(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0076 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 en artikel 168, lid 4, punt b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0054/2022), — gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 maart 2022 (1) , – na raadpleging van het Comité van Regio's, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 27 april 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement, 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 mei 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van overgangsbepalingen voor de verpakking en etikettering van diergeneesmiddelen waarvoor overeenkomstig Richtlijn 2001/82/EG of Verordening (EG) nr. 726/2004 een vergunning is verleend of die overeenkomstig Richtlijn 2001/82/EG of Verordening (EG) nr. 726/2004 zijn geregistreerd (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/839.) Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Turkije, met name die van 19 mei 2021 over de Commissieverslagen 2019-2020 over Turkije (1) en van 21 januari 2021 over de mensenrechtensituatie in Turkije, met name het geval van Selahattin Demirtaş en andere politieke gevangenen (2) , – gezien de verklaringen van de vaste rapporteur van het Parlement voor Turkije en de voorzitter van de Delegatie in de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Turkije van 21 april 2022 over de laatste hoorzitting van het Gezi-proces, van 18 december 2020 over de rechterlijke uitspraak over Osman Kavala, en gezien de verklaring van de voorzitter van de Delegatie in de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Turkije van 20 februari 2020 over de detentie van Osman Kavala, – gezien de mededeling van de Commissie van 19 oktober 2021 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU ( COM(2021)0644 ) en het bijbehorende verslag 2021 over Turkije (SWD(2021)0290), – gezien de conclusies van de Europese Raad van 24 juni 2021, en alle relevante eerdere conclusies van de Raad en de Europese Raad, – gezien de conclusies van de Raad van 14 december 2021 over de uitbreiding en het stabilisatie- en associatieproces, – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid namens de EU van 26 april 2022 over de veroordeling van de heer Osman Kavala, en gezien de eerdere verklaringen van de Europese Dienst voor extern optreden over deze zaak, – gezien het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 10 december 2019 in de zaak Kavala tegen Turkije (28749/18), dat op 11 mei 2020 definitief is geworden, – gezien de relevante resoluties van het Comité van Ministers, met inbegrip van de tussentijdse resolutie van 2 december 2021 over de uitvoering van het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Kavala/Turkije en de tussentijdse resolutie van 2 februari 2022 over hetzelfde onderwerp, die de aanleiding vormden voor het starten van een inbreukprocedure tegen Turkije vanwege de weigering van dat land om het arrest van het EHRM van 2019 uit te voeren en Osman Kavala vrij te laten, – gezien de reactie van de secretaris-generaal van de Raad van Europa van 18 februari 2020 op het arrest Osman Kavala in Turkije en de reactie van de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa van 19 februari 2020 op de hernieuwde arrestatie van Osman Kavala, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) van 4 november 1950, waarbij Turkije partij is, – gezien artikel 46 van het EVRM waarin staat dat “de hoge verdragsluitende partijen zich ertoe verbinden zich te houden aan einduitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in zaken waarbij zij partij zijn”, en gezien de daaruit voortvloeiende verplichting van Turkije om alle uitspraken van het EHRM ten uitvoer te leggen, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat op 19 december 1966 door de Algemene Vergadering van de VN is aangenomen en waarbij Turkije partij is, en met name artikel 9 over willekeurige arrestatie en detentie, – gezien de uitspraak van het 13e Hoge Strafhof van Istanbul van 25 april 2022 met betrekking tot het Gezi-proces, – gezien de uitspraak van het 30e Hoge Strafhof van Istanbul van 18 februari 2020 met betrekking tot het Gezi-proces, – gezien de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het 13e Hoge Strafhof van Istanbul, voorgezeten door rechter Mesut Özdemir, op 25 april 2022 de heer Osman Kavala, een filantroop en prominent verdediger van de mensenrechten, heeft veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf zonder voorwaardelijke vrijlating, waarbij hij schuldig werd bevonden aan “een poging om de regering omver te werpen”, maar werd vrijgesproken van “spionage”; overwegende dat zeven andere verdachten, te weten architect Mücella Yapıcı, advocaat Can Atalay, planoloog Tayfun Kahraman, directeur van de Europese School voor Politiek van Boğaziçi Ali Hakan Altınay, oprichter van de Istanbul Bilgi Universiteit Yiğit Ali Ekmekçi, filmproducent Çiğdem Mater Utku en documentairemaker Mine Özerden, op grond van dezelfde aanklacht tot 18 jaar gevangenisstraf veroordeeld werden; overwegende dat de rechtbank hun onmiddellijke arrestatie in de rechtszaal heeft bevolen; overwegende dat deze beschuldigingen politiek gemotiveerd zijn en nooit zijn onderbouwd, ook niet in het arrest van 25 april 2022; B. overwegende dat Osman Kavala voor het eerst op 1 november 2017 werd gearresteerd en gevangengezet op basis van beschuldigingen die verband hielden met de protesten in het Gezipark in 2013 en de couppoging in 2016; overwegende dat het proces inzake het Gezipark in juni 2019 van start is gegaan; overwegende dat de heer Kavala ervan werd beschuldigd de protesten van het Gezipark te hebben gefinancierd en te hebben georganiseerd; overwegende dat het 30e Hoge Strafhof van Istanbul op 18 februari 2020 de heer Kavala in het Gezi-proces heeft vrijgesproken en zijn onmiddellijke vrijlating heeft bevolen, waarbij werd aangevoerd dat er geen enkel concreet en materieel bewijs was overgelegd waaruit zou blijken dat de ten laste gelegde misdaden waren begaan; overwegende dat het hof ook Mücella Yapıcbeit, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Ali Hakan Altınay, Yiğit Aksakoğlu, Yiğit Ali Ekmekçi, Çiğdem Mater Utku en Mine Özerden heeft vrijgesproken; overwegende dat de heer Kavala de enige verdachte was die ten tijde van zijn vrijspraak nog in hechtenis zat, aangezien hij sinds 18 oktober 2017 onrechtmatig in voorlopige hechtenis zat op grond van niet-onderbouwde aanklachten; C. overwegende dat de 3e strafkamer van het Regionale Gerechtshof van Istanbul, het hof van beroep, op 22 januari 2021 de vonnissen van vrijspraak van de heer Kavala en acht andere verdachten heeft vernietigd; D. overwegende dat dit hof, onder verwijzing naar de aanklachten tegen de verdachten in de tenlastelegging, de vernietiging rechtvaardigde door te stellen dat de bewijzen, zoals socialemediaberichten van de verdachten, persverklaringen en slogans die zij hadden geroepen, niet in aanmerking waren genomen bij het uitvaardigen van het eerdere vonnis; E. overwegende dat zeven verdachten, onder wie journalist Can Dündar en acteur Mehmet Ali Alabora, zich gedurende het proces in het buitenland bevonden; overwegende dat het hof hun zaken heeft gescheiden van die van de negen verdachten die zich in Turkije bevonden en arrestatiebevelen tegen hen heeft uitgevaardigd; overwegende dat het hof in zijn beslissing van 18 februari 2020 de arrestatiebevelen heeft ingetrokken; F. overwegende dat de heer Kavala enkele uren na zijn vrijspraak en voordat zijn bevel tot vrijlating ten uitvoer kon worden gelegd op aandringen van de hoofdaanklager van Istanbul İrfan Fidan opnieuw werd gearresteerd en in politiebewaring werd gesteld op grond van artikel 309 van het Turkse Wetboek van Strafrecht op beschuldiging van poging tot ondermijning van de grondwettelijke orde in het kader van een lopend parallel onderzoek naar zijn vermeende betrokkenheid bij de couppoging van 15 juli 2016; G. overwegende dat president Recep Tayyip Erdoğan van Turkije op 19 februari 2020 het vonnis van het 30e Hoge Strafhof van Istanbul veroordeelde en verklaarde dat de vrijspraak van de heer Kavala deel uitmaakte van een complot dat was uitgebroed door personen “die in bepaalde landen opstanden willen ontketenen en onrust willen stoken”, waarbij hij naar deze personen verwees als “moedwillige vijanden van de staat en zijn volk”; overwegende dat de verklaringen van president Erdoğan, naast die van andere hoge ambtenaren, de onafhankelijkheid van de Turkse rechterlijke macht actief ondermijnen; H. overwegende dat het openbaar ministerie ook beroep heeft ingesteld tegen de vonnissen van vrijspraak en dat officier van justitie Edip Şahiner heeft geëist dat de vrijspraak wordt teruggedraaid om de procedure kunstmatig te verlengen; I. overwegende dat de Raad van rechters en openbare aanklagers, die verantwoordelijk is voor de benoeming en het bestuur van de rechterlijke macht, naar aanleiding van de verklaringen van de heer Erdoğan een onderzoek heeft ingesteld naar de drie rechters die de heer Kavala en zijn acht medeverdachten hebben vrijgesproken, waarbij wordt verwezen naar “tekortkomingen” in hun beoordelingsvermogen; overwegende dat de tuchtprocedures tegen deze rechters een rechtstreekse inmenging in hun beslissingsbevoegdheid lijken te zijn en tot gevolg kunnen hebben dat de onafhankelijkheid van alle leden van de rechterlijke macht wordt aangetast; J. overwegende dat een verdachte die wordt beschuldigd van terrorisme of misdaden tegen de staat overeenkomstig Turkse wet nr. 7188 tot wijziging van het wetboek van strafvordering en bepaalde wetten niet langer dan twee jaar in voorlopige hechtenis kan worden gehouden voordat een zaak voor de rechter wordt gebracht; overwegende dat het onderzoeksdossier tegen de heer Kavala op grond van artikel 309 van het Turkse wetboek van strafrecht op 25 februari 2018 is geopend; overwegende dat het verzuim van de Turkse autoriteiten om de heer Kavala op 25 februari 2020 vrij te laten derhalve een schending van Turkse wetboek van strafrecht vormde; K. overwegende dat het uitblijven van een nieuw verhoor door de hoofdofficier van justitie van Istanbul na de hernieuwde arrestatie van de heer Kavala aantoont dat er sinds zijn ambtshalve invrijheidsstelling op 11 oktober 2019 geen nieuw bewijs is gevonden voor de beschuldigingen op grond van artikel 309 van het Turkse Wetboek van Strafrecht; overwegende dat dit gebrek aan nieuw bewijs betekende dat er geen geloofwaardige grond was voor de hernieuwde arrestatie van de heer Kavala op grond van dezelfde aanklachten; L. overwegende dat de hernieuwde arrestatie van de heer Kavala een voorbeeld is van mishandeling, zoals omschreven door de Commissaris voor Mensenrechten van de Raad van Europa, Dunja Mijatović; overwegende dat dit besluit tot hernieuwde arrestatie van de heer Kavala een openlijke schending van zowel het nationale als het internationale recht vormt; overwegende dat het gehele proces tegen de heer Kavala een aaneenschakeling van gerechtelijke kunstgrepen en onregelmatigheden is geweest, vertroebeld door politieke inmenging, en met als voornaamste doel de detentie van de heer Kavala te verlengen; M. overwegende dat, naast andere irrationele beslissingen tussen augustus 2021 en februari 2022, de Gezi-zaak werd samengevoegd met het zogenaamde Çarşı-proces, waarbij de vrijspraken van de beklaagden ook waren teruggedraaid; overwegende dat de rechter die het 30e Hoge Strafhof in Istanbul voorzat, Mahmut Başbuğ, en die om samenvoeging van de zaken had gevraagd, dezelfde rechter was die de samenvoeging bij het 13e Hoge Strafhof had goedgekeurd nadat hij er tijdelijk was benoemd; overwegende dat het 13e Hoge Strafhof later, in februari 2022, heeft besloten de zaken zonder duidelijke reden opnieuw op te splitsen; overwegende dat een van de rechters van het 13e Hoge Strafhof dat op 25 april 2022 uitspraak deed in de zaak, Murat Bircan, zich in 2018 voor de regerende partij kandidaat had gesteld voor de Grote Nationale Assemblee; N. overwegende dat het EHRM op 10 december 2019 heeft geoordeeld dat de detentie van de heer Kavala in strijd was met artikel 5, lid 1, EVRM wegens het ontbreken van een redelijke verdenking, met artikel 5, lid 4, van het Verdrag wegens het ontbreken van een snelle rechterlijke toetsing door het Constitutionele Hof, en met artikel 18 van het Verdrag, in samenhang met artikel 5, lid 1, van het Verdrag, wegens de politiek gemotiveerde aard van zijn detentie, die tot doel had een afschrikkend effect uit te oefenen op verdedigers van de mensenrechten; O. overwegende dat het arrest van het EHRM zowel betrekking heeft op de aanklachten die tegen de heer Kavala zijn ingebracht op grond van artikel 312 van het Turkse Wetboek van Strafrecht in verband met zijn vermeende betrokkenheid bij de protesten in het Gezipark, als op de aanklachten die tegen hem zijn ingebracht op grond van artikel 309 van het Turkse Wetboek van Strafrecht in verband met zijn vermeende betrokkenheid bij de mislukte couppoging van 15 juli 2016; P. overwegende dat in het arrest van het EHRM wordt geëist dat de Turkse autoriteiten zorgen voor onmiddellijke vrijlating van de heer Kavala; overwegende dat er geen stappen zijn gezet om hem vrij te laten ondanks het bindende arrest van het EHRM van 2019 en twee tussentijdse resoluties van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 2 december 2021 en van 2 februari 2022, waarbij een inbreukprocedure tegen Turkije werd ingeleid omdat het land weigerde het juridisch bindende arrest van het EHRM uit te voeren en de heer Kavala onmiddellijk vrij te laten, waardoor de bezorgdheid van de EU over de naleving van internationale en EU-normen door de Turkse rechterlijke macht is toegenomen; Q. overwegende dat de Turkse regerende partij de normen op het gebied van de rechtsstaat, de democratie en de mensenrechten stelselmatig uitholt, waarbij politieke tegenstanders en mensenrechtenactivisten, die vaak aangeklaagd worden op grond van breed gedefinieerde beschuldigingen van terrorisme, veelvuldig hardhandig worden aangepakt; R. overwegende dat Turkije heeft gedreigd met het “persona non grata” verklaren van tien ambassadeurs nadat diverse lidstaten van de EU verklaringen hadden afgelegd waarin zij de aanhoudende detentie van Kavala veroordeelden; S. overwegende dat Turkije als kandidaat-lidstaat van de EU gehouden is de hoogste normen inzake de democratie te eerbiedigen, waaronder de eerbiediging van de mensenrechten, de rechtsstaat, de fundamentele vrijheden en het universele recht op een eerlijk proces en strikte eerbiediging van het beginsel van vermoeden van onschuld en het recht op een eerlijke procesgang; T. overwegende dat Turkije sinds 9 augustus 1949 lid is van de Raad van Europa, waardoor het land gebonden is aan het EVRM en de arresten van het EHRM; 1. veroordeelt in de sterkst mogelijke bewoordingen de recente uitspraak van het 13e Hoge Strafhof van Istanbul waarbij Osman Kavala een verzwaarde levenslange gevangenisstraf werd opgelegd na meer dan vier en een half jaar onrechtvaardige, onwettige en illegitieme detentie en minder dan drie maanden nadat het Comité van Ministers van de Raad van Europa een inbreukprocedure tegen Turkije had ingeleid omdat het weigert het juridisch bindende arrest van het EHRM uit te voeren; is van mening dat de heer Kavala veroordeeld is op grond van onterechte beschuldigingen, met als bijbedoeling hem als verdediger van de mensenrechten het zwijgen op te leggen en politieke opponenten in Turkije af te schrikken; spreekt eveneens zijn afkeuring uit over de veroordeling van de medegedaagden Mücella Yapıcbeit, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Ali Hakan Altınay, Yiğit Aksakoğlu, Yiğit Ali Ekmekçi, Çiğdem Mater Utku en Mine Özerden; 2. roept op tot onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Osman Kavala conform het arrest van het EHRM van 2019, tot onmiddellijke intrekking van alle aanklachten tegen hem en tot volledige waarborging van zijn rechten en vrijheden, alsook tot onmiddellijke vrijlating van de andere zeven verdachten in de zaak; veroordeelt het feit dat de heer Kavala sinds oktober 2017 permanent van zijn vrijheid wordt beroofd en roept Turkije op te handelen in overeenstemming met zijn internationale en binnenlandse verplichtingen; 3. betuigt zijn volledige solidariteit met Osman Kavala en de overige verdachten in het Gezi-proces en hun families; 4. is ernstig bezorgd over de voortdurende verslechtering van de grondrechten en fundamentele vrijheden en de rechtsstaat in Turkije, met name na de mislukte staatsgreep; roept de Turkse autoriteiten op een einde te maken aan de intimidatie van mensenrechtenverdedigers, academici, journalisten, geestelijk leiders en advocaten door gerechtelijke instanties; 5. roept Turkije als lid van de Raad van Europa op om alle arresten van het EHRM volledig uit te voeren in overeenstemming met artikel 46 EVRM, hetgeen een absolute verplichting is die voortvloeit uit het Turkse lidmaatschap van de Raad van Europa en die in de grondwet van Turkije verankerd is; benadrukt dat de weigering van Turkije om het arrest van het EHRM in de zaak Osman Kavala uit te voeren de bezorgdheid van de EU over de naleving van internationale en Europese normen door de Turkse rechterlijke macht verder vergroot; 6. veroordeelt en betreurt de voortdurende inspanningen en pogingen om de heer Kavala nog langer gevangen te houden, ondanks het ontbreken van enig geloofwaardig of tastbaar bewijs, door middel van een reeks complexe en ontwijkende gerechtelijke tactieken, waaronder het samenvoegen en splitsen van dossiers en het voortdurend begaan van onregelmatigheden, een en ander met een politiek oogmerk en met volstrekte veronachtzaming van de normen voor een eerlijk proces; 7. is ontzet over het feit dat het 13e Hoge Strafhof van Istanbul de heer Kavala een verzwaarde levenslange gevangenisstraf heeft gegeven omdat hij geprobeerd zou hebben de regering met geweld omver te werpen, waarbij het feit dat het EHRM deze beschuldiging in zijn arresten al uitdrukkelijk had verworpen, volstrekt werd genegeerd; 8. verwelkomt de herhaalde resoluties van het Comité van Ministers van de Raad van Europa waarin meermalen op de vrijlating van de heer Kavala wordt aangedrongen, en die leidden tot de historische inzet van de inbreukprocedure door middel van de goedkeuring van tussentijdse resoluties in december 2021 en februari 2022 betreffende de weigering van Turkije om zich aan het definitieve arrest van het EHRM te houden; wijst erop dat de inbreukprocedure de ernst onderstreept van de schendingen door Turkije van zijn verplichtingen als lid van de Raad van Europa en als kandidaat-lidstaat van de EU; verzoekt het Comité van Ministers van de Raad van Europa de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de Turkse regering onverwijld uitvoering geeft aan het arrest van het EHRM; 9. veroordeelt de vernederende en onmenselijke behandeling van de heer Kavala door de Turkse autoriteiten, die een schending vormt van zijn rechten uit hoofde van het EVRM, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en de Turkse nationale wetgeving, alsmede van zijn menselijke waardigheid uit hoofde van artikel 17 van de Grondwet van de Republiek Turkije; roept Turkije op de heer Kavala niet langer te intimideren en zijn mensenrechten te eerbiedigen, overeenkomstig de bepalingen van de Turkse grondwet en van het Europese en internationale recht; 10. veroordeelt het besluit van de Turkse raad van rechters en openbare aanklagers om een onderzoek in te stellen naar de drie rechters die de heer Kavala categorisch en ondubbelzinnig hebben vrijgesproken; is ontzet over de manier waarop de voormalige substituut-officier van justitie van Istanbul, Hasan Yılmaz, die verantwoordelijk was voor de tweede aanklacht tegen de heer Kavala, later benoemd werd tot viceminister van Justitie en ambtshalve lid werd van de Raad van Rechters en Openbare Aanklagers; 11. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over incidenten die duiden op onmiskenbare inmenging van de regering in de justitiële gang van zaken rond de vervolging van de heer Kavala; is ernstig bezorgd over het feit dat de Turkse rechterlijke en uitvoerende macht de arresten van het EHRM negeren en over de toenemende niet-naleving door de gerechtelijke macht van de uitspraken van het Turkse Grondwettelijk Hof; dringt erop aan dat de Turkse autoriteiten alle mogelijke maatregelen nemen om de huidige erbarmelijke toestand van de rechterlijke macht aan te pakken en de onafhankelijkheid ervan te herstellen overeenkomstig artikel 6 EVRM, waarbij de onpartijdigheid van alle Turkse rechterlijke instanties wordt gewaarborgd en zij worden beschermd tegen politieke inmenging; 12. dringt er bij de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Commissie en de lidstaten op aan de zaak van de heer Kavala, en alle andere zaken van mensenrechtenverdedigers, advocaten, journalisten, politici, academici en anderen die in willekeurige detentie zitten aan te blijven kaarten bij hun Turkse gesprekspartners, en deze mensen diplomatieke en politieke steun te bieden, waaronder waarneming tijdens rechtszittingen en het op de voet volgen van hun zaak; roept op tot de aanwezigheid van een delegatie van het Europees Parlement bij het proces tegen de heer Kavala en zijn medegedaagden, als dat plaatsvindt; wijst op de mogelijkheid om beroep in te stellen tegen de laatste gerechtelijke uitspraak bij het Turkse Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten veelvuldiger gebruik te maken van noodsubsidies voor mensenrechtenverdedigers en te zorgen voor de volledige tenuitvoerlegging van de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers; 14. benadrukt dat de heer Kavala en andere Turkse burgers in vergelijkbare situaties in de EU politiek asiel kunnen krijgen als dat noodzakelijk is; 15. wijst erop dat met het besluit om de bindende uitspraken van het EHRM met betrekking tot de zaak van de heer Kavala en anderen openlijk te trotseren, de huidige Turkse regering doelbewust elke hoop op heropening van het EU-toetredingsproces of het openen van nieuwe hoofdstukken en het sluiten van open hoofdstukken onder de huidige omstandigheden de grond heeft ingeboord; herinnert de Europese Raad eraan dat elke verbetering in de officiële betrekkingen tussen de EU en Turkije en elke vooruitgang met betrekking tot de positieve agenda die in de conclusies van de Europese Raad van juni 2021, maart 2021 en december 2020 wordt aangeboden, staat of valt met een daadwerkelijke verbetering van de situatie op het gebied van de burgerrechten, de mensenrechten en de rechtsstaat in Turkije; 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de president van Turkije en de regering en het parlement van Turkije, en verzoekt om een Turkse vertaling van deze resolutie. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over de betrekkingen tussen de EU en China, – gezien zijn resolutie van 12 december 2013 over orgaanhandel in China (1) , – gezien de studie getiteld “Proceedings of the Workshop on “Organ Harvesting in China””, die op 12 april 2016 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (2) , – gezien Richtlijn 2010/53/EU van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2010 inzake kwaliteits- en veiligheidsnormen voor menselijke organen, bestemd voor transplantatie (3) , – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948 en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie van 2009, met name artikel 3 daarvan, waarin het gaat over het recht op menselijke integriteit, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, en het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, dat China op 4 oktober 1988 heeft geratificeerd, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa tegen de handel in menselijke organen, – gezien de Verklaring van Istanbul inzake orgaanhandel en transplantatietoerisme, – gezien het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van de genocide, dat China in 1949 heeft ondertekend, – gezien de verklaring van de VN-mensenrechtendeskundige van 14 juni 2021 over berichten van vermeende orgaanroof bij minderheden in China, – gezien de hoorzitting van 29 november 2021 over de orgaanhandel in China, georganiseerd door de Subcommissie mensenrechten, – gezien de definitieve uitspraak van 1 maart 2020 van het Independent Tribunal into Forced Organ Harvesting from Prisoners of Conscience in China (onafhankelijk tribunaal inzake het verwijderen van organen bij gewetensgevangenen in China zonder hun toestemming, hierna “China Tribunaal” genoemd), – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de bevordering en eerbiediging van mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat de kern uitmaken van de betrekkingen die de EU voert met China, in overeenstemming met het engagement van de EU om deze waarden in haar extern optreden uit te dragen en de toezegging van China om zich bij zijn eigen ontwikkeling en in het kader van internationale samenwerking aan deze waarden te zullen houden; B. overwegende dat de mensenrechtensituatie in China sinds het aantreden van president Xi Jinping in maart 2013 steeds verder achteruitgaat; overwegende dat de Chinese regering zich steeds vijandiger opstelt ten opzichte van mensenrechten en de rechtsstaat; C. overwegende dat wereldwijd jaarlijks 10 000 illegale orgaantransplantaties worden uitgevoerd; overwegende dat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de handel in menselijke organen jaarlijks meer dan een miljard EUR oplevert; D. overwegende dat het aantal vrijwillige orgaandonaties in de Volksrepubliek China uitzonderlijk gering is als gevolg van traditionele overtuigingen; overwegende dat China in 1984 regelgeving invoerde die het verwijderen van organen bij geëxecuteerde gevangenen toestond; overwegende dat China heeft verklaard dat het in 2015 gestopt is met het gebruik van organen van geëxecuteerde gevangenen en dat het een nationaal donatiesysteem heeft opgezet, zonder echter deze praktijk – die nog steeds wettelijk is – volledig te verbieden; E. overwegende dat het Chinese orgaantransplantatiesysteem niet voldoet aan de door de WHO gestelde eisen inzake transparantie en traceerbaarheid bij de methodes voor verkrijging van organen, en dat de Chinese regering zich verzet tegen onafhankelijk onderzoek naar het systeem; overwegende dat vrijwillige en geïnformeerde toestemming een basisvoorwaarde vormt voor ethisch verantwoorde orgaandonatie; F. overwegende dat orgaanroof moet worden opgevat als het doden van een persoon zonder diens toestemming met als doel de organen van die persoon te verwijderen om ze te kunnen transplanteren in een andere persoon; overwegende dat deze praktijk moet worden beschouwd als een weerzinwekkende en ontoelaatbare schending van het grondrecht op leven; G. overwegende dat de VN-commissie tegen foltering en de speciale VN-rapporteur inzake foltering en andere wrede, onmenselijke en vernederende behandeling of bestraffing hun bezorgdheid hebben uitgesproken over de beschuldigingen van orgaanroof bij gevangenen, en er bij de regering van de Volksrepubliek China op hebben aangedrongen om de verantwoordingsplicht en transparantie in het systeem van orgaantransplantatie aan te scherpen en degenen die verantwoordelijk zijn voor misbruik te bestraffen; H. overwegende dat het China Tribunaal (4) in maart 2020 zijn eindoordeel heeft geveld en tot de slotsom is gekomen dat in heel China jarenlang orgaanroof op grote schaal heeft plaatsgevonden waarbij de organen onder meer – om niet te zeggen nagenoeg altijd – afkomstig waren van aanhangers van de Falun Gong-leer; overwegende dat de Chinese regering niet wilde getuigen voor het Tribunaal; I. overwegende dat de grote afhankelijkheid van geëxecuteerde en levende gevangenen als bron van transplantatieorganen leidt tot een breed scala aan onaanvaardbare schendingen van de mensenrechten en de medische ethiek; J. overwegende dat VN-mensenrechtendeskundigen in hun verklaring van 10 juni 2021 stellen over geloofwaardige informatie te beschikken dat gedetineerden uit etnische, taalkundige of religieuze minderheden in China zonder hun vrije, vrijwillige en geïnformeerde toestemming medische onderzoeken hebben ondergaan, waaronder bloedtests en orgaanonderzoeken zoals echografische en röntgenonderzoeken, die onontbeerlijk zijn om na te gaan of er een match bestaat tussen de orgaandonor en -ontvanger; K. overwegende dat VN-mensenrechtendeskundigen reeds in 2006 en 2007 de kwestie hebben aangekaart bij de Chinese regering; overwegende dat in de antwoorden van de Chinese regering gegevens ontbraken, zoals informatie over de herkomst van organen die voor transplantatieoperaties worden gebruikt of over systemen voor informatie-uitwisseling die hadden kunnen helpen bij de identificatie en bescherming van slachtoffers van mensenhandel en bij het doeltreffend onderzoeken en vervolgen van mensenhandelaars; L. overwegende dat de Chinese regering beschuldigingen van orgaanroof heeft weersproken, met name via de reactie die zij heeft gestuurd aan het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, en herhaaldelijk en categorisch heeft ontkend dat aanhangers van de Falun Gong-leer voor hun organen zijn gedood; 1. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit met betrekking tot de berichten over aanhoudende, systematische, onmenselijke en door de overheid gedoogde orgaanroof bij gevangenen in de Volksrepubliek China, en meer in het bijzonder bij aanhangers van de Falun Gong-leer en andere minderheden zoals Oeigoeren, Tibetanen en Christenen; 2. herinnert eraan dat China het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing heeft geratificeerd, dat voorziet in een absoluut en onaantastbaar verbod op foltering en andere vormen van wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing; 3. is van mening dat de praktijk van orgaanroof bij levende ter dood veroordeelde gevangenen en gewetensgevangenen in de Volksrepubliek China kan worden aangemerkt als misdaad tegen de menselijkheid, zoals gedefinieerd in artikel 7 van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof; dringt er bij de Volksrepubliek China op aan over te gaan tot de ondertekening van en toetreding tot het Statuut van Rome; 4. roept de Chinese autoriteiten ertoe op snel te reageren op de beschuldigingen van orgaanroof en onafhankelijk toezicht mogelijk te maken door internationale mensenrechtenmechanismen, waaronder het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten; 5. uit zijn bezorgdheid over het feit dat niet op onafhankelijke wijze wordt nagegaan of gevangenen of gedetineerden geldig toestemming geven voor orgaandonatie; hekelt het gebrek aan informatie van de Chinese autoriteiten met betrekking tot berichten dat de families van overleden gedetineerden en gevangenen niet de mogelijkheid wordt geboden om het lichaam van de overledene te claimen; 6. dringt er bij de Chinese autoriteiten op aan om bij medische onderzoeken de vrije en geïnformeerde toestemming van gevangenen of gedetineerden te vragen en te waarborgen, en een regelgevingskader vast te stellen voor een vrijwillig en transparant systeem voor orgaandonatie dat in overeenstemming is met internationale verdragen; 7. roept de EU en haar lidstaten ertoe op de kwestie van orgaanroof in China aan de orde te stellen tijdens elke mensenrechtendialoog; dringt erop aan dat de EU en haar lidstaten misbruik op het gebied van orgaantransplantatie in China publiekelijk veroordelen; verzoekt de lidstaten de nodige maatregelen te nemen om transplantatietoerisme naar China door hun burgers te voorkomen en om hun onderdanen die naar China reizen bewust te maken van deze kwestie; 8. is verheugd over het bezoek van Michelle Bachelet, de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, aan China; dringt er bij de VN op aan het onderzoek naar orgaanhandel voor te zetten tijdens dit bezoek; 9. verzoekt de EU en haar lidstaten de kwestie van orgaanroof aan de orde te stellen in hun samenwerkingen met derde landen, met name met haar partners in de Golfregio, waar Chinese transplantatiecentra reclame hebben gemaakt voor “halalorganen” van Oeigoeren en moslimminderheden in China; 10. roept China ertoe op volledig te voldoen aan de door de WHO gestelde eisen inzake transparantie en traceerbaarheid bij de methodes voor verkrijging van organen; 11. verlangt dat de lidstaten ervoor zorgen dat hun verdragen en samenwerkingsovereenkomsten met derde landen, waaronder China, op het gebied van gezondheid en onderzoek in overeenstemming zijn met de ethische beginselen van de EU inzake orgaandonatie en het gebruik voor wetenschappelijke doeleinden van bestanddelen en producten van het menselijk lichaam; verzoekt de betrokken instellingen in de lidstaten de voorwaarden van hun samenwerking met Chinese instellingen op het gebied van transplantatiegeneeskunde, onderzoek en opleiding te evalueren en te herzien; 12. eist dat de Chinese autoriteiten vrije, onbelemmerde en betekenisvolle toegang tot Xinjiang verlenen aan de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten en de mandaathouders van VN-Mensenrechtenraad; verzoekt de Chinese regering hieromtrent samen te werken met de VN-organisaties; dringt er bij de VN-Mensenrechtenraad op aan bij voorrang aandacht te besteden aan de kwestie van orgaanroof; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de parlementen en regeringen van de lidstaten, de regering en het Parlement van de Volksrepubliek China en de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Cambodja, – gezien de eerdere verslagen en verklaringen van de speciale VN-rapporteur over de situatie op het gebied van de mensenrechten in Cambodja, – gezien het besluit van de Commissie van 12 februari 2020 om een deel van de tariefpreferenties die aan Cambodja zijn toegekend in het kader van de “alles behalve wapens”-handelsregeling van de EU (Everything But Arms – EBA) met ingang van 12 augustus 2020 in te trekken, – gezien het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) betreffende de vrijheid tot het oprichten van vakverenigingen en de bescherming van het vakverenigingsrecht, – gezien de verklaring van de EU-delegatie bij de VN van 29 maart 2022 over interactieve dialogen met de speciale rapporteur voor Cambodja tijdens de 49e zitting van de VN‑Mensenrechtenraad, – gezien resolutie 48/23 van de VN-Mensenrechtenraad van 11 oktober 2021 over adviesverlening en technische bijstand aan Cambodja, – gezien de slotopmerkingen van het VN-Mensenrechtencomité van 30 maart 2022 over het derde periodieke verslag over Cambodja, – gezien de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Cambodja, ondertekend in Luxemburg op 29 april 1997 (1) , – gezien het alomvattend Cambodjaans vredesakkoord van 23 oktober 1991, en met name artikel 15 ervan, waarin de toezegging tot eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in Cambodja, ook door de internationale ondertekenaars, is verankerd, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 10 december 1948 en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het Hooggerechtshof van Cambodja op 16 november 2017 de ontbinding van de grootste oppositiepartij, de Cambodia National Rescue Party (CNRP), heeft aangekondigd; B. overwegende dat het Hooggerechtshof in de aanloop naar de verkiezingen van 2018 de CNRP heeft ontbonden en dat de Cambodjaanse regering sindsdien hard optreedt tegen politieke oppositieleden, waardoor zij uit angst voor willekeurige arrestatie of vergelding in ballingschap zijn gegaan; overwegende dat het in 2017 begonnen harde optreden van de regering tegen onafhankelijke media, maatschappelijke organisaties en de politieke oppositie in 2021 en 2022 aanhield; C. overwegende dat premier Hun Sen al 37 jaar vrijwel onafgebroken aan de macht is en dat de regerende Cambodjaanse Volkspartij de absolute macht heeft over de staat en over de wetgevende lichamen; D. overwegende dat in juni 2022 gemeenteraadsverkiezingen in Cambodja worden gehouden en dat de volgende algemene verkiezingen naar verwachting in juli 2023 zullen plaatsvinden; overwegende dat de mensenrechtensituatie in Cambodja in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van juni 2022 en de nationale verkiezingen van het jaar daarna een crisispunt heeft bereikt, aangezien de regering haar harde optreden tegen de politieke oppositie, journalisten, onafhankelijke media en het maatschappelijk middenveld geïntensiveerd heeft onder het mom van COVID-19-maatregelen; overwegende dat de nationale verkiezingscommissie van Cambodja meer dan 100 kandidaten van de oppositiepartij Candlelight (2) heeft verwijderd van de lijst van kandidaten die op 5 juni 2022 deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen van het land; E. overwegende dat de autoriteiten, nadat zij in november 2020 dagvaardingen hebben doen uitgaan, in 2021 massaprocessen zijn gestart tegen meer dan 100 oppositieleden en voorvechters van de mensenrechten wegens de uitoefening van hun recht op vrijheid van meningsuiting en vreedzame vergadering; overwegende dat de onregelmatigheden in deze processen onder meer neerkomen op een gebrek aan geloofwaardig bewijs en schending van het recht op een eerlijk proces en van de waarborging van een eerlijke procesgang, en dat verscheidene verdachten bij verstek veroordeeld zijn, hetgeen in strijd is met de mensenrechtenwaarborgen; overwegende dat momenteel meer dan 60 voorvechters van de mensenrechten gevangenzitten, waaronder vakbondsleiders en milieuactivisten; F. overwegende dat negen vooraanstaande partijleiders, waaronder Sam Rainsy, in maart 2021 bij verstek schuldig zijn bevonden aan “het aanzetten tot het plegen van een misdrijf” en “het beramen van een aanval” op grond van de artikelen 27 en 451 van het wetboek van strafrecht, en veroordeeld zijn tot 25 jaar gevangenisstraf; overwegende dat Sam Rainsy, Mu Sochua en andere politici van de oppositie bij verstek veroordeeld zijn, aangezien zij niet naar Cambodja mochten terugkeren om zich ter terechtzitting te verdedigen; G. overwegende dat het proces tegen Kem Sokha, die op borgtocht onder restrictieve voorwaarden werd vrijgelaten, bijna twee jaar is uitgesteld, ondanks herhaalde verzoeken om hervatting ervan, terwijl andere processen wel gevoerd werden; overwegende dat zijn proces in januari 2022 is hervat, maar dat er geen einde in zicht is, waardoor de politicus zijn grondrecht op politieke participatie is ontnomen; H. overwegende dat het hoofd van de CNRP, Kem Sokha, in september 2017 werd gearresteerd en nog steeds te maken krijgt met een opeenstapeling van aanklachten wegens verraad; I. overwegende dat de rechter in eerste aanleg in Phnom Penh politieke tegenstanders van de regeringspartij op 17 maart 2022 heeft veroordeeld tot gevangenisstraffen variërend van 5 tot 10 jaar, zonder borgtocht; overwegende dat de rechter in eerste aanleg in Phnom Penh op 17 maart 2022 20 oppositiepolitici en activisten tot lange gevangenisstraffen heeft veroordeeld op grond van vage aanklachten wegens “aanzetting” en “samenzwering”; J. overwegende dat Veourn Veasna, Voeung Samnang en Lanh Thavry, alle aanhangers van de CNRP en vluchtelingen die zijn erkend door de Hoge Commissaris van de VN voor de vluchtelingen, in november 2021 onder dwang uit Thailand naar Cambodja zijn teruggekeerd en vervolgens zijn gearresteerd op grond van aanzetting tot een misdrijf en schendingen van de COVID-19-wet; K. overwegende dat vakbondsleider Rong Chhun en de voormalige oppositieleden Sar Kanika en Ton Nimol in augustus 2021 zijn veroordeeld wegens “het aanzetten tot een misdrijf of sociale onrust”, waarbij straffen werden opgelegd variërend van 20 maanden tot 2 jaar, alsook een hoge boete van 400 miljoen riel (bijna 95 000 EUR); overwegende dat Rong Chhun, Sar Kanika, Ton Nimol en andere tegelijkertijd gearresteerde activisten in november 2021 onder voorwaardelijke veroordeling zijn vrijgelaten en sindsdien niet meer zijn gearresteerd; ; overwegende dat bij vreedzame stakingen betrokken vrouwen herhaaldelijk en onevenredig vaak het doelwit zijn geweest van pogingen van de regering om hen uiteen te drijven; L. overwegende dat meer dan 60 politieke gevangenen in voorlopige hechtenis worden gehouden, en dat vertegenwoordigers van de politieke oppositie, gemeenschapsactivisten en vakbondsleden te maken krijgen met arrestatie, gevangenneming en onrechtmatige gevangenhouding; overwegende dat het aantal gedetineerden in Cambodja sinds 2015 meer dan verdubbeld is en dat er volgens regeringscijfers momenteel 38 977 personen gevangengehouden worden, waarbij Cambodjaanse gevangenissen een officiële capaciteit van 8 804 personen hebben; overwegende dat deze dramatische overbevolking neerkomt op een ernstige schending van de rechten van gevangenen, die dikwijls geen toegang hebben tot schoon water of medische zorg; overwegende dat de regering er evenmin in is geslaagd voldoende maatregelen te nemen ter voorkoming van grote COVID-19-uitbraken onder de gedetineerden; M. overwegende dat volgens de berichtgeving vijf kandidaten van de Candlelight Party de afgelopen twee maanden gevangen zijn genomen; overwegende dat andere kandidaten gedwongen zijn hun kandidatuur in te trekken om te voorkomen dat zij ten onrechte worden vervolgd op grond van bijvoorbeeld samenzwering; overwegende dat de regering eerder soortgelijke aantijgingen heeft gebruikt om zich van oppositiepartijen en -kandidaten te ontdoen; overwegende dat de autoriteiten in 2021 hebben geweigerd de Cambodia National Heart Party te registreren, waarbij het ministerie van Binnenlandse Zaken thans een onderzoek verricht naar de oprichter van de partij; overwegende dat de nationale verkiezingscommissie, die onder zeggenschap staat van de Cambodjaanse Volkspartij, de afgelopen weken een aanzienlijk aantal kandidaten van de Candlelight Party heeft belet om aan de komende verkiezingen deel te nemen; overwegende dat een aantal rechterlijke uitspraken ertoe heeft geleid dat in 11 gemeenten volledige kandidatenlijsten zijn ingetrokken; N. overwegende dat de regering in maart 2021 een nieuwe, brede wet heeft aangenomen inzake maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van COVID-19 en andere ernstige, gevaarlijke en besmettelijke ziekten, die voorziet in gevangenisstraffen tot 20 jaar en andere onevenredig zware straffen voor schendingen van de COVID-19-maatregelen; O. overwegende dat de regering in februari 2021 een subdecreet heeft aangenomen dat de controle op het internet aanscherpt en het onlinetoezicht op internetgebruikers die kritisch staan tegenover de regering, uitbreidt; overwegende dat de regering in maart 2022 heeft aangekondigd de tenuitvoerlegging van het subdecreet voor onbepaalde tijd uit te stellen; 1. veroordeelt de vervolging van leden van de politieke oppositie, vakbondsleden, mensenrechtenverdedigers, journalisten, milieuactivisten, studenten en anderen onder impuls van premier Hun Sen en zijn Cambodjaanse Volkspartij, hoewel de vervolgde personen slechts hun mening hebben geuit; verzoekt de Cambodjaanse premier en zijn regering onmiddellijk een einde te maken aan alle vormen van intimidatie en pesterijen, met inbegrip van gerechtelijke intimidatie, van oppositieleden, vakbondsleden, mensenrechtenverdedigers, de media en actoren uit het maatschappelijk middenveld; roept de veiligheidstroepen op zich te onthouden van onnodig en buitensporig geweld tegen vreedzame demonstranten; 2. veroordeelt de ontbinding van de CNRP en herhaalt zijn oproep om de aanklachten tegen Kem Sokha, Sam Rainsy, Mu Sochua en andere oppositieleden onmiddellijk te laten vallen; dringt er bij de Cambodjaanse autoriteiten op aan alle gewetensgevangenen onmiddellijk vrij te laten, evenals de gevangenen die worden vastgehouden hoewel zij slechts hun rechtmatige werk verrichtten of hun rechten uitoefenden, met inbegrip van journalisten, mensenrechtenverdedigers, milieuactivisten en vakbondsleden; verzoekt de Cambodjaanse autoriteiten een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar alle beschuldigingen van intimidatie, pesterijen, willekeurige arrestaties en foltering van en gewelddaden ten aanzien van leden van oppositiepartijen en actoren uit het maatschappelijk middenveld, en de daders voor de rechter te brengen; 3. onderstreept dat de processen tegen politieke oppositieleden, maatschappelijke activisten, mensenrechtenverdedigers, journalisten en gewone burgers volledig in strijd zijn met de internationale normen voor een eerlijk proces; verzoekt de regering de gepolitiseerde rechterlijke macht te hervormen, het recht op een eerlijk proces voor iedereen te waarborgen en alle politieke gevangenen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten; verzoekt de Cambodjaanse autoriteiten de volledige onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen en doeltreffende wettelijke en andere maatregelen te nemen om de extreme overbevolking in de gevangenissen aan te pakken, onder meer door een einde te maken aan de voorlopige hechtenis; 4. dringt er bij de Cambodjaanse autoriteiten op aan ervoor te zorgen dat alle beschuldigingen van buitengerechtelijke executies onverwijld en onpartijdig worden onderzocht, met inbegrip van de zaken van Sin Khon en Kem Ley, en dat de daders worden vervolgd; verzoekt de Cambodjaanse autoriteiten alle nodige maatregelen te nemen om dergelijke executies te voorkomen en een halt toe te roepen; 5. uit zijn diepe bezorgdheid over de achteruitgang van de mensenrechten in Cambodja in het licht van de komende lokale verkiezingen in juni 2022 en de komende nationale verkiezingen in 2023, onder meer wat de beperkingen op onafhankelijke berichtgeving, de strafbaarstelling van vrije meningsuiting en het feitelijke verbod op vreedzame vergaderingen betreft; dringt er bij de Cambodjaanse autoriteiten op aan een einde te maken aan alle onrechtmatige beperkingen van de deelname aan het openbaar leven, en ervoor te zorgen dat alle politieke partijen een gelijke, vrije en transparante verkiezingscampagne kunnen voeren, te beginnen met de komende gemeenteraadsverkiezingen op 5 juni 2022 en de komende nationale verkiezingen in juli 2023; 6. is ernstig bezorgd over het onlinetoezicht door de regering en de bedreigingen van de vrije meningsuiting en van het recht op privacy; verzoekt de Cambodjaanse autoriteiten de wet van februari 2022 betreffende een nationale toegangspoort tot het internet af te schaffen, aangezien de regering hiermee alle internetactiviteiten kan controleren en gerechtelijke procedures kan inleiden tegen personen die verslag uitbrengen over het optreden van de overheid of de politie; verzoekt de Cambodjaanse regering alle repressieve wetten in te trekken, en met name de wet betreffende politieke partijen, de vakbondswet en alle andere wetgevingshandelingen die de vrijheid van meningsuiting en de politieke vrijheden beperken en wetten die niet volledig in overeenstemming zijn met de internationale normen of met de internationale verplichtingen van Cambodja; 7. spreekt zijn bezorgdheid uit over het steeds hardere optreden ten aanzien van milieuactivisten met inbegrip van personen die opkomen voor landrechten, die met name het doelwit zijn geweest in onlangs gehouden massaprocessen; betreurt in dit verband ten zeerste de berichten die het tijdens de pandemie heeft gekregen over versnelde illegale houtkap in de beschermde bossen van Cambodja en roept de EU en de lidstaten op de internationale coördinatie te bevorderen om te voorkomen dat niet-toegestane goederen illegaal uit Cambodja worden uitgevoerd; 8. herinnert in de EU gevestigde bedrijven aan de noodzaak om intensief zorgvuldigheid te betrachten op het gebied van de mensenrechten en het milieu en ervoor te zorgen dat zij geen banden hebben met de politieke leiders of leiders van de veiligheidstroepen die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen en de ontbinding en daaropvolgende onderdrukking van de oppositie in Cambodja, noch met entiteiten die eigendom zijn van of onder zeggenschap staan van deze leiders, noch met entiteiten die profiteren van de illegale houtkap of landroof; 9. roept de EU, de lidstaten en de internationale gemeenschap op om in het licht van de rol van Cambodja als voorzitter van de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten (Asean) de gelegenheid aan te grijpen om druk uit te oefenen en openbare maatregelen te nemen om activisten en mensenrechtenverdedigers te beschermen en politieke partijen te steunen in hun strijd om de politieke ruimte en de ruimte voor het maatschappelijk middenveld opnieuw te vergroten in de aanloop naar de komende gemeenteraadsverkiezingen van 5 juni 2022 en de komende nationale verkiezingen in 2023; benadrukt dat de recente ontwikkelingen de geloofwaardigheid van de Cambodjaanse regering bij de uitvoering van een positieve mensenrechtenagenda in de regio en als voorzitter van de Asean verder ondermijnen; 10. herhaalt zijn oproep aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid om de situatie in Cambodja nauwlettend te volgen, met name om ervoor te zorgen dat de Candlelight Party niet zoals de CNRP onder bespottelijke voorwaarden wordt ontbonden; 11. herhaalt zijn pleidooi voor gerichte sancties en dringt er bij de Raad op aan beperkende maatregelen vast te stellen, met inbegrip van reisverboden en bevriezing van tegoeden, ten aanzien van de politieke leiders en leiders van de veiligheidstroepen en hun economische belangen, in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten, teneinde alle personen die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen en voor de ontbinding en daaropvolgende onderdrukking van de oppositie in Cambodja ter verantwoording te roepen; 12. verzoekt de Commissie de komende lokale verkiezingen op de voet te volgen en zich voor te bereiden om indien nodig alle beschikbare instrumenten te gebruiken – met inbegrip van de volledige schorsing van de EBA-status van Cambodja en andere sancties – indien uit de verkiezingswaarnemingen blijkt dat er sprake is van oneerlijke verkiezingen; 13. vraagt de Commissie met aandrang dat zij in al haar contacten met de Cambodjaanse regering aandringt op duidelijk omschreven mensenrechtenbenchmarks, en de in deze resolutie aan de orde gestelde punten van zorg, met inbegrip van de EBA-status van Cambodja, opneemt in het kader van haar voortdurende nauwere samenwerking met de Cambodjaanse autoriteiten; verzoekt de Commissie de situatie nauwlettend in het oog te houden en na te gaan wat het effect is van de gedeeltelijke schorsing van de EBA-status op de meest kwetsbare maatschappelijke groeperingen; 14. verzoekt de Commissie toezicht te houden op alle bilaterale financiële steun aan de Cambodjaanse regering en ervoor te zorgen dat bilaterale financiële steun wordt verleend aan Cambodjaanse maatschappelijke organisaties en oppositiepartijen; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de secretaris-generaal van de Asean, de regering, de premier en de Nationale Vergadering van Cambodja. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 101 t/m 109, – gezien de relevante regels, richtsnoeren, resoluties, openbare raadplegingen, mededelingen en documenten van de Commissie over mededinging, – gezien het verslag van de Commissie van 7 juli 2021 over het mededingingsbeleid in 2020 ( COM(2021)0373 ) en het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie van dezelfde datum (SWD(2021)0177), – gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over het mededingingsbeleid – jaarverslag 2020 (1) , – gezien advies ECON-VII/015 van het Europees Comité van de Regio’s over het verslag van de Commissie van 7 juli 2021 over het mededingingsbeleid 2020 ( COM(2021)0373 ), – gezien de follow-up die de Commissie heeft gegeven aan de resolutie van het Parlement van 18 juni 2020 over het mededingingsbeleid – jaarverslag 2019 (2) , – gezien de mededelingen van de Commissie van 19 maart 2020, 3 april 2020, 8 mei 2020, 29 juni 2020, 13 oktober 2020, 28 januari 2021 en 18 november 2021 over een tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak (C(2021)8442), – gezien het voorstel van de Commissie van 5 mei 2021 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren ( COM(2021)0223 ), – gezien het eerste jaarverslag van de Commissie over de screening van buitenlandse directe investeringen in de Unie, van 23 november 2021 (3) ; – gezien het regelgevingspakket, inclusief de voorstellen van de Commissie van 15 december 2020 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten (wet inzake digitale diensten) ( COM(2020)0825 ), en over betwistbare en eerlijke markten in de digitale sector (wet inzake digitale markten) ( COM(2020)0842 ), – gezien Richtlijn (EU) 2019/1 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 tot toekenning van bevoegdheden aan de mededingingsautoriteiten van de lidstaten voor een doeltreffendere handhaving en ter waarborging van de goede werking van de interne markt (4) , – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 12 juli 2021 getiteld “Notice on the definition of relevant market for the purposes of Community competition law of 9 December 1997” (SWD(2021)0199), – gezien de ondersteunende studie bij de mededeling van de Commissie over de evaluatie van de definitie van relevante markt voor de toepassing van het communautaire mededingingsrecht, die in opdracht van DG Concurrentie (DG COMP) van de Commissie is uitgevoerd en in juni 2021 is gepubliceerd (5) , – gezien het verslag van de bijzondere adviseurs getiteld “Mededingingsbeleid voor het digitale tijdperk”, dat in opdracht van DG COMP is opgesteld en in 2019 is gepubliceerd (6) , – gezien het verslag getiteld “Kwetsbaarheid van consumenten op belangrijke markten in de Europese Unie”, dat in opdracht van het Directoraat-Generaal Justitie en Consumentenzaken van de Commissie (7) is opgesteld en in 2016 is gepubliceerd, – gezien de mededeling van de Commissie van 18 november 2021 getiteld “A competition policy fit for new challenges” ( COM(2021)0713 ) en de bijlage daarbij, – gezien de mededeling en routekaart van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ), – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van klimaatneutraliteit en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (de “Europese klimaatwet”) (8) , – gezien de mededeling van de Commissie van 21 december 2021 over de richtsnoeren inzake staatssteun voor klimaat, milieubescherming en energie 2022 (9) , – gezien de mededeling van de Commissie van 6 december 2021 over de richtsnoeren inzake staatssteun ter bevordering van risicofinancieringsinvesteringen (10) , – gezien mededeling van de Commissie van 9 december 2021 over richtsnoeren voor de toepassing van het EU-mededingingsrecht op collectieve overeenkomsten met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden van zelfstandigen zonder werknemers (C(2021)8838), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa” ( COM(2020)0102 ), alsook de mededeling van de Commissie van 5 mei 2021, waarbij die strategie werd geactualiseerd ( COM(2021)0350 ), – gezien Verordening (EU) 2021/1237 van de Commissie van 23 juli 2021 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 651/2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard (11) , – gezien de mededeling van de Commissie van 21 december 2021 over de goedkeuring van de inhoud van een ontwerp voor een mededeling van de Commissie over de richtsnoeren inzake staatssteun voor klimaat, milieubescherming en energie 2022 (C(2021)9817), – gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over de richtsnoeren inzake staatssteun op het gebied van klimaat, energie en milieu (CEEAG) (12) , – gezien Speciaal verslag nr. 24/2020 van de Europese Rekenkamer, getiteld “De EU-controle op concentraties en EU-antitrustprocedures van de Commissie: opschaling van het markttoezicht nodig”, – gezien de mededeling van de Commissie van 26 maart 2021 getiteld “Handvatten voor de toepassing van het verwijzingsmechanisme van artikel 22 van de concentratieverordening op bepaalde categorieën zaken” C(2021)1959, – gezien de mededeling van de Commissie van 9 juli 2021 over de goedkeuring van de inhoud van een ontwerp van verordening van de Commissie betreffende de toepassing van artikel 101, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen (C(2021)5026) en de bijlage daarbij, en de bijlage bij de mededeling van de Commissie van 9 juli 2021 over de nota van de Commissie over richtsnoeren inzake verticale afspraken (C(2021)5038), – gezien het voorstel van de Commissie van 14 juli 2021 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens ( COM(2021)0564 ), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0064/2022 ), A. overwegende dat het mededingingsbeleid van de EU - met name in tijden van onzekerheid en dubbele transformatie - een essentiële rol toekomt bij het waarborgen van doeltreffende concurrentie, het bevorderen van innovatie, nieuwe werkgelegenheid, groei, concurrentievermogen en ondernemerschap, het vaststellen van eerlijke economische voorwaarden, met name middels het stimuleren van innovatie die nieuwe technologieën helpt ontwikkelen die ons op hun beurt kunnen helpen om meer te doen, met minder milieuschade, en het bevorderen van een efficiënte toewijzing van middelen, en het vergroten van de keuzemogelijkheid en het waarborgen van billijke prijzen voor consumenten, en het bevorderen van de veerkracht van de interne markt; B. overwegende dat met het mededingingsbeleid van de Unie wordt beoogd te waarborgen dat de mededinging niet wordt verstoord op de interne markt; overwegende dat het mededingingsbeleid een onmiskenbaar effect heeft op de specifieke economische belangen van eindafnemers die goederen of diensten kopen; C. overwegende dat de Commissie snel op de uitbraak van de COVID-19-crisis heeft gereageerd door speciale mededingingsregels vast te stellen, die van tijdelijke aard moeten blijven; D. overwegende dat het mededingingsbeleid bedrijven moet stimuleren te investeren in en gebruik te maken van meer geavanceerde digitale infrastructuur en hulpmiddelen (zoals cloudtechnologie, microprocessoren, en artificiële intelligentie) en minder vervuilende en efficiëntere productietechnologieën; E. overwegende dat de Commissie over een passend en doeltreffend pakket instrumenten, methoden en maatregelen moet beschikken om voor een strikte handhaving van het mededingingsbeleid en de mededingingsregels te zorgen, en ervoor te zorgen dat de mededingingsregels uniform worden toegepast, en dus bij te dragen aan belangrijke beleidsprioriteiten; overwegende dat de Commissie op onpartijdige en objectieve wijze moet optreden teneinde de geloofwaardigheid van het mededingingsbeleid van de EU te vrijwaren; F. overwegende dat een passend regelgevingskader voor het mededingingsbeleid van essentieel belang is om ervoor te zorgen dat de EU-markt in zijn geheel een ruimte wordt die het voor internationale ondernemingen en investeerders aantrekkelijker maakt om actief in te worden, alsook om de EU-productiesector te versterken en werkgelegenheid in de Unie te creëren; G. overwegende dat de politieke onafhankelijkheid van nationale mededingingsautoriteiten van cruciaal belang is om de onpartijdigheid en geloofwaardigheid van het mededingingsbeleid te waarborgen; H. overwegende dat een evenwichtige afstemming van de mededingingsregels van de Unie op haar industriële beleid en haar internationale handelsbeleid van essentieel belang is voor het terughalen van de activiteiten in de waardeketen en het versterken van het mondiale concurrentievermogen; I. overwegende dat digitale markten zich kenmerken door een steeds grotere concentratie en het risico in zich dragen van minder investeringen in innovatie en algemene ontwrichting als gevolg van de verslechterende marktdynamiek en de toegenomen marktmacht; J. overwegende dat de energieprijzen in Europa een ongekend hoog niveau hebben bereikt, waarbij gas in het najaar van 2021 400 % duurder was dan in het voorjaar van hetzelfde jaar, hetgeen onder andere toe te schrijven is aan het gebrek aan concurrentie op de gasbevoorradingsmarkt; K. overwegende dat het mededingingsbeleid van de EU geschikt moet zijn voor de duurzame dubbele transitie; L. overwegende dat internationale uitwisseling en samenwerking essentieel zijn voor het tot stand brengen van een mondiaal en concurrerend “level playing field”; overwegende dat het EU-mededingingsbeleid de hoeksteen voor de integriteit en veerkracht van de interne markt moet vormen, alsook moet bijdragen aan de verwezenlijking van de prioriteiten van de Unie, met name middels het op gecoördineerde manier bevorderen van de dubbele (digitale en groene) transitie; M. overwegende dat internationale samenwerking en nieuwe instrumenten, zoals de verordening inzake buitenlandse subsidies, van essentieel belang zijn om ervoor te zorgen dat niet-EU-landen worden ontmoedigd om ondernemingen die in de Unie actief zijn op concurrentieverstorende wijze te subsidiëren, overeenkomstig de regels van de interne markt, die dergelijke praktijken van de lidstaten en EU-bedrijven verbieden; overwegende dat de EU de beleidsmaatregelen en praktijken van niet-EU-landen en -entiteiten in dit verband nauwlettend in de gaten moet houden en monitoren; N. overwegende dat er behoefte bestaat aan versterkte coördinatie tussen de beleidsdoelstellingen van de Unie in het kader van de Green Deal en de Overeenkomst van Parijs enerzijds, en de mededingingsregels anderzijds; Algemene overwegingen 1. benadrukt dat terdege rekening moet worden gehouden met de uitdagingen naar aanleiding van de COVID-19-pandemie en dat de redelijke, progressieve en evenredige afbouw van de specifieke steunmaatregelen, met waarborgen betreffende de volledige naleving van de EU-mededingingsregels met het oog op het “level playing field” en het concurrentievermogen van ons bedrijfsleven, met name wat de behoeften van de EU-industrie aangaat, het leidende beginsel moet zijn; wijst erop dat naarmate het economisch herstel vordert, steunmaatregelen geleidelijk specifieker moeten worden voordat zij uiteindelijk volledig worden afgeschaft; wijst op de noodzaak om “cliff-edge”-effecten te vermijden, en een asymmetrisch herstel en het risico van grotere economische verschillen binnen de interne markt te voorkomen; 2. benadrukt dat een mededingingsbeleid dat gericht is op het waarborgen van een gelijk speelveld in alle sectoren, waarmee innovatie en kwaliteit worden gestimuleerd en de keuzemogelijkheden voor consumenten worden verruimd, van cruciaal belang is om ervoor te zorgen dat de interne markt rimpelloos functioneert; wijst op de negatieve effecten van praktijken in verband met aanbevolen detailhandelsprijzen, die de interne markt en de mededinging tussen bedrijven ondermijnen; 3. benadrukt dat de EU niet te afhankelijk moet zijn van mondiale toeleveringsketens, met name in de sectoren die als belangrijk zijn aangemerkt voor onze strategische autonomie en voor een veerkrachtige en duurzame economie, die tijdens de pandemie kwetsbaar zijn gebleken; 4. neemt kennis van de raadpleging van de Commissie met betrekking tot de kwestie van de richtsnoeren voor de toepassing van het EU-mededingingsrecht op collectieve overeenkomsten met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden van zelfstandigen zonder werknemers; verzoekt de Commissie in de richtsnoeren (zowel online als offline) ook aandacht te besteden aan alle groepen zelfstandigen zonder werknemers; 5. is van mening dat grotere concurrentie op de markt voor producten de winstmarges en de prijzen onder druk zet en aldus bijdraagt tot een matiging van de inflatie; 6. dringt erop aan een doeltreffend systeem van op elkaar afgestemde en complementaire regelgevings- en handhavingsinstrumenten te ontwikkelen