(Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (15958/2023), – gezien het ontwerp van de Economische Partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en de Republiek Kenia, lid van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap, anderzijds (13573/2023), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0468/2023), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien de brief van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A9‑0012/2024 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Kenia. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (15048/2022), – gezien de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek der Seychellen inzake de toegang voor Seychelse vissersvaartuigen tot de wateren van Mayotte (15088/2022), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend overeenkomstig artikel 43, artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0051/2023), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie visserij ( A9-0043/2024 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek der Seychellen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0571 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0371/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2023 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 15 maart 2023 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 6 december 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie vervoer en toerisme, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9‑0270/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het verzamelen en delen van gegevens met betrekking tot diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie en tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1724 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1028.) (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (11667/2023), – gezien de ontwerp-Interimovereenkomst inzake handel tussen de Europese Unie en de Republiek Chili (11668/2023), – gezien de gezamenlijke verklaring over de bepalingen inzake handel en duurzame ontwikkeling in de Interimovereenkomst inzake handel tussen de Europese Unie, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 91, lid 1, artikel 100, lid 2, artikel 207, lid 4, eerste alinea, artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0466/2023), – gezien zijn interimresolutie van 29 februari 2024 (1) over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de Geavanceerde Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A9‑0011/2024 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Chili. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (11669/2023), – gezien het ontwerp van Geavanceerde Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds (11670/2023), – gezien de gezamenlijke verklaring over de bepalingen inzake handel en duurzame ontwikkeling die zijn opgenomen in de Geavanceerde Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, die aan de Geavanceerde Kaderovereenkomst is gehecht (11670/2023), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 91, lid 1, artikel 100, lid 2, artikel 207, lid 4, eerste alinea, artikel 212, artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), artikel 218, lid 7, en artikel 218, lid 8, eerste alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) (C9‑0467/2023), – gezien zijn interimresolutie van 29 februari 2024 (1) inzake het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Geavanceerde Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de gezamenlijke beraadslagingen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie internationale handel overeenkomstig artikel 58 van het Reglement, – gezien het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie internationale handel ( A9‑0010/2024 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Chili. Het Europees Parlement, – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2023)0432 ), – gezien de ontwerp-geavanceerde kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, – gezien de gezamenlijke verklaring over de bepalingen inzake handel en duurzame ontwikkeling die zijn opgenomen in de Geavanceerde Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, die aan de Geavanceerde Kaderovereenkomst is gehecht, – gezien de interim-handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Chili, – gezien de Associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en Chili, anderzijds (1) , die op 1 maart 2005 in werking is getreden en zal worden vervangen door de Geavanceerde Kaderovereenkomst, – gezien de Overeenkomst inzake de handel in wijn en de Overeenkomst inzake de handel in gedistilleerde dranken en gearomatiseerde dranken, die eerder een bijlage bij de Associatieovereenkomst vormden en nu in de Geavanceerde Kaderovereenkomst zullen worden opgenomen, – gezien de onderhandelingsrichtsnoeren van 13 november 2017 voor de onderhandelingen over de gemoderniseerde associatieovereenkomst met Chili, uitgevaardigd door de Raad en gepubliceerd op 22 januari 2018, – gezien zijn aanbeveling van 13 juni 2018 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de gemoderniseerde associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Chili (2) , – gezien zijn aanbeveling van 14 september 2017 aan de Raad, de Commissie en de EDEO voor de onderhandelingen over de modernisering van de handelspijler van de Associatieovereenkomst EU-Chili (3) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 20 juni 2023, getiteld “Betreffende een strategie voor economische veiligheid van de EU” (JOIN(2023)2020), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 7 juni 2023, getiteld “Een nieuwe agenda voor de betrekkingen van de EU met Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied” (JOIN(2023)0017), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 juni 2022, getiteld “De kracht van handelspartnerschappen: samen voor groene en rechtvaardige groei” ( COM(2022)0409 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021, getiteld “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 februari 2021, getiteld “Evaluatie van het handelsbeleid – Een open, duurzaam en assertief handelsbeleid” ( COM(2021)0066 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019, getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien zijn resolutie van 6 oktober 2022 over het resultaat van de herziening door de Commissie van het actieplan van 15 punten inzake handel en duurzame ontwikkeling (4) , – gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over de toekomst van het internationale investeringsbeleid van de EU (5) , – gezien de effectbeoordeling van 24 mei 2017 bij de Gezamenlijke aanbeveling voor een besluit van de Raad tot machtiging van de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid om onderhandelingen te openen en te voeren over een gemoderniseerde associatieovereenkomst met de Republiek Chili (SWD(2017)0173), – gezien de duurzaamheidseffectbeoordeling van 7 mei 2019 ter ondersteuning van de onderhandelingen over de actualisering van het handelsgedeelte van de associatieovereenkomst met Chili, – gezien de verklaring naar aanleiding van de top tussen de EU en de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (Celac) die plaatsvond in Brussel op 17 en 18 juli 2023, – gezien de verklaring van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Chileense president Gabriel Boric van 14 juni 2023, – gezien de resolutie ES-11/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 2 maart 2022, getiteld “Agressie tegen Oekraïne”, – gezien het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal van 2022, – gezien het Raamverdrag van de VN inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de Overeenkomst van Parijs, die op 12 december 2015 op de 21e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC is aangenomen, – gezien de verklaring van de VN over de rechten van inheemse volkeren, – gezien de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), met name IAO-Verdrag nr. 169 betreffende inheemse en in stamverband levende volken, – gezien de conclusies van de bezoeken aan Chili van twee ad-hocdelegaties, namelijk van de Commissie buitenlandse zaken op 19 en 20 juni 2023 en van de Commissie internationale handel van 23 t/m 25 mei 2022, – gezien het memorandum van overeenstemming tussen de Europese Unie en de Republiek Chili over een strategisch partnerschap inzake waardeketens voor duurzame grondstoffen, ondertekend in Brussel op 18 juli 2023, – gezien de gezamenlijke verklaring van de ministers van Binnenlandse Zaken van de lidstaten van de Europese Unie en de voor veiligheid bevoegde ministers van de lidstaten van het Latijns-Amerikaans Comité voor binnenlandse veiligheid (gezamenlijke verklaring EU-Clasi) van 28 september 2023, – gezien de nationale lithiumstrategie die de Chileense regering op 20 april 2023 heeft gepresenteerd, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name titel V daarvan over het externe optreden van de Unie, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 91, 100, lid 2, 207 en 212, in samenhang met artikel 218, – gezien artikel 105, lid 5, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het interimverslag van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie internationale handel ( A9-0017/2024 ), A. overwegende dat in het licht van de huidige internationale instabiliteit de EU haar partnerschappen met democratische en gelijkgestemde landen die haar waarden delen, nieuw leven moet inblazen om haar open strategische autonomie te versterken, haar toeleveringsketens te diversifiëren, de toegang tot kritieke grondstoffen te waarborgen en in alle multilaterale fora samen te werken om de op regels gebaseerde internationale orde te beschermen die berust op vrede, de rechtsstaat en duurzame ontwikkeling; B. overwegende dat Chili en de EU partners zijn die nauw samenwerken bij de aanpak van regionale en mondiale uitdagingen, universele waarden delen, zoals democratie en mensenrechten, en nauwe culturele, menselijke, economische en politieke banden onderhouden; overwegende dat Chili een zeer belangrijke en betrouwbare partner van de EU is; C. overwegende dat de gemoderniseerde Geavanceerde Kaderovereenkomst tussen de EU en Chili (“de overeenkomst”) gemeenschappelijke waarden en beginselen bevordert, het potentieel heeft om de samenwerking tussen Chili en de EU aanzienlijk te versterken en uit te breiden naar nieuwe gebieden, en voorziet in wederzijdse ondersteuning om nieuwe mondiale uitdagingen aan te pakken; D. overwegende dat er in het kader van de Global Gateway van de EU twee grote projecten met Chili worden uitgevoerd: het Team Europa-initiatief voor de ontwikkeling van hernieuwbare waterstof in Chili, met een initiële begroting van 225 miljoen EUR; en het initiatief voor de ontwikkeling van waardeketens voor de kritieke grondstoffen lithium en koper; E. overwegende dat er op 28 september 2023 in Brussel een ministeriële bijeenkomst is gehouden tussen de EU en het Latijns-Amerikaanse Comité voor binnenlandse veiligheid (Clasi), waar Chili deel van uitmaakt, en dat op het einde van deze bijeenkomst een gezamenlijke verklaring is aangenomen over de noodzaak om de samenwerking op het gebied van veiligheid en de bestrijding van drugshandel te intensiveren; F. overwegende dat de EU voor Chili de op twee na grootste handelspartner en de grootste bron van buitenlandse directe investeringen is; overwegende dat de Associatieovereenkomst tussen de EU en Chili, die sinds 2003 van kracht is, de bilaterale handel aanzienlijk heeft uitgebreid en nu moet worden gemoderniseerd om deze aan te passen aan internationale normen; overwegende dat de EU en Chili zich gezamenlijk inzetten voor de bevordering van een open, duurzaam, op regels en waarden gebaseerd multilateraal handelsstelsel waarin de Wereldhandelsorganisatie (WTO) centraal staat; G. overwegende dat Chili een van de meest open economieën ter wereld is en sterk afhankelijk is van internationale handel; overwegende dat Chili een van de meest welvarende economieën van Latijns-Amerika heeft, maar dat de sociaal-economische ongelijkheid groot blijft; H. overwegende dat uit de meest recente verslagen van de VN blijkt (6) dat het aandeel van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied in de wereldwijde uitvoer van industrieproducten de afgelopen twintig jaar onder de 5 % bleef, waaruit blijkt dat de regio een aanhoudend en toenemend handelstekort in de uitvoer van industrieproducten heeft; I. overwegende dat Chili enkele van de beste natuurlijke omstandigheden ter wereld heeft voor de productie van groene waterstof; overwegende dat de Chileense regering een ambitieuze strategie voor groene waterstof heeft aangenomen met als doel dat Chili een van de grootste producenten van groene waterstof ter wereld wordt; J. overwegende dat lithium een strategische grondstof is; overwegende dat Chili de op een na grootste lithiumproducent ter wereld is en de grootste lithiumreserves ter wereld heeft; overwegende dat Chili reeds veruit de grootste lithiumleverancier van de EU is; overwegende dat Chili ook de grootste koperproducent ter wereld is; overwegende dat de Chileense regering een ambitieuze lithiumstrategie heeft aangenomen om de lithiumproductie van Chili te verhogen; overwegende dat het in het belang van zowel Chili als de EU is om Chili beter in staat te stellen zijn eigen binnenlandse industriële capaciteit in deze sector op te bouwen, met name door toegevoegde waarde te creëren door de binnenlandse verwerking en transformatie van grondstoffen; K. overwegende dat de landbouw en mijnbouw belangrijke sectoren zijn voor de Chileense economie; overwegende dat uit de duurzaamheidseffectbeoordeling is gebleken dat de lithiumwinning in Chili geconcentreerd is in gebieden met waterschaarste, gebieden waar vooral plattelands- en inheemse gemeenschappen wonen; overwegende dat een ongecontroleerde en niet-duurzame toename van de mijnbouw- en landbouwproductie negatieve gevolgen kan hebben; overwegende dat deze risico’s zorgvuldig moeten worden beheerst en nauwlettend in het oog moeten worden gehouden; L. overwegende dat het handels- en investeringsbeleid moet bijdragen tot het aanscherpen van de sociale, milieu- en dierenwelzijnsnormen en moet zorgen voor volledige eerbiediging van de grondrechten, met inbegrip van de rechten van lokale gemeenschappen en inheemse volkeren, het recht op voldoende voedsel en water en de rechten van landbouwers en andere mensen die in plattelandsgebieden werken; overwegende dat de EU-aanpak op het vlak van handel en duurzame ontwikkeling erop gericht is bij te dragen tot de doeltreffende uitvoering van de fundamentele IAO-arbeidsrechten en de Overeenkomst van Parijs; M. overwegende dat de EU de bepalingen inzake investeringsbescherming heeft hervormd, het mechanisme voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten heeft vervangen door het stelsel van investeringsgerechten (ICS) en multilaterale onderhandelingen over een investeringsgerecht heeft geopend, wat belangrijke stappen in de goede richting zijn voor een gemoderniseerd en duurzaam investeringsbeleid; overwegende dat het ICS de oude bilaterale investeringsbeschermingsverdragen die Chili met 16 EU-lidstaten heeft gesloten, zal vervangen; N. overwegende dat de Raad de volledige onderhandelingsrichtsnoeren voor de overeenkomst openbaar heeft gemaakt, wat de eerste keer is voor een dergelijke overeenkomst met betrekking tot politieke en handelsaangelegenheden, en dat de Raad daarmee gehoor heeft gegeven aan de oproepen tot meer transparantie en een betere communicatie over de inhoud en doelstellingen van de onderhandelingen; Biregionale samenwerking 1. benadrukt het geopolitieke belang van sterke biregionale betrekkingen tussen de EU en de landen van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, en het politieke belang van robuuste bilaterale betrekkingen tussen de EU en Chili, onder meer op basis van de gemoderniseerde associatieovereenkomst; benadrukt het belang van de overeenkomst op geopolitiek vlak in het licht van de aanwezigheid van andere actoren, zoals China; 2. is ingenomen met de top EU-Celac van juli 2023 en de toezegging om dit strategische partnerschap verder te verdiepen op basis van gedeelde waarden en beginselen, alsook historische, taalkundige, culturele en sociale banden; benadrukt het belang van een regelmatige biregionale dialoog en waardeert de constructieve rol van Chili in deze biregionale dialoog, en ook op multilateraal niveau; 3. benadrukt dat de EU-strategie voor Latijns-Amerika en het Caribisch gebied snel moet worden uitgevoerd, op basis van gezamenlijke prioriteiten; onderstreept dat het belangrijk is de krachten te bundelen met Celac-landen om de vrede en veiligheid, de democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en ontwikkeling te bevorderen en te waarborgen, en mondiale uitdagingen aan te pakken, zoals de klimaatverandering, de biodiversiteitscrisis, migratie, gendergerelateerd geweld en corruptie; 4. is ingenomen met de aankondiging van een financieel pakket van 45 miljard EUR ter ondersteuning van een rechtvaardige groene transitie, een inclusieve digitale transformatie, menselijke ontwikkeling en veerkracht op het gebied van gezondheid in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, en verheugt zich met name over de aanzienlijke vooruitgang in het project voor de ontwikkeling van het fonds voor groene waterstof in Chili; dringt aan op een snelle uitvoering van de investeringsagenda in het kader van de Global Gateway van de EU in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied op basis van de Team Europa-aanpak; 5. merkt op dat de steun van partners in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied met betrekking tot het stemmen in de Algemene Vergadering van de VN over de ongerechtvaardigde, niet-uitgelokte en illegale Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne zeer waardevol is geweest, en dat nog steeds is; is ingenomen met het feit dat Chili in de Algemene Vergadering van de VN vóór resoluties heeft gestemd waarin de Russische agressie tegen Oekraïne wordt veroordeeld; waardeert de humanitaire hulp van Chili aan Oekraïne en de bereidheid van Chileense specialisten om deel te nemen aan de ontmijning van het Oekraïense grondgebied; moedigt Chili aan zich aan te sluiten bij de beperkende maatregelen die door westerse landen tegen Rusland zijn genomen; Politieke dialoog en sectorale samenwerking 6. benadrukt dat Chili voor de EU een belangrijke partner in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied is en democratische waarden en veel belangen met de EU deelt; 7. merkt op dat de Associatieovereenkomst tussen de EU en Chili van 2002 een succesverhaal is, aangezien deze heeft voorzien in een duidelijk rechtskader voor regelmatig overleg en besprekingen mogelijk heeft gemaakt met betrekking tot veel gebieden van gemeenschappelijk belang; 8. stelt met tevredenheid vast dat in de overeenkomst rekening is gehouden met veel van de aanbevelingen die het Parlement voorafgaand aan de onderhandelingen over de overeenkomst heeft gedaan; 9. is ingenomen met het feit dat parlementaire diplomatie wordt erkend als een pijler van de politieke dialoog met Chili; prijst de belangrijke rol van Chili in het Andesparlement en in de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering; 10. beklemtoont hoe belangrijk het is, in het kader van de overeenkomst, dat alle inbreuken op de mensenrechten worden bestreden en dat er daadwerkelijk een einde wordt gemaakt aan alle vormen van discriminatie van inheemse volkeren, migrerende werknemers, personen met een handicap, lhbti’ers en andere kwetsbare personen; is ingenomen met het feit dat de overeenkomst robuuste bepalingen bevat inzake democratische beginselen, mensenrechten en de rechtsstaat; onderstreept hoe belangrijk het is dat de verbintenissen op het vlak van de mensenrechten afdwingbaar zijn; 11. wijst nogmaals op het belang van de bescherming van de rechten van inheemse volkeren in overeenstemming met internationale overeenkomsten zoals de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volkeren en IAO-Verdrag nr. 169, alsook de eerbiediging van de vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming van lokale gemeenschappen en inheemse volkeren; 12. benadrukt dat het belangrijk is sociale en milieunormen te hanteren en te handhaven; beklemtoont in dit verband de cruciale rol van onder andere mensenrechtenverdedigers en klokkenluiders die moet worden beschermd; 13. onderstreept dat de overeenkomst het potentieel heeft om de samenwerking tussen Chili en de EU aanzienlijk te versterken en uit te breiden naar nieuwe gebieden, gaande van cybercriminaliteit en de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering tot samenwerking op het vlak van polaire aangelegenheden; 14. is ingenomen met het feit dat de overeenkomst voorziet in versterkte politieke samenwerking op het gebied van buitenlandse en veiligheidskwesties in het licht van geopolitieke uitdagingen, met name in de strijd tegen de verspreiding van massavernietigingswapens; 15. onderstreept dat samenwerking met internationale partners een belangrijke pijler van de veiligheids- en defensieagenda van de EU is; is ingenomen met de start van de bilaterale veiligheids- en defensiedialoog tussen de EU en Chili; dringt aan op een nauwere samenwerking met Chili op het gebied van defensie en veiligheid, onder meer in het kader van het strategisch kompas; waardeert het dat Chili sinds 2004 deelneemt aan de militaire crisisbeheersingsoperatie in Bosnië en Herzegovina (operatie Althea); 16. wijst erop dat de partijen zijn overeengekomen samen te werken en van gedachten te wisselen op het gebied van reguliere en irreguliere migratie; is van mening dat de uitwisseling van beste praktijken een zeer nuttig instrument is; merkt op dat Chili een belangrijke bestemming is voor migranten uit andere Latijns-Amerikaanse landen, met name Venezuela; is zich bewust van de inspanningen van de Chileense regering voor de succesvolle integratie van migranten; erkent de belangrijke rol van Chili als tijdelijk voorzitter (President Pro Tempore) van het Quito-proces bij het coördineren van een regionale respons op de Venezolaanse migratiecrisis; 17. is bezorgd over de stijging van de georganiseerde misdaad en drugshandel in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, de steeds prominentere drugshandel in Chili en de ongekende hoeveelheden illegale drugs die vanuit de regio naar de EU worden gesmokkeld; dringt erop aan de biregionale samenwerking aanzienlijk op te voeren in de strijd tegen deze bedreigingen; acht het van belang dat de overeenkomst bepalingen bevat over samenwerking in de strijd tegen georganiseerde misdaad en drugshandel, om te komen tot een geïntegreerde, empirisch onderbouwde en doeltreffende aanpak; 18. beklemtoont dat zowel de EU als Chili zich ertoe hebben verbonden uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te worden; is ingenomen met de toezegging om de samenwerking bij de bestrijding van de klimaatcrisis in het kader van het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering te versterken en de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering effectief uit te voeren, en daarnaast nauwer samen te werken op het gebied van milieubescherming en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, onder meer in het kader van het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit; benadrukt dat deze toezeggingen moeten worden vertaald in concrete maatregelen als onderdeel van de uitvoering van de overeenkomst; 19. erkent het belang van samenwerking op het gebied van civiele satellietnavigatie, aardobservatie en andere activiteiten in de ruimte; steunt de activiteiten van het regionale Galileo-informatiecentrum in Chili, dat lokale en regionale satellietnavigatie-initiatieven monitort, potentiële markten en belanghebbenden in kaart brengt en gebruikers ondersteunt bij de ontwikkeling van nieuwe toepassingen door middel van samenwerking tussen de Latijns-Amerikaanse en Europese industrie; verheugt zich over de recente aankondiging van de uitrol van een regionale Copernicusstrategie in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, met inbegrip van een regionaal Copernicusdatacentrum in Chili; 20. is ingenomen met het potentieel voor verdere verdieping van de samenwerking op het gebied van wetenschappelijk onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie, jeugd en cultuur; 21. waardeert de toezegging om de IAO-verdragen te eerbiedigen en informatie uit te wisselen over methoden voor het meten van armoede ter ondersteuning van empirisch onderbouwde beleidsmaatregelen; moedigt de uitwisseling van beste praktijken aan gezien de grote inkomensongelijkheid in Chili; 22. is opgetogen over de hoognodige gezamenlijke inzet voor de verwezenlijking van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties en de bijbehorende duurzameontwikkelingsdoelstellingen, aangezien deze van cruciaal belang zijn om de huidige uitdagingen aan te pakken zonder iemand aan zijn lot over te laten; Handels- en investeringspijler 23. juicht de overeenkomst toe als een belangrijk signaal ter ondersteuning van open, eerlijke en op regels en waarden gebaseerde handel, in een tijd van toenemende economische versnippering en protectionisme; is van mening dat de overeenkomst beide partijen ten goede zal komen en zal bijdragen tot het bevorderen van economische ontwikkeling op lange termijn, het scheppen van werkgelegenheid, diversificatie en productieprocessen met toegevoegde waarde; 24. prijst het ambitieuze en alomvattende karakter van de handels- en investeringspijler van de overeenkomst, die inspeelt op de prioriteiten die zijn vastgesteld in de aanbeveling van het Parlement van 14 september 2017 (7) ; merkt op dat met deze overeenkomst 99 % van de tarieflijnen volledig wordt geliberaliseerd en meer dan 95 % van de handel tussen de EU en Chili vrijgesteld zal zijn van invoerrechten; is ingenomen met het feit dat de overeenkomst is gemoderniseerd op basis van de WTO-Overeenkomst inzake handelsfacilitatie; benadrukt in dit verband dat het cruciaal is om bij de uitvoering van de overeenkomst onnodige administratieve lasten te vermijden en de uitvoerprocedures te vereenvoudigen; 25. verheugt zich over het feit dat het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling ambitieuze en bindende toezeggingen op het gebied van milieu- en arbeidsnormen bevat; betreurt echter dat de overeenkomst nog niet volledig is afgestemd op de nieuwe EU-aanpak op het gebied van handel en duurzame ontwikkeling; 26. merkt op dat de EU en Chili, in de gezamenlijke verklaring over handel en duurzame ontwikkeling die aan de overeenkomst is gehecht, zich ertoe verbinden om op het moment van inwerkingtreding van de interim-handelsovereenkomst de bepalingen over handel en duurzame ontwikkeling die in de overeenkomst zijn opgenomen te herzien; onderstreept hoe belangrijk een ambitieuze herziening is om de overeenkomsten in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van de Europese Green Deal en de EU-hervormingsvoorstellen op het gebied van handel en duurzame ontwikkeling, zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 2022, getiteld “De kracht van handelspartnerschappen: samen voor groene en rechtvaardige groei”, waarmee bepalingen zouden worden toegevoegd ter versterking van het handhavingsmechanisme van het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling, met inbegrip van de mogelijkheid om een nalevingsfase toe te passen en handelssancties als laatste redmiddel op te leggen wanneer de Overeenkomst van Parijs of de fundamentele beginselen en rechten op het werk van de IAO niet worden nageleefd; 27. verwacht dat de herziening wordt uitgevoerd binnen de in de gezamenlijke verklaring gestelde termijn en na zinvol overleg met alle belanghebbenden; verzoekt de Commissie het Parlement ten volle te informeren over de herzieningsprocedure, overeenkomstig haar verplichtingen uit hoofde van artikel 218, lid 10, VWEU, en ten volle rekening te houden met eventuele opmerkingen van het Parlement; 28. merkt op dat beide partijen zich er in de gezamenlijke verklaring toe verbinden de mogelijkheid te overwegen om in het kader van de herziening van de bepalingen inzake handel en duurzame ontwikkeling de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering op te nemen als een essentieel onderdeel van de overeenkomst; 29. benadrukt dat een stappenplan voor de uitvoering met concrete doelen en termijnen, opgesteld in overleg met het maatschappelijk