Het Europees Parlement , – gezien de ontwerpaanbeveling aan de Raad van Ana Gomes namens de S&D­Fractie betreffende de lopende onderhandelingen over een kaderovereenkomst tussen de EU en Libië ( B7-0615/2010 ), – gezien de conclusies van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 15 oktober 2007 over de opening van onderhandelingen over een kaderovereenkomst tussen de EU en Libië, en gezien de conclusies van de Europese Raad van 18-19 juni en 29-30 oktober 2009 over met migratie verband houdend beleid, – gezien het memorandum van overeenstemming dat op 23 juli 2007 gezamenlijk is ondertekend door Commissaris Ferrero-Waldner en staatssecretaris voor Europese Zaken El Obeidi, – gezien de lopende onderhandelingen tussen de EU en Libië over een kaderovereenkomst, – gezien het in november 2004 gelanceerde HIV-actieplan voor Benghazi, – gezien de bestaande praktische samenwerking tussen de EU en Libië op het gebied van migratie en de door de Commissie en Libië op 4 oktober 2010 ondertekende agenda voor samenwerking op het gebied van migratie, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 10 december 1948, – gezien het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 betreffende de status van vluchtelingen en het protocol daarbij van 31 januari 1967, – gezien de verschillende mensenrechteninstrumenten die Libië heeft ondertekend, zoals het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (1970), het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (1970), het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie (1968), het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (1989), het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing (1989), het Verdrag inzake de rechten van het kind (1993) en het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden (2004), – gezien Resolutie 62/149 van 18 december 2007 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN), waarin een moratorium op de toepassing van de doodstraf wordt geëist, en Resolutie 63/168 van 18 december 2008 waarin de tenuitvoerlegging van Resolutie 62/149 van 2007 van de AVVN wordt geëist, – gezien het Afrikaanse Handvest van de mensenrechten en de rechten van volkeren en het protocol daarbij over de oprichting van een Afrikaans Hof voor de mensenrechten en de rechten van volkeren, die op 26 maart 1987 respectievelijk 19 november 2003 door Libië zijn ondertekend, – gezien het Verdrag van de Afrikaanse Unie van september 1969 betreffende specifieke aspecten van de vluchtelingenproblematiek in Afrika, waarbij Libië sinds 17 juli 1981 partij is, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – onder verwijzing naar zijn resoluties van 18 januari 2007 over de terdoodveroordeling van het in Libië vastgehouden medisch personeel (1) en van 17 juni 2010 over executies in Libië (2) , – gelet op artikel 121, lid 3, en artikel 97 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A7-0368/2010 ), A. overwegende dat Libië, ondanks het nog steeds autoritaire bewind en de stelselmatige schending van internationale verdragen over grondrechten en fundamentele vrijheden, zijn politieke en handelsbetrekkingen met EU-lidstaten heeft uitgebouwd, en in het mediterrane gebied en in Afrika bij talrijke kwesties die op veiligheid en stabiliteit van invloed zijn, in het bijzonder migratie, volksgezondheid, ontwikkeling, economische en handelsbetrekkingen, klimaatverandering, energie en cultureel erfgoed, als partner van de EU fungeert, B. overwegende dat meerdere EU-lidstaten nauwe betrekkingen met Libië onderhouden, waarbij nationale bedrijven en banken als vehikel dienen voor Libische financiële investeringen in Europa, en dat Italië en Libië op 30 augustus 2008 een vriendschapsovereenkomst hebben gesloten waarin hun betrekkingen op gebieden als samenwerking bij het beheer van migratiestromen en financiële genoegdoening voor oorlogen en koloniaal bestuur worden geregeld; overwegende dat het Italiaanse parlement de regering op 9 november 2010 heeft gevraagd deze overeenkomst te herzien, C. overwegende dat de kaderovereenkomst tussen de EU en Libië waarover momenteel wordt onderhandeld een groot aantal gebieden bestrijkt, variërend van intensivering van de politieke dialoog tot beheer van migratiestromen, de ontwikkeling van handels- en economische betrekkingen, energiezekerheid en verbetering van de samenwerking in verscheidene sectoren; overwegende dat de kaderovereenkomst waarschijnlijk de kans zal bieden om de politieke dialoog tussen Libië en de EU te intensiveren, D. overwegende dat eerbiediging van de mensenrechten, democratie en de rechtsstaat, alsmede verzet tegen de doodstraf, fundamentele beginselen van de EU zijn; overwegende dat het Parlement groot belang hecht aan de volledige afschaffing van de doodstraf en meerdere malen heeft aangedrongen op de vrijlating van de vijf Bulgaarse verpleegsters en de Palestijnse arts die enkele jaren in Libië in de gevangenis hebben gezeten, en verder zijn veroordeling heeft uitgesproken over de executies van Libische staatsburgers en onderdanen van derde landen in Libië, E. overwegende dat Libië het Verdrag van de Afrikaanse Unie betreffende specifieke aspecten van de vluchtelingenproblematiek in Afrika heeft geratificeerd, waarvan artikel 8 luidt dat dit verdrag een doeltreffende aanvulling in Afrika moet vormen op het VN-vluchtelingenverdrag van 1951 en dat de partijen erbij met de UNHCR dienen samen te werken; overwegende dat Libië evenwel het VN-vluchtelingenverdrag van 1951 niet heeft geratificeerd, de enige internationale overeenkomst die een alomvattende definitie van vluchtelingen bevat, die moet worden aangevuld met bindende beschermingsmaatregelen en een specifieke regeling voor de controle door het bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen, F. overwegende dat er belangrijke aanwijzingen zijn dat migrerende werknemers in Libië op grote schaal worden gediscrimineerd op grond van hun nationale of etnische herkomst en met name dat rassenvervolging van Afrikaanse migrerende werknemers plaatsvindt, en overwegende dat het Europees Parlement ernstig verontrust is over berichten over seksueel geweld tegen vrouwen, G. overwegende dat op grond van artikel 19, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie niemand mag worden verwijderd, uitgezet of uitgeleverd aan een staat waar een ernstig risico bestaat dat hij aan de doodstraf, aan folteringen of aan andere onmenselijke of vernederende behandelingen en bestraffingen wordt onderworpen, H. overwegende dat Libië op 13 mei 2010 in de VN-mensenrechtenraad is gekozen en een aantal mensenrechteninstrumenten heeft geratificeerd, en dat Libië op grond daarvan specifieke internationale juridische verplichtingen heeft om de mensenrechten te respecteren, maar tot dusverre heeft nagelaten concrete maatregelen te nemen om zijn staat van dienst op mensenrechtengebied te verbeteren en tot echte samenwerking te komen met de bijzondere procedures en de verdragsorganen van de VN; overwegende dat de mensenrechten ondeelbaar zijn, maar dat Libiërs en buitenlanders in Libië, hoewel zij het ten gevolg van de verdeling van het nationaal inkomen door de staat economisch beter maken en bepaalde uitkeringen ontvangen, van de meeste burgerrechten en politieke rechten verstoken blijven, waaronder het recht van vrije meningsuiting, van vergadering en vereniging, het recht op een eerlijk proces, arbeidsrechten, vrouwenrechten en vrije verkiezingen, en overwegende dat verschijnselen als willekeurige detentie, foltering, onvrijwillige verdwijningen en discriminatie nog veel voorkomen, waarvan met name migranten het slachtoffer zijn, I. overwegende dat de uitoefening van macht door de staat in Libië niet in de rechtstaat of in een proces van democratische verantwoordingsplicht is verankerd, en tot een willekeurige en onvoorspelbare behandeling van buitenlanders en buitenlandse belangen heeft geleid, zoals onlangs in het geval van Zwitserse zakenlieden en van de buitenlanders (wier identiteit niet bekend is gemaakt) die vanwege gewone criminaliteit zijn geëxecuteerd, 1. beveelt de Raad, in het licht van de lopende onderhandelingen voor een kaderovereenkomst, het volgende aan: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad en, ter kennisgeving, aan de Commissie en de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties, met name die van 15 november 2007 over ernstige gebeurtenissen die een bedreiging vormen voor het bestaan van de christelijke en andere religieuze gemeenschappen (1) , die van 21 januari 2010 over de recente aanvallen op christelijke gemeenschappen (2) , die van 6 mei 2010 over de massale gruweldaden in Jos, Nigeria (3) , die van 20 mei 2010 over de godsdienstvrijheid in Pakistan (4) en die van 25 november 2010 over Irak: de doodstraf (in het bijzonder het geval Tariq Aziz) en het geweld tegen christenen (5) , – gezien de jaarverslagen over de situatie van de mensenrechten in de wereld en zijn voorgaande resoluties over religieuze minderheden in de wereld, en met name zijn resolutie van 16 december 2010 over het Jaarverslag over de mensenrechten in de wereld in 2009 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie (6) , – gelet op artikel 18 van Universele Verklaring van de rechten van de mens van 1948, – gelet op artikel 18 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, – gezien de VN-Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van intolerantie en discriminatie op grond van religie en overtuiging van 1981, – gezien de verslagen van de speciale VN-rapporteur over de vrijheid van godsdienst en overtuiging, in het bijzonder die van 29 december 2009, 16 februari 2010 en 29 juli 2010, – gelet op artikel 9 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens van 1950, – gezien artikel 10 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gelet op artikel 3, lid 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gelet op artikel 17 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de verklaring van de woordvoerder van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie, Catherine Ashton, naar aanleiding van de aanval op gelovigen in een koptische kerk in Alexandrië (Egypte) op 1 januari 2011, – gezien de verklaring van Jerzy Buzek, Voorzitter van het Europees Parlement, over de dodelijke aanslag op een Egyptische kerk op 1 januari 2011, – gelet op artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese Unie herhaaldelijk heeft verklaard aan de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van geweten en de vrijheid van gedachte gehecht te zijn en heeft benadrukt dat regeringen overal ter wereld de plicht hebben deze vrijheden te garanderen; dat de ontwikkeling van de mensenrechten, de democratie en de burgerlijke vrijheden de gemeenschappelijke basis vormt voor de betrekkingen van de Europese Unie met derde landen, en vermeld is in de democratieclausule in de overeenkomsten tussen de EU en derde landen, B. overwegende dat in artikel 18 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten is bepaald dat iedereen recht heeft op de vrijheid van denken, geweten en godsdienst; dat dit recht mede de vrijheid omvat een zelf gekozen godsdienst of levensovertuiging te hebben of te aanvaarden, alsmede de vrijheid hetzij alleen, hetzij met anderen, zowel in het openbaar als in zijn particuliere leven zijn godsdienst of levensovertuiging tot uiting te brengen door de eredienst, het onderhouden van de geboden en voorschriften, door praktische toepassing en het onderwijzen ervan, C. overwegende dat de vrijheid van denken, geweten en godsdienst geldt voor aanhangers van een godsdienst, maar ook atheïsten, agnostici en mensen zonder geloof, D. overwegende dat het aantal aanvallen op christelijke gemeenschappen in 2010 wereldwijd is gestegen, alsook het aantal rechtszaken en doodstraffen wegens godslastering, die vaak tegen vrouwen gericht zijn; dat uit statistieken van de afgelopen jaren over godsdienstvrijheid blijkt dat de meeste daden van religieus geweld tegen christenen gericht was, zoals vermeld in het verslag van de organisatie „Aid to the Church in Need” van 2009 over godsdienstvrijheid in de wereld; dat de situatie van de christelijke gemeenschappen in sommige gevallen zodanig is dat hun voortbestaan wordt bedreigd, hetgeen zou leiden tot het verlies van een belangrijk deel van het religieuze erfgoed van de betrokken landen, E. overwegende dat er op 11 januari 2011 opnieuw onschuldige burgers gedood zijn bij gruwelijke aanvallen die tegen de christelijke gemeenschap in Nigeria gericht zijn; dat op 24 december 2010 aanslagen werden gepleegd op diverse kerken in Maiduguri en dat op 25 december 2010 in de Nigeriaanse stad Jos bomaanslagen werden gepleegd, waarbij 38 burgers om het leven kwamen en tientallen mensen gewond raakten; dat op 21 december 2010 met zwaarden en kapmessen uitgeruste mannen in Turu (Nigeria) een groep christelijke dorpsbewoners hebben aangevallen, waarbij drie doden en twee gewonden zijn gevallen; dat op 3 december 2010 zeven christenen, waaronder vrouwen en kinderen, zijn omgekomen en vier anderen gewond zijn geraakt bij een aanval in de stad Jos (Nigeria), F. overwegende dat de moord op de gouverneur van Punjab, Salmaan Taseer, op 4 januari 2011 en de zaak Asia Bibi in Pakistan aanleiding hebben gegeven tot protesten van de internationale gemeenschap, G. overwegende dat bij een terroristische aanslag in op 1 januari 2011 in Alexandrië onschuldige burgers de dood hebben gevonden of gewond zijn geraakt, H. overwegende dat bij een bomexplosie in een kapel in Sulu (Filippijnen) op 25 december 2010 in totaal elf gewonden zijn gevallen, waaronder een priester en een 9-jarig meisje, I. overwegende dat de kerstviering in de dorpen Rizokarpaso en Ayia Triada in het noordelijke deel van Cyprus op 25 december 2010 met geweld werd onderbroken, J. overwegende dat bij jihadistische bomaanslagen op 30 december 2010 tegen Assyrisch-christelijke families ten minste twee doden zijn gevallen en dat 14 gewonden mensen gewond zijn geraakt bij een reeks gecoördineerde bomaanslagen op huizen van christenen in Bagdad (Irak); overwegende dat op 27 december 2010 in Dujail (Irak) een Assyrisch-christelijke vrouw door een bermbom werd gedood, terwijl haar echtgenoot gewond raakte; dat op 22 november 2010 in Mosoel twee Iraakse christenen werden gedood; dat op 10 november 2010 bij een serie aanvallen op christelijke wijken in Bagdad onschuldige burgers zijn gedood; dat op 1 november 2010 bij een bloedbad in de Syrisch-katholieke kerk van Onze-Lieve-Vrouw van de Verlossing in Bagdad 52 mensen omkwamen, onder wie vrouwen en kinderen, K. overwegende dat de Iranese regering de campagne tegen christenen in de Islamitische republiek heeft aangescherpt en dat als gevolg daarvan de afgelopen maand 100 mensen gearresteerd werden en velen gedwongen werden het land te ontvluchten of geconfronteerd te worden met een strafrechtelijke aanklacht en een mogelijk doodvonnis, L. overwegende dat ook in Vietnam de activiteiten van de katholieke kerk en van andere godsdienstige gemeenschappen fel worden onderdrukt, zoals blijkt uit de ernstige situatie van de Vietnamese montagnards-gemeenschappen; dat echter de veranderde opstelling van het Vietnamese regime in de zaak van pater Nguyen Van Ly, die uiteindelijk werd vrijgelaten, moet worden toegejuicht, M. overwegende dat dergelijke aanvallen door moslimextremisten ook aanvallen op het huidige regime in deze landen zijn, die tot doel hebben onrust te stoken en een burgeroorlog tussen de verschillende geloofsgemeenschappen op gang te brengen, N. overwegende dat Europa, net als andere delen van de wereld, niet vrij is van gevallen van schending van de godsdienstvrijheid, aanvallen op leden van religieuze minderheden wegens hun overtuiging, en discriminatie op grond van religie, O. overwegende dat een dialoog tussen de gemeenschappen van cruciaal belang is om vrede en wederzijds begrip tussen de volkeren te bevorderen, 1. veroordeelt de recente aanvallen op christelijke gemeenschappen in verschillende landen en betuigt zijn solidariteit met de families van de slachtoffers; maakt zich ernstige zorgen over de toename van het aantal gevallen van intolerantie, repressie en geweld tegen christelijke gemeenschappen, met name in landen in Afrika, Azië en het Midden-Oosten; 2. is ingenomen met de inspanningen van de zijde van de autoriteiten van de betrokken landen om de bedenkers en de plegers van de aanvallen op christelijke gemeenschappen te identificeren; verzoekt de regeringen ervoor te zorgen dat de plegers van deze misdaden en al degenen die verantwoordelijk zijn voor deze aanvallen, alsmede voor andere gewelddaden tegen christenen of andere religieuze of andere minderheden, voor het gerecht worden gebracht en volgens de regels worden berecht; 3. veroordeelt krachtig alle vormen van geweld tegen christenen en andere religieuze gemeenschappen, alsook alle vormen van discriminatie en onverdraagzaamheid op grond van godsdienst en geloof jegens gelovigen, geloofsverzakers en ongelovigen; onderstreept andermaal dat het recht op vrijheid van denken, geweten en godsdienst een fundamenteel mensenrecht is; 4. is bezorgd over de uittocht van christenen uit diverse landen, vooral in het Midden-Oosten, in de afgelopen jaren; 5. is bezorgd over het feit dat de Pakistaanse godslasteringswet, waartegen gouverneur Salman Taseer publiekelijk gekant was, nog steeds wordt gebruikt om geloofsgemeenschappen te vervolgen, waaronder ook christenen zoals Asia Noreen, een christelijke moeder van vijf kinderen die ter dood is veroordeeld, en over het feit dat de moordenaar van gouverneur Salman Taseer door grote delen van de Pakistaanse samenleving als een held wordt beschouwd; 6. is verheugd over de reactie van de publieke opinie in Egypte, die de terroristische aanslag krachtig veroordeelde en snel begreep dat de aanval was beraamd om de diepgewortelde traditionele banden tussen christenen en moslims in Egypte te ondergraven; is verheugd dat koptische christenen en moslims in Egypte samen tegen de aanval hebben betoogd; is ook verheugd dat de Egyptische president Hosni Moebarak, de grootsjeik van Al-Azhar en de grootmoefti van Egypte de aanval publiekelijk hebben veroordeeld; 7. veroordeelt het feit dat de Turkse autoriteiten de kerstmis die de 300 overblijvende christenen op kerstdag aan het vieren waren in het noordelijke deel van Cyprus, met geweld heeft onderbroken; 8. spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over het misbruik van religie door plegers van terroristische aanslagen in verschillende delen van de wereld; veroordeelt de instrumentalisering van godsdienst in diverse politieke conflicten; 9. dringt er bij de autoriteiten van landen waar alarmerend veel aanvallen tegen geloofsgemeenschappen plaatsvinden op aan dat zij hun verantwoordelijkheid op zich nemen door ervoor te zorgen dat alle geloofsgemeenschappen hun godsdienst normaal en in het openbaar kunnen beleven, meer inspanningen te leveren om de geloofsgemeenschappen in hun land een betrouwbare en doeltreffende bescherming te bieden en de persoonlijke veiligheid en fysieke integriteit van leden van geloofsgemeenschappen in hun land te garanderen, overeenkomstig de verplichtingen die zij reeds in internationaal verband zijn aangegaan; 10. benadrukt nogmaals dat de eerbiediging van de mensenrechten en de burgerlijke vrijheden, waartoe ook de vrijheid van godsdienst of geloof behoort, een fundamenteel beginsel en een fundamentele doelstelling van de Europese Unie is en een gemeenschappelijke basis vormt voor de betrekkingen van de EU met derde landen; 11. verzoekt de Raad, de Commissie en hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie extra aandacht te schenken aan de kwestie van de vrijheid van godsdienst of geloof en aan de situatie van de religieuze minderheden in het kader van de overeenkomsten en de samenwerking van de Europese Unie met derde landen, alsook in mensenrechtenverslagen; 12. vraagt dat op de aanstaande bijeenkomst van de Raad Buitenlandse Zaken op 31 januari 2011 gedebatteerd wordt over de kwestie van de vervolging van de christenen en de eerbiediging van de vrijheid van godsdienst of geloof; een debat dat in Europa concrete resultaten moet opleveren, met name voor wat betreft de instrumenten die kunnen worden gebruikt om te zorgen voor veiligheid en bescherming van bedreigde christelijke geloofsgemeenschappen waar ook ter wereld; 13. verzoekt de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie dringend een EU-strategie voor de handhaving van het recht van de mens op godsdienstvrijheid te ontwikkelen, met inbegrip van een lijst van maatregelen tegen landen die bewust nalaten geloofsgemeenschappen te beschermen; 14. verzoekt de hoge vertegenwoordiger, in het licht van de recente gebeurtenissen en de toenemende noodzaak om de culturele en religieuze ontwikkelingen in internationale betrekkingen en moderne samenlevingen te analyseren en te duiden, binnen het Directoraat mensenrechten van de Europese Dienst voor extern optreden een permanent vermogen op te zetten voor de monitoring van de situatie op het gebied van de beperking van de vrijheid van godsdienst en aanverwante rechten door regeringen of samenlevingen, en jaarlijks verslag uit te brengen aan het Parlement; 15. verzoekt de Raad, de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie een hoofdstuk over godsdienstvrijheid op te nemen in hun jaarverslag over de mensenrechten; 16. verzoekt de EU-instellingen te voldoen aan de verplichting van artikel 17 VWEU om een open, transparante en regelmatige dialoog te voeren met die kerken en religieuze, levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties, om ervoor te zorgen dat de vervolging van christenen en andere religieuze gemeenschappen een prioritaire kwestie is die stelselmatig wordt besproken; 17. verzoekt de leiders van alle religieuze gemeenschappen in Europa om aanslagen op christelijke en andere geloofsgemeenschappen te veroordelen op basis van gelijk respect voor elke geloofsgroep; 18. betuigt andermaal zijn steun voor alle initiatieven om de dialoog en het wederzijds respect tussen religieuze en andere gemeenschappen te bevorderen; verzoekt alle religieuze autoriteiten verdraagzaamheid te bevorderen en initiatieven te nemen tegen haat en gewelddadige en extremistische radicalisering; 19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Europese Commissie, de parlementen en regeringen van de lidstaten, het parlement en de regering van Egypte, het parlement en de regering van Iran, het parlement en de regering van Irak, het parlement en de regering van Nigeria, het parlement en de regering van Pakistan, het parlement en de regering van de Filippijnen, het parlement en de regering van Vietnam en de Organisatie van de Islamitische Conferentie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de situatie in Belarus, met name zijn resolutie van 17 december 2009 over Belarus (1) , – gelet op Besluit 2010/639/GBVB van de Raad van 25 oktober 2010 betreffende beperkende maatregelen tegen bepaalde functionarissen van Belarus (2) , waarbij zowel de beperkende maatregelen als de opschorting verlengd werden tot en met 31 oktober 2011, – gezien de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken van 25 oktober 2010, – gezien de verklaring over de voorlopige bevindingen en conclusies inzake de presidentsverkiezingen in Belarus van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE/ODIHR) en de parlementaire vergadering van de OVSE (OVSE-PV) van 20 december 2010, – gelet op artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat in de verklaring van Praag van de top van het Oostelijk Partnerschap de onderschrijving door onder meer Belarus van de beginselen van het internationale recht en van fundamentele waarden, zoals democratie, rechtstatelijkheid en eerbiediging van mensenrechten en fundamentele vrijheden, werd bevestigd, B. overwegende dat de Raad op 25 oktober 2010 „de Belarussische autoriteiten ertoe heeft opgeroepen te verzekeren dat de (presidents)verkiezingen verlopen conform de internationale normen en standaarden voor democratische verkiezingen en conform de verplichtingen die Belarus in de OVSE en de VN is aangegaan”, C. overwegende dat Belarus heeft