(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0002 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 47, lid 2, artikelen 55 en 71 en artikel 80, lid 2 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5-0069/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie begrotingscontrole, de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie cultuur en onderwijs, de Commissie juridische zaken, de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid en de Commissie verzoekschriften ( A6-0409/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 16 februari 2006 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2006/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende diensten op de interne markt (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 47, lid 2, eerste en derde zin, artikel 55, artikel 71 en artikel 80, lid 2, Gezien het voorstel van de Commissie , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De Europese Unie streeft naar steeds nauwere banden tussen de Europese staten en volkeren en naar economische en sociale vooruitgang. Overeenkomstig artikel 14, lid 2, van het Verdrag omvat de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van diensten en de vrijheid van vestiging gewaarborgd zijn. De opheffing van de belemmeringen die de ontwikkeling van dienstenactiviteiten tussen de lidstaten in de weg staan, is een essentieel middel om de integratie van de Europese volkeren te versterken en een evenwichtige en duurzame economische en sociale vooruitgang te bevorderen. Bij het opheffen van dergelijke belemmeringen is het van essentieel belang ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van dienstenactiviteiten bijdraagt tot de uitvoering van de in artikel 2 van het Verdrag vastgelegde taak met betrekking tot de bevordering van een harmonieuze, evenwichtige en duurzame ontwikkeling van de economische activiteit binnen de Gemeenschap, een hoog niveau van werkgelegenheid en sociale bescherming, gelijkheid van mannen en vrouwen, duurzame en non-inflatoire groei, een hoge graad van concurrentievermogen en convergentie van economische prestaties, een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu, de verhoging van de levensstandaard en de kwaliteit van het bestaan, alsmede de economische en sociale samenhang en de solidariteit tussen de lidstaten. (2) Een concurrerende dienstenmarkt is van vitaal belang voor de bevordering van economische groei en werkgelegenheid in de EU. Thans verhinderen een groot aantal belemmeringen in de interne markt vele dienstverrichtende bedrijven, met name kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's), hun activiteiten uit te breiden over de nationale grenzen en ten volle profijt te trekken van de interne markt. Dit verzwakt het wereldwijde concurrentievermogen van dienstverrichters uit de Unie. Een vrije markt met verplichtingen voor de lidstaten om beperkingen op de grensoverschrijdende verrichting van diensten op te heffen, gepaard gaande met een grotere doorzichtigheid en verhoogde informatie-eisen, zou voor de consument een grotere keuze en betere diensten tegen lagere prijzen betekenen. (3) In het verslag over de toestand van de interne markt voor diensten (5) van de Commissie is de inventaris opgemaakt van een groot aantal belemmeringen die de ontwikkeling van het dienstenverkeer tussen de lidstaten verhinderen of afremmen, met name KMO's, die op het gebied van diensten een belangrijke positie innemen. Het verslag concludeert dat er tien jaar nadat de interne markt voltooid had moeten zijn, nog steeds een diepe kloof gaapt tussen de visie van een geïntegreerde economie voor de Europese Unie en de realiteit voor de Europese burgers en dienstverrichters. De beschreven belemmeringen hebben negatieve gevolgen voor allerlei dienstenactiviteiten en alle stadia van de activiteit van de dienstverrichter. Zij hebben veel gemeenschappelijke kenmerken, waaronder met name het feit dat zij vaak het gevolg zijn van een omslachtige administratie, rechtsonzekerheid bij grensoverschrijdende activiteiten en een gebrek aan wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten. (4) Daar diensten de motor van de economische groei zijn en in de meeste lidstaten goed zijn voor 70% van het BNP en van de werkgelegenheid, heeft deze versnippering van de interne markt negatieve gevolgen voor de gehele Europese economie, met name voor de concurrentiekracht van KMO's en het verkeer van werknemers en blokkeert zij de toegang van de consumenten tot een ruimer dienstenaanbod tegen concurrerende prijzen. Onderstreept moet worden dat de dienstensector een sector is die van cruciaal belang is voor met name de werkgelegenheid van vrouwen, en dat deze daarom in sterke mate kunnen profiteren van de nieuwe kansen die door de voltooiing van de interne markt voor diensten geboden worden. Het Europees Parlement en de Raad hebben erop gewezen dat het wegnemen van de juridische belemmeringen voor de totstandbrenging van een ware interne markt een prioriteit is voor de verwezenlijking van het doel van de Europese Raad van Lissabon om de werkgelegenheid en de sociale cohesie te verbeteren en te komen tot een duurzame economische groei om van de Europese Unie tegen 2010 de meest concurrerende , werkscheppende en dynamische kenniseconomie van de wereld te maken. De opheffing van deze belemmeringen, waarbij het hoge niveau van het Europese sociale model gewaarborgd moet blijven, is dus een fundamentele voorwaarde voor het overwinnen van de moeilijkheden waarmee we worden geconfronteerd bij de uitvoering van de Strategie van Lissabon en voor de heropleving van de Europese economie, vooral wat de werkgelegenheid en de investeringen betreft. Het is echter van belang een enkele interne markt voor diensten te verwezenlijken en een evenwicht te vinden tussen openstelling van de markt, openbare dienstverlening en sociale en consumentenrechten. (5) In het bijzonder na de toetreding van tien nieuwe lidstaten worden ondernemers die diensten in een andere lidstaat willen verrichten met duidelijke hindernissen geconfronteerd. (6) De belemmeringen voor de vrijheid van vestiging van dienstverrichters in de lidstaten en voor het vrije verkeer van diensten tussen de lidstaten moeten derhalve worden verwijderd en de afnemers en verrichters van diensten moeten de nodige rechtszekerheid hebben om deze beide fundamentele vrijheden van het Verdrag daadwerkelijk te kunnen uitoefenen. Aangezien de belemmeringen voor de interne dienstenmarkt niet alleen gevolgen hebben voor marktdeelnemers die zich in een andere lidstaat willen vestigen, maar ook voor hen die in een andere lidstaat diensten verrichten zonder zich daar te vestigen, moeten dienstverrichters hun dienstenactiviteiten in de interne markt kunnen uitbreiden door zich in een lidstaat te vestigen of door gebruik te maken van het vrije verkeer van diensten. De dienstverrichters moeten tussen deze twee vrijheden kunnen kiezen op grond van hun groeistrategie in elke lidstaat. (7) Rechtstreekse toepassing van de artikelen 43 en 49 van het Verdrag volstaat niet om deze belemmeringen op te heffen, enerzijds omdat een behandeling per geval via inbreukprocedures tegen de betrokken lidstaten, met name na de uitbreiding, uiterst ingewikkeld zou zijn voor de nationale en communautaire instellingen, en anderzijds omdat vele belemmeringen alleen kunnen worden opgeheven indien de nationale wetgevingen eerst, onder meer met het oog op administratieve samenwerking, zijn gecoördineerd. Zoals het Europees Parlement en de Raad hebben erkend, kan een communautair wetgevingsinstrument een ware interne dienstenmarkt tot stand brengen. (8) Deze richtlijn stelt een algemeen rechtskader voor een grote verscheidenheid van diensten vast en houdt daarbij rekening met de bijzondere kenmerken van de verschillende activiteiten of beroepen en van de wijze waarop deze zijn geregeld. Dit kader stoelt op een dynamische en selectieve aanpak waarbij allereerst belemmeringen die snel kunnen worden verwijderd, uit de weg worden geruimd en waarbij voor de andere belemmeringen een aanvang wordt gemaakt met een aanvullend proces van evaluatie, raadpleging en harmonisatie met betrekking tot specifieke vraagstukken. Dit proces moet leiden tot de geleidelijke en gecoördineerde modernisering van de nationale wetgeving voor diensten, die van essentieel belang is voor de verwezenlijking van een ware interne dienstenmarkt tegen 2010. Er dient te worden gezorgd voor een evenwichtige combinatie van maatregelen inzake doelgerichte harmonisatie, administratieve samenwerking, de vrijheid van dienstverrichting zoals bepaald in deze richtlijn en de stimulering van de opstelling van gedragscodes over bepaalde vraagstukken. Deze coördinatie van de nationale wetgevingen dient een hoge mate van juridische integratie op communautair vlak te waarborgen en een hoog beschermingsniveau voor de doelstellingen van algemeen belang, zoals met name de bescherming van consumenten, het milieu, de openbare veiligheid en de volksgezondheid, en de naleving van het arbeidsrecht , dat onmisbaar is voor het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten. (9) De bepalingen van deze richtlijn betreffende de vrijheid van vestiging en het vrij verkeer van diensten dienen van toepassing te zijn voor zover de betrokken activiteiten voor concurrentie opengesteld zijn. Zij verplichten de lidstaten dus niet diensten van algemeen economisch belang te liberaliseren of openbare inrichtingen die dergelijke diensten aanbieden te privatiseren dan wel bestaande monopolies voor andere activiteiten of bepaalde distributiediensten op te heffen . (10) Deze richtlijn laat de activiteiten van de lidstaten om in overeenstemming met de Gemeenschapswetgeving, culturele en linguïstische verscheidenheid en pluralisme van de media te beschermen of te bevorderen alsmede de financiering ervan, onverlet. (11) Het is van even groot belang dat deze richtlijn communautaire initiatieven op basis van artikel 137 van het Verdrag, met het oog op het bereiken van de doelstellingen van artikel 136 inzake de bevordering van de werkgelegenheid en verbeterde levensomstandigheden en arbeidsvoorwaarden, naleeft. (12) Gezien het feit dat het Verdrag voorziet in specifieke rechtsgrondslagen voor aangelegenheden op het gebied van arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht, en om te waarborgen dat deze richtlijn geen gevolgen heeft voor deze aangelegenheden, mag deze richtlijn niet van toepassing zijn op het gebied van het arbeidsrecht en het socialezekerheidsrecht. (13) Deze richtlijn heeft geen betrekking op voorwaarden die de toegang tot publieke fondsen van bepaalde dienstverrichters regelen. Dergelijke voorwaarden zijn namelijk die waaronder dienstverrichters recht hebben op publieke financiering, zoals specifieke contractuele voorwaarden, en met name kwaliteitsnormen waaraan voldaan moet worden als voorwaarde voor de toekenning van publieke fondsen, bijvoorbeeld sociale diensten. (14) Deze richtlijn, en met name de bepalingen betreffende vergunningenstelsels en de territoriale reikwijdte van een vergunning, laat de verdeling voor regionale of plaatselijke bevoegdheden binnen de lidstaten, met inbegrip van regionaal en lokaal zelfbestuur en het gebruik van officiële talen, onverlet. (15) De belangrijke rol van beroepsorden , beroepsverenigingen en de sociale partners bij de reglementering van dienstenactiviteiten en de opstelling van beroepsregels dient te worden erkend, mits zij de ontwikkeling van concurrentie tussen de marktdeelnemers niet belemmeren . (16) Het verrichten van diensten van maatschappelijk welzijn zijn een verantwoordelijkheid van de staat - op nationaal, regionaal en lokaal niveau - op sociaal gebied. Zij zijn een uiting van de beginselen van sociale samenhang en solidariteit, wat onder meer blijkt uit het feit dat zij bedoeld zijn om personen bij te staan die in behoeftige omstandigheden verkeren als gevolg van een ontoereikend gezinsinkomen, totale of gedeeltelijke onzelfstandigheid of het gevaar van marginalisering. Deze diensten zijn vaak volledig zonder winstoogmerk en de bijstand die zij verstrekken staat los van enige economische tegenprestaties. (17) Deze richtlijn heeft geen betrekking op de financiering van sociale huisvesting en de steunregelingen daarvoor, en laat de criteria en voorwaarden die lidstaten vaststellen om ervoor te zorgen dat diensten van sociale huisvesting het algemeen belang en de sociale samenhang doeltreffend dient, onverlet. (18) De bepalingen van deze richtlijn gelden niet voor diensten voor kinderzorg en gezinsdiensten ten behoeve van de steunverlening aan gezinnen en jongeren, en evenmin voor diensten op het gebied van vorming en cultuur, die in de regel doelstellingen van maatschappelijk welzijn beogen. (19) Deze richtlijn moet zo worden geïnterpreteerd dat de uitoefening van de door de lidstaten en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie erkende grondrechten met de fundamentele vrijheden die zijn vastgelegd in de artikelen 43 en 49 van het Verdrag, in overeenstemming gebracht worden. Deze grondrechten omvatten onder meer het recht om vakbondsactie te voeren. Deze richtlijn moet zo worden geïnterpreteerd dat deze grondrechten en fundamentele vrijheden volledige uitwerking krijgen. (20) Deze richtlijn sluit aan bij de andere lopende initiatieven van de Gemeenschap op het gebied van diensten, met name die betreffende de concurrentiepositie van bedrijfsgerelateerde diensten, de veiligheid van consumentendiensten (6) en de werkzaamheden in verband met de mobiliteit van patiënten en de ontwikkeling van de gezondheidszorg in de Gemeenschap. Zij is ook in overeenstemming met de lopende initiatieven op het gebied van de interne markt, zoals het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verkoopbevordering in de interne markt (7) , of de initiatieven betreffende consumentenbescherming, zoals Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt ("Richtlijn oneerlijke handelspraktijken") (8) en Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 2004 betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming ("verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming") (9) . (21) Deze richtlijn is niet van toepassing op diensten van algemeen belang die door de lidstaten in uitvoering van hun op de bescherming van het algemeen belang gerichte verplichtingen, worden verricht of zijn gedefinieerd. Deze activiteiten vallen niet onder de definitie van artikel 50 van het Verdrag en vallen derhalve evenmin onder de werkingssfeer van onderhavige richtlijn. De bepalingen van deze richtlijn zijn slechts in zoverre van toepassing als de activiteiten in kwestie openstaan voor concurrentie, en eisen niet van de lidstaten diensten van algemeen belang te liberaliseren, bestaande overheidsorganen te privatiseren of bestaande monopolies, zoals loterijen of bepaalde distributiediensten, af te schaffen. Ten aanzien van de diensten van algemeen belang is deze richtlijn alleen van toepassing op diensten van algemeen economisch belang, d.w.z. diensten die overeenstemmen met een economische activiteit en openstaan voor concurrentie. Evenmin is deze richtlijn van invloed op de financiering van diensten van algemeen economisch belang en heeft zij geen betrekking op de steun die door de lidstaten wordt verleend, met name op sociaal gebied, overeenkomstig titel VI, hoofdstuk I van het Verdrag. (22) Uitsluitingen van de werkingssfeer zijn niet alleen van toepassing op zaken die specifiek in die richtlijnen aan de orde komen, maar ook op die waarvoor de lidstaten in die richtlijnen de mogelijkheid wordt gelaten bepaalde maatregelen op nationaal niveau te nemen. (23) Financiële diensten dienen van de werkingssfeer van deze richtlijn te worden uitgesloten, omdat hiervoor een specifiek actieplan is opgesteld, dat evenals deze richtlijn tot doel heeft een ware interne markt voor diensten tot stand te brengen. Deze uitsluiting dient betrekking te hebben op alle bankdiensten, op diensten op het gebied van kredietverlening, verzekering en herverzekering, individuele pensioenen, beleggingen, betalingen, beleggingsadviezen en in het algemeen op diensten die zijn opgenomen in bijlage I van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 over de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (10) . (24) Aangezien in 2002 een pakket maatregelen betreffende elektronische-communicatiediensten en -netwerken en bijbehorende faciliteiten en diensten is aangenomen, dat een regelgevingskader vaststelt om de toegang tot deze activiteiten binnen de interne markt te vergemakkelijken, met name door de afschaffing van de meeste regelingen voor individuele machtiging, moeten de vraagstukken die bij de genoemde maatregelen worden geregeld van de werkingssfeer van deze richtlijn worden uitgesloten. (25) De specifieke eisen die lidstaten stellen aan de vestiging van uitzendbedrijven betekenen dat deze diensten in dit stadium niet onder de werkingssfeer van deze richtlijn mogen vallen. De voorschriften voor vestiging in deze sector moeten daarom volledig geharmoniseerd worden om een wettelijk kader voor de totstandbrenging van de interne markt in deze sector vast te stellen. (26) De specifieke eisen die lidstaten stellen aan de vestiging van veiligheidsdiensten betekenen dat deze diensten in dit stadium niet onder de werkingssfeer van deze richtlijn mogen vallen. De voorschriften voor vestiging in deze sector moeten daarom volledig geharmoniseerd worden om een wettelijk kader voor de totstandbrenging van de interne markt in deze sector vast te stellen. (27) De uitsluiting van de gezondheidszorg geldt voor medische en farmaceutische diensten die gezondheidswerkers aan patiënten verlenen om hun gezondheid te beoordelen, te bewaren of te herstellen, voorzover deze activiteiten in de lidstaat waar de diensten worden verricht voorbehouden zijn aan een gereglementeerd beroep. (28) Deze richtlijn laat de terugbetaling van de kosten van gezondheidszorg die wordt verstrekt in een andere lidstaat dan die waar de ontvanger van de zorg verblijft, onverlet. Het Hof van Justitie heeft zich bij meerdere gelegenheden hierover uitgesproken en de rechten van de patiënt erkend. Het is van belang deze kwestie in een ander communautair wetgevingsinstrument te behandelen om meer rechtszekerheid en duidelijkheid te scheppen. (29) De audiovisuele diensten, wat ook de wijze van doorgifte is, met name de televisieomroepdiensten zoals omschreven in Richtlijn 89/552/EEG van de Raad van 3 oktober 1989 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisieomroepactiviteiten (11) , de radio-omroepdiensten, de filmdiensten en de diensten van maatschappijen voor collectief beheer van intellectuele-eigendomsrechten dienen eveneens te worden uitgesloten van de werkingssfeer van deze richtlijn. Deze diensten spelen immers een cruciale rol voor de vorming van de Europese culturele identiteiten en publieke opinies. De instandhouding en de bevordering van de culturele verscheidenheid en het pluralisme vergen bijzondere maatregelen, rekening houdend met de specifieke regionale en nationale situaties. Bovendien dient de Gemeenschap rekening te houden met de culturele aspecten bij haar optreden uit hoofde van de bepalingen van het Verdrag, met name om de culturele verscheidenheid te eerbiedigen en te bevorderen. Met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en het Gemeenschaprecht, met name de mededingingsregels, dient bij de steun voor audiovisuele diensten rekening te worden gehouden met overwegingen van culturele en sociale aard die de toepassing van de bepalingen van deze richtlijn ongepast maakt. (30) Gokactiviteiten, inclusief loterijen en weddenschappen, dienen vanwege het specifieke karakter van deze activiteiten die voor de lidstaten aanleiding zijn tot het toepassen van maatregelen betreffende de openbare orde en de bescherming van de consument, van de werkingssfeer van deze richtlijn te worden uitgesloten. Dit specifieke karakter wordt niet in vraag gesteld door de communautaire rechtspraak, die de nationale rechtbanken alleen verplicht een gedegen onderzoek te houden van de redenen van algemeen belang die de afwijkingen op de vrijheid van dienstverrichting of van vestiging kunnen rechtvaardigen. Gezien het feit dat er bovendien aanzienlijke verschillen bestaan tussen de heffingen op kansspelen en dat deze verschillen ten minste gedeeltelijk verband houden met de verschillen tussen de lidstaten aangaande de eisen met betrekking tot de bescherming van de openbare orde, is het absoluut onmogelijk een billijke grensoverschrijdende concurrentiesituatie tussen actoren in de kansspelenindustrie tot stand te brengen zonder tegelijkertijd of voorafgaand de vraagstukken van belastingscoherentie tussen de lidstaten aan te pakken, een kwestie die deze richtlijn niet behandelt en geen onderdeel is van zijn werkingssfeer. (31) Deze richtlijn is niet van toepassing op de activiteiten van leden van beroepsgroepen die permanent of tijdelijk, direct of specifiek gelieerd zijn aan de uitoefening van het openbaar gezag, met name activiteiten in verband met het opmaken van authentieke akten en certificeringen door openbare ambtenaren. (32) Daar het Verdrag een specifieke rechtsgrondslag verschaft op belastinggebied en voor de reeds aangenomen communautaire besluiten op dit gebied, dienen belastingen van de werkingssfeer van deze richtlijn te worden uitgesloten. (33) Vervoersdiensten, met inbegrip van stadsvervoer, havendiensten, taxi's en ambulances, moeten van de werkingssfeer van deze richtlijn worden uitgesloten. Geldvervoer en lijkenvervoer dienen onder de werkingssfeer van deze richtlijn te vallen gezien het feit dat zich op deze gebieden in de interne markt problemen hebben voorgedaan. (34) Het strafrecht moet niet onder deze richtlijn vallen. Strafrechterlijke regels mogen echter niet worden misbruikt teneinde de regels die in deze richtlijn worden vastgelegd te omzeilen. (35) Niet-commerciële amateursportactiviteiten hebben aanzienlijk sociaal belang. Er worden vaak volledig sociale of recreatieve doelstellingen mee nagestreefd. Bijgevolg mogen zij niet als economische activiteiten in de zin van het Gemeenschapsrecht worden beschouwd en vallen zij buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn. (36) De huidige richtlijn heeft uitsluitend van toepassing te zijn wanneer er geen specifieke communautaire bepalingen zijn ter regeling van bijzondere aspecten van de toegang tot en de uitoefening van een dienstverrichting op specifieke gebieden of voor specifieke beroepen . (37) Overeenkomstig de rechtspraak van het Hof van Justitie met betrekking tot de artikelen 49 en volgende van het Verdrag bestrijkt het begrip dienst elke economische activiteit die gewoonlijk tegen vergoeding wordt verricht. De betaling van een bijdrage door afnemers om een bepaalde bijdrage te leveren aan de exploitatiekosten van een systeem vormt op zichzelf geen vergoeding omdat de dienst nog steeds in essentie met behulp van openbare middelen wordt gefinancierd. (38) Een dienst betreft elke economische activiteit die gewoonlijk tegen een vergoeding wordt verricht. Bij activiteiten die de overheid of een regionale of lokale autoriteit in het kader van hun verplichtingen op het gebied van sociaal, cultureel, opvoedkundig en justitieel gebied, zoals cursussen die in het kader van het nationale onderwijssysteem worden gegeven in openbare of private onderwijsinstellingen of het beheer van socialezekerheidstelsels die geen economische activiteit uitmaken , zonder economische tegenprestatie verricht , is er geen sprake van een vergoeding. Deze activiteiten vallen daarom niet onder de definitie van "dienst" en behoren dus niet tot de werkingssfeer van deze richtlijn. (39) Deze richtlijn betreft niet de toepassing van de artikelen 28 tot en met 30 van het Verdrag betreffende het vrije verkeer van goederen. Bij de beperkingen die uit hoofde van de vrijheid van dienstverrichting zoals bepaald in deze richtlijn verboden zijn, gaat het om eisen met betrekking tot de toegang tot of de uitoefening van dienstenactiviteiten en niet om eisen ten aanzien van de goederen zelf. (40) Het begrip dienstverrichter dekt elke natuurlijke persoon die onderdaan van een lidstaat is en elke rechtspersoon die een dienstenactiviteit uitoefent en zich daarbij op de vrijheid van vestiging of op het vrije verkeer van diensten beroept. Het begrip dienstverrichter dekt dus niet alleen gevallen waarin de dienst in het kader van het vrije verkeer van diensten grensoverschrijdend wordt verricht, maar ook die waarin een marktdeelnemer zich in een lidstaat vestigt om er dienstenactiviteiten te ontplooien. Overigens omvat het begrip dienstverrichter niet de filialen van vennootschappen uit derde landen op het grondgebied van een lidstaat, want de vrijheid van vestiging en het vrij verkeer van diensten overeenkomstig artikel 48 van het Verdrag gelden alleen voor vennootschappen die in overeenstemming met de wetgeving van een lidstaat zijn opgericht en die hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun hoofdvestiging binnen de Gemeenschap hebben. (41) De plaats waar een dienstverrichter is gevestigd moet worden vastgesteld in overeenstemming met de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie, volgens welke het begrip vestiging de daadwerkelijke uitoefening van een economische activiteit inhoudt door middel van een duurzame vestiging voor onbepaalde tijd. Aan dit vereiste is tevens voldaan indien een onderneming is opgericht voor een bepaalde duur of indien deze onderneming het gebouw of de installatie met behulp waarvan zij haar activiteit uitoefent, huurt. Overeenkomstig deze definitie, die de daadwerkelijke uitoefening van een