voor het faciliteren van de digitale en de groene transitie, alsook de industriële ontwikkeling en convergentie, voor meer duurzame economische groei en het creëren van werkgelegenheid in de EU; geeft aan dat de dubbele transitie een proces moet zijn dat werkgelegenheid tot stand brengt en EU-ondernemingen in staat stelt een concurrentievoordeel te realiseren bij de implementatie daarvan, resulterend in een groter concurrentievermogen van de EU; vestigt de aandacht op de Europese klimaatwet, waarvan de doelstellingen alleen daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd middels particuliere en publieke investeringen; 7. juicht het toe dat het mededingingsbeleid van de EU erom bekend staat doeltreffend te blijven door in te spelen op nieuwe marktontwikkelingen; dringt aan op een sterk en doeltreffend mededingingsbeleid, en op de handhaving daarvan, teneinde de economie van de EU in staat te stellen zich te herstellen en de dubbele (groene en digitale) transitie op duurzame, sociaal en territoriaal inclusieve manier te realiseren; benadrukt dat eventuele aanpassingen erin moeten resulteren dat het EU-mededingingsbeleid innovatie in de dubbele transitie blijft bevorderen, de veerkracht van de interne markt bevordert, en zorgt voor handhaving van een sterk concurrerende socialemarkteconomie, in combinatie met waarborging van billijke prijzen voor consumenten; 8. benadrukt dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) de hoeksteen van de Europese economie vormen en 99,8 % van alle bedrijven in de EU uitmaken; merkt op dat kmo’s door de grote bijdrage die zij leveren aan de werkgelegenheid en hun toegevoegde waarde cruciaal zijn voor het garanderen van economische groei en sociale integratie in de EU; betreurt het feit dat kmo’s ondanks hun groeimogelijkheden tegen problemen kunnen aanlopen bij de toegang tot financiering; 9. is ingenomen met de aanbevelingen uit 2021 van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) over concurrentieneutraliteit, en verzoekt de Commissie om concurrentieneutraliteit in het regelgevingsklimaat van de interne markt te handhaven; 10. herinnert eraan dat diensten in termen van bruto toegevoegde waarde de grootste sector van economische activiteit in de EU vormen en dat de interne markt voor diensten aanzienlijk achterblijft in vergelijking tot de interne markt voor goederen; benadrukt dat de resterende ongerechtvaardigde barrières in de ontwikkeling van de interne markt voor diensten moeten worden aangepakt, onder meer door handhaving van de mededingingsregels; is in dit verband ingenomen met het gezamenlijk initiatief inzake binnenlandse regelgeving voor diensten, dat door de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is aangenomen om de administratieve rompslomp in de handel in diensten te verminderen; 11. herinnert aan het rapport uit 2021 van het Internationaal Monetair Fonds over mededinging, innovatie en inclusieve groei, waarin wordt gesteld dat concurrentie en door innovatie aangestuurde groei van cruciaal belang zijn om productiviteitswinsten te behalen en breed gefundeerde groei te ondersteunen; merkt op dat in het rapport tevens vermeld wordt dat beleidsmaatregelen ter ondersteuning van innovatie tevens de dynamiek in het bedrijfsleven kunnen verbeteren en marktmacht kunnen verminderen; 12. geeft nogmaals aan dat de bestaande mededingingsinstrumenten grondig getoetst en doeltreffend gehandhaafd moeten worden en dat, in voorkomend geval, nieuwe instrumenten moeten worden ontwikkeld die geschikt zijn voor onderzoeken op digitale markten; 13. benadrukt dat adequaat moet worden ingespeeld op de nieuwe uitdagingen door de doeltreffendheid van de onderzoeken te vergroten door het gebruik van nieuwe instrumenten die voortvloeien uit rekenmiddelen (bijv. big data, artificiële intelligentie, en machine learning/deep learning) bij de handhaving van het mededingingsrecht; 14. benadrukt dat de grondige toetsing met name gericht moet zijn op het waarborgen van de integriteit van de interne markt, het bevorderen van duurzame en inclusieve economische groei in het belang van consumenten, en het versterken van de consumentenrechten, zowel online als offline; is evenwel van mening dat regelingen voor uitzonderlijke omstandigheden in geen geval mogen worden aangegrepen om nationale of EU-overheidsmiddelen te gebruiken om kapitaal te injecteren in ondernemingen die economisch niet levensvatbaar zijn of die geen echt publiek strategisch belang dienen; 15. neemt kennis van de oplettendheid van de Commissie bij het handhaven van de regels inzake staatssteun op het gebied van belastingheffing, en roept de Commissie op waakzaam te blijven; stelt evenwel vast dat diverse recente besluiten van de Commissie in geruchtmakende mededingingszaken op fiscaal gebied door het Gerecht van de Europese Unie zijn vernietigd; verzoekt de Commissie de noodzakelijke lessen te trekken uit de bedoelde uitspraken, teneinde het risico van vernietiging van besluiten bij toekomstige zaken op dit gebied tot een minimum te beperken; Beleidsreactie op de COVID-19-pandemie 16. neemt kennis van de verlenging met zes maanden van het tijdelijke kader voor staatssteunmaatregelen, dat was ingesteld in reactie op de COVID-19-crisis en tot doel heeft het herstel sneller te laten verlopen; benadrukt dat de reden voor de verlenging de aanhoudende economische gevolgen waren van de COVID-19-crisis in verschillende sleutelsectoren met de opkomst van nieuwe virusvarianten; herinnert eraan dat staatssteunregelingen op het niveau van de lidstaten worden ontwikkeld, hetgeen tot een ongelijk speelveld kan leiden voor de ondernemingen die op de interne markt actief zijn; dringt er bij de Commissie op aan dergelijke verstorende effecten te monitoren; dringt er bij de Commissie met klem op aan om een mogelijke versnippering van de Europese industriestrategie nauwlettend te volgen en te voorkomen; 17. verzoekt de Commissie het tijdelijke staatssteunkader zo snel mogelijk aan een beoordeling te onderwerpen, zodat het Europees Parlement een robuust en op feiten gebaseerd politiek debat kan voeren, alsook met het oog op toekomstig werk aan het EU-mededingingsbeleid; 18. merkt op dat de nationale herstel- en veerkrachtplannen geschikte instrumenten zijn om het herstel van en de aanpak van structurele veranderingen in nationale economieën te versnellen; is van oordeel dat de staatssteunmaatregelen die onderdeel van de nationale herstel- en veerkrachtplannen uitmaken, flexibel en prioritair moeten worden behandeld; benadrukt dat speciale aandacht moet worden geschonken aan investeringen die in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen worden gedaan, teneinde de ontwikkeling van particuliere participatie op middellange termijn mogelijk te maken; herinnert eraan dat de maatregelen die in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen worden genomen, moeten voldoen aan alle vereisten als bedoeld in de verordening betreffende de herstel- en veerkrachtfaciliteit (13) , in het bijzonder de groene en de digitale pijler; 19. verwelkomt de geplande evaluatie van de regels inzake gezondheids- en sociale diensten van algemeen economisch belang, die bedoeld is te garanderen dat ze (de regels) helpen bij het verwezenlijken van de doelstellingen en “fit for purpose” zijn; herinnert eraan dat het belangrijk is burgers kwalitatief hoogwaardige diensten van algemeen economisch belang aan te bieden; 20. herhaalt dat het toestaan van staatssteun in het kader van diensten van algemeen economisch belang essentieel blijft voor de overlevingskansen van diverse gemeenschappen in Europa, met name in het kader van staatssteun die wordt verstrekt aan geïsoleerde, verafgelegen of perifere gebieden in de Unie; 21. benadrukt de problemen waar de horeca in de Unie mee is geconfronteerd als gevolg van de pandemie; erkent de aan deze sector toegekende steun; 22. beklemtoont dat het belangrijk is dat de Commissie en de lidstaten een routekaart voor de periode na de COVID‑19-crisis opstellen voor het geleidelijk afbouwen van de in het kader van de COVID-19-pandemie toegekende overheidssteun, met niet-verstorende en beter gerichte staatssteun, teneinde het economisch herstel, het concurrentievermogen en de groei niet te verstoren, en hoogwaardige werkgelegenheid te waarborgen; onderstreept dat een aanzienlijk bedrag aan staatssteun aan bedrijven is toegekend voor het opvangen van de gevolgen van de maatregelen voor het indammen van de pandemie; beklemtoont dat tijdens het proces ook rekening moet worden gehouden met de dynamiek van de interne markt, en het feit dat grotere lidstaten meer staatssteun kunnen geven dan kleinere lidstaten, hetgeen in fragmentering van de interne markt kan resulteren; 23. merkt op dat de steunmaatregelen die tijdens de COVID-19-crisis zijn genomen een buitengewoon karakter hadden en noodzakelijk waren in het licht van de ongekende gezondheids- en economische crisis, maar dat het buitengewone niveau van overheidssteun niet het nieuwe normaal mag worden; 24. wijst er met klem op dat in de routekaart voor de periode na de COVID-19-crisis rekening moet worden gehouden met kmo’s uit plattelands- en minder ontwikkelde gebieden, die toegang moeten krijgen tot bredere markten, en dat ruimtelijke problemen als gevolg van geografische nadelen moeten worden weggenomen, teneinde dergelijke kmo’s gelijke steun, eerlijke kansen en een evenwichtige ontwikkeling op de hele interne markt te bieden; Mededingingsbeleid inzake handhaving en globalisering 25. benadrukt dat het belangrijk is het concurrentievermogen van Europese bedrijven in een context van toenemende mondiale concurrentie te waarborgen, te streven naar wederkerigheid, en te zorgen voor eerlijke mededinging op de interne markt; merkt op dat het internationale klimaat zorgvuldig moet worden geanalyseerd bij de vaststelling van de definitie van relevante markt in mededingings- en concentratiezaken; verzoekt de Commissie een inclusief en breed perspectief op de relevante markt te ontwikkelen, teneinde Europese bedrijven de kans te geven om effectief te concurreren op een mondiaal toneel; benadrukte dat er sprake moet zijn van een gelijk speelveld; 26. benadrukt het belang van een gestructureerde mondiale dialoog en van samenwerking op het gebied van handhaving van het mededingingsbeleid, met name met betrekking tot staatssteunkwesties; 27. is ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de handhaving van de internemarktregels van de richtlijn betreffende een evenredigheidsbeoordeling voor gereglementeerde beroepen (14) te verbeteren door inbreukprocedures in te leiden; verzoekt de lidstaten de evenredigheidsbeoordeling naar behoren uit te voeren wanneer zij nationale regels opleggen; benadrukt dat een incorrecte tenuitvoerlegging van de EU-regels inzake de evenredigheidsbeoordeling uiteindelijk nadelig kan uitpakken voor consumenten in de vorm van buitensporige prijzen, de ontwikkeling van innovatieve diensten kan ondermijnen of zelfs kan leiden tot een beperktere toegang tot diensten; 28. verwelkomt het voorstel van de Commissie voor een nieuwe verordening inzake buitenlandse subsidies, teneinde iets te doen aan de potentieel verstorende gevolgen voor de interne markt, de handhavingskloof te dichten, de belangen van de Unie veilig te stellen, en voor een gelijk speelveld te zorgen voor Europese bedrijven, door gebruik te maken van de instrumenten en de voornaamste maatregelen van het EU-mededingingsrecht; benadrukt het belang van het bevorderen van een Europees regelgevingskader dat buitenlandse investeringen en de activiteiten van internationale ondernemingen in de EU stimuleert; 29. benadrukt dat de staatssteunregels van de EU van toepassing moeten zijn op alle ondernemingen die actief zijn op de interne markt; benadrukt dat de Unie open moet blijven voor buitenlandse directe investeringen en wijst met name op gerichte beleidsmaatregelen en investeringen om banen terug te halen naar de EU en positieve sociale en milieu-externaliteiten te bevorderen; verzoekt de Commissie op coherente wijze aan concentratiecontrole, screening van buitenlandse directe investeringen, en controle op buitenlandse subsidies te doen; 30. merkt op dat nationaal belastingbeleid en nationale belastingmaatregelen gevolgen kunnen hebben voor de belastinginning van andere lidstaten; herhaalt dat belastingen soms gebruikt kunnen worden om directe staatssteun toe te kennen, waarbij een ongelijk speelveld op de interne markt tot stand wordt gebracht, en benadrukt derhalve dat de Commissie heeft aanbevolen dat de lidstaten geen financiële steun toekennen aan bedrijven met banden met belastingparadijzen; herinnert eraan dat de Raad de Commissie heeft verzocht na te gaan hoe de verstorende effecten als gevolg van de deelname van inschrijvers die belastingparadijzen buiten de EU voor belastingontwijking gebruiken, kunnen worden aangepakt; 31. herinnert eraan dat uit de empirische analyse in de studie van de OESO uit 2021 blijkt dat financiering onder de marktwaarde mogelijk een bijdrage heeft geleverd aan overcapaciteit in een aantal sectoren, en dat subsidies tevens in negatieve zin lijken samen te hangen met de productiviteit van ondernemingen; merkt op dat de bevindingen van de OESO ook aanleiding gaven tot aanzienlijke bezorgdheid over een gebrek aan transparantie met betrekking tot financiering onder de marktwaarde; is van mening dat de EU deze negatieve consequenties van buitenlandse subsidies op de interne markt doeltreffend moet aanpakken, gezien de mogelijke negatieve effecten van regelgeving, waaronder administratieve rompslomp en regeldruk, vergeldingsmaatregelen en gevolgen voor investeringen en groei; 32. verzoekt de Commissie het mededingingsbeleid nauwgezet en op onpartijdige wijze te blijven handhaven, en tegelijkertijd in te zetten op een permanente constructieve dialoog en samenwerking over belangrijke technologische en economische thema’s met gelijkgezinde partners en belanghebbende partijen; benadrukt het belang van nationale mededingingsautoriteiten voor het behoud van markten en het waarborgen van een gelijk speelveld tijdens de COVID-19-uitbraak; benadrukt hun grotere rol in de platformeconomie; 33. juicht de start van de Handels- en Technologieraad EU-VS en de gezamenlijke dialoog tussen de EU en de VS over mededingingsbeleid op technologiegebied toe, die tot doel hebben de economische en trans-Atlantische betrekkingen te verdiepen op basis van gemeenschappelijke waarden; stelt vast dat de transformatie van de EU-regels voor digitale platformondernemingen door de VS wordt gevolgd met vergelijkbare wetgevingsinitiatieven en individuele onderzoeken; 34. benadrukt dat specifieke samenwerkingsovereenkomsten met derde landen op het gebied van het mededingingsbeleid een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de doeltreffendheid daarvan, en erkent het belang van nationale mededingingsautoriteiten voor het handhaven en waarborgen van de toepassing van het EU-mededingingsbeleid; Op de nieuwe uitdagingen toegesneden mededingingsbeleid en staatssteun 35. is ingenomen met het onderhandelingsmandaat van het Parlement betreffende de wet digitale markten zoals goedgekeurd in de plenaire vergadering, en wijst er met klem op dat het Parlement bereid is mee te werken aan een versnelde afronding van de onderhandelingen over de wet digitale markten en de inwerkingtreding van de nieuwe regels; 36. verzoekt de Commissie zorg te dragen voor een soepele en snelle implementatie van de nieuwe regelgevingsmaatregelen, én te zorgen voor synergie-effecten met en het vermijden van overlappingen c.q. duplicaties van bestaande en nieuwe maatregelen; 37. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de regelgevings- en handhavingstaken binnen haar diensten snel en op transparante wijze worden gedelegeerd, teneinde inefficiënties en administratieve rompslomp te elimineren; herhaalt dat beperkte toegang tot relevante gegevens de toegang van deelnemers tot de markt kan belemmeren; benadrukt dat de digitale transformatie de noodzaak van aanpassing van de handhaving van het mededingingsbeleid vergroot; benadrukt dat voor specifieke deskundigheid met betrekking tot digitale kwesties moet worden gezorgd; verzoekt de Commissie in dit verband voldoende passende personele en financiële middelen ter beschikking te stellen voor het organiseren van de implementatie van de wet digitale markten; is van mening dat aanvullende antitrustzaken en zaken op het gebied van de wet digitale markten, zowel op nationaal als op EU-niveau, baat zullen hebben bij betere coördinatie en handhaving, door het nieuwe instrument op het huidige mededingingskader af te stemmen; 38. verzoekt de Commissie de transparantie van het evaluatieproces voor staatssteun te verbeteren, en ervoor te zorgen dat een duidelijke motivering, een beschrijving van de staatssteun en meetbare indicatoren voor monitoring en evaluatie ex post in het proces zijn inbegrepen; benadrukt derhalve dat het noodzakelijk is om wanneer staatssteun wordt toegekend ex post te controleren of de uitvoering ervan op doeltreffende wijze heeft plaatsgevonden; is van mening dat ook de uitkomst van de raadplegingsfase openbaar moeten worden gemaakt; 39. verwelkomt de recente uitspraak van het Gerecht van de EU (15) waarin de beoordeling van de Commissie van het misbruik van een dominante marktpositie wordt bevestigd, die dient als bewijs voor en voorbeeld van de doeltreffende toepassing van traditionele EU-mededingingsregels in de context van een digitale economie, met name in verband met de wet digitale diensten en de interactie van mondiale digitale platforms met andere Europese bedrijven; merkt op dat antitrustzaken (16) in de regel lang duren en verwacht dat de nieuwe instrumenten die met de wet digitale markten beschikbaar komen, zullen helpen om concurrentieverstorend gedrag sneller op te lossen; 40. verwelkomt de toetsing van de instrumenten van het EU-mededingingsrecht, zoals aangekondigd in de mededeling van de Commissie van 18 november 2021; geeft overigens aan dat dit niet mag betekenen dat, indien nodig, geen nieuwe instrumenten worden ontwikkeld; is van mening dat mededingingsbeoordelingen aangepast moeten zijn aan de handhaving van het EU-mededingingsrecht en de veranderende marktdynamiek; 41. is ingenomen met de vastberadenheid van de Commissie om oneerlijke voorwaarden aan te pakken, teneinde voor meer prijstransparantie te zorgen en een eind te maken aan oneerlijke en onredelijke handelspraktijken; stelt vast dat er steeds meer gevallen aan het licht komen van uitbuitings- en uitsluitingspraktijken, zoals het met voorkeur behandelen van eigen producten of diensten; 42. wijst op de aanbevelingen (17) van de Europese Rekenkamer (ERK) aan de Commissie om een meer proactieve benadering te hanteren door marktrelevante informatie op een consistente en kostenefficiënte wijze te verzamelen en te verwerken, en om zaken die een onderzoek behoeven te selecteren op basis van duidelijke wegingscriteria, bijvoorbeeld door gebruik te maken van een puntensysteem; benadrukt, in lijn met de aanbevelingen van de ERK, dat de nieuwe regels tot een verbetering van de rapportage over de resultaten van handhavend ingrijpen moeten leiden, in plaats van te focussen op rapportage over activiteiten; 43. wijst erop dat winstbejag moet worden geaccepteerd, en niet zonder objectieve en op feiten gebaseerde redenen meteen als concurrentieverstoring mag worden bestempeld; herinnert eraan dat concurrentieverstorend gedrag verboden is en hyperconcurrerend gedrag niet; wijst op het feit dat als een bepaald aanbod om gemaksredenen veel klanten trekt, dit op zichzelf onvoldoende aanleiding is voor ongerustheid; verzoekt de Commissie dit onderscheid te maken bij de handhaving van antitrustregels; 44. verwelkomt de in gang gezette toetsing van de staatssteunregels, die erop gericht is voor samenhang te zorgen met zowel de bestaande als nieuwe regelgevingsbeginselen met relevantie voor de dubbele transitie; 45. benadrukt dat de Commissie staatssteunzaken van geval tot geval beoordeelt en onderstreept dat de transparantie van het proces van beoordeling van staatssteunzaken moet worden vergroot; erkent dat belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang (IPCEI’s) een belangrijk instrument zijn, gezien het ontegenzeggelijke en goed-gedocumenteerde bestaan van gevallen van marktfalen; herhaalt dat staatssteun voor IPCEI’s als vuistregel moet worden besteed aan onderzoek en ontwikkeling; 46. neemt kennis van de geplande herziening van de hieraan gerelateerde onderdelen van de algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV) (18) ; 47. neemt kennis van nieuwe richtsnoeren van de Commissie voor staatssteunregels op het gebied van klimaat, milieubescherming en energie, alsook van haar inspanningen om de richtsnoeren van 2014 aan te scherpen en aan te passen aan de Europese Green Deal, en steunt de vaststelling van nieuwe richtsnoeren om economische en ecologische duurzaamheid in evenwicht te brengen; stelt dat ecologisch duurzame staatssteun essentieel is om de klimaat-, energie- en milieubeschermingsdoelstellingen van de EU te verwezenlijken en tegelijkertijd een rechtvaardige transitie te waarborgen; stelt vast dat publieke en private investeringen in de technologieën die nodig zijn voor de groene transitie essentieel zijn voor de implementatie van de Europese klimaatwet, en met name voor de ontwikkeling van baanbrekende innovatieve oplossingen en de opschaling van relevante technologieën om de doelstelling van klimaatneutraliteit te behalen; benadrukt dat het ambitieniveau van het “Fit for 55”-pakket vereist dat een aantal specifieke energiesectoren een bepaalde mate van overheidssteun krijgen om de transitie aan te kunnen; 48. vindt dat in de richtsnoeren rekening moet worden gehouden met diegenen die lijden onder de oplopende energiekosten, alsook met de “knock on”-effecten hiervan voor de economie van de EU en haar externe concurrentievermogen, alsmede met de sociaal-economische gevolgen van de stijgende prijzen voor energie en eindproducten voor de burgers van de EU; 49. juicht het toe dat in de richtsnoeren inzake staatssteun op het gebied van klimaat, energie en milieu een nieuw hoofdstuk is opgenomen over steun voor de vervroegde stopzetting van de winning van steenkool, schalie-olie en turf; benadrukt dat de uitfasering van steenkool een van de belangrijkste aanjagers van decarbonisatie is en herinnert aan zijn resolutie van 20 oktober 2021 waarin het heeft opgeroepen tot het invoeren van duidelijke waarborgen voor de geleidelijke afschaffing van fossiele brandstoffen, en dat deze waarborgen verplichte stopzettingsdata zouden kunnen omvatten; herinnert er verder aan dat in deze resolutie staat dat de staatssteunregels niet mogen resulteren in, respectievelijk mogen bijdragen tot “lock-in”-effecten van broeikasgasemissies, of de totstandbrenging van gestrande activa, en verzoekt de Commissie om monitoring en toepassing van maatregelen om “lock-in”-effecten waar mogelijk te voorkomen, op een wijze die volledig in overeenstemming is met de klimaatdoelstellingen van de Unie, in combinatie met waarborgen betreffende herstel van de COVID-19-crisis, nieuwe banen in de EU en het concurrentievermogen; 50. is van oordeel dat het mainstreamen van groene en digitale strategieën cruciaal is voor het ondersteunen van de transitie van de EU; verzoekt de Commissie deze benadering op te nemen in de toekomstige voorwaarden voor staatssteun op het moment dat zij de de-minimis verordening (19) aan een beoordeling onderwerpt; merkt op dat de de-minimis plafonds zouden kunnen worden herzien, rekening houdend met de economische realiteit waar de lidstaten mee worden geconfronteerd, met inachtneming van de doelstellingen die moeten worden bereikt op het gebied van het milieu, energie en de digitale transitie; 51. vindt het zorgwekkend dat de connectiviteit van insulaire, perifere en afgelegen regio’s in de EU in het laagseizoen praktisch tot stilstand komt, met alle nadelige gevolgen vandien voor de inwoners en de bedrijven in deze regio’s; verzoekt de Commissie serieus te kijken naar staatssteunbeslissingen met betrekking tot de connectiviteit van insulaire, perifere en afgelegen regio’s in de EU, in het bijzonder gezien het feit dat zij hard getroffen zijn door de pandemie; 52. dringt erop aan voorzichtig te zijn bij de consolidering van de Europese luchtvaartindustrie, in het licht van de enorme bedragen aan staatststeun die aan sommige luchtvaartmaatschappijen in de EU zijn toegekend, teneinde ervoor te zorgen dat luchtvaartmaatschappijen niet in de gelegenheid worden gesteld als gevolg daarvan kleinere concurrenten in de EU uit te schakelen of over te nemen; 53. stelt vast dat er op diverse specifieke markten voor financiële gegevens meerdere aanbieders zijn en dat, hoewel geen van hen een dominant marktaandeel heeft, de mededinging toch zeer beperkt is; stelt vast dat de genomen maatregelen ter bevordering van de mededinging op deze markt ontoereikend zijn gebleken; 54. is van oordeel dat de middelen die aan DG COMP van de Commissie worden toegewezen afdoende moeten zijn voor de werkdruk en het takenpakket ervan; is van mening dat moet worden gezorgd voor specifieke deskundigheid in de context van de digitale economie; 55. onderstreept dat de Metaverse onderworpen is aan de relevante wetgevingskaders, zoals het privacy- en gegevensbeschermingskader, de digitale wetgeving en het mededingingskader; dringt er in dit verband bij de Commissie op aan er actief op toe te zien dat bedrijven en entiteiten die aan en in de Metaverse werken de eerder genoemde wetgevingskaders naleven; 56. betreurt de eerdere killeracquisities, die buiten het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening (20) vielen; Concentraties 57. verzoekt de Commissie met klem versneld invulling te geven aan haar toezegging om de mededeling over de definitie van relevante markt voor de toepassing van het communautaire mededingingsrecht te herzien; merkt op dat de Commissie een oproep tot het indienen van feitelijke gegevens heeft gedaan voor de herziening en actualisering van haar mededeling over de definitie van relevante markt; benadrukt dat deze herziening geactualiseerd en aangepast moet worden om rekening te houden met de toegenomen mondiale mededinging, de mededinging in de toekomst en de dubbele transitie, met inbegrip van de evoluerende kenmerken van het ecosysteem van digitale markten, veelzijdige markten, het belang van gegevens en markten voor gratis diensten; 58. wijst erop dat gegevens een bron zijn van aanzienlijke economische macht en invloed, en is van mening dat niet-monetaire factoren in aanmerking moeten worden genomen bij het definiëren van digitale markten; 59. verzoekt de Commissie te overwegen de richtlijnen voor fusies te herzien om rekening te houden met de uitdaging met betrekking tot het concurrentievermogen van de EU-industrie; is ingenomen met de rol van de eenheid Prioriteiten en Strategische Coördinatie van DG COMP, die erop neerkomt dat DG COMP bij onderzoeken in het kader van zaken gebruik maakt van de expertise van alle DG’s van de Commissie; is van mening dat de deskundigheid van de Commissie op het gebied van de industriestrategie of sectorale strategieën zou kunnen worden vergroot om de onderzoeksteams van DG Concurrentie in staat te stellen de haalbaarheid en consequenties van corrigerende maatregelen ten opzichte van de prioriteiten van de Commissie in kaart te brengen; 60. erkent de bijdrage van de concentratieverordening van de EG aan de goede werking van de interne markt en verzoekt de Commissie haar kernbeginselen te blijven bevorderen en handhaven; 61. benadrukt dat, in de digitale economie, prijs niet altijd een allesomvattende parameter is voor de definitie van relevante markt; benadrukt dat consumenten op digitale markten voor gratis diensten toegang hebben tot producten en diensten in ruil voor hun gegevens en daardoor worden blootgesteld aan profilering en advertenties waarbij functionaliteiten zoals kwaliteit, privacy, gegevensverwerking en zorgvuldigheid geschiktere parameters zijn; herinnert eraan dat prijsgerelateerd testen niet de enige methode is waarover de Commissie beschikt bij het vaststellen van de definitie van relevante productmarkt; 62. benadrukt dat de technologische middelen voor en verzameling van persoonsgegevens die relevant zijn voor onlinepersonalisering en prijsdiscriminatie veelvuldig zijn, zich snel ontwikkelen en moeilijk op te sporen zijn; herinnert eraan dat onlinemarktplaatsen, platforms en sociale media gebruik kunnen maken van technieken voor gegevensanalyse en profilering om de efficiëntie van advertenties op het niveau van individuele consumenten te verbeteren, de rangschikking van aanbiedingen te personaliseren, of prijzen te variëren om de kosten van het dienen van individuele klanten weer te geven; 63. geeft eens te meer aan dat gegevens essentieel zijn voor de digitale markt verzoekt de Commissie dan ook zo goed mogelijk gebruik te maken van de wet digitale markten en aanvullende wetgevingsvoorstellen te presenteren, naar het voorbeeld van de datawet; 64. neemt kennis van de handvatten van de Commissie voor bepaalde aspecten van artikel 22 van de EG-concentratieverordening; vindt het overigens zorgwekkend dat dit initiatief wel eens niet zou kunnen volstaan om de verordening aan te passen aan de behoeften van moderne bedrijfsmodellen, zoals killeracquisities die innovatie in gevaar kunnen brengen; verzoekt de Commissie de praktische toepassing van de bedoelde handvatten te verduidelijken, teneinde ervoor te zorgen dat zowel nationale autoriteiten als fuserende partijen er iets aan hebben; 65. verzoekt de Commissie haar regels inzake fusies en overnames met betrekking tot de bepalingen van de waarde van persoonsgegevens te herzien; verzoekt de Commissie bij haar besluiten over digitale fusies en overnames met name volledig rekening te houden met activa in de vorm van persoonsgegevens en de waarde ervan op dezelfde manier te bepalen als voor alle andere traditionele fysieke activa; dringt er bij de Commissie op aan een bredere benadering toe te passen bij de evaluatie van digitale fusies en de effecten van gegevensconcentratie te beoordelen; merkt op dat de overname van entiteiten met specifieke gegevensbronnen kan leiden tot een concentratie van de controle over waardevolle en niet te repliceren gegevensbronnen en tot gevolg kan hebben dat de fuserende partijen betere toegang tot gegevens hebben dan hun concurrenten; benadrukt dat gegevensconsolidatie door middel van fusies kan leiden tot een versterking van een dominante positie of de overnemende entiteit in staat kan stellen zijn marktmacht te benutten, en in sommige gevallen vragen kan doen rijzen met betrekking tot marktafscherming; 66. verzoekt de Commissie voort te bouwen op bestaande initiatieven om de samenwerking tussen toezichthouders op het gebied van antitrust en gegevensbescherming te intensiveren om het misbruik van bedrijfsgegevens te controleren en te voorkomen dat bedrijven consumentengegevens gebruiken om een oneerlijk concurrentievoordeel te behalen; 67. merkt op dat omzetdrempels mogelijk niet geschikt zijn om alle zaken op te sporen die door de mededingingsautoriteiten moeten worden geëvalueerd in concentratiezaken; 68. is van oordeel dat de nationale autoriteiten de informatie die zij naar aanleiding van de toepassing van artikel 12 van de wet digitale markten ontvangen, zouden moeten kunnen gebruiken om te verzoeken een onderzoek in te stellen naar een concentratie uit hoofde van artikel 22 van de concentratieverordening; Antitrust en kartels 69. steunt een grondige herziening van de huidige regels inzake verticale overeenkomsten, “fine‑tuning” van de veiligehavenbepalingen, en de vaststelling van regels die aansluiten bij de behoeften van e‑commerce en platformondernemingen, om marktbeperkingen als gevolg van de ambivalente effecten van dergelijke overeenkomsten te voorkomen, en is van oordeel dat ervoor moet worden gezorgd dat een en ander aansluit op de regels inzake digitale markten zoals die op dit moment geformuleerd zijn; 70. is met name van mening dat antitrustprocedures de laatste jaren te lang duren, waardoor noodzakelijke besluiten te lang op zich laten wachten, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor de doelmatigheid van de handhaving van de mededingingswetgeving, met name in het geval van sterk groeiende digitale markten; is dan ook van mening dat de wet digitale markten, alsook antitrustzaken, van urgent belang zijn; 71. neemt kennis van de opening door de Commissie van antitrustonderzoeken naar mogelijke concurrentieverstorende gedragingen in de sector onlineadvertentietechnologie; stelt voor dat de Commissie een marktstudie van de sector in de EU verricht om kwesties te onderzoeken die van invloed zijn op de mededinging; 72. merkt op dat de consumentenmarkt voor het internet der dingen (IoT) de komende jaren aanzienlijk zal groeien, maar ziet ook dat er in deze sector nog steeds tekortkomingen bestaan, zoals het gebrek aan interoperabiliteit, hetgeen de concurrentie en de keuze voor consumenten zou kunnen beperken; verzoekt de Commissie een grondige analyse van dergelijke mogelijke gevolgen voor de interne markt uit te voeren, met inbegrip van een kosten-batenanalyse van eventueel regelgevend optreden; is ingenomen met het sectoraal onderzoek van de Commissie naar het internet der dingen, en verzoekt haar om - waar nodig - verdere actie te ondernemen op het gebied van normen, en de meeneembaarheid van en de toegang tot gegevens; 73. maakt zich onverminderd grote zorgen over de vergaande concentratie in de Europese landbouw- en voedingsmiddelenketen; verzoekt de Commissie nogmaals met spoed een grondige analyse van de omvang en het effect van inkoopallianties uit te voeren, en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan het waarborgen van eerlijke concurrentie en meer transparantie in de handelspraktijken van supermarktketens, met name wanneer dergelijke praktijken van invloed zijn op de waarde van een merk en op de productkeuze, of innovatie of prijsvergelijkbaarheid belemmeren; 74. merkt op dat de verticale groepsvrijstellingsverordening (21) en de bijbehorende verticale richtsnoeren (22) onvoldoende aangepast zijn aan recente marktontwikkelingen, met name de groei van onlineverkoop en onlineplatforms; merkt tevens op dat de Commissie momenteel werkt aan haar voorstel om de verordening en de richtsnoeren beter aan te passen; wijst erop dat er zorgen bestaan over de sector duurzame goederen, waar fabrikanten rechtstreeks concurreren met het netwerk van distributeurs door de contractuele voorwaarden van de verticale distributieverhoudingen te wijzigen, waardoor distributeurs een concurrentienadeel ondervinden en kmo’s de markt uit worden gedreven; benadrukt dat de digitalisering van de sector duurzame goederen ook aanleiding geeft tot bezorgdheid met betrekking tot mededinging; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat bij een toekomstige herziening rekening wordt gehouden met het misbruik dat plaatsvindt door middel van selectieve distributieovereenkomsten, etikettering en andere maatregelen die bedoeld zijn om de aankoop, distributie en wederverkoop van goederen over grenzen heen te voorkomen; 75. is van mening dat het in de ontwerprichtsnoeren voor de herziening van de verticale groepsvrijstellingsverordening gemaakte onderscheid tussen verticale prijsbinding, die de markt verstoort, en de minimale geadverteerde prijs, dat onder bepaalde omstandigheden en voorwaarden kan worden toegestaan, een instrument zou kunnen zijn om kmo’s te ondersteunen zich te weren tegen agressieve prijsconcurrentie op onlinemarktplaatsen; verzoekt de Commissie met het oog hierop in de richtsnoeren te verduidelijken onder welke voorwaarden de minimale geadverteerde prijs geen verticale prijsbinding is; 76. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om de gevolgen van territoriale leveringsbeperkingen die strijdig zijn met de mededinging aan te pakken, met als doel het verwezenlijken van een volledig functionerende interne markt en het waarborgen van de bijbehorende potentiële voordelen voor de consument; herhaalt dat territoriale leveringsbeperkingen het gevolg kunnen zijn van verschillende praktijken, zoals weigeren te leveren, dreigen met het stopzetten van leveringen aan een bepaalde distributeur, de verkoophoeveelheden beperken, zonder opgave van redenen per lidstaat een ander productaanbod leveren en andere prijsstellingen hanteren, en de taalopties voor productverpakkingen beperken; 77. herhaalt zijn eerdere oproep aan de Commissie om ongerechtvaardigde geoblocking en andere belemmeringen voor grensoverschrijdende onlineverkoop die, zoals vastgesteld in de eerste beoordeling op korte termijn van de verordening inzake geoblocking (23) , nog altijd bestaan, te monitoren en weg te nemen; neemt er in dit verband kennis van dat een dialoog met belanghebbenden is opgestart; 78. beklemtoont dat het belangrijk is dat de nationale mededingingsautoriteiten binnen het Europees Mededingingsnetwerk (ECN) met elkaar samenwerken; onderstreept dat hun bijdrage aan handhaving tot de hoekstenen behoort van de wet digitale markten in zijn huidige vorm; verzoekt de Commissie de toepassing van Richtlijn (EU) 2019/1 (24) aan een grondige beoordeling te onderwerpen; is ingenomen met de omzetting van Richtlijn (EU) 2019/1 in nationaal recht in de lidstaten, waardoor de nationale mededingingsautoriteiten in staat worden gesteld het mededingingsbeleid op doeltreffendere wijze te handhaven; benadrukt dat de versterkte onderzoeks- en besluitvormingscapaciteiten van de nationale mededingingsautoriteiten, alsook toereikende personele en financiële middelen, het mogelijk maken de mededingingsregels beter te handhaven op onafhankelijke en onpartijdige wijze; beveelt aan de analytische capaciteit van de nationale mededingingsautoriteiten te vergroten om hen in staat te stellen de complexiteit van de handhaving van het mededingingsrecht op digitale markten beter aan te pakken; beveelt de nationale mededingingsautoriteiten voorts aan samen te werken op het gebied van het delen van goede praktijken, alsook met andere bevoegde autoriteiten, daarbij een multidisciplinaire aanpak volgend voor het openbreken van het hokjesdenken wat betreft handhaving, aangezien concurrentieverstorend gedrag zich ook kan voordoen op gebieden van gegevensbescherming of consumentenrecht; 79. wijst erop hoe belangrijk het is de onafhankelijkheid van de nationale toezichthoudende en mededingingsautoriteiten te garanderen, en wijst nogmaals op de alsmaar groeiende noodzaak om te voorzien in doeltreffendere communicatie-, informatie- en samenwerkingskanalen op het niveau van de EU; benadrukt in dit verband dat deze autoriteiten moeten worden voorzien van de personele, financiële en technologische middelen die zij nodig hebben om hun taken naar behoren uit te voeren; benadrukt ten slotte het belang om zo streng mogelijke transparantie- en onafhankelijkheidseisen te handhaven met betrekking tot de mandaten van deze autoriteiten, van de benoemingsmechanismen tot aan de regels inzake de toegang tot informatie; 80. wijst erop dat de handhaving onafhankelijk moet blijven en dat hiervoor gebruik moet worden gemaakt van “fit-for-purpose”- screeninginstrumenten en passend gekwalificeerd personeel, teneinde het toenemende aantal steeds uitdagender soorten zaken efficiënt te kunnen behandelen; 81. brengt in herinnering dat een grondige analyse van Richtlijn 2014/104/EU (25) niet mogelijk was als gevolg van de laattijdige omzetting en het gebrek aan informatie over de rechtszaken; verzoekt de Commissie desalniettemin de implementatie van de richtlijn voortdurend te monitoren en de resultaten van de analyse openbaar te maken; 82. meent dat het Parlement een actieve rol moet spelen in het politieke debat over het mededingingsbeleid; merkt op dat het Parlement als waarnemer meer moet worden betrokken bij de activiteiten van werkgroepen en deskundigengroepen, zoals het International Competition Network (ICN) en de OESO, om beter inzicht te krijgen in het onderwerp en op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen, teneinde beter voorbereid te zijn op zijn rol als medewetgever; wijst erop dat het Parlement moet deelnemen aan EU Competition Weeks en andere bijeenkomsten waar vertegenwoordigers van de lidstaten worden uitgenodigd; merkt op dat de werkgroep Mededinging een nuttig instrument is om uitwisselingen tussen het Europees Parlement en DG COMP te bevorderen; 83. veroordeelt de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire aanval van Rusland op Oekraïne; juicht de buitengewone maatregelen toe die de EU neemt om de bevolking van Oekraïne te helpen; steunt de maatregelen ten behoeve van ngo’s en bedrijven die vluchtelingen helpen om vanuit landen waar oorlog woedt naar de Unie te komen; 84. verzoekt de Commissie de situatie nauwlettend in de gaten te houden en in voorkomend geval de flexibiliteit die het EU-staatssteunkader biedt te gebruiken om de lidstaten in staat te stellen steun te geven aan de bedrijven en sectoren die het meest onder de aanhoudende Russische militaire agressie tegen Oekraïne lijden en die getroffen zullen worden door de aan Rusland opgelegde sancties; o o o 85. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de nationale parlementen van de lidstaten en de nationale en, indien van toepassing, regionale mededingingsautoriteiten van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien zijn resolutie van 16 september 2020 over de samenwerking tussen de EU en Afrika op het gebied van veiligheid in de Sahelregio, West-Afrika en de Hoorn van Afrika (1) , en die van 25 maart 2021 getiteld “Een nieuwe strategie EU-Afrika – een partnerschap voor duurzame en inclusieve ontwikkeling” (2) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over de situatie in Tsjaad (3) , – gezien zijn resolutie van 25 november 2021 over schendingen van de mensenrechten door particuliere militaire en beveiligingsondernemingen, met name de Wagner Group (4) , – gezien zijn resoluties van 17 februari 2022 getiteld “Uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid – jaarverslag 2021” (5) , en “Uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – jaarverslag 2021” (6) , – gezien zijn resolutie van 1 maart 2022 over de aanval van Rusland op Oekraïne (7) , – gezien de 41e Paritaire Parlementaire Vergadering tussen de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) en de EU, die van 1 tot 3 april 2022 in Straatsburg (Frankrijk) is gehouden, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, – gezien het protocol van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS) inzake democratie en goed bestuur, – gezien de Agenda 2063 van de Afrikaanse Unie (AU), – gezien het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren, – gezien het Afrikaans handvest inzake democratie, verkiezingen en bestuur, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie (UNCAC), dat in werking is getreden op 14 december 2005, – gezien de partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (8) (hierna “de Overeenkomst van Cotonou”), en de herzieningen hiervan van 2005 en 2010 (9) , – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s), in het bijzonder SDG 16 over de bevordering van rechtvaardige, vreedzame en inclusieve samenlevingen voor duurzame ontwikkeling, – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) - Europa in de wereld (10) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 maart 2020 getiteld “Naar een brede strategie met Afrika” (JOIN(2020)0004), – gezien de strategie voor veiligheid en ontwikkeling van de landen van de groep van vijf voor de Sahel (G5-Sahel) van september 2016, het kader voor geïntegreerde prioritaire maatregelen van februari 2020, de Alliance Sahel en het partnerschap voor veiligheid en stabiliteit in de Sahel, – gezien de gezamenlijke verklaring van de leden van de Europese Raad en de lidstaten van de G5-Sahel van 28 april 2020, – gezien het gezamenlijke communiqué van de tweede bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Afrikaanse Unie (AU) en de EU van 25 tot en met 26 oktober 2021, – gezien de Sahel-conferentie die op 17 februari 2022 in Parijs is gehouden, – gezien de gezamenlijke verklaring van de zesde AU-EU-top van 17-18 februari 2022, – gezien de conclusies van de Raad van 21 februari 2022 over de verlenging en de uitbreiding van de uitvoering van het concept “gecoördineerde maritieme aanwezigheid” in de Golf van Guinee, – gezien Besluit (GBVB) 2020/253 van de Raad van 25 februari 2020 tot wijziging van Besluit (GBVB) 2018/906 tot verlenging van het mandaat van de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor de Sahelregio (11) , – gezien resolutie 2590 (2021) van de VN-Veiligheidsraad van 30 augustus 2021 over de verlenging van de bij resolutie 2374 (2017) van de Veiligheidsraad opgelegde sancties en de verlenging van het mandaat van het Groep van deskundigen betreffende Mali tot 30 september 2022, – gezien het verslag van de secretaris-generaal van de VN-Veiligheidsraad van 11 november 2021 over de gezamenlijke strijdkrachten van de groep van vijf voor de Sahel, – gezien resolutie A/ES‑11/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 1 maart 2022 over de agressie tegen Oekraïne, – gezien de VN-agenda voor vrouwen, vrede en veiligheid, – gezien het communiqué van de Raad voor Vrede en Veiligheid van de AU van 31 januari 2022 over de situatie in Burkina Faso, – gezien de mededeling van de voorzitter van de Commissie van de AU van 6 augustus 2021 naar aanleiding van de terroristische aanslagen tegen Burkina Faso, Mali, Niger en Tsjaad, – gezien de mededeling van de voorzitter van de Commissie van de AU van 24 januari 2022 over de situatie in Burkina Faso, – gezien de buitengewone top van de staatshoofden en regeringsleiders van de Ecowas van 3 februari 2022 over de politieke situatie in Burkina Faso, Guinee en Mali, – gezien de verklaring van vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) Josep Borrell van 26 januari 2022 over Burkina Faso, – gezien de op 21 juni 2017 aangenomen resolutie van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU over de veiligheidssituatie in de regio Sahel-Sahara, – gezien de resoluties van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU van 11 maart 2021 over democratie en de eerbiediging van grondwetten in EU- en ACS‑landen, van 28 september 2021 over de rol die parlementen kunnen spelen bij het versterken van de internationale veiligheid, en van 21 november 2019 over de impact van sociale media op bestuur, ontwikkeling, democratie en stabiliteit, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat in de betrokken regio’s de optelling van bedreigingen van armoede, gebrek aan toegang tot sociale basisvoorzieningen, klimaatverandering, terroristische gewapende groeperingen, toenemend geweld tussen gemeenschappen die vechten over land en hulpbronnen, voedselonzekerheid, ontheemding van mensen en gendergeweld heeft geleid tot een complexe context van instabiliteit en onveiligheid; B. overwegende dat de Sahel en West-Afrika een cruciale rol spelen voor de veiligheid en stabiliteit van het gehele Afrikaanse continent; overwegende dat de veiligheidssituatie in deze regio’s de afgelopen jaren sterk is verslechterd, hetgeen een bedreiging vormt voor de regionale en internationale stabiliteit; overwegende dat sinds de val van het Kadhafi-regime in Libië in 2011 het geweld in de Sahel is toegenomen en dat dit bijgevolg een van de regio’s is die het meest te lijden heeft onder de proliferatie van illegale handvuurwapens; overwegende dat de Sahel een van de armste regio’s ter wereld is; C. overwegende dat het Franse leger in 2013, na een verzoek van de Malinese regering, operatie Serval heeft gelanceerd om jihadistische en andere militaire rebellengroepen uit het noorden van Mali te verdrijven, die waren begonnen aan een opmars naar het centrum van Mali; overwegende dat het Franse leger de doelstelling van deze missie met succes heeft verwezenlijkt; D. overwegende dat de afgelopen jaren tal van internationale missies en initiatieven zijn gelanceerd, waaronder de Multidimensionale Geïntegreerde Stabilisatiemissie van de VN in Mali (MINUSMA) in 2013, de missie van de Europese Unie voor de opbouw van capaciteit in Niger in 2012, de opleidingsmissie van de Europese Unie in Mali in 2013, de missie van de Europese Unie voor de opbouw van capaciteit in Mali in 2014, operatie Barkhane in 2014, de G5-Sahel in 2014, de gemeenschappelijke strijdkrachten van de G5-Sahel in 2017, de Alliance Sahel in 2017, de Coalitie voor de Sahel in 2020 en de taskforce Takuba in 2020; overwegende dat de Afrikaanse veiligheidsinstellingen de afgelopen tien jaar duizenden personeelsleden hebben ingezet bij vredesoperaties op het continent; overwegende dat het bij deze interventies nog steeds ontbreekt aan de capaciteit om de veiligheidsproblemen in de regio op te lossen; E. overwegende dat meer dan 200 leden van de VN-vredestroepen en meer dan 50 Franse soldaten van de Serval- en de Barkhane-missie, alsmede talrijke Afrikaanse soldaten, zijn gedood terwijl zij vochten voor de veiligheid van het Sahel-gebied; overwegende dat talrijke Europese en VN-soldaten gewond zijn geraakt tijdens hun inzet in de regio; F. overwegende dat ondanks de talrijke vredeshandhavingsinspanningen van de Sahellanden en de internationale gemeenschap, de situatie in de regio zeer onstabiel blijft; overwegende dat terreurgroepen, met inbegrip van islamistische terroristen die banden hebben met ISIS, zoals Boko Haram en de West-Afrikaanse provincie van de Islamitische Staat (ISWAP), hun aanwezigheid in de Sahel en West-Afrika hebben vergroot en verantwoordelijk zijn voor massamoorden, folteringen, seksueel geweld, gedwongen verdwijningen, plunderingen en gedwongen verplaatsingen; overwegende dat er in 2020 een sterke toename was van het aantal moorden, onder meer toegeschreven aan islamistisch geweld, waarbij volgens het Africa Center for Strategic Studies in totaal 4 250 doden zijn gevallen; overwegende dat meer dan 7,7 miljoen mensen in zeven landen in de Sahelregio ontheemd zijn geraakt ; overwegende dat er momenteel ongeveer 3 miljoen binnenlands ontheemden in de regio zijn; G. overwegende dat de humanitaire behoeften zijn toegenomen ten gevolge van de verschillende, met elkaar verweven crises; overwegende dat momenteel 20 miljoen mensen dringend humanitaire hulp nodig hebben in de centrale Sahel; overwegende dat vrouwen en kinderen bijzonder kwetsbaar zijn voor en getroffen worden door de crisis; H. overwegende dat veiligheid, ontwikkeling en bescherming van de fundamentele mensenrechten elkaar versterken en noodzakelijk zijn voor de totstandbrenging van duurzame vrede; overwegende dat duurzame vrede alleen kan worden bereikt als de onderliggende oorzaken van onveiligheid, zoals armoede, corruptie, honger en schaarste van hulpbronnen, worden aangepakt; I. overwegende dat de veiligheidsproblemen die in de landen van West-Afrika en de Sahelregio spelen niet overal gelijk zijn; overwegende dat deze problemen onder meer betrekking hebben op de activiteiten van terroristische organisaties die banden hebben met internationale jihadistische netwerken, etnische conflicten en conflicten tussen stammen, conflicten over de toegang tot natuurlijke hulpbronnen, buitengerechtelijke activiteiten van milities en veiligheidsdiensten, gewapende rebellie, separatistische conflicten en politiek en verkiezingsgeweld; J. overwegende dat de veiligheid van Europa en Afrika nauw met elkaar verbonden zijn; overwegende dat terroristen, gewapende groepen, milities en smokkelaars gebruikmaken van een reeks complexe, elkaar overlappende problemen in de regio, waaronder armoede, gebrek aan toegang tot sociale basisvoorzieningen, voedselonzekerheid, ontbossing, aantasting van het milieu, zwakke instellingen, corruptie en een gebrek aan vertrouwen in de staat; K. overwegende dat de klimaatverandering een zware weerslag heeft op de regio; overwegende dat dit tot verdere destabilisatie kan leiden; overwegende dat er een ernstig risico van radicalisering bestaat als gevolg van de economische, sociale en ecologische marginalisering in West-Afrika en de Sahel; L. overwegende dat de schuldenlast bijdraagt tot de bedreiging van de algemene stabiliteit van de landen in de Sahel en West-Afrika; M. overwegende dat het vermogen om deze veiligheidsproblemen aan te pakken nog verder is verzwakt door de COVID-19-pandemie; N. overwegende dat de consolidatie van de democratie in West-Afrika en de Sahelregio verder wordt ondermijnd door militaire staatsgrepen, ondemocratische grondwetswijzigingen, het hardhandig neerslaan van volksprotesten, beperkingen met betrekking tot de vrijheid van vergadering, de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid en beperkingen die worden opgelegd aan oppositiepartijen en politieke tegenstanders; O. overwegende dat er niet alleen sprake is van bedreigingen voor de veiligheid, maar dat daarnaast de consolidatie van de democratie in West-Afrika en de Sahelregio wordt ondermijnd door corruptie, hardhandig optreden tegen volksprotesten en -bijeenkomsten, beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid, beperkingen die worden opgelegd aan oppositiepartijen en politieke tegenstanders, een losse omgang met presidentiële ambtstermijnen en andere grondwettelijke bepalingen, en capaciteitsproblemen bij de organisatie van inclusieve en transparante verkiezingen voor ontheemde bevolkingsgroepen; P. overwegende dat de EU, de AU, Ecowas en andere internationale organisaties de afgelopen 20 jaar verkiezingswaarnemingsmissies hebben uitgevoerd in West-Afrikaanse landen en landen in de Sahelregio; overwegende dat er in dit kader uitgebreide verslagen zijn gepubliceerd met belangrijke aanbevelingen voor hervormingen, waarvan er slechts enkele zijn opgevolgd; Q. overwegende dat volgens de corruptieperceptie-index van 2021 de corruptieniveaus niet overal in West-Afrika gelijk zijn, waarbij Kaapverdië en Senegal tot de best presterende landen op het gebied van anticorruptiehervormingen behoren, en Liberia, Mali en Nigeria tot de slechtst presterende landen; R. overwegende dat de toegenomen veiligheidsproblemen en de ontevredenheid van de burgers over regeringen en de internationale gemeenschap tot een aantal demonstraties hebben geleid waarin wordt opgeroepen tot verdere regeringshervormingen en verbeteringen van de veiligheidssituatie; overwegende dat beschuldigingen van corruptie en nepotisme aan het adres van de regionale regeringsinstanties al geruime tijd aanhouden en hebben geleid tot een gestage daling van het vertrouwen in en de tevredenheid over regeringen en hun instellingen; S. overwegende dat de algemene stand van de democratie en de samenwerking op veiligheidsgebied in de Sahel enorme tegenslagen te verduren kreeg toen de militairen in Mali en Burkina Faso hun regeringen omverwierpen, namelijk in Mali in augustus 2020, en opnieuw in mei 2021 toen de militairen precies dezelfde regering omverwierpen die zij eerder hadden geïnstalleerd, en vervolgens in januari 2022 toen een staatsgreep plaatsvond in Burkina Faso; overwegende dat hieruit een diepgewortelde crisis in de regio blijkt; T. overwegende dat Ecowas en de AU herhaaldelijk uitwisselingen met en bezoeken aan Mali en Burkina Faso hebben georganiseerd om te bemiddelen en compromissen te bereiken tussen de verschillende actoren; overwegende dat Ecowas bij talrijke gelegenheden heeft onderstreept dat het van belang is een duidelijk tijdschema vast te stellen voor de terugkeer naar democratische processen, met inbegrip van een datum voor democratische verkiezingen op korte termijn; U. overwegende dat na de staatsgreep in Guinee in september 2021 en de arrestatie van president Alpha Condé, die onlangs werd vrijgelaten, het land uitgesloten zal blijven van Ecowas totdat de constitutionele orde is hersteld; overwegende dat de militaire autoriteiten tot 25 april 2022 de tijd hebben gekregen om nadere gegevens over hun overgangsplan te verstrekken; overwegende dat zij op die datum om een nieuwe termijn hebben verzocht voor de indiening van een tijdschema voor de overgang; V. overwegende dat eerbiediging van de nationale constitutionele orde en de rechtsstaat even essentieel is voor het waarborgen van vrede en stabiliteit als voor het bestrijden van terrorisme en het waarborgen van militaire veiligheid; overwegende dat de handhaving van democratische beginselen, met inbegrip van de organisatie van transparante en inclusieve verkiezingen, van fundamenteel belang is om ervoor te zorgen dat regeringen een breed draagvlak hebben; overwegende dat burgers echte democratische processen ondersteunen en streven naar eerlijke participatie daarin; W. overwegende dat de betrokkenheid van de nationale parlementen bij de besluitvorming over veiligheidsvraagstukken van essentieel belang is voor de ontwikkeling van duurzame veiligheid en maatschappelijke stabiliteit; X. overwegende dat veiligheid, ontwikkeling en bescherming van de fundamentele mensenrechten elkaar versterken en noodzakelijk zijn voor de totstandbrenging van duurzame vrede; Y. overwegende dat de afnemende ruimte voor maatschappelijke organisaties en de slinkende persvrijheid in een aantal landen in West-Afrika en de Sahelregio ernstige uitdagingen met zich meebrengen voor de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten; Z. overwegende dat de Europese Unie zich ervoor inzet de veiligheid en ontwikkeling van West-Afrika en de Sahelregio te ondersteunen via politieke, diplomatieke en humanitaire partnerschappen, en in dat kader onder meer technische steun verleent voor hervormingen van de veiligheidssector, versterking van militaire en politieopleidingen, verkiezingsprocessen en de verantwoordingsplicht, alsook versterking van het maatschappelijk middenveld; AA. overwegende dat de AU een hechte partner van de EU is bij vredes- en stabiliteitsinspanningen; overwegende dat de doelstellingen van regionale veiligheidsactoren, waaronder Ecowas en de Afrikaanse Stand-bytroepenmacht van de AU, overlappen met het belang dat de EU heeft bij het bijstaan van landen in moeilijkheden om vrede en welvaart te waarborgen; overwegende dat de leiders van de EU en de AU zijn overeengekomen de samenwerking op het gebied van vrede en veiligheid op het Afrikaanse continent op te voeren; overwegende dat het memorandum van overeenstemming tussen de AU en de EU inzake vrede, veiligheid en goed bestuur en de Europese Vredesfaciliteit bedoeld zijn om instabiliteit, radicalisering, gewelddadig extremisme en terrorisme te bestrijden en de volledige conflictcyclus via een geïntegreerde benadering aan te pakken; AB. overwegende dat de G5-Sahel, die door de EU en de AU wordt gesteund, zorgt voor veiligheid en regionale ontwikkeling in een poging om terrorisme te bestrijden en stabiliteit te brengen in het Sahelgebied; overwegende dat het de G5-Sahel moeite kost om vooruitgang te boeken en draagvlak te behouden; overwegende dat door de EU gefinancierde activiteiten voor conflictpreventie, bemiddeling, dialoog en verzoening nog steeds beperkt zijn; AC. overwegende dat alle inspanningen van de internationale gemeenschap zeer sterke componenten van democratische hervormingen en hervormingen van de veiligheidssector omvatten; overwegende dat de meeste landen in de regio te kampen hebben met een gebrek aan overheidscapaciteit om de broodnodige hervormingen daadwerkelijk door te voeren; AD. overwegende dat de aanwezigheid van buitenlandse particuliere militaire en beveiligingsondernemingen in West-Afrika de veiligheidstoestand en het politieke klimaat in de regio blijft destabiliseren; overwegende dat de zogenaamde Wagner-groep, een door de Russische regering gemachtigde groep van huurlingen, in Mali aanwezig is sinds zij eind 2021 door de militaire junta werd uitgenodigd; overwegende dat de Wagner-groep naar verluidt afhankelijk is van de Russische militaire infrastructuur, en dat het Russische Ministerie van Defensie betrokken is bij de financiering, rekrutering, opleiding en bescherming van Wagner-agenten; overwegende dat de Wagner-groep beschuldigd wordt van ernstige schendingen van de mensenrechten; AE. overwegende dat VN-deskundigen gezamenlijk hebben geconcludeerd dat de Wagner‑groep zich in de Centraal-Afrikaanse Republiek schuldig heeft gemaakt aan grove en stelselmatige schendingen van de mensenrechten, waaronder standrechtelijke executies op grote schaal, willekeurige detenties, seksueel geweld, plunderingen, gedwongen verdwijningen en folteringen tijdens ondervragingen; AF. overwegende dat Rusland in de Sahel actief desinformatie heeft verspreid, en dat nog steeds doet, om Europese initiatieven die erop gericht zijn stabiliteit en veiligheid in de regio te brengen, in een kwaad daglicht te stellen; AG. overwegende dat de EU en haar missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid het voorwerp zijn geweest van desinformatiecampagnes en dringend moeten worden voorzien van de middelen voor doeltreffende strategische communicatie; overwegende dat de desinformatie zo ver is gegaan dat het Franse leger valselijk is beschuldigd van massamoord in de streek van Gossi in Mali, hoewel uit bewijsmateriaal blijkt dat Malinezen en buitenlanders die ervan worden verdacht tot de Wagner-groep te behoren, verantwoordelijk zijn voor een gruwelijk verzonnen en misleidend verzinsel; AH. overwegende dat internationale actoren, als gevolg van de vele tegenwerking door de Malinese overgangsautoriteiten, hebben geconcludeerd dat niet langer wordt voldaan aan de voorwaarden om hun militaire inzet in Mali voort te zetten; AI. overwegende dat de Europese en internationale actoren op verzoek van hun Afrikaanse partners zijn overeengekomen hun gezamenlijke actie tegen het terrorisme in het Sahelgebied, met inbegrip van Niger en de Golf van Guinee, voort te zetten, en met hen politiek en militair overleg zijn begonnen om tegen juni 2022 de voorwaarden voor deze gezamenlijke actie vast te stellen; AJ. overwegende dat de situatie in de Sahel nauw verweven is met die in de Golf van Guinee; overwegende dat piraterij een bedreiging blijft voor de veiligheid in de Golf van Guinee; overwegende dat de Raad de uitvoering van de gecoördineerde maritieme aanwezigheid in de Golf van Guinee met twee jaar heeft verlengd; 1. veroordeelt met klem het geweld en het verlies van mensenlevens in West-Afrika en de Sahelregio, waaronder de gewelddadigheden die plaatsgevonden hebben in het kader van militaire operaties, en spreekt zijn bezorgdheid uit over de toegenomen instabiliteit in de Sahel, die de veiligheid en stabiliteit van de betrokken landen ondermijnt en ingrijpende regionale en internationale gevolgen heeft; betuigt zijn solidariteit met en zijn medeleven aan de families van alle slachtoffers van terroristische aanslagen in de gehele regio; betuigt opnieuw zijn krachtige steun aan de volkeren van West-Afrika en de Sahelregio en hun streven naar vrede, mensenrechten, veiligheid, stabiliteit, economische ontwikkeling en sociale en democratische vooruitgang; brengt hulde aan de talrijke inspanningen van lokale en internationale actoren om vrede en vooruitgang in de hele regio te bevorderen; erkent dat de veiligheidssituatie in de Sahel een enorme uitdaging blijft en dat vele burgers te lijden hebben onder een gebrek aan veiligheid en het slachtoffer zijn geworden van terroristische aanslagen; 2. benadrukt dat een alomvattend antwoord op de uitdagingen waarmee West-Afrika en de Sahel worden geconfronteerd, coördinatie tussen veiligheids-, klimaat-, ontwikkelings- en handelsbeleid vereist; 3. uit zijn diepe