toegezegd zich te zullen beraden over de aanbevelingen van OVSE en diens Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) met betrekking tot de in zijn kiesrecht aan te brengen verbeteringen, teneinde dit in overeenstemming te brengen met de internationale normen voor democratische verkiezingen, en om met de OVSE over de voorgestelde aanpassingen overleg te zullen plegen; voorts overwegende dat de Nationale Vergadering van Belarus een herziening van de kieswet heeft goedgekeurd zonder OVSE vooraf te raadplegen, D. overwegende dat de Raad ' zich als steeds bereid verklaart de betrekkingen met Belarus te verdiepen naarmate er zich in Belarus ontwikkelingen naar democratie, mensenrechten en rechtsstatelijkheid voordoen, en ook bereid blijft Belarus bij het verwezenlijken van die doelstellingen bij te staan; onder voorbehoud van vooruitgang van Belarus op deze terreinen is de Raad bereid maatregelen te nemen om de contractuele betrekkingen met Belarus op een hoger plan te brengen„, E. overwegende dat de Raad na de ontwikkeling in Belarus te hebben geëvalueerd besloten heeft de beperkende maatregelen tegen bepaalde Belarussische ambtenaren tot 31 oktober 2011 te verlengen, maar de toepassing van de beperkingen op reizen naar de EU tot diezelfde datum op te schorten, F. overwegende dat in de verklaring van de OVSE-PV en het OVSE/ODIHR over de voorlopige bevindingen en conclusies inzake de presidentsverkiezingen in Belarus te lezen staat dat in de aanloop naar de verkiezingen bepaalde verbeteringen werden aangebracht, maar dat deze werden overschaduwd door de ernstige onregelmatigheden op de dag van de verkiezingen en door het geweld dat uitgebroken is in de nacht van 19 december 2010, G. overwegende dat meer dan 700 personen werden vastgehouden naar aanleiding van hun deelname aan de betoging van 19 december 2010 in Minsk; overwegende dat de meesten hiervan werden vrijgelaten na een korte administratieve straf te hebben uitgezeten, maar dat 24 activisten van de oppositie en journalisten, met inbegrip van zes presidentskandidaten, werden aangeklaagd voor „het organiseren van massale ordeverstoring”, gepaard met gewelddadige aanvallen en gewapend verzet, waarop een gevangenisstraf van tot 15 jaar staat; overwegende dat veertien andere personen in de nabije toekomst kunnen worden aangeklaagd, H. overwegende dat de onderdrukking door de politie van de betoging van 19 december 2010 en andere maatregelen van de wetshandhavingsdiensten tegen de democratische oppositie, de vrije media en maatschappelijke activisten werden veroordeeld door de Voorzitter van het Europees Parlement, de hoge vertegenwoordiger van de Unie en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, I. overwegende dat de advocaten die demonstranten, politieke tegenstanders of hun gezinnen verdedigen, het risico lopen hun licentie kwijt te raken of uitgesloten te worden, 1. is overeenkomstig de bevindingen in de voorlopige conclusies van de OVSE-PV en het OVSE/ODIHR van mening dat de presidentsverkiezingen van 19 december 2010 niet konden beantwoorden aan internationale normen op het vlak van vrije, eerlijke en transparante verkiezingen; beschouwt deze stemgang als alweer een gemiste kans voor een overgang naar democratie in Belarus en dringt gezien de vele en ernstige onregelmatigheden die door het OVSE/ODIHR werden gesignaleerd, aan op nieuwe verkiezingen onder vrije en democratische voorwaarden overeenkomstig de normen van OVSE; 2. veroordeelt het gebruik van bruut geweld door de politie en de KGB tegen demonstranten op de dag van de verkiezingen, en is bijzonder verontwaardigd over het gewelddadige optreden tegen de heer Niakliayeu, beide voorbeelden van flagrante schendingen van de democratische grondbeginselen, zoals vrijheid van vergadering en van meningsuiting, en van de mensenrechten, en verklaart zich ongerust over de pogingen van de Belarussische autoriteiten om Danil Sannikov, de driejarige zoon van presidentskandidaat Andrei Sannikov en onderzoeksjournaliste Irina Khalip, die allebei sinds de verkiezingen van 19 december 2010 gevangen zitten, onder de hoede van de staat te plaatsen; is met name bezorgd over de gezondheidstoestand van Mikalay Statkevich, die al 31 dagen in hongerstaking is; 3. veroordeelt ten stelligste de arrestatie en inhechtenisneming van vreedzame demonstranten en de meeste presidentskandidaten (bv. Uladzimir Niakliayeu, Andrei Sannikov, Mikalay Statkevich and Aleksey Michalevich ) , de leiders van de democratische oppositie (bv. Pavel Sevyarynets , Anatoly Lebedko), en een groot aantal maatschappelijk activisten, journalisten, leraren en studenten, die veroordelingen tot wel 15 jaar gevangenisstraf kunnen verwachten; verzoekt om een onafhankelijk en onpartijdig internationaal onderzoek naar de gebeurtenissen, onder auspiciën van de OVSE; eist dat door politieke motieven ingegeven aanklachten worden ingetrokken; 4. veroordeelt alle repressie en vraagt de Belarussische autoriteiten met klem om onmiddellijk alle vormen van pesterij, intimidatie of bedreiging tegen maatschappelijk activisten te staken en dus onder meer een eind te maken aan de invallen, huiszoekingen en inbeslagname van materiaal in particuliere woningen, gebouwen van onafhankelijke media en kantoren van maatschappelijke organisaties, alsook aan het wegsturen van opposanten van universiteiten en werkomgeving; 5. eist de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van al wie op de verkiezingsdag en in de nasleep daarvan gearresteerd is en van de door Amnesty International erkende gewetensbezwaarden; verzoekt de Belarussische autoriteiten de gedetineerden ongehinderd contact te laten hebben met familieleden en toegang te geven tot rechtsbijstand en medische zorg; 6. betreurt het besluit van de Belarussische autoriteiten om een eind te maken aan de missie van het OVSE-bureau in Belarus en roept deze autoriteiten op om dit besluit met onmiddellijke ingang in te trekken; 7. veroordeelt de blokkering van een aantal belangrijke internetwebsites, onder meer van netwerkkanalen en websites van de oppositie, op de dag van de verkiezingen in Belarus; onderstreept dat de huidige mediawetgeving in Belarus niet strookt met de internationale normen en roept de Belarussische autoriteiten daarom op om deze wetgeving te herzien en te wijzigen; 8. verzoekt de Raad, de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie het beleid van de Unie ten aanzien van Belarus opnieuw te bezien, en zich daarbij te beraden op gerichte economische sancties en op bevriezing van alle via IMF-leningen verstrekte macrofinanciële steun alsook van leningoperaties in het kader van EIB- en EBWO-programma's; wijst erop dat de koers van het Europees Nabuurschapsbeleid en de nationale bijstand aan Belarus zo moet worden bijgesteld dat het maatschappelijk middenveld voldoende steun krijgt; wijst andermaal op het belang van een effectief gebruik van het Europees Instrument voor Democratie en Mensenrechten; 9. roept de Commissie op om met alle financiële en politieke middelen de inspanningen te steunen van het maatschappelijk middenveld, de onafhankelijke media (zoals TV Belsat, European Radio for Belarus, Radio Racja en andere) en niet-gouvernementele organisaties in Belarus tot bevordering van de democratie en tot weerstand tegen het regime; ziet het als noodzaak de betrekkingen van de ngo's in Belarus met de internationale ngo-wereld te intensiveren en te stimuleren; vraagt de Commissie anderzijds de bestaande samenwerking op te schorten en de bijstand aan Belarussische media in staatshanden in te trekken; tegelijkertijd dient de Commissie de herdruk en verdeling van de dichtbundels van Uladzimir Niakliayeu, die onlangs door de Belarussische autoriteiten werden in beslag genomen en verbrand, te financieren; 10. verzoekt de Europese Commissie een mechanisme te ontwikkelen voor de registratie van ngo's die om politieke redenen niet in Belarus geregistreerd kunnen worden, zodat deze ngo's in aanmerking kunnen komen voor steun uit EU-programma's; 11. dringt er bij de Commissie op aan de financiële steunverlening aan de Europese universiteit voor menswetenschappen in Vilnius (Litouwen) voort te zetten en te verhogen, het aantal beurzen voor Belarussische studenten die vanwege het voeren van actie worden vervolgd en van de universiteit zijn verbannen, te verhogen en een bijdrage te leveren aan de donorconferentie in Warschau met als thema „Solidariteit met Belarus” (op 2 februari 2011) en de volgende conferentie in Vilnius (3-4/02/2011); 12. verzoekt de Raad, de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger van de EU om de visumstop voor hoge Belarussische functionarissen onmiddellijk opnieuw toe te passen en die maatregel uit te breiden tot alle staatsambtenaren, leden van de rechterlijke macht en van de veiligheidsdiensten die verantwoordelijk kunnen worden geacht voor de verkiezingsfraude, voor de harde repressie na de verkiezingen en de arrestatie van oppositieleden, en hun activa te bevriezen; meent dat de sancties ten minste van kracht moeten blijven totdat alle politieke gevangenen en gedetineerden zijn vrijgelaten en de beschuldigingen tegen hen zijn ingetrokken; huldigt het goede voorbeeld van de Poolse regering, die haar eigen inreisbeperkingen voor vertegenwoordigers van het regime in Minsk heeft vastgesteld en tegelijk de toegang tot de Europese Unie voor Belarussische burgers eenvoudiger heeft gemaakt; 13. verzoekt de Raad de mogelijkheid te overwegen om de deelname van Belarus aan de activiteiten in het kader van het Oostelijk Partnerschap ten laatste bij de top van het Oostelijke Partnerschap te Boedapest op te schorten bij uitblijven van een aanvaardbare uitleg van en een aanzienlijke verbetering in de situatie in Belarus; deze opschorting dient niet te gelden voor ngo's en maatschappelijke organisaties; 14. verzoekt de Commissie en de Raad om de opstelling van onderhandelingsrichtsnoeren voor de terugnameovereenkomst en de versoepeling van de visumplicht, waaronder ook betaalbare legeskosten, te bespoedigen zodat persoonlijke contacten worden vergemakkelijkt; 15. verwacht van de EU-lidstaten dat zij het EU-optreden niet ontkrachten door middel van bilaterale initiatieven met het Belarussische regime die de geloofwaardigheid en doeltreffendheid van het Europees buitenlands beleid ondermijnen; 16. is van mening dat sportevenementen zoals het Wereldkampioenschap ijshockey in 2014 niet in Belarus mogen worden gehouden zolang er in dat land politieke gevangenen zijn; 17. betreurt dat de Russische Federatie de verkiezingen erkent en de onderdrukking afdoet als een „interne kwestie”; beveelt de Commissie aan een dialoog aan te gaan, raadplegingen op te starten en te zorgen voor politieke coördinatie met de buurlanden van Belarus die geen deel uitmaken van de EU, met name Rusland en Oekraïne, om te zorgen voor een zo doeltreffend mogelijk EU-beleid ten aanzien van Belarus en om samen te werken aan een zorgvuldig uitgebalanceerde reactie op het democratisch tekort en de schendingen van de mensenrechten in Belarus, terwijl ervoor wordt gezorgd dat het land niet internationaal wordt geïsoleerd; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger van de Unie, de EU-lidstaten, de president, de regering en het parlement van Belarus en de parlementaire vergaderingen van de Raad van Europa en de OVSE. Het Europees Parlement , – gezien het verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid 2009 ( COM(2010)0282 ) en het werkdocument van de diensten van de Commissie dat dit verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid 2009 vergezelt (SEC(2010)0666), – gezien Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de EG-concentratieverordening) (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2008 over de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (3) (de mededeling over het bankwezen), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 december 2008 over de herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen (4) (de mededeling over de herkapitalisatie), – gezien de mededeling van de Commissie van 25 februari 2009 over de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (5) (de mededeling over aan bijzondere waardevermindering onderhevige activa), – gezien de mededeling van de Commissie van 23 juli 2009 betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en de beoordeling van de herstructureringsmaatregelen in de financiële sector in de huidige crisis met inachtneming van de staatssteunregels (6) (de mededeling over de herstructurering) waarbij deze laatste vier mededelingen tezamen worden beschouwd als „de vier mededelingen voor de financiële sector”, – gezien de mededeling van de Commissie van 17 december 2008 over een tijdelijke communautaire kaderregeling inzake staatssteun ter stimulering van de toegang tot financiering in de huidige financiële en economische crisis (7) (de tijdelijke kaderregeling), – gezien de mededeling van de Commissie van 9 februari 2009 over de richtsnoeren betreffende de handhavingsprioriteiten van de Commissie bij de toepassing van artikel 82 van het EG-Verdrag op onrechtmatig uitsluitingsgedrag door ondernemingen met een machtspositie (8) , – gezien de nota van de Commissie over een code voor goede praktijken bij staatssteunprocedures (9) , de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde soorten staatssteun (10) en de mededeling van de Commissie over de handhaving van de staatssteunregels door de nationale rechterlijke instanties (vereenvoudigingspakket) (11) , – gezien de richtsnoeren van de Commissie inzake staatssteun voor milieubescherming (12) , – gezien de staatssteunscoreborden voor voorjaar 2009 ( COM(2009)0164 ), najaar 2009 ( COM(2009)0661 ) en voorjaar 2010 ( COM(2010)0255 ), – onder verwijzing naar zijn resoluties van 10 maart 2009 over de verslagen over het mededingingsbeleid 2006 en 2007 (13) en van 9 maart 2010 over het verslag over het mededingingsbeleid 2008 (14) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 maart 2009 over voedselprijzen in Europa (15) , – onder verwijzing naar zijn verklaring van 19 februari 2008 over de noodzaak van een onderzoek naar en het optreden tegen misbruik van machtsposities door grote, in de Europese Unie gevestigde supermarkten (16) , – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie vervoer en toerisme ( A7–0374/2010 ), A. overwegende dat wegens de buitengewone omstandigheden van de financiële en economische crisis in de afgelopen twee jaar buitengewone maatregelen noodzakelijk waren; overwegende dat de inspanningen van de Commissie hebben bijgedragen tot de stabilisatie van de financiële markten en tegelijk de integriteit van de interne markt hebben veiliggesteld, B. overwegende dat het in tijden van crisis van het grootste belang is om voor financiële stabiliteit te zorgen, de kredietstromen weer op gang te brengen en het financiële stelsel te hervormen opdat de markten goed functioneren, en dat de mededingingsregels daarom soepel maar strikt moeten worden toegepast, C. overwegende dat protectionisme en niet-handhaving van de mededingingregels de crisis alleen maar zouden verergeren en verlengen, D. overwegende dat het mededingingsbeleid een essentieel instrument vormt om de EU in staat te stellen over een dynamische, efficiënte en innovatieve interne markt te beschikken en wereldwijd de concurrentie aan te gaan, alsook om een uitweg te vinden uit de financiële crisis, E. overwegende dat het oplopende begrotingstekort en de toenemende overheidsschuld in vele lidstaten het economisch herstel en de economische groei gedurende jaren kunnen vertragen, F. overwegende dat de regeringen van lidstaten in reactie op de crisis een aanzienlijke hoeveelheid staatssteun hebben toegekend in de vorm van, bijvoorbeeld, garantieregelingen, herkapitalisatieregelingen en aanvullende vormen van liquiditeitssteun voor de financiering van banken; overwegende dat deze maatregelen voor de banken een aanzienlijke financieringsbron zijn geweest en een verzekering tegen risico´s die de financiële sector gewoonlijk loopt, G. overwegende dat uit empirische analyses blijkt dat deze staatssteun een aantal gevolgen en distorsies heeft veroorzaakt, zoals een verminderde uitgifte van particuliere obligaties, waarmee rekening dient te worden gehouden indien overwogen wordt deze steun verder te verstrekken of de huidige uitzonderingsmaatregelen te verlengen, H. overwegende dat goed bestuur in belastingzaken een belangrijke voorwaarde is om gunstige omstandigheden voor mededinging te behouden en de werking van de gemeenschappelijke markt te verbeteren, I. overwegende dat de mededinging in de energiesector, landbouwproductie en in andere sectoren nog altijd gebreken vertoont, J. overwegende dat de geslaagde ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen onder vrijemededingingsvoorwaarden één van de belangrijkste vereisten vormt om de financiële crisis daadwerkelijk te boven te komen, Algemeen 1. is verheugd over het verslag over het mededingingsbeleid 2009; 2. is verheugd dat de Commissie snel op de crisis heeft gereageerd; feliciteert de Commissie met haar effectieve gebruik van de mededingingsregels in uitzonderlijke omstandigheden; 3. blijft streven naar een actievere rol van het Parlement in de vormgeving van het mededingingsbeleid via de invoering van een medewetgevende rol; vraagt dat het Parlement geregeld op de hoogte wordt gesteld van initiatieven op dit gebied; 4. verzoekt de Commissie als enige bevoegde mededingingsautoriteit op EU-niveau opnieuw het Parlement gedetailleerd en jaarlijks verslag uit te brengen over het gevolg dat zij aan de aanbevelingen van het Parlement heeft gegeven, en eventuele afwijkingen van deze aanbevelingen te motiveren; stelt vast dat het antwoord van de Commissie op het mededingingsverslag voor 2008 van het Parlement louter bestaat uit een overzicht van de ondernomen actie en geen enkel inzicht verschaft in de doeltreffendheid van de genomen maatregelen; 5. benadrukt dat het concurrentiebeleid van de EU, dat gebaseerd is op de beginselen van een open markt en gelijke spelregels in alle sectoren, een hoeksteun vormt van een succesvolle interne markt en een noodzakelijke voorwaarde vormt voor de schepping van duurzame, op kennis gebaseerde arbeidsplaatsen; 6. vestigt de aandacht op zijn oproepen tot consistentie tussen alle beleidsvormen van de EU en de prioriteiten die zijn vastgesteld in de EU Strategie voor groei en werkgelegenheid voor 2020; onderstreept dat dit van zeer groot belang is voor het concurrentiebeleid; 7. benadrukt dat diensten van algemeen belang belangrijk zijn om tegemoet te komen aan de basisbehoeften van de bevolking; dringt er op aan dat de Commissie bij de voltooiing van haar werkzaamheden met betrekking tot de toepassing van de EU-mededingingsvoorschriften op diensten van algemeen economisch belang rekening houdt met het kader waarin door het Verdrag van Lissabon is voorzien en vraagt nauw betrokken te worden bij de follow-up door de Commissie van de open consultatie over de regels betreffende overheidssteun van de lidstaten voor diensten van algemeen economisch belang; 8. benadrukt dat er duidelijke mededingingsregels moeten worden opgesteld die gunstig en nuttig zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen; 9. wijst erop dat de KMO's van buitengewone betekenis zijn voor de gehele Europese economie; beklemtoont verder het belangrijke innovatiepotentieel van de KMO's en herhaalt zijn eerdere verzoeken aan de Commissie tot opneming van een speciaal hoofdstuk waarin de nadruk wordt gelegd op eerlijke en niet-discriminatoire concurrentievoorwaarden voor de KMO's; 10. dringt er bij de Commissie op aan gebruik te maken van onafhankelijke, betrouwbare expertise voor de evaluaties en studies die nodig zijn voor de uitwerking van het mededingingsbeleid; vraagt de Commissie met aandrang de resultaten van deze evaluaties en studies openbaar te maken; 11. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat artikel 12 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie waarin wordt bepaald dat „met de eisen ter zake van consumentenbescherming [...] rekening [wordt] gehouden bij het bepalen en uitvoeren van het beleid en het optreden van de Unie op andere gebieden”, in het kader van toekomstige wetgeving op het gebied van de interne markt wordt uitgevoerd; 12. verzoekt de Commissie in haar jaarverslag over het mededingingsbeleid sterker de nadruk te leggen op de voordelen van concurrentie voor de consument; 13. toont zich geïnteresseerd in het verslag over de werking van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad, dat de Commissie vijf jaar na de inwerkingtreding van deze verordening heeft ingediend, erkent dat de verordening van fundamenteel belang is voor de modernisering van de mededingingsregels en de coördinatiewerkzaamheden van de EU en de nationale overheden, maar merkt op dat voor een doeltreffender uitvoering van de verordening oplossingen moeten worden gevonden voor meningsverschillen over prioriteiten, aspecten van de evolutie van het mededingingsbeleid en het functioneren van samenwerkingssystemen; 14. onderstreept dat synergie tot stand moet worden gebracht tussen het mededingings- en het consumentenbeschermingsbeleid, waaronder de instelling van een Europese vorm van collectief beroep voor individuele gedupeerden van schendingen van de mededingingswetgeving, gebaseerd op het opt-in-beginsel en rekening houdend met de in de resolutie van het Europees Parlement van 26 maart 2009 genoemde criteria op grond waarvan alleen de daadwerkelijk geleden schade wordt vergoed aan de geïdentificeerde personen of hun gevolmachtigde; verzoekt de Commissie na te gaan op welke manier een dergelijk mechanisme kan worden opgenomen in het bestaande nationale rechtskader; 15. herinnert aan zijn resolutie van 25 april 2007 over het groenboek inzake schadevorderingen wegens schending van de communautaire antitrustregels (17) en benadrukt dat de inhoud van zijn resolutie van 26 maart 2009 over het witboek betreffende schadevergoedingsacties wegens schending van de EG-mededingingsregels (18) moet worden opgenomen in het in behandeling zijnde wetgevingsvoorstel in verband hiermee; beklemtoont dat de Commissie wetgeving moet voorstellen, zonder die onnodig af te zwakken, om de indiening van claims door individuen en groepen tot daadwerkelijke vergoeding voor schade die voortvloeit uit schendingen van het EU-mededingingsrecht, te vergemakkelijken; stelt dat deze wetgeving overkoepelend moet zijn, de uitwassen van het Noord-Amerikaanse systeem moet vermijden en moet worden goedgekeurd volgens de gewone wetgevingsprocedure (medebeslissing); 16. benadrukt dat het Parlement het verzoek van de Commissie om meer middelen voor de diensten van de Commissie op mededingingsgebied in de begroting 2011 op te nemen heeft gesteund; verzoekt ervan op de hoogte te worden gehouden hoe deze aanvullende middelen zijn aangewend; herhaalt zijn verzoek om personeel van de Commissie over te hevelen naar haar belangrijkste bevoegdheden; 17. benadrukt dat de uitvoering van een geslaagd mededingingsbeleid en het onbelemmerd functioneren van de interne markt essentiële voorwaarden zijn voor duurzame economische groei in de Europese Unie; 18. benadrukt dat de lidstaten van de huidige drang naar fiscale consolidatie en duurzaam herstel moeten gebruikmaken om toe te werken naar eerlijkere belastingsvoorwaarden; 19. is van mening dat het mededingingsbeleid moet bijdragen tot de bevordering en oplegging van open normen en interoperabiliteit, om te vermijden dat consumenten en klanten voor wat technologie betreft in de greep van een handvol marktdeelnemers terechtkomen; Themahoofdstuk: Het mededingingsbeleid en de financieel-economische crisis 20. is verheugd over de tijdelijke staatssteunregelingen in reactie op de financiële en economische crisis, nl. de vier mededelingen voor de financiële sector en het steunkader dat gericht is op de overige sectoren; neemt er kennis van dat de toepassing van de tijdelijke staatssteunmaatregelen met een jaar zijn verlengd; 21. is bezorgd dat deze maatregelen, die van tijdelijke aard zijn, uiteindelijk toch niet zo tijdelijk zullen zijn; onderstreept de noodzaak om zo spoedig mogelijk een eind te maken aan de tijdelijke maatregelen en de uitzonderingen, in het bijzonder in de automobielsector; dringt er bij de Commissie op aan helderheid te verschaffen over de afbouwcriteria die gehanteerd zullen worden bij het besluit over eventuele verlenging; 22. dringt er bij de Commissie op aan opnieuw te bezien of het huidige tijdelijke kader effectief bijdraagt aan de totstandkoming van een „egaal speelveld” met gelijke voorwaarden voor de gehele Unie en of de discretionaire toepassing van het kader in dat opzicht een optimaal effect sorteert; 23. verzoekt de Commissie met aandrang een gedetailleerde beoordeling op te maken van de besluiten die zijn genomen in het kader van de toepassing van de tijdelijke staatssteunmaatregelen in antwoord op de economische en financiële crisis, rekening houdend met de doelstelling, de graad van transparantie en coherentie van de op het kader gebaseerde maatregelen, en deze beoordeling op te nemen in haar volgende mededingingsverslag; 24. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om in de loop van 2010 een uitvoerig verslag te publiceren over de effectiviteit van de staatssteun die is verstrekt voor „groen herstel” en die voor milieubescherming; 25. benadrukt dat de concurrentiepositie van financiële instellingen die geen gebruik hebben gemaakt van de tijdelijke maatregelen inzake staatssteun, moet worden hersteld; 26. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat banken de hun verstrekte staatssteun terugbetalen zodra de financiële sector zich heeft hersteld, zodat eerlijke concurrentie binnen de interne markt kan worden gegarandeerd alsmede een gelijk speelveld met betrekking tot de exitvoorwaarden; 27. dringt er bij de Commissie op aan dat zij toelichtingen geeft bij de bindende herstructureringsmaatregelen in verband met mogelijke concurrentieverstorende effecten die resulteren in verschillen in de terugbetalingsvoorwaarden tussen de lidstaten; 28. wijst er niettemin op dat de huidige consolidatie in de banksector het marktaandeel van verscheidene grote financiële instellingen heeft doen toenemen, en vraagt de Commissie daarom met aandrang om de sector goed in het oog te houden, met als doel de concurrentie in de Europese banksectoren te bevorderen, en herstructureringsplannen voor te leggen die voorschrijven dat bankactiviteiten gescheiden worden wanneer deposito's van particulieren gebruikt zijn om riskantere beleggingsactiviteiten te subsidiëren; Herziening van in antwoord op de crisis genomen tijdelijke maatregelen inzake staatssteun 29. vraagt de Commissie met aandrang een studie voor te leggen van de impact van de maatregelen inzake staatssteun op de economie; 30. vraagt dat de Commissie het Parlement een grondige analyse voorlegt van de impact van tijdens de crisis verleende staatssteun op de mededinging; 31. vraagt dat de Commissie na deze uitvoerige impactbeoordeling waar nodig correctiemaatregelen neemt met als doel binnen de interne markt voor gelijke concurrentievoorwaarden te zorgen; 32. vraagt dat de Commissie een grondige analyse uitvoert van de gevolgen van de herziene mechanismen voor staatssteun die in antwoord op de crisis zijn goedgekeurd, met betrekking tot de concurrentie en de handhaving van eerlijke concurrentievoorwaarden binnen de EU, de financiële hervorming en de schepping van werkgelegenheid; 33. vraagt de lidstaten actief samen te werken met de Commissie bij de ontwikkeling en de beoordeling van de tijdelijke voorschriften die in antwoord op de financiële en economische crisis zijn opgesteld, door tijdig gedetailleerde verslagen in te dienen over de uitvoering en doeltreffendheid ervan; vraagt de Commissie een beoordeling uit te voeren van de werking ervan en een studie op te stellen van de gevolgen van door derde landen genomen maatregelen voor de Europese Unie; 34. vraagt dat de Commissie voor maximale transparantie zorgt en het beginsel van niet-discriminatie nauwkeurig in acht neemt wanneer ze staatssteun goedkeurt en afstotingsmaatregelen oplegt; 35. vraagt de Commissie een studie voor te leggen waarin de mogelijke gevolgen van de liquiditeitssteun van de ECB voor de verstoring van de concurrentie worden onderzocht; 36. vraagt dat de Commissie nauw toezicht houdt op de monetaire massa M3 voor wat staatssteun betreft die is verstrekt ter voorkoming van een onbedoelde overkapitalisatie van bedrijven die tot verstoring van de concurrentie zou leiden; Staatssteuntoezicht 37. merkt op dat het staatssteunbeleid een integraal onderdeel is van het mededingingsbeleid en dat met staatssteuncontrole tegemoet wordt gekomen aan de behoefte om gelijke kansen te blijven bieden aan alle ondernemingen die activiteiten verrichten op de interne markt; 38. benadrukt dat het belangrijk is dat de Commissie zorgvuldig toeziet op het gebruik van staatssteun, teneinde te voorkomen dat deze steunmaatregelen worden benut om nationale industrieën te beschermen op een manier die de interne markt en de Europese consumenten schade toebrengt; 39. acht het essentieel dat bij de beoordeling van de verenigbaarheid van staatssteun met het Verdrag, het juiste evenwicht wordt gevonden tussen de negatieve gevolgen van staatssteun op de mededinging en de overheidsfinanciën en de positieve gevolgen ervan in termen van gemeenschappelijk belang; 40. dringt erop aan dat er duidelijke criteria voor afstotingen worden vastgesteld, waarbij rekening gehouden wordt met gevolgen op de middellange termijn van afstotingen voor de betrokken bedrijven, namelijk op het vlak van groei, innovatie en werkgelegenheid en wat de verkleining van de rol van deze bedrijven op de wereldmarkt betreft; 41. dringt er bij de Commissie op aan de fiscale staatssteunregelingen die in sommige lidstaten van kracht zijn zorgvuldig te inspecteren om na te gaan of zij non-discriminatoir en transparant zijn; 42. vraagt dat de Commissie haar Dienst overheidssteun, transparantie en fiscale steun nieuw leven inblaast en verbetert; 43. is van oordeel dat het essentieel is, opdat de Commissie schadelijke belastingconcurrentiestelsels beter zou kunnen identificeren, dat de lidstaten het besluit over de automatische kennisgeving van belastingbeslissingen van de Werkgroep gedragscode inzake de belastingenregeling voor ondernemingen van 2002 (document 11077/02 van de Raad) volledig uitvoeren; 44. merkt met bezorgdheid op dat de terugvordering van illegale staatssteun een langdurig en moeizaam proces blijft; moedigt de Commissie aan de procedures verder te vereenvoudigen en druk te blijven uitoefenen op de lidstaten, in het bijzonder op de lidstaten die herhaaldelijk overtredingen begaan; 45. vraagt de Commissie met aandrang te onderzoeken in hoever de te royale toekenning van gratis permissies voor EU-subsidies in bepaalde sectoren tot verstoring van de concurrentie kan leiden, gezien het feit dat deze permissies, die minder efficiënt zijn geworden sinds de vertraging van de economische activiteit, voor sommige bedrijven onverhoopte winst hebben gegenereerd maar deze bedrijven er tegelijk minder toe stimuleerden hun verantwoordelijkheden in de overgang naar een ecologisch verantwoorde economie op te nemen; 46. onderstreept dat staatssteun primair moet gaan naar de bevordering van projecten van gemeenschappelijk belang in de Unie, zoals de aanleg van breedband- en energie-infrastructuur; 47. verheugt zich over de goedkeuring van de richtsnoeren voor breedbandnetwerken, waarin onder meer wordt voorzien in staatssteun aan breedbandbasisnetwerken (ADSL, kabel, mobiele telefonie, kabelvrij of satellietbreedbanddiensten) en steun voor de zeer hoge snelheidsnetwerken van het type NGA (glaskabelverbindingen of, in het huidige stadium, geavanceerde opgewaardeerde kabelnetwerken) en verzoekt de Commissie en de lidstaten om de beste praktijken op dit gebied te verspreiden en te bevorderen en zorg te dragen voor een versterking van de concurrentie; 48. verzoekt de Commissie, aangezien de interne markt voor alle soorten vervoer moet worden afgerond, een verslag te publiceren met een overzicht van alle overheidssteun die aan de sector openbaar vervoer wordt aangeboden; 49. herhaalt zijn steun voor de richtsnoeren van de Commissie inzake overheidssteun voor milieubescherming op vervoersgebied, ter opvoering van de duurzaamheid van de Europese vervoerssector; moedigt de Commissie aan de overheidssteun die in de vervoerssector is toegestaan meer stimulerend van aard te maken; Antitrustbeleid 50. is verheugd over de ferme stellingname van de Commissie ten aanzien van anti-mededingingsgedrag in de afgelopen jaren; 51. is ingenomen met de verlenging van de verticale groepsvrijstellingsverordening, aangezien deze voor een evenwicht zorgt tussen fabrikanten en verdelers; merkt niettemin op dat de Commissie niet voldoende rekening heeft gehouden met de specifieke omstandigheden van onlineverkoop, in het bijzonder wat de „Digitale Agenda” betreft en in het licht van haar huidige inspanningen om de interne markt voor e-handel te voltooien; 52. wijst er in het bijzonder op dat het veroorloven, uit hoofde van de antitrustwetgeving, van gezamenlijke aankopen door grote, internationaal actieve distributeurs gezien de markttoezichtmaatregelen die de Commissie momenteel uitvoert, betwistbaar is; 53. wijst er evenwel op dat het misachten van het tijdelijke karakter van mededingingsclausules in de praktijk zeker niet ongebruikelijk is, en verzoekt de Commissie haar bijzondere aandacht op dergelijke oneigenlijke praktijken te richten; 54. verzoekt de Commissie om, binnen het geïntegreerde regelgevende kader voor de bescherming van intellectueel-eigendomrechten (IPR's), de inzet van de concurrentiewetgeving te overwegen als instrument om eventueel misbruik van de IPR's te voorkomen; 55. vraagt de Commissie met aandrang om bij de toepassing van het mededingingsrecht terdege rekening te houden met de beslissingen van nationale rechtbanken, met als doel de goede werking van de interne markt en de gelijke toepassing van mededingingsvoorschriften in de EU te waarborgen, en verzoekt haar de nodige maatregelen te treffen om deze doelstelling te bereiken; 56. wijst er nogmaals op dat kartels de ernstigste schendingen van mededingingswetgeving vormen; is van mening dat zulke schendingen van de mededingingswetgeving indruisen tegen de belangen van EU-burgers omdat de consumenten op die manier niet kunnen profiteren van lagere prijzen; 57. verzoekt de Commissie nogmaals haar initiatieven inzake mededingingsrecht en consumentenrecht beter te coördineren; 58. verzoekt de Commissie het effect van gedragsbeïnvloedende maatregelen op de concurrentie en de gevolgen van die maatregelen voor klanten en consumenten te evalueren; 59. dringt er bij de Commissie op aan nauwkeuriger te kijken naar het zgn. „doorsijpeleffect” („trickle-down economics”) bij het analyseren van mogelijk misbruik van dominante posities, wanneer zij heeft ontdekt dat er geen misbruik is gemaakt van de dominante positie; 60. is van mening dat het gebruik van hogere boetes als enige antitrust-instrument wellicht te bot is, niet het minst vanwege het verlies aan werkgelegenheid omdat bedrijven deze boetes niet kunnen betalen, en roept op tot de ontwikkeling van een breder scala aan verfijnder instrumenten, waarmee punten worden aangesproken als de individuele verantwoordelijkheid, transparantie en verantwoordingsplicht van ondernemingen, kortere procedures, het recht op verdediging en een eerlijk proces, mechanismen ter waarborging van een doeltreffende gang van zaken bij clementieverzoeken (met name om de interferentie te ondervangen die veroorzaakt wordt door de discovery-procedures in de VS), programma's voor naleving van de regelgeving door bedrijven en de ontwikkeling van Europese normen; is voorstander van een benadering waarbij slecht gedrag wordt bestraft met sancties met een daadwerkelijk afschrikkende werking, met name voor recidivisten, en goed gedrag wordt beloond met stimulansen; 61. vraagt de Commissie opnieuw in voorkomend geval de grondslag voor de vaststelling van boetes en de nieuwe beginselen inzake het opleggen van boetes op te nemen in Verordening (EG) nr. 1/2003; 62. verzoekt de Commissie een algemeen onderzoek in te stellen naar de prijsstelling voor ijzererts; Concentratiecontrole 63. onderstreept, meer dan vijf jaar na de inwerkingtreding van Verordening (EG) nr. 139/2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen, dat het van belang is na te gaan op welke gebieden meer administratieve vereenvoudiging en verdere convergentie tussen de toepasselijke nationale en EU-regels kunnen worden bereikt; 64. benadrukt dat de huidige economische crisis geen verslapping van het EU-beleid inzake concentratiecontrole rechtvaardigt; 65. benadrukt dat de toepassing van mededingingsregels op concentraties geëvalueerd moet worden vanuit het perspectief van de gehele interne markt; Sectorale ontwikkelingen 66. verzoekt de Commissie, gelet op de conclusies van de Europese Raad van juni 2008 (paragraaf 40), de ontwikkelingen op de goederengerelateerde markten te volgen en waar nodig speculatie aan te pakken; 67. erkent dat de hoge graad van concentratie op de markt en de gebrekkige transparantie op de grondstoffenmarkten een belangrijke hindernis kunnen vormen voor de concurrentie, hetgeen een negatief effect heeft op de Europese industrie; dringt er daarom op aan dat de Commissie onderzoek verricht naar de grondstoffenmarkten en met name naar de markten van de 14 door de Commissie als uiterst belangrijk gekenmerkte grondstoffen, teneinde vast te stellen in hoeverre deze markten behoefte hebben aan meer transparantie en concurrentie, in de wetenschap dat een aantal van deze grondstoffen onmisbaar is voor de ontwikkeling van ecologisch verantwoorde technologieën (fotovoltaïsche panelen en lithium-ion-batterijen); 68. bevestigt dat transparantie een essentiële voorwaarde is voor een goede werking van de financiële markten; verzoekt de Commissie alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat de gegevens over de financiële markten in volledige overeenstemming met de bepalingen van het EU-mededingingsrecht openbaar worden gemaakt, en is in dit verband verheugd over de initiatieven om misbruik van de identificatiecodes ISIN en RIC voor effecten te voorkomen; 69. dringt er bij de Commissie op aan toezicht uit te oefenen op de werking van de gemeenschappelijke eurobetalingsruimte (SEPA) om ervoor te zorgen dat het betalingssysteem toegankelijk, niet-discriminerend, transparant en efficiënt is en de mededinging op geen enkele wijze belemmert; wenst dat de aspecten van het systeem die voor het mededingingsbeleid van de EU relevant zijn, nauwlettend worden gevolgd; 70. verzoekt de Commissie te blijven streven naar daadwerkelijke concurrentie op de markt voor betaalkaarten, overeenkomstig de beginselen van de gemeenschappelijke eurobetalingsruimte (SEPA), teneinde grensoverschrijdende betalingen te vergemakkelijken en de mogelijkheden van de interne markt maximaal te benutten; wenst dat de ontwikkelingen op deze markten systematisch worden gevolgd en dat in de jaarverslagen over het mededingingsbeleid voortgangsindicatoren terzake worden opgenomen; 71. is van mening dat overtredingen van de mededingingswetgeving op de markt voor betaalkaarten negatieve gevolgen voor de consumenten hebben; steunt de Commissie in haar streven naar bestrijding van ongebruikelijk hoge grensoverschrijdende multilaterale interbancaire tarieven, die resulteren in hogere productprijzen voor de consument; 72. betreurt dat de energieconsumenten in de EU nog steeds last hebben van een verstoorde energiemarkt; onderstreept dat daadwerkelijke mededinging op de energiemarkt leidt tot meer innovatie, zekerdere en goedkopere energievoorziening en een geringer milieueffect; wijst erop dat er in de energiesector nog steeds belemmeringen bestaan, die onder meer te wijten zijn aan ontoereikende interconnecties, een gebrek aan transparantie van het transmissiesysteem via welk de exploitanten stroom toewijzen aan de producenten, en verschillen tussen de lidstaten op het vlak van het definiëren van categorieën ontvangers van diensten; 73. verzoekt de Commissie nauw toezicht te houden op de tenuitvoerlegging van het derde pakket maatregelen voor de liberalisering van de energiemarkt door de lidstaten en de effectiviteit ervan bij de totstandkoming van een goed functionerende interne markt te evalueren; spoort de Commissie ertoe aan verdergaand onderzoek naar de energiesector te beginnen indien de evaluatie tot negatieve conclusies zou leiden; 74. wijst op het bijzondere belang van de informatie- en communicatietechnologie voor innovatie, het optimaal benutten van de mogelijkheden van de digitale economie en de ontwikkeling van de kennismaatschappij; acht het van het grootste belang om voor interoperabiliteit te zorgen, de ontwikkeling van netwerken te vergemakkelijken en de markten open te houden, zodat de marktdeelnemers kunnen concurreren op de merites van hun producten; 75. herinnert eraan dat digitale convergentie en de toenemende betekenis van interoperabiliteit en normen kwesties van kardinaal belang zijn voor de informatie- en communicatietechnologie (ICT) in een wereldwijd milieu dat in toenemende mate door interconnectie wordt gekenmerkt; onderstreept verder dat het van groot belang is te blijven ijveren voor vrije concurrentie op het gebied van de ICT, aangezien er voortdurend nieuwe digitale producten en diensten op de markt verschijnen; dringt er daarom bij de Commissie op aan om deze kwesties aan de orde te stellen in haar komende richtsnoeren voor de horizontale samenwerkingsovereenkomsten; 76. steunt de maatregelen van de Commissie die moeten stimuleren dat alle Europese burgers van een adequate en betaalbare breedbandverbinding worden voorzien, en verzoekt haar er nog harder aan te werken dat de roamingtarieven voor grensoverschrijdende elektronische communicatie onder controle blijven, en in haar jaarlijkse mededingingsverslagen informatie op te nemen over de vooruitgang op dit gebied; 77. onderstreept de nieuwe, belangrijke rol van het mededingingsbeleid in de digitale economie; verzoekt de Commissie om de technologische ontwikkelingen op de markt voor digitale producten nauwgezet te volgen en snel op te treden wanneer dat noodzakelijk is om de digitale platforms zo open mogelijk te houden door een strikte toepassing van de concurrentieregels; 78. onderstreept het belang van het bevorderen van een interne markt voor digitale producten; benadrukt in dit verband het belang van een versterking van het vertrouwen van de consumenten in onlinediensten, en een verbetering van de toegankelijkheid daarvan, met name door verbetering van de rechten van consumenten, bescherming van particuliere informatie en het verwijderen van eventueel nog bestaande hindernissen in de grensoverschrijdende onlinehandel en -transacties; 79. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat nationale toezichthouders voor de telecommunicatiesector zich houden aan haar aanbeveling over gespreksafgiftetarieven en daarmee een einde maken aan concurrentieverstoringen; verzoekt de Commissie verdere stappen in overweging te nemen wanneer de verwachte resultaten, zoals lagere prijzen voor consumenten, uitblijven; 80. vestigt de aandacht op Verordening (EG) nr. 544/2009 over de roamingtarieven binnen de EU, welke op 1 juli 2010 in werking getreden is, met alle voordelen van dien voor de consumenten, die nu lagere roamingtarieven betalen voor hun telefoongesprekken en SMS'en; wijst er evenwel op dat tot nu toe de concurrentie op de roamingmarkten nog niet voldoende is ontwikkeld en er structurele problemen blijven bestaan. verzoekt de Commissie om in haar herziening van 2011 de mogelijkheid te overwegen van een volledige afschaffing van de roamingtarieven binnen de EU; 81. betreurt de in sommige lidstaten geconstateerde gevallen van niet-transparante praktijken bij het veilen van nieuwe frequenties voor de mobiele telefoons van de vierde generatie; moedigt de Commissie aan om zeer nauw toezicht te blijven houden op de activiteiten van de lidstaten op dit gebied en van de lidstaten te verlangen dat zij een grondige analyse uitvoeren van het effect dat besluiten ten aanzien van het spectrum kunnen hebben op de concurrentie en dat zij passende maatregelen nemen om concurrentiebeperkende resultaten te voorkomen, zulks in overeenstemming met de geamendeerde GSM-richtlijn, zodat gelijke spelregels worden gegarandeerd voor de marktdeelnemers en de nieuw op de markt toetredende partijen; 82. neemt kennis van de herziene Omroepmededeling van juli 2009, waarin de bevoegdheid van de lidstaten wordt bevestigd om de taak, de financiering en de organisatie van de publieke omroep vast te stellen, maar de verantwoordelijkheid van de Commissie wordt erkend om te controleren op kennelijke fouten, en verzoekt de lidstaten om een evenwicht te behouden tussen de beschikbare digitale mediadiensten, om te zorgen voor eerlijke concurrentievoorwaarden, en om het online medialandschap zodoende levendig te houden; 83. verzoekt de Commissie verslag uit te brengen over, en sneller vooruitgang te boeken in haar onderzoek naar de toepassing van staatssteunregels in de postsector; 84. onderstreept de noodzaak van nauwere samenwerking tussen de Commissie en de nationale mededingingsautoriteiten om een gemeenschappelijke benadering te ontwikkelen voor mededingingsvraagstukken op de levensmiddelenmarkt, die moet berusten op een continue informatie-uitwisseling, het vroegtijdig onderkennen van probleemgebieden en een efficiënte taakverdeling tussen de leden van het European Competition Network (ECN), aangezien de levensmiddelenmarkten meestal sterker nationaal bepaald zijn en verschillende juridische, economische en culturele kenmerken hebben; 85. onderstreept dat deze versterkte samenwerking gericht moet zijn op de ontwikkeling van een coherente benadering, wat de bescherming, de controle en de handhaving van de mededingingsregels betreft, zodat zorg wordt gedragen voor gelijkwaardige concurrentievoorwaarden op de levensmiddelenmarkten en een optimaal functioneren van de levensmiddelenvoorziening ten bate van de consument; 86. is van mening dat de Commissie, nu zij de handelsmarkt onder de loep neemt, de activiteiten van internationale inkoopgemeenschappen kritisch moet bekijken, omdat de prijsvoordelen die zij behalen dankzij de economische macht die zij op die manier verwerven, kennelijk niet aan de consument worden doorgegeven in de vorm van lagere detailhandelsprijzen; 87. herinnert eraan dat de groep op hoog niveau die in oktober 2009 is ingesteld na de crisis in de zuivelsector waaronder de melkproducenten zwaar hebben geleden, zijn aanbevelingen heeft aangeboden, waarin het vooral gaat om contractuele betrekkingen en de onderhandelingsmacht van de producenten; dringt er bij de Commissie op aan dat zij de onmiddellijke uitvoering ervan bevordert op een wijze die strookt met de bepalingen van het EU-mededingingsrecht; 88. dringt erop aan dat de Commissie, samen met de nationale mededingingsautoriteiten, nauwkeuriger toezicht houdt op de mededinging in de agro-industriële sector in termen van transparantie en consumptieprijsontwikkeling; verzoekt de Commissie een studie uit te werken die in het bijzonder ingaat op de effecten van de economische macht van grote levensmiddelenproducenten en groothandelaars, waardoor deze de werking van de levensmiddelenmarkt kunnen beïnvloeden; 89. wijst in dit verband andermaal op zijn eerdere verzoeken om sectoronderzoek naar online-adverteren, zoekmachines en de levensmiddelenindustrie; verzoekt een onderzoek te laten verrichten naar mediaconcentraties, met inbegrip van alle kanalen die media-inhoud verspreiden, zoals gedrukte media, televisie en radio, en internet; verlangt van de Commissie een analyse van de concurrentie in de telecommunicatie- en autosector; 90. is van mening dat concurrentie in de landbouwproductie een voorwaarde is voor lagere prijzen voor de consumenten in Europese landen, en dringt er bij de Commissie op aan nauwkeuriger te kijken naar de mededinging in de agro-industriële sector in termen van steun, transparantie en consumptieprijsontwikkeling; 91. betreurt dat tot nu toe geen voortgang is geboekt bij de verbetering van de concurrentievoorwaarden in de farmaceutische sector, en verzoekt de Commissie de voltooiing van de interne markt voor geneesmiddelen te stimuleren, bijvoorbeeld door bij centraal geregistreerde geneesmiddelen een grotere rol toe te kennen aan het Europees Geneesmiddelenbureau (EMEA); verzoekt de Commissie op te treden tegen misbruik dat kan voortvloeien uit stelselmatige gebruikmaking van octrooiclusters die er de oorzaak van zijn dat generieke geneesmiddelen met vertraging op de markt komen en die de toegang van patiënten tot betaalbare geneesmiddelen beperken; dringt erop aan dat de Commissie strafmaatregelen treft wanneer sprake is van misleidende informatiecampagnes tegen generieke geneesmiddelen; 92. is van mening dat door concurrentie in de zorgsector de kwaliteit van de in de gezondheidszorg verleende diensten zou kunnen verbeteren voor de Europese patiënten; verzoekt de Commissie de gezondheidssector in het oog te houden en met name de concurrentie tussen openbare en particuliere ziekenhuizen; verzoekt de Commissie diepgaander onderzoek te doen bij klachten van particuliere ziekenhuizen over kruissubsidies ten gunste van openbare ziekenhuizen in landen waar deze sector is geliberaliseerd; 93. wijst erop dat moet worden gezorgd voor de totstandbrenging van en het toezicht op eerlijke mededinging binnen en tussen de middelen van vervoer met het oog op doorzichtige en heldere prijsopbouw en prijsbeleid; 94. verzoekt de Commissie na te gaan welke gevolgen de aanzienlijke steun die de afgelopen jaren is verleend, onder meer aan de automobielindustrie, heeft gehad op de mededinging tussen de verschillende soorten vervoer; 95. verzoekt de Commissie toe te zien op doorzichtigheid met betrekking tot toewijzing en doelmatig gebruik van „slots” om te waarborgen dat er in de luchtvaartsector sprake is van daadwerkelijke mededinging; 96. verzoekt de Commissie om een overzicht van gevallen waarin goedkope luchtvaartmaatschappijen hebben kunnen profiteren van overheidssteun in tegenstelling tot andere maatschappijen doordat hun bij het gebruik van bepaalde luchthavens, langer dan de periode van drie jaar die is bepaald voor de steun bij oprichting van een luchtvaartmaatschappij, bijzondere voorwaarden worden geboden; 97. wijst erop dat het marktaandeel van zeevaartconsortia van containerdiensten zo nodig moet worden beperkt en dat operationele voordelen − voor dienstverlening op zee en in het achterland − moeten worden gedeeld in overeenstemming met de algemene EU-voorschriften inzake eerlijke mededinging overeenkomstig Verordening (EG) nr. 906/2009 inzake de toepassing van artikel 101, lid 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; wijst er eveneens op dat moet worden gezorgd voor operationele samenwerking opdat scheepvaartmaatschappijen gezamenlijk lijndiensten kunnen aanbieden ten einde de doelmatigheid en de kwaliteit van scheepvaartdiensten te bewaren; 98. verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor de voltooiing van de interne vervoersmarkt en eerlijker mededinging in de sector vervoer en tegelijkertijd rekening te houden met andere beleidsdoelen van de Europese Unie, zoals behoorlijk werkende openbaarvervoers- en mobiliteitsdiensten, beleidsdoelen in de sectoren openbare diensten, veiligheid en milieubescherming, en de EU-doelen voor 2020 inzake vermindering van de uitstoot van CO2 en afhankelijkheid van aardolie; 99. verzoekt de Commissie en de lidstaten gelijke mededingingsvoorwaarden te waarborgen voor verschillende soorten vervoer, alsook voor particuliere en overheidsbedrijven binnen een bepaalde soort vervoer; 100. verzoekt de Commissie te zorgen voor meer transparantie in de verhouding tussen de staat en de spoorwegmaatschappijen die in het bezit van de staat zijn met inbegrip van dochterondernemingen voor het vervoer over de weg, alsook in de overdracht van kredieten; 101. verzoekt de Commissie om een overzicht van belasting, heffingen, financiering en aanrekening van infrastructuur en BTW-stelsels voor diverse soorten vervoer en per lidstaat en de gevolgen daarvan voor de mededinging binnen en tussen middelen van vervoer, en in dit overzicht de gevolgen uiteen te zetten van het verplichte en onbeperkte bedrag dat wordt aangerekend voor het gebruik van het spoor in vergelijking met het niet-verplichte en beperkte bedrag dat in rekening wordt gebracht voor het gebruik van wegeninfrastructuur; 102. verzoekt de Commissie in het kader van de herziening van de wetgeving inzake rechten van passagiers en vergoedingen voor vertragingen, te zorgen voor eerlijke en gelijke compensatieprogramma's voor vertragingen in alle soorten vervoer en voor de instelling van onafhankelijke organen voor de bemiddeling tussen exploitanten en klanten; 103. wijst er met klem op dat oneerlijke mededinging in de geliberaliseerde sector wegvervoer moet worden voorkomen door te waarborgen dat sociale, veiligheids- en milieuvoorschriften naar behoren worden toegepast, terwijl er bijzondere aandacht wordt gegeven én aan de openstelling van deze markt voor cabotage, én aan dumpingpraktijken; 104. verzoekt de Commissie naar voltooiing van de interne markt voor het vervoer per spoor te streven door het openstellen van de nationale markten voor het personenvervoer; verzoekt de lidstaten en de Commissie verder voor de overgangsperiode een wederkerigheidsclausule voor te stellen voor de lidstaten die hun eigen markt voortijdig openstellen; 105. wijst de Commissie op de indirecte mededingingsbelemmeringen die voortkomen uit de afwijkende voorschriften voor veiligheid, interoperabiliteit en typegoedkeuring in de vervoerssector; 106. verzoekt de Commissie en de lidstaten niets onverlet te laten om, door middel van besluiten op nationaal en EU-niveau, te zorgen voor samenhangende en geharmoniseerde tenuitvoerlegging van de voorschriften van de mededingingswetgeving in de spoorwegsector; onderstreept in het bijzonder de noodzaak van samenhang tussen de autoriteiten die toezicht houden op de spoorwegen (regelgevers) en de nationale en Europese mededingingsautoriteiten; 107. staat volledig achter de ontwikkeling van een EU-octrooi en een voor heel Europa geldend schikkingsmechanisme voor octrooigeschillen, waarmee concurrentiegeschillen die voortvloeien uit de huidige octrooibepalingen kunnen worden opgelost; 108. benadrukt dat wetenschappelijke en technische innovatie, octrooien en de culturele bedrijfstakken in zeer sterke mate bijdragen tot het concurrentievermogen van de Europese economie; dringt er daarom bij de lidstaten op aan om snel een oplossing te vinden voor de nog onopgeloste vraagstukken in verband met het enkele octrooisysteem van de EU; juicht om die reden, zoals uiteengezet wordt in het „Europe 2020 Flagship Initiative” voor een Innovatieve Unie, de doelstelling toe om in 2014 de eerste EU-octrooien te verlenen; 109. wijst er nogmaals op dat het concurrentievermogen van de EU in zeer sterke mate afhankelijk is van innovatiecapaciteit, faciliteiten voor onderzoek en ontwikkeling en de band tussen innovatie en industriële productie; 110. benadrukt de belangrijke rol die het onderzoek speelt bij het verbeteren van de concurrentiepositie van Europa; doet daarom een beroep op de Commissie en de lidstaten om ervoor te zorgen dat het streefcijfer van 3% voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling gehaald wordt; o o o 111. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee (UNCLOS), gesloten op 10 december 1982 en van kracht sinds 16 november 1994, – gezien de VN-commissie inzake de grenzen van het continentaal plat, – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties over klimaatverandering (UNFCCC) en het Verdrag inzake biologische diversiteit (VBD), – gezien de Verklaring van de VN inzake de rechten van inheemse volkeren van 13 september 2007, – gezien de Verklaring over de oprichting van de Arctische raad (AR) van 19 september 1996, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en in het bijzonder het Vierde deel daarvan alsmede de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER), – gezien de Verklaring over samenwerking in het Europees-Arctische Barentszzeegebied, die op 11 januari 1993 in Kirkenes is ondertekend, – gezien de mededeling van de Commissie van 20 november 2008 „De Europese Unie en het Noordpoolgebied” ( COM(2008)0763 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 9 oktober 2008 over het beheer van het Noordpoolgebied (1) , – gezien de conclusies van de Raad over kwesties met betrekking tot de Noordpool van 8 december 2009 (2) en over de Europese Unie en het Noordpoolgebied van 8 december 2008 (3) , – gezien de Verklaring van Ilulissat die op 28 mei 2008 is aangenomen op de Conferentie over de Noordelijke IJszee, – gezien het Verdrag van 9 februari 1920 tussen Noorwegen, de Verenigde Staten van Amerika, Denemarken, Frankrijk, Italië, Japan, Nederland, Groot-Brittannië, Ierland, de Britse overzeese gebieden en Zweden over Spitsbergen/Svalbard, – gezien het beleid inzake de noordelijke dimensie en de bijhorende partnerschappen, alsook de gemeenschappelijke ruimten van de EU en Rusland, – gezien de partnerschapsovereenkomst EU-Groenland, 2007-2012, – gezien het Vijfde, Zesde en Zevende EU-Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, – gezien Verdrag 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie dat op 27 juni 1989 is aangenomen, – gezien het Noordse Saami verdrag van november 2005, – gezien Verklaring 61/295 van de VN van 13 september 2007 inzake de rechten van inheemse volkeren, – gezien de resoluties van de VN-Raad voor de Rechten van de Mens 6/12 van 28 september 2007, 6/36 van 14 december 2007, 9/7 van 24 september 2008, 12/13 van 1 oktober 2009 en 15/7 van 5 oktober 2010, – gezien de Finse strategie voor het Noordpoolgebied, goedgekeurd op 4 juni 2010, – gezien het advies van de Commissie buitenlandse zaken van het Zweedse parlement over de Mededeling van de Commissie ( COM(2008)0763 ) (4) , – gezien de gezamenlijke Deense en Groenlandse strategie voor het Noordpoolgebied in een overgangstijd van mei 2008, – gezien de strategie van de Noorse regering voor het hoge noorden van 2007, en het vervolg hierop van maart 2009, – gezien het „Nordregio Report 2009:2 Strong, Specific and Promising – Towards a Vision for the Northern Sparsely Populated Areas in 2020”, – gezien het samenwerkingsprogramma inzake de Noordpool 2009-2011 van de Noordse Raad van Ministers, het programma van de Raad voor het Europees-Arctische Barentszzeegebied (BEAC) en het programma van het voorzitterschap van de AR, – gezien de Canadese Northern Strategy van augustus 2009 en de follow-up verklaring over het Canadese buitenlands beleid inzake het Noordpoolgebied van 20 augustus 2010, – gezien de Canadese wet tot wijziging van de Arctic Waters Pollution Prevention Act van augustus 2009, – gezien het document „Basics of the state policy of the Russian Federation in the Arctic for the period till 2020 and for a further perspective”, goedgekeurd op 18 september 2008, en de Russische nationale veiligheidsstrategie tot 2020 van mei 2009, – gezien de Amerikaanse presidentiële richtlijn inzake de nationale veiligheid en de presidentiële richtlijn inzake de binnenlandse veiligheid van 9 januari 2009, – gezien de Amerikaanse Responsible Arctic Energy Development Act van 2010, – gezien de Amerikaanse Arctic Oil Spill Research and Prevention Act van 2009, – gezien de Amerikaanse Arctic Marine Shipping Assessment Implementation Act van 2009, – gezien de Verklaring van Monaco van november 2008, – gezien de slotverklaring die is aangenomen op het eerste parlementaire forum over de noordelijke dimensie in Brussel op 26 september 2009, – gezien de Verklaring van de Negende Conferentie van parlementariërs van het Noordpoolgebied van 15 september 2010, – gezien het nieuwe Strategisch Concept van de NAVO, dat in november 2010 op de top van Lissabon door de staatshoofden en regeringsleiders is goedgekeurd, en de consequenties daarvan voor de veiligheid in het Noordpoolgebied, in het bijzonder de militaire aspecten van het hoge noorden, – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A7-0377/2010 ), A. overwegende dat de mededeling van de Commissie een eerste formele bijdrage vormt aan de ontwikkeling van een EU-beleid inzake het Noordpoolgebied in antwoord op het verzoek daartoe van het Europees Parlement; overwegende dat de conclusies van de Raad over kwesties met betrekking tot de Noordpool gezien moeten worden als een verdere stap in de formulering van een EU-beleid inzake het Noordpoolgebied, B. overwegende dat het Europees Parlement al circa twintig jaar via zijn Delegatie voor de betrekkingen met Zwitserland, IJsland en Noorwegen actief bijdraagt aan het werk van het Permanent Comité van Arctische parlementariërs, met als hoogtepunt de ontvangst in Brussel van het hele Congres van Parlementariërs uit het Noordpoolgebied in september 2010, C. overwegende dat Denemarken, Finland en Zweden Arctische landen zijn en dat zowel Finland als Zweden binnen de Noordpoolcirkel liggen; overwegende dat het enige inheemse volk van de EU, de Saami, in het Noordpoolgebied van Finland en Zweden alsmede van Noorwegen en Rusland leeft, D. overwegende dat de aanvraag van IJsland om toe te treden tot de EU het noodzakelijker maakt het Noordpoolgebied in haar geopolitieke perspectief te betrekken, E. overwegende dat Noorwegen, een betrouwbare partner, door middel van de EER-overeenkomst geassocieerd is met de EU, F. overwegende dat de EU al sinds lange tijd betrokken is bij het Noordpoolgebied via de rol die zij speelt in het gezamenlijk beleid inzake de noordelijke dimensie met Rusland, Noorwegen en IJsland, waaronder ook het hoofdstuk over de Noordpool valt, in de Barentssamenwerking en in het bijzonder de Raad voor het Europees-Arctische Barentszzeegebied, de implicaties van de strategische partnerschappen met Canada, de Verenigde Staten en Rusland, en haar deelname als actief ad-hoc waarnemer in de Arctische Raad (AR), G. overwegende dat het EU-beleid inzake het Noordpoolgebied geleidelijk geformuleerd moet worden op basis van erkenning van de bestaande internationale, multilaterale en bilaterale rechtskaders, zoals de omvattende regelgeving in het Zeerechtverdrag (UNCLOS) en de verschillende sectorale, bilaterale en multilaterale overeenkomsten waarin al een aantal belangrijke kwesties met betrekking tot het Noordpoolgebied zijn gereguleerd, H. overwegende dat de EU en haar lidstaten een aanzienlijke bijdrage leveren aan het onderzoek in het Noordpoolgebied en dat EU-programma's als het huidige Zevende EU-Kaderprogramma belangrijke projecten op het gebied van onderzoek in deze regio steunen, I. overwegende dat naar schatting een vijfde van de onontdekte olie- en gasvoorraden in het Noordpoolgebied ligt, hoewel uitgebreider onderzoek nodig is om precies vast te stellen om hoeveel olie en gas het precies gaat en in welke mate de exploitatie van deze voorraden economisch haalbaar is, J. overwegende dat er wereldwijd ook veel belangstelling bestaat voor andere al dan niet hernieuwbare hulpbronnen in het Noordpoolgebied, zoals mineralen, bossen, vis en ongerept landschap voor toerisme, K. overwegende dat de groeiende belangstelling voor het Noordpoolgebied van de kant van niet aan de Noordpool grenzende landen zoals China – die blijkt uit de bestelling door China van een eerste ijsbreker, de gelden die deze landen uittrekken voor poolonderzoek en niet in het minst de aanvragen door Zuid-Korea, China, Italië, de EU, Japan en Singapore van de status van permanente waarnemer in de AR – wijst op een nieuwe geopolitieke waardering, op grotere schaal, van het Noordpoolgebied, L. overwegende dat het onlangs opgerichte zelfbestuur in Groenland met betrekking tot relevante beleidsterreinen, met inbegrip van milieuwetgeving en hulpbronnen, alsmede de recente verlenging van de partnerschapsovereenkomst van de EU met Groenland hebben geleid tot een verhoogde interesse in het onderzoek naar en de exploitatie van hulpbronnen in Groenland en op zijn continentaal plat, M. overwegende dat de effecten van de klimaatverandering die vooral buiten het Noordpoolgebied en door de mondialisering van de wereldeconomie worden veroorzaakt, ook gevolgen hebben voor dit gebied; overwegende dat met name het smelten van het zee-ijs maar ook de potentiële hulpbronnen en het mogelijk gebruik van nieuwe technologieën waarschijnlijk onvoorspelbare gevolgen en repercussies voor het milieu zullen hebben in andere delen van de wereld, alsmede een toename van de scheepvaart in het bijzonder tussen Europa, Azië en Noord-Amerika, toename van onderzoek naar en van de exploitatie van bodemschatten, namelijk gas, olie en andere mineralen, maar ook natuurlijke hulpbronnen zoals vis, en de exploitatie van mariene genetische hulpbronnen, toename van mijn- en kapactiviteiten en van toerisme en onderzoeksactiviteiten; overwegende dat deze effecten nieuwe uitdagingen maar ook nieuwe kansen zullen bieden in het Noordpoolgebied en elders, N. overwegende dat de klimaatverandering wordt begeleid door controle, beperking en aanpassing; overwegende dat de bevordering van duurzame ontwikkeling inzake het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de aanleg van nieuwe infrastructuur plaatsvindt door middel van strategische planning, De EU en het Noordpoolgebied 1. wijst erop dat drie EU-lidstaten - Denemarken, Finland en Zweden - Arctische landen zijn; erkent dat de EU tot dusver geen kustlijn heeft langs de Noordelijke IJszee; wijst nogmaals op de legitieme belangen van de EU en andere derde landen, als belanghebbenden vanwege hun rechten en verplichtingen krachtens het internationaal recht, hun inzet voor milieu-, klimaat- en ander beleid en de gelden die zij besteden, hun onderzoeksactiviteiten en economische belangen, met inbegrip van de scheepvaart en exploitatie van natuurlijke hulbronnen; wijst er bovendien op dat de EU in Finland en Zweden uitgestrekte Arctische grondgebieden heeft, die door de enige inheemse bevolkingsgroep van Europa, de Saami, bewoond worden; 2. neemt in aanmerking dat de EU via haar noordelijke lidstaten en kandidaat-lidstaten de invloed ondergaat van Noordpoolbeleid en op dezelfde manier invloed op dit beleid heeft, en erkent het werk dat wordt verzet binnen de verschillende partnerschappen van de noordelijke dimensie, een gezamenlijk beleid van de EU, Rusland, Noorwegen en IJsland; 3. onderstreept dat bepaalde beleidsterreinen die relevant zijn voor het Noordpoolgebied uitsluitend onder de bevoegdheid van de Unie vallen, zoals het behoud van biologische rijkdommen in zee overeenkomstig het gemeenschappelijk visserijbeleid, en dat andere terreinen deels tot de bevoegdheid van de Unie, deels tot die van de lidstaten behoren; 4. onderstreept dat de EU zich inzet om haar beleidsmatige respons in het Noordpoolgebied te ontwerpen op basis van de best beschikbare wetenschappelijke kennis en inzicht in de processen die op het Noordpoolgebied van invloed zijn, en daarom al aanzienlijke onderzoeksinspanningen pleegt om degelijk wetenschappelijk bewijs ter ondersteuning van de beleidsvorming te genereren; 5. wijst, vanuit het besef dat het kwetsbare milieu van het Noordpoolgebied beschermd moet worden, op het belang van algemene stabiliteit en vrede in de regio; benadrukt dat het beleid van de EU moet waarborgen dat bij maatregelen die milieuproblemen aanpakken rekening wordt gehouden met de belangen van de bewoners van het Noordpoolgebied, waaronder de inheemse bevolking, met betrekking tot de bescherming en ontwikkeling van de regio; wijst op de vergelijkbare benadering, analyse en prioriteiten tussen de mededeling van de Commissie en de beleidsnota's van de Arctische landen; wijst op de noodzaak in te zetten op beleid dat strookt met het belang van duurzaam beheer en gebruik van de natuurlijke, al dan niet hernieuwbare hulpbronnen op land en in zee van het Noordpoolgebied, die belangrijke hulpbronnen bieden aan Europa en een belangrijke bron van inkomsten voor de bewoners van de regio; 6. onderstreept dat toekomstige toetreding van IJsland tot de EU van de Unie een gebied zou maken met een kustlijn in het Noordpoolgebied, en merkt op dat de positie van IJsland als kandidaat-lidstaat van de EU de noodzaak van een gecoördineerd Noordpoolbeleid op EU-niveau onderstreept en de EU de strategische mogelijkheid biedt om in het Noordpoolgebied een actievere rol te spelen en een bijdrage aan de multilaterale governance te leveren; meent dat de toetreding van IJsland tot de EU de Europese aanwezigheid in de AR zou consolideren; 7. benadrukt het belang van interactie met de gemeenschappen in het Noordpoolgebied en van ondersteuning van programma's voor de opbouw van capaciteit ter verbetering van de kwaliteit van leven van de inheemse en lokale gemeenschappen in de regio, en ter vergroting van het begrip van de leefomstandigheden en culturen van die gemeenschappen; verzoekt de EU een intensievere dialoog met de inheemse volkeren en de lokale bewoners van het Noordpoolgebied te bevorderen; 8. benadrukt de noodzaak van een gemeenschappelijk, gecoördineerd EU-beleid inzake het Noordpoolgebied, waarin de prioriteiten van de EU alsmede de potentiële uitdagingen en een strategie duidelijk zijn omschreven; Nieuwe mondiale verkeersroutes 9. wijst erop hoe enorm belangrijk het is dat de nieuwe mondiale handelsroutes over zee in het Noordpoolgebied veilig en zeker zijn, in het bijzonder voor de EU en de economieën van de lidstaten, aangezien deze landen 40% van de mondiale commerciële scheepvaart controleren; is ingenomen met het werk van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) aan een verplichte zeevaartcode voor het Noordpoolgebied, en het werk in werkgroepen van de AR, met name de Taskforce Opsporing en redding (SAR); onderstreept dat de EU en haar lidstaten de vrijheid van scheepvaart en het recht op vrije vaart over de internationale waterwegen actief in stand moeten houden; 10. benadrukt het belang van de ontwikkeling van nieuwe spoor- en vervoerscorridors in de Europees-Arctische vervoersruimte voor de Barentszzee (Barents Euro-Arctic Transport Area - Beata) om ruimte te bieden aan de groeiende noodzaak van internationale handel, mijnbouw en andere economische ontwikkeling, alsmede van luchtverbindingen in het hoge noorden; vestigt de aandacht op het nieuwe partnerschap van de noordelijke dimensie voor vervoer en logistiek; 11. stelt voor om belangrijke niet-Arctische scheepvaartlanden die over de Noordelijke IJszee varen te betrekken bij de resultaten van het „Search and Rescue Work Initiative” van de AR; beveelt de Commissie en de Raad alsmede het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid (EMSV) derhalve aan het beleid van de EU en de lidstaten op dat specifieke terrein te coördineren in de IMO, de AR en andere organisaties; 12. wijst erop dat ondanks de inspanningen voor een verplichte zeevaartcode voor het Noordpoolgebied een snellere oplossing voor de veiligheid van de scheepvaart in het Noordpoolgebied kan liggen in de coördinatie en harmonisatie van de nationale wetgeving en verzoekt de EMSV zich zo veel mogelijk met de scheepvaart in het Noordpoolgebied bezig te houden; 13. juicht ook andere samenwerkingsinitiatieven voor een zekere en veilige scheepvaart in het Noordpoolgebied en voor een betere toegang tot de verschillende noordelijke zeeroutes toe; benadrukt echter dat dit niet uitsluitend het handelsverkeer betreft maar ook het drukke en toenemende toeristische passagiersvervoer, ook van EU-burgers; verzoekt om meer onderzoek naar de gevolgen van de klimaatverandering op de navigatie en scheepvaartroutes in het Noordpoolgebied; dringt tevens aan op een evaluatie van de impact van de toenemende scheepvaart en handelsactiviteiten, met inbegrip van offshore activiteiten, op het Arctisch milieu en de bewoners van het Noordpoolgebied; 14. verzoekt de landen in de regio te waarborgen dat alle huidige vervoersroutes – en de routes die in de toekomst kunnen ontstaan – open staan voor de internationale scheepvaart en zich te onthouden van de invoering van eenzijdige financiële of administratieve lasten, die de scheepvaart op de Noordpool kunnen belemmeren, met uitzondering van internationaal overeengekomen maatregelen ter verhoging van de veiligheid of ter bescherming van het milieu; Natuurlijke hulpbronnen 15. beseft de behoefte aan middelen voor een groeiende wereldbevolking en onderkent de toenemende belangstelling hiervoor alsook de soevereine rechten overeenkomstig de internationale wetgeving van de Arctische landen; beveelt elke betrokken partij aan maatregelen te nemen om de hoogst mogelijke veiligheids-, milieu- en sociale normen te garanderen bij de verkenning en exploitatie van bodemschatten; 16. onderstreept dat de milieueffectbeoordeling (MEB) alsook strategische en sociale effectbeoordelingsprocessen een centraal instrument zullen zijn in het beheer van concrete projecten en programma's in het Noordpoolgebied; vestigt de aandacht op Richtlijn 2001/42/EG (5) van de EU betreffende de strategische milieubeoordeling (SMB) en op het feit dat Finland, Zweden en Noorwegen het Verdrag inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband (Verdrag van Espoo) van de VN/ECE hebben geratificeerd, welk een goede basis vormt voor de actieve bevordering van effectbeoordelingsprocedures in het Noordpoolgebied; verwijst in dit verband ook naar de Verklaring van Bergen, afgegeven door de ministervergadering van de OSPAR-commissie van 23 en 24 september 2010; 17. verzoekt de landen in de regio alle huidige of toekomstige conflicten over de toegang tot natuurlijke hulpbronnen in het Noordpoolgebied door middel van een constructieve dialoog op te lossen, eventueel binnen de AR, dat een goed forum vormt voor dergelijk overleg; onderstreept de rol van de VN-commissie inzake de grenzen van het continentaal plat bij het vinden van oplossingen voor conflicten tussen Arctische landen over de afbakening van hun exclusieve economische zones; 18. wijst in het bijzonder op de verantwoordelijkheid van de Arctische landen om te waarborgen dat oliemaatschappijen die binnen hun respectievelijke zeegrenzen op zee willen gaan boren over de benodigde veiligheidstechnologie en expertise beschikken en financieel bereid zijn rampen met olieplatforms of olielekkages te voorkomen en bestrijden; merkt op dat de extreme weersomstandigheden en de grote ecologische kwetsbaarheid van het Noordpoolgebied het noodzakelijk maken dat de desbetreffende oliemaatschappijen speciale expertise ontwikkelen inzake het voorkomen en bestrijden van olielekkages in het gebied; 19. juicht het nieuwe poolgrensverdrag (6) toe tussen Noorwegen en Rusland, en in het bijzonder de uitgesproken wil om een nauwere samenwerking aan te gaan inzake het gezamenlijk beheer van hulpbronnen en het continue gezamenlijke beheer van visbestanden in de Barentszzee, ook met het oog op duurzaamheid; beschouwt met name de bilaterale samenwerking tussen Noorwegen en Rusland als een showcase voor de gezamenlijke toepassing van de hoogst beschikbare technische normen op het gebied van milieubescherming bij het zoeken naar olie en gas in de Barentszzee; wijst in het bijzonder op het belang van de omstreden ontwikkeling van speciale, nieuwe technologie voor de Noordpoolomgeving, zoals de technologie voor installatie onder de zeebodem; 20. is zich bewust van de uiteenlopende interpretaties van het Verdrag van Svalbard/Spitsbergen met betrekking tot zijn toepasselijkheid op het continentaal plat en de maritieme zones van Svalbard/Spitsbergen, gezien de betrekkelijk goede toegankelijkheid van hulpbronnen op het continentaal plat; zou een overeenkomst over de juridische status van het plat en erkenning van de wettelijke rechten en plichten van de kustlanden ten aanzien van het plat toejuichen; vertrouwt erop dat eventuele geschillen op een constructieve manier worden afgelost; 21. wijst op de positie van de EU als grootste consument van de natuurlijke hulpbronnen van het Noordpoolgebied, alsook op de betrokkenheid van de Europese economische actoren; verzoekt de Commissie zich verder in te zetten voor de bevordering van samenwerking en technologieoverdracht om de hoogste normen en adequate bestuursprocedures te waarborgen, een betrouwbare wetenschappelijke basis te leggen voor toekomstige ontwikkelingen en bestuurlijke behoeften voor de Arctische hulpbronnen, zoals visserij, mijnbouw, bosbouw, toerisme en de reguleringsbevoegdheden in dit opzicht van de EU volledig te benutten; verzoekt de EU, gezien het feit dat de economische activiteiten in het Noordpoolgebied zullen toenemen, de beginselen van duurzame ontwikkeling op die terreinen te bevorderen; 22. dringt erop aan dat er, voordat nieuwe commerciële visserij in het Noordpoolgebied wordt geopend, uit voorzorg betrouwbare wetenschappelijke evaluaties van visbestanden worden uitgevoerd om vangstniveaus vast te stellen waarbij de beoogde visstanden behouden blijven, andere soorten niet worden uitgeroeid en geen ernstige schade aan het mariene milieu wordt toegebracht; en dringt erop aan dat alle visvangst op volle zee door een regionale organisatie voor het visserijbeheer moet worden gereguleerd, die wetenschappelijk advies in acht neemt en beschikt over een degelijk controle- en toezichtsprogramma om naleving van de beheersmaatregelen te waarborgen, terwijl de visserij binnen Exclusieve Economische Zones (EEZ) aan dezelfde normen moet voldoen; 23. meent dat het creëren en handhaven van beschermde mariene gebieden van voldoende omvang en diversiteit een belangrijk instrument vormen bij het behoud van het mariene milieu; Klimaatverandering en effecten van vervuiling op het Noordpoolgebied 24. erkent dat de EU net als andere ontwikkelde regio's in de wereld, in belangrijke mate bijdraagt aan de klimaatverandering en dus een speciale verantwoordelijkheid draagt en als gevolg daarvan de leiding moet nemen in de bestrijding van dit fenomeen; 25. erkent dat de beste bescherming van het Noordpoolgebied bestaat uit een ambitieuze, wereldwijde langetermijnovereenkomst over het klimaat, maar beseft dat de snelle opwarming aldaar daarnaast eventuele verdere kortetermijnmaatregelen ter beperking van de opwarming van het Noordpoolgebied noodzakelijk maakt; 26. beschouwt het Noordpoolgebied als een kwetsbaar gebied waar de effecten van de klimaatverandering bijzonder zichtbaar zijn, en ernstige repercussies hebben voor andere regio's in de wereld; steunt daarom de conclusies van de Raad over nauwere samenwerking met het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de Sustaining Arctic Observation Networks (SAON) en de inspanningen om het Svalbard Integrated Observation System (SIOS) en de Arctische componenten van het European Multidisciplinary Seafloor Observatory (EMSO) op te zetten, aangezien deze initiatieven een unieke bijdrage leveren aan de inzichten in klimaat- en milieuverandering in het noordpoolgebied; 27. onderkent dat de uitstoot van zwarte koolstof vanuit de EU en andere regio's op het noordelijk halfrond bijdraagt aan de onevenredig snelle opwarming van het Noordpoolgebied en onderstreept dat de emissies van zwarte koolstof moeten worden opgenomen in het desbetreffende regelgevingskader van de VN/ECE en de EU, zoals het Verdrag over grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand en de Richtlijn inzake nationale emissieplafonds; 28. juicht derhalve het verbod op het gebruik en transport van zware stookolie op schepen die in het Zuidpoolgebied opereren toe, dat is goedgekeurd door de Commissie voor de bescherming van het milieu (MEPC) van de IMO en op 1 augustus 2011 van kracht wordt; benadrukt dat een soortgelijk verbod ook voor de Noordelijke IJszee zinvol kan zijn ter vermindering van de risico's voor het milieu in het geval van ongelukken; 29. ondersteunt een grotere samenwerking met de Arctische en niet-Arctische landen inzake de ontwikkeling van Sustaining Arctic Observing Networks (SAON) en moedigt het Europees Milieuagentschap aan zijn waardevolle werk voort te zetten en samenwerking via het Europees Milieuobservatie- en -informatienetwerk (Eionet) te bevorderen, gebruik makend van de richtsnoeren van het Gemeenschappelijk milieu-informatiesysteem (SEIS); 30. benadrukt de belangrijke rol die de EU en de landen rondom de Noordpool hebben in de vermindering van de vervuiling van het Noordpoolgebied, die wordt veroorzaakt door het vervoer over de lange afstand, zoals de scheepvaart; wijst in dit verband op het belang van de implementatie van Europese wetgeving zoals Verordening (EG) nr. 1907/2006 (7) ; wijst erop dat de klimaatverandering in het Noordpoolgebied een grote invloed zal hebben op kustgebieden in Europa en elders en op klimaatafhankelijke sectoren in Europa, zoals de landbouw en visserij, hernieuwbare energie, rendierhouderij, jacht, toerisme en vervoer; Duurzame sociaaleconomische ontwikkeling 31. onderkent dat de effecten van het smeltende ijs en de mildere temperaturen niet alleen de inheemse bevolking verdrijven en daarmee de inheemse leefwijze bedreigen, maar ook kansen creëren voor economische ontwikkeling in het Noordpoolgebied; erkent de wens van de bewoners en de regeringen van het Noordpoolgebied souvereine rechten en verantwoordelijkheden om een duurzame economische ontwikkeling te blijven nastreven, en tegelijk de traditionele inkomstenbronnen van de inheemse volkeren en de zeer kwetsbare Arctische ecosystemen te beschermen, rekening houdend met hun ervaring met het duurzame gebruik en de duurzame ontwikkeling van de verschillende hulpbronnen van de regio; beveelt de toepassing aan van op het ecosysteem gebaseerde managementprincipes om wetenschappelijke ecologische kennis te combineren met sociale waarden en behoeften; 32. onderstreept dat het belangrijk is dat de EU met vertegenwoordigers van de regio's in het gebied overlegt over het belang van de structuurfondsen voor de ontwikkeling en samenwerking om de toekomstige wereldwijde uitdagingen voor de vooruitgang het hoofd te kunnen bieden en het ontwikkelingspotentieel van het gebied te kunnen benutten; 33. is van mening dat er een inclusief proces met hulp op EU- en nationaal niveau nodig is om het specifieke potentieel van elke plek vast te stellen en adequate vestigingsstrategieën met betrekking tot de regionale verschillen te ontwikkelen; denkt dat partnerschappen en dialoog tussen de betreffende overheidsniveaus een zo doeltreffend mogelijke uitvoering van het beleid waarborgen; 34. wijst op de speciale positie en erkent de rechten van de inheemse bevolking van het Noordpoolgebied, en wijst in het bijzonder op de juridische en politieke situatie van de inheemse bevolking van de Arctische landen en in de Arctische Raad; dringt erop aan dat de inheemse volkeren meer betrokken worden bij de beleidsvorming; benadrukt dat bijzondere maatregelen moeten worden getroffen om de cultuur, taal en grondrechten van inheemse volkeren veilig te stellen zoals bepaald in Verdrag 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie ; dringt aan op een regelmatig overleg tussen de vertegenwoordigers van de inheemse volkeren en de EU-instellingen, en verzoekt de EU rekening te houden met de bijzondere behoeften van schaars bevolkte perifere gebieden inzake regionale ontwikkeling, bestaansmiddelen en onderwijs; onderstreept dat activiteiten ondersteund moeten worden die de cultuur, taal en gebruiken van inheemse volkeren van de regio bevorderen; 35. merkt op dat de economie van inheemse volkeren in hoge mate afhangt van een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen en dat de bestrijding van de klimaatverandering en de gevolgen hiervan alsmede het recht van de inheemse bevolking op een niet-vervuilde natuurlijke omgeving derhalve ook mensenrechtenkwesties zijn; 36. juicht het werk toe van de speciale rapporteur van de VN voor de situatie van de mensenrechten en fundamentele vrijheden van inheemse volkeren en dat van het deskundigenmechanisme van de VN inzake de rechten van inheemse volkeren; 37. juicht de succesvolle afsluiting toe van het voortgangsverslag van het deskundigenmechanisme over het onderzoek naar inheemse volkeren en het recht op deelname aan de besluitvorming; 38. moedigt de lidstaten in het Noordpoolgebied aan te onderhandelen over een nieuw, geratificeerd Noords Saami verdrag; 39. dringt bij de EU aan op de actieve bevordering van het recht op een eigen cultuur en taal van het Finno-Oegrische volk in het noorden van Rusland; 40. neemt kennis van de recente juridische ontwikkelingen met betrekking tot het EU-verbod op zeehondenproducten, in het bijzonder het beroep tot nietigverklaring van de Verordening (EG) nr. 1007/2009 (8) (zaak T-18/10, Inuit Tapiriit Kanatami/Parlement en Raad) dat bij het Gerecht aanhangig is gemaakt; wijst op de raadplegingsprocedure onder auspiciën van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) op verzoek van Canada en Noorwegen; spreekt de hoop uit dat geschillen tussen de partijen beslecht kunnen worden overeenkomstig de uitspraken van het EHJ en de uitkomsten van de WTO-procedures; 41. is zich bewust van de toenemende belangstelling voor de exploitatie van hulpbronnen; wijst in dat verband op de noodzaak van een brede, allesomvattende benadering gebaseerd op het ecosysteem als de benadering die hoogstwaarschijnlijk het meest geschikt is om de vele uitdagingen het hoofd te bieden waarmee het Noordpoolgebied wordt geconfronteerd met betrekking tot de klimaatverandering, de scheepvaart, de gevaren voor het milieu en verontreiniging, de visserij en andere menselijke activiteiten, overeenkomstig het geïntegreerd maritiem beleid van de EU of het Noorse geïntegreerd beheersplan voor de Barentszzee en de zeegebieden van de Lofoten; beveelt de lidstaten aan de herziene richtlijnen uit 2009 voor offshore olie- en gasboringen (Offshore Oil and Gas Guidelines) van de Arctische Raad te bekrachtigen; Governance 42. erkent de instellingen en het brede kader van internationaal recht en internationale verdragen waarin belangrijke zaken met betrekking tot het Noordpoolgebied zijn geregeld, zoals UNCLOS (waarin de grondbeginselen inzake de vrije scheepvaart en onschuldige doorvaart zijn opgenomen), de IMO, het OSPAR-Verdrag (9) , de Visserijcommissie voor het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (NEAFC), CITES (10) en het Verdrag van Stockholm, alsmede de talloze bestaande bilaterale overeenkomsten en kaders, naast de nationale regelgeving van de Arctische landen; concludeert dus dat het Noordpoolgebied niet beschouwd moet worden als een juridisch vacuüm, maar als een gebied met ontwikkelde bestuursinstrumenten; wijst er niettemin op dat vanwege de uitdagingen van de klimaatverandering en de groeiende economische ontwikkeling de bestaande regelgeving verder uitgebouwd, aangescherpt en door alle betrokken partijen uitgevoerd moet worden; 43. wijst op het feit dat de lidstaten weliswaar een sleutelrol spelen in de governance van het Noordpoolgebied, maar dat andere actoren, zoals internationale organisaties, de inheemse en lokale bevolking en lokale en regionale overheden ook een belangrijke rol spelen; wijst erop dat het belangrijk is het vertrouwen te vergroten tussen de actoren met legitieme belangen in de regio, door middel van een participerende benadering en gebruikmaking van dialoog als instrument om een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen op het Noordpoolgebied; 44. meent dat de indruk die bepaalde waarnemers wekken als zou er sprake zijn van een race om het Noordpoolgebied, niet bevorderlijk is voor het wederzijds begrip en de samenwerking in de regio; wijst erop dat de Arctische staten bij verschillende gelegenheden hebben verklaard dat zij zich ertoe verbinden eventuele belangenconflicten op te zullen lossen volgens de beginselen van het internationaal recht en daar in sommige gevallen ook aan hebben gewerkt; 45. erkent de belangrijke rol van de AR als het belangrijkste regionale forum voor samenwerking voor het hele Noordpoolgebied; herinnert eraan dat, naast de lidstaten Denemarken, Zweden en Finland en kandidaat-land IJsland, die lid zijn van de Arctische Raad, de lidstaten Duitsland, Frankrijk, het VK, Nederland, Spanje en Polen actieve permanente waarnemers zijn; bevestigt zijn toezegging dat het geen afspraken zal steunen die een van de Arctische lidstaten, kandidaat-lidstaten of Arctische EER/EVA-staten uitsluiten; onderkent het concrete werk van de werkgroepen van de AR, waarbij ook de waarnemers betrokken zijn geweest, en verzoekt de Commissie en EU-agentschappen ook in de toekomst zoveel mogelijk actief deel te nemen aan alle relevante werkgroepen; is voorstander van een stersterking van de juridische en economische basis van de AR; 46. erkent dat de uitdagingen waarmee het Noordpoolgebied wordt geconfronteerd mondiaal zijn en dat derhalve alle relevante actoren erbij betrokken moeten worden; 47. juicht de uitkomsten toe van belangrijke verslagen die de werkgroepen van de AR in de afgelopen jaren hebben opgesteld over olie en gas in het Noordpoolgebied, de gevolgen van de opwarming en de behoeften inzake rampenbestrijding; 48. is ingenomen met de mate van politieke organisatie van de inheemse belangen in de Saami-parlementen en vervolgens in de Saami-raad in Noord-Europa en met de samenwerking tussen de verschillende inheemse organisaties rond de Noordpool, en erkent de unieke rol van de AR in het erbij betrekken van inheemse volkeren; onderkent de rechten van de inheemse volkeren in het Noordpoolgebied zoals bepaald in de Verklaring van de VN inzake de rechten van inheemse volkeren en moedigt de Commissie aan voor het weerbaar maken van de Arctische inheemse bevolking gebruik te maken van het EIDHR; 49. is ingenomen met de brede samenwerking in zaken als de bescherming van het Arctische mariene milieu (PAME-Werkgroep), niet alleen regionaal maar ook bilateraal en internationaal; interpreteert in dit verband het werk van de SAR in de AR als een eerste stap naar mechanismes om ook bindende besluiten te nemen; 50. juicht de continue evaluatie van de AR van de reikwijdte en structuur van zijn werk toe en vertrouwt erop dat de raad de basis voor zijn besluitvorming zal verbreden om daar actoren die niet tot de AR behoren bij te betrekken; 51. spreekt de hoop uit dat de AR zijn belangrijke werk verder uitbreidt en de basis voor de besluitvorming verbreedt door deze uit te breiden met landen en instanties van buiten het Noordpoolgebied die hun aanwezigheid in het Noordpoolgebied vergroten, en zo gebruik te maken van hun kennis en middelen en rekening te houden met hun legitieme belangen krachtens het internationaal recht, terwijl tezelfdertijd moet worden gewezen op het aanmerkelijk grotere gewicht van de belangen van de Arctische staten; juicht de interne procedure binnen de AR toe voor de heroverweging van de status van waarnemers en van de mogelijke toekomstige reikwijdte van de taken van de AR; 52. is van mening dat een versterkte AR een voortrekkersrol moet spelen in de samenwerking rond het Noordpoolgebied en zou daarom administratieve en politieke versterking toejuichen, bijvoorbeeld door een permanent secretariaat waarover momenteel wordt gesproken, een gelijkwaardigere verdeling van de kosten tussen de leden, frequentere ministersvergaderingen en een jaarlijkse Noordpool-top op het hoogste niveau, zoals voorgesteld door de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaat Finland, dat ook lid is van de Arctische Raad; zou voorts een grotere rol van de parlementariërs van Arctische landen toejuichen om de parlementaire dimensie te accentueren, alsmede ervoor te zorgen dat relevante spelers van buiten het Noordpoolgebied hierin betrokken worden; meent bovendien dat de voortzetting van topoverleg van een exclusieve kerngroep van landen de positie en rol van de AR als geheel alleen maar ondermijnt; hoopt dat de AR zijn open en inclusieve benadering handhaaft en zo voor alle belanghebbenden open blijft staan; 53. beschouwt de noordelijke dimensie als een centraal punt voor regionale samenwerking in Noord-Europa; merkt op dat vier partners, te weten de EU, IJsland, Noorwegen en de Russische Federatie, alsmede de Arctische Raad, de Raad voor het Europees-Arctische Barentszzeegebied, de Raad van Oostzeestaten, de Noordse Raad van Ministers, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO), de Europese Investeringsbank (EIB), de Noordse Investeringsbank (NIB) en de Wereldbank (IBRD) aan de noordelijke dimensie deelnemen en dat zowel Canada als de Verenigde Staten daarin de positie van waarnemer bekleden; benadrukt de noodzaak van nauwe afstemming tussen het beleid in het kader van de noordelijke dimensie en het Arctisch beleid dat de EU ontwikkelt; wijst op het hoofdstuk over de Noordpool van de noordelijke dimensie; wijst op de belangrijke ervaring van de partnerschappen in het kader van de noordelijke dimensie, met name het nieuwe partnerschap van de noordelijke dimensie voor vervoer en logistiek en zijn voordelen voor samenwerking in het Noordpoolgebied; 54. bevestigt zijn steun voor de permanente waarnemersstatus voor de EU in de AR; erkent dat de EU-lidstaten via verscheidene internationale organisaties (zoals IMO, OSPAR, NEAFC en het Verdrag van Stockholm) bij het werk van de AR betrokken zijn en onderstreept de noodzaak van samenhang in al het EU-beleid ten aanzien van het Noordpoolgebied; verzoekt de Commissie het Parlement adequaat te informeren over vergaderingen en werkzaamheden in de AR en zijn werkgroepen; benadrukt dat de EU en haar lidstaten reeds deelnemen als leden of waarnemers in internationale organisaties die van belang zijn voor het Noordpoolgebied, zoals de IMO, OSPASR, NEAFC en het Verdrag van Stockholm, en zich op coherentere wijze moeten richten op het werk in deze organisaties; onderstreept in dit opzicht ook de noodzaak van coherentie in al het EU-beleid ten aanzien van het Noordpoolgebied; moedigt de AR aan om het maatschappelijk middenveld en niet-gouvernementele organisaties nauwer te laten participeren als ad-hocwaarnemers; 55. beschouwt de Raad voor het Europees-Arctische Barentszzeegebied (BEAC) als een belangrijke spil voor samenwerking tussen Denemarken, Finland, Noorwegen, Rusland, Zweden en de Europese Commissie; neemt kennis van het werk van de BEAC op het vlak van de gezondheidszorg en sociale kwesties, onderwijs en onderzoek, energie, cultuur en toerisme; neemt kennis van de adviserende rol van de werkgroep inheemse volkeren (Working Group of Indigenous Peoples -WGIP) binnen de BEAC; Conclusies en verzoeken 56. verzoekt de Commissie de bestaande interdepartementale werkgroep te ontwikkelen tot een permanente structuur voor samenwerking van verschillende diensten om een coherente, gecoördineerde en geïntegreerde beleidsbenadering te waarborgen ten aanzien van beleidsterreinen die van centraal belang zijn voor het Noordpoolgebied, zoals milieu, energie, vervoer en visserij; beveelt aan de gezamenlijke leiding over deze structuur toe te kennen aan de Europese Dienst voor extern optreden en DG MARE, waarbij de laatstgenoemde optreedt als sectoroverschrijdende coördinator binnen de Commissie; beveelt voorts aan een Arctische eenheid in de Europese Dienst voor extern optreden te creëren; 57. vraagt dat de Commissie er bij de onderhandelingen over bilaterale overeenkomsten rekening mee houdt dat de kwetsbare Arctische ecosystemen beschermd moeten worden, dat de belangen van de bevolking van het Noordpoolgebied, waaronder de inheemse bevolking, gewaarborgd moeten worden en dat de natuurlijke hulpbronnen van het Noordpoolgebied duurzaam moeten worden gebruikt, en verzoekt de Commissie zich bij alle activiteiten door deze richtsnoeren te laten leiden; 58. wijst erop dat wetenschappelijk onderzoek duidelijk aantoont dat het Arctische ecosysteem momenteel grootschalige met het klimaat verbonden veranderingen doormaakt en dat deze situatie een preventieve en wetenschappelijk doorwrochte benadering vereist met betrekking tot toekomstige ontwikkelingen in het Arctisch gebied; verzoekt om verder wetenschappelijk onderzoek in het kader van een multilateraal akkoord, ter vergroting van het internationale inzicht in het Arctische ecosysteem en de besluitvorming ter zake, voordat wordt gestart met het doorvoeren van belangrijke ontwikkelingen; 59. onderstreept het feit dat de EU en haar lidstaten een grote bijdrage leveren aan relevant onderzoek voor het Noordpoolgebied, regionale samenwerking en de ontwikkeling van relevante technologie, en verzoekt de Commissie de mogelijkheden te onderzoeken voor ontwikkeling van initiatieven inzake cofinanciering en coprogrammering voor het Noordpoolgebied om een soepelere en efficiëntere samenwerking tussen deskundigen van de betrokken landen te bevorderen; verzoekt de EU de samenwerking te bevorderen met de VS, Canada, Noorwegen, IJsland, Groenland en Rusland op het terrein van het multidisciplinair onderzoek van het Noordpoolgebied en daarbij gecoördineerde financieringsmechanismen op te zetten; verzoekt de Commissie voorts een methode te ontwikkelen om rechtstreeks met de Arctische lidstaten, inheemse organisaties en Arctische onderzoeksinstellingen samen te werken om de EU mede te informeren over relevante kwesties, belangrijke onderzoeksonderwerpen en zaken die iedereen aangaan die wonen en werken in het Noordpoolgebied met het doel toekomstige onderzoeksactiviteiten te helpen vaststellen; 60. is van mening dat de EU haar capaciteiten verder moet ontwikkelen en verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar en te rapporteren over de start en de voortzetting van EU-activiteiten in het Noordpoolgebied, zoals gezamenlijke multilaterale financieringsprogramma's voor onderzoek die een gemakkelijkere en minder bureaucratische samenwerking alsmede gezamenlijke wetenschappelijke onderzoeksprojecten mogelijk maken; verzoekt de Commissie de oprichting van een Arctisch informatiecentrum van de EU in de vorm van een gezamenlijke netwerkproject als een kernprioriteit te onderzoeken, en adequate voorstellen in aanmerking te nemen; neemt in dit verband kennis van het voorstel van de universiteit van Lapland; meent dat een dergelijk centrum in staat moet zijn een permanente EU-dienstverlening te organiseren aan de belangrijkste actoren die relevant zijn voor het Noordpoolgebied, alsook tot het doorspelen van informatie en diensten over het Noordpoolgebied aan de instellingen en belanghebbenden in de EU; 61. benadrukt dat het van cruciaal belang is dat internationale teams van wetenschappers ongehinderd toegang krijgen om onderzoek te verrichten in dit bijzonder gevoelige gebied van onze planeet om de aard en de snelheid van de veranderingen in de natuurlijke omgeving van het Noordpoolgebied objectief vast te stellen; wijst erop dat de Europese Unie haar aanwezigheid en betrokkenheid versterkt, in het bijzonder in de Europese sector van het Noordpoolgebied, door een gezamenlijke onderzoeksinfrastructuur op te bouwen en het aantal wetenschappelijke programma's dat in het Noordpoolgebied wordt uitgevoerd, uit te breiden; steunt in het bijzonder onderzoeksteams van wetenschappers uit vele disciplines, die alle betrokken landen vertegenwoordigen; juicht de vaak goede en open samenwerking in onderzoek toe en meent dat dit onderzoek open moet zijn, hetgeen in het belang zou zijn van, en het beschikbaar zou stellen voor de gehele internationale gemeenschap; 62. benadrukt de bijdrage van de doelstelling van de Europese territoriale samenwerking (ETS) van de EU als een duidelijk Europese toegevoegde waarde, in het bijzonder de programma's voor grensoverschrijdende samenwerking Kolartic en Karelia alsmede het programma voor grensoverschrijdende samenwerking in het Oostzeegebied, met inbegrip van het Barentszzeegebied; verzoekt de Commissie na te gaan hoe een adequaat uitgebreid programma voor de noordelijke periferie een soortgelijk effect kan hebben op de Arctische strategie in de volgende programmeringsperiode; 63. verzoekt de Commissie inspanningen te steunen om snel en efficiënt de SIOS- en EMSO-waarnemingsposten te realiseren, als unieke bijdrage aan een beter inzicht in en betere bescherming van het Noordpoolmilieu; 64. verzoekt de Commissie voorstellen te formuleren over de ontwikkeling van het Galileo-project of projecten, zoals Wereldwijde monitoring voor milieu en veiligheid (GMES), die een impact hebben op het Noordpoolgebied, met het oog op een veiliger en snellere scheepvaart in de Noordelijke IJszee, en zo te investeren in de veiligheid en toegankelijkheid van met name de Noordoost-route, bij te dragen aan een betere voorspelbaarheid van ijsbewegingen, de zeebodem van het Noordpoolgebied beter in kaart te brengen en bij te dragen aan het inzicht in de belangrijkste geodynamische processen in dit gebied – die van wezenlijk belang zijn voor de geodynamiek van de aarde, de waterstroming in de poolgebieden en de verdieping van de kennis over deze unieke ecosystemen; 65. verzoekt alle regeringen in het Noordpoolgebied en met name Rusland en Canada de Verklaring van de Verenigde Naties inzake de rechten van inheemse volkeren die op 13 september 2007 door de Algemene Vergadering is aangenomen goed te keuren en te bekrachtigen; 66. dringt er bij de lidstaten op aan alle kernovereenkomsten inzake de rechten van de inheemse volkeren, zoals Verdrag 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie, te ratificeren; 67. verzoekt de EU en haar lidstaten om in het kader van het huidige IMO-werk aan een verplichte zeevaartcode voor het Noordpoolgebied met een voorstel te komen inzake specifieke regelgeving voor de uitstoot van roet en zware stookolie; verzoekt de Commissie, ingeval dergelijke onderhandelingen geen vruchten afwerpen, te komen met voorstellen over de regels voor schepen die havens van de EU aandoen volgend op of voorafgaand aan reizen door de Noordelijke IJszee, om strenge regels op te legen ter beperking van de uitstoot van roet en het gebruik of vervoer van zware stookolie; o o o 68. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regeringen en parlementen van de landen van het Noordpoolgebied. Het Europees Parlement , – gezien de Mededeling van de Commissie „Synergie voor het Zwarte-Zeegebied – Een nieuw regionaal samenwerkingsinitiatief” ( COM(2007)0160 ), – gezien de conclusies van de Raad van 14 mei 2007 over het initiatief Synergie voor het Zwarte-Zeegebied, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 januari 2008 over een regionale beleidsaanpak voor het Zwarte-Zeegebied (1) , – gezien de gezamenlijke verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de landen van de Europese Unie en het Zwarte-Zeegebied in ruimere zin, die op 14 februari 2008 te Kiev is aangenomen, – gezien het verslag van de Commissie over het eerste jaar van de Synergie voor het Zwarte-Zeegebied, aangenomen op 19 juni 2008 ( COM(2008)0391 ), – gezien de gezamenlijke verklaring over het milieupartnerschap − synergie voor het Zwarte-Zeegebied (Brussel, 16 maart 2010), – gezien de Mededeling van de Commissie betreffende de versterking van het Europees Nabuurschapsbeleid ( COM(2006)0726 ) en haar voornemen om het Europees Nabuurschapsbeleid (ENB) in 2011 te herzien, – gezien het partnerschap voor toetreding met Turkije, – gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne, de lopende onderhandelingen over nieuwe associatieovereenkomsten, alsmede de respectieve ENB-actieplannen, – gezien de ENB-voortgangsverslagen over Armenië, Azerbeidzjan, de Republiek Moldavië, Georgië en Oekraïne, die op 12 mei 2010 door de Commissie zijn aangenomen, – gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de Russische Federatie en de lopende onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst EU-Rusland, – gezien de Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 3 december 2008 over het oostelijk partnerschap ( COM(2008)0823 ), – gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het oostelijk partnerschap in Praag van 7 mei 2009, – gezien de recente vooruitgang in de dialoog over visa-facilitering met de landen uit de regio, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 2007 over de versterking van het Europees nabuurschapsbeleid (2) , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de Republiek Moldavië, de Russische Federatie, Turkije, Oekraïne en de zuidelijke Kaukasus, alsmede het geïntegreerd maritiem beleid, – gelet op artikel 48 van het Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie internationale handel, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0378/2010 ), A. overwegende dat het Zwarte-Zeegebied een strategische brugfunctie heeft waardoor Europa wordt verbonden met het Kaspische-Zeegebied, Centraal-Azië en het Midden-Oosten en verder met de regio van Zuid-Oost-Azië en China, en dat het wordt gekenmerkt door nauwe banden en een groot potentieel, maar ook door enorme diversiteit en rivaliteit; overwegende dat de regio de EU-lidstaten Bulgarije, Griekenland en Roemenië, de kandidaat-lidstaat Turkije en de ENB-partners Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne omvat, alsmede de Russische federatie als strategische partner, B. overwegende dat de Zwarte-Zeeregio van strategisch belang is voor de EU; overwegende dat deze regio voor een deel in de EU ligt en geografisch gezien vrijwel Europees is, wat inhoudt dat de EU en de landen van de regio voor dezelfde uitdagingen staan, en dat zij er een gemeenschappelijk belang bij hebben om ervoor te zorgen dat er een ruimte van vrede, democratie, veiligheied, stabiliteit, regionale samenwerking en duurzame welvaart rond de Zwarte Zee is; overwegende dat een meer samenhangende, duurzame en strategische benadering noodzakelijk is in de Zwarte-Zeeregio, C. overwegende dat de Zwarte-Zeeregio een rijke regio is in sociaal, cultureel en religieus opzicht waar interculturele en interreligieuze dialoog een centrale rol moeten spelen, D. overwegende dat de „Synergie voor het Zwarte-Zeegebied” (Black Sea Synergy – BSS) de verdienste heeft gehad dat is erkend dat de Zwarte-Zeeregio van strategisch belang is voor de EU en dat de EU sterker betrokken moet zijn bij de regio; overwegende dat de resultaten van de BSS tot dusver beperkt zijn en dat er geen duidelijk en omvattend beeld bestaat van de huidige resultaten van de implementatie van de BSS, waardoor de EU aan de kritiek blootstaat dat zij geen strategische visie heeft op de regio en dat de benadering van de implementatie erg versnipperd is, E. overwegende dat er geen actieplan is opgesteld met concrete doelstellingen en benchmarks, en dat er geen systemen zijn voor de rapportering, monitoring, evaluatie en follow-up, waar het Parlement op had aangedrongen in zijn eerste resolutie over de Zwarte-Zeeregio, F. overwegende dat er slechts één voortgangsverslag is opgesteld, in 2008, dat door geen enkel regelmatig rapporteringssysteem werd gevolgd; overwegende dat er slechts enkele projecten zijn uitgevoerd en dat er tot dusver alleen een milieupartnerschap is opgericht, G. overwegende dat er sinds 2008 geen ministeriële conferentie meer gehouden is, wat bijdraagt aan het gebrek aan zichtbaarheid, strategische visie en politieke sturing voor de BSS, H. overwegende dat de op zich prijzenswaardige inspanningen tot dusverre ernstig zijn belemmerd door een slechte administratieve organisatie, gebrek aan institutioneel en politiek engagement, en gebrek aan menskracht en financiële middelen, I. overwegende dat er sinds 2008 vele ontwikkelingen hebben plaatsgevonden in de Zwarte-Zeeregio, en hoewel de regionale samenwerking op enkele technische gebieden, zoals milieu, onderwijs, onderzoek en technologie en standaardisering van normen lijkt te vorderen, blijft een aantal problemen, zoals slepende conflicten in de Kaukasus en trans-Dnestrië, maritieme veiligheid en zoek- en reddingsoperaties, militarisering, verdreven bevolkingsgroepen en verslechtering van het democratisch bestel, bestaan en zijn ze zelfs verergerd, J. overwegende dat de missie van het Franse voorzitterschap, samen met het optreden van de lidstaten, heeft aangetoond dat de EU vastbesloten is om het conflict in Georgië te beheersen en op te lossen, K. overwegende dat de Zwarte-Zeeregio van geostrategisch belang is voor de energiezekerheid van de EU, met name wat betreft de diversificatie van de energiebronnen, L. overwegende dat andere EU-initiatieven waar de landen van de Zwarte-Zeeregio bij betrokken worden niet beschouwd moeten worden als concurrentie voor de BSS, maar eerder als aanvulling, M. overwegende dat de Commissie verzocht is een EU-strategie te ontwikkelen voor de Donau-regio, waarin rekening gehouden zou moeten worden met de nauwe interconnectie met de Zwarte-Zeeregio, 1. is van mening dat, gezien het strategisch belang van de Zwarte-Zeeregio voor de EU en de vrij beperkte resultaten van de BSS, er een strategie moet worden ontwikkeld om de samenhang en zichtbaarheid van het EU-optreden in de regio te versterken en dat de Zwarte-Zeestrategie van de EU een integraal onderdeel moet zijn van de bredere visie op het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU; 2. dringt er bij de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) op aan parallel aan de herziening van het Europees Nabuurschapsbeleid een strategie uit te werken voor de Zwarte-Zeeregio, en zo een geïntegreerde en allesomvattende EU-benadering voor de regio vast te stellen om de knelpunten aan te pakken en gebruik te maken van kansen die de regio biedt, met een gedetailleerd actieplan, duidelijke doelstellingen, prioritaire initiatieven en benchmarks; is van mening dat effectieve coördinatie van de activiteiten en verdeling van de taken deel zullen uitmaken van die strategie; 3. dringt er nogmaals bij de Commissie en de EDEO op aan de implementatie van de strategie regelmatig te beoordelen door concrete systemen voor monitoring, evaluatie, follow-up en rapportering vast te stellen; dringt erop aan dat de bevoegde commissie van het Europees Parlement in belangrijke fasen van dit proces moet worden geraadpleegd; 4. beveelt aan dat samenhang tussen EU-beleid en nationale strategieën van de EU-lidstaten in de Zwarte-Zeeregio moet worden gewaarborgd; 5. benadrukt dat de EU-lidstaten overeenstemming moeten bereiken over duidelijke prioriteiten om vervolgens een realistisch en financieel gezond actieplan op te kunnen stellen, tezamen met een systeem voor de beoordeling van de doelmatigheid ervan; 6. benadrukt dat er voldoende personeel moet worden ingezet voor de taak van het verwezenlijken van de doelstellingen van de nieuwe strategie, met name door er zichtbaar aandacht aan te besteden in de organisatiestructuur en de bezetting van de EDEO; 7. is verheugd over de lancering van het gemeenschappelijke operationele programma voor grensoverschrijdende samenwerking in het Zwarte-Zeegebied in het kader van het ENPI en is van mening dat het hoge aantal aanvragen dat is ontvangen aangeeft dat er een grote mate van interesse bestaat voor gezamenlijke samenwerkingsprojecten in de Zwarte-Zeeregio; is verheugd over de goedkeuring van 16 nieuwe projecten door het Gezamenlijk Toezichtscomité in november 2010; is echter van mening dat het trage tempo van het functioneren van het programma wijst op de tekortkomingen van de huidige financieringsmechanismen; wijst met name op de juridische problemen die verband houden met de noodzaak om deelnemers te financieren met behulp van verschillende financiële instrumenten en verzoekt de Commissie oplossingen aan te dragen om deze belemmeringen uit de weg te ruimen; is van oordeel dat investeringsprojecten ook onder het programma zouden moeten kunnen vallen; 8. dringt aan op de opstelling van een gemeenschappelijk operationeel programma voor het Zwarte-Zeegebied voor de volgende programmeringsperiode om door te kunnen gaan met de inspanningen gericht op de verwezenlijking van alle doelstellingen die zijn opgenomen in het strategiedocument ENPI CBC2007-2013; benadrukt dat voor alle aanvragen gelijke voorwaarden moeten gelden, zodat elke rechtspersoon in elke deelnemende staat in het gebied waarop het programma betrekking heeft hoofdaanvrager kan zijn; is van mening dat alle landen in het gemeenschappelijke operationele programma voor het Zwarte-Zeegebied bij de zaak moeten worden betrokken en moeten worden aangemoedigd om actief aan de volgende programmeringsperiode deel te nemen; 9. is er derhalve van overtuigd dat het welslagen van de strategie afhangt van het ter beschikking stellen van voldoende en herkenbare financiële middelen; dringt derhalve aan op het creëren van een specifieke begrotingslijn voor de Zwarte-Zeestrategie, alsmede op het ontwikkelen van efficiënte uitbetalingsmethoden, die zijn afgestemd op de specifieke kenmerken van de regio, alsmede op controle van de aangewende middelen; moedigt het aan de financiering van kleinschalige ontwikkelingsprojecten prioriteit te verlenen; verzoekt de Commissie en de regio's people-to-people-projecten te stimuleren in het kader van grensoverschrijdende samenwerking, en te zorgen voor een fonds voor kleinschalige projecten en dit uit te breiden; 10. benadrukt dat er een benadering op projectbasis moet worden gevolgd om plaatselijke autoriteiten, bedrijfsleven, NGO's en overige organisaties uit het maatschappelijk middenveld te betrekken bij de vormgeving, gemeenschappelijk eigendom en tenuitvoerlegging van BSS-activiteiten; benadrukt het belang van monitoring van de Zwarte-Zeeactiviteiten door benchmarks vast te stellen of andere geschikte indicatoren; 11. moedigt de ontwikkeling van synergie tussen de diverse beleidsvormen van de Europese Unie aan die voor de strategie van belang zijn, vooral de structuurfondsen, het kaderprogramma onderzoek en ontwikkeling en de trans-Europese vervoernetwerken, om de duurzaamheid van de gefinancierde vormen van optreden te verzekeren; is van mening dat op deze manier de mogelijkheden die door één economisch ontwikkelingsinitiatief ontstaan, door een ander, aanvullend initiatief kunnen worden overgenomen; 12. beschouwt inclusiviteit en „regionaal eigendom” als belangrijke beginselen van de EU-benadering voor de regio en ziet Turkije en Rusland als partners die op passende wijze bij de regionale samenwerking in de Zwarte-Zeeregio betrokken moeten worden; is van mening dat de duale rol van Bulgarije, Roemenië en Griekenland als zowel kuststaten en EU-lidstaten essentieel is voor het welslagen van het EU-beleid in de Zwarte-Zeeregio; 13. is van mening dat er omwille van de zichtbaarheid, de strategische sturing en de coördinatie-op-hoog-niveau regelmatig ministeriële bijeenkomsten van de landen van de EU en de Zwarte-Zeeregio in ruimere zin moeten worden georganiseerd en dat alle actoren en landen in de regio er bij moeten worden betrokken, inclusief de Organisatie voor economische samenwerking in het Zwarte-Zeegebied (Black Sea Economic Cooperation – BSEC), de Commissie voor de bescherming van de Zwarte Zee tegen verontreiniging, de EBWO en de EIB; is ervan overtuigd dat een institutioneel instrument dat de EU en de BSEC samenbrengt een stap voorwaarts zou kunnen betekenen naar een werkelijk partnerschap in de regio; merkt echter op dat de BSEC momenteel lijkt te kampen met structurele problemen en moet worden verjongd en hervormd om een efficiënte regionale partner te worden; 14. betreurt dat het Zwarte-Zeeforum voor dialoog en partnerschap te lijden heeft gehad onder regionale spanningen en daarom nog niet tot stand is gekomen; is van mening dat een dergelijk forum van belang zou kunnen zijn om ideeën te ontwikkelen en de dialoog tussen regionale actoren te bevorderen; 15. is van mening dat de strategie voor de Zwarte Zee moet worden ontwikkeld op alle niveaus van regionale samenwerking; neemt derhalve nota van de parlementaire samenwerking tussen de EU en de Zwarte-Zeelanden; 16. erkent dat de regionale en lokale autoriteiten en belanghebbenden belangrijk zijn voor de planning en de uitvoering van de strategie, gelet op hun nauwe band met het grondgebied en met de mensen; dringt er derhalve op aan hun behoeften in kaart te brengen en hen ten volle bij de strategie te betrekken; 17. is verheugd over de oprichting van het forum voor het maatschappelijk middenveld in het Zwarte-Zeegebied en moedigt versterkte samenwerking tussen plaatselijke autoriteiten, maatschappelijk middenveld en bedrijfsleven aan; dringt er bij de Commissie op aan versterkte steun te verlenen aan het maatschappelijk middenveld, inclusief de ondersteuning van netwerken van deze organisaties; benadrukt de rol van de non-gouvernementele sector om te zorgen voor doelmatige tenuitvoerlegging van Zwarte-Zeestrategie-activiteiten en het welslagen van vertrouwenwekkende maatregelen; 18. benadrukt de complementariteit van de BSS en het oostelijk partnerschap, en dringt er bij de Commissie op aan positief gebruik te maken van de verschillende benaderingen van de twee initiatieven en op alle niveaus duidelijk te maken hoe deze substantiële complementariteit van de BSS met het oostelijk partnerschap kan worden gebruikt; dringt er bij de vice-voorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid op aan ervoor te zorgen dat de EDEO de verschillende initiatieven en instrumenten die door de EU in de Zwarte-Zeeregio in ruimere zin worden ingezet, effectief coördineert; 19. is verheugd over de ontwikkeling van een EU-strategie voor de Donau-regio, die tegen het eind van dit jaar gereed zal zijn, en is voorstander van de goedkeuring en de aanvang van de tenuitvoerlegging in het eerste deel van 2011; benadrukt dat de EU-strategie voor de Donau-regio moet worden uitgebreid naar de Zwarte-Zeeregio; herinnert eraan dat de duurzame ontwikkeling van de Donau-regio het geostrategisch belang van de Zwarte Zee verder zal versterken; is dan ook van mening dat de twee strategieën elkaar moeten aanvullen en wederzijds versterken, in het besef dat de regio's verschillend van aard zijn en dat de strategieën een verschillende geografische focus hebben; 20. benadrukt dat de hoofddoelstelling die in de EU-strategie voor de Zwarte-Zeeregio door de EU en de lidstaten moet worden verwezenlijkt, is het tot stand brengen van een ruimte van vrede, democratie, welvaart en stabiliteit, gebaseerd op de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en zorgen voor energiezekerheid voor de EU; is van mening dat goed bestuur, de rechtsstaat, bevordering van eerbiediging van de mensenrechten, beheer van migratiestromen, energie, vervoer, milieu, en economische en sociale ontwikkeling prioritaire actiegebieden zouden moeten zijn; Veiligheid en goed bestuur 21. herinnert eraan dat de Zwarte-Zeeregio actief beleid nodig heeft en duurzame oplossingen voor de aanzienlijke regionale en transnationale problemen, zoals slepende conflicten, bilaterale geschillen, ontheemde bevolkingsgroepen, bilaterale geschillen, gesloten grenzen en strategische rivaliteit die leiden tot militarisering en proliferatie van wapens, zwakke instituties en zwak bestuur, verslechtering van de democratie, grensoverschrijdende misdaad en smokkel, grensbeheer en personenverkeer, en slechte maritieme veiligheid; 22. benadrukt het vitale belang van het tot stand brengen, bevorderen en ontwikkelen van goede nabuurschapsbetrekkingen tussen de Zwarte-Zeelanden als voorwaarde voor succesvolle samenwerking, en acht het onaanvaardbaar dat de regio nog steeds kampt met het probleem van gesloten grenzen tussen buurlanden; 23. is van mening dat de EU een actievere rol kan en moet spelen bij de totstandbrenging van een veilige Zwarte-Zeeregio; dringt aan op intensievere betrokkenheid van de EU bij de regionale strategische dialoog, en op samenwerking van de EU met haar strategische partners over veiligheidszaken, alsmede bij conflictpreventie en de oplossing van geschillen, overeenkomstig het internationaal recht; benadrukt dat de volledige ontwikkeling van de BSS ook verband houdt met de concrete vooruitgang in de vreedzame oplossing van de slepende conflicten; verzoekt de EU derhalve zich rechtstreekser in te schakelen bij en het voortouw te nemen in de onderhandelingen en de vredeshandhavingsprocessen, meer vertrouwenwekkende maatregelen te nemen en bijstandsprogramma's te ontwikkelen om de basis te leggen voor duurzame allesomvattende regelingen, en om de gevolgen van conflicten voor de bewoners te verzachten; prijst het werk van EUBAM en EUMM; 24. dringt er bij de vice-voorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid op aan de inspanningen te verhogen om Rusland aan te moedigen het zespuntenplan van Sarkozy na te leven ten einde het conflict in Georgië te stabiliseren en op te lossen; 25. wijst erop dat de systemen voor toezicht moeten worden versterkt en verzoekt de EU een systeem voor vroegtijdige waarschuwing te ontwikkelen als een instrument voor conflictpreventie en totstandbrenging van vertrouwen in het gebied van de Zwarte Zee om destabilisering en escalatie van conflicten te voorkomen; beveelt aan dat er gekeken moet worden naar concrete zaken in plaats van algemene uitingen van bezorgdheid; verzoekt om vertrouwenwekkende maatregelen te overwegen, zoals openbaarmaking van wapencontracten en marine-activiteiten; maakt zich met name zorgen over de verlenging van de overeenkomst met betrekking tot Ruslands Zwarte-Zeevloot in de Krim en de mogelijke gevolgen daarvan voor de stabiliteit in de regio; 26. dringt er bij de EU op aan initiatieven te ontplooien om een regionaal rechtskader tot stand te brengen en mechanismen om de proliferatie van wapens in de Zwarte-Zeeregio tegen te gaan; 27. dringt erop aan dat grensoverschrijdende misdaad en smokkel, met name van drugs en mensen, wordt aangepakt in de Zwarte-Zeestrategie, alsmede op verdere versterking van de samenwerking op het gebied van grensbeheer en personenverkeer; 28. benadrukt dat een beter beheer van de migratie naar en van de Zwarte-Zeeregio nodig is door de politieke, economische en sociale integratie van migranten te versterken, volgens de beginselen van de globale aanpak van migratie van de EU; 29. neemt kennis van de stijging van het aantal ongevallen op zee in de afgelopen jaren, waarbij dodelijke slachtoffers vielen en milieuschade werd veroorzaakt, en van het onvermogen van de kuststaten om te zorgen voor gecoördineerde en succesvolle reddingsoperaties; verzoekt de EU in dit verband gebruik te maken van het geïntegreerd maritiem beleid om de activiteiten op het gebied van opsporing, redding en preventie van ongevallen op zee in de Zwarte-Zeeregio te coördineren; dringt aan op een surveillance-strategie voor de Zwarte Zee; 30. is van mening dat een veiligheidsstrategie voor de Zwarte-Zeeregio ook gericht zou moeten zijn op verwezenlijking van doelstellingen als verbetering van het bestuur, het democratisch bestel, eerbiediging van de mensenrechten en overheidscapaciteit; verzoekt de Commissie en de EDEO initiatieven op het gebied van capaciteitsopbouw en democratisch bestuur op te nemen in haar algemene beleid omdat deze onontbeerlijk zijn voor elke staat die zich succesvol wenst te ontwikkelen; benadrukt dat de doelstelling om het bestuur, de rechtsstaat en de overheidsstructuren in de voormalige sovjetstaten van de regio te verbeteren op zichzelf al een veiligheidsstrategie is, aangezien een gedeeltelijk of volledig falende staat en politieke stagnatie de voorwaarden scheppen voor externe inmenging en transnationale dreigingen; 31. benadrukt dat er in de EU-strategie voor de Zwarte-Zeeregio een belangrijke plaats moet worden ingeruimd voor de verdediging van de mensenrechten en het versterken van de democratie in de regio, met inbegrip van het bevorderen van succesvolle wederzijdse samenwerking tussen NGO's en mensenrechtenvoorvechters; 32. merkt op dat de mensenrechten en de democratie wereldwijd in toenemende mate worden geëerbiedigd en dat dit een van de prioriteiten van de EU is; herinnert eraan dat zich in het bezette Zuid-Ossetië en Abchazië dagelijks schendingen van de mensenrechten voordoen; dringt er derhalve bij de EU, en met name bij de EDEO, op aan actief te reageren op alle soorten schendingen van de mensenrechten in de Zwarte-Zeeregio; 33. benadrukt de belangrijke rol die de OVSE speelt in de regio en acht het van essentieel belang dat de EU samenwerkt met de OVSE op het gebied van capaciteitsopbouw, rechtsstaat, waarneming van verkiezingen, persvrijheid, alsmede democratie en mensenrechten; Energie, vervoer en milieu 34. is enerzijds van mening dat de Zwarte-Zeeregio van strategisch belang is voor de energiezekerheid van de EU en voor de diversificatie van de energievoorziening van de EU, en herhaalt in dit verband het grote belang van een coherente strategie voor het Zwarte-Zeegebied; is aan de andere kant van mening dat samenwerking op het gebied van energie, vervoer en milieu de sleutel vormt tot de harmonieuze en duurzame ontwikkeling van de regio; is verheugd over de totstandkoming van het milieupartnerschap, en kijkt naarstig uit naar de totstandbrenging van de twee andere partnerschappen, op het gebied van vervoer en energie; dringt aan op een snelle en efficiënte implementatie van deze partnerschappen; is van mening dat de ontwikkeling van een gemeenschappelijk rechtskader op regionaal niveau zeer gunstig zou zijn in termen van effectievere samenwerking en synergie op deze gebieden; is van mening dat de totstandbrenging en ondersteuning van professionele en institutionele netwerken de capaciteit voor coöperatieve en efficiënte besluitvorming zouden vergroten; 35. onderstreept de noodzaak tot versterking van de multilaterale samenwerking op energiegebied in de Zwarte-Zeeregio, waarvoor de WTO en het Energiehandvestverdrag de basisbeginselen aanreiken; is voorstander van volledige markt- en regelgevingsintegratie op basis van de energie- en milieuwetgeving van de EU en pleit voor het betrekken van de landen in het ruimere Zwarte-Zeegebied bij het Verdrag tot oprichting van de Energiegemeenschap, alsook voor steunverlening van de zijde van de EU, de EIB en EBWO voor de modernisering van de energie-infrastructuur in de Zwarte-Zeeregio; 36. onderstreept dat het belangrijk is dat de lidstaten voor een gemeenschappelijke benadering van het Zwarte-Zeegebied kiezen, zodat de EU haar langetermijndoelstellingen van een gewaarborgde energievoorziening en stabiliteit in haar omgeving kan verwezenlijken; 37. dringt nogmaals aan op een krachtiger optreden van de Commissie ter ondersteuning van maatregelen voor de diversificatie van de gasvoorziening en op een normenkader ter bevordering van een transparante, concurrerende en gereguleerde gasmarkt; dringt er tegelijkertijd bij de EU op aan de samenwerking met staten uit de Zwarte-Zeeregio actief te ontwikkelen en hen meer mogelijkheden te bieden om steun te geven aan energieprojecten die van belang zijn voor de EU; is in dit verband verheugd over de toetreding van de Republiek Moldavië en Oekraïne tot de energiegemeenschap; 38. onderstreept dat de Parlementaire Vergadering Euronest met spoed moet worden opgericht en zal bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het Oostelijk Partnerschap, en daardoor een positief effect zal hebben op de energievoorzieningsproblematiek; 39. herinnert aan de EU-doelstelling om de aanvoerroutes en energiebronnen te diversifiëren, alsmede om een gemeenschappelijk energiebeleid voor de EU op te stellen; wijst nogmaals op het belang van de projecten van de zuidelijke corridor, met name het cruciale belang voor Europa's energievoorzieningszekerheid van het voor de EU strategisch belangrijke Nabucco-project en van de snelle uitvoering daatvan; neemt nota van het South Stream-project; wijst daarnaast op het belang van het vervoer van vloeibaar aardgas (LNG) naar Europa in de vorm van het AGRI-project en de ontwikkeling van LNG-terminals in Zwarte-Zeehavens, en van de Pan-Europese oliepijpleiding Constanta-Triëst; 40. dringt er bij de Commissie op aan eind 2011 de overeenkomsten te sluiten met de landen die potentieel gas voor het Nabucco-project leveren; 41. is van mening dat in het binnenkort door de Commissie in te dienen pakket energie-infrastructuur het accent sterk moet worden gelegd op de beoogde energieprojecten in het Zwarte-Zeegebied; wijst erop dat de doorvoerroutes die door de landen in de regio lopen, voor een aanzienlijke verbetering van de voorzieningszekerheid van de EU kunnen zorgen; 42. onderstreept het potentieel aan hernieuwbare energiebronnen in het Zwarte-Zeegebied, die een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de continuïteit van de mondiale energievoorziening in de toekomst en aan een duurzame economische groei, en dringt er bij de Commissie en de oeverstaten van de Zwarte Zee op aan dit potentieel ook daadwerkelijk aan te spreken; 43. spreekt de wens uit dat het partnerschap tussen EU en Zwarte-Zeegebied ook de overdracht van kennis en technologie op het gebied van hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en technische ondersteuning voor het ontwerpen van netwerkinfrastructuur dient te omvatten, en wijst erop dat energiebesparing de sleutel is voor een grotere voorzieningszekerheid; steunt onderzoek naar alternatieve energiebronnen en met name naar hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en energiebesparing, die essentieel zijn om de problemen in verband met de klimaatverandering te kunnen aanpakken en om een bijdrage te leveren aan de mondiale inspanningen ter vermindering van de uitstoot van broeikasgassen; 44. steunt de initiatieven die in het kader van de TRACECA en INOGATE-programma's continue worden ontwikkeld; dringt er bij de EU op aan haar steun voor infrastructurele projecten in de regio te versterken, rechtstreeks en via de coördinatie van andere donoren en investeerders; 45. is van mening dat het met het oog op de internationale handel in en het internationaal transport van koolwaterstoffen in de regio van wezenlijk belang is de aan de Zwarte Zee en de Donau gelegen havens van de EU, inclusief olie- en gasterminals en intermodale vervoersfaciliteiten, verder tot ontwikkeling te brengen; acht het noodzakelijk de infrastructuur in het Zwarte-Zeegebied te moderniseren en voor aansluitingen op de Europese vervoerscorridors te zorgen; verzoekt de Commissie en de lidstaten de prioritaire trans-Europese vervoersprojecten langs de assen 7, 18, 21 en 22, zoals vermeld in bijlage II van Beschikking nr. 884/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 houdende wijziging van Beschikking nr. 1692/96/EG betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet, snel te voltooien en geleidelijk te integreren in de TRACECA-corridor, de centrale as, de zuidoostelijke as en de internationale zeevaartroutes, zoals omschreven in de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over „Uitbreiding van de belangrijkste trans-Europese vervoersassen naar de buurlanden − Richtsnoeren voor vervoer in Europa en de naburige regio's” ( COM(2007)0032 ) en van de pan-Europese vervoerscorridors 8 en 9; 46. dringt bij de oeverstaten van de Zwarte Zee aan op sluiting van een memorandum van overeenstemming inzake de ontwikkeling van zeecorridors in de Zwarte Zee, en verzoekt de Commissie een TEN-T-begrotingslijn in te stellen met financiële middelen voor zeecorridors in de Zwarte Zee, zoals die reeds bestaat voor zeecorridors in de Oostzee, de Noordzee en de Middellandse Zee; 47. is verheugd over de maatregelen die zijn genomen om de gemeenschappelijke luchtvaartruimte van de EU uit te breiden met de Zwarte-Zeelanden; verzoekt de Commissie de dialoog met de Republiek Moldavië over de liberalisering van de luchtvaart voort te zetten en spoedig onderhandelingen te beginnen over de toetreding van Moldavië tot de gemeenschappelijke luchtvaartruimte van de EU; 48. benadrukt het belang van de Zwarte Zee als een natuurlijke hulpbron en geeft uitdrukking aan zijn grote bezorgdheid over de milieusituatie in de regio; benadrukt dat er een balans moet worden gevonden tussen economische ontwikkeling en milieubescherming, en dat er een gemeenschappelijke benadering nodig is om deze uitdaging aan te gaan, en wijst er derhalve met klem op dat het verdrag ter bescherming van de Zwarte Zee tegen verontreiniging volledig ten uitvoer moet worden gelegd; 49. verzoekt de Commissie om bij de financiering van infrastructuurprojecten, die moet stoelen op een positieve milieueffectbeoordeling, de vereisten van energie-efficiëntie en milieu- en klimaatbescherming als prioriteiten aan te merken; herinnert aan de uitdagingen die het gevolg zijn van de klimaatverandering voor het Zwarte-Zeegebied en dringt derhalve met klem aan op meer samenwerking tussen de oeverstaten van de Zwarte Zee, met name op het vlak van noodpreventie; 50. dringt er bij de EU op aan de Zwarte Zee op te nemen in het geïntegreerd maritiem beleid en met name in het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), op voet van gelijkheid met andere Europese zeeën; is van mening dat de EU op het diplomatieke vlak alles in het werk zou moeten stellen om de Zwarte-Zeestaten buiten de EU zo nauw mogelijk te betrekken bij de beginselen van het GVB; benadrukt dat het van belang is een afzonderlijk orgaan te creëren voor het beheer van gemeenschappelijke visbestanden in de Zwarte Zee en te werk te gaan volgens meerjarige beheersplannen; Economische, sociale en menselijke ontwikkeling 51. is van mening dat de economische, sociale en menselijke ontwikkeling van de regio als geheel moet worden bevorderd; hecht bijzonder belang aan de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in de regio; wijst erop dat de regio beschikt over buitengewone natuurlijke hulpbronnen die een snelle economische groei kunnen stimuleren; benadrukt dat een goed beheer van deze hulpbronnen van vitaal belang is voor de facilitering van deze ontwikkeling; 52. benadrukt dat verdere liberalisering van de handel en intensivering van intraregionale handel van wezenlijk belang zijn voor de economische ontwikkeling van de regio; benadrukt het belang voor de plaatselijke bevolking en voor hun handelspartners van de totstandbrenging van een ruimte van economische kansen en welvaart in de Zwarte-Zeeregio; benadrukt dat fraude en corruptie moeten worden bestreden om de regio aantrekkelijker te maken voor investeerders; benadrukt het belang van samenwerking op het gebied van toerisme, havens en kustlijnontwikkeling; steunt het geïntegreerde maritieme beleid van de EU, dat gericht is op de sociaal-economische ontwikkeling van maritieme regio's, maar betreurt dat de Zwarte-Zeedimensie ervan onderbelicht blijft; is verheugd over de resultaten die zijn geboekt in de samenwerking op het gebied van onderwijs, onderzoek en technologie; is verder een groot voorstander van de bevordering van sociale ontwikkeling en een sterk maatschappelijk middenveld; benadrukt dat de EU zijn dialoog over visa-facilitering met de landen uit de regio moet voortzetten; 53. is ervan overtuigd dat de EU een grotere rol zou moeten spelen in de Zwarte-Zeeregio door de landen in de regio meer perspectief te bieden op nauwere integratie met het beleid van de EU; benadrukt dat mogelijkheden voor handelsliberalisering en de totstandbrenging van een vrijhandelszone overeenkomstig de beginselen van de WTO zorgvuldig moeten worden overwogen, bestudeerd en gestimuleerd; 54. vestigt de aandacht op het al sinds geruime tijd bestaande strategische partnerschap tussen de EU en Rusland en op hun gemeenschappelijke belang bij het bevorderen van bilaterale handel en investeringen en bij het faciliteren en de liberalisering van de handel in de mondiale economie, alsook bij de versterking en ontwikkeling van de concurrentie, ook in het Zwarte-Zeegebied; 55. erkent dat de mondiale financiële crisis het Zwarte-Zeegebied zwaar heeft getroffen en daarmee een abrupt einde maakte aan een periode met een gemiddelde jaarlijkse groei van 6% en aan de toestroom van het voor de verdere economische ontwikkeling van de aan de Zwarte Zee gelegen staten benodigde buitenlandse kapitaal, en die het financiële stelsel van het gebied onder extreme druk heeft gezet; benadrukt dat hierop gereageerd moet worden door een versterking van de financiële voorschriften en regels voor banken, verbetering van de fiscale geloofwaardigheid en transparantie, bestrijding van belastingfraude, belastingontwijking en corruptie, een intensievere regionale samenwerking alsmede een intensievere coördinatie tussen regionale organisaties als de Organisatie van de economische samenwerking in het Zwarte-Zeegebied (Black Sea Economic Cooperation – BSEC); 56. beveelt in de strategie een geïntegreerde benadering en de beproefde princiepen van het cohesie- en nabuurschapsbeleid van de Europese Unie aan, die daadwerkelijke resultaten kunnen helpen bereiken en de achtergebleven gebieden gemakkelijker hun mogelijkheden kunnen helpen uitbreiden; denkt vooral dat er meer grensoverschrijdende samenwerking tussen de regio's moet komen om gemeenschappelijke problemen met gecoördineerd optreden te lijf te gaan en wijst erop dat de Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) een geschikt samenwerkingskader voor gestructureerd bestuur op diverse niveaus biedt; vraagt de Europese Commissie om na te gaan hoe de diverse Europese beleidsinstrumenten voor grensoverschrijdende samenwerking aan de buitengrenzen van de Europese Unie beter gecoördineerd kunnen worden; 57. wijst erop dat uitwisseling van optimale werkwijzen tussen de regio's onderling van centraal belang voor alle onderdelen van de samenwerking is, in die zin dat regio's met veel ervaring met ontwikkelingsprojecten en hun uitvoering, de andere hun prestaties kunnen helpen verbeteren; 58. acht verbetering van de administratieve capaciteit van alle lokale en regionale belanghebbende partijen in het Zwarte-Zeegebied van cruciaal belang om te zorgen voor efficiënte uitvoering en gezond financieel beheer van de EU-projecten, meer transparantie en verantwoordingsplicht en evenwichtige territoriale ontwikkeling in heel het gebied; 59. benadrukt het belang van visa-facilitering en mobiliteit van personen in de regio en dringt er bij de Commisise op aan om te overwegen preferentiële visa-regelingen te ontwikkelen voor zakenmensen, academici, jongeren, plaatselijke autoriteiten en andere groeperingen om de contacten in de gehele regio te versterken, met name om meer vertrouwen te wekken; moedigt aan dat er, onder auspiciën van de EU, gezamenlijke projecten worden uitgewerkt die verband houden met de bevordering van het cultureel erfgoed en het toerisme in de regio; 60. is van mening dat programma's ter bevordering van interculturele en interreligieuze dialoog duurzaam moeten worden aangemoedigd om samenwerking in de regio te bevorderen, dat er een grote behoefte is aan gezamenlijke initiatieven op het gebied van onderwijs en media om zinvolle banden tussen de bevolking en opinieleiders in de regio te creëren en te consolideren, en dat initiatieven zoals het netwerk van universiteiten in de Zwarte-Zeeregio aantonen dat academische interactie tot positieve synergie in de regio kan leiden; dringt aan op versterking van netwerken van academici en studenten, e-infrastructuurvoorzieningen en samenwerking in het kader van onderzoekprojecten; is verheugd over het initiatief om een college van de Zwarte Zee op te richten en te ondersteunen om ervoor te zorgen dat er een regionale elite ontstaat die samenwerking ziet als een natuurlijke methode om gemeenschappelijke problemen aan te pakken; 61. onderkent de resultaten die het BSI-project heeft opgeleverd bij de totstandbrenging van een regionaal research- en onderwijsnetwerk in de grotere Zwarte-Zeeregio en de aansluiting daarvan op GEANT, en verzoekt de Commissie steun te blijven verlenen aan in het Zwarte-Zeegebied opgezette researchprojecten zoals HP-SEE, SEE-GRID, SCENE, CAREN en BSRN; o o o 62. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, en de regeringen en parlementen van de lidstaten en alle Zwarte-Zeelanden. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de mensenrechten en de democratie in Pakistan, met name die van 20 mei 2010 (1) , alsmede die van 12 juli 2007 (2) , 25 oktober 2007 (3) en 15 november 2007 (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 december 2010 over het Jaarverslag over de mensenrechten in de wereld 2009 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie (5) , – gezien de conclusies van de Raad van 16 november 2009 over de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging waarin het strategische belang van deze vrijheid en van het tegengaan van religieuze onverdraagzaamheid wordt onderstreept, – gezien de gezamenlijke verklaring van de EU en Pakistan van 4 juni 2010 waarin beide zijden andermaal van hun vastberadenheid blijk hebben gegeven om samen de regionale en mundiale veiligheidsvraagstukken aan te pakken, de eerbiediging van de mensenrechten te bevorderen en samen te werken om de democratische regering en instellingen van Pakistan verder te versterken, – gezien de verklaring van zijn Voorzitter van 19 november 2010 over de doodstraf die is uitgesproken tegen Asia Bibi, – gezien de verklaring van 4 januari 2011 van Catherine Ashton, vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, over de moord op gouverneur Salman Taseer en haar verklaring van 12 november 2010 over een geval van doodstraf in Pakistan, – gezien artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien de Verklaring van de VN van 1981 inzake de uitbanning van alle vormen van onverdraagzaamheid en discriminatie op grond van godsdienst of levensbeschouwing, – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat Salman Taseer, gouverneur van de provincie Punjab, een van de meest uitgesproken en in het oog lopende critici was van de Pakistaanse wetgeving inzake godslastering en het misbruik hiervan door extremistische groeperingen in zaken zoals die van Asia Bibi, een christelijke vrouw die uit hoofde van afdeling 295-C van het Pakistaanse Wetboek van Strafrecht ter dood is veroordeeld, B. overwegende dat Salman Taseer op 4 januari 2011 in Islamabad is vermoord door Malik Mumtaz Hussein Qadri, een van zijn eigen lijfwachten, die het niet eens was met het verzet van Taseer tegen de Pakistaanse wetgeving inzake godslastering, C. overwegende dat geen van de andere lijfwachten die getuige waren van de moord op gouverneur Taseer, een poging hebben gedaan om de moordenaar tegen te houden; overwegende dat de moordenaar bij zijn verschijnen voor de rechtbank door honderden juristen werd toegejuicht en gesteund en dat tienduizenden betogers door de straten van Karachi zijn getrokken om hun instemming met zijn daad te betuigen; overwegende dat een leidende imam naar verluidt een fatwa heeft uitgesproken tegen Sherry Rehman, een voormalige Pakistaanse minister, hervormer en bekende journalist, waarin hij haar als het volgende doelwit van een moordaanslag aanduidt, D. overwegende dat een breed verbond van islamitische geestelijken, dat wordt vertegenwoordigd door Jamaat-e-Ahlesunnat Pakistan, een organisatie die namens de gematigde Barelvi-sekte spreekt, na de tragische gebeurtenis een verklaring heeft doen uitgaan waarin de moord op gouverneur Taseer wordt vergoelijkt en zijn moordenaar wordt geïdealiseerd, en wordt verklaard dat geen moslim de begrafenis mag bijwonen of zelfs mag trachten voor Salman Taseer te bidden of zijn spijt of medeleven naar aanleiding van het incident mag betuigen, en waarin tevens wordt geëist dat geen moslim doodsgebeden uitspreekt noch een geestelijke de begrafenis van de vermoorde gouverneur leidt, E. overwegende dat in het aan de grondrechten gewijde hoofdstuk van de Pakistaanse grondwet van 1973 de „vrijheid van godsdienstbeleving en van het beheren van religieuze instellingen” garandeert , alsook de gelijkheid van alle burgers en de „legitieme rechten en belangen van minderheden” worden gewaarborgd, F. overwegende dat President Asif Ali Zardari op 25 december 2009 de plechtige belofte van de Pakistaanse Volkspartij heeft bekrachtigd om het recht van alle minderheden te eerbiedigen om als gelijkwaardige burgers te worden behandeld, G. overwegende dat de wettelijke bepalingen, die bekendstaan onder de naam „wetten inzake godslastering” en die in 1982 en 1986 werden ingevoerd, de door de grondwet gewaarborgde fundamentele religieuze en minderheidsrechten ondermijnen, worden misbruikt door extremistische groeperingen en mensen die een persoonlijke rekening willen vereffenen, en hebben geleid tot een toename van het geweld tegen leden van religieuze minderheden en burgers die in het geweer durven te komen tegen onrecht, H. overwegende dat de overgrote meerderheid van de op grond van de wetgeving inzake godslastering aangeklaagde personen moslims zijn, maar dat aanklachten tegen personen die tot religieuze minderheden behoren tot onevenredig veel geweld tegen hun gemeenschap als zodanig kunnen leiden, I. overwegende dat de regering van Pakistan op 30 december 2010 openlijk haar belofte heeft gebroken om discriminerende wetgeving te herzien, en in een beleidsverklaring heeft aangekondigd dat zij niet voornemens is de wetgeving inzake godslastering in te trekken of te wijzigen, J. overwegende dat de moord op gouverneur Taseer aanleiding geeft tot bezorgdheid over de veiligheid van rechters die zaken van godslastering behandelen, aangezien de lagere rechters in Pakistan reeds door extremistische moslims onder druk zijn gezet en zelfs hogere rechters wellicht aarzelen om in zaken van religieuze vervolging onpartijdige vonnissen te vellen uit angst dat terroristen hen naar het leven staan, K. overwegende dat gematigde stemmen, religieuze minderheden en voorvechters van de mensenrechten zich sinds de moord op gouverneur Taseer steeds onveiliger voelen, L. overwegende dat in artikel 3, lid 5, van het Verdrag betreffende de Europese Unie wordt bepaald dat de bevordering van democratie en de eerbiediging van de mensenrechten en de burgerlijke vrijheden grondbeginselen en fundamentele doelstellingen van de Europese Unie zijn en een gemeenschappelijke basis vormen voor de betrekkingen van de EU met derde landen; overwegende dat steun van de EU voor handel en ontwikkeling wordt verleend op voorwaarde dat de mensenrechten en de rechten van minderheden worden geëerbiedigd, 1. veroordeelt ten stelligste de wrede moord op Salman Taseer, gouverneur van de Pakistaanse provincie Punjab, op 4 januari 2011 op een markt in Islamabad; prijst zijn moed en morele kracht bij het innemen van een standpunt ten gunste van de religieuze verdraagzaamheid en de menswaardige behandeling van onmondigen, ondanks het gepolariseerde politieke klimaat in Pakistan, en betuigt zijn medeleven met de familie van het slachtoffer en de bevolking van Pakistan; 2. dringt er bij de Pakistaanse autoriteiten op aan een gedegen onderzoek in te stellen naar alle aspecten van de moord en de daders snel te berechten volgens de regels van de rechtsstaat; 3. constateert dat vele groeperingen die zich inzetten voor de mensenrechten, kritiek hebben uitgeoefend op het gebrek aan steun van de Pakistaanse leiders, zowel politici als militairen, voor de moedige standpunten van gouverneur Taseer, en is ontzet en zeer bezorgd over de mate van steun onder de bevolking, zelfs onder juristen, voor religieuze onverdraagzaamheid en zelfs moord, zoals blijkt uit de betogingen en openbare steunbetuigingen voor de moordenaar; doet een beroep op de regering van Pakistan om niet toe te staan dat de gematigde stemmen in het land door extremisten tot zwijgen worden gebracht; 4. is zeer verontrust dat delen van het leger, het rechtswezen en de politieke klasse stilzwijgend of zelfs openlijk de vergoelijking van politieke en religieuze extremisten in Pakistan ondersteunen; 5. uit zijn bezorgdheid over het feit dat de moordenaar van gouverneur Taseer in Islamabad een politieman uit zijn eigen beschermingseenheid was; vraagt de Pakistaanse regering om de moslimextremistische elementen uit de Pakistaanse veiligheidsdiensten te verwijderen en ervoor te zorgen dat de veiligheidsdiensten de grondwet en de rechtsstaat eerbiedigen; 6. betuigt zijn steun voor alle maatregelen van de regering van Pakistan in de strijd tegen de verbreiding van gewelddadig extremisme; 7. is bezorgd dat de Pakistaanse wetgeving inzake godslastering, die door de overleden gouverneur Taseer aan de kaak werd gesteld, nog steeds wordt gebruikt om religieuze groeperingen te vervolgen, met inbegrip van christenen zoals Asia Bibi, de ter dood veroordeelde moeder van vijf kinderen; 8. doet een beroep op de Pakistaanse autoriteiten om Asia Bibi onmiddellijk vrij te laten en maatregelen te nemen ter waarborging van de veiligheid van haar gezin, dat is moeten onderduiken; verzoekt president Zardari om zijn grondwettelijk gezag te gebruiken om haar gratie te verlenen, als gevolg van de afhandeling van het namens haar ingediend beroep; 9. betreurt het feit dat de twee grootste religieuze politieke partijen in Pakistan hebben verklaard dat Salman Taseer het verdiend heeft voor zijn standpunten te worden vermoord, waardoor nog meer angst ontstaat en zowel politiek als religieus terrorisme en misdaden worden vergoelijkt; 10. is verontrust over een mogelijke inperking in Pakistan van de vrijheid meningsuiting, mede via het internet, na de moord op gouverneur Taseer, nu religieuze geleerden van de Jamaat-e-Ahlesunnat Pakistan openlijk verklaren dat „medestanders even schuldig zijn als degene die godslastering begaan heeft” en hieraan toevoegen dat „politici, de media en anderen uit deze voorbeeldige dood lering moeten trekken”; 11. stemt in met de veroordeling van de moord door grote delen van de Pakistaanse pers en stelt vast dat de Pakistaanse regelgever voor de media tegen bepaalde televisiezenders actie heeft ondernomen naar aanleiding van bepaalde aspecten van hun berichtgeving over de gebeurtenis; 12. steunt de roep van oudere Pakistaanse journalisten om een onderzoek in te stellen naar de rol van de media bij het bieden van een platform aan marginale predikers en andere extremisten die Taseer en gelijkgezinde publieke personen openlijk hebben bedreigd; 13. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat de wetgeving inzake godslastering, die in Pakistan tot de doodstraf kan leiden en vaak gebruikt wordt als voorwendsel voor het muilkorven, criminaliseren, vervolgen en soms zelfs vermoorden van leden van politieke, religieuze of raciale minderheden, zich leent voor misbruik waarvan aanhangers van alle geloofsrichtingen in Pakistan het slachtoffer kunnen worden; 14. verzoekt de regering van Pakistan andermaal om een ingrijpende herziening van de wetgeving inzake godslastering en de wijze waarop die momenteel worden toegepast, met inbegrip van de doodstraf en de levenslange opsluiting voorzien in afdeling 295 C van het Pakistaanse Wetboek van Strafrecht, voor eenieder die schuldig wordt bevonden aan godslastering tegen de profeet Mohammed, met het oog op het invoeren van de wetswijzigingen; 15. prijst met name de inspanningen van Shahbaz Bhatti, minister van Minderheden, en van voormalig minister Sherry Rehman, die een wet hebben ingediend waarmee wordt getracht de doodstraf voor de misdaad van godslastering af te schaffen; verwacht dat de Pakistaanse autoriteiten alles in het werk stellen om het leven te beschermen van allen die door radicale moslims worden bedreigd vanwege hun seculiere of afwijkende standpunten, met name juristen, rechters en voorvechters van de mensenrechten die de rechtsstaat verdedigen; 16. verwacht dat de regering van Pakistan alle nodige maatregelen neemt om de veiligheid van alle rechters in Pakistan te waarborgen, opdat zij hun grondwettelijke rol zonder angst of intimidatie, geweld en pesterij kunnen vervullen; 17. staat positief tegenover de ondertekening door Pakistan van de instrumenten tot ratificatie van het Internationaal Verdrag van de VN inzake burgerrechten en politieke rechten en het Verdrag tegen foltering; doet een beroep op de regering van Pakistan om het voorbehoud op beide verdragen in te trekken en de in het VN-Verdrag verankerde godsdienstvrijheid te waarborgen, zodat hun burgers worden beschermd en zij hun geloof vrij kunnen belijden; 18. verzoekt de regering van Pakistan om de mensenrechten van minderheden te waarborgen zoals die zijn neergelegd in de grondwet en in de Universele Verklaring van de rechten van de mens, en met name in artikel 18 daarvan, waarin wordt bepaald dat eenieder recht heeft op vrijheid van denken, geweten en godsdienst; 19. steunt alle initiatieven om de dialoog en het wederzijdse respect tussen de gemeenschappen te bevorderen; verzoekt alle politieke en religieuze autoriteiten in Pakistan om de verdraagzaamheid te bevorderen en initiatieven tegen haat en gewelddadig extremisme te nemen; 20. verzoekt de regering van Pakistan met klem om uitvoering van de voorgestelde hervormingen van het onderwijsstelsel en om regels voor en de inspectie van madrassa's; verzoekt de Pakistaanse autoriteiten alle propaganda voor haat, religieuze superioriteit en belastering van godsdiensten uit de door het bevoegde departement van het ministerie van Onderwijs goedgekeurde schoolboeken te verwijderen; 21. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden om de kwestie van de religieuze verdraagzaamheid in de samenleving op te nemen in zijn dialoog met Pakistan, aangezien deze van cruciaal belang is voor de bestrijding van religieus extremisme op de lange termijn; 22. verzoekt de lidstaten en de Commissie financiële steun te blijven verlenen aan mensenrechtenorganisaties en –activisten, en praktische maatregelen uit te stippelen om het maatschappelijk verzet in Pakistan tegen de wetgeving inzake godslastering en andere discriminerende wetgeving te ondersteunen; 23. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden erop aan te dringen dat de regering van Pakistan zich houdt aan de in de samenwerkingovereenkomst tussen de Europese Unie en de Islamitische Republiek Pakistan opgenomen clausule inzake democratie en mensenrechten; verzoekt de Commissie een verslag in te dienen over de tenuitvoerlegging van de samenwerkingsovereenkomst en van de clausule inzake democratie en mensenrechten; 24. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden om de regering van Pakistan te steunen bij het opzetten van haar ministerie voor de Mensenrechten en bij het instellen van een zinvolle, onafhankelijke en gezaghebbende nationale mensenrechtencommissie; 25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van Pakistan. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 februari 2009 over de weigering tot uitlevering door Brazilië van Cesare Battisti (1) , – onder verwijzing naar zijn aanbeveling aan de Raad van 12 maart 2009 inzake het strategisch partnerschap EU-Brazilië (2) , en in het bijzonder paragraaf 1 (n), waarin uitdrukkelijk wordt verwezen naar de wederzijdse erkenning van definitieve gerechtelijke uitspraken, – gezien de kaderovereenkomst inzake samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Federale Republiek Brazilië, – gezien het Verdrag betreffen de Europese Unie, en de beginselen die daarin zijn vastgelegd betreffende democratie en de rechtstaat, waarop de EU is gegrondvest, – gelet op artikel 122, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat het partnerschap tussen de EU en Brazilië gebaseerd is op wederzijds vertrouwen en eerbiediging van democratie, de rechtsstaat en de fundamentele rechten, B. overwegende dat de economische, commerciële en politieke betrekkingen tussen Brazilië en de Europese Unie voortreffelijk en zeer stabiel kunnen worden genoemd en dat zij onder andere zijn gebaseerd op gemeenschappelijke beginselen zoals de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat, C. overwegende dat Cesare Battisti, een Italiaanse burger, in zeven processen schuldig is bevonden en door de Italiaanse rechtbanken bij verstek en definitief is veroordeeld voor het plegen van vier moorden, alsmede voor het lidmaatschap van een gewapende bende, een aantal roofovervallen, het in bezit hebben van vuurwapens en gewapende geweldsdelicten, tot tweemaal levenslange gevangenisstraf, D. overwegende dat Cesare Battisti voortvluchtig was tot hij in maart 2007 in Brazilië is gearresteerd, E. overwegende dat Cesare Battisti bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens beroep heeft aangetekend tegen zijn uitlevering aan Italië en dat zijn beroep in december 2006 niet-ontvankelijk is verklaard, F. overwegende dat in de bepalingen en regels van het uitleveringsverdrag van 1989 tussen Italië en de Federale Republiek Brazilië afspraken voor samenwerking inzake uitlevering zijn vastgelegd tussen de autoriteiten van de twee landen, in volledige overeenstemming met de waarborgen die worden geboden door hun respectieve rechtssystemen, G. overwegende dat het Braziliaanse Hooggerechtshof op 18 november 2009 heeft besloten de uitlevering van Cesare Battisti toe te staan en de zittende president van de Federale Republiek Brazilië heeft gemachtigd de gevangene uit te leveren aan Italië, in overeenstemming met de regels van het uitleveringsverdrag tussen Italië en Brazilië, H. overwegende dat de toenmalige president op 31 december 2010 heeft besloten de uitlevering van Cesare Battisti te weigeren, I. overwegende dat de Italiaanse regering dat besluit voor het Braziliaanse Hooggerechtshof heeft aangevochten, J. overwegende dat de advocaten van Cesare Battisti bij hetzelfde gerechtshof een formeel verzoek om zijn onmiddellijke invrijheidsstelling hebben ingediend, K. overwegende dat de voorzitter van het Braziliaanse Hooggerechtshof op 6 januari 2011 de onmiddellijke invrijheidsstelling van Cesare Battisti heeft geweigerd en de zaak heeft heropend, die wordt behandeld in februari, als het hof zijn werkzaamheden hervat, 1. erkent dat respect voor de wettigheid en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, die een redelijke behandeling van veroordeelden inhouden, een van de basiswaarden van de EU en haar lidstaten, alsook van Brazilië is; 2. wijst erop dat het partnerschap tussen de Europese Unie en de Federale Republiek Brazilië berust op de wederzijdse erkenning dat de beide partijen de rechtsstaat en de grondrechten, waarvan het recht op verdediging en het recht op een eerlijk en onpartijdig proces deel uitmaken, respecteren; 3. verklaart er in het licht van deze overwegingen op te vertrouwen dat de bevoegde Braziliaanse autoriteiten hun recht zullen uitoefenen – en hun plicht vervullen – om het nieuwe verzoek van de Italiaanse regering om herziening van het besluit inzake de uitlevering van Cesare Battisti in behandeling te nemen, en te onderzoeken hoe ervoor gezorgd kan worden dat het bilaterale verdrag inzake uitlevering juist wordt geïnterpreteerd; 4. verzoekt de Europese dienst voor extern optreden politiek overleg met Brazilië te voeren en ervoor te zorgen dat elk besluit dat genomen wordt volledig strookt met de grondbeginselen van de EU en bevorderlijk is voor de goede betrekkingen met de lidstaten; 5. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Braziliaanse regering, de president van de Federale Republiek Brazilië, de voorzitter van het Braziliaanse congres en de voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met de Mercosurlanden. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Iran, met name over de mensenrechten, inzonderheid die van 10 februari 2010 (1) en 8 september 2010 (2) , – gezien de verklaring d.d. 23 november 2010 van Navy Pillay, de Hoge Commissaris van de VN voor de Mensenrechten, waarin deze zijn bezorgdheid uitte over het proces tegen Nasrin Sotoudeh en verklaarde dat deze affaire moest worden gezien als onderdeel van een veel bredere onderdrukkingscampagne en dat de situatie van mensenrechtenverdedigers in Iran met de dag moeilijker werd, – gezien de in 1998 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties unaniem aangenomen verklaring over mensenrechtenverdedigers, waarin wordt gesteld dat de staten in het kader van hun legitieme bemoeiingen ten behoeve van de mensenrechten „alle nodige voorzieningen dienen te treffen ter bescherming door de bevoegde autoriteiten van mensenrechtenverdedigers tegen alle vormen van geweld, bedreiging, represailles, de facto of de jure uitgeoefende discriminatie, pressie of om het even welke andere vorm van willekeurig optreden”, – gelet op het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, en het Verdrag inzake de rechten van het kind, waarbij Iran partij is, – gelet op de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 21 december 2010 over de situatie van de mensenrechten in de Islamitische Republiek Iran, – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat Nasrin Sotoudeh, een prominente Iraanse mensenrechtenadvocaat, tot 11 jaar gevangenis is veroordeeld op beschuldiging van „activiteiten die indruisen tegen de nationale veiligheid”, „lidmaatschap van het Centrum voor verdedigers van de mensenrechten”, het niet dragen van de hejab (islamitische kleding) tijdens de opname van een videoboodschap en „het voeren van propaganda tegen het regime”; voorts overwegende dat haar ook een verbod is opgelegd op de uitoefening van haar beroep als jurist, alsmede een reisverbod gedurende 20 jaar na de beëindiging van haar straf, B. overwegende dat Sotoudeh, een moeder met twee kinderen, op 4 september 2010 is gearresteerd en langdurige periodes in eenzame opsluiting heeft doorgebracht en naar verluidt is gemarteld, dat haar iedere vorm van contact met haar familie en advocaat is ontzegd, en dat zij na een hongerstaking om te protesteren tegen de manier waarop zij werd vastgehouden en haar een eerlijke rechtsbedeling werd onthouden, aan de rand van de dood heeft verkeerd, C. overwegende dat Sotoudeh's echtgenoot, Reza Khandan, op 15 januari 2011 bij de politie is ontboden en een nacht in de cel heeft doorgebracht, dat hij vervolgens op door een derde verstrekte borgsom is vrijgelaten en wordt vervolgd omdat hij het voor zijn vrouw heeft opgenomen, D. overwegende dat Nasrin Sotoudeh als advocaat is opgetreden voor de Nederlandse staatsburger Zahra Bahrami, die na de Asjoera-manifestaties op 27 december 2009 is gearresteerd en onlangs ter dood is veroordeeld, E. overwegende dat de veroordeling van Sotoudeh deel uitmaakt van een systematische campagne tegen mensenrechtenadvocaten en -activisten in Iran, in het kader waarvan ook de veroordeling op 7 januari 2011 van Shiva Nazarahari, mede-oprichter van het Comité van mensenrechtenverslaggevers en een prominente activist, tot vier jaar gevangenis en 74 zweepslagen moet worden gezien, alsmede de veroordeling op 30 oktober 2010 van Mohammed Seifzadeh, een prominente advocaat, tot negen jaar gevangenis en een tienjarig verbod op de uitoefening van zijn beroep als jurist; overwegende dat de mensenrechtenadvocaat Mohammad Oliyafar een eenjarige gevangenisstraf moet uitzitten voor de verdediging van zijn cliënten; overwegende dat daarnaast ook andere verdedigers van de mensenrechten in Iran, namelijk Mohammad Ali Dadkhah, Abdolfattah Soltani en Houtan Kian, rechtsvervolging boven het hoofd hangt, F. overwegende dat ruim een jaar na de Asjoera-demonstraties in december 2009 honderden Iraanse burgers die toentertijd gearresteerd waren, nog steeds gevangen zitten, en dat de autoriteiten het hele jaar zijn doorgegaan met het arresteren van mensen, met name ter gelegenheid van de dag van de studenten op 7 december 2010, en overwegende dat er volgens de rapporten van Amnesty International ruim 70 studenten nog steeds worden vastgehouden, G. overwegende dat zowel journalisten als bloggers voortdurend het mikpunt van de instanties zijn, dat er naar verluidt momenteel ruim 30 journalisten achter de tralies zitten, en dat het recht op vrije meningsuiting zelfs wordt ontzegd aan gerenommeerde representanten van de Iraanse cultuur zoals filmregisseur Jafar Panahi, die in december 2010 een twintigjarig verbod op het maken van films kreeg opgelegd en is veroordeeld tot 6 jaar hechtenis, H. overwegende dat gedwongen bekentenissen, foltering en mishandeling van gevangenen, slaaponthouding, eenzame opsluiting, clandestiene detentie en wrede, onmenselijke en vernederende behandeling, fysieke mishandeling met inbegrip van seksueel geweld, en straffeloosheid voor staatsfunctionarissen nog steeds dagelijkse praktijk zijn, wat grote twijfels oproept over de eerlijkheid en transparantie van de rechtsgang in het land, I. overwegende dat rouwende familieleden van degenen die om het leven zijn gebracht, in plaats van aanspraak te kunnen maken op een onderzoek naar buitengerechtelijke executies, juist met arrestatie worden bedreigd, zoals in het geval van Mahdi Ramazani, die in december 2010 bij het graf van zijn zoon in hechtenis werd genomen en exorbitante borgsomcondities opgelegd kreeg waaraan hij volstrekt niet kan voldoen, J. overwegende dat Iran jegens de internationale gemeenschap de verplichting is aangegaan het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten te zullen naleven, 1. roept de regering van de Islamitische Republiek Iran ertoe op Nasrin Sotoudeh en alle andere gewetensgevangenen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten, en beschouwt de veroordeling van Nasrin Sotoudeh als een politieke affaire, die erop gericht is een van de toonaangevende mensenrechtenverdedigers in Iran op non-actief te stellen; 2. spreekt zijn nadrukkelijke veroordeling uit over het buitengewoon strenge vonnis dat tegen Nasrin Sotoudeh is uitgesproken en over de intimidatie van haar echtgenoot, en prijst haar voor haar moed en betrokkenheid; 3. roept de Islamitische Republiek Iran ertoe op zich te houden aan de in de Grondbeginselen van de VN inzake de rol van advocaten neergelegde normen, die bepalen dat advocaten in de gelegenheid moeten worden gesteld hun werk „zonder intimidatie, hinder, mishandeling of oneigenlijke inmenging” uit te oefenen en waarin wordt erkend dat advocaten recht hebben op vrijheid van meningsuiting, met inbegrip van „het recht deel te nemen aan het publieke debat over kwesties met betrekking tot de wet, de rechtsbedeling en de bevordering en bescherming van de mensenrechten”; 4. betreurt het gebrek aan rechtvaardigheid en transparantie van de rechtsgang in Iran ten zeerste en roept de Iraanse autoriteiten ertoe op garant te staan voor een eerlijke en open rechtsbedeling en -praktijk; appelleert aan het hoofd van de Iraanse rechterlijke macht, Ayatollah Sadegh Amoli Larijani, om een onafhankelijke commissie op te richten voor het instellen van een onderzoek naar de vervolging van mensenrechtenadvocaten en om alle functionarissen die aan illegale procedures hebben meegewerkt ter verantwoording te roepen; 5. roept de autoriteiten ertoe op het straffeloos optreden van mensenrechtenschenders binnen de veiligheidstroepen te bestrijden; dringt eens te meer aan op een onafhankelijk onderzoek naar de buitengerechtelijke executies die naar verluidt sinds de betwiste presidentsverkiezingen van juni hebben plaatsgevonden en verlangt dat de vermeende daders worden berecht; 6. roept de regering van Iran ertoe op volledig samen te werken met alle internationale mensenrechtenmechanismen, met de Verenigde Naties te blijven zoeken naar mogelijkheden tot samenwerking op het gebied van mensenrechten en justitiële hervorming, en volledige uitvoering te geven aan de aanbevelingen in het kader van de universele periodieke evaluatie (Universal Periodic Review); 7. dringt erop aan een nieuw VN-mandaat in te stellen voor een speciale rapporteur om mensenrechtenmisbruiken te onderzoeken en werk te maken van de toerekenbaarheid van degenen die zich in Iran aan mensenrechtenschendingen schuldig hebben gemaakt; 8. verzoekt de Iraanse autoriteiten de Rode Halve Maan zonder uitzondering toegang te verlenen tot alle gevangenen, en internationale mensenrechtenorganisaties toe te staan de situatie in het land te volgen; 9. dringt er bij de Iraanse autoriteiten op aan het tegen Zahra Bahrami uitgesproken vonnis te heroverwegen, haar een eerlijk proces te gunnen en haar gezien haar Nederlandse staatsburgerschap conform de internationale normen toegang tot de Nederlandse autoriteiten te verlenen; 10. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden aanvullende maatregelen te formuleren in het kader van het Europees Instrument voor democratie en mensenrechten teneinde Iraanse mensenrechtenverdedigers actief te beschermen, en moedigt de lidstaten en plaatselijke autoriteiten ertoe aan initiatieven zoals het „European Shelter City”-programma en de „International Cities of Refuge” te ondersteunen; 11. dringt erop aan dat de bestaande lijst van personen en organisaties die niet naar de EU mogen reizen en waarvan bezittingen worden bevroren, wordt uitgebreid tot Iraanse functionarissen die verantwoordelijk zijn voor schendingen van de mensenrechten, repressie en vrijheidsbeknotting in het land; 12. roept de EU-vertegenwoordigers en de vice-voorzitter van de Commissie/Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid ertoe op met de Islamitische Republiek Iran opnieuw besprekingen over de mensenrechten aan te knopen; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, de voorzitter van het Iraanse Hooggerechtshof en de regering en het parlement van de Islamitische Republiek Iran.