economische activiteit vereist op de plaats van vestiging van de dienstverrichter, vormt een postbus alleen geen vestiging. In gevallen waarin een dienstverrichter meerdere plaatsen van vestiging heeft, is het van belang te bepalen vanuit welke vestiging de daadwerkelijke betreffende dienst wordt verricht. In gevallen waarin het moeilijk is te bepalen vanuit welke van meerdere vestigingen een bepaalde dienst wordt verricht, is het de vestiging waar de dienstverrichter het centrum van zijn activiteiten met betrekking tot deze specifieke dienst heeft. (42) Wanneer een marktdeelnemer zich naar een andere lidstaat verplaatst om er een dienstenactiviteit te verrichten, moet, naar gelang van het tijdelijke karakter van zijn activiteit, onderscheid worden gemaakt tussen gevallen die met de vrijheid van vestiging verband houden en gevallen die onder het vrije verkeer van diensten vallen. Volgens de rechtspraak van het Hof moet het tijdelijke karakter van de activiteiten niet alleen aan de hand van de duur van de dienst worden beoordeeld, maar ook aan de hand van de frequentie, periodiciteit of continuïteit ervan. Het tijdelijk karakter van de dienst dient hoe dan ook niet uit te sluiten dat een dienstverrichter zich in de lidstaat van bestemming voorziet van een bepaalde infrastructuur (waaronder een kantoor of kabinet) wanneer die infrastructuur nodig is om de dienst te verrichten. (43) Het begrip vergunningstelsel duidt in eerste instantie op de administratieve procedures voor de verlening van vergunningen, licenties, erkenningen of concessies, maar ook op de verplichting zich voor de uitoefening van een activiteit in te schrijven bij een beroepsorde of in een register, op een rol of in een databank, erkend te zijn door een instantie of een beroepskaart aan te vragen. Een vergunning hoeft niet te zijn gebaseerd op een formeel besluit, maar kan ook stilzwijgend worden verleend, doordat bijvoorbeeld niets van de bevoegde instantie wordt vernomen of de betrokkene moet wachten op een bevestiging dat zijn verklaring is ontvangen voordat hij zijn activiteit kan aanvatten of legaal kan verrichten . (44) De voorschriften in verband met administratieve procedures zijn niet gericht op een harmonisatie van administratieve procedures maar op het wegnemen van te belastende vergunningssystemen, -procedures en -formaliteiten, die de vrijheid van vestiging en de daaruit voortvloeiende oprichting van nieuwe dienstverlenende ondernemingen hinderen. (45) De complexiteit en de lange duur van de administratieve procedures en de met die procedures samenhangende rechtsonzekerheid zijn een fundamenteel probleem van met name KMO's bij de toegang tot en de uitoefening van dienstenactiviteiten. In navolging van bepaalde initiatieven voor administratieve modernisering en goede werkwijzen op communautair of nationaal niveau moeten dan ook beginselen voor administratieve vereenvoudiging worden vastgesteld, met name door de gecoördineerde invoering van een één-loket-systeem op communautair niveau en beperking van de vergunningplicht tot gevallen waarin het niet anders kan. Deze modernisering, die geen afbreuk doet aan de eis dat de informatie over de marktdeelnemers transparant en actueel moet zijn, moet een eind maken aan de achterstanden, de kosten en het ontmoedigende effect die het gevolg zijn van bijvoorbeeld overbodige of onnodig ingewikkelde of dure handelingen, het twee keer moeten verrichten van dezelfde handelingen, vormvoorschriften inzake de indiening van documenten, de discretionaire bevoegdheid van de bevoegde instanties, onbepaalde of te lange termijnen, een beperkte geldigheidsduur van de verleende vergunning of onevenredige kosten en sancties. Het ontmoedigend effect van dergelijke praktijken is bijzonder groot voor dienstverrichters die activiteiten in andere lidstaten willen ontplooien en noopt op de uitgebreide interne markt van vijfentwintig lidstaten tot gecoördineerde modernisering. (46) Lidstaten voeren waar nodig geharmoniseerde Europese formulieren in, die zullen fungeren als een equivalent van certificaten, getuigschriften en andere documenten in verband met de vestiging. (47) Om de toegang tot en de uitoefening van dienstenactiviteiten op de interne markt te vergemakkelijken, moeten alle lidstaten ernaar streven hun administratie te vereenvoudigen en moeten bepalingen worden vastgesteld betreffende met name de één-loketvoorzieningen, het recht op informatie, elektronische procedures en een kader voor de vergunningstelsels. Op nationaal niveau kan daarnaast bijvoorbeeld het aantal procedures en formaliteiten voor de dienstenactiviteiten worden beperkt, door na te gaan of zij werkelijk nodig zijn om een doelstelling van algemeen belang te bereiken en elkaar qua inhoud of doel niet overlappen. (48) Met het oog op de administratieve vereenvoudiging mogen geen algemene vormvoorschriften worden gehanteerd, zoals de eis een origineel document, een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift of een voor eensluidend gewaarmerkte vertaling voor te leggen, behalve wanneer dat om een dwingende reden van algemeen belang, zoals de bescherming van werknemers, de volksgezondheid, de bescherming van het milieu, de bescherming van consumenten of het onderwijs gerechtvaardigd is. Ook moet worden gewaarborgd dat een vergunning op het gehele nationale grondgebied toegang geeft tot een dienstenactiviteit, of tot de uitoefening ervan, tenzij een specifieke vergunning voor elke vestiging, bijvoorbeeld voor elke vestiging van een supermarkt of een vergunning die zich tot een specifiek deel van het nationale grondgebied beperkt , om een dwingende reden van algemeen belang gerechtvaardigd is. (49) Het begrip dwingende redenen van algemeen belang, waarnaar in een aantal bepalingen van deze richtlijn wordt verwezen, is gaandeweg ontwikkeld door het Hof van Justitie in zijn rechtspraak betreffende de artikelen 43 en 49 van het Verdrag , en kan zich nog verder ontwikkelen. Dit begrip omvat tenminste de volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid, als bedoeld in de artikelen 46 en 55 van het Verdrag, maatschappelijke ordehandhaving, doelstellingen van sociaal beleid, bescherming van afnemers van diensten, met inbegrip van de veiligheid van patiënten, consumentenbescherming, bescherming van werknemers, met inbegrip van de sociale bescherming van werknemers, handhaving van het financieel evenwicht van het socialezekerheidsstelsel, handhaving van evenwichtige medische en ziekenhuisdiensten die voor eenieder toegankelijk zijn, voorkoming van fraude, cohesie van het belastingstelsel, voorkoming van oneerlijke concurrentie, bescherming van de goede reputatie van de nationale financiële sector, bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, met inbegrip van stedelijke en rurale ruimtelijke ordening, bescherming van schuldeisers, waarborging van een deugdelijke justitiële administratie, verkeersveiligheid, bescherming van intellectueel eigendom, culturele beleidsdoelen, met inbegrip van het waarborgen binnen de audiovisuele sector van de vrijheid van meningsuiting van de verschillende maatschappelijke stromingen (in het bijzonder op sociaal, cultureel, religieus en filosofisch gebied), behoud van de diversiteit van de pers en beleid ter bevordering van de nationale taal, het behoud van het nationaal historisch en artistiek erfgoed en veterinair beleid . (50) Er dient te worden voorzien in één loket om ervoor te zorgen dat elke dienstverrichter bij één contactpunt alle procedures en formaliteiten kan afwikkelen. Hoeveel van deze loketten er in elke lidstaat zijn, hangt af van de regionale of plaatselijke bevoegdheden of de betrokken activiteiten. De instelling van dit ene loket heeft geen invloed op de bevoegdheidsverdeling tussen de instanties in elke lidstaat. Als verscheidene instanties op regionaal of plaatselijk niveau bevoegd zijn, kan een van hen als het ene loket fungeren en met de andere instanties overleg plegen. De loketten hoeven geen overheidsinstanties te zijn; een lidstaat kan deze taak ook toewijzen aan een kamer van koophandel, een beroepsorde of een particuliere organisatie. Een belangrijke rol van het ene loket is het verlenen van bijstand aan de dienstverrichters, hetzij als bevoegde instantie die de nodige documenten kan afgeven voor de toegang tot een dienstenactiviteit, hetzij als tussenschakel tussen de dienstverrichter en deze bevoegde instanties. In haar aanbeveling van 22 april 1997 betreffende verbetering en vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat voor startende ondernemingen (12) heeft de Commissie de lidstaten al uitgenodigd contactpunten op te richten om de formaliteiten te vereenvoudigen. (51) De verplichting voor lidstaten om ervoor te zorgen dat een dienstverrichter alle procedures en formaliteiten die vervuld moeten worden om toegang te hebben tot zijn dienstenactiviteiten, kan afwikkelen bij het ene loket, omvat ook de procedures en formaliteiten die nodig zijn voor het toezicht op de verenigbaarheid met Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (13) . Dit mag geen afbreuk doen aan de rol van verbindingsbureaus en andere bevoegde nationale instanties die lidstaten instellen voor de tenuitvoerlegging van Richtlijn 96/71/EG. Deze opgerichte verbindingsbureaus en andere bevoegde nationale instanties moeten echter de informatie inzake procedures en formaliteiten die nodig zijn voor het toezicht op de verenigbaarheid met Richtlijn 96/71/EG beschikbaar maken voor het ene loket. (52) De verplichting van de lidstaten om ervoor te zorgen dat relevante informatie gemakkelijk toegankelijk is voor dienstverrichters en afnemers kan worden vervuld door deze informatie toegankelijk te maken via een website op het internet. De verplichting van terzake bevoegde instanties om dienstverrichters en afnemers te helpen betekent geenszins dat daartoe ook het geven van juridisch advies in individuele gevallen behoort. Niettemin moet algemene informatie worden gegeven over de wijze waarop de eisen gewoonlijk geïnterpreteerd of toegepast worden. (53) De invoering van een systeem van onder meer elektronische procedures en formaliteiten binnen een redelijke termijn is een noodzakelijke voorwaarde voor de administratieve vereenvoudiging op het gebied van diensten ten gunste van dienstverrichters, afnemers en bevoegde instanties. Eventueel moeten de nationale wetgeving en andere regels betreffende diensten worden aangepast om aan deze resultaatverplichting te voldoen. Omdat het mogelijk moet zijn de procedures en formaliteiten op afstand af te handelen, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat zij ook grensoverschrijdend kunnen worden uitgevoerd. Deze resultaatverplichting geldt niet voor procedures of formaliteiten die wegens hun aard niet op afstand kunnen worden afgewikkeld. Dit laat de wetgeving van lidstaten over het gebruik van talen onverlet. (54) De dienstverrichters en de afnemers van diensten moeten op een gemakkelijke wijze toegang krijgen tot bepaalde soorten informatie. Dat geldt met name voor informatie over procedures en formaliteiten, over gegevens van bevoegde instanties, de toegangsvoorwaarden tot openbare registers en databanken en tot informatie over de beschikbare middelen van beroep en de gegevens van associaties en organisaties waarbij de dienstverrichter of afnemer praktische bijstand kan krijgen. Deze informatie moet gemakkelijk toegankelijk zijn, d.w.z. op een gemakkelijke wijze en zonder hindernissen beschikbaar zijn voor het publiek. Deze informatie moet op een duidelijke en niet dubbelzinnige wijze worden meegedeeld. (55) De toegang tot een dienstenactiviteit mag alleen van een vergunning van de bevoegde instanties afhankelijk worden gemaakt als wordt voldaan aan de beginselen van niet-discriminatie, noodzakelijkheid en evenredigheid. Dit betekent in het bijzonder dat een vergunningplicht alleen toegestaan is wanneer controle achteraf niet doeltreffend zou zijn, gezien de onmogelijkheid de gebreken van de betrokken diensten achteraf vast te stellen en gezien de risico's die zonder controle vooraf zouden bestaan. Deze bepalingen van de richtlijn kunnen geen rechtvaardiging zijn voor vergunningstelsels die op grond van andere communautaire besluiten zijn verboden, zoals Richtlijn 1999/93/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (14) of Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt ("Richtlijn inzake elektronische handel") (15) . Aan de hand van de resultaten van de wederzijdse beoordeling kan op communautair niveau worden bepaald voor welke soorten activiteiten de vergunningplicht moet worden opgeheven. (56) Over het algemeen moet de dienstverrichter met de vergunning toegang kunnen krijgen tot de dienstenactiviteit of moet hij die activiteit op het nationale grondgebied kunnen verrichten, tenzij een territoriale beperking gerechtvaardigd is door een dwingende reden van openbaar belang. Milieubescherming rechtvaardigt bijvoorbeeld de eis om een individuele vergunning te verwerven voor iedere installatie op het nationale grondgebied. Deze bepaling tast de regionale of lokale bevoegdheden voor het verstrekken van een vergunning binnen de lidstaten niet aan. (57) De bepalingen van deze richtlijn met betrekking tot vergunningenstelsels moeten betrekking hebben op gevallen waarin voor de toegang tot of de uitoefening van een dienstenactiviteit door marktdeelnemers een besluit van een bevoegde instantie vereist is. Dit betreft noch besluiten van bevoegde instanties betreffende de oprichting van een openbare of particuliere entiteit voor de verrichting van een specifieke dienst, noch het aangaan van overeenkomsten door bevoegde instanties ten behoeve van de verrichting van een specifieke dienst die is onderworpen aan regels inzake openbare aanbestedingen. (58) Deze richtlijn doet geen afbreuk aan de mogelijkheid dat de lidstaten de verstrekte vergunningen naderhand intrekken, met name wanneer de voorwaarden voor toekenning van de vergunningen niet meer bestaan. (59) Volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie vormen volksgezondheid, consumentenbescherming, diergezondheid en stedelijke milieudoeleinden dwingende redenen van openbaar belang, die een rechtvaardiging kunnen zijn voor de toepassing van vergunningenstelsels en andere beperkingen die van toepassing zijn op de sociale dienstverlening. Dergelijke vergunningenstelsels of beperkingen mogen echter geen onderscheid maken wat betreft het land van oorsprong van de aanvrager en mogen ook niet in een zodanige vorm worden gegoten dat zij grensoverschrijdende diensten die voldoen aan de eisen van de lidstaten verhinderen. Voorts moeten de beginselen van noodzakelijkheid en evenredigheid altijd worden geëerbiedigd. (60) Wanneer het aantal beschikbare vergunningen voor een activiteit beperkt is door een schaarste van natuurlijke hulpbronnen of technische mogelijkheden, moet een procedure worden vastgesteld om uit verscheidene gegadigden te selecteren, teneinde via de werking van de vrije markt de kwaliteit en prijs van het dienstenaanbod voor de gebruikers te verbeteren. Deze procedure moet transparant en onpartijdig zijn en de aldus verleende vergunning mag niet al te lang geldig zijn, automatisch worden verlengd of de vorige dienstverrichter enig voordeel toekennen. In het bijzonder moet de geldigheidsduur van de vergunning zodanig worden vastgesteld dat de vrije mededinging niet meer wordt gehinderd of beperkt dan nodig is met het oog op de afschrijving van de investeringen en een billijke vergoeding van het geïnvesteerde kapitaal. Deze bepaling belet lidstaten niet om het aantal vergunningen te beperken om andere redenen dan de schaarste van natuurlijke hulpbronnen of technische mogelijkheden. Voor zulke vergunningen zijn in elk geval de andere bepalingen inzake het vergunningstelsel van deze richtlijn van toepassing . (61) Om een ware interne markt voor diensten tot stand te brengen moeten de beperkingen van de vrijheid van vestiging en het vrije verkeer van diensten die nog in de wetgevingen van bepaalde lidstaten voorkomen en die onverenigbaar zijn met de artikelen 43 en 49 van het Verdrag, worden opgeheven. De verboden beperkingen brengen vooral schade toe aan de interne markt voor diensten en moeten systematisch en zo snel mogelijk uit de weg worden geruimd. (62) Overeenkomstig de rechtspraak van het Hof van Justitie omvat de vrijheid van vestiging met name toepassing van het beginsel van gelijke behandeling. Dit verbiedt niet alleen het maken van onderscheid naar de lidstaat waarvan men de nationaliteit bezit, maar ook indirecte discriminatie op grond van andere criteria die in de praktijk tot hetzelfde resultaat kunnen leiden. De toegang tot of uitoefening van een dienstenactiviteit in een lidstaat, als hoofd- of als nevenactiviteit, mag niet afhankelijk worden gesteld van criteria als de plaats van vestiging, de feitelijke of juridische woonplaats, of de plaats waar een activiteit voornamelijk wordt uitgeoefend. In bepaalde gevallen kunnen dwingende eisen van algemeen belang echter een rechtvaardiging zijn voor de eis dat de dienstverrichter aanwezig is bij de verrichting van zijn activiteit. Evenzo mag een lidstaat geen beperking opleggen aan de rechts- en procesbevoegdheid van vennootschappen die zijn opgericht in overeenstemming met de wetgeving van een andere lidstaat waar zij hun primaire vestiging hebben. Ook mag een lidstaat dienstverrichters die een bijzondere band hebben met een nationale of lokale sociaal-economische context geen voordeel toekennen, noch dienstverrichters uit hoofde van hun vestigingsplaats beperkingen opleggen wat betreft hun recht om rechten en goederen te verwerven, te gebruiken of te vervreemden, om gebruik te maken van de verschillende vormen van krediet of huisvesting, voor zover dit recht de toegang tot of daadwerkelijke uitoefening van zijn activiteit dient. (63) Het verbod op de hantering van economische criteria als vergunningsvoorwaarde betreft de economische criteria als zodanig en niet andere eisen die om dwingende redenen van algemeen belang gerechtvaardigd zijn, zoals de bescherming van het stedelijk milieu , en doelstellingen van sociaal beleid en volksgezondheid . Dit verbod heeft geen betrekking op de uitoefening van de bevoegdheden van de voor de toepassing van het mededingingsrecht bevoegde instanties. Het verbod op directe of indirecte betrokkenheid van marktconcurrenten bij de verlening van vergunningen geldt niet voor de raadpleging van organisaties zoals Kamers van Koophandel over andere kwesties dan de individuele vergunningsaanvragen. (64) Om de modernisering van de nationale regels in het licht van de eisen van de interne markt te coördineren, is een beoordeling nodig van bepaalde niet-discriminerende eisen van de lidstaten, die door hun kenmerken de toegang tot of de uitoefening van een activiteit uit hoofde van de vrijheid van vestiging aanzienlijk kunnen beperken of verhinderen. De lidstaten moeten gedurende de omzettingsperiode voor deze richtlijn nagaan of deze eisen noodzakelijk en evenredig zijn, en deze indien nodig intrekken of wijzigen. Deze eisen moeten overigens in elk geval met het communautaire mededingingsrecht verenigbaar zijn. (65) De in de richtlijn opgenomen procedure van wederzijdse beoordeling laat de vrijheid van de lidstaten onverlet in hun wetgeving een hoog beschermingsniveau op te nemen voor bepaalde algemene belangen, hetgeen met name betrekking heeft het bereiken van doelstellingen inzake volksgezondheid en sociaal beleid. Daarnaast moet de procedure van wederzijdse beoordeling ten volle rekening houden met het specifieke karakter van diensten van algemeen economisch belang en de bijzondere taken die daaraan zijn toegewezen. Deze kunnen aanleiding zijn tot bepaalde beperkingen van de vrijheid van vestiging, met name indien deze beperkingen de bescherming van de volksgezondheid en doelen van het sociaal beleid beogen. Het Hof van Justitie heeft bij voorbeeld reeds erkend dat het, wat de verplichting betreft een bepaalde rechtsvorm te kiezen voor de verlening van bepaalde diensten in de sociale sector, verdedigbaar kan zijn de dienstverrichters te verplichten geen winstoogmerk te hebben. Bovendien moeten beperkingen die gericht zijn op het waarborgen van medische zorg in het bijzonder in dunbevolkte gebieden, toegestaan zijn. (66) Tot de te beoordelen beperkingen behoren onder meer de nationale regels die de toegang tot activiteiten voorbehouden aan bepaalde dienstverrichters om redenen die geen verband houden met de beroepskwalificaties. (67) De vaststelling in deze richtlijn van een aantal eisen die de lidstaten in de omzettingsperiode moeten intrekken of beoordelen, belet niet dat een lidstaat wegens niet-nakoming van artikel 43 of 49 van het Verdrag in gebreke kan worden gesteld. (68) Voor een doeltreffende uitvoering van het vrije verkeer van diensten en om de afnemers en dienstverrichters de garantie te bieden dat zij in de hele Gemeenschap, zonder op grenzen te hoeven letten, diensten kunnen gebruiken en verrichten, moet duidelijk worden gemaakt in welke mate dienstverrichters onderworpen zijn aan de wetgeving van de lidstaat waar zij gevestigd zijn en in welke mate aan de wetgeving van lidstaat waar de dienst wordt verricht. Het is absoluut noodzakelijk erop te wijzen dat de lidstaat waar de dienst wordt verricht hierdoor niet wordt belet haar specifieke eisen met te handhaven, die absoluut noodzakelijk zijn om redenen van openbare orde of openbare veiligheid, dan wel voor bescherming van de volksgezondheid of het milieu, ter voorkoming van bijzondere gevaren op de plaats waar de dienst wordt verleend. (69) Er dient te worden bepaald dat van de toepassing van het recht van de lidstaat van oorsprong alleen kan worden afgeweken voor de gebieden waarvoor in algemene of tijdelijke afwijkingen is voorzien. Deze afwijkingen zijn nodig om rekening te houden met de mate van integratie van de interne markt of met bepaalde communautaire besluiten inzake diensten die bepalen dat een ander recht dan dat van de lidstaat van oorsprong op een dienstverrichter van toepassing is. Bij wijze van uitzondering kunnen in individuele gevallen en met inachtneming van bepaalde inhoudelijke en procedurele voorwaarden maatregelen tegen een dienstverrichter worden genomen. Met het oog op de rechtszekerheid, die absoluut noodzakelijk is om KMO's aan te moedigen diensten in andere lidstaten aan te bieden, moeten deze afwijkingen tot het strikt noodzakelijke beperkt blijven. Deze afwijkingen mogen met name alleen worden toegepast om redenen die verband houden met de veiligheid van de diensten, de uitoefening van een beroep in de gezondheidszorg of met de bescherming van de openbare orde, met name aspecten die verband houden met de bescherming van minderjarigen, voor zover de desbetreffende nationale bepalingen niet zijn geharmoniseerd. Bovendien mogen afwijkingen die het vrije verkeer van diensten beperken alleen worden toegestaan als zij in overeenstemming zijn met de grondrechten die volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie een integrerend deel zijn van de algemene rechtsbeginselen van de communautaire rechtsorde. (70) De vrijheid van dienstverrichting zoals bepaald in deze richtlijn is niet van toepassing op de bepalingen in de lidstaat waar de dienst wordt verricht, welke een activiteit voorbehouden aan een bepaald beroep, bijvoorbeeld een bepaling die het geven van juridisch advies voorbehoudt aan een advocaat. (71) Voor het geval dat de dienstverrichter zich naar een andere lidstaat dan zijn lidstaat van oorsprong verplaatst, moet worden bepaald dat beide lidstaten elkaar wederzijds bijstaan, waarbij de lidstaat van bestemming op verzoek van de lidstaat van oorsprong verificaties, inspecties en onderzoeken kan uitvoeren of, als het alleen om de vaststelling van feiten gaat, deze op eigen initiatief kan uitvoeren. Bij de terbeschikkingstelling van werknemers kan de gastlidstaat maatregelen nemen tegen een in een andere lidstaat gevestigde dienstverrichter om ervoor te zorgen dat de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden met Richtlijn 96/71/EG in overeenstemming zijn. (72) Deze richtlijn mag niet van invloed zijn op arbeidsvoorwaarden en die overeenkomstig Richtlijn 96/71/EG van toepassing zijn op werknemers die ter beschikking zijn gesteld met het oog op het verrichten van een dienst op het grondgebied van een andere lidstaat. In dergelijke gevallen, zo bepaalt Richtlijn 96/71/EG, moeten dienstverrichters zich op een met name genoemd aantal gebieden houden aan de in de lidstaat waar de dienst wordt verricht, toepasselijke arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Deze zijn: maximale werk- en minimale rustperioden, maximum aantal betaalde vakantiedagen, het minimumloon, inclusief vergoedingen voor overwerk, de voorwaarden voor de terbeschikkingstelling van werknemers, in het bijzonder door uitzendbedrijven, gezondheid, veiligheid en hygiëne op het werk, beschermende maatregelen met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden voor zwangere vrouwen of vrouwen die pas zijn bevallen en voor kinderen en jongeren, en gelijke behandeling van mannen en vrouwen en andere bepalingen inzake niet-discriminatie. Dit moet niet alleen van toepassing zijn op arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden die zijn vastgelegd in wettelijke bepalingen, maar ook op deze vastgelegd in collectieve arbeidsovereenkomsten of op scheidsrechterlijke uitspraken die algemeen verbindend zijn verklaard of dit in feite zijn in de zin van Richtlijn 96/71/EG. Bovendien mag deze richtlijn lidstaten er niet van weerhouden arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden voor te schrijven die betrekking hebben op andere