middenveld, een nuttig instrument zou zijn om uitdagingen op het gebied van handel en duurzame ontwikkeling aan te pakken; 30. is verheugd over de toezegging van de partijen om, in overeenstemming met hun respectieve verplichtingen in het kader van de IAO, bij de uitbouw van de internationale handel te streven naar waardig werk voor iedereen, met name voor vrouwen, jongeren en personen met een handicap; 31. is ingenomen met de erkenning van de kennis en praktijken van inheemse volkeren in het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling; betreurt echter dat er niet expliciet wordt verwezen naar IAO-Verdrag nr. 169 en het VN-beginsel van vrije, voorafgaande en geïnformeerde instemming dat is verankerd in de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volkeren, waarmee de rechten van inheemse volkeren in handelsrelaties worden gewaarborgd; 32. is ingenomen met het feit dat voor het eerst in een EU-handelsovereenkomst een specifiek afzonderlijk hoofdstuk is opgenomen over handel en gender waarin wordt erkend hoe belangrijk het is om een genderperspectief te integreren in de bevordering van inclusieve economische groei, en hoe cruciaal genderresponsieve beleidsmaatregelen in dit verband kunnen zijn; pleit er nadrukkelijk voor een aantal bindende toezeggingen op te nemen om belemmeringen voor vrouwen weg te nemen en de discriminatie van vrouwen uit te bannen, gendergelijkheid en de positie van vrouwen te verbeteren en ervoor te zorgen dat internationale handel iedereen ten goede komt; is groot voorstander van de toezegging om genderoverwegingen te integreren in alle beleidsmaatregelen en instrumenten en van de gezamenlijke verbintenis om de verplichtingen krachtens het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen daadwerkelijk uit te voeren en om de vijfde duurzameontwikkelingsdoelstelling inzake gendergelijkheid te verwezenlijken; verwacht van de Commissie dat zij in alle toekomstige handelsbesprekingen op dit precedent voortbouwt; 33. neemt kennis van de afschaffing van de invoerrechten op EU-uitvoer, waardoor 99,9 % van de uitvoer nu vrij is van invoerrechten, wat gunstig kan zijn voor Europese producenten van hoogwaardige agrovoedingsproducten; is ingenomen met het feit dat de tariefcontingenten voor rund- en schapenvlees (beide gevoelige producten) niet langer een automatische jaarlijkse verhoging omvatten maar in plaats daarvan een vast bedrag, waardoor in de toekomst een stabielere markttoegang voor Chileense vleesproducten zal worden gewaarborgd; verzoekt de Commissie haar cumulatieve effectbeoordeling van de gevolgen van alle handelsovereenkomsten voor de landbouwsector in de EU bij te werken en met name de agrarische elementen van de overeenkomst te evalueren, alsook concessies in het kader van andere bestaande en geplande handelsregelingen, om de buitensporige accumulatie ervan te voorkomen; 34. neemt kennis van de geleverde inspanningen ter bescherming van gevoelige landbouwproducten uit de EU, zoals vlees (rundvlees, gevogelte, varkens- en schapenvlees), bepaalde groenten en fruit (bv. knoflook, appelsap en druivensap) en olijfolie door een beperkte en gecontroleerde toegang op te leggen voor zeer gevoelige producten aan de hand van tariefcontingenten en door suiker en bananen volledig uit te sluiten van handelsliberalisering om de productie in de EU te beschermen; 35. stelt vast dat de overeenkomst aanvullend voorziet in de bescherming van 216 geografische aanduidingen voor landbouwproducten uit de EU en 18 geografische aanduidingen voor landbouwproducten uit Chili, bovenop de bestaande overeenkomsten inzake wijnen en gedistilleerde dranken, die voorzien in de bescherming van 1 745 geografische aanduidingen voor wijn uit de EU en 257 geografische aanduidingen voor gedistilleerde dranken en gearomatiseerde wijnen uit de EU; benadrukt dat de door de EU en Chili overeengekomen uitbreiding van geografische aanduidingen een belangrijke stap vooruit is voor de bescherming van geografische aanduidingen van de EU op mondiaal niveau; vraagt de Commissie de doeltreffende handhaving van de regels voor de bescherming van geografische aanduidingen voor EU-producten in Chili te waarborgen en te overwegen de lijst van beschermde producten met een geografische aanduiding uit te breiden; 36. verheugt zich over het feit dat in de overeenkomst van een speciaal hoofdstuk wordt opgenomen over duurzame voedselsystemen ter bevordering van bilaterale en internationale samenwerking met betrekking tot een duurzaam voedselsysteem, alsmede bepalingen inzake dierenwelzijn, de strijd tegen voedselverspilling, de geleidelijke afschaffing van het gebruik van antibiotica, de duurzaamheid van de voedselketen en pesticiden; neemt met name kennis van de hernieuwde wederzijdse toezeggingen om het gebruik van antibiotica als groeibevorderaar dat sinds 2018 in Chili wordt toegepast, geleidelijk af te schaffen; verzoekt de Commissie met klem ten volle gebruik te maken van de bepalingen over samenwerking in dat hoofdstuk en de uitwisseling van informatie over innovatieve landbouwpraktijken te vergemakkelijken, zodat het hoofdstuk niet minder ambitieus is dan de duurzaamheidsinspanningen van de EU op het gebied van wetgeving inzake biodiversiteit, milieubescherming en beperking van de klimaatverandering; beklemtoont dat bij deze samenwerking ook moet worden gestreefd naar de doelstellingen van het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal dat is aangenomen in het kader van het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit, waarin onder meer de mondiale doelstelling is opgenomen om vóór 2030 “het algehele risico van pesticiden en zeer gevaarlijke chemicaliën met ten minste de helft te verminderen”; 37. is van mening dat het handelsbeleid van de EU ertoe moet bijdragen om samen de strengste normen te halen en te handhaven op het gebied van voedselveiligheid, milieu, dierenwelzijn, sociale en mensenrechten; verzoekt het Subcomité duurzame voedselsystemen tussen de EU en Chili om daartoe een ambitieus samenwerkingsplan te ontwikkelen; 38. verheugt zich over het feit dat in de overeenkomst het mechanisme voor één entiteit is opgenomen omdat zo wordt vermeden dat elke lidstaat een protocol moet ondertekenen om agrovoedingsproducten naar Chili uit te voeren, en hierdoor het totale potentieel van de overeenkomst wordt verbeterd en onnodige lasten en kosten worden beperkt; dringt erop aan dat deze maatregel wordt opgenomen in toekomstige handelsovereenkomsten; 39. spoort de EU en Chili ertoe aan bilaterale of multilaterale samenwerking te overwegen om te komen tot duurzame en milieuvriendelijke productiepraktijken en de uitwisseling van optimale werkmethoden op het gebied van onderzoek, innovatie en technologische ontwikkeling; is verheugd over het voornemen van beide partijen om expertise uit te wisselen over de vaststelling en uitvoering van normen op het gebied van dierenwelzijn; 40. verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor een gelijk speelveld voor alle landbouw-, visserij- en aquacultuurproducten die in de Unie in de handel worden gebracht, ongeacht hun oorsprong, met inbegrip van producten die afkomstig zijn uit Chili; benadrukt dat het belangrijk is de beleidscoherentie van EU-initiatieven te verbeteren, met name wat betreft handel, duurzame ontwikkeling, milieubescherming, industriebeleid, visserij en landbouw; 41. is ingenomen met het feit dat de overeenkomst een reeks maatregelen bevat die zowel de EU als Chili moeten nemen ter ondersteuning van de inspanningen om illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserijpraktijken (IOO-visserij) te bestrijden en om de handel in producten van IOO-visserij tegen te gaan; is voorts verheugd over het feit dat zowel de EU als Chili zich onlangs hebben aangesloten bij de verbintenis van de alliantie voor actie tegen IOO-visserij (IUU Fishing Action Alliance Pledge), met het oog op ambitieuze doelstellingen en maatregelen in de strijd tegen IOO-visserij; 42. is ingenomen met het feit dat de ultraperifere gebieden in aanmerking zijn genomen in de bilaterale vrijwaringsmaatregelen van de overeenkomst; 43. verwacht dat de bepalingen inzake liberalisering van investeringen en investeringsbescherming een verdere stimulans zullen vormen voor duurzame investeringen in beide richtingen, door ervoor te zorgen dat investeerders van beide kanten kunnen rekenen op een eerlijke en niet-discriminerende behandeling; benadrukt dat investeringen rechtszekerheid, vertrouwen en voorspelbaarheid vereisen; beklemtoont dat de bepalingen over investeringsbescherming in overeenstemming zijn met de nieuwe aanpak van de EU inzake investeringsbescherming, die moet zorgen voor een passend evenwicht tussen investeringsbescherming en het recht van regeringen om regels op te stellen in het algemeen belang; herinnert eraan dat in een gezamenlijke interpretatieve verklaring wordt bevestigd dat de partijen het erover eens zijn dat de bepalingen inzake investeringsbescherming moeten worden uitgelegd en toegepast met inachtneming van hun verbintenissen in het kader van de Overeenkomst van Parijs, en wordt verduidelijkt dat investeerders mogen verwachten dat de EU en Chili maatregelen zullen nemen om de klimaatverandering tegen te gaan; merkt op dat de in de overeenkomst vastgestelde geschillenbeslechtingsprocedures het stelsel van investeringsgerechten van de EU volgen, met een permanent, onafhankelijk en onpartijdig gerecht van eerste aanleg en een beroepsinstantie; benadrukt dat de bepalingen inzake investeringsbescherming moeten worden uitgevoerd en verder moeten worden verbeterd overeenkomstig de aanbevelingen van het Parlement in zijn resolutie van 23 juni 2022 over de toekomst van het internationale investeringsbeleid van de EU; 44. is ervan overtuigd dat de nieuwe verbintenissen betreffende toegang tot de markt voor diensten zowel voor Europese als Chileense ondernemingen nieuwe zakelijke kansen zullen creëren, ook voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); merkt op dat de overeenkomst een geavanceerd hoofdstuk over digitale handel bevat om de elektronische handel te vergemakkelijken en klanten online te beschermen; 45. benadrukt dat de overeenkomst het recht van regeringen om in het algemeen belang regels vast te stellen onverlet laat, bijvoorbeeld om de volksgezondheid, consumenten of het milieu te beschermen; wijst erop dat het recht van regeringen om regels vast te stellen niet beperkt is tot deze gebieden; beklemtoont dat de overeenkomst het recht van de overheid waarborgt om openbare diensten zoals onderwijs, gezondheidszorg en watervoorziening in stand te houden of particulier verleende diensten opnieuw te nationaliseren; 46. benadrukt dat Europese en Chileense bedrijven zullen kunnen profiteren van een betere toegang tot de markten voor overheidsopdrachten voor goederen, diensten en werk op (sub-)centraal niveau; wijst op de aangescherpte transparantievereisten; verheugt zich over het feit dat de overeenkomst de aanbestedende entiteiten de mogelijkheid biedt om tijdens de hele aanbestedingsprocedure rekening te houden met sociale en milieuoverwegingen; 47. is ingenomen met het specifieke hoofdstuk over kmo’s, die een groot deel van de handel tussen de EU en Chili uitmaken; verzoekt de Commissie kmo’s te helpen zoveel mogelijk te profiteren van de mogelijkheden van de gemoderniseerde overeenkomst, onder meer door bedrijven in de import en export richtsnoeren te verstrekken over de nieuwe mogelijkheden voor markttoegang, alsook administratieve en technische ondersteuning te bieden, procedures te vereenvoudigen en technische handelsbelemmeringen weg te nemen die vooral kmo’s benadelen; 48. benadrukt dat er in het kader van de wereldwijde inspanningen ter bestrijding van de klimaatverandering snel zal moeten worden overgestapt op hernieuwbare energie en dat overheden snel maatregelen zullen moeten nemen om fossiele brandstoffen geleidelijk af te bouwen, onder meer door investeringen in fossiele brandstoffen te verminderen en het klimaatbeleid van overheden uit te sluiten van investeringsbescherming; beklemtoont dat de overeenkomst moet bijdragen aan de internationale inspanningen voor de omschakeling op hernieuwbare energie; dringt er bij de partijen op aan om de bepalingen inzake investeringsbescherming af te stemmen op het milieubeleid, de arbeidsrechten en de mensenrechten; stelt echter vast dat de overeenkomst bescherming mogelijk maakt voor investeringen in fossiele brandstoffen; benadrukt het potentieel van Chili om een belangrijke rol te spelen in de wereldwijde groene en rechtvaardige transities, wat ook de ontwikkeling van zijn eigen industriële capaciteiten ten goede zou komen; merkt op dat er enorme, duurzame en voorspelbare investeringen van onder meer EU-bedrijven nodig zijn om de Chileense sector voor hernieuwbare energie en de infrastructuur daarvan verder uit te bouwen en op te schalen; is in dit verband van mening dat de Global Gateway de ontwikkeling van gezamenlijke strategische projecten mogelijk moet maken en de capaciteitsopbouw moet bevorderen; is in deze context ingenomen met de start van een Europees initiatief voor de ontwikkeling van hernieuwbare waterstof in Chili, waarmee de ontwikkeling van deze strategische industrie in het land wordt bevorderd, werkgelegenheid wordt gecreëerd en ook de uitvoer van hernieuwbare waterstof naar Europa en de rest van de wereld wordt gestimuleerd; 49. benadrukt de leidende rol van Chili als belangrijke leverancier van kritieke grondstoffen, met inbegrip van grondstoffen die essentieel zijn voor de groene en de digitale transities, zoals lithium en koper; prijst de Chileense partners voor hun inzet wat betreft de samenwerking met de EU bij de toelevering van kritieke grondstoffen, die bijdraagt tot de veerkracht van de EU in sectoren zoals energie, vervoer, digitale infrastructuur en defensie; benadrukt dat EU-bedrijven dankzij deze wederzijds voordelige overeenkomst niet-discriminerende toegang tot Chileense grondstoffen zullen hebben, terwijl Chili voldoende ruimte wordt gelaten om beleid inzake lokale waardetoevoeging te voeren door de binnenlandse verwerking en transformatie van grondstoffen; neemt kennis van de bepalingen inzake dubbele prijsstelling en de beperkingen op het gebied van uitvoermonopolie; is van mening dat de EU Chili actief moet ondersteunen bij zijn inspanningen om op te klimmen in de waardeketen; is ervan overtuigd dat de exploitatie van grondstoffen op een ecologisch en sociaal duurzame wijze moet gebeuren en dat lokale gemeenschappen er baat bij moeten hebben en erbij moeten worden betrokken, waaronder inheemse gemeenschappen, wier rechten daarbij volledig geëerbiedigd moeten worden, met inbegrip van het recht op vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming; is ingenomen met het memorandum van overeenstemming tussen de EU en Chili over een strategisch partnerschap inzake waardeketens voor duurzame grondstoffen en dringt aan op een snelle uitvoering ervan; Institutionele bepalingen 50. acht het belangrijk dat de Gemengde Parlementaire Commissie (GPC) op de hoogte wordt gebracht van de besluiten en aanbevelingen van de Gezamenlijke Raad en dat de GPC aanbevelingen kan doen aan de Gezamenlijke Raad over de uitvoering van de overeenkomst; pleit ervoor dat de GPC tweemaal per jaar samenkomt om de parlementaire betrekkingen tussen beide partijen verder te verdiepen; 51. is ingenomen met een geïnstitutionaliseerd mechanisme om maatschappelijke organisaties te betrekken bij de uitvoering van de overeenkomst en de versterking van de interne raadgevende groepen; verzoekt de Commissie en de Chileense autoriteiten ervoor te zorgen dat het maatschappelijk middenveld actief en zinvol wordt betrokken bij het toezicht op de uitvoering van de overeenkomst, met inbegrip van ngo’s, vertegenwoordigers van inheemse volkeren en vertegenwoordigers van bedrijven en vakbonden; 52. verzoekt beide partijen voldoende financiële middelen en technische bijstand te verstrekken aan de interne raadgevende groepen zodat zij hun taken naar behoren kunnen uitvoeren; verwacht dat de interne raadgevende groepen van Chili en de EU nauw samenwerken; 53. dringt bij beide partijen aan op een snelle uitvoering van de overeenkomst, wat iedereen ten goede komt, met name kmo’s en vrouwen; 54. herinnert eraan dat de overeenkomst zowel op het niveau van de EU als van de lidstaten moet worden geratificeerd, terwijl de interim-handelsovereenkomst direct na ratificatie door het Parlement en de Raad in werking zal treden, omdat deze slechts van toepassing is op de handels- en investeringsaspecten die onder de exclusieve bevoegdheid van de EU vallen; is van mening dat de opsplitsing van de overeenkomst om het ratificatieproces te versnellen volledig in overeenstemming is met de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en haar lidstaten en een snelle ratificatie van de onderdelen die onder de exclusieve bevoegdheid van de EU vallen mogelijk maakt, terwijl het brede karakter van de overeenkomst behouden blijft; o o o 55. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van de Republiek Chili. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2023)0147 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 194, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0050/2023), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juni 2023 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 20 december 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien de brief van de Begrotingscommissie, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9‑0261/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1227/2011 en (EU) 2019/942 wat de verbetering van de bescherming van de Unie tegen marktmanipulatie op de groothandelsmarkt voor energie betreft (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1106.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0281 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0200/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 oktober 2021 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 13 oktober 2021 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 6 december 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie juridische zaken en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0038/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. neemt kennis van de verklaring de Commissie die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd; 3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 29 februari 2024 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2024/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 910/2014, wat betreft de vaststelling van het Europees kader voor digitale identiteit (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2024/1183.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Verklaring van de Commissie betreffende artikel 45 naar aanleiding van de vaststelling van Verordening (EU) 2024/1183 (3) De Commissie is ingenomen met het bereikte akkoord, waarin volgens haar duidelijk wordt gemaakt dat webbrowsers gekwalificeerde certificaten voor websiteauthenticatie moeten ondersteunen en ervoor moeten zorgen dat deze interoperabel zijn, met als enig doel de identiteitsgegevens van de eigenaar van de website op een gebruikersvriendelijke manier weer te geven. De Commissie is zich ervan bewust dat deze verplichting niet vooruitloopt op de methoden die worden gebruikt om deze identiteitsgegevens weer te geven. De Commissie is ingenomen met het bereikte akkoord, waarin volgens haar duidelijk wordt gemaakt dat webbrowsers niet in hun veiligheidsbeleid worden beperkt doordat zij gekwalificeerde certificaten voor websiteauthenticatie moeten erkennen, en dat het in het voorgestelde artikel 45 aan de webbrowsers wordt overgelaten om hun eigen procedures en criteria te behouden en toe te passen teneinde de privacy van onlinecommunicatie met behulp van versleuteling en andere beproefde methoden te handhaven. De Commissie beseft dat in ontwerpartikel 45 aan webbrowsers geen verplichtingen of beperkingen worden opgelegd met betrekking tot de wijze waarop zij versleutelde verbindingen met websites tot stand brengen of waarop zij de cryptografische sleutels authenticeren die bij het opzetten van die verbindingen worden gebruikt. De Commissie wijst erop dat zij, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie over beter wetgeven van 13 april 2016, een beroep zal doen op deskundigengroepen, gericht belanghebbenden zal raadplegen en in voorkomend geval openbare raadplegingen zal houden. Verklaring van de Commissie over onzichtbaarheid naar aanleiding van de vaststelling van Verordening (EU) 2024/1183 (4) De Commissie is ingenomen met het bereikte akkoord, waarin volgens haar wordt bevestigd dat aanbieders van de Europese portemonnee voor digitale identiteit op grond van deze wijzigingsverordening geen persoonsgegevens mogen verwerken die zijn opgenomen in of voortvloeien uit het gebruik van de portemonnee, voor andere doeleinden dan de levering van portemonneediensten. De Commissie is ook verheugd dat het begrip “onzichtbaarheid” in overweging 11 quater van het ontwerp van wijzigingsverordening is opgenomen, wat ervoor moet zorgen dat aanbieders van portemonnees geen details over de dagelijkse transacties van gebruikers kunnen zien en verzamelen. De Commissie is van mening dat dit begrip betekent dat er geen correlatie van gegevens tussen verschillende diensten mag zijn met het oog op het traceren van gebruikers of voor het bepalen, analyseren en voorspellen van persoonlijk gedrag, interesses of gewoonten. Tegelijkertijd erkent de Commissie dat aanbieders van Europese portemonnees voor digitale identiteit, in volledige overeenstemming met Verordening (EU) 2016/679 en met uitdrukkelijke toestemming van de gebruiker, toegang mogen hebben tot bepaalde categorieën persoonsgegevens, bijvoorbeeld om te waarborgen dat zij ononderbroken portemonneediensten kunnen leveren of om de gebruikers te beschermen tegen verstoringen in de verlening ervan. Die gegevens moeten beperkt blijven tot wat voor elk specifiek doel noodzakelijk is. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Rusland, en met name die over Aleksej Navalny en de mensenrechtensituatie in het land, – gezien de verklaring van de Conferentie van voorzitters van het Europees Parlement van 21 februari 2024, – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid namens de Europese Unie van 19 februari 2024 over de dood van Aleksej Navalny, – gezien de gezamenlijke verklaring van de voorzitter van de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 februari 2024 over de dood van Aleksej Navalny, – gezien de grondwet van de Russische Federatie en de internationale verplichtingen op het gebied van de mensenrechten die Rusland heeft onderschreven, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in de Russische Federatie, Mariana Katzarova, van 15 september 2023, getiteld “Situation of human rights in the Russian Federation” (Situatie van de mensenrechten in de Russische Federatie), – gezien de verklaring van de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in de Russische Federatie van 22 februari 2024, – gezien het verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten van 11 juli 2023, getiteld “Protecting human rights defenders at risk: EU entry, stay and support” (Bescherming van bedreigde mensenrechtenverdedigers: binnenkomst, verblijf en ondersteuning in de EU), – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Aleksej Navalny, een prominente Russische politieke figuur en winnaar van de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken 2021, om het leven is gekomen in een Siberische strafkolonie ten noorden van de poolcirkel, waar hij een ongegronde, politiek gemotiveerde gevangenisstraf uitzat; overwegende dat de moord op Aleksej Navalny opnieuw een teken is van de toenemende en systematische onderdrukking in Rusland; overwegende dat de volledige verantwoordelijkheid voor zijn dood bij de Russische staat ligt, met name bij president Vladimir Poetin, die ter verantwoording moet worden geroepen; B. overwegende dat de Russische autoriteiten nog geen informatie hebben verstrekt over de exacte oorzaken en omstandigheden van zijn dood, en dat zijn lichaam pas op 24 februari 2024 aan de familie is vrijgegeven voor een medisch onderzoek en zijn begrafenis; overwegende dat er geen onafhankelijke autopsie of onderzoek naar de doodsoorzaak is uitgevoerd; C. overwegende dat Aleksej Navalny gevangen zat sinds 17 januari 2021, de dag waarop hij was teruggekeerd naar Rusland na zijn medische revalidatie als gevolg van een door de staat gesteunde moordaanslag met het internationaal verboden zenuwgas novitsjok; overwegende dat hij eerder al vele malen was gearresteerd en gevangengezet en op valse en politiek gemotiveerde gronden was veroordeeld tot lange gevangenisstraffen, in een duidelijke poging een einde te maken aan zijn politieke activiteiten en anticorruptiecampagnes; overwegende dat hij tijdens zijn gevangenschap in verschillende beruchte gevangenissen en strafkolonies werd onderworpen aan psychologische druk, willekeurige straffen, ernstige mishandeling en foltering; overwegende dat de gezondheid van Aleksej Navalny was achteruitgegaan als gevolg van mishandeling en een gebrek aan passende medische zorg; D. overwegende dat Aleksej Navalny de belichaming was van de strijd voor vrijheid en democratie met zijn droom van een “mooi Rusland van de toekomst”; overwegende dat de voortdurende evolutie in zijn standpunten over de Russische politiek en de rol van Rusland in de wereld met respect is ontvangen; overwegende dat Navalny met zijn werk de onrechtmatigheden en corruptie heeft blootgelegd die kenmerkend zijn voor het Russische regeringssysteem; overwegende dat Navalny zijn strijd vanuit de gevangenis onvermoeibaar en moedig heeft voortgezet, waaruit zijn inzet bleek voor de beginselen van democratie en rechtvaardigheid; overwegende dat de advocaten van Navalny worden lastiggevallen en dat drie van hen sinds oktober 2023 in voorlopige hechtenis zitten; E. overwegende dat volgens sommige berichten Russische burgers in steden en dorpen in heel Rusland hulde brengen aan Aleksej Navalny, dat velen van hen wegens deze vreedzame acties in hechtenis zitten en dat sommigen van hen doelgericht zijn opgeroepen voor militaire dienst; overwegende dat onder meer de EU-ambassadeur in Rusland, Roland Galharague, en vele van zijn tegenhangers uit de lidstaten, het VK en de VS Aleksej Navalny hebben herdacht bij de Solovetski-gedenksteen in Moskou; F. overwegende dat het politieke systeem in Rusland wordt gecontroleerd door een geconsolideerd autoritair regime dat verwikkeld is in ongebreidelde corruptie; overwegende dat het regime vervalste verkiezingen gebruikt om de schijn van democratie op te houden en alle macht in handen van Vladimir Poetin concentreert; overwegende dat de regering elke afwijkende mening onderdrukt met de steun van loyalistische veiligheidstroepen, een onderdanige rechterlijke macht, gecontroleerde media en een wetgevende macht die bestaat uit een regeringspartij en volgzame oppositiepartijen; G. overwegende dat de dood van Aleksej Navalny geen geïsoleerd incident is, maar het hoogtepunt in het patroon van geweld, onderdrukking van dissidentie en intimidatie van politieke tegenstanders en activisten uit het maatschappelijk middenveld, dat eigen is aan het Kremlinregime; overwegende dat tal van democratische rechten en burgerlijke vrijheden die in de Russische grondwet zijn gewaarborgd in de praktijk onbestaande zijn; overwegende dat de Russische Federatie voortdurend het internationaal recht schendt en haar verbintenissen niet nakomt; H. overwegende dat de hardhandige onderdrukking van een onafhankelijk maatschappelijk middenveld in Rusland – gericht tegen niet-gouvernementele organisaties, mensenrechtenverdedigers, journalisten, advocaten, historici, verdedigers van de rechten van vrouwen en lhbtiq+-personen, milieuactivisten en personen die opkomen voor etnische en culturele minderheden – een verwoestende uitwerking heeft gehad op het leven en de vrijheden van personen die behoren tot minderheden, lhbtiq+-personen, vrouwen en alle personen die zich niet houden aan de geldende normen of kritiek uiten op het regime en het beleid van Rusland; overwegende dat een actief maatschappelijk middenveld en een vrije media van cruciaal belang zijn om democratische en open samenlevingen en de eerbiediging van de mensenrechten te garanderen; I. overwegende dat het regime van Poetin een generatie Russische