(Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2009)0354 ), – gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0103/2009), – gelet op artikel 55 en artikel 46, lid 2, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A7-0005/2009 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2009)0321 ), – gelet op artikel 37 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0093/2009), – gelet op artikel 55 en artikel 46, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A7-0004/2009 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 286 van het EG-Verdrag, – gelet op de artikelen 95 en 300 van het EG-Verdrag, – gelet op het Europees Verdrag inzake de rechten van de mens, met name de artikelen 5, 6, 7 en 8, – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name de artikelen 7, 8, 47, 48 en 49, – gelet op Verdrag nr. 108 van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens, – gelet op Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (1) , – gelet op Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (2) , – gelet op Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2005 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (3) en Verordening (EG) nr. 1781/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15 november 2006 betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie over de betaler (4) , – gelet op de Overeenkomst betreffende wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika van 25 juni 2003, met name artikel 4 (betreffende identificatie van bankgegevens) (5) , – gezien het Terrorist Finance Tracking Program (TFTP), gebaseerd op US Presidential Executive Order 13224 (6) , op grond waarvan met name het Ministerie van Financiën van de VS in geval van een nationale noodtoestand via "administratieve dwangbevelen" gegevens over het betalingsverkeer kan verkrijgen die via financiële netwerken als dat van de Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunications (SWIFT) worden verstuurd, – gezien de voorwaarden die het Amerikaanse Ministerie van Financiën heeft vastgesteld voor de toegang tot SWIFT-gegevens (als omschreven in de VS-"Opmerkingen" (7) ) en gezien de informatie die de Commissie heeft verkregen via de "prominente persoon" over de inachtneming van die "Opmerkingen" door de autoriteiten van de VS, – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties waarin erop wordt aangedrongen dat SWIFT zich strikt houdt aan het rechtskader van de EU, met name wanneer het gaat om op EU-grondgebied verrichte Europese financiële transacties (8) , – gezien de onderhandelingsrichtsnoeren voor het voorzitterschap van de Raad en de voorgenomen internationale overeenkomst tussen de EU en de VS over de overdracht van SWIFT-gegevens, die als "EU-restricted" zijn geclassificeerd, – gezien het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming van 3 juli 2009, dat als "EU-restricted" is geclassificeerd, – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat SWIFT in oktober 2007 heeft aangekondigd dat er eind 2009 een nieuwe structuur voor het verzenden van berichten zal worden ingevoerd, B. overwegende dat deze verandering in de structuur van de berichtenverzending tot gevolg zou hebben dat het merendeel van de financiële gegevens die SWIFT tot nu toe op grond van administratieve dwangbevelen aan het TFTP-programma van het Amerikaanse Ministerie van Financiën moest verstrekken, niet langer ter beschikking van het TFTP zou worden gesteld, C. overwegende dat de Raad op 27 juli 2009 met algemene stemmen de onderhandelingsrichtsnoeren heeft vastgesteld die het voorzitterschap, bijgestaan door de Commissie, in acht dient te nemen bij de onderhandelingen over een op basis van de artikelen 24 en 38 van het Verdrag betreffende de Europese Unie te sluiten overeenkomst met de VS inzake de voortzetting van het doorgeven van SWIFT-gegevens aan het TFTP van de VS, D. overwegende dat de onderhandelingsrichtsnoeren en het juridisch advies van de Juridische Dienst van de Raad over de keuze van de rechtsgrondslag niet openbaar zijn gemaakt, aangezien ze als "EU-restricted" zijn geclassificeerd, E. overwegende dat in de internationale overeenkomst zal worden bepaald dat de overeenkomst met onmiddellijke ingang voorlopig van kracht wordt voor de periode vanaf de ondertekening tot de inwerkingtreding ervan, F. overwegende dat binnen de EU zelf geen TFTP operationeel is, G. overwegende dat toegang tot de door SWIFT beheerde gegevens het in beginsel mogelijk maakt niet alleen overmakingen in verband met illegale activiteiten op te sporen, maar ook informatie over economische activiteiten van de betrokken personen en landen, en dus misbruikt kan worden voor grootschalige economische en industriële spionage, H. overwegende dat SWIFT een memorandum van overeenstemming heeft ondertekend met het Amerikaanse ministerie van Financiën waarbij het scala aan overgedragen gegevens en de mogelijkheden tot het zoeken naar gegevens worden beperkt tot specifieke gevallen van terrorismebestrijding, en waarbij deze handelingen onderworpen worden aan onafhankelijk toezicht en een onafhankelijke audit, met inbegrip van controle in real time, I. overwegende dat er alleen een overeenkomst tussen de EU en de VS gesloten mag worden, indien de bescherming in het memorandum van overeenstemming en de "Opmerkingen" van het Amerikaanse ministerie van Financiën, zoals die welke gelden ten aanzien van gegevens die bij dwangbevel aan het Amerikaanse Ministerie van Financiën verstrekt worden door het operationele centrum van SWIFT in de VS, wordt gehandhaafd, 1. bevestigt nogmaals dat het terrorisme vastberaden wil bestrijden en dat het zijn vaste overtuiging is dat er een juist evenwicht moet worden gevonden tussen veiligheidsmaatregelen en bescherming van burgerlijke vrijheden en grondrechten, waarbij privacy en gegevensbescherming optimaal moeten worden geëerbiedigd; bevestigt andermaal dat noodzaak en evenredigheid grondbeginselen zijn zonder dewelke terrorismebestrijding nooit doeltreffend zal zijn; 2. wijst er met klem op dat de Europese Unie stoelt op de beginselen van de rechtsstaat en dat elke overdracht van Europese persoonsgegevens aan derde landen om veiligheidsredenen gepaard moet gaan met procedurele waarborgen en rechten van verweer en in overeenstemming moet zijn met de gegevensbeschermingswetgeving op nationaal en Europees niveau (9) ; 3. herinnert de Raad en de Commissie eraan dat in artikel 4 van het trans-Atlantische kader van de overeenkomst tussen de EU en de VS inzake rechtshulp, die op 1 januari 2010 in werking zal treden, wordt bepaald dat nationale overheidsinstanties op verzoek toegang kunnen krijgen tot welbepaalde financiële gegevens en dat dit een betere rechtsgrondslag zou kunnen zijn voor de overdracht van SWIFT-gegevens dan de voorgestelde interim-overeenkomst; verzoekt de Raad en de Commissie uit te leggen waarom een interim-overeenkomst noodzakelijk is; 4. is ingenomen met het in juni 2007 door SWIFT genomen besluit om alle gegevens over financiële transacties binnen de EU bij twee Europese operationele centra onder te brengen; wijst de Raad erop dat dit besluit was genomen met instemming van de Belgische gegevensbeschermingsautoriteiten, in overeenstemming met het verzoek van de EU-Groep van artikel 29 en het standpunt van het Europees Parlement; 5. wijst erop dat de Raad de onderhandelingsrichtsnoeren pas heeft vastgesteld bijna twee jaar nadat SWIFT een verandering in de opzet van de verzending van berichten had aangekondigd; 6. is bezorgd over het feit dat de juridische diensten van de instellingen van mening verschillen over de rechtsgrondslag die voor de beoogde overeenkomst is gekozen, en stelt vast dat de Juridische Dienst van de Raad van mening is dat de Gemeenschap bevoegdheid terzake heeft; 7. is van mening dat indien een internationale overeenkomst absoluut noodzakelijk is, deze minimaal dient te verzekeren: 8. verzoekt de Raad en de Commissie toe te lichten welke rol precies de "overheidsinstantie" zal spelen die als verantwoordelijke instantie zal worden aangewezen om verzoeken van het Amerikaanse Ministerie van Financiën in ontvangst te nemen, in het bijzonder gelet op de aard van de bevoegdheden die een dergelijke "instantie" zou krijgen en de wijze waarop die bevoegdheden afgedwongen zouden kunnen worden; 9. verzoekt de Raad en de Commissie te bevestigen dat geaggregeerde en grote bestanden zoals die welke betrekking hebben op transacties in het kader van de gemeenschappelijke eurobetalingsruimte (SEPA) buiten de gegevens vallen die kunnen worden opgevraagd door of overgedragen aan het Amerikaanse Ministerie van Financiën; 10. beklemtoont dat SWIFT van fundamenteel belang is voor de veerkracht van Europa's betalingssystemen en effectenmarkten en niet onbillijk benadeeld mag worden ten opzichte van concurrerende leveranciers van financiële-berichtenverzending; 11. benadrukt het belang van rechtszekerheid en immuniteit voor burgers en particuliere organisaties waarover gegevens worden verstrekt krachtens regelingen als de voorgestelde EU-VS-overeenkomst; 12. wijst erop dat het zinvol kan zijn dat de Commissie de noodzaak bestudeert om een Europees TFTP op te zetten; 13. verzoekt de Commissie en het voorzitterschap ervoor te zorgen dat het Europees Parlement en alle nationale parlementen volledige toegang krijgen tot de onderhandelingsstukken en -richtsnoeren; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Centrale Bank, de regeringen en parlementen van de lidstaten en kandidaat-lidstaten, alsook de regering en de twee Kamers van het Congres van de Verenigde Staten. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Centraal-Azië, met name die van 23 oktober 2003 over Turkmenistan en de andere landen van Centraal-Azië (1) , van 20 februari 2008 over een EU-strategie voor Centraal-Azië (2) en van 14 februari 2006 over de mensenrechten- en de democratieclausule in de door de Europese Unie gesloten overeenkomsten (3) , – onder verwijzing naar zijn standpunt van 2 september 2008 over het voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van het protocol bij de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Tadzjikistan, anderzijds, om rekening te houden met de toetreding van de Republiek Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie (4) , – gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten (PSO's) die tussen de EU en Oezbekistan, Kirgizië en Kazachstan zijn gesloten en die alle sinds 1999 van kracht zijn, – gezien de mensenrechtenclausules in deze overeenkomsten, – gezien het huidige kader voor de betrekkingen tussen de EU en Tadzjikistan, de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en de voormalige Sovjetunie, die zal worden vervangen door een PSO zodra deze door alle EU-lidstaten en Tadzjikistan is geratificeerd, en zodra het Europees Parlement daarmee heeft ingestemd, – gezien de ratificatie van de PSO met Tadzjikistan door alle 27 EU-lidstaten en Tadzjikistan, – gezien de interimovereenkomst over handel en handelsgerelateerde kwesties tussen de Europese Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en de Republiek Tadzjikistan, anderzijds, die op 11 oktober 2004 is ondertekend en sinds mei 2005 van kracht is (5) , – gezien de aanneming door de Europese Raad op 21 en 22 juni 2007 van een EU-strategie voor een nieuw partnerschap met Centraal-Azië, – gezien het in juni 2008 door de Raad en de Commissie aan de Europese Raad voorgelegde voortgangsverslag over de uitvoering van de EU-strategie voor Centraal-Azië, en gezien de vaststelling dat de uitvoering van de strategie goed verloopt, – gezien het actieplan van de Europese Raad (2007-2013) voor een energiebeleid voor Europa, dat op 8 en 9 maart 2007 is aangenomen door de Europese Raad, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 september 2007 met als titel "Naar een gemeenschappelijk Europees extern energiebeleid" (6) , – gezien de eerste bijeenkomst in het kader van de officiële mensenrechtendialoog tussen de EU en Tadzjikistan in oktober 2008 en de lijst van aanbevelingen die op deze bijeenkomst is opgesteld, waarmee naar verwachting op passende wijze rekening zal worden gehouden bij de lopende hervormingen van de wetgeving, – gezien het eerste, door de EU en Tadzjikistan met deelneming van het maatschappelijk middenveld op 10 en 11 juli 2009 in Dushanbe georganiseerde seminar over mensenrechten, en gezien de mensenrechtendialoog die op 23 september 2009 in Dushanbe zal plaatsvinden, – gezien de door de EU gesteunde internationale conferentie over drugs die in oktober 2008 in Dushanbe is gehouden, – gezien de gedachtenwisseling tussen de Commissie buitenlandse zaken en president Emomali Rahmon van Tadzjikistan op 10 februari 2009, – gezien de vierde interparlementaire bijeenkomst van het Europees Parlement en de Majlisi van Tadzjikistan, die tussen 6 en 8 april 2009 is Dushanbe is gehouden, – gezien zijn standpunt van 17 september 2009 (7) over de sluiting van een PSO met Tadzjikistan, – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de landen van Centraal-Azië, waaronder Tadzjikistan, een geografische sleutelpositie tussen Europa en Azië innemen en dat deze historisch en traditioneel een belangrijk ontmoetings- en knooppunt tussen de twee continenten zijn geweest, B. overwegende dat de EU veel belang hecht aan veiligheid en stabiliteit, ontwikkeling en consolidatie van democratische instellingen en eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat in de regio, in het bijzonder omdat de strategische, politieke en economische ontwikkelingen en de toenemende transregionale uitdagingen in Centraal-Azië de belangen van de EU zelf zowel rechtstreeks als onrechtstreeks raken, C. overwegende dat de nieuwe EU-strategie voor Centraal-Azië tot doel heeft de politieke dialoog te verbeteren en de banden tussen Europa en zijn Centraal-Aziatische partners te versterken, met eerbiediging van de waarden waarop de EU is gebaseerd, D. overwegende dat Tadzjikistan, door zijn meer dan 1300 km lange grens met Afghanistan, een belangrijke regionale speler is aan de frontlinie met Afghanistan met betrekking tot de inspanningen van de EU − en andere internationale inspanningen − om drugshandel, extremisme en regionale onveiligheid te bestrijden, E. overwegende dat de doelstellingen van het EU-beleid met betrekking tot Tadzjikistan vooral gericht zijn op steun voor armoedebestrijding, goed bestuur en hervormingen alsook, op regionaal niveau, steun voor een meer doeltreffende bestrijding van drugshandel en georganiseerde misdaad, en dat de EU hiervoor voornamelijk hulp verleent in de vorm van steun voor grensbeheer door middel van haar programma's BOMCA/CADAP (Border Management and Drug Action in Central Asia), F. overwegende dat de PSO met Tadzjikistan voorziet in toezeggingen en samenwerking op het gebied van terugname en de controle van illegale immigratie; overwegende dat een afzonderlijke overeenkomst moet worden gesloten met de details van deze samenwerking, G. overwegende dat tijdens de burgeroorlog die tot 1997 duurde infrastructuur en instellingen zijn vernietigd en de economie van Tadzjikistan is verwoest, waardoor dit land het armste van alle voormalige Sovjetrepublieken is geworden; overwegende dat ongeveer 60% van de bevolking nog steeds in troosteloze armoede leeft en dat gezondheidszorg en onderwijs in de armere gebieden ontoegankelijk blijven, hoewel Tadzjikistan de laatste jaren een periode van sterk herstel heeft doorgemaakt; overwegende dat de Tadzjieken sterk afhankelijk zijn van geldovermakingen van migrerende werknemers, maar dat dit inkomen ernstig wordt bedreigd door de economische crisis in de regio en dat het daarom van het grootste belang is dat Tadzjikistan wordt geholpen om een duurzaam en degelijk binnenlands economisch stelsel te ontwikkelen, H. overwegende dat Tadzjikistan het hoogste geboortecijfer heeft in Centraal-Azië, waardoor bijna 40% van de bevolking van 7,3 miljoen inwoners bestaat uit jongeren onder 15 jaar; overwegende dat de ontwikkeling van een goed onderwijssysteem van cruciaal belang is voor de toekomst van het land, I. overwegende dat de economie van Tadzjikistan voornamelijk steunt op katoen en aluminiumproductie, maar dat de prijzen voor deze grondstoffen sterk dalen op de wereldmarkt; overwegende dat Tadzjikistan niet beschikt over olie of gas en dat het land, ondanks aanzienlijke hydro-elektrische reserves, te kampen heeft gehad met ernstige energietekorten, J. overwegende dat het institutionele, wettelijke en financiële klimaat niet gunstig is voor de ontwikkeling van de Tadzjiekse bedrijven en aanzienlijke stimulering behoeft, K. overwegende dat Tadzjikistan afhankelijk is van buitenlandse steun en humanitaire hulp, en dat bijna de helft van het arbeidspotentieel in het buitenland werkt, voornamelijk in Rusland, en geld overmaakt om de achtergebleven gezinnen te steunen, L. overwegende dat de ontbinding van de Sovjetunie heeft geleid tot een verstoring van de traditionele economische betrekkingen en regionale markten, hetgeen de huidige economische recessie nog verergert; overwegende dat de EU alles in het werk moet stellen om het vertrouwen tussen de landen van de regio weer op te bouwen en daarom hervatting van de regionale samenwerking moet faciliteren, M. overwegende dat Tadzjikistan niet alleen steun ontvangt in het kader van het ontwikkelings- en samenwerkingsinstrument, maar ook deelneemt aan diverse lopende regionale programma's, N. overwegende dat president Rahmon blijkbaar wel steun van het volk geniet, maar elke vorm van oppositie systematisch heeft onderdrukt en op doeltreffende wijze een eind heeft gemaakt aan de machtsdeling die het vredesakkoord van 1997 moest waarborgen, O. overwegende dat in het definitieve verslag van de OVSE/ODIHR (Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE)over de waarneming van de presidentiële verkiezingen in 2006 gewag wordt gemaakt van een gebrek aan echte keuzemogelijkheden en betekenisvol pluralisme, P. overwegende dat algemeen wordt aangenomen dat corruptie op alle niveaus wijd verspreid en hardnekkig is, en dat veel van de ontvangen internationale donorfinanciering niet gebruik wordt voor het eigenlijke doel, Q. overwegende dat het maatschappelijk middenveld nog aan het ontluiken is, dat een echte ontwikkeling daarvan vaak door de regering is tegengewerkt en er nog een lange weg af te leggen valt voor het zijn potentieel ter bevordering van de menselijke ontwikkeling in het land kan verwezenlijken; overwegende dat bepaalde activiteiten van religieuze groeperingen werden ingeperkt door het registratievereiste bij het Nationaal comité voor religieuze zaken en door andere beperkende maatregelen op grond van een pas goedgekeurde wet betreffende de gewetensvrijheid en religieuze verenigingen, 1. is ingenomen met het feit dat Tadzjikistan duidelijk heeft gemaakt dat het met de EU wil samenwerken, dat het wenst de handelsniveaus met de EU te verbeteren en de onderwijsbetrekkingen te bevorderen, en dat het concrete maatregelen op sleutelgebieden zal nemen, zoals sociaal welzijn, gezondheidszorg, onderwijs, de aanpak van corruptie en verbetering van de mensenrechten, om te laten zien dat het deze verbintenissen serieus neemt; 2. is zich bewust van de ontgoocheling van de Tadzjiekse overheid over het feit dat er nog geen PSO is gesloten, met name in het licht van het standpunt van de EU dat het absoluut noodzakelijk is dat zij haar beleid afstemt op de sterk verschillende politieke, economische, sociale en andere omstandigheden in de Centraal-Aziatische landen; spreekt bijgevolg zijn intentie uit om zijn instemming te geven en kijkt ernaar uit dat de PSO zo spoedig mogelijk wordt gesloten; 3. is van mening dat zijn instemming met de sluiting van de PSO een teken is van zijn bereidheid om verplichtingen aan te gaan met Tadzjikistan en een aanmoediging voor Tadzjikistan om alle noodzakelijke maatregelen te nemen voor de hervormingen die zo hard nodig zijn; wijst Tadzjikistan er echter nadrukkelijk op dat het vóór alles moet voldoen aan de stilzwijgende voorwaarden in de mensenrechten/schorsingsclausule; 4. is van mening dat de volledige ontwikkeling van de PSO en de verbetering van de bilaterale betrekkingen gebaseerd moeten zijn op een accurate en tijdige beoordeling van de vooruitgang die op de sleutelgebieden wordt geboekt, en dringt er wat dit betreft bij de Commissie op aan een duidelijke reeks benchmarks en voorwaarden vast te stellen; Economische situatie 5. is zich bewust van de ernstige economische problemen waarmee Tadzjikistan wordt geconfronteerd en van de kwetsbare vervoers- en energie-infrastructuur en is ernstig bezorgd over het feit dat de voedselvoorziening van 1,5 miljoen mensen sinds mei 2009, als gevolg van de economische crisis en de gebrekkige toestand van de landbouwsector, niet kon worden gewaarborgd; 6. dringt er bij de Tadzjiekse overheid op aan de oorzaak van het probleem aan de aanbodzijde aan te pakken en haar beleid van overambitieuze projecten te herzien die op generlei wijze de fundamentele en onmiddellijke behoeften van de bevolking aanpakken; dringt er eveneens op aan de regionale markten te versterken en de lokale productie te verbeteren en ten spoedigste programma's op te starten voor voedselhulp en voor het scheppen van meer werkgelegenheid; 7. roept de regering van Tadzjikistan op met spoed de desastreuze staat van de onderwijs- en gezondheidssector aan te pakken, omdat anders een nieuwe golf van maatschappelijke