gebieden dan die zijn opgesomd in Richtlijn 96/71/EG, voor zover het gaat om bepalingen van openbare orde. (73) Deze richtlijn mag evenmin afbreuk doen aan de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden in gevallen waarin de werknemer die is aangesteld voor het verrichten van een grensoverschrijdende dienst is aangeworven in de lidstaat waar de dienst wordt verricht. Tenslotte moet deze richtlijn het recht voor de lidstaten waar de dienst is verricht omvatten om het bestaan van een arbeidsverhouding te bepalen en het onderscheid te definiëren tussen zelfstandigen en werknemers, met inbegrip van "schijnzelfstandigen". Lidstaten waar de dienst wordt verricht hebben het recht om het bestaan vast te stellen van een arbeidsverhouding en het onderscheid te maken tussen zelfstandigen en werknemers, met inbegrip van "schijnzelfstandigen". In dat verband is volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie het hoofdkenmerk van een arbeidsverhouding in de betekenis van artikel 39 van het Verdrag het feit dat iemand gedurende een bepaalde tijd voor een ander en onder diens gezag prestaties levert en als tegenprestatie een vergoeding ontvangt; een activiteit die wordt uitgevoerd buiten een relatie van ondergeschiktheid moet worden aangemerkt als een werkzaamheid anders dan in loondienst in het kader van de artikelen 43 en 49 van het Verdrag. (74) Er dient te worden voorzien in een afwijking van de vrijheid van dienstverrichting zoals bepaald in deze richtlijn, ten aanzien van diensten waarvoor in de lidstaat waarnaar de dienstverrichter zich verplaatst een totaal verbod geldt, indien dit verbod gerechtvaardigd is om redenen van openbare orde, openbare veiligheid of de volksgezondheid. Deze afwijking geldt uitsluitend bij een algeheel verbod en betreft niet nationale regelingen die geen algeheel verbod opleggen, maar de uitoefening van een bepaalde activiteit aan een of meer marktdeelnemers voorbehouden of de uitoefening van een activiteit zonder voorafgaande toestemming verbieden. Wanneer immers een lidstaat een activiteit toestaat, maar voorbehoudt aan bepaalde marktdeelnemers, geldt voor deze activiteit geen algeheel verbod en wordt zij dus als zodanig niet in strijd geacht met de openbare orde, de openbare veiligheid of de volksgezondheid. Het zou dan ook niet terecht zijn om een dergelijke activiteit van het algemene stelsel van de richtlijn uit te sluiten. (75) De vrijheid van dienstverrichting zoals bepaald in deze richtlijn dient niet te worden toegepast op specifieke eisen van de lidstaat waarnaar de dienstverrichter zich verplaatst, die eigen zijn aan de bijzondere kenmerken van de plaats waar de dienst wordt verricht en waaraan onherroepelijk moet worden voldaan om handhaving van de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid of de bescherming van het milieu te garanderen. Deze afwijking betreft onder meer vergunningen voor bezetting of gebruik van de openbare weg, voorschriften betreffende de organisatie van publieke evenementen of voorschriften betreffende de veiligheid op bouwplaatsen. (76) De uitzondering op de vrijheid van dienstverrichting zoals bepaald in deze richtlijn die geldt voor de inschrijving van lease-auto's in een andere lidstaat dan die van gebruik, vloeit voort uit de rechtspraak van het Hof van Justitie, dat heeft geoordeeld dat een lidstaat een dergelijke verplichting mag opleggen voor op zijn grondgebied gebruikte voertuigen, mits de gestelde voorwaarden evenredig zijn. Deze uitzondering betreft niet de occasionele of tijdelijke huur. (77) Contractuele betrekkingen tussen dienstverrichter en afnemer alsook tussen werkgever en werknemer vallen niet onder deze richtlijn. De bepaling van het toepasselijke recht inzake contractuele en niet-contractuele verbintenissen wordt geregeld door de rechtsinstrumenten van de Gemeenschap inzake internationaal privaatrecht. Voorts heeft de contractuele overeenkomst voorrang indien hij bepalingen bevat inzake kwaliteitsnormen. (78) De lidstaten moeten de mogelijkheid behouden om bij wijze van uitzondering maatregelen te nemen waarbij in specifieke gevallen en om bepaalde redenen, zoals de veiligheid van de diensten, ten aanzien van een in een andere lidstaat gevestigde dienstverrichter van de vrijheid van dienstverrichting zoals bepaald in deze richtlijn wordt afgeweken. Van die mogelijkheid mag alleen gebruik worden gemaakt bij ontstentenis van communautaire harmonisatie. Bovendien mogen geen beperkende maatregelen worden genomen op gebieden waar geen afwijkingen van het vrije verkeer van diensten zijn toegestaan op grond van andere richtlijnen, zoals Richtlijn 1999/93/EG of Richtlijn 98/84/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 1998 betreffende de rechtsbescherming van diensten gebaseerd op of bestaande uit voorwaardelijke toegang (16) , en mogen de afwijkingsmogelijkheden die andere richtlijnen, zoals Richtlijn 89/552/EEG of 2000/31/EG bieden, niet worden verruimd of beperkt. (79) Bij de beperkingen van het vrije verkeer van diensten die tegen deze richtlijn indruisen gaat het niet alleen om beperkingen die voortvloeien uit maatregelen tegen de dienstverrichter, maar ook om allerlei belemmeringen van het gebruik van diensten door de afnemers, en met name de consumenten. Deze richtlijn noemt enkele voorbeelden van soorten beperkingen voor een afnemer die gebruik wil maken van een dienst van een in een andere lidstaat gevestigde dienstverrichter. (80) Overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag inzake het vrije verkeer van diensten, zoals uitgelegd in de rechtspraak van het Hof van Justitie, is discriminatie op basis van nationaliteit of woonplaats (land of streek) van een afnemer verboden. Het kan onder meer gaan om een alleen aan onderdanen van een andere lidstaat gestelde eis dat originelen, voor eensluidend gewaarmerkte afschriften, een nationaliteitsbewijs of gelegaliseerde vertalingen moeten worden ingediend om van een dienst of van bepaalde prijsvoordelen te kunnen profiteren. Dit verbod op discriminerende eisen belet echter niet dat voordelen, en met name prijsvoordelen, aan bepaalde afnemers kunnen worden voorbehouden indien daarvoor gewettigde objectieve criteria zijn, bijvoorbeeld wegens een rechtstreeks verband met door deze afnemers betaalde bijdragen. (81) Hoewel deze richtlijn niet beoogt op kunstmatige wijze de prijzen in de gehele Europese Unie te harmoniseren, met name gezien de marktomstandigheden per land verschillen, is het, om daadwerkelijk een ruimte zonder binnengrenzen tot stand te brengen , ten gevolge van het niet-discriminatiebeginsel noodzakelijk dat het burgers van de Gemeenschap niet uitsluitend op grond van hun nationaliteit of woonplaats onmogelijk wordt gemaakt gebruik te maken van een dienst, hoewel deze technisch op de markt toegankelijk is, of daarvoor andere voorwaarden of prijzen opgelegd krijgen. Het voortbestaan van dergelijke discriminatie ten aanzien van de afnemers betekent voor de Gemeenschapsburger dat er geen ware interne markt voor diensten bestaat en heeft meer in het algemeen gevolgen voor de integratie van de Europese volkeren. Het discriminatieverbod op de interne markt houdt in dat een afnemer, en met name een consument, de toegang tot een aan het publiek aangeboden dienst niet op grond van zijn nationaliteit of woonplaats mag worden ontzegd of bemoeilijkt, wanneer dat als criterium is opgenomen in de voor het publiek toegankelijke algemene voorwaarden betreffende die dienst. Dit belet niet dat in de algemene voorwaarden verschillende prijzen of voorwaarden voor een dienst kunnen worden opgenomen wanneer die rechtstreeks gerechtvaardigd zijn op grond van objectieve criteria die per land kunnen verschillen , zoals de extra kosten die in de praktijk voortvloeien uit de afstand, de technische kenmerken van de dienstverrichting , verschillende marktvoorwaarden zoals meer of minder vraag ten gevolge van seizoensinvloeden, verschillende vakantieperioden in de lidstaten en prijsvorming door verschillende concurrenten of de bijkomende risico's in verband met voorschriften die afwijken van die van de lidstaat van oorsprong . (82) Een van de wijzen waarop een dienstverrichter een afnemer gemakkelijk toegang kan geven tot de informatie die hij verplicht beschikbaar moet stellen, dient het verstrekken van zijn elektronisch adres, bijvoorbeeld van zijn website, te zijn. Bij de verplichting om bepaalde informatie te verschaffen in documenten die een gedetailleerde beschrijving van de diensten van de dienstverrichter geven dient het niet om algemene commerciële communicatie zoals reclame te gaan, maar om brochures die de aangeboden diensten in detail beschrijven, met inbegrip van documenten op een website. (83) Dienstverrichters die diensten met een bijzonder gezondheids- of veiligheidsrisico of met een bijzonder financieel risico voor de afnemer verrichten, dienen een geschikte beroepsaansprakelijkheidsverzekering te hebben of een gelijkwaardige of vergelijkbare waarborg te bieden, hetgeen met name inhoudt dat de dienstverrichter ook afdoende verzekerd moet zijn voor de diensten die hij in andere lidstaten dan de lidstaat van oorsprong verricht. (84) Deze verzekering of waarborg moet afgestemd zijn op de aard en omvang van het risico, dit betekent dat dienstverrichters enkel grensoverschrijdende dekking behoeven als zij daadwerkelijk diensten in andere lidstaten verlenen. Dienstverrichters en verzekeringsbedrijven moeten soepel blijven onderhandelen over verzekeringspolissen die nauwkeurig zijn afgestemd op de aard en omvang van het risico. Ten slotte zijn de lidstaten niet gehouden verzekeringsondernemingen te verplichten tot het aanbieden van een verzekering. (85) Het algehele verbod op commerciële communicatie voor gereglementeerde beroepen dient te vervallen; daarbij gaat het niet om verboden betreffende de inhoud van commerciële communicatie, maar om bepalingen die algemeen en voor een bepaald beroep een of meer vormen van commerciële communicatie verbieden, bijvoorbeeld alle reclame in een of meer bepaalde media. Wat de inhoud van en de regels voor commerciële communicatie betreft, worden de beroepsbeoefenaren ertoe aangespoord om met inachtneming van het Gemeenschapsrecht op communautair niveau gedragscodes op te stellen. (86) Teneinde de transparantie te verbeteren en een beoordeling van de kwaliteit van de aan de afnemers aangeboden en voor hen verrichte diensten op basis van vergelijkbare criteria te bevorderen, is het belangrijk dat de informatie over de betekenis van keurmerken en andere kwaliteitsaanduidingen voor die diensten gemakkelijk toegankelijk is. Deze transparantieverplichting is vooral van belang voor sectoren als het toerisme, en met name de hotelbranche, waar veel met classificatiesystemen wordt gewerkt. Voorts moet worden onderzocht in welke mate de Europese normalisatie tot een betere compatibiliteit en kwaliteit van diensten kan bijdragen. Europese normen worden opgesteld door de Europese normalisatie-instellingen, CEN, Cenelec en ETSI. Zo nodig kan de Commissie overeenkomstig de procedures van Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappĳ (17) opdracht geven tot vaststelling van specifieke Europese normen. (87) De in deze richtlijn vastgestelde samenwerking wordt aangevuld met de oprichting van een netwerk van nationale instanties voor de bescherming van de consument overeenkomstig Verordening (EG) nr. 2006/2004 . De toepassing van de wetgeving inzake consumentenbescherming in grensoverschrijdende situaties, met name gezien de nieuwe marketing- en distributiemethoden, en de behoefte aan opheffing van een aantal specifieke belemmeringen voor de samenwerking op dit gebied, vereisen immers een hogere mate van samenwerking tussen de lidstaten. Het is in dit verband met name noodzakelijk dat de lidstaten een einde maken aan de illegale praktijken van op hun grondgebied gevestigde marktdeelnemers die zich vooral richten op consumenten in een andere lidstaat. (88) De samenwerking tussen de lidstaten vereist een goed functionerend elektronisch informatiesysteem, zodat de bevoegde autoriteiten hun aanspreekpartner in andere lidstaten op eenvoudige wijze kunnen vinden en doelmatig kunnen communiceren. (89) Samenwerking tussen overheden is van wezenlijke betekenis voor het naar behoren functioneren van de interne dienstenmarkt. Het gebrek aan samenwerking tussen lidstaten zorgt voor een wildgroei aan voorschriften die voor dienstverrichters gelden en voor duplicatie van controles op grensoverschrijdende activiteiten. Het ontbreken van samenwerking kan door oneerlijke marktdeelnemers eveneens worden gebruikt om toezicht te ontduiken of om de geldende nationale voorschriften inzake diensten te omzeilen. Het is daarom van wezenlijk belang dat wordt gezorgd voor heldere wettelijk bindende verplichtingen tot daadwerkelijke samenwerking tussen lidstaten. (90) Er dient te worden bepaald dat de lidstaten in samenwerking met de Commissie de opstelling van communautaire gedragscodes door de betrokkenen aanmoedigen, met name om de kwaliteit van de diensten met inachtneming van de specifieke kenmerken van elk beroep te bevorderen. De gedragscodes moeten in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht, en met name met het mededingingsrecht. Deze mogen niet in tegenspraak zijn met de wettelijk bindende regels voor ethiek en gedrag voor beroepsgroepen in de lidstaten. (91) De lidstaten moedigen de vaststelling aan van gedragscodes door met name beroepsorganen, -organisaties of -verenigingen op communautair niveau. Deze gedragscodes moeten, al naar gelang de specifieke aard van het desbetreffende beroep, voorschriften voor commerciële communicatie in verband met gereglementeerde beroepen bevatten, almede regels voor beroepsethiek en het gedrag van de gereglementeerde beroepen, die met name beogen de onafhankelijkheid, onpartijdigheid en het beroepsgeheim te waarborgen. Bovendien moeten de voorwaarden waaraan de activiteiten van makelaars in onroerend goed moeten voldoen, worden opgenomen in dergelijke gedragscodes. De lidstaten moeten begeleidende maatregelen nemen om beroepsorganen, -organisaties en -verenigingen aan te moedigen op nationaal niveau deze gedragscodes uit te voeren die op communautair niveau zijn aangenomen. (92) Deze richtlijn loopt niet vooruit op toekomstige, al dan niet wetgevende, initiatieven op het gebied van de consumentenbescherming. (93) Het uitblijven van een reactie van de Commissie in het kader van de wederzijdse beoordeling, zoals vastgesteld bij deze richtlijn, houdt geen oordeel in over de vraag of nationale eisen waarover door de lidstaten verslag wordt uitgebracht, verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht. (94) Richtlijn 98/27/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 1998 betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen (18) behelst de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake verbodsacties ter bescherming van de collectieve belangen van consumenten, die zijn opgenomen in de in de bijlage bij die richtlijn genoemde richtlijnen. Teneinde dergelijke verbodsacties mogelijk te maken in geval van inbreuken tegen de onderhavige richtlijn die de collectieve belangen van consumenten aantasten, dient de bijlage bij Richtlijn 98/27/EG te worden gewijzigd. (95) Daar de doelstellingen van deze richtlijn , te weten het wegnemen van de belemmeringen voor de vrijheid van vestiging van dienstverrichters in de lidstaten en het vrije verkeer van diensten tussen de lidstaten, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve wegens de omvang van het optreden beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (96) Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name worden erkend door het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name in de artikelen 8, 15, 21 en 47. (97) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (19) , HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Algemene bepalingen Artikel 1 Doel 1. Deze richtlijn stelt de algemene bepalingen ter vergemakkelijking van de uitoefening van de vrijheid van vestiging van dienstverrichters en het vrije verkeer van diensten vast, met waarborging van een hoge kwaliteit van de diensten . 2. Deze richtlijn heeft geen betrekking op de liberalisering van diensten van algemeen economisch belang voorbehouden aan publieke of private inrichtingen, noch op de privatisering van publieke inrichtingen die diensten verrichten. Deze richtlijn heeft geen betrekking op de afschaffing van monopolies die diensten verrichten, noch op door de lidstaten verleende steun waarvoor gemeenschappelijke mededingingsregels gelden. Deze richtlijn laat de vrijheid van de lidstaten om overeenkomstig het Gemeenschaprecht vast te stellen wat zij beschouwen als diensten van algemeen economisch belang, hoe deze diensten georganiseerd en gefinancierd moeten worden en aan welke bijzondere verplichtingen zij onderworpen zijn, onverlet. 3. Deze richtlijn laat de openbare diensten voor gezondheidszorg en de toegang van verrichters van diensten voor gezondheidszorg tot openbare financiering onverlet. 4. Deze richtlijn laat maatregelen die op communautair of nationaal niveau zijn genomen ter bescherming of bevordering van culturele of linguïstische verscheidenheid of pluralisme van de media, onverlet. 5. Deze richtlijn laat het strafrecht van de lidstaten onverlet. 6. Deze richtlijn laat diensten die een doelstelling van maatschappelijk welzijn beogen, onverlet. 7. Deze richtlijn geldt niet voor en doet geen afbreuk aan het arbeidsrecht, met name aan de wettelijke of contractuele bepalingen betreffende arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden, met inbegrip van de gezondheid en veiligheid op het werk en de betrekkingen tussen werkgevers en werknemers. De richtlijn eerbiedigt met name volledig het recht om over collectieve arbeidsovereenkomsten te onderhandelen en deze te sluiten, te verlengen en te handhaven, het recht om te staken en vakbondsacties te voeren volgens de regels die gelden voor de arbeidsverhoudingen in de lidstaten. De richtlijn doet bovendien geen afbreuk aan de sociale zekerheidswetgeving in de lidstaten. 8. Deze richtlijn mag niet worden geïnterpreteerd als een aantasting op enigerlei wijze van de grondrechten zoals die erkend zijn door de lidstaten en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met inbegrip van het recht om vakbondsactie te voeren. Artikel 2 Werkingssfeer 1. Deze richtlijn is van toepassing op de diensten van dienstverrichters die in een lidstaat zijn gevestigd. 2. Deze richtlijn is niet van toepassing op de volgende activiteiten: 3. Deze richtlijn is niet van toepassing op belastinggebied. Artikel 3 Verband met andere bepalingen van het Gemeenschapsrecht 1. In gevallen waarin een conflict ontstaat tussen de bepalingen van deze richtlijn en andere communautaire regels die betrekking hebben op specifieke aspecten van de toegang tot en de uitoefening van een dienstenactiviteit op specifieke gebieden of voor specifieke beroepen, hebben deze andere regels voorrang boven en zijn van toepassing op die specifieke gebieden of beroepen. Deze regels omvatten inzonderheid: 2. Deze richtlijn laat het internationaal privaatrecht onverlet, met name het internationaal privaatrecht dat betrekking heeft op contractuele en niet-contractuele verbintenissen (Rome I en Rome II). 3. Deze uitsluiting van contractuele en niet-contractuele verbintenissen betekent dat de consument hoe dan ook de bescherming van de consumentenwetgeving in zijn lidstaat geniet. Artikel 4 Definities In deze richtlijn wordt verstaan onder: 6. "lidstaat van oorsprong": de lidstaat op het grondgebied waarvan de dienstverrichter is gevestigd; Hoofdstuk II Administratieve vereenvoudiging Artikel 5 Vereenvoudiging van de procedures 1. De lidstaten bekrachtigen en vereenvoudigen waar nodig de procedures en formaliteiten voor de toegang tot en de uitoefening van dienstenactiviteiten indien en voorzover deze een belemmering voor toetreding tot de markt vormen. 2. De lidstaten moedigen, waar nodig en mogelijk, tezamen met de Commissie de invoering aan van geharmoniseerde Europese formulieren. Deze formulieren zijn gelijkwaardig aan certificaten, getuigschriften of enig ander document dat betrekking heeft op vestiging, waaruit blijkt dat aan een eis in de lidstaat van bestemming is voldaan. 3. Wanneer een lidstaat een dienstverrichter of afnemer vraagt om overlegging van een certificaat, attest of enig ander document ter staving dat aan een eis is voldaan, aanvaardt hij elk document van een andere lidstaat dat een gelijkwaardige functie heeft of waaruit blijkt dat aan de betrokken eis is voldaan. Hij verlangt voor documenten uit een andere lidstaat niet dat een origineel , een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift of een voor eensluidend gewaarmerkte vertaling wordt ingediend, behalve wanneer dat op grond van andere communautaire besluiten is vereist of in uitzonderlijke gevallen die zijn gerechtvaardigd door een dwingende reden van algemeen belang , o.m. openbare orde en veiligheid . Deze bepalingen laten het recht van de lidstaten de vertaling van documenten in hun eigen officiële talen te verlangen, onverlet . 4. Lid 3 is niet van toepassing op de documenten bedoeld in artikel 50 van Richtlijn 2005/36/EG, in artikel 45, lid 3, van Richtlijn 2004/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten (29) , in artikel 3, lid 2 van Richtlijn 98/5/EG, in Richtlijn 2003/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli 2003 tot wijziging van Richtlijn 68/151/EEG van de Raad met betrekking tot de openbaarmakingsvereisten voor bepaalde soorten ondernemingen (30) of in de elfde Richtlijn van de Raad 89/666/EEG van 21 december 1989 betreffende de openbaarmakingsplicht voor in een lidstaat opgerichte bijkantoren van vennootschappen die onder het recht van een andere staat vallen (31) . Artikel 6 Eén loket 1. De lidstaten zorgen ervoor dat een dienstverrichter uiterlijk ... (32) de volgende procedures en formaliteiten bij centrale contactpunten , " het ene loket" genoemd, kan afwikkelen overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk en van hoofdstuk III : 2. Verlangt een lidstaat een pro forma inschrijving, dan ziet de betrokken lidstaat erop toe dat, uiterlijk ... (33) pro forma inschrijving bij het ene loket langs elektronische weg beschikbaar is en deze inschrijving het verrichten van de bedoelde diensten geenszins vertraagt of bemoeilijkt en geen bijkomende kosten voor de dienstverrichter met zich meebrengt. 3. De Commissie coördineert de loketten door de inrichting van het Europees ene loket. 4. De invoering van het ene loket doet geen afbreuk aan de verdeling van de taken en bevoegdheden tussen de verschillende instanties binnen een nationaal systeem. Artikel 7 Recht op informatie 1. De lidstaten zien erop toe dat de volgende informatie voor dienstverrichters en afnemers gemakkelijk en bij het ene loket toegankelijk is: 2. De lidstaten zorgen ervoor dat de dienstverrichters en afnemers de bevoegde instanties kunnen verzoeken om bijstand die erin bestaat dat informatie wordt verstrekt over de wijze waarop de in lid 1, onder a), bedoelde eisen doorgaans worden uitgelegd en toegepast. Waar nodig omvat deze bijstand een gids met eenvoudige, stapsgewijze informatie. De informatie wordt verstrekt in gewone en begrijpelijke taal. 3. De lidstaten zien erop toe dat de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie en bijstand duidelijk en ondubbelzinnig worden verstrekt en dat zij gemakkelijk , o.a. op afstand en elektronisch toegankelijk en actueel zijn. 4. De lidstaten vergewissen zich ervan dat het ene loket en de bevoegde instanties zo snel mogelijk op elk verzoek om de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie of bijstand reageren en, wanneer het verzoek op een vergissing berust of ongegrond is, de aanvrager daarvan onverwijld in kennis stellen. 5. De lidstaten voeren de leden 1 tot en met 4 uiterlijk ... (34) uit. 6. De lidstaten en de Commissie moedigen het ene loket aan de in dit artikel bedoelde informatie in andere talen van de Gemeenschap toegankelijk te maken , in zoverre dit verenigbaar is met hun wetgeving inzake het gebruik van talen . 7. De verplichting van de bevoegde instanties dienstverrichters en afnemers van diensten bijstand te verlenen houdt niet in dat deze instanties rechtsbijstand moeten bieden in individuele gevallen, maar heeft alleen betrekking op algemene informatie over de wijze waarop eisen doorgaans worden uitgelegd en toegepast. Artikel 8 Elektronische procedures 1. De lidstaten zien erop toe dat alle procedures en formaliteiten in verband met de toegang tot en de uitoefening van een dienstenactiviteit ... (35) eenvoudig, onder meer op afstand en elektronisch bij het betrokken ene loket en de bevoegde instanties kunnen worden afgewikkeld. 2. Lid 1 betreft niet de inspectie van de plaats waar de dienst wordt verricht of van de door de dienstverrichter gebruikte uitrusting of de fysieke controle van de capaciteiten van de dienstverrichter. Het betreft evenmin eisen in verband met de verstrekking van originele documenten overeenkomstig artikel 5. Lid 1 is evenmin van toepassing op procedures die, om dwingende redenen van algemeen belang, de fysieke aanwezigheid van de aanvrager vereisen. 