mensenrechtenorganisaties monddood heeft gemaakt, waaronder Memorial en de Moskouse Helsinki-groep; overwegende dat de EU onderdak biedt aan diverse Russische dissidenten en vertegenwoordigers van de media en maatschappelijke organisaties, die Rusland moesten verlaten omdat ze door hun kritiek op de regering een groot risico liepen op represailles van de autoriteiten; J. overwegende dat veel oppositieleden in Rusland blijven en met gevaar voor eigen leven vanuit Rusland blijven strijden voor democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten; overwegende dat vertegenwoordigers van de oppositie stelselmatig worden blootgesteld aan verbale aanvallen, tegen hun persoon gerichte campagnes en demonisering door de regering of regeringsgezinde media; overwegende dat de mensenrechtengroep Memorial meer dan 600 mensen in Rusland als politieke gevangenen heeft bestempeld; K. overwegende dat de Russische autoriteiten sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland in 2022 hun onderdrukking van de politieke oppositie, de media en het maatschappelijk middenveld hebben opgevoerd, de rechten en individuele vrijheden nog verder hebben ingeperkt om binnenlandse dissidenten monddood te maken, onder meer door elke mening die gericht is tegen de oorlog strafbaar te stellen; overwegende dat tegenstanders van de oorlog verhinderd zijn zich kandidaat te stellen bij de komende presidentsverkiezingen van 2024 in Rusland; L. overwegende dat er volgens de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in de Russische Federatie, in Rusland geen veilige ruimte meer is voor burgeracties of politieke oppositie; M. overwegende dat de ernstige inperking van de mensenrechten door het Russische regime duidelijk in strijd is met de eigen grondwet en het rechtskader van het land, en een schending van de internationale verplichtingen van Rusland vormt; N. overwegende dat transparante, democratische, vrije en eerlijke politieke concurrentie niet verenigbaar is met de politieke onderdrukking in de Russische Federatie die al jaren aanhoudt en heeft geleid tot de moord op de belangrijke leider van de Russische oppositie, Aleksej Navalny; 1. veroordeelt de moord op Aleksej Navalny ten stelligste; betuigt zijn oprechte deelneming aan zijn familie, medestanders en collega’s, alsook aan zijn talloze aanhangers in heel Rusland; betuigt zijn volledige steun aan Joelia Navalnaja, die vastberaden is om het werk voort te zetten dat Aleksej Navalny met haar steun is begonnen, alsook aan de door Navalny opgerichte anticorruptiestichting, die haar werkzaamheden onder de nieuwe omstandigheden voortzet; 2. betuigt zijn respect aan Aleksej Navalny als politiek leider en vooraanstaand anticorruptiepoliticus, die dankzij zijn moed, charisma en vermogen om mensen te mobiliseren, heeft bereikt wat anderen hadden geprobeerd te bereiken maar waarin weinigen waren geslaagd, namelijk mensen mondiger maken door hen te overtuigen van hun vermogen om hun leven te verbeteren, de samenleving te veranderen en de politiek te beïnvloeden; 3. herinnert aan zijn bijdragen aan de ontwikkeling van het maatschappelijk bewustzijn door middel van echte openbare debatten, politieke campagnes, straatprotesten en innovatieve communicatie, die ertoe hebben geleid dat velen hem beschouwen als de vertegenwoordiger van een toekomstvisie van een ander Rusland, waar de macht niet in handen is van een kleptocratisch regime dat wordt beschermd door onderdanige rechtshandhavers, maar in handen van het volk, waaraan die macht ten dienste staat; 4. vraagt de Russische autoriteiten om toe te laten dat het lichaam van Aleksej Navalny wordt begraven volgens de wensen van zijn familie en zijn familie niet te belemmeren in hun poging om een waardige begrafenisplechtigheid te organiseren; eist een onafhankelijk en transparant internationaal onderzoek naar de exacte omstandigheden van Aleksej Navalny’s dood en naar degenen die daar verantwoordelijk voor zijn, teneinde de waarheid aan het licht te brengen, de verantwoordelijken ter verantwoording te roepen en te zorgen voor gerechtigheid; verzoekt de EU en haar lidstaten een leidende rol op zich te nemen bij het oproepen tot en ondersteunen van dit onderzoek; 5. betreurt en veroordeelt de georkestreerde desinformatiecampagnes van door het Kremlin gecontroleerde media die hebben geprobeerd de nalatenschap en waardigheid van Aleksej Navalny zowel vóór als na zijn dood te bekladden, alsook die van zijn vrouw, familie en naaste medewerkers; 6. verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de lidstaten de Russische politieke leiders en autoriteiten ter verantwoording te roepen, in nauwe coördinatie met partners van de EU; verzoekt de Raad om effectief gebruik te maken van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten en doelgerichte maatregelen te treffen tegen degenen die betrokken zijn bij en verantwoordelijk zijn voor de politiek gemotiveerde processen tegen Aleksej Navalny en zijn veroordeling, gevangenschap en detentieomstandigheden, met inbegrip van de openbaar aanklagers en rechters, het gevangenispersoneel en degenen die verantwoordelijk zijn voor zijn voortijdige dood; is ingenomen met de recente sancties die door de VS zijn vastgesteld naar aanleiding van Navalny’s dood, en roept de EU op om haar sancties te coördineren met internationale partners; 7. onderstreept dat de Russische regering en Vladimir Poetin persoonlijk strafrechtelijke en politieke verantwoordelijkheid dragen voor de dood van hun meest prominente tegenstander, Aleksej Navalny, en dat het in dergelijke omstandigheden gerechtvaardigd is de legitimiteit van Vladimir Poetin aan de orde te stellen in het publieke en internationale debat; 8. betuigt zijn solidariteit met al degenen in Rusland en daarbuiten die, ondanks de opzettelijk wrede repressie en de ernstige persoonlijke gevolgen voor hen, nog steeds de moed vinden om de waarheid te spreken, de menselijke waarden te verdedigen en te strijden voor een democratische en vreedzame toekomst voor Rusland; is van mening dat de bevolking van Rusland niet mag worden verward met het oorlogszuchtige, autocratische en kleptocratische Kremlinregime; 9. hekelt de escalatie van mensenrechtenschendingen door het Russische regime en veroordeelt de voortdurende onderdrukking van regeringscritici, mensenrechtenverdedigers, antioorlogs- en milieuactivisten, leiders van nationale minderheden, inheemse activisten, onafhankelijke journalisten en historici, alsook de toenemende repressie van lhbtiq+-gemeenschappen; verzoekt de VN-Mensenrechtenraad onmiddellijk een onderzoek in te stellen naar daden van onmenselijke opsluiting, foltering en moord ten aanzien van politieke tegenstanders; onderstreept dat de moord op Aleksej Navalny een krachtig signaal is van de dringende noodzaak om het repressieve beleid van het Russische regime aan te pakken en resoluut stelling te nemen tegen dergelijke acties; 10. dringt er bij de Russische autoriteiten op aan alle willekeurige aanklachten in te trekken en alle politieke gevangenen en personen die willekeurig worden vastgehouden onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot Vladimir Kara‑Moerza, Joeri Dmitriev, Ilja Jasjin, Aleksej Gorinov, Lilia Tsjanysjeva, Ksenia Fadejeva, Vadim Ostanin, Daniel Cholodny, Vadim Kobzev, Igor Sergoenin, Aleksej Lipster, Viktoria Petrova, Maria Ponomarenko, Aleksandra Skotsjilenko, Svetlana Petrijtsjoek, Evgenia Berkovitsj, Dmitry Ivanov, Ioann Koermojarov, Igor Barysjnikov, Dmitry Talantov, Aleksej Moskalev, Oleg Orlov, Boris Kagarlitski en Ivan Safronov; 11. dringt er bij de Russische autoriteiten op aan onmiddellijk een einde te maken aan het gebruik van foltering en andere vormen van mishandeling of willekeurige disciplinaire maatregelen tegen alle gedetineerden en de detentieomstandigheden dringend te hervormen zodat deze voldoen aan de verplichtingen van Rusland uit hoofde van het internationaal recht inzake de mensenrechten, met name wat betreft de toegang van gevangenen tot artsen van hun keuze, passende medische behandeling, advocaten en de communicatie met hun familie; 12. verzoekt de lidstaten meer inspanningen te leveren om haalbare manieren te vinden om de gevangenen die er het ergst aan toe zijn, met name politieke gevangenen die ziek zijn of gefolterd zijn, vrij te krijgen, met inbegrip van de mogelijkheid van eventuele uitwisselingen van gevangenen; verzoekt de Raad een speciale rol van gezant voor politieke gevangenen en gijzelaars in Rusland in het leven te roepen om dergelijke inspanningen te coördineren, in samenwerking met internationale partners, en als contactpunt voor getroffen families en medestanders te fungeren; 13. roept de Russische autoriteiten op om de honderden mensen die de afgelopen weken in hechtenis zijn genomen omdat zij vreedzaam hulde brachten aan de nagedachtenis van Aleksej Navalny, onmiddellijk vrij te laten; veroordeelt de wrede praktijk van de Russische autoriteiten om politieke demonstranten af te straffen door hen naar het front te sturen; 14. verzoekt de Russische autoriteiten hun repressieve wetgeving in te trekken, die in strijd is met de Russische grondwet en de internationale verplichtingen van het land, zoals de wetten inzake het censureren van waarheidsgetrouwe informatie over de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en inzake de zogenoemde “buitenlandse agenten” en “ongewenste organisaties”; 15. verzoekt de lidstaten uitgebreide beperkende maatregelen van de EU te nemen tegen personen die betrokken zijn bij de politieke vervolging en bij het voeren van schijnprocessen tegen vertegenwoordigers van het Russische maatschappelijk middenveld en activisten, alsook te overwegen verdere personen aan de sanctielijst toe te voegen die door de anticorruptiestichting van Aleksej Navalny zijn aangemerkt als personen die het regime in stand houden en bijdragen aan het voeren en financieren van de aanvalsoorlog tegen Oekraïne en aan de binnenlandse repressie om het regime in het zadel te houden; dringt aan op meer transparantie bij de toepassing en opheffing van beperkende maatregelen van de EU; 16. verzoekt de EU-delegatie en de missies van de lidstaten in Rusland om de processen tegen personen die om politieke redenen worden vervolgd, te blijven volgen en bijwonen; 17. verzoekt de EU en haar lidstaten blijk te blijven geven van hun niet-aflatende solidariteit met en actief steun te verlenen aan het onafhankelijk Russisch maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie, die zich inzetten om Rusland om te vormen tot een open samenleving waarin de politieke rechten, fundamentele vrijheden en mensenrechten worden geëerbiedigd, en zo de blijvende nalatenschap van Aleksej Navalny in ere houden; verzoekt de EU bij te dragen aan de oprichting van een netwerk van mensenrechtenverdedigers om toezicht te houden op mensenrechtenschendingen en daarover verslag uit te brengen; 18. dringt er bij de lidstaten op aan om het programma voor humanitaire visa uit te breiden en verder te faciliteren voor Russische mensenrechtenverdedigers, prodemocratische activisten en onafhankelijke journalisten die het risico lopen politiek te worden vervolgd; 19. pleit nogmaals voor een EU-brede visumregeling voor meerdere binnenkomsten voor mensenrechtenverdedigers, activisten uit het maatschappelijk middenveld en politiek vervolgde personen, en vraagt dat er gebruik wordt gemaakt van de bestaande juridische flexibiliteit en dat lacunes in de wetgeving worden gedicht, zoals het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten heeft voorgesteld in zijn verslag van 2023, getiteld “Protecting Human Rights Defenders at Risk: EU entry, stay and support” (Bescherming van bedreigde mensenrechtenverdedigers: binnenkomst, verblijf en ondersteuning in de EU); verzoekt de EU-instellingen maatregelen voor te bereiden voor het geval dat Rusland geen paspoorten meer afgeeft in zijn consulaten, waaronder de erkenning van feitelijke staatloosheid, en reisdocumenten af te geven, zodat de democratische oppositie, activisten uit het maatschappelijk middenveld en anderszins politiek vervolgde personen naar EU-lidstaten kunnen verhuizen en zo nodig hun werk in ballingschap kunnen voortzetten; 20. verzoekt de lidstaten te voorkomen dat beperkende maatregelen op ongerechtvaardigde en disproportionele wijze worden toegepast op personen die op de vlucht zijn voor en strijden tegen de huidige Russische regering; 21. vraagt dat het voor Russische dissidenten in de EU eenvoudiger wordt gemaakt om organisaties en entiteiten te registreren, bankrekeningen te openen en andere administratieve taken te verrichten, zodat zij hun werk in ballingschap kunnen voortzetten; 22. betreurt het imperialistische beleid van het Russische regime en veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de aanhoudende aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; herhaalt dat de EU, haar lidstaten en gelijkgestemde partners over de hele wereld hun politieke, economische, financiële en militaire steun aan Oekraïne moeten voortzetten, met inbegrip van steun aan het maatschappelijk middenveld en langetermijnsteun voor de wederopbouw van Oekraïne, aangezien dit het beste antwoord is op de huidige repressieve en agressieve praktijken van het Kremlinregime; is ervan overtuigd dat een beslissende overwinning van Oekraïne echte veranderingen kan teweegbrengen in het systeem in de Russische Federatie, met name de-imperialisatie, dekolonisatie en herfederalisering, wat allemaal randvoorwaarden zijn voor de opbouw van de democratie in Rusland; 23. verzoekt de Commissie de mensenrechtenschendingen in Rusland en het door Rusland gepleegde misdrijf agressie tegen Oekraïne te blijven veroordelen in de multilaterale platforms waarvan Rusland lid is, het documenteren van mensenrechtenschendingen in Rusland verder te ondersteunen en steun te verlenen aan de omvorming van het onderzoek van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten naar de mensenrechtensituatie in de Russische Federatie tot een volledig onafhankelijk onderzoeksmechanisme; 24. spreekt zijn steun uit voor het werk van de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in de Russische Federatie, Mariana Katzarova, en verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de VN-Mensenrechtenraad haar mandaat in 2024 opnieuw verlengt; 25. verzoekt de Commissie en in het bijzonder de Europese Dienst voor extern optreden een proactief strategisch langetermijnbeleid ten aanzien van Rusland te ontwikkelen dat effectief inspeelt op de huidige realiteit van de betrekkingen tussen de EU en Rusland, de mensenrechtensituatie in Rusland en de noodzaak om het Russische maatschappelijk middenveld en vertegenwoordigers van de oppositie in ballingschap te steunen; 26. verbindt zich ertoe te blijven optreden tegen de door het Russische regime gepleegde inbreuken op de Russische grondwet en het internationaal recht, met inbegrip van de verkiezingen van 17 maart 2024, aangezien deze verkiezingen naar verwachting zullen plaatsvinden in de bezette gebieden van Oekraïne, in een context van toenemende onderdrukking van het politieke pluralisme en de media; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Russische autoriteiten, alsook ervoor te zorgen dat deze in het Russisch ter beschikking wordt gesteld. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Oekraïne en Rusland, met name de resoluties die zijn aangenomen sinds de escalatie van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne in februari 2022 en de annexatie van de Krim op 19 februari 2014, – gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds (1) , die in 2014 werd ondertekend, en de diepe en brede vrijhandelsruimte tussen de Europese Unie en Oekraïne die daar een onderdeel van vormt, – gezien het VN-Handvest, de Verdragen van Den Haag, de Verdragen van Genève en de aanvullende protocollen daarbij, en het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof (ICC), – gezien het voorstel van de Commissie van 20 juni 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne ( COM(2023)0338 ), – gezien het besluit van de Europese Raad van 14 december 2023 om, na de positieve aanbeveling van de Commissie van 8 november 2023 daarover, toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te openen, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 december 2023 en 1 februari 2024, – gezien het verslag van de Wereldbank, de Oekraïense regering, de Commissie en de VN van 14 februari 2024 getiteld “Ukraine – Third Rapid Damage and Needs Assessment (RDNA3), February 2022 - December 2023”, – gezien het verslag van de werkgroep op hoog niveau inzake de milieugevolgen van de oorlog van 9 februari 2024 getiteld “An environmental compact for Ukraine – A Green Future꞉ Recommendations for Accountability and Recovery”, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Rusland sinds 24 februari 2022 een illegale, niet-uitgelokte en niet-gerechtvaardigde grootschalige aanvalsoorlog tegen Oekraïne voert; overwegende dat de Russische oorlog tegen Oekraïne in 2014 begon met de illegale bezetting en annexatie van de Krim en de daaropvolgende bezetting van delen van de regio’s Donetsk en Loehansk; overwegende dat deze aanvalsoorlog een grove en flagrante schending van het VN-Handvest en van de fundamentele beginselen van het internationaal recht vormt; overwegende dat het optreden van Rusland in Oekraïne sinds het uitbreken van de oorlog twee jaar geleden een bedreiging vormt voor de vrede en de veiligheid in Europa en de rest van de wereld; B. overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN in haar resolutie van 2 maart 2022 de Russische oorlog tegen Oekraïne onmiddellijk heeft aangemerkt als een daad van agressie die in strijd is met artikel 2, lid 4, van het VN-Handvest, en in haar resolutie van 14 november 2022 heeft erkend dat de Russische Federatie ter verantwoording moet worden geroepen voor haar aanvalsoorlog en juridisch en financieel aansprakelijk moet worden gesteld voor haar internationaal onrechtmatige handelingen en daarbij ook alle veroorzaakte schade dient te vergoeden; C. overwegende dat de Russische aanvalsoorlog het grootste militaire conflict op het Europese continent is sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog, en een illustratie vormt van het toenemende spanningsveld tussen autoritarisme en democratie; D. overwegende dat Oekraïne en zijn burgers onwrikbare vastberadenheid hebben getoond door zich tegen de Russische aanvalsoorlog te verzetten en hun land met succes te verdedigen, ondanks de hoge prijs die het daarvoor moet betalen in termen van burger- en militaire slachtoffers, verwoesting van civiele en openbare infrastructuur, de natuurlijke omgeving en het cultureel erfgoed en de inzet daarvan als wapen; overwegende dat de dappere burgers van Oekraïne in 2022 de Sacharovprijs ontvingen voor hun moed en veerkracht; E. overwegende dat als gevolg van de Russische aanvalsoorlog miljoenen Oekraïners nog steeds op de vlucht zijn, zowel binnen als buiten Oekraïne; overwegende dat meer dan 3,3 miljoen mensen, onder wie 800 000 kinderen, in de frontlinie leven; overwegende dat er elke dag nog huizen, scholen en ziekenhuizen worden gebombardeerd; overwegende dat volgens de Internationale Organisatie voor Migratie in 2023 bijna 720 000 mensen in de zwaarst getroffen delen van Oekraïne door de Russische vernietigingscampagne geen toegang hebben tot passende en veilige huisvesting; overwegende dat het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden heeft gemeld dat de willekeurige aanvallen op Oekraïense bevolkte gebieden in december 2023 zijn toegenomen, hetgeen wijst op het aanhoudende patroon van burgerdoden, verwoesting en humanitaire noodsituaties in 2023; F. overwegende dat de Russische oorlogsmisdaden ertoe zullen leiden dat een hele bevolking getraumatiseerd raakt, aangezien naar schatting 10 miljoen mensen het risico lopen op geestelijke gezondheidsproblemen of daar reeds mee kampen, en dat naar schatting 3,9 miljoen mensen matige tot ernstige symptomen vertonen van psychisch leed, depressie, angst en posttraumatische stressstoornissen (PTSS) waarvoor een behandeling noodzakelijk is; overwegende dat er in 2023 maar liefst 227 voorvallen zijn gemeld in verband humanitaire operaties in het land, waarbij 50 humanitaire hulpverleners om het leven zijn gekomen of gewond zijn geraakt, van wie 11 bij de uitoefening van hun taken; G. overwegende dat volgens voorzichtige ramingen van de VN-waarnemingsmissie voor de mensenrechten in Oekraïne bijna twee jaar na de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne meer dan 10 000 burgers zijn gedood en bijna 20 000 gewond zijn geraakt, maar dat het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten (OHCHR) van mening is dat de werkelijke getallen aanzienlijk hoger liggen; H. overwegende dat Oekraïense kinderen uiteindelijk de prijs betalen voor de oorlog, aangezien meer dan 520 van hen zijn gedood en meer dan 1 226 gewond zijn geraakt, 1,8 miljoen naar een van de buurlanden hebben moeten vluchten en nog eens 2,5 miljoen in Oekraïne van huis en haard zijn verdreven; I. overwegende dat sinds het begin van de grootschalige aanvalsoorlog ongeveer 20 000 Oekraïense kinderen naar Rusland en Belarus zijn gedeporteerd of in de bezette gebieden zijn vastgezet; overwegende dat het Internationaal Strafhof een internationale aanhoudingsbevelen heeft uitgevaardigd tegen Vladimir Poetin en Maria Lvova‑Belova vanwege hun verantwoordelijkheid voor de oorlogsmisdaad van onwettige deportatie en voor het onwettig overbrengen van kinderen van bezette gebieden in Oekraïne naar de Russische Federatie; overwegende dat nog geen 400 gedeporteerde kinderen naar Oekraïne zijn teruggekeerd en met hun families zijn herenigd; J. overwegende dat de speciale rapporteur van de VN inzake foltering verontrust is over verslagen en getuigenissen die wijzen op onmenselijke omstandigheden waarin Oekraïense burgers en krijgsgevangenen door Rusland worden vastgehouden, en die onder meer melding maken van marteling en gebrek aan medische zorg, waardoor er permanente schade wordt toegebracht aan hun gezondheid; overwegende dat er gevallen bekend zijn waarin Russische militairen Oekraïense soldaten hebben vermoord in plaats van hen gevangen te nemen, hetgeen volgens de laatste berichten onder meer op 24 februari 2024 is gebeurd in de buurt van Bachmoet; overwegende dat in 2022 meer dan vijftig Oekraïense krijgsgevangenen, voornamelijk leden van het Azovbataljon, opzettelijk werden gedood bij een vooraf beraamde explosie in de gevangenis in Olenivka; K. overwegende dat vrouwen en meisjes tijdens humanitaire en ontheemdingscrises een groot risico lopen, omdat zij nog altijd onevenredig vaak het slachtoffer worden van gendergerelateerd geweld; overwegende dat veel vrouwen in Oekraïne zijn gebleven en werden gemobiliseerd om in de strijdkrachten te dienen; overwegende dat er aanwijzingen zijn dat vrouwelijke Oekraïense soldaten in gevangenschap zijn gefolterd en te maken hebben gehad met seksueel geweld; overwegende dat het OHCHR heeft gemeld dat, omdat de slachtoffers van standrechtelijke executies door Russische troepen in de bezette gebieden overwegend mannen zijn, de overlevende familieleden, veelal vrouwen, op zichzelf zijn aangewezen en vaak in hun eentje het hoofd moeten bieden aan een beperkt gezinsinkomen, extra zorgtaken en ernstige psychische trauma’s en leed; L. overwegende dat de Oekraïense strijdkrachten erin zijn geslaagd de Russische invasie te weerstaan, meer dan 50 % van de gebieden die na 24 februari 2022 tijdelijk waren bezet, hebben bevrijd, de westelijke toegang van Oekraïne tot de Zwarte Zee hebben heroverd en de Russische Zwarte Zeevloot daar feitelijk hebben verdreven; M. overwegende dat de Europese Unie sinds het begin van de grootschalige invasie op alle gebieden aanzienlijke steun heeft verleend, ook in militair opzicht; overwegende dat de totale bijstand die de EU, haar lidstaten en de Europese financiële instellingen Oekraïne sinds februari 2022 hebben toegezegd ten minste 85 miljard EUR bedraagt, en dat die onder meer bestaat uit humanitaire en noodhulp, begrotingssteun, macrofinanciële bijstand en militaire hulp; overwegende dat er 17 miljard EUR is verstrekt aan de lidstaten voor de opvang van ongeveer 4 miljoen Oekraïense vluchtelingen, die tot maart 2025 uitgebreide bescherming genieten in het kader van de richtlijn tijdelijke bescherming (2) ; N. overwegende dat de EU en haar lidstaten tot dusver voor 28 miljard EUR aan militaire bijstand hebben verleend en een voorlopig bedrag van ongeveer 21,2 miljard EUR voor 2024 hebben toegezegd; overwegende dat er een beroep is gedaan op de Europese Vredesfaciliteit om 5,6 miljard EUR te verstrekken voor de levering van militair materieel aan Oekraïne door de lidstaten; overwegende dat het munitie-initiatief, dat aanvankelijk had moeten resulteren in de levering van een miljoen 155 mm-granaten aan Oekraïne uiterlijk in maart 2024, nu tot doel heeft om tegen die tijd ongeveer de helft van die hoeveelheid te leveren, en de andere helft tegen het eind van 2024; overwegende dat er in het kader van de militaire bijstandsmissie van de Europese Unie ter ondersteuning van Oekraïne tot dusver 40 000 Oekraïense militairen in Duitsland en Polen werden getraind en dat dit aantal alleen nog maar toeneemt; O. overwegende dat het gezamenlijke bbp van de westerse landen 25 keer zo groot is als dat van Rusland, maar dat de westerse militaire steun aan Oekraïne in 2023 minder dan 0,1 % van dit gezamenlijke bbp bedroeg; overwegende dat Rusland in 2023 ongeveer 6 % van zijn bbp aan zijn aanvalsoorlog heeft besteed en Oekraïne het equivalent van 25 % van zijn bbp aan zijn defensie; P. overwegende dat het Amerikaanse Congres er nog niet in is geslaagd een nieuw steunpakket voor Oekraïne voor 2024 ter waarde van 60 miljard USD aan te nemen, hetgeen er in feite toe heeft geleid dat de toegezegde hulp en militaire leveranties van de VS aan Oekraïne zijn komen stil te liggen; overwegende dat de EU en haar lidstaten hun huidige niveau en tempo van militaire steun zouden moeten verdubbelen om de militaire steun van de VS in 2024 volledig te vervangen; Q. overwegende dat NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg heeft verklaard dat de NAVO-leden zich moeten voorbereiden op een mogelijke confrontatie met Rusland die weleens tientallen jaren zou kunnen gaan duren; overwegende dat de Russische aanvalsoorlog er direct toe heeft geleid dat Finland en Zweden lid zijn geworden van de NAVO, dat Oekraïne, Moldavië en Georgië kandidaat-lidstaten van de EU zijn geworden, dat meer dan vijftig landen Oekraïne stevige pakketten voor veiligheidssbijstand aan Oekraïne hebben verstrekt en dat er in de VN sterke politieke steun voor Oekraïne is uitgesproken; R. overwegende dat de Europese Raad na de positieve aanbeveling van de Commissie heeft besloten de toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te openen, en de Commissie de Raad voorts heeft verzocht het onderhandelingskader goed te keuren zodra aan de desbetreffende aanbevelingen van de Commissie is voldaan; S. overwegende dat Oekraïne veiligheidsovereenkomsten heeft getekend met het VK, Duitsland, Frankrijk, Denemarken en Italië in overeenstemming met de gezamenlijke steunverklaring van de G7 voor Oekraïne, die op 12 juli 2023 werd overeengekomen in de marge van de NAVO-top in Vilnius; overwegende dat de toezegging van de G7 de deur heeft geopend voor onderhandelingen om bilaterale veiligheidsverbintenissen en -regelingen voor de lange termijn ter ondersteuning van Oekraïne te formaliseren; T. overwegende dat Rusland naar verluidt zijn economie drastisch heeft omgevormd tot een “oorlogseconomie” en tevens plannen heeft voor zeer hoge defensie-uitgaven, die op ruim 100 miljard EUR worden geraamd; overwegende dat Rusland zelf naar verluidt meer dan 2 miljoen artilleriegranaten per jaar produceert, hetgeen aanzienlijk meer is dan de hoeveelheid die de regeringen van de EU-landen aan Oekraïne hebben toegezegd; U. overwegende dat de EU sinds het begin van de oorlog 13 sanctiepakketten heeft goedgekeurd en een nieuwe functie van internationaal speciaal gezant voor de uitvoering van EU-sancties heeft gecreëerd, die speciaal belast is met het aanpakken van het ontwijken en omzeilen van sancties die gericht zijn tegen Rusland en door Rusland in Belarus geïnstalleerde stromannen; V. overwegende dat de EU en andere partners naar schatting ongeveer 300 miljard EUR aan reserves van de Russische centrale bank en 21,5 miljard EUR aan geld van Russische oligarchen hebben bevroren, terwijl