problemen de volgende generaties dreigt te treffen en de toekomst van het land dreigt te ondermijnen; 8. stelt eveneens vast dat chronische armoede een aanjager is van de drugshandel en dat in bepaalde verslagen wordt gesuggereerd dat 30-50% van de economische bedrijvigheid van het land verband houdt met de handel in verdovende middelen; 9. dringt er bij Tadzjikistan op aan zijn grote potentieel op het gebied van de opwekking van hydro-elektrische energie op een rationele en democratische wijze te benutten, met het oog op de bezorgdheid van landen stroomafwaarts die traditioneel afhankelijk zijn van vaste seizoensgebonden waterstromen; dringt er bij de Commissie op aan er alles aan te doen om de ontwikkeling van gemeenschappelijke projecten te bevorderen waaraan alle potentieel betrokken regionale actoren deelnemen en die stroken met de EU-normen; 10. dringt er bij Tadzjikistan op aan structurele veranderingen in te voeren om het investeringsklimaat voor buitenlandse bedrijven te verbeteren; 11. dringt er bij Tadzjikistan op aan de nodige economische hervormingen volledig door te voeren, met bijzondere nadruk op de behoefte aan landbouwhervormingen, opdat de boeren uit de schulden kunnen raken en kunnen overstappen van een monocultuur van katoen naar alternatieve vormen van landbouw; Politieke situatie 12. erkent dat Tadzjikistan een relatief stabiel land is, en dat er tot dusverre geen aanwijzingen zijn van een externe bedreiging of van een goed georganiseerde plaatselijke opstand; signaleert evenwel aanwijzingen van een aantal barsten in het regime (zoals bijvoorbeeld gewelddadigheden en demonstraties in de autonome bergregio Badachsjan in 2008 en een recente veiligheidsoperatie in het oostelijke district Tavildara waarbij regeringstroepen en de gewapende voormalige oppositie en buitenlandse militanten waren betrokken) die vragen hebben doen rijzen over de macht van de president; vestigt eveneens de aandacht op de vrees dat diepgewortelde armoede, ongeremde corruptie en een steeds autoritairder wordende regering het risico van toekomstige politieke, economische en sociale instabiliteit kunnen vergroten; 13. herinnert Tadzjikistan aan de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en aan de EU-steun voor serieuze pogingen om vooruitgang op dit gebied te boeken; 14. vestigt de aandacht op de samenstelling van het Parlement in Tadzjikistan, dat gedomineerd wordt door de presidentgezinde Democratische Volkspartij (PDP); betreurt het feit dat de oppositiepartijen buitenspel zijn gezet en potentiële rivalen gevangen zijn genomen of zijn verbannen; roept de regering van Tadzjikistan op om, met het oog op de door de president voor 2010 beloofde verkiezingen, gevolg te geven aan haar toezeggingen op het vlak van democratisering, door de totstandkoming van een echt meerpartijensysteem toe te laten en de kieswet te herzien (dat wil zeggen om niet-partijdige waarnemers toe te laten, het registratiegeld voor kandidaten te schrappen en meer transparantie bij het tellen van de stemmen en de bekendmaking van de stemresultaten mogelijk te maken); 15. laakt de aan de NGO's opgelegde beperkingen en het gebrek aan een invloedrijk en zichtbaar maatschappelijk middenveld in Tadzjikistan, aangezien deze leemte de verdere democratische ontwikkeling kan ondergraven, en herhaalt dat diepgaande hervormingen nodig zijn, alsook de eerbiediging van de mensenrechten in alle sectoren van de samenleving; 16. stelt vast dat algemeen wordt erkend dat corruptie een groot probleem is in Tadzjikistan, ten dele als gevolg van het gebrek aan een rechtscultuur en het onvermogen van het land om zijn ambtenaren behoorlijk te betalen; wenst bewijzen te zien dat de Wet inzake Corruptie, het Anticorruptieagentschap en de ambitieuze anticorruptiestrategie voor de periode 2008-2012, die inmiddels is ingevoerd, meer zijn dan louter schone schijn; 17. roept Tadzjikistan op te zorgen voor volledige transparantie in de economische sector, met inbegrip van de overheidsboekhouding met betrekking tot alle inkomsten van staatsbedrijven (zowel on-shore als off-shore), zoals de Tajik Aluminium Company Talco en het nutsbedrijf voor stroomvoorziening Barqu Tojik, alsmede voor transparantie in de financiering van de katoensector; Regionale kwesties 18. benadrukt de belangrijke geografische rol die Tadzjikistan speelt met betrekking tot buurland Afghanistan en daarmee samenhangende kwesties als drugs, terrorisme en extremisme, en wijst op het potentieel dat Tadzjikistan bezit om een moderne, werkzame staat te creëren die in staat is op te treden als buffer tegen de verspreiding van extremisme uit Afghanistan en de regio; benadrukt dat het belangrijk is verder samen te werken met Tadzjikistan om het land te helpen te functioneren als een stabiele, werkzame staat; wijst erop dat de strijd tegen terrorisme niet mag worden gebruikt als voorwendsel voor de repressie of intimidatie van oppositiekrachten en moet worden gevoerd met volledige eerbiediging van de mensenrechten en burgerlijke vrijheden; 19. stelt vast dat energie en water sleutelkwesties zijn voor de veiligheid van de mens en de betrekkingen tussen de landen in Centraal-Azië; wijst met name op het energiegeschil tussen Tadzjikistan en Oezbekistan (zoals onder meer blijkt uit de tijdelijke maar niet aangekondigde sluiting van de grens door Oezbekistan, stopzetting van gasleveranties en verdubbeling van de prijzen) en op de watergeschillen met Oezbekistan en Kirgizië; dringt in dit verband aan op regionaal spoedoverleg over een rationeel gebruik van de energiebronnen; Mensenrechten 20. is ernstig bezorgd over verschillende vormen van schendingen van de mensenrechten in Tadzjikistan, die quasi straffeloos worden begaan, zoals het uitoefenen van druk op rechtbanken en rechters, zowel door de regering als door criminele netwerken, druk op de media, wijdverbreide schendingen van de rechten van de vrouw, kinderarbeid en de uitbuiting van studenten, inclusief minderjarigen, voor de katoenoogst, werknemers die leven in wat de in de VS gevestigde organisatie Freedom House beschreven heeft als "financiële dwangarbeid", mensonterende omstandigheden in de gevangenissen, inclusief marteling en andere vormen van mishandeling, en mensenhandel; 21. is dan ook ingenomen met het begin van een officiële en resultaatgerichte mensenrechtendialoog tussen de EU en Tadzjikistan; acht vooruitgang op dit gebied van cruciaal belang voor de ontwikkeling van de bilaterale betrekkingen; benadrukt dat het belangrijk is dat de in Tadzjikistan opererende NGO's formeel en substantieel bij deze dialoog worden betrokken; 22. betreurt de nieuwe wet inzake NGO's, gemodelleerd naar een Russische wet, waarmee buitensporige registratie- en herregistratieverplichtingen werden ingevoerd; 23. benadrukt dat de Tadzjiekse wet weliswaar voorziet in vrijheid van meningsuiting en persvrijheid, maar dat de autoriteiten individuen die het oneens zijn met het regeringsbeleid vaak onderwerpen aan intimidatie en hen ontmoedigen om vrijuit of kritisch te spreken; laakt voorts het feit dat de onafhankelijke media worden onderworpen aan diverse soorten van intimidatie en controle, die hen ertoe dwingen zelfcensuur te bedrijven; 24. is eveneens bezorgd over het feit dat de vrijheid van religie afneemt en dat de nieuwe wet inzake religie, die op 25 maart 2009 door de president is ondertekend, veel religieuze praktijken verbiedt en mogelijkerwijs verscheidene religieuze gemeenschappen buiten de wet stelt en dwingt ondergronds te gaan; 25. benadrukt dat discriminatie en geweld tegen vrouwen een wijdverbreid probleem blijven; verzoekt de Commissie ad hoc-programma's in te stellen om de kansen van vrouwen te verbeteren en dringt er bij de Tadzjiekse autoriteiten op aan alles in het werk te stellen om een einde aan de schending van de rechten van vrouwen te maken en de toegang van vrouwen tot de rechter te bevorderen; 26. neemt met bezorgdheid kennis van de Wet inzake de Naleving van Nationale Tradities en Rituelen uit 2007, die de wijze waarop de Tadzjieken zich kleden of traditionele manifestaties vieren, beperkt; 27. betreurt het wijdverbreide gebruik van marteling, wijst erop dat de definitie van marteling in de Tadzjiekse wetten nog onvolledig is en dringt er opnieuw op aan dat alle nodige maatregelen worden genomen ter naleving van het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, in het bijzonder door functionarissen die verantwoordelijk zijn voor onterende of onmenselijke behandeling voor het gerecht te brengen, en dat het facultatieve protocol (OPCAT), dat voorziet in de controle van detentieplaatsen, wordt geratificeerd; dringt eveneens aan op de volledige afschaffing van de doodstraf; 28. merkt op dat de Tadzjiekse parlementaire commissie die verantwoordelijk is voor juridische kwesties en mensenrechten, de taak heeft te onderzoeken of de regelgeving in overeenstemming is met de bepalingen inzake de rechten van de mens, maar tot dusver niet echt doeltreffend is geweest; 29. is ingenomen met de recente benoeming van de ombudsman en verzoekt de regering diens volledige onafhankelijkheid te garanderen; De internationale gemeenschap 30. dringt er bij de internationale donoren op aan alle mogelijke maatregelen te nemen om het ontstaan van een levensvatbaar en dynamisch maatschappelijk middenveld te bevorderen en te steunen en de onafhankelijke media te stimuleren om zich bezig te houden met de kwestie van de overheidscorruptie en de stroom van internationale fondsen; 31. dringt er bij de Commissie op aan om er, in samenwerking met het Raadsvoorzitterschap voor te zorgen dat op alle niveaus van haar dialoog met Tadzjikistan volledig rekening wordt gehouden met de democratie en mensenrechten en dat de EU aan Tadzjikistan alle hulp biedt die het land op deze gebieden nodig heeft; 32. onderstreept dat meer fondsen rechtstreeks naar de lokale autoriteiten en het maatschappelijk middenveld moeten vloeien, op voorwaarde dat sprake is van transparantie en controleerbaarheid; 33. roept de Commissie op regelmatig verslag uit te brengen aan het Europees Parlement over de ontwikkelingen op het vlak van democratie en mensenrechten, en zijn Commissie buitenlandse zaken volledig op de hoogte te houden van de vooruitgang die wordt geboekt in het kader van de politieke dialoog; dringt er bij de Raad op aan het Parlement te betrekken bij de mensenrechtendialoog met Tadzjikistan; 34. dringt er bij de Commissie op aan zo spoedig mogelijk onderhandelingen te gaan voeren met de Tadzjiekse regering met het oog op de sluiting van uitvoeringsovereenkomsten in het kader van de PSO, zoals overeenkomsten inzake terugname en de controle van illegale immigratie; 35. dringt er bij de EU op aan om, gelet op de rol van Tadzjikistan als doorvoerland van drugs uit buurland Afghanistan naar Rusland en West-Europa, haar steun voor maatregelen om deze activiteiten in Tadzjikistan tegen te gaan verder uit te breiden, met bijzondere aandacht voor de financiering van het Tadzjiekse Agentschap voor drugscontrole, zonder de grensoverschrijdende handel te ondergraven, die van wezenlijk belang is voor de economische ontwikkeling van de grensgebieden; 36. vestigt de aandacht op het bestaan van niet geëxplodeerde clusterbommen in Tadzjikistan en dringt aan op verhoging van de middelen om deze op te ruimen; o o o 37. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de regering van de Republiek Tadzjikistan. (Instemmingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie ( COM(2004)0521 ), – gezien de ontwerppartnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Tadzjikistan, anderzijds (12475/2004 en 11803/2004), – gezien het verzoek van de Raad om instemming overeenkomstig artikel 300, lid 3, tweede alinea, van het EG-Verdrag en artikel 44, lid 2, artikel 47, lid 2, laatste zin, artikel 55, artikel 57, lid 2, artikel 63, eerste alinea, punt 3, en de artikelen 71, 80, lid 2, 93, 94, 133 en 181a van het EG–Verdrag (C6-0118/2005), – gelet op artikel 101 van het Euratom–Verdrag, – gelet op artikel 81 en artikel 90, lid 8, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken ( A7-0007/2009 ), 1. stemt in met de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Tadzjikistan. Het Europees Parlement , – gelet op de verplichtingen ingevolge internationale en Europese overeenkomsten op het gebied van de mensenrechten, waaronder de VN-verdragen inzake de rechten van de mens en het Europees Verdrag tot bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden van 4 november 1950, alsmede het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, – gelet op de regels van de Europese Unie op het gebied van de mensenrechten, met name artikel 6 EU-Verdrag, artikel 13 EG-Verdrag en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gelet op artikel 13, lid 1, van het EG-Verdrag dat bepaalt: "onverminderd de andere bepalingen van dit Verdrag, kan de Raad, binnen de grenzen van de door dit Verdrag aan de Gemeenschap verleende bevoegdheden, met eenparigheid van stemmen, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement, passende maatregelen nemen om discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid te bestrijden", – gezien Richtlijnen 2000/43/EG (1) en 2000/78/EG (2) van de Raad houdende een verbod op directe of indirecte discriminatie op grond van ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid en gezien het voorstel van de Commissie van 2 juli 2008 voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid ( COM(2008)0426 ), alsmede gelet op artikel 21, lid 1 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie op grond waarvan "elke discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuigingen, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele geaardheid" verboden is, – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de EU een waardengemeenschap is die is gebaseerd op mensenrechten, fundamentele vrijheden, democratie en de rechtsstaat, gelijkheid en non-discriminatie, en overwegende dat richtlijnen zijn voorgesteld en aangenomen om dit doel te bereiken, waaronder die inzake de bestrijding van discriminatie op grond van seksuele geaardheid, B. overwegende dat seksuele geaardheid valt onder het individuele recht op privacy dat wordt gewaarborgd door internationale, Europese en nationale wetgeving op het gebied van de mensenrechten, dat de overheid gelijkheid en non-discriminatie moet bevorderen en dat de vrijheid van meningsuiting voor de media, NGO's en particulieren moet worden gewaarborgd, C. overwegende dat het Litouwse parlement op 14 juli 2009 wijzigingen heeft aangenomen op de wet betreffende de bescherming van minderjarigen tegen de schadelijke gevolgen van openbare informatie, die op 1 maart 2010 van kracht zullen worden en die een verbod inhouden op rechtstreekse doorgifte van openbare informatie die homoseksuele, biseksuele of polygame relaties propageert, aan minderjarigen omdat zij daardoor in hun ontwikkeling worden geschaad, D. overwegende dat de wet, en met name artikel 4 daarvan, in vage en juridisch onduidelijke bewoordingen is geformuleerd en mogelijkerwijs tot controversiële interpretaties zal leiden, E. overwegende dat de wet, na verwerping van het veto van de president van de Republiek Litouwen, momenteel door de Litouwse nationale autoriteiten wordt heroverwogen, F. overwegende dat niet duidelijk is welke informatie onder deze wet zouden vallen en of de wet ook geldt voor boeken, kunst, de pers, reclame, muziek en openbare evenementen zoals theater, exposities of demonstraties, G. overwegende dat het Zweedse voorzitterschap van de EU de gewijzigde wet met de Litouwse autoriteiten heeft besproken en dat de nieuwe president van de Republiek Litouwen heeft verklaard dat zij erop toe zal zien dat de wet aan de Europese en internationale vereisten voldoet, 1. verzoekt het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten over deze wet en de wijzigingen ervan in het licht van de Verdragen en de wetgeving van de EU een advies uit te brengen; 2. bevestigt de betekenis voor de EU van de bestrijding van alle vormen van discriminatie, met name discriminatie op grond van seksuele geaardheid; 3. bekrachtigt het in de preambule bij VN-Verklaring van de rechten van het kind van 20 november 1959 verankerde beginsel dat "het kind op grond van zijn lichamelijke en geestelijke onrijpheid bijzondere bescherming en zorg nodig heeft, met inbegrip van doelmatige wettelijke bescherming"; 4. is verheugd over de verklaringen van de nieuwe president van de Republiek Litouwen en de instelling van een werkgroep in Litouwen die moet nagaan of de wet op bepaalde punten gewijzigd kan worden, en verzoekt de president van de Republiek Litouwen en de autoriteiten erop toe te zien dat de wetten van het land verenigbaar zijn met de internationale en Europese normen op het gebied van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden; 5. wijst erop dat de wet betreffende de bescherming van minderjarigen tegen de schadelijke gevolgen van openbare informatie, die op 14 juli 2009 door het Litouwse parlement is goedgekeurd, nog niet van kracht is en voor de inwerkingtreding nog moet worden heroverwogen; 6. draagt zijn bevoegde commissie op deze kwestie te blijven volgen; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten, de president en het Parlement van de Republiek Litouwen, het Bureau voor de grondrechten en de Raad van Europa. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 33 van het EG-Verdrag, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2007 over de stijging van de prijzen van levensmiddelen (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 maart 2008 over de "gezondheidscontrole" van het GLB (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 22 mei 2008 over de stijgende voedselprijzen in de Europese Unie en de ontwikkelingslanden (3) , – onder verwijzing naar zijn verklaring van 19 februari 2008 het onderzoek naar en het optreden tegen misbruik van machtsposities door grote, in de Europese Unie gevestigde supermarkten (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 maart 2009 over de voedselprijzen in Europa (5) , – gelet op Verordening (EG) nr. 72/2009 van de Raad van 19 januari 2009 houdende wijzigingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid door wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 247/2006, (EG) nr. 320/2006, (EG) nr. 1405/2006, (EG) nr. 1234/2007, (EG) nr. 3/2008 en (EG) nr. 479/2008 en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 1883/78, (EEG) nr. 1254/89, (EEG) nr. 2247/89, (EEG) nr. 2055/93, (EG) nr. 1868/94, (EG) nr. 2596/97, (EG) nr. 1182/2005 en (EG) nr. 315/2007 (6) , – gezien de mededeling van de Commissie van 22 juli 2009 aan de Raad over de situatie op de zuivelmarkt in 2009 ( COM(2009)0385 ), – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad tot afwijking van Verordening (EG) nr. 1234/2007 ("Integrale-GMO-verordening"), wat de interventieperioden 2009 en 2010 voor boter en mageremelkpoeder betreft ( COM(2009)0354 ) en zijn standpunt van 17 september 2009 daarover (7) , – gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de situatie in de zuivelsector de afgelopen twaalf maanden dramatisch is verslechterd en dat de melkprijzen ondanks interventiemaatregelen en exportsubsidies onder de 0,21 EUR per liter zijn gezakt, waardoor veel boeren momenteel zuivelproducten onder de productiekosten verkopen, B. overwegende dat veel melkveehouders in de EU nu ernstig in hun voortbestaan worden bedreigd en vaak alleen overleven door op hun spaargeld in te teren, wat duidelijk niet kan voortduren, en dat deze situatie de boeren ertoe heeft aangezet grootscheepse demonstraties te houden op diverse plaatsen in de EU, C. overwegende dat als gevolg van de wereldwijde economische crisis de vraag naar zuivelproducten aanzienlijk is gedaald, terwijl tegelijkertijd het aanbod is toegenomen doordat derde landen, zoals Nieuw-Zeeland, Australië, Argentinië, Brazilië en de VS, grotere hoeveelheden produceren, D. overwegende dat het Parlement in de EU-begrotingsprocedure 2009 prioriteit heeft toegekend aan de oprichting van een speciaal EU-zuivelfonds om de sector door moeilijke aanpassingen heen te helpen, E. overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft gewezen op het verschil tussen de prijs die de consument in de supermarkt voor landbouwproducten betaalt, en de prijs die de producent ontvangt, en heeft aangedrongen op diepgaand onderzoek naar mogelijke vormen van machtmisbruik, F. overwegende dat volgens berekeningen van de Commissie de prijzen die de consument voor melk en kaas heeft betaald in de periode mei 2006-mei 2009 met meer dan 14% zijn gestegen, terwijl de aan de producenten betaalde prijzen in sommige lidstaten in één jaar met 40% zijn gedaald, 1. is van mening dat gezien de aanhoudende kritieke situatie op de zuivelmarkt vergaande en kortetermijnmaatregelen nodig zijn, en wijst erop dat de maatregelen die de Commissie tot dusverre heeft genomen, niet voldoende zijn om een eind te maken aan de crisis in deze sector; 2. betreurt dat de Commissie de ernst van de huidige crisis niet heeft voorzien en dat zij niet eerder passende maatregelen heeft voorgesteld; 3. verzoekt de Commissie met spoed na te gaan met welke maatregelen de markt kan worden gestabiliseerd en samen met de belanghebbenden en de lidstaten een diepgaande evaluatie uit te voeren van de toekomst van de melksector, teneinde de mogelijkheden te analyseren voor een versterking van de beheersinstrumenten ter voorkoming van prijsschommelingen; 4. stelt vast dat er uiteenlopende opvattingen onder de lidstaten bestaan over de mogelijkheid om de melkquota in 2010 niet te verhogen; verzoekt de Commissie een gedetailleerde analyse te geven van alle factoren die van invloed zijn op de prijs die de zuivelproducenten ontvangen, met inbegrip van de verhoging van de quota; 5. verzoekt de Commissie de nodige maatregelen te implementeren opdat geïmporteerd veevoer aan dezelfde normen beantwoordt als die welke melkboeren binnen de EU moeten respecteren, teneinde te voorkomen dat de invoer van deze producten die niet aan deze normen beantwoorden de inspanningen van de EU om duurzame melkproductie te bevorderen, ondermijnen; 6. bekrachtigt zijn engagement voor de oprichting van een EU-zuivelfonds van 600 miljoen EUR voor hulp aan producentenorganisaties en coöperaties en ter ondersteuning van investeringen in landbouwbedrijven, modernisering, diversifiëring, areaalgebonden maatregelen, marketingactiviteiten, kleine producenten en jonge boeren en herinnert eraan dat het Parlement hierom al in de begrotingsprocedure 2009 heeft verzocht; 7. verzoekt de Commissie maatregelen voor te stellen die de producenten helpen de toegevoegde waarde van hun producten te verhogen en die hen ertoe aansporen zuivelproducten van hoge kwaliteit (bijv. kaas) te produceren, met name in gebieden waar maar weinig productiealternatieven bestaan; 8. verzoekt de Commissie onmiddellijk maatregelen te nemen om de vraag naar zuivelproducten te stimuleren, en beschouwt de uitbreiding van de omvang, het productassortiment en de financiering van het schoolmelkprogramma als een goed voorbeeld van een haalbaar initiatief; dringt in dit verband aan op een betere coördinatie tussen de directoraten-generaal van de Commissie; 9. roept de Commissie op om contractuele betrekkingen binnen de levensmiddelenketen te stimuleren en producentenorganisaties te ondersteunen ten einde de verbanden tussen de verschillende belanghebbenden in de sector in evenwicht te brengen en marktrisico's te voorkomen, als aanvulling op de andere regulerende maatregelen die voor deze sector vereist zijn; 10. is van mening dat de productie van zuivelproducenten die werken onder moeilijke omstandigheden van permanente natuurlijke en geografische aard, zoals berggebieden, of met een uitsluitend organische aanpak, specifiek moet worden gesteund vanwege de niet-marktgerichte toegevoegde waarde en kwaliteit in milieu- en cultureel opzicht; 11. verzoekt de Commissie voorstellen te formuleren om vraag en aanbod op de EU-zuivelmarkt in evenwicht te brengen; 12. verzoekt de Commissie de mogelijkheid te onderzoeken van een regeling voor vervroegde uittreding van melkveehouders, bijvoorbeeld door instelling van een opkoopregeling voor melkquota, vergelijkbaar met de braakleggingsregeling in de GMO voor wijn; 13. verzoekt, gezien het Europese karakter van de crisis, dat de Commissie haar rol speelt bij het zoeken naar gemeenschappelijke oplossingen, waarbij ongelijkheden tussen lidstaten en marktverstoringen die door staatssteun kunnen worden veroorzaakt, dienen te worden voorkomen; 14. steunt de Commissie in haar intentie maatregelen te onderzoeken, bijvoorbeeld gunstige leningen en onderlingewaarborgregelingen, om te helpen de prijsvolatiliteit op de markten voor landbouwgrondstoffen te beperken; 15. spreekt zijn steun uit voor het onmiddellijke gebruik van melkpoeder voor het voederen van kalveren, omdat dit een manier is om de vraag naar zuivelproducten te verhogen; 16. wijst er opnieuw op dat een duidelijke etikettering van vervangproducten voor zuivel, zoals kaas en andere producten op een andere basis dan zuivel, van vitaal belang is en dat daarop de grondstoffen en het oorsprongsland moeten worden vermeld; beklemtoont dat producten die worden gemarkeerd als zuivel dierlijke melk of melkproducten moeten bevatten moeten zijn; 17. verzoekt de Commissie om onverwijld de maximale hoeveelheid "de minimis"-overheidssteun aan alle productieve landbouwsectoren te verhogen van 7 500 EUR tot 15 000 EUR, bij wijze van uitzondering op de vastgestelde nationale limiet voor overheidssteun, teneinde landbouwers te helpen de huidige crisis te doorstaan, met name in de zuivelsector; 18. is van mening dat een lagere voederprijs de productiekosten voor melkveehouders zou helpen verlagen; 19. is verheugd over het voorstel van de Commissie om de interventieperiode voor boter en mageremelkpoeder te verlengen tot 28 februari 2010, en is van mening dat de interventieprijs moet worden verhoogd, althans op korte termijn; beseft dat zulke verhoging een noodmaatregel in die bedoeld is als reactie op extreme marktevenwichtsverstoringen en dat dit geen langetermijnoplossing is; 20. verzoekt om uitbreiding van de particuliere opslag van kaasproducten en de vaststelling van adequate steun, zodat deze maatregel effect kan sorteren, alsmede om verhoging van het aantal derde landen – zoals de VS – waarheen kaasproducten uit de EU met uitvoerrestituties mogen worden geëxporteerd; 21. verzoekt de Commissie voor de langere termijn, wanneer de uitvoerrestituties eenmaal zijn afgeschaft, na te gaan hoe de overeenkomstige begrotingsmiddelen in de zuiversector kunnen worden gehandhaafd; 22. verzoekt de Commissie kredietverzekering voor landbouwexporten, zoals deze in de VS gangbaar is, toe te staan; 23. verzoekt de Commissie de prijstransparantie in de levensmiddelenketen te verbeteren, want in veel lidstaten blijven de consumentenprijzen opvallend hoog ondanks een dramatische daling van de producentenprijzen; 24. verzoekt de Commissie onverwijld haar mededeling over de voedselprijzen in Europa in te dienen; herinnert eraan dat het Parlement de Commissie lang geleden heeft verzocht onderzoek te doen naar mogelijk misbruik van marktposities in de levensmiddelenketen – met name in de zuivelsector – en vindt dat dit onderzoek allang klaar had moeten zijn; 25. verzoekt de Commissie voor de hele EU een gedragscode voor de contacten tussen detailhandelszaken en producenten op te stellen; 26. is van mening dat er een transparant systeem moet worden opgezet voor de bewaking van de levensmiddelenprijzen en in het bijzonder van de door de consument betaalde prijzen; 27. stelt met spijt vast dat in de conclusies van de Raad van 7 september 2009 geen concreet voorstel werd gedaan voor een snelle oplossing voor de crisis in de Europese zuivelsector, die alle producenten in de Unie zonder uitzondering treft; 28. verzoekt de Commissie zich vastberaden te verzetten tegen de initiatieven van een aantal lidstaten tot renationalisatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid; 29. verzoekt de Commissie met klem regelmatig verslag uit te brengen aan het Parlement over de situatie op de zuivelmarkt in de komende maanden; 30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 september 2007 over een gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid inzake energie (1) , – gelet op de intergouvernementele overeenkomst tussen Oostenrijk, Bulgarije, Hongarije, Roemenië en Turkije over het juridisch kader voor het gaspijpleidingproject "Nabucco", welke op 13 juli 2009 te Ankara werd ondertekend, – gelet op de overname door de Russische aardolie- en aardgasmaatschappij Surgutneftegas van een omvangrijk minderheidsaandeel (21,2%) in de Hongaarse petrochemische onderneming MOL, die deel uitmaakt van het Nabucco-consortium, – gezien het op 6 augustus 2009 in Ankara ondertekende protocol inzake samenwerking in de gassector tussen Rusland en Turkije, waarin Turkije voorafgaande toestemming verleent voor de bouw van de gaspijpleiding South Stream en Rusland toestaat om onderzoekswerkzaamheden te verrichten voor de pijpleiding in Turkse wateren, – gelet op het Memorandum of Understanding dat op 13 juli 2009 werd ondertekend door twaalf ondernemingen uit de EU voor het lanceren van het Industrieel Initiatief DESERTEC voor de ontwikkeling van het grootschalige potentieel aan zonne-energie in het Midden-Oosten en Noord Afrika, – gezien de mededeling van de Commissie, getiteld "tweede strategische toetsing van het energiebeleid − een EU-actieplan inzake energiezekerheid en -solidariteit" ( COM(2008)0781 ), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen tot veiligstelling van de aardgasvoorziening en houdende intrekking van Richtlijn 2004/67/EG ( COM(2009)0363 ), – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad inzake mededeling aan de Commissie van investeringsprojecten met betrekking tot energie-infrastructuur binnen de Europese Gemeenschap en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 736/96 ( COM(2009)0361 ), – gelet op de komende Vijftiende Conferentie van de Deelnemende Partijen (COP 15) van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de Vijfde Conferentie van de Deelnemende Partijen aan het Protocol van Kyoto (COP/MOP 5), welke van 7 tot en met 18 december 2009 te Kopenhagen (Denemarken) zal worden gehouden, – gelet op artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de zekerheid van de energiebevoorrading een essentieel onderdeel vormt van de algemene veiligheid, stabiliteit en welvaart van de Europese Unie en een basiselement voor de verdere economische en sociale ontwikkeling van Europa, waarvoor echter nog altijd geen basis is gelegd in de Verdragen, B. overwegende dat het ontbreken van een daadwerkelijk en doelmatig gemeenschappelijk Europees beleid inzake de zekerheid van de energievoorziening de samenhang en geloofwaardigheid van het externe optreden van de EU ondermijnt, C. overwegende dat de EU thans in hoge mate afhankelijk is van energie-importen en dat deze afhankelijkheid volgens de huidige tendensen waarschijnlijk zal toenemen, D. overwegende dat, ondanks de daling van de olie- en gasprijzen ten gevolge van de wereldwijde financiële crisis, de trage omschakeling op meer energie-efficiënte brandstoffen, de dalende productie van de olie- en gasvelden in de wereld, niettegenstaande recent ontdekte reserves, en de blijvende stijging van de vraag onherroepelijk zullen leiden tot een terugkeer naar krapper wordende markten voor fossiele brandstoffen en een toenemende afhankelijkheid van de invoer voor de olieverbruikende landen, wanneer de crisis eenmaal achter de rug is, E. overwegende dat verscheidene lidstaten in hoge mate afhankelijk zijn van één enkele aardgasleverancier en dat ongerechtigde onderbrekingen in de levering van aardgas ernstige problemen kunnen veroorzaken, zoals is gebleken tijdens het vorige gasconflict tussen Rusland en Oekraïne begin 2009, F. overwegende dat een aantal lidstaten niet over voldoende natuurlijke reserves beschikt om het hoofd te bieden aan crisissituaties, G. overwegende dat pogingen om de zekerheid van de energievoorziening uitsluitend op nationaal niveau veilig te stellen wegens de bestaande en toenemende afhankelijkheid van politiek onstabiele gebieden inzake energievoorziening ontoereikend zijn gebleken, en geen garanties kunnen bieden voor de belangen op lange termijn van alle lidstaten, H. overwegende dat de bestaande instrumenten voor vroegtijdige waarschuwing de gascrisis van januari 2009 niet hebben kunnen voorspellen, I. overwegende dat voorspelbare risico's voor de zekerheid van de energievoorziening zullen blijven bestaan zolang energieproducerende en doorvoerlanden zich niet houden aan gemeenschappelijke en doorzichtige regels, zoals vastgelegd in het Verdrag inzake het Energiehandvest en het Doorvoerprotocol, J. overwegende dat een verplichting tot energie-efficiëntie binnen en buiten de EU alsmede een belangrijke ontwikkeling in de richting van een groter aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het huidige energiepakket van de Europese Unie een grote bijdrage zouden leveren aan de vermindering van de importafhankelijkheid van haar energiegebruik, waardoor enerzijds de veiligheid van haar energievoorziening zou worden verbeterd en anderzijds een grote bijdrage zou worden geleverd aan het realiseren van haar toezegging om de emissie van broeikasgassen tegen 2020 met 20% of meer, als daarover in Kopenhagen overeenstemming wordt bereikt, te verminderen, K. overwegende dat de kosteneffectiefste oplossing voor het verminderen van de afhankelijkheid van de EU op energiegebied bestaat in het bevorderen van energiebesparingen, hernieuwbare energie en maatregelen inzake energie-efficiëntie, die tevens bijdragen tot het bestrijden van de klimaatverandering en vooruitgang op weg naar een economie die zuinig met grondstoffen omgaat, L. overwegende dat nauwe samenwerking op het vlak van energievoorziening een van de meest doeltreffende en noodzakelijke vertrouwensbevorderende elementen vormt van de verhoudingen tussen de Europese Unie en de haar omringende landen, M. overwegende dat er, hoewel reeds enkele stappen zijn gezet, behoefte bestaat aan een echt gemeenschappelijk energiebeleid voor het reguleren van zowel de interne markt, hoewel dit niet geldt voor het energiepakket van een land dat voorbehouden blijft aan de lidstaten, als voor wat externe aspecten betreft, en dat rekening houdt met de politieke en economische belangen van alle lidstaten, N. overwegende dat een gemeenschappelijk Europees extern energiezekerheidsbeleid, gebaseerd op solidariteit, diversificatie en eendracht bij de verdediging van gemeenschappelijke belangen, betere samenwerking met de belangrijkste energieproducerende landen, transitlanden en gebruikende landen, en dat gericht is op bevordering van de duurzaamheid, synergieën zou bewerkstelligen bij het helpen verzekeren van de veilige energievoorziening van de Europese Unie en bevorderlijk zou zijn voor de kracht van de EU, haar vermogen om te handelen op het vlak van de buitenlandse politiek en haar geloofwaardigheid als een mondiale speler, 1. verwacht dat de Raad, de Commissie en de lidstaten meer strategisch leiderschap aan de dag leggen bij de totstandbrenging van een echt gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid op het gebied van energiezekerheid, waarop het heeft aangedrongen in zijn reeds aangehaalde resolutie van 26 september 2007; 2. is ingenomen met de maatregelen tot diversificatie en verbetering van de veiligheid van de energievoorziening van de EU, zoals die door de Commissie werden voorgesteld in haar tweede strategische toetsing van het energiebeleid; is evenwel van mening dat er behoefte bestaat aan duidelijke gedefinieerde prioriteiten en spoedige actie voor de tenuitvoerlegging daarvan, waarbij het Parlement volledig hiervan op de hoogte moet worden gesteld; 3. herhaalt dat een naar behoren werkende interne energiemarkt en de diversificatie van energiebronnen van cruciaal belang zijn om toekomstige gastoevoeronderbrekingen en -crisissen te voorkomen; onderstreept derhalve dat meer investeringen nodig zijn in hernieuwbare energiebronnen, energiebronnen met geringe koolstofuitstoot en energie-efficiëntie, die centraal zouden moeten staan in het Actieplan voor energie 2010-2014; 4. is verheugd over de reeds aangehaalde nieuwe voorstellen voor verordeningen inzake maatregelen tot veiligstelling van de aardgasvoorziening en investeringsprojecten met betrekking tot energie-infrastructuur binnen de Europese Gemeenschap, die bijdragen tot verhoging van de continuïteit van de gasvoorziening in de Europese Unie door de lidstaten te verplichten tot preventieve maatregelen en verbetering van hun instrumenten voor crisisbeheer en door te zorgen voor meer transparantie en minder bureaucratische rompslomp; 5. dringt aan op grotere inspanningen om te anticiperen op potentiële problemen bij de energievoorziening om verstoringen in de toekomst te voorkomen, waartoe ondermeer de effectiviteit van het Netwerk van correspondenten inzake energiezekerheid (NESCO) moet worden opgevoerd; verzoekt de Commissie met spoed over te gaan tot een evaluatie van de bestaande mechanismen voor vroegtijdig alarm, de NESCO en andere instrumenten, die weinig effectief gebleken zijn tijdens de Russisch-Oekraiense energiecrisis van 2009; 6. dringt er bij de Europese Unie en haar lidstaten op aan installaties voor de opslag van gas te ontwikkelen dat snel inzetbaar is; 7. beschouwt de verbetering van de interconnecties binnen Europa van essentieel belang, aangezien het opvullen van de bestaande leemtes een voorwaarde is voor de efficiënte werking van de interne markt en voor energiesolidariteit; is in dit verband ingenomen met het akkoord over de financiering van infrastructuurprojecten als onderdeel van het Europese economische herstelplan (250 miljoen EUR), en om Europa een nieuw Europees supernet voor elektriciteit en gas te geven maar houdt vol dat een algemene verhoging van publieke en particuliere financiering op het vlak van energiezekerheid absoluut noodzakelijk is; 8. onderstreept de urgentie van de uitvoering van strategische projecten voor de diversificatie van de energieleveringen, met name in de Zuidelijke Corridor; feliciteert in dit verband dat de regeringen van Oostenrijk, Bulgarije, Hongarije, Roemenië en Turkije onafhankelijker zijn geworden van de Russische leveranties met de op 13 juli 2009 ondertekende Intergouvernementele overeenkomst inzake het juridische kader voor het Nabucco-pijpleidingproject, een belangrijke stap op weg naar de verwezenlijking van dit prioritaire EU-project, maar onderstreept tegelijkertijd het belang van een algemene regeling voor de ontwikkeling van de corridor die de EU verbindt met de nieuwe gasbronnen in het Midden-Oosten en het gebied van de Kaspische Zee, onafhankelijk van een specifieke onderneming of pijpleiding, en hoofdzakelijk gericht op het snel tot stand brengen van deze verbinding; spoort de hierbij betrokken ondernemingen en lidstaten aan om in samenwerking met de Commissie eerste overeenkomsten te sluiten met de potentiële leveranciers om de pijpleidingen 'vol' te krijgen; 9. benadrukt dat de EU een intensieve dialoog moet aangaan met haar voornaamste energieleveranciers, met het oog op een sterkere interdependentie op energiegebied en een grotere veiligheid van de energievoorziening voor de gehele EU, waarbij het accent vooral gelegd moet worden op grotere doelmatigheid, een gelijke toegang tot de markt, non-discriminatie en transparantie; 10. onderstreept dat dialogen over energie nooit mogen plaatsvinden ten koste van openhartige en op resultaten gerichte dialogen over de mensenrechten en dat de bescherming van de mensenrechten en energiezekerheid een prioriteit moeten zijn op de agenda van de volgende Top EU-Rusland en een vast bestanddeel moeten worden van de nieuwe overeenkomst EU-Rusland; 11. dringt aan op de vaststelling van een gezamenlijke benadering van de EU ten aanzien van de onderhandelingen met de externe partners over transitregels en transitbetalingen en doet een beroep op de lidstaten om elkander en de Commissie op de hoogte te stellen van strategische besluiten en overeenkomsten over projecten op het gebied van de energie-infrastructuur; 12. verzoekt de Commissie onverwijld maatregelen te nemen tegen pogingen tot vijandige overname door niet-transparante buitenlandse entiteiten op de EU-energiemarkt en de EU-mededingingsregels strikt toe te passen; maakt zich onder andere zorgen over het feit dat Surgutneftegas onlangs een aandeel heeft verworven in de Hongaarse energiemaatschappij MOL en over het onvermogen van Surgutneftegas om zijn eigendomsstructuur en de identiteit van de begunstigde eigenaars openbaar te maken, zoals op legitieme wijze was gevraagd door de Hongaarse regelgevende instantie voor de energiemarkt; verzoekt de Commissie onderzoeken in te stellen naar de activiteiten van niet-transparante buitenlandse entiteiten, zoals CENTREX, die onlangs een belang van 20% heeft genomen in de Oostenrijkse handels- en opslagfaciliteit Baumgarten; 13. verzoekt de EU met de landen in het gebied van de Noordzee samen te werken, gezien hun aanzienlijke potentieel aan energiebronnen, met name door de opwekking van off-shore windenergie; 14. verzoekt de Raad en de Commissie samen te werken met de lidstaten in het gebied van de Middellandse Zee en met de landen in Noord-Afrika, gezien hun aanzienlijke potentiële energiereserves en de substantiële kansen voor hun eigen ontwikkeling, met name in het kader van het Barcelona-proces; moedigt in het bijzonder het gebruik van zonne- en windenergie in deze gebieden aan; is verheugd over de recente vooruitgang in het DESERTEC Industrial Initiative met het oog op de grootschalige ontwikkeling van het potentieel aan zonne-energie in het Midden-Oosten en in Noord-Afrika; beklemtoont dat de maatregelen van de EU voor het DESERTEC-project coherent moeten zijn en een actieve bijdrage moeten leveren aan de ontwikkeling van Noord-Afrika en de landen in het Midden-Oosten; verzoekt de bij dit project betrokken ondernemingen en lidstaten dan ook om - samen met de Commissie - ontwikkeling te bevorderen middels een daadwerkelijke technologie-overdracht en het opbouwen van capaciteit voor plaatselijke bedrijven en het maatschappelijk middenveld, teneinde betrokkenheid te waarborgen en een duurzaam partnerschap op te bouwen met de mediterrane landen waar DESERTEC zal worden ontwikkeld; 15. benadrukt de strategische betekenis van het Noordpoolgebied voor de EU, zowel met betrekking tot energiebronnen, het milieu, de biodiversiteit en vervoerskwesties als door de openstelling van de Noord-Oostpassage; 16. onderstreept dat de vooruitgang bij de opbouw van een gemeenschappelijk Europees energiebeleid in grote mate afhankelijk is van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon; dringt er bij de EU en de lidstaten op aan stappen te zetten voor het waarborgen van een bindende, progressieve en alomvattende verdragsgrondslag voor een gemeenschappelijk Europees energiebeleid inzake levering en bevoorradingszekerheid; vraagt om de snelle ratificering van het Verdrag van Lissabon, dat een clausule betreffende energiesolidariteit bevat en het energiebeleid tot een gedeelde verantwoordelijkheid van de EU en de lidstaten maakt, als een stap in de goede richting; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien zijn voorgaande resoluties over Rusland en met name die van 25 oktober 2006 over de moord op de Russische journaliste Anna Politkovskaya (1) en van 18 december 2008 over aanvallen op mensenrechtenactivisten in Rusland en het proces over de moord op Anna Politkovskaya (2) , – gezien de verklaring van het voorzitterschap van de Raad namens de Europese Unie van 12 augustus 2009 over de moord op de Tsjetsjeense van de mensenrechtenactiviste Zarema Sadulayeva en haar echtgenoot Alik Dzhabrailov, – gezien de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Russische Federatie, die in 1997 in werking is getreden en verlengd is tot ze wordt vervangen door een nieuwe overeenkomst, – gezien de lopende onderhandelingen voor een nieuwe overeenkomst met een nieuw, allesomvattend kader voor de betrekkingen tussen de EU en Rusland, – gezien het Verdrag tot de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en de VN-verklaring over de verdedigers van de mensenrechten en de VN-verklaring over het recht en de verantwoordelijkheid van het individu, groepen en organen in de samenleving om universeel erkende mensenrechten en fundamentele vrijheden te bevorderen en te beschermenen, – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat Rusland lid is van de Raad van Europa en van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en zich heeft verplicht tot bescherming en bevordering van de mensenrechten, de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat, B. overwegende dat versterkte samenwerking en goede nabuurschapsbetrekkingen tussen de EU en Rusland van essentieel belang zijn voor de stabiliteit, veiligheid en welvaart van geheel Europa, C. overwegende dat EU streeft naar een strategisch partnerschap met Rusland dat gebaseerd is op de waarden van democratie, mensenrechten en de rechtsstaat, D. overwegende dat er sprake is van een alarmerende verslechtering van de situatie van de verdedigers van de mensenrechten, met name in de noordelijke Kaukasus, E. overwegende dat de werkzaamheden van mensenrechtenorganisaties als Memorial en Demos essentieel zijn voor de verwezenlijking van een stabiele en vrije samenleving; overwegende dat de Russische regering dan ook trots zou moeten zijn op de belangrijke rol die dergelijke instellingen spelen, F. overwegende dat de mensenrechtenadvocaat Stanislav Markelov, die ook de vermoorde journaliste Anna Politkovskaya had vertegenwoordigd, op 20 januari 2009 werd vermoord, tezamen met de journaliste Anastasia Barburova, die stierf toen zij Markelov probeerde te beschermen, G. overwegende dat op 10 juli 2009 het lichaam van mensenrechtenactivist Andrei Kulagin werd gevonden in een steengroeve in Petrozavodsk, twee maanden na zijn verdwijning, H. overwegende dat Natalia Estemirova, hoofd van Memorial in Tsjetsjenië, op 15 juli 2009 in Grozny werd ontvoerd en in het naburige Ingoetsjetië dood werd teruggevonden; overwegende dat het Europees Parlement tijdens zijn vergadering op 16 juli 2009 een minuut stilte in acht heeft genomen ter nagedachtenis aan Natalia Estemirova; overwegende dat na deze moord de werkzaamheden van Memorial in Tsjetsjenië zijn geschorst, I. overwegende dat in september 2009 in Moskou een smaadproces zal beginnen op grond van een klacht van de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov, tegen Oleg Orlov, hoofd van het mensenrechtencentrum van Memorial, in verband met laster in een verklaring van Orlov die op 15 juli 2009 op de website van Memorial werd gepubliceerd en waarin hij president Kadyrov beschuldigde betrokken te zijn geweest bij de moord op Natalia Estemirova, J. overwegende dat op 10 augustus 2009 de Tsjetsjeense mensenrechtenactivisten Zarema Sadulayeva en haar echtgenoot, Alik Dzhabrailov, die voor de humanitaire organisatie 'Red de generatie' werkten, uit hun kantoor in Grozny werden ontvoerd en de volgende dag dood werden teruggevonden, K. overwegende dat op 4 december 2008 gemaskerde mannen uit het kantoor van de Russische openbare aanklager het Sint-Petersburgse kantoor van het onderzoeks- en informatiecentrum van Memorial binnendrongen en harde schijven en CD's meenamen met de gehele databank over duizenden slachtoffers van de Stalinistische onderdrukking; overwegende dat de databank op bevel van de rechter aan Memorial werd teruggegeven, L. overwegende dat op 3 september 2009 de flatgebouwen waar Oleg Orlov, hoofd van het mensenrechtencentrum Memorial, en zijn medewerker Alexander Tcherkassov hun particuliere woningen hebben, zijn doorzocht door overheidsinspecteurs die beweerden voor de belastingdienst te werken, M. overwegende dat op 3 september 2009, twee maanden nadat het een nieuw proces had bevolen tegen de drie verdachten die in februari van dit jaar waren vrijgesproken, het Russische opperste gerechtshof een nieuw onderzoek gelastte naar de moord op Anna Politkovskaya in 2006, N. overwegende dat talrijke klachten zijn ingediend door Russische burgers bij het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg, 1. veroordeelt zonder voorbehoud en betreurt in hoge mate de pesterijen en de aanvallen op het leven van mensenrechtenverdedigers, advocaten en journalisten in Rusland; 2. dringt er bij de Russische autoriteiten op aan alles in het werk te stellen om de bescherming van de verdedigers van mensenrechten te waarborgen, zoals is opgenomen in de VN-verklaring over het recht en de verantwoordelijkheid van het individu, groepen en organen in de samenleving om universeel erkende mensenrechten en fundamentele vrijheden te bevorderen en te beschermen; doet met name een beroep op de verantwoordelijke autoriteiten om de omstandigheden te scheppen waarin Memorial en andere mensenrechtenorganisaties veilig hun werkzaamheden in Tsjetsjenië kunnen verrichten; is ingenomen met de teruggave van het bij de inval van 4 december 2008 in beslag genomen archief van Memorial in St. Petersburg; 3. doet een beroep op de Russische federale autoriteiten om spoedig, diepgaand en doeltreffend onderzoek te doen naar de eerdergenoemde moorden en de daders en degenen die betrokken waren bij deze gewelddaden voor de rechtbank te brengen; 4. beklemtoon dat de straffeloosheid in Tsjetsjenië leidt tot destabilisatie in het hele gebied van de noordelijke Kaukasus; 5. neemt kennis van het telegram dat de Russische president Dmitri Medvedev in juli heeft verzonden aan de mensenrechtenorganisatie Memorial en waarin hij toezegde zich in te zetten voor een diepgaand onderzoek naar de moord op Natalia Estemirova; 6. is ingenomen met het initiatief van president Medvedev om de NGO-wetgeving te wijzigen door verlichting van een aantal beperkingen en registratiecomplicaties voor Russische NGO's en verwacht hiervan aanzienlijke verbeteringen; 7. is ingenomen met het besluit van het Russische Opperste Gerechtshof van 3 september 2009 om een nieuw onderzoek te starten naar de moord op Anna Politkovskaya en de onderzoeken tegen de drie mannen die waren vrijgesproken in het eerste proces als één geval te behandelen met dat van de vermeende moordenaar Ruslan Machmudow en degenen die hem steunden; dringt erop aan dat dit proces zo spoedig mogelijk begint, dat er een jury zal worden gevormd en dat het proces toegankelijk zal zijn voor alle journalisten en media; 8. dringt erop dat het mensenrechtenoverleg tussen de EU en Rusland wordt opgevoerd en dat dit proces open zal staan voor een doeltreffende inbreng van het Europees Parlement, de Staatsdoema, de rechterlijke autoriteiten in Rusland, het maatschappelijk middenveld en mensenrechtenorganisaties; doet een beroep op Rusland zijn verplichtingen als lid van de OVSE en de Raad van Europa volledig na te komen en het recht van vereniging en van vreedzame demonstratie te eerbiedigen; beklemtoont zijn standpunt dat de bescherming van de mensenrechten hoog op de agenda van de volgende top EU-Rusland dient te staan en een integraal deel moet gaan uitmaken van de nieuwe overeenkomst tussen de EU−Rusland; 9. dringt er bij de Russische autoriteiten op aan zich te houden aan alle uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens en het aanvullend protocol 14 bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden betreffende de wijziging van het controlesysteem van het Verdrag, onverwijld te ratificeren; 10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de parlementen en regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en het parlement van de Russische Federatie, de OVSE en de Raad van Europa. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Kazachstan en de Centraal-Aziatische Republieken, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 februari 2008 over een EU-strategie voor Centraal Azië (1) , – gezien de strategie van de Europese Unie voor een nieuw partnerschap met Centraal-Azië, zoals vastgesteld door de Europese Raad op 23 juni 2007, – gezien het strategiedocument van de EU inzake steun aan Centraal Azië 2007-2013, – gezien de conclusies van de tiende bijeenkomst van de Samenwerkingsraad EU-Kazachstan, – gezien de conclusies van het Achtste Parlementaire Samenwerkingscomité EU-Kazachstan, bijeen in Brussel op 31 maart 2008, – gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Kazachstan (2) , die op 1 juli 1999 in werking is getreden, – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, A. overwegende dat de betrekkingen en de samenwerking tussen de EU en Kazachstan voortdurend en op alle niveaus intensiever worden; overwegende dat Kazachstan een sleutelrol speelt met betrekking tot de stabiliteit en de veiligheid van Centraal Azië en de economische ontwikkeling van de gehele regio, B. overwegende dat Kazachstan in 2010 het voorzitterschap van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zal overnemen; overwegende dat dit het aanzien en de verantwoordelijkheid van dit land op het gebied van democratie en mensenrechten zal doen toenemen; overwegende dat de OVSE Kazachstan heeft opgeroepen de democratische hervormingen verder door te voeren alvorens het voorzitterschap over te nemen, C. overwegende dat, ondanks deze belangrijke internationale taak, de binnenlandse situatie in Kazachstan de laatste maanden is verslechterd met een recente aanscherping van de beperkingen voor de media en een aantal controversiële rechtsvervolgingen, D. overwegende dat Yevgeni Zhovtis, directeur van het Internationale Bureau voor de mensenrechten en de rechtsstaat in Kazachstan en vooraanstaand strijder voor de mensenrechten, op 3 september 2009 is veroordeeld wegens doodslag vanwege het met zijn auto aanrijden en om het leven brengen van een voetganger op 26 juli 2009, en veroordeeld is tot vier jaar in een strafkolonie, E. overwegende dat Yevgeni Zhovtis op 27 juli 2009 is aangewezen als getuige bij het politieonderzoek dat dezelfde dag is gestart; overwegende dat zijn status in het onderzoek op 28 juli 2009 is omgezet in die van verdachte, maar dat zijn advocaten in strijd met de Kazachse wetgeving pas op 14 augustus 2009 van deze ontwikkeling op de hoogte zijn gebracht, F. overwegende dat het OVSE-Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten heeft verklaard dat "twijfelachtige procedures mogelijkerwijs inbreuk hebben gemaakt op het recht van Zhovtis op een eerlijk proces, zoals gewaarborgd door de grondwet van Kazachstan, de verbintenissen van het land in het kader van de OVSE en fundamentele internationale normen", G. overwegende dat Yevgeni Zhovtis op bijeenkomsten van de OVSE heeft getuigd van schendingen van de mensenrechten in zijn land, die de vraag oproepen of Kazachstan wel geschikt is om een organisatie voor te zitten die gewijd is aan het handhaven van democratische grondbeginselen, H. overwegende dat in het verleden ernstige bezorgdheid is geuit over de processen en daaropvolgende gevangenisstraffen van andere Kazachse mensenrechtenactivisten, waaronder Ramazan Yesergepov en Sergei Duvanov, I. overwegende dat in juni 2008 en opnieuw in mei 2009 de Kazachse minister van Buitenlandse Zaken Marat Tahzin in verband met het komende voorzitterschap van zijn land van de OVSE verbeteringen heeft toegezegd op het gebied van de versterking en handhaving van de mensenrechten in Kazachstan, J. overwegende dat artikel 2 van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst EU-Kazachstan oproept tot eerbiediging van de democratie, de internationale rechtsbeginselen en de mensenrechten, 1. wil geen kritiek uiten op de onafhankelijkheid van het juridisch stelsel, dat een essentieel onderdeel vormt van elk democratisch systeem, maar uit wel zijn ernstige bezorgdheid over de manier waarop het onderzoek naar het onfortuinlijke verkeersongeval en het daaropvolgende proces Yevgeni Zhovtis hebben plaatsgevonden, en vestigt de aandacht op beschuldigingen dat tijdens het proces geen bewijs ter zijner verdediging is toegestaan; 2. roept de Kazachse autoriteiten op om onverwijld en met volledige transparantie en eerbiediging van de rechtsstaat een nieuw volledig en eerlijk onderzoek uit te voeren naar de omstandigheden rond het ongeval, en de veroordeling van Yevgeni Zhovtis en zijn vonnis dienovereenkomstig te heroverwegen; 3. dringt er bij de Kazachse autoriteiten op aan de details van de zaak Yevgeni Zhovtis langs officiële weg over te brengen en een eerlijk proces te verzekeren, waaronder het recht op hoger beroep, overeenkomstig de Kazachse wetgeving; 4. wijst op de ernstige twijfel aan de daadwerkelijke inzet van de Kazachse regering om vooruitgang te boeken die werd geuit door mensenrechtenorganisaties toen in 2007 werd besloten Kazachstan het voorzitterschap van de OVSE toe te kennen, en verwacht dat de Kazachse autoriteiten de nodige inspanningen zullen verrichten om de situatie op het gebied van democratisering en mensenrechten te verbeteren en hierbij zichtbaar vooruitgang te boeken alvorens het voorzitterschap van de OVSE over te nemen; 5. verzoekt de Commissie in dit verband de steun van de EU te verhogen en de samenwerking op deze gebieden met Kazachstan te intensiveren, teneinde de Kazachse regering beter voor te bereiden op haar belangrijke internationale taak; 6. verzoekt de Raad om deze kwestie resoluut bij de Kazachse autoriteiten aan te kaarten en met name aandacht te besteden aan de zaak Zhovtis in het kader van de mensenrechtendialoog EU-Kazachstan, waarvan de tweede ronde gepland staat voor 21 oktober 2009, en tevens op de Samenwerkingsraad EU-Kazachstan van medio november 2009; 7. dringt er bij de Commissie op aan haar projecten en programma's in Kazachstan in het kader van het Europees instrument voor democratie en mensenrechten uit te breiden; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de secretaris-generaal van de VN, de speciaal vertegenwoordiger van de EU voor Centraal Azië, de Oorganisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de Raad van Europa en het parlement, de regering en de president van Kazachstan. Het Europees Parlement , – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 1948, – gezien de verklaring van de VN van 1998 over verdedigers van de mensenrechten, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, dat door Syrië in 1969 geratificeerd is, – gezien het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984, dat door Syrië in 2004 geratificeerd is, – gezien artikel 11, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 177 van het EG-Verdrag, volgens welke de eerbiediging van de mensenrechten een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is, – gezien de EU-richtsnoeren inzake verdedigers van de mensenrechten uit 2004, – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Syrië, met name die van 8 september 2005 (1) , van 15 juni 2006 (2) en van 24 mei 2007 (3) , – gelet op artikel 122, lid 5, van zijn Reglement, A. gezien de betekenis van de politieke, economische en culturele banden tussen de Europese Unie en Syrië; overwegende dat er voor Syrië een belangrijke rol weggelegd is in het streven naar duurzame vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten; overwegende dat er positieve ontwikkelingen op dat gebied hebben plaatsgevonden waardoor er een basis is voor hernieuwing van de inspanningen om tot een associatieovereenkomst te komen; B. overwegende dat de associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de Arabische Republiek Syrië anderzijds nog ondertekend en geratificeerd moet worden; overwegende dat artikel 2 van de overeenkomst bepaalt dat eerbiediging van de rechten van de mens en de democratische beginselen een leidraad voor het binnenlands en buitenlands beleid van de partijen en een wezenlijk onderdeel van de overeenkomst vormt; C. overwegende dat Muhannad al-Hassani, een vooraanstaand mensenrechtenadvocaat en voorzitter van de Syrische mensenrechtenorganisatie Swasiah, op 28 juli 2009 gearresteerd is; overwegende dat hij voor verhoor naar het paleis van justitie van Damascus werd overgebracht en formeel werd beschuldigd van "verzwakking van het nationaal gevoel" en "verspreiden van valse informatie", zonder dat zijn advocaat daarbij aanwezig mocht zijn, D. overwegende dat Muhannad al-Hassani zich bezighield met de omstandigheden in Syrische gevangenissen en de gang van zaken bij het opperste staatsveiligheidshof, waarvan de processen volgens een rapport van Human Rights Watch van februari 2009 niet aan de internationale normen voldoen; overwegende dat hij voor zijn arrestatie al meermalen was ondervraagd en dat het bij die verhoren voornamelijk om zijn optreden op het gebied van de mensenrechten en de verdediging van politieke gevangenen ging, E. overwegende dat het Parlement en zijn Voorzitter al verscheidene malen voor vrijlating van in Syrische gevangenissen opgesloten verdedigers van de mensenrechten, parlementsleden en andere politici hebben gepleit, onder wie Michel Kilo en Mahmoud Issa; overwegende dat het Parlement ingenomen is met alle geslaagde acties in en buiten Syrië om verdedigers van de mensenrechten vrij te krijgen, F. overwegende dat de wet op de noodtoestand die sinds 1963 van kracht is de uitoefening van de burgerlijke en politieke rechten door de burgers feitelijk inperkt; overwegende dat de Syrische autoriteiten al eerder hebben verhinderd dat Muhannad al-Hassani en andere mensenrechtenadvocaten, zouden deelnemen aan bijeenkomsten op het gebied van de mensenrechten en scholingsactiviteiten in het buitenland; overwegende dat dit een gangbare manier van doen van de Syrische autoriteiten is om verdedigers van de mensenrechten lastig te vallen en te bestraffen, 1. is uiterst verontrust over de gevangenhouding van Muhannad al-Hassani, waarmee kennelijk wordt beoogd zijn mensenrechtenwerk en met name zijn onderzoek naar de gang van zaken bij het opperste staatsveiligheidshof en de omstandigheden in gevangenissen, te bestraffen; 2. dringt er bij de Syrische autoriteiten op aan dat zij Muhannad al-Hassani onverwijld vrijlaten en dat zij zijn lichamelijk en geestelijk welbevinden onder alle omstandigheden garanderen; 3. is ten zeerste verontrust over de sterke onderdrukking waar verdedigers van de mensenrechten in Syrië nog steeds mee te kampen hebben en over het ontbreken van vooruitgang bij de eerbiediging van de mensenrechten door de Syrische overheid; vertrouwt erop dat Syrië, dat een belangrijke rol bij de totstandbrenging van vrede in de regio zou kunnen spelen, de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting zal bevorderen; 4. dringt er bij de Syrische autoriteiten op aan dat zij een eind maken aan het vervolgen en lastigvallen van verdedigers van de mensenrechten en hun familieleden en dat zij alle gewetensgevangenen, verdedigers van de mensenrechten, onder wie Anwar al-Bunni en Kamal Labwani, en vredesactivisten onverwijld vrijlaten; 5. verzoekt de Syrische autoriteiten erop toe te zien dat de rechterlijke macht en met name het opperste staatsveiligheidshof op een transparante manier te werk gaat; 6. dringt er bij de Syrische autoriteiten op aan dat zij zich strikt houden aan het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, alsmede andere internationale teksten en normen op dat gebied, teneinde te bereiken dat gevangenen in Syrië: 7. wijst er andermaal op dat de bevordering van de mensenrechten een van de steunpilaren van de betrekkingen tussen de EU en Syrië vormt; is verheugd over de voortgaande dialoog tussen de Europese Unie en Syrië en hoopt dat de permanente inspanningen tot verbeteringen zullen leiden, niet alleen in de economische en sociale situatie in Syrië maar ook op politiek en mensenrechtengebied; verzoekt het Zweedse voorzitterschap, de Raad en de Commissie voor de ondertekening van de associatieovereenkomst een stappenplan vast te stellen waarin duidelijk wordt aangegeven welke specifieke verbeteringen op het gebied van de mensenrechten van de Syrische autoriteiten verwacht worden; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering en het parlement van de Arabische Republiek Syrië.