3. De Commissie zorgt voor de interoperabiliteit van de informatiesystemen en het gebruik van elektronische procedures tussen lidstaten. De in artikel 39, lid 2, bedoelde procedure is van toepassing. Hoofdstuk III Vrijheid van vestiging van dienstverrichters Afdeling 1 Vergunningen Artikel 9 Vergunningstelsels 1. De lidstaten mogen de toegang tot en de uitoefening van een dienstenactiviteit afhankelijk stellen van een vergunning indien aan alle volgende voorwaarden is voldaan: 2. Lid 1 is niet van toepassing op vergunningstelsels die ingevolge andere communautaire besluiten verplicht of toegestaan zijn. Lid 1 is niet van toepassing op elementen van vergunningstelsels die geharmoniseerd zijn krachtens andere communautaire instrumenten. Artikel 10 Vergunningsvoorwaarden 1. De vergunningstelsels moeten gebaseerd zijn op criteria die grenzen stellen aan de uitoefening van de beoordelingsbevoegdheid door de bevoegde instanties, teneinde een willekeurig of discretionair gebruik van die bevoegdheid te voorkomen. 2. De in lid 1 bedoelde criteria zijn: 3. De vergunningsvoorwaarden voor een nieuwe vestiging mogen gelijkwaardige, of gezien hun doel in wezen vergelijkbare, eisen en controles waaraan de dienstverrichter al in een andere of dezelfde lidstaat onderworpen is, niet overlappen. Het ene loket en de dienstverrichter staan de bevoegde instantie bij door over deze eisen de nodige informatie te verstrekken. Voor de beoordeling van het gelijkwaardige of in wezen vergelijkbare karakter van de voorwaarden wordt gekeken naar hun effect en de effectiviteit van hun handhaving, alsmede naar het doel en oogmerk ervan. 4. De vergunning moet de dienstverrichter op het gehele nationale grondgebied het recht op toegang tot of uitoefening van de dienstenactiviteit geven, met inbegrip van de oprichting van agentschapen, filialen, dochterondernemingen of bureaus, tenzij een afzonderlijke vergunning voor elke vestiging of een beperking van de vergunning tot een bepaald deel van het nationaal grondgebied om een dwingende reden van algemeen belang gerechtvaardigd is. 5. De vergunning moet worden verleend zodra het onderzoek van de vergunningsvoorwaarden is uitgevoerd en is vastgesteld dat aan die voorwaarden is voldaan. 6. Behalve ingeval vergunning is verleend, moet iedere andere reactie van de bevoegde instanties, met inbegrip van weigering of intrekking van de vergunning, met redenen zijn omkleed, met name wat de bepalingen van dit artikel betreft, en moet voor de rechter kunnen worden aangevochten. 7. Dit artikel tast niet de toewijzing van de bevoegdheden, op lokaal of regionaal niveau, van de instanties van de lidstaat die de vergunning verleent. Artikel 11 Vergunningsduur 1. De aan de dienstverrichter verleende vergunning mag geen beperkt geldigheidsduur hebben, tenzij 2. Lid 1 is niet van toepassing op de termijn waarbinnen de dienstverrichter na de verlening van de vergunning daadwerkelijk met zijn activiteit moet beginnen. 3. De lidstaten verplichten een dienstverrichter ertoe het in artikel 6 bedoelde ene loket in kennis te stellen van de volgende wijzigingen: 4. Dit artikel laat de mogelijkheid van lidstaten onverlet om vergunningen in te trekken, met name wanneer niet meer aan de vergunningsvoorwaarden wordt voldaan. Artikel 12 Selectie uit verscheidene gegadigden 1. Wanneer het aantal beschikbare vergunningen voor een activiteit beperkt is door schaarste van de natuurlijke hulpbronnen of de bruikbare technische mogelijkheden, maken de lidstaten een selectie uit de gegadigden volgens een procedure die alle waarborgen voor onpartijdigheid en transparantie, en met name een toereikende bekendmaking van de opening en afsluiting van de procedure, biedt. 2. In de in lid 1 bedoelde gevallen moet de vergunning voor een gepaste bepaalde duur worden verleend en mag zij niet automatisch worden verlengd noch enig ander voordeel toekennen aan de vorige dienstverrichter of aan personen die met hem een bijzondere band hebben. 3. Onverminderd de artikelen 9 en 10 kunnen lidstaten bij de toepassing van hun selectieprocedure rekening houden met overwegingen ten aanzien van de volksgezondheid, de veiligheid en de gezondheid van werknemers of zelfstandigen, de bescherming van het milieu, behoud van het cultureel erfgoed en de bevordering van enig ander doel van het overheidsbeleid dat niet in strijd is met het Verdrag. Artikel 13 Vergunningsprocedures 1. De vergunningsprocedures en -formaliteiten moeten duidelijk zijn, vooraf openbaar worden gemaakt en de betrokkene partijen waarborgen dat hun aanvragen objectief en onpartijdig worden behandeld. 2. De vergunningsprocedures en -formaliteiten mogen geen ontmoedigend effect hebben en mogen de dienstverrichting niet onnodig bemoeilijken of vertragen. Zij moeten gemakkelijk toegankelijk zijn en de eventuele lasten voor de betrokkenen moeten evenredig zijn met de kosten van de vergunningsprocedures en mogen de kosten van de vergunning niet overschrijden . 3. De vergunningsprocedures en -formaliteiten moeten de betrokkenen waarborgen dat hun aanvragen zo snel mogelijk en in elk geval binnen een redelijke en vooraf openbaargemaakte antwoordtermijn worden behandeld. De periode gaat pas in op het tijdstip waarop alle documenten zijn ingediend. 4. De lidstaten zien erop toe dat aanvragers een antwoord ontvangen binnen de in lid 3 bedoelde termijn . 5. Op verzoek van de aanvrager wordt de ontvangst van een vergunningaanvraag onverwijld bevestigd. De ontvangstbevestiging moet de in lid 3 bedoelde antwoordtermijn vermelden. 6. Wanneer de aanvraag onvolledig is, moet de betrokkene er onverwijld van in kennis worden gesteld dat hij aanvullende documenten dient te verstrekken en op de hoogte worden gesteld van de mogelijke gevolgen voor de antwoordtermijn bedoeld in lid 3. 7. Wordt een aanvraag geweigerd omdat hij niet aan de vereiste procedures of formaliteiten voldoet, dan worden de betrokkenen zo spoedig mogelijk van de weigering op de hoogte gesteld. Afdeling 2 Verboden of beoordelingsplichtige eisen Artikel 14 Verboden eisen De lidstaten stellen de toegang tot of de uitoefening van een dienstenactiviteit op hun grondgebied niet afhankelijk van de volgende eisen: Artikel 15 Beoordelingsplichtige eisen 1. De lidstaten gaan na of in hun rechtssysteem eisen als bedoeld in lid 2 worden gesteld en zien erop toe dat die eisen verenigbaar zijn met de in lid 3 bedoelde voorwaarden. De lidstaten passen hun wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen aan om de eisen met deze voorwaarden in overeenstemming te brengen. 2. De lidstaten onderzoeken of de toegang tot of de uitoefening van een dienstenactiviteit in hun rechtsstelsel afhankelijk wordt gesteld van de volgende niet-discriminerende eisen: 3. De lidstaten controleren of de in lid 2 bedoelde eisen aan de volgende drie voorwaarden voldoen: 4. In het in artikel 38 bedoelde verslag over de wederzijdse beoordeling vermelden de lidstaten: 5. Leden 1 tot 4 zijn niet van toepassing op wetgeving op het gebied van diensten van algemeen economisch belang en socialezekerheidsregelingen, met inbegrip van verplichte ziekteverzekeringen. Hoofdstuk IV Vrij verkeer van diensten Afdeling 1 Administratieve samenwerking Artikel 16 Doeltreffendheid van de controle 1. De lidstaten zien erop toe dat de in hun nationale wetgeving vastgestelde bevoegdheden inzake het toezicht op en de controle van de dienstverrichter ook worden uitgeoefend wanneer de dienst in een andere lidstaat wordt verricht. 2. Lid 1 verplicht de lidstaat van primaire vestiging er niet toe om feitelijke verificaties en controles uit te voeren in de lidstaat waar de dienst wordt verricht. 3. De bevoegde instanties van de lidstaat waar de dienst wordt verricht, kunnen verificaties, inspecties en onderzoeken ter plaatse uitvoeren mits deze objectief gerechtvaardigd en niet-discriminerend zijn. Artikel 17 Wederzijdse bijstand 1. De lidstaten verlenen wederzijdse bijstand en nemen alle nodige maatregelen om efficiënt samen te werken bij de controle van de dienstverrichters en hun diensten. 2. De lidstaat van bestemming is verantwoordelijk voor het toezicht op de activiteiten van de dienstverrichter op zijn grondgebied. De lidstaat van bestemming verricht dit toezicht overeenkomstig lid 3. 3. De lidstaat van bestemming: 4. De lidstaten verstrekken onverwijld langs elektronische weg de informatie waarom door andere lidstaten of door de Commissie is gevraagd. 5. Wanneer zij kennis hebben gekregen van illegale gedragingen van een dienstverrichter, of van precieze feiten, die in een lidstaat tot ernstige schade kunnen veroorzaken, stellen zij de lidstaat van primaire vestiging daarvan onverwijld in kennis. 6. Wanneer de lidstaat van bestemming na verificaties, inspecties en onderzoeken overeenkomstig lid 3 te hebben verricht, constateert dat de dienstverrichter zich niet aan zijn verplichtingen heeft gehouden, kan hij deze overeenkomstig het nationale en het communautaire recht dwingen een borgsom te storten, of voorlopige maatregelen tegen hem nemen. Deze borgsom kan worden aangewend om besluiten en vonnissen in bestuurlijke, burgerrechtelijke en strafrechtelijke zaken ten uitvoer te leggen. Artikel 18 Wederzijdse bijstand bij verplaatsing van de dienstverrichter 1. De lidstaat van primaire vestiging is verantwoordelijk voor het toezicht op de dienstverrichter op zijn grondgebied, met name via controlemaatregelen op de plaats van vestiging van de dienstverrichter overeenkomstig lid 2. 2. De lidstaat van primaire vestiging: 3. De lidstaat van primaire vestiging kan niet weigeren om controle- of handhavingsmaatregelen op zijn grondgebied te nemen op basis van het motief dat de dienst in een andere lidstaat is verricht of schade heeft veroorzaakt. Artikel 19 Alarmmechanisme 1. Een lidstaat die kennis neemt van ernstige specifieke feiten of omstandigheden die ernstige schade aan de gezondheid of veiligheid van personen op zijn grondgebied of in andere lidstaten kunnen veroorzaken, stelt hiervan de lidstaat van oorsprong, de andere betrokken lidstaten en de Commissie onverwijld in kennis. 2. De Commissie bevordert en neemt deel aan het beheer van een Europees netwerk van instanties van de lidstaten met het oog op de tenuitvoerlegging van lid 1. 3. De Commissie zorgt, overeenkomstig de in artikel 39, lid 2, bedoelde procedure, voor het opstellen en regelmatig bijwerken van de richtsnoeren inzake het beheer van het netwerk, zoals bedoeld in lid 2. Artikel 20 Uitvoeringsmaatregelen De Commissie neemt volgens de in artikel 39 , lid 2, bedoelde procedure de nodige maatregelen tot uitvoering van artikel 17 en stelt de praktische regels vast voor de elektronische uitwisseling van informatie tussen de lidstaten , en met name inzake de interoperabiliteit van de informatiesystemen . Afdeling 2 Vrijheid van dienstverrichting en afwijkingen Artikel 21 Vrijheid van dienstverrichting 1. De lidstaten eerbiedigen het recht van dienstverrichters om een dienst te verlenen in een andere lidstaat dan waar zij gevestigd zijn. De lidstaat waar de dienst wordt verleend zorgt voor vrije toegang tot en vrije uitoefening van een dienstenactiviteit op zijn grondgebied. De lidstaten mogen de toegang tot en de uitoefening van een dienstenactiviteit op hun grondgebied niet afhankelijk maken van de naleving van eisen die niet voldoen aan de volgende beginselen: 2. De lidstaten mogen het vrije verkeer van diensten die worden verricht door een in een andere lidstaat gevestigde dienstverrichter niet beperken en onthouden zich daarbij met name van het stellen van de volgende eisen: 3. Deze bepalingen beletten de lidstaat waarnaar de dienstverrichter zich verplaatst niet om eisen aan het verrichten van een dienstenactiviteit te stellen als deze gerechtvaardigd zijn om reden van openbare orde, openbare veiligheid, milieubescherming en volksgezondheid. Ook beletten zij lidstaten niet om overeenkomstig het Gemeenschapsrecht hun voorschriften voor tewerkstelling toe te passen, ook die welke zijn vastgelegd in collectieve arbeidsovereenkomsten. 4. Uiterlijk ... (36) doet de Commissie, na raadpleging van de lidstaten en de sociale partners op Europees niveau, het Europees Parlement en de Raad een verslag over de toepassing van dit artikel toekomen, waarin zij nagaat of het dienstig is harmonisatiemaatregelen met betrekking tot de onder deze richtlijn vallende dienstenactiviteiten voor te stellen. Artikel 22 Algemene afwijkingen Artikel 21 is niet van toepassing op: Artikel 23 Afwijkingen in specifieke gevallen 1. In afwijking van artikel 21 kan een lidstaat tegen een in een andere lidstaat gevestigde dienstverrichter bij wijze van uitzondering een maatregel nemen betreffende: 2. De in lid 1 bedoelde maatregel kan alleen worden genomen wanneer aan alle volgende voorwaarden is voldaan: 3. De leden 1 en 2 laten de in communautaire besluiten vastgestelde bepalingen die het vrije verkeer van diensten waarborgen of afwijkingen daarop toestaan onverlet. Afdeling 3 Rechten van de afnemers van diensten Artikel 24 Verboden beperkingen De lidstaten leggen de afnemer geen eisen op die het gebruik van een dienst van een in een andere lidstaat gevestigde dienstverrichter beperken, en met name niet Artikel 25 Discriminatieverbod 1. De lidstaten zien erop toe dat op de afnemer geen discriminerende eisen van toepassing zijn die uitsluitend berusten op zijn nationaliteit of woonplaats. 2. De lidstaten zien erop toe dat de algemene toegangsvoorwaarden voor een dienst, die door de dienstverrichter openbaar toegankelijk worden gemaakt, geen discriminerende voorwaarden bevatten die uitsluitend betrekking hebben op de nationaliteit of woonplaats van de afnemer , onverminderd de mogelijkheid om verschillende toegangsvoorwaarden te stellen wanneer die verschillen rechtstreeks door objectieve criteria worden gerechtvaardigd. Artikel 26 Bijstand aan afnemers 1. De lidstaten zien erop toe dat de afnemers via het ene loket toegang hebben tot : Waar van toepassing, omvat het advies van de bevoegde instanties een eenvoudige gids met stapsgewijze uitleg. De informatie en bijstand moeten op duidelijke en eenduidige wijze worden aangeboden, gemakkelijk vanop afstand toegankelijk zijn, o.a. langs elektronische weg, en worden bijgewerkt. 2. De lidstaten kunnen de in lid 1 bedoelde taak overdragen aan een andere organisatie, zoals de Europese bureaus voor consumentenvoorlichting, de centra die tot het Europees buitengerechtelijk netwerk (EB-net) behoren, de consumentenverenigingen of de Euro Info Centres. Uiterlijk op ... (45) delen de lidstaten de namen en contactgegevens van de aangewezen organisaties aan de Commissie mede. De Commissie geeft deze informatie aan alle lidstaten door. 3. Om de in lid 1 bedoelde informatie te kunnen verstrekken richt de door de afnemer aangesproken organisatie zich tot de organisatie van de betrokken lidstaat. Deze moet de gevraagde informatie onverwijld verstrekken. De lidstaten zien erop toe dat de organisaties elkaar onderling bijstaan en alles in het werk stellen om doeltreffend samen te werken. 4. De Commissie stelt volgens de in artikel 39 , lid 2, bedoelde procedure de maatregelen tot uitvoering van de leden 1, 2 en 3 vast. Zij legt daarbij de technische details inzake de uitwisseling van informatie tussen de organisaties van verschillende lidstaten en met name de interoperabiliteit van de informatiesystemen vast. Artikel 27 Bijstand aan dienstverrichters 1. De lidstaten zorgen ervoor dat een dienstverrichter uiterlijk ... (46) de mogelijkheid heeft alle procedures en formaliteiten die overeenkomstig deze richtlijn vereist zijn voor de uitoefening van zijn dienstenactiviteit in een andere lidstaat, bij het ene loket af te wikkelen. 2. De artikelen 6 tot en met 8 zijn dienovereenkomstig van toepassing. Hoofdstuk V Kwaliteit van de diensten Artikel 28 Informatie over dienstverrichters en hun diensten 1. De Commissie en de lidstaten zien erop toe dat de dienstverrichters de volgende gegevens ter beschikking stellen aan de afnemers, aan het Europese ene loket en aan het ene loket in de gastlidstaten : 2. De lidstaten zien erop toe dat de in lid 1 bedoelde informatie naar keuze van de dienstverrichter: 3. De lidstaten zien erop toe dat de dienstverrichters de afnemer op diens verzoek de volgende aanvullende informatie verstrekken: 4. De lidstaten zien erop toe dat de in dit hoofdstuk bedoelde informatie die door de dienstverrichter moet worden verstrekt, helder en ondubbelzinnig en tijdig voor de sluiting van het contract of, indien er geen schriftelijk contract is, voor de verrichting van de dienst wordt meegedeeld of beschikbaar wordt gesteld. 5. De in dit hoofdstuk bedoelde informatieplicht komt bij de eisen die al in het Gemeenschapsrecht zijn vervat en belet de lidstaten niet de op hun grondgebied gevestigde dienstverrichters aanvullende informatie-eisen op te leggen. 6. De Commissie kan volgens de in artikel 39 , lid 2, bedoelde procedure de inhoud van de in de leden 1 en 3 van dit artikel bedoelde informatie met het oog op de bijzondere kenmerken van bepaalde activiteiten nader omschrijven en de praktische toepassingsbepalingen voor lid 2 vastleggen. Artikel 29 Beroepsverzekeringen en -waarborgen 1. De lidstaten kunnen verlangen dat dienstverrichters die diensten verrichten met een direct en bijzonder risico voor de gezondheid of veiligheid van de afnemer of een derde , of voor de financiële zekerheid van de afnemer, of met een milieurisico, verplicht een met het oog op de aard en omvang van het risico geschikte beroepsaansprakelijkheidsverzekering afsluiten , of verplicht zorgen voor een andere gelijkwaardige of qua doel in wezen vergelijkbare waarborg. De beroepsaansprakelijkheidsverzekering of -waarborg dekt ook de risico's van dergelijke diensten wanneer deze in andere lidstaten worden verricht. 2. De lidstaten kunnen eisen dat een dienstverrichter, die zich voor het eerst naar een andere lidstaat begeeft om er diensten te verrichten, de bevoegde instantie van de lidstaat van bestemming hiervan vooraf in kennis stelt door middel van een schriftelijke verklaring waarin de gegevens over zijn verzekeringsdekking of andere persoonlijke of collectieve beschermingsmiddelen met betrekking tot de beroepsaansprakelijkheid worden opgegeven. Deze verklaring moet elk jaar worden vernieuwd, als de dienstverrichter voornemens is om in de loop van dat jaar tijdelijk of occasioneel in deze lidstaat diensten te verrichten. De dienstverrichter mag deze verklaring in ongeacht welke vorm afgeven. 3. De lidstaten zien erop toe dat de dienstverrichters de afnemer alle informatie over de in lid 1 bedoelde verzekering of waarborgen verstrekken, met name de contactgegevens van de verzekeraar of de borg en de geografische dekking. 4. Wanneer een dienstverrichter zich op het grondgebied van een lidstaat vestigt of een dienstactiviteit verricht , verlangt deze van hem geen beroepsverzekering of financiële waarborg indien de dienstverrichter al door een gelijkwaardige of qua doel in wezen vergelijkbare waarborg is gedekt in een andere lidstaat waar hij al een vestiging heeft. Als een lidstaat een verzekering verlangt tegen financiële risico's die verbonden zijn aan de beroepsaansprakelijkheid, dan neemt deze lidstaat, van een dienstverrichter die gevestigd is op het grondgebied van een andere lidstaat, genoegen als bewijs met een attest betreffende zo'n verzekering dat is afgegeven door een bank of verzekeringsmaatschappij in de lidstaat waar de dienstverrichter is gevestigd. Indien de gelijkwaardigheid slechts gedeeltelijk is, kan de lidstaat voor de nog niet gedekte elementen een aanvullende waarborg eisen. 5. De leden 1 tot 4 laten de regelingen inzake beroepsaansprakelijkheidsverzekering of -waarborgen in andere communautaire besluiten onverlet. 6. In het kader van de uitvoering van lid 1 kan de Commissie volgens de in artikel 39 , lid 2, bedoelde procedure een lijst van diensten met de in lid 1 bedoelde kenmerken opstellen, alsmede gemeenschappelijke criteria vaststellen aan de hand waarvan kan worden bepaald of de in dat lid bedoelde beroepsaansprakelijkheidsverzekering of –waarborg met het oog op de aard en omvang van het risico geschikt is. Artikel 30 Productgaranties De lidstaten zien erop toe dat de dienstverrichters de afnemer op diens verzoek alle informatie verstrekken over het bestaan of ontbreken van garanties op de verrichte dienst, over de inhoud van die garanties en over de essentiële elementen voor de honorering ervan, met name hoe lang en waar zij gelden . Artikel 31 Commerciële communicatie voor gereglementeerde beroepen 1. De lidstaten trekken elk algeheel verbod op commerciële communicatie voor gereglementeerde beroepen in. 2. De lidstaten zien erop toe dat de commerciële communicatie voor gereglementeerde beroepen in overeenstemming is met de beroepsregels, die in overeenstemming met het Gemeenschapsrecht moeten zijn, betreffende met name de onafhankelijkheid, waardigheid en integriteit van de beoefenaren van het desbetreffende beroep en hun beroepsgeheim. Artikel 32 Multidisciplinaire activiteiten 1. De lidstaten zien erop toe dat op de dienstverrichters geen eisen van toepassing zijn die hen verplichten uitsluitend een bepaalde specifieke activiteit uit te oefenen of die het gezamenlijk of in partnerschap uitoefenen van verschillende activiteiten beperken. Dergelijke eisen kunnen echter wel aan de volgende dienstverrichters worden opgelegd: 2. Wanneer multidisciplinaire activiteiten zijn toegestaan, zien de lidstaten erop toe dat 3. De lidstaten zien erop toe dat de dienstverrichters de afnemer op diens verzoek alle informatie over hun multidisciplinaire activiteiten en partnerschappen en over de genomen maatregelen ter voorkoming van belangenconflicten verstrekken. Deze informatie moet zijn opgenomen in elk informatiedocument van de dienstverrichter waarin zijn diensten in detail zijn beschreven . Artikel 33 Kwaliteitsbeleid 1. De lidstaten treffen in samenwerking met de Commissie begeleidende maatregelen om dienstverrichters aan te moedigen vrijwillig de kwaliteit van de diensten te waarborgen, met name: 2. De lidstaten zien erop toe dat de afnemers en dienstverrichters gemakkelijk toegang hebben tot de informatie over de betekenis van de keurmerken en andere kwaliteitsaanduidingen voor diensten en over de criteria voor de toekenning ervan. 3. De lidstaten treffen in samenwerking met de Commissie begeleidende maatregelen om de beroepsorden en de kamers van koophandel van de lidstaten aan te moedigen op communautair niveau samen te werken om de kwaliteit van diensten te verbeteren, met name door de kwaliteitserkenning van dienstverrichters te vergemakkelijken. 4. De lidstaten treffen in samenwerking met de Commissie begeleidende maatregelen om de totstandbrenging van een kritische gedachtewisseling over de kwaliteit en gebreken van diensten aan te moedigen, met name door de ontwikkeling van vergelijkende proeven of tests op communautair niveau en de verspreiding van de resultaten ervan. 5. De lidstaten moedigen in samenwerking met de Commissie de ontwikkeling van vrijwillige Europese normen aan, teneinde de compatibiliteit tussen de diensten van dienstverrichters uit verschillende lidstaten, de informatie aan de afnemer en de kwaliteit van de diensten te verbeteren. Artikel 34 Geschillenbeslechting 1. De lidstaten treffen de nodige algemene maatregelen om ervoor te zorgen dat de dienstverrichters een adres, faxnummer of e-mailadres en een telefoonnummer verstrekken waar alle afnemers, met inbegrip van afnemers die in een andere lidstaat wonen, rechtstreeks een klacht kunnen indienen of informatie over de verrichte dienst kunnen vragen. Dienstverrichters verstrekken hun wettelijke adres indien dit niet hun gebruikelijke correspondentieadres is. 2. De lidstaten treffen de nodige algemene maatregelen om ervoor te zorgen dat de dienstverrichters onverwijld reageren op de in lid 1 bedoelde klachten en alles in het werk stellen om bevredigende oplossingen te vinden. 3. De lidstaten treffen de nodige algemene maatregelen om de dienstverrichters te verplichten aan te tonen dat zij aan de in deze richtlijn vastgestelde informatieverplichtingen voldoen en dat de verstrekte informatie juist is. 4. Wanneer voor de uitvoering van een gerechtelijk besluit een financiële waarborg vereist is, erkennen de lidstaten gelijkwaardige bij dienstverrichters of organisaties in andere lidstaten gestelde waarborgen. 5. De lidstaten treffen de nodige algemene maatregelen om ervoor te zorgen dat dienstverrichters die gebonden zijn aan een gedragscode of die lid zijn van een beroepsvereniging of -organisatie met een regeling voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting, de afnemer hiervan op de hoogte stellen, dit vermelden in elk document waarin hun diensten in detail zijn beschreven en aangeven hoe toegang kan worden verkregen tot gedetailleerde informatie over de kenmerken en toepassingsvoorwaarden van deze regeling. Artikel 35 Gegevens over de betrouwbaarheid van de dienstverrichter 1. De lidstaten verstrekken op verzoek van een bevoegde instantie van een andere lidstaat informatie over strafrechtelijke veroordelingen, over bestuursrechtelijke of tuchtrechtelijke sancties of maatregelen en over beslissingen betreffende frauduleuze faillissementen die door hun bevoegde instanties ten aanzien van een dienstverrichter zijn genomen en die rechtstreeks relevant zijn voor de vakbekwaamheid of de professionele betrouwbaarheid van de dienstverrichter . Een verzoek als bedoeld in dit lid dient naar behoren gemotiveerd te zijn, met name door aan te geven om welke redenen dergelijke informatie wordt gevraagd. 2. Elke lidstaat die de in lid 1 bedoelde informatie verstrekt, vermeldt daarbij of het gaat om een definitieve beslissing of dat beroep tegen de beslissing is ingesteld, en op welke datum mogelijk over dat beroep wordt beslist. Bovendien geeft hij aan op grond van welke nationale bepalingen de dienstverrichter is veroordeeld of hem een sanctie is opgelegd. 