bezorgdheid over de stand van de democratie in de Sahelregio en de recente staatsgrepen in de regio; verzoekt alle coupplegers om duidelijke grenzen te stellen aan de duur van de politieke overgangsperiodes, te zorgen voor een snelle terugkeer naar de grondwettelijke orde, de rechtsstaat en burgerregeringen, en de organisatie van transparante en inclusieve verkiezingen te faciliteren; 4. herhaalt met klem zijn standpunt dat voor langetermijnsamenwerking met EU-actoren op het gebied van veiligheid en politiek, realistische tijdschema’s voor een terugkeer naar de democratie, met inbegrip van duidelijke en meetbare mijlpalen, een vereiste zijn; herinnert eraan dat, indien dergelijke realistische tijdschema’s ontbreken, elke toekomstige samenwerking met EU-actoren op losse schroeven zal komen te staan; 5. merkt op dat staatsgrepen ondermijnend zijn voor de inspanningen die worden geleverd om de rechtsstaat te versterken en de democratische legitimiteit van regeringsoptreden te verzekeren; herinnert eraan dat echte democratische overgang en hervorming door burgers moeten worden geleid en volledige, actieve betrokkenheid van maatschappelijke organisaties, vrouwen, jongeren en oppositiepartijen moeten toelaten; dringt er bij de autoriteiten in West-Afrika en de Sahelregio op aan de vrijheid van de media en de vrijheid van vergadering, vereniging en meningsuiting te eerbiedigen en te beschermen; 6. benadrukt dat in de gehele regio echte nationale dialogen met alle sectoren van het maatschappelijk middenveld nodig zijn om een duidelijke toekomstvisie op democratie te schetsen, met concrete doelstellingen die door de verschillende niet-militaire en niet-statelijke actoren gezamenlijk worden overeengekomen en gedeeld; doet een beroep op de internationale gemeenschap om een dergelijke dialoog te helpen faciliteren door aan te bieden een bemiddelende rol te spelen; 7. benadrukt dat eenheid de beste manier is om de talrijke uitdagingen waarmee de regio wordt geconfronteerd, aan te pakken; steunt derhalve de door de AU aangekondigde acties en de door Ecowas ondernomen acties ter verdediging van de democratie en de rechtsstaat; 8. verzoekt de militaire leiders van alle staten in de Sahel om hun internationale verbintenissen na te komen, waaronder volledige eerbiediging van de mensenrechten; steunt de inspanningen van Ecowas om een routekaart voor mensenrechtenhervormingen en verantwoordingsplicht op te stellen, teneinde verdere schendingen van de mensenrechten te voorkomen, als onderdeel van een holistische inspanning om tot een oplossing van de verschillende crises te komen; 9. herinnert eraan dat NDICI - Europa in de wereld geen steun verleent aan de financiering van bepaalde operaties die verband houden met de militaire of staatsveiligheidssector of operaties die kunnen leiden tot schendingen van de mensenrechten in partnerlanden; erkent dat de Sahel- en Sahara-gebieden met talrijke uitdagingen worden geconfronteerd, zoals klimaatverandering, economische crises en terroristische aanslagen; verzoekt Europa om meer solidariteit te tonen door de regio politiek en militair te steunen, onder meer via de Europese Vredesfaciliteit, met wapentraining die toereikend is voor de verdediging, ontwikkeling en eerbiediging van de mensenrechten; verzoekt alle EU-lidstaten hun mensenrechtenverplichtingen na te komen en af te zien van wapenleveranties die schendingen van de mensenrechten in West-Afrika en de Sahelregio zouden kunnen aanwakkeren; 10. herinnert aan de belangrijke rol die de jeugd van Afrika kan spelen bij de totstandbrenging van een welvarende toekomst voor de regio; roept op tot meer inclusie en actieve deelname van vrouwen aan de democratische besluitvorming op alle niveaus en aan vredesopbouw- en verzoeningsinspanningen; veroordeelt het gebruik van seksueel geweld en alle vormen van intimidatie in conflictsituaties; 11. benadrukt dat de toenemende armoede onder de bevolking de sociaal-economische basis vormt voor de ontwikkeling van criminele en terroristische groeperingen; wijst erop dat het ontbreken van toegang tot essentiële publieke diensten voor de bevolking, zoals water, sanitaire voorzieningen, gezondheidszorg of onderwijs, de sociaal‑economische basis vormt voor de ontwikkeling van terrorisme; benadrukt het belang van onderwijs als basis voor de bevordering van economische groei, de totstandbrenging van een democratische samenleving en het voorkomen van extremisme; 12. benadrukt de rol die nationale parlementen spelen als het gaat om stabiliteit en democratisering; roept de Ecowas-staten op nationale en regionale democratische organen nog meer te betrekken bij veiligheidsaangelegenheden; is van mening dat een dergelijk optreden van de EU moet worden onderworpen aan een debat in het betrokken nationale parlement; roept de EU en de Ecowas-landen op de hulp op het gebied van veiligheid, ontwikkeling, humanitaire bijstand en de democratie beter te coördineren met het oog op een geïntegreerde benadering van vrede en veiligheid voor blijvende duurzame ontwikkeling in de gehele regio; 13. wijst op de belangrijke bijdrage van de EU en haar lidstaten op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp, en is ingenomen met het werk van de Alliance Sahel ter ondersteuning van het ontwikkelingswerk dat wordt geleid door regeringen van de G5-Sahel; roept op tot volledige operationalisering van de G5-Sahel en de EU-lidstaten om hierin nauw samen te werken door middel van financiële capaciteitsopbouw, de uitwisseling van militair materieel en het bieden van efficiënte opleiding in militaire en civiele operaties; 14. onderstreept dat de veiligheidssituatie in de regio alleen kan worden verbeterd als de onderliggende oorzaken van geweld en conflicten worden aangepakt, waaronder armoede, klimaatverandering, ontheemding, gebrekkige toegang tot onderwijs en een gebrek aan kansen – problemen die door de COVID-19-pandemie stuk voor stuk zijn verergerd; erkent dat de diepere oorzaken van gewelddadig extremisme en terrorisme complex zijn; benadrukt dat de economieën van de regio moeten worden gestimuleerd, dat het scheppen van werkgelegenheid moet worden bevorderd en dat de basis moet worden gelegd voor duurzame ontwikkeling op de lange termijn; roept de EU op haar investeringen en ontwikkelingssamenwerking af te stemmen op het aanpakken van de diepere oorzaken van terrorisme en onveiligheid; 15. uit zijn diepe bezorgdheid over de sterke achteruitgang van de voedselzekerheid in West-Afrika en de Sahelregio, die momenteel tientallen miljoenen mensen treft doordat de landbouwvoedselsystemen en de toeleveringsketens in deze regio’s alleen maar kwetsbaarder worden; wijst erop dat West-Afrika en de Sahelregio afhankelijk zijn van leveringen van tarwe uit Oekraïne; geeft uiting aan zijn zeer ernstige bezorgdheid over de alarmerende gevolgen op korte en middellange termijn voor de voedselzekerheid in West-Afrika en de Sahelregio die voortkomen uit de niet-uitgelokte oorlog van Rusland tegen Oekraïne, en de alarmerende mogelijkheid dat de oorlog een nieuwe en gevaarlijke honger- en voedingscrisis veroorzaakt; 16. erkent het recht van West-Afrika en de Sahelregio op voedselsoevereiniteit als instrument om voedingszekerheid te verwezenlijken, de armoede terug te dringen en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan vrouwen in de landbouw en agrarische familiebedrijven, teneinde de beschikbaarheid van betaalbare levensmiddelen zeker te stellen; 17. erkent de EU als de belangrijkste mondiale donor van humanitaire en ontwikkelingshulp; vraagt de Unie en haar lidstaten hun financiële en humanitaire hulp op te voeren, teneinde tegemoet te komen aan de dringende behoeften van de getroffen bevolkingen; betreurt dat verscheidene EU-lidstaten de doelstelling om 0,7 % van hun bruto nationaal inkomen te besteden aan officiële ontwikkelingshulp, niet hebben gehaald; 18. wijst op het belang van vrije toegang tot humanitaire hulp en basisdiensten in conflictzones, ook voor mensen die in gebieden wonen die niet onder controle van de overheid staan; herinnert eraan dat alle partijen moeten handelen in overeenstemming met het internationaal humanitair recht, om elk risico dat humanitaire hulp bij de verkeerde personen belandt te voorkomen; benadrukt dat het van belang is dat humanitaire hulpverlening als neutraal en onpartijdig wordt gezien en dat de veiligheid van humanitaire hulpverleners wordt gewaarborgd; 19. is ingenomen met de voortgang van sommige landen op het gebied van anticorruptie; dringt er bij Afrikaanse en EU-landen op aan alle vormen van corruptie te bestrijden; benadrukt het verband tussen corruptie en milieudelicten, die beide een groeiende bedreiging vormen voor de verwezenlijking van de SDG’s; merkt op dat de instabiliteit in de regio aangepakt moet worden om de mondiale veiligheid te kunnen bevorderen en vooruitgang te kunnen boeken bij de verwezenlijking van de SDG’s; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan anticorruptiebeleid aan te wenden door middel van versterkte capaciteitsopbouw ten aanzien van strafbare feiten die door de EU, Interpol en het Milieuprogramma van de VN als milieudelicten worden erkend; 20. herinnert eraan dat klimaatverandering een steeds belangrijkere factor wordt voor de regionale stabiliteit in West-Afrika en de Sahel; verzoekt de staten van West-Afrika en de Sahel om met de EU-lidstaten samen te werken om de negatieve gevolgen van klimaatverandering voor de veiligheid en stabiliteit in de regio aan te pakken; 21. herinnert eraan dat sterke overheidsstructuren nodig zijn om terrorisme te bestrijden en binnenlandse uitdagingen aan te pakken; beklemtoont dat het van belang is opnieuw een strategie te formuleren voor de bestrijding van terrorisme en gewelddadig extremisme in de betrokken regio’s, in overeenstemming met internationale normen, en dringt erop aan dat alle daders van dergelijke acties ter verantwoording worden geroepen en voor de rechter worden gebracht; 22. verzoekt de nationale autoriteiten in de hele regio om seks tussen mensen van hetzelfde geslacht uit het strafrecht te halen en de rechten van de lhbti-bevolking te waarborgen; wijst erop dat mensen die op de vlucht zijn voor vervolging omdat zij tot de lhbti-gemeenschap behoren, recht moeten hebben op internationale bescherming in de EU; 23. wijst nadrukkelijk op de inzet van de EU om een omvattende betrokkenheid bij de regio te waarborgen via het verlenen van politieke steun en technische en financiële bijstand, met name ten behoeve van hervormingen van de veiligheidssector en militaire opleiding, en via steun voor de bescherming en versterking van het maatschappelijk middenveld, aangezien dit essentieel is voor de aanpak van veiligheidsdreigingen; verzoekt Ecowas en de lidstaten van de EU om het memorandum van overeenstemming inzake vrede, veiligheid en bestuur op doeltreffende wijze ten uitvoer te leggen; 24. onderstreept dat de humanitaire en ontwikkelingshulp van de EU er op gericht is het lijden van de burgerbevolking te voorkomen en hun elementaire levensomstandigheden te verbeteren; herinnert eraan dat duurzame ontwikkeling in Afrika alleen mogelijk is door een combinatie van menselijk kapitaal en externe ontwikkelingssteun; herinnert eraan dat migratie niet mag leiden tot braindrain; verzoekt de Commissie en de lidstaten om in samenwerking met hun internationale partners en met de relevante internationale organisaties dringend een beoordeling te maken van alle beschikbare middelen waarmee kan worden voorkomen dat Afrikaanse landen hun betalingsverplichtingen niet kunnen nakomen; 25. spreekt zijn steun uit voor de inzet van de VN, de EU en de regio’s in West-Afrika en de Sahel op het gebied van vredeshandhaving, militaire opleiding en technische bijstand, met name in het kader van opleidings- en capaciteitsopbouwmissies van de EU, en voor de initiatieven van Ecowas en de Afrikaanse Unie; 26. is ernstig bezorgd over het grote aantal gevallen van zeer ernstige schendingen van de mensenrechten door Malinese veiligheidstroepen, zoals gemeld door de MINUSMA van de VN, die zouden kunnen neerkomen op oorlogsmisdaden op grond van het humanitair recht; neemt kennis van het besluit van de VV/HV om een deel van de opleiding van de EU-opleidingsmissie in Mali en de EU-missie voor capaciteitsopbouw in Mali voor de Malinese strijdkrachten en nationale bewakers op te schorten, en dringt aan op opschorting van alle overige EU-steun aan de Malinese veiligheidssector totdat alle misdrijven voor de rechter zijn gebracht; 27. erkent dat de verschillende internationale missies hun hoofddoel van duurzame vrede in de regio niet hebben bereikt en dat derhalve een bezinningsproces over de mandaten en de rol van internationale missies en het internationale beleid noodzakelijk is; benadrukt dat een herziening van de mandaten en verbintenissen van de EU erop gericht moet zijn de samenwerking met landen in West-Afrika en de Sahelregio een meer preventief karakter te geven; dringt er bij de Ecowas-landen en de EU op aan gezamenlijk een nieuwe aanpak te ontwikkelen voor de hervorming van de veiligheidssector en voor de bijstand op veiligheidsgebied; 28. veroordeelt desinformatie over de EU en haar missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid; verzoekt de EU om zich te voorzien van alle nodige middelen voor een doeltreffendere strategische communicatie; 29. benadrukt dat Europese of internationale steun alleen moet worden gezien als een aanvulling op nationale en regionale inspanningen; herinnert eraan dat de gastlanden eigenaar moeten blijven van alle initiatieven die op hun grondgebied plaatsvinden; herinnert eraan dat de politieke en maatschappelijke leiders dergelijke initiatieven derhalve ook moeten steunen, willen zij kans van slagen hebben; 30. erkent dat, ondanks de aanhoudende veiligheidsuitdagingen, vooruitgang is geboekt in de strijd tegen gewapende islamistische groeperingen; herhaalt dat terroristische propaganda- en rekruteringsinitiatieven moeten worden bestreden als onderdeel van bredere strategieën ter bestrijding van de vatbaarheid voor terrorisme en rekrutering door terroristen; onderstreept tegelijkertijd dat het verlaten van gewelddadige extremistische groeperingen moet worden aangemoedigd en dat er meer gedaan moet worden om dergelijke strijders te deradicaliseren en opnieuw in de samenleving te integreren; 31. uit scherpe kritiek op het besluit van de Malinese regering om de samenwerking met Europese actoren te belemmeren, waartoe zij onder meer uiting heeft gegeven door haar opzegging op 2 mei 2022 van twee belangrijke overeenkomsten, namelijk de statusovereenkomst, die het juridische kader neerlegt voor de aanwezigheid in Mali van de strijdkrachten van de Franse operatie Barkhane en de Europese taskforce Takuba, en het defensiesamenwerkingsverdrag tussen Mali en Frankrijk van 2014; uit scherpe kritiek op het feit dat Mali in januari 2022 het vertrek van het Deense en Franse contingent van zijn grondgebied eiste, alsook op zijn weigering om een Duits vliegtuig toestemming te verlenen voor toegang tot het Malinese luchtruim; 32. veroordeelt de toenemende aanwezigheid van de door het Kremlin gesteunde Russische Wagner-groep in de Sahel; is er vast van overtuigd dat de betrokkenheid van de Wagner-groep bij West-Afrika indruist tegen de doelstelling om vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio te brengen en onverenigbaar is met veiligheids- en defensiesamenwerking met de EU; roept alle landen op de staat van dienst van de Wagner-groep te onderzoeken, met name in de Centraal-Afrikaanse Republiek; geeft uiting aan zijn zeer ernstige bezorgdheid over het brede scala aan mensenrechtenschendingen en schendingen van het internationaal humanitair recht door de Wagner-groep, waarvan nog steeds meldingen gemaakt worden; veroordeelt met klem de misdaden die in West-Afrika en de Sahel zijn begaan door de Wagner-groep en andere particuliere militaire en beveiligingsondernemingen; 33. verzoekt alle landen die met de Wagner-groep samenwerken of dit overwegen, om rekening te houden met de ontwikkelingen in Oekraïne, waar het Russische regime een wrede en onmenselijke oorlog voert die in flagrante strijd is met het internationale recht; verzoekt alle staten om geen illusies te koesteren over de uiteindelijke doelstellingen van Russische betrokkenheid bij hun land en te erkennen dat Rusland en zijn Wagner-groep alleen oog hebben voor hun eigen belangen en alle geweld zullen gebruiken dat zij nodig achten, zoals zichtbaar is in Oekraïne en elders waar de burgerbevolking een zware prijs betaalt; 34. herinnert eraan dat de veiligheidssituatie in de Sahel, de kuststaten van West-Afrika en de Maghreb nauw met elkaar verbonden zijn; verzoekt om een evaluatie van de tekortkomingen die verhinderden dat de opleidingsmissies van de EU hun beoogde doel, namelijk het adequaat opleiden van strijdkrachten in partnerlanden om het jihadisme te bestrijden, dienden; dringt erop aan dat de volgende opleidingsmissies van de EU op zodanige wijze worden uitgevoerd dat deze ernstige tekortkomingen worden verholpen; 35. herhaalt dat in het kader van de verplaatsing van operatie Barkhane naar Niger lering moet worden getrokken om op een andere manier te reageren, met meer aandacht voor preventie en een meer alomvattende benadering ten aanzien van bestuur, veiligheid en ontwikkelingshulp; 36. benadrukt dat de internationale gemeenschap de economische en politieke samenwerking met de landen die bereid zijn tot hervormingen en tot het boeken van resultaten moet intensiveren, zodat zij als regionale rolmodellen kunnen fungeren, die een functie kunnen vervullen bij de stabilisering van de gehele regio; is ingenomen met de inspanningen van sommige landen op het gebied van democratisering; benadrukt dat regionale succesverhalen, bijvoorbeeld in de kustregio van West-Afrika, een rol kunnen spelen bij het stabiliseren van de gehele regio, en is daarom van mening dat dergelijke positieve voorbeelden verder moeten worden aangemoedigd en ondersteund; 37. herhaalt dat de bescherming en veiligheid van burgers een van de belangrijkste taken van elke regering is en onderstreept dat aanvullende maatregelen moeten worden genomen om de bescherming van burgers te verbeteren; suggereert dat dergelijke maatregelen ongewapende methoden voor de bescherming van burgers zouden kunnen omvatten, die reeds met succes door de VN in andere conflictsituaties zijn ingezet; 38. wijst in het bijzonder op het belang van veiligheidsstrategieën waarbij vrouwen, die onevenredig zwaar worden getroffen door onveiligheid en geweld, en jongeren, wier toekomst – en die van de regio – afhankelijk is van de toegang tot onderwijs en werkgelegenheid als middel om een vreedzame ontwikkeling te ondersteunen en rekrutering van jihadstrijders te ontmoedigen, op zinvolle wijze worden betrokken; verzoekt de landen in de regio en de internationale gemeenschap om de uitvoering van resolutie 2250 (2015) van de VN-Veiligheidsraad over jongeren, vrede en veiligheid te blijven bevorderen, en herhaalt zijn steun voor de uitvoering van de VN-agenda voor vrouwen, vrede en veiligheid in de Sahel; 39. is ingenomen met het besluit van de Raad inzake de verlenging en de uitbreiding van de uitvoering van het concept “gecoördineerde maritieme aanwezigheid” in de Golf van Guinee; verzoekt de Raad te overwegen het concept in de Golf van Guinee met middelen vanuit de lucht te versterken; roept op tot meer betrokkenheid bij en samenwerking met de kuststaten van de Golf van Guinee via NDICI – Europa in de wereld en de Europese Vredesfaciliteit; 40. is ingenomen met de rol die verkiezingswaarnemingsmissies spelen in het kader van de ondersteuning en versterking van het democratisch proces; herinnert eraan dat de EU‑lidstaten en landen in West-Afrika en de Sahelregio officieel hebben gevraagd waarnemingsmissies op te zetten, en dringt er bij de regeringen in de West-Afrikaanse landen en landen in de Sahelregio op aan dit te blijven doen omdat dit bijdraagt aan transparante, inclusieve en werkelijk vrije verkiezingen; 41. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de ACS-EU-Raad, de Raad van ACS‑ministers, de leden van de Afrikaanse Unie en de secretariaten van Ecowas, het Accra-initiatief en de G5-Sahel. Het Europees Parlement, – gezien artikel 2 en artikel 7, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over een voorstel houdende een verzoek aan de Raad om overeenkomstig artikel 7, lid 1, VEU te constateren dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending door Hongarije van de waarden waarop de Unie berust (1) , – gezien het met redenen omklede voorstel van de Commissie van 20 december 2017 op grond van artikel 7, lid 1, VEU inzake de rechtsstaat in Polen: voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat ( COM(2017)0835 ), – gezien zijn resolutie van 1 maart 2018 over het besluit van de Commissie om de procedure van artikel 7, lid 1, VEU in te leiden ten aanzien van de situatie in Polen (2) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2020 over hoorzittingen die momenteel plaatsvinden in het kader van artikel 7, lid 1, VEU met betrekking tot Polen en Hongarije (3) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat (4) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2016 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (5) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2020 over de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (6) , – gezien zijn resolutie van 26 november 2020 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie – Jaarverslag voor de jaren 2018-2019 (7) , – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over het verslag over de rechtsstaat 2020 van de Commissie (8) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over de schending van het EU-recht en van de rechten van lhbtiq-burgers in Hongarije als gevolg van de door het Hongaarse parlement aangenomen wetswijzigingen (9) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de mediavrijheid en de verdere achteruitgang van de rechtsstaat in Polen (10) , – gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over de crisis op het gebied van de rechtsstaat in Polen en de voorrang van het EU-recht (11) , – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over het feit dat in Polen een jaar geleden de facto een abortusverbod werd ingevoerd (12) , – gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU, – gezien de standaardregelingen voor hoorzittingen bedoeld in artikel 7, lid 1, van het VEU, die op 18 juli 2019 door de Raad zijn goedgekeurd, – gezien het besluit van 27 april 2022 van het college van commissarissen om een procedure in te leiden tegen Hongarije op grond van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat (13) , – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, de waarden zijn waarop de Unie berust, zoals neergelegd in artikel 2 VEU en zoals weerspiegeld in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en opgenomen in internationale mensenrechtenverdragen; overwegende dat deze waarden, die de lidstaten gemeen hebben en die zij vrijelijk hebben onderschreven, het fundament vormen van de rechten die allen die in de Unie wonen genieten; B. overwegende dat het bestaan van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending van de in artikel 2 VEU verankerde waarden door een lidstaat niet alleen gevolgen heeft voor de lidstaat waar dit gevaar zich voordoet, maar ook gevolgen heeft voor de andere lidstaten, voor het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten, voor de Unie in haar geheel en voor de grondrechten van haar burgers krachtens het Unierecht; C. overwegende dat artikel 7, lid 1, VEU voorziet in een preventieve fase, waarin de Unie de mogelijkheid heeft om in te grijpen in het geval van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending van de gemeenschappelijke waarden; overwegende dat een dergelijk preventief optreden onder meer een dialoog inhoudt met de betrokken lidstaat en tot doel heeft de eventuele opschorting van bepaalde rechten die voortvloeien uit de toepassing van de Verdragen, te voorkomen; D. overwegende dat artikel 7, lid 1, VEU in werking is gesteld door de Commissie en het Parlement in verband met Polen resp. Hongarije op grond van de constatering dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending van de waarden waarop de Unie berust; E. overwegende dat de praktijk van het organiseren van hoorzittingen sterk verschilt volgens het voorzitterschap; overwegende dat de Raad binnen het kader van de Raad Algemene Zaken tot dusver vijf hoorzittingen over Polen en drie hoorzittingen over Hongarije heeft georganiseerd; 1. neemt kennis van de door de Raad georganiseerde hoorzittingen in het kader van artikel 7, lid 1, van het VEU als reactie op bedreigingen voor de in artikel 2 van het VEU vermelde waarden in Polen en Hongarije; betreurt het feit dat de hoorzittingen niet hebben geleid tot een verbetering op het vlak van de rechtsstaat, democratie en grondrechten in Polen en Hongarije, en merkt op dat de situatie in beide landen integendeel nog is verslechterd sinds de procedure van artikel 7, lid 1, VEU in gang is gezet, zoals blijkt uit talrijke verslagen en verklaringen van de Commissie en internationale organen zoals de VN, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Raad van Europa, en uit talrijke uitspraken van het Hof van Justitie van de EU en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens; 2. verzoekt de Raad zich daadwerkelijk in te spannen voor reële vooruitgang in de lopende procedures van artikel 7, lid 1, VEU, conform zijn verplichtingen uit hoofde van de Verdragen om de in artikel 2 VEU genoemde waarden te beschermen; 3. is van mening dat de hoorzittingen met een passende regelmaat en op gepaste wijze moeten worden georganiseerd, aangezien de doeltreffendheid van de procedure van artikel 7, lid 1, hiervan afhangt; is in dit verband ingenomen met de hervatting door het Franse voorzitterschap van de hoorzittingen in beide procedures; stelt echter met bezorgdheid vast dat de hoorzittingen, ondanks herhaalde verzoeken van het Parlement, niet op regelmatige, gestructureerde en open wijze zijn georganiseerd; dringt er bij de toekomstige voorzitterschappen op aan de hoorzittingen regelmatig en ten minste eenmaal per voorzitterschap te organiseren; verzoekt de Raad ervoor te zorgen dat de hoorzittingen uit hoofde van artikel 7, lid 1, van het VEU ook rekening houden met nieuwe ontwikkelingen, onder meer voor wat schendingen van de grondrechten betreft; 4. wijst nogmaals op het intrinsieke verband tussen rechtsstaat, democratie en grondrechten en herinnert de Raad en de Commissie eraan dat het Parlement er al lang voor pleit om bij de beoordeling van de situatie van de rechtsstaat in de lidstaten rekening te houden met de schendingen van de democratie en de grondrechten die nog altijd overal in de Unie plaatsvinden, onder meer aanvallen tegen de mediavrijheid en journalisten, minderheden, migranten, de rechten van vrouwen en lhbtiq+-personen, en de vrijheid van vereniging en vergadering; 5. verzoekt de Raad na elke hoorzitting gedetailleerde notulen te publiceren en het Parlement een uitgebreide debriefing te geven; onderstreept dat de hoorzittingen objectief, op feiten gebaseerd en transparant moeten zijn en dat de betrokken lidstaten gedurende het hele proces te goeder trouw moeten samenwerken in overeenstemming met het in artikel 4, lid 3, van het VEU verankerde beginsel van loyale samenwerking. 