook een specifieke toewijzing verdient, waardoor wordt voorkomen dat er, zoals in het verleden, bedragen worden overgeschreven uit andere begrotingslijnen, wat schadelijk kan zijn voor de verwezenlijking van de beleidsdoelen van het EFG; 10. betreurt het besluit van de Raad om de „crisisafwijking”, die het mogelijk maakt financiële steun te verlenen aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de huidige financiële en economische crisis of als gevolg van veranderingen in de wereldhandelspatronen, en die het tevens mogelijk maakt het percentage van medefinanciering door de Unie te verhogen tot 65% van de kosten van het programma, niet te verlengen voor programma's die na de einddatum van 31 december 2011 zijn ingediend, en roept de Raad op deze maatregel onmiddellijk weer in te voeren; 11. hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; 12. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (EGF/2012/000 TA 2012 – technische bijstand op initiatief van de Commissie) (De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit 2012/408/EU.) Het Europees Parlement, – gezien de verklaringen van de zes toppen van staatshoofden en regeringsleiders van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied en de EU die plaats hadden in Rio de Janeiro (28 en 29 juni 1999), Madrid (17 en 18 mei 2002), Guadalajara (28 en 29 mei 2004), Wenen (12 en 13 mei 2006), Lima (16 en 17 mei 2008) en Madrid (17 en 18 mei 2010), – gezien de verklaring die is aangenomen op de 21e Ibero-Amerikaanse top van staatshoofden en regeringsleiders, die op 28 en 29 oktober 2011 plaatsvond in Asunción (Paraguay), – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), het bijbehorende Protocol van Kyoto, de resultaten van de 25e Conferentie van de partijen bij het UNFCCC in Kopenhagen, de 16e conferentie in Cancún en de zeventiende in Durban, – gezien de consensus van Monterrey (2002), de conferentie inzake ontwikkelingsfinanciering van Doha (2008), de verklaring van Parijs (2005) en de agenda voor verandering van Accra (2008), – gezien de Millenniumverklaring van de Verenigde Naties van 8 september 2000, waarin de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling zijn vastgelegd als de door de internationale gemeenschap gezamenlijk overeengekomen criteria voor armoedebestrijding, – gezien de verklaring en het actieplan die in december 2011 zijn aangenomen op het forum op hoog niveau van Busan over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp, – gezien het voorbereidend proces voor de conferentie van de Verenigde Natie over duurzame ontwikkeling (Rio+20), – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de 14e ministeriële vergadering van de Groep van Rio en de Europese Unie, die op 13 en 14 mei 2009 in Praag werd gehouden, – gezien artikel 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) waarin wordt bepaald dat „het hoofddoel van het beleid van de Unie op [het gebied van ontwikkelingssamenwerking] is de armoede terug te dringen en uiteindelijk uit te bannen. De Unie houdt bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor de ontwikkelingslanden rekening met de doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking”, – gezien de Europese Consensus over ontwikkeling (1) , en in het bijzonder punt 61 daarvan, waarin het belang van middeninkomenslanden voor de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling wordt erkend en waarin de moeilijkheden waarmee die landen en hogere middeninkomenslanden te kampen hebben, worden omschreven, – gezien de gedragscode inzake complementariteit en taakverdeling van 2007, – gezien de conclusies van de Raad van de Europese Unie van 8 december 2009 over de betrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika, – gezien het Actieplan van Madrid dat door de EU-LAC-top van mei 2010 is goedgekeurd en de zes thematische pijlers daarvan: 1- wetenschap, onderzoek, innovatie en technologie; 2- duurzame ontwikkeling, milieu, klimaatverandering, biodiversiteit, energie; 3- regionale integratie en interconnectiviteit ter bevordering van de sociale inclusie en cohesie; 4- migratie; 5- onderwijs en werkgelegenheid; 6- drugs, – gezien Verordening (EG) nr. 1905/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (2) , – gezien het document van de Commissie inzake regionale programmering voor Latijns-Amerika (2007-2013) van 12 juli 2007 (E/2007/1417), en de tussentijdse evaluatie, – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2009, met de titel „De Europese Unie en Latijns-Amerika: Een partnerschap van wereldspelers” ( COM(2009)0495 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 15 september 2009, met de titel „Coherentie van het ontwikkelingsbeleid – vaststelling van een beleidskader dat de hele Unie omvat” ( COM (2009)0458 , en de conclusies van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 17 november 2009 over beleidscoherentie voor ontwikkeling en een operationeel kader voor de doeltreffendheid van de hulp, – gezien het Groenboek van de Commissie van 10 november 2010 met de titel „EU-ontwikkelingsbeleid ter ondersteuning van groei voor iedereen en duurzame ontwikkeling – Het EU-ontwikkelingsbeleid trefzekerder maken” ( COM(2010)0629 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2011 met de titel „Het effect van het EU-ontwikkelingsbeleid vergroten: een agenda voor verandering” ( COM(2011)0637 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 20 augustus 2009 met de titel „Het bbp en verder. Meting van de vooruitgang in een veranderende wereld” ( COM(2009)0433 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad met de titel „Voorbereiding van het meerjarige financiële kader betreffende de financiering van de EU-samenwerking met de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan en de landen en gebieden overzee voor de periode 2014-2020” ( COM(2011)0837 , SEC(2011)1459, SEC(2011)1460), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een partnerschapsinstrument voor samenwerking met derde landen ( COM(2011)0843 , SEC(2011)1475, SEC(2011)1476), – gezien de mededeling van de Commissie van 29 juni 2011 met de titel „Een begroting voor Europa 2020” ( COM(2011)0500 ), en het werkdocument van de Commissie van dezelfde datum met de titel „Een begroting voor Europa 2020: het huidige financieringssysteem, de toekomstige uitdagingen, de resultaten van de raadpleging van belanghebbenden en verschillende opties inzake de belangrijkste horizontale en sectorale kwesties” (SEC(2011)0868), – gezien de gemeenschappelijke mededeling van de Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad met de titel „De rol van Europa in de wereld: een nieuwe aanpak voor de financiering van het externe optreden van de EU” ( COM(2011)0865 ), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking ( COM(2011)0840 , SEC(2011)1469, SEC(2011)1470), – gezien de resoluties van de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering (EuroLat), en voornamelijk de resoluties die zijn aangenomen tijdens de vijfde plenaire algemene vergadering van 18 en 19 mei 2011 in Montevideo, Uruguay, over de vooruitzichten voor de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika en over de strategieën voor de bescherming en creatie van werkgelegenheid, met name voor vrouwen en jongeren, en over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika op het vlak van veiligheid en defensie, – onder verwijzing naar zijn resoluties van 15 november 2001 over het globaal partnerschap en een gemeenschappelijke strategie voor de betrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika (3) , van 27 april 2006 over een sterker partnerschap tussen de EU en Latijns-Amerika (4) , en van 24 april 2008 over de vijfde top EU-Latijns-Amerika en de Caraïben (EU-LAC) in Lima (5) , – gezien de resoluties van 5 mei 2010 over de strategie van de EU voor de betrekkingen met Latijns-Amerika (6) , van 21 oktober 2010 over de handelsbetrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika (7) , en van 5 juli 2011 over het trefzekerder maken van het EU-ontwikkelingsbeleid (8) , – gezien de studie aangaande een nieuw ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de EU voor Latijns-Amerika: nadruk op sociale cohesie, regionale integratie en zuid-zuidsamenwerking (december 2011), – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn Commissie ontwikkelingsamenwerking en het advies van zijn Commissie buitenlandse zaken ( A7-0159/2012 ), A. overwegende dat, zoals bepaald in het Verdrag van Lissabon, het algemene doel van ontwikkelingssamenwerking is om armoede uit te bannen en duurzame economische en sociale ontwikkeling te bevorderen, inclusief het tegen 2015 verwezenlijken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling; B. overwegende dat de regio tot de groep middeninkomenslanden behoort die grote successen heeft geboekt bij de terugdringing van de armoede – in slechts een decennium van 44% naar 33% – en van de ongelijkheid via economische groei en politieke en sociale hervormingen, maar dat desondanks nog steeds een op de drie mensen uit Latijns-Amerika onder de armoedegrens leven – 180 miljoen mensen – en dat 10 landen uit de regio deel blijven uitmaken van de 15 landen met de hoogste ongelijkheid ter wereld (9) ; overwegende dat in enkele landen meer dan 20% van de bevolking ondervoed is, dat 28 miljoen burgers niet kunnen lezen of schrijven en dat 44 miljoen mensen buiten het socialezekerheidsstelsel vallen; C. overwegende dat het IMF de gemiddelde groei van het bbp voor Latijns-Amerika in 2011 op 4,5% heeft geraamd en dat enkele van de huidige vooruitzichten wijzen op een wereldwijde economische achteruitgang in 2012, waardoor er onzekerheid blijft heersen over de gevolgen van de mondiale economische en financiële crisis voor de regio; D. overwegende dat middeninkomenslanden een motor voor ontwikkeling en regionale integratie vormen en dat een crisis in die landen de vooruitgang van lage-inkomenslanden in de regio belemmert; E. overwegende dat de vertraging van de groei in de landen van de regio ongelijk verloopt en dat externe steun in Bolivia, Honduras, Nicaragua en Suriname een van de belangrijkste financieringsbronnen voor ontwikkeling blijft, samen met de bijdragen uit overschrijvingen van emigranten, die goed zijn voor tussen de 6% en 25% van het bbp van die landen; F. overwegende dat bij de vaststelling van een nieuw samenwerkingsbeleid rekening moet worden gehouden met de specifieke prioriteiten en behoeften van ieder land en dat de EU bij het aanvoeren van de zuid-zuidsamenwerking, de armoedebestrijding en de ontwikkeling op regionaal en mondiaal niveau zal moeten samenwerken met alle Latijns-Amerikaanse landen, met name de middeninkomenslanden; G. overwegende dat sociale cohesie sinds de lancering van het strategische partnerschap tijdens de top in Guadalajara in 2004 altijd een van de belangrijkste doelstellingen van dit partnerschap is geweest, aangezien het voor deze regio belangrijk is om een betere verdeling van de inkomsten en de rijkdom teweeg te brengen via passend beleid dat een stimulans biedt voor duurzame ontwikkeling en meer rechtvaardigheid en sociale cohesie; H. overwegende dat de mensenrechten, democratie en goed bestuur van bijzonder belang zijn voor de agenda voor verandering; overwegende dat Latijns-Amerika een continent is waar de democratie over het algemeen voet aan de grond heeft en waarmee Europa democratische waarden en beginselen deelt; overwegende dat er in Latijns-Amerika behoefte is aan ondersteuning van het bestuur en van het institutionele karakter van de staat, dat door geweld en onzekerheid wordt bedreigd; I. overwegende dat het in middeninkomenslanden beter zou zijn om de steun te richten op de versterking van de institutionele en regelgevingscapaciteit, het ontwerp van overheidsbeleid, de steun voor sociale actoren en de vrijmaking van middelen ter aanvulling op de financiële ontwikkelingshulp; J. overwegende dat Latijns-Amerika en de EU een strategisch biregionaal partnerschap vormen op basis van gemeenschappelijke waarden en de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; overwegende dat twee van de negen strategische partners van de EU in de wereld (Brazilië en Mexico) tot Latijns-Amerika behoren; overwegende dat de EU de voornaamste investeerder en de tweede handelspartner is, evenals de voornaamste donor van ontwikkelingshulp, met een aandeel van 53% van de officiële ontwikkelingshulp die de regio ontvangt; K. overwegende dat een groot deel van de mensen die over heel de wereld in armoede leven, in deze middeninkomenslanden woont; overwegende dat deze landen vaak te kampen hebben met grote ongelijkheden en een zwak bestuur, wat de duurzaamheid van hun eigen ontwikkelingsproces in gevaar brengt; overwegende dat veel middeninkomenslanden een belangrijke rol spelen in politieke, veiligheids- en handelskwesties op mondiaal niveau, doordat zij mondiale collectieve goederen produceren en optreden als „ankerpunt” op het regionale niveau; overwegende dat zij ondanks periodes van economische vooruitgang kwetsbaar blijven voor de mondiale economische, milieu- en veiligheidsrisico's; L. overwegende dat sommige landen van Latijns-Amerika zijn gaan bijdragen aan de inspanningen op het vlak van ontwikkelingssamenwerking via de regionale samenwerkingsmechanismen en de zuid-zuidsamenwerking; M. overwegende dat Latijns-Amerika een prioriteit moet blijven voor de EU, wat blijkt uit de biregionale betrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika, waarin de afgelopen jaren grote vooruitgang is geboekt, zoals de associatieovereenkomsten met Midden-Amerika, Chili en Mexico, de multilaterale handelsovereenkomst met Colombia en Peru, de onderhandelingen met Mercosur, het Actieplan van Madrid en de oprichting van de EU-LAC-stichting; N. overwegende dat de steun aan middeninkomenslanden volgens de Europese Consensus voor ontwikkeling belangrijk blijft om de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te verwezenlijken; O. overwegende dat de EU het ontwikkelings- en stabilisatieproces van de regio moet blijven steunen via de overeenkomsten met partners in de regio – waaronder de associatieovereenkomsten – en haar ontwikkelingshulp; overwegende dat het zeer zorgwekkend is dat de EU deze steun kan staken zodra genoemd proces resultaat gaat tonen; P. overwegende dat het huidige voorstel van de Commissie over het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking voorziet in een beperking van de bilaterale steun van de EU aan de middeninkomenslanden van Latijns-Amerika en dat de basisvoorzieningen van de prioriteitenlijst van de regio zijn verdwenen; Q. overwegende dat uit de voor Latijns-Amerika toegewezen begrotingsmiddelen uit het huidige financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking blijkt dat deze regio op het vlak van financiering de minste aandacht krijgt binnen de structuur van hoofdstuk IV van de EU-begroting in vergelijking met andere gebieden die Europese steun krijgen; R. overwegende dat sociale cohesie vele aspecten omvat, zoals de strijd tegen armoede, de beperking van de ongelijkheid, de waarborging van universele toegang tot basisvoorzieningen zoals de gezondheidszorg, onderwijs, pensioen en huisvesting, de erkenning en bescherming van de sociale dialoog en van de arbeidsrechten; overwegende dat er behoefte is aan een fiscaal pact dat een betere en billijke verdeling van de inkomsten garandeert; S. overwegende dat China is uitgegroeid tot de op twee na grootste investeerder in Latijns-Amerika en dat China voor sommige producten de belangrijkste of zelfs de enige exportmarkt is geworden; overwegende dat de EU daarom een actievere rol moet spelen om haar handels- en investeringsbetrekkingen met de Latijns-Amerikaanse landen binnen het WTO-stelsel te verbeteren; T. overwegende dat los van de connotaties die in de EU of in Latijns-Amerika verbonden zijn aan sociale cohesie, dat begrip in beide regio's wordt gezien als een leidraad voor het overheidsbeleid waarmee strategieën voor ontwikkeling kunnen worden gericht op welvaart voor de gehele bevolking, om zo polarisatie, desinteresse en een verlies van vertrouwen in de democratische instellingen te vermijden; U. overwegende dat beleidscoherentie, een betere coördinatie en meer complementariteit in het kader van een betere verdeling van de arbeid enkele van de grootste uitdagingen blijven voor de donoren in de regio, en dat daarom een grotere concentratie en voorspelbaarheid van de ontwikkelingshulp nodig is; V. overwegende dat het scheppen van welvaart en de bestrijding van armoede, ongelijkheid, uitsluiting en discriminatie – vooral van vrouwen, jongeren en etnische minderheden – evenals de bevordering van sociale cohesie en de mensenrechten een belangrijke prioriteit van het strategisch partnerschap EU-Latijns Amerika blijven; W. overwegende dat de regio verontrustende cijfers voorlegt wat betreft de strijd tegen kinder- en moedersterfte, en dat gendergelijkheid en het versterken van de politieke en economische positie van vrouwen essentiële factoren zijn voor het terugdringen van de armoede; X. overwegende dat het stelsel van algemene preferenties (SAP) van de EU een belangrijk instrument is om ontwikkelingslanden in staat te stellen in grotere mate deel te nemen aan de mondiale handel en zo aanvullende uitvoeropbrengsten te genereren ter ondersteuning van de economische groei en van de tenuitvoerlegging van beleidsstrategieën voor ontwikkeling en armoedebestrijding; Y. overwegende dat het bbp niet volstaat als enige indicator voor het meten van ongelijkheid, noch als basis voor beslissingen over de toewijzing van ontwikkelingshulp van de EU met het oog op de uitbanning van armoede; Z. overwegende dat Latijns-Amerikaanse landen veel minder uitvoeren naar hun buurlanden dan landen in andere continenten; overwegende dat het relatief beperkte handelsverkeer te wijten is aan de lange afstanden, hoge tarieven, douane, afzonderlijke handelsovereenkomsten en ontoereikende infrastructuurnetwerken; AA. overwegende dat onderwijs en opleiding, evenals universele toegang tot diensten voor volksgezondheid, van essentieel belang zijn bij de bestrijding van armoede en de bevordering van sociale cohesie; AB. overwegende dat de achteruitgang van het milieu rechtstreekse gevolgen heeft voor het ontstaan van armoede; overwegende dat Latijns-Amerika het grote milieureservaat van de planeet is, aangezien Brazilië, Mexico, Peru en Colombia tot de landen met de grootste biodiversiteit behoren, maar dat het continent tegelijkertijd bijzonder kwetsbaar is voor klimaatverandering; AC. overwegende dat het verbeteren van de belastinginning van fundamenteel belang is om een bekwame staat tot stand te brengen die in staat is om zijn bevolking basisvoorzieningen, zoals gezondheidszorg, sanitaire voorzieningen en onderwijs te bieden; AD. overwegende dat de meest vernietigende effecten van de klimaatverandering en de opwarming van de aarde Latijns-Amerika en het Caribisch gebied zwaar treffen, aangezien de landen in die regio tot de kwetsbaarste ter wereld behoren; overwegende dat natuurrampen in Midden-Amerika hebben geleid tot een verlies van 54% van het regionale bbp; AE. overwegende dat de privésector uitdrukkelijk wordt vermeld in de agenda voor verandering als fundamentele speler voor het tot stand brengen van duurzame ontwikkeling en het bijdragen tot sociale cohesie; AF. overwegende dat de gestructureerde biregionale en mondiale dialoog over migratie tussen de EU en Latijns-Amerika van groot belang is, en dat het migratiebeleid in beide regio's moet waarborgen dat de grondrechten van migranten worden geëerbiedigd; AG. overwegende dat sommige landen van Latijns-Amerika tot de meest gewelddadige landen ter wereld behoren, en dat de criminaliteit op het vlak van drugshandel, georganiseerde misdaad, het witwassen van geld, wapenhandel en corruptie een zeer ernstig probleem blijft in de regio en ontwikkeling in de weg staat; AH. overwegende dat het Commissievoorstel voor het partnerschapsinstrument is toegespitst op de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie in de regio; overwegende dat dit voorstel voornamelijk gericht is op de strategische partners en de opkomende economieën, en tevens uitgaat van een globale benadering die is afgestemd op de mondiale uitdagingen en dreigingen; AI. overwegende dat corruptie die verband houdt met criminele netwerken, in het bijzonder voor drugsdistributie en -handel, een bedreiging vormt voor het democratische stelsel en de collectieve veiligheid in Latijns-Amerika, aangezien deze vorm van corruptie binnendringt in de instellingen, territoriale invloedszones tot stand brengt, zijdelingse schade aanricht en ernstige problemen veroorzaakt voor de stabiliteit en het politiek bestuur; 1. herinnert eraan dat, hoewel de effecten van de mondiale economische en financiële crisis in Latijns-Amerika minder ernstig waren dan in andere regio's, de indices voor ongelijkheid en de armoedepercentages zeer hoog blijven, en dat er onvoldoende voortgang is geboekt bij de verwezenlijking van zes van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling; 2. benadrukt dat de coördinatie tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika bij het bereiken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling moet worden verbeterd, met name