Het Europees Parlement, – gezien het verzoek om opheffing van de immuniteit van Béla Kovács, dat op 19 september 2016 werd ingediend door dr. Péter Polt, procureur-generaal van Hongarije, in verband met een strafrechtelijke procedure die tegen Béla Kovács is ingesteld door het Hongaarse openbaar ministerie, en van de ontvangst waarvan op 3 oktober 2016 ter plenaire vergadering kennis werd gegeven, – gezien het feit dat dhr. Kovács is uitgenodigd om op 12 januari, 30 januari en 22 maart 2017 te worden gehoord, overeenkomstig artikel 9, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 8 en 9 van protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, – gezien de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 12 mei 1964, 10 juli 1986, 15 en 21 oktober 2008, 19 maart 2010, 6 september 2011 en 17 januari 2013 (1) , – gezien artikel 4, lid 2, van de grondwet van Hongarije, de artikelen 10, lid 2, en 12, lid 1, van Wet LVII van 2004 betreffende de wettelijke status van de Hongaarse leden van het Europees Parlement en artikel 74, leden 1 en 3, van Wet XXXVI van 2012 betreffende de Nationale Vergadering, – gezien artikel 5, lid 2, artikel 6, lid 1, en artikel 9 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A8-0203/2017 ), A. overwegende dat de procureur-generaal van Hongarije verzocht heeft om opheffing van de immuniteit van Béla Kovács, lid van het Europees Parlement, om strafrechtelijk onderzoek naar hem te kunnen instellen in verband met mogelijke vervolging wegens begrotingsfraude met aanzienlijke financiële schade, overeenkomstig artikel 369, lid 1, onder a), van het Hongaarse wetboek van strafrecht en wegens meervoudig gebruik van valse privédocumenten overeenkomstig artikel 345 van het wetboek van strafrecht. overwegende dat op grond van dat artikel eenieder die gebruikmaakt van een vervalst of nagemaakt privédocument of een privédocument waarvan de inhoud onwaar is als bewijs voor het bestaan, de wijziging of de beëindiging van een recht of een verplichting, schuldig is aan een overtreding en veroordeeld wordt tot gevangenisstraf van ten hoogste één jaar; B. overwegende dat in artikel 9 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie is bepaald dat de leden van het Europees Parlement op hun eigen grondgebied de immuniteiten genieten die aan de leden van de volksvertegenwoordiging in hun staat worden verleend; C. overwegende dat de leden van het parlement krachtens artikel 4, lid 2, van de Hongaarse grondwet immuniteit genieten; overwegende dat leden van het Europees Parlement op grond van artikel 10, lid 2, van Wet LVII van 2004 inzake de status van Hongaarse leden van het Europees Parlement dezelfde immuniteiten genieten als de leden van de Hongaarse Nationale Vergadering, en dat in artikel 12, lid 1, is bepaald dat het Europees Parlement bevoegd is om een besluit nemen over de opheffing van de immuniteit van een lid van het Europees Parlement; overwegende in artikel 74, lid 1, van Wet XXXVI van 2012 betreffende de Nationale Vergadering is bepaald dat tegen leden alleen een strafrechtelijke procedure kan worden ingeleid, of indien niet vrijwillig afstand wordt gedaan van de immuniteit, alleen een procedure wegens een overtreding kan worden ingeleid na voorafgaande toestemming van de Nationale Vergadering; overwegende dat krachtens artikel 74, lid 3, van dezelfde wet de procureur-generaal voorafgaand aan de formele inbeschuldigingstelling een verzoek moet indienen om opheffing van de immuniteit; D. overwegende dat de leden op grond van artikel 21, leden 1 en 2, van Besluit 2005/684/EG, Euratom van het Europees Parlement van 28 september 2005 houdende aanneming van het Statuut van de leden van het Europees Parlement (2) recht hebben op assistentie door persoonlijke medewerkers die door hen vrijelijk worden aangewezen en dat het Parlement de werkelijke kosten draagt die door de tewerkstelling van deze personen ontstaan; E. overwegende dat op grond van artikel 34, lid 4, van het Besluit van het Bureau van het Europees Parlement van 19 mei en 9 juli 2008 houdende de uitvoeringsbepalingen van het Statuut van de leden van het Europees Parlement ook de kosten verbonden aan stageovereenkomsten overeenkomstig de door het Bureau vastgestelde voorwaarden in aanmerking kunnen komen voor vergoeding; F. overwegende dat de leden van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 1, lid 1, van het besluit van het Bureau van 19 april 2010 betreffende stagiairs van de leden, om bij te dragen aan het onderwijs en de beroepsopleidingen in Europa en met het oog op een beter begrip van de werking van deze instelling, stages kunnen aanbieden ten tijde van de plenaire vergaderingen in Brussel en Straatsburg of bij het uitvoeren van hun activiteiten als parlementslid in het land waar zij gekozen zijn; G. overwegende dat in artikel 5, leden 1 en 2, van deze regels inzake stagiairs van de leden is bepaald dat bijzondere afspraken met betrekking tot de stage vermeld moeten worden in een stageovereenkomst die door het lid en de stagiair moet worden ondertekend; overwegende dat in deze stageovereenkomst de uitdrukkelijke bepaling moet worden opgenomen dat het Europees Parlement in geen geval als partij bij de overeenkomst kan worden aangemerkt; overwegende dat op grond van artikel 5, lid 4, uitgaven in verband met de stage, waaronder beurzen en de kosten van verzekeringskosten voor zover door het lid betaald, worden bekostigd uit de vergoeding voor parlementaire assistentie, zoals bepaald in artikel 33, lid 4, van de uitvoeringsbepalingen, binnen de grenzen van die vergoeding; H. overwegende dat volgens het bepaalde in de laatste zin van artikel 1, lid 1, van de regels inzake stagiairs de aan een stagiaire toe te kennen beurs geen verkapte bezoldiging mag zijn; overwegende dat overeenkomstig artikel 7, lid 1, stagiairs voor de gehele stageperiode onder de verantwoordelijkheid vallen van het lid bij wie zij stage lopen; I. overwegende dat er naar het oordeel van het Parlement geen reden is om aan te nemen dat er sprake is van fumus persecutionis , dat wil zeggen een voldoende ernstig en nauwkeurig vermoeden dat de zaak aanhangig is gemaakt met de bedoeling het lid politieke schade toe te brengen; J. overwegende dat het besluit van de voormalig voorzitter van het Parlement om dhr. Kovács te berispen wegens schending van artikel 1, onder a), van de Gedragscode voor de leden van het Europees Parlement (3) niet kan worden gelijkgesteld aan een gerechtelijke uitspraak met kracht van gewijsde met betrekking tot de feiten in verband waarmee het openbaar ministerie een strafprocedure heeft ingeleid; overwegende dat er derhalve geen sprake is van schending van het "ne bis in idem"-beginsel; overwegende dat de sanctie die door de voormalig voorzitter van het Europees Parlement op grond van de Gedragscode is vastgesteld niet in de weg staat aan het inleiden of voeren van een strafrechtelijke procedure in Hongarije om vast te stellen of hij beschuldigd kan worden van een strafbaar feit; 1. besluit de immuniteit van Béla Kovács op te heffen; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en het verslag van zijn bevoegde commissie onmiddellijk te doen toekomen aan de bevoegde autoriteit van Hongarije en aan Béla Kovács. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2016)0758 ), – gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0529/2016), – gezien artikel 78 quater van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en het advies van de Commissie cultuur en onderwijs ( A8-0189/2017 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 september 2016 getiteld "Connectiviteit voor een competitieve digitale eengemaakte markt – Naar een Europese gigabitmaatschappij" ( COM(2016)0587 ) en het begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2016)0300), – gezien artikel 9 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 september 2016 getiteld "5G voor Europa: een actieplan" ( COM(2016)0588 ) en het begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2016)0306), – gezien het voorstel van de Commissie van 14 september 2016 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie ( COM(2016)0590 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 14 september 2016 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1316/2013 en (EU) nr. 283/2014 wat de bevordering van internetconnectiviteit in lokale gemeenschappen betreft ( COM(2016)0589 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 14 september 2016 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie ( COM(2016)0591 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 mei 2015 getiteld "Strategie voor een digitale eengemaakte markt voor Europa" ( COM(2015)0192 ) en het begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2015)0100), – gezien de mededeling van de Commissie van 2 juli 2014 getiteld "Naar een bloeiende data-economie" ( COM(2014)0442 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "De digitalisering van het Europese bedrijfsleven – De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten" ( COM(2016)0180 ), – gezien Besluit nr. 243/2012/EU van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 2012 tot vaststelling van een meerjarenprogramma voor het radiospectrumbeleid (1) , – gezien de bijlage bij de mededeling van de Commissie van 2 oktober 2013 getiteld "Gezonde en resultaatgerichte regelgeving (REFIT): resultaten en volgende stappen" ( COM(2013)0685 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "Normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt" ( COM(2016)0176 ), – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 "Naar een akte voor een digitale eengemaakte markt" (2) , – gezien het voorstel van de Commissie van 2 februari 2016 voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gebruik van de 470-790 MHz-frequentieband in de Unie ( COM(2016)0043 ), – gezien de conclusies van de Europese Raad van 28 juni 2016 (EUCO 26/16), – gezien de mededeling van de Commissie van 25 september 2013 getiteld "Naar een opener onderwijs: Innovatief onderwijzen en leren voor iedereen met nieuwe technologie en open leermiddelen" ( COM(2013)0654 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 oktober 2016 getiteld "Ruimtestrategie voor Europa" ( COM(2016)0705 ), – gezien Richtlijn 2013/35/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico’s van fysische agentia (elektromagnetische velden) (twintigste bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) en tot intrekking van Richtlijn 2004/40/EG (3) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie getiteld "Connectiviteit voor een competitieve digitale eengemaakte markt – Naar een Europese gigabitmaatschappij", – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie cultuur en onderwijs ( A8-0184/2017 ), A. overwegende dat 5G een essentiële bouwsteen van de gigabitmaatschappij zal zijn en de toekomstige standaard zal vormen op het gebied van mobiele communicatietechnologieën en tevens een stimulans zal zijn voor innovatie, de economie ingrijpend zal wijzigen en nieuwe toepassingen, diensten en producten, inkomstenstromen, zakelijke modellen en kansen zal doen ontstaan, en overwegende dat 5G het concurrentievermogen van bedrijven naar verwachting zal doen groeien en een bijdrage moet gaan leveren aan de tevredenheid van consumenten; B. overwegende dat economische groei alleen mogelijk is en dat de EU haar mondiale concurrentievermogen alleen kan behouden als Europa op het gebied van 5G-technologie een leiderschapspositie bekleedt, waarvoor coördinatie en planning op Europees niveau nodig zijn, en overwegende dat achterblijven op dit gebied zal leiden tot banenverlies en minder innovatie en deskundigheid; C. overwegende dat 5G en 5G-toepassingen zullen leiden tot nieuwe zakelijke modellen, doordat de hogesnelheidsconnectiviteit die daardoor mogelijk wordt innovatie in alle sectoren zal stimuleren, met name in de vervoers-, energie-, financiële en gezondheidssector; benadrukt in dit verband dat Europa het zich niet kan permitteren achter te blijven, aangezien 5G de motor zal zijn voor toekomstige groei en innovatie; D. overwegende dat de architectuur van 5G-netwerken volkomen anders zal zijn dan de architectuur van eerdere generaties netwerken, om te voldoen aan de verwachte zakelijke en prestatievereisten voor netwerken met zeer hoge capaciteit, met name op het gebied van latentietijden, dekking en betrouwbaarheid; E. overwegende dat de 5G-architectuur een grotere convergentie tussen mobiele en vaste netwerken met zich mee zal brengen; overwegende dat de invoering van vaste netwerken met zeer hoge capaciteit derhalve tegemoet zal komen aan de backhaul-behoeften van een dicht, draadloos 5G-netwerk dat zich zo dicht mogelijk bij de eindgebruiker bevindt; F. overwegende dat de Europese samenleving en economie in de toekomst sterk afhankelijk zullen zijn van 5G-infrastructuur, waarvan de impact veel verder zal reiken dan die van bestaande draadloze toegangsnetwerken, zodat er altijd en overal hoogwaardige, snellere en voor iedereen betaalbare communicatiediensten beschikbaar zijn; G. overwegende dat de digitalisering wereldwijd steeds sneller gaat, waardoor investeringen nodig zijn in kwalitatief hoogwaardige communicatienetwerken met universele dekking; overwegende dat het in dit verband belangrijk is dat het radiospectrum dat aan deze eisen tegemoet kan komen tijdig beschikbaar is; H. overwegende dat mobiele en draadloze connectiviteit voor alle burgers steeds belangrijker wordt, omdat innovatieve diensten en toepassingen mobiel worden gebruikt, en overwegende dat een toekomstgericht digitaal beleid hiermee rekening moet houden; I. overwegende dat de uitrol van 5G hoofdzakelijk met particuliere investeringen zal worden gefinancierd en dat het Europees wetboek voor elektronische communicatie moet zorgen voor een regelgevingsklimaat dat zorgt voor zekerheid en dat de mededinging en investeringen bevordert; overwegende dat stroomlijning van administratieve voorschriften noodzakelijk is, bijvoorbeeld voor het gebruik van kleine cellen, strikte en tijdige spectrumharmonisatie en de uitbouw van netwerken met zeer hoge capaciteit, zoals momenteel wordt voorgesteld in het Europees wetboek voor elektronische communicatie; J. overwegende dat publieke initiatieven – zoals de lancering van het publiek-private partnerschap (PPP) van de Commissie in 2013, waarvoor 700 miljoen EUR publieke financiering is vrijgemaakt om ervoor te zorgen dat 5G-technologie uiterlijk in 2020 in Europa beschikbaar is – vergezeld moeten gaan van een concurrerende markt met een toekomstbestendige toegangsregeling en spectrumcoördinatie, om innovatie en de noodzakelijke particuliere investeringen in infrastructuur te bevorderen; K. overwegende dat de uitrol van 5G andere projecten ter verbetering van de connectiviteit in de meest afgelegen en landelijke regio's van Europa moet aanvullen en dat deze projecten daarvan geen nadeel mogen ondervinden; L. overwegende dat 5G en de gigabitmaatschappij alleen kunnen worden ingevoerd aan de hand van een concreet tijdschema en door middel van een vraaggestuurde, toekomstbestendige en technologieneutrale aanpak die gebaseerd is op evaluaties per regio en per sector, waarbij samengewerkt wordt tussen de lidstaten en met alle belanghebbende partijen en mits er voldoende middelen geïnvesteerd worden om binnen het vastgelegde tijdsbestek aan alle voorwaarden te voldoen en dit voor alle EU-burgers te realiseren; I. 5G-visie - eisen voor de overstap naar de volgende generatie 1. is verheugd over het voorstel van de Commissie om een 5G-actieplan op te stellen om de EU in de periode 2020 tot 2025 tot wereldleider te maken als het gaat om de uitrol van genormaliseerde 5G-netwerken, een en ander in het kader van een bredere strategie voor een Europese gigabitmaatschappij die technologisch concurrerender en inclusiever is; is van mening dat om dit te bereiken passende coördinatie tussen de lidstaten cruciaal is, zodat de vertragingen die ontstonden bij de uitrol van 4G, en die ertoe hebben geleid dat op dit moment de dekking van 4G op 86% ligt, tegenover slechts 36% in plattelandsgebieden, bij de uitrol van 5G voorkomen worden; 2. wijst erop dat het actieplan voor de invoering van 5G in de EU volgens de Commissie twee miljoen nieuwe banen kan opleveren en een impuls kan geven aan de Europese economie, en de hoge werkloosheidscijfers, met name onder jongeren, omlaag kan brengen; 3. benadrukt dat het 5G-PPP-initiatief op dit moment een van de meest vooruitstrevende initiatieven ter wereld is op het gebied van 5G en 5G-toepassingen; vindt het goed om synergieën op het gebied van O&amp;O en industriële ontwikkelingen te bevorderen, maar acht het gezien de maatschappelijke impact van de uitrol van 5G ook juist dat consumentenvertegenwoordigers en maatschappelijke organisaties aan het PPP kunnen deelnemen; 4. benadrukt dat een ambitieuze en toekomstgerichte planning voor spectrumtoewijzing in de Unie buitengewoon belangrijk is als Europa voorop wil lopen wat betreft de ontwikkeling van 5G-technologie; is in dit kader ingenomen met de acties die de Commissie voorstelt in haar mededeling "5G voor Europa: een actieplan", en is van mening dat deze acties de minimumvereisten zijn voor een succesvolle lancering van 5G in de Unie; 5. benadrukt dat particuliere investeringen moeten worden ondersteund door middel van een beleids- en regelgevingsklimaat dat gericht is op infrastructuur, dat zorgt voor voorspelbaarheid en zekerheid en dat zich ten doel stelt concurrentie te bevorderen ten gunste van de eindgebruikers, en dat deze particuliere investeringen niet mogen worden vertraagd door overambitieuze overheidsprogramma's die de uitrol van 5G kunnen hinderen; 6. wijst op het belang van samenwerking tussen de academische wereld, onderzoeksinstellingen, de particuliere sector en de publieke sector op het gebied van onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot mobiele 5G-communicatie; is van oordeel dat het 5G-PPP in dit kader een goed voorbeeld vormt en spoort de Commissie aan om alle relevante sectoren bij dit proces te blijven betrekken; 7. verwacht dat Europa zal profiteren van de betere dekking en connectiviteit en hogere snelheden waarmee de transformatie naar een digitale economie gepaard zal gaan en verwacht dat 40% van de totale groei van het bnp in de periode tot 2020 te danken zal zijn aan de digitale economie, die 13 keer zo snel zal groeien als het totale bbp; 8. is verheugd over en steunt de doelstellingen van de gigabitmaatschappij voor de middellange termijn om alle Europese consumenten een internetverbinding met een snelheid van ten minste 100 Mbps te bieden, die geüpgraded kan worden tot 1 Gbps, en om op de lange termijn alle belangrijke katalysatoren van sociaaleconomische groei, zoals aanbieders van openbare diensten, ondernemingen die in sterke mate digitaal werken, belangrijke vervoershubs, financiële instellingen, ziekenhuizen en onderwijs- en onderzoeksinstellingen toegang te bieden tot een internetverbinding met een snelheid van ten minste 1 Gbps; roept ertoe op de uitrol van backhaul-infrastructuur d.m.v. glasvezel, mededinging ter bevordering van investeringen en gebruikersvriendelijkheid voor eindgebruikers prioriteit te geven; herinnert eraan dat de Unie niet op schema ligt als het gaat om de verwezenlijking van de connectiviteitsdoelstellingen van de digitale agenda 2020 en dat met name de achterstand in plattelandsgebieden en afgelegen gebieden reden geeft tot zorg; 9. benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat zoveel mogelijk EU-burgers kunnen profiteren van de connectiviteit van de gigabitmaatschappij, ook degenen die in afgelegen gebieden wonen; 10. steunt ten volle de inspanningen die erop gericht zijn om tegen 2025 toegang tot het 5G‑netwerk tijdens intermodale reizen in openbaarvervoersfaciliteiten die gekoppeld zijn aan de Connecting Europe Facility (CEF) en de trans-Europese vervoersnetwerken (TEN-T) te garanderen, en verwacht dat volledige toegang in de hele EU, zowel in stedelijke als plattelandsgebieden, en in belangrijke toeristencentra en toeristische attracties zal volgen; 11. merkt op dat er verdere verbetering van de dekking van de vierde generatie mobiele netwerken/LTE nodig is, aangezien de Europese Unie in dit opzicht achterloopt op de VS, Zuid-Korea en Japan, en dat het 5G-actieplan moet worden gezien als een kans om te leren van de fouten die zijn gemaakt bij de uitrol van 4G; 12. wijst erop dat er voor 5G-radiotoegang een zeer breed frequentiebereik nodig zal zijn: van minder dan 1 GHz tot 100 GHz, en inclusief backhaul zelfs tot 300 GHz; merkt op dat frequenties van 3-6 GHz en boven 6 GHz in dichtbevolkte gebieden heel hoge datasnelheden en datacapaciteiten moeten bieden; beseft dat 5G-systemen in hoge-frequentiebanden een zeer dichte netwerkinfrastructuur nodig hebben op basis van toegang tot locaties middels kleine cellen en dat er in dat kader keuzes moeten worden gemaakt met betrekking tot het gebruik van spectrumbanden en dat spectrumbanden wellicht gedeeld moeten worden; 13. benadrukt dat downloadsnelheden alleen niet voldoende zullen zijn om tegemoet te komen aan de toekomstige connectiviteitseisen van de gigabitmaatschappij, maar dat daarvoor een infrastructuur nodig is die geschikt is voor netwerken met zeer hoge capaciteit, omdat deze netwerken voldoen aan de hoogste normen op het gebied van upload- en downloadsnelheden, latentietijden en veerkracht; 14. benadrukt dat om een antwoord te bieden op de uitdagingen van 5G, een samenhangende Europese spectrumstrategie moet worden opgesteld, met inbegrip van nationale stappenplannen en tijdschema's, met aandacht voor diverse aspecten van de communicatie tussen mensen, tussen machines (M2M) en het internet van de dingen, waaronder toegangssnelheid, mobiliteit, latentietijden, dekkingsgraad, levensduur, betrouwbaarheid, toegankelijkheid, enz. en die in alle lidstaten een soepele overgangsperiode naar 5G garandeert; 15. wijst erop dat bij de uitrol van draadloze 5G-netwerken toegang tot de backhaul van netwerken met zeer hoge capaciteit nodig is en alle beschikbare niet-aansluitende delen van het radiospectrum, ook de 700 MHz-band, flexibel en doeltreffend moeten worden gebruikt voor uiteenlopende netwerkuitrolscenario's, waarbij innovatieve modellen voor spectrumvergunningen moeten worden ontwikkeld en duidelijk de nadruk moet worden gelegd op harmonisatie van de beschikbare spectrumbanden op regionale basis; 16. erkent het belang van vergunningsplichtige spectrumbanden voor het waarborgen van langetermijninvesteringen in netwerken en het garanderen van een betere kwaliteit van de diensten door middel van stabiele en betrouwbare toegang tot het spectrum, maar wijst ook op de noodzaak van betere juridische bescherming voor vergunningsvrije spectrumbanden en verschillende methoden voor het delen van spectrumbanden; 17. wijst erop dat een gebrek aan coördinatie een aanzienlijk risico vormt voor de uitrol van 5G, aangezien het verwerven van kritieke massa cruciaal is voor het aantrekken van investeringen en dus om de volledige vruchten van de 5G-technologie te kunnen plukken; 18. merkt op dat alle actoren uit de sector moeten kunnen profiteren van een gelijk en transparant speelveld dat concurrentie bevordert en dat zij hun eigen netwerken moeten kunnen ontwikkelen en hun eigen investeringsmodel en combinatie van technologieën (zoals FTTH, kabel, satelliet, wifi, WiGig, G.fast, 2G, Massive MIMO of enige andere snelle ontwikkelingstechnologie) moeten kunnen kiezen om de doelstellingen van invoering van 5G te realiseren, mits zij ertoe bijdragen alle Europese burgers, naar gelang hun daadwerkelijke behoeften, aan te sluiten op netwerken met zeer hoge capaciteit; merkt op dat er voor de uitrol van 5G veel meer vezels nodig zijn in een dichter draadloos netwerk; 19. neemt nota van de mededeling van de Commissie over "Connectiviteit voor een competitieve digitale eengemaakte markt – Naar een Europese gigabitmaatschappij" en haar actieplan "5G voor Europa", die de lidstaten een geweldige kans bieden om hun innovatieve ondernemingen in de culturele en creatieve sector, met name kmo's, in staat te stellen op de wereldmarkten te blijven concurreren en hun zakelijke en innovatieve talenten onder de aandacht te brengen; II. Realiseren van de voordelen van de gigabitmaatschappij 20. is van mening dat 5G meer is dan een evolutie op het gebied van mobiele breedband en verwacht dat 5G - als de volgende generatie van alomtegenwoordige ultrasnelle breedbandinfrastructuur - van groot belang zal zijn voor de digitale wereld van de toekomst, en een ondersteunende rol zal hebben bij de transformatie van processen in alle economische sectoren (publieke sector, onderwijs, levering van inhoud door middel van geconvergeerde media, gezondheidszorg, energie, nutssector, productiesector, vervoer, automobielsector, audiovisuele sector, virtual reality (VR), onlinegamen enzovoort) en zal leiden tot een aanbod van betaalbare, flexibele, interactieve, betrouwbare en volledig gepersonaliseerde diensten die het leven van elke burger kunnen verbeteren; 21. merkt op dat de gefragmenteerde uitrol van 4G in Europa, die nog altijd zichtbaar is in de grote verschillen die er bestaan tussen de lidstaten, zoals blijkt uit de Index digitale economie en maatschappij (DESI) van 2015, heeft geleid tot een achterblijvend concurrentievermogen vergeleken met de VS, China, Japan, Zuid-Korea en opkomende economieën; benadrukt in dit verband dat Europa zich in digitaal opzicht wel ontwikkelt, maar dat het tempo vertraagt, hetgeen op de lange termijn een risico vormt voor de noodzakelijke investeringen en de aantrekkelijkheid van het Europese zakenklimaat; 22. herinnert eraan dat de eindgebruikers uiteindelijk het meest van de invoering van 5G moeten profiteren en dat alle besluiten die worden genomen met betrekking tot de uitrol van 5G-technologieën erop gericht moeten zijn het einddoel, te weten het bieden van betaalbare, betrouwbare en kwalitatief hoogwaardige diensten, te verwezenlijken; 23. merkt op dat publieke en particuliere investeringen een multiplicatoreffect hebben op de hele economie en dat, als 5G volledig is uitgerold, dit naar verwachting direct en indirect zal leiden tot 2,3 miljoen nieuwe banen in de 28 lidstaten; 24. merkt op dat de uitrol van 5G-technologieën in Europa naar verwachting voordelen zal opleveren die veel verder reiken dan de mobiele industrie en tegen 2025 secundaire effecten zal hebben met een waarde van 141,8 miljard EUR per jaar; 25. benadrukt dat het succes van een snelle, EU-brede uitrol van 5G afhankelijk is van de ontwikkeling van nieuwe vraaggestuurde ondernemingsmodellen; benadrukt dat er een veelheid is aan initiatieven die bedoeld zijn om de eisen voor 5G te verduidelijken, waardoor het voor verticale industrieën moeilijk is om aan dit proces bij te dragen; benadrukt derhalve dat verticale industrieën actief en op doeltreffende wijze betrokken moeten worden bij het proces met betrekking tot de vereisten; 26. benadrukt dat eerlijke concurrentie en een gelijk speelveld voor marktdeelnemers cruciaal zijn voor de uitrol van de gigabitmaatschappij door deze marktdeelnemers; is van mening dat in dit kader het beginsel "dezelfde diensten, hetzelfde risico, dezelfde regels" moet gelden; 27. is van mening dat de Commissie en de lidstaten, samen met alle relevante belanghebbenden, moeten nadenken over maatregelen ter stimulering van geavanceerde tests en proefnetwerken om innovatie in 5G-toepassingen te versnellen; 28. merkt op dat de gigabitmaatschappij de digitale kloof moet verminderen en het gebruik van internet moet stimuleren; merkt op dat duurzame investeringen in de uitrol van bestaande en toekomstige technologieën nog altijd nodig zijn, waaronder investeringen in satelliettechnologieën en investeringen in afgelegen gebieden en plattelandsgebieden; benadrukt dat slimme combinaties van particuliere en overheidsinvesteringen noodzakelijk zijn om de digitale kloof op het platteland en in perifere regio's te dichten; benadrukt dat de lessen die uit het verleden getrokken zijn, toegepast kunnen worden bij de aanpak van ongelijkheden tussen de lidstaten, regio's en bevolkingsgroepen in dichtbevolkte en afgelegen gebieden, ter bevordering van een evenwichtige geografische ontwikkeling; 29. wijst erop dat er niet alleen sprake is van een digitale kloof tussen stedelijke en plattelandsgebieden, maar ook, en in aanzienlijke mate, tussen de lidstaten; wijst in dit kader op het belang van een concurrerend wetgevingskader en initiatieven ter bevordering van investeringen in infrastructuur, ter vergroting van de diversiteit aan actoren en ter versterking van de coördinatie op Europees niveau; 30. wijst erop dat 5G de hoeksteen vormt voor het realiseren van de visie van de netwerksamenleving, en dat 5G de mogelijkheden om in de Europese Unie te wonen, studeren en werken zal vergroten, hetgeen noodzakelijk is om personen en bedrijven ten volle van de digitale revolutie te laten profiteren; 31. is van mening dat het faciliteren van de uitrol van kleine cellen voor 5G, in overeenstemming met de WiFi4EU-verordening, zal bijdragen aan het dichten van de digitale en technologische kloof en de beschikbaarheid van 5G-diensten voor alle burgers zal vergroten; 32. benadrukt dat Europa gelijke tred moet houden met de technologische ontwikkelingen en de kansen moet grijpen die door efficiëntere ICT-technologieën geboden worden om de sociaaleconomische ontwikkeling in de regio's die vandaag de dag onderontwikkeld zijn te ondersteunen; 33. benadrukt dat een dicht vezelnetwerk de onontbeerlijke backhaul-infrastructuur vormt om te kunnen profiteren van het volledige dienstenpotentieel van de technologische mobiele 5G-standaard; 34. is ingenomen met het WiFi4EU-initiatief, dat erop gericht is gratis universele toegang tot internet in lokale gemeenschappen te bevorderen door middel van een door de EU gefinancierd en door de lidstaten ten uitvoer te leggen systeem; merkt op dat het WiFi4EU-initiatief ten doel heeft digitale inclusie in alle regio's te bevorderen door middel van toewijzing van middelen op geografisch evenwichtige wijze, waarbij tevens aandacht wordt besteed aan de gebruikersvriendelijkheid; merkt op dat de toegangssnelheden toenemen en dat, naarmate het internetgebruik via draadloze apparatuur toeneemt, WLAN aan de end-to-end connectiviteitsbehoeften zal moeten voldoen; is van oordeel dat er behoefte is aan een beleidskader met specifieke prioriteiten om de obstakels weg te nemen die niet alleen aan de markt kunnen worden overgelaten; 35. roept de Commissie op om in haar 5G-actieplan bijzondere aandacht te besteden aan het bereik binnen gebouwen, aangezien veel 5G-toepassingen in huizen en kantoren zullen worden gebruikt; herinnert aan het slechte bereik van netwerken met hogere frequenties in gebouwen; beveelt aan ook andere technologieën te bestuderen, zoals Massive Mimo, repeaters voor gebruik in gebouwen en snelle WiGig wifitoepassingen, om ook binnen een goed bereik te garanderen; 36. benadrukt dat de ontwikkeling van 5G-technologieën van vitaal belang is voor de transformatie van de ICT-netwerkinfrastructuur naar allesomvattende slimme connectiviteit: slimme auto's, slimme netten, slimme steden, slimme fabrieken, slimme overheden en meer; is van mening dat ultrasnelle breedband en intelligente, efficiënte netwerkfuncties die vrijwel onmiddellijke connectiviteit tussen mensen, tussen mensen en machines en tussen aangesloten machines onderling tot stand brengen, een heel andere invulling zullen geven aan connectiviteit voor de eindgebruiker – die mogelijk zal worden dankzij modellen zoals mesh-netwerken, hybride netwerken, dynamische network slicing en softwarisatie; 37. onderstreept dat een hoge energie-efficiëntie, die kan zorgen voor een lager energieverbruik, een cruciaal vereiste voor 5G is; benadrukt dat dit van groot belang is om de operationele kosten te verlagen, de netwerkconnectiviteit in plattelands- en afgelegen gebieden te faciliteren en op duurzame en hulpbronnenefficiënte wijze toegang te bieden tot netwerken; 38. benadrukt dat het voor de uitrol van 5G noodzakelijk is vaste netwerken aanzienlijk te moderniseren en mobiele netwerken te verdichten, een en ander in overeenstemming met de doelstellingen van de gigabitmaatschappij, met name voor oplossingen op het gebied van e-gezondheid; 39. benadrukt dat de audiovisuele sector een van de drijvende krachten achter het succes van 5G in Europa is en dat deze sector voor banen en economische groei zorgt, en dat de ontwikkelingen in deze sector een sterk en positief effect kunnen hebben op de waardeketen van de audiovisuele media, met inbegrip van de productie, vernieuwing en distributie van inhoud en de gebruikersomgeving; roept de Commissie en de lidstaten daarom op rekening te houden met de behoeften en specifieke kenmerken van deze sector, met name op het gebied van het omroepbestel; 40. merkt op dat voertuigen die verbonden zijn met een netwerk veiliger (minder ongevallen) en groener (minder uitstoot) zijn en bijdragen tot voorspelbaarder reispatronen; steunt daarom het idee om voor de hele EU als doel te stellen dat alle voertuigen die op de EU-markt beschikbaar komen voor 5G geschikt moeten zijn en ITS-apparatuur aan boord moeten hebben; schaart zich volledig achter het streven om ambulances en voertuigen van andere hulpdiensten (politie en brandweer) met een 5G-basisstation te verbinden zodat ze tijdens interventies doorlopend en ononderbroken dekking hebben; 41. wijst erop dat een betrouwbare en ononderbroken 5G-dekking de verkeersveiligheid ten goede komt dankzij verbonden en digitale controlemiddelen, zoals slimme tachografen en e-documenten, voor vrachtwagens; 42. verwacht dat 5G de weg zal openen voor nieuwe betaalbare en hoogwaardige diensten, nieuwe sectoren zal verbinden en ook de gebruikersvriendelijkheid voor de steeds ervarener en veeleisender digitale gebruikers zal verbeteren; benadrukt dat 5G oplossingen kan bieden voor belangrijke maatschappelijke uitdagingen, omdat dankzij 5G het energieverbruik van mobiele apparatuur aanzienlijk kan verminderen en omdat 5G mogelijkheden biedt om sectoren zoals de gezondheidszorg en de vervoerssector ingrijpend te veranderen; 43. is verheugd over het breedbandfonds voor Europese verbindingen (Connecting Europe Broadband Fund), een fonds voor breedbandinfrastructuur dat openstaat voor deelname van nationale stimuleringsbanken en -instellingen en van particuliere investeerders, hetgeen weer een stap betekent in de richting van investeringen in infrastructuur voor dunner bevolkte gebieden, plattelandsgebieden en afgelegen gebieden met onvoldoende voorzieningen; 44. meent dat digitale vaardigheden moeten worden ontwikkeld en verbeterd door middel van grootschalige investeringen in onderwijs – met inbegrip van beroeps-, ondernemerschaps- en andere opleidingen, evenals herscholing – en door middel van maximale deelname van alle belanghebbenden, waaronder sociale partners, met drie belangrijke doelen: werkgelegenheid op technologisch gebied scheppen en behouden door middel van het opleiden van hooggeschoolde arbeidskrachten, burgers ondersteunen bij het vormgeven van hun digitale bestaan door de noodzakelijke instrumenten ter beschikking te stellen en een einde maken aan digitale ongeletterdheid, één van de oorzaken van de digitale kloof en digitale uitsluiting; 45. is van oordeel dat de Unie in samenwerking met EIT Digital curricula voor de ontwikkeling van 5G-vaardigheden moet opstellen en beschikbaar moet stellen, waarbij de nadruk moet liggen op start-ups en kmo's, zodat ook zij van de uitrol van 5G kunnen profiteren; 46. benadrukt dat de ontwikkeling van 5G-netwerken snelle technologische veranderingen in de hand zal werken waardoor de digitale en slimme industrie, het internet der dingen en geavanceerde productiesystemen volledig kunnen worden ontwikkeld; 47. wijst op het belang van 5G om Europa in staat te stellen op het gebied van de levering van hoogwaardige onderzoeksinfrastructuur wereldwijd een voortrekkersrol te vervullen, waardoor Europa het centrum voor toponderzoek kan worden; III. Beleidsaanpak 48. is verheugd over het initiatief van de Commissie om het investeringsplan voor Europa te versterken binnen financieringsinstrumenten (EFSI, CEF) die bestemd zijn om de strategische doelstellingen voor gigabitconnectiviteit tot 2025 te financieren; 49. benadrukt dat alle beslissingen in verband met de digitale eengemaakte markt, met inbegrip van spectrumtoewijzing, connectiviteitsdoelen en de uitrol van 5G, moeten worden geformuleerd op basis van toekomstige behoeften en de verwachtingen omtrent de ontwikkeling van de markt in de komende 10-15 jaar; onderstreept in dit verband dat een succesvolle uitrol van 5G cruciaal zal zijn voor de versterking van het economisch concurrentievermogen, hetgeen alleen kan worden gerealiseerd aan de hand van toekomstgerichte Europese coördinatie op het gebied van wetgeving en beleid; 50. benadrukt dat beleid inzake de gigabitmaatschappij en 5G evenredig moet zijn, geregeld moet worden geëvalueerd en moet stroken met het "innovatiebeginsel", waarbij de effecten van het beleid voor innovatie aan bod moeten komen bij de effectbeoordeling; 51. roept de Commissie op om een toereikend niveau van langetermijnfinanciering voor het 5G-actieplan en netwerkmodernisering te waarborgen en ontwikkelen voor het volgend meerjarig financieel kader 2020-2027 en in het bijzonder het volgende OTO&amp;I-kader; wijst op het belang van samenwerking tussen de academische wereld, onderzoeksinstellingen, de particuliere sector en de publieke sector op het gebied van onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot mobiele 5G-communicatie; is van oordeel dat het 5G-PPP in dit kader een goed voorbeeld vormt; herinnert eraan dat er volgens de Commissie de komende tien jaar 500 000 miljoen EUR nodig is om de connectiviteitsdoelen te realiseren, maar dat er naar schatting een investeringstekort van 155 000 miljoen EUR bestaat; is daarom van mening dat er maximale prioriteit moet worden geschonken aan de beschikbaarheid van voldoende investeringen, gestimuleerd door concurrentie, voor de uitrol van de digitale infrastructuur, aangezien deze fundamenteel is om burgers en bedrijven te laten profiteren van de ontwikkeling van de 5G-technologie; 52. verzoekt alle lidstaten met spoed uitvoering te geven aan de bepalingen van Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (4) , om bij het doeltreffend en duurzaam maken van dit plan een toereikend veiligheidsniveau te waarborgen; 53. is van mening dat de gigabitmaatschappij het best kan worden gerealiseerd door een toekomstbestendige, concurrentiebevorderende en technologieneutrale benadering te volgen, ondersteund door een breed scala aan investeringsmodellen zoals publiek-private samenwerkingen of mede-investeringen; wijst erop dat mede-investeringen en andere vormen van collaboratieve investeringen en commerciële toegangsregelingen voor de lange termijn voor netwerken met zeer hoge capaciteit manieren kunnen zijn om middelen te bundelen, diverse flexibele kaders te realiseren en de uitrolkosten te verminderen; 54. dringt er bij de lidstaten op aan het 5G-actieplan volledig ten uitvoer te leggen door middel van coherente, integrale en tijdige maatregelen in regio's en steden, om sectoroverschrijdende innovatie aan te moedigen en te stimuleren en een economisch samenwerkingskader voor de hele sector te bevorderen; 55. roept de Commissie en de lidstaten op om het voortouw te nemen in het bevorderen van intersectorale, meertalige en grensoverschrijdende 5G-interoperabiliteit en privacyvriendelijke, betrouwbare en veilige diensten, aangezien het bedrijfsleven en de samenleving als geheel voor hun activiteiten en diensten steeds meer afhankelijk zijn van digitale infrastructuur, en rekening te houden met de specifieke economische en geografische situatie in elke lidstaat als integraal onderdeel van een gemeenschappelijke strategie; 56. dringt aan op intensivering van de inspanningen op het gebied van normalisatie, om te garanderen dat Europa een leiderschapsrol vervult bij het bepalen van technologische normen die de invoering van 5G-netwerken en -diensten mogelijk moeten maken; is van mening dat de Europese normalisatieorganisaties hierbij een bijzondere rol dienen te spelen; merkt op dat alle sectoren hun eigen stappenplan voor normalisatie moeten opstellen op basis van door de industrie aangestuurde processen, gericht op het vaststellen van gemeenschappelijke normen die het potentieel hebben om wereldwijde normen te worden; verzoekt de Commissie en de lidstaten om investeringen in onderzoek en ontwikkeling en Europese normalisatie te stimuleren; 57. benadrukt dat 5G de toegang tot en de verspreiding van inhoud ingrijpend kan veranderen en de gebruikersvriendelijkheid aanzienlijk kan verbeteren, en tevens mogelijkheden biedt als het gaat om de ontwikkeling van nieuwe vormen van culturele en creatieve inhoud; wijst in dit verband op de noodzaak van doeltreffende maatregelen tegen piraterij en van een brede aanpak om de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten te verbeteren, om ervoor te zorgen dat consumenten gemakkelijk toegang hebben tot legale inhoud; 58. pleit krachtig voor meer experimenteel onderzoek op het gebied van 5G-technologieën; is er voorstander van dat er, om tegemoet te komen aan de vraag naar diensten in de gigabitmaatschappij, geïntegreerde oplossingen en proeven worden ontwikkeld die daarna sectoroverschrijdend worden getest in grootschalige proefprojecten; roept de Commissie en de lidstaten op ervoor te zorgen dat er voldoende vergunningsvrije frequentiebanden zijn om experimenten van het bedrijfsleven te stimuleren; vraagt de Commissie te overwegen een concreet en aantrekkelijk moment aan te wijzen als kader voor experimenten door de particuliere sector met 5G-technologieën en -producten; 59. wijst erop dat de richtsnoeren van de Internationale Commissie voor bescherming tegen niet-ioniserende straling (ICNIRP), die door de WHO formeel zijn erkend, in acht moeten worden genomen om inconsistenties en fragmentatie te voorkomen en consistente voorwaarden voor de uitrol van draadloze netwerken op de Europese digitale eengemaakte markt te garanderen; 60. benadrukt dat er voor de totstandkoming van de gigabitmaatschappij duidelijke gemeenschappelijke EU-regels moeten komen, die toekomstgericht en concurrentiebevorderend zijn, om investeringen en innovatie te stimuleren en betaalbaarheid en voldoende keuzemogelijkheden voor de consument te garanderen; beklemtoont dat op infrastructuur gebaseerde concurrentie tot efficiënte regelgeving kan leiden en voor een billijk rendement op investeringen op lange termijn kan zorgen; spoort de lidstaten aan de administratieve procedure voor toegang tot fysieke infrastructuur te vereenvoudigen; 61. wijst op de noodzaak om een innovatievriendelijk klimaat voor digitale diensten tot stand te brengen, in het bijzonder op het gebied van big data en het internet van de dingen, om de keuzemogelijkheden voor consumenten uit te breiden en tegelijkertijd het vertrouwen te vergroten en de invoering van digitale diensten te bevorderen, door middel van efficiënte en gestroomlijnde regels, waarbij de nadruk ligt op de behoeften van gebruikers en de kenmerken van de diensten, ongeacht het soort leverancier; 62. benadrukt dat de nationale breedbandplannen moeten worden geëvalueerd en, waar passend, zorgvuldig moeten worden herzien, en dat zij alle 5G-aspecten moeten behandelen, een multitechnologische en mededingingsgerichte benadering moeten volgen, rechtszekerheid moeten bieden en zo veel mogelijk ruimte moeten bieden voor innovatie en dekking, en onder meer als doel moeten hebben de digitale kloof te dichten; 63. verzoekt de Commissie de nationale breedbandplannen te beoordelen om zo lacunes op te sporen, en landspecifieke aanbevelingen voor verdere actie te formuleren; 64. verwelkomt het initiatief van de Commissie om een participatief breedbandplatform te creëren om de betrokkenheid van publieke en private entiteiten en lokale en regionale overheden te maximaliseren; 65. benadrukt dat het garanderen van internettoegang en van betrouwbare interconnectiviteit met een hoge snelheid, een lage latentietijd en weinig jitter essentieel is voor digitaliseringsprocessen en de waardeketen in de toerismesector, evenals voor de ontwikkeling en verspreiding van vervoerstechnologieën zoals coöperatieve intelligente vervoerssystemen (C‑ITS), River Information Services (RIS) en het Europees beheersysteem voor het spoorverkeer (ERTMS); 66. herinnert eraan dat kmo's veel voordeel kunnen halen uit concurrerende toegang tot 5G-oplossingen; dringt er bij de Commissie op aan haar actieplannen zo uit te werken dat kmo's en start-ups gemakkelijker kunnen deelnemen aan experimenten met 5G-technologieën en om te garanderen dat zij toegang krijgen tot het participatief breedbandplatform voor 5G; 67. staat achter de initiatieven op EU-niveau voor een hogere mate van spectrumcoördinatie tussen lidstaten en lange vergunningstermijnen, die investeringen stabieler en zekerder zullen maken; merkt op dat de beslissingen hierover in alle lidstaten tegelijk moeten worden genomen met het oog op de vaststelling van bindende richtsnoeren over bepaalde voorwaarden van het toewijzingsproces, zoals de termijn voor spectrumtoewijzing, gedeeld spectrumgebruik en gezamenlijk georganiseerde veilingen, met als ambitie het bevorderen van trans-Europese netwerken; wijst erop dat de concurrerende aard van de markt voor mobiele telecommunicatie in de Europese Unie cruciaal is voor de overstap naar 5G; 68. verzoekt de EU om, met het oog op een samenhangend EU-beleid, de inspanningen binnen de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU) te coördineren; benadrukt dat de Europese behoeften inzake spectrumharmonisatie voor 5G na 2020 vóór de Wereldradiocommunicatieconferentie van 2019 (WRC-19) vastgesteld moeten worden en dat daarbij een gepast beschermingsniveau gewaarborgd moet worden voor de bestaande diensten waarvan tegenwoordig gebruik wordt gemaakt, een en ander in overeenstemming met de besluiten die tijdens de WRC-15 zijn genomen; 69. benadrukt dat de definitie van netwerken met zeer hoge capaciteit die is opgenomen in het Europees wetboek voor elektronische communicatie in overeenstemming moet zijn met het beginsel van technologische neutraliteit en dat deze technologieën moeten voldoen aan de kwaliteitseisen voor netwerkdiensten die in de toekomst door industriële en consumententoepassingen verlangd zullen worden; 70. verzoekt de Commissie jaarlijks een voortgangsverslag over het 5G-actieplan op te stellen, inclusief aanbevelingen, en dit aan het Parlement te doen toekomen; o o o 71. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gelet op artikel 67, lid 4, en artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name artikel 3 dat eenieder het recht op lichamelijke en geestelijke integriteit toekent, alsmede artikel 21 over non-discriminatie, – gezien zijn resolutie van 18 december 2008 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de rechtsbescherming van volwassenen: grensoverschrijdende gevolgen (1) , – gezien de evaluatie van de Europese toegevoegde waarde van september 2016 die door de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement is voorbereid (PE 581.388), – gezien het Verdrag van Den Haag van 13 januari 2000 over de internationale bescherming van volwassenen ("het Verdrag van Den Haag"), – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 13 december 2006 inzake de rechten van personen met een handicap ("het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap"), – gezien aanbeveling nr. R (99) 4 van 23 februari 1999 van het Comité van ministers van de lidstaten van de Raad van Europa inzake de beginselen betreffende de rechtsbescherming van handelingsonbekwame meerderjarigen ("aanbeveling nr. R (99) 4 van het Comité van ministers van de Raad van Europa"), – gezien aanbeveling CM/Rec(2009) 11 van 9 december 2009 van het Comité van ministers van de lidstaten van de Raad van Europa inzake de beginselen betreffende volmachten en wilsbeschikkingen in verband met handelingsonbekwaamheid ("aanbeveling nr. R (2009) 11 van het Comité van ministers van de Raad van Europa"), – gezien de artikelen 46 en 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A8-0152/2017 ), A. overwegende dat het voor de Unie van essentieel belang is dat zij dichter bij haar burgers komt te staan en zich buigt over onderwerpen die hen rechtstreeks aanbelangen, en daarbij garandeert dat de grondrechten worden geëerbiedigd, zonder discriminatie of uitsluiting; B. overwegende dat de bescherming van kwetsbare volwassenen die gebruikmaken van hun recht om binnen de Unie te reizen een onderwerp van grensoverschrijdende aard is en daardoor alle lidstaten betreft; overwegende dat dit onderwerp het belang van de rol aantoont die de Unie en het Europees Parlement moeten vervullen bij het aanpakken van problemen en struikelblokken waarmee de Europese burgers worden geconfronteerd wanneer zij gebruik willen maken van hun rechten, met name bij het overschrijden van grenzen; C. overwegende dat de bescherming van kwetsbare volwassenen nauw verband houdt met de eerbiediging van de mensenrechten; overwegende dat kwetsbare volwassenen net als alle andere Europese burgers moeten worden beschouwd als personen die rechten hebben en in staat zijn om vrije, onafhankelijke en weloverwogen beslissingen te nemen binnen de grenzen van hun vermogens, en niet slechts als passieve ontvangers van zorg en aandacht; D. overwegende dat de kwetsbaarheid van volwassenen en de uiteenlopende regelgeving betreffende hun rechtsbescherming geen hinderpaal mogen vormen die het recht van personen op vrij verkeer belemmert; E. overwegende dat de demografische ontwikkeling en de stijgende levensverwachting ertoe hebben geleid dat er steeds meer ouderen zijn die als gevolg van met ouderdom verband houdende ziekten niet langer in staat zijn om hun belangen te behartigen; overwegende dat er andere, los van de leeftijd staande omstandigheden bestaan, zoals al dan niet aangeboren geestelijke of lichamelijke handicaps, waarbij het vermogen van een volwassene om zijn belangen te behartigen kan zijn aangetast; F. overwegende dat er problemen zijn ontstaan als gevolg van het toenemende verkeer tussen de lidstaten van expats en gepensioneerden, waaronder kwetsbare personen en personen die op den duur kwetsbaar kunnen worden; G. overwegende dat de wetgeving van de lidstaten uiteenloopt wat betreft rechterlijke bevoegdheid, toepasselijk recht, erkenning en tenuitvoerlegging van maatregelen ter bescherming van volwassenen; overwegende dat de diversiteit van de toepasselijke wetten en de veelheid van bevoegde rechterlijke instanties het recht van kwetsbare volwassenen om vrijelijk te reizen en in de lidstaat van hun keuze te verblijven, kunnen aantasten evenals de adequate bescherming van hun eigendom indien dit over verschillende lidstaten verdeeld is; H. overwegende dat er ook nog steeds verschillen zijn tussen de wetgevingen van de lidstaten op het gebied van beschermende maatregelen, ondanks de vooruitgang die op dit terrein geboekt is naar aanleiding van aanbeveling nr. R (99) 4 van het Comité van ministers van de Raad van Europa; I. overwegende dat artikel 1, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad (2) de staat en de bevoegdheid van natuurlijke personen van het toepassingsgebied ervan uitsluit; J. overwegende dat het Verdrag van Den Haag als samenstel van internationale privaatrechtelijke regels bijzonder geschikt is om grensoverschrijdende problemen betreffende kwetsbare volwassenen aan te pakken; overwegende dat dit verdrag weliswaar al enige tijd geleden is goedgekeurd, maar dat slechts weinig lidstaten het tot dusver hebben geratificeerd; overwegende dat de bescherming van kwetsbare volwassenen in grensoverschrijdende situaties in de Unie in het gedrang komt doordat de ratificatie van het verdrag dus op zich laat wachten; overwegende dat er omwille van grotere doeltreffendheid dan ook op Unieniveau moet worden opgetreden om de bescherming van kwetsbare volwassenen in grensoverschrijdende situaties te waarborgen; K. overwegende dat onder kwetsbare volwassene wordt verstaan een persoon die de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt en die als gevolg van een stoornis in of ontoereikendheid van zijn persoonlijke vermogens niet in staat is de belangen aangaande zijn persoon of zijn eigendom te behartigen, zij het tijdelijk dan wel permanent; L. overwegende dat rekening moet worden gehouden met de bepalingen van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap; overwegende dat de Unie en de lidstaten partij zijn bij dit verdrag; M. overwegende dat de Unie bij het vormgeven van beleid moet waarborgen dat het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel in acht worden genomen; N. overwegende dat het optreden van de Unie op het gebied van bescherming van kwetsbare volwassenen in de eerste plaats gericht moet zijn op het waarborgen van de doorgifte, erkenning en tenuitvoerlegging door de autoriteiten van lidstaten van beschermende maatregelen die ten aanzien van een kwetsbare volwassene door de autoriteiten van een andere lidstaat zijn genomen, met name de verspreiding en erkenning van wilsbeschikkingen, en op verbetering van de samenwerking tussen de lidstaten in dat opzicht; O. overwegende dat onder "beschermende maatregelen" met name de maatregelen moeten worden verstaan die in artikel 3 van het Verdrag van Den Haag worden genoemd; P. overwegende dat onder "wilsbeschikking" moet worden verstaan de overdracht van vertegenwoordigingsbevoegdheden door een handelingsbekwame volwassene, hetzij via een overeenkomst, hetzij door eenzijdig optreden, die van kracht wordt op het moment dat de volwassene niet langer in staat is zijn belangen te behartigen; Q. overwegende dat burgers gemakkelijker toegang moeten krijgen tot duidelijke en nauwkeurige informatie over de nationale wetgeving inzake handelingsonbekwaamheid en bescherming van kwetsbare volwassenen, zodat zij zelf weloverwogen beslissingen kunnen nemen; R. overwegende dat tijdige toegang – waar nodig – voor de verschillende betrokken bestuurlijke en gerechtelijke autoriteiten tot informatie over de rechtspositie van volwassenen voor wie een beschermende maatregel of een wilsbeschikking geldt de bescherming van deze personen zou kunnen verbeteren en versterken; S. overwegende dat de invoering in elke lidstaat van dossiers of registers met de administratieve en rechterlijke beslissingen ter instelling van beschermende maatregelen ten behoeve van een kwetsbare volwassene, en met de wilsbeschikkingen voor zover de nationale wetgeving in dergelijke wilsbeschikkingen voorziet, te gelegener tijd de toegang van alle betrokken bestuurlijke en gerechtelijke autoriteiten tot informatie over de rechtspositie van kwetsbare volwassenen kan vergemakkelijken en grotere rechtszekerheid kan waarborgen; overwegende dat het vertrouwelijke karakter van deze dossiers of registers voldoende moet zijn gewaarborgd, overeenkomstig het Unierecht en de nationale wetgeving op het gebied van bescherming van de privacy en van persoonsgegevens; T. overwegende dat door de autoriteiten van een lidstaat genomen beschermende maatregelen door andere lidstaten automatisch zouden moeten worden erkend; overwegende dat het ongeacht het voorgaande noodzakelijk zou kunnen zijn redenen voor het weigeren van erkenning en uitvoering van een beschermende maatregel vast te stellen; overwegende dat de redenen waarom de bevoegde nationale autoriteiten zouden kunnen weigeren een door de autoriteiten van een andere lidstaat genomen beschermende maatregelen te erkennen en uit te voeren beperkt zouden moeten blijven tot de bescherming van de openbare orde van de aangezochte lidstaat; U. overwegende dat er doeltreffende mechanismen zouden kunnen worden ingevoerd om de erkenning, registratie en toepassing van wilsbeschikkingen in de hele Unie te waarborgen; overwegende dat er op Unieniveau een uniform formulier voor wilsbeschikkingen zou moeten worden gecreëerd om te waarborgen dat wilsbeschikkingen in alle lidstaten geldig zijn; V. overwegende dat er uniforme Unieformulieren zouden moeten worden ingevoerd om de informatieverstrekking over beslissingen in verband met de bescherming van kwetsbare volwassenen alsook de doorgifte, erkenning en tenuitvoerlegging van deze beslissingen te bevorderen; overwegende dat rechtszekerheid inhoudt dat alle personen aan wie de bescherming van de persoon of het eigendom van een kwetsbare volwassene is toevertrouwd, op verzoek en binnen een redelijke termijn een verklaring zou moeten kunnen verkrijgen waarin zijn hoedanigheid, zijn status en de aan hem overgedragen bevoegdheden worden vermeld; W. overwegende dat een beslissing die in een lidstaat is genomen en die in die lidstaat uitvoerbaar is, in andere lidstaten uitvoerbaar zou moeten worden verklaard zonder dat er een verklaring inzake de uitvoerbaarheid van deze beslissing nodig is; X. overwegende dat het nuttig zou zijn om samenwerkingsmechanismen tussen de lidstaten in te stellen om de communicatie tussen de bevoegde autoriteiten alsmede de doorgifte en uitwisseling van informatie over kwetsbare volwassenen te bevorderen en te vergemakkelijken; overwegende dat het aanwijzen van een centrale autoriteit voor elke lidstaat, zoals voorzien in het Verdrag van Den Haag, hieraan zou kunnen bijdragen; Y. overwegende dat bepaalde beschermende maatregelen die door de autoriteiten van een lidstaat ten aanzien van een kwetsbare volwassene worden overwogen, met name de plaatsing van deze volwassene in een instelling in een andere lidstaat, logistieke en financiële consequenties voor die andere lidstaat zouden kunnen hebben; overwegende dat het in zulke gevallen nuttig zou zijn om samenwerkingsmechanismen tussen de autoriteiten van de betrokken lidstaten in te stellen zodat zij kunnen overleggen of de kosten in verband met de desbetreffende beschermende maatregel kunnen worden gedeeld; Z. overwegende dat de aanwezigheid van centrale autoriteiten de bestuurlijke en gerechtelijke autoriteiten van de lidstaten niet belet rechtstreeks contact met elkaar op te nemen als dit hun efficiënter lijkt; AA. overwegende dat de Commissie in de tijd die is verstreken sinds de goedkeuring van de resolutie van het Parlement van 18 december 2008 voldoende informatie had kunnen inwinnen over de werking van het Verdrag van Den Haag in de lidstaten die dit geratificeerd hebben en het verslag had kunnen opstellen waarom het Europees Parlement in die resolutie vroeg; 1. complimenteert de lidstaten die het Verdrag van Den Haag hebben ondertekend en geratificeerd en verzoekt de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, zulks zo spoedig mogelijk te doen; verzoekt de Commissie politieke druk uit te oefenen op de Raad en de lidstaten om het aantal ratificaties van dit verdrag tegen eind 2017 te doen toenemen; 2. merkt op dat het voorstel voor een verordening waarop de aanbevelingen in de bijlage betrekking hebben niet in de plaats zou komen van het Verdrag van Den Haag, maar dit zou schragen en de lidstaten zou aanmoedigen het verdrag te ratificeren en toe te passen; 3. merkt op dat voor de bescherming van kwetsbare volwassenen, met name personen met een handicap, een volledig samenstel van specifieke en gerichte acties nodig is; 4. verzoekt de lidstaten na te gaan of de beschermende maatregelen waarin hun nationale wetgeving voorziet voldoende kunnen worden toegesneden op de situatie van elke kwetsbare volwassene, zodat de bevoegde nationale autoriteiten individuele aangepaste en evenredige beschermende maatregelen kunnen nemen en kunnen voorkomen dat burgers van de Unie rechten worden onthouden terwijl zij nog steeds in staat zijn om hiervan gebruik te maken; wijst erop dat de toestand van handelingsonbekwaamheid van de meeste personen met een handicap toe te schrijven is aan die handicap en niet aan hun leeftijd; 5. herinnert de Commissie en de lidstaten aan het feit dat kwetsbare volwassenen niet noodzakelijkerwijs kwetsbaar zijn als gevolg van hun gevorderde leeftijd en dringt bij de Commissie en de lidstaten aan op maatregelen om de rechtsbescherming en de rechten van niet alleen oudere kwetsbare volwassenen te verbeteren, maar ook van volwassenen die kwetsbaar zijn (geworden) en die niet in staat zijn voor hun eigen belangen op te komen vanwege een ernstige geestelijke en/of lichamelijke handicap; is van mening dat het in dit verband uiterst nuttig zou zijn te voorzien in procedures voor het uitwisselen en vergelijken van goede praktijken tussen de lidstaten op basis van de verschillende beschermingsregelingen; 6. verzoekt de lidstaten de zelfbeschikking van volwassenen te bevorderen door in hun nationale recht wettelijke bepalingen inzake wilsbeschikkingen in te voeren, aan de hand van de beginselen in aanbeveling nr. R (2009) 11 van het Comité van ministers van de Raad van Europa; 7. verzoekt de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan de behoeften van de meest benadeelde kwetsbare volwassenen en te voorzien in maatregelen die ervoor zorgen dat zij niet om die reden gediscrimineerd worden; verzoekt in dit verband de lidstaten die wilsbeschikkingen in hun wetgeving erkennen of besluiten deze in te voeren in hun rechtsstelsel geen kosten of formaliteiten te voorzien die kwetsbare volwassenen uit achterstandsgroepen op onredelijke wijze zouden beletten in aanmerking te komen voor een wilsbeschikking, ongeacht hun financiële situatie; 8. verzoekt de Commissie projecten op gang te brengen en te houden en te financieren die tot doel hebben de Unieburgers in kennis te stellen van de wetgeving van de lidstaten met betrekking tot kwetsbare volwassenen en beschermende maatregelen die hen betreffen; verzoekt de lidstaten passende maatregelen te treffen om alle personen op hun grondgebied van voldoende en gemakkelijk toegankelijke informatie over hun nationale wetgeving te voorzien, alsmede over de beschikbare diensten als het gaat om bescherming van kwetsbare volwassenen; 9. betreurt het dat de Commissie geen gevolg heeft gegeven aan het verzoek van het Parlement om te zijner tijd een verslag voor te leggen aan het Parlement en de Raad met een gedetailleerde uiteenzetting van de problemen die zich voordoen en van de bekende beste praktijken voor de toepassing van het Verdrag van Den Haag, en met voorstellen voor maatregelen van de Unie ter aanvulling of nadere toelichting van de manier waarop het verdrag moet worden toegepast; is van mening dat in dat verslag ook zou kunnen worden vermeld op welke praktische problemen de Commissie bij het verzamelen van informatie over de toepassing van het Verdrag van Den Haag is gestuit; 10. verzoekt de Commissie het Europees Parlement en de Raad vóór 31 maart 2018 op basis van artikel 81, lid 2, van het VWEU een voorstel voor een verordening in te dienen ter verbetering van de samenwerking tussen de lidstaten en van de automatische erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen betreffende de bescherming van kwetsbare volwassenen en wilsbeschikkingen, aan de hand van bijgaande gedetailleerde aanbevelingen; 11. bevestigt dat deze aanbevelingen in overeenstemming zijn met de grondrechten en het subsidiariteitsbeginsel; wijst er in dit verband op dat wat de beste praktijken op nationaal niveau betreft rekening moet worden gehouden met de ervaringen van instanties en lokale autoriteiten; 12. is van oordeel dat het verlangde voorstel geen financiële gevolgen heeft; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten. BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL A. BEGINSELEN EN DOELSTELLINGEN VAN HET VOORSTEL 1. Bevorderen van informatie over administratieve en rechterlijke beslissingen met betrekking tot kwetsbare volwassenen die onder beschermende maatregelen vallen zoals gedefinieerd in het Verdrag van Den Haag van 13 januari 2000 over internationale bescherming van volwassenen, en faciliteren van doorgifte, erkenning en tenuitvoerlegging van dergelijke beslissingen. 2. Invoeren van nationale dossiers met betrekking tot of registers van administratieve en rechterlijke beslissingen betreffende beschermende maatregelen voor kwetsbare volwassenen en, voor zover aanwezig, wilsbeschikkingen, met het doel de rechtszekerheid te waarborgen en de doorgifte van en snelle toegang voor bevoegde instanties en rechters tot informatie over de rechtspositie van onder een beschermende maatregel vallende personen te faciliteren. 3. Ten uitvoer leggen van specifieke en adequate maatregelen voor samenwerking tussen de lidstaten op basis van de instrumenten die het Verdrag van Den Haag biedt, met name het instellen van een centrale autoriteit belast met het faciliteren van de communicatie tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en het coördineren van de doorgifte en uitwisseling van informatie over administratieve en rechterlijke beslissingen met betrekking tot volwassenen die onder een beschermende maatregel vallen. 4. Ervoor zorgen dat de uitwisseling tussen de lidstaten van informatie over het type bescherming van kwetsbare volwassenen en de toegang tot dossiers en registers met details over beschermende maatregelen en wilsbeschikkingen op een dusdanige wijze plaatsvindt dat het vertrouwelijkheidsbeginsel en de regels inzake de bescherming van de persoonsgegevens van de betrokken volwassenen absoluut gewaarborgd zijn. 5. Invoeren van uniforme Unieformulieren ter verbetering van de informatie betreffende administratieve en rechterlijke beslissingen met betrekking tot kwetsbare volwassenen alsmede van de doorgifte, erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen over deze personen. De Commissie zou zich kunnen laten leiden door de modelformulieren die door de speciale diplomatieke commissie van de Haagse Conferentie voor internationaal privaatrecht in de notulen van de zitting van september-oktober 1999 met betrekking tot de bescherming van volwassenen worden aanbevolen. 6. Toekennen, aan personen die voorzien in de bescherming van de persoon of het eigendom van een kwetsbare volwassene, van het recht om van de bevoegde autoriteiten binnen een redelijke termijn een in alle lidstaten geldig certificaat te verkrijgen omtrent zijn hoedanigheid en de bevoegdheden die aan hem zijn overgedragen. 7. Bevorderen van de automatische erkenning van beschermende maatregelen die door de autoriteiten van een lidstaat zijn genomen, in de overige lidstaten, waarbij bij wijze van uitzondering en overeenkomstig de artikel 3 en 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie geen afbreuk wordt gedaan aan de invoering van juridische waarborgen die betrekking hebben op de bescherming van de openbare orde van de desbetreffende lidstaten om dergelijke beschermende maatregelen te erkennen, waarmee die lidstaten de niet-erkenning en niet-uitvoering van genoemde maatregelen kunnen rechtvaardigen. 8. Bevorderen van de tenuitvoerlegging van beschermende maatregelen die door de autoriteiten van een lidstaat zijn genomen in de lidstaten, zonder dat een verklaring van uitvoerbaarheid van dergelijke maatregelen nodig is. 9. Bevorderen van raadpleging en overleg tussen de lidstaten in gevallen waarin de uitvoering van een door de autoriteiten van een lidstaat geplande beslissing logistieke en financiële gevolgen voor een andere lidstaat zou kunnen hebben, zodat de betrokken lidstaten het eens kunnen worden over de verdeling van de met de beschermende maatregel verband houdende kosten. De raadpleging en het overleg dienen altijd plaats te vinden in het belang van de betrokken kwetsbare volwassene, onder volledige eerbiediging van zijn grondrechten. De betrokken autoriteiten zouden de bevoegde administratieve of gerechtelijke autoriteit alternatieve maatregelen kunnen voorleggen, waarbij de uiteindelijke beslissing altijd in handen van de laatstgenoemde zou moeten blijven. 10. Invoeren van uniforme formulieren voor wilsbeschikkingen om het gebruik van dergelijke beschikkingen door de belanghebbenden, wier weloverwogen instemming door de bevoegde autoriteiten zou moeten worden geverifieerd, alsmede de doorgifte, de erkenning en de tenuitvoerlegging van dergelijke beschikkingen te verzekeren. B. VOOR TE STELLEN MAATREGELEN 1. verzoekt de Commissie het Europees Parlement en de Raad uiterlijk op 31 maart 2018 op basis van artikel 81, lid 2, van het VWEU een voorstel voor een verordening voor te leggen ter verbetering van de samenwerking tussen de lidstaten en de automatische erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen over de bescherming van kwetsbare volwassenen en wilsbeschikkingen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst 09.6752 2002 Tomaten, op andere wijze bereid of verduurzaamd dan in azijn of azijnzuur 5 000 Amendement Schrappen Door de Commissie voorgestelde tekst Zachte tarwe, spelt en mengkoren (meel, gries, griesmeel en pellets) 1001 99 00, 1101 00 15, 1101 00 90, 1102 90 90, 1103 11 90, 1103 20 60 100 000 ton per jaar Amendement Schrappen Door de Commissie voorgestelde tekst Mais (behalve zaden, meel, gries, griesmeel, pellets en granen) 1005 90 00, 1102 20, 1103 13, 1103 20 40, 1104 23 650 000 ton per jaar Amendement Mais (behalve zaden, meel, gries, griesmeel, pellets en granen) 1005 90 00, 1102 20, 1103 13, 1103 20 40, 1104 23 650 000 050 kilogram per jaar Door de Commissie voorgestelde tekst 3102 10 10 Ureum, ook indien in waterige oplossing, met een stikstofgehalte van meer dan 45 gewichtspercenten, berekend op het droge kristalwatervrije product (m.u.v. ureum in pellets of soortgelijke vormen, dan wel in verpakkingen met een brutogewicht van maximaal 10 kg) 3 % Amendement Schrappen (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2015)0303 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 77, lid 2, letter a) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0164/2015), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 3 mei 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Commissie juridische zaken ( A8-0028/2016 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 1 juni 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1683/95 van de Raad betreffende de invoering van een uniform visummodel (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2017/1370.) (Bijzondere wetgevingsprocedure – goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (14423/2016), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8‑0528/2016), – gezien artikel 99, leden 1 en 4, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A8-0177/2017 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van besluit van de Raad; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad tot vaststelling van een meerjarenkader voor 2018-2022 voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (14423/2016), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0528/2016), – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A8-0177/2017 ), ingediend overeenkomstig artikel 99, leden 1 en 4, van het Reglement van het Parlement, – gezien zijn standpunt van 13 december 2012 over het ontwerp van besluit van de Raad tot vaststelling van een meerjarenkader voor 2013-2017 voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (10449/2012 – C7-0169/2012 – 2011/0431(APP) ) (1) , – gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie in 2015 (2) , – gezien de verklaringen van de Commissie en de Raad van 31 mei 2017 over het meerjarenkader voor 2018-2022 voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, – gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese Unie hecht aan waarborging van de rechten die zijn verankerd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; B. overwegende dat het ontwerp van besluit van de Raad tot vaststelling van een meerjarenkader voor 2018-2022 voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, dat ter goedkeuring is voorgelegd aan het Europees Parlement, acht thematische gebieden bevat: slachtoffers van misdrijven en toegang tot de rechter; gelijkheid en discriminatie op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid, dan wel nationaliteit; informatiemaatschappij en, in het bijzonder, eerbied voor de persoonlijke levenssfeer en bescherming van persoonsgegevens; justitiële samenwerking, behalve in strafzaken; migratie, grenzen, asiel en integratie van vluchtelingen en migranten; racisme, vreemdelingenhaat en daarmee samenhangende onverdraagzaamheid; rechten van het kind; en integratie en sociale inclusie van Roma met nadruk op zigeunerhaat; C. overwegende dat opname van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken in het meerjarenkader niet alleen aansluit op de behoefte in het veld maar het Bureau ook de mogelijkheid geeft om op eigen initiatief uitgebreide analyse te verrichten op gebieden die duidelijk relevant zijn voor de grondrechten, met name gezien de recente en actuele wetgevingsontwikkelingen op EU-niveau op dit terrein; D. overwegende dat de politiële en de justitiële samenwerking in strafzaken sedert de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon deel uitmaken van het Unierecht en derhalve tot de taakstelling van het Bureau behoren, zoals alle terreinen die onder de bevoegdheid van de Unie vallen, op grond van artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 168/2007 van de Raad; E. overwegende dat zelfs als politiële en justitiële samenwerking niet onder het besluit van de Raad tot vaststelling van een meerjarenkader vallen, het Bureau zijn werkzaamheden op deze gebieden zal kunnen uitvoeren op verzoek van het Parlement, de Raad of de Commissie, overeenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 168/2007 van de Raad; F. overwegende dat de vaststelling van het meerjarenkader van het Bureau voor 2018-2022 noodzakelijk is voor de continuïteit van zijn activiteiten en overwegende dat het ontbreken van een nieuw MJK tegen begin 2018 met zich mee zou brengen dat het Bureau alleen op specifiek verzoek van een instelling aan de slag kunnen en niet op eigen initiatief; 1. betreurt het ten zeerste dat er binnen de Raad geen overeenstemming bestaat over de opname in het nieuwe meerjarenkader van de voorgestelde thematische gebieden politiële en justitiële samenwerking in strafzaken; 2. herhaalt het belang van het werk van het Bureau en zijn cruciale rol in de bevordering van de grondrechten in de gehele EU; 3. is van mening dat een van de basisaspecten van het werk van het Bureau erin bestaat steun te verlenen ten aanzien van de eerbiediging van de grondrechten op het gebied van het Unierecht, en dat de activiteiten van het Bureau daarom geen onderbreking verdragen; 4. is verheugd over de verklaringen van de Commissie en de Raad en dringt er op aan dat de werkprocedures voor het bestuur en de werking van het Bureau worden verbeterd en dat wordt verduidelijkt dat de "ex-derdepijlertaken" politiële en justitiële samenwerking in strafzaken ook deel uitmaken van de bevoegdheden van het Bureau; 5. neemt kennis van de uiteenlopende opvattingen van de Commissie en de Raad over de interpretatie van de oprichtingsverordening van het Bureau, en dringt er bij beide instellingen op aan zo spoedig mogelijk overeenstemming te bereiken; 6. verzoekt de Commissie, na de externe evaluatie van het Bureau in 2017, amendementen in te dienen op Verordening (EG) nr. 168/2007 die zij noodzakelijk acht om de procedures voor het bestuur en de werking van het Bureau te verbeteren en de verordening in overeenstemming te brengen met het Verdrag van Lissabon, als bepaald in artikel 31, lid 2, van die verordening; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 173 (titel XVII) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), dat betrekking heeft op het industriebeleid van de EU en onder meer verwijst naar het concurrentievermogen van de industrie van de Unie, – gezien de artikelen 9, 11 en 16 VWEU, – gezien Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, – gezien Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, – gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "De digitalisering van het Europese bedrijfsleven – De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten" ( COM(2016)0180 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "Europees cloudinitiatief – Bouwen aan een concurrentiële data- en kenniseconomie in Europa" ( COM(2016)0178 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "Normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt" ( COM(2016)0176 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "Quantum technologies" (SWD(2016)0107), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "Advancing the Internet of Things in Europe" (SWD(2016)0110), – gezien de mededeling van de Commissie van 2 juli 2014 getiteld "Naar een bloeiende data-economie" ( COM(2014)0442 ), – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 getiteld "Naar een akte voor een digitale interne markt" (1) , – gezien zijn resolutie van 9 maart 2011 getiteld "Een industriebeleid voor het tijdperk van de globalisering" (2) , – gezien zijn resolutie van 16 juni 2010 over EU 2020 (3) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2010 over het communautaire innovatiebeleid in een veranderende wereld (4) , – gezien de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2010 getiteld "Een geïntegreerd industriebeleid in een tijd van mondialisering – Concurrentievermogen en duurzaamheid centraal stellen" ( COM(2010)0614 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 getiteld "Europa 2020 – Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei" ( COM(2010)2020 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2010 getiteld "Europa 2020-kerninitiatief: Innovatie-Unie" ( COM(2010)0546 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 4 juli 2007 getiteld "Tussentijdse evaluatie van het industriebeleid – Een bijdrage tot de EU-strategie voor groei en werkgelegenheid" ( COM(2007)0374 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 mei 2015 getiteld "Strategie voor een digitale eengemaakte markt voor Europa" ( COM(2015)0192 ), het begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2015)0100) en de daaropvolgende wetgevings- en niet-wetgevingsvoorstellen, – gezien het voorstel van 11 september 2013 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van maatregelen inzake de Europese interne markt voor elektronische communicatie en om een connectief continent tot stand te brengen alsmede tot wijziging van Richtlijnen 2002/20/EG, 2002/21/EG en 2002/22/EG en Verordeningen (EG) nr. 1211/2009 en (EU) nr. 531/2012 ( COM(2013)0627 ), – gezien het voorstel van 26 maart 2013 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot maatregelen om de kosten van de aanleg van elektronische hogesnelheidscommunicatienetwerken te verlagen ( COM(2013)0147 ), – gezien het voorstel van 7 februari 2013 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende maatregelen om een hoog gemeenschappelijk niveau van netwerk- en informatiebeveiliging in de Unie te waarborgen ( COM(2013)0048 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 oktober 2012 met als titel "Een sterkere Europese industrie om bij te dragen tot groei en economisch herstel" ( COM(2012)0582 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 januari 2014 getiteld "Voor een heropleving van de Europese industrie" ( COM(2014)0014 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 oktober 2012 getiteld "Akte voor de interne markt II – Samen voor nieuwe groei" ( COM(2012)0573 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 13 april 2011 aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's getiteld "Akte voor de interne markt: Twaalf hefbomen voor het stimuleren van de groei en het versterken van het vertrouwen" ( COM(2011)0206 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 27 oktober 2010 aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's getiteld "Naar een Single Market Act: Voor een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen – 50 voorstellen om beter samen te werken, te ondernemen en zaken te doen" ( COM(2010)0608 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 januari 2017 aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's getiteld "Bouwen aan een Europese data-economie" ( COM(2017)0009 ), – gezien zijn resolutie van 15 januari 2014 over de herindustrialisering van Europa ter bevordering van concurrentievermogen en duurzaamheid (5) , – gezien zijn resolutie van 10 december 2013 over het aanboren van het potentieel van cloud computing in Europa (6) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2013 getiteld "De digitale agenda voor groei, mobiliteit en werkgelegenheid: tijd voor een hogere versnelling" (7) , – gezien zijn resolutie van 12 juni 2012 getiteld "Bescherming van kritieke informatie-infrastructuur – bereikte resultaten en volgende stappen: naar mondiale cyberveiligheid" (8) , – gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over een coherent EU-beleid voor de culturele en creatieve sector (9) , – gezien zijn resolutie van 5 mei 2010 getiteld "Een nieuwe digitale agenda voor Europa: 2015.eu" (10) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2010 over het internet van de dingen (11) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juli 2016 getiteld "Industrie 4.0 en digitale transformatie: de weg vooruit", – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie cultuur en onderwijs ( A8-0183/2017 ), A. overwegende dat er met concrete maatregelen, acties en stimulansen energieke inspanningen moeten worden geleverd om de EU en haar lidstaten te herindustrialiseren, met als doel concurrentievermogen en duurzaamheid, bevordering van kwalitatief hoogwaardige werkgelegenheid en inclusiviteit te combineren en het streefdoel van de EU te behalen, namelijk dat 20 % van het bbp van de Unie tegen 2020 gebaseerd moet zijn op industrie, waarbij noodzakelijkerwijs rekening moet worden gehouden met de structurele transformatie van de industrie als gevolg van de digitale ontwrichting en de opkomst van nieuwe bedrijfsmodellen; B. overwegende dat de Europese industrie de grondslag vormt van de Europese economie en rijkdom en dat zij voor grote uitdagingen staat als gevolg van snellere globalisering en innovatietrends; C. overwegende dat de digitalisering van de industriële productie de veerkracht, energie en hulpbronnenefficiëntie, innovatie, duurzaamheid en concurrentiekracht van onze economieën doet toenemen en aldus bedrijfsmodellen, productie, producten, processen en waardecreatie aan het transformeren is en een grote impact heeft op het evenwicht tussen kansen en uitdagingen voor de Europese industrie en de Europese werknemers; D. overwegende dat de EU, gezien haar industrieel erfgoed, haar netwerk van industriële sectoren en waardeketens, haar innovatieve troeven, haar strategische overheidsinvesteringen in onderzoek en ontwikkeling (O&amp;O), de beschikbaarheid van particuliere investeringen, haar doeltreffend bestuur, haar hoogopgeleide arbeidskrachten en de inachtneming van maatschappelijke uitdagingen bij de industriële ontwikkeling, alsook het feit dat zij over meer dan dertig nationale en regionale initiatieven voor de digitalisering van de industrie beschikt, een stevige basis heeft van waaruit zij een leidende positie kan verwerven in de digitale transformatie; overwegende dat er een mogelijkheid bestaat om de EU-industrie te versterken als we erin slagen volledig geïntegreerde waardeketens aan te leggen voor digitaal verbeterde industriële producten en product-dienstcombinaties; E. overwegende dat 5G onze economieën grondig zal transformeren en de digitalisering in het centrum van de industriële ontwikkeling en sociale dienstverlening zal plaatsen; F. overwegende dat de Europese industriestrategie alleen kan slagen als er een digitale interne markt tot stand wordt gebracht die economische groei en werkgelegenheid op maatschappelijk verantwoorde wijze bevordert; G. overwegende dat een goed doordachte, technologieneutrale strategie voor de digitalisering van de industriële productie, die mensen en machines alsook grensoverschrijdende diensten binnen de gehele wereldwijde waardeketen nauwer met elkaar verbindt, een belangrijke troef kan zijn bij het vergroten van de veerkracht, duurzaamheid en concurrentiekracht van onze economie en nieuwe banen kan scheppen; H. overwegende dat de digitalisering gebruik moet maken van het potentieel van een doeltreffender gebruik van hulpbronnen, energie en kapitaal, hetgeen een meer geïntegreerde circulaire economie, lagere materiaalintensiteit en grotere industriële symbiose ten goede komt; I. overwegende dat de digitalisering de toerisme-industrie kan bevorderen ten gunste van reizigers en hun mobiliteit, onder meer door gemakkelijk toegang te verlenen tot realtime-informatie en een brede waaier aan diensten; J. overwegende dat goed ontwikkelde taaltechnologieën de industrie kunnen helpen bij het wegwerken van taalbarrières die de ontwikkeling van de digitale markt belemmeren; K. overwegende dat de digitalisering nieuwe mogelijkheden creëert in de vervoerssector voor producenten, exploitanten, investeerders, werknemers en passagiers en een voorwaarde is om ervoor te zorgen dat de vervoersindustrie zowel concurrerend als operationeel blijft en haar efficiëntie verbetert en dat vervoersdiensten duurzamer worden en beter gaan presteren; L. overwegende dat de digitalisering kan bijdragen tot veiligere arbeidsomstandigheden, grotere productveiligheid alsook individualisering en decentralisatie van de productie; M. overwegende dat er sprake is van een grote genderkloof wat betreft werkgelegenheid en opleiding in de ICT-sector, met ernstige negatieve gevolgen voor de gelijkheid op de arbeidsmarkt; N. overwegende dat de digitalisering en de individualisering en decentralisatie van de productie zullen leiden tot andere arbeidsomstandigheden en uiteenlopende maatschappelijke gevolgen zullen hebben; overwegende dat veilige, fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en hoge productveiligheidsnormen een gedeeld punt van zorg moeten blijven; O. overwegende dat in tal van studies wordt benadrukt dat de digitalisering van de industriële productie verandering zal brengen in de vraag op de arbeidsmarkt en de werkgelegenheid in Europa; overwegende dat dit impact kan hebben op de bestaande regels inzake de rechten en medezeggenschap van werknemers; overwegende dat er duidelijk behoefte is aan aanpassing aan deze veranderingen door arbeidskrachten op te leiden in nieuwe ICT-vaardigheden en de digitale vaardigheden in de gehele samenleving te verbeteren; Ontwikkelen van een geïntegreerde strategie voor industriële digitalisering voor de EU 1. is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de digitalisering van het Europese bedrijfsleven; 2. is er sterk van overtuigd dat een strategie voor industriële digitalisering van cruciaal belang is voor de aanpak van de meest urgente economische en maatschappelijke uitdagingen voor Europa, d.w.z.: 3. benadrukt het belang van de totstandkoming van een concurrerende bedrijfsomgeving die particuliere investeringen vergemakkelijkt, een gunstig regelgevingskader dat bureaucratische belemmeringen vermijdt, de aanleg van geavanceerde Europese digitale infrastructuur en een op EU-niveau gecoördineerde structuur voor de digitalisering van de industrie om de coördinatie van nationale, regionale en EU-brede initiatieven en platforms inzake industriële digitalisering te vergemakkelijken; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het streefdoel voor 2020, namelijk dat het aandeel van de industrie in het bbp dan 20 % zal bedragen, wordt gehaald; benadrukt dat de digitalisering van de industrie moet worden gekoppeld aan een bredere EU-strategie voor de industrie, zodat de EU wereldwijd een voortrekkersrol op industriegebied kan vervullen; benadrukt dat het belangrijk is de digitalisering met name te bevorderen in de lidstaten, regio's en sectoren die een achterstand hebben en onder degenen die zijn getroffen door de digitale kloof; is in dit verband ingenomen met de voorgestelde rondetafelconferentie op hoog niveau en het Europees forum van belanghebbenden; onderstreept het belang van samenwerking tussen de betrokken actoren en verwacht dat naast de kopstukken van de industrie en sociale partners ook de academische wereld, kmo's, normalisatieorganisaties, beleidsmakers, nationale en lokale overheidsniveaus en het maatschappelijk middenveld zullen worden uitgenodigd om een actieve rol te spelen; 4. verzoekt de Commissie haar belangrijke werkzaamheden inzake het onderzoek van trends op het gebied van productie en digitalisering, alsmede trends in niet-technische disciplines (zoals recht, beleid, administratie, communicatie, enz.) voort te zetten, belangrijke ontwikkelingen in andere regio's te bestuderen, nieuwe cruciale technologieën in kaart te brengen en ernaar te streven dat het Europees leiderschap op deze gebieden wordt gehandhaafd en nieuwe trends worden geïntegreerd in beleid en maatregelen, waarbij rekening wordt gehouden met de concepten van beveiliging door ontwerp en privacy door ontwerp en door standaardinstellingen, en na te gaan of dit werk kan worden gedaan via een specifieke afdeling voor industriële perspectieven die ook nationale organisaties voor onderzoek en technologie (RTO's) omvat; 5. is ingenomen met de mededeling van de Commissie getiteld "De digitalisering van het Europese bedrijfsleven – De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten" ( COM(2016)0180 ), maar betreurt het feit dat, doordat de focus op de vervoerssector ervan beperkt is tot geconnecteerd en geautomatiseerd rijden, alle bestaande uitdagingen hiermee onvoldoende worden aangepakt; herinnert eraan dat, hoewel geconnecteerd en geautomatiseerd rijden een van de spannendste toekomstige digitale transformaties in de sector is, er potentieel is voor digitalisering in alle vervoersmodi, zowel in de operationele als in de administratieve processen, en in de hele waardeketen van producenten tot passagiers en vracht, alsmede voor coördinatie met alle nieuwe technologieën die in de sector worden gebruikt, zoals de Europese mondiale satellietnavigatiesystemen Egnos en Galileo, waar in de nabije toekomst resultaten kunnen worden verwacht; vraagt de Commissie zich te richten op digitale transformaties in alle vervoersmodi, inclusief aan vervoer en toerisme gerelateerde diensten; 6. wijst erop dat het digitaliseringsproces niet overal in de vervoerssector evenveel voordelen heeft opgeleverd en dat dit een schadelijke fragmentering heeft veroorzaakt binnen de interne markt, zowel tussen diverse vervoersmodi als binnen één modus; beklemtoont dat er significante en toenemende verschillen zijn tussen de lidstaten wat concurrentievermogen en digitalisering van de vervoerssector betreft, die ook terug te vinden zijn tussen regio's, bedrijven en kmo's; is van mening dat de ontwikkeling van een gecoördineerde strategie voor industriële digitalisering (Industrial Digitalisation Strategy, IDS) voor de EU kan helpen deze fragmentering en verschillen te overwinnen en investeringen in digitale projecten kan helpen aantrekken; beklemtoont dat het doel niet het schrijven van een zoveelste beleidsdocument moet zijn, maar het formuleren van een serieuze strategie die een weerspiegeling vormt van innovatietrends en marktpotentieel, en waarvan de toepassing voortdurend moet worden beoordeeld; 7. is van mening dat een IDS zal bijdragen tot het oplossen van een aantal van de meest nijpende uitdagingen in de vervoers- en de toeristische sector; verzoekt de Commissie derhalve digitalisering verder te ondersteunen om: 8. geeft aan dat ononderbroken connectiviteit van hoge kwaliteit een conditio sine qua non is voor snelle, veilige en betrouwbare verbindingen voor alle vervoersmodi en voor verdere digitalisering van de vervoerssector; betreurt de enorme versnippering van de digitale dekking in de EU; is van oordeel dat investeringen in breedband en een billijke toewijzing van spectrum essentieel zijn voor de digitalisering van de vervoerssector; beklemtoont het belang van een sectoroverschrijdende visie, die bijvoorbeeld elektronica, telecommunicatie, vervoer en toerisme omvat; vraagt de Commissie en de lidstaten zich te houden aan hun belofte om uiterlijk in 2025 voor een dergelijke connectiviteit voor de belangrijkste transportroutes en -hubs te zorgen, en het voortouw te nemen voor volledige dekking in de hele EU; Scheppen van voorwaarden voor succesvolle industriële digitalisering: infrastructuur, investeringen, innovatie en vaardigheden 9. onderstreept dat een IDS de mogelijkheid biedt om innovatie, doeltreffendheid en duurzame technologieën te bevorderen die de concurrentiekracht versterken, de industriële basis van de EU moderniseren en belemmeringen voor de ontwikkeling van de digitale markt wegnemen; benadrukt dat geïntegreerde industriële digitalisering gebaseerd moet zijn op verscherpte gunstige voorwaarden gaande van een eersteklas, toekomstbestendige digitale infrastructuur, O&amp;O en een klimaat dat investeringen bevordert tot een passend, actueel wetgevingskader dat innovaties aanmoedigt, een uitgediepte digitale interne markt, hoge niveaus van vaardigheden en ondernemerschap en een sterkere sociale dialoog; 10. benadrukt de noodzaak van meer publieke en particuliere investeringen in hogesnelheidsconnectiviteit, bijvoorbeeld via 5G, optische vezels, navigatie en infrastructuur voor satellietcommunicatie, teneinde te zorgen voor een robuuste digitale infrastructuur in stedelijke en industriegebieden; wijst uitdrukkelijk op het belang van harmonisatie van de spectrumtoewijzing met het oog op de toenemende vraag naar connectiviteit en de verbetering van de voorspelbaarheid van het investeringsklimaat voor netwerken; wijst uitdrukkelijk op de noodzaak te komen tot leiderschap in digitale industriële waardeketens en belangrijke technologieën zoals 5G, kwantumtechnologieën, krachtige computers, kunstmatige intelligentie, cloudcomputing, big data-analyse, het internet der dingen, robotica, automatisering (met inbegrip van in hoge mate geautomatiseerde voertuigen) en de "distributed-ledger"-technologie; steunt in dit verband de werkdocumenten van de Commissie die haar mededeling begeleiden; 11. erkent de kansen en uitdagingen die aan de digitalisering van het bedrijfsleven verbonden zijn; wijst op de positieve effecten die de digitalisering van het bedrijfsleven heeft door flexibelere arbeidsregelingen die een beter evenwicht tussen werk en privéleven mogelijk maken, meer keuzes bieden via mobiel telewerken, en mensen uit plattelandsgebieden en afgelegen streken in staat stellen de arbeidsmarkt te betreden (mits zij over de nodige infrastructuur beschikken), hetgeen economische groei bevordert; erkent tegelijk dat de door de digitalisering gestimuleerde tendens in de richting van grotere flexibiliteit het risico van onzekere en precaire banen kan vergroten; benadrukt dat nieuwe arbeidsvormen niet mogen worden gebruikt om de bestaande arbeids- en sociale wetgeving wat betreft de bescherming van werknemers- en consumentenrechten te omzeilen; wijst erop dat traditionele bedrijven en bedrijven in de platformeconomie gelijk moeten worden behandeld; 12. stelt vast dat de digitale transformatie in de sectoren vervoer en toerisme, en met name de ontwikkeling van de "on demand"- en deeleconomieën, bijdraagt tot sterk veranderend passagiers- en consumentengedrag ten aanzien van mobiliteit en toerisme, en wijst op de noodzaak van aanpassing van de infrastructurele voorzieningen; verzoekt de Commissie de effecten van de digitalisering in vervoers-, mobiliteits- en toerismediensten te beoordelen, met bijzondere nadruk op het gedrag en de keuzes van de gebruikers van deze diensten, en ervoor te zorgen dat het potentieel van deze maatschappelijke verandering verder kan worden benut; 13. stelt vast dat door het feit dat reistickets in toenemende mate digitaal worden afgegeven, de consument via internet snel over meer informatie kan beschikken, maar steeds vaker in een vorm die het vergelijken van aanbiedingen moeilijk maakt; is van mening dat daarom de transparantie- en neutraliteitswaarborgen in de distributie, met name via internet, moeten worden versterkt, zodat de consument zijn keuze kan bepalen op basis van betrouwbare informatie, niet alleen wat de prijs betreft, maar ook ten aanzien van andere parameters, waaronder de kwaliteit van de dienstverlening en bijkomende aanbiedingen; is van mening dat deze transparantie zowel de concurrentie zal stimuleren als de ontwikkeling van het multimodale vervoer zal ondersteunen; 14. is van mening dat de digitalisering de consument meer keuze, maar ook gebruikersvriendelijkere en meer toegespitste producten en meer informatie moet bieden, in het bijzonder ten aanzien van de kwaliteit van producten en diensten; 15. wijst erop dat de gevolgen van taalbarrières voor de industrie en de digitalisering ervan onvoldoende zijn bekeken of beoordeeld in documenten over de digitale markt; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de ontwikkeling van taaltechnologieën te bevorderen die, samen met de digitalisering van de industrie, de versnippering van de Europese markt zullen terugdringen; 16. onderstreept dat speciale steun voor "analoge" meertaligheid in Europa nuttig is voor zowel de digitalisering van de Europese industrie als het aanleren van veelomvattende digitale vaardigheden; onderstreept derhalve dat er veel meer aandacht moet worden besteed aan fundamenteel onderzoek naar statistische, intelligente en computerondersteunde vertaling en leersoftware; 17. benadrukt dat de regio's zich moeten richten op hun productieve troeven en dat zij hun ontwikkeling via slimme specialisatie, slimme ketens en clusters moeten bevorderen; is van mening dat clusters en synergieën tussen kmo's, industrieactoren en sociale actoren, de ambachtelijke sector, start-ups, de academische wereld, onderzoekscentra, consumentenorganisaties, de creatieve industriesector, de financiële wereld en andere belanghebbenden succesvolle modellen kunnen zijn voor het bevorderen van digitale productie en innovatie; stimuleert onderzoek, innovatie en structurele cohesie in de EU; beklemtoont het belang van versnelprogramma's en durfkapitaal om te helpen bij de opschaling van start-ups; wijst op het belang van het gebruik van digitalisering voor het bevorderen van innovatie op het gebied van bedrijfsmodellen zoals "pay-per-output"-systemen en massa-aanpassing; 18. is van mening dat er bijzondere aandacht moet uitgaan naar de specifieke problemen van de kmo's waar de winst op het gebied van energie-, hulpbronnen- en productie-efficiëntie, verkregen via inspanningen op het gebied van digitalisering, relatief het hoogst zou zijn; is voorstander van de versterking van kmo-verenigingen en hun activiteiten naar buiten via digitaliseringsprogramma's, de ontwikkeling van centra voor toegepaste wetenschappen met nadruk op digitalisering, en medefinanciering voor eigen O&amp;O van kmo's; is van mening dat er aandacht moet worden besteed aan de eigendom van en toegang tot gegevens, alsmede aan de ontwikkeling van een Europees programma voor digitale stages; 19. is ingenomen met de oprichting van het platform inzake slimme specialisatie voor industriële modernisering en met name het voorstel van de Commissie, dat is opgenomen in het Actieplan voor de digitalisering van de industrie, om een netwerk van kenniscentra en digitale-innovatiehubs (DIH's) op te zetten om de digitalisering van de industrie en de digitale innovatie van kmo's in alle regio's te versterken; merkt op dat de ambachtelijke sector op dit gebied niet mag worden veronachtzaamd; verzoekt de Commissie intensief werk te maken van de oprichting van DIH's en digitale kenniscentra in minder gedigitaliseerde Europese regio's; verzoekt de Commissie meer financiering beschikbaar te stellen voor DIH's via verschillende Europese middelen (Horizon 2020, structuurfondsen, enz.) om de lidstaten te steunen bij hun inspanningen en strategieën voor de ontwikkeling van een nationaal DIH-netwerk, en te overwegen een "sandbox"-aanpak uit te proberen waarbij grensoverschrijdende experimenten in een gecontroleerde omgeving niet worden geblokkeerd door de bestaande regelgeving; verzoekt de lidstaten de grensoverschrijdende samenwerking tussen hun DIH's te versterken; is van mening dat aangewezen DIH's zich moeten specialiseren in industriële digitale innovaties die bijdragen tot de aanpak van de maatschappelijke uitdagingen waar Europa voor staat; meent in dit verband dat Horizon 2020-financiering voor de DIH's kan worden gecombineerd met financiering uit dat programma voor maatschappelijke uitdagingen; wijst op de mogelijkheid van ICT-innovatiecheques voor kmo's inzake toegang tot advies, de uitwisseling van beste praktijken en DIH-knowhow; 20. wijst op de belangrijke rol van steden en lokale overheden bij het ontwikkelen van nieuwe bedrijfsmodellen en het leveren van digitale infrastructuur en het verlenen van steun aan kmo's en andere industrie-actoren, alsmede op de enorme mogelijkheden die de digitale en industriële innovatie met zich meebrengt voor steden, bijvoorbeeld via lokale fabricage zonder afval, een sterkere integratie van de industriële productie en de lokale en stedelijke logistiek en het lokale en stedelijke vervoer, alsook energieopwekking, verbruik, fabricage en 3D-printen; is van mening dat steden ook toegang moeten krijgen tot de DIH's; verzoekt de Commissie lokale, nationale en internationale beste praktijken te bestuderen en de uitwisseling ervan te bevorderen; is ingenomen met de publicatie van een Europese index van digitale steden en met initiatieven die de interoperabiliteit van gegevens en systemen tussen de Europese steden bevorderen; merkt op dat het initiatief inzake intelligente steden in dit verband een rol speelt; wijst op de positieve ervaring met regionale adviesfora; 21. benadrukt de rol die overheidsopdrachten en wettelijke voorschriften voor de registratie van ondernemingen en de verslaggeving over bedrijfsactiviteiten of openbaarmaking kunnen spelen bij de bevordering van nieuwe industriële digitale technologie; verzoekt de Commissie na te gaan hoe overheidsopdrachten kunnen worden aangewend als mechanisme om innovatie te bevorderen; verzoekt de Commissie een digitale controle op te nemen in haar Refit-programma om te waarborgen dat de regelgeving is bijgewerkt voor de digitale context en te zorgen voor een gemakkelijkere uitwisseling van beste praktijken tussen overheden inzake het gebruik van de innovatiecriteria in openbare aanbestedingen; beveelt aan om de aanpassing van het juridische en technologische kader, bijvoorbeeld de IPv6-transitie, aan de behoeften inzake digitalisering van de industrie en de lancering van het internet der dingen te bespoedigen; 22. benadrukt het belang van het vrijmaken van toereikende publieke en private financiering voor de digitalisering van de Europese industrie, met een beter gebruik van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI); is van mening dat dit fors moet worden opgetrokken en dat de overheid meer moet investeren in digitale infrastructuur; benadrukt de centrale rol van financiering afkomstig van particuliere en samenwerkingsplatforms; vraagt de Commissie een financiële rondetafelconferentie voor de digitalisering van de industrie te organiseren, waar de kwestie zal worden onderzocht en innovatieve financieringsvoorstellen zullen worden gedaan; betreurt dat de middelen die in de EU-begroting aan digitale beleidsmaatregelen worden toegewezen te krap zijn om effect te sorteren; erkent dat de Europese economie moet worden aangezwengeld met productieve investeringen: is van mening dat de beschikbaarheid van de bestaande Europese financiële instrumenten, zoals de Europese structuur- en investeringsfondsen en Horizon 2020, ervoor moet zorgen dat deze doelstelling wordt gehaald; is van mening dat de combinatie van deze fondsen moet samenhangen met nationale middelen en staatssteunregels; erkent de rol van publiek-private partnerschappen en gemeenschappelijke ondernemingen; 23. verzoekt de lidstaten te voorzien in fiscale prikkels voor ondernemingen die digitale en slimme productiesystemen toepassen, teneinde een doeltreffende digitalisering van de industrie te ondersteunen; Waarborgen van het Europees leiderschap op het gebied van technologie en de veiligheid van de industriële digitalisering: fusies en overnames, cyberveiligheid, gegevensstromen, normalisatie 24. erkent dat versterking van O&amp;O dringend noodzakelijk is; verzoekt de Commissie om zowel eigen als externe O&amp;O-inspanningen te ondersteunen, innovatienetwerken te bevorderen en de samenwerking tussen start-ups, gevestigde ondernemingen, kmo's, universiteiten enz. in een digitaal ecosysteem te stimuleren; vraagt de Commissie te onderzoeken hoe de onderzoeksresultaten van Horizon 2020 in de ruimste mate kunnen worden overgedragen naar de markt en door Europese bedrijven kunnen worden toegepast; verzoekt de Commissie het aandeel Horizon 2020-onderzoeksprojecten dat octrooien en intellectuele-eigendomsrechten genereert te verhogen en hierover verslag uit te brengen; 25. beklemtoont dat het belangrijk is gevoelige Europese technologieën en knowhow veilig te stellen die de grondslag van toekomstige industriële kracht en economische veerkracht vormen; benadrukt de potentiële risico's met betrekking tot strategische buitenlandse directe investeringen (BDI) die door de overheid en het industrieel beleid worden aangestuurd, met name door staatsbedrijven via fusies en overnames; wijst op het feit dat, voor wat BDI betreft, bepaalde externe investeerders steeds meer belangstelling tonen voor de verwerving van gevoelige Europese technologieën via fusies en overnames; is ingenomen met het initiatief van de Commissie om de ervaringen van de commissie voor buitenlandse investeringen in de Verenigde Staten (CFIUS) te bestuderen; onderstreept dat de gelijke markttoegang voor investeringen moet worden gehandhaafd door mondiale regels vast te stellen; 26. beklemtoont dat ontwikkelingen op het gebied van automatisering, robotica en de toepassing van kunstmatige intelligentie in productie evenals de verregaande integratie van technische onderdelen van verschillende oorsprong nieuwe vragen doen rijzen over de aansprakelijkheid voor producten en productiefaciliteiten; roept de Commissie op zo snel mogelijk de regels inzake veiligheid en aansprakelijkheid voor autonoom handelende systemen, met inbegrip van de testvoorwaarden, te verduidelijken; 27. erkent dat openheid en connectiviteit mogelijk ook gevolgen hebben voor de kwetsbaarheid voor cyberaanvallen, sabotage, gegevensmanipulatie of industriële spionage, en benadrukt in dit verband het belang van een gemeenschappelijke Europese aanpak van cyberveiligheid; erkent dat moet worden gezorgd voor meer bewustwording ten aanzien van het verbeteren van de cyberveiligheid; acht cyberveerkracht een cruciale verantwoordelijkheid van bedrijfsleiders en degenen die op nationaal en Europees niveau het industrie- en veiligheidsbeleid bepalen; is van mening dat producenten verantwoordelijk zijn voor het waarborgen van normen inzake veiligheid en cyberveiligheid als kernontwerpparameters voor alle digitale innovaties op basis van de meest recente beschikbare technologie en de beginselen van "beveiliging door ontwerp" en "beveiliging door standaardinstellingen", maar dat onder bepaalde voorwaarden en criteria van deze verantwoordelijkheid van de producent kan worden afgeweken; wijst erop dat vereisten inzake cyberveiligheid voor het internet der dingen en IT-veiligheidsnormen, bijvoorbeeld op basis van de referentie-architectuur RAMI4.0 en ICS, de Europese cyberveerkracht zouden versterken; is van mening dat er in dit verband een belangrijke rol is weggelegd voor de Europese normalisatieorganisaties en dat zij niet aan de kant mogen worden gezet; verzoekt de Commissie verschillende modellen te onderzoeken voor de bevordering van cyberveiligheid voor het internet der dingen; roept overheidsinstellingen echter op om voorschriften inzake cyberveiligheid verplicht te stellen voor overheidsopdrachten met betrekking tot IT-apparatuur en producten voor het internet der dingen; is van oordeel dat het aanbieden van controles op de cyberveiligheid en advies aan kmo's betreffende hun gedigitaliseerde industriële producten van groot belang is; is van mening dat de uitwisseling van beste praktijken tussen de EU-lidstaten de Europese cyberveerkracht in dat verband kan versterken; 28. is van mening dat er gemeenschappelijke criteria moeten komen voor kritieke infrastructuur en de digitale beveiliging daarvan en dat de EU-richtlijn betreffende de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen (NIB-richtlijn) de eerste stap is op weg naar een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie; verzoekt de Commissie zich in te spannen om ervoor te zorgen dat de lidstaten de richtlijn consequent en tijdig omzetten; benadrukt dat de rol die de bestuurslichamen als bedoeld in de NIB-richtlijn vervullen voor het wekken van vertrouwen in toekomstige technologieën moet worden versterkt; merkt op dat toezichtsmechanismen voor cyberdreigingen en het speuren naar toekomstige dreigingen belangrijk moeten worden geacht voor de beveiliging van de digitale industrieën in de EU, met bijzondere nadruk op de bescherming van kmo's en consumenten; 29. benadrukt dat er specifiek aandacht moet worden besteed aan vraagstukken in verband met de verzameling van en toegang tot industriële of productiegerelateerde gegevens en informatie; onderstreept in dit verband dat er vooral nadruk moet worden gelegd op het beginsel van gegevenssoevereiniteit, open en gestandaardiseerde toegang en beschikbaarheid van gegevens, op de versterking van innovatie en productiviteit, nieuwe diensten en bedrijfsmodellen, en op doorlichting van de beveiliging, waarbij ruimte is voor eerlijke concurrentie; benadrukt dat nieuwe vormen van regelgeving inzake gegevenseigendom en toegang tot gegevens heel voorzichtig moeten worden aangepakt en uitsluitend mogen worden ingevoerd na een uitgebreide raadpleging van alle relevante belanghebbenden; is van mening dat zowel innovatie als de privacybelangen van werknemers en consumenten moeten worden beschermd en gewaarborgd in overeenstemming met de algemene verordening gegevensbescherming; benadrukt voorts dat de openbaarmaking van en toegang tot informatie van algemeen belang en voor wetenschappelijke doeleinden moeten worden bevorderd; neemt in dit verband nota van het voorstel van de Commissie inzake de data-economie om een gemeenschappelijke Europese markt voor gegevens te bevorderen; is van mening dat in het huidige debat over het gegevensregime twee essentiële aspecten moeten worden onderstreept om de ontwikkeling van technische oplossingen voor betrouwbare identificatie en uitwisseling van gegevens te bevorderen, te weten enerzijds standaardcontractvoorschriften en anderzijds de invoering van een controle inzake onbillijkheid in contractuele relaties tussen bedrijven; 30. benadrukt dat het Europees cloudinitiatief, tezamen met het wetgevingsvoorstel inzake vrij verkeer van gegevens, die bedoeld zijn om ongerechtvaardigde vereisten ten aanzien van gegevenslocatie uit te bannen, in potentie een verdere prikkel kunnen geven aan het proces van digitalisering van de Europese industrie, met name voor kmo's en startende bedrijven, en versnippering van de interne markt van de EU kunnen voorkomen; roept de Commissie op toe te zien op de goedkeuring en coherente uitvoering van het Europees cloudinitiatief teneinde een eerlijk, snel, betrouwbaar en naadloos proces van gegevensverkeer en -gebruik mogelijk te maken; herinnert de Commissie aan de toezegging in haar mededeling om een wetgevingsvoorstel inzake vrij verkeer van gegevens binnen de EU te presenteren met als uiteindelijk doel ongerechtvaardigde lokalisatievereisten in nationale wet- en regelgeving op te heffen of te voorkomen; 31. is er sterk van overtuigd dat open data, big data en data-analyse, met name in de vervoerssector, essentiële elementen blijven om ten volle de voordelen van de digitale interne markt te plukken en innovatie aan te zwengelen; betreurt het feit dat initiatieven om de gegevensstroom te vergemakkelijken, gefragmenteerd blijven; benadrukt het feit dat meer rechtszekerheid nodig is, met name wat zeggenschap en verantwoordelijkheid betreft, op basis van volledige eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en gegevensbescherming; 32. erkent dat de digitalisering van de industrie kan worden ingezet voor de retrieval van sectorale gegevens en voor de uitoefening van bestuur door publieke en semipublieke autoriteiten en marktdeelnemers; 33. benadrukt de rol van de integratie van openheid van de architectuur als een ontwerpbeginsel van digitale componenten; 34. erkent het belang van bescherming van de technische knowhow met betrekking tot de uitwisseling en onderlinge samenhang van industriële en digitale componenten, waarbij tegelijkertijd interoperabiliteit en end-to-end-connectiviteit mogelijk worden gemaakt en worden bevorderd; 35. benadrukt dat een krachtige normalisatiestrategie die met de lidstaten en de Commissie wordt gecoördineerd, met inbegrip van interoperabiliteit in het digitale domein, noodzakelijk is als Europa een leiderschapsrol wil vervullen op het gebied van de industriële digitalisering; benadrukt het belang en de unieke samenstelling van de Europese normalisatieorganisaties, met een inclusieve en op consensus gebaseerde benadering die belanghebbenden uit de samenleving en met name kmo's integreert; dringt er bij de Commissie op aan de ontwikkeling van open normen te bevorderen en is ingenomen met haar intentie om onder billijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden (fair, reasonable, non-discriminatory, FRAND) toegang te bieden tot en doeltreffend licenties toe te kennen aan voor normen wezenlijke octrooien, en erkent dat dit essentieel is voor de bevordering van innovatie en O&amp;O in de EU; is van mening dat de circulaire economie een belangrijke aanjager kan zijn voor een coherente normalisatie van de communicatiestromen langs de industriële waardeketens; verzoekt om een op EU-niveau gecoördineerde aanpak door de Europese normalisatieorganisaties (CEN, Cenelec en ETSI) bij internationale fora en consortia; is van mening dat het wenselijk is te streven naar mondiale en universele normen, maar onderstreept ook dat er bereidheid is om met Europese normen te werken indien de internationale samenwerking op normalisatiefora niet constructief verloopt; acht interoperabiliteit noodzakelijk, in het bijzonder op het gebied van het internet der dingen, om ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van nieuwe technologieën de mogelijkheden voor consumenten verbetert, zodat deze niet aan slechts een aantal specifieke aanbieders vastgeklonken zitten; 36. beklemtoont dat handelsbelemmeringen op het gebied van de digitalisering de internationale activiteiten van de Europese industrie hinderen en de Europese concurrentiekracht schade toebrengen; is van mening dat billijke handelsovereenkomsten tussen de EU en derde landen sterk kunnen bijdragen tot gemeenschappelijke internationale regels op het gebied van gegevensbescherming, gegevensstromen, gegevensgebruik en normalisatie; De sociale dimensie: vaardigheden, onderwijs en sociale innovatie 37. is van mening dat er grote inspanningen nodig zijn op het gebied van onderwijs, fiscaliteit en socialezekerheidsstelsels om de gevolgen van de transformatie te integreren in onze Europese maatschappelijke en economische modellen; benadrukt dat de digitale transformatie van de industrie een grote maatschappelijke impact heeft op gebieden variërend van werkgelegenheid, arbeidsvoorwaarden en werknemersrechten tot onderwijs en vaardigheden, e-gezondheid, het milieu en duurzame ontwikkeling; beklemtoont dat bij deze veranderingen veiligheid moet worden nagestreefd; verzoekt de Commissie de maatschappelijke gevolgen van de industriële digitalisering op adequate wijze te beoordelen en te onderzoeken en, zo nodig, verdere maatregelen voor te stellen om de digitale kloof te dichten en een inclusieve digitale samenleving te bevorderen terwijl de Europese concurrentiekracht wordt aangezwengeld; 38. wijst erop dat het Hof van Justitie van de Europese Unie het concept "werknemer" heeft gedefinieerd als een arbeidsverhouding die wordt gekenmerkt door bepaalde criteria, zoals ondergeschiktheid, beloning en aard van het werk (12) ; vraagt om rechtszekerheid over wat "in dienst zijn" op de digitale arbeidsmarkt is, om ervoor te zorgen dat de sociale en arbeidswetgeving wordt nageleefd; meent dat wanneer voorrang wordt gegeven aan de feiten, alle werkenden in de platformeconomie hetzij werknemers, hetzij zelfstandigen zijn, en ongeacht de contractuele situatie als zodanig moeten worden geclassificeerd; 39. benadrukt dat onderwijs, opleiding en een leven lang leren de hoekstenen zijn van maatschappelijke cohesie in een digitale maatschappij; benadrukt dat Europa wordt geconfronteerd met een digitale kloof op dit gebied; verzoekt om de tenuitvoerlegging van een vaardighedengarantie, na overleg met en met deelname van de sociale partners, en verzoekt de lidstaten manieren te vinden om te voldoen aan de behoefte van de burgers aan permanente bij- en nascholing, opleiding en een leven lang leren om te zorgen voor een soepele overgang naar een slimme economie; benadrukt het belang van het bevorderen en erkennen van digitale vaardigheden en van de nieuwe trend in de richting van "multi-skilling"; is van mening dat werkgevers het Europees Sociaal Fonds moeten gebruiken voor dergelijke opleidingen en om een digitale kit voor het verbeteren van vaardigheden te bevorderen in samenwerking met de industrie en de sociale partners; is ingenomen met de ontwikkeling van onderwijsmateriaal en sectorspecifieke lesprogramma's; vraagt de Commissie keuzes te onderzoeken voor het instellen van een certificeringssysteem voor permanente opleidingsprogramma's voor digitale vaardigheden; 40. benadrukt dat digitale vaardigheden moeten worden opgenomen in de nationale lesprogramma's; merkt op dat voorbeelden van door het Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (Enisa) gesteunde initiatieven, zoals de Europese maand van de cyberveiligheid en de Europese Cyber Security Challenge, met dit doel voor ogen verder moeten worden ontwikkeld; benadrukt het belang van een gespecialiseerde lerarenopleiding voor digitale vaardigheden en dat digitale vaardigheden aan alle kinderen moeten worden aangeleerd; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat alle scholen met wifi en actueel IT-materiaal zijn uitgerust; merkt op dat codering ook een belangrijke rol speelt; verzoekt om de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten om lessen te trekken uit reeds bestaande praktijken zoals het Fit4Coding-programma, initiatieven inzake digitale academies, e-learningprogramma's, of coderingscholen zoals Webforce3; vraagt de Commissie de integratie van het testen van digitale vaardigheden in de IGCU/Pisa-studies te bevorderen om concurrentie en vergelijking tussen EU-lidstaten mogelijk te maken; verzoekt de lidstaten, in samenwerking met de Commissie, interdisciplinaire studieprogramma's te ontwerpen die gericht zijn op de integratie van diverse competenties, zoals IT met bedrijfsbeheer of techniek met gegevenswetenschappen; beklemtoont dat alle lidstaten algemene nationale strategieën inzake digitale vaardigheden met streefcijfers dienen te ontwikkelen, zoals door Commissie werd verzocht; benadrukt de belangrijke rol die de sociale partners en andere belanghebbenden kunnen spelen bij de ontwikkeling en uitvoering van dergelijke strategieën; merkt op dat tot dusver slechts de helft van de EU-lidstaten nationale coalities voor digitale banen heeft opgericht; beklemtoont dat een specifiek begrotingsonderdeel ter ondersteuning van de activiteiten van de Coalitie voor digitale vaardigheden en banen de verspreiding van informatie en verdere activiteiten zou versterken; 41. benadrukt het belang van investeringen in de digitalisering van beroepsopleidingen en de ambachtelijke sector; benadrukt dat digitale vaardigheden ook moeten worden gecombineerd met technische vaardigheden en de bevordering van het onderwijs in wetenschap, technologie, techniek en wiskunde (STEM-vakken) en de bevordering van zachte vaardigheden zoals communicatie, teamcoördinatie en sectoroverschrijdend denken; 42. vraagt om het genderperspectief op te nemen in alle digitale initiatieven en ervoor te zorgen dat de huidige digitale transformatie ook een drijvende kracht voor gendergelijkheid wordt; beklemtoont dat de ernstige genderkloof in de ICT-sector moet worden aangepakt, aangezien dit essentieel is voor de groei en welvaart van Europa op de lange termijn; 43. wijst op de mogelijkheden die de digitalisering biedt voor de toegankelijkheid van sociale diensten en andere openbare diensten, alsook voor de inclusie van personen met een handicap en personen met een beperkte mobiliteit op de arbeidsmarkt; benadrukt in dit verband met name het belang van telewerken; 44. wijst erop dat, zoals aangetoond door het Europeana-initiatief, de digitalisering van Europese werken een belangrijke gelegenheid biedt om de toegankelijkheid, verspreiding en bevordering ervan te verbeteren en dat digitale innovatie de aanzet kan geven tot een omwenteling inzake de wijze waarop cultuurgoederen worden tentoongesteld en toegankelijk worden gemaakt; onderstreept het belang van het bevorderen van het gebruik van 3D-technologieën voor gegevensverzameling en de reconstructie van vernietigde cultuurgoederen en erfgoederen; benadrukt dat financiële middelen voor de digitalisering, het behoud en de online toegankelijkheid van het Europees cultureel erfgoed moeten worden gewaarborgd; 45. betreurt het feit dat historische en culturele plaatsen vaak niet gemakkelijk toegankelijk zijn voor mensen met een handicap, en benadrukt de mogelijkheden die een sterker digitaal cultureel platform biedt voor het verbeteren van de betrokkenheid en het toegankelijker maken van culturele ervaringen, plaatsen en artefacten, ongeacht de geografische ligging; 46. steunt het onderzoek naar en de ontwikkeling van hulptechnologieën die kunnen worden gebruikt voor de inclusie van mensen met een handicap en voor het ontwikkelen van industriële producten met het oog hierop; 47. pleit voor de instelling van een regelmatige uitwisseling van beste praktijken en de opstelling van een halfjaarlijks voortgangsverslag en aanbevelingen inzake de digitalisering van de industrie; o o o 48. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de overeenkomst die is bereikt tussen de Raad Buitenlandse Zaken (Ontwikkelingssamenwerking), de Commissie, en het Parlement inzake een nieuwe Europese consensus over ontwikkeling – Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst (1) , – gezien de Europese consensus over ontwikkeling van december 2005 (2) , – gezien artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, getiteld "Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling", die werd goedgekeurd op de VN-wereldtop inzake duurzame ontwikkeling van 25 september 2015 in New York, – gezien de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie, die in juni 2016 is gepubliceerd, – gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016 getiteld "Voorstel voor een nieuwe Europese consensus over ontwikkeling - Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst" ( COM(2016)0740 ), – gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 22 november 2016 over het vergroten van de doeltreffendheid van ontwikkelingssamenwerking (3) en van 14 februari 2017 over de herziening van de Europese consensus over ontwikkeling (4) , – gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, 1. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om de Europese consensus over ontwikkeling van 2005 te herzien teneinde de nieuwe mondiale ontwikkelingscontext te weerspiegelen na de goedkeuring van Agenda 2030 en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG's), evenals de veranderingen in de juridische en institutionele structuur van de EU na de vaststelling van het Verdrag van Lissabon; 2. benadrukt het belang van de nieuwe Europese consensus over ontwikkeling als belangrijk strategisch document waarin een gemeenschappelijke visie, waarden en beginselen worden uiteengezet voor de EU en haar lidstaten wat betreft de uitvoering van de Agenda 2030 in hun ontwikkelingssamenwerkingsbeleid; 3. is ingenomen met de duidelijke erkenning in de nieuwe consensus dat de belangrijkste doelstelling van het ontwikkelingsbeleid van de EU, overeenkomstig artikel 208 VWEU, de terugdringing en, op lange termijn, de uitbanning van armoede is; benadrukt nogmaals dat dit moet gebeuren in volledige overeenstemming met de beginselen van doeltreffende ontwikkelingssamenwerking: eigen verantwoordelijkheid van ontwikkelingslanden voor de ontwikkelingsprioriteiten, resultaatgerichtheid, inclusieve partnerschappen en transparantie en verantwoordingsplicht; 4. dringt erop aan dat er regelingen moeten komen zodat er verantwoording wordt afgelegd voor het toezicht op en de verwezenlijking van de SDG's en de 0,7 % ODA/BNP (Officiële ontwikkelingshulp/bruto nationaal product)- doelstellingen; verzoekt de EU en de lidstaten een tijdschema in te dienen met stappen aan de hand waarvan zij deze doelstellingen geleidelijk kunnen behalen, met jaarlijkse verslaggeving aan het Parlement over de vorderingen die zijn gemaakt; 5. schaart zich achter de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, en de Commissie betreffende de nieuwe Europese consensus over ontwikkeling – Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden. Het Europees Parlement, – gezien artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en de artikelen 208, 210 en 214 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU van juni 2016, – gezien de mededeling van de Commissie van 3 oktober 2012 getiteld "De EU-aanpak inzake weerbaarheid: lessen uit de voedselzekerheidscrises" ( COM(2012)0586 ) en het werkdocument van de diensten van de Commissie van 19 juni 2013 getiteld "Action plan for resilience in crisis-prone countries 2013-2020" (SWD(2013)0227), – gezien de conclusies van de Raad van 28 mei 2013 over de EU-aanpak inzake weerbaarheid, – gezien resolutie A/RES/70/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 25 september 2015 getiteld "Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling", – gezien besluit 1/CP.21 van de conferentie van de partijen over de inwerkingtreding van de Overeenkomst van Parijs over klimaatverandering, – gezien het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030, dat is goedgekeurd tijdens de derde wereldconferentie van de VN over rampenrisicovermindering, die van 14 tot 18 maart 2015 in Sendai (Japan) is gehouden, – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 16 juni 2016 getiteld: "Action Plan on the Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015-2030: A disaster risk-informed approach for all EU policies" (SWD(2016)0205), – gezien het verslag van de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties van 23 augustus 2016 over het eindresultaat van de wereldtop over humanitaire hulp (A/71/353), – gezien mededeling van de Commissie van 26 april 2016 getiteld "Waardig leven: van afhankelijkheid van steun tot zelfredzaamheid. Gedwongen ontheemding en ontwikkeling" ( COM(2016)0234 ), – gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 11 december 2013 over de EU-aanpak inzake weerbaarheid en het beperken van het risico op rampen in ontwikkelingslanden: lessen uit de voedselzekerheidscrises (1) , van 16 december 2015 inzake voorbereiding voor de humanitaire wereldtop: uitdagingen en kansen voor humanitaire hulp (2) , en van 14 februari 2017 over de herziening van de Europese consensus over ontwikkeling (3) , – gezien de vraag aan de Commissie over veerkracht als een strategische prioriteit van het extern beleid van de EU ( O-000033/2017 – B8-0313/2017), – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) 1,6 miljard mensen in 56 landen leven die als fragiel zijn aangemerkt (4) ; overwegende dat deze fragiliteit in de meeste gevallen door mensen is veroorzaakt; overwegende dat fragiele situaties de kwetsbaarheid van de bevolking vergroten vanwege verschillende factoren, waaronder conflicten en onveiligheid, onvoldoende toegang tot gezondheidszorg, gedwongen verplaatsing, extreme armoede, ongelijkheid, voedselonzekerheid, economische schokken, slecht bestuur en zwakke instellingen, corruptie en straffeloosheid, alsook natuurrampen, die nog verergerd worden door de gevolgen van de klimaatverandering; overwegende dat de vergroting van de veerkracht met name belangrijk is in fragiele situaties, die door de OESO aan de hand van vijf verschillende, maar onderling verband houdende dimensies worden gedefinieerd, te weten een economische, milieu-, politieke, veiligheids- en maatschappelijke dimensie; B. overwegende dat de EU en andere internationale organisaties het concept "resilience" – in het Nederlands afwisselend vertaald met "veerkracht" en "weerbaarheid" – al diverse jaren hanteren in hun beleid en dat sprake lijkt te zijn van een verbreding ervan; overwegende dat veerkracht in de conclusies van de Raad van 2013 wordt gedefinieerd als "het vermogen van een persoon, een huishouden, een gemeenschap, een land of een regio om zich op stresssituaties en schokken voor te bereiden en deze te weerstaan, op te vangen en snel te boven te komen, zonder langetermijnontwikkelingsperspectieven in het gedrang te brengen"; C. overwegende dat "veerkracht van staat en samenleving in onze oostelijke en zuidelijke buurlanden" in de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU wordt aangemerkt als een van de vijf prioriteiten van het externe optreden van de EU en dat veerkracht in deze strategie wordt gedefinieerd als "het vermogen van staten en samenlevingen om zich te hervormen, en zodoende weerstand te bieden aan en zich te herstellen van interne en externe crises"; overwegende dat in de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU wordt bekrachtigd dat "een veerkrachtige samenleving, gekenmerkt door democratie, vertrouwen in instellingen en duurzame ontwikkeling, het hart vormt van een veerkrachtige staat"; D. overwegende dat in de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU verder wordt genoemd dat de EU "een eensgezinde aanpak zal volgen in haar beleid op het gebied van humanitaire kwesties, ontwikkelingssamenwerking, migratie, handel, investeringen, infrastructuur, onderwijs, gezondheid en onderzoek", en onder meer een beleid op maat zal nastreven om inclusieve en verantwoordingsplichtige governance en de mensenrechten te bevorderen, een op lokale inbreng en rechten gestoelde aanpak voor de hervorming van de sectoren justitie, veiligheid en defensie na te streven, kwetsbare staten te steunen, armoede en ongelijkheid te bestrijden, duurzame ontwikkeling te bevorderen, de banden met het maatschappelijk middenveld aan te halen, hervormingen op het gebied van energie en milieu te bevorderen en duurzame antwoorden op vraagstukken inzake voedselproductie en het gebruik van water te ondersteunen; E. overwegende dat het externe optreden van de EU een veelzijdige aanpak inzake veerkracht vergt, en verder overwegende dat dit kan worden bevorderd door - overeenkomstig het beginsel van samenhang van het ontwikkelingsbeleid - meer ontwikkelingshulp en, daar waar van toepassing, humanitaire hulp te verstrekken, in combinatie met milieugerelateerde maatregelen, teneinde kwetsbaarheid en risico's op rampen te reduceren, als een essentiële manier om de humanitaire behoeften te verkleinen; overwegende dat het buitenlands beleid van de EU eveneens een centrale rol moet spelen bij het vergroten van de veerkracht, in het bijzonder door duurzame ontwikkeling, mensenrechten en politieke dialoog te bevorderen, systemen voor vroegtijdige waarschuwing te ontwikkelen en te werken aan de preventie van sociale en economische schokken, zoals hongersnood, van een toename van ongelijkheid, mensenrechtenschendingen en gewelddadige conflicten, en aan conflictoplossing, als de noodzaak hiertoe zich voordoet; F. overwegende dat de EU ten aanzien van haar extern beleid een geïntegreerde aanpak moet bevorderen en daarbij tegelijkertijd haar bijdrage aan duurzame ontwikkeling moet versterken en de mandaten en doelstellingen van de afzonderlijke beleidslijnen moet erkennen, zoals neergelegd in de Verdragen; overwegende dat dit met name belangrijk is in conflictsituaties en ten aanzien van het humanitair optreden van de EU, dat niet kan worden beschouwd als een middel ten behoeve van crisisbeheersing en ten volle moet berusten op de beginselen van humanitaire hulp, zoals tot uitdrukking gebracht in de Europese Consensus inzake humanitaire hulp, en gericht moet zijn op een coherente, doeltreffende en kwalitatief hoogwaardige humanitaire reactie; overwegende dat de EU zich ervoor moet blijven inzetten dat de mensenrechten en het internationaal humanitair recht door alle partijen bij conflicten worden geëerbiedigd; G. overwegende dat het humanitair optreden moet voldoen aan een reeks internationaal erkende normen en beginselen zoals verwerkt in de Gedragscode van het Internationale Rode Kruis en de Rode Halve Maan en van ngo's voor hulpverlening bij rampen en in ruime mate opgenomen in het "Humanitair Handvest"; H. overwegende dat onder de vergroting van de veerkracht een langetermijninspanning moet worden verstaan die geïntegreerd is in de bevordering van duurzame ontwikkeling, die alleen duurzaam zal zijn indien deze schok-, stress- en veranderingsbestendig is; overwegende dat, in het kader van het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU en programma's voor ontwikkelingssamenwerking, de vergroting van de veerkracht moet worden toegespitst op de desbetreffende context en moet bijdragen tot de versterking van de nationale veerkrachtstrategieën van de regeringen van de partnerlanden, die daarvoor ook rekenschap moet afleggen aan hun bevolking; I. overwegende dat het onderkennen van risico's, het versterken van het systeem voor het beheersen van risico's, en investeringen in systemen voor vroegtijdige waarschuwing en snelle reactie, voor de preventie en de bevordering van rampenrisicovermindering, in overeenstemming met de prioriteiten van het kader van Sendai, van essentieel belang zijn om veerkracht te creëren, en derhalve voor de verwezenlijking van de SDG's; J. overwegende dat de nadruk op mensen centraal moeten blijven staan in de EU-aanpak inzake veerkracht, onder meer door op nationaal, regionaal en lokaal niveau, waar mogelijk, met instanties samen te werken en capaciteit op te bouwen om deze nadruk te versterken, en door de centrale rol van organisaties uit het maatschappelijk middenveld en plaatselijke gemeenschappen te erkennen en te ondersteunen; K. overwegende dat door de natuur of de mens veroorzaakte rampen een verschillend effect hebben op vrouwen, meisjes, jongens en mannen, doordat gendergerelateerde ongelijkheden het effect van spanningen en schokken versterken en duurzame ontwikkeling verhinderen; L. overwegende dat vrouwen en meisjes het meest lijden bij crises en conflicten; overwegende dat vrouwen en meisjes tijdens en tijdens de nasleep van rampen onevenredig aan gevaar worden blootgesteld, en vaker niet meer in hun levensonderhoud kunnen voorzien, aan veiligheid inboeten en zelfs het leven laten dan andere groepen; overwegende dat vrouwen en meisjes grotere risico's lopen door verplaatsing en het uiteenvallen van gewone beschermingsstructuren en ondersteuning; overwegende dat in crisissituaties de waarschijnlijkheid van verkrachting, seksuele uitbuiting en risicogedrag de waarschijnlijkheid van ongewenste zwangerschappen, seksueel overdraagbare aandoeningen en complicaties met betrekking tot de reproductieve gezondheid aanzienlijk doet toenemen; M. overwegende dat de verbetering van de positie van vrouwen van essentieel belang is om veerkracht te bevorderen; overwegende dat programma's alleen doeltreffend, omvattend en duurzaam kunnen zijn wanneer ze veerkracht opbouwen en versterken en een rol voor vrouwen omvatten, door zich te richten op specifieke bekwaamheden en reddingsmechanismen; N. overwegende dat het gezin een belangrijke rol speelt voor de uitvoering van essentiële functies met betrekking tot productie, consumptie, voortplanting en groei die verband houden met de sociale en economische empowerment van personen en maatschappijen; overwegende dat gezinnen en hun leden opvangsystemen bouwen en hun veerkrachtig gedrag kan worden weerspiegeld in de instandhouding van normale ontwikkeling van optimisme, vindingrijkheid en vastberadenheid ondanks tegenspoed; overwegende dat deze krachten en middelen mensen in staat stellen succesvol op crises en uitdagingen te reageren; O. overwegende dat bij de aanpak inzake veerkracht in het extern beleid van de EU bijzondere aandacht moet uitgaan naar de kwetsbaarste bevolkingsgroepen, met inbegrip van de armsten, minderheden, ontheemden, vrouwen, kinderen, migranten, mensen met hiv, LGBTI-personen, mensen met een handicap en ouderen; 1. is verheugd dat het belang van het vergroten van de veerkracht in de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU is erkend doordat het daarin tot een strategische prioriteit van het extern beleid van de EU is gemaakt; is ingenomen met de positieve bijdrage die het in partnerlanden kan hebben om op politiek, diplomatiek en veiligheidsgebied meer aandacht te besteden aan de vergroting van de veerkracht, maar benadrukt dat het niet bij deze dimensies moet blijven; 2. onderstreept opnieuw dat het noodzakelijk is dat de lidstaten van de EU hun toezeggingen inzake officiële ontwikkelingshulp (ODA) nakomen en de veerkracht versterken via hun strategische en planningsprocessen met betrekking tot ontwikkelingshulp en humanitaire hulp; onderstreept in dit opzicht het belang van het analysekader voor veerkrachtsystemen van de OESO, dat helpt strategieën in meer doeltreffende, sectoroverschrijdende en multidimensionale programma's te vertalen; 3. is van mening dat de huidige EU-aanpak inzake veerkracht, met inbegrip van verbintenissen om de onderliggende oorzaken van crises en kwetsbaarheid aan te pakken, zoals gedefinieerd in de mededeling van de Commissie van 2012 en de conclusies van de Raad van 2013, grotendeels geldig blijft en moet worden gecontinueerd, en dat daarnaast moet worden erkend dat de lering die uit de uitvoering van dit beleid is getrokken, moet worden opgenomen in de nieuwe gezamenlijke mededeling; vraagt zich af hoe in de mededeling elementen uit evaluaties in beschouwing worden genomen, aangezien pas in 2018 een grote evaluatie op het programma staat; is van mening dat het actieplan 2013-2020 voor weerbaarheid volledig ten uitvoer moet worden gelegd; 4. wijst op de veelzijdige aard van veerkracht, een concept dat een menselijke, economische, milieu-, politieke, maatschappelijke en veiligheidsdimensie heeft, en is verheugd dat het concept in het buitenlands en veiligheidsbeleid, de ontwikkelingssamenwerking en de humanitaire hulp van de EU aan belang wint; wijst erop dat de afzonderlijke mandaten en doelstellingen van elke beleidslijn moeten worden gerespecteerd, maar dat tegelijkertijd de onderlinge samenhang moet worden bevorderd met het oog op duurzame ontwikkeling; wijst erop hoe belangrijk het is om het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling te waarborgen in elk extern optreden van de EU door erop toe te zien dat EU-beleid de inspanningen van ontwikkelingslanden om de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling te verwezenlijken niet ondermijnt; 5. wijst met name op de bijzondere positie die humanitaire hulp inneemt, aangezien dergelijke hulp uitsluitend op behoeften moet berusten en ten uitvoer moet worden gelegd met strikte inachtneming van de fundamentele humanitaire beginselen van menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid en met eerbiediging van de mensenrechten die zijn vastgelegd in de verdragen van Genève en de aanvullende protocollen daarvan; benadrukt dat de eerbiediging van humanitaire beginselen essentieel is om noodlijdende bevolkingsgroepen te bereiken en humanitaire actoren te beschermen; 6. is ingenomen met het feit dat de verlening van humanitaire hulp door de EU en de lidstaten niet mag worden onderworpen aan door andere partnerdonoren opgelegde voorwaarden met betrekking tot noodzakelijke medische behandelingen, met inbegrip van de toegang tot veilige abortus voor vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn geworden van verkrachting in gewapende conflicten, maar dat humanitaire hulp in plaats daarvan volgens het internationaal humanitair recht moet worden verleend; 7. beklemtoont dat het in partnerlanden opbouwen van veerkracht een langetermijnproces is en dat het derhalve moet worden geïntegreerd in ontwikkelingsprogramma's voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen en in financiële toezeggingen; benadrukt dat dit moet worden erkend in de nieuwe gezamenlijke mededeling en dat de vergroting van de veerkracht, met name in fragiele staten, in de mededeling moet worden ondersteund als een essentieel element van de strategieën van de partnerlanden inzake duurzame ontwikkeling; merkt op dat de strategieën in kwestie op de specifieke context toegesneden moeten zijn en moeten stroken met de op internationaal vlak overeengekomen beginselen inzake de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp, te weten eigen verantwoordelijkheid van partnerlanden voor de ontwikkelingsprioriteiten (met inbegrip van samenhang met nationale ontwikkelingsstrategieën), resultaatgerichtheid, inclusieve partnerschappen, en transparantie en verantwoordingsplicht; wijst in dit verband op de belangrijke monitoring- en toezichtrol van het Europees Parlement, de nationale parlementen en het maatschappelijk middenveld; 8. verzoekt de Commissie veerkracht en het multidimensionale karakter daarvan als een sleutelelement in haar beleidsdialoog met ontwikkelingslanden te integreren; 9. onderstreept het algemene belang van een gezamenlijke planning van de met veerkracht verband houdende acties van de EU binnen haar humanitaire en ontwikkelingshulp, om complementariteit te optimaliseren en de fragmentatie van hulp te verminderen, en om ervoor te zorgen dat kortetermijnacties de basis leggen voor interventies op lange en middellange termijn; 10. onderstreept het belang van het verlenen van technische bijstand aan de minst ontwikkelde landen en fragiele staten, met name op het gebied van duurzaam landbeheer, en instandhouding van ecosystemen en watervoorziening, aangezien dit fundamentele zaken zijn die ten goede komen aan zowel het milieu, als de bevolking die ervan afhankelijk is; 11. herinnert eraan dat de zware gevolgen van rampen voor inkomen en welvaart het sterkst gevoeld worden door de armen; dringt er op aan dat de primaire en overkoepelende doelstelling van de ontwikkelingssamenwerking van de EU de uitroeiing van de armoede tegen de achtergrond van duurzame ontwikkeling is, teneinde waardigheid en een fatsoenlijke levensstandaard voor allen te waarborgen; 12. onderstreept hoe belangrijk rampenrisicovermindering is voor het opbouwen van veerkracht; vraagt de EU te waarborgen dat haar inspanningen ter vergroting van de veerkracht in het kader van de nieuwe gezamenlijke mededeling in overeenstemming worden gebracht met de verbintenissen en doelstellingen van het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering die via het actieplan van de Commissie inzake het kader van Sendai ter bevordering van een op rampenrisicogegevens gebaseerde aanpak voor al het EU-beleid ten uitvoer worden gelegd, en er voor te zorgen dat er voldoende middelen voor deze prioriteit worden uitgetrokken; beklemtoont dat risicobeheer van essentieel belang is om duurzame ontwikkeling te realiseren, en roept op tot de opzet van inclusieve lokale en nationale strategieën voor rampenrisicovermindering en de ontwikkeling van een op de gehele samenleving en alle risico's gerichte aanpak bij het beheer van rampenrisico's, met als doel om kwetsbaarheid te verminderen en de veerkracht te vergroten; pleit ervoor rampenrisicovermindering, aanpassing aan de klimaatverandering, en stedelijk beleid en initiatieven voor steden sterker aan elkaar te koppelen; 13. wenst dat de veerkracht van individuen en gemeenschappen, en de nadruk op kwetsbare groepen – met inbegrip van de armsten in de samenleving, minderheden, gezinnen, vrouwen, kinderen, migranten, mensen met hiv, LGBTI-personen, mensen met een handicap en ouderen – centraal blijven staan bij het vergroten van de veerkracht in het extern beleid van de EU; wijst op de centrale rol die organisaties uit het maatschappelijk middenveld en lokale gemeenschappen spelen bij de opbouw van veerkracht; wijst voorts op het belang van de verzameling en verspreiding van uitgesplitste gegevens als het erom gaat inzicht te krijgen in de situatie van kwetsbare groepen en deze situatie aan te pakken; 14. wijst erop dat bij de opbouw van doeltreffende veerkracht rekening moet worden gehouden met het belang van gezinnen en hun vermogen om schokken op te vangen moet worden ondersteund; 15. pleit voor gendergevoelige programmering die de deelname van vrouwen versterkt en ingaat op de behoeften van vrouwen door hun veerkracht ten aanzien van rampen en klimaatverandering op te bouwen, en die de rechten van vrouwen, zoals eigendomsrechten en de veiligstelling van grondbezit, met inbegrip van hun rechten ten aanzien van drinkwater, bossen, woningen en andere eigendommen, waarborgt; 16. dringt aan op bijkomende inspanningen om de toegang van vrouwen en meisjes tot gezondheid en seksuele gezondheidsvoorlichting, gezinsplanning, prenatale zorg, en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te verbeteren, en in het bijzonder ook op meer aandacht voor de grotendeels niet-verwezenlijkte millenniumdoelstelling voor ontwikkeling nr. 5 inzake de gezondheid van moeders, met inbegrip van het tegengaan van de zuigelingen- en kindersterfte, en het vermijden van risicovolle geboortes; 17. onderstreept het belang van toegang tot gezondheidszorg en diensten, alsook drinkwater, sanitaire voorzieningen en hygiëne in noodsituaties, alsmede gezondheidsplanning van gemeenschappen op lange termijn; 18. wijst op de bijzondere uitdaging die gedwongen en langdurige verplaatsing vormt voor tal van fragiele en conflictgevoelige landen en hun buurlanden; benadrukt dat, zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie getiteld "Lives in Dignity", de bescherming van ontheemden onvoorwaardelijk moet worden gegarandeerd en dat de vergroting van de veerkracht en de zelfredzaamheid van getroffen bevolkingsgroepen en hun gastgemeenschappen van essentieel belang is; herinnert aan het belang van zelfredzaamheid voor de bevordering van waardigheid en veerkracht; 19. onderstreept de noodzaak om het vluchtelingenverdrag en het Kampala-verdrag uit te breiden om ontheemden in de hele wereld, alsook mensen die door andere vormen van geweld zoals mensensmokkel en seksueel geweld worden getroffen, te beschermen en te helpen, aangezien zij gegronde redenen kunnen hebben om te vrezen om vervolgd te worden of ernstig gevaar lopen; 20. erkent dat de veerkracht van landen een belangrijke dimensie van veerkracht vormt, en benadrukt dat de veerkracht en de stabiliteit van landen een rechtstreeks uitvloeisel zijn van de eerbiediging van de mensenrechten, de kracht van de democratie, de rechtsstaat en good governance, het vertrouwen in instituties en de verantwoordingsplicht jegens de eigen burgers, maar vooral van het betrekken van burgers, individueel en in verenigingsverband, bij vinden van mogelijke oplossingen – doelstellingen die allemaal, zonder uitzondering, dienen te worden bevorderd en nagestreefd bij de uitvoering van de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU; benadrukt de noodzaak om essentiële publieke voorzieningen, zoals onderwijs, gezondheidszorg, drinkwater en sanitaire voorzieningen, te bevorderen, teneinde de veerkracht te versterken; 21. beklemtoont dat het concept van veerkracht in het extern beleid van de EU een mondiale geografische reikwijdte moet blijven houden; merkt op dat de vergroting van de veerkracht een doelstelling van de bevordering van mensenrechten en de duurzame ontwikkeling in partnerlanden moet zijn en niet moet worden beperkt tot geografische gebieden die kampen met veiligheidscrises met directe gevolgen voor de EU; beklemtoont dat bij het bevorderen van veerkracht in ieder geval prioritair aandacht moet worden besteed aan de minst ontwikkelde landen, fragiele landen en landen die met terugkerende en seizoensgebonden crises te kampen hebben, en dat de achterliggende oorzaken van crises moeten worden aangepakt, met name middels steun voor preventie en voorbereidheid; 22. onderstreept het belang van systemen voor vroegtijdige waarschuwing en van capaciteit op het vlak van vroegtijdige reactie als een mechanisme ter vergroting van de veerkracht, en roept de EU op haar inspanningen op dit gebied op te voeren, voornamelijk door middel van de bevordering van nauwere samenwerking tussen verschillende actoren ter plaatse, met name in delegaties van de EU, en de ontwikkeling van capaciteit voor gezamenlijke analyses in fragiele contexten en uitwisselingen tussen gebieden met een hoog natuurramprisico die met vergelijkbare risico's te maken hebben, hetgeen beter inzicht in en een meer gecoördineerde, sectoroverschrijdende respons van de EU, alsook tussen EU-instellingen en -lidstaten mogelijk zou maken; 23. wenst dat er voldoende middelen worden bestemd voor de vergroting van de veerkracht, overeenkomstig de positie ervan als een van de strategische prioriteiten van de EU; zou ingenomen zijn met een strategische reflectie - voorafgaand aan het volgend meerjarig financieel kader - over de manier waarop de EU bestaande externe financieringsinstrumenten en innovatieve mechanismen doeltreffender kan gebruiken, en deze kan blijven afstemmen op internationaal overeengekomen beginselen inzake de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp, teneinde veerkracht een permanente plaats te geven in strategieën en programma's voor ontwikkeling en bijstand; benadrukt dat maatregelen kunnen worden gefinancierd door middel van verschillende, elkaar aanvullende instrumenten en benadrukt dat armoedebestrijding de kerndoelstelling moet blijven waarvoor middelen uit instrumenten voor ontwikkelingssamenwerking worden ingezet; 24. onderstreept de noodzaak van een versterking en verdere ontwikkeling van onderwijs in de context van rampen en crises en van een betere verspreiding, opstelling en doorgifte van informatie en kennis om gemeenschappen zo weerbaarder te maken en een mentaliteitswijziging en een cultuur van paraatheid tot stand te brengen; 25. dringt aan op meer samenwerking tussen de publieke en de private sectoren op het gebied van veerkracht; herinnert in dit verband aan het belang van de mededeling van de Commissie getiteld "Een sterkere rol voor de particuliere sector bij het streven naar inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden"; verzoekt de Commissie om de particuliere sector nauwer bij deze werkzaamheden te betrekken door te voorzien in stimulansen en een bevorderlijk klimaat te scheppen dat privé-entiteiten ertoe aanzet om een rol te spelen in de opbouw van veerkracht en de vermindering van risico's in partnerlanden; 26. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en in het bijzonder het tweede gedachtestreepje, het vierde tot en met het zevende gedachtestreepje van de preambule, en artikel 2, artikel 3, lid 3, het tweede gedachtestreepje, en artikel 6 daarvan, – gezien artikel 17 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie van 7 december 2000, – gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (1) , – gezien Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit van de Raad 2001/220/JBZ (2) , – gezien de goedkeuring in 2015 van de Europese Veiligheidsagenda, – gezien Resolutie 2106(2016) van de Raad van Europa van 20 april 2016 over "Renewed commitment in the fight against antisemitism in Europe", – gezien de conclusies van het eerste jaarlijkse colloquium van de Commissie over grondrechten, dat op 1 en 2 oktober 2015 in Brussel plaatsvond onder de titel "Tolerance and respect: preventing and combating anti-Semitic and anti-Muslim hatred in Europe", – gezien de benoeming – in december 2015 – van een "coördinator bestrijding antisemitisme" binnen de Commissie, – gezien de oprichting – in juni 2016 – van de EU-groep op hoog niveau voor de bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en andere vormen van onverdraagzaamheid, – gezien de gedragscode ter bestrijding van onrechtmatige haatuitingen op internet die op 31 mei 2016 tussen de Commissie en grote IT-bedrijven alsmede andere platforms en socialemediabedrijven overeengekomen is, – gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie in 2015 (3) , – gezien de gerichte, gewelddadige en terroristische aanvallen op leden van de joodse gemeenschap die de afgelopen jaren in meerdere lidstaten hebben plaatsgevonden, – gezien de primaire verantwoordelijkheid van regeringen voor de beveiliging en veiligheid van al hun burgers, en derhalve hun primaire verantwoordelijkheid voor het uitoefenen van toezicht op en het voorkomen van geweld, waaronder antisemitisch geweld, en voor het vervolgen van de daders, – gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat het aantal antisemitische incidenten in de lidstaten van de EU de afgelopen jaren is toegenomen, zoals blijkt uit informatie van – onder andere – de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en het Bureau voor de grondrechten van de Europese Unie (FRA); B. overwegende dat gerichte veiligheidsmaatregelen, eenmaal genomen, bleken bij te dragen aan het voorkomen en reduceren van het aantal gewelddadige antisemitische aanvallen; C. overwegende dat de bestrijding van antisemitisme een verantwoordelijkheid voor de hele samenleving is; 1. onderstreept dat haatzaaiende uitingen en alle vormen van geweld tegen Europese joodse burgers onverenigbaar zijn met de waarden van de Europese Unie; 2. vraagt de lidstaten en de EU-instellingen en -agentschappen de door de International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) (4) gehanteerde werkdefinitie aan te nemen en toe te passen teneinde politie en justitie te helpen bij hun inspanningen om antisemitische aanvallen nog vollediger en doeltreffender in kaart te brengen en te vervolgen, en spoort de lidstaten aan in dit opzicht het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk en Oostenrijk te volgen; 3. vraagt de lidstaten alle nodige maatregelen te nemen om actief bij te dragen aan het waarborgen van de veiligheid van hun joodse burgers en van joodse religieuze, educatieve en culturele gebouwen, en dat in nauwe samenwerking en dialoog met de joodse gemeenschappen, middenveldorganisaties en ngo's op het gebied van antidiscriminatie; 4. juicht de benoeming van een "coördinator bestrijding antisemitisme" binnen de Commissie toe, en vraagt de Commissie met klem alle nodige instrumenten en steun ter beschikking te stellen om de coördinator in staat te stellen zijn werk zo doeltreffend mogelijk te doen; 5. vraagt de lidstaten nationale "coördinatoren bestrijding antisemitisme" te benoemen; 6. spoort de leden van nationale en regionale parlementen alsmede de politiek leiders aan om antisemitische uitingen stelselmatig en publiekelijk te veroordelen en tegenargumenten en een alternatief discours te bieden, en om in hun parlementen inter-partijwerkgroepen ter bestrijding van antisemitisme op te zetten met het doel de strijd in het hele politieke spectrum op te voeren; 7. benadrukt de belangrijke rol van maatschappelijke organisaties en educatie bij het voorkomen en bestrijden van alle vormen van haat en intolerantie, en dringt aan op meer financiële steun; 8. roept de lidstaten op de media aan te sporen tot bevordering van respect voor alle geloofsovertuigingen en acceptatie van diversiteit, en tot scholing voor journalisten met betrekking tot alle vormen van antisemitisme, met het doel mogelijke vooroordelen aan te pakken; 9. verzoekt de lidstaten waar motieven die berusten op ras, nationaliteit, etnische herkomst of godsdienst of overtuiging tot dusver geen verzwarende factor vormen bij een strafbaar feit, hierin onverwijld verandering te brengen, en ervoor te zorgen dat het Kaderbesluit van de Raad betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht volledig en naar behoren wordt uitgevoerd en gehandhaafd, teneinde te waarborgen dat antisemitische daden – zowel online als offline – door de autoriteiten van de lidstaten worden vervolgd; 10. dringt aan op de noodzaak dat handhavingsautoriteiten gerichte scholing wordt geboden wat betreft de bestrijding van haatmisdrijven en discriminatie en dat binnen de politie specifieke afdelingen ter bestrijding van haatmisdrijven worden opgezet waar zulks nog niet het geval is, en roept de EU-agentschappen en internationale organisaties op de lidstaten hulp te bieden bij het verstrekken van dergelijke scholing; 11. moedigt grensoverschrijdende samenwerking op alle niveaus aan bij de vervolging van haatmisdrijven en bovenal de vervolging van zware misdrijven zoals terroristische activiteiten; 12. roept de EU en de lidstaten op hun inspanningen op te voeren om ervoor te zorgen dat er een breed opgezet, efficiënt systeem komt voor de systematische verzameling van betrouwbare, relevante en vergelijkbare gegevens over haatmisdrijven, opgesplitst per motief en met inbegrip van terroristische daden; 13. roept de lidstaten op om met betrekking tot de gedragscode die tussen de Commissie en leidende IT-bedrijven overeengekomen is, online-intermediairs en socialemediaplatforms aan te sporen om onverwijld maatregelen te nemen om antisemitische online-haatuitingen te voorkomen en te bestrijden; 14. wijst erop dat scholen een unieke gelegenheid bieden om waarden als tolerantie en respect uit te dragen, daar zij alle kinderen al vanaf jonge leeftijd kunnen bereiken; 15. spoort de lidstaten aan op scholen aandacht te besteden aan de holocaust (de "shoah") en ervoor te zorgen dat leraren hiervoor, én voor het behandelen van het onderwerp verscheidenheid, de juiste opleiding krijgen; spoort de lidstaten daarnaast aan schoolboeken - daar waar nodig - aan te passen om ervoor te zorgen dat de joodse geschiedenis en het moderne joodse leven uitgebreid en evenwichtig gepresenteerd worden en dat alle vormen van antisemitisme worden vermeden; 16. vraagt de Commissie en de lidstaten meer financiële steun ter beschikking te stellen voor gerichte activiteiten en onderwijsprojecten, te werken aan het tot stand brengen en uitbouwen van partnerschappen met joodse gemeenschappen en instellingen, en uitwisselingen tussen kinderen en jongeren met een verschillende godsdienst aan te moedigen middels gemeenschappelijke activiteiten, waaronder het ontwikkelen en ondersteunen van bewustmakingscampagnes; 17. vraagt de Commissie bij de bestrijding van antisemitisme op internationaal vlak nauw samen te werken met internationale actoren zoals UNESCO, de OVSE en de Raad van Europa, alsmede andere internationale partners; 18. vraagt de Commissie de status van adviseur in de IHRA aan te vragen; 19. spoort alle lidstaten aan 27 januari als International Holocaust Remembrance Day aan te wijzen; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de kandidaat-landen, de Raad van Europa, de OVSE en de Verenigde Naties. Het Europees Parlement, – gezien Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid en de doelstellingen daarvan (1) , – gezien de volgende VN-conferentie op hoog niveau ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van SDG 14 (VN-Oceaanconferentie), die van 5 t/m 9 juni 2017 zal plaatsvinden op het hoofdkantoor van de VN, – gezien de vierde conferentie op hoog niveau "Our ocean", die de Europese Unie op 5 en 6 oktober 2017 organiseert in Malta, – gezien de ministeriële conferentie over visserij in het Middellandse Zeegebied die op 30 maart 2017 werd gehouden in Malta, – gezien de gezamenlijke mededeling van 10 november 2016 van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, getiteld "Internationale oceaangovernance: een agenda voor de toekomst van onze oceanen" (JOIN(2016)0049), – gezien de vraag met verzoek om mondeling antwoord aan de Commissie over de VN-conferentie op hoog niveau ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van SDG 14 (VN-Oceaanconferentie) ( O-000031/2017 – B8‑0311/2017), – gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de oceanen en zeeën essentieel zijn voor ons leven, ons welzijn en onze toekomst; overwegende dat de huidige snelle teloorgang van de gezondheid van de oceanen – als gevolg van de verwarming en verzuring van de oceanen, koraalverbleking, de toenemende druk op de visbestanden en de steeds grotere hoeveelheden zwerfvuil op zee – ons erop attent maakt dat de tijd gekomen is om actie te ondernemen en het benodigde leiderschap in stelling te brengen voor de bescherming van onze oceanen; B. overwegende dat commissaris Vella heeft opgeroepen tot meer actie en toewijding van de kant van de EU om onze zeeën en oceanen te beschermen; C. overwegende dat de bedreigingen voor ecosystemen en visgronden als gevolg van activiteiten die verband houden met blauwe groei, zoals diepzeemijnbouw, aardolieprospectie en getijden- en golfslagenergie, alsook de risico's die deze activiteiten met zich meebrengen, onduidelijk en grensoverschrijdend zijn en van invloed zijn op traditionele visserijgebieden; D. overwegende dat de toegang van kleinschalige en ambachtelijke vissers tot markten en hulpbronnen een prioriteit van de VN-Agenda 2030 is; overwegende dat vissers zeggenschap moeten krijgen in alle besluitvormingsfasen van het visserijbeleid; E. overwegende dat meer dan 90 % van de werknemers in de visserijsector, waarvan ongeveer de helft uit vrouwen bestaat, werkzaam is in de ambachtelijke visserij, en dat circa 50 % van de wereldwijde visvangst voor rekening komt van de ambachtelijke visserij; overwegende dat de ambachtelijke visserij, zoals in de vrijwillige richtsnoeren van de FAO voor duurzame kleinschalige visserij in de context van voedselzekerheid en de uitroeiing van armoede staat, een waardevolle bron van dierlijke eiwitten is voor miljarden mensen wereldwijd en vaak ondersteuning biedt aan lokale economieën in kustgemeenschappen; 1. is ingenomen met het initiatief voor de VN-conferentie op hoog niveau waarmee de aandacht wordt gevestigd op de noodzaak om op mondiaal niveau op te treden en zo de ongunstige gevolgen van menselijke activiteiten voor de oceanen terug te dringen; 2. stelt vast dat ondanks de mondiale toezegging om overbevissing uiterlijk in 2015 te beteugelen, die in 2002 werd gedaan op de wereldtop inzake duurzame ontwikkeling in Johannesburg, 31,4 % van de visbestanden op de wereld nog steeds lijdt onder overbevissing; wijst erop dat overbevissing een ernstige bedreiging vormt, niet alleen voor hele mariene ecosystemen maar ook voor voedselzekerheid en de economische en sociale duurzaamheid van kustgemeenschappen overal ter wereld; 3. vindt het zorgelijk dat de verzuring van de oceanen als gevolg van hogere koolstofdioxideniveaus uiterst negatieve effecten met zich meebrengt voor veel mariene organismen; benadrukt dat er doeltreffende aanpassingsmaatregelen en sectoroverschrijdende maatregelen ter beperking van deze effecten moeten worden genomen om weerstand te kunnen bieden aan de verzuring van oceanen en de schadelijke gevolgen van de klimaatverandering, zowel voor de oceanen als voor de ecosystemen langs de kust; 4. benadrukt de noodzaak van een ecosysteemgerichte voorzorgsbenadering, als verankerd in de Verdragen en het gemeenschappelijk visserijbeleid, die moet worden gehanteerd in het mondiale visserijbeheer, om de geëxploiteerde visbestanden te herstellen en te handhaven boven het niveau waarop de maximale duurzame vangst kan worden geproduceerd; 5. roept ertoe op om bij besluiten over visserijsubsidies rekening te houden met de specifieke kenmerken van de ambachtelijke en kleinschalige visserij, het lokale karakter ervan en de cruciale rol ervan bij het waarborgen van de voedselsoevereiniteit en het economische en sociale voortbestaan van kustgemeenschappen; 6. spoort landen aan hun verantwoordelijkheden te nemen als resp. vlaggen-, kust-, haven- of marktstaat: 7. benadrukt dat ten minste 10 % van de kust- en mariene gebieden behouden moet blijven, in overeenstemming met duurzame-ontwikkelingsdoelstelling (SDG) 14.5 van de VN; 8. benadrukt het belang van SDG 14.7 van de VN voor meer economische voordelen voor kleine eilandstaten in ontwikkeling en minder ontwikkelde landen, als gevolg van het duurzame gebruik van mariene hulpbronnen, onder meer via het duurzame beheer van visserij, aquacultuur en toerisme; 9. pleit voor duurzamer visserijbeheer, onder andere door middel van de tenuitvoerlegging van wetenschappelijk onderbouwde beheersmaatregelen; 10. pleit voor nauwere regionale samenwerking tussen alle staten op het vlak van visserijbeheer voor een duurzame en gelijkwaardige exploitatie van migrerende soorten, vooral wat betreft wetenschappelijke evaluaties van visbestanden, monitoring van, en toezicht en controle op visserijactiviteiten waarom werd verzocht in de VN-overeenkomst inzake visbestanden van 1995 en de drie toetsingsconferenties van 2006, 2010 en 2016; is van mening dat alle commercieel geëxploiteerde soorten moeten vallen onder het beheer van regionale organisaties voor visserijbeheer (ROVB's) met meer bevoegdheden om managementbesluiten en sancties efficiënt te handhaven; 11. verzoekt de Commissie en de Raad de beginselen en doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid verder te bevorderen; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en het secretariaat van het UNFCCC, met het verzoek de resolutie ook toe te zenden aan alle partijen die geen lid zijn van de EU.