de VS en andere westerse bondgenoten meer dan 58 miljard USD hebben geblokkeerd of in beslag genomen die toebehoren aan of gecontroleerd worden door Russen aan wie sancties zijn opgelegd; W. overwegende dat de EU-instellingen onlangs een akkoord hebben bereikt over de instelling van een faciliteit voor Oekraïne die 50 miljard EUR aan voorspelbare steun op middellange termijn zal bieden, in de vorm van subsidies en leningen, voor het herstel, de wederopbouw en de modernisering van Oekraïne van 2024 tot 2027; X. overwegende dat uit de Russische aanvalsoorlog blijkt dat Moskou nog altijd een imperialistische houding heeft ten aanzien van zijn buurlanden; overwegende dat zolang Rusland een staat blijft die een revisionistisch beleid voert, het zich zal blijven inspannen om zijn niet-aflatende dreiging met agressie op het Europese continent in stand te houden; overwegende dat talloze internationale actoren Rusland hebben erkend als staatssponsor van terrorisme en als staat die terroristische middelen inzet; Y. overwegende dat Rusland verantwoordelijk is voor de wereldwijde voedselzekerheidscrisis die voortvloeit uit zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de blokkade van Oekraïense zeehavens; overwegende dat Rusland sinds het begin van de oorlog voedsel en honger als wapen inzet; Z. overwegende dat het ICC, na twee ad-hocverklaringen van Oekraïne, rechtsmacht heeft over oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide die sinds november 2013 gepleegd worden op het grondgebied van Oekraïne, maar in deze situatie geen rechtsmacht heeft over het misdrijf agressie, zoals gedefinieerd in artikel 8 bis van het Statuut van Rome, omdat noch Oekraïne, noch de Russische Federatie het Statuut van Rome en de wijzigingen met betrekking tot het misdrijf agressie heeft geratificeerd; overwegende dat de EU voorstander is van de oprichting van een speciaal tribunaal voor het misdrijf agressie; AA. overwegende dat de natuurlijke omgeving van Oekraïne een specifiek doelwit is in de oorlog, aangezien Rusland op flagrante wijze enorme milieuschade aanricht door velden en bossen in brand te steken, illegaal Oekraïens hout te kappen en het water en de bodem met chemisch afval te vervuilen, waardoor er landerijen worden vernietigd, het land onbewoonbaar wordt gemaakt en de kansen van toekomstige generaties op groei en welvaart worden beperkt; overwegende dat de vernietiging van de Kachovkadam op 6 juni 2023 een duidelijk voorbeeld is van acties van Rusland die in de komende jaren tot een verdere ecologische verwoesting zullen leiden; AB. overwegende dat Maksim Koezminov, een voormalige Russische helikopterpiloot die in 2023 overliep naar Oekraïne, op 13 februari 2024 dood werd aangetroffen in Spanje en door gewapende mannen en naar verluidt in opdracht van de Russische regering is vermoord; overwegende dat de Russische inlichtingendiensten de afgelopen decennia een aantal brutale geheime operaties, waaronder moordaanslagen, op EU-grondgebied hebben uitgevoerd; 1. verklaart zich nogmaals onverminderd solidair met het volk en de leiders van Oekraïne en spreekt nogmaals zijn steun uit voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen; 2. spreekt nogmaals in de sterkste bewoordingen zijn veroordeling uit over de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, alsook over de betrokkenheid van het regime in Belarus bij deze oorlog; eist dat Rusland en zijn gelieerde troepen alle militaire acties staken en dat Rusland alle strijdkrachten, gelieerde groeperingen en militaire uitrusting terugtrekt uit het gehele internationaal erkende grondgebied van Oekraïne; eist dat de vestiging van Russische burgers in de tijdelijk bezette gebieden van Oekraïne ophoudt en wordt teruggedraaid; 3. herinnert eraan dat de Russische aanvalsoorlog begon met de illegale annexatie van de Krim in februari 2014, waarna delen van de regio’s Donetsk en Loehansk werden bezet; herinnert eraan dat het schiereiland werd veranderd in een militaire basis en als springplank diende voor de grootschalige invasie in 2022; 4. veroordeelt het martelen en doden van Oekraïense krijgsgevangenen en burgers door de Russen; roept op tot een onafhankelijk onderzoek naar en de vervolging van dergelijke misdaden, en roept op tot meer inspanningen om gevangenen te ruilen tussen Oekraïne en Rusland; 5. veroordeelt Ruslands pogingen om Oekraïne en zijn bevolking hun etnische, taalkundige en historische identiteit te ontzeggen door tekens van de Oekraïense identiteit in de bezette en geannexeerde gebieden te wissen en het gebruik van de Oekraïense taal en symbolen te verbieden, alsook het intensieve beleid van Rusland om op grote schaal paspoorten te verstrekken, en de herhaalde pogingen van de Russische president en andere functionarissen om de geschiedenis te herschrijven; 6. is van mening dat de uitkomst van de oorlog en de houding van de internationale gemeenschap van cruciale invloed zullen zijn op toekomstige acties van andere autoritaire regimes, die het verloop van de oorlog nauwlettend in de gaten houden en nagaan hoeveel ruimte er voor hen is om een agressief buitenlands beleid te voeren, ook met militaire middelen; 7. onderstreept dat het winnen van de oorlog tegen Rusland het belangrijkste doel van Oekraïne is, hetgeen inhoudt dat alle troepen, gelieerde groeperingen en bondgenoten van Rusland uit het internationaal erkende grondgebied van Oekraïne worden verdreven; is van mening dat dit doel alleen kan worden bereikt als de leveringen van alle soorten conventionele wapens aan Oekraïne, zonder uitzondering, blijvend worden voortgezet en gestaag worden opgevoerd; 8. erkent de veerkracht en vastberadenheid waarvan het Oekraïense volk blijk heeft gegeven bij het nastreven van democratische waarden, hervormingsinspanningen en het streven naar integratie in de Euro-Atlantische gemeenschap van naties; 9. herinnert aan het belang van de bevrijding van de Krim, die nu al tien jaar door Rusland wordt bezet, en aan het verdrijven van de bezetter van het schiereiland; herinnert eraan dat burgers van het schiereiland die trouw zijn aan Oekraïne, met name de inheemse Tataren, te maken hebben met onderdrukking, arrestaties en marteling; herinnert eraan dat de Russische bezettingsmacht er alles aan heeft gedaan om het Tataarse erfgoed en de herinnering aan de aanwezigheid van Oekraïne op het schiereiland te wissen, en blijft proberen om de demografische samenstelling van de bevolking met geweld te veranderen, hetgeen overeenkomstig het Genocideverdrag kan neerkomen op genocide; steunt de inspanningen van Oekraïne, met name het Krimplatform, om de Krim te herintegreren; 10. spreekt nogmaals zijn steun uit voor de niet-aflatende militaire hulp aan Oekraïne in welke vorm dan ook en zolang als dat nodig is om Oekraïne te laten winnen; erkent de inspanningen die de lidstaten en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) tot dusver hebben geleverd bij het coördineren van de militaire steun aan Oekraïne; roept de lidstaten nogmaals op om aanzienlijk meer en sneller militaire steun te verlenen, met name door wapens en munitie te leveren waarmee wordt voorzien in duidelijk vastgestelde behoeften, zodat Oekraïne zich tegen Russische aanvallen kan verdedigen, maar ook in staat wordt gesteld om de volledige controle over zijn gehele internationaal erkende grondgebied terug te krijgen; wijst erop dat de ontoereikende en te late levering van wapens en munitie de tot dusver geleverde inspanningen dreigt te ondermijnen; uit zijn bezorgdheid over het feit dat de doelstelling van de beloofde 1 miljoen stuks munitie niet zal worden gehaald; verzoekt de lidstaten en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) het Parlement te informeren over de eerder aan Oekraïne geleverde militaire hulp, met inbegrip van de door de EDEO uitgevoerde audit, en over het bedrag aan steun dat de lidstaten in 2024 bereid zijn te verstrekken; 11. is van mening dat er geen zelf opgelegde beperking mag zijn op militaire bijstand aan Oekraïne; wijst op de enorme verschillen tussen de militaire steun van de EU-lidstaten als percentage van hun bbp; dringt aan op investeringen in de Europese defensie-industriële basis die nodig zijn om de productie aanzienlijk te verhogen, zodat kan worden voldaan aan de Oekraïense behoeften en de uitgeputte voorraden van de EU-lidstaten kunnen worden aangevuld; onderstreept dat Oekraïne vooral behoefte heeft aan geavanceerde luchtverdedigingssystemen, langeafstandsraketten zoals Taurus, Storm Shadow/Scalp en andere, moderne gevechtsvliegtuigen, verschillende soorten artillerie en munitie (met name 155 mm-granaten), drones en wapens om drones te onderscheppen; steunt het voorstel dat alle EU-lidstaten en NAVO-bondgenoten Oekraïne militair moeten steunen met ten minste 0,25 % van hun bbp per jaar; vraagt om een algehele verhoging van het financiële plafond van de Europese Vredesfaciliteit en dringt erop aan dat die onder meer wordt gebruikt voor de aanschaf bij één leverancier van munitie die op de wereldmarkt beschikbaar is om aan de behoeften van Oekraïne te voldoen; dringt er bij de regeringen van de lidstaten op aan per direct in dialoog te gaan met defensiebedrijven, om te waarborgen dat de productie van met name munitie, granaten en raketten voor en de levering daarvan aan Oekraïne voorrang krijgen boven de verwerking van orders uit andere derde landen; verzoekt de EU en haar lidstaten de mogelijkheden te onderzoeken voor joint ventures en nauwe samenwerking met de defensie-industrie in gelijkgestemde derde landen om Oekraïne van de nodige munitie te voorzien; dringt er met name bij de grootste lidstaten met een grote defensie-industriële capaciteit op aan om de militaire bijstand aan Oekraïne aanzienlijk en met spoed op te voeren; vraagt het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden om het militaire steunpakket voor Oekraïne onverwijld goed te keuren; 12. verzoekt de EU en haar lidstaten om de toezeggingen van de Verklaring van Versailles van 2022 na te komen en de volledige uitvoering van het Strategisch Kompas te bespoedigen door de Europese militaire samenwerking op industrieel niveau en op het niveau van de strijdkrachten te versterken, zodat de EU een sterkere en capabelere veiligheidsleverancier wordt die interoperabel is en complementair is met de NAVO; is ingenomen met de hogere begrotingen en grotere investeringen van de lidstaten en de EU-instellingen op defensiegebied, en dringt aan op meer en gerichte uitgaven, gezamenlijke aanbestedingen en gezamenlijke investeringen in onderzoek en ontwikkeling op defensiegebied; benadrukt dat er tijdens het EU-toetredingsproces concrete stappen moeten worden gezet om Oekraïne te integreren in het beleid en de programma’s van de EU op het gebied van defensie en cyberbeveiliging; 13. is ingenomen met de ondertekening van veiligheidsovereenkomsten tussen Oekraïne en het VK, Duitsland, Frankrijk, Denemarken en Italië, in overeenstemming met de gezamenlijke steunverklaring van de G7 voor Oekraïne, en roept andere gelijkgestemde partners op dit voorbeeld te volgen; onderstreept dat deze veiligheidsovereenkomsten niet kunnen worden beschouwd als een substituut voor een toekomstig NAVO-lidmaatschap; is ingenomen met de vooruitgang die is geboekt met betrekking tot de praktische details en het financiële plafond voor een nieuw steunfonds voor Oekraïne in het kader van de Europese Vredesfaciliteit, dat de levering van militaire uitrusting aan Oekraïne via gezamenlijke Europese aankoopinitiatieven zal ondersteunen; 14. herhaalt zijn steun voor de vredesformule die de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gepresenteerd; is van mening dat het een veelomvattend plan is om de territoriale integriteit van Oekraïne te herstellen; herinnert eraan dat de tien punten van het plan zijn terug te vinden in Resolutie ES-11/6 van de Algemene Vergadering van de VN van 23 februari 2023 over de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties die ten grondslag liggen aan een alomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne; 15. herhaalt zijn oproep aan de Commissie, de VV/HV en de lidstaten om samen met Oekraïne en de internationale gemeenschap te werken aan de oprichting van een speciaal tribunaal om het misdrijf van agressie tegen Oekraïne dat is gepleegd door de leiders van Rusland en hun bondgenoten, zoals het regime in Belarus, te onderzoeken en te vervolgen; is ingenomen met de oprichting van het internationaal centrum voor de vervolging van het misdrijf agressie tegen Oekraïne in Den Haag; 16. spreekt zijn volledige steun uit voor het lopende onderzoek van de aanklager van het ICC naar de situatie in Oekraïne op grond van vermeende oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide; verzoekt Oekraïne met aandrang het Statuut van Rome inzake het ICC en de wijzigingen daarvan te ratificeren en formeel lid te worden van het ICC om de inspanningen van de internationale gemeenschap inzake het afleggen van verantwoording voor ernstige misdrijven naar internationaal recht te ondersteunen; verzoekt de EU verdere diplomatieke inspanningen te leveren om de ratificatie van het Statuut van Rome en alle wijzigingen daarvan wereldwijd aan te moedigen; 17. spreekt zijn afschuw uit over het feit dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne heeft geleid tot een van de snelst groeiende grootschalige verplaatsingen van kinderen sinds de Tweede Wereldoorlog; herinnert eraan dat Oekraïense kinderen als gevolg van de massale aanvallen op civiele infrastructuur ernstig verstoken zijn van toegang tot basisvoorzieningen, zoals onderwijs en gezondheidszorg, in het bijzonder geestelijke gezondheidszorg; 18. herhaalt dat de nog altijd plaatsvindende gedwongen verplaatsingen en deportaties van Oekraïense kinderen, waaronder kinderen uit zorginstellingen, naar Rusland en Belarus en de gedwongen adoptie van deze kinderen door Russische families in strijd zijn met het Oekraïense recht en het internationale recht; onderstreept dat het onder dwang overbrengen van kinderen van een groep naar een andere groep volgens artikel II van het Genocideverdrag onder het misdrijf genocide valt; eist dat de Russische en Belarussische autoriteiten zorgen voor de onmiddellijke terugkeer van alle Oekraïense kinderen; spreekt zijn grote waardering uit voor de inspanningen van lokale Oekraïense organisaties die per geval ouders en families ondersteunen bij het zoeken naar hun kinderen en het vechten voor hun veilige terugkeer; 19. veroordeelt nogmaals de gedwongen deportatie van Oekraïense burgers naar Rusland, gebieden van Oekraïne die tijdelijk door Rusland worden bezet, en Belarus; vraagt alle staten en internationale organisaties druk uit te oefenen op Rusland om alle gedwongen gedeporteerde en illegaal gevangen gehouden Oekraïense burgers, in het bijzonder kinderen, vrij te laten, en om de stoffelijke resten vrij te geven van al wie in gevangenschap is gestorven; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan intensiever op zoek te gaan naar mechanismen om de vrijlating van Oekraïense burgers die illegaal door Rusland worden vastgehouden, te faciliteren, onder meer via VN-mechanismen; 20. betreurt dat de richtlijn tijdelijke bescherming zo eng wordt geïnterpreteerd dat veel vrouwen die de Russische aanvalsoorlog zijn ontvlucht, geen toegang hebben tot abortuszorg of andere behandelingen op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid, zoals behandelingen na seksueel misbruik; is ontzet over het feit dat veel vrouwen als gevolg daarvan gedwongen waren terug te keren naar Oekraïne om toegang te krijgen tot diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en reproductieve zorg; verzoekt de Commissie de richtlijn te herzien om ervoor te zorgen dat alle lidstaten verplicht zijn dezelfde zorg te bieden als die welke vrouwen anders in Oekraïne zouden kunnen krijgen; 21. laakt het voornemen van Rusland om op van 15 tot en met 17 maart 2024 presidentsverkiezingen te houden in de tijdelijk bezette gebieden van Oekraïne, en onderstreept dat het de uitslag van deze illegale verkiezingen niet zal erkennen; 22. pleit nogmaals voor een innovatieve, complementaire en flexibele wisselwerking tussen de lopende werkzaamheden in verband met de uitvoering van de associatieovereenkomst en de toetredingsonderhandelingen, opdat Oekraïne geleidelijk wordt geïntegreerd in de eengemaakte markt en de sectorale programma’s van de EU en tevens toegang krijgt tot EU-middelen op de respectieve gebieden, zodat de Oekraïense bevolking al tijdens dit proces en niet pas na de afronding ervan de vruchten van toetreding kan plukken; is ingenomen met de succesvolle acties van Oekraïne waarmee de Zwarte Zeeroute is heropend zodat Oekraïens graan de traditionele afzetmarkten kan bereiken; verzoekt de relevante internationale stakeholders dergelijke succesvolle acties en de vrijheid van scheepvaart in de Zwarte Zee voor handelsdoeleinden permanent veilig te stellen; steunt het voorstel van de Commissie om de schorsing van invoerrechten op en quota voor Oekraïense export naar de EU te verlengen; dringt er bij de Commissie op aan gevolg te geven aan meldingen van marktverstoring als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de aan Oekraïne toegekende handelsvoordelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om iets te doen aan de redenen voor unilaterale acties, zoals grensblokkades, die de toegang van Oekraïne tot de interne markt van de EU zouden beperken, om doeltreffende maatregelen vast te stellen voor het monitoren van de doorvoer van Oekraïense landbouwproducten en om maatregelen te nemen om de gevolgen voor Europese landbouwers, wier redelijke protesten en eisen ook worden benut door en het doelwit zijn van Russische desinformatie, te beperken; verzoekt de EU, haar lidstaten, de Voedsel- en Landbouworganisatie, de Wereldhandelsorganisatie, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en andere actoren meer solidariteit te betonen en de graanmarkt te stabiliseren; verzoekt de EU en haar lidstaten een einde te maken aan de invoer en de doorvoer over het grondgebied van de EU van Russisch graan en graan dat uit Oekraïne is gestolen; 23. onderstreept dat de Russische aanvalsoorlog de geopolitieke situatie in Europa en daarbuiten fundamenteel heeft veranderd en de Europese veiligheidsarchitectuur bedreigt, en dat de reactie hierop gedurfde, moedige en alomvattende besluiten van de EU op het gebied van politiek, veiligheid en financiën vereist; 24. is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om de toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te openen zodra de aanbevelingen van de Commissie zijn opgevolgd; is van mening dat het EU-lidmaatschap van Oekraïne ten goede zou komen aan de geostrategische positie van een verenigd en sterk Europa en blijk zou geven van leiderschap, vastberadenheid en visie; 25. verzoekt de Raad en de Commissie een duidelijk traject voor de toetredingsonderhandelingen uit te stippelen, met de nadruk op het bieden van tastbare voordelen voor de Oekraïense samenleving en burgers vanaf het begin van het proces; verzoekt de Raad de Commissie te gelasten onmiddellijk voorstellen voor het betreffende onderhandelingskader in te dienen en dit vast te stellen zodra de nodige maatregelen zijn genomen zoals uiteengezet in de respectieve aanbevelingen van de Commissie van 8 november 2023; 26. herinnert eraan dat het proces van toetreding tot de EU gebaseerd zal zijn op prestaties en dat in de uitbreidingsmethode de nadruk ligt op essentiële gebieden zoals de eerbiediging van de rechtsstaat, fundamentele waarden, mensenrechten, democratie en corruptiebestrijding; is van mening dat een resoluut op prestaties gebaseerd toetredingsproces in het belang is van zowel Oekraïne als de EU; moedigt de EU en haar lidstaten aan om meer steun en bijstand te verlenen aan Oekraïne op zijn traject naar toetreding tot de EU, onder meer op het vlak van technische expertise, capaciteitsopbouw en de institutionele hervormingen die nodig zijn om aan de lidmaatschapscriteria te voldoen; 27. verzoekt de Oekraïense regering te blijven werken aan de versterking van de lokale autonomie, een hervorming die nationaal en internationaal zeer positief is ontvangen, en het succes van deze decentralisatiehervorming te verankeren in de algehele opzet van het wederopbouw-, herstel- en reconstructieproces in Oekraïne; herhaalt zijn standpunt dat vertegenwoordigers van lokale autonome overheden en het maatschappelijk middenveld in Oekraïne actief moeten worden betrokken bij het herstel- en wederopbouwproces en dat dit proces moet voldoen aan de hoogste normen inzake transparantie en verantwoordingsplicht; 28. is ingenomen met het principeakkoord van de EU-instellingen over de instelling van de faciliteit voor Oekraïne, die Oekraïne voorspelbare financiële steun zal bieden, en vraagt dat die snel wordt ingezet; wijst op de versterkte rol van de Verchovna Rada, de subnationale entiteiten en het maatschappelijk middenveld als relevante partners voor de uitvoerende autoriteit bij het vaststellen van de prioriteiten die via het Oekraïneplan zullen worden gefinancierd, en benadrukt dat dit ook het toezicht op en de monitoring van de faciliteit ten goede komt; wijst erop dat de Wereldbank in haar recentste “rapid damage and needs assessment” (snelle beoordeling van de schade en de behoeften) raamt dat er de komende tien jaar 452,8 miljard EUR nodig zal zijn voor herstel en wederopbouw in Oekraïne; benadrukt daarom dat de middelen in het kader van de faciliteit voor Oekraïne niet toereikend zullen zijn en vraagt de EU en haar lidstaten aanvullende langetermijnfinanciering voor Oekraïne toe te zeggen, met name gezien het feit dat het recentste steunpakket van de VS voor Oekraïne nog steeds geblokkeerd is in het Congres; 29. verzoekt de EU, de lidstaten en gelijkgestemde partners alomvattende en gecoördineerde politieke, economische, technische en humanitaire bijstand te verlenen ter ondersteuning van duurzame en inclusieve wederopbouw en herstel in Oekraïne na het conflict, met bijzondere nadruk op het herstel van essentiële infrastructuur, gezondheidszorg, onderwijs en sociale diensten; is van mening dat bij de wederopbouw van Oekraïne het welzijn van het Oekraïense volk prioriteit moet krijgen boven het bevoordelen van oligarchen en bedrijfswinsten; verzoekt de EU en de lidstaten door te gaan met het verstrekken van medische behandeling en revalidatie, met inbegrip van psychologische ondersteuning, aan gewonde Oekraïense soldaten en burgers en hun nabestaanden; vraagt om voortdurende aandacht en meer steun voor ontmijningsactiviteiten in Oekraïne en voor een ontmijningsprogramma voor de lange termijn; 30. benadrukt dat Oekraïne moet worden ondersteund bij het herstellen van de omstandigheden waarin zijn bevolking weer een veilig en welvarend economisch en sociaal leven kan leiden en kan herstellen van de ingrijpende gevolgen van de oorlog voor de geestelijke gezondheid, intern ontheemden en vluchtelingen naar hun huizen kunnen terugkeren en met name de jongere generaties in het land persoonlijke, educatieve en ondernemersprojecten kunnen ontwikkelen; onderstreept bovendien dat bij het herstel en de wederopbouw rekening moet worden gehouden met de zorgen, behoeften en deskundigheid van intern ontheemden en vluchtelingen, aangezien hun re-integratie in lokale gemeenschappen van cruciaal belang zal zijn voor het versterken van de maatschappelijke en institutionele veerkracht van Oekraïne en het vergroten van de eenheid van het land; 31. verzoekt de Raad zijn sanctiebeleid ten aanzien van Rusland en Belarus te handhaven en uit te breiden en de doeltreffendheid en het effect van dit beleid te monitoren, te evalueren en te vergroten; verzoekt de Commissie en de lidstaten toe te zien op een snelle uitvoering en strikte handhaving van alle 13 sanctiepakketten; vraagt de Commissie een effectbeoordeling te verrichten inzake de doeltreffendheid van de sancties bij het belemmeren van de Russische oorlogsinspanningen en inzake het omzeilen van sancties; herinnert eraan dat de EU werkt aan wetgeving om inbreuken op beperkende maatregelen strafbaar te stellen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie, de EDEO en de lidstaten om een mechanisme te ontwikkelen dat het omzeilen van sancties moet helpen voorkomen; 32. vraagt om een verbod op de invoer van Russisch uranium en Russische metalen in de EU alsook op samenwerking met de Russische nucleaire sector en met name Rosatom; vraagt om een onmiddellijk en volledig embargo op de invoer in de EU van Russische landbouw- en visserijproducten, fossiele brandstoffen en vloeibaar aardgas dat via onderzeese pijpleidingen wordt vervoerd, en om een verdere verlaging van de prijsplafonds voor Russische aardolieproducten in overleg met de G7-partners, opdat de Russische oorlog niet langer met EU-middelen wordt gefinancierd; vraagt voort om strafmaatregelen tegen de Russische “schaduwvloot”, die over de EU- en internationale wateren onverzekerd olie vervoert op onveilige schepen, en om sancties tegen bedrijven uit China en andere landen die Rusland helpen om de sancties te omzeilen; vraagt dat het huidige vergunningenstelsel voor militaire goederen en producten voor tweeërlei gebruik wordt uitgebreid tot een veel grotere groep oorlogsrelevante goederen, waaronder digitale componenten; vraagt dat de sancties tegen Belarus volledig worden afgestemd op die tegen Rusland; vraagt dat nog meer personen die door de corruptiebestrijdingsstichting van Aleksej Navalny zijn geïdentificeerd, worden opgenomen in de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten en in andere sanctielijsten; 33. veroordeelt alle landen die militaire uitrusting aan Rusland leveren en het land helpen om de gevolgen van de opgelegde sancties te omzeilen en de effecten ervan te ontwijken, en vraagt de EU om bedrijven, verenigingen en individuen die deelnemen aan het omzeilen van sancties streng te vervolgen; vraagt de EU, de lidstaten en hun bondgenoten de doeltreffendheid van de reeds opgelegde sancties te vergroten, onverwijld maatregelen te nemen om elke poging om deze sancties te omzeilen tegen te gaan, en werk te maken van een aanvullend sanctiemechanisme waarmee eventuele mazen in de wetgeving kunnen worden gedicht; 34. herinnert bedrijven, personen, financiële instellingen en anderen die actief zijn in of waardeketens hebben die verbonden zijn aan de Russische Federatie of de gebieden die zij in Oekraïne bezet, met inbegrip van investeerders, consultants, niet-gouvernementele organisaties en aanbieders van zorgvuldigheidsdiensten, eraan dat zij te maken zullen krijgen met aanzienlijke bedrijfs-, juridische, economische en reputatierisico’s in verband met hun Russische zakelijke activiteiten en relaties; verzoekt de lidstaten bijzondere maatregelen te nemen om te voorkomen dat geavanceerde technologische producten die naar derde landen worden uitgevoerd, uiteindelijk in Rusland terechtkomen; 35. dringt erop aan dat het omzeilen van een beperkende maatregel van de Unie, onder meer door goederen over te brengen naar een bestemming waar beperkingen gelden voor de invoer, uitvoer, verkoop, aankoop, overdracht en doorvoer of het vervoer ervan, op EU-niveau strafbaar wordt gesteld; benadrukt dat het voor de handhaving van cruciaal belang is dat de EU schendingen van directe sancties, ook wanneer zij uit grove nalatigheid zijn begaan, alsook indirecte schendingen van sancties door het omzeilen van beperkende maatregelen van de Unie spoedig strafbaar stelt; juicht het toe dat de EU-instellingen onlangs een beginselakkoord hebben bereikt over nieuwe regels die de schending van EU-sancties strafbaar stellen; 36. hekelt het feit dat Rusland elk optreden op VN-niveau dat tot doel heeft het land ter verantwoording te roepen voor zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne blokkeert; vraagt de EU en haar lidstaten verdere maatregelen te nemen om het internationale isolement van Rusland voort te zetten, onder meer met betrekking tot het Russische lidmaatschap van internationale organisaties en organen, zoals de VN-Veiligheidsraad; 37. onderstreept dat er dringend een wettelijke regeling moet worden ingesteld die het mogelijk maakt om Russische activa die door de EU zijn bevroren, te confisqueren en te gebruiken om de diverse gevolgen van de Russische agressie tegen Oekraïne aan te pakken, onder meer door ze in te zetten voor de wederopbouw van het land en de schadeloosstelling van de slachtoffers van de Russische agressie, zodat de veerkracht van Oekraïne wordt versterkt; is vast