wat betreft de maatregelen voor armoedebestrijding, het scheppen van banen en de maatschappelijke integratie van gemarginaliseerde groepen; benadrukt dat de millenniumdoelstelling van een mondiaal partnerschap voor ontwikkeling (MDG 8) centraal moet staan in het beleid van de EU voor de samenwerking met Latijns-Amerika, en dat daarbij gebieden moeten worden gekozen waarin de nieuwe strategie van „inclusieve groei” wordt toegepast; beklemtoont dat de Stichting EU-Latijns-Amerika/Caraïben (EU-LAC) een grote bijdrage kan leveren aan het bereiken van deze doelstellingen; 3. is van mening dat de economische en technologische vooruitgang in sommige Latijns-Amerikaanse landen het noodzakelijk maakt om de doelstellingen van de bilaterale ontwikkelingssamenwerking van de EU te heroverwegen; verzoekt om een heroriëntatie van de samenwerking naar waar deze het hardst nodig is om armoede te bestrijden; benadrukt dat we te kampen hebben met gemeenschappelijke uitdagingen en dat we deze het hoofd moeten bieden door de multilaterale aanpak te versterken; benadrukt dat de verbanden tussen groei, handel, ontwikkeling en het terugdringen van de armoede noch eenvoudig, noch automatisch zijn; moedigt de Commissie daarom aan om in de context van het debat over het toekomstige ontwikkelingsbeleid van de EU diep na te denken over het huidige ontwikkelingsmodel en om lering te trekken uit de afgelopen decennia, teneinde de armoede en ongelijkheid doeltreffend te verlichten zonder de politieke ruimte te beperken; 4. is van oordeel dat het samenwerkings- en ontwikkelingsbeleid van de EU in nauw overleg met Latijns-Amerika moet worden vormgegeven om tot een duurzaam, billijk en evenwichtig ontwikkelingsbeleid jegens die regio te komen; 5. wijst erop dat, hoewel steun een hefboomwerking kan hebben voor Latijns-Amerikaanse landen, dit niet voldoende is om duurzame en blijvende ontwikkeling te garanderen; verzoekt de landen van Latijns-Amerika daarom hun binnenlandse middelen te versterken en te mobiliseren, transparante belastingstelsels en een fiscaal beleid vrij van corruptie en fraude in te stellen, de privésector, plaatselijke overheden en het maatschappelijk middenveld effectief bij de agenda van de EU en Latijns-Amerika te betrekken (met name via samenwerking, technische hulp en juridische en fiscale training bij lokale overheden), en hun eigen inbreng in de projecten te vergroten; 6. is van mening dat de grote Aziatische investeringen, met name op het gebied van vindplaatsen van grondstoffen, koolwaterstof en agrarische hulpbronnen in verschillende landen van Latijns-Amerika de Europese Unie ertoe moet aanzetten om haar steun voor de duurzame ontwikkeling in de regio snel en doeltreffend te versterken; 7. is van oordeel dat het ontwikkelingsbeleid tussen Latijns-Amerika en de EU in evenwicht moet worden gebracht en dat Latijns-Amerika zich daarom bijzonder moet inzetten om politieke, economische en handelsintegratie in de regio te bevorderen; 8. benadrukt dat de vooruitgang in de betrekkingen met Latijns-Amerika gepaard moet gaan met een coherent beleid voor ontwikkelingssamenwerking; beschouwt het daarom als noodzakelijk samenwerkingsinstrumenten en -doelstellingen voor ieder land te ontwikkelen, zodat de middelen op de meest kwetsbare landen worden gericht en de beleidscoherentie voor ontwikkeling wordt verbeterd; 9. verzoekt de Commissie en de Raad om het voor Latijns-Amerika bestemde steunvolume van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking voor de periode 2014-2020 op een derde van het geografische totaalbedrag te houden; 10. is ingenomen met het beginsel van differentiatie en concentratie van de steun zoals voorgesteld door de Commissie; benadrukt dat de differentiatie geleidelijk in de programmeringsfase moet worden ingevoerd – zowel in de begunstigde landen als in de huidige samenwerkingsinstrumenten – om zodoende andere samenwerkingsvormen te ontwikkelen die meer geschikt zijn voor de middeninkomenslanden; beveelt aan dat de criteria voor de toepassing van het differentiatiebeginsel gemeenschappelijk en objectief zijn voor alle landen; 11. herinnert eraan dat de aandacht voor differentiatie er niet toe mag leiden dat het belang van de regio drastisch vermindert binnen het externe optreden van de EU, die een mondiale speler is en ook als dusdanig moet handelen, aangezien zij actief deel uitmaakt van de internationale gemeenschap en niet enkel de belangrijkste donor op wereldvlak is; is van mening dat de EU, als zij dat niet doet, zichzelf overbodig kan maken in hele regio's, waardoor andere mondiale spelers vrij spel krijgen; 12. benadrukt dat iedere herschikking van middelen dan ook ten goede moet komen aan de geografische programma's voor de uitbanning van armoede in de lage-inkomenslanden en de lagere middeninkomenslanden in diezelfde regio; Het belang van de middeninkomenslanden en een gedifferentieerde aanpak 13. geeft uiting aan zijn bezorgdheid over de gebrekkige tenuitvoerlegging van de subsidiabiliteitscriteria die zijn vastgelegd in het Commissievoorstel voor het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking, waarin aan elf middeninkomenslanden van Latijns-Amerika en de Caraïben de toegang tot de bilaterale programma's wordt ontzegd; herinnert eraan dat sommige landen in Latijns-Amerika tot de meest ongelijke landen ter wereld behoren wat inkomsten per inwoner betreft, en dat de voortdurende ongelijkheid zich voordoet in een context van lage sociaaleconomische mobiliteit; benadrukt dat het een groep zeer heterogene landen betreft en dat daarom niet mag worden afgestapt van de gedifferentieerde samenwerking, op basis van coördinatie en politieke dialoog; 14. is van mening dat de boodschap die de EU overbrengt aan de regio bijzonder verontrustend is, aangezien het in wezen een verklaring is dat zij de regio niet het belang toedicht dat zij verdient, ondanks de vele politieke en handelsverbintenissen die tot stand zijn gekomen en de gemeenschappelijke mondiale belangen; 15. benadrukt dat het noodzakelijk is om, overeenkomstig lid 66 van de Europese Consensus voor ontwikkeling, voldoende aandacht te besteden aan middeninkomenslanden en in het bijzonder aan lagere middeninkomenslanden, waarvan er veel te kampen hebben met problemen die vergelijkbaar zijn met die van lage-inkomenslanden; 16. verzoekt de Commissie en de Raad om, in het kader van het differentiatiebeginsel, een objectieve en transparante analyse uit te voeren met als doel de indicatoren voor het meten van ontwikkeling uit te breiden en te herzien, zonder zich te beperken tot het inkomensniveau, en de economische criteria te interpreteren in het licht van andere factoren, zoals de cijfers op het gebied van armoede en kwetsbaarheid, de ECHO-crisisindex en de Gini- en ongelijkheidscoëfficiënt; waarschuwt dat de classificatie van landen volgens hun inkomensniveau gebaseerd is op berekeningen die ongelijkheid en armoede verhullen; 17. benadrukt dat, rekening houdend met genoemde indicatoren, de EU verder moet gaan met de bilaterale samenwerking in het kader van het toekomstige financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking, in ieder geval met Colombia, Ecuador en Peru; 18. verzoekt de Commissie een coherente strategie voor te stellen voor een geleidelijke afbouw van de bilaterale ontwikkelingshulp voor middeninkomenslanden, zodat zij hun status als land dat geen ontwikkelingshulp meer behoeft kunnen consolideren, in navolging van het beginsel van voorspelbaarheid van de hulp dat erkend werd tijdens het forum over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp in Busan; 19. verzoekt de Commissie om ervoor te zorgen dat de geleidelijke terugtrekking van de bilaterale hulp, vanaf de inwerkingtreding van het nieuwe financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking, de volgende criteria omvat: 20. benadrukt dat het wenselijk is het instrument voor ontwikkelingssamenwerking met meer dan 1 miljard euro te versterken om de nieuwe vorm van samenwerking met de middeninkomenslanden en de hogere middeninkomenslanden te bevorderen, en om te waarborgen dat de toegewezen middelen kunnen worden gepland, gekwantificeerd en gecontroleerd; benadrukt dat dit instrument een aanvulling moet bieden op het antwoord van de EU op mondiale uitdagingen als ongelijkheid, klimaatverandering, veiligheidsbedreigingen en drugshandel; Sociale cohesie en armoedebestrijding 21. meent dat de hoge niveaus van ongelijkheid en het ontbreken van een doeltreffend mechanisme voor sociale bescherming de voornaamste obstakels vormen voor de consolidatie van democratie en voor de eerlijke en duurzame economische groei in de regio en vraagt daarom meer aandacht voor het verband tussen democratische regeerbaarheid en sociale cohesie; 22. is van mening dat de doelstelling sociale cohesie van het partnerschap EU-LAC niet kan worden verwezenlijkt zolang er geen grote mate van ontwikkeling en een billijke verdeling van de inkomens en de rijkdom tot stand wordt gebracht, en dat om deze doelstelling te verwezenlijken de uitbanning van de armoede moet worden gegarandeerd via een billijker en progressiever fiscaal beleid, waarbij de capaciteit voor het innen van belastingen en de strijd tegen fraude en belastingontduiking moet worden versterkt; 23. wijst op het belang van ontwikkelingssamenwerking via handel; merkt op dat het handelsverkeer tussen Latijns-Amerika en de EU een cruciale factor is voor de terugdringing van armoede en de schepping van welvaart op beide continenten; waarschuwt voor protectionistische neigingen die uit de huidige economische en financiële crisis kunnen voortvloeien; 24. onderstreept het belang van het behouden van de doelstelling van 20% voor de onderwijs- en gezondheidsprogramma's en staat erop dat het gendergelijkheidsaspect op de arbeidsmarkt en in de samenleving in het algemeen in aanmerking moet worden genomen; wijst er nogmaals op dat onderwijs en investeringen in het menselijke kapitaal de basis vormen voor sociale cohesie en sociaaleconomische ontwikkeling; verzoekt om de tenuitvoerlegging van doeltreffende beleidsmaatregelen en om passende financiering voor de strijd tegen analfabetisme, dat nog steeds een groot probleem is in sommige landen in de regio en dat vooral vrouwen en kinderen treft, en om het bevorderen van de toegang tot gratis openbaar (basis- en secundair) onderwijs, dat vaak beperkt blijft door een gebrek aan begrotingsmiddelen van sommige overheden; steunt in dit verband het project dat werd uitgewerkt door de Organisatie van Ibero-Amerikaanse staten voor onderwijs, wetenschap en cultuur „Onderwijsdoelstellingen 2021: het onderwijs dat we willen voor de generatie van de tweehonderdste verjaardag van de onafhankelijkheid van de Latijns-Amerikaanse staten”; 25. benadrukt dat ondanks het feit dat de dekking van en de uitgaven voor het onderwijs in Latijns-Amerika er de afgelopen decennia aanzienlijk op vooruitgegaan zijn, de kwaliteit van het onderwijs laag en de toegang ertoe ongelijk blijft; wijst op het werk dat geleverd werd door de Europese Unie via de Erasmus-, Alban- en Alfa-programma's en verzoekt de Commissie het huidige niveau van begrotingskredieten te handhaven; 26. wijst erop dat de grote verschillen in de studieresultaten in Latijns-Amerika, tussen landelijke en stedelijke scholen, naargelang van het soort school (openbaar of particulier), het geslacht of de sociaaleconomische status, de afgelopen jaren zijn toegenomen, wat het gebrek aan sociale cohesie vergroot; 27. benadrukt dat sociale cohesie nauw samenhangt met ander beleid, bijvoorbeeld op het gebied van handel, investeringen en financiën; beschouwt dat het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking op een efficiëntere manier de doelstellingen voor sociale cohesie in zijn thematische, nationale en internationale programmering moet inbouwen, voornamelijk ter ondersteuning van een eerlijker fiscaal, belastingtechnisch en sociaal beleid, dat gelijkheid, de toegang tot overheidsdiensten, waardig werk en de hervorming van het gerechtelijk apparaat bevordert; 28. wijst op het belang van programma's als EuroSocial, URB-AL, AL-INVEST, COPOLAD, en van programma's zoals die voor de versterking van de dialoog en de samenwerking tussen de EU en Latijns-Amerika voor het opstellen van modellen voor het beheer van het migratie- en ontwikkelingsbeleid; is van mening dat die programma's in het nieuwe financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking moeten worden versterkt, en dat de mogelijkheden ervan in het kader van de driehoekssamenwerking moeten worden bestudeerd; 29. wijst erop dat de Europese Unie via het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking de nodige middelen ter beschikking moet stellen zodat kinderen hun levensomstandigheden kunnen verbeteren en hun mogelijkheden en hun potentieel ten volle kunnen ontwikkelen, met name binnen het kerngezin; 30. wijst op het belang van het forum voor sociale cohesie EU-Latijns-Amerika, en wenst dat forum te versterken als platform voor een biregionale politieke dialoog op het gebied van sociale cohesie, door ambitieuzere mechanismen te bevorderen en de samenwerking op dat vlak beter te coördineren, en om sociale cohesie een prominentere plaats te geven op de agenda van de belangrijkste internationale fora; 31. wijst erop dat de EU-LAC-stichting een relevante rol kan spelen in de coördinatie van en de steun voor de acties en debatten van het maatschappelijk middenveld over de rol van de internationale samenwerking in het bevorderen van de sociale cohesie in de regio; Coherentie van het ontwikkelingsbeleid 32. herinnert aan het belang van de coherentie van het ontwikkelingsbeleid, zoals bepaald in artikel 208 van het VWEU, voor de uitbanning van armoede, de bevordering van economische en sociale rechten, milieubescherming, goed bestuur, en duurzame en inclusieve ontwikkeling; 33. verzoekt de Commissie om de zichtbaarheid van haar projecten in de landen van Latijns-Amerika te verbeteren en om die programma's begrijpelijker te maken voor de burgers van die landen en zo de toegevoegde waarde van een samenwerking met de EU aan te tonen; 34. wijst erop dat de associatie-/vrijhandelsovereenkomsten van de EU niet mogen indruisen tegen de doelstelling van een coherent ontwikkelingsbeleid; dringt er daarom bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de behoeften en punten van zorg met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking voldoende tot uiting komen in handelsgerelateerde hoofdstukken (bijvoorbeeld over financiële diensten, overheidsopdrachten en intellectuele eigendomsrechten) en dat er via een krachtig mechanisme wordt voldaan aan de gemeenschappelijke normen op het vlak van sociale, arbeids- en milieurechten, zowel in lopende onderhandelingsprocessen over als bij de herziening van deze hoofdstukken; 35. betreurt dat de Commissie met haar voorstel voor een verordening inzake een stelsel van algemene tariefpreferenties voorbijgaat aan het strategische karakter van de betrekkingen met Latijns-Amerika en een groot aantal landen in die regio buiten dit instrument wil laten vallen, terwijl het cruciaal is voor de ontwikkeling van de regio; 36. verlangt dat de EDEO en de Commissie de handen ineenslaan om de weg te banen voor een volwaardige associatieovereenkomst met de Andesgemeenschap omwille van de economische groei en sociale ontwikkeling van haar lidstaten, daarbij uitgaande van de waarden, beginselen en doelstellingen van de EU, die van oudsher voorstander is van Latijns-Amerikaanse integratie; 37. verzoekt de EU erop toe te zien dat de middelen die bestemd zijn voor ontwikkelingssamenwerking niet voor andere doelstellingen worden aangewend; 38. is van oordeel dat de sluiting van een EU-associatieovereenkomst met MERCOSUR ten goede zou komen aan de ontwikkeling in en samenwerking tussen Latijns-Amerika en de EU, op voorwaarde dat deze overeenkomst gebaseerd is op het beginsel van eerlijke handel, de eerbiediging van internationale arbeids- en milieunormen en het beginsel van rechtszekerheid voor investeringen, en op voorwaarde dat de partners te goeder trouw handelen; 39. benadrukt dat het nieuwe financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking het regionale integratieproces dient te bevorderen; herinnert er in dit verband aan dat de associatie- en multilaterale handelsovereenkomsten een krachtige stimulans kunnen zijn voor de regionale integratie als zij de juiste aandachtspunten belichten en rekening houden met asymmetrieën, maar ondersteunt dat een gebrek aan beleidscoherentie dit proces in gevaar brengt; verzoekt de EU met klem erop toe te zien dat geen enkele bilaterale overeenkomst het integratieproces van Latijns-Amerika ondermijnt; merkt tevens op dat hoewel de interregionale betrekkingen afgenomen zijn ten gunste van bilaterale betrekkingen, deze verschuiving naar bilaterale contacten gewoonlijk versnippering en rivaliteit tussen de regionale blokken binnen Latijns-Amerika in de hand werkt; 40. wijst op de noodzaak van het aanduiden van contactpunten voor beleidscoherentie voor ontwikkeling binnen de EU-delegaties en van het ontwikkelen van toezichtmechanismen op dat gebied; 41. wijst erop dat het belangrijk is dat de Europese Unie een handelsbeleid uitwerkt dat meer samenhang vertoont met het beleid voor ontwikkelingssamenwerking, om ervoor te zorgen dat ook de handel bijdraagt tot het bevorderen van billijke en rechtvaardige sociale normen in de partnerschapsovereenkomsten, die de mensenrechten eerbiedigen; 42. benadrukt het belang van meer coherentie in de officiële ontwikkelingshulp en is van mening dat de aanwezigheid van de EU en drie landen van Latijns-Amerika in de G20 dient bij te dragen tot een onderlinge toenadering van de standpunten, zodat gezamenlijk uitvoering kan worden gegeven aan de beleidscoherentie voor ontwikkeling; 43. herinnert aan de verplichting om het beginsel uit artikel 208 over de coherentie van het ontwikkelingsbeleid te eerbiedigen en rekening te houden met negatieve gevolgen voor de regio, die zouden voortvloeien uit de uitsluiting van elf landen van de bilaterale samenwerking met de EU, en uit de schrapping van de handelspreferenties uit het SAP+-stelsel; 44. herinnert eraan dat het maatschappelijk middenveld een belangrijke rol vervult in de consolidatie van de democratie en in de vormgeving, tenuitvoerlegging en controle van het ontwikkelingsbeleid in Latijns-Amerika; betreurt dat in de huidige samenwerkingsprogramma's weinig belang wordt gehecht aan het maatschappelijk middenveld en dat er geringe middelen voor worden toegewezen; 45. benadrukt dat, in lijn met het concept van democratisch eigendom, parlementen, lokale en regionale autoriteiten en het maatschappelijk middenveld moeten worden ondersteund bij hun pogingen een passende rol te spelen bij het ontwerpen van ontwikkelingsstrategieën, het ter verantwoording roepen van regeringen, het uitoefenen van toezicht op en beoordelen van prestaties uit het verleden en bereikte resultaten; benadrukt in het bijzonder het belang van het versterken van de rol van de Latijns-Amerikaanse parlementsleden in het besluitvormingsproces; 46. stelt daarom met ontzetting vast dat de raadpleging van het maatschappelijk middenveld in de onlangs onderhandelde associatieovereenkomst en vrijhandelsovereenkomst met Latijns-Amerikaanse landen uitdrukkelijk wordt beperkt tot kwesties die verband houden met het hoofdstuk duurzame ontwikkeling; 47. is van mening dat de steun voor het maatschappelijk middenveld een van de prioriteiten van het volgende financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking dient te zijn; wijst erop dat die steun in de landenstrategieën en in de regionale programma's moet worden opgenomen om zo de bepalende rol van de steun in de strijd tegen ongelijkheid, tegen corruptie en het toezicht op het gebruik van financiële middelen te benadrukken; 48. verzoekt de Commissie meer financiële, technische en deskundige steun te bieden aan de administraties van de nationale parlementen van de Latijns-Amerikaanse landen in het kader van de regionale strategische programma's om hun doeltreffendheid, transparantie en verantwoordingsplicht te vergroten, wat van essentieel belang is voor een correcte rol van de parlementen in het democratische besluitvormingsproces; 49. herinnert eraan dat in artikel 18 van de Europese Consensus voor ontwikkeling wordt gesteld dat „de EU haar steun voor de capaciteitsopbouw voor niet-overheidsactoren zal intensiveren om haar stem in het ontwikkelingsproces duidelijker te doen weerklinken en de politieke, sociale en economische dialoog vooruit te helpen”; betreurt dat het Groenboek over het trefzekerder maken van het EU-ontwikkelingsbeleid sterk tekortschiet op het vlak van de uitleg over hoe de participatie en capaciteitsopbouw van het maatschappelijk middenveld eruit zullen zien in het toekomstige EU-beleid voor ontwikkelingssamenwerking; 50. verzoekt de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Europese Dienst voor extern optreden om te zorgen voor de eendrachtigheid, consistentie en doeltreffendheid van het Europese externe optreden ten aanzien van Latijns-Amerika, zoals vastgelegd in het Verdrag van Lissabon; Geweld en misdaad 51. drukt zijn zorgen uit over de sociale gevolgen van het hoge niveau van misdaad en geweld in