6. benadrukt dat de hoorzittingen alleen doeltreffend zullen zijn als de Raad na afloop concrete aanbevelingen doet aan de betrokken lidstaten, zoals voorzien in artikel 7, lid 1, VEU; dringt er gezien de snel verslechterende situatie in Polen en Hongarije op aan dat de Raad zonder uitstel dergelijke aanbevelingen formuleert en duidelijke termijnen vaststelt voor de uitvoering ervan; benadrukt dat unanimiteit in de Raad niet vereist is wanneer het erom gaat een duidelijk risico op een ernstige schending van de waarden van de Unie uit hoofde van artikel 7, lid 1, vast te stellen of concrete aanbevelingen te doen aan de lidstaten; stelt voor, indien de verslechtering aanhoudt, dat de Commissie en de Raad overleggen over verdere stappen ter bescherming van de in artikel 2 VEU genoemde waarden; 7. toont zich uitermate bezorgd over het feit dat het Parlement volgens de standaardmodaliteiten voor hoorzittingen zoals bedoeld in artikel 7, lid 1, VEU niet dezelfde behandeling krijgt als de Commissie; dringt erop aan dat de uitnodiging van het Parlement voor een formele zitting van de Raad nog steeds verstuurd moet worden op basis van het initiatiefrecht en het beginsel van loyale samenwerking tussen de instellingen zoals vastgelegd in artikel 13, lid 2, van het VEU; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om het Parlement in elk stadium van de procedure onmiddellijk en volledig op de hoogte te houden; 8. betreurt het feit dat meerdere voorzitterschappen van de Raad geen tijd hebben gehad om alle relevante commissies van het Parlement te ontmoeten, ondanks officiële uitnodigingen hiertoe; verzoekt de ministers die in de toekomst de Raad Algemene Zaken voorzitten, ten minste één keer per voorzitterschap voor de relevante commissies van het Parlement te verschijnen om het Parlement op de hoogte te brengen van de stand van zaken betreffende deze procedures; 9. verzoekt alle lidstaten de voorrang van het EU-recht te eerbiedigen en beveelt de Raad aan om de bedreigingen voor de voorrang van het EU-recht in de diverse lopende procedures uit hoofde van artikel 7, lid 1, te bespreken; acht het werkelijk onaanvaardbaar dat Polen en Hongarije nog altijd geen gehoor geven aan een aanzienlijk aantal arresten van het Hof van Justitie van de EU en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens; dringt er bij de Raad op aan rekening te houden met dit feit bij de beoordeling van een duidelijk risico op een ernstige schending van de in artikel 2 VEU genoemde waarden; 10. verzoekt de Commissie ten volle gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten om schendingen door Polen en Hongarije van de in artikel 2 VEU genoemde waarden, waarop de Unie is gegrondvest, aan te pakken, en denkt hierbij met name aan versnelde inbreukprocedures en verzoeken om voorlopige maatregelen bij het Hof van Justitie van de EU, en aan de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat; 11. verzoekt de Commissie en de Raad de nationale plannen van Polen en Hongarije in het kader van de faciliteit voor herstel en veerkracht niet goed te keuren totdat beide landen alle landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester op het gebied van de rechtsstaat volledig hebben uitgevoerd en totdat zij gehoor hebben gegeven aan alle relevante arresten van het Hof van Justitie van de EU en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (14) ; herinnert eraan dat de Commissie alle instrumenten waarover zij beschikt, moet gebruiken om te vermijden dat de burgers en inwoners van de betrokken lidstaten EU-middelen worden ontzegd als gevolg van de niet-naleving van de rechtsstaat door hun regeringen; 12. is van mening dat uit de recente ontwikkelingen in de lopende hoorzittingen uit hoofde van artikel 7, lid 1, VEU nogmaals blijkt dat er dringend nood is aan een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (DRG), zoals voorgesteld door het Parlement, in de vorm van een interinstitutioneel akkoord en met een permanente DRG-beleidscyclus voor alle EU-instellingen; betreurt dat de Commissie en de Raad weigeren om onderhandelingen aan te gaan over dit interinstitutionele akkoord en betreurt het feit dat er de afgelopen zes jaar geen enkele vooruitgang op dit vlak is geboekt; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de Raad om onmiddellijk in onderhandeling te treden met het Parlement over een dergelijk akkoord; 13. neemt kennis van het feit dat de Commissie Hongarije op 27 april 2022 eindelijk een schriftelijke kennisgeving heeft gestuurd en hiermee de officiële procedure tegen Hongarije op grond van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat heeft ingeleid; rekent erop dat de Commissie de procedure zonder uitstel voortzet en verwacht van de Raad dat hij zich er politiek toe verbindt de procedure onverwijld en met voorrang tot een goed einde te brengen; 14. stelt bezorgd vast dat de Commissie geen procedure van die aard heeft ingeleid met betrekking tot Polen, en verzoekt de Commissie om een aanvullende beoordeling en verdere maatregelen uit hoofde van de hierboven genoemde verordening; betreurt bovendien dat de Commissie deze verordening bij de beoordeling van schendingen van de beginselen van de rechtsstaat in een lidstaat bijzonder eng interpreteert, met name door een ernstig risico voor het financieel bestuur van de Unie en haar financiële belangen niet te beschouwen als een uitlokkend element voor de activering van het conditionaliteitsmechanisme; herhaalt dat in de verordening duidelijk staat dat het in gevaar brengen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een schending vormt van de beginselen van de rechtsstaat; 15. verzoekt de ministers van de Raad Algemene Zaken om tijdens hun volgende hoorzitting over Hongarije overeenkomstig artikel 7, lid 1, die gepland is voor eind mei, ten volle rekening te houden met de bevindingen van de Commissie in haar schriftelijke kennisgeving aan Hongarije; beklemtoont dat de bevindingen van de Commissie voldoende reden vormen opdat de Raad in het kader van de procedure van artikel 7, lid 1, VEU aanbevelingen formuleert; 16. herinnert aan de bevindingen van het werkbezoek van het Parlement aan Boedapest van 29 september tot en met 1 oktober 2021 (15) en zijn werkbezoek aan Warschau van 21 tot en met 23 februari 2022 (16) , waarin melding wordt gemaakt van diverse schendingen door Hongarije en Polen op het gebied van democratie, rechtsstaat en grondrechten, in het bijzonder wat betreft de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, mediavrijheid, aanvallen tegen actoren uit het maatschappelijk middenveld, verdere aantasting van de rechten van lhbtiq+-personen en vrouwen, en het vermeende gebruik van de spyware Pegasus; verzoekt de Raad deze bevindingen ten volle te benutten bij zijn werkzaamheden met betrekking tot de procedures uit hoofde van artikel 7, lid 1; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de presidenten, regeringen en parlementen van Polen en Hongarije, alsmede aan de regeringen en parlementen van de andere lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over de Republiek Moldavië en de landen van het Oostelijk Partnerschap, – gezien de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds (1) , die een diepe en brede vrijhandelsruimte omvat en die op 1 juli 2016 volledig in werking is getreden, – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2020 over de uitvoering van de associatieovereenkomst tussen de EU en de Republiek Moldavië (2) , – gezien het verzoek van de Republiek Moldavië om toetreding tot de EU, ingediend op 3 maart 2022, – gezien de Verklaring van Versailles van 10-11 maart 2022, – gezien de verklaring van 29 april 2022 van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Josep Borrell, over de recente veiligheidsincidenten in de regio Transnistrië, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Republiek Moldavië onevenredig zwaar getroffen is door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, met name als gevolg van de komst van meer dan 450 000 vluchtelingen sinds het begin van de invasie, van wie er bijna 100 000 in Moldavië zijn gebleven, wat het hoogste aantal vluchtelingen per hoofd van de bevolking is van alle landen die vluchtelingen uit Oekraïne hebben opgevangen, maar ook als gevolg van het wegvallen van de handel en de gestegen prijzen voor energie en vervoer; B. overwegende dat de Republiek Moldavië op 3 maart 2022 haar verzoek om toetreding tot de Europese Unie heeft ingediend, hetgeen getuigt van de langdurige vastberadenheid van de Moldavische autoriteiten en een groot deel van de bevolking om de Europese integratie van Moldavië te bevorderen; C. overwegende dat de Europese Unie en haar lidstaten de Republiek Moldavië financiële bijstand en bijstand in natura hebben verleend om het hoofd te bieden aan de gevolgen van de Russische inval in Oekraïne, waaronder 13 miljoen EUR aan humanitaire bijstand, 15 miljoen EUR voor administratieve steun aan de tijdelijk ontheemden, 15 miljoen EUR ter ondersteuning van de missie van de Europese Unie voor bijstandverlening inzake grensbeheer (EUBAM) aan Moldavië en Oekraïne, en bijstand in natura in het kader van het Uniemechanisme voor civiele bescherming; overwegende dat de EU, haar lidstaten, de G7-landen en andere gelijkgezinde landen op 5 april 2022 659,5 miljoen EUR hebben toegezegd bij de lancering van het steunplatform voor Moldavië; overwegende dat de EU 60 miljoen EUR heeft verstrekt aan Moldavië via een nieuw programma voor begrotingssteun, met als doel de gevolgen van de stijgende energieprijzen voor de meest kwetsbaren te beperken; D. overwegende dat de EU en Moldavië op 17 maart 2022 een overeenkomst hebben gesloten inzake samenwerking op het gebied van grensbeheer, waardoor Frontex in staat wordt gesteld de Moldavische autoriteiten te ondersteunen bij hun dagelijkse grensbeheers- en grensbeveiligingsactiviteiten; E. overwegende dat er bezorgdheid bestaat over mogelijke operaties onder valse vlag in Moldavië sinds het begin van de Russische oorlog tegen Oekraïne; F. overwegende dat Rusland in de Transnistrische regio van de Republiek Moldavië een troepenmacht van ten minste 1 500 personen paraat houdt, aangevuld met nog eens 5 000 soldaten van de zogenaamde strijdkrachten van Transnistrië; G. overwegende dat generaal-majoor Roestam Minnekajev, waarnemend bevelhebber van het centrale militaire district van Rusland, op 22 april 2022 heeft verklaard dat de aanhoudende Russische invasie van Oekraïne onder meer tot doel heeft een landcorridor naar de regio Transnistrië te creëren; overwegende dat generaal-majoor Minnekajev ook ten onrechte beweerde dat in Transnistrië onderdrukking van de Russischtalige bevolking was waargenomen; H. overwegende dat er op 25, 26 en 27 april 2022 een aantal veiligheidsincidenten hebben plaatsgevonden in de regio Transnistrië, waaronder een granaataanval op het gebouw van het zogenaamde Ministerie van Staatsveiligheid in Tiraspol, explosies die radiomasten in het dorp Maiac hebben beschadigd, en naar verluidt ook het gebruik van vuurwapens in de buurt van het munitiedepot in Cobasna; I. overwegende dat het depot in Cobasna, in de regio Transnistrië aan de Oekraïens-Moldavische grens, ongeveer 22 000 ton munitie en militaire uitrusting uit het Sovjettijdperk bevat en wordt bewaakt door de operationele groep van Russische strijdkrachten; overwegende dat de Russische Federatie, ondanks toezeggingen in 1999 en nogmaals in 2021, er niet in is geslaagd deze wapens volledig te vernietigen; overwegende dat de vrees blijft bestaan dat dit materiaal in een gewapend conflict zou worden ingezet, hetzij in een operationele hoedanigheid, hetzij om druk uit te oefenen op de Moldavische en Oekraïense autoriteiten; J. overwegende dat Rusland zijn gasexport naar Moldavië heeft gebruikt als instrument om de economische en geopolitieke belangen van het Kremlin in het land te versterken, het meest recent nog door in de tweede helft van 2021 een kunstmatige gasvoorzieningscrisis te creëren; K. overwegende dat de belangrijkste bron voor de elektriciteitsvoorziening van Moldavië een energiecentrale in de regio Transnistrië is, die in handen is van het Russische bedrijf Inter RAO; 1. prijst de grote solidariteit van de burgers van de Republiek Moldavië met de Oekraïense vluchtelingen, die wegvluchten voor de Russische aanvalsoorlog, voor de verwoesting van Oekraïense steden en gemeenten, en voor de wreedheden en oorlogsmisdaden die Rusland begaat, door hun huizen voor hen te openen en hen in duizendtallen te verwelkomen; is ingenomen met de inspanningen van de autoriteiten van de Republiek Moldavië ter ondersteuning van de vluchtelingen uit Oekraïne; 2. is ervan overtuigd dat de EU dezelfde mate van solidariteit met het Moldavische volk aan de dag moet leggen en de inspanningen van het land om de gevolgen van de Russische aanvalsoorlog het hoofd te bieden, zo vastberaden mogelijk moet steunen; 3. herinnert eraan dat het beheer van de situatie van de bijna 100 000 vluchtelingen die in de Republiek Moldavië opgevangen worden of er op doorreis zijn, een steeds grotere financiële last vormt voor de Moldavische staat, die zich reeds in een precaire financiële situatie bevindt als gevolg van de vertraging van de economie in verband met de COVID-19-pandemie en de kunstmatig door Gazprom in gang gezette stijging van de gasprijzen; 4. merkt op dat hoe langer de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne voortduurt, des te meer humanitaire, veiligheids- en sociaal-economische bijstand de Republiek Moldavië nodig zal hebben; is ingenomen met de recente goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad van het besluit tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië ter hoogte van 150 miljoen EUR, bedoeld om een deel van de externe financieringsbehoeften van het land te dekken; verzoekt de Commissie derhalve om de financiële en technische bijstand aan Moldavië verder te verhogen, onder meer door een nieuw voorstel in te dienen voor macrofinanciële bijstand; benadrukt dat het belangrijk is dat er een nieuw voorstel voor macrofinanciële bijstand wordt ingediend, omdat het onlangs goedgekeurde pakket door de Commissie werd opgesteld vóór het conflict in Oekraïne; dringt erop aan dat een nieuw voorstel voor macrofinanciële bijstand voornamelijk bestaat uit subsidies in plaats van leningen, teneinde de sociaal-economische situatie van Moldavië te stabiliseren en de algemene veerkracht van het land te versterken; wijst erop dat het economisch herstelplan voor de Republiek Moldavië, ten belope van maximaal 600 miljoen EUR, van cruciaal belang is voor het herstel van Moldavië; 5. is verheugd over de oprichting van het steunplatform voor Moldavië door de EU‑lidstaten, de G7-landen, internationale partners en gelijkgezinde staten, dat bedoeld is om internationale steun te mobiliseren en te coördineren, als een duidelijk teken van het engagement van de Unie en haar partners voor de Europese toekomst van de Republiek Moldavië; dringt er bij alle partners van het platform op aan ervoor te zorgen dat hun toezeggingen tijdig worden uitbetaald en de financiering snel wordt opgevoerd indien de behoeften van Moldavië veranderen; 6. verzoekt de Commissie door te gaan met het verlenen van humanitaire steun via het Uniemechanisme voor civiele bescherming, dat op 25 februari 2022 in werking is gesteld, met het verlenen van steun voor grensbeheer via Frontex en de verplaatste EUBAM, en met het verlenen van steun voor de overdracht van personen aan EU-lidstaten in het kader van het solidariteitsplatform; 7. verzoekt de Commissie en de Raad het mandaat van de EUBAM te verruimen om het hoofd te bieden aan de huidige noodsituatie als gevolg van de komst van grote aantallen vluchtelingen uit Oekraïne en ervoor te zorgen dat de missie de autoriteiten zinvolle ondersteuning kan bieden bij de opvang van vluchtelingen; 8. verzoekt de Commissie aanvullende voorstellen in te dienen om de volledige liberalisering van het vervoer en de handel met de EU te waarborgen, zoals het opschorten van invoerrechten op alle Moldavische uitvoer naar de EU, het verhogen van de quota voor Moldavische landbouwproducten en het vergemakkelijken van de toegang van Moldaviërs tot arbeid in de EU, in het licht van de verstoorde toeleveringsketens en uitvoermarkten van de Republiek Moldavië; 9. wijst op de belangrijke rol die de Republiek Moldavië tot dusver heeft gespeeld bij het waarborgen van de veiligheid en stabiliteit van de oostelijke grens van de EU in de context van de humanitaire crisis die het gevolg is van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; 10. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en aan de Moldavische autoriteiten om rekening te houden met de bijzondere behoeften van vrouwen en kinderen, die de overgrote meerderheid uitmaken van de vluchtelingen uit Oekraïne die momenteel in Moldavië verblijven; verzoekt de Commissie en de lidstaten om specifieke steunprogramma’s op te zetten voor vrouwelijke vluchtelingen en kinderen die het slachtoffer van mensensmokkel dreigen te worden, in het bijzonder programma’s voor gespecialiseerde steun voor slachtoffers van dergelijke misdrijven en van gendergerelateerd geweld; 11. is verheugd dat Moldavië op 3 maart 2022 een aanvraag voor EU-lidmaatschap heeft ingediend; verzoekt de EU-instellingen de Republiek Moldavië de status van kandidaat-lidstaat van de EU te verlenen, overeenkomstig artikel 49 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en op basis van verdienste, en ondertussen te blijven werken aan de integratie van Moldavië in de interne markt van de EU en aan de versterking van de sectorale samenwerking; verzoekt de Commissie haar beoordeling snel af te ronden en Moldavië tijdens dit proces volledig te steunen; 12. onderstreept, zonder vooruit te willen lopen op de inhoud van het advies van de Commissie, dat de Moldavische autoriteiten ongetwijfeld op het juiste spoor zitten door belangrijke hervormingen door te voeren, met name op het gebied van democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten, die ervoor zullen zorgen dat het land voldoet aan de criteria van Kopenhagen waaraan toetredingslanden moeten voldoen, en die tot doel hebben de associatieovereenkomst en de diepe en brede vrijhandelsruimte volledig uit te voeren; spoort de Moldavische autoriteiten aan door te gaan met hervormingen die het leven van de burgers verbeteren en het land dichter bij de Europese normen brengen; 13. dringt erop aan dat er tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad in juni 2022 een duidelijk en krachtig politiek signaal wordt afgegeven met betrekking tot het pad van de Republiek Moldavië naar Europese integratie; 14. benadrukt dat, net als in Oekraïne, het concrete vooruitzicht van toetreding tot de EU een essentieel element van hoop is dat het moreel van de Moldavische bevolking in deze periode van extreme onzekerheid en materiële ontberingen op peil zal houden; 15. dringt aan op nauwere samenwerking tussen de lidstaten en de Moldavische autoriteiten bij het onderzoek naar de bankfraude die plaatsvond in 2014, met name om te waarborgen dat de gestolen vermogensbestanddelen worden gerepatrieerd en de verantwoordelijken worden vervolgd; 16. verzoekt de EU meer administratieve en technische bijstand te verlenen door, naar het voorbeeld van de bestaande steungroep voor Oekraïne (SGUA), een steungroep voor Moldavië op te richten, waardoor er meer EU-personeel in Moldavië aanwezig zal zijn en het mogelijk wordt om aan Moldavië bijstand te verlenen overeenkomstig het type bijstand dat aan Oekraïne wordt verleend; is van mening dat in het licht van het recente verzoek van de Republiek Moldavië om lid te worden van de EU oprichting van een dergelijke steungroep dringend noodzakelijk is; 17. benadrukt dat het onaanvaardbaar is dat Rusland de gasvoorziening als wapen heeft ingezet om politieke druk uit te oefenen op de Republiek Moldavië en invloed uit te oefenen op het politieke traject en de geopolitieke oriëntatie van het land, met name na de presidentsverkiezingen van 2020 en de parlementsverkiezingen in 2021; 18. verzoekt de Commissie en de lidstaten de Republiek Moldavië te ondersteunen bij het waarborgen van haar energieonafhankelijkheid, -connectiviteit, -diversificatie en -efficiëntie, en bij het bespoedigen van de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen; verzoekt de Moldavische autoriteiten zich als lid van de Energiegemeenschap te blijven inzetten voor de tenuitvoerlegging van het derde energiepakket van de EU, met name de ontvlechting van de transmissie en distributie van gas en elektriciteit; 19. is ingenomen met de conclusies van de Europese Raad van 24 en 25 maart 2022; verzoekt de lidstaten gezamenlijk aardgas, vloeibaar aardgas en waterstof in te kopen via een gemeenschappelijk platform dat ook toegankelijk is voor de landen van de Westelijke Balkan en drie geassocieerde landen van het Oostelijk Partnerschap; herhaalt in dit verband zijn oproep een onmiddellijk embargo op Russisch gas; verzoekt de Moldavische autoriteiten en de Commissie samen te werken om een duidelijke inventarisatie te maken van de behoeften van Moldavië inzake gasopslag in de komende periode; 20. is ingenomen met het succesvolle verloop van de isolatietests die Moldavië en Oekraïne onlangs hebben uitgevoerd, waarbij zij hun elektriciteitsnetten tijdelijk van die van Rusland en Belarus hebben ontkoppeld en ze met het continentale Europese elektriciteitsnet hebben gesynchroniseerd; dringt er bij de EU-instellingen op aan noodfinanciering te gebruiken om Moldavië snel op het elektriciteitsnet van de EU aan te sluiten en de financiële en technische steun van de EU die nodig is om Moldavië tegen dergelijke energiegerelateerde externe druk bestand te maken, op te voeren; 21. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de recente ontwikkelingen op het grondgebied van de regio Transnistrië en veroordeelt deze als gevaarlijke provocaties in een zeer onstabiele veiligheidssituatie; dringt aan op kalmte om de veiligheid en het welzijn van de mensen aan weerszijden van de Nistru en in de buurlanden te bewaren; is in dit verband ingenomen met de rustige en beheerste reactie van de autoriteiten in Chişinău, omdat zij daardoor helpen om een klimaat tot stand te brengen dat bevorderlijk is voor een vreedzame en duurzame oplossing van het conflict; 22. spreekt opnieuw zijn krachtige en onwrikbare steun uit voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van de Republiek Moldavië binnen haar internationaal erkende grenzen; 23. maakt zich zorgen over het gevaar voor de veiligheid en het milieu in de regio en daarbuiten dat wordt gevormd door de in het depot in Cobasna opgeslagen munitie, en verzoekt de internationale gemeenschap de Moldavische autoriteiten te helpen om deze gevaarlijke wapens te verwijderen of te vernietigen; 24. verwerpt en uit zijn bezorgdheid over de verklaring van 3 maart 2022 van de feitelijke autoriteiten in de regio Transnistrië, waarin zij aankondigen een einde te maken aan het verzoeningsproces en opnieuw oproepen tot erkenning van de zogenaamde onafhankelijkheid van Transnistrië; verzoekt de Russische Federatie om haar strijdkrachten en bewapening volledig en onvoorwaardelijk terug te trekken uit de Moldavische regio Transnistrië, overeenkomstig de herhaalde verzoeken van de Moldavische autoriteiten en met eerbiediging van de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de Republiek Moldavië; 25. wijst nogmaals op zijn steun voor een vreedzame, alomvattende en duurzame politieke oplossing voor het conflict in Transnistrië, waarbij de soevereiniteit en territoriale integriteit van de Republiek Moldavië binnen haar internationaal erkende grenzen als uitgangspunt dienen, met een speciale status voor Transnistrië binnen een levensvatbare Moldavische staat en zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de Europese aspiraties van het land; wijst op de voordelen en economische kansen voor de bedrijven en de bevolking aan weerszijden van de Nistru sinds de verwezenlijking van de diepe en brede vrijhandelsruimte die van toepassing is op het hele grondgebied van de Republiek Moldavië; 26. is ingenomen met de recente initiatieven en besluiten om de steun op het gebied van veiligheid op te voeren, met name door de start van de politieke en veiligheidsdialoog op hoog niveau tussen de EU en Moldavië en substantiële steunmaatregelen in het kader van de Europese Vredesfaciliteit; herinnert eraan dat de samenwerking tussen de EU en Moldavië op het gebied van veiligheid en defensie verder moet worden versterkt en roept beide partijen op ten volle gebruik te maken van de relevante platforms; verzoekt de Raad en de lidstaten om de strijdkrachten van de Republiek Moldavië dringend ondersteuning te bieden met het oog op capaciteitsopbouw, gezien de uitdagingen op veiligheidsgebied waarmee Moldavië wordt geconfronteerd; 27. prijst de recente maatregelen van de Moldavische autoriteiten tegen Russische propaganda, waaronder het tijdelijke verbod op verscheidene Russische desinformatiewebsites in het kader van de opgelegde noodtoestand en het verbod op pro-Russische militaire symbolen; verzoekt de Commissie en de Moldavische autoriteiten om zich meer in te zetten voor de bevolking van de Transnistrische regio van de Republiek Moldavië; 28. dringt er bij de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden en de lidstaten op aan Moldavië bijstand te bieden voor cyberbeveiliging en strategische communicatie, teneinde het land weerbaarder te maken tegen mogelijke Russische aanvallen, en steun te verlenen aan journalisten en maatschappelijke organisaties die desinformatie willen bestrijden; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan verdere maatregelen te nemen tegen buitenlandse inmenging en desinformatie en Moldavië in dit verband te ondersteunen; 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa alsook de president, de regering en het parlement van de Republiek Moldavië. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en de artikelen 8, 10, 78 en 83 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof (ICC) van 17 juli 1998, – gezien de Verdragen van Genève, en met name het vierde Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd, – gezien de Verklaring van de VN inzake de uitbanning van geweld tegen vrouwen van 20 december 1993, – gezien resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad inzake vrouwen, vrede en veiligheid van 31 oktober 2000 en de bijbehorende vervolgresoluties 1820 (19 juni 2008); 1888 (30 september 2009); 1889 (5 oktober 2009); 1960 (16 december 2010); 2106 (24 juni 2013); 2122 (18 oktober 2013); 2242 (13 oktober 2015); 2467 (23 april 2019) en 2493 (29 oktober 2019), – gezien het Verdrag van de VN tot beperking der staatloosheid van 30 augustus 1961, – gezien het mondiaal pact inzake vluchtelingen van de VN van 2018, – gezien algemene aanbeveling nr. 38 (2020) van het VN-Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen van 6 november 2020 over vrouwen- en meisjeshandel in de context van mondiale migratie, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul) van 11 mei 2011, – gezien Richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen (1) (richtlijn tijdelijke bescherming), – gezien Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad van 4 maart 2022 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van Richtlijn 2001/55/EG, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (2) , – gezien Richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan, en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 14 april 2021 over de EU-strategie voor de bestrijding van mensenhandel 2021-2025 ( COM(2021)0171 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 23 maart 2022 getiteld “De vluchtelingen voor de oorlog in Oekraïne verwelkomen. Europa klaarstomen om aan de behoeften te voldoen” ( COM(2022)0131 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 8 maart 2022 voor een richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ( COM(2022)0105 ), – gezien zijn resolutie van 1 maart 2022 over de aanval van Rusland op Oekraïne (4) , – gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn (5) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (6) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, getiteld “EU-genderactieplan (GAP) III – een ambitieuze agenda inzake gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen in het externe optreden van de EU” (JOIN(2020)0017), – gezien de vraag aan de Commissie over de gevolgen van de oorlog tegen Oekraïne voor vrouwen (O-0000015/2022 – B9‑0012/2022), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, A. overwegende dat de Russische invasie in Oekraïne ertoe geleid heeft dat een groot aantal mensen het land heeft moeten ontvluchten; overwegende dat volgens de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen (UNHCR) sinds het begin van de Russische agressie tegen Oekraïne op 24 februari 2022 ongeveer 5 miljoen vluchtelingen uit Oekraïne naar de EU zijn gevlucht (7) ; overwegende dat naar schatting meer dan 90 % van deze vluchtelingen bestaat uit vrouwen en kinderen (8) ; B. overwegende dat er in Oekraïne zelf nog eens 7,1 miljoen intern ontheemden zijn (9) , waaronder vrouwen en kinderen, die behoefte hebben aan onder meer medische en geestelijke gezondheidszorg, arbeidsmogelijkheden, goed onderwijs voor kinderen, behoorlijke huisvesting en bescherming tegen seksueel en gendergerelateerd geweld; overwegende dat 13,5 % van de recentelijk ontheemd geraakte mensen in de periode 2014-2015 ook reeds ontheemd was; overwegende dat interne ontheemding lokale overheden voor problemen stelt, en overwegende dat met name vrouwen in zogenaamde doorreisregio’s problemen ondervinden; overwegende dat de gemeenten die intern ontheemden opvangen adequate ondersteuning geboden moet worden; C. overwegende dat veel vrouwen die naar de EU komen, vergezeld worden door hun eigen kinderen of kinderen van familieleden of vrienden; overwegende dat er tot dusver ongeveer 2 300 niet-begeleide minderjarigen zijn geregistreerd; overwegende dat volgens internationale organisaties het aantal niet-begeleide minderjarigen vermoedelijk hoger ligt; overwegende dat kinderen die voorheen in zorginstellingen verbleven, zoals weeshuizen, niet beschouwd worden als niet-begeleide minderjarigen; overwegende dat recente berichten aangeven dat ongeveer een half miljoen Oekraïense burgers onder dwang zijn gedeporteerd, onder wie veel vrouwen en kinderen (10) ; overwegende dat meer dan 2 300 kinderen zijn ontvoerd en onder dwang naar Rusland zijn overgebracht; overwegende dat volgens het Verdrag van Genève “Gedwongen overbrenging van groepen of individuele personen, alsmede deportatie van beschermde personen van het bezette gebied [...] zijn verboden”; D. overwegende dat ongeveer 2,8 miljoen mensen naar Polen, ongeveer 763 000 mensen naar Roemenië, 476 000 mensen naar Hongarije en 346 000 mensen naar Slowakije zijn gevlucht; overwegende dat een aanzienlijk deel van die vluchtelingen doorreist naar andere lidstaten; overwegende dat ongeveer 1 miljoen vluchtelingen vanuit Polen zijn doorgereisd naar andere lidstaten en dat ongeveer 1,5 miljoen vluchtelingen in Polen zijn gebleven, waarmee Polen het EU-land is met het hoogste aantal vluchtelingen per hoofd van de bevolking; overwegende dat Oostenrijk op deze ranglijst op de tweede plaats staat, Tsjechië op de derde en Estland op de vierde (11) ; overwegende dat vrouwen die geen contacten hebben in landen als Polen in slaapzalen op opvanglocaties en sporthallen worden ondergebracht; overwegende dat deze tijdelijke oplossingen niet volstaan en dat er permanente oplossingen gevonden moeten worden om te voorkomen dat vrouwen in opvangcentra in een situatie van armoede moeten verblijven en verder getraumatiseerd raken; overwegende dat er dringend behoefte is aan veilige huisvestingsmogelijkheden voor vrouwen, met name voor zwangeren, vrouwen op leeftijd en slachtoffers van seksueel geweld; E. overwegende dat ongeveer 428 000 vluchtelingen Oekraïne via Moldavië zijn ontvlucht; overwegende dat er nog altijd ongeveer 100 000 vluchtelingen in Moldavië verblijven en dat de infrastructuur en diensten van het land daardoor zwaar onder druk staan; overwegende dat in het kader van het solidariteitsplatform van de EU zeven EU-lidstaten, te weten Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Litouwen, Nederland en Spanje, alsook Noorwegen hebben toegezegd 14 500 vluchtelingen die door Moldavië worden opgevangen, te zullen overnemen; F. overwegende dat vrouwen en meisjes tijdens humanitaire en ontheemdingscrises extra gevaar lopen, aangezien zij nog altijd onevenredig vaak het slachtoffer zijn van discriminatie op grond van gendernormen en van gendergeweld; overwegende dat de eerste vluchtelingen uit Oekraïne die in de EU arriveerden in veel gevallen familie of kennissen binnen de EU hadden, maar dat meerderheid van de nu arriverende vluchtelingen geen contacten heeft en op niemand een beroep kan doen; G. overwegende dat EU-burgers, maatschappelijke organisaties en de lidstaten een ongekende solidariteit met de Oekraïense vluchtelingen aan de dag hebben gelegd; overwegende dat de Raad van de Europese Unie voor het eerst toepassing heeft gegeven aan de richtlijn tijdelijke bescherming, op grond waarvan personen gedurende de periode van een jaar, met mogelijkheid van verlenging, recht hebben op een verblijfstitel, recht hebben om te werken, recht hebben op een fatsoenlijk onderkomen of op middelen om huisvesting te vinden, recht hebben op sociale bijstand of financiële ondersteuning en op gezondheidszorg en medische zorg en, als zij minderjarig zijn, recht hebben op onderwijs, alsook, recht hebben op gezinshereniging; H. overwegende dat de richtlijn tijdelijke bescherming op tamelijk ongelijke wijze wordt toegepast en dat ten minste acht lidstaten ervoor hebben gekozen de richtlijn niet toe te passen op personen die in Oekraïne verbleven met een verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen en andere onderdanen van derde landen die in Oekraïne verbleven; overwegende dat personen die in Oekraïne de status van erkend vluchteling hadden en andere personen die in Oekraïne een gelijkwaardige bescherming genoten vaak niet binnen de EU kunnen reizen omdat hun reisdocumenten door sommige lidstaten niet worden erkend; overwegende dat dit zeer problematisch is voor vrouwen die voor een tweede keer ontheemd zijn geraakt (12) ; I. overwegende dat het tot nu toe vooral ter plaatse opererende ngo’s, maatschappelijke organisaties en lokale overheden en autoriteiten zijn geweest die zich hebben ingespannen om verbetering te brengen in de situatie van de vluchtelingen, veelal vrouwen; overwegende dat permanente ondersteuning nodig is om een goede samenwerking tussen plaatselijke organisaties en organisaties op internationaal niveau te waarborgen en overwegende dat de coördinatie tussen de verschillende organisaties sinds het begin van het conflict en de daarmee gepaard gaande vluchtelingenstroom steeds beter is geworden; overwegende dat lokale entiteiten een belangrijk deel van de organisatie in gastlanden op zich nemen; overwegende dat de lidstaten uit hoofde van het internationaal recht en het EU-recht, waaronder de richtlijn tijdelijke bescherming, gehouden zijn vluchtelingen bescherming te bieden, en dat zij om die reden meer moeten doen om de coördinatie ter plaatse te faciliteren en een betere taakverdeling te waarborgen; J. overwegende dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de situatie van vrouwelijke vluchtelingen die te maken hebben met intersectionele discriminatie, zoals vrouwelijke Roma, zwarte vrouwen, staatloze vrouwen, vrouwen met een handicap, vrouwelijke migranten, geracialiseerde vrouwen en lhbtiq+-personen, waaronder transgendervrouwen, wier identiteit soms (met name in Polen en Hongarije, waar maatregelen zijn genomen tegen lhbtiq+-personen) niet wordt erkend; overwegende dat ook bijzondere aandacht moet worden besteed aan geracialiseerde vrouwen van Afrikaanse afkomst en onderdanen van derde landen bij grensovergangen; overwegende dat de discriminatie en het gendergerelateerde geweld waarmee deze groepen vrouwen aan de grenzen te maken krijgen, vaak niet gemeld en geregistreerd worden en dus onzichtbaar blijven; K. overwegende dat vrouwen op leeftijd, met name vrouwen die geen kennissen of familie in de EU hebben, vaak het risico lopen geïsoleerd te raken omdat zij geen familie om zich heen hebben en geen band hebben met de gemeenschap; overwegende dat deze vrouwen zeer kwetsbaar zijn vanwege taalbarrières en een gebrek aan toegang tot sociale- en ondersteunende dienstverlening, waaronder toegang tot geneesmiddelen en voedsel; L. overwegende dat de oorlog in Oekraïne specifieke gevolgen heeft voor vrouwen, waaronder vrouwen die te maken hebben met intersectionele discriminatie, en bestaande ongelijkheden nog verergert; overwegende dat de meeste huishoudens in Oekraïne nu afhankelijk zijn van vrouwen en zich in een precaire en zeer kwetsbare situatie bevinden als gevolg van de aanhoudende ernstige tekorten aan voedsel, water en energie in het land; M. overwegende dat veel vrouwen in Oekraïne zijn gebleven en zich inzetten voor de gewapende strijd of voor het verstrekken van niet-gewapende steun; overwegende dat vrouwen ongeveer 15 % van het Oekraïense leger uitmaken en dat er momenteel ongeveer 300 000 vrouwen deelnemen aan de gevechten; overwegende dat in Oekraïne vrouwelijke soldaten gevangen zijn genomen; overwegende dat er aanwijzingen zijn dat Oekraïense vrouwelijke soldaten in gevangenschap zijn gefolterd en vernederd en zijn onderworpen aan seksueel geweld; overwegende dat de meldingen over dergelijke mishandeling alarmerend zijn; overwegende dat de naleving van de bepalingen van het Verdrag van Genève inzake de menselijke behandeling van krijgsgevangenen van het grootste belang is; overwegende dat vrouwen ook een tweede verdedigingslinie vormen door het verlenen van niet-gewapende steun en vitale logistieke bijstand, zoals hulp bij de evacuatie van burgers; overwegende dat er vrouwen in Oekraïne zijn achtergebleven omdat zij het land niet mogen verlaten, zoals vrouwen die in kritieke infrastructuur werken, of omdat zij niet bereid of in staat zijn het land te verlaten; N. overwegende dat er een toenemend aantal niet-officiële berichten is van overlevenden, maar ook van inlichtingendiensten, over seksueel geweld in het conflict; overwegende dat er steeds meer berichten zijn dat verkrachting, seksuele intimidatie, massa-executies en genocide in toenemende mate door het Russische leger worden ingezet als oorlogswapen tegen de burgerbevolking in Oekraïne; O. overwegende dat het gebruik van seksueel en gendergerelateerd geweld als wapen een oorlogsmisdrijf is en derhalve moet worden vervolgd overeenkomstig de bepalingen van het internationaal recht en het Statuut van Rome inzake het ICC, met name de artikelen 7 en 8, waarin verkrachting, seksuele slavernij, gedwongen prostitutie, gedwongen zwangerschap en gedwongen sterilisatie of enige andere vorm van seksueel geweld worden gedefinieerd als misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven en worden gelijkgesteld met foltering en andere ernstige oorlogsmisdrijven, ongeacht of dergelijke daden al dan niet systematisch worden gepleegd tijdens internationale of interne conflicten, met inbegrip van seksueel en ander geweld tegen vrouwen en meisjes; P. overwegende dat de feitelijke staat van dienst op het gebied van berechting bij het ICC voor slachtoffers van seksueel geweld laag blijft, en dat er gevallen zijn waarbij veroordelingen in dergelijke zaken zijn vernietigd (arrest tegen Jean-Pierre Bemba van de Democratische Republiek Congo); Q. overwegende dat de ontoereikende beschikbaarheid en toegankelijkheid van passende diensten voor gendergerelateerd geweld voor vluchtelingen, ook in opvangcentra, een belangrijk zorgpunt blijft; overwegende dat het van essentieel belang is dat de respons op deze crisis diensten voor de preventie van en onmiddellijke respons op gendergerelateerd geweld omvat; R. overwegende dat de massale stroom van ontheemden en vluchtelingen als gevolg van de oorlog in Oekraïne omstandigheden creëert die tot een sterke stijging van de mensenhandel kunnen leiden; overwegende dat er aanzienlijke niet-officiële berichten zijn over de risico’s op mensenhandel met betrekking tot vluchtelingen, met name vrouwen en niet-begeleide kinderen, die in de handen van mensensmokkelaars zijn gevallen of als vermist zijn opgegeven, waarbij mensenhandelaars vaak misbruik maken van de kwetsbare situatie van vluchtelingen door te doen alsof zij vervoer aanbieden, hetzij per auto bij grensovergangen, hetzij in trein- of busstations; S. overwegende dat er in Oekraïne momenteel naar schatting 80 000 vrouwen zijn die binnenkort moeten bevallen; overwegende dat de moeilijke situatie ter plaatse leidt tot een gebrek aan adequate toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg en rechten voor de vrouwen die zich nog in het land bevinden; overwegende dat toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten ook steeds moeilijker wordt voor vluchtelingen die in de EU aankomen; T. overwegende dat vrouwen toegang moeten hebben tot het volledige aanbod van diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid, waaronder anticonceptie, noodanticonceptie, legale en veilige abortuszorg, prenatale zorg en gekwalificeerde bijstand tijdens de bevalling; overwegende dat de toegang tot noodanticonceptie in Polen en Hongarije ernstig wordt belemmerd, omdat hiervoor een doktersvoorschrift vereist is; overwegende dat er in het geval van Polen, Roemenië en Slowakije economische belemmeringen zijn om toegang te krijgen tot dergelijke fundamentele diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, aangezien deze niet gedekt zijn door openbare ziektekostenverzekeringen of steunregelingen, wat tot aanzienlijke kostendrempels leidt omdat vluchtelingen de volledige kosten moeten betalen of de hulp van lokale maatschappelijke organisaties moeten inroepen om de kosten voor hen te dragen; overwegende dat in Polen een bijna volledig verbod op abortus van kracht is; U. overwegende dat pleitbezorgers en ngo’s honderden oproepen ontvangen van zwangere vrouwen die Oekraïne ontvluchten en die hun zwangerschap niet kunnen beëindigen als gevolg van het feitelijke abortusverbod in Polen; overwegende dat medische abortus vroeg in de zwangerschap niet legaal is in Slowakije en niet beschikbaar is in Hongarije; overwegende dat veel vrouwen tijdens het conflict door Russische agressors zijn verkracht en dat toegang tot noodanticonceptie, profylaxe na blootstelling en veilige en legale abortusdiensten in Oekraïne en in gast- en transitlanden van cruciaal belang is; overwegende dat alle gastlanden, met inbegrip van Polen, hun verplichting moeten nakomen, ook uit hoofde van de nationale wetgeving, om de toegang tot abortuszorg te waarborgen voor vrouwen die zwanger zijn geworden als gevolg van verkrachting; overwegende dat diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten essentiële gezondheidsdiensten zijn en dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat iedereen toegang tot deze diensten heeft, met inbegrip van toegang tot veilige en legale hulpverlening en zorg bij abortus in alle omstandigheden; V. overwegende dat de Oekraïense wetgeving draagmoederschap toestaat en dat Oekraïne goed is voor meer dan een kwart van de wereldwijde draagmoederschapsmarkt; overwegende dat in het land jaarlijks naar schatting 2 000 tot 2 500 baby’s via draagmoederschap worden geboren; overwegende dat draagmoeders als gevolg van de oorlog grote moeilijkheden ondervinden om hun zwangerschap voort te zetten in omstandigheden die bevorderlijk zijn voor hun welzijn, alsook om toegang te krijgen tot gezondheidsdiensten tijdens zwangerschap, bevalling en kraambed; overwegende dat sommige draagmoederschapsbureaus draagmoeders hebben gevraagd Oekraïne niet te ontvluchten vóór de geboorte; overwegende dat pasgeboren kinderen bijzonder kwetsbaar zijn en dat de oorlog het moeilijk maakt voor beoogde ouders om het ouderlijk gezag op zich te nemen en voor overheidsdiensten om de voogdij en zorg voor deze kinderen indien nodig in passende omstandigheden waar te nemen; 1. veroordeelt eens te meer in de krachtigste bewoordingen de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire agressie tegen en invasie van Oekraïne door de Russische Federatie, en veroordeelt alle oorlogsmisdrijven tegen de burgerbevolking, met inbegrip van vrouwen en meisjes in al hun diversiteit; 2. herhaalt zijn verzoek aan de EU-instellingen om te werken aan de snelle toekenning aan Oekraïne van de status van kandidaat-lidstaat, overeenkomstig artikel 49 VEU en op basis van verdienste, en in de tussentijd te blijven werken aan de integratie van Oekraïne in de interne markt van de EU in overeenstemming met de associatieovereenkomst, teneinde Oekraïense vrouwen en meisjes op passende wijze te beschermen; 3. prijst de solidariteit die EU-burgers, het maatschappelijk middenveld, de lidstaten en de EU zelf tonen ten aanzien van Oekraïne en de mensen die Oekraïne ontvluchten; wijst erop dat sinds het begin van de oorlog inspanningen zijn geleverd om de situatie van vrouwelijke vluchtelingen uit Oekraïne te verlichten via maatschappelijke organisaties die op het terrein actief zijn, met name lokale vrouwenorganisaties, vrijwilligers, lokale overheden en lokale en nationale regeringen, met name die van de aangrenzende lidstaten en landen, alsook internationale organisaties; 4. benadrukt dat elke vorm van discriminatie, onder meer op grond van nationaliteit, verblijfsstatus, overtuiging of godsdienst, ras, huidskleur, etniciteit, geslacht, leeftijd, seksuele gerichtheid, genderidentiteit, sociaaleconomische achtergrond, genetische kenmerken, handicap of taal onaanvaardbaar is en actief moet worden voorkomen; 5. verzoekt de Commissie een correcte en volledige tenuitvoerlegging van de richtlijn tijdelijke bescherming in de 27 lidstaten te verzekeren en ervoor te zorgen dat vrouwen die de oorlog in Oekraïne ontvluchten de daarin verankerde rechten, met name op het gebied van gezondheidsdiensten, moederschapszorg, kinderopvang en toegang tot de arbeidsmarkt, ten volle kunnen uitoefenen; is van mening dat het Parlementair Associatiecomité EU-Oekraïne, overeenkomstig zijn geactualiseerde taken, moet instaan voor het toezicht op de toepassing van deze richtlijn in de aan Oekraïne grenzende lidstaten; dringt aan op een soepele en gelijkvormige tenuitvoerlegging om ervoor te zorgen dat de bepalingen van de richtlijn tijdelijke bescherming op dezelfde wijze wordt toegepast op onderdanen van derde landen met een vergunning tot langdurig verblijf en andere groepen onderdanen van derde landen die de oorlog in Oekraïne ontvluchten; 6. veroordeelt met klem het gebruik van seksueel en gendergerelateerd geweld als oorlogswapen en benadrukt dat dit een oorlogsmisdrijf is, evenals seksueel en gendergerelateerd geweld in de transitcentra in Oekraïne en in de hele EU; uit zijn bezorgdheid over het toenemende aantal meldingen van mensenhandel, seksueel geweld, uitbuiting, verkrachting en misbruik waarvan vrouwen en kinderen die Oekraïne ontvluchten en Europa binnenkomen het slachtoffer zijn; verzoekt de EU‑landen tegemoet te komen aan de specifieke behoeften van vrouwen en meisjes in opvangcentra en ervoor te zorgen dat dienstverlening, doorverwijzingscentra en klachtenmechanismen voor gendergerelateerd geweld onmiddellijk beschikbaar zijn binnen de gemeenschappen, in talen en formaten die voor alle groepen toegankelijk zijn; verzoekt de EU en de gast- en transitlanden de toegang tot diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te waarborgen, met name noodanticonceptie, profylaxe na blootstelling en abortuszorg, ook voor slachtoffers van verkrachting; verzoekt de EU en de lidstaten steun te verlenen aan lokale, nationale en internationale organisaties die diensten en onderdak verlenen aan overlevenden van gendergerelateerd geweld onder gevluchte vrouwen en meisjes; 7. is ingenomen met het feit dat vrouwen die gewapende conflicten ontvluchten en het verzoek om specifieke steun te verlenen zijn opgenomen in het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake gendergerelateerd geweld; merkt op dat de stroom van ontheemden en vluchtelingen als gevolg van de oorlog in Oekraïne grotendeels genderspecifiek is; verzoekt de EU een genderbewuste respons op de crisis vast te stellen en prioriteit te geven aan de bescherming tegen seksueel en gendergerelateerd geweld en de toegang van alle vluchtelingen uit Oekraïne, met inbegrip van degenen die zich nog in het land bevinden, tot essentiële diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid; 8. wijst op de noodzaak van gespecialiseerde steun voor vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn geworden van geweld of die getuige zijn geweest van geweld en seksueel misbruik en verzoekt de lidstaten dergelijke steunprogramma’s op te zetten met adequate psychologische en geestelijke gezondheidszorg en begeleiding om deze traumatische ervaringen te verwerken; benadrukt dat er binnen Oekraïne en in de EU adequate rapportage- en documentatiemechanismen moeten worden opgezet, onder meer voor de coördinatie van het verzamelen van getuigenissen van slachtoffers, teneinde zaken voor vervolging bij het ICC aanhangig te maken en de daders ter verantwoording te roepen; verzoekt de EU deze inspanningen met toereikende middelen, deskundigheid en logistiek te ondersteunen; benadrukt het belang van het opzetten van een platform voor het registreren van gevallen van oorlogsgerelateerd seksueel en gendergeweld, en om te zorgen voor adequate voorwaarden daarvoor, zoals gespecialiseerde tolken; 9. spreekt zijn krachtige veroordeling en bezorgdheid uit over de deportatie, overbrenging en verplaatsing van Oekraïense vrouwen en hun kinderen naar Rusland, waarvan veelvuldig melding is gemaakt in de media en door mensenrechtengroeperingen; overwegende dat dit in strijd is met de Verdragen van Genève; dringt erop aan dat alle Oekraïense burgers die onder dwang naar Rusland zijn gedeporteerd, onmiddellijk naar Oekraïne worden teruggebracht; 10. uit zijn bezorgdheid over het welzijn en de verblijfplaats van degenen die door Russische troepen gevangen zijn genomen, met name vrouwelijke gevangenen, gezien hun unieke blootstelling aan bepaalde vormen van gendergerelateerd geweld; verzoekt het Internationale Comité van het Rode Kruis daarom de verantwoordelijkheid op zich te nemen om de verblijfplaats van vrouwelijke gevangenen vast te stellen en ervoor te zorgen dat zij een eerlijke en menselijke behandeling krijgen; 11. onderstreept dat vrouwen en meisjes voortdurend toegang moeten hebben tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten bij conflicten en ontheemding, met inbegrip van toegang tot veilige bevallingen, gezinsplanningsdiensten, legale en veilige abortus en de klinische behandeling van verkrachtingen; dringt erop aan financiering beschikbaar te stellen voor het verstrekken van essentiële en levensreddende diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid, in overeenstemming met het pakket inzake minimale initiële dienstverlening van de VN; is ingenomen met het voorstel van de Commissie om in de gastlanden triagecentra op te zetten waar vluchtelingen dringende gezondheidszorg krijgen en waar wordt gezorgd voor hun onmiddellijke overbrenging naar andere EU-lidstaten; benadrukt dat deze triagecentra tijdgevoelige behoeften aan seksuele en reproductieve gezondheidszorg moeten identificeren, zoals noodanticonceptie, legale en veilige abortuszorg en spoedeisende verloskundige zorg, en deskundige steun moeten bieden op het gebied van seksueel en gendergerelateerd geweld; verzoekt de Commissie en de lidstaten aanvullende maatregelen, EU-middelen en mechanismen in te zetten om tegemoet te komen aan de behoeften van Oekraïners inzake de bescherming tegen seksueel en gendergerelateerd geweld en inzake seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met name door te verzoeken om producten voor de seksuele en reproductieve gezondheid op te nemen in het Uniemechanisme voor civiele bescherming en door waardige gezondheidspakketten, met inbegrip van anticonceptiemiddelen en seksuele en reproductieve gezondheidskits te bezorgen via humanitaire hulp en konvooien naar Oekraïne en de aangrenzende landen waar vluchtelingen op doorreis zijn of worden opgevangen, met name waar dit nodig is om de nationale beperkingen van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te ondervangen; 12. benadrukt dat mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting en andere doeleinden een van de grootste risico’s blijft voor vrouwen en kinderen die Oekraïne ontvluchten en zich in een bijzonder kwetsbare situatie bevinden; merkt op dat Oekraïense vrouwen al vóór de oorlog tot de meest voorkomende slachtoffers van mensenhandel in de EU behoorden; dringt er bij de lidstaten op aan de veiligheid van gevluchte vrouwen en meisjes te waarborgen en hen tegen seksuele uitbuiting te beschermen, onder meer door te zorgen door veilig en gecoördineerd vervoer tussen de lidstaten; dringt er bij de lidstaten en de EU op aan de smokkelnetwerken die winst maken met de seksuele uitbuiting van gevluchte vrouwen en meisjes snel in kaart te brengen en te vervolgen; herhaalt dat prostitutie een voedingsbodem vormt voor de handel in kwetsbare vrouwen; moedigt de EU aan om Oekraïne te steunen bij het investeren in bewustmakings- en preventiemaatregelen ter bestrijding van mensenhandel aan Oekraïense zijde, bijvoorbeeld door informatie over de risico’s te verspreiden; benadrukt dat draagmoeders zich in een bijzonder kwetsbare en onzekere situatie bevinden; dringt er met klem op aan dat het leven van de vrouwen de eerste prioriteit is en dat zij niet mogen worden gehinderd om Oekraïne te verlaten indien zij dat wensen; herinnert eraan dat seksuele uitbuiting voor draagmoederschap en voortplanting onaanvaardbaar is en een schending van de menselijke waardigheid en de mensenrechten is; 13. veroordeelt de praktijk van draagmoederschap, die vrouwen over de hele wereld kan blootstellen aan uitbuiting, met name armere vrouwen die zich in kwetsbare situaties bevinden, zoals in de context van oorlog; verzoekt de EU en haar lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan de bescherming van draagmoeders tijdens zwangerschap, bevalling en kraambed, en al hun rechten en die van hun pasgeboren kinderen te eerbiedigen; 14. wijdt op de ernstige gevolgen van draagmoederschap voor vrouwen, hun rechten en hun gezondheid, de negatieve gevolgen voor gendergelijkheid en de uitdagingen die voortvloeien uit de grensoverschrijdende implicaties van deze praktijk, zoals het geval is geweest voor de vrouwen en kinderen die getroffen zijn door de oorlog in Oekraïne; verzoekt de EU en haar lidstaten een onderzoek in te stellen naar de omvang van deze industrie, de sociaaleconomische context en de situatie van zwangere vrouwen, alsook de gevolgen voor hun lichamelijke en geestelijke gezondheid en voor het welzijn van de baby’s; dringt aan op de invoering van bindende maatregelen om draagmoederschap aan te pakken en de rechten van vrouwen en pasgeborenen te beschermen; 15. is ingenomen met het feit dat de Commissie samenwerking tot stand heeft gebracht binnen het netwerk van nationale rapporteurs inzake mensenhandel en, in verband daarmee, politiële samenwerking voor de bestrijding van mensenhandel, onder meer op het Empact-platform, en de inzet van Europolteams in de buurlanden van Oekraïne; dring erop aan dat deze inspanningen op EU-niveau worden ondersteund met voldoende financiële middelen; 16. is ingenomen met het gemeenschappelijke tienpuntenplan dat op 28 maart 2022 aan de ministers van Binnenlandse Zaken is gepresenteerd en dat het plan van de Commissie voor een sterkere Europese coördinatie bij de opvang van oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne omvat; merkt op dat in het tienpuntenplan standaardprocedures en richtsnoeren voor de opvang en ondersteuning van kinderen en de overbrenging van niet-begeleide minderjarigen worden voorgesteld; is ingenomen met de ontwikkeling in het tienpuntenplan van een gemeenschappelijk plan voor de bestrijding van mensenhandel op basis van de EU-strategie voor de bestrijding van mensenhandel (2021-2025), onder leiding van de EU-coördinator voor de bestrijding van mensenhandel; dringt aan op een snelle goedkeuring ervan; bepleit extra investeringen in maatregelen ter bestrijding van mensenhandel in Oekraïne, zoals een kosteloze en in het Oekraïens gemonitorde EU-hulplijn voor vluchtelingen die het slachtoffer zijn of dreigen te worden van mensenhandel of seksueel en gendergerelateerd geweld; 17. verzoekt de Commissie en de lidstaten de coördinatie bij grensovergangen en in opvangfaciliteiten te verbeteren, een nauwkeurige registratie van vluchtelingen te waarborgen en te zorgen voor hun toegang tot de nodige documentatie; is ingenomen met het registratieprogramma voor vrijwilligers die vluchtelingen helpen, om bij te houden wie hulp verleent; verzoekt de Commissie nog meer inspanningen te leveren op het gebied van preventie en bestrijding van misdrijven waarmee vrouwelijke vluchtelingen te maken kunnen krijgen, zoals mensenhandel, seksueel en gendergerelateerd geweld, uitbuiting en misbruik; benadrukt dat alle vormen van mensenhandel, met name met het oog op seksuele uitbuiting door pooiers, bordeeleigenaren en kopers van seksuele diensten, maar ook voor andere doeleinden, een van de grootste risico’s vormt voor de vrouwen en kinderen die Oekraïne ontvluchten; verzoekt de politiediensten van de lidstaten en Europol toezicht uit te oefenen en bewustmakingscampagnes te voeren op door mensenhandelaars gebruikte doorreispunten, zoals trein- en busstations, benzinestations, autosnelwegen of luchthavens, waarlangs zij hun slachtoffers kunnen smokkelen, alsook in opvangcentra voor vluchtelingen, waar zij slachtoffers kunnen viseren; 18. moedigt de lidstaten aan gebruik te maken van de bijstand die EU-agentschappen bieden met betrekking tot de opvang van vrouwelijke vluchtelingen; benadrukt dat er behoefte is aan een EU-breed registratieplatform voor personen die tijdelijke bescherming aanvragen, zoals voorgesteld door de Commissie, dat met name nodig is ter ondersteuning van de tracerings- en herenigingsinspanningen voor niet-begeleide minderjarigen, maar ook voor personen die het slachtoffer dreigen te worden van mensenhandel, zoals vrouwen en meisjes; 19. verzoekt de Commissie snel uniforme richtsnoeren op te stellen en uit te rollen voor de opvang en ondersteuning van kinderen, en met name jonge meisjes, alsook oudere vrouwen, onder meer tijdens procedures voor het overbrengen van niet-begeleide kinderen, het bieden van tijdelijke alternatieve zorg en het herenigen van kinderen met familieleden; 20. benadrukt dat de gastlidstaten steun verlenen aan de miljoenen vluchtelingen uit Oekraïne, met name vrouwen en kinderen, wat niet zonder gevolgen is voor hun sociale diensten, gezondheidszorg, kinderopvang en onderwijs; verzoekt de Commissie daarom een gedetailleerde analyse van de behoeften te maken en het bestaande beleid, met inbegrip van financiële instrumenten zoals de structuurfondsen, met een genderbewuste benadering aan te passen; verzoekt de Commissie de lidstaten hierbij zoveel mogelijk te ondersteunen, met bijzondere aandacht voor vrouwen en jonge meisjes; prijst de inspanningen van de lidstaten om via het solidariteitsplatform verantwoordelijkheid te delen en moedigt nauwere samenwerking in dit verband aan; 21. merkt op dat het van essentieel belang is dat vrouwelijke vluchtelingen zo snel mogelijk toegang krijgen tot bestaansmiddelen, met inbegrip van de mogelijkheid om te werken en een inkomen te verdienen; dringt aan op speciale programma’s en taalcursussen, alsook op universele toegang tot kinderopvang, om de integratie op de arbeidsmarkt van de EU te vergemakkelijken; 22. benadrukt dat rekening moet worden gehouden met de behoeften van vrouwen die te maken hebben met intersectionele discriminatie op grond van hun raciale of etnische achtergrond, handicap, nationaliteit, seksuele geaardheid, genderidentiteit of genderexpressie, met inbegrip van vrouwen die te maken hebben gehad met seksueel geweld, met name door veilige en passende opvang- of zorgregelingen aan te bieden en ervoor te zorgen dat er geen sprake is van discriminatie aan grensdoorlaatposten; onderstreept dat het zaak is uitgesplitste gegevens naar geslacht, leeftijd, handicap, nationaliteit en plaats van bestemming (indien bekend) te verzamelen en te analyseren, ter ondersteuning van de korte- en langetermijnplanning van passende diensten en voorzieningen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat Romavrouwen die Oekraïne ontvluchten, niet worden gediscrimineerd en zich binnen de EU kunnen verplaatsen; verzoekt de lidstaten hun bescherming te waarborgen bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn tijdelijke bescherming; 23. is ingenomen met de EU-financiering voor vluchtelingen uit Oekraïne, onder meer via het programma Herstelbijstand voor cohesie en de regio’s van Europa (React-EU), het Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) en de maatregelen uit hoofde van het cohesiebeleid ten behoeve van vluchtelingen in Europa (CARE), die EU-landen en -regio’s in staat zou moeten stellen noodhulp te verlenen aan mensen die vluchten voor de Russische invasie van Oekraïne; verlangt dat deze fondsen genderbewust zijn; beklemtoont dat dit Parlement toezicht moet houden op de wijze waarop de middelen worden besteed, met name in landen met voortdurende schendingen van de rechtsstaat, zoals Polen en Hongarije; herhaalt dat gendermainstreaming en genderbudgettering kernbeginselen van de EU zijn; 24. wijst erop dat maatschappelijke organisaties meer directe financiële en materiële steun van de EU en haar lidstaten nodig hebben om de coördinatie ter plaatse te vergemakkelijken en te zorgen voor een betere verdeling van de verschillende verantwoordelijkheden; verzoekt de Commissie en de lidstaten de coördinatie van humanitaire hulp te verbeteren in samenwerking met het maatschappelijk middenveld en internationale organisaties, waaronder de UNHCR, UN Women, het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties, de Wereldgezondheidsorganisatie en andere VN-agentschappen, alsook de Internationale Organisatie voor Migratie en het Internationaal Comité van het Rode Kruis, en te zorgen voor onmiddellijke en rechtstreekse toegang tot financiering voor maatschappelijke organisaties die bijstand verlenen aan Oekraïense vluchtelingen, met name organisaties voor gendergelijkheid, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en vrouwenrechten alsook vrouwelijke mensenrechtenverdedigers, in alle lidstaten van doorreis en alle lidstaten die vluchtelingen opvangen, en met name in landen die beperkingen opleggen aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan maatschappelijke organisaties hierbij te betrekken en hen en lokale autoriteiten te raadplegen over de beschikbaarheid van de middelen en de manier waarop deze worden besteed en toegewezen; 25. verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten nauw overleg te plegen met organisaties die opkomen voor de rechten van vrouwen, meisjes en gemarginaliseerde groepen, met name ter plaatse, maar ook bij het nemen van beleidsbeslissingen in verband met deze oorlog; dringt aan op bijzondere steun voor en bescherming van vrouwelijke mensenrechtenverdedigers die nog steeds actief zijn in Oekraïne; 26. wijst op het enorme werk dat ngo’s en actiegroepen verrichten om vrouwen toegang te helpen krijgen tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, en stipt aan dat hun leden hun eigen vrijheid op het spel zetten, zoals Justyna Wydrzyńska, tegen wie op grond van de draconische Poolse antiabortuswet vervolging is ingesteld wegens het verstrekken van abortuspillen aan een andere vrouw; verzoekt de Commissie deze vrouwelijke mensenrechtenverdedigers tegen eventuele vervolging te beschermen en te ondersteunen; 27. wijst op de specifieke problemen waarmee lhbtiq+-gezinnen zich geconfronteerd zien wanneer zij landsgrenzen oversteken; benadrukt dat kinderen van partners van hetzelfde geslacht het risico lopen van een of beide ouders te worden gescheiden; verzoekt de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn tijdelijke bescherming rekening te houden met feitelijke partnerschappen en gezinnen; 28. wijst op de moeilijke situatie van en de obstakels voor transgenders, met inbegrip van transvrouwen of transgender- en interseksuele vrouwen met de mannelijke gendermarker in hun paspoort, die Oekraïne niet kunnen ontvluchten; stipt aan dat transgenders wier identiteitsdocumenten niet overeenstemmen met hun identiteit, niet via interne controleposten kunnen passeren en uitgesloten kunnen worden van burgerbeschermingsmaatregelen; wijst erop dat de opvangkampen die door vrijwilligers en het maatschappelijk middenveld voor hen zijn opgezet, te klein zijn om iedereen te huisvesten; benadrukt dat transgenders moeilijk toegang hebben tot hormonale behandelingen; wijst erop dat dergelijke behandelingen en andere specifieke geneesmiddelen voor transgenders en interseksuelen door de WHO als essentieel worden beschouwd en derhalve moeten worden opgenomen in humanitaire hulppakketten; verzoekt de Commissie derhalve om financiële steun en coördinatie van de EU in dit verband; verzoekt de EU er bij Oekraïne op aan te dringen de procedures te vereenvoudigen zodat deze vrouwen Oekraïne kunnen ontvluchten; verzoekt de EU-lidstaten te voorzien in passende geneesmiddelen en medicatie nadat deze vrouwen de grens zijn overgestoken; 29. is van mening dat passende steun moet worden verleend aan de gemeenten in Oekraïne die intern ontheemden opvangen, zodat de intern ontheemden in hun land kunnen blijven totdat de situatie hun terugkeer naar huis mogelijk maakt; is ingenomen met de inspanningen van de Commissie met betrekking tot de behoeften van intern ontheemde vrouwen en meisjes; 30. herinnert aan Resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad inzake vrouwen, vrede en veiligheid en alle daaropvolgende resoluties en roept op tot de tenuitvoerlegging ervan; dringt erop aan dat vrouwen in al hun diversiteit en gemarginaliseerde groepen op allerlei gebieden worden betrokken bij conflictpreventie, conflictoplossing, bemiddeling en vredesonderhandelingen, en verzoekt de EU-instellingen daarom een taskforce op te richten waarin vrouwen en het maatschappelijk middenveld ter plaatse worden betrokken; dringt erop aan dat via het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) steun wordt verleend in de vorm van opleidingsfondsen voor vrouwen en ngo’s in Oekraïne om hen in staat te stellen deel te nemen aan inspanningen voor conflictoplossing en wederopbouw na conflicten; roept de EU-instellingen en de lidstaten ertoe op bij hun inspanningen om een einde te maken aan deze oorlog bijzondere aandacht te besteden aan gendergelijkheid; 31. wijst op de moeilijke situatie van Moldavië met betrekking tot zijn onder druk staande infrastructuur en diensten; is ingenomen met de herplaatsingstoezeggingen in het kader van het solidariteitsplatform om Moldavië te helpen bij zijn inspanningen om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen; verzoekt de lidstaten en de Commissie zich te blijven inspannen om Moldavië verder bij te staan door verantwoordelijkheid te delen en specifieke bijstand te verlenen om tegemoet te komen aan de behoeften van gevluchte vrouwen en meisjes; 32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Verenigde Naties, de Raad van Europa en de president, de regering en het parlement van Oekraïne. Het Europees Parlement, – gezien Verordening (EU) 2022/334 van de Raad van 28 februari 2022 (1) , – gezien het actieplan “strategisch kompas inzake veiligheid en defensie – Voor een Europese Unie die haar burgers, waarden en belangen beschermt en bijdraagt aan de internationale vrede en veiligheid”, dat werd goedgekeurd door de Raad op 21 maart 2022 en bekrachtigd door de Europese Raad op 25 maart 2022, – gezien de informele bijeenkomst van ministers van vervoer van 8 april 2022, – gezien het mondiaal pact inzake vluchtelingen van 2018, – gezien de Verklaring van Versailles van staatshoofden en regeringsleiders van de EU van 11 maart 2022, – gezien zijn resolutie van 1 maart 2022 over de aanval van Rusland op Oekraïne (2) , – gezien zijn resolutie van 24 maart 2022 over de behoefte aan een dringend EU-actieplan om voedselzekerheid binnen en buiten de EU te waarborgen in het licht van de Russische invasie in Oekraïne (3) , – gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad van 24 en 25 maart 2022: onder meer over de recentste ontwikkelingen in de oorlog tegen Oekraïne en de EU-sancties tegen Rusland en de tenuitvoerlegging daarvan (4) , – gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn (5) , – gezien het tienpuntenplan van het Internationaal Energieagentschap om het olieverbruik terug te dringen, – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie vervoer en toerisme, A. overwegende dat de EU als reactie op de onwettige, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne vijf sanctiepakketten heeft goedgekeurd; B. overwegende dat een nieuwe sanctiegolf Rusland waarschijnlijk sterker zal treffen op het gebied van het wegvervoer en het zeevervoer; C. overwegende dat Rusland, als vergelding, op 28 februari 2022 een verbod heeft ingesteld op het gebruik van het Russische luchtruim, hetgeen gevolgen heeft voor luchtvaartuigen uit 36 landen, waaronder de EU-staten; D. overwegende dat de Europese Raad het begrotingsonderdeel voor militaire mobiliteit in het kader van de Connecting Europe Facility in de ontwerpbegroting heeft verlaagd van 6,5 naar 1,69 miljard EUR als onderdeel van het meerjarig financieel kader voor de periode 2021-2027; E. overwegende dat, aangezien het Oekraïense luchtruim gesloten is, ongeveer 3,3 % van de luchtvaartbewegingen van luchtvaartpassagiers in Europa tot stilstand is gekomen, naast de passagiersvluchten tussen Rusland en Europa, die 5,7 % van het totale Europese verkeer vertegenwoordigden in 2021; F. overwegende dat er in 2020 bij benadering 535 vaartuigen onder Russische vlag ongeveer 8 848 keer een haven in de EU-lidstaten aandeden; G. overwegende dat de situatie in de Zwarte Zee en de Zee van Azov is verslechterd omdat de Russische marine de regio blokkeert en delen van die zeeën zijn aangemerkt als oorlogsgebied, naar aanleiding van de veiligheidsrisico’s voor passerend maritiem verkeer; H. overwegende dat de Russische marine in dat gebied vaartuigen met eigenaren of exploitanten uit de EU heeft aangevallen; I. overwegende dat Oekraïense en Russische zeevarenden 14,5 % van het personeelsbestand in de wereldwijde scheepvaart vertegenwoordigen, en de Europese vloten sterk afhankelijk zijn van hen; J. overwegende dat de bezorgdheid over de algemene veiligheid en operabiliteit van het spoor- en zeevervoer van en naar Oekraïne toeneemt; K. overwegende dat de brandstofprijzen de afgelopen maanden een opwaartse trend hebben gekend, en die situatie is verergerd door de onwettige aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, en overwegende dat brandstof een van de grootste kostenposten vormt voor vervoersmaatschappijen en gebruikers; L. overwegende dat toeristische bestemmingen in veel landen van de EU opnieuw zwaar zullen worden getroffen na de twee pandemiejaren die al een verwoestend effect hebben gehad op de sector; 1. veroordeelt opnieuw in de krachtigst mogelijke bewoordingen de aanvalsoorlog van de Russische Federatie tegen Oekraïne, alsook de betrokkenheid van Belarus bij die oorlog, en eist dat Rusland onmiddellijk een einde maakt aan alle militaire activiteiten in Oekraïne en alle strijdkrachten en militaire uitrusting onvoorwaardelijk terugtrekt van het gehele internationaal erkende grondgebied van Oekraïne; 2. is ingenomen met de ongeëvenaarde en evoluerende EU-sancties tegen Rusland als reactie op de aanval van Rusland op Oekraïne en verzoekt de EU om verdere, doeltreffende sancties in de vervoersector te blijven evalueren en aan te nemen teneinde de financiering van Poetins oorlogsmachine te ondermijnen; wijst erop dat dit de eerste keer is dat de EU-sancties tegen Rusland uitdrukkelijk gericht waren op de vervoersector; 3. herinnert eraan dat vervoer een strategisch middel is voor de EU om op het gebied van logistiek, humanitaire hulpverlening, evacuatie van vluchtelingen en mobiliteit solidariteit te betonen met en steun te verlenen aan Oekraïne en zijn lijdende bevolking; 4. spreekt zich met klem uit tegen de opzettelijke aanvallen van Russische troepen op de vervoersinfrastructuur in Oekraïne, waardoor de Oekraïense autoriteiten niet in staat zijn om burgers te evacueren en essentiële goederen en voorraden naar mensen in nood te vervoeren; dringt er bij de EU op aan financiële steun te verlenen aan Oekraïne om het land te helpen zijn vervoersinfrastructuur te herstellen; 5. is ingenomen met de maatregelen die de Commissie heeft genomen om lidstaten, vervoersmaatschappijen en werknemers in de vervoersector te helpen vervoersactiviteiten voort te zetten en het vervoer van vluchtelingen uit Oekraïne en voor humanitaire hulpverlening te ondersteunen; onderkent de moed van werknemers in de vervoersector in Oekraïne die hun leven riskeren wanneer zij blijven werken om personen en goederen te vervoeren; 6. is ingenomen met de operationele richtsnoeren die de Commissie heeft vastgesteld om de doorreis van Oekraïners zonder geldige documenten aan boord bij EU-vervoersmaatschappijen te verzekeren; 7. prijst de Europese vervoersmaatschappijen omdat zij Oekraïense burgers gratis lieten reizen met de trein, de bus, het schip en het vliegtuig alsook de ontelbare initiatieven van verenigingen en individuen in de hele EU die voorzien in gratis vervoer van goederen en personen van en naar de Oekraïense grens; benadrukt dat veel Oekraïners die naar hun land willen terugkeren of proberen accommodatie in een andere lidstaat te bereiken, zich de prijs van het ticket niet kunnen veroorloven; dringt erop aan dat treinexploitanten Oekraïners gratis toegang tot treinen zonder reservering en tot niet-gereserveerde plaatsen blijven bieden; 8. wijst erop dat het lopende conflict en de vergelding van Rusland tegen de sancties van de EU ook gevolgen hebben voor de vervoersector van de EU, die voor alle vervoerswijzen ernstig verstoord is; 9. benadrukt dat stijgende brandstofprijzen en de verstoring van logistieke en bevoorradingsketens enkele van de belangrijkste gevolgen zijn voor alle vervoerswijzen en tot veel onzekerheid op de markten leiden; 10. is van mening dat vervoersmaatschappijen die in de EU gevestigd zijn of in de EU in bezit zijn en die banden hebben met de Russische markt moeten worden ondersteund bij het kiezen van een andere richting buiten Rusland voor hun vervoersactiviteiten; 11. verzoekt de Commissie om dringend een economische en sociale beoordeling uit te voeren van de gevolgen van de oorlog voor alle vervoerswijzen op de EU-markt en om, waar nodig, snel steun te bieden, onder meer door bijkomende wetgeving en/of financiële maatregelen, om de negatieve gevolgen te beperken en de goede werking, het gelijke speelveld en eerlijke mededinging van de Europese vervoersectoren te waarborgen; 12. benadrukt dat de crisis niet mag leiden tot een tijdelijke of permanente ondermijning van de rechten van werknemers in de vervoerssector; Luchtvaart 13. uit zijn bezorgdheid over de ernstige gevolgen van het conflict op de luchtvaartsector wat betreft exploitatiekosten, waardoor zowel reizigers- als goederenvervoer duurder wordt; wijst erop dat de combinatie van de sancties en de vliegverboden luchtvaartmaatschappijen ertoe heeft gedwongen hun vluchten op te schorten of langs een andere route te sturen; wijst er bovendien op dat de maximale noodzakelijke verlengingen van de route zodat vliegtuigen het Russische en Belarussische luchtruim kunnen vermijden variëren tussen drie en vier uur per enkele reis, hetgeen leidt tot problemen met tanken (bijkomende stops en derhalve bijkomende kosten), en langere arbeidstijden voor de bemanning dan die welke zijn vastgesteld in de EU-regelgeving; 14. wijst erop dat Oekraïne en Rusland tot de belangrijkste producenten van titanium behoren, een cruciaal metaal voor de productie van luchtvaartuigen, en dat het lopende conflict de toevoer op de korte termijn zou kunnen beïnvloeden; 15. verzoekt de Commissie een evaluatie uit te voeren en, indien nodig, een hulpstrategie voor te stellen voor luchtvaartmaatschappijen in de EU en hun personeel, aangezien zij zwaar getroffen zijn, eerst door de COVID-19-pandemie en nu door het verbod op vluchten over Rusland en Belarus, hoge brandstofprijzen en een dalende vraag; wijst er echter op dat het noodzakelijk is een gelijk speelveld en eerlijke concurrentie tussen luchtvaartmaatschappijen te waarborgen, met name bij het verlenen van financiële steun; 16. betreurt dat Rusland een wet heeft goedgekeurd waardoor vliegtuigen die geleased worden van buitenlandse ondernemingen opnieuw moeten worden ingeschreven in het Russische register voor luchtvaartuigen, hetgeen een duidelijke inbreuk vormt op de internationale regels voor de burgerluchtvaart (Verdrag van Chicago); dringt erop aan dat deze vorm van diefstal niet kan worden aanvaard en eist dat de vliegtuigen in kwestie onmiddellijk aan hun rechtmatige eigenaars worden teruggegeven; is ingenomen met het besluit van de Commissie om de Russische luchtvaartmaatschappijen die luchtvaartuigen exploiteren die onder deze herinschrijving vallen op te nemen op de zwarte lijst van luchtvaartmaatschappijen, aangezien de Russische autoriteiten niet de capaciteit hebben om toe te zien op de veiligheid van de luchtwaardigheid van de honderden heringeschreven luchtvaartuigen; wijst erop dat uitsluitend de Russische autoriteiten verantwoordelijk zullen zijn voor het in gevaar brengen van de levens van hun eigen burgers wanneer zij deze gestolen vliegtuigen over Rusland laten vliegen zonder dat zij de noodzakelijke veiligheidsvoorschriften in acht kunnen nemen; 17. verzoekt om verdere EU-maatregelen om huurlingen van de Wagner Group en buitenlandse strijders uit Syrië enz. ervan te weerhouden daadwerkelijk naar het slagveld in Oekraïne te trekken om daar gruweldaden te plegen tegen de burgerbevolking; verzoekt derhalve dat de hoge vertegenwoordiger eist dat met name de regeringen van Turkije, Georgië, Azerbeidzjan en Irak, en eveneens de regeringen van de Centraal-Aziatische republieken, hun luchtruim sluiten voor alle Russische, Iraanse of Syrische militaire of chartervliegtuigen en voor alle reguliere luchtvaartmaatschappijen die dergelijke huurlingen vervoeren; verzoekt de EU elke luchtvaartmaatschappij die deelneemt aan dergelijk vervoer, op de zwarte lijst te zetten; Zeevervoer 18. is ingenomen met de derde pijler van de Commissie van het vijfde sanctiepakket tegen Rusland, met betrekking tot het verbod op toegang tot EU-havens voor vaartuigen die onder Russische vlag varen en vaartuigen met Russische exploitanten; is van mening dat het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid in dit opzicht een belangrijke rol kan spelen door een duidelijke lijst te verstrekken van Russische vaartuigen die geen toegang mogen krijgen tot EU-havens, rekening houdend met de vaartuigen die sinds 24 februari 2022 zijn omgevlagd of opnieuw zijn geregistreerd; 19. verzoekt echter verder te gaan dan deze maatregelen om het omzeilen ervan te voorkomen en de toegang tot EU-havens te ontzeggen aan alle schepen, ongeacht wie deze schepen bezit of exploiteert, welke tijdens hun traject ook Russische havens aandoen, behalve wanneer er noodzakelijke en gerechtvaardigde humanitaire redenen zijn voor die tussenstop; is reeds ingenomen met de vrijwillige beslissing van een aantal van ’s werelds grootste in Europa gevestigde scheepvaartmaatschappijen om alle vrachtboekingen van en naar Rusland tot nader order stil te leggen; 20. verzoekt om een verbod voor alle schepen die een EU-haven aan willen doen op het bunkeren in Russische havens of bij Russische bunkerschepen op zee; 21. is van mening dat het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid op dat gebied richtsnoeren moet verstrekken over de eenvormige toepassing van dergelijke sancties, zodat er een gelijk speelveld blijft bestaan voor EU-havens; 22. verzoekt de regeringen en de bevoegde overheidsinstanties, zowel op nationaal als op EU-niveau, hun verantwoordelijkheden op te nemen en voldoende personeel en middelen uit te trekken om te zorgen voor een vlotte toepassing van de maatregelen, waarbij verdere vertragingen in de reeds verstoorde toeleveringsketen worden vermeden; 23. neemt er kennis van dat een groot aantal schepen momenteel wordt tegengehouden in de betrokken regio’s; schaart zich achter de oproepen van de Commissie en de lidstaten om met spoed de veiligheid en beveiliging van de internationale scheepvaart in het gebied en met name de veiligheid van zeevarenden te waarborgen; verzoekt om de betrokken schepen dringend opnieuw te bevoorraden met essentiële benodigdheden voor hun zeevarenden, en een veilige blauwe maritieme corridor in te stellen om de veilige evacuatie van zeevarenden en schepen uit de getroffen gebieden en risicogebieden in de Zwarte Zee en de Zee van Azov mogelijk te maken; 24. betreurt dat een aantal ronddrijvende zeemijnen de laatste tijd het leven van zeevarenden en passagiers bedreigen, evenals de internationale handelsstromen in de Zwarte Zee, en verzoekt om internationale steun voor de ontmijningsinspanningen van kustlanden; 25. uit zijn bezorgdheid over de impact op de internationale scheepvaart, logistiek, toeleveringsketens en brandstofprijzen en met name op de vrachttarieven in de zeevaart; Spoorvervoer 26. betreurt dat er vooralsnog geen rechtstreeks verbod bestaat op spoorwegactiviteiten waarbij de Russische spoorwegmaatschappij betrokken is; merkt echter op dat de Russische spoorwegmaatschappij is toegevoegd aan de lijst van juridische entiteiten en lichamen die zijn onderworpen aan financiële beperkingen; 27. wijst erop dat treinen nog altijd door Rusland kunnen reizen, met name de goederentreinen die tussen Europa en China rijden; merkt echter op dat het conflict dramatische gevolgen heeft voor de goederenvervoersstromen per spoor tussen Azië en Europa, waardoor er onzekerheid heerst voor ondernemingen die treinen exploiteren en goederen vervoeren; 28. wijst erop dat de lading op goederentreinen fysieke belemmeringen ondervindt, aangezien duizenden wagons vastzitten in files aan de grens tussen Oekraïne en de EU-landen; verzoekt de Commissie Oekraïne te ondersteunen bij zijn inspanningen om verkeersstromen af te leiden, nieuwe verbindingen tot stand te brengen en versnelde handelsroutes op te zetten, wat bijzonder dringend is voor het vervoer van aan bederf onderhevige goederen zoals tarwe; is in dit verband ingenomen met het initiatief “Getreidebrücke”, waarbij Oekraïense en EU-spoorwegexploitanten samenwerken om ervoor te zorgen dat landbouwproducten en -machines Oekraïne kunnen binnenkomen en verlaten; is eveneens ingenomen met de inspanningen van Roemenië om in onbruik geraakte spoorlijnen die Roemenië met Oekraïne verbinden nieuw leven in te blazen en die de druk op de vervoersroutes van en naar Oekraïne verder kunnen verlichten; is van mening dat de EU dergelijke initiatieven moet aanmoedigen en faciliteren; 29. verzoekt de Commissie Oekraïne te ondersteunen, ook bij zijn inspanningen om de spoorverbindingen tussen Oekraïne en de EU te versterken; 30. prijst de heldenmoed van Oekraïense spoorwegwerkers die, ondanks het voortdurende gevaar voor eigen leven, zich inzetten om de Oekraïense bevolking uit oorlogsgebieden te evacueren, de post, pensioenbetalingen, geneesmiddelen en humanitaire goederen en levensmiddelen te blijven bezorgen, de eigendommen van nationale bedrijven, instellingen en organisaties te vervoeren naar veilige regio’s van Oekraïne, en ervoor te zorgen dat de internationale handel en actieve diplomatieke contacten op het hoogste niveau kunnen worden voortgezet; 31. is van mening dat de Russische aanval op Oekraïne en de daaruit voortvloeiende vervoersbehoeften binnen de EU duidelijk hebben gemaakt dat het spoorwegsysteem in de EU een groter volume passagiers en vracht moet kunnen vervoeren; verzoekt de lidstaten derhalve de normalisatie, harmonisatie en interoperabiliteit van de spoorwegsystemen in alle lidstaten te versnellen en verzoekt de Commissie toezicht te blijven houden op de toepassing, evenals op het wegwerken van de overgebleven tekortkomingen; 32. verzoekt de Commissie onmiddellijk onderhandelingen met Oekraïne te starten over de liberalisering van het internationale goederenvervoer per spoor en over de binnenwateren om de transportroutes veilig te stellen en ononderbroken toeleveringsketens voor landbouwproducten en andere grondstoffen naar Europa en de rest van de wereld te waarborgen; 33. beklemtoont de heldenmoed van een aantal Belarussische spoorwegarbeiders die de inzet van Russische strijdkrachten bij hun aanval op Oekraïne hebben gesaboteerd en verzoekt alle burgers in Rusland en Belarus hun voorbeeld van burgerlijk verzet tegen deze gruwelijke aanvalsoorlog te volgen; Wegvervoer 34. juicht het optreden van de Commissie toe om de terugkeer van Europese vrachtwagenchauffeurs uit het conflictgebied evenals het vervoer van goederen over de weg naar Oekraïne en Moldavië te waarborgen; 35. is ingenomen met de recente sancties waardoor in Rusland en Belarus gevestigde wegvervoerondernemingen geen goederen mogen vervoeren over de weg op het grondgebied van de Europese Unie, aangezien de mogelijkheden voor Russische bedrijven om belangrijke goederen te verkrijgen daardoor drastisch worden beperkt; 36. wijst erop dat het vervoer van goederen naar Oekraïne en aangrenzende lidstaten met een grote toevloed van vluchtelingen het risico loopt op belemmeringen op regelgevingsgebied te stuiten; is ingenomen met de stappen die de Commissie heeft gezet om bepaalde maatregelen ter bevordering van wegvervoersactiviteiten die worden uitgevoerd in de uitzonderlijke omstandigheden die zijn ontstaan door de Russische aanval op Oekraïne, toe te lichten, en de lidstaten aan te sporen die maatregelen toe te passen, zoals de toekenning van tijdelijke bestuurderskaarten aan Oekraïense chauffeurs die werkzaam zijn in de EU en niet kunnen terugkeren naar Oekraïne om hun verlopen kaart te vernieuwen, de vaststelling van tijdelijke uitzonderingen op de regels inzake rij- en rusttijden, waarbij het welzijn en de veiligheid van de chauffeur gewaarborgd wordt, uitzonderingen op de betaling van tolheffingen voor vervoer dat wordt beschouwd als nooddienst en uitzonderingen op vergunningen voor het vervoer van de producten die nodig zijn voor medische zorg; benadrukt dat Oekraïense vrachtwagenchauffeurs in Europa onder grote druk staan wegens de oorlog in hun land; verzoekt de Commissie een strategie uit te voeren om vrachtwagenchauffeurs uit Oekraïne te helpen zich weer bij hun familie die ontheemd is in de Europese Unie te voegen en ervoor te zorgen dat de lidstaten hulp bieden aan chauffeurs in nood; 37. verzoekt de Commissie om te blijven zoeken naar manieren om het vervoer van passagiers of om het even welke goederen naar of van Oekraïne en zijn aangrenzende EU-landen als humanitaire hulpverlening te ondersteunen en de nodige steun te bieden wat betreft heffingen voor tolwegen, infrastructuurlasten, toegang tijdens het weekend, belastingen enz.; 38. steunt de onmiddellijke sluiting van de overeenkomst inzake het goederenvervoer over de weg tussen de Europese Unie en Oekraïne en verzoekt de Commissie en de lidstaten onmiddellijk over te gaan tot voorlopige toepassing van de overeenkomst; 39. steunt het voorstel van de Commissie om vervoersovereenkomsten te sluiten met Oekraïne en Moldavië, door het wegvervoer gedeeltelijk te liberaliseren voor vervoerders uit die landen, zodat de uitvoer van goederen via zeeroutes die momenteel niet beschikbaar zijn als gevolg van de Russische militaire agressie in aanzienlijke mate kan worden verlegd en zodat meer gebruik kan worden gemaakt van EU-zeehavens voor de in- en uitvoer van goederen van en naar Oekraïne; spreekt in dit verband zijn duidelijke steun uit voor het snelle herstel van verbindingen via het spoor en waterwegen tussen Oekraïne en met name Roemenië die in het verleden in onbruik zijn geraakt; 40. benadrukt het cruciale belang van het openstellen van groene vervoerscorridors van en naar Oekraïne om Oekraïne alle noodzakelijke middelen te verschaffen om zijn landbouwproductie (bv. pesticiden, meststoffen en zaden) te verhogen en de landbouwuitwisselingen met Oekraïne voort te zetten; TEN-T en militaire mobiliteit 41. is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de uitbreiding van het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) naar aangrenzende derde landen en dringt erop aan de lopende herziening van het TEN-T te gebruiken om aandacht te besteden aan een sterke verhoging van de investeringen in verbindingen voor vervoersinfrastructuur met de Westelijke Balkan, Moldavië, Georgië en Oekraïne; verzoekt de Commissie, de Raad en het Parlement bovendien om samen de lopende herziening van het TEN-T aan te grijpen als een kans om de nieuwe TEN-T-kaarten te herzien, zoals is voorgesteld in december 2021, en een addendum voor te stellen voor met name Oekraïne, Moldavië en Georgië zodat zij zich kunnen aanpassen aan de volledig nieuwe situatie met betrekking tot de vervoersbehoeften als gevolg van de onwettige aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; verzoekt de Commissie ook een Vervoersgemeenschap voor de EU en het “oosten van Europa” of het “Oostelijk Partnerschap” voor te stellen, met inbegrip van een investeringskader voor het oosten van Europa, waarvoor de Vervoersgemeenschap Westelijke Balkan gedeeltelijk als voorbeeld kan dienen; 42. wijst erop dat er veel meer ambitie aan de dag moet worden gelegd met betrekking tot het project voor militaire mobiliteit van de EU en is in dit opzicht ingenomen met de inzet van de EU-lidstaten om de huidige inspanningen ter versterking van de militaire mobiliteit in de hele EU te versnellen; 43. spreekt opnieuw zijn grote teleurstelling uit over het besluit van de Europese Raad om bij de vaststelling van de cijfers voor het meerjarige financiële kader voor 2021-2027 drastisch te besparen op de definitieve enveloppe voor het onlangs gecreëerde begrotingsonderdeel voor militaire mobiliteit in het kader van het programma van de Connecting Europe Facility (CEF II) voor 2021-2027 en betreurt dat deze vergissing nu onze gezamenlijke Europese veiligheid ondermijnt; verzoekt de Commissie om oplossingen te vinden en voor te leggen om het begrotingsonderdeel voor militaire mobiliteit in het kader van het CEF II-programma aanzienlijk te verhogen en stelt in dit opzicht de beschikbaarstelling van ongebruikte middelen uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit voor; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat de aspecten inzake militaire mobiliteit grondig worden geëvalueerd en behandeld, zowel op het gebied van infrastructuur als financiering, teneinde optimale grensoverschrijdende samenwerking en mobiliteit te waarborgen binnen de Unie; verzoekt de Commissie in dit opzicht om gerichte steun voor te stellen voor belangrijke infrastructuurprojecten waardoor alle lidstaten beter verbonden worden en de verbindingen voor vervoersinfrastructuur met de Westelijke Balkan, Moldavië, Georgië en Oekraïne te verbeteren; verzoekt in het bijzonder om alle belangrijke infrastructuur voor tweeërlei gebruik die naar de oostelijke grens van de Unie leidt te versterken; 44. verzoekt de Commissie om de EU-lidstaten van de benodigde financiering te voorzien voor de ontwikkeling van infrastructuur voor tweeërlei gebruik met een strategische rol die nodig is om te voldoen aan de huidige en toekomstige behoeften; benadrukt dat de capaciteit van de EU om het bezit en de investeringen op het gebied van strategische infrastructuur te beoordelen en te controleren, moet worden verbeterd, als cruciaal element om de veiligheid van de EU en onze burgers te waarborgen; 45. verzoekt de Commissie om het “Global Gateway”-initiatief verder uiteen te zetten en gezamenlijke investeringen in infrastructuur te bevorderen, met name in de landen die universele waarden delen met ons; wijst erop dat Europa het terrein niet mag overlaten aan autocratische regimes, maar zowel een economisch aantrekkelijk als op waarden gebaseerd alternatief moet bieden voor investeringen in infrastructuur in armere derde landen; is van mening dat Europa bij deze inspanningen de krachten moet bundelen met andere belangrijke democratieën zoals de VS, het VK, Canada, Australië, Japan of Zuid-Korea; Stijgende energieprijzen voor vervoer 46. wijst erop dat een combinatie van hogere kosten voor energie en vervoer invloed zou hebben op alle burgers, en met name huishoudens met een laag inkomen die een hoger risico op vervoersarmoede lopen; beklemtoont bovendien dat hogere brandstofkosten voor het vervoer via de lucht, de weg en de zee rechtstreekse gevolgen hebben voor de prijzen van finale goederen en diensten en dat de stijging van de brandstofprijzen invloed heeft op het herstel van het toerisme na de pandemie; 47. is ingenomen met de mededeling van de Commissie over “REPowerEU: een gemeenschappelijk Europees optreden voor betaalbaardere, veiligere en duurzamere energie” en steunt de noodzaak om Europa snel onafhankelijk te maken van Russische energiebronnen, hetgeen tegelijkertijd de kans biedt om de energietransitie te versnellen; betreurt echter dat de Commissie de stijging van de brandstofprijzen voor vervoersmaatschappijen nog niet heeft aangepakt; verzoekt de Commissie de economische impact van de brandstofprijzen op het vervoer en de mobiliteit in de EU diepgaand te analyseren en verdere maatregelen te nemen om overeenkomstig de Europese Green Deal in te spelen op de stijgende prijzen voor vervoer; 48. is ingenomen met de buitengewone maatregelen die diverse lidstaten hebben genomen om de stijging van de brandstofprijzen te beperken, zoals een tijdelijke belastingverlaging, en verzoekt de Commissie binnen de EU gecoördineerde en gemeenschappelijke criteria voor te stellen en de vaststelling van deze maatregelen door nationale autoriteiten te vergemakkelijken; 49. verzoekt de Commissie, en met name nationale, regionale en lokale overheden om maatregelen toe te passen die aansluiten bij het tienpuntenplan van het Internationaal Energieagentschap om het olieverbruik terug te dringen, waaronder een uitgebreider gebruik van de mogelijkheden van thuiswerken, autoloze zondagen in steden, de verdere bevordering van het openbaar vervoer, micromobiliteit, wandelen en fietsen, meer autodelen, de bevordering van efficiënt rijden voor vrachtwagens en het leveren van goederen, het gebruik van hogesnelheids- en nachttreinen in plaats van vliegtuigen, indien mogelijk, het vermijden van zakenreizen per vliegtuig wanneer er alternatieve mogelijkheden bestaan, en een versterkte toepassing van elektrische en efficiëntere voertuigen; 50. benadrukt dat de interne productie, aanvoer en opslag van hernieuwbare brandstoffen/energie binnen de Unie dringend aanzienlijk moeten worden versterkt en dat de energievoorziening in de Europese Unie verder moet worden gediversifieerd, ook op korte termijn door de invoer van alternatieve brandstoffen, onder meer via haventerminals in de EU voor lng als overgangsbrandstof, waarbij er zorgvuldig te werk wordt gegaan om “lock-in-effecten” en gestrande activa te vermijden, en aan te sluiten bij de klimaatdoelstellingen van de EU; benadrukt voorts dat de energieverbindingen tussen de lidstaten moeten worden versterkt, met name tussen het Iberisch Schiereiland en de rest van Europa; 51. is van mening dat de synergie en complementariteit van het TEN-T en TEN-E moeten worden bevorderd, met volledige waarborging van bestaande en toekomstige financieringsmogelijkheden en financieringsniveaus voor de ontwikkeling van het TEN‑T; Toerisme 52. wijst erop dat de aanhoudende misdadige agressie van Rusland tegen Oekraïne een enorme stempel heeft gedrukt op de toeristische sector, vooral in grensgebieden; merkt op dat toeristen niet meer naar bepaalde EU-lidstaten willen reizen, zoals Polen, Roemenië, Slowakije, Bulgarije of de Baltische staten, omdat de grens met Oekraïne nabij is, en uit angst voor de oorlog; wijst erop dat de toeristische sector in de genoemde landen, ondanks de eigen problemen, vluchtelingen uit Oekraïne helpt; verzoekt derhalve om een gezamenlijk Europees toerismebeleid en met name een actieplan met doeltreffende financiële steun om de sector en de bestemmingen die het zwaarst getroffen zijn bij te staan om de meest recente crises met betrekking tot COVID-19 en de misdadige aanval van Rusland op Oekraïne te overwinnen; 53. herhaalt dat het volledig achter de oprichting staat van een Europees mechanisme voor crisisbeheer in de toeristische sector in de EU om adequaat en snel te kunnen inspelen op ernstige crises, zoals pandemieën, oorlogen en de humanitaire crisis als gevolg van de klimaatverandering; wijst erop dat een dergelijk mechanisme financieringsoplossingen voor financiële tekorten op de korte termijn die voortvloeien uit dergelijke crises moet omvatten, evenals kaders en strategieën voor de middellange en lange termijn; 54. benadrukt dat de stijgende kosten voor energie en levensmiddelen, die worden versterkt door de oorlog, ertoe zullen leiden dat de kosten zich vermenigvuldigen voor toeristische ondernemingen en de hele toeleveringsketen, en met name voor kmo’s die al moeite hebben om het hoofd boven water te houden na de twee pandemiejaren; verzoekt de lidstaten derhalve de noodzakelijke hulp te bieden door middel van belastingbeleid en met name belastingverlagingen, en verzoekt de Commissie om EU‑middelen te gebruiken om de liquiditeit van kmo’s te verbeteren; wijst er in dit opzicht op dat het herstel van de sector verdere vertraging zal oplopen en verzoekt de Commissie en de lidstaten om de bestaande overheidssteun te behouden, onder meer door de terugbetaling van de aangegane verplichtingen uit te stellen; 55. beklemtoont dat uit de COVID-19-pandemie en de huidige oorlogscrisis in Oekraïne is gebleken dat er een dringende behoefte bestaat aan de oprichting van een “EU‑agentschap voor toerisme”; is van mening dat coördinatie als oplossing op de korte termijn onmisbaar is voor het herstel van de toeristische sector in de EU, en dat er binnen een van de bestaande agentschappen snel een speciale afdeling voor toerisme moet worden opgezet, die verantwoordelijk moet zijn voor het creëren van een nieuw “toeristisch merk voor de EU”, waarbij Europa wordt gepromoot als een veilige, duurzame en slimme bestemming voor iedereen; dringt aan op een gezamenlijke EU‑campagne om reclame te maken voor Europa als bestemming teneinde toeristen aan te moedigen bestemmingen die sterk afhankelijk zijn van Russische en Oekraïense toeristen te bezoeken; 56. verzoekt de lidstaten EU-hotels en diensten voor kortetermijnverhuur die Oekraïense vluchtelingen opvangen te ondersteunen; 57. juicht toe dat toeristische ondernemingen al Oekraïense vluchtelingen in dienst nemen en verzoekt de Commissie die acties te ondersteunen door een tijdelijk financieel programma op te zetten om een antwoord te bieden op het tekort aan personeel in het toerisme, wat problematisch is in de toeristische sector na de pandemie; o o o 58. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.