van mening dat Rusland na afloop van de oorlog moet worden verplicht herstelbetalingen te doen zodat het land een substantiële bijdrage levert aan de wederopbouw van Oekraïne; is ingenomen met de instelling van het register van schade die is veroorzaakt door de Russische agressie, dat de eerste stap is van de oprichting van een internationaal compensatiemechanisme; is daarom ingenomen met het besluit van de Raad om, als eerste stap, buitengewone inkomsten uit activa en reserves van de Centrale Bank van Rusland die door EU-sancties zijn geïmmobiliseerd, opzij te zetten, zodat ze kunnen worden gebruikt om een financiële bijdrage te leveren aan de EU-steun voor het herstel en de wederopbouw van Oekraïne via de faciliteit voor Oekraïne; 38. uit nogmaals zijn bezorgdheid over de situatie in de kerncentrale van Zaporizja, die illegaal door Rusland onder controle wordt gehouden; steunt de inspanningen om de aanwezigheid van het Internationaal Atoomenergieagentschap in de kerncentrale van Zaporizja te handhaven; herinnert aan en veroordeelt de acties van Rusland die ernstige schade hebben toegebracht aan het milieu in Oekraïne, waaronder de vernieling van de Kachovkadam, het kappen van Oekraïense bossen, grootschalige mijnbouw en lucht- en waterverontreiniging; uit nogmaals zijn grote bezorgdheid over de bredere milieueffecten van de oorlog op lange termijn; onderstreept dat er een systeem moet worden opgezet om de door Rusland veroorzaakte milieuschade te registreren en te beoordelen, en dat er rechtsgronden moeten worden geschapen om Rusland voor deze misdaden ter verantwoording te kunnen roepen; 39. veroordeelt ten stelligste de vernieling en plundering van culturele artefacten in Oekraïne, zoals kerken, kunstwerken, musea en universiteiten, door Rusland; neemt nota van de door de Unesco geverifieerde schade die sinds het begin van de grootschalige invasie is toegebracht aan 341 locaties, waaronder 126 religieuze locaties, 150 gebouwen van historisch en/of artistiek belang, 31 musea, 19 monumenten, 14 bibliotheken en een archief; herhaalt dat de opzettelijke vernieling en plundering van Oekraïens cultureel erfgoed kan neerkomen op een oorlogsmisdaad; 40. vraagt de EU en haar lidstaten strategisch en proactief te werk te gaan om hybride bedreigingen tegen te gaan, de strategische communicatie van de EU te versterken en te voorkomen dat Rusland zich mengt in politieke, electorale en andere democratische processen in Oekraïne en in de EU, in het bijzonder door kwaadwillige handelingen die erop gericht zijn de publieke opinie te manipuleren en de Europese integratie te ondermijnen, met name in het licht van de komende Europese verkiezingen; verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten zowel in Oekraïne als in de lidstaten nuttige informatie te verstrekken over de voordelen en kansen die uitbreiding zowel Oekraïne als de lidstaten zou bieden, om het draagvlak voor toetreding en het inzicht van de burgers in het toetredingsproces te vergroten; 41. veroordeelt de moord op Maksim Koezminov in Spanje; vraagt de lidstaten snel en vastberaden te reageren op verstorende acties van de Russische inlichtingendiensten op het grondgebied van de EU; beveelt de lidstaten aan om de samenwerking en informatie-uitwisseling op het gebied van contraspionage te intensiveren; 42. spreekt zijn bezorgdheid uit over de beperking van buitenlandse reizen van leden van de Verchovna Rada van Oekraïne; is van mening dat dit zou kunnen worden beschouwd als een willekeurige beperking van de politieke activiteiten van verkozen parlementsleden, in het bijzonder van leden die de oppositie vertegenwoordigen; is ervan overtuigd dat in tijden van oorlog geen enkel politiek middel dat de zaak van Oekraïne in welk internationaal forum dan ook kan vertegenwoordigen, mag worden veronachtzaamd; 43. spreekt zijn grote waardering uit voor het niet-aflatende en onvermoeibare werk van het plaatselijke personeel van de delegatie van de EU in Oekraïne, in omstandigheden die voor hen en hun gezinsleden zeer moeilijk blijven; dringt er bij de EDEO en de Commissie op aan om noodplannen en tijdelijke oplossingen voor het plaatselijke personeel van de EU-delegatie uit te werken, met inbegrip van telewerken, flexibele werkregelingen en tijdelijke verhuizingsoplossingen, die zijn afgestemd op de reële behoeften en uitdagingen van het personeel; benadrukt bovendien dat het belangrijk is om goed zorg te dragen voor de geestelijke gezondheid van het personeel van de EU-delegatie; 44. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president, de regering en de Verchovna Rada van Oekraïne, de Verenigde Naties en de Russische en Belarussische autoriteiten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name artikel 5, lid 3, en de artikelen 48 en 49, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de conclusies van de Raad van december 2006 en maart 2020 en de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad in Kopenhagen van 21 en 22 juni 1993, die ook wel bekendstaan als de criteria van Kopenhagen, – gezien zijn resolutie van 13 december 2023 over 30 jaar criteria van Kopenhagen – een nieuwe impuls voor het uitbreidingsbeleid van de EU (1) , – gezien het Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het Manifest van Ventotene, – gezien zijn aanbeveling van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU (2) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 5 en 6 juli 2022 over het uitbreidingspakket 2022 van de Commissie en de verklaring van de voorzitter van het Comité van de Regio’s van 8 november 2023 over het uitbreidingspakket 2023 van de Commissie, – gezien het verslag van de Commissie van 9 februari 2022, getiteld “Naar cohesie in Europa in 2050”, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 en 24 juni 2022, 29 en 30 juni 2023, 26 en 27 oktober 2023 en 14 en 15 december 2023, – gezien de analytische verslagen van de Commissie van 2 februari 2023 over de aanpassing van Oekraïne (SWD(2023)0030), Moldavië (SWD(2023)0032) en Georgië (SWD(2023)0031) aan het EU-acquis, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie aan de Europese Raad van 29 november 2023 over de stand van zaken van de politieke, economische en handelsbetrekkingen tussen de EU en Turkije (JOIN(2023)0050), – gezien de conclusies van de vergadering van de Raad Algemene Zaken van 29 en 30 april 1997 over de toepassing van de voorwaarden teneinde een coherente EU-strategie voor de betrekkingen met de landen van de Westelijke Balkan te ontwikkelen, – gezien zijn eerdere resoluties over deze kwestie, met name die van 24 oktober 2019 over het openen van toetredingsonderhandelingen met Noord-Macedonië en Albanië (3) , en zijn resoluties over de verslagen van de Commissie van 2022 over Kosovo (4) , Servië (5) , Albanië (6) , Bosnië en Herzegovina (7) , Noord-Macedonië (8) en Montenegro (9) , – gezien zijn aanbeveling van 19 juni 2020 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de Westelijke Balkan, naar aanleiding van de top in 2020 (10) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van 19 en 20 juni 2003 en de agenda van Thessaloniki voor de Westelijke Balkan, – gezien de associatieovereenkomsten van de EU met Albanië (11) , Bosnië en Herzegovina (12) , Georgië (13) , Kosovo, de Republiek Moldavië (14) , Montenegro, Noord-Macedonië (15) , Servië, Turkije (16) en Oekraïne (17) , – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een hervormings- en groeifaciliteit voor de Westelijke Balkan ( COM(2023)0692 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 februari 2020, getiteld “Bevordering van het toetredingsproces — Een geloofwaardig EU-perspectief voor de Westelijke Balkan” ( COM(2020)0057 ) en de strategie van de Commissie voor “Een geloofwaardig vooruitzicht op toetreding en een grotere EU-betrokkenheid bij de Westelijke Balkan” van februari 2018, – gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over de status van kandidaat-lidstaat van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië, – gezien zijn resolutie van 5 oktober 2023 over de weg van Moldavië richting de EU: balans (18) , – gezien Speciaal verslag nr. 01/2022 van de Europese Rekenkamer van 10 januari 2022, getiteld “EU-steun voor de rechtsstaat in de Westelijke Balkan: ondanks inspanningen nog steeds fundamentele problemen”, – gezien het uitbreidingspakket 2022 van de Commissie van 12 oktober 2022, – gezien de mededeling inzake het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2023, behorend bij het uitbreidingspakket dat was goedgekeurd door de Europese Commissie op 8 november 2023 ( COM(2023)0690 ), – gezien Verordening (EU) 2021/1529 van het Europees Parlement en de Raad van 15 september 2021 tot vaststelling van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III) (19) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 10 juli 2014 over verbetering van transparantie en inclusie in het proces van toetreding tot de Europese Unie (20) , – gezien zijn resoluties van 16 februari 2017 inzake de verbetering van de werking van de Europese Unie, voortbouwend op het potentieel van het Verdrag van Lissabon (21) , en van 11 juli 2023 over de tenuitvoerlegging van de overbruggingsclausules in de EU-verdragen (22) , – gezien het verslag van 9 mei 2022 over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa van 9 mei 2022, en zijn resolutie van 4 mei 2022 over de follow-up van de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa (23) , – gezien zijn resoluties van 9 juni 2022 over de oproep tot een conventie voor de herziening van de Verdragen (24) , en van 22 november 2023 over ontwerpen van het Europees Parlement tot wijziging van de Verdragen (25) en de activering van artikel 48 VEU, waarin de Europese Raad wordt verzocht te besluiten tot het bijeenroepen van een conventie om de Verdragen te hervormen, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en van de Commissie constitutionele zaken ( A9-0015/2024 ), A. overwegende dat negen van de tien landen die momenteel lid willen worden van de EU de status van kandidaat-lidstaat hebben, en een aantal daarvan al vele jaren; overwegende dat deze kandidaat-lidstaten zich in verschillende stadia van het toetredingsproces en de toetredingsonderhandelingen bevinden; B. overwegende dat de Europese Raad naar aanleiding van de aanbevelingen van de Commissie in het uitbreidingspakket 2023 op 14 december 2023 heeft besloten Georgië de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen en toetredingsonderhandelingen te starten met Oekraïne, de Republiek Moldavië en Bosnië en Herzegovina zodra deze landen de vereiste mate van naleving van de lidmaatschapscriteria hebben bereikt; C. overwegende dat de uitbreiding van de Europese Unie in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en andere actuele geopolitieke uitdagingen een nieuwe geostrategische betekenis heeft gekregen; overwegende dat de stabiliteit, de veiligheid en de democratische weerbaarheid van de Westelijke Balkan en het oostelijk nabuurschap onlosmakelijk verbonden zijn met de stabiliteit, de veiligheid en de democratische weerbaarheid van de EU; D. overwegende dat uitbreiding een morele en historische verbintenis is en een strategische geopolitieke prioriteit die staat voor een geostrategische investering in de toekomst, die zal bijdragen tot vrede, stabiliteit, veiligheid, democratie, eenheid, de strijd tegen klimaatverandering, en daarnaast welvaart en welzijn op het Europese continent zal waarborgen; overwegende dat de veiligheid van de EU ook berust op haar vermogen om de vrede, democratie, rechtsstaat, mensenrechten en grondrechten te verdedigen, te bevorderen en in stand te houden; overwegende dat uitbreiding zowel bestaande als toekomstige lidstaten en hun burgers ten goede kan komen zolang er aan de juiste voorwaarden en vereisten wordt voldaan; E. overwegende dat uitbreiding inmiddels een van de sterkste beleids- en geopolitieke instrumenten van de EU is; overwegende dat volgens de Eurobarometer van juni 2023 de meerderheid van de EU-onderdanen voorstander is van de toekomstige uitbreiding van de EU; overwegende dat er dringend een nieuwe impuls, nieuwe toezeggingen en een nieuwe visie nodig zijn om het uitbreidingsproces nieuw leven in te blazen en de continuïteit, consistentie en impact ervan te waarborgen; overwegende dat het gebrek aan inzet in eerdere jaren een vacuüm heeft gecreëerd, waardoor er ruimte is gekomen voor Rusland, China en andere externe actoren; overwegende dat het beginsel van wederzijdse en loyale samenwerking altijd moet worden geëerbiedigd; F. overwegende dat de procedure voor toetreding tot de EU altijd gebaseerd moet zijn op verdienste waarbij alle aanvragers worden beoordeeld op hun eigen verdiensten in de mate waarin zij voldoen aan alle criteria van Kopenhagen, zo ook het voortdurend waarborgen van de volledige eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van minderheden, de democratie en de rechtsstaat, en van de andere fundamentele waarden van de EU; overwegende dat het de bedoeling is om zo snel mogelijk positieve resultaten te boeken, maar dat versnelde procedures en van tevoren vastgestelde termijnen moeten worden vermeden; G. overwegende dat stagnatie of achteruitgang niet zonder gevolgen mag blijven, aangezien het hele toetredingsproces gebaseerd moet zijn op eerlijke en strikte voorwaarden; H. overwegende dat toetreding tot de EU van beide partijen capaciteit voor een ambitieuze integratieagenda vereist, zowel van de EU als van de kandidaat-lidstaten; overwegende dat er fundamentele hervormingen op het gebied van de rechterlijke macht, de bestrijding van corruptie, de vrijheid en pluriformiteit van de media nodig zijn in de kandidaat-lidstaten om vooruitgang te boeken op hun weg naar de EU; I. overwegende dat het nuttig zou zijn dat de huidige lidstaten ten tijde van de volgende uitbreiding volledig deel gaan uitmaken van de eurozone en het Schengengebied; J. overwegende dat de landen van de Westelijke Balkan zich ook moeten richten op conflictoplossing, regionale samenwerking en verzoening; overwegende dat er in de EU of in de landen die toe willen treden tot de EU geen plaats is voor opruiende taal, ontkenning van volkerenmoord of de verheerlijking van oorlogsmisdadigers van welke strijdende partij dan ook; overwegende dat in het reine komen met het verleden de enige manier is om te komen tot echte verzoening, die cruciaal is voor welvarende samenlevingen en succesvolle integratie; K. overwegende dat de uitbreiding en de verdieping van de EU parallelle processen moeten zijn, aangezien deze processen elkaar wederzijds kunnen versterken, waardoor het effect ervan wordt vergroot en daarmee een aanzienlijke bijdrage wordt geleverd aan de overkoepelende doelstellingen waarvoor de EU werd opgericht; L. overwegende dat de uitdaging van een grotere Europese Unie vraagt om een verbeterd uitbreidingsbeleid, dat gebaseerd is op de geleidelijke opname ervan in het gemeenschappelijke beleid en met duidelijke voordelen voor burgers in het hele proces; M. overwegende dat er in het kader van uitbreiding op holistische wijze moet worden gekeken naar de evaluatie van huidige en toekomstig Europees beleid, structurele hervormingen, institutionele veranderingen en het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2028-2034; N. overwegende dat de landen van de Westelijke Balkan al decennia lang verklaren tot de EU te willen toetreden; overwegende dat de EU-leiders op 23 en 24 juni 2022 opnieuw hebben bevestigd dat zij zich volledig en ondubbelzinnig inzetten voor het perspectief van het EU-lidmaatschap van de Westelijke Balkan; O. overwegende dat kandidaat-lidstaten moeten aantonen dat zij de fundamentele waarden van de EU onderschrijven en zich ook scharen achter het beleid en de standpunten van de EU, waaronder het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB); P. overwegende dat een aantal landen in de Westelijke Balkan zich de afgelopen jaren al in hoge mate heeft aangepast aan het GBVB van de EU, zo ook met betrekking tot de sancties tegen Rusland als respons op zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne; overwegende dat de ministers van Buitenlandse Zaken van Albanië, Kosovo, Montenegro en Noord-Macedonië in maart 2023 het platform “Western Balkans QUAD – 100 % alignment with EU Common Foreign Security Policy (CFSP)” hebben gelanceerd; Q. overwegende dat de EU duidelijke politieke wil moet tonen om de kandidaat-lidstaten te steunen en haar voorwaardelijke technische en financiële steun voor fundamentele hervormingen, de beslechting van bilaterale geschillen, economische convergentie en regionale economische integratie in toetredingslanden aanzienlijk moet opvoeren; overwegende dat het nieuwe groeiplan voor de Westelijke Balkan erop gericht is fundamentele hervormingen te versnellen, de integratie van deze landen op de interne markt van de EU te bevorderen en de economische integratie binnen de regio een impuls te geven; R. overwegende dat kwaadwillige buitenlandse actoren hybride inmengingsmethoden gebruiken om EU-integratie te beïnvloeden en te laten ontsporen; S. overwegende dat het Parlement van alle EU-instellingen ongetwijfeld de grootste voorstander van uitbreiding is; overwegende dat de rol van het Parlement gedurende het gehele uitbreidingsproces uiterst beperkt blijft en moet worden versterkt om de democratische legitimiteit en verantwoordingsplicht te vergroten, zo ook bij de evaluatie van de tussenstappen van de toetreding, onder meer door regelmatige commissievergaderingen en parlementaire controle op de pretoetredingsfinanciering, waarbij gebruik moet worden gemaakt van zijn bestaande instrumenten, waaronder programma’s ter ondersteuning van de democratie; overwegende dat regionale en lokale overheden en maatschappelijke organisaties structureel moeten worden betrokken bij het uitbreidingsproces en het toezicht daarop; T. overwegende dat belangrijke initiatieven zoals de Europese politieke gemeenschap, die al drie officiële bijeenkomsten heeft gehouden, politieke samenwerking mogelijk moeten maken en moeten bijdragen aan regionale dialogen tussen de EU en andere landen op verschillende vakgebieden, maar desondanks geen alternatief zijn voor het EU-lidmaatschap; U. overwegende dat er vóór de uitbreiding aanzienlijke hervormingen nodig zijn om de efficiënte werking van een EU met meer lidstaten en het vermogen om nieuwe lidstaten op te nemen en hun succesvolle integratie te bevorderen, alsook om naar behoren in te spelen op de vele uitdagingen waarmee de EU momenteel wordt geconfronteerd; overwegende dat dit aanzienlijke veranderingen in het institutionele kader van de EU kan inhouden, evenals de mogelijke bevordering van gedifferentieerde integratieoplossingen wanneer dat maar mogelijk is uit hoofde van de Verdragen; overwegende dat een aantal van die oplossingen al enige tijd wordt besproken; overwegende dat, om dit te bewerkstelligen, de EU in afwachting van een diepgaandere hervorming in het kader van een mogelijke herziening van de Verdragen ook volledig gebruik moet maken van de flexibiliteit waarin het Verdrag van Lissabon voorziet; V. overwegende dat de EU met aanzienlijke uitdagingen kampt om doeltreffende crisisbeheersing te waarborgen, met name in besluitvormingsprocedures, en dat de geloofwaardigheid en het vermogen van de EU om snel en doeltreffend op te treden, afhangen van democratische en efficiënte besluitvorming, des te meer in een EU met dertig of meer lidstaten; overwegende dat het duidelijk is dat de instellingen en besluitvormingsmechanismen van de EU, met name in de Raad, niet geschikt zijn voor een Unie met een groter aantal lidstaten; overwegende dat politieke wil en efficiënte besluitvorming die leiden tot snel en gecoördineerd intern en extern optreden cruciaal zijn voor de bescherming van de belangen van de EU en haar mondiale geopolitieke leiderschap en geloofwaardigheid; overwegende dat de recente problemen bij de EU-besluiten over sancties opnieuw laten zien dat we moeten afstappen van unanimiteit; overwegende dat er, indien nodig parallel met de lopende toetredingsonderhandelingen, een ingrijpende hervorming van het institutionele kader en de bestuursstructuren van de EU moet worden doorgevoerd, met vereenvoudigde, effectievere en meer democratische besluitvormingsprocedures; W. overwegende dat overbruggingsclausules onmiddellijk kunnen worden toegepast om op specifieke beleidsterreinen over te schakelen van de vereiste van eenparigheid van stemmen naar besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen; overwegende dat het Parlement de procedure voor de herziening van de Verdragen heeft geactiveerd en voorstellen heeft ingediend bij de Raad tot wijziging van de Verdragen overeenkomstig artikel 48, lid 2, VEU; overwegende dat de voorzitter van de Commissie tijdens haar toespraak in het Europees Parlement op 17 januari 2024 de presentatie van een mededeling over de hervorming van de Verdragen heeft aangekondigd waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor een discussie in de Europese Raad in de nabije toekomst; X. overwegende dat het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zich ertoe hebben verbonden de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa doeltreffend op te volgen; overwegende dat de Conferentie over de toekomst van Europa de EU heeft verzocht overeenstemming te bereiken over een krachtige visie en een gemeenschappelijke strategie om haar eenheid te versterken en haar besluitvaardigheid te verbeteren met het oog op toekomstige uitbreiding; overwegende dat veel van deze voorstellen alleen kunnen worden uitgevoerd als de Verdragen worden gewijzigd; Y. overwegende dat de uitholling van de democratie tot de grootste bedreigingen voor de Europese Unie behoort, zowel intern als extern; Z. overwegende dat gelijktijdig met de volgende uitbreiding ook het mechanisme ter waarborging van de naleving van de fundamentele beginselen en waarden van de EU en het acquis communautaire moet worden versterkt; overwegende dat er grondig en objectief toezicht moet worden gehouden op de uitvoering van het acquis door iedere kandidaat-lidstaat; AA. overwegende dat uitbreiding zowel een grote financiële uitdaging vormt voor de EU, met name voor het cohesie- en landbouwbeleid en voor andere EU-programma’s en -beleid, als een kans is om de EU te hervormen; overwegende dat de huidige en toekomstige MFK’s moeten worden geëvalueerd, de prioriteiten daarin opnieuw onder de loep moeten worden genomen, deze MFK’s naar behoren moeten worden gestructureerd en aanzienlijk moeten worden versterkt, en dat de governance ervan moet worden herzien om een aanzienlijke uitbreiding van de EU mogelijk te maken en te ondersteunen zonder de broodnodige steun in de huidige lidstaten in gevaar te brengen; overwegende dat deze financiële basis vóór de uitbreiding moet worden gelegd; AB. overwegende dat de wederopbouw en het naoorlogse herstel van Oekraïne een extra uitdaging vormen die moet worden aangepakt in de vorm van een bredere internationale inspanning; Over de strategische dimensie van een uitbreiding 1. is ingenomen met het streven van talrijke Europese landen en hun burgers om tot de EU toe te treden en waardeert hun politieke wil en de serieuze inspanningen die zij hebben geleverd om aan de vereisten voor lidmaatschap te voldoen; 2. is van mening dat uitbreidingen van het grootste strategische belang zijn voor de EU; herhaalt dat een krachtiger uitbreidingsbeleid een van de sterkste beleids- en geopolitieke instrumenten van de EU is geworden als geostrategische investering in vrede, democratie, stabiliteit, veiligheid, klimaatbescherming en welvaart op lange termijn op het hele continent, te meer gezien de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en andere gemeenschappelijke geopolitieke uitdagingen die een politieke langetermijnvisie en doortastende besluiten vergen; wijst op de politieke urgentie om de inzet van de EU voor de op regels gebaseerde internationale orde aan te tonen; benadrukt dat, gezien de grote veiligheidsuitdagingen waarmee Europa kampt, de uitbreiding van de EU en de opname van Oekraïne in de westerse collectieve veiligheids- en defensiesystemen de Europese veiligheid zullen versterken; 3. is ingenomen met de aanbevelingen van de Commissie in het uitbreidingspakket 2023 en is daarnaast verheugd over de besluiten van de Europese Raad om toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en de Republiek Moldavië te openen, Georgië de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen, met dien verstande dat de in de aanbeveling van de Commissie van 8 november 2023 genoemde stappen worden gezet, en om toetredingsonderhandelingen te openen met Bosnië en Herzegovina zodra de vereiste mate van naleving van de lidmaatschapscriteria is bereikt; verzoekt de Raad de Commissie te gelasten onmiddellijk voorstellen in te dienen voor de onderhandelingskaders in dit verband en deze vast te stellen zodra de relevante stappen zijn genomen die zijn uiteengezet in de respectieve aanbevelingen van de Commissie van 8 november 2023; Over de toetredingsprocedures en de rol van het Europees Parlement 4. onderkent dat de EU voor een historische kans en uitdaging staat voor wat betreft het nakomen van haar toezeggingen ten aanzien van de landen en de inwoners van Albanië, Bosnië en Herzegovina, Noord-Macedonië, Kosovo, Montenegro en Servië, Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië; ziet het belang in van de Europese integratie van deze cruciale partners; beseft ook hoe belangrijk regionale samenwerking binnen de respectieve regio’s van het Oostelijk Partnerschap en de Westelijke Balkan is; 5. herhaalt zijn standpunt dat het toetredingsproces van Turkije in de huidige omstandigheden niet kan worden hervat; dringt er bij de Turkse regering op aan de huidige impasse te doorbreken en vooruitgang te boeken op weg naar een hechter, dynamischer en strategischer partnerschap door een realistisch parallel samenwerkingskader te ontwikkelen, zoals een gemoderniseerde associatieovereenkomst, en verzoekt de Commissie mogelijke vormen van een dergelijk samenwerkingsverband te onderzoeken; herinnert eraan dat elke verbetering van de betrekkingen tussen de EU en Turkije gebaseerd moet zijn op concrete vooruitgang op het vlak van mensenrechten, democratie en respectvolle nabuurschapsbetrekkingen; 6. onderstreept dat de procedure voor toetreding tot de EU altijd gebaseerd moet zijn op verdienste en dat alle aanvragers moeten worden beoordeeld op hun eigen verdiensten, d.w.z. de mate waarin zij voldoen aan alle criteria van Kopenhagen; onderstreept dat er niet mag worden afgedongen op waarden en fundamentele beginselen van de EU; benadrukt dat de rechtsstaat, democratische hervormingen, mediavrijheid en eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van minderheden, centraal moeten worden gesteld in het toetredingsproces, waarbij de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de bestrijding van corruptie en de versterking van de positie van het maatschappelijk middenveld cruciale voorwaarden zijn voor vooruitgang op weg naar het EU-lidmaatschap; 7. verzoekt erom dat doeltreffende monitoringmechanismen voor de bescherming van de fundamentele waarden en de degelijke financiële belangen van de Unie in het kader van de toetredingsprocedures vooruit moeten worden geholpen; herhaalt in dit verband zijn oproep om kandidaat-lidstaten op te nemen in het rechtsstaatmechanisme van de EU en de jaarlijkse verslaglegging ervan, en voorafgaand aan hun toetreding automatisch de mechanismen voor samenwerking en verificatie in werking te stellen; schaart zich achter het voornemen van de Commissie om toetredingslanden op te nemen in de verslagen over de rechtsstaat en dringt erop aan dat deze landen worden opgenomen in de jaarlijkse voortgangsverslagen; 8. spoort uitbreidingslanden aan om de noodzakelijke hervormingen vastbesloten te blijven doorvoeren en tastbare en onomkeerbare vorderingen te boeken, te beginnen met de fundamentele vereisten voor toetreding tot de EU; 9. hamert op de noodzaak van voortdurende inspanningen om de pluraliteit van de media te bevorderen, de rechten van journalisten te verdedigen en de vrijheid van meningsuiting in alle kandidaat-lidstaten te bevorderen; 10. wijst erop dat aansluiting bij het GBVB van de EU ook een essentiële indicator vormt voor de onvoorwaardelijke onderschrijving van de fundamentele beginselen van de EU en voor de duurzaamheid van toekomstig lidmaatschap; dringt er bij alle kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten op aan prioriteit te geven aan een snelle en volledige afstemming op het GBVB en herhaalt dat toetreding van een bepaald land pas kan plaatsvinden wanneer het zich schaart achter de beperkende maatregelen van de EU, waaronder sancties die zijn ingesteld naar aanleiding van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; 11. verzoekt om een grondige evaluatie van de uitbreidingsstrategie van de EU en om een beoordeling van de redenen voor de beperkte voortgang die sommige uitbreidingslanden geboekt hebben, met name op het gebied van de rechtsstaat, de mensenrechten en de democratie; 12. is van mening dat de herziene methode van de Commissie, die moet worden geactualiseerd om het toetredingsproces van resp. Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië erin op te nemen, een beleidskader voor de lange termijn is dat als leidraad dient voor het uitbreidingsproces; 13. benadrukt dat het proces weliswaar geleidelijker en dynamischer moet worden en dat de EU concrete afzonderlijke hervormingsdoelstellingen, routekaarten en tussentijdse tijdschema’s voor elk toetredingsland moet vaststellen, maar dat er geen sprake mag zijn van versnelde procedures of vooraf vastgestelde termijnen voor het lidmaatschap, aangezien deze de integriteit van het toetredingsproces kunnen aantasten; is echter van mening dat de volgende uitbreiding van de EU moet plaatsvinden zodra in de betrokken kandidaat-lidstaten aan alle toetredingsvoorwaarden is voldaan en tegelijkertijd de noodzakelijke Europese hervormingen zijn overeengekomen en worden uitgevoerd; verwacht dat de eerste kandidaat-lidstaten gereed zullen zijn om tegen het einde van dit decennium tot de Unie toe te treden; 14. herhaalt dat EU-uitbreiding een gedeelde verantwoordelijkheid van de huidige en de aspirant-lidstaten is; verzoekt de lidstaten blijk te geven van een duidelijke en ondubbelzinnige politieke toewijding ten aanzien van het uitbreidingsproces, op basis van objectieve criteria en die niet wordt misbruikt om bilaterale geschillen te beslechten, aangezien die los van het toetredingsproces moeten worden opgelost; benadrukt dat excessieve vertraging op weg naar volwaardig EU-lidmaatschap zowel de publieke opinie als de politieke motivatie van kandidaat-lidstaten negatief kunnen beïnvloeden; 15. onderstreept dat toetredingsprocessen op omkeerbare wijze kunnen plaatsvinden en dat de op verdiensten gebaseerde aanpak ook kan leiden tot bevriezing van de toetredingsonderhandelingen in geval van de achteruitgang van fundamentele waarden en dat die vervolgens alleen kunnen worden hervat als er aanzienlijke vooruitgang is geboekt bij de hervormingen; dringt aan op robuuste en versterkte monitoring, rapportage en beoordeling van de hervormingen en vorderingen van de kandidaat-lidstaten in alle onderhandelingshoofdstukken met een strategisch toegepaste en gerichte conditionaliteit op basis van duidelijke benchmarks voor vooruitgang, het bestraffen van achteruitgang bij fundamentele kwesties of aanhoudende stagnatie van hervormingen, het belonen van hervormingen en het voldoen aan benchmarks door middel van duidelijke tijdschema’s voor onderhandelingen; 16. roept de Commissie op de samenhang, efficiëntie en transparantie van de pretoetredingssteun te verbeteren en de prioriteiten op de fundamentele gebieden duidelijk te laten meespelen bij de toewijzing van financiële middelen uit IPA III; dringt met name aan op de invoering van een striktere en beter afdwingbare verantwoordingsplicht met betrekking tot uitgaven en op verbetering van de algemene cyclus van uitbetaling, uitvoering en controle van pretoetredingsfinanciering, door strikte voorwaarden te hanteren, onder meer bij de uitvoering van het economisch en investeringsplan en het nieuwe groeiplan voor de Westelijke Balkan; verzoekt de Commissie een tussentijdse evaluatie van de IPA III-verordening uit te voeren en voor te stellen Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië als begunstigden op de lijst te zetten, en verzoekt de Commissie snel uitvoering te geven aan de aanbevelingen van Speciaal verslag nr. 01/2022 van de Europese Rekenkamer; 17. pleit ervoor in het kader van een Verdragswijziging opties te onderzoeken om de rechtsstaat en de democratische waarden van de EU beter te beschermen tegen mogelijke uitholling in zowel bestaande als toekomstige lidstaten zodat de EU en haar interne markt door uitbreiding worden versterkt; 18. wijst erop dat moet worden gewaarborgd dat EU-financiering die aan uitbreidingslanden wordt verstrekt in overeenstemming is met de eigen strategische doelen en belangen van de EU; verzoekt de Commissie de toetredingslanden financieel te steunen die zich beijveren voor goede nabuurschapsbetrekkingen, inclusieve regionale samenwerking en duurzame verzoening, onder meer maar niet alleen door de vervolging van oorlogsmisdadigers en door de slachtoffers van oorlogsmisdaden, misdrijven tegen de menselijkheid en genocide toegang te bieden tot waarheidsvinding, een voorziening in rechte en robuuste vergoedingen; 19. verzoekt de toetredingslanden de justitiële samenwerking met de EU in strafzaken te versterken in het kader van de werkafspraken met het Europees Openbaar Ministerie (EOM) teneinde doeltreffend onderzoek naar en vervolging van misbruik van EU-middelen te vergemakkelijken, onder meer door nationale verbindingsfunctionarissen bij het EOM te detacheren en de bestuurlijke capaciteit van lokale overheden te vergroten; 20. herhaalt zijn standpunt over de noodzaak van versterkte, formele, gestructureerde en systematische samenwerking tussen de EU en de Raad van Europa bij het ondersteunen van toetredingslanden bij hervormingen, om erop toe te zien dat zij alle aanbevelingen van de Commissie van Venetië op hun weg naar het EU-lidmaatschap opvolgen; 21. is van mening dat de uitdaging van een grotere EU een verbeterd uitbreidingsbeleid vereist en een duidelijk stapsgewijs traject op weg naar EU-lidmaatschap, met onder meer de geleidelijke opname daarvan in het gemeenschappelijk beleid, zoals de interne markt, voor de landen die de onderhandelingen over een bepaald beleidshoofdstuk hebben afgerond of die aanzienlijke vooruitgang boeken met EU-gerelateerde hervormingen; merkt op dat dergelijke vooruitgang de toegang tot EU-middelen op de gebieden in kwestie mogelijk moet maken, zodat het de burgers gedurende het hele proces duidelijke voordelen kan opleveren; merkt op dat dit traject gepaard moet gaan met meer technische en voorwaardelijke financiële bijstand, waarbij er bijzondere aandacht wordt besteed aan de tenuitvoerlegging en handhaving van wetgeving in het kader van onderhandelingsclusters over fundamentele kwesties en externe betrekkingen, met name hoofdstukken 23, 24, 30 en 31; verzoekt de Commissie gedetailleerde voorstellen te doen voor de methode voor stapsgewijze toetreding, inclusief duidelijke clausules voor “geleidelijkheid” en omkeerbaarheid; onderstreept dat de geleidelijke integratie van kandidaat-lidstaten in specifieke beleidsterreinen met beperkte rechten en verplichtingen geenszins een vervanging van of een alternatief vormt voor volwaardig lidmaatschap; 22. ziet het belang in van initiatieven zoals de Europese politieke gemeenschap, die politieke samenwerking mogelijk maken, bijdragen aan regionale dialogen en die de geleidelijke integratie van kandidaat-lidstaten in de Unie en haar beleid kunnen vergemakkelijken, maar geen alternatief vormen voor het EU-lidmaatschap; 23. benadrukt dat het nuttig zou kunnen zijn om een aparte commissaris voor Uitbreiding te hebben; 24. stelt voor te overwegen kandidaat-lidstaten de status van waarnemer toe te kennen in relevante organen en instellingen, waaronder het Parlement, in eerste instantie op basis van tijdelijke regelingen als de onderhandelingen voldoende gevorderd zijn, met name wat betreft clusters over fundamentele kwesties en externe betrekkingen, en alle voorwaarden zijn vervuld en overeengekomen, totdat de toetredingsverdragen zijn ondertekend; is in dit verband ingenomen met het besluit van het Europees Economisch en Sociaal Comité om met ingang van 2024 waarnemers uit kandidaat-lidstaten op te nemen; 25. is van mening dat er behoefte is aan sterkere, doeltreffendere en betekenisvollere besluitvorming door het Europees Parlement en toezicht op het uitbreidingsbeleid en de financiering ervan, teneinde de democratische legitimiteit en verantwoordingsplicht te vergroten; pleit ervoor de rol van het Parlement gedurende het gehele toetredingsproces te versterken, zo ook bij de tussenstappen, waardoor er een volledige controle ontstaat op de door de kandidaat-lidstaten geboekte vooruitgang op alle beleidsterreinen; zegt toe de regelmatige en transparante dialoog en samenwerking met de nationale parlementen van de kandidaat-lidstaten te verbeteren als model voor parlementaire controle op EU-integratie; 26. onderstreept dat de democratie beter moet worden ondersteund met de bestaande kanalen en instrumenten, zoals de Jean Monnet-dialoog, de dialoog tussen de partijen en het proces van parlementaire dialoog; 27. verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten zich ten volle in te zetten voor de verdere versterking van de hervormingsprocessen in de kandidaat-lidstaten, en dan met name van hun bestuurlijke capaciteit; 28. wijst op de noodzaak om de transparantie te vergroten, burgerparticipatie aan te wakkeren en het maatschappelijk middenveld nauw te betrekken bij het uitbreidingsproces en het toezicht daarop, en daarvoor duurzame financiering uit te trekken; 29. onderstreept dat het uitbreidingsproces niet onbedoeld mag leiden tot bestendiging of verergering van ongelijkheden op grond van seksuele gerichtheid en genderidentiteit; verzoekt de Commissie en kandidaat-lidstaten met klem in het kader van het uitbreidingsproces maatregelen te nemen om de rechten van lhbtiq-personen actief te bevorderen en te waarborgen, zoals de ontwikkeling van beleid om discriminatie op grond van seksuele gerichtheid en genderidentiteit uit te bannen, de participatie van lhbtiq-personen in besluitvormingsprocessen te verbeteren en inclusiviteit in de politieke, economische en sociale sfeer te bevorderen door middel van educatieve activiteiten en voorlichting; verzoekt de Commissie en kandidaat-lidstaten de staat van lhbtiq-rechten in kandidaat-lidstaten naar behoren te monitoren en te evalueren; 30. is van mening dat het toetredingsproces moet waarborgen dat de kandidaat-lidstaten hun inspanningen met betrekking tot gelijke rechten van personen met een handicap opvoeren; benadrukt dat er meer druk moet worden uitgeoefend op kandidaat-lidstaten om hervormingen door te voeren met het oog op de verbetering van de situatie van personen met een handicap en zich meer in te spannen om de zorg in instellingen af te bouwen en deze geleidelijk te vervangen door zorg in familie- en gemeenschapsverband; Over Europese institutionele en financiële hervormingen 31. is van mening dat de voorbereidingsprocessen voor de uitbreiding parallel moeten verlopen in de EU en de toetredingslanden; benadrukt dat er Europese institutionele en financiële hervormingen nodig zijn om de huidige uitdagingen het hoofd te bieden en om ervoor te zorgen dat de EU in staat is nieuwe leden op te nemen en hun succesvolle integratie te bevorderen; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten de nodige hervormingen door te voeren zodat hun eventuele afwezigheid de toetreding van nieuwe lidstaten niet vertraagt; merkt op dat deze hervormingen nodig zijn om de EU en haar instellingen te versterken teneinde democratische legitimiteit, goed bestuur, functionaliteit, verantwoordingsplicht, transparantie en duurzaamheid te bevorderen; benadrukt dat het met name van belang is om de democratische legitimiteit van het EU-beleid te vergroten door de beslissingsbevoegdheden en controlerechten van het Parlement uit te breiden; herhaalt daarom zijn oproep om het Parlement algemeen en direct initiatiefrecht te verlenen; 32. is er vast van overtuigd dat Europese institutionele hervormingen de handelingsbevoegdheid van de EU zullen vergroten en vereenvoudigde en doeltreffendere besluitvormingsprocedures moeten omvatten, waarbij wordt afgestapt van unanimiteit; herhaalt dat er sprake moet zijn van stemmingen met een gekwalificeerde meerderheid op gebieden als de bescherming van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat, het MFK, sancties en andere relevante besluiten op het gebied van buitenlands beleid, zoals het starten van toetredingsonderhandelingen met de EU, het openen en sluiten van individuele onderhandelingsclusters en het bestraffen van achteruitgang, maar met uitzondering van besluiten waarbij toestemming wordt verleend voor militaire missies of operaties met een uitvoerend mandaat; 33. dringt erop aan dat het mechanisme ter bescherming van de rechtsstaat en de fundamentele beginselen en waarden van de EU en de monitoringcapaciteit ter waarborging van de naleving van de criteria van Kopenhagen vóór de volgende uitbreidingsronde worden versterkt; stelt voor om de procedure van artikel 7 VEU te hervormen door unanimiteit bij besluiten van de Raad af te schaffen, een duidelijk tijdschema in te voeren en ervoor te zorgen dat het Hof van Justitie bevoegd wordt om schendingen van de rechtsstaat vast te stellen; wijst erop dat de invoering van stemmingen met een gekwalificeerde meerderheid het uitbreidingsproces in dit opzicht zou vergemakkelijken; benadrukt dat er een verdere hervorming van het conditionaliteitsmechanisme voor de rechtsstaat nodig is om alle fundamentele waarden van de Unie te bestrijken en te garanderen, zoals vermeld in artikel 2 VEU; 34. is van mening dat gedifferentieerde integratie in de context van volwaardig lidmaatschap essentieel is voor een efficiënte en verdiepte uitbreiding van de EU; onderstreept echter dat de eerbiediging van de waarden van de Unie zoals vastgelegd in artikel 2 VEU niet onderhandelbaar is, niet mag worden onderworpen aan afwijkingen of opt-outs en dat het lidmaatschap van de Unie een sterk engagement vereist om al het EU-recht te eerbiedigen; is eveneens van mening dat er permanent moet worden gezorgd voor een brede Europese gemeenschappelijke basis, die domeinen omvat zoals de douane-unie, de interne markt en de vier vrijheden daarvan, het essentiële sociale acquis en het landbouw-, mededingings- en handelsbeleid; merkt op dat lidstaten die de Europese integratie willen versterken op een breder scala aan beleidsterreinen verder moeten kunnen gaan dan deze gemeenschappelijke basis; onderstreept dat alle lidstaten in het kader van een dergelijk systeem van gedifferentieerde integratie weliswaar zouden deelnemen aan besluiten over kwesties die tot de gemeenschappelijke basis behoren, maar dat alleen lidstaten die bereid zijn deel te nemen aan beleidsgebieden van grotere integratie aan de desbetreffende besluiten zouden deelnemen; merkt op dat gedifferentieerde integratie ook gedifferentieerde financiële regelingen met zich mee moet brengen; 35. dringt erop aan om in afwachting van een verdergaande hervorming in het kader van een mogelijke herziening van de Verdragen ten volle gebruik te maken van de flexibiliteit waarin het Verdrag van Lissabon voorziet; herinnert eraan dat een aantal flexibiliteitsinstrumenten, zoals overbruggingsclausules, nauwere samenwerking, constructieve onthoudingen, permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en opt-outmechanismen, al mogelijk is binnen het huidige rechtskader van de EU, zoals duidelijk blijkt uit de ervaring met het Schengengebied — een van de grootste successen van de Unie — en de eurozone; wijst erop dat er in het kader van toetredingsprocedures kan worden onderhandeld over oplossingen voor geleidelijke integratie, tijdelijke afwijkingen en overgangsperioden; wijst erop dat het gebruik van deze flexibiliteitsmechanismen constructieve discussies over herziening van de Verdragen, zoals goedgekeurd door het Parlement in zijn resolutie van 22 november 2023, niet in de weg mag staan; 36. merkt op dat er bij institutionele hervormingen vóór uitbreiding ook rekening moet worden gehouden met de gevolgen van de uitbreiding voor de samenstelling van het Parlement; herinnert eraan dat het Europees Parlement de enige rechtstreeks verkozen instelling is die de burgers in de EU vertegenwoordigt; onderstreept dat het Parlement, met waarborging van een passende democratische representativiteit, wel van een werkbare omvang moet blijven; wijst er echter op dat met het oog op de waarborging van de democratische representativiteit een redelijke uitbreiding van de omvang van het Parlement niet kan worden uitgesloten in een grotere EU; dringt aan op een nieuw systeem voor zetelverdeling op basis van een permanente wiskundige formule, dat objectief, eerlijk, transparant en duurzaam moet zijn; herhaalt zijn standpunt dat de zetelverdeling in het Europees Parlement in samenhang moet worden gezien met de stemregels in de Raad; 37. benadrukt dat ook het functioneren en de besluitvormingsprocedure van de Raad snel moeten worden herzien met het oog op uitbreidingen; stelt voor om het systeem van het roulerende voorzitterschap van de Raad te herzien; merkt op dat ook de berekening van de drempels voor stemmingen bij gekwalificeerde meerderheid opnieuw moet worden bekeken om het evenwicht tussen grotere en kleine landen te verbeteren en hogere drempels vast te stellen voor de belangrijkste besluiten; pleit voor de grootst mogelijke transparantie en integriteit van de besluitvormingsprocedure van de Raad in de context van uitbreidingen; 38. merkt op dat bij de samenstelling van de Commissie rekening moet worden gehouden met uitbreidingen, en herinnert in dit verband aan de flexibiliteit waarin het Verdrag van Lissabon voorziet; benadrukt dat elke herbeoordeling van de praktijk van de benoeming van één commissaris per lidstaat een geografisch evenwichtige samenstelling van de Commissie moet waarborgen; 39. dringt opnieuw aan op versterking van de instrumenten voor de participatie van burgers in de besluitvorming van de EU; 40. benadrukt dat uitbreidingen zowel een grote financiële uitdaging vormen voor de EU, met name wat betreft het cohesie- en landbouwbeleid, als een kans om de EU te hervormen; wijst erop dat voor deze uitdaging een MFK nodig is dat goed is gestructureerd, de juiste prioriteiten stelt en wordt voorzien van voldoende financiering, alsmede een doeltreffendere EU-begroting die de Unie in staat stelt nieuwe verbintenissen op zich te nemen, onder voortzetting van de bestaande programma’s en politieke prioriteiten; benadrukt verder dat er tevens voldoende aanvullende en echte eigen middelen nodig zijn om de uitdagingen die uitbreiding met zich meebrengt aan te gaan; merkt op dat uitbreiding boven op andere toenemende behoeften aan EU-financiering komt op het gebied van financiële stabiliteit, strategische autonomie, gezondheid, energie, decarbonisatie, de transitie naar schone energie, milieubescherming, digitalisering, onderzoek, defensie en veiligheid; onderstreept dat dergelijke financiële hervormingen parallel met de lopende toetredingsonderhandelingen moeten worden besproken en vóór de uitbreiding moeten worden goedgekeurd; verdedigt zijn standpunt dat de opzet van het huidige en toekomstige MFK moet worden geherstructureerd en aanzienlijk versterkt om zijn veerkracht te vergroten; onderstreept dat bij de voorbereiding van het MFK voor de periode 2028-2034 rekening moet worden gehouden met de toetreding van nieuwe landen; 41. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de speciale rol van kmo’s te garanderen als belangrijke pijler om het industriebeleid te versterken, het vermogen van kandidaat-lidstaten om een rechtvaardige transitie te verwezenlijken te versterken en zich aan te passen aan de technologische uitdagingen op weg naar een inclusieve digitale transitie; 42. herhaalt zijn oproep aan de Raad, de Commissie en de EDEO om de strategische communicatie over en de zichtbaarheid van de wederzijdse sociaal-economische voordelen en de uitdagingen van de uitbreiding in zowel de toetredingslanden als de lidstaten te verbeteren door middel van een doeltreffende strategie voor de voorlichtingscampagne gedurende het hele uitbreidingsproces, waarbij tastbare resultaten van het lopende toetredingsproces en van elke onderhandelingsronde voor het voetlicht worden gebracht; 43. herhaalt zijn oproep om de aanbevelingen van de Bijzondere Commissie buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (INGE), op te volgen, met name door de inspanningen op te voeren om desinformatie tegen te gaan en buitenlandse kwaadwillige inmenging en pogingen om de democratie te ondermijnen en de integratie in de EU te laten ontsporen door de politieke, economische en sociale stabiliteit in de kandidaat-lidstaten te saboteren, te voorkomen; 44. wijst erop dat de wederopbouw en het naoorlogse herstel van Oekraïne een multidimensionale uitdaging vormen die moet worden aangepakt in de vorm van een bredere internationale inspanning; benadrukt dat de financiering voor Oekraïne afkomstig moet zijn uit verscheidene internationale bronnen, waaronder bevroren Russische tegoeden; onderstreept dat deze investeringen gepaard zullen gaan met financiële risico’s, en dringt erop aan dat dit proces nauwlettend wordt gevolgd en wordt ingebed in een goed opgezet en afgestemd wetgevingskader dat corruptie- en fraudebestendig is; dringt in dit verband aan op de snelle goedkeuring van de verordening tot oprichting van de faciliteit voor Oekraïne; 45. is ingenomen met de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van het pre-uitbreidingsbeleid en de herziening van de financiering, en dringt aan op een grondige effectbeoordeling van de gevolgen van uitbreiding; is voorstander van het opzetten van een doeltreffend, door de EU ondersteund mechanisme voor conflictoplossing en bemiddeling, buiten het kader voor uitbreiding, dat specifiek gericht is op het bevorderen van verzoening en het oplossen van bilaterale kwesties in toetredingslanden en op het vinden en uitvoeren van definitieve bindende oplossingen voor regionale en bilaterale geschillen en historische grieven; 46. dringt erop aan dat de Europese verkiezingen van 2024 worden aangegrepen als een gelegenheid om te debatteren over de noodzaak en de voordelen van het proces van verdieping en uitbreiding van de Europese Unie, en over de noodzakelijke Europese politieke, institutionele en financiële hervormingen; o o o 47. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van de toetredingslanden. Het Europees Parlement, – gezien de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds (1) , – gezien zijn resolutie van 14 september 2016 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting namens de Europese Unie van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds (2) , – gezien zijn resolutie van 6 oktober 2022 over het resultaat van de herziening door de Commissie van het actieplan van 15 punten inzake handel en duurzame ontwikkeling (3) , – gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over de toekomst van de handelsbetrekkingen tussen de EU en Afrika (4) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 inzake een nieuwe strategie EU-Afrika – een partnerschap voor duurzame en inclusieve ontwikkeling (5) , – gezien de mededeling van de Commissie van 18 februari 2021 getiteld “Evaluatie van het handelsbeleid – Een open, duurzaam en assertief handelsbeleid” ( COM(2021)0066 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 11 oktober 2022 getiteld “Individual information sheets on implementation of EU Trade Agreements” (Afzonderlijke informatiebladen over de uitvoering van EU-handelsovereenkomsten) (SWD(2022)0730), – gezien de standpuntnota van de Commissie over de duurzaamheidseffectbeoordeling ter ondersteuning van de handelsbesprekingen met Angola over de toetreding tot de EPO EU-SADC, – gezien de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de Europese Unie en de Republiek Angola, – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, met inbegrip van de Overeenkomst van Parijs van 2015, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, – gezien de publicatie van 19 oktober 2021 van de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling (UNCTAD) getiteld “Transforming Southern Africa: Harnessing Regional Value Chains and Industrial Policy for Development” (Zuidelijk Afrika transformeren: regionale waardeketens en industrieel beleid voor ontwikkeling in goede banen leiden), – gezien de overeenkomst ter oprichting van de Afrikaanse continentale vrijhandelszone, – gezien de gezamenlijke verklaring naar aanleiding van de 26e interparlementaire vergadering EU-Zuid-Afrika, die plaatsvond op 31 oktober en 1 november 2018, – gezien de visie voor 2050 van de SADC, – gezien de industrialisatiestrategie en -routekaart 2015-2063 van de SADC, – gezien het initiatiefadvies van het Europees Economisch en Sociaal Comité getiteld “De volgende generatie hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling – Herziening van het 15-puntenactieplan” (6) , – gezien de evaluatie achteraf van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC – inceptieverslag van 21 juni 2023, – gezien de bijeenkomsten van het Handels- en ontwikkelingscomité van de EPO EU-SADC, en met name de zesde tot en met de negende bijeenkomst, – gezien het Global Report on Food Crises 2021 (Mondiaal verslag over voedselcrises 2021), – gezien de studie van het directoraat-generaal Parlementaire Onderzoeksdiensten van het Europees Parlement van 22 november 2023 getiteld “EU-Southern African Development Community Economic Partnership Agreement: A geo-economic perspective” (De economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika: een geo-economisch perspectief) (7) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0024/2024 ), A. overwegende dat geopolitieke veranderingen, waaronder de coronapandemie, de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de economische gevolgen daarvan, hebben geleid tot een herpositionering van Afrika waarbij de landen van het Globale Zuiden zich op het wereldtoneel meer zelfbeschikking hebben toegeëigend, gericht op het bevorderen van hun eigen belangen en inbreng; B. overwegende dat de associatie van belangrijke landen uit het Globale Zuiden in de BRICS-alliantie (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika), een alliantie die op grond van het besluit van de BRICS-top van augustus 2023 vanaf 2024 met zes extra landen wordt uitgebreid, benadrukt dat het van belang is om bij de samenwerking met de landen van het Globale Zuiden gelijke en billijke voorwaarden te hanteren; C. overwegende dat Zuid-Afrika een prominente rol speelt als bruggenbouwer tussen de Europese Unie en het Afrikaanse continent en als partner bij het aanpakken van mondiale problemen; D. overwegende dat de Post-Cotonou-overeenkomst het nieuwe overkoepelende kader zal vormen voor alle economische partnerschapsovereenkomsten, waaronder die met de SADC, en tevens een belangrijk referentiepunt zal worden voor de toekomstige evaluaties van deze overeenkomsten; E. overwegende dat de volledige deelname van alle belanghebbenden, met name het maatschappelijk middenveld, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en vakbonden, aan de uitvoering en monitoring van de EPO EU-SADC van essentieel belang is voor het tijdig vaststellen van problemen, kansen en prioriteiten en voor het monitoren van de respectieve overeengekomen acties; F. overwegende dat Angola momenteel het proces doorloopt om toe te treden tot de EPO EU-SADC; overwegende dat de EU en Angola de onderhandelingen over een overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen hebben afgerond; G. overwegende dat bijzondere en gedifferentieerde behandeling een grondbeginsel van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is en dat het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling de leidraad moet vormen voor de handelsbetrekkingen van de EU met ontwikkelingslanden; H. overwegende dat genderongelijkheid in Afrika ten zuiden van de Sahara de regio gemiddeld 6 % van haar jaarlijkse bbp kost en daarmee het streven van het continent naar inclusieve menselijke ontwikkeling en economische groei in gevaar brengt; overwegende dat een toename van genderongelijkheid met 1 % de score van een land op de index van menselijke ontwikkeling met 0,75 % verlaagt; I. overwegende dat de SADC-EPO-staten te kampen hebben met uitdagingen zoals diepgewortelde ongelijkheden en een sterke afhankelijkheid van de uitvoer van niet verwerkte grondstoffen en landbouwproducten; J. overwegende