de regio, en met name van vrouwenmoord; beschouwt de vaststelling van een nieuwe, meer doeltreffende strategie die dit fenomeen en de economische, sociale en politieke oorzaken ervan bestrijdt, als noodzakelijk; 52. verzoekt de Commissie om het raadplegingsproces van de plaatselijke gemeenschappen die worden getroffen door winningsprojecten krachtig te ondersteunen; herhaalt in deze context tevens dat het belangrijk is om verslaglegging per land door de winningsindustrie te verzekeren, zoals bepaald in het voorstel voor de Richtlijn betreffende rekenschap en transparantie, als instrument om corruptie, omkoping en belastingontduiking tegen te gaan; 53. herinnert eraan dat criminaliteit en een gebrek aan veiligheid grote gevolgen hebben voor het vertrouwen van de burgers in democratische en overheidsinstellingen, en voor de waarborging van de mensenrechten; 54. herinnert eraan dat een van de prioritaire doelstellingen van het externe optreden van de Unie erin bestaat overal ter wereld, en bijgevolg ook in Latijns-Amerika, de democratische stelsels te versterken en de mensenrechten te verdedigen; 55. toont zich bezorgd over de duidelijke gevolgen van gendergerelateerd geweld in de regio; 56. vraagt de EU om de strijd tegen straffeloosheid tot prioriteit te maken in haar ontwikkelingssamenwerking met Latijns-Amerika en om uiterlijk eind 2012 een mededeling over dat thema in te dienen, met hoofdstukken over justitiële samenwerking, financiële samenwerking, gegevensuitwisseling en de bescherming van slachtoffers; 57. uit zijn bezorgdheid over de toename van het geweld tegen vrouwen; verzoekt de Commissie om samen met de EDEO duidelijke verantwoordelijkheden vast te leggen en om relevante acties van de EU-delegaties te coördineren met die van de ambassades van de lidstaten in de betrokken landen om de verklaring van 2010 van hoge vertegenwoordiger Catherine Ashton inzake vrouwenmoord om te zetten in concrete beleidsmaatregelen waarvoor voldoende middelen worden vrijgemaakt; 58. verzoekt de Commissie om het werk van het inter-Amerikaanse stelsel voor de mensenrechten politiek en financieel te ondersteunen op het vlak van vrouwenmoord en om bij te dragen tot de toepassing van zijn vonnissen; 59. dringt er bij de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger op aan over lopende mensenrechtendialogen vooraf en achteraf met het Europees Parlement overleg te voeren en in het kader van het biregionaal partnerschap samen te werken om wegen te vinden om vrouwenmoord en geweld tegen vrouwen uit te bannen; 60. roept de Commissie op om actief deel te nemen aan politieke dialogen, en in het bijzonder aan de bestaande mensenrechtendialogen, om het onderwerp daar regelmatig aan te kaarten en om in het kader van het biregionale partnerschap haar medewerking te verlenen aan de zoektocht naar oplossingen om geweld tegen vrouwen en vrouwenmoord uit te bannen; Klimaatverandering 61. drukt zijn zorgen uit over de gevolgen van de klimaatverandering voor de duurzame ontwikkeling, de bescherming van de biodiversiteit, de ontbossing en de landbouwproductie in Latijns-Amerika; 62. dringt erop aan dat de EU de grootschalige productie van agrobrandstoffen niet bevordert of ondersteunt via haar ontwikkelingssamenwerking, vanwege de negatieve effecten ervan op de voedselzekerheid, de ontbossing, de toegang tot land en het milieu; 63. verzoekt de lokale overheden van Latijns-Amerika speciale aandacht te schenken aan het toenemend aantal investeringen dat afbreuk kan doen aan de duurzame ontwikkeling en ecosystemen van een land, met name in het kader van de negatieve gevolgen van klimaatverandering; 64. herinnert eraan dat de klimaatverandering een extra last voor Latijns-Amerika met zich meebrengt en dat er dringende noodzaak is om maatregelen voor de bestrijding en verzachting van en aanpassing aan de klimaatverandering te financieren; 65. verzoekt om de uitwisseling van ervaring en informatie tussen de EU en Latijns-Amerika te bevorderen in het kader van het EuroClima-programma en de zuid-zuidsamenwerking, in overeenstemming met wat in het Actieplan van Madrid is vastgelegd; herinnert aan het belang van onderwijs voor milieuduurzaamheid; 66. wijst erop dat de verdeling van het water in Latijns-Amerika, ondanks het feit dat de regio 30% van de waterhulpbronnen van de planeet in handen heeft, erg onregelmatig en ongelijk is; dringt er bij de Commissie op aan dat zij haar steun aan partnerlanden voor een beter beheer van de watervoorziening en -zuivering handhaaft; 67. herinnert aan de verbintenis van de EU om bij te dragen tot de versterking van de rol van duurzame energie als een van de pijlers van duurzame ontwikkeling; Private sector en infrastructuur 68. merkt op dat mechanismen als de investeringsfaciliteit voor Latijns-Amerika (LAIF) een steeds belangrijkere rol moeten gaan spelen in de ontwikkelingssamenwerking van de EU, die energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, vervoer, bescherming van de biodiversiteit en de ondersteuning van het mkb als prioriteit heeft; onderstreept dat de LAIF een belangrijke rol zou kunnen spelen bij de bevordering van regionale integratie en bij de versterking van de internationale concurrentiepositie van de regio; onderstreept dat het maatschappelijk middenveld een centrale en belangrijke rol speelt in het toezicht op het beleid voor ontwikkelingssamenwerking, maar merkt op dat de LAIF niet voorziet in een mechanisme om ervoor te zorgen dat het maatschappelijk middenveld is vertegenwoordigd en deelneemt; verzoekt de Commissie dienovereenkomstig om ervoor te zorgen dat de vertegenwoordiging en participatie van parlementen en het maatschappelijk middenveld wordt gegarandeerd om doeltreffend toezicht op de middelen voor ontwikkelingssamenwerking van de EU te waarborgen; 69. benadrukt dat de ervaringen met de LAIF nader moeten worden onderzocht en dringt erop aan dat de uitvoering van toekomstige projecten wordt onderworpen aan duidelijk vastgelegde en transparante toezichtmechanismen en aan sociale en milieueffectbeoordelingen; 70. wijst in het bijzonder op het belang van het mkb, vanwege zijn bijdrage aan de ontwikkeling, de economische groei en de sociale en economische consolidatie van de regio; benadrukt dat het mkb de belangrijkste bron van werkgelegenheid is; is van mening dat het noodzakelijk zal blijken om tevens de activiteiten van de Europese partners op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen te bevorderen om de doelstelling van een EU-beleid voor inclusieve groei te verwezenlijken; 71. wijst erop dat er dringend infrastructuur moet worden aangelegd in Latijns-Amerika om de huidige sterke groeicijfers te handhaven en sociale integratie te bevorderen; beveelt aan om gebruik te maken van instrumenten als de LAIF om projecten voor vervoers-, energie- en telecominfrastructuur te ondersteunen, aangezien de huidige investeringen door de Latijns-Amerikaanse partners op die gebieden ontoereikend zijn; herinnert eraan dat het gebruik van de officiële ontwikkelingshulp voor zulke projecten moet worden gerechtvaardigd op basis van hun bijdrage tot het terugdringen van de armoede, het bevorderen van sociale cohesie en het verschaffen van overheidsdiensten van hoge kwaliteit aan de bevolking; 72. dringt erop aan dat de Commissie duidelijke richtsnoeren uitwerkt voor een transparant besluitvormingsproces inzake de selectie van projecten en dat zij de samenhang met de Europese Consensus over ontwikkelingssamenwerking, het beginsel van zeggenschap voor het betrokken land en de verbintenis van de EU om haar steun los te koppelen, verzekert; 73. dringt erop aan dat de mogelijkheid om subsidies en leningen te combineren hoofdzakelijk gericht moet zijn op gebieden als kleinschalige en plaatselijke energie- en landbouwproductie, het mkb en micro-ondernemingen uit de privésector in ontwikkelingslanden; Gedifferentieerde samenwerking: wetenschappelijk en technologisch onderzoek 74. verzoekt om de versteviging van de samenwerking met enkele middeninkomenslanden op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie in het kader van het Horizon 2020-programma; 75. vertrouwt erop dat het aangaan van een doortastende dialoog over wetenschap, hoger onderwijs en opleiding, technologie en innovatie de opbouw van een Europees-Latijns-Amerikaanse ruimte voor innovatie en kennis zou kunnen versnellen en zou kunnen bijdragen tot het bevorderen van het concurrentievermogen; 76. is van mening dat de tijdelijke mobiliteit van onderzoekers moet worden bevorderd, evenals de steun aan universiteiten en onderzoekcentra op gebieden als gezondheid, voedselzekerheid, marien en maritiem onderzoek, hernieuwbare energie, de strijd tegen en de aanpassing aan klimaatverandering; 77. herinnert eraan dat de Europese Unie de geostrategische ligging van bepaalde ultraperifere regio's in de omgeving van Latijns-Amerika beter naar waarde moet schatten en moet benutten; 78. merkt op dat het verbeteren van de huidige onderzoeksinstellingen voor landbouwpraktijken van fundamenteel belang is voor de ontwikkeling van het continent; Bevordering van de regionale samenwerking, zuid-zuidsamenwerking (ZZS) en driehoekssamenwerking 79. roept de Commissie op de opname van de ZZS in het samenwerkingsbeleid diepgaander te overwegen; 80. herinnert eraan dat Latijns-Amerika de meest dynamische regio ter wereld is op het vlak van ZZS, waaruit blijkt dat middeninkomenslanden een belangrijke rol spelen als katalysator van de regionale integratie en voor de internationale ontwikkelingsdoelstellingen; 81. herinnert eraan dat de EU tot nu toe geen duidelijke strategische definitie heeft voor de ZZS (10) die het mogelijk maakt om een actiever beleid op dat domein uit te werken; benadrukt dat er indicatoren moeten worden vastgelegd die de sociale en economische gevolgen van de verschillende voorwaarden van de ZZS en de driehoekssamenwerking aantonen; 82. herhaalt het belang van intraregionaal handelsverkeer en van de driehoekssamenwerking en zijn sleutelrol in de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, de uitbanning van armoede, de bevordering van werkgelegenheid en gendergelijkheid, onderwijs, sociale cohesie, landbouw en duurzame ontwikkeling; 83. is van mening dat de initiatieven voor ZZS, biregionale en driehoekssamenwerking in sectoren als wetenschap en onderzoek, duurzame ontwikkeling, milieu, klimaatverandering, energie, sociale cohesie, onderwijs en werkgelegenheid moeten worden uitgebreid; 84. benadrukt de noodzaak om de politieke dialoog tussen de EU en Latijns-Amerika op verschillende niveaus te verbreden, zoals de topbijeenkomsten van staatshoofden en op de Parlementaire Vergadering Eurolat, als belangrijke instrumenten om politieke consensus te ontwikkelen; dringt aan op stappen om te bereiken dat de politieke afspraken op Europees-Latijns-Amerikaanse topconferenties worden gevolgd door de beschikbaarstelling van de nodige financiële middelen; 85. beveelt aan dat de Eurolat-Vergadering en de EU-LAC-stichting bij hun werkzaamheden voldoende strategisch belang hechten aan de ZZS en de driehoekssamenwerking; 86. beschouwt dat de ZZS en de driehoekssamenwerking een centraal thema zouden moeten zijn van de 7e EU-LAC-top in Chili, en dat daarmee een duidelijk vervolg moet worden gegeven aan de slotverklaringen van de top van Madrid; o o o 87. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad en de Commissie, evenals de regeringen en parlementen van de lidstaten en van alle landen van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, de EU-LAC-stichting, de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering, het Latijns-Amerikaanse parlement, het Midden-Amerikaanse parlement, het Andesparlement en het parlement van Mercosur. Het Europees Parlement , – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de artikelen 165, 166 en 214 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Besluit nr. 1719/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 november 2006 tot vaststelling van het programma Jeugd in actie voor de periode 2007-2013 (1) , – gezien Besluit nr. 1720/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 november 2006 tot vastlegging van een actieprogramma op het gebied van een leven lang leren (2) , – gelet op Besluit nr. 1904/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot vaststelling voor de periode 2007-2013 van het programma Europa voor de burger ter bevordering van een actief Europees burgerschap (3) , – gezien de Beschikking 2010/37/EG van de Raad van 27 november 2009 over het Europees Jaar van het vrijwilligerswerk ter bevordering van actief burgerschap (2011) (4) , – gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, van 24 april 2006, over de erkenning van de waarde van niet-formeel en informeel leren in de jeugdsector in Europa (5) , – gezien de resolutie van de Raad van 27 november 2007 over vrijwilligersactiviteiten van jongeren (14427/1/2007), – gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 mei 2007, over de verwezenlijking van de gemeenschappelijke doelstellingen voor vrijwilligersactiviteiten van jongeren (6) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 20 november 2008 over mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie (7) , – gezien aanbeveling 2006/961/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 over transnationale mobiliteit in het onderwijs en de beroepsopleiding in de Europese Gemeenschap: Europees handvest voor kwaliteit bij mobiliteit (8) , – gezien zijn verklaring van 10 maart 2011 over de opstelling van een Europees Statuut voor onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen (9) , – gezien de conclusies van de Raad van 3 oktober 2011 over de rol van vrijwilligerswerk in het sociaal beleid (14552/2011), – gezien de conclusies van de Raad van 29 november 2011 over de bevordering van actief burgerschap door vrijwilligerswerk in de sport (10) , – gezien het verslag van de Commissie over het EU-burgerschap 2010 van 27 oktober 2010, getiteld „Het wegnemen van de belemmeringen voor de rechten van EU-burgers”( COM(2010)0603 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 5 september 2007, getiteld „Het bevorderen van de volledige participatie van jongeren in het onderwijs, het arbeidsleven en het maatschappelijk leven” ( COM(2007)0498 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 27 april 2009, getiteld „Een EU-strategie voor jongeren - Investeringen en empowerment - Een vernieuwde open coördinatiemethode om op de uitdagingen en kansen voor jongeren in te spelen” ( COM(2009)0200 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010: „Europa 2020 – Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” ( COM(2010)2020 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 15 september 2010, getiteld „Jeugd in beweging - Een initiatief om jongeren ten volle te betrekken bij het realiseren van slimme, duurzame en inclusieve groei in de Europese Unie” ( COM(2010)0477 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 20 september 2011 over EU-beleid en vrijwilligerswerk: erkenning en bevordering van grensoverschrijdend vrijwilligerswerk in de EU ( COM(2011)0568 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 23 november 2010, getiteld „Hoe uitdrukking geven aan de solidariteit van de EU-burger via vrijwilligerswerk: eerste beschouwingen over een Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening” ( COM(2010)0683 ), – gezien zijn resolutie van 22 april 2008 over de rol van vrijwilligerswerk als bijdrage tot de economische en sociale cohesie (11) , – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A7-0166/2012 ), A. overwegende dat onder vrijwilligerswerk wordt verstaan de formele, niet-formele, informele of op beroepseducatie of leren gerichte activiteiten, die iemand uit vrije wil, naar eigen keuze en om eigen redenen zonder winstoogmerk verricht en die ten goede komen aan vrijwilligers, aan personen die baat hebben bij diensten van een vrijwilligersvereniging, aan gemeenschappen en aan de samenleving als geheel; B. overwegende dat het succes van het Europees Jaar van het vrijwilligerswerk ter bevordering van actief burgerschap (2011) op nationaal, regionaal, lokaal en Europees vlak positieve gevolgen heeft in termen van de verhoogde zichtbaarheid en bewustwording van de openbare opinie en invloed zou moeten hebben op de uitwerking van overheidsbeleid; C. overwegende dat het vrijwilligerswerk een informele leerervaring is die aangepast is aan personen van alle leeftijden; overwegende dat het vrijwilligerswerk voordelen biedt op het vlak van persoonlijke ontwikkeling, het beheer van openbare ruimten, versterking van de democratie, burgerwaarden, maatschappelijke solidariteit en de deelname aan het democratisch bestel, intercultureel leren en het verwerven van sociale en beroepsvaardigheden, en eveneens bijdraagt aan de doelstellingen van het beleid van de Europese Unie voor sociale integratie en de strijd tegen discriminatie, werkgelegenheid, onderwijs, cultuur, ontwikkeling van vaardigheden en burgerschap; D. overwegende dat vrijwilligerswerk een belangrijke factor is in het creëren van sociaal kapitaal en ontwikkeling en het bevorderen van de sociaaleconomische samenhang, gezien het potentieel van mogelijkheden voor informeel leren, gericht op het helpen van vrijwilligers om vaardigheden te verwerven die hun inzetbaarheid verbeteren en om bij te dragen aan de groeistrategie Europa 2020; E. overwegende dat steeds meer burgers van de Europese Unie van alle leeftijden betrokken zijn bij het vrijwilligerswerk in de sectoren onderwijs, cultuur, jeugdbeleid, sport, milieu, duurzame ontwikkeling, gezondheid, immigratie,het bevorderen van rechten, maatschappelijk verantwoord ondernemen en de betrekkingen van de EU met derde landen; F. overwegende dat er een zeer grote verscheidenheid is aan culturen, tradities, rechtstelsels en de manieren waarop het vrijwilligerswerk in de lidstaten van de Europese Unie is georganiseerd, maar dat obstakels voor vrijwilligerswerk blijven bestaan aangezien het in vele nationale rechtssystemen van de lidstaten niet of onvoldoende wordt erkend, en overwegende dat het niet in de plaats mag komen van taken die mogelijk betaalde werkgelegenheid zouden kunnen creëren; G. overwegende dat de economische crisis en de budgettaire sanering de financiële levensvatbaarheid in gevaar brengen van vele ngo's en vrijwilligersorganisaties die iedere dag werken voor de versteviging van het actieve burgerschap, solidariteit en sociale integratie in heel Europa; H. overwegende dat de economische crisis en de politieke en economische factoren een invloed hebben op de duurzame financiering en de mobilisatie van fondsen voor vrijwilligersactiviteiten; I. overwegende dat verschillende door vrijwilligers geleide projecten en organisaties geen toegang hebben tot een zekere financiering in het kader van bestaande Europese programma's als gevolg van buitensporige administratieve en bureaucratische lasten; J. overwegende dat het optreden van de Europese Unie een toegevoegde waarde biedt voor de bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten en de uitwisseling van informatie en goede praktijken over het vrijwilligerswerk met respect voor het subsidiariteitsbeginsel; 1. verzoekt de lidstaten die niet beschikken over een duidelijk of adequaat wettelijk kader voor vrijwilligers, in een dergelijk kader te voorzien en nationale strategieën uit te werken die de ontwikkeling van vrijwilligersactiviteiten moeten bevorderen, waaronder de erkenning van rechten van vrijwilligers, en te zorgen voor kwaliteit, bescherming en gelijke toegang voor iedereen, zonder discriminatie, met name op het gebied van adequate toegang tot gezondheid en sociale bescherming; 2. verzoekt de lidstaten die nog geen grote vooruitgang geboekt hebben op het gebied van vrijwilligerswerk, om in de toekomst extra aandacht te besteden aan deze sector bij het uitwerken van hun beleid, programma's en financiering; 3. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de rechten en verantwoordelijkheden van vrijwilligers erkend en gerespecteerd worden en dat de vrijwilligers zelf op de hoogte zijn van hun rechten en verantwoordelijkheden; raadt in dit verband de lidstaten aan gebruik te maken van het Europees Handvest van de rechten en plichten van vrijwilligers, opgesteld door de conferentie van belanghebbende partijen tijdens de tweede jongerenconventie van vrijwilligers in 2011, als referentie voor beleidsontwikkeling en nationale wetgeving op dit gebied; 4. vraagt de nationale, regionale, lokale autoriteiten en de EU om extra aandacht te schenken aan achtergestelde en kansarme jongeren (in het bijzonder aan personen met een handicap), zodat zij kunnen deelnemen aan vrijwilligersactiviteiten en te dien einde een gepaste pedagogische en financiële ondersteuning kunnen krijgen; 5. wijst erop dat vrijwilligerswerk het gevaar van sociale uitsluiting beperkt en dat het van essentieel belang is om alle sociale groeperingen bij dergelijke activiteiten te betrekken, in het bijzonder mensen met een handicap; wijst erop dat ervoor gezorgd moet worden dat vrijwilligerswerk een bredere erkenning krijgt en minder belemmerd wordt door allerlei obstakels; 6. legt de nadruk op de noodzaak om het vrijwilligerswerk ook toegankelijk te maken voor immigranten en minderheden, als een noodzakelijke factor om hun sociale integratie te bevorderen; 7. neemt kennis van de gunstige invloed van samenwerking van vrijwilligers uit landen van de Europese Unie en derde landen en onderstreept dat die samenwerking van aanzienlijk belang is binnen het kader van het Europees nabuurschapsbeleid; bemerkt tevens dat naast de belangrijkste voordelen die voortvloeien uit vrijwilligerswerk, dit ook kan helpen om democratie en de rechtstaat in andere landen te bevorderen; 8. vraagt aan de Raad en de Commissie om de onderhandelingen voort te zetten voor soepelere visumregelingen voor inwoners van derde landen die de EU binnen willen voor vrijwilligerswerk, mits zij voldoen aan de voorwaarden voor de uitoefening van vrijwilligerswerk; 9. vraagt de lidstaten dat zij uitvoering geven aan de bepalingen van Richtlijn 2004/114/EG (12) van de Raad betreffende de voorwaarden voor de toelating van onderdanen van derde landen met het oog op studie, scholierenuitwisseling, onbezoldigde opleiding of vrijwilligerswerk, en om de procedures voor het verlenen van visa te vereenvoudigen voor personen die vrijwilligersactiviteiten willen ondernemen in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid; 10. merkt op dat vrijwilligerswerk burgers betrekt bij economisch, sociaal en ecologisch duurzame lokale en grensoverschrijdende ontwikkeling en vaak kan zorgen voor een snelle hulpverlening bij rampen; wijst erop dat het ook van belang is bij het bevorderen van solidariteit, actief burgerschap en intercultureel leren, door vrijwilligers de kans te bieden om de taal en de cultuur van het land waar ze werken, te leren kennen, waardoor cohesie en participatieve democratie worden versterkt; 11. moedigt de lidstaten aan om de voordelen van deelname aan grensoverschrijdende vrijwilligersactiviteiten te erkennen om burgers nieuwe vaardigheden aan te leren en zo eveneens hun inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en hun mobiliteit te verbeteren en de sociale integratie te bevorderen, en om de samenwerking te steunen tussen de organisatoren van vrijwilligersactiviteiten in de EU-landen teneinde de mobiliteit van vrijwilligers van alle leeftijden in heel Europa te vergroten, met het doel wederzijdse interculturele verrijking te bevorderen; 12. vraagt de Commissie dat zij zorgt voor een betere infrastructuur van vrijwilligersorganisaties en -centra voor het verstrekken van informatie en opleiding en voor het coördineren van de activiteiten van de vrijwilligers en de organisaties; 13. verzoekt de Commissie om een rapport te publiceren over de obstakels voor grensoverschrijdend vrijwilligerswerk, bij voorbeeld de leeftijdsgrenzen voor verzekeringen, en, indien nodig, wetgevingsvoorstellen te doen; 14. wijst erop dat de ontwikkeling van een hoogwaardig vrijwilligerswerk moet worden gewaarborgd, zowel op nationaal als grensoverschrijdend vlak, door middel van een gestructureerd kader voor volledige voorlichting en passende opleiding voor vrijwilligers, onder meer inzake beste praktijken, de ontwikkeling van opvangcapaciteit voor verenigingen en organisaties op lokaal en nationaal niveau, een erkenning van de rechten van de vrijwilligers om hun vrijwilligersactiviteiten en hun privéleven te combineren, en door de nodige infrastructuur op alle niveaus te creëren; 15. wijst erop dat activiteiten moeten worden ontwikkeld die het enthousiasme van potentiële vrijwilligers kunnen samenbrengen en richting geven, waarbij de persoonlijke kwaliteiten van elkeen benut worden en de kwaliteit van vrijwilligerswerk in elke organisatie en partnerschap en in elke lidstaat vergroot wordt, met bijzondere aandacht voor grensoverschrijdend vrijwilligerswerk; 16. verzoekt de lidstaten om het gebruik van vrijwilligerstijd als cofinanciering voor Europese projecten, met name in grensoverschrijdende initiatieven, te stimuleren; 17. dringt er bij de lidstaten op aan om initiatieven en programma's op te zetten voor internationaal vrijwilligerswerk buiten de grenzen van de EU en attendeert op de positieve voorbeelden en de goede praktijken die op dit vlak reeds in bepaalde lidstaten bestaan; 18. verzoekt de lidstaten om opleidingsprogramma's te bevorderen, gidsen en materiaal over vrijwilligersmanagement te ontwikkelen en regelingen op te zetten om mensen te motiveren om zich in te zetten voor grensoverschrijdende vrijwilligersactiviteiten; 19. vraagt de Commissie en de nationale, regionale en lokale autoriteiten alsook alle maatschappelijke organisaties om de informatienetwerken te verbeteren teneinde iedereen te informeren over de mogelijkheden voor vrijwilligerswerk, de obstakels voor deelname weg te nemen, de toegang tot goede praktijken betreffende vrijwilligerswerk te verbeteren en grensoverschrijdende samenwerking te promoten; 20. stelt daarom voor om in samenwerking met organisaties en verenigingen die in deze sector werken en met name hun Europese netwerken, een centraal EU-portaal te creëren dat een databank van goede praktijken voor vrijwilligerswerk omvat en een deel over grensoverschrijdend vrijwilligerswerk, met informatie over de beschikbare programma's, de kosten ervan en de deelnemingsvoorwaarden, teneinde een uitwisseling van informatie mogelijk te maken over administratieve lasten, de juridische en fiscale aspecten van vrijwilligerswerk, de obstakels die toegang tot programma's belemmeren en de beste manier om deze te vermijden; 21. moedigt de lidstaten aan gebruik te maken van het handboek van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) voor de evaluatie van vrijwilligerswerk en het handboek van de Verenigde Naties voor organisaties zonder winstoogmerk, om te kunnen beschikken over vergelijkbare statistische gegevens en een duidelijk beeld te geven van de aanzienlijke bijdrage van het vrijwilligerswerk en van de behoeften van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties in de hele Europese Unie; 22. vraagt de Commissie dat zij de lidstaten ertoe aanspoort het handboek van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) voor de evaluatie van vrijwilligerswerk goed te keuren, om zo te zorgen voor gedegen vergelijkbare gegevens die kunnen helpen om de monitoring en de beleidsvorming te verbeteren; 23. merkt op dat ouderen die aan vrijwilligerswerk doen het gemakkelijker vinden om de overgang van werk naar pensionering te maken, d.w.z. zich geleidelijk terug te trekken uit het beroepsleven; 24. benadrukt dat het van belang is oudere burgers die vrijwilligerswerk willen doen in een ander land van de Europese Unie, te informeren en hun een adequate financiering en ondersteuning te bieden en de actieve derde leeftijd te beschouwen als een rijke bron van wijsheid en ervaring voor de maatschappij; 25. merkt op dat vrijwilligerswerk bijdraagt tot integratie, sociale insluiting en sociale innovatie, en ook kan bijdragen tot armoedebestrijding waardoor het helpt economische en sociale cohesie te bereiken; wijst erop dat vrijwilligerswerk ook bijdraagt tot solidariteit tussen de generaties door de samenwerking tussen jongere en oudere burgers aan te moedigen, en dat het bijdraagt tot een actieve derde leeftijd en sociale betrokkenheid gedurende alle fasen van het leven, alsmede tot verbetering van de milieubescherming; 26. merkt op dat vrijwilligerswerk de tolerantie van mensen vergroot, menselijk en sociaal kapitaal genereert en een belangrijke rol speelt in de emancipatie van maatschappelijk uitgesloten groeperingen; benadrukt dat er toegang geboden moet worden tot een zo breed mogelijk aanbod van grensoverschrijdende mogelijkheden voor vrijwilligerswerk, en moedigt de Commissie aan om Europese programma's toegankelijker te maken en open te stellen voor alle leeftijdscategorieën; 27. moedigt de lidstaten aan om nationale doelen voor vrijwilligerswerk vast te stellen en te zorgen voor officiële rapportage, monitoring en evaluatie van vrijwilligersactiviteiten; 28. verzoekt de Commissie en de lidstaten om het vrijwilligerswerk in de sport, in het bijzonder op lokaal niveau, duidelijk zichtbaar te maken, de belangrijke rol te erkennen die sportieve vrijwilligersorganisaties spelen in de versterking van de cultuur, de bevordering van sociale integratie en de ontwikkeling van gemeenschappen, en de hindernissen te verminderen die het sportvrijwilligerswerk in de hele Europese Unie in de weg staan; 29. verzoekt de nationale, regionale, lokale autoriteiten en de EU om de belangrijke bijdrage van het vrijwilligerswerk op het vlak van milieu te erkennen en om de vrijwilligersactiviteiten voor milieuopvoeding, preventie en crisisbeheer en voor de verdediging van het artistieke en culturele erfgoed te ondersteunen; 30. moedigt ondernemers in de Europese Unie aan om hun medewerkers en gepensioneerden actief te ondersteunen bij hun inzet voor vrijwilligerswerk; 31. steunt het voorstel van de Commissie om een Europees vaardighedenpaspoort in te voeren, zodat de tijdens het vrijwilligerswerk verworven vaardigheden zowel professioneel als voor studiedoeleinden officieel worden erkend, wat een essentieel element is om potentiële vrijwilligers te motiveren en om een brug te slaan tussen niet-formeel leren en formeel onderwijs; 32. benadrukt dat het Europees vaaardighedenpaspoort geen verzameling mag zijn van nieuwe, afzonderlijke certificaten, maar een omvattend document moet zijn dat, indien de vrijwilliger dit wenst, een overzicht geeft van alle praktijkervaring, opleidingen en emotionele en sociale vaardigheden die zijn verworven door levenslang leren, ook de vaardigheden die door vrijwilligerswerk zijn verworven ; 33. stelt daarom voor de vaardigheden die in het kader van vrijwilligerswerk zijn verworven op te nemen in het ECTS (Europees systeem voor het verzamelen en overdragen van studiepunten) voor studenten; 34. vraagt de Commissie dat zij zich beraadt over het uitwerken van een vergelijkbaar systeem voor het berekenen en erkennen van in het kader van vrijwilligerswerk verworven vaardigheden voor volwassenen die buiten het universitair systeem vallen; 35. verzoekt de Commissie om het Europees vaardighedenpaspoort zo snel mogelijk te verwezenlijken; benadrukt dat de tijdens het vrijwilligerswerk verworven vaardigheden ook van groot belang zijn in het beroepsleven en zorgen voor toegevoegde waarde op een CV, en merkt op dat vrijwilligerswerk jongeren kan helpen bij hun beroepskeuze; 36. wijst erop dat de erkenning van via vrijwilligerswerk verworven bekwaamheden en vaardigheden als niet-formele en informele leer- en werkervaring van essentieel belang is; 37. merkt op dat vrijwilligerswerk vrijwilligers helpt om hun horizon te verruimen en hun persoonlijkheid te ontwikkelen, en benadrukt dat vrijwilligerswerk de lidstaten ook economische voordelen biedt, aangezien mensen die zich inzetten als vrijwilliger het bruto binnenlands product helpen vergroten; 38. verzoekt de Commissie om in het Europees vaardighedenpaspoort rekening te houden met de noodzaak van een samenhangende en herbruikbare methode voor het voorselecteren en goedkeuren van vrijwilligers die met kinderen en/of kwetsbare leden van de samenleving werken; 39. verzoekt de lidstaten om mechanismen te ontwikkelen voor het valideren van de resultaten van het niet-formeel en informeel leren, wat de waarde en de overdraagbaarheid van de buiten het formele onderwijs verworven vaardigheden zal verhogen, met name door het verwerven van extra ECTS-krediet aan de universiteit door middel van vrijwilligersactiviteiten te vergemakkelijken, alsook een gestandaardiseerd mechanisme voor de erkenning van door vrijwilligerswerk verworven vaardigheden binnen het ECTS en vraagt de lidstaten ook de mogelijkheden te onderzoeken voor het wegwerken van de fiscale obstakels waarmee vrijwilligers die deelnemen aan grensoverschrijdende activiteiten geconfronteerd worden ; 40. stelt voor dat een opleidings- en kwalificatiekader voor trainers van vrijwilligers wordt ingesteld en opgenomen in het Europees kwalificatiekader teneinde de mobiliteit van trainers te bevorderen en de overdraagbaarheid van door vrijwilligerswerk ontwikkelde bekwaamheden en vaardigheden te verbeteren; 41. verzoekt de lidstaten om vrijwilligerswerk onder werknemers en tevens de ondersteuning ervan door werkgevers aan te moedigen, mede in het kader van sociale verantwoordelijkheid van bedrijven; 42. steunt het voorstel van de Commissie om een „Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening” te creëren, waarmee de vrijwilligers meer zouden kunnen deelnemen aan solidariteitsacties in het kader van het beleid van humanitaire hulpverlening van de EU; 43. verzoekt eveneens de Commissie om, in het kader van de oprichting van dit vrijwilligerskorps, vanaf het begin rekening te houden met bestaande structuren en deze actief te integreren; benadrukt tevens dat een overlapping van structuren in het gebied van civiele bescherming niet wenselijk is en vermeden moet worden; 44. vraagt met aandrang aan de nationale, regionale en lokale autoriteiten en de EU om te voorzien in een adequate financiële ondersteuning en om voor de organisaties die zich met vrijwilligerswerk bezighouden, met inbegrip van alle relevante verenigingen en netwerken, met name de kleinere verenigingen met beperkte middelen, de administratieve procedures, alsook de fiscale stimuleringsmaatregelen, te vereenvoudigen, teneinde hun rol, activiteiten en prestaties ten dienste van de gemeenschap te versterken; 45. vraagt daarom het concept van subsidies aan verenigingen te verduidelijken zodat financiering van verenigingen niet langer verward wordt met overheidssteun, die de concurrentie in de economische sector zou kunnen belemmeren; 46. verzoekt de Commissie een mechanisme voor te stellen waarmee lidstaten die het maatschappelijk middenveld willen versterken, alle of de meeste activiteiten en transacties die worden uitgevoerd door vrijwilligersorganisaties zonder winstoogmerk, van btw kunnen vrijstellen; wijst erop dat op zijn minst de kleinere organisaties zonder winstoogmerk onder een dergelijk mechanisme zouden moeten vallen; 47. verzoekt de lidstaten om te zorgen voor rechtszekerheid voor vrijwilligers, a fortiori in verband met verzekeringskwesties, zodat de diverse regelingen in de verschillende lidstaten grensoverschrijdend vrijwilligerswerk aanmoedigen, en tevens te zorgen voor betere informatievoorziening aan vrijwilligers met betrekking tot hun rechten en de regelgevings- en institutionele regelingen die van toepassing zijn in de verschillende lidstaten; 48. verzoekt de Commissie om hulp te bieden bij het wegwerken van bestaande belemmeringen; 49. dringt er bij de lidstaten op aan om hun grensoverschrijdende belasting- en socialezekerheidsregelingen voor grensoverschrijdend vrijwilligerswerk te herzien om ervoor te zorgen dat zij geen aanvullende belemmering vormen voor dat soort werk en dat grensoverschrijdende vrijwilligers de socialezekerheidsuitkeringen kunnen krijgen waar zij recht op hebben krachtens Verordening (EG) nr. 883/2004; 50. benadrukt dat vrijwilligerswerk, hoewel het een belangrijke hulpbron is in onze economie en maatschappij, geen alternatief of vervanging mag zijn voor gewoon betaald werk en in geen geval door regeringen mag worden aangegrepen om hun sociale verplichtingen niet na te komen; 51. is van mening dat dit aspect in het bijzonder moet worden benadrukt voor de zorgsector, waar steeds meer vrijwilligerswerk wordt verricht; wijst er verder op dat het bevorderen van vrijwilligerswerk om vaardigheden te verwerven, te ontwikkelen of te onderhouden er niet toe mag leiden dat vrijwilligerswerk een verplichting wordt, aangezien dat de wezenlijke aard van het vrijwilligerswerk zou ondermijnen; 52. vraagt de nationale, regionale en plaatselijke autoriteiten en in het bijzonder de EU om bij de actoren en partners die zich bezighouden met vrijwilligerswerk de bestaande Europese programma's bekend te maken, met name die programma's die „Europese territoriale samenwerking” binnen het cohesiebeleid beogen, en om voor hen de toegang tot deze programma's te vergemakkelijken, zodat zij er beter van kunnen profiteren voor hun eigen grensoverschrijdende projecten en activiteiten; 53. verzoekt de lidstaten om nationale regelingen voor grensoverschrijdend vrijwilligerswerk te bevorderen en toe te passen om zo bij te dragen tot de ontwikkeling ervan in heel de EU; 54. vraagt in het bijzonder aan de Commissie om, in het kader van de uitwerking van nieuwe meerjarenprogramma's en in het licht van de belangrijke ervaring die is opgedaan met het Europees jaar van de vrijwilligers 2011, ervoor te zorgen dat financiering wordt gewaarborgd voor vrijwilligerswerkprojecten en voor de structuren die door vrijwilligersactiviteiten georganiseerd worden, en om een efficiënte interinstitutionele coördinatie te ontwikkelen en aan te moedigen teneinde de rol van het vrijwilligerswerk in het EU-beleid te bevorderen; 55. verzoekt de Commissie om erop toe te zien dat de gegevens betreffende beschikbare financiering en de desbetreffende programma's vrij toegankelijk zijn voor vrijwilligerswerkprojecten en dat de aanvraagprocedures niet ontoegankelijk worden door overdreven administratieve lasten; 56. vraagt de Commissie om ervoor te zorgen dat afdoende financiering beschikbaar is voor programma's op verschillende beleidsterreinen ter ondersteuning van grensoverschrijdende vrijwilligerswerkactiviteiten; verzoekt de lidstaten om de regelingen voor het bevorderen van nationaal en grensoverschrijdend vrijwilligerswerk actief toe te passen; wenst dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan financiële ondersteuning van de infrastructuur voor vrijwilligerswerk; benadrukt dat overheidssubsidies voor vrijwilligerswerk zonder discriminatie van welke organisatie dan ook moeten toegekend; 57. stelt voor om een grensoverschrijdend netwerk van vrijwilligersorganisaties in de verschillende lidstaten op te richten door bestaande vrijwilligersorganisaties te coördineren en daarbij de uitwisseling van goede praktijken en ervaringen te faciliteren, en is van mening dat er alleen nieuwe contactpunten in het leven moeten worden geroepen in die lidstaten die nog niet over dergelijke structuren beschikken; 58. vraagt aan de Europese Commissie om een Europees statuut voor verenigingen voor te stellen dat hun het juridisch kader biedt waarin zij moeten werken, de administratieve kosten verbonden aan grensoverschrijdende activiteiten te verminderen en structuren voor vrijwilligerswerk op Europese schaal in te voeren die de mobiliteit van vrijwilligers in de EU bevorderen; 59. benadrukt de rol die vrijwilligerswerk kan spelen bij de bevordering van EU-beleid; 60. dringt er bij de Commissie op aan om vrijwilligerswerk in relevant EU-beleid de nodige erkenning te geven en te bevorderen, rekening houdend met het horizontale karakter van dergelijke activiteiten, en ervoor te zorgen dat het beleid zelf de ontwikkeling van vrijwilligerswerk bevordert en de betrokkenheid van alle lagen van de bevolking stimuleert; 61. dringt er bij de Commissie op aan om in EU-programma's en -projecten de nodige erkenning te geven aan de werkelijke bijdrage die aan de samenleving wordt geleverd door vrijwilligers; 62. roept de Commissie op om voldoende middelen toe te wijzen voor de oprichting van een Europees Ontwikkelingsfonds voor vrijwilligerscentra met het oog op het ontwikkelen van een infrastructuur om vrijwilligerswerk te ondersteunen; 63. verzoekt de Commissie en de lidstaten dat zij toestaan dat de aan vrijwilligerswerk bestede tijd in de vorm van een bijdrage in natura met financiële waarde als cofinanciering in alle door de EU gefinancierde programma's wordt opgenomen ; 64. beveelt de Commissie en de lidstaten aan om een synergie te behouden tussen het jaar 2011 en de komende jaren, door zowel in het Europees Jaar voor actief ouder worden (2012) als in het voorgestelde Europees jaar van de burgers (2013) de dimensie van het vrijwilligerswerk als stevige basis op te nemen als uitdrukking van een actief burgerschap dat de sociale integratie van ook de oudere burger bevordert; 65. vestigt de aandacht erop dat vrijwilligerswerk moet worden bevorderd, met name tijdens het Europees jaar van de burgers in 2013, en roept de Commissie tevens op om steun voor vrijwilligerswerk op te nemen in het beleid inzake internationale ontwikkelingssteun, in het bijzonder om alle streefdoelen die werden vastgelegd in de millenniumontwikkelingsdoelstellingen te halen; 66. is voorstander van een formeel onderzoek naar het voorstel van Solidarité voor een institutioneel programma voor menselijke hulpbronnen in de EU-instellingen om het voor het personeel en de stagiaires van de instellingen gemakkelijker te maken vrijwilligerswerk te verrichten, zowel als onderdeel van de personeelsopleiding als in hun eigen tijd; 67. beklemtoont dat het voorgestelde programma kostenbesparend is, een hoge toegevoegde waarde biedt en helpt het beleid en de programma's van de EU uit te voeren; 68. beveelt de Commissie aan om de nuttige contactpunten te behouden die werden vastgesteld zowel met de „EYV 2011 Alliance” en zijn opvolger, het vrijwilligerswerkplatform, die vele maatschappelijke organisaties voor vrijwilligerswerk en netwerking bevatten, als met nationale coördinerende instanties, strategische partners en woordvoerders van nationale regeringen in deze sector, omwille van de zeer grote verscheidenheid van diensten die verantwoordelijk zijn voor het vrijwilligerswerk in de EU, en moedigt die contactpunten aan om zich in te zetten voor het voorstel voor een centraal EU- portaal, in de vorm van een pan-Europees platform, voor het vergemakkelijken van verdere coördinatie en verhoogde grensoverschrijdende activiteit; 69. benadrukt het belang van contactnetwerken en de uitwisseling van goede praktijken om informatie te verspreiden over bestaande EU-procedures die het grensoverschrijdend vrijwilligerswerk kunnen helpen en ondersteunen; 70. vraagt aan de Commissie om, wanneer zij dit geschikt acht, maatregelen te nemen betreffende de politieke agenda voor vrijwilligerswerk in Europa, die is opgesteld door de vrijwilligersorganisaties die verenigd zijn binnen de „EYV 2011 Alliance”; 71. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien zijn resolutie van 5 mei 2010 getiteld „Een nieuwe digitale agenda voor Europa: 2015.eu” (1) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2010 getiteld „Internetgovernance: de volgende stappen” (2) , – gezien zijn resolutie van 6 juli 2011 met als titel: „Breedband in Europa: investeren in digitale groei” (3) , – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A7-0167/2012 ), A. overwegende dat de informatie en communicatietechnologieën (ICT) slechts hun volle potentieel voor de vooruitgang van de economie en de maatschappij kunnen ontwikkelen als de gebruikers kunnen vertrouwen op de veiligheid en veerkracht ervan en als de bestaande wetgeving inzake kwesties zoals de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en intellectuele-eigendomsrechten doeltreffend in de internetomgeving worden opgelegd; B. overwegende dat de weerslag van internet en ICT op de verschillende aspecten van het leven van de burgers snel toeneemt en overwegende dat ze een cruciale drijvende kracht zijn achter onze sociale interactie, culturele verrijking en economische groei; C. overwegende dat ICT- en internetbeveiliging een veelomvattend concept is met een algehele weerslag op economische, sociale, technologische en militaire aspecten waarvoor een duidelijke definitie en differentiatie van de verantwoordelijkheden en een degelijk internationaal samenwerkingsmechanisme vereist zijn; D. overwegende dat het kerninitiatief „Een digitale agenda voor Europa” gericht is op het bevorderen van het mededingingsvermogen van Europa door ICT te versterken, en op het creëren van de nodige voorwaarden voor een sterke, degelijke groei en op technologie gebaseerde banen; E. overwegende dat de privésector de belangrijkste belegger, eigenaar en beheerder blijft op het gebied van informatiebeveiligingsproducten, -diensten, -toepassingen en -infrastructuur, waarin in het afgelopen decennium miljarden euro zijn geïnvesteerd; overwegende dat deze betrokkenheid moet worden versterkt via passende beleidsstrategieën ter bevordering van de veerkracht van infrastructuur die in handen is van of beheerd wordt door overheids-, particuliere of publiek-private organisaties; F. overwegende dat de ontwikkeling van een hoge mate van beveiliging en veerkracht van de ICT-netwerken, -diensten en -technologieën het concurrentievermogen van de EU-economie zou moeten vergroten, zowel door de evaluatie en het beheer van cyberrisico's te verbeteren als door de gehele EU-economie degelijkere informatie-infrastructuren te bieden ter ondersteuning van innovatie en groei waardoor voor bedrijven nieuwe kansen ontstaan om productiever te worden; G. overwegende dat de bij de wetshandhaving beschikbare gegevens over cybercriminaliteit (waaronder cyberaanvallen, maar ook andere soorten onlinecriminaliteit) op een sterke stijging in verschillende Europese landen wijzen; overwegende echter dat statistisch representatieve gegevens over cyberaanvallen afkomstig van zowel rechtshandhavingsinstanties als de CERT-gemeenschap (computercrisisteam) schaars blijven en in de toekomst beter moeten worden geaggregeerd, waardoor rechtshandhavingsinstanties in de gehele EU beter zullen kunnen optreden en de wetgeving over betere informatie zal beschikken om in te spelen op de voortdurende cyberdreigingen; H. overwegende dat een toereikend niveau van informatiebeveiliging van doorslaggevend belang is voor een degelijke uitbreiding van op het internet gebaseerde diensten; I. overwegende dat recente cyberincidenten, -verstoringen en -aanvallen tegen de informatie-infrastructuur van de EU-instellingen, de industrie en de lidstaten aantonen dat een degelijk, vernieuwend en doeltreffend systeem moet worden vastgelegd voor de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur, gebaseerd op volledige internationale samenwerking en minimumnormen voor veerkracht in de verschillende lidstaten; J. overwegende dat de snelle ontwikkeling van nieuwe ICT-middelen, zoals cloud computing, een sterke focus op de beveiliging vereist om de voordelen van de technologische verwezenlijkingen volledig te kunnen benutten; K. overwegende dat het Europees Parlement herhaaldelijk heeft aangedrongen op de toepassing van hoge normen voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en gegevensbescherming, netwerkneutraliteit en de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten; Maatregelen ter bevordering van de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur op nationaal en Unieniveau 1. is ingenomen met de uitvoering door de lidstaten van het Europees programma voor de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur, waaronder het opzetten van het waarschuwings- en informatienetwerk op het gebied van kritieke infrastructuur (CIWIN); 2. is van mening dat de inspanningen ter bescherming van kritieke informatie-infrastructuur niet enkel de algehele veiligheid van de burgers zullen vergroten, maar ook ten goede zullen komen aan de veiligheidsperceptie van de burgers en hun vertrouwen in de beschermingsmaatregelen van de overheid; 3. is erkentelijk dat de Commissie de herziening overweegt van Richtlijn 2008/114/EG van de Raad (4) en vraagt dat bewijsmateriaal wordt verstrekt over de doeltreffendheid en impact van de richtlijn alvorens verdere stappen worden ondernomen; dringt erop aan dat wordt overwogen de reikwijdte ervan uit te breiden, met name door de ICT-sector en de financiële diensten erin op te nemen; dringt bovendien erop aandacht te besteden aan gebieden zoals gezondheid, voedsel- en watertoevoersystemen, nucleair onderzoek en industrie (wanneer die niet vallen onder specifieke bepalingen); is van mening dat deze sectoren ook moeten profiteren van de intersectorale aanpak die wordt gekozen in het kader van CIWIN (dat bestaat uit samenwerking, een waarschuwingssysteem en de uitwisseling van de optimale praktijken); 4. onderstreept het belang van duurzame integratie van het Europese onderzoek om de Europese uitmuntendheid op het vlak van de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur te handhaven en te verbeteren; 5. dringt, in het licht van de onderling verbonden en sterk van elkaar afhankelijke, gevoelige, strategische en kwetsbare aard van nationale en Europese kritieke informatie-infrastructuren, erop aan dat de minimumnormen voor veerkracht regelmatig worden bijgewerkt met het oog op paraatheid voor en reactie op verstoringen, incidenten, vernietigingspogingen of aanvallen, zoals diegene die voortvloeien uit onvoldoende degelijke infrastructuur of onvoldoende beveiligde eindterminals; 6. onderstreept het belang van normen en protocollen voor de informatiebeveiliging, en is verheugd over het feit dat CEN, Cenelec en ETSI in 2011 de opdracht hebben gekregen beveiligingsnormen op te stellen; 7. verwacht dat eigenaren en exploitanten van kritieke informatie-infrastructuren gebruikers in staat zullen stellen en zo nodig zullen helpen om passende middelen te gebruiken ten einde zichzelf te beschermen tegen kwaadaardige aanvallen en/of verstoringen, middels zowel menselijk als geautomatiseerd toezicht, waar nodig; 8. is voorstander van samenwerking tussen publieke en particuliere belanghebbenden op het niveau van de Unie en moedigt hun inspanningen aan om normen te ontwikkelen en toe te passen voor de beveiliging en veerkracht van civiele (publieke, private of publiek-private) nationale en Europese kritieke informatie-infrastructuren; 9. benadrukt het belang van pan-Europese oefeningen om op grootschalige netwerkbeveiligingsincidenten voorbereid te zijn, en van de definitie van één enkele reeks normen voor dreigingsanalyse; 10. verzoekt de Commissie om, in samenwerking met de lidstaten, de invoering van het actieplan voor de bescherming van kritieke informatie-infrastructuren te beoordelen; dringt er bij de lidstaten op aan om goed werkende nationale/gouvernementele CERT's samen te stellen, nationale cyberbeveiligingsstrategieën te ontwikkelen, regelmatige nationale en pan-Europese cyberincidentoefeningen te organiseren, nationale noodplannen voor cyberincidenten te ontwikkelen en bij te dragen aan de ontwikkeling van een Europees noodplan voor cyberincidenten tegen eind 2012; 11. beveelt aan dat de beveiligingsplannen van de exploitant of gelijkwaardige maatregelen worden ingevoerd voor alle Europese kritieke informatie-infrastructuren en dat er veiligheidscoördinatoren worden aangesteld; 12. is ingenomen met de huidige herziening van Kaderbesluit 2005/222/JBZ van de Raad (5) over aanvallen op informatiesystemen; wijst op de noodzaak om de inspanningen van de EU bij de bestrijding van grootschalige cyberaanvallen te coördineren door de bevoegdheden van ENISA, de CERT's van de lidstaten en de toekomstige Europese CERT's op te nemen; 13. is van mening dat ENISA op Europees niveau een sleutelrol kan spelen bij de bescherming van kritieke informatie-infrastructuren door de lidstaten en de instellingen en organen van de Europese Unie technische deskundigheid te verschaffen, evenals door middel van rapporten en analyses over de beveiliging van informatiesystemen op Europees en mondiaal niveau; Overige EU-activiteiten voor degelijke internetbeveiliging 14. spoort ENISA aan om elk jaar maanden voor de bewustwording van de internetbeveiliging in de EU te coördineren en uit te voeren, zodat de lidstaten en de burgers van de EU speciaal worden gewezen op kwesties inzake cyberveiligheid; 15. steunt ENISA, overeenkomstig de doelstellingen van de Digitale agenda, bij de uitvoering van zijn taken op het vlak van netwerkinformatiebeveiliging, met name via sturing en advies aan de lidstaten over de wijze waarop zij aan de basiscapaciteiten voor hun CERT's kunnen voldoen, alsmede middels het ondersteunen van de uitwisseling van optimale praktijken door een klimaat van vertrouwen te ontwikkelen; roept het agentschap op om de betrokken belanghebbenden te raadplegen om soortgelijke cyberbeveiligingsmaatregelen uit te werken voor de eigenaren en exploitanten van particuliere netwerken en infrastructuur, en om de Commissie en lidstaten bij te staan bij het bijdragen aan de ontwikkeling en toepassing van certificeringsregelingen voor informatiebeveiliging, gedragsnormen en samenwerkingspraktijken tussen nationale en Europese CERT's en eigenaren en exploitanten van infrastructuur, waar en wanneer nodig, door technologisch neutrale, gemeenschappelijke minimumeisen vast te leggen; 16. is ingenomen met het huidige voorstel inzake de herziening van het mandaat van ENISA en met name de uitbreiding ervan, en inzake de uitbreiding van de taken van het agentschap; is van mening dat ENISA, naast zijn bijstand aan de lidstaten door het verstrekken van deskundigheid en analyses, bevoegd zou moeten zijn om een aantal uitvoerende taken op EU-niveau te beheren en, in samenwerking met de tegenhangers in de VS, taken met betrekking tot de preventie en opsporing van netwerk- en informatiebeveiligingsincidenten en de bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten. wijst erop dat het agentschap, uit hoofde van de ENISA-verordening, ook aanvullende verantwoordelijkheden zou kunnen krijgen met betrekking tot de reactie op internetaanvallen voor zover dit een duidelijke meerwaarde biedt voor de bestaande nationale responsmechanismen; 17. is ingenomen met de resultaten van de pan-Europese cyberbeveiligingsoefeningen van 2010 and 2011, die in de hele Unie onder toezicht van ENISA zijn uitgevoerd en die tot doel hadden de lidstaten te helpen bij het opzetten, onderhouden en testen van een pan-Europees noodplan; verzoekt ENISA om dergelijke oefeningen op zijn agenda te handhaven en indien nodig geleidelijk relevante particuliere exploitanten hierbij te betrekken om de totale internetbeveiligingscapaciteiten van Europa te vergroten; kijkt uit naar een verdere internationale uitbreiding met gelijkgestemde partners; 18. verzoekt de lidstaten om nationale noodplannen inzake cyberveiligheid op te stellen en belangrijke elementen op te nemen zoals relevante contactpunten en bijstandsvoorzieningen, beheersing en herstel bij cyberverstoringen of -aanvallen van regionaal, nationaal of grensoverschrijdend belang; merkt op dat de lidstaten ook op nationaal vlak gepaste coördinatiemechanismen en -structuren moeten vastleggen die moeten zorgen voor een betere coördinatie tussen bevoegde nationale autoriteiten en voor een grotere samenhang van hun acties; 19. stelt voor dat de Commissie via het EU-noodplan inzake cyberincidenten bindende maatregelen voorstelt voor een betere coördinatie op EU-niveau van de technische en sturingsfuncties van de nationale en gouvernementele CERT's; 20. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de noodzakelijke maatregelen te nemen om kritieke infrastructuur tegen cyberaanvallen te beschermen en voorzieningen te treffen ten einde de toegang tot kritieke infrastructuur hermetisch af te sluiten als een rechtstreekse cyberaanval een ernstige bedreiging vormt voor de goede werking van de infrastructuur; 21. kijkt uit naar de volledige invoering van EU-CERT dat een sleutelrol zal vervullen bij de preventie en opsporing van, de reactie op en het herstel van opzettelijke en kwaadaardige cyberaanvallen die tegen de EU-instellingen zijn gericht; 22. beveelt aan dat de Commissie bindende maatregelen voorstelt die erop gericht zijn minimumnormen inzake beveiliging en veerkracht op te leggen en de coördinatie tussen de nationale CERT's te verbeteren; 23. verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen om te zorgen voor goed werkende CERT's met minimumcapaciteiten voor beveiliging en veerkracht op grond van overeengekomen optimale praktijken; wijst erop dat nationale CERT's deel moeten uitmaken van een effectief netwerk waarin relevante informatie wordt uitgewisseld overeenkomstig de vereiste normen inzake vertrouwelijkheid; verzoekt om de invoering van een ononderbroken continuïteit van de dienst voor de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur voor elke lidstaat en om de opstelling van een gemeenschappelijk Europees noodprotocol dat tussen de nationale contactpunten dient te worden toegepast; 24. onderstreept dat het scheppen van vertrouwen en het bevorderen van de samenwerking tussen de lidstaten cruciaal is voor de bescherming van gegevens en nationale netwerken en infrastructuren; verzoekt de Commissie om een gemeenschappelijke procedure voor te stellen voor de afbakening en vaststelling van een gemeenschappelijke aanpak om grensoverschrijdende dreigingen op het gebied van ICT weg te nemen, waarbij wordt verwacht dat de lidstaten de Commissie van algemene informatie voorzien over risico's, dreigingen en kwetsbaarheden van hun kritieke informatie-infrastructuur; 25. is ingenomen met het initiatief van de Commissie voor de ontwikkeling van een Europees stelsel voor informatiedeling en alarm tegen 2013; 26. is ingenomen met het feit dat de Commissie de verscheidene belanghebbenden inzake internetbeveiliging en bescherming van kritieke informatie-infrastructuur heeft geraadpleegd, zoals het Europees publiek-privaat partnerschap voor veerkracht; erkent de reeds significante betrokkenheid en het engagement van ICT-leveranciers bij dergelijke inspanningen en moedigt de Commissie aan om haar inspanningen voort te zetten om de academische wereld en ICT-gebruikersorganisaties aan te moedigen om een actievere rol te spelen en om een constructieve dialoog met de verschillende belanghebbenden over cyberveiligheidskwesties te bevorderen; is voorstander van een verdere ontwikkeling van de digitale vergadering als een kader voor governance op het vlak van de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur; 27. is ingenomen met het werk dat tot dusverre door het Europees forum van lidstaten is verricht ten aanzien van de vaststelling van sectorspecifieke criteria voor het opsporen van Europese kritieke infrastructuren, met een nadruk op vaste en mobiele communicatiemiddelen, alsook ten aanzien van de bespreking van de beginselen en richtsnoeren van de EU betreffende de veerkracht en stabiliteit op het internet; kijkt ernaar uit om te blijven werken aan de consensus tussen de lidstaten en moedigt in dit verband het forum aan om de huidige op fysieke voorzieningen gerichte aanpak te koppelen aan inspanningen om ook logische-infrastructuurvoorzieningen erin op te nemen die, naarmate virtualisatie- en cloudtechnologieën verder ontwikkeld worden, steeds belangrijker worden voor de doeltreffendheid van de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur; 28. stelt voor dat de Commissie een openbaar pan-Europees onderwijsinitiatief lanceert dat gericht is op het onderricht en de bewustmaking van zowel particuliere als zakelijke eindgebruikers inzake potentiële dreigingen in het internet en op vaste en mobiele ICT-toestellen op elk niveau van de gebruiksketen, alsmede op het bevorderen van een veiliger individueel gedrag online; herinnert in dit verband aan de risico's in verband met verouderde IT-apparatuur en software; 29. verzoekt de lidstaten om, met de steun van de Commissie, de opleidings- en onderwijsprogramma's over informatiebeveiliging, die gericht zijn op nationale rechtshandhavings- en gerechtelijke instanties en op de relevante EU-agentschappen, te versterken; 30. ondersteunt de invoering van een EU-curriculum voor academische deskundigen op het gebied van informatiebeveiliging, aangezien dit een positieve weerslag zou hebben op de deskundigheid en paraatheid van de EU ten aanzien van de zich voortdurend ontwikkelende cyberspace en de dreigingen hiervoor; 31. bepleit de bevordering van opleidingen in cyberveiligheid (promotieplaatsen, universitaire cursussen, workshops, scholing voor studenten, enz.) en gespecialiseerde opleidingen op het gebied van de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur; 32. verzoekt de Commissie om tegen eind 2012 een uitgebreide strategie inzake internetbeveiliging voor de Unie voor te stellen, gebaseerd op duidelijke terminologie; is van mening dat de strategie inzake internetbeveiliging erop gericht moet zijn om op basis van een veilige en veerkrachtige infrastructuur en open normen een cyberspace tot stand te brengen die leidt tot innovatie en welvaart middels vrij verkeer van informatie, terwijl gezorgd wordt voor degelijke bescherming van de persoonlijke levenssfeer en andere burgerlijke vrijheden; blijft bij zijn standpunt dat de strategie in detail de beginselen, doelstellingen, methoden, instrumenten en beleidsterreinen (zowel intern als extern) moet bepalen die nodig zijn om de nationale en EU-inspanningen te stroomlijnen en om minimumnormen voor veerkracht tussen de lidstaten vast te leggen, die moeten zorgen voor een veilige, duurzame, gedegen en veerkrachtige dienstverlening, zowel in verband met de kritieke infrastructuur als voor het algemeen gebruik van internet; 33. onderstreept dat de komende strategie inzake internetbeveiliging van de Commissie de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur als uitgangspunt moet nemen en gericht moet zijn op een holistische en systematische aanpak van cyberveiligheid met enerzijds proactieve maatregelen, zoals de invoering van minimumnormen voor beveiligingsmaatregelen en de scholing van individuele gebruikers, bedrijven en openbare instellingen, en anderzijds reactieve maatregelen, zoals strafrechtelijke, civielrechtelijke en bestuursrechtelijke sancties; 34. dringt er bij de Commissie op aan om een degelijk mechanisme voor te stellen voor het coördineren van de tenuitvoerlegging en periodieke bijwerking van de strategie inzake internetbeveiliging; is van oordeel dat dit mechanisme dient te worden ondersteund met toereikende administratieve, deskundige en financiële middelen en dat het onder andere tot taak heeft de afbakening van EU-posities in de betrekkingen met zowel interne als internationale belanghebbenden over aan internetbeveiliging verwante kwesties te faciliteren; 35. doet een beroep op de Commissie om een EU-kader voor te stellen voor de melding van veiligheidsinbreuken in kritieke sectoren, zoals energie, vervoer, water en voedselvoorziening, alsmede ICT en financiële diensten, om ervoor te zorgen dat de betrokken autoriteiten van de lidstaten en gebruikers worden geïnformeerd over cyberincidenten, -aanvallen en -verstoringen; 36. dringt er bij de Commissie op aan om de beschikbaarheid van statistisch representatieve gegevens over de kosten van cyberaanvallen in de EU, de lidstaten en de industrie (met name de sector van de financiële diensten en de ICT-sector) te verbeteren door de capaciteit voor gegevensverzameling van het geplande Europees cybercriminaliteitscentrum (dat tegen 2013 moet worden opgezet), de CERT's en andere initiatieven van de Commissie, zoals het Europees stelsel voor informatiedeling en alarm, te vergroten om aldus te zorgen voor een systematische verslaglegging en gegevensuitwisseling over cyberaanvallen en andere vormen van cybercriminaliteit waar de Europese industrie en de lidstaten mee te maken hebben, alsmede om de wetshandhaving te versterken; 37. pleit voor een nauwe band en interactie tussen de private sector in de lidstaten en ENISA om de nationale/gouvernementele CERT's te koppelen met de ontwikkeling van het Europees informatie-uitwisselings- en waarschuwingssysteem (EISAS); 38. wijst erop dat de voornaamste drijvende kracht achter de ontwikkeling en het gebruik van technologieën die de internetbeveiliging moeten verhogen, de ICT-industrie is; herinnert eraan dat het beleid van de EU de groei van de Europese interneteconomie niet mag belemmeren en de nodige stimulansen moet bevatten om het potentieel van bedrijven en publiek-private partnerschappen ten volle aan te wenden; beveelt aan om extra stimulansen voor de industrie te onderzoeken opdat zij degelijkere beveiligingsplannen van de exploitanten ontwikkelt overeenkomstig Richtlijn 2008/114/EG; 39. verzoekt de Commissie om een wetgevingsvoorstel in te dienen voor het verder strafbaar stellen van cyberaanvallen (d.w.z. spear-phishing, onlinefraude, enz.); Internationale samenwerking 40. herinnert eraan dat internationale samenwerking het kerninstrument is voor de invoering van doeltreffende maatregelen inzake cyberveiligheid; erkent dat de EU thans niet permanent actief betrokken is bij internationale samenwerkingsprocessen en -gesprekken in verband met cyberveiligheid; verzoekt de Commissie en de EDEO om een constructieve dialoog op te starten met gelijkgestemde landen om een gemeenschappelijk standpunt en beleid te ontwikkelen ter vergroting van de veerkracht van het internet en de kritieke infrastructuur; blijft tegelijk bij het standpunt dat de EU internetbeveiligingskwesties permanent moet opnemen in de reikwijdte van haar externe betrekkingen, onder andere bij het ontwerpen van verschillende financiële instrumenten of bij het aangaan van internationale overeenkomsten die de uitwisseling en opslag van gevoelige gegevens met zich meebrengen; 41. neemt nota van de positieve resultaten van het Verdrag inzake cybercriminaliteit van de Raad van Europa van Boedapest in 2001; wijst er echter op dat de EDEO niet alleen meer landen moet aanmoedigen om het verdrag te tekenen en te ratificeren, maar ook bilaterale en multilaterale overeenkomsten over internetbeveiliging en -veerkracht met gelijkgestemde internationale partners moet uitwerken; 42. wijst erop dat het grote aantal lopende activiteiten van uiteenlopende internationale en EU- instellingen, -instanties en -agentschappen alsook van de lidstaten coördinatie vergt om dubbel werk te voorkomen en dat het derhalve de moeite loont om een officiële verantwoordelijke voor de coördinatie aan te stellen, bijvoorbeeld een EU-cyberveiligheidscoördinator; 43. onderstreept het bijzondere belang van een gestructureerde dialoog tussen de belangrijkste Europese en Amerikaanse spelers en wetgevers op het gebied van de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur met het oog op de totstandbrenging van een consensus en gemeenschappelijke interpretaties en standpunten ten aanzien van het kader voor wetgeving en beheer; 44. is ingenomen met de oprichting van de EU-VS-Werkgroep over cyberveiligheid en cybercriminaliteit tijdens de EU-VS-top van november 2010 en steunt de inspanningen om internetbeveiligingskwesties op te nemen in de trans-Atlantische beleidsdialoog; is verheugd over de gezamenlijke uitwerking door de Commissie en de regering van de VS, onder de paraplu van de EU-VS-Werkgroep, van een gemeenschappelijk programma en een stappenplan voor gezamenlijke/gesynchroniseerde transcontinentale cyberoefeningen in 2012/2013; 45. stelt voor om een gestructureerde dialoog tussen wetgevers van de EU en de VS in te stellen om internetgerelateerde kwesties te bespreken als onderdeel van een streven naar consensus, gemeenschappelijke interpretatie en standpunten; 46. dringt er bij de EDEO en de Commissie op aan om op basis van het werk van het Europees forum van lidstaten een actief standpunt in te nemen binnen de relevante internationale fora, onder meer door de standpunten van de lidstaten te coördineren met het oog op de bevordering van de kernwaarden, doelstellingen en het beleid van de EU inzake internetbeveiliging en veerkracht van het internet; merkt op dat tot deze fora instellingen behoren zoals de NAVO, de VN (in het bijzonder via de Internationale Telecommunicatie-unie en het forum voor internetbeheer), de Internet Corporation for Assigned Names and Numbers, de Internet Assigned Numbers Authority, de OVSE, de OESO en de Wereldbank; 47. moedigt de Commissie en ENISA aan om deel te nemen aan de dialogen met de voornaamste belanghebbenden ten einde technische en wettelijke normen op het vlak van cyberspace te bepalen op internationaal niveau; o o o 48. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's inzake energievoorzieningszekerheid en internationale samenwerking: „Het energiebeleid van de EU: verbintenissen met partners buiten onze grenzen” ( COM(2011)0539 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een mechanisme voor informatie-uitwisseling met betrekking tot intergouvernementele overeenkomsten tussen lidstaten en derde landen op energiegebied ( COM(2011)0540 ), – gezien de conclusies van de Raad van 24 november 2011 inzake energievoorzieningszekerheid en internationale samenwerking – „Het energiebeleid van de EU: verbintenissen met partners buiten onze grenzen”, – gezien zijn resolutie van 25 november 2010 over een nieuwe energiestrategie voor Europa 2011-2020 (1) , – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie internationale handel ( A7-0168/2012 ), A. overwegende dat voor de huidige gemeenschappelijke energieproblemen en de tenuitvoerlegging van de ambitieuze energie- en klimaatveranderingsdoelstellingen van de EU een gemeenschappelijk doeltreffend, billijk internationaal optreden van de Europese Unie nodig is, dat met name gericht is op een sterkere externe dimensie van haar energiebeleid en het spreken met één stem, met het oog op meer diversificatie van voorzieningsbronnen en -routes, een hogere energievoorzieningszekerheid en de bevordering van een duurzame productie en consumptie; B. overwegende dat de wereldbevolking volgens de huidige trends tegen 2050 naar verwachting tot 9 miljard mensen zal zijn aangegroeid, de wereldwijde energievraag tegen 2030 met 40% zal zijn toegenomen, voornamelijk in niet-OESO-landen, en de wereldwijde concurrentie om fossiele brandstoffen uit opkomende economieën zal verhevigen; C. overwegende dat de EU het komende decennium steeds meer afhankelijk zal worden van de invoer van energie omdat de interne fossiele brandstoffen uitgeput raken, ondanks de toenemende input van hernieuwbare energiebronnen, energie-efficiëntie en onderzoek naar energietechnologieën; D. overwegende dat energie-efficiëntie essentieel is om de afhankelijkheid van de EU van externe energie te verkleinen en de geopolitieke onafhankelijkheid en energiezekerheid van de EU te vergroten, aangezien de EU meer dan 400 miljard euro per jaar uitgeeft aan de invoer van energie; overwegende dat het behalen van de minimale energiebesparingsdoelstelling van 20% niet alleen onze energiezekerheid zal verbeteren, maar tevens de kapitaaloverdracht van EU-economieën naar energieproducerende landen met minstens 50 miljard euro per jaar zal verminderen; E. overwegende dat het voor de EU van belang is voorrang te geven aan het veiligstellen en ontwikkelen van interne fossiele-brandstofbronnen, met name de aanzienlijke reserves die recentelijk in de Middellandse Zee zijn ontdekt, die de Europese afhankelijkheid van energie-invoer zouden verminderen; overwegende dat er aanzienlijke mogelijkheden zijn voor de gezamenlijke ontwikkeling en exploitatie van fossiele-brandstofbronnen met de buurlanden van de EU; F. overwegende dat de EU vandaag, als een digitale economie en maatschappij, veel meer afhankelijk is van een continue en betrouwbare elektriciteitsvoorziening dan ooit het geval is geweest; G. overwegende dat de EU reeds de belangrijkste invoerder van fossiele brandstoffen is en steeds afhankelijker wordt van de invoer en kwetsbaarder ten opzichte van externe leveranciers en doorvoerlanden; overwegende dat dit anderzijds de EU als belangrijke klant op de wereldwijde energiemarkten aanzienlijke macht geeft; H. overwegende dat de mondiale vraag naar energie door de bevolkingsaanwas en de verhoging van de levensstandaard tot 2030 met maar liefst 40 % zou kunnen groeien; overwegende dat de grote en toenemende afhankelijkheid van de EU op het gebied van invoer een beleid vergt dat rekening houdt met en een oplossing biedt voor deze mogelijke ontwikkelingen; I. overwegende dat een gemeenschappelijk extern energiebeleid, gebaseerd op solidariteit, diversificatie en strategische samenwerking, ook met de belangrijkste energieverbruikende landen, en gericht op het bevorderen van inheemse hernieuwbare energiebronnen, synergieën zou teweegbrengen die zouden helpen om de energievoorzieningszekerheid van de EU te waarborgen, het handelingsvermogen van de EU op het gebied van buitenlands beleid zou vergroten en haar geloofwaardigheid als mondiale speler zou versterken, onder andere op het gebied van klimaatverandering; J. overwegende dat ondernemingen uit derde landen profijt trekken van het openstellen van de energiemarkt van de EU, maar dat obscure handel en vijandige overnames door dergelijke ondernemingen een bedreiging vormen, hetgeen maakt dat de EU-mededingingsregels en andere relevante wetgeving strikt moeten worden toegepast om ervoor te zorgen dat de interne markt met een gediversifieerde energievoorziening goed functioneert en ruwe aardolie- en gastoevoeronderbrekingen en -crises in de toekomst worden voorkomen; K. overwegende dat de lidstaten steeds meer verweven raken en inspanningen om de energievoorziening uitsluitend op nationaal niveau te verzekeren ontoereikend blijken en onmogelijk de belangen van alle EU-lidstaten kunnen vrijwaren; L. overwegende dat de nodige investeringen in de ontwikkeling van energie-infrastructuur nog ontbreken, hoewel de EU deze noodzaak ruimschoots heeft erkend; M. overwegende dat enkel een volledig geïntegreerde Europese energiemarkt op basis van solidariteit in staat is om de problemen op het gebied van energievoorzieningszekerheid die voortvloeien uit de verschillen in samenstelling en aandeel van energie-invoer in de verschillende lidstaten, op afdoende wijzen aan te pakken; N. overwegende dat het zeer belangrijk is dat de EU consistente en samenhangende externe energiebetrekkingen onderhoudt met belangrijke producerende, verbruikende en doorvoerlanden, en dat bij onderhandelingen met machtige energieleveranciers in derde landen een strategische en politieke coördinatie tussen de lidstaten essentieel is; O. overwegende dat betrekkingen op energiegebied voorspelbaarheid, stabiliteit en langetermijninvesteringen vereisen; P. overwegende dat de uitdaging van energiezekerheid ligt in het verminderen van de onzekerheden die aanleiding geven tot spanningen tussen landen en in het beperken van de marktinefficiënties die de voordelen van handel, zowel voor leveranciers als consumenten, in de weg staan; Q. overwegende dat de Arctische regio naar schatting een derde van de gemiddeld geraamde wereldwijde aardgasvoorraad en 13 % van de onontdekte aardolie bevat; Interne energiemarkt – betere coördinatie op EU-niveau 1. onderstreept dat een volledig ontwikkelde, grensoverschrijdende energie-infrastructuur binnen de EU noodzakelijk is; onderstreept voorts dat een sterke coördinatie van het beleid in de lidstaten en een gezamenlijk en solidair optreden op het gebied van extern energiebeleid en energiezekerheid noodzakelijk zijn, waarbij het belang van transparantie en de volledige uitvoering van de interne energiemarkt wordt erkend, overeenkomstig de energie- en klimaatdoelstellingen voor de lange termijn; 2. is van mening dat het energiebeleid een integraal en belangrijk deel van het gemeenschappelijk buitenlands beleid moet uitmaken en in synergie met andere beleidsdomeinen met een externe dimensie moet worden uitgewerkt en uitgevoerd; 3. benadrukt dat de EU, rekening houdend met zowel de huidige economische omstandigheden als het streven om een echte interne energiemarkt in de EU te verwezenlijken, voorrang dient te geven aan investeringen in energie-infrastructuur die een geleidelijke capaciteitsvergroting met behulp van marginale investeringskosten mogelijk maken, zodat de interne markt kan profiteren van een geoptimaliseerd gebruik van de energie-infrastructuur, waarbij de zekerheid van de energievoorziening, het concurrentievermogen en de duurzaamheid op een kostenefficiënte wijze worden gewaarborgd; 4. herinnert aan het verzoek van het Parlement om plannen op te stellen voor een Europese Energiegemeenschap met nauwe samenwerking op het vlak van energienetwerken en Europese financiering van nieuwe energietechnologieën om het probleem van de versnippering van het Europese energiebeleid op te lossen en de Unie een krachtige internationale stem te geven in haar betrekkingen op energiegebied; 5. dringt er bij de Commissie op aan een wetgevingsvoorstel tot oprichting van een Waarnemingspost voor Energie in te dienen met het oog op een betere informatievoorziening inzake energie-invoermarkten en een betere analyse van exportmarkten; 6. meent dat een samenhangende, geïntegreerde Europese interne energiemarkt die naar behoren functioneert, een belangrijk element is voor een succesvol extern energiebeleid van de EU; meent tevens dat het Europese regelgevingskader inzake energie een belangrijk element is in de opbouw van de interne energiemarkt en in de partnerlanden moet worden bevorderd door het bewustzijn over het doel en de voordelen ervan te vergroten, waarbij het algemene doel is ervoor te zorgen dat het externe energiebeleid van de EU en de bilaterale overeenkomsten van de lidstaten volledig voldoen aan de EU-wetgeving; 7. benadrukt dat de Commissie en de Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) ervoor moeten zorgen dat alle multilaterale en bilaterale overeenkomsten van de EU, in het bijzonder partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, volledig voldoen aan de internemarktregels van de Unie; benadrukt dat in dergelijke overeenkomsten wederkerigheid moet worden gegarandeerd, alsmede gelijke concurrentievoorwaarden en transparantie om te zorgen voor een veilig juridisch klimaat voor EU-investeerders in energievoorzienings- en doorvoerlanden; 8. verzoekt de EU en de lidstaten om te zorgen voor een onderling verbonden interne energiemarkt die bestand is tegen druk van buitenaf en tegen pogingen om de energievoorziening en -prijzen te gebruiken als instrument om druk uit te oefenen op het buitenlands beleid; wijst er daarom op dat meer middelen moeten worden vrijgemaakt voor projecten die de energiemarkten in de EU onderling verbinden en dat de Europese infrastructuurnetten voor aardgas en elektriciteit tegen eind 2015 moeten worden voltooid, in het bijzonder het interconnectieplan voor het Oostzeegebied, zoals bepaald in het derde energiepakket van de EU; 9. onderstreept dat de interne markt enkel goed kan functioneren als de regels van de interne energiemarkt volledig worden toegepast op de energie die in de Unie wordt ingevoerd, zodra deze energie zich op het grondgebied van de EU bevindt; wijst erop dat de EU derhalve zou moeten streven naar convergentie van regelgeving met de buurlanden die bereid zijn om de regels van de interne energiemarkt van de EU na te leven; benadrukt het belang en de rol van de Energiegemeenschap in dit verband; 10. verzoekt de Commissie de oprichting van een alomvattend EU-systeem voor gasindexering op basis van gasmarktprijzen te ondersteunen, zodat alle Europese gasbedrijven op een eerlijker en beter voorspelbare wijze, onafhankelijk van de olieprijzen, handel kunnen drijven met externe gasleveranciers en zodat de concurrentie op de interne gasmarkt van de EU verder wordt bevorderd; 11. benadrukt dat de kracht als gevolg van de integratie van de interne energiemarkt en de infrastructuur volledig moet worden benut door de middelen, deskundigheid en capaciteiten van de lidstaten en de EU samen te brengen; verzoekt daarom om meer transparantie en een grotere EU-deelname aan onderhandelingen over overeenkomsten tussen lidstaten en derde landen aangezien deze overeenkomsten ook een invloed kunnen hebben op de werking van de interne energiemarkt van de EU; ondersteunt de Commissie in haar streven naar grotere transparantie en meer informatie-uitwisseling tussen de lidstaten en roept op tot toenemend gebruik van bestaande mededingingsmaatregelen om ervoor te zorgen dat de EU-wetgeving niet wordt omzeild; 12. wijst nadrukkelijk op de bijkomende verantwoordelijkheden van het Parlement op het gebied van energie overeenkomstig artikel 194 van het VWEU en dringt aan op een adequate betrokkenheid bij alle voorlichtings- en raadplegingprocessen met betrekking tot het externe energiebeleid; onderstreept in dit verband dat het delen van gegevens over collectieve maatregelen, programma's en projecten van de EU, haar financiële instellingen of andere communautaire entiteiten ook het Parlement dient te omvatten; 13. verwelkomt de toetreding van de Republiek Moldavië en Oekraïne tot de Energiegemeenschap, alsook de waarnemerstatus van Armenië en Georgië, hetgeen zal bijdragen tot het verbeteren van de regionale samenwerking op energiegebied door middel van een beter regelgevend kader voor toekomstige partnerschappen tussen de EU en deze partnerlanden; 14. herhaalt de oproep van het Parlement dat aan internationale energieprojecten transparante intergouvernementele overeenkomsten op lidstaat- of EU-niveau ten grondslag moeten liggen; benadrukt dat energieprojecten die uitsluitend zijn gebaseerd op commerciële overeenkomsten risico's inhouden zowel voor de bescherming van beleggers als voor de volledige eerbiediging van de regels van de interne markt; 15. roept op tot een grotere synergie tussen het handels- en energiebeleid van de Unie, overeenkomstig de strategische documenten betreffende de samenwerking op het gebied van energiebeleid met partners buiten de EU, met inbegrip van de strategie „Energie 2020” en de mededeling van de Commissie inzake energievoorzieningszekerheid en internationale samenwerking; 16. benadrukt dat de versterking van de externe dimensie van het energiebeleid van de EU van cruciaal belang is, zowel voor de verbetering van de energievoorzieningszekerheid van de EU als voor de bevordering van haar handelsbetrekkingen met derde landen; benadrukt de noodzaak om een duurzaam kader te creëren voor de samenwerking met onze strategische handelspartners in het energie- en grondstoffenbeleid, dat volledig zal aansluiten met de reguleringen van de interne energiemarkt; 17. meent dat de lidstaten door een betere coördinatie tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en de Commissie volledig zouden kunnen profiteren van het politieke en economische gewicht van de Unie; is dan ook verheugd over het voorstel van de Commissie voor een besluit tot instelling van een mechanisme voor informatie-uitwisseling met betrekking tot intergouvernementele overeenkomsten tussen lidstaten en derde landen op energiegebied; onderstreept in dit verband de toegevoegde waarde van een advies en ondersteuning van de Commissie tijdens het onderhandelingsproces om ervoor te zorgen dat intergouvernementele overeenkomsten stroken met de regelgeving van de interne energiemarkt, overeenkomstig de energie- en klimaatdoelstellingen voor de lange termijn; 18. benadrukt dat het creëren van een mechanisme voor informatie-uitwisseling voor intergouvernementele overeenkomsten tussen de lidstaten van de EU en derde landen inzake energiebeleid de transparantie, coördinatie en doeltreffendheid van het beleid in heel de EU aanzienlijk zou verbeteren; 19. verzoekt om nauwere samenwerking tussen de Raad, de Commissie en de EDEO opdat zij met één stem spreken en gezamenlijk handelen inzake kwesties die betrekking hebben op een gemeenschappelijk buitenlands beleid op energiegebied; benadrukt de noodzaak om binnen de EDEO een beleidsafdeling voor energie op te richten en om de EU-delegaties te betrekken bij energiediplomatie ter plekke; 20. steunt het gebruik van instrumenten zoals vroegtijdige waarschuwingssystemen in de betrekkingen met leveranciers en doorvoerlanden; is ervan overtuigd dat het verder bevorderen van de idee van het gezamenlijk aankopen van energiegrondstoffen door lidstaten noodzakelijk is in de context van de toenemende concurrentie om grondstoffen en de bestaande monopolies van producenten; 21. verzoekt de lidstaten en de Commissie om handels- en investeringsbelemmeringen op energiegebied ten aanzien van derde landen op te sporen en waar nodig maatregelen te treffen om die belemmeringen bilateraal en via de Wereldhandelsorganisatie weg te werken; 22. steunt het voorstel van de Raad om de werking van het Verdrag inzake de Energiegemeenschap te analyseren en een stappenplan op te stellen om de modernisering van de energiesectoren te versnellen; wenst dat meer aandacht gaat naar de tenuitvoerlegging van hervormingen en technologieën zoals intelligente energienetten om de integratie van hernieuwbare energie te bevorderen en de energie-efficiëntie te vergroten; ondersteunt daarom ideeën die een nieuwe impuls geven aan het Energiehandvestverdrag en stelt daartoe de invoering van strategische partnerschappen voor; herhaalt dat de sociale dimensie van het verdrag moet worden ontwikkeld om problemen zoals energiearmoede en -corruptie doelmatig aan te pakken; 23. vraagt dat de Commissie wijst op het belang van de Conferentie over het Energiehandvest en de noodzaak om deze te ondersteunen, teneinde optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden die het Energiehandvest biedt op belangrijke gebieden zoals handel, doorvoer, investeringen en geschillenbeslechting, onder meer door de uitbreiding van het Energiehandvest naar de staten die het nog niet ondertekend en/of geratificeerd hebben; 24. is van mening dat alle lidstaten ten minste elk kwartaal hun gemiddelde bilaterale invoerprijs voor aardgas bekend moeten maken en indienen bij Eurostat, met een vertraging van niet meer dan twee kwartalen; 25. is van mening dat voor de uitvoering van een consistent en samenhangend extern energiebeleid van de EU een regelmatige coördinatie tussen de lidstaten en de Commissie nodig is; verzoekt de Commissie om op regelmatige tijdstippen uitwisselingen met de lidstaten te organiseren, met name via de voorgestelde strategische groep voor internationale energiesamenwerking, over prioriteiten en activiteiten op het gebied van de externe energiestrategie van de EU en de lidstaten op politiek en deskundigenniveau; pleit voor het inschakelen van onafhankelijke energieregelgevers als deskundigen in de strategische groep voor internationale energiesamenwerking gezien hun ervaring en grondige kennis van de werking van grensoverschrijdende elektriciteits- en gasmarkten; 26. is van mening dat de doeltreffendheid van de door de Europese Commissie voorgestelde maatregelen zou kunnen worden verbeterd door ze te prioriteren en door tijdschema's en actieplannen vast te stellen met vermelding van de geboekte vooruitgang en de uiterste termijnen; 27. is van mening dat de zorg voor samenhang tussen de horizontale doelstellingen die worden genoemd in het Verdrag van Lissabon van cruciaal belang is voor het externe energiebeleid van de EU; wenst dat het Europees Parlement tijdig wordt geïnformeerd over projecten die binnen de EU prioriteit hebben; 28. verzoekt de lidstaten om geen energiecontracten of overeenkomsten betreffende de levering van energiegerelateerde technologie te sluiten met derde landen die de belangen van een andere lidstaat van de Unie schaden; 29. is van mening dat de problemen van het externe energiebeleid van de EU regelmatig aan bod moeten komen tijdens formele en informele bijeenkomsten van de ministers van Energie in de Raad, met de medewerking en krachtige steun van de hoge vertegenwoordiger, de commissaris voor energie en hun desbetreffende diensten; meent dat deze bijeenkomsten tevens dienen te worden benut om tot een samenhangend gemeenschappelijk Europees standpunt te komen voor bijeenkomsten op hoog niveau in het kader van internationale organisaties zoals de IEA, de VN, IRENA, IPEEC en het IAEA, waar de EU een actiever en invloedrijker rol moet spelen; meent dat het Parlement regelmatig over alle relevante kwesties moet worden geïnformeerd en geraadpleegd; 30. meent dat de Raad, wanneer een infrastructuurproject van strategisch belang een invloed heeft op de energievoorzieningszekerheid van de hele EU, moet nadenken over het toekennen van een onderhandelingsmandaat aan de Commissie om de onderhandelingen te leiden en dat dergelijk mandaat ook moet worden overwogen in het geval van andere intergouvernementele overeenkomsten die een aanzienlijke invloed op de energiebeleidsdoelstellingen van de EU voor de lange termijn zouden hebben, in het bijzonder haar afhankelijkheid van energie-invoer; roept in dit verband op tot passende raadpleging van en communicatie met het Parlement; 31. verzoekt de Commissie om een hulpmiddel voor informatie-uitwisseling te ontwikkelen om relevante gegevens over de energieprogramma's en -projecten van overheids- en financiële instellingen van de lidstaten en de EU in derde landen te verzamelen en beschikbaar te stellen; verzoekt de lidstaten om de desbetreffende gegevens aan de Commissie te verstrekken; 32. verzoekt de Commissie om toezicht te houden op de wereldwijde energiemarkten en in dit verband samen te werken met de lidstaten en internationale organisaties zoals het IEA; verzoekt de Commissie om hiertoe vóór eind 2012 een rechtsinstrument voor te stellen; 33. benadrukt dat er gezien de grote afhankelijkheid van de Unie van ingevoerde energie, dringend en fundamenteel behoefte is aan versterkte diversificatie van de bevoorradingsbronnen – waaronder nieuwe energiebronnen – en doorvoerroutes en de ontwikkeling van EU-bronnen van hernieuwbare energie ter ondersteuning van het externe veiligheidsbeleid, de strategische rol en de onafhankelijkheid, samenhang, geloofwaardigheid en doelmatigheid van het buitenlands beleid van de Europese Unie; 34. verzoekt tevens om een gecoördineerde, uniforme EU-beleidsstrategie te ontwikkelen voor nieuwe energieleveranciers, waarbij bijzondere aandacht moet worden besteed aan het verbeteren van de mededingingsvoorwaarden in de EU om nieuwe leveranciers de kans te geven om hun intrede te maken op de EU-markt; 35. roept op tot een grotere synergie tussen het handelsbeleid en het energiebeleid van de EU in overeenstemming met de Europa 2020-strategie; onderstreept de noodzaak om wereldwijde governancestructuren voor grondstoffen te bevorderen teneinde internationale spanningen op dit gebied te doen afnemen en verheugt zich in dit verband over het voorbeeld van het Internationaal Energieforum (IEF); is van mening dat het sluiten met onze strategische handelspartners van leveringscontracten op de lange termijn op het gebied van energie en grondstoffen, tegen eerlijke prijzen, een van de belangrijkste prioriteiten vormt; verzoekt de EU derhalve een samenhangende strategie betreffende energieleveringscontracten met deze partners aan te nemen; Diversificatie – grotere Europese energievoorzieningszekerheid 36. benadrukt dat het EU-Verdrag oproept tot solidariteit tussen de lidstaten, hetgeen deel zou moeten uitmaken van zowel de dagelijkse werkzaamheden als het crisisbeheer van het interne en externe energiebeleid; verzoekt de Commissie om een duidelijke definitie van „energiesolidariteit” te geven om ervoor te zorgen dat alle lidstaten deze eerbiedigen; 37. wijst erop dat de toenemende afhankelijkheid van de EU van ingevoerde fossiele brandstoffen grote gevolgen kan hebben voor haar onafhankelijkheid voor besluitvorming op andere beleidsdomeinen en dat enkel een overgang naar een duurzame energievoorziening en energie-efficiëntie, en samenhang, onderlinge afhankelijkheid en solidariteit tussen de lidstaten dit ongunstige fenomeen kunnen neutraliseren; 38. onderstreept dat het gezamenlijke energiebeleid van de EU en de strategische doelstellingen terdege weerspiegeld moeten worden in de externe betrekkingen en in het regionale beleid en het Europese Nabuurschapsbeleid; 39. verzoekt de Commissie ook onderzoek en ontwikkeling te steunen op het gebied van eigen brandstofvoorraden en zich in te zetten voor een grondstoffenvoorziening via verscheidene leveranciers, bevoorradingsbronnen en aanvoerroutes voor de afzonderlijke regio's van de EU, zodat elke regio een beroep kan doen op ten minste twee verschillende bevoorradingsbronnen, overeenkomstig de mededeling van de Commissie over Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder – Een blauwdruk voor een Europees geïntegreerd energienetwerk ( COM(2010)0677 ); 40. benadrukt dat het externe energiebeleid van de EU moet bijdragen aan het waarborgen van veilige, zekere, duurzame en betaalbare energie, in overeenstemming met de algemene doelstellingen van het energiebeleid van de EU met betrekking tot concurrentievermogen, energievoorzieningszekerheid en duurzaamheid, en in overeenstemming met de energie- en klimaatdoelstellingen van de EU voor 2050; 41. onderstreept dat versneld werk moet worden gemaakt van maatregelen voor de diversificatie van de energieleveranciers en energietoevoerroutes en -bronnen van de EU, rekening houdend met de prioritaire energievoorzieningscorridors, voornamelijk de maatregelen die zijn gericht op het creëren van een echte concurrerende markt voor gas, het creëren van nieuwe vervoerscorridors (zuidelijke corridor en Middellandse Zeegebied), het versterken van bestaande corridors (oostelijke corridor) en het bevorderen van echte mededinging tussen gastoevoerbronnen door het aandeel van de EU in LNG te verhogen en door nieuwe, verre leveranciers (Australië, Canada, Verenigde Staten, Latijns-Amerika, Afrika bezuiden de Sahara, Centraal-Azië, enz.) te bereiken; 42. onderstreept ook het belang van een betere onderlinge koppeling van energienetwerken en het voltooien van de Euromediterrane verbindingsnetten voor elektriciteit en gas en het interconnectieplan voor de Baltische energiemarkt, terwijl ook de bestaande elektriciteits- en aardgascentrales en -infrastructuur (interconnecties, netten, pijpleidingen, transmissienetten, opslag en LNG-terminals) worden gemoderniseerd en verbeterd; meent dat deze maatregelen ervoor moeten zorgen dat geen enkele lidstaat een energie-eiland blijft en dat er binnen de EU een vrije energiestroom is; verwelkomt in deze context de voorgestelde faciliteit voor Europese verbindingen; 43. verzoekt de Commissie om de zogenaamde „energiezekerheidsclausule” op te nemen in handels-, associatie-, partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met producerende en doorvoerlanden, waarin een gedragscode vastgelegd dient te worden en expliciet vermeld dient te worden welke maatregelen getroffen moeten worden bij een eenzijdige wijziging van de voorwaarden door een van de partners; 44. is verheugd over de mededeling van de Commissie inzake energievoorzieningszekerheid en internationale samenwerking; „het energiebeleid van de EU: verbintenissen met partners buiten onze grenzen” ( COM(2011)0539 ); is echter van mening dat er meer instrumenten gebaseerd op solidariteit tussen de lidstaten nodig zijn om de EU in staat te stellen haar belangen op het vlak van energiezekerheid te beschermen in onderhandelingen met haar externe partners, in het bijzonder in crisissituaties; 45. verzoekt de Commissie om een omvattende lijst van prioriteiten voor het energiebeleid op korte, middellange en lange termijn op te stellen voor de buurlanden, met het oog op het tot stand brengen van een gezamenlijke juridische ruimte op basis van beginselen en normen voor de interne markt die deel uitmaken van het acquis; wijst op het belang van de verdere uitbreiding van de Europese Energiegemeenschap en het vaststellen van juridische controlemechanismen om de doeltreffende tenuitvoerlegging van het acquis te verzekeren; 46. is voorstander van politieke en economische dialoog met de buurlanden van de EU inzake het gebruik van nieuwe energiebronnen; 47. verzoekt om de tenuitvoerlegging van de huidige mechanismen en de oprichting van nieuwe mechanismen, binnen het Europese Nabuurschapsbeleid en de Zwarte Zeesynergie, om de samenwerking te versterken met het oog op een transparantere en stabiele voorziening en doorvoer; 48. is voorstander van een politieke dialoog met Noorwegen en Rusland over de exploratie van nieuwe energiebronnen in de Barentszzee, op basis van de vereiste dat het kwetsbare milieu van het Arctische gebied wordt beschermd, en dat met Noorwegen wordt samengewerkt om waterkrachtelektriciteit over lange afstand in te voeren via onderzeese stroomkabels; dringt erop aan dat er sneller een EU-strategie voor het Arctische gebied wordt opgesteld; 49. is van oordeel dat de externe politieke dialoog van fundamenteel belang is om de wereldwijde economische groei los te koppelen van het gebruik van energiebronnen en meer voorspelbare energiemarkten te promoten, wat eveneens de politieke relaties ten goede zou komen; benadrukt het belang van de dialoog met opkomende economieën zoals China, India, Brazilië, Indonesië en Zuid-Afrika, naast andere belangrijke verbruikende landen zoals de Verenigde Staten en Japan; 50. is van mening dat de EU de ontwikkeling en versterking moet bevorderen van samenwerking op het vlak van energiebeleid met derde landen die dezelfde waarden aanhangen en bereid zijn om democratische hervormingen door te voeren en de kernwaarden van de EU te bevorderen; 51. is ingenomen met de aanbevelingen van de Commissie betreffende een intensievere politieke samenwerking met de oostelijke buurlanden en acht het essentieel dat de toetreding van Turkije tot het Energiegemeenschapverdrag en de opening van het energiehoofdstuk in de EU-toetredingsonderhandelingen met de grootst mogelijke urgentie ter hand worden genomen; begroet bovendien het initiatief van een tripartiete dialoog tussen de EU, Oekraïne en Rusland en benadrukt de noodzaak om te zorgen voor nauwe politieke en bestuursrechtelijke samenwerking met beide partners; 52. benadrukt dat op de verhoging van de interne productie van hernieuwbare energie gerichte maatregelen van cruciaal belang zijn om de EU minder afhankelijk te maken van de externe invoer van koolwaterstoffen; is van mening dat een aanpassing van de energieproductie- en energiedistributiestructuur van de EU moet worden beoordeeld op naleving van de energie- en klimaatdoelstellingen voor de lange termijn; 53. herinnert aan de belangrijke bijdrage van LNG aan de EU-energievoorziening en pleit voor versterking van de samenwerking met de belangrijkste leveranciers en de huidige en toekomstige consumenten; 54. onderstreept dat diversificatie nieuwe niet-Russische olie-, gas- en elektriciteitsbronnen dient in te houden voor de lidstaten die al te afhankelijk zijn van deze ene leverancier; benadrukt dat Russisch gas op EU-niveau weliswaar slechts 24% van het verbruikte gas uitmaakt, maar dat het in 12 van de 27 lidstaten tussen 48% en 100% van het verbruikte gas uitmaakt en dus een directe invloed heeft op de veiligheid van de energievoorziening in de Unie; 55. is van mening dat door de verspreiding van nieuwe, onconventionele energietechnologieën (teerzanden en schaliegas uit Canada, de Verenigde Staten, Australië, Qatar, Brazilië en Argentinië, de energie-exploratie van de Arctische regio, verdere ontginningen in Irak, Venezuela en Afrikaanse landen) nieuwe actoren, partners en regio's in de toekomst leverancier kunnen worden en dat de EU ook haar best moet doen om zo veel mogelijk voordeel te halen uit deze nieuwe situatie en om nieuwe energiepartnerschappen te ontwikkelen met het oog op de diversificatie van haar leveranciers; 56. waardeert het belang van de overgang naar een koolstofarme economie, benadrukt de noodzaak van de instandhouding van het concurrentievermogen en innovatie, o.a. door het gebruik van de passende instrumenten van het handelsbeleid; meent dat de overgang naar een koolstofarme economie moet gebeuren op een manier, aangepast aan het potentieel van het betreffend geografisch gebied, de specificaties van het energiesysteem, de energiemix van de betreffende lidstaat en haar geologische structuur; meent dat een dergelijke aanpak een instandhouding van het maximale niveau van continuïteit van energie en het concurrentievermogen van de economie mogelijk maakt, en tegelijkertijd de in het Verdrag verankerde onafhankelijkheid van elke lidstaat onverlet laat om de voorwaarden voor de benutting van haar energievoorraden te bepalen, tussen verschillende energiebronnen te kiezen en over de algemene structuur van haar energievoorziening te beslissen; 57. erkent het belang van de directe buitenlandse investeringen van de EU in de bouw en modernisering van de energie-infrastructuur in ontwikkelingslanden; benadrukt tegelijkertijd de noodzaak van een passende wettelijke bescherming van deze investeringen, bijvoorbeeld door de uitbreiding van het acquis van de EU naar derde landen (o.a. door de versterking en uitbreiding van de toepassing van het Energiegemeenschapsverdrag); 58. wijst op het belang van brede samenwerking in de Arctische regio, in het bijzonder tussen landen uit het Euro-Atlantische gebied; Duurzaamheid – sterkere partnerschappen met toeleveringslanden en internationale organisaties 59. meent dat de toenemende energievraag in de wereld en de hoge concentratie van fossiele brandstofreserves in zeer onstabiele en ondemocratische landen de EU kwetsbaar maakt en de ontwikkeling van een betrouwbaar, doeltreffend en consistent gemeenschappelijk Europees beleid sterk ondermijnt; 60. is van mening dat de energiepartnerschappen van de EU en de verbintenissen van de EU in mondiale fora zoals de G-20 tevens een duurzamer energiebeleid in derde landen moeten stimuleren, terwijl tegelijkertijd de transparantie van de markt verbeterd en de volatiliteit van de markt teruggedrongen dient te worden en gewerkt moet worden aan een mondiale energiemarkt die minder gevoelig is voor schokken en verstoringen in de toelevering; 61. benadrukt dat de verbindingen tussen het Europese energienetwerk en de buurlanden (westelijke Balkan, buurlanden in het oosten en de Kaspische landen) moeten worden uitgebreid door nieuwe interconnectoren te bouwen en convergentie op regelgevingsgebied te bevorderen, door de milieu- en veiligheidsnormen van de EU zoveel mogelijk uit te breiden, zodat alle krachtcentrales die zich in de nabije omgeving van de EU-grenzen bevinden aan de hoogste normen inzake nucleaire veiligheid voldoen; 62. benadrukt de betekenis van infrastructuurprojecten van gemeenschappelijk belang, zoals omschreven in het voorstel van de Commissie voor een verordening betreffende richtsnoeren voor en trans-Europese energie-infrastructuur en de mededeling over prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder; meent dat de daaruit voortvloeiende overeenkomsten met externe partners gezien het strategisch belang van deze projecten op passende wijze moeten worden geprioriteerd, duurzaam worden ontwikkeld en snel worden afgesloten, binnen een op regels gebaseerd marktsysteem; 63 benadrukt dat in de energiedialoog tussen de EU en Rusland, waarin de EU met één stem moet spreken, rekening moet worden gehouden met de specifieke afhankelijkheid van de lidstaten in Centraal- en Oost-Europa, aangezien hun energievoorziening enkel kan worden gewaarborgd door in de gehele EU de energie-infrastructuur te verbinden en de regels van de interne energiemarkt volledig toe te passen; is van oordeel dat in de dialoog belangrijke vraagstukken als de toegang tot energiehulpbronnen, energienetwerken en exportmarkten voor energie, bescherming van investeringen, wederkerigheid, crisispreventie en samenwerking, gelijke mededingingsvoorwaarden en prijsvorming op energiegebied aan de orde moeten worden gesteld; onderstreept dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de kwestie van de Droezjba-pijpleiding en dat op EU-niveau specifieke maatregelen dienen te worden getroffen om de olielevering via het gesloten traject weer op gang te brengen; 64. benadrukt dat naarmate lidstaten een begin maken met het koppelen en integreren van hun nationale markten door middel van investeringen in infrastructuur en de goedkeuring van gemeenschappelijke regels, ook moet worden geïnvesteerd in samenwerking met Rusland teneinde creatieve en wederzijds aanvaardbare maatregelen vast te stellen die gericht zijn op het verminderen van de verschillen tussen de twee energiemarkten; 65. onderstreept het belang van de energiedialoog met Rusland en de door de Energieraad voorgestelde EU-Rusland -routekaart; onderstreept het belang van samenwerking op gebieden van wederzijds belang, zoals gemeenschappelijk onderzoek en technologieoverdracht, in het bijzonder op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie; 66. pleit ervoor het Energiehandvestverdrag uit te breiden naar meer landen en in het forum van de Conferentie van het Energiehandvest toe te werken naar een wederzijds aanvaardbare oplossing die resulteert in volledige acceptatie van de beginselen en protocollen van het Energiehandvest door Rusland; 67. dringt aan op versterking van het strategische partnerschap met Rusland door het sluiten van een nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst; onderstreept dat deze nieuwe overeenkomst in overeenstemming moet zijn met de internemarktregels en de regelgeving van het derde energiepakket van de EU, en gebaseerd moet zijn op wederzijds respect en wederkerigheid; benadrukt dat Rusland reeds gebonden is aan het Verdrag inzake het Energiehandvest krachtens artikel 45 van dat verdrag; is ervan overtuigd dat ratificatie van dat verdrag door Rusland voor beide partijen gunstige effecten zou hebben op de bilaterale energiebetrekkingen; 68. wijst op de rol van de Parlementaire Vergadering Euronest, die zal bijdragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van het Oostelijk Partnerschap en aldus een positief effect zal hebben op de kwesties die samenhangen met energiezekerheid; 69. herinnert eraan dat de landen van de Europese Economische Ruimte al tot de interne markt van de EU behoren en dat hun medewerking belangrijk is om de energiedoelstellingen voor 2020 te behalen; is verheugd over de bestaande initiatieven die de samenwerking met Zwitserland moeten versterken en die ook de volledige integratie van dit land in de interne energiemarkt van de EU als doel moeten hebben; 70. is van oordeel dat het externe energiebeleid van de EU gebaseerd moet zijn op en een stimulans moet zijn voor de beginselen van solidariteit, transparantie, subsidiariteit, duurzaamheid, samenwerking, wederkerigheid, een regelgebaseerde marktaanpak en coördinatie tussen de EU, haar lidstaten en partnerlanden; is van mening dat eerbiediging van de in het Verdrag van Lissabon vervatte horizontale doelstellingen essentieel is om de rol van Europa in de veranderende regionale politieke context te bevestigen; verzoekt de Raad een mandaat te verlenen aan de Commissie om onderhandelingen te starten over de omzetting van de huidige gemeenschappelijke intentieverklaringen betreffende energiekwesties met buurlanden in juridisch bindende teksten; 71. wijst op het belang van de verdere ontwikkeling van het energiepartnerschap tussen Afrika en de EU, dat in 2010 gelanceerd werd; 72. is ervan overtuigd dat een doeltreffender beheer op mondiaal niveau de samenwerking met producerende, verbruikende en doorvoerlanden zou verbeteren; is van mening dat de EU daarom een belangrijke rol moet spelen in het internationale beheer van het energiebeleid om transparante en niet-discriminerende beginselen te bevorderen, de doelstelling van duurzaamheid na te streven, te zorgen voor lagere transactiekosten en stimulansen te bieden voor marktdeelnemers om te concurreren op het vlak van prijzen en kwaliteit; 73. is verheugd over de opname van de doelstelling van universele toegang tot energie tegen 2030 in de mededeling „Het Energiebeleid van de EU: verbintenissen met partners buiten onze grenzen”, en is van mening dat het aandachtspunt voor ontwikkelingslanden zou moeten liggen bij gedecentraliseerde, duurzame en betaalbare energie, met name voor de plattelandsbevolking en de arme bevolkingsgroepen; pleit voor ondersteuning van innovatieve betalingsregelingen met betrokkenheid van particuliere en publieke partijen, teneinde de toegang tot energie voor eindgebruikers betaalbaar te maken; 74. onderstreept dat duurzame energie een stuwende kracht voor ontwikkeling is, en herhaalt zijn oproep voor een specifiek energie- en ontwikkelingsprogramma met speciale aandacht voor hernieuwbare, energie-efficiënte, kleinschalige en gedecentraliseerde energieoplossingen en het bevorderen van capaciteitsontwikkeling en technologieoverdracht om lokale inbreng te verzekeren; merkt op dat er wellicht grootschalige hernieuwbare-energieprojecten nodig zullen zijn om op duurzame wijze te kunnen voorzien in de groeiende vraag naar energie van stedelijke centra en de industrie, met name in opkomende landen; benadrukt dat dergelijke projecten altijd moeten voldoen aan de hoogste sociale en milieucriteria; 75. dringt aan op eerbiediging van de prioritaire ontwikkelingsdoelstellingen van de EU en democratie en mensenrechten in de omgang met ontwikkelingslanden in energiekwesties, als onderdeel van een strategische aanpak met het oog op een veilige, duurzame en concurrerende energievoorziening, waarbij de belangen van de bevolking in de ontwikkelingslanden centraal staan; 76. benadrukt het belang van transparantie, democratisch toezicht en maatschappelijke betrokkenheid in betrekkingen met derde landen op energiegebied; 77. benadrukt dat het belangrijk is om kernbeginselen voor handel en investeringen, waaronder die met betrekking tot het bevorderen van gelijke mededingingsvoorwaarden voor investeringen in duurzame energie, te blijven opnemen in zowel bilaterale overeenkomsten als in multilaterale wettelijke kaders, zoals het Energiehandvestverdrag en de WTO, en ze afdwingbaar te maken door middel van doelmatige mechanismen voor geschillenbeslechting; 78. is van mening dat naast samenwerking op het gebied van ontginning, handel en doorvoer van energieproducten naar de EU, ook intensiever moet worden samengewerkt in andere belangrijke energiekwesties; pleit derhalve voor strategische energiepartnerschappen tussen de EU en een aantal belangrijke spelers op de energiemarkt, zoals de BRICS-landen en landen die een snelle stijging van het energieverbruik kennen, onder meer op de volgende gebieden : 79. vraagt de Commissie toe te zien op de naleving van de hoogste normen inzake nucleaire veiligheid van kerncentrales in buurlanden van de EU en daarbij gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten en verdragen, zoals het VN-Verdrag inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband (Verdrag van Espoo) en het Verdrag inzake de toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter in milieuaangelegenheden (Verdrag van Århus); dringt er bij de EU-buurlanden op aan nucleaire veiligheids- en risico-stresstests van de EU uit te voeren en verzoekt de Commissie om hieraan technische bijstand te verlenen; 80. dringt er bij de Commissie op aan om in alle relevante handelsovereenkomsten, met inbegrip van de overeenkomsten in het kader van de WTO, te pleiten voor opneming van de grondbeginselen van het initiatief inzake transparantie van winningsindustrieën en de internationale normen voor het beheer van energiemarkten, waaronder een geleidelijke afschaffing van subsidies voor fossiele brandstoffen met kwantitatieve doelstellingen; 81. herinnert eraan dat voor de opslag van energie en elektriciteit uit hernieuwbare bronnen en andere geavanceerde energietoepassingen een aantal grondstoffen nodig is, waaronder zeldzame aardmetalen, waarvan de voorziening momenteel problematisch is; meent dat een gecoördineerde aanpak van de EU en andere leiders op technologisch gebied, waaronder de Verenigde Staten en Japan, nodig is om vooruitgang te boeken in het onderzoek naar nieuwe grondstoffen en bij het ontwikkelen van alternatieven of het terugdringen van het gebruik van grondstoffen die een probleem stellen qua voorzieningszekerheid, toxiciteit of milieubelasting; 82. steunt met het oog op een wereldwijde betrouwbare, veilige en milieubewuste energieproductie, de versterking en bevordering van stralingsbescherming en -normen, nucleaire veiligheidsnormen, strenge eisen voor offshoreactiviteiten met betrekking tot olie en gas, de veiligheid van vervoer over zee van ruwe aardolie, aardolieproducten en LNG, alsook samenwerking op het gebied van nieuwe technologieën, O&O&I en werk aan internationale normen; 83. is van mening dat de wereldwijde problemen op het vlak van klimaatverandering niet kunnen worden beperkt zonder de betrokkenheid van grote vervuilers en moedigt de Commissie aan een gemeenschappelijke strategie te formuleren teneinde met deze landen tot een mondiale oplossing te komen; erkent dat derde landen baat kunnen hebben bij de toenemende deskundigheid binnen de EU, die gebaseerd is op onze ervaring met het ontwerpen en uitvoeren van het emissiehandelssysteem, en dringt er bij de Commissie op aan derde landen te steunen en aan te moedigen hun eigen emissiehandelssysteem op te starten en te ontwerpen opdat deze systemen met die van de EU kunnen worden verbonden; 84. benadrukt dat Europa een beleidsperspectief voor de lange termijn nodig heeft dat nieuwe mondiale partnerschappen en bilaterale samenwerkingsinstrumenten omvat en de Europese Unie in staat stelt een belangrijke rol te spelen in het bepalen van de mondiale energieagenda, door het voortouw te nemen bij het vormgeven van nieuwe marktnormen en bij internationale inspanningen in technologisch onderzoek en innovatie op energiegebied; 85. onderstreept de noodzaak tot verbetering van de samenwerking met derde landen op het gebied van O&O&I om de wereldwijde uitdagingen aan te pakken; is van mening dat de EU nauw moet samenwerken met belangrijke exporteurs van biobrandstoffen uit derde landen om ervoor te zorgen dat deze alternatieve, schone energieopties, die kunnen bijdragen tot de diversificatie van energievoorziening, echt duurzaam kunnen zijn en dat indirecte veranderingen in landgebruik met negatieve gevolgen kunnen worden vermeden; benadrukt dat externe bronnen van biobrandstoffen moeten worden onderworpen aan dezelfde normen als EU-bronnen, met name milieu- en klimaatnormen; is van mening dat de Unie de toepassing van tweede- en derdegeneratie biobrandstoftechnologieën, zowel intern als extern, moet bevorderen; 86. vestigt de aandacht op de complexe relatie tussen energie, voedselvoorziening en veiligheid, met name ten aanzien van biobrandstoffen, die negatieve sociale en milieueffecten kunnen hebben in ontwikkelingslanden; is van mening dat het recht op voedsel voorrang moet hebben op de hernieuwbare-energiedoelstellingen van de EU voor biobrandstoffen; 87. merkt op dat voor de uitbreiding van het aanbod aan biobrandstoffen in hoofdzaak is ingezet op grootschalige, industriële monocultuur, waardoor landbouwmethoden die schadelijk zijn voor het milieu, de biodiversiteit, de bodemvruchtbaarheid en de watervoorziening nog verder ingang hebben gekregen; is bezorgd dat deze opmars van biobrandstoffen dramatische gevolgen kan hebben wat betreft schending van landrechten, verlies van toegang tot vitale natuurlijke hulpbronnen, ontbossing en verslechtering van het milieu; 88. is bezorgd over het feit dat de richtlijn hernieuwbare energie (RED) geen enkel bindend duurzaamheidscriterium voor de productie van biomassa bevat; vreest om die reden dat bio-energie ten koste zou kunnen gaan van de strijd tegen de klimaatverandering en een bijkomende factor wordt voor massale landroof, voedselonveiligheid, ontbossing en aantasting van bossen in ontwikkelingslanden; roept de Commissie dan ook op om wettelijk bindende duurzaamheidscriteria op te stellen om te voorkomen dat het gebruik en de productie van biomassa voor energiedoeleinden negatieve gevolgen hebben voor het klimaat, het milieu en de samenleving; 89. verzoekt de EU een beleid voor de duurzame productie van biomassa en het gebruik daarvan voor energiedoeleinden uit te stippelen dat voldoet aan de vereisten van het klimaatbeleid en consistent is met het EU-beleid voor ontwikkelingssamenwerking; 90. is van mening dat de EU ervoor moet zorgen dat energie een belangrijke component wordt van haar programma's voor externe hulp, aangezien de toegang tot energie, die van essentieel belang is voor de economische ontwikkeling, in ontwikkelingslanden problematisch blijft; 91. is van mening dat samenwerking bij de ontwikkeling en toepassing van toekomstgerichte energietechnologieën centraal moet staan in de samenwerking van de EU met industrielanden en opkomende economieën; 92. is van mening dat de EU van energiekwesties een centraal onderdeel zou moeten maken van Europese initiatieven zoals het Oostelijk Partnerschap, de Unie voor het Middellandse Zeegebied en het Europese nabuurschapsbeleid; 93. verzoekt de Commissie om gezamenlijke energieroutekaarten uit te werken met alle belangrijke energieleveranciers en strategisch belangrijke doorvoerlanden, en partnerschappen aan te gaan met landen die met gelijkaardige energieproblemen te maken hebben en gelijkaardige waarden delen, met name om samenwerking op het gebied van technologie, onderzoek en industrie te bevorderen en om gemeenschappelijke normen op te stellen voor hernieuwbare energietechnologieën, energie-efficiëntie, elektrische wagens, nieuwe en onconventionele energietechnologieën, veiligheid van offshoreboren, alsook nucleaire veiligheid en non-proliferatie; 94. herhaalt, overeenkomstig de millenniumontwikkelingsdoelstelling om te zorgen voor universele toegang tot energie, dat het belangrijk is om de directe buitenlandse investeringen van de EU voor de aanleg en modernisering van energie-infrastructuur en voor energie-efficiëntie in ontwikkelingslanden te verhogen door middel van opwekkingscapaciteit van hernieuwbare energie en door steun voor het creëren van adequate wetgevende regelingen om deze landen te helpen hun energiemix te diversifiëren, waarbij de bescherming van Europese investeringen in deze landen via passende regelgevende maatregelen moet worden verbeterd; 95. roept op tot gecoördineerde actie met andere technologische leiders (bv. de VS en Japan) voor het aanpakken van nieuwe uitdagingen zoals het tekort aan grondstoffen en zeldzame aardmetalen, die van invloed zijn op de toepassing van technologieën voor hernieuwbare energie, energieopslag en geavanceerde energietoepassingen; 96. is van mening dat Europese energiesamenwerkingsprogramma's met ontwikkelingslanden nodig zijn om een goede marktstructuur en regelgeving te bewerkstelligen teneinde de binnenlandse consumenten de voordelen te bieden van hernieuwbare energie tegen passende kosten; 97. stelt zich op het standpunt dat de in de EU geldende strenge bepalingen op het gebied van nucleaire veiligheid moeten worden geïntegreerd in de strategie van de EU ten aanzien van derde landen, met name buurlanden waar kerncentrales worden geëxploiteerd of gepland die aanzienlijke gevolgen voor de veiligheid van de EU kunnen hebben; 98. is in deze context verheugd over de recente toezegging van de Trans-Atlantische Economische Raad en de EU-VS-Energieraad om samenwerking te bevorderen op het gebied van energievoorzieningszekerheid, normen voor intelligente elektriciteitsnetwerken, waterstof- en brandstofcellentechnologie, hernieuwbare energiebronnen en andere schone energietechnologieën, energie-efficiëntie en doeltreffend beleid om de handel te vergemakkelijken en schone energietechnologieën op de markt te brengen; vraagt dat de conclusies van de EU-VS-Energieraad beter worden doorgegeven aan de besluitvormingsstructuren; 99. onderstreept de noodzaak van een intensievere dialoog over strategische energiekwesties van wederzijds belang, nauwere samenwerking op het vlak van energiebeleid en meer gezamenlijke onderzoeksactiviteiten met de Verenigde Staten, met name op het vlak van energie-efficiënte technologieën voor productie en vervoer; dringt erop aan een energiezekerheidspartnerschap met de Verenigde Staten aan te gaan op basis van de huidige samenwerking binnen de VS-EU-Energieraad; 100. benadrukt dat het noodzakelijk is om in de Trans-Atlantische Economische Raad samenwerking op het gebied van onder andere regelgeving, onderzoek naar duurzame energie en energie-efficiëntie, fusieonderzoek en nucleaire veiligheid te stimuleren, en roept op tot regelmatige energiedialogen met Rusland en andere partners met het oog op de uitwerking en betere handhaving van internationale voorschriften voor veilige, betrouwbare en efficiënte winning, vervoer, doorvoer, opslag en verwerking van energie, alsmede voor bilaterale handel in nieuwe energietechnologieën en -producten zoals biobrandstoffen; 101. roept de Commissie op tot een intensievere samenwerking met het Internationaal Energie Agentschap, dat vitale informatie en gegevens voor energieplanning verstrekt; meent dat de Unie en alle lidstaten die geen lid zijn van het IEA het IEA-lidmaatschap moeten aanvragen; 102. verwelkomt de deelname van de EU aan de internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER) en het Generation IV International Forum (GIF); 103. verzoekt de Unie en de lidstaten verder samen te werken met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa inzake energiezekerheidskwesties en de bescherming van kritieke energie-infrastructuur; 104. verzoekt de Raad en de Commissie om met de Verenigde Staten en andere bondgenoten samen te werken om de energie-infrastructuur te beschermen tegen cyberaanvallen; wijst erop dat dit risico, dat niet met traditionele beveiligingsmaatregelen kan worden voorkomen, een nog belangrijkere rol zal spelen in de bescherming van kritieke infrastructuren naarmate we overstappen op intelligente energienetten; 105. is verheugd over het voorgestelde energiepartnerschap tussen de EU en het zuidelijke Middellandse Zeegebied; is van mening dat dit partnerschap zich moet concentreren op het enorme potentieel voor hernieuwbare (zonne-)energie van deze regio en is van mening dat dergelijk partnerschap de nodige maatregelen moet invoeren om met duurzame oplossingen te voldoen aan de aanzienlijke energiebehoefte in de landen van het zuidelijke Middellandse Zeegebied; 106. herhaalt dat samenwerking op het gebied van energiebeleid geen afbreuk mag doen aan, maar moet bijdragen tot de bevordering van de kernwaarden van de Unie, zoals respect voor mensenrechten, democratie, goed bestuur, de rechtsstaat, sociale dialoog, wederzijds respect, verantwoord gebruik van natuurlijke hulpbronnen, de strijd tegen klimaatverandering en milieubescherming in het algemeen, de vrede moet bevorderen en moet aansluiten bij het buitenlands beleid van de Unie; 107. verzoekt de Raad en de Commissie om in samenwerking met de Europese Dienst voor Extern Optreden uiterlijk in 2013 een gedetailleerd stappenplan op te stellen op basis van de mededeling inzake energievoorzieningszekerheid en internationale samenwerking „het energiebeleid van de EU: verbintenissen met partners buiten onze grenzen” ( COM(2011)0539 ), als aanzet tot een doeltreffend buitenlands energiebeleid waarin doelstellingen, streefdoelen en stappen op korte, middellange en lange termijn worden vastgesteld, met een specifiek tijdspad voor de tenuitvoerlegging ervan; 108. onderstreept het belang van het Zwarte Zeegebied wat betreft de diversificatie van bronnen en aanvoerroutes, het potentieel van hernieuwbare energiebronnen en zijn geostrategische ligging als verbinding met het gebied rond de Kaspische Zee, het Midden-Oosten en Centraal-Azië; meent dat de Commissie en de lidstaten de multilaterale samenwerking op energiegebied, met name ten aanzien van de integratie van markten, regelgeving en infrastructuur, moeten ondersteunen; onderstreept in dit verband het grote belang van de zuidelijke corridor, het Nabucco-project en de trans-Kaspische pijplijn, alsook van een aantal kleinere projecten; 109. erkent de bijdrage die het GMES levert aan het opsporen van terrestrische zonne-energiebronnen vanuit de ruimte; wijst op het feit dat met behulp van het GMES werd vastgesteld dat de woestijngebieden per dag een hoeveelheid zonne-energie absorberen die groter is dan het jaarlijkse verbruik van de hele mensheid, en verzoekt de Commissie partnerschappen te sluiten met landen die over uitgestrekte woestijngebieden beschikken, met name de Afrikaanse staten, en strategieën en technologieën te ontwikkelen voor een efficiënt gebruik van dit energiepotentieel, onder meer door toepassing van de procedure voor samenwerking en ontwikkeling van het EU-klimaat- en energiepakket; 110. roept op tot verdere uitbreiding van het lidmaatschap van het Energiegemeenschapsverdrag naar meer buurlanden van de EU, met name landen in het Oostelijk Partnerschap en de Centraal-Aziatische republieken; benadrukt dat de Commissie ervoor moet zorgen dat de lidstaten van het Energiegemeenschapsverdrag de energieregels van de EU strikt en tijdig naleven en dat zij dit ook moet afdwingen, met name door de beschikbaarheid van EU-middelen afhankelijk te stellen van naleving van de Verdragsverplichtingen; 111. meent dat de toegang tot duurzame energie een belangrijke stimulans is voor ontwikkeling en dringt erop aan dat de ontwikkelingsactiviteiten van de EU zich richten op bijstand aan ontwikkelingslanden bij het bevorderen van een duurzaam energiebeleid, hervormingsmaatregelen, de ontwikkeling van infrastructuur, een gunstig investeringsklimaat en energie-efficiëntie; 112. dringt aan op een speciale energiedialoog met de landen rond de Kaspische Zee en is ingenomen met de werkzaamheden in het kader van de Kaspische ontwikkelingssamenwerking; vraagt de Commissie om te blijven werken aan het verstevigen van de EU-betrekkingen met Azerbeidzjan en Turkmenistan; 113. is van mening dat de prioriteiten van het externe energiebeleid van de EU naar behoren dienen te worden weerspiegeld in de externe financiële instrumenten voor de periode na 2013; 114. onderstreept het belang van de samenwerking in het kader van het forum voor energieveiligheid van het Oostelijk Partnerschap wanneer het gaat om de tenuitvoerlegging van Europese normen in het energiebeleid en de omzetting ervan in regelgeving, om ondersteuning van de ontwikkeling van infrastructuur en interconnecties en om energie-efficiëntie en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen; is verheugd over het initiatief van het Oost-Europese Partnerschap voor Energie-efficiëntie en Milieu (E5P) en hoopt dat naast Oekraïne op korte termijn ook andere landen van het Oostelijk Partnerschap aan dit initiatief zullen deelnemen; 115. herinnert aan de recente spanningen in het oostelijke Middellandse Zeegebied over het bestaan van koolwaterstoffen; onderstreept dat energie moet worden gebruikt als een katalysator voor vrede, samenwerking en stabiliteit in de regio; o o o 116. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.