3. Bij de uitvoering van de leden 1 en 2 moeten de bepalingen inzake de bescherming van persoonsgegevens en de rechten van veroordeelden of personen aan wie een sanctie is opgelegd , ook indien dit geschiedt door een beroepsvereniging, in de betrokken lidstaten worden geëerbiedigd. Ter zake dienende informatie die openbaar is, moet voor de consument gemakkelijk toegankelijk zijn. Hoofdstuk VI Convergentieprogramma Artikel 36 Communautaire gedragscodes 1. De lidstaten treffen in samenwerking met de Commissie begeleidende maatregelen om de opstelling , met name door beroepsorganen, -organisaties en -verenigingen, op communautair niveau van gedragscodes die gericht zijn op de vergemakkelijking van het grensoverschrijdend verrichten van diensten of de vestiging van een dienstverrichter in andere lidstaat , met inachtneming van het Gemeenschapsrecht, aan te moedigen. 2. De lidstaten zien erop toe dat de in lid 1 bedoelde gedragscodes op afstand langs elektronische weg toegankelijk zijn. 3. De lidstaten zien erop toe dat de dienstverrichters op verzoek van de afnemer en in elk informatiedocument waarin hun diensten in detail zijn beschreven, aangeven welke gedragscodes op hen van toepassing zijn, alsmede het elektronische adres waar, en de talen waarin, deze codes kunnen worden geraadpleegd. Artikel 37 Aanvullende harmonisatie 1. De Commissie onderzoekt uiterlijk op ... (48) de mogelijkheid om voorstellen voor harmonisatiebesluiten over de volgende aspecten in te dienen: Artikel 38 Wederzijdse beoordeling 1. Uiterlijk op ... (49) dienen de lidstaten bij de Commissie een verslag in over beoordelingsplichtige eisen met de in artikel 15, lid 4 bedoelde informatie. 2. De Commissie stuurt de in lid 1 bedoelde verslagen naar de lidstaten, die binnen zes maanden hun opmerkingen over elk van de verslagen indienen. Binnen diezelfde termijn raadpleegt de Commissie de betrokkenen over de verslagen. 3. De Commissie legt de verslagen en de opmerkingen van de lidstaten voor aan het in artikel 39 , lid 1, bedoelde comité, dat opmerkingen kan maken. 4. In het licht van de in de leden 2 en 3 bedoelde opmerkingen dient de Commissie uiterlijk ... (50) * een samenvattend verslag in, eventueel vergezeld van voorstellen voor aanvullende initiatieven. Artikel 39 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité van vertegenwoordigers van de lidstaten, voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 40 Herzieningsclausule Na het in artikel 38 , lid 4, bedoelde samenvattende verslag dient de Commissie om de drie jaar bij het Europees Parlement en de Raad een alomvattend verslag in over de toepassing van deze richtlijn , met name van de artikelen 2 en 21 daarvan , eventueel vergezeld van wijzigingsvoorstellen. Artikel 41 Wijziging van Richtlijn 98/27/EG Aan de bijlage bij Richtlijn 98/27/EG wordt het volgende toegevoegd: 13. Richtlijn 2006/.. . /EG van het Europees Parlement en de Raad van … [ betreffende diensten op de interne markt ]* _________________ * PB L … . Hoofdstuk VII Slotbepalingen Artikel 42 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op ... (51) aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie die bepalingen onverwijld mede, alsmede een tabel ter weergave van het verband tussen die bepalingen en deze richtlijn. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 43 Deze richtlijn treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 44 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2005)0304 ) (1) , – gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0349/2005), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het advies van de Commissie regionale ontwikkeling ( A6-0023/2006 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien de komende internationale conferentie over innovatieve bronnen van financiering voor ontwikkeling, die van 28 februari t/m 1 maart 2006 te Parijs wordt gehouden, – gezien de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDO) en de op 14-16 september 2005 gehouden VN-Wereldtop ter evaluatie van de bij de verwezenlijking van de MDO gemaakte vorderingen, – gezien het rapport-Landau over "Nieuwe internationale financiële bijdragen ten behoeve van ontwikkeling", gepubliceerd in november 2003 in opdracht van president Chirac, – gezien de Verklaring van New York over actie tegen honger en armoede, die tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigd Naties van 2004 door meer dan 120 landen is ondertekend, – gezien het voorstel voor een internationale financieringsfaciliteit (IFF), die de hoeveelheid ontwikkelingshulp zou kunnen verdubbelen, voorgesteld door de minister van Financiën van het VK, Gordon Brown, – gezien de solidariteitsheffing op Franse vliegtickets, die op 1 juli 2006 in werking zal treden, – gezien het werkdocument van de Commissie inzake een analyse van een mogelijke bijdrage op basis van vliegtickets als nieuwe bron van financiering voor ontwikkeling (SEC(2005)0733), – gezien de "Verklaring over innovatieve bronnen van financiering van ontwikkeling" die door 79 regeringen is ondertekend, voorafgaande aan de VN-Wereldtop van september 2005, – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat een deugdelijk ontwikkelingsbeleid, ondersteund door een aanzienlijke hoeveelheid doeltreffende ontwikkelingshulp, van wezenlijk belang is om de armoedespiraal te doorbreken en de ontwikkelingslanden de mogelijkheid te bieden om hun economisch potentieel te benutten, B. overwegende dat geen enkele hoeveelheid ontwikkelingshulp ooit de armoedespiraal in ontwikkelingslanden zal kunnen doorbreken, zolang het hen ontbreekt aan voldoende capaciteit om de middelen te absorberen, goed bestuur te ontwikkelen en de corruptie te bestrijden, C. overwegende dat het voortgangsverslag 2005 betreffende de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling ondubbelzinnig vaststelt dat het doel de arme landen te helpen de MDO tegen 2015 te verwezenlijken, alleen kan worden gerealiseerd indien zowel de kwantiteit als de kwaliteit van de politieke en financiële steun worden opgevoerd, D. overwegende dat de Verklaring van New York over actie tegen honger en armoede de regeringen van de ontwikkelde landen oproept om concrete toezeggingen te doen voor de financiering van de MDO, E. overwegende dat alle innovatieve mechanismen een aanvulling moeten vormen op de officiële ontwikkelingshulp, willen zij een echte toegevoegde waarde verlenen aan de financiering van ontwikkeling; overwegende dat de lidstaten van de EU hun belofte gestand moeten doen om 0,7% van hun BNI aan officiële ontwikkelingshulp te besteden, en een tijdschema moeten vaststellen om dit doel in 2015 te bereiken, F. overwegende dat de Wereldbank schat dat er tenminste 50 miljard USD extra aan officiële ontwikkelingshulp nodig is om de millenniumdoelstellingen in 2015 te halen, G. overwegende dat de bijdragen aan het Wereldfonds ter bestrijding van aids, tuberculose en malaria minder dan 15% van het benodigde geld opleverden; H. overwegende dat het gebrek aan stabiliteit en voorspelbaarheid van hulp en financiering voor de ontwikkelingslanden een grote belemmering is geweest in de strijd tegen de armoede; overwegende dat verzekerde financiering nodig is, vooral voor belangrijke openbare diensten, zoals volksgezondheid en onderwijs, I. overwegende dat de door het VK voorgestelde internationale financieringsfaciliteit voor inenting internationaal steun heeft gevonden, waarbij het gaat om de gebruikmaking van tot dusverre te weinig gebruikte vaccins in meer dan 70 landen en om versterking van de vaccinatieprogramma's, 1. neemt met instemming ter kennis dat van 28 februari t/m 1 maart 2006 te Parijs een conferentie zal worden gehouden met het oogmerk vorderingen te maken op de weg naar een akkoord over internationale heffingen, met speciale aandacht voor een mogelijke heffing op vliegtickets; 2. dringt erop aan dat alle alternatieve methoden van financiering van ontwikkeling ook nieuwe, extra fondsen voor ontwikkeling moeten opleveren en de officiële ontwikkelingshulp niet moeten vervangen; 3. is zeer verheugd over het akkoord dat in juni 2005 in de Raad is bereikt over verdubbeling van de EU-steun aan ontwikkelingslanden en over verhoging door de lidstaten van hun officiële ontwikkelingshulp, teneinde uit te komen op 0,56% van het BNI in 2010 en op 0,7% van het BNI in 2015; 4. verwelkomt de hernieuwde toezeggingen van de internationale gemeenschap op de VN-Wereldtop om de millenniumdoelstellingen te verwezenlijken en duurzame ontwikkeling te bevorderen; betreurt het ontbreken van een precies tijdschema waar alle ontwikkelde landen zich aan moeten houden bij het streven naar tussentijdse en einddoelen van de millenniumdoelstellingen; 5. dringt er bij de ontwikkelde landen op aan hun beloften gestand te doen en hun nationale steunbudgetten naar 0,7% van het BNI op te trekken, en is van oordeel dat het zoeken naar innovatieve vormen van financiering geen excuus mag zijn om deze echte prioriteit te negeren; 6. beklemtoont dat een verhoging van de middelen gepaard moet gaan met een kwaliteitssprong, d.w.z. dat de effectiviteit van de steun moet worden vergroot door middel van de 3 c's - coördinatie, complementariteit en coherentie - , alsook door reductie van de transactiekosten bij de steunverlening, verbetering van de voorspelbaarheid en duurzaamheid van de steunmechanismen, snellere levering van de steun, verdere loskoppeling van de steun van beperkende voorwaarden, het vinden van oplossingen voor ondraagbare schuldenlasten, bevordering van goed bestuur en van de bestrijding van corruptie, en vergroting van de absorptiecapaciteit van de steunontvangers; 7. is verheugd over het idee van een proefproject voor een solidariteitsbijdrage op vliegtickets ter financiering van de bestrijding van hiv/aids en andere pandemieën en met het doel de MDO te halen; is eveneens verheugd over het vooruitzicht de financiering van ontwikkeling stabieler en voorspelbaarder te maken; 8. roept de lidstaten ertoe op actief deel te nemen aan de komende conferentie te Parijs en serieus te overwegen dit initiatief op te pakken; erkent echter dat belastingzaken die niet onder het harmonisatiebeleid van de EU vallen, tot de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten blijven behoren; 9. is verheugd over de deelneming van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië, Spanje en Zweden, die ruim USD 4 miljard hebben toegezegd voor de internationale financieringsfaciliteit voor inenting, welk bedrag zal worden gebruikt ter ondersteuning en uitbreiding van het werk van de Global Alliance for Vaccines and Immunisation; dringt er bij de andere lidstaten van de EU op aan bij te dragen aan de internationale financieringsfaciliteit voor inenting; 10. is verheugd, in het kader van innovatieve financiering, over de onlangs aangekondigde start van een trustfonds van de Commissie en de Europese Investeringsbank voor het financieren van Afrikaanse infrastructuurwerken; dringt aan op uitbreiding van de leningactiviteiten van de EIB in ontwikkelingslanden; 11. verzoekt de EU-instellingen en de regeringen om zorgvuldig de haalbaarheid te bestuderen van een wereldwijde loterij die acties tegen de honger in de wereld zou financieren, zoals voorgesteld door het Wereldvoedselprogramma in de vorm van het Voedselproject; 12. benadrukt dat, in de context van een uitermate gespannen begrotingssituatie, de volledige steun van de Europese burgers vereist is en dat met elk nieuw initiatief zorgvuldig moet worden omgegaan, om de acceptatie van de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid bij de Europese publieke opinie niet in gevaar te brengen; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringsleiders van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de speciale VN-gezant voor de MDO, de Wereldbank en het secretariaat van de OESO. Het Europees Parlement , – gelet op de artikelen 9 en 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, de artikelen 10 en 11 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de artikelen 6 en 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gelet op artikel 22 van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer, – gezien de reacties van de Hoge Vertegenwoordiger, Javier Solana, de Voorzitter van het Europees Parlement, Josep Borrell, en het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad, alsmede gezien de gezamenlijke verklaring van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de secretaris-generaal van de Organisatie van de Islamitische Conferentie, – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat de vrijheid van meningsuiting, gedachte, geweten en godsdienst is vastgelegd in de artikelen 9 en 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, B. overwegende dat deze vrijheden, evenals een duidelijke scheiding van kerk en staat, een fundamenteel onderdeel vormen van de ontwikkeling van de Europese democratieën, C. overwegende dat de gewelddadige protesten in diverse delen van de wereld gericht zijn tegen individuele lidstaten van de Europese Unie en de zogenoemde westerse wereld als geheel, en dat deze protesten hun aanleiding vonden in de publicatie op particulier initiatief van spotprenten die niet als officiële uitlatingen van enige staat kunnen worden opgevat, D. overwegende dat dit heeft geleid tot ten dele georganiseerde protesten en consumenten- en handelsboycots, alsook gewelddadige onlusten in de gehele wereld, met name in islamitische landen, E. overwegende dat de overweldigende meerderheid van de volkeren in de Europese Unie en ook van de landen die de gevolgen van deze ongelukkige gebeurtenissen ondervinden, hun hoop gevestigd hebben op een dialoog en vreedzame betrekkingen die op wederzijds respect en begrip zijn gebaseerd, en dat alleen groeperingen die hiertegen gekant zijn van de recente ontwikkelingen profiteren, F. overwegende dat de spotprenten die de aanleiding waren voor de protesten niet bevorderlijk zijn voor de dialoog die de EU voor het aanknopen van interculturele en interreligieuze banden heeft geïnitieerd, en overwegende dat de Europese Unie zich volledig blijft inzetten voor de verdere ontwikkeling en versterking van de banden met de betrokken landen, in een geest van wederzijdse samenwerking en een gemeenschappelijke visie op een versterking van de betrekkingen, G. overwegende dat vrije, onafhankelijke media een wezenlijk vereiste zijn om het recht op vrijheid van meningsuiting ten volle te kunnen eerbiedigen, en dat het beginsel van democratie waarop de Unie gegrondvest is hierdoor wordt verstevigd, 1. verdedigt de vrijheid van meningsuiting als zijnde een fundamentele waarde van de EU; is van oordeel dat het recht op vrije meningsuiting binnen de grenzen van de wet moet worden uitgeoefend, hand in hand moet gaan met persoonlijke verantwoordelijkheid en gebaseerd moet zijn op eerbiediging van de rechten en gevoeligheden van anderen; beseft dat in een democratie een permanent debat gevoerd moet worden om deze twee zaken met elkaar in evenwicht te kunnen brengen; 2. doet een beroep op allen die het recht op vrijheid van meningsuiting bezitten om de fundamentele waarden van de EU te ondersteunen- democratie, pluralisme, en verdraagzaamheid - en deze vrijheid niet te misbruiken door tot godsdiensthaat aan te zetten of xenofobe en racistische uitlatingen te verspreiden die gericht zijn op het uitsluiten van personen, ongeacht hun herkomst of godsdienstige overtuigingen; 3. onderstreept dat de vrijheid van meningsuiting, gedachte, geweten en godsdienst is vastgelegd in het Handvest van de grondrechten en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens; 4. is van oordeel dat van de vrijheid van meningsuiting altijd binnen de grenzen van de wet gebruik dient te worden gemaakt, hand in hand met zin voor verantwoordelijkheid en eerbiediging van de mensenrechten, godsdienstige gevoelens en overtuigingen, of het nu om het islamitische, christelijke, joodse of enig ander geloof gaat; 5. is van mening dat de vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van de pers universele rechten zijn die niet ondermijnd mogen worden door individuen of groepen die zich gekrenkt voelen door hetgeen is gezegd of geschreven; drukt tegelijkertijd zijn consideratie uit met degenen die zich beledigd voelen door de cartoons van de Profeet Mohammed, maar wijst erop dat eventuele beledigingen voor de rechter gebracht kunnen worden overeenkomstig de bestaande nationale en Europese wetgevingen; 6. veroordeelt het in brand steken van ambassades van lidstaten en de bedreiging van personen ten scherpste; betreurt dat bepaalde regeringen nalaten om geweld te voorkomen en dat andere regeringen gewelddaden toelaten; doet een beroep op de landen waar deze voorvallen hebben plaatsgevonden om duidelijk en op concrete wijze kenbaar te maken dat dergelijke incidenten in de toekomst niet getolereerd zullen worden; doet een beroep op alle staten om hun verplichtingen uit hoofde van het Verdrag van Wenen na te komen; 7. wijst erop dat vele van de landen waar het geweld en de demonstraties tegen de cartoons plaatsvonden, landen zijn waar de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering regelmatig worden geschonden; 8. verwelkomt de verklaringen en inspanningen van die leiders van Europese islamitische gemeenschappen en in Arabische landen die de gewelddadige aanvallen op ambassades en het verbranden van vlaggen krachtig hebben veroordeeld; 9. verklaart solidair te zijn met de journalisten in Jordanië, Egypte en Algerije die de moed gehad hebben de cartoons opnieuw te publiceren en van terzake doend commentaar te voorzien; veroordeelt hun arrestatie ten sterkste en dringt er bij de respectieve regeringen op aan alle aanklachten tegen hen te laten vallen; 10. onderstreept dat een boycot tegen één lidstaat in strijd is met het feit dat handelsovereenkomsten altijd met de EU als geheel worden gesloten; 11. betuigt in deze ongekende en moeilijke omstandigheden zijn volledige steun aan en solidariteit met Denemarken en de betroffen landen en volkeren; wijst op de solidariteitsclausule in artikel 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie; 12. steunt alle democratische krachten - politici, media en maatschappelijke organisaties - die het hoofd moeten bieden aan autoritaire of onderdrukkende godsdienstige regimes en die deze bestrijden; 13. veroordeelt de moord op priester Santoro door een religieuze fanaticus in Turkije, evenals de dood van alle andere slachtoffers van de recente gewelddaden; 14. verwelkomt het initiatief van Turkije om mee te werken aan de diplomatieke inspanningen en als bemiddelaar op te treden in dit conflict; 15. betreurt ten zeerste dat er in Europa en in de islamitische wereld kennelijk georganiseerde extremistische groeperingen zijn die er een voordeel in zien de huidige spanningen te laten escaleren en de spotprenten als voorwendsel voor de aanzetting tot geweld en discriminatie te gebruiken; constateert dat het merendeel van de bevolking in alle betrokken landen een andere mening is toegedaan en streeft naar vrede, stabiliteit en economische en culturele uitwisseling; 16. betreurt de hernieuwde en verergerde antisemitische en anti-Israëlische propaganda in een aantal Arabische landen en in Iran; wijst erop dat in deze landen regelmatig onterende en vernederende cartoons over joden worden gepubliceerd, daarmee overduidelijk demonstrerend dat zij verschillende normen hanteren voor de diverse religieuze gemeenschappen; 17. dringt aan op terugkeer naar een klimaat van een constructieve en vreedzame dialoog en verzoekt de plaatselijke politieke en religieuze leiders zich in te spannen om een eind aan deze gewelddadige acties te maken; 18. is van mening dat de bevordering van de dialoog tussen culturen en godsdiensten en het stimuleren van onderling begrip en respect een blijvende uitdaging zijn voor de geglobaliseerde wereld; 19. is er vast van overtuigd dat bij het uitstippelen van deze maatregelen ten volle gebruik zal worden gemaakt van het kader van samenwerking en dialoog met de partnerlanden in het Middellandse-Zeegebied en Azië; 20. herinnert eraan dat de Euromediterrane Parlementaire Vergadering (EMPA) het geëigende forum is om samen met de EU-partners van de zuidelijke oever van de Middellandse Zee te werken aan een democratische, pluralistische en verdraagzame samenleving die stoelt op de waarden van de mensenrechten; wenst dat deze kwestie tijdens de zitting van maart als prioriteit behandeld wordt; 21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Raad van Europa, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Organisatie van de Islamitische Conferentie en de Arabische Liga. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Bosnië-Herzegovina, met name die van 14 april 2005 over de stand van de regionale integratie in de westelijke Balkan (1) , die van 17 november 2004 over de militaire operatie "Althea" van de Europese Unie in Bosnië-Herzegovina (2) en die van 7 juli 2005 over Srebrenica (3) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad over de vooruitgang die Bosnië- Herzegovina heeft geboekt bij de tenuitvoerlegging van de prioriteiten die zijn opgenomen in het "Verslag van de Commissie aan de Raad over de stand van de voorbereidingen van Bosnië-Herzegovina op de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Europese Unie ( COM(2003)0692 def)" ( COM(2005)0529 ), – gezien het besluit van de Raad inzake de principes, prioriteiten en voorwaarden die zijn opgenomen in het Europees Partnerschap met Bosnië-Herzegovina (15267/05), met name de prioriteiten voor de korte en middellange termijn op het stuk van de politieke vereisten, – gezien de mededeling van de Commissie inzake het strategiedocument 2005 over de uitbreiding ( COM(2005)0561 ), – gezien de mededeling van de Commissie met als titel "De westelijke Balkan op weg naar de EU: consolidatie van stabiliteit en versterking van welvaart" ( COM(2006)0027 ), – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat in de Agenda van Thessaloniki duidelijk uitzicht op Europees lidmaatschap wordt geboden en ondubbelzinnig wordt gesteld dat de toekomst van de westelijke Balkan in de Europese Unie gelegen is, van zodra de betrokken landen voldoen aan vastgestelde criteria, en dat het stabilisatie- en associatieproces zich nog maar in het aanvangsstadium van het Europese integratieproces bevindt, B. overwegende dat de EU op 25 januari 2006 met Bosnië-Herzegovina onderhandelingen voor een stabilisatie- en associatieovereenkomst (SAO) heeft aangeknoopt en dat de Europese Unie zich blijft presenteren als een betrouwbare partner voor haar buren, die zich ertoe verplicht stabiele democratieën en welvarende economieën te bevorderen, in het perspectief van opneming in de EU, in het bijzonder waar het de westelijke Balkan betreft, C. overwegende dat het begin van de onderhandelingen de druk opvoert om institutionele hervormingen door te voeren en volledig effectieve, transparante en stabiele staatsinstellingen te creëren, die de nodige besluiten kunnen nemen met het oog op de overname en implementatie van de normen en waarden van de EU in de eigen wetgeving, D. overwegende dat er dringend behoefte is aan een goed functionerende overheidsadministratie en een efficiënt gerechtelijk apparaat, aan de invoering van moderne, niet-gesegregeerde onderwijssystemen en aan de nodige voorzieningen met het oog op de sociale en economische integratie van naar Bosnië-Herzegovina teruggekeerde vluchtelingen, en dat er in het algemeen meer en intensievere hervormingsmaatregelen nodig zijn om de economie concurrentiebestendiger te maken, E. overwegende dat het land, ondanks de enorme vooruitgang op tal van gebieden, nog altijd sterk etnisch verdeeld is en dat het verzoeningsproces nog niet is afgerond, F. overwegende dat er tussen de belangrijkste politieke krachten in Bosnië onderhandelingen op gang zijn gekomen met het oog op de herziening van de grondwet, naar aanleiding van de op 12-13 november 2005 in Brussel gevoerde besprekingen en van de Verklaring van Washington van 21 november 2005, die in overleg met het Vredesinstituut van de Verenigde Staten (US Institute for Peace) tot stand is gekomen; overwegende dat het de bedoeling is dat deze besprekingen, die tegen maart 2006 moeten zijn afgerond, resulteren in een grondwets- en institutioneel model waarmee etnische verschillen geleidelijk worden teruggedrongen en de erkenning van individuele rechten in de plaats treedt van collectieve rechten, G. overwegende dat Bosnië-Herzegovina met zijn huidige institutionele structuur niet in staat zou zijn het EU-acquis over te nemen en deel van de EU te worden, hoewel het land duidelijk vorderingen heeft gemaakt, o.a. bij de instelling van nieuwe instituties op staatsniveau, H. overwegende dat de nieuw aangestelde Speciale Vertegenwoordiger/Hoge Vertegenwoordiger voor Bosnië-Herzegovina van de EU, die het land door en door kent, heeft verklaard dat het thans van cruciaal belang is Bosnië-Herzegovina voor te bereiden op opneming in Europa en zich te concentreren op de economische ontwikkeling van het land, I. overwegende dat de NAVO met succes de missie van de Stabilisatiemacht (SFOR) heeft afgesloten, dat de Europese Unie op 2 december 2004 de verantwoordelijkheid heeft overgenomen en de Europese troepenmacht in Bosnië-Herzegovina (EUFOR-operatie Althea) op gang heeft gebracht, J. overwegende dat het Oostenrijkse voorzitterschap de westelijke Balkan-regio tot een van zijn prioriteiten heeft gemaakt en voornemens is diepgaand over de westelijke Balkan van gedachten te wisselen tijdens de informele bijeenkomst van ministers van Buitenlands Zaken in Salzburg op 10 en 11 maart 2006, 1. is ingenomen met de opening van onderhandelingen over de sluiting van een SAO en onderstreept dat het tempo van de onderhandelingen zal afhangen van het vermogen van de drie belangrijkste gemeenschappen in het land - de Bosniërs, de Serviërs en de Kroaten - om het eens te worden over het tijdschema van de hervormingen en over het vermogen van het land om deze uit te voeren; 2. neemt er nota van dat de gesprekken tussen de Servische, Kroatische en Bosnische leiders van politieke partijen, die op initiatief van een Amerikaanse niet-gouvernementele organisatie op gang waren gekomen en betrekking hadden op de herziening van bepaalde constitutionele mechanismen, medio januari 2006 zijn vastgelopen, waarbij evenwel een gedeeltelijk akkoord over verruiming van de bevoegdheden voor de premier en de uitbreiding van de centrale regering is bereikt; 3. verzoekt de regering, het parlement en alle partijen in Bosnië-Herzegovina energiek door te gaan met hun besprekingen, voortbouwend op datgene waarover reeds overeenstemming is bereikt met betrekking tot mogelijke institutionele hervormingen, die ten doel moeten hebben de waarden van democratie, mensenrechten en gelijkheid onder de burgers van Bosnië-Herzegovina daarin te integreren, de staatsstructuren te vereenvoudigen en de zelfvoorzieningscapaciteit van Bosnië-Herzegovina te versterken, waarbij etnische verdeeldheid in een geest van lokaal medezeggenschap moet worden overwonnen; 4. roept de Raad en de Commissie op, bij het gezamenlijk overleg inzake institutionele hervormingen een actievere rol te vervullen door de politieke krachten en burgers van het land in hun streven naar consensus te steunen; 5. is ingenomen met het besluit van de Raad om Christian Schwartz-Schilling tot Speciale Vertegenwoordiger/Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor Bosnië-Herzegovina te benoemen en verzoekt hem en de Commissie naar middelen te zoeken om de Bosnische leiders van de nodige politieke, technische en juridische bijstand te voorzien in hun pogingen het bestaande institutionele bestel te hervormen; 6. onderstreept dat het tempo van de hervormingen en de uitvoering daarvan zullen worden bepaald door de vraag in hoeverre de binnenlandse politieke spelers in staat zijn de verantwoordelijkheid voor het politieke proces in hun land op zich te nemen en daarin meer zeggenschap te krijgen; verzoekt de nieuwe Speciale Vertegenwoordiger/Hoge Vertegenwoordiger van de EU met terughoudendheid van zijn bevoegdheden gebruik te maken om de ontwikkeling van werkelijk sterke en democratische binnenlandse instellingen te bevorderen; 7. wijst erop dat het voor Bosnië-Herzegovina van groot belang is een resolute overgang te bewerkstelligen van vredesopbouw naar staatsopbouw, waarvan de constitutionele ontwikkeling deel uitmaakt; merkt op dat het tempo van de onderhandelingen over de sluiting van een SAO met name zal afhangen van de vooruitgang die wordt geboekt bij de opbouw van een adequaat rechtskader en een efficiënte overheidsadministratie; 8. roept de bevoegde autoriteiten en instellingen van het land ertoe op hun verplichtingen moeten nakomen om overeenkomstig de regels en het tijdschema die zijn overeengekomen de hervormingen uit te voeren en te voltooien met betrekking tot openbare omroep, politie, defensie en inlichtingendiensten, en om de nodige wetgeving in te voeren en toe te passen; 9. overwegende dat volledige medewerking met het Internationaal Tribunaal voor misdrijven in voormalig Joegoslavië een conditio qua non is voor nauwere betrekkingen met de EU en een essentieel element vormt voor volledige verzoening tussen de diverse componenten van de Bosnische maatschappij, teneinde de wonden van het recente tragische verleden te helen, 10. verzoekt de regeringsautoriteiten verhoogde inspanningen te leveren om het proces van terugkeer van vluchtelingen en ontheemden te voltooien, met name waar het het creëren van de voorwaarden betreft die nodig zijn voor een duurzame terugkeer (veiligheid van individuele personen, toegang tot hulp voor de wederopbouw, werkgelegenheid, gezondheidszorg, pensioenen, openbare voorzieningen en onderwijs); spreekt in deze samenhang zijn bezorgdheid uit over de situatie in de Posavina-regio en verlangt dat adequate hulp wordt geboden aan degenen die willen terugkeren; 11. benadrukt dat constitutionele hervormingen geen conditio sine qua non zijn en niet kunnen worden opgelegd, maar dat de onderhandelingen over de sluiting van een SAO zullen nopen tot de aanzienlijke vooruitgang wat de vervulling aangaat van alle in het Europees partnerschapsdocument vermelde voorwaarden; 12. steunt het initiatief om een waarheids- en verzoeningscommissie in te stellen, om in het reine te komen met het recente verleden en de problemen aan te pakken op het gebied van gerechtigheid en compensatie, teneinde verzoening tussen alle componenten van de Bosnische samenleving tot stand te brengen; 13. beklemtoont dat de voor oktober 2006 geplande parlementsverkiezingen van wezenlijk belang zullen zijn voor de toekomst van Bosnië-Herzegovina en voor de integratie van het land in de richting van Europa; doet een beroep op alle politieke leiders, partijen en autoriteiten om de noodzakelijke hervormingen voor te bereiden en door te voeren en alle nodige voorzieningen te treffen teneinde het houden van vrije, eerlijke en democratische verkiezingen te kunnen waarborgen; 14. is ingenomen met de hervormingen bij politie, defensie, BTW-diensten en openbare omroepen; wijst op de noodzaak van een alomvattend actieplan voor de hervorming van de overheidsinstellingen, waardoor de hervormingen sneller kunnen worden uitgevoerd; dringt aan op de voorbereiding en uitvoering van een adequaat actieplan voor de bestrijding van corruptie en op de snelle tenuitvoerlegging van de BTW-wetgeving en de hervorming van de politie; 15. wijst erop dat de door de EU gefinancierde functionele hervorming van het politiewezen opnieuw heeft aangetoond dat de incidentie van klassieke misdrijven in Bosnië-Herzegovina zeer gering is en het percentage opgeloste misdrijven juist vrij hoog; 16. verzoekt de regering meer aandacht te besteden aan de speciale behoeften van plattelandsgebieden en met de Commissie samen te werken bij de implementatie van de voor een goed functionerend landbouw- en plattelandsbeleid noodzakelijk gebleken hervormingen; 17. uit zijn voldoening over de nieuwe mededeling van de Commissie over de westelijke Balkan, die bedoeld is om de handel, de economische ontwikkeling, het personenverkeer, onderwijs en onderzoek, de regionale samenwerking en de maatschappelijke dialoog te bevorderen, als bijkomende stap in de richting van integratie van de landen van de regio in de Europese structuren; 18. roept opnieuw op tot intensievere samenwerking met de landen in de regio op het punt van grenscontroles, als onderdeel van een bredere strategie van de EU op het gebied van justitie en binnenlandse zaken voor de regio, en spreekt de hoop uit dat de geleidelijke versoepeling van de visumplicht die uit dit proces voortvloeit doorgang zal vinden; 19. verwelkomt de onlangs tussen Kroatië, Bosnië-Herzegovina en Servië en Montenegro gesloten overeenkomst inzake de terugkeer van vluchtelingen en herstelbetalingen voor eigendommen als een belangrijke stap in de richting van een oplossing voor de kwestie van de ca. 3 miljoen vluchtelingen en in eigen land ontheemden; verzoekt de Commissie en de lidstaten met aandrang hun bijdrage aan de wederopbouw van huizen en aan projecten voor duurzame economische ontwikkeling niet verder te reduceren en waar mogelijk de toekenning van donaties, leningen en investeringen afhankelijk te stellen van de werkgelegenheidskansen voor teruggekeerde vluchtelingen; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de regering van Bosnië-Herzegovina en de regeringen van de entiteiten van het land, en aan de Hoge Vertegenwoordiger voor Bosnië-Herzegovina. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de situatie in Wit-Rusland, met name zijn resolutie van 10 maart 2005 over Wit-Rusland (1) , zijn resolutie van 7 juli 2005 over de politieke situatie en de onafhankelijkheid van de media in Wit-Rusland (2) en zijn resolutie van 29 september 2005 over Wit-Rusland (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 juli 2001 over Wit-Rusland (4) , die werd aangenomen met het oog op de presidentsverkiezingen van 2001, de verslagen van de parlementaire trojka, samengesteld uit leden van het Europees Parlement en de Parlementaire Vergaderingen van de Raad van Europa en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) van 16 oktober 2000 over de politieke situatie in Wit-Rusland in het licht van de parlementaire verkiezingen van 15 oktober en van 4 oktober 2001 over de presidentsverkiezingen van 2001, en naar de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 26 januari 2006 over de situatie in Wit-Rusland op de vooravond van de presidentsverkiezingen, – gezien de toekenning van de Sacharov-prijs voor de vrijheid van denken aan de Wit-Russische Journalistenvereniging in december 2004, – gezien de conclusies van de Raad over Wit-Rusland na zijn bijeenkomst op 30 januari 2006 en gezien de verklaring van de Europese Unie en de Verenigde Staten op 3 februari 2006 over hun betrekkingen met Wit-Rusland, – gezien het verslag van het Office for Democratic Institutions and Human Rights van de OVSE van 31 januari 2006 inzake de behoeften voor het goede verloop van de verkiezingen, – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat op 19 maart 2006 in Wit-Rusland presidentsverkiezingen plaatsvinden, B. overwegende dat de presidents- en parlementaire verkiezingen in Wit-Rusland van 2000, 2001 en 2004 volgens de Europese Unie, de Raad van Europa en de OVSE niet voldeden aan de internationale normen, C. overwegende dat de Wit-Russische autoriteiten het campagne voeren door de onafhankelijke kandidaten belemmeren, bijvoorbeeld door een buitengewoon korte campagneperiode, buitengewoon lage financiële vergoedingen voor kandidaten, buitengewoon beperkte toegang tot de openbare en particuliere media en afhankelijkheid van de plaatselijke autoriteiten bij het kiezen van zalen voor bijeenkomsten met kiezers, terwijl de zittende president vrijwel onbeperkte toegang tot de media geniet, D. overwegende dat de vertegenwoordigers van de oppositie vrijwel uitgesloten worden van deelname aan kiescommissies, E. overwegende dat een aantal vooraanstaande oppositieleiders is opgesloten na processen op basis van twijfelachtige beschuldigingen, waarbij het verkiezingsproces wordt verstoord en het misbruik van het rechtsstelsel in Wit-Rusland voor politieke doeleinden en het gebrek aan een onafhankelijke rechterlijke macht in het land worden bevestigd, F. overwegende dat de Wit-Russische autoriteiten nieuwe regels in het leven hebben geroepen die beperkingen aan de vrijheid van reizen opleggen zowel voor Wit-Russische burgers in het buitenland als voor buitenlandse bezoekers in Wit-Rusland, G. overwegende dat de Wit-Russische autoriteiten een campagne hebben gelanceerd die sommige democratische landen die de Wit-Russische oppositie steunen, beschuldigen van destabilisatie van de politieke situatie in het land en van het ronselen van spionnen, H. overwegende dat het uiterst ongerust is over het arrest van 20 december 2005 van de hoogste economische rechtbank in Wit-Rusland om zijn aanvankelijk arrest te herroepen en opnieuw harde straffen tegen het Wit-Russische Helsinki-comité (BHC) uit te spreken, o.a. boetes en achterstallige belastingen die elke verdere activiteit onmogelijk maken, en nieuwe dreigementen met gerechtelijke vervolging aan het adres van de voorzitster en de hoofdboekhouder van het BHC, I. overwegende dat Wit-Rusland alsmaar sterker politiek geïsoleerd raakt en het enige Europese land is waarmee de Europese Unie -minstens- nog geen partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst heeft gesloten, J. overwegende dat de situatie met betrekking tot de onafhankelijkheid van de media en de vrijheid van meningsuiting in Wit-Rusland verder is verslechterd, waardoor de inwoners van Wit-Rusland niet de informatie kunnen krijgen die zij nodig hebben om vrij hun politieke mening te vormen en een democratische keuze te maken bij de aanstaande verkiezingen, K. overwegende dat de Commissie een nieuw project heeft opgezet dat bedoeld is voor steun aan democratische organisatie en vrijheid van informatie in Wit-Rusland, o.a. het opzetten van een radiozender in het Wit-Russisch en het Russisch, L. overwegende dat de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa heeft opgeroepen tot een gezamenlijke strategie met het EP en de OVSE inzake Wit-Rusland, M. overwegende dat geen verbetering is geconstateerd in verband met het onderzoek naar "verdwenen personen", vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vergadering en de rechten van minderheden, N. overwegende dat verschillende internationale instellingen waarvan Wit-Rusland een volledig geaccepteerd lid is, waaronder het ODIHR van de OVSE en de Parlementaire Vergadering van de OVSE, een uitnodiging hebben ontvangen om waarnemers te sturen voor de presidentsverkiezingen, maar dat het Europees Parlement en de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa - in tegenstelling tot bij de presidentsverkiezingen van 2001 - geen dergelijke uitnodiging hebben ontvangen en zelfs de mededeling hebben gekregen dat zij geen uitnodiging voor het waarnemen van de verkiezingen zullen ontvangen, 1. betreurt de aanhoudende verslechtering van de politieke situatie en de voortdurende schending van de burgerrechten en de mensenrechten bij de bevolking van Wit-Rusland; stelt met kracht de willekeurige aanvallen op de media, journalisten, oppositieleden, mensenrechtenactivisten en minderheden aan de kaak; veroordeelt het besluit van het Opperste Gerechtshof van Wit-Rusland om de Wit-Russische Unie voor jongeren en kinderen te ontbinden; 2. is ernstig bezorgd over het feit dat volgens de jongste verslagen over de omstandigheden waaronder de presidentsverkiezingen plaatsvinden, de voorbereidingen zich voltrekken tegen een achtergrond van toenemende druk op het maatschappelijk middenveld, onafhankelijke media en oppositiepartijen, die na de verkiezingen van 2004 niet meer vertegenwoordigd zijn in het parlement van Wit-Rusland; 3. geeft uitdrukking aan zijn solidariteit met en steun aan alle Wit-Russen die streven naar een onafhankelijk, open en democratisch Wit-Rusland als rechtsstaat; 4. roept de autoriteiten van Wit-Rusland op om zich bij de voorbereiding van de presidentsverkiezingen van maart 2006, bij de registratie en de controle van de kandidaten, tijdens de campagne en tijdens de verkiezingen zelf, strikt te houden aan de internationale normen; 5. veroordeelt de onlangs aangenomen 'antirevolutiewet', die de autoriteiten o.a. in staat stelt iedereen in Wit-Rusland op te sluiten die ervan verdacht wordt mensen op te leiden die deelnemen aan betogingen of hun opleiding te financieren of informatie over de situatie in Wit-Rusland verkeerd voor te stellen of te verspreiden in het buitenland of bij een internationale organisatie; dringt er bij de bevoegde Wit-Russische autoriteiten op aan om dit besluit te herzien en deze antirevolutiewet te verwerpen; 6. benadrukt dat de presidentsverkiezingen aan de volgende criteria moeten voldoen om als vrij en democratisch te worden erkend: 7. is verheugd over de uitnodiging van de Wit-Russische autoriteiten aan de OVSE/ODIHR waarnemingsmissie, maar dringt er bij de bevoegde Wit-Russische autoriteiten op aan om de OVSE/ODIHR-missie ongehinderd haar gang te laten gaan in Wit-Rusland en alle deelnemers aan deze waarnemingsmissie volledige en onbeperkte toegang te garanderen tot het land en alle aspecten van het verkiezingsproces; 8. betreurt ten zeerste dat het Europees Parlement en de Raad van Europa - in tegenstelling tot bij de presidentsverkiezingen van 2001 - geen uitnodiging hebben ontvangen om een waarnemingsmissie te sturen naar de presidentsverkiezingen en verzoekt de Wit-Russische autoriteiten beide instellingen zo spoedig mogelijk alsnog zo'n uitnodiging te sturen; 9. drukt de hoop uit dat er mogelijkheden zullen worden geschapen om het aantal internationale waarnemers met een kort mandaat te verhogen, door vertegenwoordigers van andere internationale organisaties uit te nodigen deze verkiezingen in Wit-Rusland waar te nemen; 10. verzoekt de Wit-Russische autoriteiten toe te staan dat er de dag van de verkiezingen zelf onafhankelijke opiniepeilingen worden gehouden; 11. moedigt de bevolking van Wit-Rusland aan om aan de komende presidentsverkiezingen deel te nemen; erkent het grote belang van deze verkiezingen waarvan de uitkomst van grote betekenis kan zijn voor de toekomst van Wit-Rusland en de wederopneming van het land in de internationale democratische gemeenschap; 12. beklemtoont andermaal dat de toekomstige ontwikkeling van de betrekkingen van de Unie met Wit-Rusland steeds zullen afhangen van de voortgang die wordt geboekt bij democratisering en hervorming van het land, en met name van transparante en eerlijke presidentsverkiezingen; 13. is van oordeel dat, indien de Wit-Russische autoriteiten niet in staat zijn vrije en eerlijke presidentsverkiezingen te waarborgen, de Commissie, de Raad en het Parlement verdere initiatieven moeten nemen, bijvoorbeeld uitbreiding van de lijst van personen aan wie een visum wordt geweigerd, met name voor diegenen die verantwoordelijk zijn voor vervalsingen tijdens de komende verkiezingen, of het bevriezen van de tegoeden van vertegenwoordigers van de Wit-Russische autoriteiten; 14. verzoekt de Raad en de Commissie een scherp oog te houden op de situatie in Wit-Rusland in de aanloop naar en tijdens de verkiezingen; verzoekt de Raad en de Hoge Vertegenwoordiger te overwegen een speciale vertegenwoordiger voor Wit-Rusland aan te stellen indien het respect voor democratische beginselen nog verder zou verslechteren; is ingenomen met de recente besluiten van de Commissie tot het op gang brengen en uitbreiden van onafhankelijke nieuws- en informatieprogramma's ten behoeve van de burgers van Wit-Rusland; verzoekt de Commissie een nieuwe strategie voor Wit-Rusland uit te stippelen indien de gang van zaken tijdens en na de verkiezingen niet aan de internationale democratische normen voldoet; 15. spreekt de verwachting uit dat deze strategie concrete voorstellen zal omvatten voor een flexibeler gebruik van de technische bijstand van de EU en de financiële steun aan het maatschappelijk middenveld, evenals maatregelen die gericht zijn op het herstel van de democratie in het land; 16. is ingenomen met de overdracht door de Commissie van 2 miljoen euro van TACIS naar het Europees Fonds voor mensenrechten en democratie, zodat meer ruimte en effectiviteit ontstaat in de contacten met de Wit-Russische samenleving; 17. verzoekt de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa, de Parlementaire Vergadering van de OVSE en het Amerikaanse Congres samen te werken met het Europees Parlement inzake Wit-Rusland; 18. verzoekt de Raad en de Commissie de kwestie Wit-Rusland op te nemen met de Russische autoriteiten om een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid vast te stellen voor de totstandbrenging van concrete democratische veranderingen in Wit-Rusland; 19. herhaalt zijn verzoek aan de Wit-Russische autoriteiten tot onmiddellijke vrijlating van Mikhail Marynich, Mikalai Statkevich en andere politieke gevangenen; verzoekt de Raad en de Commissie aan te dringen op de vrijlating van deze gevangenen en op een transparant onderzoek naar de 'verdwijning' van oppositieleiders; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, de regering van Wit-Rusland, het Amerikaanse Congres en de Parlementaire Vergadering van de OVSE en van de Raad van Europa. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad over risico- en crisisbeheer in de landbouw ( COM(2005)0074 ), – gezien het memorandum van de Commissie van 6 september 2005 (MEMO/05/302), dat een "vijfpuntenplan als reactie op de stijgende olieprijzen" instelt, – gezien de door het Europees Parlement aangevraagde studie "Risico- en crisisbeheer in de landbouw", – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A6-0014/2006 ), A. overwegende dat de risico's van landbouwproductie op verschillende niveaus ontstaan en dienovereenkomstig op verschillende manieren moeten worden geëvalueerd en uit de weg geruimd: B. overwegende dat het risicobeheer in de landbouw volgens de doelstellingen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) op de eerste plaats het belang van de gemeenschap moet dienen, door te garanderen dat de bevolking wordt voorzien van gezonde levensmiddelen en landbouwgrondstoffen en dat het milieu niet wordt vervuild, C. overwegende dat sedert de laatste hervorming van het GLB in juni 2003 de instrumenten voor markt- en prijsstabilisatie in toenemende mate zijn beperkt en zijn vervangen door ontkoppelde rechtstreekse betalingen aan de landbouwers, wat enerzijds een grotere marktgerichtheid van de landbouwers in de hand werkt maar anderzijds ook de bedrijfsriciso's van de productie kan verhogen, D. overwegende dat gelijktijdig met deze hervorming de "Cross Compliance" werd ingevoerd, die eisen stelt aan de landbouwers met betrekking tot milieu- en dierenbescherming, E. overwegende dat er geleidelijk een milieu ontstaat dat grotere risico's inhoudt dan het milieu van het recente verleden, aangezien zowel de diversiteit als de intensiteit en de frequentie van de landbouwrisico's waarschijnlijk zullen veranderen in slechte zin voor de landbouwers, en dat de veranderingen van de landbouwrisico's waarschijnlijk betrekking zullen hebben op de intensiteit en de frequentie van de natuurverschijnselen, op het economisch milieu en de daarmee samenhangende risico's, op het gebied van de technologische risico's, de maatschappelijke opvattingen over milieu en voedselveiligheid alsook het consumentengedrag, F. overwegende dat de risico's voor de landbouwproductie door klimaatverandering, bodemverval, watergebrek, erosie van genetische hulpbronnen en andere factoren zullen stijgen, G. overwegende dat ook er ook bijzondere risico's ontstaan door nieuwe technologieën zoals de toepassing van gentechnologie in de landbouw, die in verband wordt gebracht met onbekende toekomstige gevolgen voor levende organismen en voor het milieu, en dat deze moeten worden aangepakt volgens het voorzorgsbeginsel en het beginsel van aansprakelijkheid van de veroorzaker, H. overwegende dat het feit dat de Europese landbouw sterk afhankelijk is van fossiele brandstoffen voor bemesting, pesticiden en de werking van machines, risico's met zich meebrengt met het oog op schommelende olieprijzen en olieschaarste, welke moeten worden afgewend door besparingen en een verhoogd gebruik van hernieuwbare energiebronnen, I. overwegende dat landbouwverzekeringen zijn opgenomen in de overheidssteun die door de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is vastgelegd en dat handelspartners zoals de VS en Canada systematisch gebruik maken van interne steun voor inkomensverzekeringsregelingen in de landbouw als compensatie voor de gevolgen van natuurrampen, alsook van buitengewone betalingen voor dringende gevallen van rampschade of inkomensverlies door een verandering van de handelsprijzen (paragrafen 7 en 8 van Bijlage 2 van de WTO-overeenkomst inzake de landbouw), en dat zo een veiligheidsnet wordt gecreëerd dat een inkomensbeleid voor de landbouwers verzekert, een gegeven dat de EU niet over het hoofd kan zien, J. overwegende dat de drie door de Commissie overwogen opties voor risico- en crisisbeheer (verzekering tegen natuurrampen, onderlinge stabilisatiefondsen en inkomensgarantie) in feite geen voorzorgsmaatregelen voor risico- of schadevermindering zijn maar wel modellen voor financiering van de schadevergoeding in geval van schade, K. overwegende dat de Commissie voorstelt de maatregelen te financieren via de 1% modulatiegeld, meer bepaald via de nationale programma's voor plattelandsontwikkeling, wat volgens deskundigen de kredietbehoeften voor de voorgestelde maatregelen bij lange na niet zou dekken, L. overwegende dat jonge landbouwers bij uitstek kwetsbaar zijn voor crises en natuurrampen, omdat zij zich diep in de schulden hebben gestoken om hun bedrijf te kopen, M. overwegende dat de nieuwe lidstaten tot het jaar 2013 uitgesloten zijn van het modulatiemechanisme, dat voor de rechtstreekse inkomenssteun in die landen een mechanisme van geleidelijke invoering (phasing-in) wordt toegepast en dat derhalve moet worden gegarandeerd dat zij kunnen profiteren van andere GLB-middelen, De voorstellen van de Commissie Algemeen 1. verwelkomt het voornemen van de Commissie om verschillende opties voor risico- en crisisbeheer ter discussie te stellen, maar heeft bedenkingen bij de eenzijdige visie inzake compensatie en schadeloosstelling in de voorstellen; verzoekt de Commissie meer rekening te houden met voorzorgsmaatregelen ter vermindering van risico's en afwending van crises, zoals het gebruik van vaccinatie en beter toezicht op illegale importen; 2. meent dat de strategie voor risico- en crisisbeheer, met het oog op de ontwikkeling tot een meer coherent beleid, de volgende doelstellingen moet nastreven: 3. meent in verband met de communautaire financiering dat, indien een gemeenschappelijk beleidskader voor landbouwverzekeringen en -compensaties wordt goedgekeurd, de volgende ontwikkelingen mogelijk zijn: 4. wijst in dat verband op de toenemende schade die is ontstaan door klimaatsverandering en natuurrampen zoals overstromingen, droogte en branden, alsook op de schade die ontstaat door epidemieën van dierziekten en de versnelde internationale verspreiding ervan door dierentransporten en illegale importen; 5. is van mening dat de voorstellen van de Commissie onvoldoende rekening houden met de risico's en mogelijke crises die gepaard gaan met de liberalisering van de landbouwmarkten in het kader van de WTO-onderhandelingen; verzoekt daarom de Commissie een preciezere evaluatie te maken van instrumenten en maatregelen die scherpe prijsdalingen, marktcrises, inkomensverlies van landbouwers en alle obstakels voor de voortzetting van hun bedrijfsactiviteit kunnen voorkomen en efficiënt aanpakken; en verzoekt de Commissie de rol van kostprijsverhogende maatregelen op het terrein van dierenwelzijn en milieu te analyseren; 6. is van mening dat er in het Commissievoorstel rekening gehouden moet worden met crisissituaties op markten die van essentieel belang zijn voor communautaire producenten, die zijn ontstaan omdat derde landen beperkingen hebben opgelegd ten aanzien van de export van EU-landbouwproducten buiten de Gemeenschap; verzoekt de Commissie derhalve de definitie van crisissituaties dienovereenkomstig aan te vullen; 7. spreekt zich uitdrukkelijk uit tegen het opgeven van de communautaire preferentie; vindt een grondigere controle van de in de Unie en haar lidstaten toegepaste instrumenten en maatregelen voor risicopreventie en crisisbeheersing dringend noodzakelijk; wijst in dat verband vooral op de mogelijkheden van regeling van het aanbod om overproductie en prijsval te verhinderen, alsook op de nieuwe programma's voor plattelandsontwikkeling; vindt de gemeenschappelijke marktmaatregelen in uiterst gevoelige sectoren zoals de groenten- en fruitproductie gerechtvaardigd; en acht het noodzakelijk dat deze gehandhaafd worden in de aanstaande herziening van de gemeenschappelijke marktordeing (GMO) voor groenten en fruit; 8. dringt er bij de Commissie op aan niet alleen een vangnet te creëren voor crisissituaties in de GMO voor rundvlees, maar ook voor andere sectoren zoals groenten en fruit, wijn, varkensvlees en gevogelte; 9. vraagt de Commissie dat zij nagaat in hoeverre bepaalde bijzondere maatregelen doeltreffend zijn, bijvoorbeeld: 10. spreekt zich ten aanzien van de in het kader van de WTO overeengekomen verregaande vermindering van de douanerechten voor landbouwproducten ervoor uit om markttoegang te bestempelen als voorzorgsmaatregel waarmee economische, ecologische en sociale dumping kan worden verhinderd; vindt invoerheffingen op landbouwproducten nog steeds gerechtvaardigd als de producten worden voortgebracht onder voorwaarden die in strijd zijn met de mensenrechten en de internationale overeenkomsten en Europese wetgeving ter bescherming van dier en milieu; stelt voor om deze invoerheffingen in te voeren met het oog op de voedselzekerheid en de verhindering van crises in de getroffen ontwikkelingslanden; 11. is van mening dat de Commissie mogelijke financieringsbronnen zou moeten voorstellen voor de voorgestelde middelen in de nieuwe lidstaten; voor dat doel aangewende financiële middelen zouden niet mogen leiden tot verlaging van de steun die nieuwe lidstaten ontvangen in het kader van de rechtstreekse inkomenssteun en de plattelandsontwikkeling; 12. vindt cofinanciering van maatregelen voor risicopreventie en crisisbeheersing door de Commissie, de lidstaten, de landbouwindustrie en de landbouwbedrijven acceptabel, mits het verplicht kan worden opgelegd en het niet leidt tot ongelijkheid tussen lidstaten en groepen boeren; 13. spreekt zich, met het oog op de noodzaak en de risicovermijdende werking van de maatregelen voor plattelandsontwikkeling, uit tegen het voorstel van de Commissie om het risico- en crisisbeheer alleen met 1% modulatiegeld te financieren; vindt, gezien de uitdagingen, eerder een verhoging van de middelen voor risicopreventie, met inbegrip van de reserve, noodzakelijk; stelt in dat verband een uitzondering voor op de jaarperiodiciteit van de begroting om te kunnen voldoen aan schommelende behoeften in crisissituaties; 14. vraagt de Commissie, aangezien de omvang van de uit de modulatie afkomstige middelen van lidstaat tot lidstaat verschilt, dat zij nagaat of er voor de financiering van deze maatregelen alternatieve bronnen zijn die optioneel zijn voor de lidstaten, zoals bijvoorbeeld een percentage dat wordt vastgelegd op basis van de bruto waarde van hun landbouwproductie; 15. verzoekt de Commissie een kwantitatieve analyse te maken voor een betrouwbare inschatting van de effecten van de zich ontwikkelende olieschaarste, alsook mogelijke scenario's voor de aanpak van het probleem uit te werken, en te voorzien in de mogelijkheid van steun voor brandstofprijzen in periodes van buitengewone brandstofprijsstijgingen; vindt dat tegelijk de productie van energiegewassen aantrekkelijker moet worden gemaakt voor de producenten, door de productiesteun per hectare in het kader van Verordening (EG) nr. 1782/2003 van de Raad (1) aanzienlijk te verhogen; 16. verzoekt de Commissie na te gaan op welke manier landbouwers in het kader van rechtstreekse betalingen en programma's voor plattelandsontwikkeling kunnen worden gemotiveerd voor economische en andere methoden die risicobeperkend werken; 17. verzoekt de Commissie bij al haar acties op het gebied van risico- en crisisbeheer bijzondere aandacht te besteden aan de situatie van jonge landbouwers; 18. vindt dat het beleid van verzekering tegen crises in de landbouw gebaseerd moet zijn op flexibiliteit en een pluralistische benadering, aangezien de keuze van één enkel model voor crisisbeheersing niet efficiënt is, wegens het complexe karakter van de verzekeringssystemen en de nationale modulaties; In verband met optie 1: Cofinanciering van natuurrampen door particuliere verzekeringen 19. vindt dat binnen de waaier van verzekeringsinstrumenten, de verzekering een aanzienlijke rol vervult, en wel om de volgende redenen: 20. neemt met genoegen kennis van de overwegingen van de Commissie over de medefinanciering van door landbouwers betaalde verzekeringspremies tegen de gevolgen van natuurrampen of de ondersteuning van herverzekeringsregelingen; is van mening dat deze optie met zich meebrengt dat er aanzienlijk meer middelen uit de communautaire en nationale begroting ter beschikking worden gesteld dan de voorgestelde 1% van het modulatiegeld; is van mening dat de toegangsvoorwaarden zeer nauwkeurig moeten worden vastgesteld en dat tevens moet worden overwogen of er voor deze oplossing geen nationale begrotingsmiddelen uitgetrokken kunnen worden; 21. neemt kennis van het feit dat het systeem al bevredigend heeft gefunctioneerd in een aantal lidstaten en verzoekt de Commissie, op basis van bepaalde standaardrisico's (bijv. hagel, droogte of orkanen) voor bepaalde oogsten (bijv. graan, maïs of koolzaad), preciezere analysen voor te leggen over het aanbod, de kosten en de concurrentie van particuliere verzekeraars voor natuurrampen en dierziekten en deze te vergelijken met de bestaande kosten en bestedingen van de nationale en Europese overheidsdiensten; 22. verzoekt de Commissie een publieke verzekering te creëren die gefinancierd zou moeten worden door de Europese Unie voor de verschillende productiegebieden en -methoden, opdat met het oog op risicobeheer en crisisvoorkoming betere politieke raamvoorwaarden kunnen worden gecreëerd; 23. dringt er bij de Commissie op aan dat zij in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid een samenhangende en toegankelijke herverzekeringsregeling voor alle lidstaten invoert; In verband met optie 2: Onderlinge stabilisatiefondsen 24. verwelkomt de overweging van de Commissie om onderlinge stabilisatiefondsen van producenten te steunen; wijst in dat verband op de grote betekenis van producentenorganisaties, die door risicospreiding en bundeling van belangen tegenover de kapitaalmarkten en de particuliere verzekeringssector een efficiëntere verzekeringsbescherming kunnen bereiken; 25. wijst op de voordelen van collectieve verantwoordelijkheid bij sectorspecifieke of sectoroverschrijdende fondsen, waardoor met het oog op zowel gemeenschappelijke infrastructuren, de gebruikmaking van overheidssteun als de financiële reserves van producenten een hogere betrokkenheid, ook wat betreft de voorzorgsmaatregelen, kan worden verwacht; 26. verzoekt de Commissie de mogelijkheden na te gaan om landbouwers door termijngoederentransacties en prijsverzekeringen tegen de risico's van scherpe prijsdalingen of door particuliere verzekeringen tegen de risico's van volumeverlies in te dekken; 27. acht flankerende nationale en EU-maatregelen met het oog op het loskrijgen van particuliere kapitaalinvesteringen en bijdragen ten behoeve van belastingverlichting en kredietverruiming noodzakelijk om de deelname van de producenten aan de voorgestelde stabilisatiefondsen te vergemakkelijken; wijst met name op de instructieve eisen en voorstellen van het Europees Parlement in zijn Standpunt van 15 november 2000 (2) houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector varkensvlees; 28. verzoekt de Commissie de opties 1 en 2 uit te werken met het oog op een mogelijk onderscheid tussen sociaal en particulier risicobeheer en eventueel de steun naar bedrijfsgrootte en ondernomen acties voor crisispreventie te spreiden; Optie 3: Basisdekking tegen inkomenscrises 29. neemt nota van de voorstellen van de Commissie betreffende de basisdekking tegen inkomenscrises en is van oordeel dat deze kwestie moet worden behandeld in het kader van de toekomstige herziening van het GLB; 30. wijst op de problemen bij de vaststelling en toewijzing van claims van geleden schade en inkomstenderving die op nationaal niveau reeds bestaan; gaat ervan uit dat een dergelijk systeem veel administratieve rompslomp en hoge kosten met zich zal meebrengen; 31. verzoekt de Commissie overheidssteun voor inkomens in tijden van crises niet uit te bouwen in concurrentie met particuliere verzekeringsmodellen, maar veeleer particuliere verzekeringen betrouwbaar en efficiënt te maken door een gepaste aflegging van verantwoording en gepaste controlesystemen; 32. merkt op dat de Commissie in de eerste plaats moet zorgen voor een snel en soepel optreden in crisissituaties, waarin de tijdrovende administratieve rompslomp die de efficiëntie van de maatregelen hindert, tot een minimum wordt beperkt; o o o 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien zijn resolutie van 30 januari 1997 over de bosbouwstrategie van de Europese Unie (1) , – gezien de mededeling van de Commissie van 18 november 1998 over een bosbouwstrategie voor de Europese Unie ( COM(1998)0649 , – gezien de resolutie van de Raad van 15 december 1998 over een bosbouwstrategie voor de Europese Unie (2) , – gezien het speciaal verslag nr. 14/2000 van de Europese Rekenkamer over de maatregelen voor een milieuvriendelijker gemeenschappelijk landbouwbeleid (3) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie van de EU" ( COM(2005)0084 ) en het bijgevoegde werkdocument van de Commissiediensten over maatregelen en activiteiten die van 1999 tot 2004 in het kader van de EU-bosbouwstrategie zijn uitgevoerd, – gezien het speciaal verslag nr. 9/2004 van de Europese Rekenkamer over bosbouwmaatregelen in het kader van het plattelandsontwikkelingsbeleid (4) , – gezien de conclusies van de Raad Landbouw en Visserij van 30 mei 2005 betreffende "Bosbouw – EU-actieplan", – gezien de in opdracht van zijn bevoegde commissie door het Franse Office National des Forêts opgestelde studie van 21 juni 2005 over "Vooruitzichten voor de Europese bosbouwstrategie", – gezien het ontwerpadvies van het Comité van de regio's van 12 september 2005 met de titel " Verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie van de EU", – gezien het voorontwerp voor advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 4 augustus 2005 over de "Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement – Verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie van de EU", – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0015/2006 ), Algemene overwegingen A. overwegende dat aan de grondbeginselen van de EU-bosbouwstrategie, dat wil zeggen duurzaam bosbeheer en het behoud en de versterking van de multifunctionele rol van de bossen, met inbegrip van het behoud van de biodiversiteit, en van de daar in het wild levende dieren op basis van het subsidiariteitsbeginsel, door de uitwerking van het door de Commissie voorgestelde "EU-actieplan voor duurzaam bosbeheer" geen afbreuk wordt gedaan; in de overweging dat het bij de EU-bosbouwstrategie om een dynamisch proces gaat dat de integratie van nieuwe elementen toelaat; overwegende dat het EU-actieplan als aanvullend instrument moet worden beschouwd waardoor een betere afstemming van doelstellingen en maatregelen tussen de verschillende beleidslijnen tot stand kan komen, B. overwegende dat de bosbouw, indien hierin economische groei verzoend wordt met belangrijke milieuvereisten als het behoud van de beschermende functies en de biodiversiteit van bossen en met de ontwikkeling van de plattelandsregio's, een bijzonder duidelijke bijdrage levert tot het bereiken van verschillende doelstellingen van de strategieën van Lissabon en Göteborg; C. overwegende dat weliswaar noch het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap noch het verdrag tot vaststelling van een Grondwet in een rechtsgrondslag voor een gemeenschappelijk bosbouwbeleid voorziet, maar dat de invloed van uiteenlopende communautaire beleidsmaatregelen op de bossen sedertdien voortdurend is toegenomen, D. overwegende dat de lidstaten ten dele zeer verschillende definities van het bos hanteren, waardoor een evaluatie van de gemeenschappelijke maatregelen op bosbouwgebied slechts in beperkte mate mogelijk is, E. vaststellende dat bij alle besluiten over de Europese bossen ervan moet worden uitgegaan dat deze zeer verschillend van aard zijn en met zeer uiteenlopende ecologische uitdagingen worden geconfronteerd; Strategie-element 1: Actieve participatie in internationale processen inzake de bosbouwsector F. overwegende dat de lidstaten aan het verzoek van de Raad inzake de Europese bosbouwstrategie hebben beantwoord door actief deel te nemen aan alle internationale processen met betrekking tot de bosbouwsector, G. het belang benadrukkend van bosecosystemen voor het behoud van de biodiversiteit in overeenstemming met de uit internationale overeenkomsten voortvloeiende verplichtingen; overwegende dat het bij deze verplichtingen onder andere gaat om het Verdrag inzake biologische diversiteit (Rio 1992) en om de doelstelling de achteruitgang van het aantal dier- en plantensoorten tegen 2010 te stoppen (EU-bijeenkomst in Göteborg 2001; Johannesburg 2002); in de overtuiging dat het voor een succesvolle naleving van deze verplichtingen van het grootste belang is voldoende gebieden als natuurreservaten aan te wijzen en de bosbouwmethoden, samen met de ruimtelijke ordening, beter af te stemmen op de biologische voorwaarden; Strategie-element 2: Omzetting van de internationale verplichtingen door nationale bosbouwprogramma's H. overwegende dat de nationale en subnationale bosbouwprogramma's het centrale instrument voor het bereiken van de doelstellingen van de EU-bosbouwstrategie vormen en voor overeenstemming en samenhang tussen de nationale beleidsvoorwaarden en internationale verplichtingen moeten zorgen, Strategie-element 3: Verbetering van de coördinatie, communicatie en coöperatie op alle beleidsgebieden die raakvlakken hebben met de bosbouwsector I. overwegende dat er niets is veranderd aan de reeds in 1998 beklemtoonde fundamentele noodzaak om de coördinatie, communicatie en coöperatie op alle beleidsgebieden van de Gemeenschap die betrekking hebben op de bosbouwsector (landbouw, milieu, energie, onderzoek, industrie, interne markt, handel en ontwikkelingssamenwerking) zowel binnen de Commissie als tussen de Commissie en de lidstaten en tussen de lidstaten onderling te verbeteren, Strategie-element 4: Bevordering van duurzaam bosbeheer in het kader van het beleid tot behoud en ontwikkeling van het platteland J. overwegende dat het beleid inzake plattelandsontwikkeling op Gemeenschapsniveau het hoofdinstrument voor de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie vormt, wat eveneens tot uitdrukking komt in het feit dat tussen 2000 en 2006 in het kader van het plattelandsbeleid 4,8 miljard EUR voor bosbouwmaatregelen ter beschikking werd gesteld, waarvan de ene helft voor de bebossing van landbouwgrond en de andere helft voor overige bosbouwmaatregelen werd gebruikt, Strategie-element 5: Bescherming van de bossen in Europa K. overwegende dat de bosbouw economisch, ecologisch, sociaal en cultureel duurzaam moet worden bedreven en dat bosbescherming, bosschade-inventarisatie, het herstel van beschadigde bossen alsmede de waarborging van de milieuprestaties, bovenal de regulering van de waterkringloop, essentiële onderdelen van duurzame bosbouw zijn; overwegende dat een centrale doelstelling met betrekking tot bossen in het behoud van hun gezondheid en levensvatbaarheid bestaat, door ze voor bosbranden en luchtvervuiling, maar ook voor een belasting van bodem en water en andere door ziekten, plaagorganismen of erosie veroorzaakte schade te beschermen, L. in de hoop dat de biodiversiteit in de bosgebieden kan worden behouden, en erop aandringend dat de wildpopulaties, waarvoor bossen de natuurlijke biotoop vormen, met het oog op het duurzaam behoud van deze soorten worden beheerd en gebruikt, waarbij dient te worden gelet op een evenwicht tussen bosbestand en wildpopulaties, M. overwegende dat de maatregelen ten behoeve van de plattelandsontwikkeling evenwel niet voldoende zijn voor een doeltreffende preventie en bestrijding van bosbranden, die de hoofdoorzaak voor de teloorgang van de bossen in de Europese Unie zijn en een van de redenen vormen waarom er in vele Europese regio's sprake is van versnelde verwoestijning; verder het gebrek betreurend aan coördinatie tussen de programma's die op regionaal en nationaal niveau worden uitgevoerd; overwegende dat het noodzakelijk is de coördinatie van die programma's te versterken door een stelsel van strategische communautaire richtsnoeren te formuleren opdat de preventiemaatregelen die door de verschillende nationale en/of lokale overheden worden getroffen op elkaar aansluiten; van mening dat de Commissie iedere regio dient aan te bevelen een alomvattende strategie voor de bosbrandbestrijding op te stellen en met de lidstaten samen te werken; van mening dat een dergelijke strategie zich eveneens moet uitstrekken tot de verhouding tussen de landbouw en het bosmilieu, de specifieke risico's van het gebied en de preventieve maatregelen die tegen deze risico's worden genomen, N. de aandacht vestigend op regio's die herhaaldelijk door grote bosbranden zijn getroffen, en in solidariteit met deze regio's; overwegende de vaststelling dat zowel de problemen in verband met bosbranden als ook de voorwaarden voor de bestrijding daarvan in de afzonderlijke lidstaten zeer van elkaar verschillen; erop wijzend dat de ervaring leert dat lokale betrokkenheid en inspanningen evenals een ontwikkeling weg van brandgevaarlijke monoculturen in de bosbouw, met name wat betreft eucalyptus, doorslaggevend zijn voor een doeltreffende preventie en bestrijding van bosbranden; O. overwegende dat het nieuwe financiële instrument voor het milieu (LIFE+) van cruciaal belang is voor de bescherming van alle Europese bossen door middel van maatregelen ter controle op en voorkoming van de factoren die tot een achteruitgang van de bossen bijdragen, met inbegrip van bosbranden, Strategie-element 6: Bescherming van tropische bossen P. overwegende dat de illegale kap van tropisch hout ernstige ecologische, economische en sociale schade aanricht, niet alleen in de landen van oorsprong, maar ook in de landen in de gematigde klimaatzones, aangezien daardoor aanzienlijke verstoringen op de markt voor houtproducten ontstaan, Q. verheugd dat het actieplan FLEGT (Wetshandhaving, bestuur en handel in de bosbouw) van de Commissie, dat in het leven werd geroepen om het probleem van de illegale houtkap tegen te gaan; erop wijzend dat de illegale houtkap enerzijds aanzienlijke ecologische en maatschappelijke problemen tot gevolg heeft en een verstoring van de handel in houtproducten veroorzaakt en economische schade aan het bosbedrijf berokkent; overwegende dat een succesvolle bestrijding van de handel in illegaal gekapt hout in belangrijke mate afhangt van de uitbanning van de aan dit probleem ten grondslag liggende factoren, zoals onduidelijkheid over eigendom, corruptie en armoede; overwegende dat het bovendien van belang is dat gevoelige sancties en straffen worden opgelegd aan mensen en bedrijven die in illegaal gekapt hout handelen; R. overwegende dat een groot deel van het in de Europese Unie geïmporteerde hout in de vorm van bewerkte producten aankomt, waarvan een deel uit illegaal gekapt hout is vervaardigd; de Commissie verzoekend, teneinde het verbod op de invoer van dergelijke illegale bosbouwproducten te vergemakkelijken, te overwegen om de douanecodex van de Gemeenschap en de oorsprongsregels voor niet-preferentiële goederen met betrekking tot hout te wijzigen zodat het laatste land waar de bewerking van de uit natuurlijke hulpbronnen vervaardigde producten plaatsvindt, verplicht wordt de legale oorsprong van de grondstoffen aan te tonen; Strategie-element 7: Beperking van de klimaatverandering en bijdrage tot een duurzame energievoorziening S. overwegende dat, gezien het feit dat koolstof wordt opgeslagen in biomassa en bodem, de bossen een belangrijke functie als koolstofputten in de koolstofcyclus vervullen; overwegende dat, door de regeneratie van bossen te verzekeren en hun productiviteit te behouden en door intensiever gebruik te maken van koolstofneutrale bosbouwproducten, de koolstofcyclus wordt gewaarborgd en verbreed; overwegende dat bossen hernieuwbare en koolstofneutrale energie leveren en bijdragen aan een duurzame energiemix van de Europese Unie en dat bossen en bosbouwproducten aldus bijdragen aan het vertragen van de opwarming van de aarde en het broeikaseffect en aan het behalen van de milieudoelstellingen van de Europese Unie (zoals het Protocol van Kyoto), T. overwegende dat een groter gebruik van hernieuwbare energiebronnen op basis van bosbouwproducten er tevens toe zal bijdragen het energietekort in de Europese Unie te reduceren en de teelt van energieplanten als vervangingsmiddel of alternatief te intensiveren in gebieden die door overproductie worden gekenmerkt of door bepaalde hervormingen gemeenschappelijke ordeningen der markten worden getroffen, Strategie-element 8: Bevordering van concurrentievermogen, werkgelegenheid en inkomens in de op bosbouw gebaseerde sector U. overwegende dat de bosbouw- en de houtsector in het gemeenschappelijk economisch ontwikkelingsbeleid tot nu toe niet duidelijk genoeg naar voren zijn gekomen, maar altijd nog als bijzaak worden beschouwd, hoewel deze branche velen werkgelegenheid biedt, een aanzienlijke omzet maakt en een positief effect op de levensvatbaarheid van het platteland heeft, V. overwegende dat de bossen niet alleen in ecologisch opzicht van zeer grote betekenis voor de levenskwaliteit zijn, maar ook economisch gezien belangrijke bosbouwproducten opleveren, W. overwegende dat de Commissie de multifunctionaliteit van de bossen weliswaar erkent, maar dat deze functie veelal niet overeenkomstig haar potentieel voor de economie van de betreffende gebieden en het inkomen van de plaatselijke bevolking wordt gewaardeerd, X. overwegende dat goede voorwaarden voor de bosbouw nodig zijn, evenals een sterk bewustzijn voor de diverse oogmerken van het bosbeheer, opdat de Unie de verschillende doelstellingen van haar milieubeleid kan bereiken; Strategie-element 9: Bevordering van onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten met betrekking tot de bosbouw Y. overwegende dat de bosbouw alleen dan aan de eisen met betrekking tot mededinging en duurzame ontwikkeling kan voldoen wanneer deze sector in staat is nieuwe en innovatieve concepten en technologieën te ontwikkelen en wordt behoed voor onevenredige voorwaarden, voortkomend uit algemene verplichtingen, die de economische winstgevendheid beperken, Z. het belang beklemtonend van breed onderzoek op het gebied van hout voor het bereiken van de doelstellingen van de Europese Unie met betrekking tot het concurrentievermogen en het milieu; merkt op dat hout een grondstof is met vele eigenschappen, zoals chemicaliën, waarvan tot op heden nog geen nuttig gebruik wordt gemaakt, en dat gepaste middelen dienen te worden geïnvesteerd in onderzoek naar en in de ontwikkeling van markttoepassingen voor deze eigenschappen; overwegende dat een sterker gebruik van hout, bijvoorbeeld in de bouw-, de papier- en de energiesector, ertoe kan bijdragen het gebruik van niet-hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen te verminderen, AA. overwegende dat het noodzakelijk is nieuwe methoden die gebruik maken van satellieten en andere geavanceerde technologieën voor het voorkomen en blussen van bosbranden te ontwikkelen en te onderzoeken, en deze niet alleen in bossen in te zetten, maar ook ter bescherming van de burgerbevolking; Strategie-element 10: Bevordering van duurzaam bosbeheer door onderwijs- en opleidingsprogramma's AB. overwegende dat de op de bosbouw gebaseerde sector in de Europese onderwijs- en opleidingsprogramma's tot nog toe nauwelijks in aanmerking wordt genomen, Strategie-element 11: Bevordering van duurzaam bosbeheer door informatie- en communicatiestrategieën AC. overwegende dat de mogelijkheden van de Europese Unie om duurzaam bosbeheer via informatie- en communicatiestrategieën te ondersteunen in het kader van de EU-bosbouwstrategie tot nu toe veel te weinig zijn benut, Algemene opmerkingen 1. steunt de Commissie in haar opvatting dat de verdere ontwikkeling van het Gemeenschapsbeleid door de besluiten van de top van Lissabon (2000) en Göteborg (2001) en door het zesde milieuactieprogramma (2002) en de GLB-hervorming (2003) alsmede door de uitbreiding (2004) tot een sterkere integratie en samenwerking tussen de lidstaten op het terrein van de Europese bosbouwstrategie in het algemene kader van het Europees beleid zou moeten leiden; ondersteunt derhalve het initiatief van de Commissie tot het opstellen van een "EU-actieplan voor duurzaam bosbeheer", dat een looptijd van vijf jaar zou moeten hebben; benadrukt dat dit in nauw overleg met de lidstaten en de regio's en met raadpleging van de betrokken belangenorganisaties dient te worden ontwikkeld; stelt vast dat de EU-bosbouwstrategie als referentiekader voor bosgerichte beleidsmaatregelen, -initiatieven en -acties een bepalende invloed heeft gehad op de manier waarop de dag van vandaag over de bosproblematiek wordt nagedacht; is van mening dat wegens de veranderende beleidscontext in de toekomst een meer gestructureerde en proactieve benadering van het beheer van de bossen van de Unie noodzakelijk is; 2. is van oordeel dat de Commissie en de Raad op grond van de veelvuldige uitwerkingen van de sectoriële beleidsmaatregelen van de Gemeenschap op de bossen en op grond van de strategieën van Lissabon en Göteborg de mogelijkheden dienen te laten onderzoeken om voor bossen een specifieke rechtsgrondslag in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap of in een toekomstig ontwerp van grondwet te scheppen; roept ertoe op om het subsidiariteitsbeginsel bij alle bosgerichte besluiten in bijzondere mate in acht te nemen zolang het de Europese Unie aan een eigen rechtsgrondslag, specifiek voor bossen, ontbreekt; 3. roept de lidstaten en de Commissie op naar een gemeenschappelijk begrip en een uniforme uitleg van de term "bos" te streven, opdat de beoordeling van communautaire maatregelen met betrekking tot de bossen in de toekomst beter dan tot dusverre mogelijk wordt; Strategie-element 1: Actieve participatie in internationale processen inzake de bosbouwsector 4. is derhalve ingenomen met het feit dat de lidstaten en de Commissie in een dynamische dialoog in het kader van de ministeriële conferentie over de bescherming van de bossen in Europa (MCPFE) tot een gemeenschappelijke visie inzake duurzaam bosbeheer zijn gekomen, en pleit ervoor hiermee sterker rekening te houden in het politieke besluitvormingsproces; 5. verwelkomt de actieve deelname van de lidstaten aan alle internationale processen met betrekking tot de bosbouwsector en wijst erop dat op de Wereldtop over ontwikkeling van Johannesburg in 2002 benadrukt werd dat duurzame bosbouw een instrument is voor het verwerkelijken van de overige millenniumdoelstellingen, en onderstreept bovendien het feit dat de regeringen van de betrokken landen zich hebben verplicht tot een bindend actieplan met talrijke bosgerichte besluiten; 6. roept de Commissie en de lidstaten op om ter gelegenheid van de zesde zitting van het Bossenforum van de Verenigde Naties (UNFF) in februari 2006 de conclusies van de Raad van 26 april 2005 om te zetten volgens welke een wettelijk bindend instrument het beste middel is voor een duurzaam bosbeheer in ecologisch en sociaal opzicht; 7. onderstreept dat de Europese Unie in het kader van het internationaal en gemeenschappelijk milieubeleid een samenhangende benadering dient te volgen waarbij de multifunctionele rol van de bossen in aanmerking wordt genomen en wordt geëerbiedigd; benadrukt dat daarbij een brede participatie van de betrokkenen en een transparant voorlichtingsbeleid moeten worden gewaarborgd; Strategie-element 2: Omzetting van de internationale verplichtingen door nationale bosbouwprogramma's 8. verzoekt de Commissie en de lidstaten de in de MCPFE ontwikkelde benadering als algemeen instrument voor de nationale bosbouwprogramma's ten uitvoer te leggen en daarbij criteria te formuleren teneinde de omzetting van de doelstelling te kunnen evalueren; Strategie-element 3: Verbetering van de coördinatie, communicatie en coöperatie op alle beleidsgebieden die raakvlakken hebben met de bosbouwsector 9. acht ondanks de door de oprichting van een Interdienstengroep van de Commissie (Inter-Service Group on Forestry) geboekte vorderingen een verdere verbetering van de coördinatie tussen de verschillende met bosbouwkwesties belaste directoraten-generaal noodzakelijk; stelt voor om naast de bestaande horizontale integratie van de met bosbouwvraagstukken belaste Commissiediensten de mogelijkheid van een verticale integratie dwars door alle niveaus van de Commissiediensten heen en met een verankering in het Secretariaat-generaal te onderzoeken; stelt met het oog hierop voor om binnen het Secretariaat-generaal van de Commissie een eenheid aan te wijzen die zich aan de coördinatie van het bosbeleid wijdt; 10. stelt voor het Permanent Comité voor de bosbouw te versterken door een uitbreiding en verduidelijking van zijn bevoegdheden, bijvoorbeeld in het kader van de opstelling en evaluatie van de actieplannen en de evaluatie van de nationale bosprogramma's; Strategie-element 4: Bevordering van duurzaam bosbeheer in het kader van het beleid tot behoud en ontwikkeling van het platteland 11. is voorts van mening dat voor de bosbouwmaatregelen in het kader van Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad van 17 mei 1999 (5) inzake steun voor plattelandsontwikkeling, die door de lidstaten dienen te worden omgezet en door de Europese Unie worden gecofinancierd, doeltreffende controlesystemen moeten worden gecreëerd, waarbij de aanbevelingen van de Rekenkamer inzake de uitvoering van bosbouwstrategie dienen te worden geïmplementeerd; 12. roept de Commissie en de lidstaten op bij het opstellen van de plattelandsontwikkelingsprogramma's sterker rekening te houden met de doelstellingen en maatregelen van de EU-bosbouwstrategie en het EU-actieplan voor duurzaam bosbeheer; Strategie-element 5: Bescherming van de bossen in Europa 13. roept de Commissie en de lidstaten op om in het EU-actieplan voor duurzaam bosbeheer doeltreffende maatregelen ter preventie en bestrijding van rampen (bosbranden, stormen, insecten en droogte) op te nemen; herinnert de lidstaten eraan om de in de programma's voor plattelandsontwikkeling voorziene maatregelen ter voorkoming van bosbranden ten uitvoer te leggen; 14. onderstreept dat het EU-actieplan voor duurzaam bosbeheer in de zin van de multifunctionaliteit van de bossen sterker rekening moet houden met de bescherming van bodem, water en lucht alsmede van de biodiversiteit en kenmerkende boslandschappen; 15. is van oordeel dat er in berggebieden naar moet worden gestreefd de afbakening tussen bos en weiland te bevorderen en – alleen al uit veiligheidsoverwegingen – het gebruik van wegen en paden verplicht te stellen, aangezien de ontbrekende afbakening van bos en weiland en overmatige betreding ernstige erosieschade veroorzaken; 16. roept ertoe op een aanbeveling aan de lidstaten uit te werken waarmee een geïntegreerde aanpak voor de bosbrandpreventie wordt geïnitieerd, bijvoorbeeld door maatregelen als het inzamelen en het gebruik van overtollige bosbiomassa, een tijdelijk verbod op het gebruik van verbrande arealen voor andere doeleinden teneinde speculaties in verband met bosbranden te voorkomen, of de oprichting van een speciaal bureau voor de vervolging van milieudelicten; 17. verlangt dat de lidstaten en de Europese regio's met het oog op de nieuwe financiële periode hun maatregelen ter bestrijding en preventie van bosbranden onderzoeken teneinde de bestaande maatregelen, die vaak ontoereikend zijn toegepast, te actualiseren en van meer dynamiek te voorzien; 18. onderstreept dat herbebossing van groot belang is voor de bestrijding van verwoestijning; onderstreept dat de herbebossing met inheemse soorten het behoud van de biodiversiteit ten goede komt, het bosbrandgevaar reduceert en bijdraagt tot de bescherming van het Natura 2000-netwerk en tot het scheppen van corridors tussen de daartoe behorende gebieden, waardoor de verdere verspreiding van planten- en diersoorten mogelijk wordt gemaakt; Strategie-element 6: Bescherming van tropische bossen 19. ondersteunt de lopende initiatieven in het kader van het bovengenoemde FLEGT-actieplan ter bestrijding van illegale houtkap en ter waarborging van de naleving van de internationale overeenkomsten; Strategie-element 7: Beperking van de klimaatverandering en bijdrage tot een duurzame energievoorziening 20. acht het van cruciaal belang dat de rol van bossen en bosbouwproducten bij de beperking van de klimaatverandering wordt erkend en dat de Europese Unie onderzoeksactiviteiten, campagnes ter verbetering van het imago van hout en kennisuitwisseling op dit gebied bevordert; roept de Commissie en de lidstaten op in het kader van de EU-bosbouwstrategie concepten te onderzoeken waardoor de bijdrage van de bosbouwsector tot de bestrijding van klimaatverandering kan worden geoptimaliseerd, daarbij rekening houdend met het concurrentievermogen van de sector; 21. roept de Europese Unie met klem op het gebruik van hout als hernieuwbare grondstof en het gebruik van milieuvriendelijke producten van de bosbouwindustrie te bevorderen; 22. roept ertoe op biomassa, met name indien deze uit hout bestaat, volledig in de beleidsmaatregelen ter ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen (warmtekrachtkoppeling, biobrandstoffen) te integreren; verzoekt de lidstaten te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om belastingvoordelen te verlenen voor verwarmingsdiensten op basis van hout; Strategie-element 8: Bevordering van concurrentievermogen, werkgelegenheid en inkomens in de op bosbouw gebaseerde sector 23. onderstreept de conclusies van de analyse van de Commissie over het concurrentievermogen in de bosbouw in de Europese Unie die inhouden dat een coördinatie van het bosbouwbeleid met de overige handels- en productieketen op het gebied van hout en papier moet worden gestimuleerd; verwelkomt het feit dat er op nationaal en communautair niveau prikkels worden geboden om fusies van kleinere bosbouwbedrijven te bevorderen; wijst er voorts op dat met name de boseigenaren bij de ontwikkeling van het eigen duurzaam bosbeheer gebaat zouden zijn met de versterking van de organisaties van de particuliere bosbouw; 24. roept de Commissie op de inspanningen van de lidstaten ten behoeve van de mobilisering van de houtvoorraden in de bossen en ter overwinning van de structurele nadelen van kleine bosbouwbedrijven bij het gebruik en de commercialisering van hun bosbouwproducten te ondersteunen, teneinde de zelfvoorziening van de Gemeenschap in hout en houtproducten duurzaam te waarborgen; wijst erop dat daartoe met name bepaalde obstakels voor de toepassing van hout moeten worden weggenomen en moet worden gekeken naar de bepalingen en normen in verband met onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten betreffende innovatieve toepassingen van hout en naar maatregelen ter verhoging van het kwalificatieprofiel; onderstreept de tot dusverre slechts ten dele benutte inkomstenbronnen van andere bosproducten dan hout, zoals kurk, paddestoelen en bessen of het verlenen van diensten op het terrein van onder meer natuurtoerisme en jacht, waarbij de jacht in de zin van artikel 33, streepjes 4, 5, 7, 9, 10 en 11 van Verordening (EG) nr. 1257/1999 in het kader van de inkomensdiversificatie in sommige lidstaten een niet onbelangrijke rol speelt; 25. roept de Commissie en de lidstaten op om in het EU-actieplan voor duurzaam bosbeheer doeltreffende maatregelen ter preventie en bestrijding van rampen (bosbranden, stormen, insecten) op te nemen; herinnert de lidstaten eraan om de in de programma's voor plattelandsontwikkeling voorziene maatregelen ter voorkoming van bosbranden ten uitvoer te leggen, en acht het van cruciaal belang dat het EU-actieplan voor duurzaam bosbeheer zich over de gehele handels- en productieketen uitstrekt, van bos, via hout tot aan de producten van de bosbouwindustrie; 26. roept de Commissie op rekening te houden met het economische potentieel van de inheemse soorten van de verschillende regio's voor de herbebossing en met het potentieel van natuurlijke bossen en alle producten en milieuprestaties die deze het platteland te bieden hebben; acht het hiertoe noodzakelijk maatregelen ter ondersteuning van de producenten te onderzoeken; 27. verzoekt de Commissie het nodige onderzoek uit te voeren om vast te stellen in hoeverre de lidstaten fiscale maatregelen kunnen treffen waardoor producenten die minder nadelige effecten voor het milieu veroorzaken, in het genot van belastingvoordelen komen; is van oordeel dat deze producenten in de vorm van de tenuitvoerlegging van maatregelen ter voorkoming van bosbranden en verwoestijning, de herbebossing met inheemse soorten, de bevordering van de biodiversiteit, het duurzaam beheer van natuurlijke bossen en de bevordering van milieuprestaties door onder meer de bescherming van de waterkringloop en de bestrijding van erosie, een positieve bijdrage aan de samenleving leveren waarvoor zij een gepaste vergoeding dienen te krijgen; 28. is van oordeel dat het verlenen van ondersteuning, met name ter bevordering van maatregelen op het gebied van milieubehoud en plattelandsontwikkeling, niet afhankelijk gemaakt mag worden van de eigendomsvorm van de betreffende bossen en dat alle bossen gelijk behandeld dienen te worden; Strategie-element 9: Bevordering van onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten met betrekking tot de bosbouw 29. verzoekt om een sterkere bevordering van onderzoek en ontwikkeling op bosbouwgebied en een sterkere erkenning van de multifunctionaliteit van de bossen met name ten aanzien van de duurzame ontwikkeling van de biodiversiteit door centrale onderzoekprojecten van de bosbouwsector op te nemen in het zevende kaderprogramma voor onderzoek van de Europese Unie dan wel in de overeenkomstige programma's van de lidstaten en door het reeds gestarte technologieplatform bos-hout-papier te ondersteunen; Strategie-element 10: Bevordering van duurzaam bosbeheer door onderwijs- en opleidingsprogramma's 30. roept met name de lidstaten op ervoor te zorgen dat er sterker gebruik wordt gemaakt van de door de Europese Unie aangeboden onderwijs- en opleidingsprogramma's (Leonardo, Erasmus, enz.) in de op de bosbouw gebaseerde sector; 31. onderstreept dat de ondersteuning van de boseigenaren wat betreft scholing, opbouw van capaciteiten, informatieactiviteiten en adviesdiensten een voorwaarde vormt voor de duurzame ondersteuning van de bossen in de context van de plattelandsontwikkeling; Strategie-element 11: Bevordering van duurzaam bosbeheer door informatie- en communicatiestrategieën 32. verwelkomt de inspanningen van de Europese bosbouwbedrijven die erop gericht zijn de consument vooral door gecertificeerde houtproducten meer zekerheid te bieden wat betreft duurzame bosbouw die rekening houdt met de multifunctionaliteit van de bossen; acht de certificeringsstelsels FSC en PEFC allebei even geschikt voor dit doel; verzoekt erom de wederzijdse erkenning van deze systemen te bevorderen; o o o 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 9 juni 2005 (1) en 27 oktober 2005 van vorig jaar over Azerbeidzjan (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 januari 2006 over het Europees nabuurschapsbeleid (3) , – onder verwijzing naar zijn vroegere resoluties over de zuidelijke Kaukasus, meer bepaald die van 11 maart 1999 over de ondersteuning van het vredesproces in het Kaukasus-gebied (4) en zijn aanbeveling aan de Raad van 26 februari 2004 betreffende het EU-beleid inzake de zuidelijke Kaukasus (5) , – gezien het besluit van 14 juni 2004 van de Raad om Armenië en Azerbeidzjan alle twee in het Europees nabuurschapsbeleid op te nemen, met als eerste bedoeling om goede nabuurschapsbetrekkingen te onderhouden, vooral door de rechten van de minderheden te eerbiedigen, – gezien de verplichtingen die Armenië en Azerbeidzjan tegenover de Raad van Europa, vooral met het Europees cultureel verdrag, de herziene versie van het Europees verdrag voor de bescherming van het archeologisch erfgoed en het kaderverdrag voor de bescherming van nationale minderheden, die ze geratificeerd hebben, met de toezegging om er zich aan te houden, – gezien het UNESCO-verdrag van Den Haag van 1954 voor de bescherming van cultuurgoed in geval van gewapend conflict en het bijbehorend protocol van 1954, die door zowel Armenië als Azerbeidzjan ondertekend zijn en betrekking hebben op bezette gebieden, – gezien de UNESCO-verklaring van 2003 over opzettelijke vernieling van cultureel erfgoed, waarmee de internationale gemeenschap het belang van de bescherming van cultureel erfgoed erkent en opnieuw haar vaste voornemen bevestigt om elke vorm van opzettelijke vernieling te bestrijden, zodat het cultureel erfgoed aan de komende generaties doorgegeven kan worden, – gezien het ICOMOS-rapport (6) en het tussentijds rapport van de VN-Commissie voor de rechten van de mens over de vrijheid van godsdienst en eredienst (7) , – gelet op art. 115, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat Armenië beweert dat Azerbeidzjaanse troepen in november 1998 en december 2002 militaire operaties uitgevoerd hebben om het Armeens kerkhof van Djulfa in Nachitsjevan te vernielen, en dat de jongste vernielingen in december 2005 plaatsgevonden hebben, zoals blijkt uit een recente videofilm van de Armeense autoriteiten, B. overwegende dat de bewuste operaties een groot aantal reacties van de internationale gemeenschap uitgelokt hebben, terwijl Azerbeidzjan niet geantwoord heeft op vragen om inlichtingen van de voormalige speciaal rapporteur van de Verenigde Naties Abdelfattah Amor over de gebeurtenissen van november 1998 en december 2002, C. overwegende dat er ernstige beschuldigingen van betrokkenheid van de Azerbeidzjaanse overheden bij de vernieling van de monumenten zijn, D. met nadruk overwegende dat de archeologische vindplaats in kwestie van uitzonderlijk belang is omdat er nog 6000 "chatsjkars" voorhanden waren - uit steen gehouwen kruisen die typisch voor de Armeense religieuze kunst zijn - en getuigen van de etnische en culturele verscheidenheid van het gebied, E. overwegende dat de vernieling of ontwijding van gedenktekens of voorwerpen die tot het cultureel, godsdienstig of nationaal erfgoed behoren, een inbreuk op de principes van de Europese Unie betekent, F. overwegende dat de vernieling zich tegen de achtergrond van het opgeschort conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan over het gebied Berg-Karabach voorgedaan heeft, G. overwegende dat er binnenkort misschien een gunstige uitkomst van de onderhandelingen over Berg-Karabach verwacht mag worden en dat er misschien een vergelijk over de grondslagen voor het beslechten van het conflict gevonden wordt ondanks het feit dat de ontmoeting van de presidenten van Armenië en Azerbeidzjan op 10 en 11 februari 2006 in Rambouillet vruchteloos gebleven is, H. overwegende dat het Europees nabuurschapsbeleid een geprivilegieerd partnerschap met Azerbeidzjan en Armenië nastreeft dat van gemeenschappelijke waarden uitgaat, o.a. ook eerbied voor de minderheden en hun cultureel erfgoed, 1. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over de vernieling van het kerkhof van Djulfa en alle plaatsen van historisch belang die op Armeens of Azerbeidzjaans grondgebied plaatsgevonden heeft en keurt elk gelijkaardig optreden af dat tot doel heeft om het cultureel erfgoed van een volk te vernielen; 2. vraagt de Raad en de Europese Commissie om de regeringen van Armenië en Azerbeidzjan duidelijk te maken dat ze alles in het werk moeten stellen om een einde te maken aan de praktijk van etnische zuivering die tot dergelijke vernielingen geleid heeft en op zoek moeten gaan naar mogelijkheden om de geleidelijke terugkeer van vluchtelingen en ontheemden te vergemakkelijken; 3. eist dat de regeringen van Azerbeidzjan en Armenië hun internationale verplichtingen nakomen - vooral op cultureel gebied - en op de eerste plaats de verplichtingen die voortkomen uit hun toetreding tot de Raad van Europa en hun opname in het Europees nabuurschapsbeleid ; 4. benadrukt dat eerbied voor de rechten van minderheden, met inbegrip van hun historisch, godsdienstig en cultureel erfgoed, een voorwaarde voor de uitbouw van een echt en doelmatig Europees nabuurschapsbeleid is, dat ook tot goede nabuurschapsbetrekkingen tussen alle deelnemende landen moet leiden; 5. eist dat Azerbeidzjan afvaardigingen toelaat die het cultureel erfgoed op zijn grondgebied, vooral het Armeens erfgoed, inventariseren en beschermen, zoals bijvoorbeeld deskundigen die met ICOMOS samenwerken, en een delegatie van het Europees Parlement een bezoek aan de archeologische vindplaats Djulfa laat brengen; 6. roept de regeringen van Armenië en Azerbeidzjan op om hun internationale verplichtingen na te komen, vooral op cultureel gebied en voor de bescherming van het cultureel erfgoed, die ze aangegaan zijn door hun toetreding tot internationale instanties als de UNESCO en de Raad van Europa, en vraagt hun om alles in het werk te stellen om het archeologisch, historisch en cultureel erfgoed dat zich op hun grondgebied bevindt te beschermen om de vernieling van andere bedreigde plaatsen te voorkomen; 7. vraagt de Europese Commissie en de Raad om in de beleidsplannen die momenteel in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid besproken worden, een bepaling over de bescherming van waardevolle archeologische of historische vindplaatsen in de deelnemende landen op te nemen; 8. vraagt de Europese Commissie en de Raad om de uitvoering van de beleidsplannen voor het Europees nabuurschapsbeleid afhankelijk te maken van de eerbied die Azerbeidzjan en Armenië voor algemeen aanvaarde principes betonen, meer in het bijzonder hun verplichtingen als lid van de Raad van Europa voor de eerbiediging van de rechten van de mens en minderheidsrechten, en vraagt om in de beleidsplannen specifieke bepalingen over de bescherming van het cultureel erfgoed van de minderheden op te nemen; 9. verzoekt zijn Voorzitter om deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Europese Commissie, de nationale parlementen en regeringen van de lidstaten, de regering en de president van Armenië, de regering en de president van Azerbeidzjan, en de parlementaire vergaderingen van de OVSE en de Raad van Europa, de directeur-generaal van de UNESCO en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement , – gezien zijn eerdere resoluties over het recht van de gedetineerden op Guantanamo op een eerlijk proces en in het bijzonder zijn resolutie van 7 februari 2002 over de gevangenen in Guantanamo Bay (1) en zijn aanbeveling aan de Raad van 10 maart 2004 betreffende het recht van gedetineerden in Guantanamo Bay op een eerlijk proces (2) , – gezien zijn resolutie van 28 april 2005 over de mensenrechtensituatie in de wereld in 2004 (3) , – gezien zijn resolutie van 18 januari 2006 over Afghanistan (4) , – gezien het Verdrag ter voorkoming van foltering en wrede, onmenselijke of vernederende bestraffing of behandeling dat op 10 december 1984 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werd goedgekeurd, – gezien de richtlijnen van de Europese Unie over de strijd tegen foltering en de doodstraf en over de dialoog met derde landen over de mensenrechten, die in 2001 werden goedgekeurd, – gelet op de "Defence Authorization Bill" die op 30 december 2005 door president Bush werd ondertekend en het amendement-McKain bevat, waarin het toepassen van marteling onwettig wordt verklaard, alsmede het amendement-Graham-Levin, waarin (volgens de interpretatie ("signing statement") van het Witte Huis) wordt bepaald dat vreemdelingen die op Guantanamo worden vastgehouden er geen recht op hebben hun gevangenhouding voor te leggen aan de burgerlijke rechter in de V.S., – gelet op de nieuwe wetgeving in de Verenigde Staten, "Army Regulation 190-55", die met ingang van 17 februari 2006 van kracht is en waarin de mogelijkheid om door de militaire rechtbanken ter dood veroordeelde gevangenen terecht te stellen, wordt uitgebreid tot alle detentiecentra, met inbegrip van dat van Guantanamo Bay, – gezien het door vijf deskundigen van de mensenrechtencommissie van de VN opgestelde verslag over het detentiecentrum van Guantanamo Bay, – gezien de recente oproep van de Duitse kanselier tot sluiting van het detentiecentrum Guantanamo Bay, – gelet op artikel 115, lid 5 van zijn Reglement, 1. doet een beroep op de regering van de VS het detentiecentrum in Guantanamo Bay te sluiten en dringt erop aan dat iedere gevangene wordt behandeld volgens internationale humanitaire regels en berecht wordt in een eerlijk en openbaar proces door een deskundige, onafhankelijke en onpartijdige rechtbank, 2. veroordeelt alle vormen van foltering en mishandeling en wijst er andermaal op dat het internationale recht in acht moet worden genomen, 3. beklemtoont dat het hedendaags terrorisme en met name het wereldwijde terrorisme dat gericht is tegen democratieën en hun bevolking, een bedreiging vormt voor de fundamentele mensenrechten die in onze samenleving gelden, 4. wijst er nogmaals op dat de strijd tegen het terrorisme, een van de prioriteiten van de Unie en de kern van haar externe optreden, alleen kans van slagen heeft als de mensenrechten en de burgerlijke vrijheden onverkort in acht worden genomen, 5. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Hoge Vertegenwoordiger van het GBVB, de parlementen van de lidstaten, de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties en de president en het Congres van de Verenigde Staten van Amerika.