dat deze ongelijkheden een obstakel zijn gebleken voor pogingen om een brede industrialisatie tot stand te brengen en soms leiden tot corruptie, en dat het daarom nodig is gedifferentieerd beleid te ontwikkelen waarmee de economische ongelijkheden binnen en tussen de landen in de SADC-regio kunnen worden aangepakt; K. overwegende dat de visie voor 2050 van de SADC op drie pijlers berust: industriële ontwikkeling en marktintegratie, ontwikkeling van infrastructuur ter ondersteuning van regionale integratie, en ontwikkeling van sociaal en menselijk kapitaal; L. overwegende dat in de industrialisatiestrategie en -routekaart 2015-2063 van de SADC drie voorkeursgroeipaden voor op hulpbronnen gebaseerde industrialisatie in de regio zijn vastgesteld: verwerking van landbouwgrondstoffen, verwerking van mineralen, en industriële en op diensten gebaseerde waardeketens; M. overwegende dat ontwikkelingslanden jaarlijks 2,5 biljoen USD aan financiering tekortkomen om de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG’s) tegen 2030 te kunnen verwezenlijken; overwegende dat buitenlandse directe investeringen (BDI) een instrument vormen voor het financieren van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de bijbehorende SDG’s; overwegende dat dit kapitaal kan bijdragen tot het scheppen van banen en tot verbeteringen op sociaal en milieugebied, zoals beschreven in de SDG’s; overwegende dat het doel om investeringen aan te trekken hand in hand moet gaan met de erkenning in het kader van internationale investeringsovereenkomsten dat de partijen bij deze overeenkomsten ernaar moeten streven hun niveau van milieu- of arbeidsbescherming te verhogen en niet af te zwakken of te verlagen; N. overwegende dat de industraliseringsstrategie en -routekaart 2015-2063 van de SADC tot doel heeft regionale en mondiale waardeketens te ontwikkelen en hieraan deel te nemen; O. overwegende dat het voor de ontwikkeling van regionale waardeketens en de verdere integratie van de SADC-staten in mondiale waardeketens noodzakelijk is een vervoers- en digitale infrastructuur tot stand te brengen; P. overwegende dat financiering, vaardigheden, technologie, infrastructuur en logistiek cruciale elementen zijn voor een succesvolle deelname aan de waardeketen; Q. overwegende dat de COVID-19-pandemie de investeringskloven in de SADC-EPO-staten aanzienlijk heeft vergroot en hun budgettaire ruimte heeft beperkt; R. overwegende dat de maatregelen om de verspreiding van COVID-19 te voorkomen aanzienlijke gevolgen hebben gehad voor de bestaansmiddelen van de bevolking, met name in Eswatini en Lesotho, die afhankelijk zijn van het grensverkeer van arbeiders aan de grens met Zuid-Afrika; S. overwegende dat de schommelingen van de grondstoffenprijzen tijdens de COVID‑19-pandemie economische schade hebben toegebracht aan SADC-EPO-staten die afhankelijk zijn van belastinginkomsten uit winningsindustrieën; T. overwegende dat het lage niveau van de lokale productie van gezondheidsproducten de regio afhankelijk houdt van de internationale productie voor de aankoop van levensnoodzakelijke gezondheidsproducten, waaronder essentiële vaccins tegen COVID-19; Monitoring- en evaluatieproces van de EPO 1. is ingenomen met het eerste evaluatieproces dat in november 2021 van start is gegaan nadat de EPO sinds 2016 voorlopig werd toegepast, en verwacht dat dit proces het verband tussen de EPO en duurzame ontwikkeling zal kunnen aantonen; verzoekt de Commissie samen te werken met de SADC-partners om eerlijke, inclusieve en duurzame handel te bevorderen, zodat de EPO, wanneer zij doeltreffend wordt uitgevoerd, kan zorgen voor en kan bijdragen tot duurzame ontwikkeling in de regio; dringt er bij de Commissie op aan om bij de evaluatie achteraf van de EPO EU-SADC een grondige analyse te verrichten van het effect van de EPO op de SDG’s, informele en lokale economieën, regionale en pan-Afrikaanse integratie, economische diversificatie, bestrijding van klimaatverandering, met inbegrip van de bijdrage van de binnenlandse industrie aan deze inspanningen, en de doeltreffendheid van de steun die wordt verstrekt via de Global Gateway en het EU-programma “hulp voor handel” in het kader van de EPO EU-SADC; herinnert eraan dat de huidige overeenkomst in de eerste plaats gericht is op de handel in goederen en geen betrekking heeft op de handel in diensten, investeringen of andere kwesties zoals intellectuele-eigendomsrechten, mededinging en overheidsopdrachten; verzoekt de partijen om bij de toekomstige evaluaties aandacht te besteden aan deze aspecten, aangezien de overeenkomst voorziet in bepalingen om over deze kwesties in de toekomst onderhandelingen te openen; 2. herhaalt zijn standpunt met betrekking tot het belang van de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de uitvoering en monitoring van de EPO; betreurt dat er sprake blijkt te zijn van een beperkte betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de uitvoering van de EPO; benadrukt in dit verband dat het absoluut noodzakelijk is de participatie van het maatschappelijk middenveld actief te bevorderen; merkt op dat de actieve participatie van maatschappelijke organisaties en belanghebbenden, waaronder vrouwengroepen en studentenorganisaties, in het monitoring- en evaluatieproces waardevolle inzichten en feedback kan opleveren over de effecten van de overeenkomst op vrouwen en jongeren; 3. erkent dat de opstelling van het gezamenlijke monitoringverslag over de EPO langzamer vordert dan verwacht; is zich bewust van de capaciteitsbeperkingen waarmee de SADC-EPO-staten in dit verband worden geconfronteerd; herinnert eraan dat de nieuwe aanpak inzake handel en duurzame ontwikkeling inhoudt dat alle relevante belanghebbenden, met inbegrip van maatschappelijke organisaties, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en vakbonden, bij deze inventarisatie moeten worden betrokken, waarbij zij ertoe worden aangemoedigd voorstellen te doen om de EPO zo doeltreffend mogelijk te maken, en dat de EPO moet worden gemoderniseerd door de oprichting van een interne adviesgroep, zoals inmiddels gebruikelijk is bij andere EPO’s; pleit voor een meer gestructureerde participatie van belanghebbenden met betrekking tot de concrete uitvoering van alle duurzaamheidsaspecten van de EPO EU-SADC; dringt er bij de SADC-EPO-staten op aan de in het kader van de EPO overeengekomen verbintenissen wat de betrokkenheid van maatschappelijke actoren betreft na te komen; 4. erkent dat er flexibele overgangsregelingen nodig zijn om de SADC-EPO-staten in staat te stellen te voldoen aan de vereisten inzake handel en duurzame ontwikkeling van de EPO en aan andere internationale verbintenissen; 5. rekent erop dat de EPO, afhankelijk van de resultaten van de evaluatie, zal worden aangepast of eventueel zal worden uitgebreid met aanvullende overeenkomsten om het partnerschap tussen de EU en de landen in Zuidelijk Afrika te bestendigen en te verdiepen als reactie op geopolitieke veranderingen en de uitdagingen die voortvloeien uit de klimaatverandering; 6. is ingenomen met de ambitie van Angola, een land dat sterk afhankelijk is van winningsindustrieën, om zijn economie koolstofvrij te maken; 7. stelt verheugd vast dat in het kader van de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de EU en Angola ook wordt voorzien in maatregelen gericht op de opbouw van begrotingscapaciteit; Handelsbalansen 8. stelt tevreden vast dat de handelsbetrekkingen tussen de EU en de SADC-EPO-staten aanzienlijk zijn uitgebreid, zowel op regionaal als op bilateraal niveau, en dat de SADC-EPO-staten een handelsoverschot hebben kunnen verwezenlijken; is van mening dat dit de positieve bijdrage van de EPO aan economische ontwikkeling aantoont, hoewel de potentiële gewenste positieve effecten op het gebied van werkgelegenheid, regionale economische samenwerking en diversificatie en modernisering van de economie nog niet zijn vervuld en bij wijze van prioriteit moeten worden nagestreefd; merkt op dat de uitvoer van de SADC-EPO-staten naar de EU hoofdzakelijk betrekking heeft op edelstenen, houtwaren, vervoer (8) , minerale producten en landbouwproducten zoals groenten en fruit; merkt echter op dat de uitvoer van Zuid-Afrika naar de EU diverser is en goederen met een hogere toegevoegde waarde omvat; 9. benadrukt dat de SADC-EPO-staten, met uitzondering van Zuid-Afrika, hoofdzakelijk handel drijven binnen de regio; merkt op dat de handel met Zuid-Afrika nog steeds 80 % van de handel van de EU met de SADC-EPO-staten vertegenwoordigt en dat de Zuid-Afrikaanse handel in goederen met andere Afrikaanse landen slechts 17 % van de totale buitenlandse handel van het land uitmaakt; overwegende dat de handel binnen de SADC-regio goed is voor 23 % van de totale handel van de SADC-staten; overwegende dat de handelspatronen binnen de SADC-regio verschillen van de bilaterale handel tussen de EU en de SADC; merkt op dat er wat diversificatie betreft geen sprake is van verbetering en dat het aandeel van de industriële productie in het bbp laag blijft; overwegende dat SADC-EPO-staten met een gediversifieerde economie beter bestand zouden zijn tegen externe schokken; wijst erop dat het van belang is regionale waardeketens te versterken; 10. benadrukt dat de EPO moet bijdragen aan een nieuwe handelsdynamiek tussen de partijen door middel van toenemende asymmetrische liberalisering van de onderlinge handel; benadrukt tevens dat de EPO de samenwerking op alle voor de handel relevante gebieden kan versterken, verbreden en verdiepen en dat derhalve ook het partnerschap tussen de SADC-landen en de EU een stimulans kan krijgen; benadrukt het belang van het beginsel van asymmetrische handelsliberalisering als instrument om de economische groei en duurzame ontwikkeling van de SADC-EPO-landen te bevorderen; 11. onderstreept dat EPO’s weliswaar aanzienlijke voordelen kunnen opleveren voor de staten in Afrika, het Caribische gebied en het gebied van de Stille Oceaan (ACS-landen), maar ook hun eigen uitdagingen en nadelen met zich meebrengen; dringt er daarom op aan dat beleidsmakers deze factoren zorgvuldig in overweging nemen en zich ervoor inzetten dat EPO’s zodanig worden uitgevoerd dat alle betrokken partijen er maximaal profijt uit halen; 12. herinnert eraan dat alle partijen altijd moeten handelen op basis van de beginselen van solidariteit en wederzijds belang om zodoende een vruchtbare samenwerking te bevorderen, hun verbintenissen en verplichtingen moeten nakomen en de capaciteit van de SADC-EPO-landen moeten bevorderen om de uitvoering van de overeenkomst voort te zetten; Technische handelsbelemmeringen 13. herinnert eraan dat de EPO EU-SADC tot doel heeft regionale integratie te bevorderen en dat de overeenkomst een bouwsteen moet vormen voor de Afrikaanse continentale vrijhandelszone, die in 2021 is opgericht; merkt op dat de regionale integratie wordt gehinderd door lange wachttijden bij grensovergangen, hoge grenskosten en ontoereikende grensoverschrijdende connectiviteit; verzoekt de Commissie en de SADC-EPO-staten de samenwerking op het gebied van infrastructuur, digitale handel en certificering te intensiveren, onder meer in het kader van het Global Gateway-initiatief; wijst erop dat het belangrijk is prioriteit toe te kennen aan regionale vervoers- en infrastructuurprojecten in de regio om de regionale integratie te verdiepen en de handelsstromen binnen de regio te versterken; herinnert aan de noodzaak om de ontwikkeling van efficiënte grensoverschrijdende infrastructuur te bevorderen, regelgeving te harmoniseren en de samenwerking tussen de SADC-EPO-staten te versterken om een SADC-regio met goede onderlinge verbindingen tot stand te brengen; verzoekt de SADC-EPO-staten de regelgeving en procedures met betrekking tot douane en vervoer te harmoniseren, teneinde grensoverschrijdende processen te vereenvoudigen, vertragingen te beperken en een klimaat te bevorderen dat gunstig is voor handel en investeringen; 14. wijst op de noodzaak om grensoverschrijdende arbeidsregelingen te formaliseren om fatsoenlijk werk te bevorderen, de rechten van werknemers te beschermen en sociale en economische ontwikkeling in de regio te waarborgen; erkent de specifieke uitdagingen waar vrouwen mee te maken hebben, met name in de context van grensoverschrijdende arbeid, waaronder gendergerelateerd geweld en corruptie; 15. dringt er bij de Commissie en de SADC-EPO-staten op aan hun inzet uit te breiden tot het creëren van een gunstig klimaat voor legale en transparante arbeidsmobiliteit en hierbij de rechten en waardigheid van werknemers te waarborgen; Oorsprongsregels 16. is ingenomen met de aankondiging door de Commissie van de activering van regionale cumulatie met landen van de Douane-Unie van Zuidelijk Afrika (SACU); herinnert eraan dat de invoering van flexibele oorsprongsregels essentieel is voor het verwezenlijken van doelstellingen inzake regionale integratie; benadrukt dat oorsprongsregels de doelstellingen van de Afrikaanse continentale vrijhandelszone (AfCFTA) moeten bevorderen; wijst erop dat de EPO de verdere ontwikkeling van de AfCFTA moet ondersteunen; Handelsgeschillen en problemen met markttoegang 17. merkt op dat er handelsbarrières zijn ontstaan in verband met sanitaire en fytosanitaire maatregelen, met name voor pluimvee en citrusvruchten; verzoekt de Commissie en de SADC-EPO-staten gebruik te maken van de fora en samenwerkingsmechanismen die in het kader van de EPO zijn overeengekomen om veranderingen in de regelgeving inzake sanitaire en fytosanitaire normen in een vroeg stadium en in een geest van samenwerking aan te pakken, zodat er tijdig passende maatregelen kunnen worden genomen; herinnert eraan dat het Europees Parlement in het kader van de evaluatie volledig moet worden geïnformeerd om te waarborgen dat de door Zuid-Afrika toegepaste sanitaire en fytosanitaire maatregelen in overeenstemming zijn met de vereisten van de Unie en de bepalingen van de EPO en niet schadelijk zijn voor de plantgezondheid van de productie in de Unie en de SADC; erkent dat de Commissie technische en financiële steun aan de EU-SADC-EPO-staten heeft verleend om te voldoen aan de vereisten van de sanitaire en fytosanitaire maatregelen, en dringt aan op een grondig toezicht op de werkzaamheden om gezondheidsrisico’s te beperken; beveelt aan om via politiek overleg op hoog niveau naar oplossingen te zoeken voor handelsbelemmeringen als gevolg van sanitaire en fytosanitaire vereisten; Capaciteitsopbouw 18. merkt op dat governance en capaciteit op begrotings- en institutioneel gebied de grootste uitdagingen blijven voor een doeltreffende uitvoering van de EPO; 19. benadrukt het belang van ontwikkelingssamenwerking en technische en financiële bijstand als essentiële factoren om de doelstellingen van de EPO te verwezenlijken en voordelige samenwerking tussen de partijen tot stand te brengen; 20. herinnert eraan dat het voor kleinere ACS-landen met een gebrek aan middelen en infrastructuur een uitdaging kan zijn om EPO’s ten uitvoer te leggen; verzoekt de EU en haar lidstaten hun partners in ontwikkelingslanden bij te staan zodat zij de mogelijkheden die de EPO’s bieden ten volle kunnen benutten; 21. verzoekt de Commissie en de lidstaten hun inspanningen op het vlak van technische bijstand op te voeren; verzoekt de Commissie om haar communicatie en samenwerking met de SADC-EPO-staten aanzienlijk uit te breiden, alsook om deze landen en, in voorkomend geval, hun bedrijven en maatschappelijke organisaties tijdig steun te verlenen bij de uitvoering van komende EU-projecten en het nakomen van andere internationale verbintenissen, zoals de multilaterale milieuovereenkomsten, de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten; Economische, sociale en milieuontwikkeling 22. concludeert dat de EPO er niet in is geslaagd regionale waardeketens en de waardeketens in en tussen de SADC-EPO-staten in enige mate van betekenis te versterken, maar wel moet zorgen voor een sterkere diversificatie van de uitvoer en van regionale waardeketens en voor veerkrachtigere toeleveringsketens die zich kunnen aanpassen aan toekomstige verstoringen van de sociaal-economische ontwikkeling van de SADC; benadrukt dat het voor de economische veerkracht van de regio van belang is regionale waardeketens te ontwikkelen; rekent erop dat met de EPO beter wordt bijgedragen aan het tegengaan van de aanhoudende problemen op het gebied van voedselsoevereiniteit en armoedebestrijding in de SADC-EPO-staten; herinnert eraan dat EPO’s bedoeld zijn om positieve effecten op economische ontwikkeling en regionale integratie teweeg te brengen; benadrukt dat de EPO nog veel potentieel heeft om duurzame ontwikkeling te bevorderen en dat dit bij wijze van prioriteit moet worden nagestreefd; 23. benadrukt zijn wens om de SADC-EPO-staten voldoende beleidsruimte te laten om lokale toegevoegde waarde te creëren; is van mening dat de EU de SADC-EPO-staten actief moet ondersteunen bij hun inspanningen om een hogere positie in de waardeketen te verwerven; benadrukt dat het doeltreffend beheer van regionale specialisatie van essentieel belang is om het potentieel van regionale waardeketens te maximaliseren en dat dit coöperatieve governancestructuren en beleidsmaatregelen vereist; verzoekt de EU en de SADC-EPO-staten te werken aan de ontwikkeling van hoogwaardige digitale infrastructuur, waaronder breedbandnetwerken en digitale platforms, teneinde een betere connectiviteit tot stand te brengen, elektronische handel te bevorderen en de grensoverschrijdende uitwisseling van informatie en diensten te vergemakkelijken; 24. benadrukt het kritieke belang van de waardeketen van diensten voor het stimuleren van economische groei, het bevorderen van innovatie en het versterken van regionale samenwerking binnen de SADC-regio; wijst op het potentieel van de dienstensectoren in de SADC-regio, waaronder de financiëledienstensector, de sector toerisme en de telecommunicatiesector; 25. beklemtoont hoe belangrijk het is dat de EU zich blijft inzetten voor multilaterale samenwerking en voor het veiligstellen van de eigen Europese handelsbelangen, maar tegelijkertijd aandacht heeft voor een aantal van de voornaamste belangen van de ACS-landen, met name op het gebied van regionale integratie; 26. herinnert aan de tweepijleroplossing voor het aanpakken van fiscale uitdagingen die voortvloeien uit de digitalisering en globalisering van de economie, zoals overeengekomen door de leden van het inclusief kader van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling/G20 inzake grondslaguitholling en winstverschuiving; 27. roept de EU en haar lidstaten ertoe op te waarborgen dat het overeengekomen mondiale minimumtarief voor de vennootschapsbelasting van 15 % voor multinationale ondernemingen op doeltreffende wijze wordt toegepast; beklemtoont dat dit minimumbelastingtarief naar schatting wereldwijd jaarlijks ongeveer 150 miljard USD aan extra belastinginkomsten zal genereren; 28. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat ontwikkelingslanden hun rechten in het kader van de WTO-bepalingen inzake bijzondere en gedifferentieerde behandeling volledig kunnen uitoefenen, in de allereerste plaats om hun voedselzekerheid te waarborgen; verzoekt de Commissie haar mededeling uit 2009 over fairtrade (9) te actualiseren; 29. benadrukt dat er dringend behoefte is aan verreikende gezamenlijke inspanningen om decarbonisatie te bevorderen en dat het nodig is hiervoor aanzienlijke financiële middelen ter beschikking te stellen en een uitgebreide overdracht van technologie te organiseren; benadrukt dat het belangrijk is onderling samen te werken bij het bevorderen van duurzame ontwikkeling en het bestrijden van klimaatverandering, en tegelijkertijd economische groei te stimuleren; benadrukt dat bij de totstandbrenging van energiepartnerschappen met de landen van de SADC-regio de aandacht niet alleen op de uitvoering van de Green Deal in Europa gericht mag zijn, maar dat het doel eveneens moet zijn de regio te bevoorraden; 30. herhaalt dat de groene transitie het potentieel biedt om hoogwaardige en groene banen te creëren en dat dit zowel in de EU-lidstaten als in de SADC-EPO-staten aanzienlijk kan bijdragen tot de uitbanning van armoede en tot sociale inclusie; 31. benadrukt dat het van belang is te investeren in onderwijs en de ontwikkeling van vaardigheden die aansluiten bij de decarbonisatie-inspanningen, met aandacht voor de uitdagingen van de rechtvaardige transitie; 32. is van mening dat projecten ter verbetering van de lokale infrastructuur in de SADC-EPO-landen in het kader van partnerschappen tussen steden nuttig zijn om klimaatpartnerschappen tussen de EU en afzonderlijke SADC-EPO-staten decentraal te ondersteunen, alsook om de uitwisselingen tussen gemeenten in Zuidelijk Afrika en de EU te verdiepen; is ervan overtuigd dat uitwisselingen tussen gemeenten het voor Afrikaanse en Europese deskundigen mogelijk maken probleemspecifieke oplossingen te ontwerpen voor de ontwikkeling van lokale infrastructuur; is verheugd dat dergelijke partnerschapsprojecten worden ondersteund via het programma “Local Authorities: Partnerships for sustainable cities 2020”; verzoekt de Commissie de SADC-EPO-landen te blijven bijstaan om te voldoen aan de vereisten van het milieubeleid van de EU en dit financieringsprogramma te behouden; dringt er bij de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden en de EU-delegaties op aan een dialoog te bevorderen om een beter wederzijds inzicht te krijgen in de effecten van EU-klimaatinitiatieven, zoals de invoering van de verordening betreffende het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (CBAM) en de ontbossingsverordening, en de komende Uniewetgeving inzake passende zorgvuldigheid; 33. wijst erop dat de SADC-EPO-staten bijzonder zwaar getroffen worden door de gevolgen van de klimaatverandering; herinnert eraan dat de landbouw in Zuidelijk Afrika te kampen heeft met zowel overstromingen als droogten; dringt er bij de Commissie en de SADC-EPO-staten op aan hun samenwerking te intensiveren bij het ontwikkelen van passende systemen voor vroegtijdige waarschuwing en coördinatie tussen de relevante ministeries van de SADC-EPO-staten, teneinde de doelstellingen van de nationaal bepaalde bijdragen te verwezenlijken; 34. is ingenomen met de inspanningen van de SADC-EPO-staten en de Commissie om binnen het evaluatieproces nauwere samenwerking tot stand te brengen op het gebied van veerkrachtige voedselsystemen en voedselsoevereiniteit; is van mening dat deze samenwerking een kans biedt om een impuls te geven aan de VN-verklaring over de rechten van landbouwers en andere mensen die in plattelandsgebieden werken en aan landbouwgerelateerde IAO-verdragen, zoals Verdrag nr. 129 betreffende de arbeidsinspectie in de landbouw, Verdrag nr. 10 betreffende de leeftijd waarop kinderen mogen worden toegelaten tot arbeid in de landbouw, en Verdrag nr. 11 betreffende het recht van vereniging van landarbeiders; wijst erop dat het vermogen van agro-ecologie om de economische, milieu- en maatschappelijke aspecten van duurzaamheid met elkaar te verzoenen, wordt erkend in belangrijke verslagen van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering en het intergouvernementeel platform voor biodiversiteit en ecosysteemdiensten, evenals in de door de Wereldbank en de FAO geleide Internationale beoordeling van landbouwkennis, wetenschap en technologie voor ontwikkeling; 35. benadrukt dat het nodig is inspanningen te leveren om klimaatveerkrachtige waardeketens in de agro-industrie tot stand te brengen en te werken aan de ontwikkeling van droogtebestendige gewassen en aan het klimaat aangepaste verwerkingstechnieken; 36. benadrukt dat toegang tot schoon water en sanitaire voorzieningen van fundamenteel belang is voor de duurzaamheid van de landbouw; wijst op de noodzaak van alomvattende strategieën voor waterbeheer; beklemtoont dat het gebrek aan toegang tot schoon water en sanitaire voorzieningen in de SADC-regio een belemmering voor duurzame ontwikkeling vormt; 37. pleit voor het uitvoeren en delen van regionale initiatieven voor de verwerking van landbouwproducten tussen SADC-EPO-staten om de uitwisseling van kennis en beste praktijken te bevorderen; dringt aan op het monitoren van de vooruitgang die wordt geboekt met betrekking tot regionale waardeketens voor de verwerking van landbouwproducten; Gender 38. erkent de vitale rol van vrouwen in de economische ontwikkeling van de SADC-regio en bevestigt dat het van belang is een gunstig klimaat te creëren waarin hun rechten worden gewaarborgd; verzoekt de Commissie om bij de uitvoering van de EPO prioriteit toe te kennen aan genderkwesties, bijvoorbeeld door workshops te organiseren over gendergelijkheid met deelname van, onder andere, organisaties voor vrouwenrechten in de EU en in SADC-landen, meer bewustzijn te creëren bij nationale autoriteiten en bedrijven over het economische potentieel dat niet wordt benut als gevolg van de discriminatie van vrouwen en hen te helpen de politieke, economische en sociale factoren in kaart te brengen die de verbetering van de positie van Afrikaanse vrouwen belemmeren, en dringt aan op beleidsmaatregelen en concrete acties om de genderkloof te dichten; benadrukt het belang van de empowerment van vrouwen en jongeren in de SADC-regio door hun toegang tot financiering, hulpmiddelen en economische participatiemogelijkheden te verbeteren; dringt er bij de EU en de SADC-EPO-staten op aan gelijke en onbelemmerde toegang tot financiële diensten en hulpmiddelen voor vrouwen en jongeren en de bevordering van financiële inclusie te waarborgen; Investeringen 39. wijst erop dat groene financiering en investeringen aanzienlijk moeten worden opgeschaald om in de SADC-EPO-staten de doelstellingen van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken en de transitie naar een koolstofarme en klimaatveerkrachtige economie te bevorderen; 40. dringt er bij de EU en de SADC-EPO-staten op aan actief op zoek te gaan naar innovatieve mechanismen voor groene financiering, waaronder groene obligaties, klimaatgerichte beleggingsfondsen en publiek-private partnerschappen, waarbij gebruik wordt gemaakt van internationale platforms om investeringen in duurzame en klimaatveerkrachtige projecten aan te trekken; verzoekt de EU haar invloed aan te wenden om verbeterde financieringspraktijken van instellingen zoals de Wereldbank te bewerkstelligen en de rol van het Internationaal Monetair Fonds bij het terugdringen van de schulden van landen met een zware schuldenlast te versterken, en verzoekt de EU en haar lidstaten daarom hun invloed aan te wenden om op zoek te gaan naar nieuwe benaderingen om financiering voor klimaatadaptatie vrij te maken; benadrukt de noodzaak van proactieve maatregelen om meer investeringen te blijven aantrekken, met name in strategische en innovatieve sectoren, hetgeen kan leiden tot hoogwaardigere resultaten en duurzamere ontwikkeling kan bevorderen, waardoor op lange termijn voordelen voor zowel de SADC-EPO-staten als de EU kunnen ontstaan; roept de EU en de SADC-EPO-staten er voorts toe op gezamenlijk op zoek te gaan naar innovatieve financieringsmogelijkheden, zoals het bieden van garanties voor leningen en het vervolgens onder passende voorwaarden toewijzen van die leningen voor de financiering van openbare infrastructuur op essentiële gebieden als energie, watervoorziening, afvalverwijdering en recycling; 41. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan meer inspanningen te leveren om in internationale fora, waaronder de WTO, te pleiten voor verhoging van de internationale klimaatfinanciering; 42. merkt op dat de totale investeringen van de EU-lidstaten in de SADC-EPO-staten aanzienlijk hoger blijven dan die van de Verenigde Staten of China; 43. is voorts van mening dat er dringend behoefte is aan meer duurzame investeringen in de SADC-regio en verwacht dat er investeringsgebieden worden vastgesteld die bijzonder geschikt lijken voor investeringspartnerschappen tussen de EU en de SADC-EPO-staten; dringt aan op een beter gecoördineerde Team Europa-aanpak bij het vaststellen en uitvoeren van passende maatregelen om de investeringen te verhogen; benadrukt dat voor de verwezenlijking van de SDG’s enorme investeringen in ondersteunende infrastructuur nodig zijn, evenals diversificatie om de afhankelijkheid van primaire goederen te verminderen en een verschuiving naar hoogwaardige industriële producten te bewerkstelligen; benadrukt dat het investeringsbeleid van de EU ontwikkelingslanden, met name Afrikaanse landen, moet helpen om BDI aan te trekken en de financieringskloof te verkleinen, zodat zij de SDG’s kunnen verwezenlijken; benadrukt dat het creëren van fatsoenlijke banen een belangrijke factor moet zijn voor het bevorderen van investeringen in de SADC-regio, zodat er solide nationale kaders inzake mensenrechten en passende zorgvuldigheid op milieugebied tot stand worden gebracht; beklemtoont dat het belangrijk is om bij de uitvoering waar mogelijk lokale bedrijven te betrekken om geïnvesteerde middelen in de regio te houden, de werkgelegenheid te stimuleren en de overdracht van vaardigheden te vergemakkelijken; is van mening dat de middelen van de Global Gateway moeten worden verhoogd en dat het aandeel van subsidies voor evenzeer noodzakelijke overheidsinvesteringen moet worden verhoogd; 44. verzoekt de Commissie en de lidstaten om er bij de selectie en ondersteuning van Global Gateway-projecten op toe te zien dat sociale dialoog integraal deel uitmaakt van het institutionele kader voor de vorming en uitvoering van beleid op alle niveaus; 45. verzoekt de Commissie de verschillende nationale exportkredietinstellingen van de EU-lidstaten beter te coördineren teneinde hun activiteiten in overeenstemming te brengen met de prioriteiten van de Europese Green Deal; 46. benadrukt het belang van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) voor de economische ontwikkeling van de SADC-staten, en erkent het potentieel en de rol van kmo’s; herhaalt dat het noodzakelijk is het bewustzijn te vergroten over de voordelen en kansen die de overeenkomst biedt, met name voor kmo’s; 47. benadrukt dat het belangrijk is ondernemingen uit de particuliere sector proactief te betrekken bij de uitvoering en monitoring van de EPO EU-SADC; 48. verzoekt de Commissie de deelname aan programma’s voor capaciteitsopbouw actief te bevorderen en aan te moedigen, evenals regionale initiatieven die gericht zijn op versterking van de investerings- en uitvoercapaciteit, en tegelijkertijd een gunstiger marktklimaat voor kmo’s te stimuleren; 49. is ingenomen met de invoering van EU-programma’s als het programma “Support to Improving the Investment and the Business Environment”, dat gericht is op verbetering van het ondernemings- en investeringsklimaat in de SADC-staten; dringt er in dit verband op aan om in de volgende financiële periode meer middelen beschikbaar te stellen om de groei en ontwikkeling van de particuliere sector meer te stimuleren en om werkgelegenheid te creëren voor de lokale bevolking, om zo de armoede terug te dringen; 50. wijst erop dat een transparant en voorspelbaar juridisch en begrotingskader zal helpen om regionale integratie te bevorderen en buitenlandse directe investeringen aan te trekken; Toetreding van Angola 51. erkent dat de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de EU en Angola van belang is voor de EPO EU-SADC als een nieuwe aanpak om het noodzakelijke transparante en voorspelbare juridische en begrotingskader tot stand te brengen ter bevordering van passende zorgvuldigheid bij investeerders om duurzame en verantwoorde investeringen aan te trekken, en wijst op de overeengekomen bepalingen inzake verbintenissen op het gebied van gender, klimaatverandering en duurzame ontwikkeling; moedigt andere landen in de regio aan om te overwegen soortgelijke overeenkomsten ter facilitering van duurzame investeringen met de EU te sluiten en in het ontwerp ervan nationaal bepaalde bijdragen op te nemen; beklemtoont dat de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de EU en Angola moet bijdragen tot het aantrekken en uitbreiden van duurzame investeringen in Angola, alsook tot de bevordering van economische diversificatie, waarbij tegelijkertijd verbintenissen op het gebied van milieu en arbeidsrechten worden ingebouwd, en niet het tegenovergestelde effect mag hebben; wijst op de mogelijkheden voor duurzame investeringen in de klimaatgevoelige landbouwsector, investeringen in hernieuwbare energie en klimaatveerkrachtige infrastructuur, en de ontwikkeling van vaardigheden; verzoekt de Commissie in het kader van het meerjarig indicatief programma voor Angola prioriteit toe te kennen aan samenwerkingsprojecten die de duurzaamheidsverbintenissen van de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de EU en Angola bevorderen; is van mening dat overeenkomsten als de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de EU en Angola een juridisch en organisatorisch kader voor duurzame investeringen kunnen bieden waardoor Angola minder afhankelijk wordt van olie en gas; is verheugd dat de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de EU en Angola ook belangrijke aspecten in verband met de praktische uitvoering van investeringen omvat, zoals de transparantie en voorspelbaarheid van investeringen, de stroomlijning van goedkeuringsprocedures, de oprichting van contactpunten voor geïnteresseerde investeerders, procedures voor het voorkomen en beslechten van geschillen en procedures inzake passende zorgvuldigheid voor investeerders; verzoekt de EU en de SADC-EPO-staten na te gaan of de EPO moet worden aangevuld met een overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen; verzoekt de SADC-EPO-staten om, indien nodig, hierover onderhandelingen op te starten; 52. is ingenomen met het verzoek van Angola om toetreding tot de EPO EU-SADC; hoopt in dit verband dat het onderhandelingsproces onverwijld van start zal gaan; is van mening dat als Angola toetreedt tot de EPO EU-SADC of een ander afzonderlijk bindend en afdwingbaar internationaal instrument tussen de EU en de SADC-staten, de overeenkomst ter facilitering van duurzame investeringen tussen de EU en Angola dienovereenkomstig moet worden aangepast; 53. herinnert eraan dat Angola volgens de effectbeoordeling van de Commissie kampt met capaciteitsproblemen om de EPO doeltreffend te kunnen uitvoeren; verzoekt de Commissie Angola te helpen met capaciteitsopbouw; Grondstoffen 54. verzoekt de Commissie en de SADC-EPO-staten de samenwerking te versterken via formele fora, strategische partnerschappen inzake kritieke grondstoffen en praktische routekaarten, teneinde een gediversifieerde en duurzame toelevering van essentiële grondstoffen voor de groene, de digitale en de rechtvaardige transitie te waarborgen, de recycling van natuurlijke hulpbronnen en het afvalbeheer te verbeteren, binnenlandse industrieën te ondersteunen om binnen de waardeketen op te klimmen van de winning naar de verwerking van grondstoffen, en verantwoorde mijnbouwpraktijken te bevorderen, met name door erkenning en toepassing van de vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming van de lokale bevolking die getroffen wordt door mijnbouwprojecten en door het genereren van voordelen in de hele toeleverings- en productieketen; is ervan overtuigd dat de winning van grondstoffen moet plaatsvinden met eerbiediging van de milieunormen en de arbeids- en mensenrechten, waaronder de rechten van inheemse volkeren; roept op tot de voortdurende en brede deelname van alle relevante belanghebbenden, met inbegrip van lokale en inheemse gemeenschappen; pleit voor beleidshervormingen die gericht zijn op grondbezit en de eigendom van mijnen, arbeidsrechten en sociale rechtvaardigheid, teneinde conflicten te beperken en duurzame investeringen aan te moedigen; is bezorgd over gevallen van mensenrechtenschendingen en de omvang van de milieuschade die door bepaalde mijnbouwbedrijven worden veroorzaakt; 55. is ingenomen met het strategisch partnerschap met Namibië, dat tot doel heeft waardeketens voor de ontwikkeling van hernieuwbare waterstof en kritieke grondstoffen tot stand te brengen; wijst erop dat de noodzakelijke infrastructuur moet worden aangelegd, zoals installaties, transportnetwerken en onderzoekscentra voor hernieuwbare energie, om de productie en distributie van hernieuwbare waterstof te faciliteren; 56. dringt in dit verband aan op de oprichting van platforms voor kennisuitwisseling en onderzoeksnetwerken om de uitwisseling van beste praktijken, ervaringen en innovatieve oplossingen tussen de lidstaten te vergemakkelijken; acht het nuttig om deze technologische samenwerking uit te breiden naar andere gebieden; 57. benadrukt dat het verzoek van de EU om uitvoerheffingen op grondstoffen te verbieden reeds lang een struikelblok is in het onderhandelingsproces over EPO’s, aangezien uitvoerbelastingen en -rechten niet verboden zijn in het kader van de WTO-regeling; herinnert aan het recht van Afrikaanse landen om grondstoffen te reguleren met het oog op het algemeen belang van hun bevolking; dringt er dienovereenkomstig op aan dat de EU geen handelsbeleid voert dat ontwikkelingslanden in het algemeen verbiedt uitvoerheffingen op grondstoffen te heffen, voor zover dit in overeenstemming is met de WTO-regels; Trips-ontheffing 58. merkt op dat het oorspronkelijke voorstel van onder meer India en Zuid-Afrika voor een ontheffing van de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (Trips) voor COVID-vaccins aanvankelijk op gemengde reacties werd onthaald en later door de EU werd gesteund; benadrukt dat gelijkwaardig partnerschap in de toekomst meer dialoog moet inhouden; verzoekt de EU en haar lidstaten en de WTO-leden om in de WTO eindelijk werk te maken van de besprekingen – die al lang hadden moeten plaatsvinden – over uitbreiding van het besluit van de 12e Ministeriële Conferentie over Trips om de afgesproken flexibiliteit op WTO-niveau uit te breiden tot behandelingen en diagnostiek; verzoekt de Commissie in dit verband een duidelijk beleidskader op te zetten om ervoor te zorgen dat het toekomstige verplichte EU-vergunningensysteem in overeenstemming is met de afgesproken flexibiliteit met betrekking tot Trips; dringt aan op sterkere, gelijkwaardige samenwerking met de SADC-EPO-staten in dit verband; 59. is ingenomen met de inspanningen in het kader van het strategisch partnerschap tussen de EU en Zuid-Afrika om infrastructuur voor de productie van vaccins tot stand te brengen; benadrukt dat deze infrastructuur ook de productie van COVID-19-vaccins moet omvatten; o o o 60. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de staten van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika die partij zijn bij de economische partnerschapsovereenkomst. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Cuba, met name zijn resolutie van 12 juli 2023 over de stand van zaken van de PDCA tussen de EU en Cuba in het licht van het recente bezoek van de hoge vertegenwoordiger aan het eiland (1) , – gezien de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (2) (Political Dialogue and Cooperation Agreement, hierna de “PDCA” genoemd), die in december 2016 is ondertekend en sinds 1 november 2017 voorlopig wordt toegepast, – gezien de artikelen 4, 5 en 229 van de Cubaanse grondwet en het Cubaanse wetboek van strafrecht, – gezien de definitie van “organisatie uit het maatschappelijk middenveld” in het Publicatieblad van de Europese Unie, – gezien document ARES (2021) 2474104 van de adjunct-directeur voor Noord-, Midden- en Zuid-Amerika van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966 en andere internationale mensenrechtenverdragen en -instrumenten, – gezien het op 10 december 1984 door de Algemene Vergadering van de VN aangenomen Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, waarbij Cuba partij is, – gezien de verslagen van mensenrechtenorganisaties, zoals Human Rights Watch, de Human Rights Foundation en Prisoners Defenders, gezien hoofdstuk IV.B over Cuba van de jaarverslagen van 2020, 2021 en 2022 van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de mensenrechten (IACHR), gezien de mededeling van 6 november 2019 aan de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van de speciale rapporteur van de VN voor hedendaagse vormen van slavernij, met inbegrip van de oorzaken en gevolgen daarvan, en de speciale rapporteur van de VN voor mensenhandel, met name vrouwen- en kinderhandel, over Cubaanse medische brigades, gezien de mededeling van 2 november 2023 aan de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van de speciale rapporteur van de VN voor hedendaagse vormen van slavernij, met inbegrip van de oorzaken en gevolgen daarvan, over Cubaanse medische brigades, en gezien de conclusies van de universele periodieke toetsing van Cuba uit 2018 van de VN-Mensenrechtenraad over Cubaanse medische brigades, – gezien de mededeling aan Cuba van 16 november 2023 van de speciale VN-rapporteur voor de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie, de speciale VN-rapporteur voor de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting, de speciale VN-rapporteur voor het recht op vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging en de speciale VN-rapporteur voor minderheidskwesties, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het Parlement op 5 juli 2017 zijn goedkeuring heeft gehecht aan de PDCA, met duidelijke voorwaarden in verband met de verbetering van de mensenrechten en de democratie in Cuba, met inbegrip van een opschortingsclausule in geval van schending van de mensenrechtenbepalingen; overwegende dat de Cubaanse autoriteiten in de begeleidende resolutie worden verzocht delegaties van het Europees Parlement het land binnen te laten en toegang te bieden tot hun gesprekspartners; B. overwegende dat verschillende artikelen van de PDCA tussen de EU en Cuba, namelijk de artikelen 1, 2 en 3, duidelijke beginselen bevatten op het gebied van gelijkheid, wederkerigheid, wederzijds respect, versterking van contacten, dialoog en samenwerking tussen beide partijen; overwegende dat het Parlement de EDEO tevens heeft verzocht alles in het werk te stellen om de situatie van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden op Cuba nauwlettend in het oog te houden bij de toepassing van de PDCA; overwegende dat eerbiediging van de mensenrechten, burgerrechten en politieke, economische, sociale en culturele rechten van essentieel belang is voor de EU; C. overwegende dat het aantal politieke gevangenen en gewetensgevangenen in Cuba drastisch is gestegen tot 1 066 op 31 januari 2024, onder wie 33 minderjarigen op het moment van detentie, wat neerkomt op acht keer het aantal dat in 2018 werd geregistreerd en een toename van 170 gedetineerden in de afgelopen twaalf maanden, met een gemiddelde van meer dan 14 politiek gemotiveerde detenties per maand; overwegende dat mensenrechtenorganisaties ook meer dan 11 000 gevallen van “precriminele” veroordelingen hebben gedocumenteerd, waarbij straffen van gemiddeld 2 jaar en 10 maanden werden opgelegd zonder dat er strafbare feiten waren gepleegd of gepoogd, zoals de voorzitter van het VN-Comité tegen Foltering (CAT) in april 2022 tijdens de 73e zitting van het CAT vermeldde in de afsluitende mondelinge opmerkingen over het derde periodieke verslag van het CAT over Cuba; overwegende dat de afgelopen decennia jaarlijks sprake was van gemiddeld 3850 nieuwe “precriminele” opsluitingen op grond van artikel 72 van het Cubaanse burgerlijk wetboek; overwegende dat artikel 434, lid 1, en artikel 189, lid 3, van het nieuwe wetboek van strafrecht van Cuba voortbouwen op de “precriminele” maatregelen uit het burgerlijk wetboek; D. overwegende dat de VN Cuba al eerder op de hoogte hebben gesteld van hun bezorgdheid over de detentie en gevangenneming van religieuze leiders in het land; overwegende dat vijf mandaathouders en rapporteurs van de speciale procedures van de VN Cuba op 16 november 2023 een mededeling hebben gestuurd waarin zij het systematische patroon van vervolging, opsluiting en foltering van evangelische dominees en katholieke priesters, alsook van islamitische imams en leiders van de Yoruba- of santería-religie hebben beschreven en veroordeeld; E. overwegende dat het Institute for Crime and Justice Policy Research in januari 2024 de “World Prison Brief” heeft geactualiseerd en melding heeft gemaakt van een toename van het aantal gevangenen op het eiland, waardoor Cuba wereldwijd op de tweede plaats komt te staan wat betreft het aantal gedetineerden; overwegende dat de Cubaanse regering willekeurige detentie blijft gebruiken om critici, onafhankelijke activisten, politieke tegenstanders en anderen te teisteren en intimideren; F. overwegende dat mensenrechtenorganisaties verslag blijven uitbrengen van de voortdurende hardhandige onderdrukking van het recht op vrijheid van meningsuiting en vreedzame vergadering en vereniging in het land, en blijven documenteren hoe de Cubaanse autoriteiten afwijkende stemmen het zwijgen opleggen en hun pijlen richten op mensenrechtenverdedigers; overwegende dat in 2023 meer dan 200 incidenten met internetbeperkingen werden gedocumenteerd, zoals het hacken van de accounts van journalisten om hen het zwijgen op te leggen en de vrijheid van meningsuiting te beteugelen; G. overwegende dat de mensenrechtensituatie in Cuba zeer zorgwekkend is, met name als het gaat om kwetsbare bevolkingsgroepen zoals vrouwen, etnische minderheden en de lhbtiq+-gemeenschap; overwegende dat niet-gouvernementele organisaties en onafhankelijke waarnemingsposten melding maken van een toename van het aantal feminicides in Cuba waarbij in 2023 sprake was van 89 gevallen terwijl in 2024 tot dusver melding is gemaakt van acht nieuwe gevallen; overwegende dat het regime desondanks geen systeem heeft ingevoerd voor de registratie, aan de hand van actuele openbare gegevens, van feminicide in Cuba, en dat er nog geen alomvattende wet tegen gendergerelateerd geweld is aangenomen die de betrokkenheid van vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties garandeert; H. overwegende dat het Parlement de EDEO er meermaals aan heeft herinnerd dat de deelname van vertegenwoordigers van het onafhankelijke maatschappelijk middenveld aan politieke dialogen en aan de samenwerkingsprojecten van de overeenkomst een essentieel onderdeel vormt van de PDCA, zoals benadrukt in artikel 36 ervan, en dat de situatie waarbij vertegenwoordigers van het onafhankelijke maatschappelijk middenveld worden uitgesloten van samenwerkingsfondsen en/of deelname aan de overeenkomst, terwijl deelname aan en toegang tot samenwerkingsfondsen uitsluitend wordt toegestaan aan ondernemingen waarin de staat een belang heeft of die zij controleert, zoals sinds de ondertekening van de overeenkomst het geval is, onmiddellijk moet worden rechtgezet; I. overwegende dat de VN op 2 januari 2024 de aan het Cubaanse regime gerichte tenlastelegging waarin het wordt beschuldigd van dwangarbeid – een van de vormen van moderne slavernij die door de speciale rapporteurs voor mensenhandel en slavernij aan de kaak zijn gesteld – openbaar hebben gemaakt; overwegende dat verscheidene internationale organisaties zich beklagen over het feit dat Cubaanse werknemers die worden uitgezonden naar het buitenland, zoals artsen, leraren, zeelieden, ingenieurs, kunstenaars of atleten, het slachtoffer zijn van mensenhandel als gevolg van inherent dwingende wetten en voorschriften die raken aan zeer fundamentele vrijheden, zoals artikel 176 van het wetboek van strafrecht, Mincex-resolutie nr. 368 van 2020, de migratiewet en decreet nr. 306 van 2012; J. overwegende dat het geleidelijk aan Cuba opgelegde communistische regime ieder vooruitzicht op democratische verandering uitsluit, aangezien artikel 5 van de Cubaanse grondwet bepaalt dat de “unieke, door Martí, Fidel, Marx en Lenin geïnspireerde communistische partij van Cuba” de hoogste leidende politieke kracht van de samenleving en de staat is, en aangezien het huidige politieke systeem als onherroepelijk is aangemerkt in de artikelen 4 en 229; K. overwegende dat de Cubaanse autoriteiten stelselmatig weigeren officiële commissies, delegaties en sommige fracties van het Europees Parlement, internationale mensenrechtenorganisaties en andere onafhankelijke waarnemers van de mensenrechtensituatie, met inbegrip van speciale VN-rapporteurs, tot Cuba toe te laten of een bezoek te laten brengen aan Cubaanse gevangenissen, ondanks het feit dat zij daar al jarenlang op aandringen; L. overwegende dat de Conferentie van voorzitters van het Europees Parlement op 23 november 2023 toestemming heeft verleend voor het sturen van een ad-hocdelegatie naar Cuba naar aanleiding van een uitnodiging van 20 september 2023 van de Cubaanse ambassadeur in België en bij de Europese Unie; overwegende dat de vicevoorzitter van het Cubaanse parlement op 19 december 2023 de ambassadeur van de EU in Cuba in kennis heeft gesteld van zijn weigering om de delegatie van het Parlement te ontvangen met de motivering dat het “geen bezoek wenste te ontvangen van leden van het Europees Parlement die de belangen van Cuba tegenwerken en zich volledig aansluiten bij de Verenigde Staten”; overwegende dat de ambassadeur van de Republiek Cuba in een brief van 25 januari 2024 aan de voorzitter van het Europees Parlement de voorzitter van de ad-hocdelegatie van het Europees Parlement naar Cuba en twee andere leden heeft omschreven als personen die “banden onderhouden met en steun verlenen aan burgers en organisaties die zijn opgenomen op de nationale lijst van personen en entiteiten [...] op grond van terroristische daden”; overwegende dat in november 2023 een delegatie van het Cubaanse parlement is ontvangen in het Europees Parlement; M. overwegende dat het Parlement de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken al drie keer aan Cubaanse activisten heeft uitgereikt, namelijk aan Oswaldo Payá in 2002, de Dames in het Wit in 2005 en Guillermo Fariñas in 2010; overwegende dat winnaars van de Sacharovprijs en hun familieleden nog steeds regelmatig worden lastiggevallen en geïntimideerd en dat hun wordt belet het land te verlaten en deel te nemen aan internationale evenementen; overwegende dat de IACHR in juni 2023 heeft geconcludeerd dat overheidsfunctionarissen rechtstreeks betrokken waren bij de dood van de prodemocratische activisten Oswaldo Payá en Harold Cepero, die in 2012 bij een auto-ongeluk om het leven kwamen; overwegende dat er een volledig transparant onderzoek moet worden ingesteld om degenen die verantwoordelijk zijn voor de moord op Oswaldo Payá en Harold Cepero voor de rechter te brengen; N. overwegende dat het hoofddoel van de PDCA, verbetering van de fundamentele vrijheden in Cuba, niet is gerealiseerd; 1. betreurt dat ondanks de tijd die is verstreken sinds de inwerkingtreding van de PDCA, de situatie in Cuba wat betreft gebrekkige democratie en vrijheden niet is verbeterd, en dat er eerder sprake is van verdere achteruitgang en verslechtering van de mensenrechtensituatie op het eiland, wat neerkomt op een duidelijke en systematische schending van de basisbepalingen van de PDCA; 2. benadrukt dat alle partijen verplicht zijn de bindende bepalingen van de PDCA na te leven en het beginsel van universaliteit van de mensenrechten te eerbiedigen; 3. veroordeelt de systematische mensenrechtenschendingen en mishandeling van onder andere demonstranten, politieke dissidenten, religieuze leiders, mensenrechtenactivisten en onafhankelijke kunstenaars waaraan het Cubaanse regime zich schuldig maakt in de krachtigste bewoordingen; dringt er bij de Cubaanse autoriteiten op aan onmiddellijk een einde te maken aan het beleid van repressie; veroordeelt het gebrek aan godsdienstvrijheid in Cuba; 4. is bezorgd over de alarmerende toename van het aantal politieke gevangenen, dat sinds 2018 meer dan verachtvoudigd is, waardoor Cuba de grootste gevangenis voor politieke activisten en dissidenten in Latijns-Amerika is geworden; dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle personen die worden vastgehouden enkel en alleen omdat zij hun mensenrechten uitoefenen, waaronder hun recht op vrijheid van meningsuiting en vreedzame vergadering; dringt voorts aan op de intrekking van onrechtvaardige strafrechtelijke aanklachten en steunt de facilitering van de terugkeer van personen in ballingschap; 5. vindt het onaanvaardbaar dat de EDEO en de EU-delegatie in Havana akkoord zijn gegaan met uitsluiting van de Cubaanse democratische oppositie, alsook van zowel Europese als Cubaanse onafhankelijke en legitieme maatschappelijke organisaties, van politieke dialogen, vanwege het ontbreken van toestemming van de Cubaanse autoriteiten; herinnert aan zijn resolutie van juli 2023 waarin het ten zeerste betreurde dat de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) de kans heeft laten schieten om de democratie te ondersteunen via het Cubaanse maatschappelijk middenveld en de politieke gevangenen en om een duidelijk signaal af te geven over de bezorgdheid van de EU over de schendingen van de mensenrechten in Cuba; 6. herhaalt zijn krachtige en onvoorwaardelijke steun aan het Cubaanse volk en aan alle mensenrechtenverdedigers op Cuba voor hun lovenswaardige inzet voor alle vrijheden en rechten die hun sinds tientallen jaren door het Cubaanse regime worden ontzegd; 7. uit zijn diepe bezorgdheid over het bestaan van dwangarbeid in Cuba en veroordeelt de door de Cubaanse staat aangestuurde dwangarbeid, die met name medische brigades treft, maar ook leerkrachten, zeelieden, ingenieurs, kunstenaars, atleten en andere beroepsgroepen, waarbij hun salaris grotendeels in beslag wordt genomen door de Cubaanse overheid; hekelt het feit dat de meeste “vrijwilligers” van internationale missies hebben verklaard tegen hun wil te zijn ingezet of structureel tot deelname te worden gedwongen; 8. merkt op dat leden van het Cubaanse parlement, onder wie de secretaris van het Cubaanse parlement, Homero Acosta, in november 2023 eerbiedig zijn behandeld en een warme ontvangst hebben gekregen in het Europees Parlement; verklaart de voortdurende uitsluiting van het Europees Parlement, als enige Europese instelling die de toegang tot Cubaans grondgebied wordt ontzegd, onaanvaardbaar en in strijd met de PDCA; verwerpt het besluit van Cuba om een bezoek van een ad-hocdelegatie van het Parlement te weigeren en dringt er bij de Cubaanse autoriteiten op aan zich te houden aan de beginselen van de PDCA en het Parlement toegang te verlenen tot het land; dringt erop aan dat in overeenstemming met de beginselen gelijkheid, wederkerigheid en wederzijds respect van de PDCA soortgelijke maatregelen worden genomen, waarbij elke vertegenwoordiger van de Nationale Vergadering van de Volksmacht of van het Cubaanse regime de toegang tot de gebouwen van het Parlement wordt ontzegd; 9. eist dat de Cubaanse autoriteiten in overeenstemming met de PDCA toegang verlenen aan een delegatie van het Europees Parlement, de EU en de lidstaten alsook aan onafhankelijke mensenrechtenorganisaties, om juridische processen te volgen en de honderden activisten en gewone Cubanen te bezoeken die nog altijd gevangenzitten vanwege de uitoefening van hun recht op vrijheid van meningsuiting en vergadering; verzoekt de HV/VV om in alle contacten met de Cubaanse autoriteiten aan te kaarten dat het Parlement opnieuw de toegang is ontzegd en er bij hen op aan te dringen dit besluit onmiddellijk terug te draaien; 10. herhaalt zijn oproep aan de Raad om de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (de EU-Magnitski-wet) toe te passen en sancties vast te stellen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor de aanhoudende schendingen van de mensenrechten in Cuba, te beginnen met Miguel Díaz-Canel, als hoogste leider in de commandostructuur van de Cubaanse veiligheidstroepen, samen met andere hooggeplaatste functionarissen binnen de Cubaanse regering en alle verantwoordelijken voor de opsluiting van politieke gevangenen; 11. dringt er bij de EU nogmaals op aan artikel 85, lid 3, punt b), van de PDCA in werking te stellen om onmiddellijk een vergadering bijeen te roepen van het Gemengd Comité vanwege de schendingen van de overeenkomst door de Cubaanse regering, die kunnen worden aangemerkt als een “bijzonder dringend geval”; onderstreept dat hierbij sprake is van aanhoudende en wezenlijke schendingen van de democratische beginselen, en van een veronachtzaming van de fundamentele mensenrechten en vrijheden die zijn vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en worden benadrukt in artikel 1, lid 5, van de PDCA, en onderstreept dat het nalaten van het Cubaanse regime om dergelijke schendingen aan te pakken, ondanks herhaalde oproepen daartoe van het Parlement, moet leiden tot de opschorting van de overeenkomst; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering en de Nationale Vergadering van de Volksmacht van Cuba, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Commissie, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten en de regeringen van de lidstaten van de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten.