Het Europees Parlement, – gezien het ‘zevende voortgangsverslag over de economische, sociale en territoriale cohesie’ van de Commissie van 24 november 2011 ( COM(2011)0776 ), en het daarbij horende werkdocument van de diensten van de Commissie (SEC(2011)1372), – gezien het ‘achtste voortgangsverslag over de economische, sociale en territoriale cohesie’ van de Commissie - de regionale en stedelijke dimensie van de crisis - van 26 juni 2013 ( COM(2013)0463 ), en het daarbij horende werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2013)0232), – gezien het document ‘Cohesiebeleid: strategisch verslag 2013 over de uitvoering van de programma's 2007-2013’ van de Commissie van 18 april 2013 ( COM(2013)0210 ), en het daarbij horende werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2013)0129), – gezien het voorstel van de Commissie van 6 oktober 2011 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, die onder het gemeenschappelijk strategisch kader vallen, en tot vaststelling van algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 ( COM(2011)0615 ), – gezien zijn resolutie van 11 maart 2009 over het cohesiebeleid: investeren in de reële economie (1) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2010 over het cohesie- en regionaal beleid van de EU na 2013 (2) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2010 over de bijdrage van het cohesiebeleid aan de verwezenlijking van de Lissabon- en EU 2020-doelstellingen (3) , – gezien het voorstel van de Commissie van 6 oktober 2011 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling "Investeren in groei en werkgelegenheid", en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 ( COM(2011)0614 ), – gezien het vierde monitoringverslag van het CvdR over Europa 2020, Comité van de Regio’s, oktober 2013, – gezien de gezamenlijke nota van de directoraten-generaal voor regionaal en stedelijk beleid en voor werkgelegenheid, sociale zaken en inclusie, met als titel ‘EU Cohesion Policy Contributing to Employment and Growth in Europe’, juli 2013, – gezien de studie die gepubliceerd werd door het Parlement met als titel ‘Cohesiebeleid na 2013: kritische beoordeling van de wetgevingsvoorstellen’, juni 2012, – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A7-0081/2014 ), A. overwegende dat empirisch bewezen is dat de economische, financiële en sociale crisis het convergentieproces tot stilstand heeft gebracht of zelfs omgekeerd, met als gevolg een groeiende ongelijkheid tussen regio's en het einde van een lange periode waarin de regionale ongelijkheid op het gebied van bbp per capita en de werkloosheid binnen de EU continu daalden, waarbij de zwakkere regio's van de Europese Unie zwaarder getroffen zijn; B. overwegende dat de openbare middelen van de lidstaten en van de EU schaarser geworden zijn en in toenemende mate onder druk komen te staan, terwijl de crisis en de daaruit voortvloeiende recessie, evenals de crisis van de overheidsschuld in diverse lidstaten, de lidstaten ertoe hebben aangezet eindelijk de belangrijke structurele hervormingen die noodzakelijk zijn, ter ondersteuning van het herstel van de economische groei en de schepping van banen, waardoor er soms gesnoeid is in de medefinanciering van de structuurfondsen en het cohesiefonds; C. overwegende dat als gevolg van het beleid van begrotingsconsolidatie de rol en het gewicht van het cohesiebeleid als bron van overheidsinvesteringen is toegenomen, vooral op subnationaal niveau, aangezien deze beleidsfinanciering in een aanzienlijk aantal lidstaten en regio's meer dan de helft van alle overheidsinvesteringen vertegenwoordigt; D. overwegende dat de crisis negatieve gevolgen heeft voor alle Europese regio's en steden, waardoor het belang van financiering in het kader van het cohesiebeleid ook in overgangsregio’s en meer ontwikkelde regio's toeneemt; E. overwegende dat de inspanningen voor het halen van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie een sterke regionale dimensie hebben waarmee rekening moet worden gehouden bij de voorbereiding en uitvoering van de volgende generaties programma’s in het kader van het cohesiebeleid en ander investeringsbeleid van de EU; F. overwegende dat de klemtoon van het cohesiebeleid tot nog toe meer op absorptie lag dan op de bepaling en monitoring van doelstellingen – en de evaluatie van de verwezenlijking hiervan – , terwijl met de monitoring- en evaluatiesystemen niet helemaal het doel van deze systemen wordt gehaald om beter gedifferentieerde doelstellingen te bepalen, volgens de lokale, regionale en interregionale kenmerken, specificiteiten en noden; G. overwegende dat het cohesiebeleid in de context van het meerjarig financieel kader 2014-2020 de voornaamste bron van overheidsfinanciering in de EU blijft, en overwegende dat in het nieuwe kader van het cohesiebeleid de klemtoon volledig wordt gelegd op de noodzaak om de investeringen op regionaal en lokaal niveau te concentreren op belangrijke terreinen als de schepping van banen, kmo’s, werkgelegenheid (in het bijzonder voor jongeren), arbeidsmobiliteit, onderwijs en opleiding, onderzoek en innovatie, ICT, duurzaam transport en het wegwerken van knelpunten, duurzame energie, milieu, vergroting van de institutionele capaciteit van overheidsinstanties en doelmatig openbaar bestuur, stadsontwikkeling en steden; H. overwegende dat de noodzaak om met minder middelen meer te bereiken ertoe heeft geleid slimme specialisatie op te nemen in het nieuwe kader voor het cohesiebeleid (de gemeenschappelijke verordening (4) ), om ervoor te zorgen dat regio's een strategische en minder gefragmenteerde benadering van economische ontwikkeling hanteren door middel van gerichte steun voor onderzoek en innovatie; I. overwegende dat partnerschap en multi-level governance horizontale algemene principes vormen met het oog op de verwezenlijking van de EU-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei, in de context van het volgende wetgevingskader van het cohesiebeleid; J. overwegende dat bij de evaluaties die tijdens het programma 2007-2013 zijn uitgevoerd, niet is gekeken naar de totale evaluatiecyclus, met inbegrip van doelmatigheid, doeltreffendheid en impact; K. overwegende dat het absorptiepercentage van de middelen in de lidstaten ongeveer 50 % bedraagt, en ongeveer 30 % in het laatste jaar van de periode; L. overwegende dat kmo's moeilijk toegang krijgen tot financiering van de banksector; Algemene uitdagingen op het gebied van uitvoering tijdens de huidige programmeringsperiode 1. is ingenomen met het zevende en achtste voortgangsverslag en met het strategisch verslag 2013 en verzoekt de Commissie, die nu begint aan de evaluatie achteraf van de periode 2007-2013, en de lidstaten om erop toe te zien dat de monitoring en evaluatie gebaseerd is op betrouwbare gegevens en dat erin gekeken wordt naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en impact van acties en om erop toe te zien dat de evaluatie achteraf uiterlijk eind 2015 voltooid is, overeenkomstig de bepalingen van de oude algemene verordening, om ervoor te zorgen dat er duidelijke lessen kunnen worden getrokken voor de uitvoering van de nieuwe programmeringsperiode; 2. is van mening dat een beleid van begrotingsconsolidatie op zich niet volstaat om de groei te stimuleren en investeringen aan te moedigen die leiden tot duurzame banen van goede kwaliteit, maar dat hiervoor ook maatregelen nodig zijn die de economie ondersteunen en de – nog kwetsbare en aarzelende – aanzetten tot herstel aanmoedigen; 3. verzoekt de Commissie en de lidstaten meer te investeren in ondernemerschap, het opstarten van ondernemingen en zelfstandig ondernemerschap, om meer banen te creëren, met name gelet op het feit dat kmo’s en micro-ondernemingen goed zijn voor meer dan twee derde van de arbeidsplaatsen in de particuliere sector in de EU; is van mening dat speciale nadruk moet worden gelegd op het regionale en lokale niveau; is daarnaast van mening dat investeringen in de sociale economie en in sociaal ondernemerschap een goede extra optie bieden om te voldoen aan sociale behoeften waaraan niet wordt voldaan door collectieve goederen en overheidsdiensten; 4. spreekt zijn bezorgdheid uit over het gebrek aan voldoende openbare financiële middelen, vooral op subnationaal niveau, om de Europa 2020-strategie behoorlijk uit te voeren, door de impact van de economische crisis, en over het feit dat een aanzienlijk aantal minder ontwikkelde lidstaten en regio’s in ruime mate afhankelijk is van ; is van mening dat, vóór besluiten worden genomen over eventuele macro-economische sancties, zorgvuldig moet worden gekeken naar de hoge mate waarin de ontwikkeling van bepaalde lidstaten afhankelijk is van financiering in het kader van het cohesiebeleid; 5. is van mening dat, hoewel de middelen die in het huidige meerjarig financieel kader toegewezen worden aan het cohesiebeleid, relatief beperkt zijn in verhouding tot de noden op het terrein, een grotere efficiëntie en synergieën tussen de EU-begroting en de nationale begrotingen niettemin belangrijke hefbomen kunnen vormen voor een groeibevorderend beleid; 6. is van mening dat het, om bij te dragen tot het realiseren van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei, overeenkomstig de doelstellingen van economische, sociale en territoriale cohesie, ondanks de noodzaak te focussen op sectoren met een langetermijnpotentieel voor banenschepping en innovatie, belangrijk is rekening te houden met de significante behoeften van vele minder ontwikkelde regio’s inzake investeringen in infrastructuurprojecten in basissectoren als transport, telecommunicatie en duurzame energie; 7. is van mening dat – ondanks aanwijzingen dat de lokale en regionale instanties bij de voorbereiding van de partnerschapsovereenkomsten worden betrokken – er verdere actie nodig is om de territoriale dimensie van het governancesysteem van het cohesiebeleid, de Europa 2020-strategie en het Europees semester te versterken, door enerzijds een echte dialoog en complementariteit tussen de verschillende governanceniveaus te waarborgen, en er anderzijds op toe te zien dat de op die niveaus vastgelegde prioriteiten stroken met de noden en specificiteiten op nationaal, regionaal en lokaal niveau; benadrukt in verband hiermee dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat de gemeenten en de regio's naar behoren bij het opstellen van de nationale strategieën en de omschrijving van hun specifieke problemen en uitdagingen worden betrokken, zonder dat dit leidt tot een toename van de administratieve lasten; 8. is van mening dat het cohesiebeleid het best is geplaatst om de Europa 2020-strategie de territoriale dimensie te verlenen die nodig is om de erg relevante groeiverschillen binnen de Unie en binnen de lidstaten aan te pakken, om ervoor te zorgen dat het groeipotentieel ook in de ultraperifere en minst bevolkte regio's van de Unie wordt benut, en om het feit aan te pakken dat verschillen in institutionele capaciteit als gevolg hebben dat de verschillende regio's de vooropgestelde doelstellingen niet op dezelfde manier als referentie kunnen hanteren; Focus op werkgelegenheid en sociale insluiting 9. is in het bijzonder bezorgd door de aanzienlijke toename, als gevolg van de crisis, van het percentage van de bevolking dat het risico loopt van armoede of sociale uitsluiting, dat te lijden heeft onder materiële ontbering, milieuaantasting of slechte woonomstandigheden, dat een zeer lage arbeidsintensiteit heeft of dat het gevaar loopt van uitsluiting en energiearmoede, vooral in convergentieregio's en steden, met name in de regio’s rond de hoofdsteden, die op grond van de indicatoren worden ingedeeld als ontwikkeld, met verder als bijzonder getroffenen vrouwen, eenoudergezinnen, grote gezinnen met vier of meer kinderen, mantelzorgers (met name mantelzorgers van een gehandicapt familielid), leden van gemarginaliseerde gemeenschappen en ouderen die vlak voor hun pensioen staan, voor wie toegang tot gelijke kansen moeilijk is; 10. is van mening dat deze problemen dringend moeten worden aangepakt – aangezien ze de cohesie tussen de regio's ernstig ondermijnen en het concurrentievermogen van de Unie op middellange en lange termijn in het gedrang kunnen brengen – door te focussen op beleid om te zorgen voor toegang tot duurzame werkgelegenheid van goede kwaliteit en voor sociale inclusie, met name voor jongeren, door de vitale rol van kmo’s in dit opzicht te ondersteunen, versnippering tegen te gaan en de overstap naar een andere baan te vergemakkelijken, te focussen op omscholingsprogramma's voor langdurig werklozen, voort te bouwen op de ervaring die is opgedaan door werknemers aan het einde van hun loopbaan en gelijke economische onafhankelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen; acht het van essentieel belang dat ook fysieke toegankelijkheid en de toegang tot de informatie- en communicatiemedia worden bevorderd en is van mening dat de verwezenlijkingen op dit gebied aan de hand van betrouwbare, objectieve en vergelijkbare indicatoren moeten worden beoordeeld, rekening houdend met de demografische uitdagingen; 11. benadrukt het feit dat het Europees Sociaal fonds (ESF) een belangrijke rol speelt met betrekking tot het verkleinen van de ongelijkheid tussen de regio’s op het gebied van menselijk kapitaal en door te helpen het werkgelegenheidscijfer op te trekken, parallel en samen met het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), zodat het bijdraagt tot het realiseren van enkele van de belangrijkste prioriteiten van de Europese Unie op dit moment, namelijk het stimuleren van de jeugdwerkgelegenheid en de arbeidsmarkt, het bevorderen van een duurzame economie en duurzame groei, het terugdringen van het aantal voortijdige schoolverlaters en de strijd tegen armoede, discriminatie en sociale uitsluiting; benadrukt daarom het feit dat het beginsel van goed financieel beheer moet worden versterkt, met name wat de doelmatigheid en doeltreffendheid van ESF-acties betreft, en verzoekt de Commissie het algemene effect en de reële impact van het ESF op het werkloosheidscijfer en de schepping van banen te analyseren; 12. erkent dat een groot deel van de uitgaven van het ESF wordt toegewezen om meer en betere banen te bevorderen, de integratie en participatie van achtergestelde groepen te ondersteunen en een inclusieve, voor iedereen toegankelijke samenleving te ontwikkelen; benadrukt evenwel dat in crisistijden meer de nadruk moet worden gelegd op een efficiënte gerichtheid van het ESF op de bestrijding van lokale en regionale ongelijkheden en sociale uitsluiting, op de verlening van toegang voor de meest kwetsbare groepen en jongeren in het bijzonder tot de arbeidsmarkt en op het ondersteunen van de herintegratie van vrouwen op de arbeidsmarkt, door gendergerelateerde segregatie terug te dringen; 13. wijst erop dat het grote aantal vroegtijdige schoolverlaters in bepaalde regio’s het streefcijfer van 10 % ruim overschrijdt en dat vroegtijdige schoolverlaters onderwijs, een opleiding of werk dat voldoet aan hun behoeften, moet worden aangeboden; verwijst in dit verband naar de belangrijke jongerengarantie voor vroegtijdige schoolverlaters; benadrukt dat het, om het aantal vroegtijdige schoolverlaters te beperken, belangrijk is dat het onderwijsstelsel inclusief is en gelijke kansen biedt aan alle jongeren; wijst erop dat er daarom een oplossing moet worden gevonden voor de integratie op de arbeidsmarkt van deze laagopgeleide jongeren door middel van het aanbieden van toegankelijk en goed beroepsonderwijs en een opleiding op de werkplek om hen te helpen vaardigheden op te doen, aangezien gebrek aan opleiding tot werkloosheid en vervolgens tot armoede leidt en gepaard gaat met veel sociale uitdagingen die verband houden met uitsluiting, vervreemding en mislukte pogingen om een zelfstandig leven op te bouwen; wijst erop dat de ESF-bijdrage hierbij cruciaal is en meer jongeren kan helpen op school te blijven en de juiste kwalificaties te behalen voor een baan en een carrière en een bredere toegang tot onderwijs van hoge kwaliteit kan garanderen met speciale projecten voor kinderen uit achtergestelde groepen en van minderheden, met inbegrip van mensen met een handicap; roept lidstaten op adequaat beroepsonderwijs en een opleiding op de werkplek te stimuleren voor diegenen die hiervan zullen profiteren; 14. benadrukt dat de positie van jongeren op de arbeidsmarkt sterk afhankelijk is van de algehele economische situatie en dat het daarom zeer belangrijk is jongeren in hun overgang van het onderwijs naar het beroepsleven te ondersteunen, begeleiden en te volgen; is derhalve van mening dat de Commissie eventuele toekomstige beleidsvoorstellen op dit gebied af kan stemmen op de initiatieven "Jeugd in beweging" en "Kansen voor de jeugd"; 15. benadrukt dat het aantal werkenden in bepaalde regio’s nog steeds minder dan 60 % bedraagt, en dat bepaalde regio’s zelfs met hun eigen, nationale streefcijfers nog 20 à 25 % achterblijven, en dat hiervan vooral jongeren, vrouwen, ouderen, verzorgers en mensen met een verminderde arbeidscapaciteit de dupe zijn, benadrukt dat bepaalde crisismaatregelen ongunstige gevolgen hebben gehad voor de cohesie en de ongelijkheden in de EU wezenlijk hebben doen toenemen; benadrukt dat het op de arbeidsmarkt houden van hoogrisicogroepen of het creëren van arbeidsmogelijkheden voor deze groepen gerichte maatregelen vergt op het gebied van het scheppen van werkgelegenheid, opleidingsmogelijkheden en het behoud van werk; benadrukt dat in bepaalde afgelegen gebieden de zoveelste generatie op rij werkloos is en dat dit een gevaar is waarmee vooral gemarginaliseerde gemeenschappen te kampen hebben; 16. herinnert eraan dat de arbeidsparticipatiegraad ruim onder de doelstelling van Europa 2020, dat ten minste 75 % van de bevolking tussen de 20 en 64 jaar werk moet hebben, is gebleven; merkt op dat de EU-lidstaten, hoewel er geen specifieke doelstellingen voor arbeidsparticipatie op regionaal niveau bestaan, afzonderlijk nationale doelstellingen hebben vastgesteld, die in de meeste gevallen niet zijn verwezenlijkt, aangezien de financiële en economische crisis een sterk asymmetrisch effect heeft gehad op de regionale arbeidsmarkten, met name die in Zuid-Europa, waar de jeugdwerkloosheid sterk is gestegen; 17. is van mening dat alle regio's zich gesteld zien tegenover de uitdaging om duurzame groei te creëren en bij te dragen aan een hogere hulpbronnenefficiëntie; benadrukt in verband hiermee dat er beleid nodig is waarbij dat de uitgaven prioritair gaan naar de sectoren onderwijs, een leven lang leren, onderzoek, innovatie en ontwikkeling, energie-efficiëntie en lokaal ondernemerschap, alsmede de creatie van nieuwe financiële instrumenten voor alle soorten van bedrijven, met name kmo's; 18. herinnert aan het potentieel van kmo’s op het gebied van banenschepping en dringt er bij de lidstaten op aan beleid te ontwikkelen om de toegang tot financiering en de financieringsvoorwaarden voor kmo’s te verbeteren; verzoekt de Commissie in samenwerking met de lidstaten de transparantie en de voorspelbaarheid van het systeem voor offerteaanvragen te vergroten en de tijdsspanne te verkorten tussen de publicatie van een offerteaanvraag en de gunning van een opdracht, met name voor kmo’s, die concurreren in een snel veranderende omgeving; 19. verzoekt om bijzondere aandacht te schenken aan de culturele en creatieve sector, die bijdraagt tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie, en met name tot het scheppen van banen; wijst op de fundamentele bijdrage die deze sectoren leveren aan de groei van regio's en steden; vraagt volgehouden maatregelen ter ondersteuning van bij- en nascholing voor vrouwen met name in deze sectoren, om ervoor te zorgen dat hun kwalificaties ten volle kunnen worden benut en dat er nieuwe arbeidskansen worden gecreëerd; Evaluatiegegevens 20. herinnert eraan dat, hoewel er sterke aanwijzingen zijn dat de uitvoering van het cohesiebeleid versneld is en dat de hieruit voortvloeiende programma’s een belangrijke bijdrage geleverd hebben op vele terreinen waar investeringen nodig zijn voor de economische modernisering en het concurrentievermogen (zoals onderzoek en ontwikkeling, ondersteuning van kmo’s, herindustrialisatie, sociale inclusie en onderwijs en opleiding), een aantal lidstaten het risico loopt dat het zijn programma’s niet zal uitvoeren voor het einde van de huidige programmeringperiode; dringt er in verband hiermee bij de Commissie op aan grondig de oorzaken van de lage absorptiecijfers te analyseren en dringt er bij de lidstaten op aan om medefinanciering te verstrekken om de tenuitvoerlegging van de middelen te versnellen; 21. moedigt de lidstaten aan om synergieën te onderzoeken tussen de financiering in het kader van het cohesiebeleid en andere bronnen van EU-financiering (zoals voor het TEN-V-, het TEN-E-, het CEF-, het Horizon 2020-, het COSME- en andere programma's) evenals met financiering die verstrekt wordt door de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling; dringt er bij de lidstaten op aan om de uitvoering van de beschikbare fondsen te versnellen en de toegang ertoe te vereenvoudigen en te verbeteren, om kmo's, organisaties van de civiele maatschappij, lokale gemeentebesturen en andere geïnteresseerde begunstigden ertoe aan te zetten er gebruik van te maken; Uitdagingen op het gebied van monitoring en evaluatie 22. is van mening dat evaluatie een fundamentele rol te spelen heeft in het oriënterend debat en de kennisverwerving, maar maakt zich zorgen doordat, hoewel de verstrekking van monitoringgegevens en informatie over de uitvoering de kwaliteit van de gestelde doelen verbetert, de ongelijke kwaliteit het in veel gevallen van verslaglegging over de vorderingen toch moeilijk maakt om een volledig en juist beeld te krijgen van de vorderingen op regionaal en lokaal niveau naar de vooropgestelde doelstellingen; benadrukt het feit dat bij de evaluatie ook maatregelen moeten worden beoordeeld en voorgesteld om de onnodige lasten voor de begunstigden, inclusief kmo’s, lokale en regionale autoriteiten en ngo’s, weg te nemen; is van mening dat geen bijkomende lasten in verband met monitoring mogen worden opgelegd; 23. is van mening dat de voortgangsverslagen niet volledig een duidelijk beeld geven van de vorderingen die gemaakt zijn bij het uitvoeren van het cohesiebeleid en het bereiken van de vooropgestelde doelstellingen, door de onbeschikbaarheid van gegevens op het niveau in kwestie of door het onvoldoende duidelijke verband tussen de verstrekte statistische gegevens en de mate waarin voldaan is aan de doelstellingen van het cohesiebeleid die monitoring vereisen; 24. verzoekt de Commissie en de lidstaten, om de transparantie van de rapportage en de kwaliteit van de programmering en de uitvoering daarvan te vergroten, ten volle gebruik te maken van de monitoring- en evaluatie-instrumenten die in de context van het huidige wetgevingskader beschikbaar zijn (grotere resultaatgerichtheid, gebruik van gemeenschappelijke outputindicatoren, keuze van programmaspecifieke resultaatindicatoren en een helder prestatiekader); 25. is van mening dat uit de evaluaties van de programma's in het kader van het cohesiebeleid voor de periode 2007-2013 die medegefinancierd zijn door het EFRO en het Cohesiefonds, blijkt dat men zich in de lidstaten terdege bewust is van de gendergelijkheidsvereiste bij het opzetten van dergelijke programma's (70 % (5) ), maar dat hieruit ook blijkt dat gendergelijkheid helemaal niet doelmatig in deze programma's wordt opgenomen aan de hand van een heldere vaststelling van de problemen of streefcijfers (minder dan 8 %); verzoekt de Commissie de verslagleggingssystemen van de lidstaten verder te verbeteren door indicatoren in te stellen en toe te passen teneinde te kunnen evalueren of de in het kader van het cohesiebeleid geboden steun werkelijk zorgt voor vooruitgang op het stuk van gendergelijkheid en indien dit het geval is, in welke mate; 26. dringt er bij de Commissie op aan te controleren of de beheersautoriteiten de richtlijn inzake laattijdige betalingen toepassen met betrekking tot de begunstigden van projecten en of zij passende maatregelen nemen om de vertraging van betalingen terug te dringen; 27. verzoekt de dienst Interne audit van de Commissie en de Europese Rekenkamer om meer prestatiecontroles van het Cohesiefonds en de structuurfondsen en met name het ESF uit te voeren; o o o 28. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 349 en artikel 355, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), dat de ultraperifere gebieden een bijzondere status verleent en in "specifieke maatregelen" voorziet voor de volledige toepassing van de Verdragen en het gemeenschappelijk beleid, – gezien artikel 107, lid 3, onder a), van het VWEU betreffende steunmaatregelen van staten ten behoeve van die regio's, – gezien artikel 174 e.v. van het VWEU waarin de doelstelling van economische, sociale en territoriale samenhang wordt vastgelegd en de structurele financieringsinstrumenten voor de verwezenlijking van die doelstelling worden gedefinieerd, – gezien alle mededelingen van de Europese Commissie over de ultraperifere regio's en met name de mededeling van 17 oktober 2008 getiteld "De ultraperifere regio's: een troef voor Europa" ( COM(2008)0642 ), – gezien al zijn resoluties over de ultraperifere regio's, en met name zijn resolutie van 20 mei 2008 over de strategie voor de ultraperifere regio's: balans en toekomstperspectieven (1) , – gezien het werkdocument van de Commissie getiteld "Regions 2020 – an assessment of future challenges for EU regions" (SEC(2008)2868), – gezien de boodschap van het eiland Réunion van 7 juli 2008 na afloop van de conferentie "De Europese Unie en haar overzeese entiteiten: strategieën ter bestrijding van klimaatverandering en verlies van biodiversiteit" en gezien de conclusies van de Raad van de Europese Unie van 25 juni 2009 over de "Evaluatie halverwege van de uitvoering van het biodiversiteitsactieplan van de EU en naar een EU-strategie ten aanzien van invasieve uitheemse soorten", – gezien het gezamenlijk memorandum van de ultraperifere regio's van 14 oktober 2009 over "De ultraperifere regio's tot 2020", – gezien het gemeenschappelijk platform dat op 6 juli 2010 door de conferentie van Europese Parlementsleden uit de ultraperifere regio's gericht werd aan de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Durão Barroso, – gezien het gezamenlijk memorandum van Spanje, Frankrijk, Portugal en de ultraperifere regio's van 7 mei 2010 getiteld "Een herziene visie op de Europese strategie voor de ultraperiferie", – gezien de gezamenlijke bijdrage van de ultraperifere regio's van 28 januari 2011 betreffende het vijfde verslag over de economische, sociale en territoriale cohesie, – gezien het verslag van 12 oktober 2011over de Europese ultraperifere regio's op de interne markt: de invloed van de EU in de wereld, rapport aan Europees commissaris Michel Barnier, ingediend door Pedro Solbes Mira, – gezien zijn resolutie van 18 april 2012 over de rol van het cohesiebeleid voor de ultraperifere regio's van de Europese Unie in de context van "Europa 2020" (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 20 juni 2012 getiteld "De ultraperifere regio's van de Europese Unie: naar een samenwerkingsverband voor slimme, duurzame en inclusieve groei" ( COM(2012)0287 ), – gezien het verslag van het Franse parlementslid Serge Letchimy aan de Franse eerste minister getiteld "l'article 349 du Traité sur le fonctionnement de l'Union européenne : contribution à l'application du cadre dérogatoire au service d'un projet global de développement des régions ultrapériphériques", – gezien alle gezamenlijke bijdragen en de technische en politieke documenten van de conferentie van voorzitters van de ultraperifere regio's van de Europese Unie en met name de slotverklaring van de negentiende conferentie van voorzitters van de ultraperifere regio's van de Europese Unie van 17 en 18 oktober 2013, – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling ( A7‑0121/2014 ), A. overwegende dat de troeven, de hulpbronnen en het potentieel van de ultraperifere regio's, die de Commissie heeft erkend in haar strategie van 2008 en haar mededeling van 2012 en die verband houden met sleutelgebieden voor de EU inzake onderzoek, innovatie en groei, te weinig ondersteund en gefinancierd worden door de Europese fondsen en programma's; B. overwegende dat de ultraperifere regio's bestaan uit een groep archipels, eilanden en een niet aan zee grenzende regio in het Amazoneregenwoud, die worden gekenmerkt door gemeenschappelijke specifieke beperkingen die ze onderscheiden van andere bijzondere geografische gebieden van de Unie (insulaire en dunbevolkte regio's en berggebieden); C. overwegende dat de ultraperifere regio's – in het licht van de EU‑doelstellingen ter verwezenlijking van de Europa 2020-strategie voor groei, Horizon 2020, de Energie 2020-strategie, de programma's LIFE+ en Natura 2000, en de trans-Europese netwerken voor telecommunicatie, vervoer en energie – regio's van uitzonderlijk grote waarde zijn die een belangrijke bijdrage kunnen leveren om deze uitdagingen aan te pakken; D. overwegende dat het in dat opzicht belangrijk is langetermijninvesteringen aan te moedigen en het innovatievermogen van de ultraperifere regio's te stimuleren om hun sociaaleconomische ontwikkeling duurzaam te bevorderen en de slaagkans van de verschillende strategieën van de Unie te vergroten; E. overwegende dat voor de verwezenlijking van deze strategieën de structuurfondsen en het Europees investeringsfonds voor de ultraperifere regio's nauwlettend moeten worden gevolgd en moeten worden aangepast of aangevuld om deze gebieden overeenkomstig hun streven te laten bijdragen tot de grote uitdagingen van de Unie; F. overwegende dat de huidige context van economische en sociale crisis bijzonder ernstige gevolgen heeft voor de ultraperifere regio's van de Europese Unie, met name op het vlak van het concurrentievermogen en de werkgelegenheid, en dat tijdens de volgende financierings- en programmeringsperiode dringend passende oplossingen moeten worden aangedragen voor het tegengaan van de werkloosheid en het stimuleren van economische groei; G. overwegende dat artikel 349 ook gebruikt moet worden als rechtsgrond om de ultraperifere regio's via specifieke maatregelen in staat te stellen in de verschillende EU‑programma's die hun erkende potentieel doeltreffend en concreet kunnen ontwikkelen, de plaats te vinden die hun toekomt; H. overwegende dat de ultraperifere regio's gebieden kunnen worden waar proefprojecten kunnen worden uitgevoerd en topprestaties kunnen worden geleverd die de hele EU ten goede kunnen komen, op terreinen zoals: biodiversiteit, milieu, aanpassing aan de klimaatverandering en afzwakking van de gevolgen ervan, omgang met en waarneming van extreme weersomstandigheden, onderzoek, innovatie, lucht- en ruimtevaart, oceanen, "blauwe groei", maritieme ruimtelijke ordening en maritiem beheer, seismologie, vulkanologie, nieuwe ziektes, hernieuwbare energie, vervoer, telecommunicatie, humanitaire interventiecapaciteit in derde landen, en cultuur; I. overwegende dat de ultraperifere regio's zich bevinden in het zeebekken van de Caraïben, de Indische Oceaan en de Atlantische Oceaan, waardoor de Unie een mondiale zeemogendheid is, dat hun geostrategische ligging bijdraagt aan de mondiale dimensie van de EU, en dat zij gekenmerkt worden door uitzonderlijke natuurlijke hulpbronnen, mariene rijkdommen en visbestanden, die meer dan 50% van de wereldwijde biodiversiteit vertegenwoordigen; J. overwegende dat de ultraperifere regio's een uniek gegeven zijn en zowel binnen als buiten de Unie een gemeenschappelijk geheel vormen dat door de Commissie moet worden bevorderd en ondersteund, met name door de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijk beleid; K. overwegende dat er om het potentieel van de ultraperifere regio's optimaal te benutten zo groot mogelijke synergieën tussen alle instrumenten, fondsen en programma's van de Unie tot stand moeten worden gebracht; Nieuwe perspectieven voor de ultraperifere regio's 1. is ervan overtuigd dat het potentieel, de troeven, de hulpbronnen en de ervaringen van de ultraperifere regio's voor de Unie en de lidstaten een extra kans vormen om de uitdagingen aan te gaan waarmee zij worden geconfronteerd op het gebied van mondialisering, innovatievermogen, groei, sociale cohesie, demografische druk, klimaatverandering, de preventie van grote risico's op natuurrampen, energie, duurzaam beheer van haar natuurlijke hulpbronnen en het behoud van haar biodiversiteit; 2. is ervan overtuigd dat de verbeterde toegang van de ultraperifere gebieden tot de verschillende EU-fondsen en programma's zowel op korte als op lange termijn de hele Unie ten goede komt; betreurt de Europese tendens om voor vrijwel alle ontwikkelingsprojecten voor de ultraperifere gebieden alleen het cohesiebeleid te gebruiken; 3. steunt de Commissie in haar streven om, voor elk fonds en programma waarvan de doelstellingen betrekking hebben op de benutting van de kansen van de ultraperifere gebieden om duurzame ontwikkeling te verwezenlijken, een beleid te voeren dat bijdraagt tot autonomie, economische consolidatie en duurzame banen door gebruik te maken van de troeven van die gebieden en van praktische en innoverende maatregelen op grond van artikel 349 VWEU, alsook van ad-hocinstrumenten, met name op het gebied van energie, vervoer en ICT; 4. onderstreept ook dat het voor de ultraperifere gebieden noodzakelijk en belangrijk is dat Europees beleid, onder meer via specifieke fiscale en douanemaatregelen, bijdraagt aan de bevordering en diversificatie van hun economische basis en aan het scheppen van werkgelegenheid; 5. beschouwt artikel 349 van het VWEU als een geschikte rechtsgrond voor de vaststelling van specifieke maatregelen voor de ultraperifere regio's, maar betreurt dat slechts in beperkte mate gebruik wordt gemaakt van deze bepaling van het Verdrag, waarin is vastgelegd dat bijzondere regelingen kunnen worden getroffen uit hoofde van de ultraperifere status; 6. verzoekt de Commissie een contactgroep in te stellen tussen de betrokken Europese commissarissen, de horizontale werkgroep voor de coördinatie van het beleid inzake de ultraperifere regio's en de EP-leden uit de ultraperifere gebieden, om een balans op te maken van de programma's die voor deze gebieden zijn gepland en/of ingezet; 7. onderstreept dat de ultraperifere regio's, doordat ze ver van het Europese continent liggen, bijdragen tot de uitstraling van een Europese Unie die zich bewust is van haar mondiale dimensie en haar rol in een wereld die grote veranderingen doormaakt; 8. dringt erop aan dat bij natuurrampen bijzondere aandacht wordt besteed aan ultraperifere regio's vanwege hun specifieke kenmerken, overeenkomstig artikel 349, dat het nemen van specifieke maatregelen mogelijk maakt; herinnert er hierbij aan hoe belangrijk de coördinatie tussen de structuurfondsen en het solidariteitsfonds van de Europese Unie is; 9. dringt erop aan dat investeringen die worden gedaan via diensten van algemeen economisch belang op het vlak van ICT, vervoer, water en energie een prioriteit worden in deze regio's en pleit voor meer samenhang tussen de staatssteunregelingen in de ultraperifere regio's, met het oog op de doelstellingen van de Europa 2020-strategie; 10. is ervan overtuigd dat er een nauw verband bestaat tussen de bewustwording van de mondiale rol die de Unie kan spelen, en de aandacht voor haar ultraperifere regio's; is ervan overtuigd dat het feit dat de Unie en de lidstaten onvoldoende beseffen hoe belangrijk en verreikend haar strategische investeringskeuzes voor de ultraperifere regio's zijn en dat daaruit blijkt dat de Unie onvoldoende investeert in haar eigen mondiale en internationale dimensie; acht meer synergie tussen de instrumenten en programma's essentieel voor de bevordering van de internationale samenwerking van de ultraperifere regio's in de wereld; 11. herinnert eraan dat het voor de bevordering van synergieën tussen de structuurfondsen en de overige programma's van de Unie essentieel is vanuit een macroregionaal perspectief te handelen en strategieën uit te werken voor de macroregio's waarvan de ultraperifere regio's deel uitmaken en daarbij de kenmerken en hulpbronnen van deze regio's te benutten; 12. verzoekt de nationale en regionale autoriteiten te kiezen voor een meerfondsenaanpak en om zoveel en zo doeltreffend mogelijk verbanden te creëren tussen de structuurfondsen en de financieringsinstrumenten van de andere programma's van de Europese Unie; 13. verzoekt de Commissie om de Europese strategie ten aanzien van de ultraperifere regio's uit te diepen op een manier die het mogelijk maakt de sterke punten van deze regio's te ontwikkelen en rekening te houden met hun structurele en permanente beperkingen; verzoekt de Commissie in dit verband gevolg te geven aan de voorstellen van de ultraperifere regio's, vooral die welke zijn opgenomen in hun actieplannen; Synergieën met het programma Horizon 2020 14. meent dat de ultraperifere regio's over het potentieel beschikken om voorop te lopen op het gebied van onderzoek en technologie op de terreinen waarop de doelstellingen van Horizon 2020 betrekking hebben, zoals lucht- en ruimtevaart, biotechnologie, waarneming van natuurlijke risico's, marien onderzoek, biodiversiteit, hernieuwbare energie, gezondheid, aanpassing aan de klimaatverandering en intelligente vervoerssystemen; 15. wijst erop dat het cohesiebeleid voor de periode 2014-2020 onder andere tot doel heeft onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie te bevorderen; 16. betreurt dat de ultraperifere regio's, aangezien hun projecten vanwege hun bijzondere kenmerken slechts in zeer beperkte mate voldoen aan de criteria om EU-steun te krijgen, onvoldoende hebben geprofiteerd van het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling voor de periode 2007-2013, waardoor zij slechts in geringe mate hebben deelgenomen of succesvol zijn geweest en minder vertegenwoordigd zijn in de Europese onderzoeksnetwerken; verzoekt de Commissie derhalve maatregelen te nemen om het onderzoek in de ultraperifere regio's te steunen en het ontstaan van een kritische massa te bevorderen; 17. is van mening dat het EFRO alleen niet volstaat om de ultraperifere regio's in staat te stellen te voldoen aan de doelstellingen van de cohesiebeleid en van de EU 2020- en de Horizon 2020-strategie; is in dit verband van mening dat de Commissie de toegang van de ultraperifere regio's tot het Horizon 2020-programma moet aanpassen en waarborgen door specifieke programma's op te zetten die de integratie van de UPR in de Europese en internationale netwerken voor onderzoek en innovatie bevorderen; herinnert er in dit verband aan dat in het onderdeel "Vergroting van de deelname en de verspreiding van topkwaliteit" van de Horizon 2020-strategie wordt benadrukt dat het innovatiescorebord van de Unie significante verschillen aan het licht brengt tussen de prestaties op het gebied van onderzoek en innovatie en de specifieke maatregelen om topkwaliteit te verspreiden en de deelname te vergroten in de lidstaten en regio's die achterlopen op het gebied van onderzoek en innovatie; 18. pleit voor de opwaardering en de structurele ontwikkeling van de universiteiten van de ultraperifere regio's om in synergie met Horizon 2020 bij te dragen tot de Europese en internationale uitstraling van de universiteiten, de onderzoekcentra, de onderzoekers en de studenten van die regio's; wijst erop dat de programma's ter bevordering van de mobiliteit tussen universiteiten van studenten, docenten en ambtenaren in de ultraperifere regio's ernstig onder druk staan als gevolg van de extra kosten die voortvloeien uit de geïsoleerde ligging en de afstand; 19. herinnert eraan dat de onderzoeks- en innovatieprogramma's flexibel genoeg moeten zijn om aangepast te kunnen worden aan nieuwe grenzen en uitdagingen die aan onze kennis worden gesteld, zoals de uitdagingen van de diepzee, die een groot potentieel vertegenwoordigen; 20. wijst op de groeiende economische belangstelling voor de enorm rijke zeebodem en het immense biogenetische, minerale en biotechnologische potentieel van de ultraperifere regio's op deze gebieden, en op de noodzaak hiermee rekening te houden in de nieuwe Europese strategie voor de ultraperifere regio's, zodat zich een kenniseconomie kan ontwikkelen die gebaseerd is op de zee en op de ontwikkeling van economische activiteiten met een grote toegevoegde waarde op gebieden als geneeskunde, farmacie en energie; Synergieën met de interne markt 21. verzoekt de Commissie zich te laten leiden door de conclusies van het verslag-Solbes om de ultraperifere regio's meer te integreren en te ontwikkelen in de interne markt; 22. wijst erop dat de mededinging in de ultraperifere regio's niet op dezelfde wijze verloopt als in de rest van de Europese ruimte omdat de vrije marktwerking in de meeste sectoren die diensten van algemeen economisch belang leveren in die regio's niet mogelijk is omdat hun activiteiten niet aantrekkelijk zijn voor particuliere investeerders; benadrukt dat kwaliteitsproducten in de ultraperifere regio's slechts tegen concurrerende prijzen kunnen worden aangeboden als de betroffen lidstaat dat naar behoren compenseert en dat de Commissie zich met spoed moet gaan buigen over de levering van dergelijke diensten in die regio's teneinde voor meer flexibiliteit en een betere afstemming van het huidige wetgevingskader van de Unie op deze realiteit te zorgen; 23. verzoekt de Commissie om de mededingingsregels beter te doen naleven om monopolies en kartels in de ultraperifere regio's te voorkomen; 24. verzoekt de Commissie een gids te publiceren voor kleine en middelgrote ondernemingen in de ultraperifere regio's met betrekking tot hun bijdrage aan de interne markt, en daarbij rekening te houden met de verschillende Europese programma's en fondsen die in de ultraperifere regio's van kracht zijn; 25. verzoekt de Commissie zich over de extra kosten en hoge kosten van levensonderhoud in de ultraperifere regio's te buigen, en hiermee rekening te houden bij het uitstippelen van het Europees beleid; Synergieën met het programma LIFE+ en de Energie 2020-strategie 26. is van mening dat het potentieel van de ultraperifere regio's inzake beheer, behoud en herstel van de biodiversiteit, aanpassing aan de klimaatverandering en ontwikkeling van hernieuwbare energie beter benut kan worden en tegelijk de Unie in staat kan stellen haar eigen doelstellingen te bereiken, door synergieën en aanvullende financiering tussen het cohesiebeleid, het programma LIFE + en de Energie 2020-strategie tot stand te brengen; 27. merkt op dat het programma LIFE+ voor de periode 2014-2020 gericht is op medefinanciering van innoverende projecten voor milieubehoud en bestrijding van de klimaatverandering; wijst erop dat het van cruciaal belang is synergieën tot stand te brengen met de doelstellingen 5 en 6 van het cohesiebeleid voor het tijdvak 2014‑2020, aangezien het in dit verband noodzakelijk is de deelname van de ultraperifere regio's aan LIFE+ te intensiveren; 28. betreurt dat de voorbereidende actie BEST niet is omgevormd tot een heus programma voor de ultraperifere regio's en de landen en gebieden overzee, in weerwil van het advies van het Parlement en de conclusies van de Raad van 25 juni 2009; 29. betreurt dat de te beschermen habitats en dier- en plantensoorten in de Franse ultraperifere regio's niet zijn opgenomen in bijlage I bij Richtlijn 92/43/EEG inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna, waardoor deze richtlijn de facto onmogelijk toe te passen is in de Franse ultraperifere regio's, en deze gebieden niet kunnen deelnemen aan de Natura 2000-netwerken en ‑programma's; 30. verzoekt de Commissie een specifiek Natura 2000-programma voor de ultraperifere regio's uit te werken op grond van artikel 349 VWEU; 31. verzoekt de Commissie om, op basis van de goede voorbeelden en resultaten van sommige ultraperifere regio's op het gebied van hernieuwbare energie, maatregelen te bevorderen ter verwezenlijking van energieonafhankelijkheid en van de doelstellingen van de Energie 2020-strategie, en herinnert de Commissie aan het voorstel een specifiek programma betreffende energie op te zetten dat erop is gericht de kosten van bevoorrading, infrastructuur en dienstverlening in de ultraperifere regio's te verminderen, teneinde beleidsmaatregelen inzake hernieuwbare energie te bevorderen, uitgaande van de Posei-programma's, waarbij zo veel mogelijk synergieën met andere actielijnen van de Unie tot stand worden gebracht; 32. onderstreept dat de benutting van het bestaande potentieel op het gebied van hernieuwbare energiebronnen van eilanden moet worden bevorderd, aangezien zij vanwege de afstand en het geografisch isolement bijzonder afhankelijk zijn van fossiele energie; is dan ook van mening dat er in het Europese energiebeleid instrumenten moeten worden opgenomen waarmee de uitdagingen die geïsoleerde energiesystemen met zich meebrengen adequaat kunnen worden aangepakt; Synergieën met de Europese jeugdprogramma's 33. onderstreept dat de doelstellingen 8, 9 en 10 van het nieuwe cohesiebeleid betrekking hebben op werkgelegenheid, sociale inclusie, armoedebestrijding, onderwijs, opleiding en beroepsopleiding; 34. benadrukt dat de ultraperifere gebieden tot de Europese regio's met de hoogste werkloosheid behoren, met name onder jongeren; wijst er echter op hoe moeilijk het is de fondsen voor de jongerengarantie uit te voeren door middel van co-financiering; betreurt het ontbreken van specifieke bepalingen met betrekking tot de ultraperifere regio's in het programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie en wijst erop dat die regio's moeilijkheden hebben ondervonden bij de benutting van de door het Progress-programma geboden mogelijkheden; wenst dat er een sociale as wordt ontwikkeld door middel van een urgent proefproject voor werkloosheidsbestrijding in de ultraperifere regio's; verzoekt om oprichting van speciale actieteams voor jeugdwerkgelegenheid binnen de Commissie, teneinde de jeugdgarantie ten uitvoer te leggen en het ESF en het Europees Jeugdinitiatief in te zetten; 35. verzoekt de EIB de ultraperifere regio's op te nemen in haar programma "Banen voor jongeren" en in haar programma "Investeren in competenties"; 36. is bezorgd over de grote uittocht van opgeleide mensen waarmee de ultraperifere regio's te kampen hebben vanwege de hoge werkloosheid en het ontoereikende opleidingsaanbod, terwijl goed geschoolde en opgeleide arbeidskrachten onontbeerlijk zijn voor duurzame groei, met name op de in deze regio's van oudsher belangrijke terreinen, maar eveneens om het ontplooien van nieuwe activiteiten te bevorderen en de mondiale concurrentie het hoofd te bieden; 37. merkt op dat het nieuwe Erasmus-programma gericht is op de ontwikkeling van een kennismaatschappij; beklemtoont dat de verwezenlijking van dit doel onontbeerlijk is voor de verwezenlijking van de Europa 2020-strategie, die van kennis de drijvende kracht achter de Europese economie maakt; stelt dan ook dat er in de ultraperifere regio's meer synergieën tussen het Erasmus-programma en het ESF tot stand moeten worden gebracht, om het menselijk potentieel en de lokale deskundigheid aan te zwengelen, die de grootste drijfkracht achter groei zijn; 38. steunt de ontwikkeling van academische capaciteit en nieuwe uitmuntendheidsdomeinen in de ultraperifere regio's om de universiteiten aldaar aantrekkelijker te maken en meer uitstraling te geven in Europa; steunt de ontwikkeling van interuniversitaire partnerschappen, door ze ook uit te breiden tot de universiteiten van derde landen waarmee de ultraperifere regio's bevoorrechte betrekkingen onderhouden; wenst ook dat de programma's ERASMUS+ en EURES de extra vervoerskosten voor hun rekening nemen die het gevolg zijn van de lange afstanden, zodat studenten uit de ultraperifere regio's kunnen profiteren van Europese uitwisselingsprogramma's en de universiteiten van die regio's kunnen proberen meer profijt te trekken uit het Erasmus Mundus-programma tussen de lidstaten en de rest van de wereld; Synergieën met de trans-Europese netwerken (voor vervoer, telecommunicatie, energie) 39. herinnert aan het verslag-Teixeira over de rol van het cohesiebeleid voor de ultraperifere regio's van de Europese Unie in de context van "Europa 2020" ( 2011/2195(INI) ) waarin de Commissie wordt verzocht een specifiek programma op te zetten op het gebied van energie, vervoer en informatie- en communicatietechnologie, op basis van Posei-programma's, en met name een specifiek kader voor steun aan de vervoerssector in ultraperifere regio's, onder meer ten behoeve van het openbaar vervoer en de ontwikkeling van het zeevervoer tussen de eilanden; 40. benadrukt dat er in de ultraperifere regio's synergieën moeten worden ontwikkeld tussen de trans-Europese netwerken, de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF), de programma's Civitas, Horizon 2020 en de investeringen van het EFRO en het cohesiefonds met betrekking tot vervoer, telecommunicatie en energie; 41. herinnert eraan dat bereikbaarheid een centrale rol speelt in de ontwikkeling van de ultraperifere regio's, dat deze regio's vaak verplicht zijn om een complex intern en extern lucht- en zeevervoersnet te ontwikkelen, wat de voorwaarden voor de mobiliteit en de bereikbaarheid van de ultraperifere regio's bemoeilijkt, dat er geen alternatief is voor het lucht- of zeevervoer en dat ze bovendien te maken hebben met de stijging van de vervoersprijzen, wat op zich al negatieve economische en sociale gevolgen heeft; 42. is blij dat de Commissie de ultraperifere regio's wil opnemen in de trans-Europese vervoersnetten, maar betreurt het dat het merendeel van die regio's zijn uitgesloten van de prioritaire corridors en dus van financiering uit hoofde van de CEF; verzoekt de Commissie daarop terug te komen in haar strategie ten aanzien van de ultraperifere gebieden en de investeringen in vervoer in de die gebieden te herzien, zodat zij het hoofd kunnen bieden aan hun geïsoleerde ligging en hun insulaire karakter; verzoekt de Commissie een specifiek sectoraal kader voor de ultraperifere regio's op te zetten om de bereikbaarheid en de verbindingen met het Europese continent te verbeteren; 43. betreurt dat de projecten voor snelwegen op zee niet verder gevorderd zijn doordat de voorrang uitgaat naar verbindingen over korte afstand, waardoor de ultraperifere regio's op discriminerende wijze uitgesloten zijn; verzoekt de Commissie deze uitsluiting te herzien in het kader van haar strategie voor de ultraperifere regio's; 44. wijst met klem op de noodzaak van herziening van de kaderregeling inzake overheidssteun voor het zeevervoer, teneinde de verstrekking van overheidssteun aan verbindingen tussen ultraperifere regio's en derde landen toe te staan; 45. wijst er nogmaals op dat de classificatie van regionale luchthavens moet worden aangepast, zodat zij, in het geval van ultraperifere regio's, niet beperkt blijft tot kwesties als passagiersstromen en rendabiliteit; 46. meent dat de digitale kloof tussen de ultraperifere gebieden en Europa, gezien het belang van de digitale economie, een belemmering vormt voor de ontwikkeling en het concurrentievermogen van de ultraperifere regio's; wijst erop dat de vertraging bij de uitrol en modernisering van ICT in de ultraperifere regio's ertoe leidt dat deze gebieden bovenop hun afgelegen geografische ligging ook nog eens een digitale achterstand oplopen; stelt voor de ontwikkeling van ICT op te voeren door de netwerken uit te breiden en te moderniseren, synergieën met het EFRO tot stand te brengen en deze projecten vlotter toegang te verlenen tot financiering van de EIB en benadrukt bovendien dat het noodzakelijk is om deze regio's prioritair toegang te verlenen tot de programma's GMES en Galileo; Synergieën met het maritieme beleid van de Unie (GVB, EFMZV) 47. herinnert eraan dat de ultraperifere regio's bijdragen aan de status van de Unie als mondiale zeemogendheid; 48. verzoekt de Commissie zich meer bewust te worden van die mondiale maritieme dimensie, het belang van zeeën, oceanen en blauwe groei voor de hele Unie, de strategische ligging van haar ultraperifere regio's alsmede de rol die deze kunnen spelen bij het duurzame gebruik van zeeën, oceanen en kustgebieden, het mondiale zeebeheer en de ontwikkeling van een op de zee gebaseerde kenniseconomie; 49. stelt vast dat er te weinig synergieën zijn tussen het cohesiebeleid en het GVB, waarin nog onvoldoende rekening wordt gehouden met de kenmerken van deze regio's; benadrukt dat het belangrijk is dat er een Posei-programma voor de visserij blijft bestaan en stelt voor het onderzoek en de innovatie in de maritieme economie te ontwikkelen, als potentiële groeifactoren; 50. onderstreept dat de ultraperifere regio's afhankelijk zijn van de visbestanden in hun EEZ, die in biologisch en ecologisch opzicht zeer kwetsbaar zijn en dat het daarom belangrijk is hun biogeografisch kwetsbare gebieden op adequate en efficiënte wijze te beschermen, met name door de toegang ertoe voor te behouden aan de plaatselijke vloten die werken met milieuvriendelijk vistuig; beklemtoont dat het nodig is ervoor te zorgen dat de hulpbronnen er op evenwichtige en duurzame wijze worden geëxploiteerd, met behoud van de visserijactiviteit; spreekt de wens uit dat de actoren van de ultraperifere regio’s in de toekomst ook bij de sluiting van de visserijovereenkomsten van de Unie worden betrokken en dat in deze overeenkomsten wordt gedacht aan het belang van de plaatselijke bevolking van de buurlanden op lange termijn, en dat er in de effectbeoordelingen stelselmatig een hoofdstuk over de ultraperifere regio's wordt opgenomen; 51. betreurt het feit dat het Posei-programma voor de visserij, waarmee een regeling is ingevoerd ter vergoeding van de extra kosten van de afzet van bepaalde visserijproducten uit de ultraperifere regio's als gevolg van de ultraperifere ligging, onlangs is opgenomen in het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij (EFMZV) en dus geen autonome regeling meer is die specifiek en uitsluitend bedoeld is voor de regio’s in kwestie, met als gevolg een afzwakking van de positieve discriminatie die in artikel 349 van het VWEU als een recht van de ultraperifere regio's is erkend; 52. betreurt dat er in het nieuwe GVB voor bepaalde ultraperifere regio’s vanwege hun ligging geen steun voor vlootvernieuwing is toegestaan; Synergieën met het gemeenschappelijk landbouwbeleid 53. wijst erop dat landbouw een dynamische sector is die werkgelegenheid verschaft en bijdraagt tot de ontwikkeling van activiteiten met een hoge toegevoegde waarde; herinnert evenwel aan de specifieke kenmerken van de landbouw in de ultraperifere regio’s, die ernstige gevolgen voor deze activiteit hebben, met name de kleine omvang van de bedrijven en de beperkte markt; herinnert eraan dat de derde doelstelling van het nieuwe cohesiebeleid de versterking van kmo's in de landbouwsector is; 54. merkt op dat de landbouw in de ultraperifere gebieden geconfronteerd wordt met uitdagingen op het vlak van diversificatie en concurrentievermogen, alsook met nieuwe uitdagingen in verband met onder meer de mondialisering, de liberalisering van de markten, zelfvoorziening op voedselgebied en duurzame ontwikkeling; 55. wijst op de noodzaak van het behoud van Posei, een programma dat zijn nut heeft bewezen en bijzonder goed afgestemd is gebleken op de ultraperifere gebieden, maar lijdt onder een chronische onderfinanciering, waarvoor dringend een oplossing moet worden gevonden; wijst in dit verband op de noodzaak dat Posei de nodige middelen krijgt om de producenten in de ultraperifere regio's het hoofd te helpen bieden aan de gevolgen van de liberalisering, die in diverse sectoren voorzien is in verband met Europees beleid en met internationale overeenkomsten in onder meer de zuivel-, de suiker-, de rum-, de vlees- en de bananensector; benadrukt eveneens het economische, sociale en milieubelang van alle landbouwproducties van de ultraperifere regio's; pleit ervoor dat het Posei-stelsel in een eigen zelfstandig kader blijft voortbestaan; 56. moedigt de totstandbrenging van synergieën aan tussen het cohesiebeleid en het ELFPO met het oog op een duurzaam beheer van de watervoorraden via modernisering, een uitbreiding van de irrigatiesystemen, de ruimtelijke ordening, opleiding en een toeristische exploitatie van duurzame landbouw en plattelandsgemeenschappen; 57. verzoekt de Commissie de inheemse landbouwproductie en de afzet in de nabijheid – d.w.z. een plaatselijke kwaliteitsproductie als alternatief voor het importeren van producten - op te voeren; 58. steunt de invoering van beschermde oorsprongsbenamingen en plaatselijke keurmerken in de ultraperifere gebieden en vraagt een promotiebeleid waarmee kan worden voorzien in de behoeften van de ultraperifere gebieden en gezorgd voor de nodige verdediging van de geografische aanduidingen; Synergieën met het buitenlands beleid van de Unie 59. betreurt dat de Europese fondsen, het EOF, het EFRO en de ETC, met name bij grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten, nog steeds te weinig gekoppeld zijn, hoewel dat essentieel is om de doelstellingen van deze fondsen te verwezenlijken; herinnert in verband hiermee aan het feit dat ervoor moet worden gezorgd dat de programmeringswijze van het EOF en van het EFRO met elkaar verenigbaar zijn; 60. verzoekt de Commissie overleg tussen de EU-lidstaten, de ultraperifere regio's, de landen en gebieden overzee en de ACS-landen op gang te brengen om de dialoog te versterken en de integratie van de ultraperifere regio's in hun geografische bekken te bevorderen; onderstreept in verband hiermee het feit dat de EU-delegaties meer een spilrol moeten spelen om de dialoog tussen de diverse spelers op het gebied van de programmering in de ultraperifere regio's, de landen en gebieden overzee en de ACS-landen te bevorderen; 61. verzoekt de Commissie zich meer bewust te worden van de geostrategische positie van de ultraperifere regio's doordat zij dicht bij heel wat continenten liggen; 62. verzoekt de Commissie het actieplan voor het grote nabuurschap, waaraan ze sinds 1999 werkt, af te ronden en vast te stellen welke factoren de regionale integratie van de ultraperifere regio's in de respectieve geografische bekkens in de weg staan en hoe dat kan worden opgelost; herinnert in dit verband aan de geprivilegieerde historisch-culturele betrekkingen van elke ultraperifere regio met bepaalde derde landen, alsmede aan de potentiële ontwikkeling van betrekkingen op economisch, commercieel en samenwerkingsgebied met diverse regio's wereldwijd; 63. roept de Commissie op beter rekening te houden met de gevolgen van de handelsovereenkomsten met derde landen voor de economieën van de ultraperifere regio's door voor te schrijven dat systematisch een voorafgaande effectbeoordeling wordt uitgevoerd inzake de bescherming van zogeheten kwetsbare producten, als dit nodig is, en inzake een billijke vergoeding van de aan specifieke sectoren veroorzaakte schade; verzoekt ook om instelling van een mechanisme voor de raadpleging van de regionale autoriteiten van deze regio’s; beveelt de Commissie aan om voor de lopende internationale overeenkomsten periodieke studies te verrichten om de kwetsbaarheid van de markten in de ultraperifere regio's te beoordelen en daarmee rekening te houden; 64. betreurt dat in de overeenkomsten met de landen van Latijns-Amerika en de ACS-landen geen rekening is gehouden met de belangen van de ultraperifere regio's en dat er geen effectbeoordeling is uitgevoerd voordat over die overeenkomsten werd onderhandeld; 65. roept de Commissie op om in de handelsovereenkomsten met de ACS-buurlanden van de ultraperifere regio's systematisch een specifiek hoofdstuk over de totstandbrenging van een UPR-ACS-markt op te nemen met als doel de ultraperifere regio's beter in hun geografische omgeving te integreren; 66. wijst erop dat de ultraperifere regio's van groot belang zijn voor de ontwikkeling en ontplooiing van het vermogen van de Unie tot humanitaire interventie wanneer zich natuurrampen voordoen; pleit daarom voor instelling van een Europese civiele beschermingsmacht; Synergie met de programma's ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting 67. onderstreept dat de ultraperifere regio's te kampen hebben met grote problemen, met name sociale uitsluiting; wijst erop dat doelstelling 9 van het nieuwe cohesiebeleid betrekking heeft op de bevordering van sociale inclusie en de bestrijding van armoede en iedere vorm van discriminatie, en dat het EFRO als investeringsprioriteit steun verleent aan de armste bevolkingsgroepen; 68. is ingenomen met de goedkeuring van het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen en vraagt dat het bijzonder doeltreffend wordt ingezet in de ultraperifere regio's; 69. merkt op dat bepaalde ultraperifere regio's met een grote woningnood geconfronteerd worden vanwege de sterke bevolkingsaanwas in sommige van die gebieden; steunt de totstandbrenging van een kader voor investeringen in sociale woningen alsook de vaststelling van specifieke bepalingen om ervoor te zorgen dat de subsidies ter ondersteuning van investeringen in sociale woningen niet worden beschouwd als staatssteun; merkt op dat bepaalde ultraperifere regio’s geconfronteerd worden met een proces van toenemende ontvolking, met als gevolg een achteruitgang van de voor de betrokken plaatsen kenmerkende habitat, een fenomeen dat alleszins moet worden bestreden, door middel van subsidies voor stadsvernieuwing en voor de bevordering van economische activiteiten die aan de diverse plaatsen zijn aangepast, om te voorkomen dat de bevolking vertrekt; Synergieën met het COSME-programma en de microfinancieringsfaciliteit Progress 70. merkt op dat bepaalde ultraperifere regio's zich in een omgeving met hevige industriële concurrentie bevinden, met name vanwege de goedkope arbeidskrachten en de overvloed aan grondstoffen in de buurlanden; wijst erop dat de doelstellingen 3 en 8 van het cohesiebeleid voor de periode 2014-2020 gericht zijn op de versterking van het concurrentievermogen van kmo's en de bevordering van hoogwaardige, duurzame werkgelegenheid; 71. stipt aan dat micro-ondernemingen en kmo's in de ultraperifere regio's, die ondanks de crisis als paddenstoelen uit de grond blijven schieten, te maken krijgen met grotere moeilijkheden wat de toegang tot financiering betreft, hetgeen hun ontwikkeling en voortbestaan in gevaar brengt; 72. is in dat verband verheugd over de doelstellingen van het nieuwe COSME-programma, dat tot doel heeft Europese kmo's te ondersteunen, met name op het vlak van financiering en de verovering van nieuwe markten; juicht de voortzetting van de microfinancieringsfaciliteit Progress toe; verzoekt de Commissie te zorgen voor de inzet van deze programma's in de ultraperifere regio’s en verwelkomt de mogelijkheid van een dialoog met de EIB en het Europees Investeringsfonds om te onderzoeken of kan worden bijgedragen aan een verbetering van de toegang van de kmo’s van de ultraperifere regio’s tot financiering, met het oog op de creatie van investeringsfondsen in de nabije omgeving in elke ultraperifere regio en de ontwikkeling van regionale markten voor risicokapitaal; 73. benadrukt dat de economische ontwikkeling van elke ultraperifere regio moet worden aangepast aan zijn potentieel; merkt bijvoorbeeld op dat de afvalverwerkingscapaciteit nog steeds veel te wensen overlaat en dat daar dus mogelijkheden liggen, zowel qua werkgelegenheid als qua milieu; 74. is ingenomen met de recent begonnen publieksraadpleging met als titel "Groen actieplan voor het midden- en kleinbedrijf"; verzoekt de Commissie de desbetreffende problemen en competenties van kmo's in de ultraperifere regio's mee te nemen in haar toekomstige conclusies; 75. benadrukt dat toerisme een van de belangrijkste drijvende krachten achter de economie van de ultraperifere regio's is; meent in dit verband dat de ontwikkeling en de modernisering van het hotelbestand in de ultraperifere regio's via gezamenlijke steun uit het EFRO en het COSME-programma onontbeerlijk zijn om met succes te streven naar diversificatie en ontwikkeling van het aanbod inzake duurzaam toerisme in de ultraperifere regio's; 76. stelt voor om het visumbeleid niet alleen voor de EU-lidstaten maar ook voor bepaalde derde landen te vereenvoudigen om het toeristisch verkeer te vergemakkelijken en reizen naar velerlei bestemmingen tussen de ultraperifere regio's en de buurlanden te bevorderen; Synergieën met het programma Creatief Europa 77. merkt op dat bepaalde ultraperifere regio's worden gekenmerkt door een grote multiculturaliteit en dat de culturele kweekvijver van die gebieden ook moet kunnen putten uit en bijdragen tot de Europese culturele kweekvijver; verzoekt de Commissie het programma Creatief Europa open te stellen voor projecten uit ultraperifere regio's; 78. verzoekt de Commissie een strategie voor de ontwikkeling en de uitstraling van het cultureel erfgoed van de ultraperifere regio’s uit te stippelen, gebaseerd op het Euromed Heritage IV-programma; o o o 79. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 318 en 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de evaluatieverslagen die de Commissie in 2012 en 2013 heeft goedgekeurd ( COM(2012)0040 , COM(2012)0675 en COM(2013)0461 ), – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A7-0068/2014 ), A. overwegende dat evaluatie een instrument is dat tot doel heeft de resultaten en gevolgen van een proces aan te wijzen en te begrijpen en alternatieven te ontwikkelen om de besluitvorming en daarmee het proces te verbeteren; B. overwegende dat audits niet mogen worden verward met evaluatie, aangezien evaluatie een taak is van de beheersautoriteiten en audits de verantwoordelijkheid van de auditorganen; C. overwegende dat de evaluatie van resultaten en de audit van prestaties zich baseren op de doelstellingen die zijn vastgelegd in de eerste fase op programmeringsniveau; D. overwegende dat voorzitter Barroso in juni 2011 bij de presentatie van het voorstel van de Commissie voor het nieuw meerjarig financieel kader erop aandrong dat "begrotingsbesluiten niet worden genomen via traditionele begrotingsposten die gestuurd worden door druk uit de ambtenarij, maar wel in termen van feiten en doelen […], om iedere uitgegeven euro zo goed mogelijk te benutten"; E. overwegende dat ondanks de inzet van de Commissie voor prestatiegericht begroten, activiteitgericht begroten (ABB) nog steeds het uitgangspunt is bij de opstelling van de begroting van de Unie; F. overwegende dat het Parlement de Commissie op 3 juli 2013 heeft verzocht een werkgroep in te stellen bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie, het Parlement, de Raad en de Rekenkamer om na te gaan hoe een op prestaties gebaseerde begroting kan worden geïntroduceerd en om hiervoor een actieplan met tijdschema op te stellen; 1. wijst erop dat het krachtens artikel 318 VWEU geïntroduceerde evaluatieverslag dankzij de aandacht die het besteedt aan de financiën van de Unie aan de hand van de bereikte resultaten, een aanvulling vormt op de nalevingsgeoriënteerde benadering van de Rekenkamer in de hoofdstukken 1 tot en met 9 van haar jaarverslag, en het Parlement zo de gelegenheid biedt zijn politieke controlebevoegdheid ten aanzien van het Europese overheidsbeleid beter uit te oefenen; 2. herinnert eraan dat kwijting een beleidsprocedure is die gericht is op de uitvoering van de begroting van de Europese Unie door de Commissie onder haar eigen verantwoordelijkheid en in samenwerking met de lidstaten; 3. herinnert eraan dat het Parlement de Commissie op 17 april 2013 met klem heeft verzocht de structuur van het evaluatieverslag uit hoofde van artikel 318 te wijzigen, en wel "door intern beleid van extern beleid te onderscheiden en met betrekking tot het intern beleid de nadruk te leggen op de Europa 2020-strategie [...] en met name op de voortgang in de verwezenlijking van de vlaggenschipinitiatieven" (1) ; 4. herinnert er tevens aan dat het Interinstitutioneel Akkoord (2) bij het meerjarig financieel kader (MFK) 2014-2020 bepaalt dat "de Commissie een onderscheid maakt tussen het intern beleid, dat op de Europa 2020-strategie is toegespitst, en het extern beleid, en dat zij meer gebruik maakt van informatie over prestaties, waaronder prestatiecontroleresultaten, om de financiën van de Unie aan de behaalde resultaten te toetsen"; 5. wijst erop dat activiteitgericht begroten nog steeds het leidende beginsel is bij de opstelling van de begroting van de Unie; is bezorgd over het feit dat de Rekenkamer in haar jaarverslag 2012 concludeert dat het wetgevingskader op veel terreinen van de EU-begroting complex is en dat er niet voldoende nadruk ligt op de prestaties, en betreurt dat de voorstellen op het gebied van landbouw en cohesie voor de programmeringsperiode 2014-2020 nog steeds hoofdzakelijk gebaseerd zijn op de input (en georiënteerd op de uitgaven) en bijgevolg de naleving van de voorschriften sterker benadrukken dan de prestaties; 6. is ingenomen met feit dat de Commissie in haar jongste verslag over de evaluatie van de financiën van de Unie aan de hand van de bereikte resultaten ( COM(2013)0461 ) gehoor heeft gegeven aan verscheidene aanbevelingen die het Parlement in zijn kwijtingsbesluiten heeft gedaan; 7. betreurt evenwel dat de Commissie zich hierbij niet heeft toegespitst op de verwezenlijking van de belangrijkste doelstellingen van de Unie en de doeltreffendheid van haar beleid, maar een reeks evaluatieoverzichten heeft verstrekt van EU-programma's op alle beleidsuitgavengebieden onder het huidige MFK volgens de huidige begrotingsrubrieken; 8. wijst erop dat de Rekenkamer het tweede en het derde evaluatieverslag heeft beoordeeld en daarbij heeft geconcludeerd dat de verslagen, hoewel er sprake is van verbeteringen, nog geen toereikende, relevante en betrouwbare aanwijzingen over de prestaties van het EU-beleid bevatten die in de kwijtingsprocedure kunnen worden gebruikt; 9. dringt er bij de Commissie op aan in haar evaluatie van de financiële prestaties van de Unie gebruik te maken van specifieke informatie over de prestaties van de lidstaten; 10. benadrukt dat het evaluatieverslag over de financiële prestaties niet mag neerkomen op weer een stel deelevaluaties, ongeacht het feit of deze tussentijds of na afloop van de programmeringsperiode plaatsvinden; 11. wijst erop dat de begrotingsautoriteit ieder jaar een duidelijk beeld moet hebben van de mate waarin de belangrijkste doelstellingen van de Unie daadwerkelijk zijn verwezenlijkt, dat in eerste instantie moet worden verschaft door een evaluatie van de voornaamste financiële programma's en in tweede instantie door een horizontale evaluatie aan de hand van programmaverklaringen voor de operationele uitgaven (3) , waarin wordt beoordeeld in hoeverre de programma's hebben bijgedragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie; 12. is van mening dat de evaluatie van de Commissie een informatie- en inspiratiebron voor de Rekenkamer moet zijn; verzoekt de Rekenkamer het evaluatieproces van de Commissie jaarlijks te controleren, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen in haar jaarverslag en er rekening mee te houden bij de vaststelling van haar programma voor prestatieaudits; 13. verzoekt de Rekenkamer aan het Parlement verslag uit te brengen over de vorderingen die de Commissie heeft gemaakt bij de ontwikkeling en de uitvoering van het risicobeheer, de governance en de interne controle om de doelstellingen van de Unie op een transparante en verantwoorde manier te verwezenlijken, en aanbevelingen te formuleren indien er tekortkomingen worden vastgesteld; 14. is ingenomen met het actieplan voor de ontwikkeling van het evaluatieverslag uit hoofde van artikel 318, zoals beschreven in het begeleidende werkdocument bij het jongste evaluatieverslag van de Commissie (SWD(2013)0229), en is met name verheugd over het feit dat het evaluatieverslag uit hoofde van artikel 318 prestatiegegevens bevat uit de beheersplannen, de jaarlijkse activiteitenverslagen en het syntheseverslag, zoals het Parlement in 2013 heeft gevraagd; 15. is tevens ingenomen met het feit dat de Commissie van plan is haar evaluatieverslag te baseren op en te structureren volgens het nieuwe prestatiekader voor het volgende MFK; 16. wijst erop dat dit prestatiekader de volgende drie hoofdelementen moet omvatten: verwezenlijking van de doelstellingen van de programma's (resultaten), goed beheer van de programma's door de Commissie en de lidstaten, en de wijze waarop de resultaten van de programma's en goed beheer bijdragen aan de belangrijkste doelstellingen van de Unie; 17. benadrukt dat deze prestatiemeting alleen kan worden uitgevoerd op gebieden waar de EU echte politieke verantwoordelijkheid draagt en waar een belangrijke Europese invloed daadwerkelijk mogelijk is; 18. benadrukt dat de gegevens die uit het evaluatieproces voortkomen op algemeen niveau moeten worden bijeengebracht en, wat het intern beleid betreft, betrekking moeten hebben op de doelstellingen van de Europa 2020-strategie; 19. verzoekt de Commissie het in artikel 318, lid 2, van het VWEU bedoelde evaluatieverslag over de financiën van de Unie aan de hand van de bereikte resultaten, uiterlijk op 30 juni van het jaar na het onderzochte begrotingsjaar te doen toekomen aan het Parlement en de Raad; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de Rekenkamer van de Europese Unie. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12399/2013), – gezien de overeenkomst betreffende de politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama, anderzijds (13368/2012), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 209, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7‑0425/2013), – gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken ( A7-0463/2013 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de republieken Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad (12400/2013), – gezien de overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de republiek Costa Rica, de republiek El Salvador, de republiek Guatemala, de republiek Honduras, de republiek Nicaragua en de republiek Panama, anderzijds, (13368/2012), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 79, lid 3, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7‑0426/2013), – gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A7-0119/2014 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Costa Rica, de Republiek El Salvador, de Republiek Guatemala, de Republiek Honduras, de Republiek Nicaragua en de Republiek Panama. (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2013)0803 ), – gezien artikel 148, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7‑0417/2013), – gezien de artikelen 55 en 46, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A7-0470/2013 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2013)0721 ), – gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7‑0394/2013), – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A7‑0090/2014 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2013)0930 ), – gezien artikel 349 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7‑0022/2014), – gezien de artikelen 55 en 46, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0113/2014 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2014)0024 ), – gezien artikel 349 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7‑0031/2014), – gezien artikel 55 en artikel 46, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0144/2014 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van de Raad; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (11250/2013), – gezien het ontwerp van de Kaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Indonesië, anderzijds (14032/2009), – gezien de samenwerkingsovereenkomst van 7 maart 1980 tussen de Europese Economische Gemeenschap en Indonesië, Maleisië, de Filippijnen, Singapore en Thailand, lidstaten van de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten (1) (ASEAN ) en de daaropvolgende toetredingsprotocollen, – gezien zijn resolutie van 5 september 2002 inzake de mededeling van de Commissie over Europa en Azië: een strategisch kader voor versterkte partnerschappen (2) , – gezien zijn resolutie van 5 juni 2003 over de situatie in Indonesië, vooral in de provincie Atjeh (3) , – gezien zijn resolutie van 20 november 2003 over Atjeh (4) , – gezien zijn resolutie van 13 januari 2005 over de recente tsunamiramp in de Indische Oceaan (5) , – gezien de onderhandelingen over een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Indonesië, anderzijds, goedgekeurd door de Raad op 25 november 2004, afgerond in juni 2007 en ondertekend op 9 november 2009, – gezien de overeenkomst tussen de Europese Unie en de regering van de Republiek Indonesië betreffende bepaalde aspecten van luchtdiensten, die op 29 juni 2011 werd ondertekend (6) , – gezien zijn resolutie van 7 juli 2011 over Indonesië, onder meer aanvallen op minderheden (7) , – gezien zijn resolutie van 2 februari 2012 over het buitenlands beleid van de EU ten aanzien van de BRICS-landen en andere opkomende wereldmachten: doelstellingen en strategieën (8) , – gezien Besluit 2012/308/GBVB van de Raad van 26 april 2012 betreffende de toetreding van de Europese Unie tot het Verdrag van vriendschap en samenwerking in Zuidoost-Azië (9) , – gezien de verslagen van de verkiezingswaarnemingsmissies van het Europees Parlement met betrekking tot de verkiezingen in Indonesië op 5 april 2004 en 20 september 2004, in Oost-Timor op 30 augustus 1999, 30 augustus 2001, 9 april 2007, 30 juni 2007 en 7 juli 2012, en in de provincie Atjeh op 11 december 2006, – gezien de Jakarta Statement on Principles for Anti-Corruption Agencies van 27 november 2012, – gezien artikel 21 van het Verdrag betreffen de Europese Unie, – gezien artikel 91, artikel 100, artikel 191, lid 4, en artikel 209, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 81, lid 3, van zijn Reglement, – gezien het tussentijds verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A7-0093/2014 ), A. overwegende dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Indonesië (hierna "Indonesië" genoemd) zullen worden geregeld in de bovengenoemde kaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking (hierna "partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst" genoemd); B. overwegende dat het de eerste partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Indonesië betreft en dat deze is gericht op de bevordering van politieke, economische en sectorale samenwerking van wederzijds voordeel en de verdere versterking van bilaterale en regionale samenwerking in antwoord op mondiale uitdagingen; C. overwegende dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst als essentiële onderdelen een bevestiging bevat van de waarden zoals vastgelegd in het handvest van de Verenigde Naties, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties en andere internationale verdragen die gelden voor beide partijen, evenals hun inzet voor de beginselen van democratie, goed bestuur en de rechtsstaat, en bepalingen voor het opzetten of stimuleren van samenwerking op domeinen zoals de mensenrechten, handel en investeringen, energie, toerisme, transport en infrastructuur, bescherming van de zee en visserij, industrieel beleid en kleine en middelgrote ondernemingen (kmo´s), gegevensbescherming en intellectuele-eigendomsrechten, evenals contraproliferatie van massavernietingswapens en de bestrijding van de georganiseerde misdaad, corruptie, het witwassen van geld, terrorisme en de financiering van terrorisme; D. overwegende dat Indonesië de op drie na volkrijkste natie ter wereld is, de op twee na grootste democratie, het grootste moslimland met miljoenen aanhangers van andere godsdiensten, en een heterogene maatschappij met meer dan 240 miljoen inwoners met diverse etniciteiten, talen en culturen, waarvan 40 % jonger is dan 25 jaar, en dat het land strategisch is gelegen in een archipel van meer dan 17 000 eilanden die zich van oost naar west over 5 400 kilometer uitstrekken in de Indische en de Stille Oceaan; 1. verzoekt de Raad de volgende aanbevelingen in aanmerking te nemen: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (11250/2013), – gezien de ontwerpkaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Indonesië, anderzijds (14032/2009), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens de artikelen 91, 100, 191, lid 4, 207 en 209 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7‑0351/2013), – gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken ( A7‑0134/2014 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Indonesië. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (11313/2013), – gezien het ontwerp van de Kaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Indonesië, anderzijds (14032/2009), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 79, lid 3, in samenhang met artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0356/2013), – gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Commissie buitenlandse zaken ( A7-0115/2014 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Republiek Indonesië. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (10697/2012), – gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Turkije inzake de overname van personen die zonder vergunning op het grondgebied verblijven (10693/2012), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 79, lid 3, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a) v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0029/2014), – gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Commissie buitenlandse zaken ( A7-0097/2014 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Turkije. Het Europees Parlement, – gezien artikel 342 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening nr. 1 van de Raad van 15 april 1958 tot regeling van het taalgebruik in de Europese Economische Gemeenschap (1) , laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 517/2013 van de Raad (2) , – gezien de door het Bureau op 17 november 2008 vastgestelde gedragscode inzake meertaligheid, – gezien zijn besluit van 11 maart 2009 tot verlenging van de toepasbaarheid van artikel 147 van het Reglement tot het eind van de huidige zittingsperiode (3) en de latere besluiten van het Bureau tot verlenging van de uitzondering op artikel 146 tot het eind van deze zittingsperiode, – gezien de artikelen 146 en 147 van zijn Reglement, A. overwegende dat alle stukken van het Parlement overeenkomstig artikel 146 moeten worden gesteld in de officiële talen en dat de leden het recht hebben in het Parlement het woord te voeren in de officiële taal van hun keuze, waarbij wordt voorzien in vertolking naar de andere officiële talen; B. overwegende dat uitzonderingen op artikel 146 overeenkomstig artikel 147 kunnen worden toegestaan tot het einde van de zevende zittingsperiode indien en voor zover de voor een officiële taal noodzakelijke taalkundigen, ondanks adequate voorzorgsmaatregelen, niet in toereikende aantallen beschikbaar zijn; overwegende dat het Bureau met betrekking tot iedere officiële taal waarvoor een uitzondering noodzakelijk wordt geacht, op voorstel van de secretaris-generaal moet nagaan of aan de voorwaarden is voldaan en zijn besluit om de zes maanden opnieuw moet bekijken; C. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 920/2005 van de Raad (4) voor Iers gedurende een (hernieuwbare) termijn van vijf jaar tot begin 2017 tijdelijke afwijkingsmaatregelen zijn vastgelegd; D. overwegende dat de capaciteit voor Iers en Maltees, ondanks alle adequate voorzorgsmaatregelen die zijn genomen, naar verwachting niet vanaf het begin van de achtste zittingsperiode toereikend zal zijn om volledige vertolkingsdiensten in deze talen mogelijk te maken; overwegende dat het aantal tolken voor een aantal andere talen weliswaar voldoende zal zijn om de gebruikelijke activiteiten van het Parlement te dekken, maar dat het onvoldoende kan zijn om alle aanvullende behoeften volledig te dekken die naar verwachting ontstaan als de lidstaten in kwestie tijdens de achtste zittingsperiode het voorzitterschap van de Raad waarnemen; E. overwegende dat het aantal gekwalificeerde vertalers en juristen-linguïsten voor Iers, ondanks aanhoudende en voortdurende interinstitutionele inspanningen, zo beperkt is dat voor de nabije toekomst geen volledige dekking van die taal overeenkomstig artikel 146 kan worden gewaarborgd; overwegende dat de vóór 1 januari 2007 aangenomen wetgeving van de Europese Unie (het "acquis") overeenkomstig Verordening (EG) nr. 920/2005 van de Raad niet in het Iers hoeft te worden vertaald; overwegende dat uitsluitend Commissievoorstellen voor verordeningen van het Europees Parlement en de Raad volgens de in die verordening vastgelegde afwijkingsregelingen momenteel in het Iers worden aangeboden, en dat de diensten van het Parlement, zo lang deze situatie aanhoudt, niet in staat zullen zijn Ierse versies voor te bereiden van andere soorten wetsbesluiten; F. overwegende dat, hoewel de capaciteit voor het Kroatisch gestaag toeneemt sinds de toetreding van Kroatië tot de Unie op 1 juli 2013, het wellicht niet mogelijk is om volledige dekking voor die taal te bieden vanaf het begin van de achtste zittingsperiode; G. overwegende dat het Parlement, overeenkomstig artikel 147, lid 4, op met redenen omklede aanbeveling van het Bureau, aan het eind van een zittingsperiode kan besluiten de toepasbaarheid van dit artikel te verlengen; H. overwegende dat het Bureau, hetgeen vooraf gaat in overweging genomen, aanbeveelt artikel 147 te verlengen tot het eind van de achtste zittingsperiode; 1. besluit artikel 147 van het Reglement van het Parlement te verlengen tot het einde van de achtste zittingsperiode; 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het voorstel tot wijziging van zijn Reglement ( B7‑0252/2013 ), – gezien de artikelen 211 en 212 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A7‑0035/2014 ), 1. besluit onderstaande wijzigingen in zijn Reglement op te nemen; 2. wijst erop dat deze wijzigingen op de eerste dag van de eerstvolgende vergaderperiode in werking treden; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit ter informatie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2013)0029 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0025/2013), – gezien artikel 294, lid 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de gemotiveerde adviezen die binnen het kader van Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door de Franse Senaat, het Litouwse parlement, de Kamer van Afgevaardigden van het Groothertogdom Luxemburg, de Nederlandse Eerste Kamer, de Nederlandse Tweede Kamer en de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 juli 2013 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van.8 oktober 2013 (2) , – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0037/2014 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2014/.../EU van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot instelling van één Europese spoorwegruimte met betrekking tot de openstelling van de markt voor het binnenlands passagiersvervoer per spoor en het beheer van de spoorweginfrastructuur (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 91, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Het jongste decennium is het Europese wegennet met 27 % gegroeid, terwijl het spoorwegennet met 2 % is gekrompen. Het passagiersvervoer per spoor is bovendien onvoldoende gegroeid om een groter marktaandeel te verwerven ten opzichte van de auto en het vliegtuig. Het spoor blijft voor het passagiersvervoer in de Europese Unie steken op een marktaandeel van 6 % . en het passagiersvervoer is er niet in geslaagd in te spelen op de wijzigende behoeften inzake aanbod of kwaliteit. [Am. 1] (1 bis) Het beperkte marktaandeel van de spoorwegen in Europa is onder meer te wijten aan oneerlijke concurrentie door andere vervoerswijzen, onvoldoende politieke wil om de spoorwegen te ontwikkelen en te weinig investeringen in het spoorwegennet. [Am. 2] (2) De Europese markten voor het goederenvervoer en het internationaal passagiersvervoer per spoor zijn in 2007 en 2010 opengesteld voor concurrentie, respectievelijk bij Richtlijn 2004/51/EG van het Europees Parlement en de Raad (6) en Richtlijn 2007/58/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) . Een aantal lidstaten hebben bovendien hun markt voor het binnenlands passagiersvervoer per spoor opengesteld voor concurrentie door de invoering van het recht op vrije toegang, door openbaredienstcontracten aan te besteden of door een combinatie van beide. (2 bis) Er dient een balans te worden opgemaakt van de maatregelen die zijn getroffen om de kwaliteit van het dienstenaanbod te controleren op basis van feitelijke informatie, de omvang van het aanbod, de mate van benutting ervan en de gehanteerde kosten en tarieven. [Am. 3] (2 ter) De ontwikkeling van een gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte is sterk afhankelijk van een effectieve, volledige en tijdige toepassing van de uitgevaardigde wetgevingen in alle lidstaten. Gelet op de tekortkomingen die op dat gebied zijn vastgesteld, dienen de lidstaten streng toe te zien op de tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving. [Am. 4] (2 quater) Uit verschillende studies en enquêtes blijkt dat de spoorwegmarkt in de lidstaten die de binnenlandse markt voor passagiersvervoer hebben opengesteld, zoals Zweden en het Verenigd Koninkrijk, is gegroeid en dat daar ook de tevredenheid van reizigers en personeel is toegenomen. [Am. 5] (3) Bij Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (8) is één Europese spoorwegruimte gecreëerd met gemeenschappelijke regels inzake het beheer van spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders, de financiering van infrastructuur en gebruiksheffingen, de voorwaarden voor de toegang tot de spoorweginfrastructuur en -diensten en het regelgevend toezicht op de spoorwegmarkt. Nu al deze elementen beschikbaar zijn, kan de openstelling van de Europese spoorwegmarkt worden voltooid en het beheer van de infrastructuurbeheerders worden hervormd om de met het oog op de waarborging van gelijke toegang tot de infrastructuur te waarborgen worden hervormd teneinde de kwaliteit van de spoorwegdiensten in de hele Unie te verbeteren en tegelijkertijd de sociale normen hoog te houden en goede arbeidsvoorwaarden te garanderen . [Am. 6] (3 bis) Het voltooien van de openstelling van de Europese spoorwegmarkt is essentieel om van het vervoer per spoor een geloofwaardig alternatief te maken voor andere vervoerswijzen wat betreft prijs en kwaliteit. [Am. 7] (4) Op grond van Richtlijn 2012/34/EU dient de Commissie, waar nodig wetgevingshandelingen voor te stellen in verband met de openstelling van de binnenlandse markt voor passagiersvervoer en, met het oog op de totstandbrenging van passende voorwaarden om, voortbouwend op de bestaande vereisten inzake scheiding tussen infrastructuurbeheer en vervoersverrichtingen, de meest kostenefficiënte en niet-discriminerende toegang tot de infrastructuur , met inbegrip van de verkoopinfrastructuur van de gevestigde onderneming, te verzekeren. [Am. 8] (4 bis) De openstelling van de markt voor binnenlandse passagiersvervoerdiensten zal een positief effect hebben op de werking van de Europese spoorwegmarkt; dit zal leiden tot meer flexibiliteit en meer mogelijkheden voor bedrijven en passagiers. Het spoorwegpersoneel zal eveneens van de openstelling profiteren, doordat het meer kansen zal krijgen om zijn diensten aan nieuwe marktdeelnemers aan te bieden. Ervaren werknemers kunnen voor de nieuwe marktdeelnemers toegevoegde waarde opleveren, wat betere arbeidsvoorwaarden tot gevolg heeft. [Am. 9] (4 ter) De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de organisatie van hun arbeidsmarkt voor spoorwegpersoneel. Ze moeten er echter voor zorgen dat de manier waarop de arbeidsmarkt georganiseerd is, geen afbreuk doet aan de kwaliteit van de diensten. De EU-wetgeving verschaft al een duidelijk kader voor de bescherming van het spoorpersoneel. [Am. 10] (5) De oprichting van een coördinatiecomité moet een betere coördinatie tussen de infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen waarborgen en bijdragen tot een efficiënt beheer en gebruik van de infrastructuur. Bovendien dient de infrastructuurbeheerder op het niveau van de verkeersleiding met het oog op een soepel dagelijks beheer van het netwerk, met inbegrip van het beheer van het verkeer op het netwerk gedurende de winter, samen te werken met de spoorwegondernemingen, zonder daarbij toegevingen te doen aan zijn onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid voor het beheer van het netwerk en de naleving van de vigerende regels. [Am. 117] (6) De lidstaten dienen voorts te waarborgen dat alle functies die noodzakelijk zijn voor de duurzaamheid van de exploitatie, het onderhoud en de ontwikkeling van de spoorweginfrastructuur op coherente wijze door de infrastructuurbeheerder zelf worden beheerd. (6 bis) Om binnen de Europese spoorverkeersruimte te zorgen voor voldoende en eerlijke concurrentie zijn naast het waarborgen van een niet-discriminerende toegang tot de infrastructuur de integratie van nationale spoorwegnetten en een versterking van toezichthoudende instanties noodzakelijk. Deze versterking heeft zowel betrekking op de uitbreiding van de bevoegdheden van de bevoegde toezichthoudende instanties als op de ontwikkeling van een netwerk van toezichthoudende instanties dat in de toekomst een centrale speler moet zijn in de regulering van de spoorwegmarkt in de Unie. [Am. 12] (6 ter) Er moet met het oog op een hoogstaande dienstverlening aan de gebruikers van de spoorinfrastructuur van de infrastructuurbeheerder worden verlangd dat hij bij de uitoefening van alle relevante functies overeenkomstig deze richtlijn zijn bevoegdheden inzet voor de continue verbetering van de doeltreffendheid van het beheer van deze infrastructuur. [Am. 13] (7) Onverminderd de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van planning en financiering van infrastructuur, moet de oprichting van een Europees netwerk van infrastructuurbeheerders moet ervoor zorgen dat grensoverschrijdende kwesties , zoals spoortoegangsheffingen, efficiënt worden geregeld tussen infrastructuurbeheerders van verschillende lidstaten. [Am. 14] (8) Om de gelijke toegang tot de infrastructuur te waarborgen, moeten alle belangenconflicten die voortvloeien uit het feit dat de geïntegreerde structuur zowel infrastructuurbeheer als exploitatieactiviteiten omvat, structuren zo worden weggewerkt ontworpen dat er geen belangenconflicten ontstaan tussen het infrastructuurbeheer en de exploitatieactiviteiten . Het wegwerken van mogelijke stimulansen om concurrenten te discrimineren is de enige manier om een gelijke toegang tot de spoorweginfrastructuur te waarborgen. Dit is een vereiste om de openstelling van het binnenlands passagiersvervoer per spoor te doen slagen. Ook de in dergelijke geïntegreerde structuren bestaande mogelijkheden tot kruissubsidiëring verstoren de markt en moeten worden weggewerkt , evenals regelingen in verband met de bezoldiging van werknemers en andere voordelen die zouden kunnen leiden tot een voorkeursbehandeling ten opzichte van concurrenten . [Am. 15] (9) De in Richtlijn 2012/34/EU vastgestelde vereisten inzake de onafhankelijkheid van infrastructuurbeheerders ten opzichte van de spoorwegondernemingen hebben uitsluitend betrekking op de essentiële functies van de infrastructuurbeheerder, namelijk de besluitvorming over de toewijzing van treinpaden en over de infrastructuurheffingen. Het is echter noodzakelijk dat alle functies op onafhankelijke wijze worden uigeoefend aangezien ook andere functies kunnen worden aangewend om concurrenten te discrimineren. Dit geldt met name voor beslissingen over de toegang tot ticketdiensten, stations en depots, over investeringen of onderhoud waarbij voorrang kan worden gegeven aan de delen van het netwerk die hoofdzakelijk door de vervoersexploitant van de geïntegreerde onderneming worden gebruikt. Beslissingen over de planning van onderhoudswerkzaamheden kunnen een invloed hebben op de beschikbaarheid van treinpaden voor concurrenten. [Am. 16] (9 bis) Ondanks de invoering van grendels in Richtlijn 2013/34/EU om de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder te waarborgen, zouden verticaal geïntegreerde ondernemingen hun structuur kunnen misbruiken om ongeoorloofde concurrentievoordelen toe te kennen aan spoorwegondernemingen die deel uitmaken van dergelijke ondernemingen. [Am. 17] (10) Richtlijn 2012/34/EU voorziet op dit moment slechts in de juridische, organisatorische en beleidsmatige onafhankelijkheid. De instandhouding van een geïntegreerde onderneming wordt hierdoor niet helemaal uitgesloten, zolang de drie vormen van onafhankelijkheid worden gewaarborgd. Om de onafhankelijkheid van de besluitvorming te waarborgen, moet worden voorzien in de nodige grendels om te voorkomen dat een geïntegreerde onderneming zeggenschap uitoefent over het beleid van een infrastructuurbeheerder. Zelfs bij een volledige invoering van dergelijke grendels kan discriminatie van concurrenten bij verticaal geïntegreerde ondernemingen echter niet volledig worden uitgesloten. In geïntegreerde structuren blijven er met name mogelijkheden tot kruissubsidiëring bestaan of is het voor toezichthoudende instanties ten minste zeer moeilijk om de mechanismen die kruissubsidiëring moeten tegengaan, te handhaven. Een institutionele scheiding tussen infrastructuurbeheer en exploitatie is de efficiëntste manier om deze problemen op te lossen. (11) Van de lidstaten moet derhalve worden verlangd Deze richtlijn beoogt de totstandbrenging van vrije, onvervalste mededinging tussen alle spoorwegondernemingen en sluit daarmee de mogelijkheid uit dat zij ervoor zorgen dat natuurlijke of rechtspersonen die zeggenschap uitoefenen over een infrastructuurbeheerder niet tegelijk zeggenschap of rechten uitoefenen over een spoorwegonderneming . Ook moet zeggenschap over een spoorwegonderneming elke mogelijkheid uitsluiten om zeggenschap of rechten uit te oefenen over een infrastructuurbeheerder verticaal geïntegreerd model zoals bepaald in artikel 3 behoudt . [Am. 18] (12) Wanneer lidstaten ervoor opteren de infrastructuurbeheerder als een onderdeel van een verticaal geïntegreerde onderneming te behouden, dienen zij minstens strikte garanties in te bouwen om de reële onafhankelijkheid van de volledige infrastructuurbeheerder ten opzichte van de geïntegreerde onderneming te waarborgen. Die garanties moeten niet alleen betrekking hebben op de bedrijfsorganisatie van de infrastructuurbeheerder ten opzichte van de geïntegreerde onderneming, maar ook op de managementstructuur van de infrastructuurbeheerder en, voor zover haalbaar in een geïntegreerde structuur, het voorkomen van financiële overdrachten tussen de infrastructuurbeheerder en andere juridische entiteiten van de geïntegreerde onderneming. Deze garanties omvatten niet alleen de maatregelen die noodzakelijk zijn om te voldoen aan de in Richtlijn 2012/34/EU opgenomen eisen inzake een onafhankelijke besluitvorming met betrekking tot de essentiële functies van de infrastructuurbeheerder, maar reiken verder dan die eisen door te verbieden dat inkomsten van de infrastructuurbeheerder worden aangewend om andere entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming te financieren. Dit verbod moet worden toegepast ongeacht de toepassing van de fiscale regelgeving van de lidstaten en onverminderd de EU-regels inzake staatssteun. (12 bis) Tijdens het proces van openstelling van de markt voor het binnenlands passagiersvervoer per spoor moet voldoende aandacht worden besteed aan het verbeteren van de veiligheid op het spoor, en met name aan het hervormen van de bestaande geïntegreerde structuren, teneinde geen extra administratieve hindernissen op te werpen die het onderhoud en verbeteringen van de veiligheid in de weg zouden staan. [Am. 19] (12 ter) De mogelijkheid dat de infrastructuurbeheerder dividenden betaalt aan de eigenaar van de verticaal geïntegreerde onderneming mag de infrastructuurbeheerder niet beletten reserves te vormen om zijn financiële situatie te verbeteren en zijn rekeningen in evenwicht te brengen binnen een redelijke periode, zoals voorgeschreven volgens deze richtlijn. Alle dividendbetalingen door de infrastructuurbeheerder moeten worden toegewezen voor gebruik als investeringen in de vernieuwing van de operationele spoorweginfrastructuur. [Am. 107] (12 quater) De holding in een verticaal geïntegreerde onderneming mag deelnemen aan de strategische besluitvorming die nodig is voor een goede werking van het spoorvervoerssysteem als geheel, in het belang van alle partijen die werkzaam zijn op de spoorwegmarkt, zonder afbreuk te doen aan de besluiten betreffende de taken van de infrastructuurbeheerder. [Am. 108] (12 quinquies) Het moet tevens mogelijk zijn dat de uiteindelijke eigenaars van de verticaal geïntegreerde onderneming in de raad van toezicht worden vertegenwoordigd door personen die door de uiteindelijke eigenaars zijn benoemd maar niet bij hen in dienst zijn, op voorwaarde dat deze personen geen verantwoordelijkheid of belangen hebben in enige andere entiteit van de verticaal geïntegreerde onderneming. [Am. 109] (12 sexies) De regels voor het waarborgen van de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder binnen de verticaal geïntegreerde onderneming moeten de criteria van Eurostat inzake overheidstekorten en -schulden onverlet laten, aangezien de holding in ieder geval, zelfs rekening houdend met de waarborgen voor de onafhankelijkheid van de infrastructuurmanager, eigenaar kan blijven van de infrastructuur en daarnaast een voldoende aantal functies kan behouden om niet te worden beschouwd als puur kunstmatige entiteit met als enig doel het verlagen van de overheidsschuld in de zin van genoemde criteria. [Am. 110] (13) Ondanks de invoering van garanties om de onafhankelijkheid te waarborgen, kunnen verticaal geïntegreerde ondernemingen hun structuur misbruiken om ongeoorloofde concurrentievoordelen toe te kennen aan spoorwegondernemingen die deel uitmaken van dergelijke ondernemingen. Daarom en onverminderd artikel 258 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dient de Commissie op verzoek van een lidstaat of op eigen initiatief na te gaan of dergelijke garanties daadwerkelijk zijn ingevoerd en of alle overblijvende concurrentieverstoringen zijn weggewerkt. Indien de Commissie niet kan bevestigen dat dit is verwezenlijkt, dienen alle lidstaten de mogelijkheid te krijgen de toegangsrechten van de betrokken geïntegreerde exploitanten te beperken of in te trekken. (13 bis) Elke lidstaat moet voldoende flexibiliteit hebben om zijn netwerk zodanig te organiseren dat er zowel diensten met open toegang als diensten die worden verleend op grond van openbaredienstcontracten kunnen worden aangeboden, teneinde alle passagiers een hoogstaande dienstverlening te kunnen verzekeren. Hierbij dient evenwel rekening te worden gehouden met de heterogeniteit van de netwerken qua omvang en dichtheid alsook met de grote verschillen tussen de organisatiestructuren van nationale, lokale en regionale overheden en de uiteenlopende ervaringen van deze overheden met marktliberalisering. Zodra is gekozen welke openbaredienstcontracten aanbesteed moeten worden, moet elke lidstaat per geval de vrijwaringsmechanismen vaststellen die moeten worden ingevoerd voor elke dienst mocht de aanbesteding op niets uitlopen. Deze mechanismen mogen in geen geval extra lasten met zich meebrengen voor de spoorwegondernemingen die de dienst gaan beheren. [Am. 20] (14) De toekenning van het recht op vrije toegang tot de spoorweginfrastructuur in alle lidstaten aan spoorwegondernemingen uit de Unie voor de exploitatie van binnenlandse treinen kan een impact hebben op de organisatie en financiering van passagiersvervoersdiensten per spoor die op grond van een openbaredienstcontract worden verzekerd. De lidstaten dienen de mogelijkheid te krijgen het recht op toegang te beperken indien de uitoefening daarvan het economisch evenwicht van die openbaredienstcontracten of de kwaliteit van de verleende diensten in het gedrang zou brengen en wanneer de toezichthoudende instantie daarmee heeft ingestemd. [Am. 21] (15) De toezichthoudende instanties dienen op eigen initiatief of op verzoek van de belanghebbende partijen en op basis van een objectieve economische analyse dienen de toezichthoudende instanties de potentiële economische impact te beoordelen van op grond van de vrije toegang geplande binnenlandse passagiersdiensten op de bestaande openbaredienstcontracten. [Am. 22] (16) De beoordelingsprocedure moet alle marktspelers voldoende rechtszekerheid bieden om hun activiteiten te kunnen ontwikkelen. De procedure moet zo eenvoudig, efficiënt en transparant mogelijk zijn en worden afgestemd op de procedure voor de toewijzing van infrastructuurcapaciteit. (17) Bij de beoordeling van de mate waarin het economisch evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang komt, moet rekening worden gehouden met vooraf bepaalde criteria. Die criteria en de bijzonderheden van de te volgen procedure kunnen na verloop van tijd wijzigen, met name in het licht van door de toezichthoudende instanties, bevoegde instanties en spoorwegondernemingen opgedane ervaring en rekening houdend met de specifieke kenmerken van het binnenlands passagiersvervoer. (18) Bij de beoordeling van de mate waarin het economisch evenwicht van een openbaredienstcontract wordt bedreigd, dienen de toezichthoudende instanties na te gaan welke economische en maatschappelijke impact de geplande dienst zal hebben op de bestaande openbaredienstcontracten, rekening houdend met de impact daarvan op de rendabiliteit van alle diensten die onder een openbaredienstcontract vallen en met de effecten van de nieuwe dienst op het versterken van het cohesiebeleid in het betrokken gebied en op de nettokosten voor de bevoegde instantie die het contract heeft gegund. Die beoordeling dient te gebeuren op basis van een onderzoek van een aantal factoren, zoals de vervoersvraag, de tarieven, de tariefvoorwaarden, de plaats en het aantal stops en de dienstregeling en frequentie van de voorgestelde nieuwe dienst. [Am. 23] (18 bis) Om te bepalen of de kwaliteit van de diensten die worden verleend in het kader van een openbaredienstcontract worden beïnvloed door een dienst met vrije toegang tot hetzelfde netwerk, dienen de toezichthoudende instanties met name rekening te houden met de effecten op het netwerk, de handhaving van de aansluitingen en de stiptheid van de diensten die worden verleend in het kader van een openbaredienstcontract. [Am. 24] (19) Om spoorvervoerdiensten aantrekkelijker te maken voor passagiers, moeten de lidstaten spoorwegondernemingen die binnenlandse binnenlands passagiersvervoer per spoor verzekeren ertoe kunnen verplichten mee te werken aan een gemeenschappelijk systeem voor informatieverstrekking en geïntegreerde ticketting voor de verkoop van tickets, doorgaande tickets en boekingen. Indien Een dergelijk systeem wordt opgezet, moet erop worden toegezien er evenwel op toezien dat het geen marktverstoring of discriminatie tussen spoorwegondernemingen teweegbrengt. [Am. 25] (19 bis) Het is van groot belang dat spoorwegondernemingen zich aansluiten bij de ontwikkeling van geïntegreerde ticketsystemen, vooral voor lokaal en regionaal vervoer, teneinde de aantrekkelijkheid van het passagiersvervoer per spoor te vergroten. Dergelijk systemen mogen evenwel geen marktverstoring of discriminatie tussen spoorwegondernemingen teweegbrengen. [Am. 26] (19 ter) Aangezien het nieuwe spoorwegpakket de versterking van de passagiersrechten beoogt en aangezien de vrijheid van verkeer een fundamentele pijler van de Unie is, moeten er meer inspanningen worden geleverd opdat dit recht ook aan mensen met een handicap en mensen met beperkte mobiliteit wordt gegarandeerd. Daarom dient de toegankelijkheid van vervoersmiddelen en infrastructuur prioriteit te krijgen. Om dit doel te bereiken, moeten grensoverschrijdende contacten worden aangemoedigd. Ook de aan deze specifieke categorie van passagiers verleende bijstand dient op uniforme wijze te worden aangepakt en in een uitgebreider systeem te worden opgenomen. Met het oog daarop dient een raadpleging op gang te worden gebracht met deelneming van de sociale partners, burgers en organisaties die zich inzetten voor de bescherming van de rechten van mensen met een handicap. [Am. 27] (19 quater) In het licht van de ervaring die is opgedaan via het in artikel 57 van Richtlijn 2012/34/EU bedoelde netwerk van toezichthoudende instanties, moet de Commissie vóór 31 december 2016 een wetsvoorstel opstellen dat het netwerk van toezichthoudende instanties versterkt, zijn procedures vastlegt en het rechtspersoonlijkheid geeft. Dit orgaan dient te worden belast met toezichts- en arbitragebevoegdheden waarmee het grensoverschrijdende en internationale problemen kan aanpakken en beroepen tegen besluiten van nationale toezichthoudende instanties in behandeling kan nemen. [Am. 28] (19 quinquies) Om een gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte tot stand te brengen en gezien de concurrentie in de spoorwegsector, verbindt de Commissie zich ertoe de sociale dialoog op het niveau van de Unie te ondersteunen en actief te bevorderen teneinde ervoor te zorgen dat de werknemers in het spoorverkeer beschermd blijven tegen eventuele ongewenste effecten van de openstelling van de markt, zoals sociale dumping. [Am. 29] (19 sexies) Passagiers dienen gebruik te kunnen maken van goed functionerende ticketsystemen voor doorgaande tickets en geïntegreerde ticketsystemen. Dankzij dergelijke systemen wordt het voor mensen aantrekkelijker om met de trein te reizen. Ticketsystemen voor doorgaande tickets die door de sector binnen de lidstaten zelf ontwikkeld zijn, dienen interoperabel te zijn. Op die manier kan een EU-breed systeem worden opgezet waarbij alle exploitanten van diensten op het gebied van passagiersvervoer per spoor zijn aangesloten. [Am. 30] (19 septies) In het licht van de ervaring die is opgedaan via het overeenkomstig artikel 57 van Richtlijn 2012/34/EU opgerichte netwerk van toezichthoudende instanties, moet de Commissie vóór 31 december 2019 een wetsvoorstel opstellen dat het netwerk van toezichthoudende instanties tijdig vervangt door een Europese toezichthoudende instantie, haar procedures vastlegt en haar rechtspersoonlijkheid geeft voor de openstelling van het binnenlands passagiersvervoer per spoor. Dit orgaan dient te worden belast met toezichts- en arbitragebevoegdheden waarmee het grensoverschrijdende en internationale problemen kan aanpakken en beroepen tegen besluiten van nationale toezichthoudende instanties in behandeling kan nemen. [Am. 31] (19 octies) Om sociale dumping te voorkomen mag een spoorwegonderneming slechts spoorvervoersdiensten verstrekken als zij de collectieve overeenkomsten of nationale wetgeving die dezelfde normen oplegt in de lidstaat waarin zij actief wenst te zijn, naleeft. Daarom moet worden bepaald dat werknemers op dezelfde werkplek een gelijke bezoldiging moeten krijgen. De bevoegde toezichthoudende instantie moet toezicht houden op de naleving van deze vereiste. [Am. 32] (19 nonies) De nationale toezichthoudende instantie dient wijzigingen in de regels voor de overplaatsing van personeel goed te keuren of te vereisen. Dit kan onder meer inhouden dat over te plaatsen personeel een afkoelperiode krijgt. De toezichthoudende instantie dient bij haar besluitvorming voor ogen te houden dat moet worden voorkomen dat gevoelige informatie van de infrastructuurbeheerder bij een andere eenheid binnen de geïntegreerde onderneming terechtkomt. [Am. 33] (19 decies) De openstelling van de markt mag geen negatieve gevolgen hebben voor de arbeids- en sociale omstandigheden van de werknemers in de spoorwegsector. De sociale clausules moeten worden geëerbiedigd om sociale dumping en oneerlijke concurrentie door nieuwkomers op de markt die de sociale minimumnormen van de spoorwegsector niet eerbiedigen, te voorkomen. [Am. 34] (19 undecies) Spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders moeten in het kader van hun veiligheidscultuur voor een "cultuur van eerlijkheid" zorgen om hun personeelsleden actief aan te moedigen veiligheidsgerelateerde ongevallen, incidenten en bijna-ongevallen te melden, waarbij moet worden gewaarborgd dat zij niet worden gestraft of gediscrimineerd. Een open veiligheidscultuur stelt de spoorwegindustrie in staat om lessen te trekken uit ongevallen, incidenten en bijna-ongevallen en om zodoende de veiligheid op het spoor voor werknemers en passagiers te verbeteren. [Am. 35] (19 duodecies) De Commissie moet erop toezien dat de lidstaten de bepalingen van Richtlijn 2005/47/EG van de Raad (9) volledig en correct toepassen. [Am. 36] (19 terdecies) De lidstaten dienen gezien de ontwikkeling van één interne Europese spoorwegmarkt en de verdere liberalisering van de markt voor spoorwegvervoer, gebruik te maken van collectieve overeenkomsten teneinde sociale dumping en oneerlijke concurrentie te voorkomen. [Am. 37] (19 quaterdecies) De Commissie dient het effect van deze richtlijn op de ontwikkeling van de arbeidsmarkt voor treinpersoneel te beoordelen en zo nodig nieuwe wetgeving uit te vaardigen inzake de certificatie van dergelijk treinpersoneel. [Am. 38] (19 quindecies) Binnen de spoorwegsector is het treinpersoneel een beroepsgroep die taken verricht die van belang zijn voor de veiligheid. Traditioneel voert het treinpersoneel binnen het spoorwegsysteem operationele veiligheidstaken uit en is het verantwoordelijk voor het comfort en de veiligheid van de treinpassagiers. Een soortgelijke certificatie als de certificatie van treinbestuurders is nuttig om een hoog niveau van kwalificaties en bekwaamheid te garanderen en het belang van deze beroepsgroep voor veilige spoorwegdiensten te erkennen, maar ook om de mobiliteit van de werknemers te bevorderen. [Am. 39] (19 sexdecies) De nationale toezichthoudende instantie dient wijzigingen in de regels voor de overplaatsing van personeel goed te keuren of te vereisen. Dit kan onder meer inhouden dat over te plaatsen personeel een afkoelperiode krijgt. De toezichthoudende instantie dient bij haar besluitvorming voor ogen te houden dat moet worden voorkomen dat gevoelige informatie van de infrastructuurbeheerder bij een andere eenheid binnen de geïntegreerde onderneming terechtkomt. [Am. 40] (20) Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie van 28 september 2011 over toelichtende stukken (10) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in verantwoorde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken verantwoord, (20 bis) Bij incidenten of ongevallen die een impact op het grensoverschrijdend verkeer hebben, moeten de infrastructuurbeheerders samenwerken en relevante informatie delen om negatieve overloopeffecten te vermijden. [Am. 41] (20 ter) De toezichthoudende instantie moet de bevoegdheid hebben om toezicht te houden op het infrastructuuronderhoud om ervoor te zorgen dat dit niet worden uitgevoerd op een manier die leidt tot discriminatie tussen spoorwegondernemingen. [Am. 42] (20 quater) De infrastructuurbeheerder binnen een verticaal geïntegreerde onderneming moet zijn werknemers bepaalde sociale diensten kunnen aanbieden in gebouwen die gebruikt worden door andere entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming. [Am. 43] (20 quinquies) De infrastructuurbeheerder binnen een verticaal geïntegreerde onderneming moet met andere entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming kunnen samenwerken wat betreft de ontwikkeling van IT-systemen, mits de toezichthoudende instantie daarmee instemt. [Am. 44] (20 sexies) Aan de voorwaarden voor het aanbieden van tickets via ticket- en reservatiesystemen in de hele Unie zoals bedoeld in artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad (11) , is voldaan indien het gemeenschappelijk reisinformatie- en ticketsysteem vóór 12 december 2019 is opgericht in overeenstemming met de bepalingen van deze richtlijn. [Am. 45] (20 septies) De toezichthoudende instantie kan richtsnoeren geven voor de vergroting van de onafhankelijkheid van het (leidinggevend)personeel van de infrastructuurbeheerder binnen een verticaal geïntegreerde onderneming met betrekking tot de toewijzing van de treinpaden en de infrastructuurheffingen. [Am. 118] (20 octies) Deze richtlijn laat de lidstaten te allen tijde vrij te kiezen tussen verschillende structuren voor infrastructuurbeheerders die in de Europese spoorwegruimte naast elkaar bestaan, namelijk gescheiden en verticaal geïntegreerde ondernemingen, zelfs als zij al een gescheiden structuur hebben ingevoerd. Deze richtlijn bevat verscheidene regels en beginselen voor de interne organisatie van die structuren. [Am. 47] (20 nonies) Voor de toepassing van deze richtlijn moeten de begrippen raad van toezicht, directie, raad van bestuur en instanties die de onderneming juridisch vertegenwoordigen, worden toegepast op de bestaande bedrijfsstructuren in de lidstaten, waarbij de oprichting van extra organen moet worden vermeden. [Am. 119] HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Richtlijn 2012/34/EU wordt als volgt gewijzigd: -1. Aan artikel 1 worden de volgende leden toegevoegd: " "2 bis. Deze richtlijn beoogt het spoorvervoer een aantrekkelijker vervoersmiddel te maken voor het Europees publiek. Zij moet helpen werkbare informatie- en ticketsystemen te ontwikkelen. Ticketsystemen voor doorgaande tickets die door de spoorwegsector binnen de lidstaten zelf ontwikkeld zijn, dienen interoperabel te zijn. Op die manier kan een EU-breed systeem worden opgezet waarop alle exploitanten van diensten op het gebied van passagiersvervoer per spoor zijn aangesloten. [Am. 49] 2 ter. De doelstelling van deze richtlijn, namelijk de voltooiing van één Europese spoorwegruimte, zal worden nagestreefd op basis van sociale dialoog op EU-niveau teneinde te waarborgen dat spoorwegwerknemers voldoende beschermd zijn tegen ongewenste effecten van de openstelling van de markt." [Am. 50] -1 bis. In artikel 2 wordt het volgende lid ingevoegd: " "3 bis. De artikelen 7, 7 bis, 7 ter, 7 quater, 7 quinquies en 7 sexies zijn niet van toepassing op netten van minder dan 500 km, indien die netten: a) geen strategisch belang hebben voor de werking van de Europese spoorwegmarkt; of b) technisch of organisatorisch geïsoleerd zijn van het binnenlandse hoofdspoorwegnet." [Am. 87] 1. Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd: (a) Punt 2 wordt vervangen door:" "(2) "infrastructuurbeheerder": een instantie of onderneming die belast is met de ontwikkeling, de exploitatie en het onderhoud van spoorweginfrastructuur op een netwerk; de ontwikkeling omvat de netwerkplanning, de financiële en investeringsplanning alsmede de bouw en verbetering van infrastructuur; de exploitatie van de infrastructuur omvat alle aspecten van de procedure voor de toewijzing van treinpaden, met inbegrip van de vaststelling en beoordeling van de beschikbaarheid en de toewijzing van individuele paden, verkeersbeheer en de inning van gebruiksheffingen, met inbegrip van de vaststelling en inning van die heffingen; onderhoud omvat de vernieuwing van infrastructuur en andere activiteiten voor het beheer van de activa."; (b) Punt 5 wordt geschrapt; (c) Het volgende punt wordt toegevoegd:" "(31) "verticaal geïntegreerde onderneming": een onderneming waarbij: – één of meer spoorwegondernemingen volledig of gedeeltelijk toebehoren aan dezelfde onderneming als een infrastructuurbeheerder (holding), of – een infrastructuurbeheerder volledig of gedeeltelijk toebehoort aan één of meer spoorwegondernemingen, of – één of meer spoorwegondernemingen volledig of gedeeltelijk toebehoren aan een infrastructuurbeheerder;" c bis) Het volgende punt wordt toegevoegd: " "(32) "geïntegreerd ticketsysteem": een ticketsysteem dat een persoon in staat stelt een reis te maken met overstappen op eenzelfde soort vervoermiddel of op een ander, zoals trein, bus, tram, metro, veerboot of vliegtuig;"; c ter) het volgende punt wordt toegevoegd: " "(33) "doorgaand ticket": een of meer vervoersbewijzen die een vervoersovereenkomst vormen voor opeenvolgende spoorvervoersdiensten die door een of meer spoorwegondernemingen worden geëxploiteerd;"; [Am. 52] c quater) de volgende punten worden toegevoegd: " "(34) "raad van toezicht": een groep personen die door de eigenaars van de onderneming zijn benoemd om hun belangen te behartigen, de werkzaamheden van de directieleden te monitoren en te controleren, en belangrijke bedrijfsbeheersbeslissingen goed te keuren; (35) "raad van bestuur": een groep personen die verantwoordelijk zijn voor uitvoerende functies voor het dagelijkse beheer van de onderneming;"; [Am. 53] c quinquies) het volgende punt wordt toegevoegd: " "(36) "hogesnelheidspassagiersvervoer": passagiersvervoer over speciaal aangelegde hogesnelheidslijnen die zijn uitgerust voor snelheden die meestal ten minste 250 km/u bedragen, dat over het grootste deel van het traject met die snelheden plaatsvindt."; [Am. 54] 2. Artikel 6, lid 2, wordt geschrapt; 2 bis. Het volgende artikel wordt ingevoegd: " "Artikel 6 bis Op voorwaarde dat er geen belangenconflict ontstaat en dat de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie wordt gewaarborgd, belet niets in deze richtlijn de lidstaten de infrastructuurbeheerder toe te staan om op transparante, niet-exclusieve en niet-discriminerende wijze met een of meerdere gegadigden samenwerkingsovereenkomsten aan te gaan inzake een specifieke lijn of lokaal of regionaal deel van het netwerk, en wel op dusdanige wijze dat er financiële prikkels worden gegeven om de doeltreffendheid van hun samenwerking met betrekking tot het betrokken deel van het netwerk te verbeteren. Dergelijke prikkels kunnen bestaan in kortingen op of verhogingen van de spoortoegangsheffingen naargelang van de mogelijke kostenbesparingen of inkomstenverhogingen voor de spoorwegonderneming of infrastructuurbeheerder als gevolg van de samenwerking in kwestie. Een dergelijke samenwerking dient gericht te zijn op doeltreffender beheer van storingen, onderhoudswerkzaamheden of overbelaste infrastructuur, of van een lijn of een deel van het netwerk waar gemakkelijk vertragingen optreden, of op verbetering van de veiligheid. De samenwerking duurt maximaal vijf jaar en is verlengbaar. De infrastructuurbeheerder stelt de in artikel 55 bedoelde toezichthoudende instantie in kennis van de beoogde samenwerking. De toezichthoudende instantie verleent voorafgaande toestemming voor de samenwerkingsovereenkomst en verzoekt om wijziging ervan of verwerpt deze indien niet aan voornoemde voorwaarden wordt voldaan. Zij kan tevens op enig ander moment tijdens de looptijd van de overeenkomst wijziging van de overeenkomst eisen. De infrastructuurbeheerder stelt het in artikel 7 quinquies bedoelde coördinatiecomité in kennis van de samenwerkingsovereenkomst. Dit lid is niet van toepassing op de samenwerking die krachtens de artikelen 7 bis en 7 ter is toegestaan tussen de infrastructuurbeheerder en spoorwegondernemingen die deel uitmaken van dezelfde verticaal geïntegreerde onderneming.". [Am. 120] 3. Artikel 7 wordt vervangen door:" "Artikel 7 Institutionele scheiding van de infrastructuurbeheerder 1. De lidstaten zien erop toe dat de infrastructuurbeheerder zelf alle in artikel 3, lid 2, bedoelde functies uitoefent en onafhankelijk is van elke spoorwegonderneming. Indien bepaalde onderdelen van de spoorweginfrastructuur als gedefinieerd in bijlage I op de datum van inwerkintreding van deze richtlijn eigendom zijn van en beheerd worden door andere ondernemingen dan de infrastructuurbeheerder, kunnen de lidstaten besluiten dat die regelingen moeten blijven bestaan, op voorwaarde dat die ondernemingen juridisch gescheiden en onafhankelijk zijn van elke spoorwegonderneming. [Am. 121] Om de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder te waarborgen dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat infrastructuurbeheerders zijn georganiseerd als een juridisch van elke spoorwegonderneming gescheiden entiteit. 2. De lidstaten waarborgen dat het eenzelfde natuurlijke of rechtspersoon niet wordt toegestaan: a) op directe of indirecte wijze tegelijk zeggenschap als bedoeld in Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad* uit te oefenen over of een financiële belangen te hebben in of rechten uit te oefenen over een spoorwegonderneming en een infrastructuurbeheerder; b) de leden te benoemen van de raad van toezicht, raad van bestuur of de instanties die een infrastructuurbeheerder juridisch vertegenwoordigen en tegelijk directe of indirecte zeggenschap uit te oefenen, financiële belangen te hebben in of rechten te hebben over een spoorwegonderneming; c) deel uit te maken van de raad van toezicht, de raad van bestuur of instanties die juridische handelingen stellen namens een onderneming waartoe zowel een spoorwegonderneming als een infrastructuurbeheerder behoren; d) de spoorinfrastructuur te beheren of deel uit te maken van het management van de infrastructuurbeheerder en tegelijk directe of indirecte zeggenschap uit te oefenen, financiële belangen te hebben in of rechten uit te oefenen over een spoorwegonderneming, of een spoorwegonderneming te beheren of mee te werken aan het beheer daarvan en tegelijk directe of indirecte zeggenschap uit te oefenen, belangen te hebben in of rechten uit te oefenen over een infrastructuurbeheerder. 3. Wanneer de in lid 2 bedoelde persoon een lidstaat of een andere overheidsinstantie is, worden twee afzonderlijke en juridisch gescheiden overheidsinstanties die controle of andere in lid 2 genoemde rechten uitoefenen over enerzijds een infrastructuurbeheerder en anderzijds een spoorwegonderneming voor de toepassing van dit artikel geacht niet dezelfde persoon of personen te zijn. 4. Indien er geen belangenconflict ontstaat en de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie wordt gewaarborgd, mag de infrastructuurbeheerder specifieke werkzaamheden voor de ontwikkeling, vernieuwing of het onderhoud van het net, waarover hij de beslissingsbevoegdheid blijft bezitten, laten uitvoeren door spoorwegondernemingen of andere instanties die onder toezicht van de infrastructuurbeheerder handelen. 4 bis. Op voorwaarde dat de bepalingen ten aanzien van de institutionele scheiding van de infrastructuurbeheerder overeenkomstig lid 1 t/m 3 worden geëerbiedigd, inhoudende dat er geen belangenconflict optreedt en dat de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie wordt gewaarborgd, mogen de lidstaten de infrastructuurbeheerder toestemming geven om op transparante, niet-exclusieve en niet-discriminerende wijze met een of meerdere gegadigden samenwerkingsovereenkomsten aan te gaan inzake een specifieke lijn of lokaal of regionaal deel van het netwerk, en wel op dusdanige wijze dat dergelijke gegadigden een prikkel voelen om de doeltreffendheid van hun samenwerking met betrekking tot het gegeven deel van het netwerk te verbeteren. Dergelijke prikkels bestaan uit kortingen op de spoortoegangsheffingen ter hoogte van de mogelijke kostenbesparingen voor de infrastructuurbeheerder voortvloeiende uit de samenwerking in kwestie. Een dergelijke samenwerking dient gericht te zijn op doeltreffender beheer van storingen, onderhoudswerkzaamheden of overbelaste infrastructuur, of van een lijn of een deel van het netwerk waar gemakkelijk vertragingen optreden, of anderszins op verbetering van de veiligheid. De duur van de samenwerking bedraagt maximaal vijf jaar en is verlengbaar. De infrastructuurbeheerder stelt de in artikel 55 bedoelde toezichthoudende instantie in kennis van de beoogde samenwerking. Er is voorafgaande toestemming nodig van deze toezichthoudende instantie, die ingeval niet aan voornoemde voorwaarden voldaan wordt wijzigingen aan de samenwerkingsovereenkomst kan vereisen of de overeenkomst kan afkeuren. De toezichthoudende instantie kan tevens op enig ander moment van de looptijd van de overeenkomst wijziging daarvan vereisen. De infrastructuurbeheerder stelt het in artikel 7 quinquies bedoelde coördinatiecomité in kennis van de beoogde samenwerking. [Am. 56] 5. Indien de infrastructuurbeheerder op het ogenblik waarop deze richtlijn in werking treedt deel uitmaakt van een verticaal geïntegreerde onderneming, kunnen de lidstaten besluiten de leden 2, 3 en 4 van dit artikel niet toe te passen. In dat geval waarborgen de betrokken lidstaten dat de infrastructuurbeheerder alle in artikel 3, punt 2, bedoelde functies uitoefent en dat zijn besluitvorming en organisatie van de infrastructuurbeheerder volledig onafhankelijk zijn van alle spoorwegondernemingen overeenkomstig de in de artikelen 7 bis , en 7 ter en 7 quater vastgestelde vermelde eisen. ______________________________ * Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de "EG-concentratieverordening") (PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.)" [Am. 122] 4. De volgende artikelen worden ingevoegd:" "Artikel 7 bis Reële onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder binnen een verticaal geïntegreerde onderneming: 1. De lidstaten waarborgen dat de infrastructuurbeheerder als instantie juridisch is gescheiden van elke spoorwegonderneming of holding die zeggenschap uitoefent over dergelijke ondernemingen en van alle andere juridische entiteiten van verticaal geïntegreerde ondernemingen. 2. Juridische entiteiten van verticaal geïntegreerde ondernemingen die actief zijn op de spoorvervoersmarkt mogen direct, noch indirect , noch via dochterondernemingen, aandelen bezitten in de infrastructuurbeheerder. De infrastructuurbeheerder mag niet direct , noch indirect , noch via dochterondernemingen, aandelen bezitten in juridische entiteiten die deel uitmaken van een verticaal geïntegreerde onderneming die activiteiten uitoefent op de spoorvervoersmarkt. Deze bepaling belet echter niet dat er verticaal geïntegreerde ondernemingen bestaan waarin een of meer spoorwegondernemingen geheel of gedeeltelijk in het bezit zijn van dezelfde onderneming als een infrastructuurbeheerder (holding). 3. De inkomsten van de infrastructuurbeheerder mogen niet worden gebruikt om andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming te financieren en moeten uitsluitend worden aangewend om de activiteiten van de infrastructuurbeheerder zelf te financieren en . Het betalen van dividenden te betalen aan de uiteindelijke eigenaar van de verticaal geïntegreerde onderneming is mogelijk . Dergelijke dividendbetalingen door de infrastructuurbeheerder mag geen leningen verstrekken aan andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming en andere juridische entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming mogen evenmin leningen verstrekken aan de infrastructuurbeheerder worden bestemd voor investeringen in de vernieuwing van de geëxploiteerde infrastructuur en beletten de infrastructuurbeheerder niet reserves aan te leggen om zijn winsten en verliezen over de bedrijfscyclus te beheren . Deze bepalingen zijn niet van toepassing op betalingen aan particuliere beleggers ingeval van publiek-private partnerschappen. De infrastructuurbeheerder mag alleen leningen verstrekken aan zijn eigen dochterondernemingen. Binnen de verticaal geïntegreerde onderneming mogen leningen aan de infrastructuurbeheerder alleen door de holding worden verstrekt en daarop wordt toezicht gehouden door de in artikel 55 bedoelde toezichthoudende instantie. De holding toont ten genoege van de toezichthoudende instantie aan dat de lening tegen marktvoorwaarden wordt verleend en dat zij voldoet aan artikel 6. Andere juridische entiteiten leveren aan de infrastructuurbeheerder uitsluitend diensten tegen marktprijs en op basis van contracten. De schulden van de infrastructuurbeheerder worden duidelijk gescheiden van de schulden van andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming en die schulden worden afzonderlijk beheerd . Bij het beheer van de rekeningen van de infrastructuurbeheerder en de andere juridische entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming wordt de naleving van deze bepalingen gewaarborgd en wordt het mogelijk gemaakt de geldstromen van de infrastructuurbeheerder en de andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming van elkaar te scheiden . 4. Onverminderd artikel 8, lid 4, zoekt de infrastructuurbeheerder zelfstandig middelen op de kapitaalmarkt en niet via de andere juridische entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming. Andere juridische entiteiten van de verticaal geïntegreerde ondernemingen worden niet via de infrastructuurbeheerder gefinancierd. [Am. 123] 5. De infrastructuurbeheerder houdt gedetailleerde gegevens bij over alle commerciële en financiële transacties met de andere juridische entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming en deelt die gegevens overeenkomstig artikel 56, lid 12, op verzoek mee aan de toezichthoudende instantie. Artikel 7 ter Reële onafhankelijkheid van het personeel en het management van de infrastructuurbeheerder binnen een verticaal geïntegreerde onderneming: 1. Onverminderd de besluiten van de toezichthoudende instantie op grond van artikel 56, moet heeft de infrastructuurbeheerder alle in artikel 3, lid 2, bedoelde functies volledig onafhankelijk van de andere juridische entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming kunnen uitoefenen , reële beslissingsbevoegdheden met betrekking tot de toewijzing van de treinpaden en de infrastructuurheffingen . De algemene managementstructuur en de ondernemingsstatuten van de infrastructuurbeheerder waarborgen dat geen enkele andere juridische entiteit binnen de verticaal geïntegreerde onderneming op directe, noch indirecte wijze het beleid van de infrastructuurbeheerder met betrekking tot deze functies de toewijzing van de treinpaden en de infrastructuurheffingen bepaalt. De leden van de raden van toezicht en bestuur van de infrastructuurbeheerder en de managers die rechtstreeks aan hen rapporteren, handelen volgens deze beginselen. 2. De leden van de raad van bestuur en de leidinggevende personeelsleden van de infrastructuurbeheerder mogen geen deel uitmaken van de raden van toezicht of bestuur van of een leidinggevende functie uitoefenen bij andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming. De leden van de raden van toezicht of bestuur en de leidinggevende personeelsleden van de andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming mogen geen deel uitmaken van de raad van bestuur van of een leidinggevende functie uitoefenen bij de infrastructuurbeheerder. 3. De raad van toezicht van de infrastructuurbeheerder is samengesteld uit vertegenwoordigers van de uiteindelijke eigenaars van de verticaal geïntegreerde onderneming. De raad van toezicht kan het in artikel 7 quinquies bedoelde coördinatiecomité om advies vragen over de aspecten waarvoor hij bevoegd is. Besluiten met betrekking tot de aanstelling en vernieuwing, arbeidsomstandigheden, met inbegrip van de bezoldiging, en de beëindiging van het mandaat van de leden van de raad van bestuur van de infrastructuurbeheerder worden genomen door de raad van toezicht. De identiteit en de voorwaarden inzake het mandaat, de duur en de beëindiging van het mandaat van de personen die door de raad van toezicht worden belast met de aanstelling of verlenging van het mandaat van de leden van de raad van bestuur van de infrastructuurbeheerder en de motivering van elk voorstel van besluit om een dergelijke mandaat te beëindigen, moeten aan de in artikel 55 bedoelde toezichthoudende instantie worden meegedeeld. Die voorwaarden en de in dit lid bedoelde besluiten zijn slechts bindend nadat de toezichthoudende instantie ze uitdrukkelijk heeft goedgekeurd. De regelgevende instantie kan bezwaar maken tegen dergelijke besluiten wanneer er twijfels bestaan over de professionele onafhankelijkheid van een aangesteld lid van de raad van bestuur of bij een vroegtijdige beëindiging van het mandaat van een lid van de raad van bestuur van de infrastructuurbeheerder. De leden van de raad van bestuur die bezwaar wensen te maken tegen de vroegtijdige beëindiging van hun mandaat krijgen de mogelijkheid beroep aan te tekenen bij de toezichthoudende instantie. 4. Binnen een periode van drie jaar na hun vertrek bij de infrastructuurbeheerder mogen leden van de raad van toezicht of de raad van bestuur van de infrastructuurbeheerder of personen die bij de infrastructuurbeheerder een leidinggevende functie uitoefenen, geen leidinggevende functie uitoefenen bij andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming. Binnen een periode van drie jaar na hun vertrek bij andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming, mogen leden van de raad van toezicht, raad van bestuur of leidinggevenden van dergelijke entiteiten geen leidinggevende functie uitoefenen bij de infrastructuurbeheerder. 5. De infrastructuurbeheerder heeft eigen leidinggevend personeel . en is in andere gebouwen gevestigd dan de andere juridische entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming. De toegang tot de informaticasystemen wordt beveiligd om de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder te waarborgen. In de interne reglementen of personeelscontracten moet duidelijk worden bepaald dat de contacten met Gevoelige informatie waarover de infrastructuurbeheerder beschikt, wordt naar behoren beschermd en wordt niet aan andere entiteiten doorgegeven. De infrastructuurbeheerder mag zijn personeel in gebouwen die door de andere juridische entiteiten binnen verticaal geïntegreerde ondernemingen worden beperkt tot de officiële communicatie in verband met de uitoefening van de functies van de infrastructuurbeheerder die hij ook vervult voor spoorwegondernemingen die niet tot de verticaal geïntegreerde onderneming behoren. Andere overdrachten van personeel dan de onder c) bedoelde overdrachten tussen de infrastructuurbeheerder en andere juridische entiteiten binnen een verticaal geïntegreerde onderneming zijn slechts toegestaan wanneer kan worden gewaarborgd dat geen gevoelige informatie tussen die entiteiten wordt doorgegeven gebruikt, sociale diensten aanbieden, zoals diensten die in scholen, crèches, sportcentra en restaurants worden geleverd. De infrastructuurbeheerder mag met andere entiteiten van de verticaal geïntegreerde onderneming samenwerken wat de ontwikkeling van hun informatiesystemen betreft. Met het oog op de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder worden de regelingen voor de tenuitvoerlegging van dit lid door de toezichthoudende instantie goedgekeurd of op verzoek van de toezichthoudende instantie gewijzigd. De toezichthoudende instantie kan de geïntegreerde onderneming gelasten haar alle nodige informatie te verschaffen. 6. De infrastructuurbeheerder beschikt over de nodige organisatorische capaciteit om maatregelen te treffen om al zijn functies onafhankelijk van de andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming uit te voeren en mag deze functies of daaraan gekoppelde activiteiten niet aan deze juridische entiteiten delegeren . Mits er geen belangenconflict, marktverstoring of discriminatie ontstaat en de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie wordt gewaarborgd, mag de infrastructuurbeheerder specifieke werkzaamheden voor de ontwikkeling, de vernieuwing of het onderhoud van het net, waarover hij de beslissingsbevoegdheid blijft bezitten, laten uitvoeren door spoorwegondernemingen of andere instanties die onder toezicht van de infrastructuurbeheerder handelen. 7. Leden van de raden van toezicht of bestuur van de infrastructuurbeheerder en personen die bij de infrastructuurbeheerder een leidinggevende functie uitoefenen, mogen geen belangen hebben in of directe of indirecte financiële voordelen ontvangen van andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming. Prestatiegebonden elementen van hun salaris mogen uitsluitend worden bepaald door de resultaten van de infrastructuurbeheerder en niet worden gekoppeld aan de bedrijfsresultaten van andere juridische entiteiten binnen de verticaal geïntegreerde onderneming of een andere entiteit waarover zij zeggenschap uitoefent. [Am. 124/rev] Artikel 7 quater Procedure om de naleving te controleren 1. Op verzoek van een lidstaat of op eigen initiatief besluit de Commissie of infrastructuurbeheerders die deel uitmaken van een verticaal geïntegreerde onderneming voldoen aan de eisen van de artikelen 7 bis en 7 ter en of de naleving van die eisen toereikend is om te waarborgen dat alle spoorwegondernemingen gelijke concurrentievoorwaarden genieten en er geen sprake is van concurrentieverstoringen. 2. De Commissie heeft het recht de lidstaat waar de verticaal geïntegreerde onderneming is gevestigd te verzoeken haar binnen een redelijke termijn alle noodzakelijke informatie mee te delen. Zij raadpleegt de betrokken toezichthoudende instantie of instanties en, zo nodig, het in artikel 57 bedoelde netwerk van toezichthoudende instanties. 3. De lidstaten kunnen beperkingen opleggen aan het recht op vrije toegang als bedoeld in artikel 10 van spoorwegondernemingen die deel uitmaken van een verticaal geïntegreerde onderneming wanneer de Commissie de lidstaten meedeelt dat geen verzoek is ingediend overeenkomstig lid 1, in afwachting van de behandeling van dat verzoek door de Commissie of indien de Commissie overeenkomstig de in artikel 62, lid 2, bedoelde procedure besluit dat: a) geen bevredigend antwoord is gegeven op de verzoeken om informatie die de Commissie overeenkomstig lid 2 heeft geformuleerd; of b) de betrokken infrastructuurbeheerder niet voldoet aan de eisen van de artikelen 7 bis en 7 ter; of c) de toepassing van de eisen van de artikelen 7 bis en 7 ter niet volstaat om te waarborgen dat alle spoorwegondernemingen gelijke concurrentievoorwaarden genieten en er in de lidstaat waar de betrokken infrastructuurbeheerder is gevestigd geen sprake is van concurrentieverstoringen. De Commissie neemt binnen een redelijke termijn een beslissing. 4. De betrokken lidstaat kan de Commissie verzoeken haar in lid 3 bedoelde besluit in te trekken overeenkomstig de procedure als bedoeld in artikel 62, lid 2, indien hij tot tevredenheid van de Commissie aantoont dat de reden die aan de basis lag van dat besluit niet langer bestaat. De Commissie neemt binnen een redelijke termijn een beslissing over dat verzoek. 5. Onverminderd de leden 1 tot en met 4 wordt op de permanente naleving van de eisen van de artikelen 7 bis en 7 ter toegezien door de in artikel 55 bedoelde toezichthoudende instantie. Elke aanvrager kan beroep aantekenen bij de toezichthoudende instantie indien hij van oordeel is dat niet aan deze eisen is voldaan. Na een dergelijk beroep bepaalt de toezichthoudende instantie binnen de in artikel 56, lid 9, vastgestelde termijnen welke maatregelen eventueel moeten worden genomen om het probleem op te lossen. [Ams. 101 en 125/rev] Artikel 7 quater Coördinatiecomité 1. De lidstaten zien erop toe dat infrastructuurbeheerders voor elk netwerk een coördinatiecomité oprichten en organiseren. Minstens De volgende partijen kunnen lid worden van dit comité: de infrastructuurbeheerder, bekende aanvragers als bedoeld in artikel 8, lid 3, en, op hun verzoek, potentiële aanvragers, de representatieve organisaties van spoorwegondernemingen, vertegenwoordigers van de gebruikers van goederen- en passagiersvervoerdiensten en, indien van toepassing, regionale en lokale autoriteiten , met inbegrip van de bevoegde autoriteiten . Vertegenwoordigers van de lidstaat en de toezichthoudende instantie worden als waarnemers uitgenodigd op de vergaderingen van het coördinatiecomité. [Am. 59] 2. Het coördinatiecomité dient aan de infrastructuurbeheerder en eventueel aan de lidstaat voorstellen of adviezen te formuleren inzake: a) de behoeften van de aanvragers inzake het onderhoud en de ontwikkeling van de infrastructuurcapaciteit; b) de inhoud van de in de beheersovereenkomsten als bedoeld in artikel 30 opgenomen gebruikersgerichte prestatiedoelstellingen en van de in artikel 30, lid 1, bedoelde prikkels en de toepassing daarvan; c) de inhoud en toepassing van de in artikel 27 bedoelde netverklaring; d) het heffingskader en de heffingsvoorschriften die door de lidstaat zijn vastgesteld en de door de infrastructuurbeheerder overeenkomstig artikel 29 vastgestelde heffingsregeling en het niveau en de structuur van de infrastructuurheffingen; e) de procedure voor de toewijzing van infrastructuurcapaciteit, met inbegrip van prioriteitsregels voor de toewijzing van capaciteit aan de verschillende categorieën infrastructuurgebruikers; de beginselen voor de coördinatie in geval van strijdige verzoeken tot exploitatie van een spoorwegdienst vallen onder artikel 46, lid 4; [Am. 60] f) intermodaliteitsaspecten; g) andere aspecten betreffende de voorwaarden voor de toegang tot en het gebruik van de infrastructuur en de kwaliteit van de dienstverlening van de infrastructuurbeheerder. g bis) kwesties die gebruikers van goederen- en passagiersvervoerdiensten betreffen, waaronder de kwaliteit van de dienstverlening, de infrastructuurheffingen en de hoogte en de transparantie van de prijzen van de spoorvervoersdiensten. [Am. 61] Om zijn taken te kunnen uitvoeren, krijgt het coördinatiecomité , met inachtneming van de vertrouwelijkheid van commerciële gegevens, de de bevoegdheid de infrastructuurbeheerder om relevante informatie te verzoeken over de punten a) tot en met g bis ). [Am. 62] 3. Het coördinatiecomité stelt een huishoudelijk reglement vast betreffende met name de frequentie van zijn vergaderingen, die minstens elk kwartaal plaatsvinden, en de deelname aan die vergaderingen. In het huishoudelijk reglement wordt onder meer vastgesteld dat regelmatig, en ten minste eenmaal per jaar, overleg wordt gepleegd met de gebruikers van goederen- en passagiersvervoerdiensten per spoor en met de vertegenwoordigers van de werknemers in de spoorwegsector. Elk jaar wordt een verslag over de besprekingen binnen het coördinatiecomité, met opgave van de verschillende in het comité ingenomen standpunten, ingediend bij de infrastructuurbeheerder, de lidstaat, de betrokken toezichthoudende instantie , de gebruikers van goederen- en passagiersvervoerdiensten per spoor, de vertegenwoordigers van de betrokken werknemers in de spoorwegsector en de Commissie. [Am. 63] Artikel 7 quinquies Europees netwerk van infrastructuurbeheerders 1. De lidstaten zien erop toe dat infrastructuurbeheerders deelnemen aan en samenwerken binnen een netwerk om de spoorinfrastructuur van de Unie te ontwikkelen, en met name om : i) de tijdige en efficiënte realisatie van het trans-Europees vervoersnetwerk te verzekeren, met inbegrip van de kernnetwerkcorridors, de bij Verordening (EU) nr. 913/2010 van het Europees Parlement en de Raad* vastgestelde goederencorridors en het bij Besluit 2012/88/EU van de Commissie** vastgestelde plan voor de invoering van het Europees systeem voor het beheer van het spoorverkeer (ERTMS), en ii) efficiënte en doelmatige grensoverschrijdende passagiersdiensten in de Unie te bevorderen, onder andere door grensoverschrijdende samenwerking om knelpunten te verhelpen. 1 bis. In het kader van het netwerk worden tevens gemeenschappelijke kaderbeginselen inzake heffingen ontwikkeld voor gevallen waarin een grensoverschrijdende passagiersdienst op meer dan één net wordt verricht als bedoeld in artikel 37, en inzake de toewijzing van infrastructuurcapaciteit als bedoeld in artikel 40. Het netwerk van toezichthoudende instanties als bedoeld in artikel 57 brengt advies uit over die gemeenschappelijke beginselen. [Am. 64] De Commissie wordt lid van dat netwerk. Zij coördineert en ondersteunt de werkzaamheden van het netwerk en doet zo nodig aanbevelingen aan het netwerk. Zij waarborgt dat de betrokken infrastructuurbeheerders actief samenwerken. 2. Het netwerk neemt deel aan het markttoezicht als bedoeld in artikel 15 en benchmarkt de efficiency en de doeltreffendheid van de infrastructuurbeheerders aan hand van gemeenschappelijke indicatoren en kwaliteitscriteria, zoals de betrouwbaarheid, capaciteit, beschikbaarheid, stiptheid en veiligheid van hun netwerken, kwaliteit en benutting van de activa, onderhoud, vernieuwing, verbetering, investeringen en financiële efficiency en transparantie van het heffingskader en de heffingsregels . [Am. 65] 3. De Commissie kan treft, rekening houdend met het standpunt van het netwerk, maatregelen nemen om tot vaststelling van de gemeenschappelijke beginselen en praktijken van het netwerk te bepalen , met name om de coherentie van de benchmarking te verzekeren en de procedures te bepalen voor de samenwerking binnen het netwerk. Deze maatregelen worden vastgesteld door middel van een uitvoeringshandeling gedelegeerde handeling overeenkomstig de procedure van artikel 62, lid 3 60 . ________________________ * Verordening (EU) nr. 913/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2010 inzake het Europese spoorwegnet voor concurrerend goederenvervoer (PB L 276 van 20.10.2010, blz. 22.) ** 2012/88/EU: Besluit van de Commissie van 25 januari 2012 betreffende de technische specificatie inzake interoperabiliteit van de subsystemen besturing en seingeving van het trans-Europese spoorwegsysteem (Kennisgeving geschied onder nummer C(2012) 172) (PB L 51 van 23.2.2012, blz. 51.)" [Am. 66] 5. Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd: (a) lid 2 wordt vervangen door:" "2. Spoorwegondernemingen krijgen onder billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden het recht op toegang tot de spoorinfrastructuur in alle lidstaten met het oog op de exploitatie van alle soorten passagiersvervoer per spoor. Spoorwegondernemingen mogen in alle stations passagiers laten in- en uitstappen. Dat recht omvat de toegang tot infrastructuur die dienstvoorzieningen met het net verbindt als bedoeld in bijlage II, punt 2."; a bis) het volgende lid wordt ingevoegd: " "2 bis. Een lidstaat is niet verplicht het recht op toegang tot infrastructuur met het oog op de exploitatie van diensten te verlenen aan een spoorwegonderneming als de zeggenschap over die onderneming direct of indirect berust bij een persoon of personen uit een derde land of derde landen waar ondernemingen uit de Unie niet dezelfde rechten op toegang tot infrastructuur en dienstenvoorzieningen genieten tegen voorwaarden die overeenkomen met die van deze richtlijn. Met het oog op de toepassing van dit lid berust de zeggenschap op rechten, overeenkomsten of andere middelen die, afzonderlijk of gezamenlijk, met inachtneming van alle feitelijke en juridische omstandigheden, het mogelijk maken een beslissende invloed uit te oefenen op de activiteiten van een onderneming, en met name: a) eigendoms- of gebruiksrechten op alle vermogensbestanddelen van de betrokken onderneming of delen daarvan; b) rechten of overeenkomsten waardoor een beslissende invloed kan worden uitgeoefend op de samenstelling, het stemgedrag of de besluiten van de organen van een onderneming."; [Am. 67] (b) de leden 3 en 4 worden geschrapt. 6. Artikel 11 wordt als volgt gewijzigd: (a) lid 1 wordt vervangen door:" "1. De lidstaten kunnen het in artikel 10, lid 2, bedoelde toegangsrecht beperken tot passagiersvervoer tussen een vertrekpunt en een bepaalde bestemming wanneer voor dezelfde route of een alternatieve route één of meer openbaredienstcontracten zijn gesloten en de uitoefening van het toegangsrecht het economisch evenwicht van de betrokken openbaredienstcontract(en) in gevaar zou brengen. Het toegangsrecht van hogesnelheidspassagiersvervoer mag niet worden beperkt overeenkomstig artikel 10, lid 2. De bevoegde instanties en de infrastructuurbeheerders stellen alle belanghebbende partijen vooraf in kennis van capaciteitsverzoeken overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1370/2007* van het Europees Parlement en de Raad* die strijdig zouden kunnen zijn met de toegangsrechten overeenkomstig artikel 10 van deze richtlijn. Alle passagiersdiensten die niet in het kader van een openbaredienstcontract worden verricht, worden aangeduid als vrij toegankelijke diensten. Indien een bevoegde instantie een nieuw openbaredienstcontract sluit of de omvang van een bestaand openbaredienstcontract uitbreidt, zodat meer infrastructuurcapaciteit benodigd is, mogen de toegangsrechten van de ondernemingen die bestaande vrij toegankelijke diensten verrichten en waarvoor die beslissing mogelijk gevolgen heeft, niet worden beperkt. ________________________________ * Verordening (EG) nr. 1370/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende het openbaar personenvervoer per spoor en over de weg en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1191/69 van de Raad en Verordening (EEG) nr. 1107/70 van de Raad (PB L 315 van 3.12.2007, blz. 1)."; [Am. 68] (b) Lid 2, eerste alinea, wordt vervangen door:" "Om te bepalen of het economisch evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang komt, wordt door de toezichthoudende instantie(s) als bedoeld in artikel 55 een objectieve economische analyse gemaakt en een besluit genomen op basis van vooraf bepaalde criteria. Zij formuleren Deze criteria omvatten onder meer het effect van de uitoefening van het toegangsrecht op de rendabiliteit van diensten die onder het openbaredienstcontract vallen, met inbegrip van de resulterende effecten op de nettokosten voor de bevoegde instantie die het contract gegund heeft, alsmede op de vervoersvraag, de tarieven, de tariefvoorwaarden, de plaats en het aantal stops en de dienstregeling en frequentie van de voorgestelde nieuwe dienst, zoals vastgesteld door de in artikel 5 bedoelde toezichthoudende instantie overeenkomstig de in lid 4 van dit artikel bedoelde maatregelen. Bij de analyse wordt beoordeeld of een nieuwe vrij toegankelijke dienst de economische haalbaarheid van de diensten krachtens het openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen. Het economisch evenwicht van het openbaredienstcontract wordt geacht niet in het geding te zijn indien de toezichthoudende instantie voorziet dat de toekomstige nieuwe dienst de spoorwegsector eerder nieuwe inkomsten zal opleveren dan deze elders binnen de sector weg te halen, alsook dat de eventuele inkomstenderving voor de dienstverlening krachtens de openbaredienstcontract(en) niet aanzienlijk zal zijn. De lidstaten zijn bevoegd om, overeenkomstig deze analyse en het besluit van de betreffende toezichthoudende instantie, het toegangsrecht voor de beoogde passagiersvervoersdienst goed te keuren, te wijzigen of te weigeren."; (c) de volgende leden worden ingevoegd: " "2 bis. Indien een openbaredienstcontract middels een openbare aanbesteding overeenkomstig het EU-recht wordt gegund, kunnen de lidstaten overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1370/2007 het in artikel 10, lid 2, van deze richtlijn bedoelde toegangsrecht tussen een plaats van vertrek en aankomst die onder dat openbaredienstcontract vallen, voor de duur van dat openbaredienstcontract beperken. De informatie dat het recht op toegang beperkt is, wordt bekendgemaakt bij afkondiging van de openbare aanbesteding van dat contract. Het toegangrecht van een extra nieuwe dienst in de zin van artikel 10, lid 2, die volgens de toezichthoudende instantie eerder nieuwe inkomsten zal opleveren dan deze elders binnen de sector weg te halen, en waarvan de eventuele resulterende inkomstenderving voor de dienstverlening krachtens de openbaredienstcontract(en) niet aanzienlijk zal zijn, mag niet worden beperkt. De in dit lid bedoelde beperkingen houden geen beperking in van het recht om in het even welk station op het internationale traject passagiers te laten instappen en hen in een ander station te laten uitstappen, ook indien die stations in dezelfde lidstaat liggen. 2 ter. De toezichthoudende instantie(s) die de in de leden 2 en 2 bis bedoelde analyses verricht(en), formuleert (formuleren) haar (hun) hun oordeel na de indiening van een verzoek door één van de volgende partijen binnen een maand na de ontvangst van de bekendmaking van een geplande passagiersvervoersdienst als bedoeld in artikel 38, lid 4: a) de bevoegde instantie of instanties die het openbaredienstcontract heeft of hebben gegund, b) iedere andere belanghebbende bevoegde instantie die het recht heeft de toegang uit hoofde van dit artikel te beperken, c) de infrastructuurbeheerder; d) de spoorwegonderneming die het openbaredienstcontract uitvoert; d bis) de spoorwegonderneming die capaciteit heeft aangevraagd overeenkomstig artikel 38, lid 4."; [Ams. 69 en 114] (d) lid 3 wordt de leden 3 en 4 worden vervangen door:" "3. De toezichthoudende instantie motiveert haar besluit en vermeldt de voorwaarden waaronder de volgende instanties binnen één maand na de kennisgeving daarvan om een herziening van dat besluit kunnen verzoeken: a) de betrokken bevoegde instantie of instanties; b) de infrastructuurbeheerder; c) de spoorwegonderneming die het openbaredienstcontract uitvoert; of d) de spoorwegonderneming die toegang wenst. " Wanneer Indien de toezichthoudende instantie overeenkomstig lid 2 besluit dat het economisch evenwicht van een openbaredienstcontract door de geplande passagiersvervoersdienst als bedoeld in artikel 38, lid 4, zou worden bedreigd, vermeldt zij mogelijke aanpassingen van de dienst waarmee wordt tegemoet gekomen aan de voorwaarden van artikel 10, lid 2, om vrije toegang te verlenen. 4. De Commissie stelt, op basis van de ervaring van toezichthoudende instanties, bevoegde autoriteiten en spoorwegondernemingen en op basis van de werkzaamheden van het in artikel 57, lid 1, bedoelde netwerk, uiterlijk 16 december 2016 maatregelen vast, waarin de voor de toepassing van de leden 1, 2 en 3 van dit artikel te volgen procedure en criteria nader worden bepaald. Die uitvoeringshandelingen gedelegeerde handelingen worden volgens de in artikel 62, lid 3, 60 bedoelde onderzoeksprocedure procedure vastgesteld."; [Am. 70] (e) lid 5 wordt geschrapt. 7. Het volgende artikel 13 bis wordt ingevoegd:" "Artikel 13 bis Gemeenschappelijke informatie- en geïntegreerde ticketsystemen [Am. 71] 1. Onverminderd Verordening (EG) nr. 1371/2007 (12) en Richtlijn 2010/40/EU (13) , Alle dienstregelinggegevens worden geacht openbare gegevens te zijn en worden dienovereenkomstig beschikbaar gemaakt . Onverminderd Verordening (EG) nr. 1371/2007 en Richtlijn 2010/40/EU verplichten de lidstaten alle spoorwegactoren, zoals spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en ticketverkopers, om uiterlijk vanaf 12 december 2019 een interoperabel doorgaande-ticket- en informatiesysteem gebruiken dat beantwoordt aan de doelstelling om alle passagiers toegang te geven tot alle gegevens die zij nodig hebben om binnen de Unie een reis te plannen en hun tickets te reserveren en te kopen. De lidstaten verplichten spoorwegondernemingen om samen te werken aan de totstandbrenging tegen 12 december 2019 van een gemeenschappelijk reisinformatie- en ticketsysteem met het oog op het aanbieden van tickets, doorgaande tickets en boekingen voor alle openbaarvervoersdiensten per spoor die worden verricht uit hoofde van een openbaredienstcontract overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1370/2007, of geven de bevoegde autoriteiten de bevoegdheid om een dergelijk systeem te ontwikkelen. Het systeem mag geen marktverstoring of discriminatie tussen spoorwegondernemingen teweegbrengen. Het wordt beheerd door een publieke of particuliere juridische entiteit of door een samenwerkingsverband van alle spoorwegondernemingen die passagiersdiensten exploiteren. Spoorwegondernemingen die commerciële openbaarvervoersdiensten exploiteren, krijgen niet-discriminerende toegang tot het systeem met het oog op informatieverstrekking over en ticketverkoop voor openbaar vervoer per spoor als aanvulling op hun eigen diensten. Elk systeem wordt op dergelijke wijze ontworpen dat het interoperabel is overeenkomstig Richtlijn 2008/57/EG en de technische basisspecificaties voor telematicatoepassingen. Het past die technische vereisten toe om met name te zorgen voor consequente heffingen en verrekening, de vertrouwelijkheid van commerciële informatie, de bescherming van persoonsgegevens en de naleving van de mededingingsregels. Systemen of toepassingen die passagiers extra diensten bieden, zijn interoperabel met die technische specificaties. De lidstaten dragen er zorg voor dat de voornaamste technische basisspecificaties voor telematicatoepassingen vrij en zonder discriminatie toegankelijk zijn. Bij commerciële overeenkomsten tussen deelnemers worden de mededingingsregels in acht genomen. Deze kosten van een dergelijk systeem worden op billijke wijze verdeeld tussen de deelnemers, naar gelang van hun respectieve bijdragen. De toezichthoudende instantie zorgt ervoor dat dergelijke doorgaande-ticketsystemen geen marktverstoring of discriminatie tussen spoorwegondernemingen teweegbrengen. kunnen de De lidstaten kunnen spoorwegondernemingen die binnenlandse passagiersdiensten exploiteren en andersoortige passagiersvervoerders tevens ertoe verplichten aan te sluiten bij een gemeenschappelijk , interoperabel systeem voor informatieverstrekking reisinformatieverstrekking en geïntegreerde ticketting met het oog op het aanbieden van doorgaande tickets en boekingen of kunnen zij bevoegde de desbetreffende instanties de opdracht geven een dergelijk systeem op te zetten. Indien een dergelijk systeem wordt opgezet, zien de lidstaten erop toe dat het geen marktverstoring of discriminatie tussen spoorwegondernemingen en andere exploitanten van passagiersvervoer teweegbrengt en dat het wordt beheerd door een publieke of particuliere juridische entiteit of door een samenwerkingsverband van alle spoorwegondernemingen ondernemingen die passagiersdiensten exploiteren. [Am. 72] 2. De lidstaten verplichten spoorwegondernemingen die passagiersdiensten exploiteren om stellen, ook voor grote routes in de Unie, nationale noodplannen op te stellen en te coördineren deze, teneinde bij een ernstige verstoring van de dienstverlening als gevolg van natuurrampen en door mensen veroorzaakte rampen bijstand te verlenen aan passagiers in de zin van artikel 18 van Verordening (EG) nr. 1371/2007" , rekening houdend met Beschikking 2008/164/EG* van de Commissie . Spoorwegondernemingen die passagiersvervoersdiensten exploiteren alsook stationsbeheerders stellen hun eigen noodplan op en gaan daarbij uit van de nationale noodplannen. __________________________________ * Beschikking 2008/164/EG van de Commissie van 21 december 2007 betreffende de technische specificatie inzake interoperabiliteit personen met beperkte mobiliteit voor het conventionele trans-Europese spoorwegsysteem en het trans-Europees hogesnelheidsspoorwegsysteem (PB L 64 van 7.3.2008, blz. 72).". [Am. 73] 7 bis. Aan artikel 19 wordt het volgende punt toegevoegd: " "d bis) hebben toegezegd de respectieve collectieve overeenkomsten van de lidstaten waarin de onderneming actief wenst te zijn, toe te passen.". [Am. 74] 8. Artikel 38, lid 4, wordt vervangen door:" "4. Wanneer een aanvrager voornemens is infrastructuurcapaciteit aan te vragen met het oog op de exploitatie van een nieuwe passagiersvervoersdienst, stelt hij de infrastructuurbeheerders en de betrokken toezichthoudende instanties daar uiterlijk 18 maanden voor de aanvang van de dienstregeling waarvoor treinpaden worden aangevraagd van in kennis. Om de betrokken toezichthoudende instanties in staat te stellen de potentiële economische impact op een bestaand openbaredienstcontract te beoordelen, zien de toezichthoudende instanties erop toe dat elke bevoegde instantie die een contract voor passagiersvervoer per spoor op de in het openbaredienstcontract bepaalde route heeft gegund, iedere andere belanghebbende bevoegde instantie die het recht heeft de toegang uit hoofde van artikel 11 te beperken en de spoorwegondernemingen die het openbaredienstcontract op de route van deze passagiersvervoersdienst uitvoeren, onverwijld en uiterlijk binnen vijf dagen op de hoogte worden gebracht.". 8 bis. In artikel 42 wordt het volgende lid 1 bis ingevoegd: " "1 bis. Om discriminatie van aanvragers te voorkomen, is voor een dergelijke kaderovereenkomst voorafgaande toestemming nodig van de in artikel 55 van deze richtlijn bedoelde toezichthoudende instantie die uit eigen beweging toezicht houdt op reeds bestaande kaderovereenkomsten. Aanvragers hebben het recht om bij de toezichthoudende instantie in beroep te gaan indien deze zich oneerlijk behandeld voelt door een kaderovereenkomst, erdoor gediscrimineerd of op enigerlei andere wijze gekrenkt. De toezichthoudende instantie beslist in geval van een dergelijk beroep tegen een kaderovereenkomst uiterlijk binnen twee maanden nadat zij het beroep heeft ontvangen, of de overeenkomst al dan niet wijziging behoeft; zo ja, dan geeft de instantie aan op welke wijze dit dient te gebeuren. De infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming voeren het besluit van de toezichthoudende instantie zo snel als materieel haalbaar uit, doch uiterlijk binnen een maand na ontvangst van de kennisgeving van dat besluit. De toezichthoudende instantie ziet bij de uitvoering van de in dit lid uiteengezette taken nauwgezet toe op de bescherming van bedrijfsgeheimen.". [Am. 75] 8 ter. Artikel 46, lid 4, wordt vervangen door: " "4. De voor de coördinatieprocedure geldende beginselen worden in de netverklaring opgenomen. Deze beginselen geven in het bijzonder de moeilijkheden weer, die zich voordoen bij het regelen van internationale treinpaden, en de mogelijke gevolgen van een wijziging voor de andere infrastructuurbeheerders. In geval van strijdige verzoeken tot exploitatie van een spoorwegdienst in hetzelfde marktsegment dient de infrastructuurbeheerder bij de toewijzing van capaciteit uitsluitend de betwiste infrastructuur in ogenschouw te nemen en niet het totale volume van de door de concurrerende aanvragers beoogde capaciteit.". [Am. 76] 8 quater. Artikel 54, lid 1, wordt vervangen door: " "1. Bij verstoring van het treinverkeer tengevolge van een technisch defect of een ongeval moet de infrastructuurbeheerder alle nodige stappen zetten om de toestand te herstellen naar normaal. Daartoe stelt hij een noodplan op met vermelding van de diverse organen die bij ernstige ongevallen of ernstige verstoring van het treinverkeer op de hoogte moeten worden gebracht. In geval van verstoringen met mogelijke gevolgen voor het grensoverschrijdend verkeer doet de infrastructuurbeheerder alle relevante informatie daaromtrent toekomen aan de infrastructuurbeheerders van wie het netwerk en het verkeer hinder zouden kunnen ondervinden van deze verstoringen. De infrastructuurbeheerders in kwestie werken met elkaar samen om het grensoverschrijdend verkeer weer te normaliseren.". [Am. 77] 8 quinquies. In artikel 55 wordt het volgende lid toegevoegd: " "3 bis. De lidstaten zien erop toe dat de toezichthoudende instanties over de nodige organisatorische en functionele capaciteiten beschikken om de in artikel 56 van deze richtlijn bedoelde functies uit te kunnen voeren en keuren zo nodig een actieplan goed om ervoor te zorgen dat ze over die capaciteiten beschikken.". [Am. 78] 8 sexies. Artikel 56 wordt vervangen door: " "Artikel 56 Taken van de toezichthoudende instantie 1. Onverminderd artikel 46, lid 6, kan een aanvrager wanneer hij van mening is dat hij oneerlijk behandeld, gediscrimineerd of op enigerlei andere wijze benadeeld is, zich tot de toezichthoudende instantie wenden, met name om beroep in te stellen tegen beslissingen van de infrastructuurbeheerder of, indien van toepassing, de spoorwegonderneming of de exploitant van een dienstvoorziening, ten aanzien van: a) de voorlopige en de definitieve versie van de netverklaring; b) de daarin opgenomen criteria; c) de toewijzingsprocedure en het resultaat daarvan; d) de heffingsregeling; e) de hoogte of de structuur van de infrastructuurheffingen tot betaling waarvan hij verplicht is of kan zijn; f) de regelingen voor toegang overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 13; g) de toegang tot en de heffingen voor het gebruik van diensten overeenkomstig artikel 13; g bis) geplande en ongeplande onderhoudswerkzaamheden aan infrastructuur. 2. Onverminderd de bevoegdheden van de nationale mededingingsautoriteiten om de concurrentie op de markt voor spoorwegdiensten te garanderen, heeft de toezichthoudende instantie de bevoegdheid toezicht te houden op de toestand van de concurrentie op de markt voor spoorwegdiensten en controleert zij in het bijzonder uit eigen beweging lid 1, punten a) tot en met g bis), teneinde discriminatie van de aanvragers te voorkomen. Zij gaat met name na of de netverklaringen al dan niet discriminerende bepalingen bevatten en of deze wellicht beslissingsbevoegdheden voor de infrastructuurbeheerder scheppen die kunnen worden gebruikt om aanvragers te discrimineren. 3. De toezichthoudende instantie werkt bovendien nauw samen met de nationale veiligheidsinstantie bedoeld in Richtlijn 2008/57/EG van het Europees Parlement en de Raad* en de vergunningverlenende autoriteit in de zin van deze richtlijn. De lidstaten zien erop toe dat deze instanties een gemeenschappelijk kader voor informatie-uitwisseling en samenwerking ontwikkelen dat erop is gericht nadelige effecten voor de concurrentie of de veiligheid in de spoorwegsector te voorkomen. Dit kader voorziet onder meer in een mechanisme voor het verstrekken van aanbevelingen door de toezichthoudende instantie aan de nationale veiligheidsinstanties en vergunningverlenende autoriteiten over kwesties die van invloed kunnen zijn op de concurrentie op de spoorwegmarkt voor spoorwegdiensten, evenals in een mechanisme voor het verstrekken van aanbevelingen door de nationale veiligheidsinstantie aan de toezichthoudende instantie en de vergunningverlenende autoriteit over kwesties die van invloed kunnen zijn op de veiligheid. Onverminderd de onafhankelijkheid van elk van de instanties in de uitoefening van hun respectieve bevoegdheden bestuderen de betreffende instanties deze aanbevelingen alvorens besluiten te nemen. Indien de desbetreffende instantie besluit van deze aanbevelingen af te wijken, vermeldt zij de redenen daarvoor in haar besluiten. 4. De lidstaten kunnen besluiten dat de toezichthoudende instantie de taak krijgt niet-bindende adviezen vast te stellen met betrekking tot de voorlopige versies van het in artikel 8, lid 3, bedoelde bedrijfsplan, de beheersovereenkomst en het capaciteitsvergrotingsplan, teneinde met name aan te geven of deze instrumenten stroken met de toestand van de concurrentie op de markt voor spoordiensten. 5. De toezichthoudende instantie bezit de nodige organisatorische capaciteiten om haar taken uit te oefenen in de vorm van personele en materiële middelen die evenredig zijn aan de omvang van de spoorwegsector in de lidstaat in kwestie. 6. De toezichthoudende instantie ziet erop toe dat de door de infrastructuurbeheerders vastgestelde gebruiksrechten in overeenstemming zijn met hoofdstuk IV, afdeling 2, en dat zij niet-discriminerend zijn. De toezichthoudende instantie ziet erop toe dat de door de infrastructuurbeheerder, verleners van dienstvoorzieningen of spoorwegondernemingen voor de toegang – waaronder de toegang tot het spoor, de toegang tot stations en de gebouwen en andere faciliteiten hiervan, met inbegrip van de faciliteiten voor de weergave van reisinformatie – vastgestelde gebruiksrechten niet-discriminerend zijn. In dit verband moeten voorgenomen wijzigingen ten aanzien van de hoogte of structuur van de in dit lid genoemde gebruiksrechten uiterlijk twee maanden vóór de geplande inwerkingtreding hiervan bij de toezichthoudende instantie worden gemeld. De toezichthoudende instantie kan tot uiterlijk één maand voor de geplande inwerkingtreding een verlaging of verhoging van de voorgestelde wijzigingen, of de opschorting of het afzien hiervan eisen. Onderhandelingen tussen de aanvragers en een infrastructuurbeheerder betreffende de hoogte van infrastructuurrechten zijn uitsluitend toegestaan indien deze onder toezicht van de toezichthoudende instantie plaatsvinden. Deze instantie grijpt onmiddellijk in indien deze het waarschijnlijk acht dat de onderhandelingen in strijd zijn met de bepalingen van dit hoofdstuk. 7. De toezichthoudende instantie houdt regelmatig en ten minste om de twee jaar een raadpleging onder de vertegenwoordigers van de gebruikers van spoorvervoersdiensten voor goederen en passagiers, teneinde rekening te houden met hun standpunten ten aanzien van de spoorwegmarkt. 8. De toezichthoudende instantie is bevoegd om nuttige informatie op te vragen bij de infrastructuurbeheerder, de aanvragers en elke belanghebbende derde partij in de betrokken lidstaat. De verzochte informatie wordt verstrekt binnen een redelijke, door de toezichthoudende instantie vastgestelde termijn van ten hoogste een maand, tenzij de toezichthoudende instantie in uitzonderlijke gevallen instemt met en toestemming verleent voor een verlenging met ten hoogste twee weken. De toezichthoudende instantie heeft het recht deze verzoeken af te dwingen met passende sancties, waaronder boetes. De aan de toezichthoudende instantie te verstrekken informatie omvat alle informatie waarom de toezichthoudende instantie verzoekt in het kader van haar functies van beroepsinstantie en toezichthoudster op de mededinging op de markten voor spoorwegdiensten overeenkomstig lid 2. Dit omvat informatie die nodig zijn voor statistische en marktwaarnemingsdoeleinden. 9. De toezichthoudende instantie neemt klachten in behandeling en, naar gelang het geval, vraagt relevante informatie op en treedt in overleg met alle betrokken partijen binnen een maand na ontvangst van de klacht. Binnen een vooraf bepaalde redelijke termijn en uiterlijk binnen zes weken na ontvangst van alle relevante informatie beslist zij op elke klacht, neemt zij de nodige maatregelen om de situatie te verhelpen en stelt zij de betrokken partijen in kennis van haar met redenen omklede besluit. Onverminderd de bevoegdheden van de nationale mededingingsautoriteiten om de mededinging op de markt voor spoorwegdiensten te garanderen, kan de toezichthoudende instantie zo nodig uit eigen beweging passende maatregelen nemen om discriminatie van aanvragers, marktverstoring en eventuele andere ongewenste marktontwikkelingen bij te sturen, met name met betrekking tot lid 1, onder a) tot en met g bis). De besluiten van de toezichthoudende instantie zijn bindend voor alle betrokken partijen en zijn niet onderworpen aan toezicht door een andere bestuursrechtelijke instantie. De toezichthoudende instantie moet haar besluiten ten uitvoer kunnen leggen door middel van passende sancties, waaronder boetes. Indien klacht wordt ingediend tegen een weigering capaciteit te verlenen, of tegen de voorwaarden van een capaciteitsaanbod, besluit de toezichthoudende instantie ofwel dat er geen wijziging van het besluit van de infrastructuurbeheerder nodig is, ofwel dat het betwiste besluit overeenkomstig haar instructies wordt gewijzigd. De infrastructuurbeheerder voert het besluit van de toezichthoudende instantie uiterlijk een maand na ontvangst van de kennisgeving van dat besluit uit. 10. De lidstaten waarborgen dat besluiten van de regulerende instantie openstaan voor rechterlijke toetsing. Een beroep tegen een besluit van de toezichthoudende instantie heeft slechts schorsende werking indien het besluit van de toezichthoudende instantie onmiddellijk tot gevolg heeft dat de insteller van het beroep onherstelbare of duidelijk buitensporige schade wordt toegebracht. Deze bepaling laat in voorkomend geval de constitutionele bevoegdheden van de rechterlijke instantie waarbij het beroep aanhangig is onverlet. 11. De lidstaten zorgen ervoor dat de door de toezichthoudende instantie genomen besluiten worden bekendgemaakt. 12. De toezichthoudende instantie heeft de bevoegdheid om audits uit te voeren of externe audits te laten uitvoeren bij een infrastructuurbeheerder, exploitanten van dienstvoorzieningen en, zo nodig, spoorwegondernemingen om de naleving van de in artikel 6 voorgeschreven boekhoudkundige scheiding te controleren. In dit verband kan de toezichthoudende instantie om alle relevante informatie verzoeken. De toezichthoudende instantie heeft in het bijzonder de bevoegdheid om infrastructuurbeheerders, exploitanten van dienstvoorzieningen en alle ondernemingen of andere entiteiten die verschillende typen spoorvervoer of infrastructuurbeheer uitvoeren of integreren als bedoeld in artikel 6, leden 1 en 2, en artikel 13, te verzoeken om alle in bijlage VIII genoemde boekhoudkundige informatie of een gedeelte daarvan te verstrekken, in voldoende mate gedetailleerd, overeenkomstig hetgeen als noodzakelijk en evenredig wordt geacht. Onverminderd de bestaande bevoegdheden van de autoriteiten die bevoegd zijn voor gevallen van staatssteun, mag de toezichthoudende instantie aan de hand van de boekhouding ook conclusies trekken inzake gevallen van staatssteun, en deelt zij die gevallen zo nodig mee aan deze autoriteiten. 13. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 60 gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot bepaalde wijzigingen in bijlage VIII. Derhalve kan bijlage VIII in het licht van de ontwikkelingen op het gebied van jaarrekeningen en toezicht worden gewijzigd en/of aangevuld met nieuwe elementen die nodig zijn om de boekhoudkundige scheiding te controleren. ________________________________ * Richtlijn 2008/57/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 betreffende de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem in de Gemeenschap (herschikking) ( PB L 191 van 18.7.2008, blz. 1.)". [Am. 79] 8 septies. Aan artikel 57 wordt het volgende lid toegevoegd: " "9 bis. Indien een aanvrager van mening is dat een besluit van een infrastructuurbeheerder de ontwikkeling van een internationale dienst verhindert, kan hij de zaak voor advies doorverwijzen naar het netwerk van toezichthoudende instanties. De betreffende nationale toezichthoudende instantie wordt tegelijkertijd van deze doorverwijzing gesteld. Het netwerk vraagt zo nodig uitleg van de infrastructuurbeheerder en, in elk geval van de betreffende nationale toezichthoudende instantie. Het netwerk stelt haar advies vast, maakt het openbaar en deelt het mee aan de betreffende nationale toezichthoudende instantie. Het netwerk van toezichthoudende instanties dient een jaarlijks activiteitenverslag in bij de Commissie. De Commissie brengt verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad. Binnen een jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn en uiterlijk op 31 december 2019 stelt de Commissie een wetgevingsvoorstel vast tot oprichting van een Europese toezichthoudende instantie, die rechtspersoonlijkheid heeft, die het toezicht en de arbitrage op zich neemt met betrekking tot grensoverschrijdende kwesties en die optreedt als beroepsinstantie ten aanzien van besluiten van nationale toezichthoudende instanties. Dit nieuwe orgaan vervangt het Europees netwerk van toezichthoudende instanties.". [Am. 80] 9. Artikel 63, lid 1, wordt vervangen door:" "1. Uiterlijk op 31 december 2024 onderzoekt de Commissie de gevolgen van deze richtlijn op de spoorwegsector en dient zij bij het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's een verslag in over de tenuitvoerlegging daarvan. Daarbij wordt rekening gehouden met het standpunt van de Europese toezichthoudende instantie over het al dan niet voortbestaan van discriminerende of andere mededingingverstorende gedragingen, en met de standpunten die de sociale partners kenbaar maken in het desbetreffende EU-comité voor de sociale dialoog. [Am. 81] Uiterlijk op diezelfde datum onderzoekt de Commissie of het feit dat bepaalde infrastructuurbeheerders deel uitmaken van een verticaal geïntegreerde onderneming Europese toezichthoudende instantie of er nog steeds aanleiding geeft tot sprake is van discriminerende praktijken of andere vormen van concurrentieverstoring en brengt zij aanbevelingen uit voor verdere beleidsmaatregelen . Indien passend stelt de Commissie op basis van die aanbevelingen nieuwe regelgevende maatregelen voor. [Am. 82] De Commissie beoordeelt uiterlijk 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn het effect ervan op de ontwikkeling van de arbeidsmarkt voor treinpersoneel en stelt zo nodig nieuwe wetgevingsmaatregelen voor inzake de certificatie van dergelijk treinpersoneel.". [Am. 83] Artikel 1 bis Verordening (EG) nr. 1371/2007 wordt als volgt gewijzigd: Artikel 2, lid 3, wordt vervangen door: " "3. Bij de inwerkingtreding van deze verordening, zijn de artikel 9, 10, 11, 12 en 19, artikel 20, lid 1, en artikel 26 van toepassing op alle spoorwegdiensten voor reizigers in de Unie.". [Am. 84] Artikel 2 1. De lidstaten dienen uiterlijk op ... (14) de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken om aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mee. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 3 1. Deze richtlijn treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Binnen drie maanden na de bekendmaking ervan wordt een geconsolideerde versie beschikbaar gemaakt van deze richtlijn en Richtlijn 2012/34/EU, als gewijzigd bij deze richtlijn. [Am. 85] 2. Artikel 1, leden 5 tot en met 8, zijn van toepassing met ingang van 1 januari 2018 [tijdig voor de dienstregeling die op 14 december 2019 van start gaat]. Tot de datum van toepassing van punt 5 en behoudens internationale passagiersvervoerdiensten zijn de lidstaten niet verplicht om het recht op toegang te verlenen aan spoorwegondernemingen en de direct of indirect onder hun zeggenschap staande dochterondernemingen met een vergunning van een lidstaat waar soortgelijke toegangsrechten niet worden verleend. [Am. 86] Artikel 4 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2013)0028 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0024/2013), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de gemotiveerde adviezen die binnen het kader van Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door het Litouwse Parlement, het Luxemburgse parlement, de Nederlandse Eerste Kamer, de Nederlandse Tweede Kamer, de Oostenrijkse Bondsraad en de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's (2) , – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0034/2014 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1370/2007 met betrekking tot openstelling van de markt voor het binnenlands passagiersvervoer per spoor (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 91, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Over de afgelopen tien jaren is het spoorvervoer onvoldoende gegroeid om een groter marktaandeel te verwerven ten opzichte van de auto en het vliegtuig. Het spoor blijft in de Europese Unie steken op een marktaandeel van 6 % van het passagiersvervoer. De trein is er niet in geslaagd gelijke tred te houden met de wijzigende behoeften inzake evolutie van andere wijzen van vervoer op het gebied van beschikbaarheid , prijs en kwaliteit. Met het oog hierop moeten lessen worden getrokken uit de aanpak die de Unie heeft gehanteerd bij de drie voorgaande spoorweghervormingen. [Am. 1] (1 bis) Het vervoer per spoor vervult in sociaal en milieuopzicht en in de mobiliteitsplanning een essentiële rol en kan zijn totale aandeel in het Europese passagiersvervoer aanzienlijk vergroten. In dit opzicht kunnen investeringen in zowel onderzoek als infrastructuur en rollend materieel een aanzienlijke bijdrage leveren aan nieuwe groei en daarmee aan het scheppen van meer werkgelegenheid, direct in de spoorwegsector en indirect door de mobiliteit van werknemers in andere sectoren te vergroten. Het vervoer per spoor kan uitgroeien tot een essentiële, moderne industrietak in de Unie, mits de lidstaten het eens kunnen worden over nauwere samenwerking. [Am. 2] (2) De EU-markt voor het internationaal passagiersvervoer per spoor is sinds 2010 opengesteld voor concurrentie. Een aantal lidstaten hebben bovendien hun markt voor het binnenlands vervoer opengesteld voor concurrentie door de invoering van vrije toegangsrechten, de aanbesteding van openbaredienstcontracten of een combinatie van beide. (3) In haar Witboek Vervoer van 28 maart 2011 (6) heeft de Commissie aangekondigd dat zij de interne spoorwegmarkt wenst te voltooien door spoorwegondernemingen uit de Unie de kans te bieden alle soorten spoorvervoersdiensten aan te bieden zonder overbodige technische en administratieve belemmeringen. Om deze doelstelling beter te bereiken moet de huidige hervorming uitgaan van de spoorwegmodellen die hun doeltreffendheid in de Unie reeds hebben bewezen. [Am. 5] (3 bis) De kwaliteit en de efficiëntie van de openbare diensten op het gebied van passagiersvervoer dienen te worden verbeterd, waarbij bestaande openbare diensten voor passagiersvervoer die efficiënt functioneren, gehandhaafd moeten blijven. [Am. 6] (3 ter) De voltooiing van de openstelling van de interne spoorwegmarkt dient als essentieel punt te worden beschouwd, wil de trein een geloofwaardig alternatief worden voor andere vervoerswijzen, zowel wat prijs als wat kwaliteit betreft. [Am. 7] (3 quater) De bevoegde instanties moeten bij de organisatie van het openbaar passagiersvervoer een centrale rol vervullen. Zij dragen de verantwoordelijkheid voor de planning van het openbaar passagiersvervoer, met inbegrip van de keuze van de trajecten die voor vrije toegang in aanmerking komen dan wel via openbaredienstcontracten gegund worden, alsmede de wijze waarop de gunning plaatsvindt. Daarnaast dienen zij aan te tonen dat de rentabiliteit, efficiëntie en kwaliteitsdoelstellingen alleen gehandhaafd kunnen blijven door middel van de gunningswijze die zij gekozen hebben, en dienen zij deze rechtvaardiging te publiceren. [Am. 8] (4) Wanneer bevoegde instanties openbaar vervoer organiseren, dienen zij te waarborgen dat de openbaredienstverplichtingen en de geografische afbakening van openbaredienstcontracten passend, noodzakelijk en evenredig zijn om het openbaarvervoerbeleid op hun grondgebied te verwezenlijken. Dit beleid moet worden vertaald in duurzame openbaarvervoerbeleidsplannen, waarin ruimte wordt gelaten voor vervoersoplossingen op basis van marktwerking. De procedure voor de vaststelling van openbaarvervoerbeleidsplannen en openbaredienstverplichtingen moet transparanter worden voor de betrokken actoren, waaronder potentiële nieuwe spelers. [Am. 9] (5) Om te waarborgen dat voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om de doelstellingen van de duurzame openbaarvervoerbeleidsplannen te verwezenlijken, dienen de bevoegde instanties openbaredienstverplichtingen vast te stellen om hun doelstellingen inzake openbaar vervoer op een zowel kwaliteitsvolle als kostenefficiënte manier te bereiken, rekening houdend met de compensatie voor het netto financieel resultaat van die verplichtingen, en dienen zij te waarborgen dat op grond van openbaredienstcontracten verzekerd openbaar vervoer op lange termijn financieel houdbaar is. Dit houdt ook in dat overcompensatie en ondercompensatie door ofwel de inhoud van de openbaredienstverplichtingen ofwel door de niet-nakoming van financiële verbintenissen door de bevoegde instanties vermeden moeten worden. De openbaredienstverplichtingen kunnen betrekking hebben op netwerken waarin sommige diensten zonder financiële compensatie met een redelijke winstmarge kunnen worden uitgevoerd; het opnemen van dergelijke diensten in het toepassingsgebied van de openbaredienstverplichting mag echter niet leiden tot de betaling van compensaties die groter zijn dan het bedrag dat noodzakelijk is om het geheel van netwerkdiensten te waarborgen. [Am. 10] (6) Om een goede werking van de markt voor het passagiersvervoer per spoor te verzekeren, is het uitermate belangrijk dat de bevoegde instanties deze criteria inzake openbaredienstverplichtingen en de afbakening van openbaredienstcontracten naleven omdat de vervoersdiensten op grond van vrije toegang goed moeten worden gecoördineerd met de diensten op grond van openbaredienstcontracten. Om die reden dient de toezichthoudende instantie erop toe te zien dat de procedure transparant is en correct wordt toegepast. (7) Er moet een maximale jaarlijks De omvang van een openbaredienstcontract voor passagiersvervoer per spoor, welke zal worden bepaald om gegund via een op concurrentie gebaseerde aanbestedingsprocedure, moet worden vastgesteld op een wijze zodat de mededinging voor dergelijke contracten te stimuleren tussen kleine inschrijvers, nieuwkomers en de gevestigde aanbieder wordt gestimuleerd en de bevoegde instanties tegelijk voldoende flexibiliteit te bieden wordt geboden om de omvang af te stemmen op de economische en operationele context. [Am. 64] (8) Om het uitschrijven van aanbestedingen te faciliteren en derhalve de concurrentie te stimuleren, moeten de bevoegde instanties waarborgen dat , onder bescherming van bedrijfsgeheimen, alle exploitanten van openbare diensten die belangstelling hebben om een offerte in te dienen, bepaalde informatie ontvangen over de vervoersdiensten en infrastructuur die onder het openbaredienstcontract vallen, zodat niet de indruk gewekt wordt dat zij door de aanbestedende instantie worden gediscrimineerd ten opzichte van hun concurrenten . [Am. 12] (9) Bepaalde plafonds voor de onderhandse gunning van openbaredienstcontracten voor spoorvervoer moeten worden aangepast aan de specifieke economische context waarin aanbestedingen in deze sector worden georganiseerd. (9 bis) Om eerlijke concurrentie te waarborgen en misbruik van compensatieregelingen te voorkomen, moet het wederkerigheidsbeginsel worden toegepast. Dit beginsel dient niet alleen te gelden voor lidstaten en voor ondernemingen die gevestigd zijn in de Unie, maar ook voor ondernemingen uit derde landen die aan gunningsprocedures in de Unie willen deelnemen. [Am. 65] (10) De invoering van een interne markt voor het passagiersvervoer per spoor vergt gemeenschappelijke regels voor de aanbesteding van openbaredienstcontracten in deze sector, die in alle lidstaten op uniforme wijze moeten worden toegepast toepasselijk zijn, terwijl ook de specifieke omstandigheden in elke lidstaat in acht moeten worden genomen . [Am. 14] (11) Om Teneinde de randvoorwaarden te scheppen die de maatschappij in staat stellen de voordelen van een reële openstelling van de markt voor het binnenlands passagiersvervoer per spoor volledig te benutten, is het belangrijk dat de lidstaten een passende sociale bescherming ten behoeve van het personeel van exploitanten van openbare diensten zeker stellen. [Am. 16] (12) Wanneer dat op de markt niet het geval is, dienen de bevoegde instanties passende en doeltreffende maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat exploitanten van openbare diensten gemakkelijker onder redelijke en niet-discriminerende voorwaarden over rollend spoorwegmaterieel kunnen beschikken. (13) Bepaalde essentiële onderdelen van de geplande aanbestedingsprocedures voor openbaredienstcontracten moeten volledige transparant zijn zodat de markt er beter kan op inspelen. (14) Conform de logica van Verordening (EG) nr. 1370/2007 moet worden verduidelijkt dat de overgangsperiode tot 2 december 2019 uitsluitend betrekking heeft op de verplichting om openbaredienstcontracten via openbare aanbestedingen te gunnen. [Am. 66] (15) De voorbereiding van spoorwegondernemingen op de verplichte aanbesteding van openbaredienstcontracten vergt extra tijd om de ondernemingen waaraan in het verleden onderhands contracten zijn gegund in staat te stellen doelmatige en duurzame interne herstructureringsmaatregelen te nemen. Derhalve moet worden voorzien in overgangsmaatregelen voor contracten die onderhands worden gegund tussen de datum van inwerkingtreding van deze verordening en 3 december 2019. [Am. 67] (16) Zodra de markt voor het binnenlands passagiersvervoer per spoor is geopend, zullen de bevoegde instanties misschien genoodzaakt zijn overgangsmaatregelen vast te stellen om een sterke mededinging te waarborgen door een beperking op te leggen aan het aantal contracten dat zij aan één spoorwegonderneming gunnen. Daartoe moeten passende bepalingen worden vastgesteld. (17) Om identieke voorwaarden voor de tenuitvoerlegging van deze verordening te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (7) . (18) In het kader van de wijzigingen van Verordening (EG) nr. 994/98 ("machtigingsverordening") (8) heeft de Commissie ook een wijziging van Verordening (EG) nr. 1370/2007 ( COM(2012)0730 ) voorgesteld. Met het oog op een geharmoniseerde aanpak van de groepsvrijstellingsverordeningen op het gebied van staatssteun, en in overeenstemming met de procedures van artikel 108, lid 4 en artikel 109 van het Verdrag, dient steun voor de coördinatie van het vervoer of voor de vergoeding van bepaalde met het begrip "openbare dienst" verbonden, verplichte dienstverrichtingen als bedoeld in artikel 93 van het Verdrag, in het toepassingsgebied van de machtigingsverordening te worden opgenomen. (19) Verordening (EG) nr. 1370/2007 moet derhalve worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Onverminderd Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad (9) wordt Verordening (EG) nr. 1370/2007 wordt als volgt gewijzigd: [Am. 17] 1. Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: -a) het volgende punt wordt ingevoegd: " "a bis) "openbaar passagiersvervoer per spoor": het openbaar passagiersvervoer per spoor, met uitzondering van ander spoorgebonden passagiersvervoer, zoals metro of tram, of indien de lidstaten alsdus besluiten, tram-treinsystemen."; [Am. 18] a) punt c) wordt vervangen door:" "c) "bevoegde plaatselijke overheid": elk bevoegd overheidslichaam dat niet bevoegd is voor het volledige grondgebied van een land en dat verantwoordelijk is voor het vervoer in bijvoorbeeld een stedelijke agglomeratie of en/of een plattelandsregio plattelandsgebied, of een regio, ook op grensoverschrijdend niveau;"; [Am. 19] b) aan punt e) wordt de volgende alinea toegevoegd:" "De openbaredienstverplichtingen reiken niet verder dan alle omvatten het openbaar vervoer dat nodig is om onder meer netwerkeffecten van economische, technische en geografische aard op plaatselijk, regionaal of interregionaal niveau tot stand te brengen. Dergelijke netwerkeffecten komen voort uit de integratie van vervoersdiensten, waardoor het openbaar vervoer voor passagiers aantrekkelijker en voor de openbaarvervoersector efficiënter wordt. Netwerkeffecten kunnen worden gegenereerd door diensten die wel en die niet kostendekkend zijn, alsmede op geografisch gebied of op het gebied van de dienstregeling of de tarieven." . [Am. 20] 2. Het volgende artikel 2 bis wordt toegevoegd:" "Artikel 2 bis Multimodale en duurzame openbaarvervoerbeleidsplannen en openbaredienstverplichtingen [Am. 21] 1. De bevoegde instanties stellen multimodale openbaarvervoerbeleidsplannen op voor alle vervoerswijzen die voor hun grondgebied relevant zijn en waarvoor zij bevoegd zijn, en zij werken die plannen regelmatig bij. In die plannen worden de doelstellingen van het openbaarvervoerbeleid gedefinieerd alsmede, voor alle vervoerswijzen die relevant zijn voor hun grondgebied en waarvoor zij bevoegd zijn, de middelen om die plannen uit te voeren , onder bevordering van de sociale en territoriale cohesie . De plannen kunnen bestaan uit informatie over openbaarvervoerbeleidsplannen die reeds in het publieke domein voorhanden is. Waar interregionale diensten bestaan worden deze in aanmerking genomen. In die genoemde plannen worden minstens de volgende elementen opgenomen: [Am. 22] Bij de opstelling van openbaarvervoerbeleidsplannen besteden de bevoegde instanties met name aandacht aan de geldende regels inzake reizigersrechten, sociale bescherming en de bescherming van werknemers en het milieu. [Am. 28] De bevoegde instanties stellen de openbaarvervoerbeleidsplannen vast na raadpleging van de relevante belanghebbenden en publiceren die plannen. Voor de toepassing van deze verordening zijn de relevante belanghebbenden minstens , waartoe ten minste de vervoersexploitanten, infrastructuurbeheerders en desgevallend representatieve reizigers- en werknemersorganisaties behoren, en maken deze plannen bekend . [Am. 29] 2. De vaststelling van de openbaredienstverplichtingen en de gunning van openbaredienstcontracten moeten afgestemd zijn op het geldende openbaarvervoerbeleidsplan. 3. De specificaties van de openbaredienstverplichtingen voor openbaar passagiersvervoer en de draagwijdte daarvan worden als volgt vastgesteld: Bij de beoordeling van de in punt b) bedoelde geschiktheid wordt rekening gehouden met de vraag of een overheidsinterventie in het aanbod van passagiersvervoer een passend middel is om de doelstellingen van het openbaarvervoerbeleidsplan te verwezenlijken. [Am. 32] Voor openbaar passagiersvervoer per spoor moet bij de beoordeling van de onder c) bedoelde noodzaak en evenredigheid rekening worden gehouden met de op grond van artikel 10, lid 2, van Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot instelling van één Europese spoorwegruimte (herschikking) (10) verzekerde vervoersdiensten en met alle informatie die op grond van de eerste zin van artikel 38, lid 4, van die richtlijn wordt meegedeeld aan infrastructuurbeheerders en toezichthoudende instanties. [Am. 33] 4. De specificaties inzake de openbaredienstverplichtingen en de daaraan gekoppelde compensatie van het netto financieel resultaat dienen : (a) ervoor te zorgen dat de doelstellingen van het openbaarvervoerbeleidsplan op de meest kostenefficiënte manier worden verwezenlijkt ; en dat de financiële duurzaamheid op lange termijn te waarborgen van het aanbod van openbaarvervoersdiensten overeenkomstig de in het openbaarvervoerbeleidsplan vastgestelde eisen wordt gewaarborgd . [Am. 34] 5. Om die specificaties te ontwikkelen formuleert de bevoegde instantie de ontwerpspecificaties van de openbaredienstverplichtingen en bepaalt zij de draagwijdte daarvan, schetst zij de basisstappen om te beoordelen of die specificaties voldoen aan de in de leden 2, 3 en 4 vastgestelde eisen en geeft zij de resultaten van die beoordeling. De bevoegde instantie pleegt over deze specificaties op passende wijze overleg met de relevante belanghebbenden en minstens , zoals de vervoersexploitanten, eventuele infrastructuurbeheerders en representatieve reizigers- en werknemersverenigingen en houdt rekening met hun standpunten. [Am. 35] 6. Voor openbaar passagiersvervoer per spoor: ______________ * Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot instelling van één Europese spoorwegruimte (PB L 343 van 14.12.2012, blz. 32). " 3. Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1, onder a), wordt vervangen door de volgende tekst:" "a) duidelijk omschreven welke overeenkomstig artikel 2, onder e), en artikel 2 bis gedefinieerde openbaredienstverplichtingen de exploitant van openbare diensten dient te verzekeren en in op welke gebieden vervoersnetwerken deze verplichtingen van toepassing zijn , en geëist dat de exploitant alle voor de gunning van het openbaredienstcontract essentiële informatie met inachtneming van het bedrijfsgeheim ter beschikking stelt aan de bevoegde instantie ; "; " [Am. 39] b) de laatste zin van lid 1, onder b), wordt vervangen door de volgende tekst:" "Voor niet overeenkomstig artikel 5, lid 3, gegunde openbaredienstcontracten worden deze parameters zodanig vastgesteld dat de compensatie in geen geval niet meer maar ook niet minder bedraagt dan het bedrag overschrijdt dat nodig is om het netto financieel effect op de kosten en inkomsten van de nakoming van de openbaredienstverplichtingen te dekken, waarbij rekening moet worden gehouden met de door de exploitant van openbare diensten ingehouden ontvangsten uit de betrokken diensten en een redelijke winstmarge;"; [Am. 40] b bis) lid 5 wordt vervangen door de volgende tekst: " "5. Onverminderd de nationale wetgeving en het recht van de Unie, inclusief representatieve collectieve overeenkomsten tussen sociale partners, eisen de bevoegde instanties van de geselecteerde exploitant van openbare diensten dat hij het personeel arbeidsvoorwaarden aanbiedt op basis van bindende nationale, regionale of lokale sociale normen en/of overgaat tot de verplichte overplaatsing van personeel bij wijziging van exploitant. Bij een dergelijke overgang worden aan het reeds eerder in de diensten van de vorige exploitant werkzame personeel dezelfde rechten aangeboden als die het genoten zou hebben indien een overgang in de zin van Richtlijn 2001/23/EG zou hebben plaatsgevonden. Wanneer de bevoegde instanties van exploitanten van openbare diensten eisen dat zij bepaalde sociale normen in acht nemen, bevatten de aanbestedingsdocumenten en openbaredienstcontracten een lijst van het betrokken personeel en een transparant gedetailleerd overzicht van de contractuele rechten van het personeel en van de voorwaarden waaronder de werknemers geacht worden met de diensten te zijn verbonden."; [Am. 41] c) lid 6 wordt vervangen door de volgende tekst:" " Wanneer 6. D d e bevoegde instanties exploitanten van openbare diensten overeenkomstig het nationaal recht verplichten bepaalde stellen overeenkomstig de nationale wetgeving bindende sociale en kwaliteitsnormen na te leven of en passende sociale en kwalitatieve criteria vaststellen, moeten die normen en criteria worden opgenomen vast , waaronder de verplichting voor exploitanten van openbare diensten om de toepasselijke representatieve collectieve overeenkomsten na te leven en zorg te dragen voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en –omstandigheden, en nemen deze op of verwijzen ernaar in de aanbestedingsdocumenten en openbaredienstcontracten , ongeacht de gunningsprocedure ." ; [Am. 42] d) het volgende lid 8 wordt toegevoegd:" "8. De bevoegde instanties stellen alle relevante belangstellende partijen met inachtneming van het bedrijfsgeheim informatie beschikbaar voor de opstelling van een offerte in het kader van een openbare aanbestedingsprocedure. Deze informatie met betrekking tot onder meer de vervoersvraag, tarieven, kosten en inkomsten uit de openbaarvervoersdiensten die onder het contract vallen en infrastructuurkenmerken die relevant zijn voor de exploitatie van de vereiste voertuigen of het vereiste rollend materieel, moet hen in staat stellen gefundeerde offertes in te dienen. Beheerders van de spoorweginfrastructuur bieden de bevoegde instanties ondersteuning bij de bekendmaking van de relevante infrastructuurkenmerken. De niet-naleving van de voormelde bepalingen geeft aanleiding tot gerechtelijke herziening als bedoeld in artikel 5, lid 7.". [Am. 43] 4. Artikel 5 wordt als volgt gewijzigd: -a) het volgende lid wordt ingevoegd: " "1 bis. Elke bevoegde instantie, zowel een afzonderlijke instantie als een groepering van instanties, ook uit meerdere lidstaten, heeft het recht openbaredienstcontracten te gunnen overeenkomstig de bepalingen van deze verordening."; [Am. 44] -a bis) de volgende leden worden ingevoegd: " "3 bis. De lidstaten en, indien dit op grond van het nationale recht is toegestaan, de bevoegde instanties kunnen tot het einde van de in artikel 8, lid 2, bedoelde overgangsperiode elke spoorwegonderneming of -exploitant en elke dochteronderneming die direct of indirect onder de zeggenschap staat van een spoorwegonderneming of de holding hiervan, uitsluiten van de openbare aanbestedingsprocedures voor de gunning van openbaredienstcontracten voor vervoer per spoor die op grond van lid 3 van dit artikel door de op hun grondgebied bevoegde instanties worden georganiseerd, indien de zeggenschap uitoefenende spoorwegonderneming, de zeggenschap uitoefenende holding of hun dochterondernemingen: Voor de toepassing van dit lid wordt onder zeggenschap verstaan dat rechten, overeenkomsten of andere middelen van toepassing zijn die het, afzonderlijk of gezamenlijk en gelet op de desbetreffende feitelijke of juridische omstandigheden, mogelijk maken een beslissende invloed uit te oefenen op een onderneming, meer bepaald via: 3 ter. De lidstaten en, indien dit op grond van het nationale recht is toegestaan, de bevoegde instanties kunnen elke exploitant of onderneming die direct of indirect onder de zeggenschap staat van een natuurlijke of rechtspersoon die in een of meer derde landen is geregistreerd, uitsluiten van openbare aanbestedingsprocedures, tenzij dit land of deze landen maatregelen hebben getroffen waardoor openbaredienstcontracten middels openbare aanbesteding kunnen worden gegund aan spoorwegondernemingen met een vergunning van een lidstaat.";' [Am. 68] a) lid 4 wordt vervangen door de volgende tekst:" "4. Tenzij het nationaal recht dat verbiedt, kunnen de bevoegde instanties besluiten openbaredienstcontracten onderhands te gunnen: Wanneer een openbaredienstcontract onderhands wordt gegund aan een kleine of middelgrote onderneming die niet meer dan 23 voertuigen exploiteert, kunnen deze drempels worden verhoogd tot hetzij een geschatte gemiddelde jaarlijkse waarde van minder dan 2 000 000 euro, hetzij een geschat jaarlijks volume van minder dan 600 000 openbaarvervoerkilometers voertuigkilometers openbaar personenvervoer ."; [Am. 48] a bis) lid 5 wordt vervangen door: " "5. Een bevoegde instantie kan noodmaatregelen treffen wanneer de dienstverlening uitvalt of dreigt uit te vallen. Een noodsituatie kan ook ontstaan indien de bevoegde instantie niet in staat is tijdig een aanbestedingsprocedure voor een openbaredienstcontract te starten en/of dat contract tijdig aan een exploitant te gunnen. Noodmaatregelen bestaan in de onderhandse gunning of een formeel akkoord tot verlenging van een openbaredienstcontract of in het opleggen van bepaalde openbaredienstverplichtingen. De exploitant van openbare diensten heeft het recht beroep aan te tekenen tegen het besluit om bepaalde openbaredienstverplichtingen op te leggen. De gunning of verlenging van een openbaredienstcontract middels een noodmaatregel of het opleggen van een dergelijk contract mag niet langer duren dan twee jaar."; [Am. 63] b) lid 6 wordt vervangen door de volgende tekst:" " Om de concurrentie tussen spoorwegondernemingen te stimuleren 6. Als de nationale wetgeving het niet verbiedt , kunnen de bevoegde instanties die verantwoordelijk zijn voor de opstelling van de in artikel 2 bis bedoelde openbaarvervoerbeleidsplannen overeenkomstig Richtlijn 2012/34/EU besluiten dat contracten voor passagiersvervoer per spoor voor delen van eenzelfde netwerk of een pakket trajecten aan verschillende spoorwegondernemingen moeten worden gegund. Daartoe kunnen de bevoegde instanties vóór het uitschrijven van de aanbesteding besluiten om het aantal contracten dat aan eenzelfde spoorwegonderneming kan worden gegund te beperken. openbaredienstcontracten betreffende openbaar personenvervoer per spoor onderhands te gunnen, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: Indien de toezichthoudende instantie tot de conclusie komt dat niet aan de vereisten van punt a) van dit lid is voldaan, verplicht zij onverwijld de bevoegde instantie een nieuw openbaredienstcontract te gunnen overeenkomstig lid 3 van dit artikel. Het besluit van de onafhankelijke toezichthoudende instantie is bindend en onmiddellijk van toepassing. In afwijking van artikel 4, lid 3, hebben deze contracten een maximumduur van negen jaar. De Commissie stelt gedelegeerde handelingen vast ter verduidelijking van de onder punt a) van dit lid bedoelde vereisten.". [Am. 50] 5. Het volgende artikel 5 bis wordt toegevoegd:" "Artikel 5 bis Rollend materieel 1. De lidstaten bevoegde instanties nemen overeenkomstig de staatssteunregels de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat exploitanten die op grond van openbaredienstcontracten een openbaredienstcontract openbaar passagiersvervoer per spoor wensen aan te bieden daadwerkelijk en op basis van niet-discriminerende basis voorwaarden over geschikt rollend materieel voor passagiersvervoer per spoor kunnen beschikken. [Am. 51] 2. Op markten waar geen leasingbedrijven aanwezig zijn die aan alle exploitanten van openbaar passagiersvervoer per spoor onder niet-discriminerende en commercieel levensvatbare voorwaarden rollend materieel als bedoeld in lid 1 leasen, dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat het restwaarderisico van het rollend materieel, met inachtneming van de staatssteunregels, door de bevoegde instantie wordt gedragen wanneer exploitanten die de mogelijkheid hebben en voornemens zijn aan aanbestedingsprocedures deel te nemen daarom verzoeken, teneinde hen in staat te stellen mee te dingen naar openbaredienstcontracten. De bevoegde instantie kan op één van de volgende diverse manieren die schaalvoordelen bevorderen aan de in de eerste alinea geformuleerde eisen voldoen , zoals : [Am. 52] 3. In de gevallen als bedoeld in lid 2, tweede alinea, onder b) en c), heeft de bevoegde instantie het recht de exploitant van de openbare diensten ertoe te verplichten het rollend materieel na afloop van het openbaredienstcontract over te dragen aan de nieuwe exploitant waaraan dat contract is gegund. De bevoegde instantie kan de nieuwe openbaarvervoerexploitant verplichten het rollend materieel over te nemen. De overdracht gebeurt tegen marktprijs. [Am. 55] 3.4. Wanneer het rollend materieel aan een nieuwe openbaarvervoerexploitant is overgedragen, geeft de bevoegde instantie in het aanbestedingsdossier gedetailleerde informatie over de onderhoudskosten en de fysieke toestand van het rollend materieel.". [Am. 56] 4. Tegen [18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] stelt de Commissie maatregelen vast om de modaliteiten te bepalen van de voor de toepassing van de leden 2 en 3 van dit artikel te volgen procedure. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 9 bis, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure." [Ams. 57 en 82] 6. Artikel 6, lid 1, wordt vervangen door de volgende tekst:" "1. Ongeacht de gunningswijze van een contract dient elke compensatie uit hoofde van een algemene regel of een openbaredienstcontract in overeenstemming te zijn met artikel 4. Alle compensaties uit hoofde van niet overeenkomstig artikel 5, lid 3, gegunde openbaredienstcontracten of uit hoofde van een algemene regel dienen, ongeacht hun vorm, ook in overeenstemming te zijn met de bepalingen in de bijlage.". 7. Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1 wordt vervangen door de volgende tekst:" "1. Elke bevoegde instantie publiceert jaarlijks een samenvattend verslag over de openbaredienstverplichtingen die onder haar verantwoordelijkheid vallen, de aanvangsdatum en duur van de openbaredienstcontracten, de geselecteerde openbaredienstexploitanten en de compensaties en exclusieve rechten die als vergoeding aan die openbaredienstexploitanten zijn toegekend. Dat verslag beoordeelt in hoeverre de dienstverrichting voldoet, en vermeldt alle indicatoren voor vervoersdiensten, waaronder stiptheid, betrouwbaarheid, netheid, aan de hand van enquêtes gemeten klanttevredenheid en de minimale capaciteit. Dat verslag maakt onderscheid tussen busvervoer en spoorvervoer, maakt het mogelijk de prestaties, de kwaliteit en de financiering van het openbaarvervoersnet te toetsen en te beoordelen en bevat informatie over de aard en de reikwijdte van eventuele toegekende exclusieve rechten, indien van toepassing. De lidstaten faciliteren de centrale toegang tot deze verslagen, bijvoorbeeld via een gemeenschappelijk portaalsite. De Commissie stelt een samenvatting van deze verslagen op en doet deze in alle werktalen toekomen aan het Europees Parlement en de Raad. " ; [Am. 58] b) aan lid 2 wordt het volgende punt toegevoegd:" "d) de geplande aanvangsdatum en duur van het openbaredienstcontract." 8. Artikel 8 wordt als volgt gewijzigd: a) in lid 2, komt de eerste alinea als volgt te luiden:" "2. Onverminderd lid 3 moeten worden openbaredienstcontracten voor vervoer per spoor, met uitzondering van die betrekking hebben op wegvervoer en ander spoorgebonden vervoer zoals metro's en , trams en tram-treinsystemen, vanaf 3 december 2019 overeenkomstig artikel 5 , lid 3, worden gegund. Alle O penbaredienstcontracten voor ander spoorgebonden vervoer en vervoer via de weg moeten uiterlijk openbaar passagiersvervoer per spoor worden vanaf 3 december 2019 zijn 2022 overeenkomstig artikel 5 , lid 3 gegund. Uiterlijk op 3 december 2022 worden aan de bevoegde instanties die verantwoordelijk zijn voor de opstelling van de in artikel 2 bis bedoelde openbaarvervoerbeleidsplannen alle bevoegdheden verleend die nodig zijn voor de gunning van openbaredienstcontracten overeenkomstig artikel 5. Tijdens de overgangsperiode tot 3 december 2019 overgangsperiodes nemen de lidstaten maatregelen om geleidelijk te voldoen aan artikel 5, lid 3, en te vermijden dat zich ernstige structurele problemen voordoen, in het bijzonder wat betreft de vervoerscapaciteit." ; [Am. 59] a bis) in lid 2 wordt de volgende alinea toegevoegd:" "Binnen zes maanden na de eerste helft van de overgangsperiodes leggen de lidstaten de Commissie een voortgangsverslag voor over de invoering van het geleidelijk gunnen van openbaredienstcontracten die aan artikel 5 voldoen. Aan de hand van de voortgangsverslagen van de lidstaten kan de Commissie passende, op de lidstaten gerichte maatregelen voorstellen."; [Am. 60] b) het volgende lid wordt toegevoegd:" "2 bis. Tussen 1 januari 2013 en 2 Vóór 3 december 2019 2022 onderhands gegunde openbaredienstcontracten voor openbaar passagiersvervoer per spoor mogen worden voortgezet tot hun vervaldatum. Zij mogen echter in geen geval worden voortgezet na 31 december 2022 . die niet aan artikel 5 voldoen, verstrijken in ieder geval ten laatste op ... (11) " ; [Am. 61] c) in lid 3 wordt de laatste zin van de tweede alinea als volgt vervangen:" "De onder d) bedoelde contracten kunnen doorlopen tot zij verstrijken, op voorwaarde dat het gaat om contracten van beperkte duur met een looptijd die vergelijkbaar is met de in artikel 4 vermelde looptijden.". 9. "Het volgende artikel wordt toegevoegd:" "Artikel 9 bis Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 62 van Richtlijn 2012/34/EU opgerichte Comité voor de Europese Spoorwegruimte. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad *. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is lid 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. ----------------- * Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).". Artikel 2 Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Zij wordt uiterlijk drie maanden na de bekendmaking beschikbaar gesteld als een met de door haar te wijzigen Verordening (EG) nr. 1370/2007 geconsolideerde tekst. [Am. 62] Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2013)0030 ), – gezien artikel 294, lid 2, artikel 91, lid 1, en de artikelen 170 en 171 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0027/2013), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door het Litouwse Parlement en de Zweedse Rijksdag, waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 juli 2013 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 7 oktober 2013 (2) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (3) , – gezien de brief d.d. 16 december 2013 van de Commissie juridische zaken aan de Commissie vervoer en toerisme overeenkomstig artikel 87, lid 3, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 87 en 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en het advies van de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0033/2014 ), A. overwegende dat het betreffende voorstel volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere besluiten met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel een eenvoudige codificatie van de bestaande besluiten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2014/.../EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem in de Europese Unie (Herschikking) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie , inzonderheid de artikelen 91, lid 1, 170 en 171 Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (4) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (5) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (6) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 2008/57/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) is reeds verschillende malen ingrijpend gewijzigd. Aangezien verdere wijzigingen nodig zijn, dient die richtlijn duidelijkheidshalve te worden herschikt. (2) Om de burgers van de Unie, de economische subjecten, alsmede de regionale en lokale gemeenschappen in staat te stellen ten volle profijt te trekken van de voordelen die aan de totstandbrenging van een ruimte zonder binnengrenzen en de verwezenlijking van de doelstelling van territoriale cohesie zijn verbonden, moet met name de onderlinge koppeling en de interoperabiliteit van de nationale spoorwegnetten alsmede de toegang tot deze netten , ook voor passagiers met een handicap, worden bevorderd door alle maatregelen ten uitvoer te leggen die nodig zijn op het gebied van de harmonisering van technische normen. [Am. 1] (3) De inspanningen om in de Unie een interoperabel spoorwegsysteem tot stand te brengen moeten leiden tot de vaststelling van een optimaal niveau van technische harmonisatie, het mogelijk maken om internationaal spoorvervoer binnen de Unie en van en naar derde landen te faciliteren, te verbeteren en te ontwikkelen en bijdragen tot de geleidelijke invoering van een interne markt voor uitrusting en diensten voor de bouw, vernieuwing, verbetering en exploitatie van het spoorwegsysteem in de Unie. [Am. 2] (4) Voor commerciële exploitatie van treinen op het gehele spoorwegnet is met name een uitstekende verenigbaarheid vereist van de kenmerken van de infrastructuur en van de voertuigen, alsook een doelmatige koppeling van de informatie- , en communicatiesystemen communicatie- en kaartverkoopsystemen , van de verschillende infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen. Van deze afstemming en koppeling zijn de prestaties, veiligheid, kwaliteit en kostprijs van de dienstverlening afhankelijk, alsook de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem. [Am. 3] (5) In het regelgevingskader voor de spoorwegen moet duidelijk worden bepaald wie verantwoordelijk is voor het toezicht op de naleving van de regels inzake veiligheid, gezondheid , sociale aspecten en bescherming van de consument voor de spoorwegnetten. [Am. 4] (6) Tussen de nationale regelingen, interne regels en technische specificaties voor spoorwegsystemen, subsystemen en componenten bestaan aanzienlijke verschillen omdat zij zijn gebaseerd op technieken die specifiek zijn voor de nationale industrie, waarin bijzondere afmetingen en inrichtingen, alsmede speciale kenmerken worden voorgeschreven. Deze situatie verhindert dat treinen onder goede omstandigheden over het gehele grondgebied van de Unie kunnen rijden en dat profijt kan worden getrokken van de standaardisering en van de schaalvergroting op de interne markt . [Am. 5] (7) Deze situatie heeft gaandeweg tot zeer nauwe banden tussen de nationale spoorwegindustrie en de nationale spoorwegmaatschappijen geleid, ten nadele van een daadwerkelijke openstelling van de markten waarop nieuwe spelers activiteiten kunnen ontwikkelen . Deze industrie dient, wil zij haar concurrentievermogen op wereldschaal kunnen ontwikkelen, over een open en op concurrentie gerichte Europese markt te kunnen beschikken. (8) Derhalve dienen voor de hele Unie geldende essentiële eisen voor de interoperabiliteit van haar spoorwegsysteem te worden vastgesteld. (9) Uit de ontwikkeling van de technische specificaties voor interoperabiliteit (TSI’s) blijkt dat de verhouding tussen de wezenlijke eisen en de TSI’s enerzijds, en de Europese normen en andere documenten van normerende aard anderzijds, moet worden verduidelijkt. Met name dient een duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen de normen of delen van normen die in ieder geval een verplichtend karakter dienen te krijgen om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken en de "geharmoniseerde" normen die zijn ontwikkeld overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad (8) . Wanneer dat strikt noodzakelijk is, mag in de TSI's expliciet worden verwezen naar Europese normen of specificaties, die bindend worden zodra de TSI van toepassing wordt. (10) Om de concurrentiekracht van de spoorwegsector in de Unie echt te versterken zonder de concurrentie tussen de belangrijkste actoren van het spoorwegsysteem te verstoren, moeten de TSI's worden opgesteld met inachtneming van de beginselen inzake openheid, consensus en transparantie als gedefinieerd in bijlage II bij Verordening (EU) nr. 1025/2012. (11) Een kwalitatief hoogwaardig spoorvervoer in de Unie vergt onder meer een uitstekende compatibiliteit tussen de kenmerken van het net in de ruime betekenis van het woord, met inbegrip van de vaste componenten van alle betrokken subsystemen, en de voertuigen, met inbegrip van boordcomponenten van alle betrokken subsystemen. Deze compatibiliteit is bepalend voor het prestatieniveau, de veiligheid, de kwaliteit van de dienstverlening en de kosten. (12) In een TSI worden alle bepalingen opgenomen waaraan een interoperabiliteitsonderdeel dient te voldoen, alsmede de met het oog op de beoordeling van de overeenstemming te volgen procedure. Voorts dient te worden opgemerkt dat voor elk onderdeel de in de TSI's omschreven procedure dient te worden gevolgd voor beoordeling van de overeenstemming en van de geschiktheid voor gebruik en dat voor dat onderdeel het desbetreffende certificaat dient te zijn afgegeven. (13) Bij de formulering van nieuwe TSI's moet steeds de verenigbaarheid met het bestaande systeem worden gewaarborgd. Hierdoor wordt bijgedragen tot het mededingingsvermogen van het spoorwegvervoer en worden onnodige aanvullende kosten voorkomen naar aanleiding van de eis bestaande subsystemen te moderniseren of te vernieuwen om met terugwerkende kracht te zorgen voor verenigbaarheid. In de uitzonderlijke gevallen waarin niet kan worden gezorgd voor verenigbaarheid, kunnen TSI’s het kader vormen dat nodig is om te besluiten of een nieuwe vergunning voor de indienststelling van het bestaande subsysteem vereist is en de termijnen daarvoor te bepalen. (14) Om redenen van veiligheid dient een identificatiecode te worden toegekend aan elk in dienst gesteld rijtuig. Het rijtuig dient vervolgens te worden geregistreerd in een nationaal register. De registers moeten door alle lidstaten en door een aantal marktpartijen in de Unie kunnen worden geraadpleegd. De nationale voertuigenregisters dienen samenhangend te zijn wat betreft het formaat van de gegevens. Daarom dienen voor deze registers gemeenschappelijke functionele en technische specificaties te worden opgesteld. (15) Technische aspecten die overeenkomen met essentiële eisen maar die niet uitdrukkelijk in een TSI kunnen worden opgenomen, moeten later worden geregeld en in een bijlage bij de TSI worden aangemerkt als "open punten". Voor deze open punten gelden, in afwachting van de voltooiing van de TSI, nationale voorschriften. (16) Er dient een nadere omschrijving te worden opgesteld van de procedure die moet worden gevolgd wanneer essentiële eisen wel van toepassing zijn op een subsysteem waarop de desbetreffende TSI nog niet van toepassing is. In dergelijke gevallen is het wenselijk dat de instanties die zijn belast met de procedures voor de beoordeling van de overeenstemming en de keuringsprocedures de aangemelde instanties zijn die worden genoemd in artikel 17 van Richtlijn 2008/57/EG. (17) Richtlijn 2008/57/EG is van toepassing op het volledige spoorwegsysteem in de Unie en de werkingssfeer van de TSI's wordt uitgebreid tot alle voertuigen en netwerken van het trans-Europese spoorwegsysteem. Bijlage I moet derhalve worden vereenvoudigd door de specifieke verwijzingen naar het trans-Europese spoorwegsysteem te schrappen. (18) De functionele en technische specificaties waaraan subsystemen en de interfaces daarvan moeten voldoen, kunnen variëren naargelang het gebruik van de subsystemen, bijvoorbeeld voor bepaalde categorieën lijnen en voertuigen. (19) Om te waarborgen dat het spoorwegsysteem in de hele Unie geleidelijk interoperabel wordt en de diversiteit van de oude systemen stelselmatig terug te dringen, moet in de TSI's worden vastgesteld welke voorschriften moeten worden toegepast bij de vernieuwing of verbetering van bestaande subsystemen en kan in de TSI's een termijn worden vastgesteld waarbinnen het doelsysteem moet worden gerealiseerd. (20) Gezien de geleidelijke aanpak bij het uit de weg ruimen van de belemmeringen voor de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem en de tijd die derhalve nodig zal zijn om TSI’s vast te stellen, moet voorkomen worden dat de lidstaten nieuwe nationale voorschriften vaststellen of deelnemen aan projecten die de diversiteit van het bestaande systeem nog vergroten. (21) Om de belemmeringen voor interoperabiliteit weg te werken en als gevolg van de uitbreiding van het toepassingsgebied van de TSI's tot het volledige spoorwegsysteem van de Unie, moet het aantal nationale voorschriften geleidelijk worden teruggeschroefd. Daarbij moet een onderscheid worden gemaakt tussen nationale voorschriften die direct verband houden met de lokale context en voorschriften inzake open punten in TSI's. De tweede groep voorschriften moet geleidelijk worden opgeheven naarmate de open punten in de TSI's worden gesloten. (22) Een geleidelijke aanpak is aangewezen in verband met de bijzondere eisen die de beoogde interoperabiliteit van het spoorwegsysteem stelt. De aanpassing of vernieuwing van de oude nationale infrastructuur en verouderde voertuigen vergt grote investeringen en er moet met name over worden gewaakt dat het spoor economisch gezien geen hogere tol betaalt dan de andere vervoerstakken. (23) Gezien de omvang en de complexiteit van het spoorwegsysteem, is het om praktische redenen noodzakelijk gebleken het in de volgende subsystemen onder te verdelen: infrastructuur, baansystemen voor besturing en seingeving, boordsystemen voor besturing en seingeving, energie, rollend materiaal, exploitatie en verkeersleiding, onderhoud en telematicatoepassingen voor reizigers- en vrachtdiensten. Voor elk van deze subsystemen moeten essentiële eisen worden gedefinieerd en dienen de technische specificaties te worden bepaald, met name ten aanzien van onderdelen en interfaces, om aan de essentiële eisen te voldoen. Een bepaald systeem wordt onderverdeeld in onroerende en roerende elementen die enerzijds het netwerk, dat bestaat uit de lijnen, stations, eindstations en alle soorten onroerende uitrusting die noodzakelijk zijn om het veilige en aanhoudende functioneren van het systeem te waarborgen, omvatten en anderzijds alle voertuigen die op dit net rijden. In de zin van onderhavige richtlijn is een voertuig derhalve samengesteld uit een subsysteem ("rollend materieel") en in voorkomend geval andere subsystemen (met name de boordsystemen voor besturing en seingeving). Hoewel het systeem in meerdere onderdelen is opgesplitst, behoudt het Spoorwegbureau van de Europese Unie ("het Bureau") een algemeen beeld van het systeem, teneinde de veiligheid en interoperabiliteit daarvan te waarborgen. [Am. 6] (24) Toegankelijkheid is één van de algemene principes uit Het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, waarbij de Unie partij is en op grond waarvan de staten die partij zijn bij dat verdrag passende maatregelen dienen te nemen om personen met een handicap op voet van gelijkheid te behandelen met anderen, onder meer door minimumnormen en richtsnoeren inzake toegankelijkheid te ontwikkelen, te promoten en erop toe te zien op dat deze worden toegepast. Toegankelijkheid voor personen met een handicap en personen met beperkte mobiliteit is derhalve een belangrijke eis voor de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem , overeenkomstig de wetgeving van de Unie betreffende passagiers met beperkte mobiliteit . [Am. 7] (25) De toepassing van de bepalingen betreffende de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem mag uit een kosten/batenoogpunt niet leiden tot ongerechtvaardigde belemmeringen voor het behoud van de samenhang van het in elke lidstaat bestaande spoorwegnet, zij het dat ernaar moet worden gestreefd de interoperabiliteitsdoelstelling te behouden. (26) De technische specificaties inzake interoperabiliteit hebben ook gevolgen voor het gebruik van het spoor door de gebruikers, dus moet met de gebruikers , inclusief organisaties van personen met een handicap, overlegd worden over de aspecten die hen aanbelangen aangaan . [Am. 8] (27) Het moet voor de betrokken lidstaat mogelijk zijn bepaalde TSI’s in een beperkt aantal gemotiveerde bijzondere gevallen niet toe te passen. Deze gevallen en de procedures die moeten worden gevolgd wanneer de TSI's niet worden toegepast, moeten duidelijk worden gedefinieerd. (28) De opstelling en toepassing van de TSI’s op het spoorwegsysteem mag geen hinderpaal vormen voor technologische innovatie, die de verbetering van de economische prestaties moet bevorderen. (29) Teneinde te voldoen aan de relevante bepalingen inzake de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de spoorwegsector en met name aan het bepaalde in Richtlijn 2004/17/2007 van het Europees Parlement en de Raad (9) , moeten de aanbestedende diensten de technische specificaties vermelden in de algemene stukken of in het bestek voor elke opdracht. Er moeten voorschriften worden ontwikkeld waarnaar voor deze technische specificaties kan worden verwezen. (30) Voor de Unie is het bestaan van een internationaal normalisatiesysteem dat in staat is normen te produceren die door de internationale handelspartners daadwerkelijk worden toegepast en die aan de eisen van het EU-beleid voldoen, van belang. Derhalve dienen de Europese normalisatieorganisaties hun samenwerking met de internationale normalisatieorganisaties voort te zetten. (31) De aanbestedende diensten stellen de extra specificaties op die nodig zijn ter aanvulling van de Europese specificaties of andere normen. Door deze specificaties mag de naleving van de op EU-niveau geharmoniseerde essentiële eisen waaraan het spoorwegsysteem moet voldoen, niet in het gedrang komen. (32) De procedures voor de beoordeling van de conformiteit of de geschiktheid voor gebruik van de onderdelen moeten gebaseerd zijn op de modules die zijn opgenomen in Besluit 2010/713/EU van de Commissie (10) . Met het oog op de ontwikkeling van de betrokken industrieën moeten voor zover mogelijk procedures worden ontwikkeld waarbij een kwaliteitsborgingssysteem wordt toegepast. (33) Teneinde de interoperabiliteit van het systeem te waarborgen zijn de conformiteitseisen voor onderdelen derhalve hoofdzakelijk afgestemd op het toepassingsgebied ervan en niet alleen op het vrije verkeer ervan op de EU-markt . Van de onderdelen die het meest kritiek zijn voor de veiligheid, de beschikbaarheid of het doelmatig functioneren van het systeem moet de geschiktheid voor gebruik worden beoordeeld. Bijgevolg is het niet noodzakelijk dat de fabrikant de CE-markering op de onder deze richtlijn vallende onderdelen aanbrengt en volstaat, uitgaande van de beoordeling van de conformiteit en/of de geschiktheid voor gebruik, een conformiteitsverklaring van de fabrikant. (34) Fabrikanten zijn niettemin verplicht om op bepaalde onderdelen de CE-markering aan te brengen ten bewijze van de conformiteit daarvan met andere desbetreffende EU- bepalingen. (35) Wanneer een TSI van kracht wordt, zijn een aantal interoperabiliteitsonderdelen al in de handel gebracht. Er moet worden voorzien in een overgangsperiode, zodat deze interoperabiliteitsonderdelen in een subsysteem kunnen worden geïntegreerd, ook al voldoen ze niet strikt aan de desbetreffende TSI. (36) De subsystemen die samen het spoorwegsysteem vormen, dienen aan een keuringsprocedure onderworpen te zijn. Deze keuring moet de bevoegde instanties die toestemming geven voor de indienststelling daarvan in staat stellen zich ervan te vergewissen dat het resultaat in het ontwerpstadium, bij de bouw en bij de indienststelling beantwoordt aan de geldende wettelijke, technische en operationele bepalingen. Zij moet tevens de constructeurs een gelijke behandeling waarborgen, ongeacht de lidstaat . (37) Na de indienststelling van een subsysteem moet erop worden toegezien dat dit subsysteem wordt geëxploiteerd en onderhouden overeenkomstig de essentiële eisen die erop van toepassing zijn. Volgens Richtlijn .../.../EU van het Europees Parlement en de Raad [spoorwegveiligheidsrichtlijn] (11) zijn de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming ervoor verantwoordelijk dat hun subsystemen aan deze eisen voldoen. (38) De procedure voor de indienststelling van voertuigen en vaste installaties moet worden verduidelijkt, rekening houdend met de verantwoordelijkheden van de infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen. (39) Om de indienststelling van voertuigen te vergemakkelijken en de administratieve last te verlichten moet een vergunning om een voertuig in de handel te brengen worden ingevoerd die in de hele Unie geldig is en die door een spoorwegonderneming moet worden aangevraagd om een voertuig in dienst te kunnen stellen. Dit concept sluit bovendien beter aan bij Besluit nr. 768/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad (12) . (39 bis) Om de gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte tot stand te brengen, de vergunningsprocedures korter en goedkoper te maken en de spoorwegveiligheid te verbeteren, is het nodig de vergunningsprocedures op Unieniveau te stroomlijnen en te harmoniseren. Hiertoe moeten de taken en verantwoordelijkheden tijdens de overgangsperiode duidelijk verdeeld worden over het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties. Daarbij moet het Bureau de waardevolle deskundigheid, lokale kennis en ervaring van de nationale veiligheidsinstanties benutten. Het Bureau moet specifieke taken en verantwoordelijkheden delegeren aan de nationale veiligheidsinstanties, op basis van contractuele overeenkomsten zoals bedoeld in artikel 22 bis, maar moet in alle vergunningsprocedures de uiteindelijke besluiten nemen. [Am. 9] (40) Om de traceerbaarheid van voertuigen en hun historiek te waarborgen, moeten de referenties van de vergunningen om voertuigen in de handel te brengen voertuigvergunningen samen met de andere voertuiggegevens worden geregistreerd. [Am. 10] (41) In de TSI's moet de procedure worden vastgesteld om na de afgifte van de vergunning om een voertuig in de handel te brengen en vóór het besluit tot indienststelling aanvang van een nieuwe exploitatie de compatibiliteit tussen voertuigen en het spoornet te controleren. [Am. 11] (42) Om spoorwegondernemingen te ondersteunen bij de beslissing over de indienststelling van een voertuig en overlappende controles en overbodige administratie te vermijden, moeten de nationale voorschriften worden geclassificeerd om de gelijkwaardigheid te bepalen tussen de nationale voorschriften van verschillende lidstaten over eenzelfde aspect. (43) De aangemelde instanties die belast zijn met de procedures voor de beoordeling van de conformiteit of de geschiktheid voor gebruik van onderdelen en met de keuringsprocedure voor de subsystemen, dienen , met name bij ontstentenis van Europese specificaties, hun beslissingen zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. (44) Transparante accreditatie als voorzien bij Verordening (EG) nr. 765/2008 van het Europees Parlement en de Raad (13) is als instrument om het nodige vertrouwen in de conformiteitsverklaring te waarborgen voor de nationale autoriteiten in de Unie de beste manier om de technische bekwaamheid aan te tonen van de aangemelde instanties en, mutatis mutandis , de met de controle op de naleving van de nationale voorschriften belaste instanties. De nationale autoriteiten kunnen evenwel van oordeel zijn dat zij over de passende middelen beschikken om deze evaluatie zelf uit te voeren. In dat geval dienen zij, om te waarborgen dat de door andere nationale autoriteiten uitgevoerde evaluaties voldoende geloofwaardig zijn, aan de Commissie en de andere lidstaten het nodige bewijsmateriaal te overleggen waaruit blijkt dat de geëvalueerde conformiteitsbeoordelingsinstanties aan de relevante regelgevingseisen voldoen. (45) Deze richtlijn moet worden beperkt tot de vaststelling van de interoperabiliteitseisen voor interoperabiliteitsonderdelen en subsystemen. Om de naleving van die eisen te faciliteren, moet het vermoeden van conformiteit worden gehanteerd voor interoperabiliteitsonderdelen en subsystemen die voldoen aan geharmoniseerde normen die overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1025/2012 worden vastgesteld met het doel voor die eisen gedetailleerde technische specificaties te formuleren. (46) De TSI’s moeten regelmatig worden herzien. Indien in de TSI's tekortkomingen worden ontdekt, moet het Bureau worden gevraagd een advies uit te brengen dat, onder bepaalde voorwaarden, kan worden gepubliceerd en door alle belanghebbenden (waaronder de sector en aangemelde instanties) kan worden toegepast als een aanvaardbare manier om in afwachting van de herziening daarvan aan de betrokken TSI's te voldoen. (46 bis) Regelgevende maatregelen moeten worden aangevuld met initiatieven voor financiële ondersteuning van innovatieve en interoperabele technologieën in de spoorwegsector, zoals het "Shift2Rail"-project. [Am. 12] (47) Aangezien de doelstelling van deze richtlijn, namelijk de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem binnen de hele Unie niet voldoende door de lidstaten alleen kan worden verwezenlijkt, omdat de afzonderlijke lidstaten niet in staat zijn de nodige maatregelen te treffen om deze interoperabiliteit tot stand te brengen en daarom beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie maatregelen vaststellen in overeenstemming met het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde beginsel van subsidiariteit. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om die doelstelling te verwezenlijken. (48) De bevoegdheid om wetgevingshandelingen vast te stellen moet overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie aan de Commissie worden gedelegeerd voor de wijziging van niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn en met name de aanpassing aan de technische vooruitgang van bijlage II met betrekking tot de indeling van het spoorwegsysteem in subsystemen en de omschrijving van die subsystemen, de inhoud van de TSI's en de wijzigingen daarvan, met inbegrip van wijzigingen om tekortkomingen weg te werken , de werkingssfeer en de inhoud van de EG-verklaring van conformiteit en geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen, de procedures voor de keuring van subsystemen, met inbegrip van de algemene principes, de inhoud, de procedure en documenten in verband met de EG-keuringsprocedure en de keuringsprocedure bij toepassing van nationale voorschriften . Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau. De Commissie dient er bij de voorbereiding en opstelling van de gedelegeerde handelingen voor te zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. [Am. 13] (49) Om geconstateerde tekortkomingen in de TSI's weg te werken, dient de Commissie overeenkomstig de spoedprocedure gedelegeerde handelingen tot wijziging van die TSI's vast te stellen. (50) Om de tenuitvoerlegging te waarborgen van artikel 6, lid 1, van deze richtlijn betreffende de taak van het Bureau om ontwerp-TSI's en de wijzigingen daarvan op te stellen en daarover aanbevelingen te doen aan de Commissie, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. (51) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van deze richtlijn, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden verleend inzake: de inhoud, bijzonderheden, het formaat en de indieningsmodaliteiten van het dossier dat bij het verzoek tot ontheffing van één of meer TSI's of delen daarvan wordt gevoegd; de werkingssfeer en de inhoud van het formaat en de bijzonderheden van de informatie die wordt opgenomen in de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen alsmede het formaat en de in die verklaring opgenomen informatie; de classificering van de nationale voorschriften in verschillende groepen teneinde de compatibiliteitscontroles tussen vaste en mobiele uitrusting te vergemakkelijken; de procedures voor de keuring van subsystemen, met inbegrip van de algemene beginselen, de inhoud, procedure en documenten betreffende de EG-keuringsprocedure en de keuringsprocedure wanneer nationale voorschriften van toepassing zijn; de modellen voor de EG-keuringsverklaring en voor de keuringsverklaring bij toepassing van nationale voorschriften en de modellen voor het technisch dossier dat bij de keuringsverklaring moet worden gevoegd; de gemeenschappelijke specificaties betreffende de inhoud, het gegevensformaat, de functionele en technische architectuur, de bedrijfsmodus en de regels voor de invoer van gegevens en de raadpleging van het infrastructuurregister. Deze bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (14) . [Am. 14] (52) Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd. (53) De verplichting om deze richtlijn in nationale wetgeving om te zetten, moet beperkt blijven tot de bepalingen die inhoudelijk zijn gewijzigd ten opzichte van de voorgaande richtlijnen. De verplichting om de niet-gewijzigde bepalingen om te zetten, vloeit voort uit de voorgaande richtlijnen. (54) Deze richtlijn dient de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de in bijlage IV, deel B, genoemde termijnen voor omzetting in nationaal recht van de aldaar genoemde richtlijnen en voor toepassing ervan onverlet te laten, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. In deze richtlijn worden de voorwaarden vastgesteld waaraan dient te worden voldaan om het spoorwegsysteem van de Unie interoperabel te maken op een wijze die verenigbaar is met het bepaalde in Richtlijn …/…/EU [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. Deze voorwaarden betreffen het ontwerp, de constructie, de indienststelling, de verbetering, de vernieuwing, de exploitatie en het onderhoud van de onderdelen van dit systeem, alsmede de kwalificaties van en de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften voor het personeel dat bij de exploitatie en het onderhoud betrokken is. De verwezenlijking van dit doel moet resulteren in de vaststelling van een optimaal niveau van technische harmonisatie, en bijdragen tot de geleidelijke totstandbrenging van de interne markt op het gebied van uitrusting en diensten voor de constructie, vernieuwing, verbetering en werking van het spoorwegsysteem in de Unie. [Am. 15] 2. In deze richtlijn worden voor elk subsysteem de voorschriften inzake interoperabiliteitsonderdelen, interfaces en procedures vastgesteld en wordt bepaald welke voorwaarden inzake de algemene compatibiliteit van het spoorwegsysteem moeten worden vervuld om een interoperabel spoorwegsysteem tot stand te brengen. 3. De lidstaten kunnen bepalen dat de maatregelen voor de tenuitvoerlegging van d eze richtlijn is niet van toepassing zijn op: [Am. 16] a) metro's, trams, tramtreinen, en lightrailsystemen; [Am. 17] b) netten die functioneel gescheiden zijn van de rest van het spoorwegsysteem en die alleen bedoeld zijn voor de exploitatie van lokale, stads- of voorstadsreizigersdiensten alsook spoorwegondernemingen die uitsluitend op deze netten opereren. (b bis) spoorweginfrastructuur die particulier eigendom is, en voertuigen die enkel worden gebruikt op deze infrastructuur, die uitsluitend door de eigenaar van de infrastructuur voor eigen goederenvervoer wordt gebruikt; [Am. 19] (b ter) infrastructuur en voertuigen bestemd voor strikt lokaal, historisch of toeristisch gebruik. [Am. 20] 4. De lidstaten kunnen bepalen dat de maatregelen voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn niet van toepassing zijn op: a) spoorweginfrastructuur die particulier eigendom is, en voertuigen die enkel worden gebruikt op deze infrastructuur, die uitsluitend door de eigenaar van de infrastructuur voor eigen goederenvervoer wordt gebruikt; b) infrastructuur en voertuigen bestemd voor strikt lokaal, historisch of toeristisch gebruik. [Am. 21] Artikel 2 Definities In deze richtlijn wordt verstaan onder: (1) "spoorwegsysteem van de Unie: de in bijlage I genoemde alle elementen van het conventionele spoorwegsysteem en het hogesnelheidsspoorwegsysteem van de lijst in bijlage I, punten 1 en 2 ; [Am. 22] (2) "interoperabiliteit": de geschiktheid van een spoorwegsysteem voor een veilig en ononderbroken treinverkeer, waarbij de voor de betrokken lijnen gespecificeerde prestaties worden geleverd; deze geschiktheid hangt af van alle reglementaire, technische en operationele voorwaarden waaraan moet worden voldaan om aan de essentiële eisen tegemoet te komen; [Am. 23] (3) "voertuig": een voor het verkeer geschikt spoorvoertuig met een vaste of variabele samenstelling dat op eigen wielen voortbeweegt op spoorlijnen, met of zonder tractie. Een voertuig bestaat uit een of meer structurele en functionele subsystemen; [Am. 24] (4) "netwerk": de lijnen, stations, terminals en alle soorten vaste uitrusting die nodig zijn voor een veilige en continue werking van het spoorwegsysteem; 5) "subsysteem": de structurele en functionele delen van het spoorwegsysteem, als bedoeld in bijlage II; (5 bis) "mobiel subsysteem": het rollend materieel, de boordsystemen voor besturing en seingeving, en het voertuig wanneer dit uit één subsysteem bestaat; [Am. 25] (6) "interoperabiliteitsonderdeel": een basiscomponent, groep componenten, deel van een samenstel of volledig samenstel van materieel, deel uitmakend of bestemd om deel uit te maken van een subsysteem, en waarvan de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem direct of indirect afhankelijk is , met inbegrip van materiële, maar ook immateriële objecten; (7) "essentiële eisen": het geheel van de in bijlage III omschreven voorwaarden waaraan het spoorwegsysteem, de subsystemen en de interoperabiliteitsonderdelen, met inbegrip van de interfaces, moeten voldoen; (8) "Europese specificatie": een gemeenschappelijke technische specificatie, een Europese technische goedkeuring als gedefinieerd in bijlage XXI bij Richtlijn 2004/17/EG of een Europese norm als gedefinieerd in artikel 2, lid 1, onder b), van Verordening (EU) No 1025/2012;; (9) "technische specificatie inzake interoperabiliteit" (TSI): een overeenkomstig deze richtlijn aangenomen specificatie die voor elk subsysteem of deel van een subsysteem geldt teneinde aan de essentiële eisen te voldoen en de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem te verzekeren; (9 bis) "conformiteitsbeoordelingsinstantie": een instantie die is aangemeld of aangewezen als bevoegde instantie voor het verrichten van conformiteitsbeoordelingsactiviteiten, zoals ijken, testen, certificeren en inspecteren. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie wordt na aanmelding door een lidstaat als "aangemelde instantie" geclassificeerd. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie wordt na aanwijzing door een lidstaat als "aangewezen instantie" geclassificeerd. [Am. 27] (10) "fundamentele parameter": elke wettelijke, technische of operationele voorwaarde die kritiek is op het vlak van de interoperabiliteit en die in de desbetreffende TSI’s wordt vermeld; (11) "specifiek geval": elk deel van het spoorwegsysteem waarvoor om geografische of topografische redenen of omwille van het stadsmilieu en de samenhang van het bestaande systeem, bijzondere tijdelijke of definitieve bepalingen in de TSI’s moeten worden opgenomen, bijvoorbeeld lijnen en netwerken die niet verbonden zijn met het netwerk in de rest van de Unie , het profiel, de spoorwijdte of de spoorafstand, alsmede voertuigen die bestemd zijn voor strikt lokaal, regionaal of historisch gebruik en voertuigen met een plaats van vertrek of bestemming in derde landen; (12) "verbetering": belangrijke werkzaamheden waarbij een subsysteem of deel daarvan wordt gewijzigd , die een wijziging vergen van het technisch dossier dat de EG-keuringsverklaring eventueel vergezelt en die een verbetering van de algemene prestaties van het subsysteem tot gevolg hebben . Wanneer werkzaamheden moeten uitgevoerd waarbij een subsysteem of voertuig wordt gewijzigd, specificeert de bevoegde TSI of de werkzaamheden in kwestie als belangrijk moeten worden aangemerkt en zo ja, waarom ; [Am. 28] (13) "vernieuwing": belangrijke vervangingswerkzaamheden waarbij een subsysteem of deel daarvan wordt gewijzigd en die geen wijziging van de algemene prestaties van het subsysteem tot gevolg hebben . Wanneer werkzaamheden moeten worden uitgevoerd waarbij een subsysteem of voertuig wordt vervangen, specificeert de bevoegde TSI of de werkzaamheden in kwestie als belangrijk moeten worden aangemerkt en zo ja, waarom ; [Am. 29] (14) "bestaand spoorwegsysteem": het geheel van de spoorweginfrastructuur van het bestaande spoorwegsysteem, bestaande uit enerzijds de lijnen en vaste installaties en anderzijds de voertuigen, ongeacht categorie of herkomst, die op deze infrastructuur rijden; (15) "vervanging in het kader van onderhoud": vervanging van onderdelen door onderdelen met een identieke functie en identieke prestaties in het kader van preventief onderhoud of herstelwerkzaamheden; (16) "indienststelling": alle handelingen door middel waarvan een subsysteem of een voertuig in bedrijf wordt genomen; (17) "aanbestedende dienst": elk openbaar of particulier bedrijf of orgaan dat opdracht geeft voor het ontwerp en/of de bouw of de vernieuwing of verbetering van een subsysteem. Deze entiteit kan een spoorwegonderneming, een infrastructuurbeheerder, een houder , een met het onderhoud belaste entiteit of een concessionaris die belast is met de indienststelling van een project zijn; [Am. 30] (18) "houder": de persoon of entiteit die eigenaar is van een voertuig of het recht heeft het te gebruiken, het voertuig exploiteert als vervoermiddel en als zodanig geregistreerd is in het nationale voertuigenregister de voertuigenregisters bedoeld in artikel de artikelen 43 en 43 bis van onderhavige richtlijn; [Am. 31] (18 bis) "eigenaar": de persoon of entiteit die eigenaar is van een voertuig en als zodanig geregistreerd is in de voertuigenregisters bedoeld in de artikelen 43 en 43 bis; [Am. 32] (19) "project in vergevorderd stadium": elk project waarvan de planning/aanleg zodanig is gevorderd dat een wijziging van de technische specificaties de levensvatbaarheid van het geplande project in het gedrang kan brengen; (20) "geharmoniseerde norm": een Europese norm als gedefinieerd in artikel 2, lid 1, onder c), van Verordening (EU) nr. 1025/2012; (21) "nationale veiligheidsinstantie": een veiligheidsinstantie als gedefinieerd in artikel 3 van Richtlijn …/…/EU [spoorwegveiligheidsrichtlijn]; (22) "type”: een voertuigtype dat beantwoordt aan de fundamentele ontwerpkenmerken van het voertuig, aangegeven in een type- of ontwerpkeuringscertificaat als beschreven in de toepasselijke keuringsmodule; (23) "serie": een aantal identieke voertuigen van een typeontwerp; (24) " met het onderhoud belaste entiteit”: een entiteit die belast is met het onderhoud als gedefinieerd in artikel 3 van Richtlijn …/…/EU [spoorwegveiligheidsrichtlijn]; (25) "lightrail": spoorvervoerssystemen voor stedelijke en/of voorstedelijk vervoer waarvan de capaciteit en snelheid lager ligt dan bij heavy rail en metrosystemen, maar hoger dan bij tramsystemen. Lightrailsystemen kunnen over een eigen bedding beschikken of deze delen met het wegverkeer en rijden gewoonlijk niet samen met voertuigen voor passagiersvervoer over lange afstand of goederentreinen; (26) "nationale voorschriften”: alle door lidstaten opgelegde bindende voorschriften die door een lidstaat zijn aangemeld en die technische eisen of eisen betreffende de veiligheid op het spoor in een lidstaat bevatten en die, ongeacht welke instantie ze uitvaardigt, van toepassing zijn op spoorwegondernemingen alle actoren in de spoorwegsector, ongeacht welke instantie ze uitvaardigt ; [Am. 33] (27) "nominale werkingstoestand": de normale bedrijfsmodus en de te verwachten gevallen van gestoord bedrijf (waaronder slijtage) binnen de in het technisch en onderhoudsdossier vermelde gebruiksvoorwaarden; (27 bis) "toepassingsgebied": een of meerdere netwerken in de Unie, binnen een lidstaat of een groep lidstaten, waarop een voertuig volgens zijn technisch dossier technisch compatibel is; [Am. 34] (27 ter) "geïsoleerd net": het spoorwegnet van een lidstaat, of van een deel van een lidstaat, met een spoorbreedte van 1 520 mm, dat in geografisch of technisch opzicht gescheiden is van het Europees netwerk met een standaardspoorbreedte (1 435 mm – hierna "standaardbreedte") en dat samen met derde landen goed geïntegreerd is in het spoorwegnet met een spoorbreedte van 1 520 mm, maar geïsoleerd is van het hoofdnet van de Unie; [Am. 35] (28) "aanvaardbare toepassingen van de eisen": niet-bindende adviezen van het Bureau waarin wordt gedefinieerd op welke manieren de naleving van de essentiële eisen kan worden vastgesteld, teneinde de tekortkomingen van een TSI tijdelijk op te vangen totdat de TSI gewijzigd is ; [Am. 36] (28 bis) de "aanvaardbare nationale toepassingen van de eisen" houden in dat de naleving in een lidstaat op een andere erkende manier wordt verwezenlijkt, waarbij ervan uit wordt gegaan dat het betreffende gedeelte van de nationale voorschriften wordt nageleefd. Deze aanvaardbare nationale toepassingen van de eisen worden bij het Bureau aangemeld. [Am. 37] (29) "in de handel brengen": de eerste keer dat een interoperabiliteitsonderdeel, subsysteem, of voertuig dat klaar is om in normale bedrijfsmodus te functioneren in de Unie in de handel wordt gebracht; (30) "fabrikant": een natuurlijke of rechtspersoon die een interoperabiliteitsonderdeel of subsysteem produceert of laat ontwerpen of produceren en dat onder zijn naam of handelsnaam in de handel brengt; (31) "gemachtigde": een in de Unie gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die schriftelijk door de een fabrikant of een aanbestedende dienst is gemachtigd om namens hem specifieke taken te vervullen; [Am. 38] (32) "technische specificatie": een document waarin dat de technische voorschriften zijn uiteengezet waaraan een product, een subsysteem, een proces of een dienst moet voldoen; [Am. 39] (33) "accreditatie": heeft de betekenis als in Verordening (EG) nr. 765/2008; (34) "nationale accreditatie-instantie”: heeft de betekenis als in Verordening (EG) nr. 765/2008; (35) "conformiteitsbeoordeling”: het proces waarin wordt aangetoond of voldaan is aan de vastgestelde eisen voor een product, proces, dienst, systeem, persoon of instantie; (36) "conformiteitsbeoordelingsinstantie": een instantie die conformiteitsbeoordelingsactiviteiten verricht, zoals ijken, testen, certificeren en inspecteren; (37) " gehandicapte en persoon met een handicap of beperkte mobiliteit": elke persoon met een permanente of tijdelijke fysieke, mentale, intellectuele of zintuiglijke beperking die hem, in wisselwerking met diverse drempels, kunnen beletten volledig, effectief en op voet van gelijkheid met andere passagiers gebruik te maken van vervoersdiensten of van wie de mobiliteit bij het gebruiken van vervoersdiensten is beperkt door zijn leeftijd en voor wie een aanpassing van de diensten bijgevolg noodzakelijk is ; [Am. 40] (38) "infrastructuurbeheerder": de infrastructuurbeheerder als gedefinieerd in artikel 3 van Richtlijn …/…/EU van het Europees Parlement en de Raad (15) [tot instelling van één Europese spoorwegruimte]; (39) "spoorwegonderneming”: spoorwegonderneming als gedefinieerd in artikel 3 van Richtlijn …/…/EU [tot instelling van één Europese spoorwegruimte] en elke andere publiekrechtelijke of privaatrechtelijke onderneming die goederen en/of reizigers over het spoor vervoert en die zelf de tractie verzekert; hiertoe behoren ook ondernemingen die uitsluitend tractie leveren. Artikel 3 Essentiële eisen 1. Het spoorwegsysteem, de subsystemen, de interoperabiliteitsonderdelen, inclusief de interfaces, moeten voldoen aan de desbetreffende essentiële eisen. 2. De in artikel 34 van Richtlijn 2004/17/EG bedoelde technische specificaties die noodzakelijk zijn ter aanvulling van de Europese specificaties of de andere normen die in gebruik zijn in de Unie , mogen niet in strijd zijn met de essentiële eisen. 2 bis. Niemand mag op grond van een handicap indirect of direct worden gediscrimineerd. Om ervoor te zorgen dat alle burgers van de Unie gebruik kunnen maken van de voordelen van een ruimte zonder binnengrenzen, moeten de lidstaten de toegankelijkheid van het spoorwegsysteem waarborgen. [Am. 41] HOOFDSTUK II TECHNISCHE SPECIFICATIES INZAKE INTEROPERABILITEIT Artikel 4 Inhoud van de technische specificaties inzake interoperabiliteit 1. Elk van de in bijlage II gedefinieerde subsystemen wordt bestreken door één TSI. Een subsysteem kan zo nodig door verscheidene TSI’s worden bestreken en één TSI kan verscheidene subsystemen betreffen. 2. De Commissie wordt gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen overeenkomstig artikel 46 betreffende de aanpassing van bijlage II aan de technische vooruitgang met betrekking tot de indeling van het spoorwegsysteem in subsystemen en de omschrijving van die subsystemen. 3. De vaste subsystemen stemmen overeenkomstig deze richtlijn uiterlijk op het moment van de afgifte van de bouwvergunningen met de op het moment van de eerste aanstelling van een aangemelde instantie inwerkingtreding, vernieuwing of verbetering geldende TSI’s overeen. De voertuigen stemmen op het moment van de eerste aanstelling van een aangemelde instantie met de TSI's en de nationale voorschriften overeen. Deze conformiteit blijft tijdens het gebruik van elk subsysteem ononderbroken gehandhaafd. [Am. 42] 4. In elke TSI zijn de volgende elementen opgenomen: a) een vermelding van de beoogde reikwijdte (deel van het netwerk of voertuigen als bedoeld in bijlage I: subsysteem of deel van een subsysteem als vermeld in bijlage II); b) de essentiële eisen voor het betrokken subsysteem en de interfaces van dit systeem met de overige subsystemen; c) de functionele en technische specificaties waaraan elk subsysteem en de interfaces ervan met de overige subsystemen moeten voldoen. Indien nodig kunnen deze specificaties naargelang van het gebruik van het subsysteem verschillen; d) de interoperabiliteitsonderdelen en interfaces waarvoor Europese specificaties moeten worden vastgesteld, waaronder de Europese normen die noodzakelijk zijn om de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem tot stand te brengen; Dit omvat de identificatie van spoorwegonderdelen die overeenkomstig artikel 41 van Verordening (EU) nr. .../... van het Europees Parlement en de Raad (16) moeten worden gestandaardiseerd. Elke TSI bevat een lijst met te standaardiseren onderdelen, inclusief de bestaande onderdelen. [Am. 43] e) per geval de procedures die moeten worden gehanteerd voor de beoordeling van de overeenstemming of de geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen enerzijds, of de EG-keuring van de subsystemen anderzijds. Die procedures moeten gebaseerd zijn op de in Besluit 2010/713/EU van de Commissie omschreven modules; f) de strategie voor de toepassing van de TSI's. Daarin staan met name de stappen via welke de bestaande situatie overgaat in de uiteindelijke situatie waarin overal aan de TSI's wordt voldaan, indien nodig met inbegrip van de termijnen waarbinnen die stappen moeten worden afgerond. Het tijdspad voor de verschillende stappen wordt gekoppeld aan een evaluatie waarin de geraamde kosten en baten van de invoering van de TSI en de verwachte gevolgen voor de betrokken exploitanten en marktdeelnemers worden geanalyseerd ; [Am. 44] g) voor het betrokken personeel de kwalificaties en voorschriften inzake de gezondheid en veiligheid op het werk voor de exploitatie en het onderhoud van het subsysteem in kwestie en voor de toepassing van de TSI; h) de bij de verbetering of vernieuwing van bestaande subsystemen en voertuigtypen toepasselijke bepalingen met of zonder nieuwe vergunning voor of nieuw besluit tot indienststelling; i) de door spoorwegondernemingen te controleren parameters en toe te passen procedures om die parameters te controleren tussen het moment waarop een vergunning om een voertuig in de handel te brengen is afgegeven en het moment waarop het besluit tot indienststelling wordt genomen, teneinde te waarborgen dat de voertuigen compatibel zijn met de trajecten waarop ze zullen worden ingezet; [Am. 45] (i bis) vermeldt de specifieke parameters die moeten worden gecontroleerd en geeft de beschrijvingen voor de vernieuwing, verbetering of vervanging van onderdelen of interoperabiliteitsonderdelen die in verband met artikel 21, lid 3, moeten worden behandeld. [Am. 46] 5. Elke TSI wordt uitgewerkt aan de hand van een analyse van het bestaande subsysteem en geeft een subsysteem aan als doel dat geleidelijk, maar binnen een redelijke termijn, kan worden bereikt. Aldus kan dankzij de gefaseerde vaststelling en toepassing van de TSI's binnen die termijn langzamerhand de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem worden bereikt. 6. TSI’s houden de samenhang van het bestaande spoorwegsysteem in elke lidstaat op passende wijze zoveel mogelijk in stand. In verband daarmee kan binnen elke TSI rekening worden gehouden met specifieke gevallen, zowel op het gebied van het netwerk als de voertuigen en met name met het profiel, de spoorwijdte of de spoorafstand en voertuigen met een plaats van vertrek of bestemming in derde landen. Voor elk specifiek geval wordt in de TSI aangegeven hoe de TSI-bepalingen van lid 4 , onder c) tot en met g), moeten worden toegepast. 7. Indien bepaalde technische aspecten die overeenkomen met essentiële eisen niet uitdrukkelijk aan de orde kunnen komen in een TSI, worden zij duidelijk als open punten omschreven in een bijlage bij de TSI. 8. TSI's vormen geen belemmering voor de lidstaten om beslissingen te nemen over het gebruik van de infrastructuur voor het verkeer van voertuigen waarop de TSI's niet van toepassing zijn. 9. Indien dat strikt noodzakelijk is om te voldoen aan de doelstelling van deze richtlijn, kunnen TSI’s expliciet en duidelijk verwijzen naar Europese of internationale normen of specificaties of door het Bureau bekendgemaakte technische documenten. In dat geval worden die normen of specificaties (of de desbetreffende delen daarvan) of technische documenten beschouwd als een bijlage bij de desbetreffende TSI en krijgen zij een verplicht karakter op het moment dat de TSI van toepassing is. Indien dergelijke normen, specificaties of technische documenten ontbreken en nog moeten worden ontwikkeld , kan worden verwezen naar andere, duidelijk bepaalde documenten met een normatief karakter die gemakkelijk en publiek toegankelijk zijn . Artikel 5 Opstelling, aanneming en herziening van TSI’s 1. De Commissie geeft het Bureau de opdracht de TSI's en de wijzigingen daarvan op te stellen en desgevallend aanbevelingen te doen aan de Commissie. 1 bis. Bij de opstelling, aanneming en herziening van elke TSI (met inbegrip van de fundamentele parameters) wordt rekening gehouden met de te voorziene kosten en baten van alle voorgestelde technische oplossingen en van de onderlinge interfaces, teneinde te bepalen welke oplossingen de meest gunstige zijn en die uit te voeren. [Am. 47] 2. Elke ontwerp-TSI wordt in de volgende fasen opgesteld. a) Het Bureau bepaalt de fundamentele parameters voor deze TSI, alsmede de interfaces met de andere subsystemen en alle andere noodzakelijke specifieke gevallen. Voor elk van deze parameters en interfaces worden de meest gunstige alternatieve oplossingen, vergezeld van technische en economische bewijsstukken, gepresenteerd. b) Het Bureau werkt op basis van deze fundamentele parameters de ontwerp-TSI uit. Eventueel houdt het Bureau rekening met de vooruitgang van de techniek, reeds uitgevoerde normalisatiewerkzaamheden, de bevindingen van bestaande werkgroepen en aanvaarde onderzoeksresultaten. Elke ontwerp-TSI gaat vergezeld van een volledige raming van de te verwachten kosten en baten van de toepassing van de TSI’s. Daarin worden de verwachte gevolgen voor alle betrokken exploitanten en economische subjecten vermeld , en wordt naar behoren rekening gehouden met de vereisten van Richtlijn . ../.../EU [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. De lidstaten nemen aan de beoordeling deel door waar nodig de vereiste gegevens te verstrekken. [Am. 48] 3. Teneinde rekening te houden met de technologische of maatschappelijke ontwikkelingen stelt het Bureau de TSI's en de wijzigingen daarvan op overeenkomstig het in lid 1 bedoelde mandaat en overeenkomstig de artikelen 4 en 15 van Verordening (EU) nr. …/… [de Spoorwegbureauverordening] en met inachtneming van de beginselen inzake openheid, consensus en transparantie als gedefinieerd in bijlage II bij Verordening (EU) nr. 1025/2012. 4. De Commissie kan gedurende deze werkzaamheden voor de opstelling Het in artikel 48 bedoelde comité wordt regelmatig op de hoogte gehouden van de werkzaamheden in verband met het opstellen van de TSI's. Op verzoek van het comité kan de Commissie gedurende die werkzaamheden de nodige opdrachten of aanbevelingen formuleren betreffende de opzet van de TSI's, alsmede betreffende de raming van de kosten en baten. De Commissie kan met name op aanvraag van een lidstaat verzoeken alternatieve oplossingen te bestuderen en de raming van de kosten en baten van deze alternatieve oplossingen op te nemen in het verslag bij de ontwerp-TSI. [Am. 49] 5. Wanneer verschillende subsystemen om redenen van technische compatibiliteit tegelijkertijd in gebruik moeten worden genomen, moeten de data van inwerkingtreding van de desbetreffende TSI’s overeenstemmen. 6. Bij de opstelling, aanneming en herziening van de TSI’s wordt rekening gehouden met de mening van de gebruikers ten aanzien van eigenschappen die rechtstreeks van invloed zijn op het gebruik van de subsystemen door die gebruikers. Daartoe pleegt het Bureau bij de opstelling en herziening van de TSI’s overleg met de representatieve gebruikersverenigingen en -organisaties. Het voegt een verslag van de uitkomst van dit overleg bij de ontwerp-TSI. 7. Overeeenkomstig artikel 6 van Verordening (EU) nr. …/… (de spoorwegbureauverordening Spoorwegbureauverordening ) stelt het Bureau de lijst op van gebruikersverenigingen en -organisaties waarmee overleg moet worden gepleegd en werkt het die lijst regelmatig bij. Deze lijst omvat noodzakelijkerwijs vertegenwoordigende verenigingen en organisaties van alle lidstaten en kan op verzoek van een lidstaat of op initiatief van de Commissie worden herzien en bijgewerkt. [Am. 50] 8. Bij de opstelling, aanneming en herziening van de TSI's wordt rekening gehouden met het advies van de vertegenwoordigende sociale partners in alle lidstaten ten aanzien van de voorschriften van artikel 4, lid 4, onder g), en van alle andere TSI's die rechtstreeks of onrechtstreeks gevolgen hebben voor het betrokken personeel . Daartoe raadpleegt het Bureau de sociale partners alvorens de Commissie aanbevelingen te doen over de TSI's en de wijzigingen daarvan. De sociale partners worden geraadpleegd in het kader van het comité voor de sectoriële dialoog, opgericht bij Besluit 98/500/EG van de Commissie (17) . De sociale partners brengen hun advies uit binnen een termijn van drie maanden. [Am. 51] 9. Indien herziening van een TSI wijziging van de eisen tot gevolg heeft, moet de nieuwe TSI verenigbaarheid waarborgen met overeenkomstig vorige versies van de TSI in dienst genomen subsystemen. 10. De Commissie krijgt de bevoegdheid om betreffende de TSI's en de wijzigingen daarvan gedelegeerde handelingen vast te stellen overeenkomstig artikel 46. Wanneer overeenkomstig artikel 6 in de TSI's tekortkomingen worden vastgesteld en er sprake is van dwingende spoed, is de in artikel 47 uiteengezette procedure van toepassing op overeenkomstig dit artikel vastgestelde gedelegeerde handelingen. Artikel 6 Tekortkomingen van TSI’s 1. Indien na de vaststelling daarvan blijkt dat een TSI een tekortkoming vertoont, wordt de TSI gewijzigd overeenkomstig artikel 5, lid 3. 2. Met het oog op de herziening van de TSI kan de Commissie het Bureau om advies vragen. De Commissie analyseert het advies van het Bureau en stelt de lidstaten in kennis van haar conclusies. 3. Op verzoek van de Commissie is het in lid 2 bedoelde advies van het Bureau een aanvaardbare toepassing van de essentiële eisen en mag het derhalve worden gebruikt voor de beoordeling van projecten. 3 bis. Een lid van het netwerk van vertegenwoordigende organen kan als aanvrager via de Commissie verzoeken om adviezen over tekortkomingen in TSI's. De verzoeker wordt van de genomen beslissing in kennis gesteld. De Commissie motiveert weigeringsbesluiten naar behoren. [Am. 52] Artikel 7 Ontheffing van de TSI's 1. In de volgende gevallen mogen de lidstaten afzien van de toepassing van één of meer TSI's of delen daarvan: a) bij een voorgesteld nieuw subsysteem of een deel daarvan, de vernieuwing of verbetering van een bestaand subsysteem of een deel daarvan, elk element als genoemd in artikel 1, lid 1, dat zich in een gevorderde ontwikkelingsfase bevindt of waarvoor een uitvoeringsovereenkomst loopt op het moment waarop die TSI’s bekend worden gemaakt; b) wanneer het bij een snelle herstelling van het net na een ongeluk of een natuurramp economisch of technisch niet mogelijk is de overeenkomstige TSI geheel of gedeeltelijk toe te passen. In dat geval mag slechts tijdelijk van de TSI worden afgeweken; c) bij elke voorgestelde vernieuwing, uitbreiding of verbetering van een bestaand subsysteem of deel daarvan waarbij de toepassing van de TSI's de economische levensvatbaarheid van het project ernstig in het gedrang zou brengen. [Am. 53] 2. In het in lid 1, onder a), bedoelde geval stelt de lidstaat de Commissie binnen een jaar na de inwerkingtreding van elke TSI in kennis van een lijst van projecten die op zijn grondgebied worden uitgevoerd en die zich in een vergevorderd stadium van ontwikkeling bevinden. 3. In alle in lid 1 bedoelde gevallen dienen de betrokken lidstaten bij de Commissie een verzoek in om de TSI niet toe te passen, met vermelding van de alternatieve regelingen die de lidstaat in plaats van de TSI's wenst toe te passen. De Commissie bepaalt door middel van uitvoeringshandelingen de inhoud van het dossier dat bij een aanvraag tot ontheffing van één of meer TSI's of delen daarvan moet worden gevoegd, alsmede de bijzonderheden, het formaat en de indieningsmodaliteiten van dat dossier. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. De Commissie onderzoekt het dossier, analyseert de alternatieve regelingen die de lidstaat in plaat van de TSI wenst toe te passen en beslist of zij het verzoek tot ontheffing van de TSI aanvaardt dan wel verwerpt en stelt de lidstaat in kennis van haar beslissing. 4. In afwachting van de beslissing van de Commissie mag een lidstaat in het in lid 3 bedoelde geval alternatieve regelingen toepassen. 5. De Commissie neemt uiterlijk vier maanden na de indiening van het verzoek en het volledige dossier een beslissing. Als een dergelijke beslissing niet wordt genomen, wordt het verzoek geacht te zijn aanvaard. 6. Alle lidstaten worden op de hoogte gesteld van de resultaten van de analyses en van de resultaten van de in lid 3 bedoelde procedure. HOOFDSTUK III INTEROPERABILITEITSONDERDELEN Aritkel 8 Het in de handel brengen van interoperabiliteitsonderdelen 1. De lidstaten nemen alle dienstige maatregelen opdat de interoperabiliteitsonderdelen: a) alleen in de handel worden gebracht indien zij de interoperabiliteit van het systeem mogelijk maken en voldoen aan de essentiële eisen; b) binnen hun toepassingsgebied volgens de definitie in artikel 2, punt 27 bis, worden gebruikt overeenkomstig hun bestemming en naar behoren worden geïnstalleerd en onderhouden. [Am. 54] Deze bepalingen vormen geen belemmering voor het in de handel van deze onderdelen voor andere toepassingen. 2. De lidstaten mogen niet uit hoofde van deze richtlijn het in de handel brengen op hun grondgebied van interoperabiliteitsonderdelen met het oog op het gebruik daarvan voor het spoorwegsysteem verbieden, beperken of belemmeren, wanneer deze onderdelen aan de bepalingen van deze richtlijn voldoen. In het bijzonder mogen zij geen verificaties verlangen die al zijn verricht in het kader van de procedure die tot de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik heeft geleid. Een lidstaat mag de indienststelling van interoperabiliteitsonderdelen waarvoor een vergunning is verleend voor een bepaald toepassingsgebied niet verbieden, beperken of belemmeren als dat toepassingsgebied zich op zijn grondgebied bevindt. [Am. 55] De Commissie bepaalt door middel van uitvoeringshandelingen krijgt de bevoegdheid om overeenkomstig artikel 46 gedelegeerde handelingen vast te stellen over de werkingssfeer en de inhoud van de EG-verklaring van conformiteit en geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen , alsmede het formaat daarvan en de informatie die in die verklaring moet worden opgenomen. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure . [Am. 56] 2 bis. De Commissie bepaalt door middel van uitvoeringshandelingen het formaat en de bijzonderheden van de informatie die wordt opgenomen in de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de onderzoeksprocedure van artikel 48, lid 3. [Am. 57] Artikel 9 Conformiteit of geschiktheid voor gebruik 1. De lidstaten en het Bureau beschouwen de interoperabiliteitsonderdelen als interoperabel en in overeenstemming met de essentiële eisen wanneer zij voorzien zijn van de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik. 2. Voor elk interoperabiliteitsonderdeel dient de procedure te worden gevolgd voor de beoordeling van de overeenstemming en van de geschiktheid voor gebruik zoals omschreven in de desbetreffende TSI, en voor dat onderdeel dient het desbetreffende certificaat te zijn afgegeven. 3. De lidstaten en het Bureau gaan ervan uit dat een interoperabiliteitsonderdeel voldoet aan de essentiële eisen indien het voldoet aan de voorwaarden die zijn vastgesteld in de desbetreffende TSI of aan de Europese specificaties die zijn ontwikkeld om aan die voorwaarden te voldoen. 4. Reserveonderdelen voor subsystemen die reeds in dienst zijn gesteld als de desbetreffende TSI van kracht wordt, mogen in deze subsystemen worden aangebracht zonder dat zij aan de in lid 2 bedoelde procedure worden onderworpen. 5. De TSI’s kunnen voorzien in een overgangsperiode voor de in deze TSI’s als interoperabiliteitsonderdelen aangemerkte spoorvervoerproducten die bij de inwerkingtreding van de TSI’s al in de handel zijn gebracht. Deze onderdelen moeten voldoen aan de eisen van artikel 8, lid 1. Artikel 10 Procedure voor de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik 1. Voor de opstelling van de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik van een interoperabiliteitsonderdeel moet de fabrikant of diens in de Unie gevestigde gemachtigde de desbetreffende TSI’s hanteren. 2. Wanneer de desbetreffende TSI dit voorschrijft, wordt de beoordeling van de conformiteit of de geschiktheid voor gebruik van een interoperabiliteitsonderdeel uitgevoerd door de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie waarbij de fabrikant of diens in de Unie gevestigde gemachtigde daartoe een aanvraag heeft ingediend. 3. Wanneer op interoperabiliteitsonderdelen andere richtlĳnen van de Unie betreffende andere aspecten van toepassing zĳn, geeft de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik aan dat de betrokken interoperabiliteitsonderdelen eveneens aan de eisen van die andere richtlĳnen voldoen. 4. Wanneer noch de fabrikant, noch diens gemachtigde de in de leden 1 en 3 vastgestelde verplichtingen heeft vervuld, gaan deze verplichtingen over op eenieder die het interoperabiliteitsonderdeel in de handel brengt. Dezelfde verplichtingen gelden, wat deze richtlijn betreft, voor iedereen die interoperabiliteitsonderdelen van diverse herkomst of delen daarvan assembleert dan wel voor eigen gebruik vervaardigt. 5. Teneinde te vermijden dat niet-conforme interoperabiliteitsonderdelen in de handel worden gebracht en onverminderd het bepaalde in artikel 11: a) is, wanneer door een lidstaat wordt geconstateerd dat de EG-verklaring van conformiteit ten onrechte is opgesteld, de fabrikant of diens in de Unie gevestigde gemachtigde verplicht, voor zover nodig, het betrokken interoperabiliteitsonderdeel in overeenstemming te brengen en een einde te maken aan de inbreuk overeenkomstig de door die lidstaat gestelde voorwaarden; b) moet, wanneer het betrokken interoperabiliteitsonderdeel niet in overeenstemming wordt gebracht, de lidstaat alle passende maatregelen nemen om het in de handel brengen daarvan te beperken of te verbieden of het uit de handel te laten nemen volgens de procedures van artikel 11. Artikel 11 Het niet voldoen van interoperabiliteitsonderdelen aan essentiële eisen 1. Wanneer een lidstaat vaststelt dat een van de EG-verklaring van conformiteit of geschiktheid voor gebruik voorzien interoperabiliteitsonderdeel dat in de handel wordt gebracht en wordt gebruikt overeenkomstig zijn bestemming, de naleving van de essentiële eisen in het gedrang dreigt te brengen, neemt hij alle dienstige maatregelen om het toepassingsgebied van dat onderdeel te beperken, het gebruik ervan te verbieden, het uit de handel te nemen of terug te roepen . De lidstaat stelt de Commissie en de andere lidstaten onmiddellijk in kennis van de genomen maatregelen en geeft de redenen van zijn besluit aan, en met name of het gebrek aan conformiteit het gevolg is van: a) het niet voldoen aan de essentiële eisen; b) een gebrekkige toepassing van de Europese specificaties, voor zover de toepassing van deze specificaties wordt aangehaald, c) de ontoereikendheid van de Europese specificaties. 2. Het Bureau start in opdracht van d e Commissie pleegt zo spoedig mogelĳk onverwijld, en in elk geval binnen twintig dagen, het overleg met de betrokken partĳen. Wanneer de Commissie Na dit overleg vaststelt dat overleg stelt het Bureau vast of de maatregel gerechtvaardigd is. Het Bureau stelt zij de lidstaat die daartoe het initiatief heeft genomen daarvan in kennis. Wanneer de Commissie, na dit overleg vaststelt dat de maatregel niet gerechtvaardigd is, stelt zij de lidstaat die daartoe het initiatief heeft genomen, alsmede de fabrikant of diens in de Unie gevestigde gemachtigde, onmiddellijk daarvan in kennis. [Am. 58] 3. Wanneer een interoperabiliteitsonderdeel dat voorzien is van de EG-verklaring van conformiteit niet conform blijkt te zijn, neemt de bevoegde lidstaat passende maatregelen ten aanzien van de personen die de verklaring hebben opgesteld en stelt hij de Commissie en de overige lidstaten daarvan in kennis. 4. De Commissie ziet erop toe dat de lidstaten op de hoogte worden gehouden van het verloop en de resultaten van deze procedure. [Am. 59] HOOFDSTUK IV SUBSYSTEMEN Artikel 12 Vrij verkeer van subsystemen Onverminderd hoofdstuk V , kunnen de lidstaten de constructie, de indienststelling en de exploitatie van subsystemen van structurele aard die deel uitmaken van het spoorwegsysteem en die aan de essentiële eisen voldoen, op hun grondgebied niet uit hoofde van deze richtlijn verbieden, beperken of belemmeren. Met name mogen zij geen controles eisen die reeds zijn uitgevoerd: a) ofwel in het kader van de procedure die tot de "EG"-keuringsverklaring heeft geleid; b) of in andere lidstaten vóór of na inwerkintreding van deze richtlijn, teneinde te controleren of onder gelijke bedrijfsvoorwaarden wordt voldaan aan gelijke eisen. Artikel 13 Conformiteit met TSI’s en nationale voorschriften 1. De lidstaten en het Bureau beschouwen de structureel van het spoorwegsysteem deel uitmakende subsystemen die indien toepasselijk van structurele aard die zijn voorzien van de EG-keuringsverklaring zijn voorzien, als interoperabel en conform de essentiële eisen , wanneer de keuringsverklaring is opgesteld aan de hand van TSI's overeenkomstig artikel 15 of aan de hand van nationale voorschriften overeenkomstig artikel 15 bis, of beiden . [Am. 60] 2. De verificatie van de interoperabiliteit, met inachtneming van de essentiële eisen, van een subsysteem van structurele aard dat deel uitmaakt van het spoorwegsysteem, geschiedt aan de hand van de TSI’s en de overeenkomstig lid 3 aangemelde nationale voorschriften . [Am. 61] 2 bis. De beslissing over het afgeven van een vergunning wordt gebaseerd op de TSI's en aangemelde nationale voorschriften die ten tijde van het indienen van de aanvraag van toepassing zijn. [Am. 62] 3. De lidstaten stellen voor elk subsysteem een lijst op van de nationale voorschriften die in de volgende gevallen worden gebruikt voor de uitvoering van de essentiële eisen en/of aanvaardbare nationale toepassingen van de eisen : without prejudice to the prerogatives: [Am. 63] a) indien de TSI's bepaalde aspecten in verband met de essentiële eisen (open punten) niet volledig bestrijken; b) indien er op grond van artikel 7 kennis is gegeven van de niet-toepassing van één of meer TSI's of delen daarvan; c) indien het in specifieke gevallen nodig is technische regels toe te passen die niet in de desbetreffende TSI zijn opgenomen; d) wanneer nationale voorschriften worden gebruikt voor de beschrijving van bestaande systemen; (d bis) in het geval van netwerken en voertuigen die niet onder de TSI's vallen; [Am. 64] (d ter) om specifieke veiligheidsredenen aan een of meer lidstaten op voorwaarde dat ze zijn aangetoond en onverminderd de prerogatieven van het Bureau. [Am. 65] 4. De lidstaten wijzen de instanties aan die, in het geval van technische voorschriften, worden belast met de optstelling van de EG-keuringsverklaring als bedoeld in artikel 15. Artikel 14 Nationale voorschriften 1. De lidstaten stellen in de volgende gevallen de Commissie en het Bureau in kennis van de in artikel 13, lid 3, bedoelde lijst van geldende nationale voorschriften: [Am. 66] a) telkens wanneer de lijst van voorschriften wordt gewijzigd; of [Am. 67] b) bij de indiening van een verzoek tot ontheffing van de TSI overeenkomstig artikel 7; of [Am. 68] c) na de publicatie van de desbetreffende TSI of de herziening daarvan, teneinde de nationale voorschriften die overbodig zijn geworden door de sluiting van de open punten in de TSI's op te heffen. c bis) wanneer op de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn nog geen kennisgeving is gedaan van het nationale voorschrift/de nationale voorschriften. [Am. 69] 1 bis. Binnen een maand na de inwerkingtreding van deze richtlijn stellen de lidstaten de Commissie op de hoogte van eventuele bestaande nationale voorschriften die op die datum nog niet zijn aangemeld. [Am. 70] 2. De lidstaten delen de volledige tekst van de bestaande nationale voorschriften via de passende IT-instrumenten mee aan het Bureau en de Commissie overeenkomstig artikel 23 van Verordening (EU) nr. …/… ( spoorwegbureauverordening Spoorwegbureauverordening ). [Am. 71] 3. De lidstaten mogen alleen in de volgende gevallen nieuwe nationale voorschriften vaststellen: a) wanneer een TSI niet volledig aan de essentiële eisen beantwoordt; b) als dringende preventieve maatregel, in het bijzonder na een ongeval. 4. Wanneer een lidstaat voornemens is een nieuw nationaal voorschrift in te voeren, stelt legt hij de ontwerptekst uiterlijk drie maanden voor de geplande inwerkingtreding van het voorgestelde nieuwe voorschrift ter onderzoek aan het Bureau en de Commissie daarvan voor met vermelding van de reden voor de invoering overeenkomstig artikel 21 van Verordening (EU) nr. .../... [Spoorwegbureauverordening], en dit via de passende IT-instrumenten in kennis overeenkomstig artikel 23 van die Verordening ( spoorwegbureauverordening ) [ Bureauverordening] . [Am. 72] 4 bis. Wanneer de lidstaten nieuwe of bestaande nationale voorschriften aanmelden, tonen zij aan dat het desbetreffende voorschrift noodzakelijk is om te voldoen aan een essentiële eis die nog niet in de desbetreffende TSI is opgenomen. Het is de lidstaten niet toegestaan nationale voorschriften aan te melden zonder de noodzaak ervan met bewijzen te staven. Het Bureau beschikt over twee maanden om de ontwerptekst van de voorschriften te onderzoeken en de Commissie een aanbeveling te doen. De Commissie keurt de ontwerptekst goed of verwerpt deze. Uitsluitend in geval van dringende preventieve maatregelen mogen de lidstaten een nieuw voorschrift met een geldigheidsduur van twee maanden onverwijld aannemen en toepassen. Wanneer een dergelijk voorschrift meerdere lidstaten betreft, zorgt de Commissie, in samenwerking met het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties, voor harmonisatie van het voorschrift op EU-niveau. [Am. 73] 5. De lidstaten zorgen ervoor dat de nationale voorschriften, met inbegrip van de voorschriften betreffende de interfaces tussen de voertuigen en het netwerk, gratis en in een voor alle belanghebbende partijen verstaanbare taal beschikbaar is. 6. Lidstaten kunnen besluiten voorschriften en beperkingen van strikt plaatselijke aard niet overeenkomstig dit lid aan te melden. In dat geval vermelden de lidstaten die voorschriften en beperkingen in de infrastructuurregisters als bedoeld in artikel 45. 7. Overeenkomstig dit artikel aangemelde nationale voorschriften vallen niet onder de kennisgevingsprocedure van Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad (18) . 8. De Commissie definieert door middel van uitvoeringshandelingen de classificatie van de aangemelde nationale voorschriften in verschillende groepen om de wederzijdse aanvaarding in verschillende lidstaten en de compatibiliteitscontroles tussen vaste en mobiele apparatuur te vergemakkelijken. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de onderzoeksprocedure van artikel 48, lid 3. Het Bureau classificeert de op grond van dit artikel aangemelde nationale voorschriften overeenkomstig de in de eerste alinea bedoelde uitvoeringshandelingen en publiceert het bijbehorende register. Ook eventuele aanvaardbare nationale toepassingen van de eisen worden in dit register opgenomen. [Am. 74] 9. Ontwerpen van nationale voorschriften en reeds geldende nationale voorschriften worden door het Bureau onderzocht overeenkomstig de procedure van de artikelen 21 en 22 van Verordening (EU) nr. …/… (spoorwegbureauverordening). Artikel 15 Procedure voor de opstelling van de EG-keuringsverklaring 1. Voor de opstelling van de EG-keuringsverklaring vraagt de aanvrager de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie die hij daarvoor heeft uitgekozen om de keuringsprocedure toe te passen . De aanvrager kan de aanbestedende dienst, de fabrikant of hun gemachtigde in de Unie zijn. 2. De taak van de met de EG-keuring van een subsysteem belaste aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie begint in het ontwerpstadium en bestrijkt de gehele constructieperiode tot het stadium van de goedkeuring vóór de indienststelling van het subsysteem. Tot die taak kan behoort ook de verificatie behoren van de interfaces van het betrokken subsysteem met het systeem waarvan het deel uitmaakt, gebaseerd op de informatie in de desbetreffende TSI en in de registers als bedoeld in de artikelen 44 en 45. [Am. 75] 3. De aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie is verantwoordelijk voor de samenstelling van het technisch dossier waarvan de EG-keuringsverklaring vergezeld moet gaan. Dit technisch dossier moet alle noodzakelijke documenten betreffende de eigenschappen van het subsysteem bevatten, alsmede in voorkomend geval alle stukken waaruit de conformiteit van de interoperabiliteitsonderdelen blijkt. Ook moet het alle gegevens inzake de gebruiksvoorwaarden en ‑beperkingen, alsmede inzake de voorschriften voor onderhoud, permanent of periodiek toezicht en afregeling bevatten. 4. Voor elke wijziging van het in lid 3 bedoelde technisch dossier die een impact heeft op de uitgevoerde keuringen verbetering moet een nieuwe EG-keuringsverklaring worden opgesteld. [Am. 76] 5. De aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie kan tussentijdse keuringsverklaringen afgeven voor bepaalde stadia van de keuringsprocedure of bepaalde delen van het subsysteem. In dat geval is de overeenkomstig lid 7, onder a), vastgestelde keuringsprocedure van toepassing. 6. Als dat volgens de betrokken TSI’s toegestaan is, mag de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie conformiteitsverklaringen afgeven die betrekking hebben op een serie subsystemen of bepaalde onderdelen van deze subsystemen. 7. De Commissie bepaalt door middel van uitvoeringshandelingen: a) de procedures voor de keuring van subsystemen, met inbegrip van de algemene principes, de inhoud, de procedure en documenten in verband met de EG-keuringsprocedure en de keuringsprocedure bij toepassing van nationale voorschriften; b) modellen voor de EG-keuringsverklaring en voor de keuringsverklaring bij toepassing van nationale voorschriften, alsmede modellen voor documenten van het technisch dossier dat bij de keuringsverklaring moet worden gevoegd. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. [Am. 78] 7 bis. De Commissie wordt overeenkomstig artikel 46 gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen voor het definiëren van procedures voor de keuring van subsystemen, met inbegrip van de algemene principes, de inhoud, de procedure en documenten in verband met de EG-keuringsprocedure en de keuringsprocedure bij toepassing van nationale voorschriften. [Am. 79] 7 ter. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen modellen op voor de EG-keuringsverklaring en voor de keuringsverklaring bij toepassing van nationale voorschriften, alsmede modellen voor documenten van het technisch dossier dat bij de keuringsverklaring moet worden gevoegd. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. [Am. 80] Artikel 15 bis Procedure voor de opstelling van de keuringsverklaring bij toepassing van nationale voorschriften De procedures voor de opstelling van de in artikel 15 genoemde EG-keuringsverklaring zijn in voorkomend geval ook van toepassing op de opstelling van de keuringsverklaring bij toepassing van nationale voorschriften. Overeenkomstig hoofdstuk VI bepalen de lidstaten welke instanties verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de keuringsprocedure bij toepassing van nationale voorschriften. [Am. 77] Artikel 16 Het niet voldoen van subsystemen aan essentiële eisen 1. Indien een lidstaat constateert dat een subsysteem van structurele aard dat voorzien is van de EG-keuringsverklaring, vergezeld van het technisch dossier, niet geheel aan de bepalingen van deze richtlijn en met name aan de essentiële eisen voldoet, kan hij verzoeken dat aanvullende verificaties worden verricht. 2. De lidstaat die dit verzoek heeft gedaan, stelt de Commissie onmiddellijk, met opgaaf van redenen, van de gevraagde aanvullende verificaties in kennis. De Commissie pleegt overleg met de belanghebbende partijen. 3. De lidstaat die dit verzoek heeft gedaan, preciseert of het niet volledig naleven van de richtlijn voortvloeit uit: a) de niet-naleving van de essentiële eisen of van een TSI, of uit de slechte toepassing van een TSI. In dat geval doet de Commissie onmiddellijk kennisgeving aan de lidstaat waar degene verblijft die onrechtmatig de EG-keuringsverklaring heeft opgesteld, en vraagt zij die lidstaat passende maatregelen te nemen; b) een tekortkoming in een TSI. In dat geval wordt de procedure voor de wijziging van de TSI op gang gebracht overeenkomstig artikel 6. Artikel 17 Vermoeden van overeenstemming Interoperabiliteitsonderdelen en subsystemen die conform zijn met geharmoniseerde normen of delen daarvan waarvan de referenties in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt, worden geacht conform te zijn met de essentiële eisen die door die normen of delen daarvan worden bestreken, als beschreven in bijlage III. HOOFDSTUK V IN DE HANDEL BRENGEN EN IN DIENST STELLEN Artikel 18 In dienst stellen van vaste installaties 1. Baansubsystemen besturing en seingeving, energie en infrastructuur mogen slechts in dienst worden gesteld indien zij overeenkomstig de essentiële eisen van bijlage III zijn ontworpen, geconstrueerd en geïnstalleerd en nadat overeenkomstig lid 2 de betreffende vergunning is afgegeven. 2. Elke nationale veiligheidsinstantie verleent een vergunning voor de indienststelling van de subsystemen energie en infrastructuur , alsook voor de indienststelling van de baansubsystemen voor besturing en seingeving die geen ERTMS zijn, die op het grondgebied van zijn lidstaat worden geëxploiteerd of aanwezig zijn. De nationale veiligheidsinstanties houden rekening met het advies van het Bureau wanneer TEN-T-corridors of grensoverschrijdende trajecten in het spel zijn. Het Bureau verleent een vergunning voor grensoverschrijdende infrastructuren met een enkele infrastructuurbeheerder. [Am. 81] Het Bureau verleent in nauwe samenwerking met de nationale veiligheidsinstanties vergunningen voor de indienststelling van baansubsystemen besturing en seingeving die zich het ERMTS. Voordat het Bureau een vergunning verleent voor het ERMTS, is de nationale veiligheidsinstantie bevoegd voor de controle van de operationele compatibiliteit met de nationale netten. Het Bureau ziet erop toe dat het ERMTS uniform in de Unie bevinden of er worden geëxploiteerd. wordt toegepast . [Am. 82] In het geval van het ERMTS raadpleegt het Bureau de betrokken nationale veiligheidsinstantie binnen een maand na ontvangst van de volledige aanvraag met het oog op een samenhangende ontwikkeling van het ERTMS in de Unie. De nationale veiligheidsinstantie brengt binnen twee maanden advies uit aan het Bureau over de technische en operationele compatibiliteit van het subsysteem met de voertuigen die op dat deel van het net moeten gaan rijden. Het Bureau houdt in de mate van het mogelijke met dit advies rekening alvorens de vergunning af te geven en als zij het niet eens is met het advies, deelt zij dit met opgave van de redenen mee aan de nationale veiligheidsinstantie. Dit artikel laat de verplichtingen van het Bureau als een systeeminstantie volgens hoofdstuk 6 van Verordening (EU) nr. .../… (Spoorwegbureauverordening) onverlet. Wanneer het Bureau het niet eens is met een negatieve beoordeling door een nationale veiligheidsinstantie, laat het dit weten aan de instantie in kwestie en geeft het de redenen daarvoor aan. Het Bureau en de nationale veiligheidsautoriteit werken samen aan een voor alle partijen aanvaardbare beoordeling. Waar nodig, afhankelijk van het besluit van het Bureau en de nationale veiligheidsinstantie, wordt de aanvrager bij dit proces betrokken. Indien binnen een maand nadat het Bureau de nationale veiligheidsinstantie heeft gemeld het niet met de beoordeling eens te zijn, geen voor alle partijen aanvaardbare beoordeling kan worden bereikt, neemt het Bureau zijn definitieve besluit tenzij de nationale veiligheidsinstantie de zaak voor arbitrage heeft doorverwezen naar de kamer van beroep, ingesteld bij artikel 51 van Verordening (EU) nr. .../… [Spoorwegbureauverordening]. De kamer van beroep besluit binnen een maand na het verzoek van de nationale veiligheidsinstantie of het ontwerpbesluit van het Bureau wordt bevestigd. Een besluit waarbij een vergunning voor de indienststelling van vaste installaties wordt geweigerd moet behoorlijk door het Bureau worden gemotiveerd. De aanvrager kan binnen een maand na ontvangst van het weigeringsbesluit bij het Bureau een verzoek om herziening van het besluit indienen. Dit verzoek gaat vergezeld van een uiteenzetting van de gronden. Het Bureau heeft vanaf de ontvangst van het verzoek om herziening twee maanden de tijd om zijn besluit te bevestigen of te herroepen. Als het weigeringsbesluit van het Bureau wordt bevestigd, mag de aanvrager beroep aantekenen bij de overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. .../… [Spoorwegbureauverordening] ingestelde kamer van beroep. [Am. 83] Het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties verstrekken gedetailleerde richtsnoeren over de manier waarop een in het eerste en tweede lid bedoelde vergunning moet worden aangevraagd. Aan aanvragers wordt kosteloos een document ter beschikking gesteld met een beschrijving en toelichting van de voorwaarden om een vergunning te krijgen en een opsomming van de vereiste documenten. Het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties werken samen om die informatie te verspreiden. 3. Teneinde een vergunning te verlenen voor de indienststelling van de in lid 1 bedoelde subsystemen, dient de nationale veiligheidsinstantie of het Bureau, naargelang welke van beide overeenkomstig lid 2 optreedt als bevoegde instantie, bewijs te verkrijgen van: a) de EG-keuringsverklaring; b) de technische compatibiliteit van deze subsystemen met de systemen waarin ze worden geïntegreerd, aangetoond op basis van de toepasselijke TSI's, nationale voorschriften en registers; c) de veilige integratie van deze subsystemen, vastgesteld op basis van de toepasselijke TSI's, nationale voorschriften, registers, en de in artikel 6 van Richtlijn …/…/EU [spoorwegveiligheidsrichtlijn] uiteengezette CSM's. (c bis) de keuringsverklaring bij toepassing van nationale voorschriften. [Am. 84] Binnen een maand na ontvangst van het verzoek van de aanvrager deelt het Bureau of de nationale veiligheidsinstantie, naargelang welke van beide optreedt als bevoegde instantie, de aanvrager mee dat het dossier volledig is of dat er aanvullende informatie nodig is, in welk geval het een redelijke termijn stelt voor het verstrekken van deze informatie. [Am. 85] 4. Voor een vernieuwing of verbetering van bestaande subsystemen dient de aanvrager een dossier met een beschrijving van het project in bij de nationale veiligheidsinstantie (subsystemen energie en infrastructuur) en baansubsystemen besturing en seingeving die geen ERMTS zijn ) of het Bureau ( baansubsystemen besturing en seingeving ERTMS en grensoverschrijdende infrastructuren met een enkele infrastructuurbeheerder ). De nationale veiligheidsinstantie of het Bureau onderzoekt dit dossier en beslist op basis van de in lid 5 genoemde criteria of al dan niet een nieuwe vergunning voor de indienststelling is vereist. De nationale veiligheidsinstantie en het Bureau nemen een besluit binnen een vooraf bepaalde redelijke termijn en uiterlijk vier drie maanden na ontvangst van alle relevante informatie. [Am. 86] 5. Voor de vernieuwing of verbetering van bestaande subsystemen is in de in artikel 15, lid 4, bedoelde gevallen een nieuwe EG-keuringsverklaring vereist. Voorts is een nieuwe vergunning voor de indienststelling vereist wanneer: a) het algemene veiligheidsniveau van de betrokken subsystemen door de geplande werkzaamheden kan worden aangetast; of b) een dergelijke vergunning vereist is in de desbetreffende TSI's; of c) een dergelijke vergunning vereist is op grond van het door de lidstaten opgestelde nationale implementatieplan. Artikel 19 Het in de handel brengen van mobiele subsystemen 1. De Mobiele subsystemen rollend materieel en de boordsystemen voor besturing en seingeving mogen door de aanvrager alleen in de handel worden gebracht indien zij overeenkomstig de essentiële eisen van bijlage III zijn ontworpen, geconstrueerd en geïnstalleerd. [Am. 87] 2. De aanvrager dient er met name voor te zorgen dat een EG-keuringsverklaring beschikbaar is. 3. Voor de vernieuwing of verbetering van bestaande subsystemen is in de gevallen als bedoeld in artikel 15, lid 4, een nieuwe EG-keuringsverklaring vereist. Artikel 20 Vergunning om een voertuig in de handel te brengen 1. Een voertuig mag slechts in de handel worden gebracht nadat het Bureau overeenkomstig lid 5 dit artikel een vergunning heeft voertuigvergunning is afgegeven om dat voertuig in de handel te brengen . [Am. 88] De voertuigvergunning bevat de volgende bepalingen: a) het toepassingsgebied, b) de waarden van de parameters in de TSI's en, waar van toepassing, in de nationale voorschriften, die relevant zijn voor het controleren van de technische compatibiliteit van het voertuig en het toepassingsgebied, c) de compatibiliteit van het voertuig met de toepasselijke TSI's en nationale voorschriften, met betrekking tot de parameters onder b), d) de gebruiksvoorwaarden voor het voertuig en andere beperkingen. [Am. 89] 2. Het Bureau verleent vergunningen om voertuigen in de handel te brengen. De waarden van de in de TSI genoemde relevante parameters voor de controle van de technische compatibiliteit tussen De voertuigvergunning wordt afgegeven op basis van een door de aanvrager opgesteld dossier over het voertuig en de vaste installaties of voertuigtype, waarin de volgende aspecten met documenten worden gestaafd: in die vergunningen vermeld . In de vergunning om een voertuig in de handel te brengen wordt ook informatie verstrekt over de mate waarin dat voertuig voldoet aan de toepasselijke TSI's en de nationale voorschriften in verband met deze parameters. — met betrekking tot de mobiele subsystemen die deel uitmaken van het voertuig: a) de passende keuringsverklaring overeenkomstig artikel 19, b) de technische compatibiliteit in het voertuig, c) de veilige integratie in het voertuig; — met betrekking tot het voertuig: de technische compatibiliteit van het voertuig met de netten in het toepassingsgebied. [Am. 90] De technische compatibiliteit wordt vastgesteld op basis van de toepasselijke TSI's en, waar van toepassing, nationale voorschriften en registers. Wanneer er tests nodig zijn om materiaal te verkrijgen ter staving van de technische compatibiliteit, mogen de betrokken nationale veiligheidsinstanties de aanvrager tijdelijke gebruiksvergunningen geven om het voertuig in de praktijk op het net te beproeven. De infrastructuurbeheerder doet, in overleg met de aanvrager, al het mogelijke om ervoor te zorgen dat eventuele tests binnen een maand na ontvangst van het verzoek van de aanvrager kunnen plaatsvinden. Indien nodig treft de nationale veiligheidsinstantie maatregelen om te waarborgen dat de tests plaatsvinden. De veilige integratie van de subsystemen in het voertuig wordt vastgesteld op basis van de toepasselijke TSI's, de in artikel 6 van Richtlijn …/…/EU [spoorwegveiligheidsrichtlijn] uiteengezette gemeenschappelijke veiligheidsmethoden en, in voorkomend geval, nationale voorschriften. [Am. 91] 3. In de vergunning om een voertuig in de handel te brengen, kunnen voorwaarden voor het gebruik van het voertuig en andere beperkingen worden opgelegd. Het Bureau geeft een voertuigvergunning af nadat het de elementen van het in lid 2 bedoelde dossier heeft beoordeeld, binnen een vooraf bepaalde, redelijke, termijn en uiterlijk vier maanden na de ontvangst van alle relevante informatie van de aanvrager. Binnen een maand laat het Bureau de aanvrager weten of het dossier volledig is. Besluiten tot weigering van een aanvraag worden naar behoren gemotiveerd . Deze vergunningen worden in alle lidstaten erkend. Het Bureau neemt de volle verantwoordelijkheid op zich voor de vergunningen die het afgeeft. [Am. 92] 3 bis. Tijdens de overgangsperiode zoals bedoeld in artikel 50 bis, mogen de aanvragers kiezen of ze de aanvraag van de voertuigvergunning indienen bij het Bureau of bij de toepasselijke nationale veiligheidsinstantie. [Am. 94] 4. De vergunning om een voertuig in de handel te brengen wordt afgegeven op basis van een door de aanvrager opgesteld dossier over het voertuig of voertuigtype, waarin de volgende aspecten met documenten worden gestaafd: a) het in de handel brengen van mobiele subsystemen die deel uitmaken van het voertuig overeenkomstig artikel 19; b) de technische compatibiliteit van de onder a) bedoelde subsystemen in het voertuig, aangetoond op basis van de toepasselijke TSI's, nationale voorschriften en registers; c) de veilige integratie van de onder a) bedoelde subsystemen, vastgesteld op basis van de toepasselijke TSI's, nationale voorschriften en de in artikel 6, lid 1, van Richtlijn …/… betreffende de veiligheid van het spoorwegsysteem in de Unie uiteengezette CSM's. [Am. 93] 5. Een besluit tot weigering van een vergunning voor een voertuig wordt terdege onderbouwd. De aanvrager kan binnen een maand na ontvangst van het weigeringsbesluit bij het Bureau neemt het in lid 2 bedoelde of de nationale veiligheidsinstantie, naargelang het geval, een verzoek om herziening van het besluit binnen een vooraf bepaalde, redelijke, termijn en uiterlijk vier maanden na indienen. Het Bureau en de nationale veiligheidsinstantie hebben vanaf de ontvangst van alle relevante informatie. Deze vergunningen zijn geldig in alle lidstaten. het verzoek om herziening twee maanden de tijd om hun besluit te bevestigen of te herroepen. [Am. 95] Als een weigeringsbesluit door het Bureau wordt bevestigd, mag de aanvrager beroep aantekenen bij de overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. .../… [Spoorwegbureauverordening] ingestelde kamer van beroep. [Am. 96] Als het weigeringsbesluit van een nationale veiligheidsinstantie wordt bevestigd, mag de aanvrager beroep aantekenen bij de door de bevoegde lidstaat aangewezen beroepsinstantie overeenkomstig artikel 17, lid 3, van Richtlijn .../… betreffende de spoorwegveiligheid. De lidstaten mogen hun overeenkomstig artikel 56 van Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (19) ingestelde controle-instantie aanwijzen voor de afhandeling van deze beroepsprocedure. [Am. 97] Het Bureau verstrekt gedetailleerde richtsnoeren over de manier waarop een vergunning om een voertuig in de handel te brengen moet worden aangevraagd. Aan aanvragers wordt kosteloos een document ter beschikking gesteld met een beschrijving en toelichting van de voorwaarden om een vergunning om een voertuig in de hangel te brengen te krijgen en een opsomming van de vereiste documenten. Het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties werken samen om die informatie te verspreiden. 6. Het Bureau kan, voor een serie voertuigen een vergunning afgeven om deze in de handel te brengen. Die vergunningen zijn geldig in alle lidstaten met redenen omkleed, een vergunning voor een voertuig wijzigen of intrekken indien niet langer voldaan wordt aan de voorwaarden op basis waarvan de vergunning is verleend. Het Bureau werkt het in artikel 43 bis bedoelde Europese register voor voertuigen onmiddellijk bij. Indien een nationale veiligheidsinstantie vaststelt dat een voertuig waarvoor een vergunning is verleend, niet aan essentiële vereisten voldoet, informeert de instantie onverwijld het Bureau en de andere toepasselijke nationale veiligheidsinstanties. Het Bureau besluit binnen een maand over de nodige maatregelen. In geval van dringende preventieve maatregelen kan het Bureau de vergunning onmiddellijk inperken of opschorten nog voordat het dienaangaande een beslissing heeft genomen. [Am. 98] 7. De aanvrager kan tegen beslissingen van het Bureau of de niet-naleving door het Bureau van de in lid 5 bedoelde termijnen beroep aantekenen bij de Commissie wordt gemachtigd om uiterlijk binnen zes maanden na de aanneming van deze richtlijn overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. …/… tot oprichting van een Europees Spoorwegbureau aangewezen kamer van beroep. 46 gedelegeerde handelingen vast te stellen betreffende uitvoerige voorschriften voor de vergunningsprocedure, waaronder: a) gedetailleerde richtsnoeren met een beschrijving en een uitleg van de eisen voor de vergunning voor een voertuig en de vereiste documenten, b) procedurele regelingen voor het vergunningsproces, zoals de inhoud en de termijnen voor iedere fase van het proces, c) criteria voor de beoordeling van de dossiers van de aanvrager. [Am. 99] 8. Voor de vernieuwing of verbetering van bestaande voertuigen waarvoor reeds een vergunning is afgegeven om ze in de handel te brengen: a) is een nieuwe EG-keuringsverklaring vereist in de gevallen als bedoeld in artikel 15, lid 4, en b) is een nieuwe vergunning om een voertuig in de handel te brengen voertuigvergunning vereist indien de waarden van de in de reeds afgegeven vergunning opgenomen parameters aanzienlijk worden gewijzigd. [Am. 100] 9. Op verzoek van de aanvrager kan in de vergunning om een voertuig in de handel te brengen duidelijk worden vermeld op welke lijnen of groepen van lijnen of netten de spoorwegonderneming het voertuig zonder verdere keuringen, controles of testen van de technische compatibiliteit tussen het voertuig en deze netten of lijnen mag exploiteren. In dat geval verstrekt de aanvrager bij zijn verzoek het bewijs van de technische compatibiliteit tussen het voertuig en de betrokken lijnen of netten. Die bewijzen mogen, op verzoek van de oorspronkelijke of een andere aanvrager, ook worden overgelegd na de afgifte van de toepasselijke vergunning om een voertuig in de handel te brengen. [Am. 101] 9 bis. Vergunningen voor voertuigen die op spoorweginfrastructuur van geïsoleerde spoorwegnetten worden geëxploiteerd of daarvoor zijn bestemd, mogen ook worden afgegeven door de nationale veiligheidsinstanties van de lidstaten waar het desbetreffende net zich bevindt. In dergelijke gevallen mogen de aanvragers kiezen of ze de vergunning voor het voertuig aanvragen bij het Bureau of bij de nationale veiligheidsinstanties van de lidstaten in kwestie. De nationale veiligheidsinstanties van de lidstaten waar zich een geïsoleerd spoorwegnet bevindt, stellen binnen de in artikel 50 bis vastgestelde overgangsprocedure gemeenschappelijke vergunningsprocedures voor voertuigen op en waarborgen wederzijdse erkenning van door hen afgegeven voertuigvergunningen. In geval van tegenstrijdige besluiten van de nationale veiligheidsinstanties en bij gebrek aan een voor alle partijen aanvaardbaar besluit, neemt het Bureau een besluit overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. .../... [Spoorwegbureauverordening]. Als de nationale veiligheidsinstanties aan het einde van de in artikel 50 bis vastgestelde overgangsperiode nog geen regelingen hebben getroffen voor gemeenschappelijke vergunningsprocedures en wederzijdse erkenning van voertuigvergunningen, worden de in dit artikel bedoelde vergunningen uitsluitend door het Bureau verleend. Indien de regelingen voor gemeenschappelijke vergunningsprocedures en wederzijdse erkenning van voertuigvergunningen zijn vastgesteld, mogen de nationale veiligheidsinstanties van de lidstaten met een geïsoleerd spoorwegnet vergunningen voor voertuigen blijven afgeven en kunnen de aanvragers na afloop van de in artikel 50 bis vastgestelde overgangsperiode kiezen of zij een voertuigvergunning aanvragen bij het Bureau of bij de desbetreffende nationale veiligheidsinstanties. De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad tien jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn een verslag voor over de vorderingen die met de interoperabiliteit van het geïsoleerde spoorwegnet zijn gemaakt en dient, indien nodig, een passend wetgevingsvoorstel in. [Am. 102] Artikel 20 bis Registratie van voertuigen waarvoor een vergunning is afgegeven Voordat een voertuig voor de eerste keer in gebruik wordt genomen en nadat voor het voertuig een vergunning is afgegeven overeenkomstig artikel 20, wordt het op aanvraag van de houder geregistreerd. Nadat het Bureau een vergunning voor het voertuig heeft afgegeven, wordt het voertuig conform artikel 43 bis in het Europese voertuigenregister geregistreerd. Wanneer het toepassingsgebied van het voertuig beperkt is tot het grondgebied van één lidstaat en de vergunning is afgegeven door de nationale veiligheidsinstantie, wordt het overeenkomstig artikel 43 geregistreerd in het nationale voertuigenregister van die lidstaat. [Am. 103] Artikel 21 Indienststelling Gebruik van voertuigen [Am. 104] 1. Spoorwegondernemingen nemen Voordat een spoorwegonderneming een voertuig pas in dienst nadat zij, in overleg met de infrastructuurbeheerder, de technische compatibiliteit tussen gebruikt in het toepassingsgebied dat is gespecificeerd in de vergunning om het voertuig en het traject en de veilige integratie van het voertuig in het systeem waarin het zal worden geëxploiteerd, hebben gecontroleerd op basis van de toepasselijke TSI's, nationale voorschriften, registers en de in artikel 6 van de richtlijn uiteengezette gemeenschappelijke veiligheidsmethoden. de handel te brengen, controleert zij, met gebruik van haar veiligheidsbeheersysteem: [Am. 105] a) Daarom wordt of de vergunning voor het voertuig overeenkomstig artikel 20 eerst een vergunning om is verleend en of het voertuig in de handel te brengen afgegeven. naar behoren is geregistreerd; [Am. 106] a bis) of het voertuig technisch verenigbaar is met het traject, en wel op basis van het infrastructuurregister, de betrokken TSI's of iedere andere ter zake doende informatie die de infrastructuurbeheerder gratis en binnen een redelijke termijn moet verstrekken als het infrastructuurregister niet bestaat of niet volledig is; en [Am. 107] a ter) de integratie van het voertuig in de samenstelling van de trein waarin het bedoeld is te functioneren, op basis van de veiligheidsbeheersystemen van artikel 9 van de spoorwegveiligheidsrichtlijn en de TSI inzake exploitatie en verkeersleiding. [Am. 108] 1 bis. Om spoorwegondernemingen te helpen de technische compatibiliteit en de veilige integratie tussen het voertuig en het traject of de trajecten te controleren, verschaft de infrastructuurbeheerder de spoorwegondernemingen op verzoek extra informatie over de kenmerken van het traject of de trajecten. [Am. 109] 2. De spoorwegonderneming deelt haar besluiten betreffende de indienstelling exploitatie van voertuigen mee aan het Bureau, de infrastructuurbeheerder en de betrokken nationale veiligheidsinstantie. Deze besluiten worden opgenomen in de het nationale voertuigenregisters voertuigenregister als bedoeld in artikel 43 en in het Europese voertuigenregister als bedoeld in artikel 43 bis . [Am. 110] 3. Voor de vernieuwing of verbetering van bestaande voertuigen is in de gevallen als bedoeld in artikel 15, lid 4, een nieuwe EG-keuringsverklaring vereist. Voorts dient de spoorwegonderneming een nieuwe besluit tot indienststelling van voertuigen te nemen wanneer: a) het algemene veiligheidsniveau van het betrokken subsysteem door de geplande werkzaamheden kan worden aangetast; of b) een dergelijk besluit vereist is op grond van de toepasselijke TSI's. [Am. 111] Artikel 22 Vergunning om voor voertuigtypen in de handel te brengen [Am. 112 ] 1. Het Bureau, verleent of tijdens de in artikel 50 bis vastgestelde overgangsperiode de nationale veiligheidsinstanties, verlenen vergunningen om voor voertuigentypen in de handel te brengen . [Am. 113] Het Bureau verstrekt en de nationale veiligheidsinstanties verstrekken gedetailleerde richtsnoeren over de manier waarop een vergunning om voor een voertuigtype in de handel te brengen moet worden aangevraagd. Aan aanvragers wordt kosteloos een document ter beschikking gesteld met een beschrijving en toelichting van de voorwaarden om een vergunning om een voertuigtype in de hangel te brengen te krijgen en een opsomming van de vereiste documenten. Het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties werken samen om die informatie te verspreiden. [Am. 114] 2. Wanneer het Bureau echter een vergunning om een voertuig in de handel te brengen afgeeft, verleent zij voertuigvergunning wordt afgegeven door het Bureau of de nationale veiligheidsinstanties, wordt tegelijkertijd een vergunning om het overeenkomstige de vergunning voor het voertuigtype in de handel te brengen afgegeven . [Am. 115] 3. Voor een voertuig dat conform is met een voertuigtype waarvoor reeds een vergunning om het in de handel te brengen is verleend, wordt zonder verdere controles een vergunning afgegeven om het in de handel te brengen op basis van een door de aanvrager overgelegde verklaring van conformiteit met dit type. [Am. 116] 4. Bij de wijziging van toepasselijke bepalingen in de TSI's of nationale voorschriften op grond waarvan een vergunning om een voertuigtype in de handel te brengen voertuigtypevergunning van een voertuig is afgegeven, wordt in de TSI of het nationaal voorschrift bepaald of de reeds afgegeven vergunning om een voertuigtype in de handel te brengen voertuigtypevergunning van een voertuig geldig blijft, dan wel moet worden vernieuwd. Indien die vergunning moet worden vernieuwd, mag het Bureau alleen controles uitvoeren met betrekking tot de nieuwe voorschriften. De vernieuwing van de vergunning om een voertuigtype in de handel te brengen voertuigtypevergunning doet geen afbreuk aan de op grond van vorige vergunningen om een voertuigtype in de handel te brengen voertuigtypevergunningen verleende vergunningen om voor individuele voertuigen in de handel te brengen . [Am. 117] 5. De verklaring van conformiteit met het type wordt opgesteld overeenkomstig Besluit 2010/713/EU . 6. De verklaring van conformiteit met het type wordt opgesteld in overeenstemming met: a) voor TSI-conforme voertuigen: de keuringsprocedures van de relevante TSI’s; b) voor niet-TSI-conforme voertuigen: de conformiteitsbeoordelingsprocedures als omschreven in de modules B+D en B+F van Besluit 768/2008/EG. Zo nodig kan de Commissie uitvoeringshandelingen vaststellen om de modules voor de conformiteitsbeoordeling ad hoc te bepalen. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. 7. Vergunningen om een voertuigtype in de handel te brengen worden geregistreerd in het in artikel 44 bedoelde Europese register van vergunningen om voertuigtypen in de handel te brengen. Artikel 22 bis Samenwerking met het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties Voor de toepassing van de artikelen 18, 20 en 22 mag het Bureau samenwerkingsakkoorden sluiten met nationale veiligheidsinstanties overeenkomstig artikel 69 van Verordening (EU) nr. .../… [Spoorwegbureauverordening]. Dergelijke overeenkomsten kunnen specifieke overeenkomsten of kaderovereenkomsten zijn en er kunnen een of meer nationale veiligheidsinstanties bij betrokken zijn. Zij bevatten een gedetailleerde beschrijving van de taken en voorwaarden voor de te leveren producten, evenals de termijnen die voor de levering gelden en de verdeling van de door de aanvrager betaalde honoraria. Ze kunnen ook specifieke samenwerkingsregelingen bevatten in het geval van netwerken die om geografische of historische redenen of vanwege een geavanceerde EMTS-invoering of een andere spoorwijdte specifieke deskundigheid vereisen, met als doel de administratieve rompslomp en de kosten voor de aanvrager tot een minimum te beperken. Dergelijke akkoorden worden gesloten voordat het Bureau bevoegd is om overeenkomstig deze richtlijn aanvragen in ontvangst te nemen en in ieder geval binnen zes maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn. De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 46 gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot dergelijke samenwerkingsovereenkomsten. Deze gedelegeerde handelingen worden uiterlijk zes maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn vastgesteld. De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad vijf jaar na de sluiting van de eerste samenwerkingsovereenkomst, en vervolgens eens in de drie jaar, een verslag voor waarin de door het Bureau gesloten samenwerkingsovereenkomsten worden beoordeeld. [Am. 118] HOOFDSTUK VI AANMELDING VAN CONFORMITEITSBEOORDELINGSINSTANTIES Artikel 23 Aanmelding De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de instanties die bevoegd zijn om uit hoofde van deze richtlijn conformiteitsbeoordelingen door derde partijen te verrichten. Artikel 24 Aanmeldende instanties 1. De lidstaten wijzen een aanmeldende instantie aan die verantwoordelijk is voor de instelling en uitvoering van de nodige procedures voor de beoordeling en aanmelding van conformiteitsbeoordelingsinstanties en het toezicht op de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties, met inbegrip van de naleving van de artikelen 27 tot en met 29. 2. De lidstaten kunnen de beoordeling en het toezicht als bedoeld in lid 1 laten uitvoeren door een nationale accreditatie-instantie in de zin van en overeenkomstig Verordening (EG) nr. 765/2008. 3. Indien de aanmeldende instantie de beoordeling, de aanmelding of het toezicht als bedoeld in lid 1 delegeert of op andere wijze toevertrouwt aan een instantie die geen overheidsinstantie is, dient deze instantie een rechtspersoon te zijn en te voldoen aan de eisen van artikel 25. Zij treft regelingen om de aansprakelijkheid voor haar activiteiten te dekken. 4. De aanmeldende instantie is volledig aansprakelijk voor de taken die de in lid 3 vermelde instantie verricht. Artikel 25 Eisen voor aanmeldende instanties 1. Een aanmeldende instantie is zodanig opgericht dat zich geen belangenconflicten met conformiteitsbeoordelingsinstanties voordoen. 2. Een aanmeldende instantie is zodanig georganiseerd en functioneert zodanig dat de objectiviteit en onpartijdigheid van haar activiteiten gewaarborgd zijn. 3. Een aanmeldende instantie is zodanig georganiseerd dat elk besluit in verband met de aanmelding van een conformiteitsbeoordelingsinstantie wordt genomen door bekwame personen die de beoordeling niet zelf hebben verricht. 4. Een aanmeldende instantie verricht geen activiteiten die worden uitgevoerd door conformiteitsbeoordelingsinstanties en verleent geen adviesdiensten op commerciële basis of in concurrentie en biedt evenmin aan dergelijke activiteiten te verrichten of dergelijke adviezen te verlenen. 5. Een aanmeldende instantie waarborgt dat de verkregen informatie vertrouwelijk wordt behandeld. 6. Een aanmeldende instantie beschikt over een voldoende aantal bekwame personeelsleden om haar taken naar behoren uit te voeren. Artikel 26 Informatieverplichting voor aanmeldende instanties De lidstaten stellen de Commissie in kennis van hun procedures voor de beoordeling en aanmelding van conformiteitsbeoordelingsinstanties en voor het toezicht op aangemelde instanties, en van alle wijzigingen daarvan. De Commissie maakt deze informatie openbaar. Artikel 27 Eisen voor conformiteitsbeoordelingsinstanties 1. Om te kunnen worden aangemeld, moeten conformiteitsbeoordelingsinstanties aan de eisen in de leden 2 tot en met 7 en de artikelen 28 en 29 voldoen. Deze eisen gelden eveneens voor door lidstaten op grond van artikel 13, lid 4, aangewezen instanties. 2. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie is naar nationaal recht opgericht en heeft rechtspersoonlijkheid. 3. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie is in staat alle conformiteitsbeoordelingstaken te verrichten die haar in de betrokken TSI zijn toegewezen en waarvoor zij is aangemeld, ongeacht of deze taken door de conformiteitsbeoordelingsinstantie zelf of namens haar en onder haar verantwoordelijkheid worden verricht. De conformiteitsbeoordelingsinstantie beschikt te allen tijde, voor elke conformiteitsbeoordelingsprocedure en voor elke soort of elke categorie producten waarvoor zij is aangemeld over: a) het nodige personeel met technische kennis en voldoende relevante ervaring om de conformiteitsbeoordelingstaken te verrichten; b) relevante beschrijvingen van de procedures voor de uitvoering van de conformiteitsbeoordeling, waarbij de transparantie en de mogelijkheid tot reproductie van deze procedures worden gewaarborgd. Zij voert een passend beleid en hanteert passende procedures om een onderscheid te maken tussen taken die zij als aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie verricht en andere activiteiten; c) passende procedures voor de uitoefening van haar activiteiten die naar behoren rekening houden met de omvang van een onderneming, de sector waarin zij actief is, haar structuur, de relatieve complexiteit van de producttechnologie in kwestie en het massa- of seriële karakter van het productieproces. Zij beschikt over de middelen die nodig zijn om de technische en administratieve taken in verband met de conformiteitsbeoordelingsactiviteiten op passende wijze uit te voeren en heeft toegang tot alle vereiste apparatuur en faciliteiten. 4. Conformiteitsbeoordelingsinstanties sluiten een aansprakelijkheidsverzekering af, tenzij de wettelijke aansprakelijkheid op basis van het nationale recht door de staat wordt gedekt of de lidstaat zelf rechtstreeks verantwoordelijk is voor de conformiteitsbeoordeling. 5. Het personeel van een conformiteitsbeoordelingsinstantie is gebonden aan het beroepsgeheim ten aanzien van alle informatie waarvan het kennis neemt bij de uitoefening van haar taken uit hoofde van de betrokken TSI of bepalingen van nationaal recht die daaraan uitvoering geven, behalve ten opzichte van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waarin de werkzaamheden plaatsvinden. De eigendomsrechten worden beschermd. 6. Conformiteitsbeoordelingsinstanties nemen deel aan, of zorgen ervoor dat hun beoordelingspersoneel op de hoogte is van, relevante normalisatieactiviteiten en de activiteiten van de coördinatiegroep van aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties die is opgericht uit hoofde van de desbetreffende harmonisatiewetgeving van de Unie en hanteren de door die groep genomen administratieve beslissingen en geproduceerde documenten als algemene richtsnoeren. 7. Conformiteitsbeoordelingsinstanties nemen deel aan, of zorgen ervoor dat hun beoordelingspersoneel op de hoogte is van, de activiteiten van de overeenkomstig artikel 25 van Verordening (EU) nr. …/… [Spoorwegbureauverordening] ingestelde ad-hocwerkgroep voor ERTMS. Zij volgen de op basis van de werkzaamheden van de groep opgestelde richtsnoeren. Wanneer conformiteitsbeoordelingsinstanties van oordeel zijn dat het niet raadzaam of onmogelijk is om deze richtsnoeren toe te passen, leggen zij hun bevindingen met het oog op de permanente verbetering van die richtsnoeren ter bespreking voor aan de ad-hocwerkgroep voor ERTMS. Artikel 28 Onpartijdigheid van conformiteitsbeoordelingsinstanties 1. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie is een derde partij die onafhankelijk is van de organisatie of de fabrikant waarvan zij het product beoordeelt. Een instantie die lid is van een organisatie van ondernemers en/of van een vakorganisatie die ondernemingen vertegenwoordigt die betrokken zijn bij het ontwerp, de vervaardiging, de levering, de montage, het gebruik of het onderhoud van de door haar beoordeelde producten, kan als een dergelijke instantie worden beschouwd op voorwaarde dat haar onafhankelijkheid en de afwezigheid van belangenconflicten aangetoond worden. 2. De onpartijdigheid van de conformiteitsbeoordelingsinstanties, hun hoogste leidinggevenden en het beoordelingspersoneel moet worden gewaarborgd. 3. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie, haar hoogste leidinggevenden en het personeel dat de conformiteitsbeoordelingstaken verricht, mogen niet de ontwerper, fabrikant, leverancier, installateur, koper, eigenaar, gebruiker of onderhouder zijn van de door hen beoordeelde producten, noch de gemachtigde van één van deze partijen. Dit vormt echter geen beletsel voor het gebruik van beoordeelde producten die nodig zijn voor de activiteiten van de conformiteitsbeoordelingsinstantie of voor het gebruik van de producten voor persoonlijke doeleinden. 4. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie, haar hoogste leidinggevenden en het personeel dat de conformiteitsbeoordelingstaken verricht, mogen niet rechtstreeks of als vertegenwoordiger van de betrokken partijen zijn betrokken bij het ontwerpen, vervaardigen of bouwen, verhandelen, installeren, gebruiken of onderhouden van deze producten. Zij oefenen geen activiteiten uit die hun onafhankelijk oordeel of hun integriteit met betrekking tot conformiteitsbeoordelingsactiviteiten waarvoor zij zijn aangemeld, in het gedrang kunnen brengen. Dit geldt met name voor adviesdiensten. 5. Conformiteitsbeoordelingsinstanties zorgen ervoor dat de activiteiten van hun dochterondernemingen of onderaannemers geen afbreuk doen aan de vertrouwelijkheid, objectiviteit of onpartijdigheid van hun conformiteitsbeoordelingen. 6. Conformiteitsbeoordelingsinstanties en hun personeel voeren de conformiteitsbeoordelingsen uit met de grootste mate van beroepsintegriteit en met de vereiste technische bekwaamheid op het specifieke gebied en zij zijn vrij van elke druk en beïnvloeding, met name van financiële aard, die hun oordeel of de resultaten van hun conformiteitsbeoordelingen kunnen beïnvloeden, inzonderheid van personen of groepen van personen die belang hebben bij de resultaten van deze activiteiten. Artikel 29 Personeel van conformiteitsbeoordelingsinstanties 1. Het voor de uitvoering van de conformiteitsbeoordelingen verantwoordelijke personeel dient over de volgende vaardigheden te beschikken: a) een gedegen technische en beroepsopleiding die alle relevante conformiteitsbeoordelingsactiviteiten omvat waarvoor de conformiteitsbeoordelingsinstantie is aangemeld; evenals een opleiding op het gebied van toegankelijkheidskwesties ; [Am. 119] b) een toereikende kennis van de eisen inzake de beoordelingen die het verricht en voldoende bevoegdheden om deze beoordelingen uit te voeren; c) voldoende kennis over en inzicht in de essentiële eisen, de toepasselijke geharmoniseerde normen en de relevante bepalingen van het EU-recht en de uitvoeringshandelingen daarvan; d) de bekwaamheid om certificaten, dossiers en rapporten op te stellen die aantonen dat de beoordelingen zijn verricht. 2. De beloning van de hoogste leidinggevenden en het beoordelingspersoneel van een conformiteitsbeoordelingsinstantie hangt niet af van het aantal uitgevoerde beoordelingen of van de resultaten daarvan. Artikel 30 Vermoeden van conformiteit van een conformiteitsbeoordelingsinstantie Wanneer een conformiteitsbeoordelingsinstantie aantoont dat zij voldoet aan de criteria in de ter zake doende geharmoniseerde normen of delen ervan waarvan de referentienummers in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt, wordt zij geacht aan de eisen van de artikelen 27 tot en met 29 te voldoen, op voorwaarde dat de van toepassing zijnde geharmoniseerde normen deze eisen dekken. Artikel 31 Dochterondernemingen en uitbesteding door conformiteitsbeoordelingsinstanties 1. Wanneer de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie specifieke taken in verband met de conformiteitsbeoordeling uitbesteedt of door een dochteronderneming laat uitvoeren, waarborgt zij dat de onderaannemer of dochteronderneming aan de eisen van de artikelen 27 tot en met 29 voldoet, en brengt zij de aanmeldende instantie hiervan op de hoogte. 2. Aangemelde instanties nemen de volledige verantwoordelijkheid op zich voor de taken die worden verricht door onderaannemers of dochterondernemingen, ongeacht waar deze gevestigd zijn. 3. Activiteiten van aangemelde instanties mogen uitsluitend met instemming van de klant worden uitbesteed of door een dochteronderneming worden uitgevoerd. 4. Aangemelde instanties houden alle relevante documenten over de beoordeling van de kwalificaties van de onderaannemer of de dochteronderneming en over de door de onderaannemer of dochteronderneming uit hoofde van de betrokken TSI uitgevoerde werkzaamheden ter beschikking van de aanmeldende instantie. Artikel 32 Geaccrediteerde interne instanties 1. Een onderneming die een aanvraag indient, mag voor de uitvoering van conformiteitsbeoordelinsactiviteiten met het oog op de toepassing van de in bijlage II bij Besluit 768/2008/EG uiteengezette modules A1, A2, C1 of C2 en de in bijlage I bij Besluit 2010/713/EU van de Commissie gedefinieerde modules CA1 en CA2 een beroep doen op een geaccrediteerde interne instantie. Deze instantie vormt een afzonderlijk en te onderscheiden deel van de onderneming die de aanvraag indient en is niet betrokken bij het ontwerp, de productie, de levering, de installatie, het gebruik of het onderhoud van de producten die zij moet beoordelen. 2. Een geaccrediteerde interne instantie dient te voldoen aan de volgende vereisten: a) zij is geaccrediteerd overeenkomstig Verordening (EG) nr. 765/2008; b) de instantie en haar personeel zijn organisatorisch te onderscheiden en beschikken binnen de onderneming waar zij deel van uitmaken over rapportagemethoden die hun onpartijdigheid waarborgen en aan de nationale accreditatie-instantie aantonen; c) de instantie noch haar personeel zijn verantwoordelijk voor het ontwerp, de vervaardiging, de levering, de installatie, het gebruik of het onderhoud van de door hen beoordeelde producten en zij oefenen geen activiteiten uit die hun onafhankelijke oordeel of hun integriteit met betrekking tot hun beoordelingsactiviteiten in het gedrang kunnen brengen; d) de instantie verleent haar diensten uitsluitend aan de onderneming waar zij deel van uitmaakt. 3. Geaccrediteerde interne instanties worden niet bij de lidstaten of de Commissie aangemeld, maar op verzoek van de aanmeldende instantie wordt door de onderneming waar zij deel van uitmaken of door de nationale accreditatie-instantie informatie over hun accreditatie aan de aanmeldende instantie verstrekt. Artikel 33 Verzoek om aanmelding 1. Een conformiteitsbeoordelingsinstantie dient een verzoek om aanmelding in bij de aanmeldende instantie van de lidstaat waar zij gevestigd is. 2. Bij het verzoek wordt een beschrijving gevoegd van de conformiteitsbeoordelingsactiviteiten, de conformiteitsbeoordelingsmodule(s) en het product of de producten waarvoor de instantie verklaart bekwaam te zijn en, indien beschikbaar, van een accreditatiecertificaat dat is afgegeven door een nationale accreditatie-instantie, waarin wordt verklaard dat de conformiteitsbeoordelingsinstantie voldoet aan de eisen van de artikelen 27 tot en met 29. 3. Wanneer de betrokken conformiteitsbeoordelingsinstantie geen accreditatiecertificaat kan overleggen, verschaft zij de aanmeldende instantie alle bewijsstukken die nodig zijn om haar conformiteit met de eisen van de artikelen 27 tot en met 29 te verifiëren en te erkennen en daar geregeld toezicht op te houden. Artikel 34 Aanmeldingsprocedure 1. Aanmeldende instanties mogen uitsluitend conformiteitsbeoordelingsinstanties aanmelden die voldoen aan de eisen van de artikelen 27 tot en met 29. 2. Zij verrichten de aanmelding bij de Commissie en de andere lidstaten door middel van het door de Commissie ontwikkelde en beheerde elektronische aanmeldingssysteem. 3. Bij de aanmelding worden de conformiteitsbeoordelingsactiviteiten, de conformiteitsbeoordelingsmodule(s), het product of de producten en de bekwaamheidsattestatie uitvoerig beschreven. 4. Wanneer een aanmelding niet gebaseerd is op een accreditatiecertificaat als bedoeld in artikel 33, lid 2, verschaft de aanmeldende instantie de Commissie en de andere lidstaten de bewijsstukken waaruit de bekwaamheid van de keuringsinstantie blijkt, evenals de regeling die waarborgt dat deze instantie regelmatig wordt gecontroleerd en blijft voldoen aan de eisen van de artikelen 27 tot en met 29. 5. De betrokken instantie mag de activiteiten van een aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie alleen verrichten als de Commissie en de andere lidstaten geen bezwaren hebben ingediend binnen een termijn van twee weken na een aanmelding indien een accreditatiecertificaat wordt gebruikt of binnen een termijn van twee maanden na een aanmelding indien geen accreditatie wordt gebruikt. 6. De Commissie en de andere lidstaten worden in kennis gesteld van alle relevante latere wijzigingen die van belang zijn voor de aanmelding. Artikel 35 Identificatienummers en lijsten van aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties 1. De Commissie kent aan aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties een identificatienummer toe. Aan een conformiteitsbeoordelingsinstantie wordt één uniek identificatienummer toegekend, zelfs wanneer die instantie op grond van verschillende EU-rechtshandelingen is aangemeld. 2. De Commissie maakt de lijst van de uit hoofde van deze richtlijn aangemelde instanties openbaar, met vermelding van de toegekende identificatienummers en de activiteiten waarvoor de instanties zijn aangemeld. De Commissie zorgt ervoor dat deze lijst wordt bijgewerkt. Artikel 36 Wijzigingen in aanmeldingen 1. Wanneer een aanmeldende instantie heeft geconstateerd of vernomen dat een aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie niet meer aan de eisen van de artikelen 27 tot en met 29 voldoet of haar verplichtingen niet nakomt, wordt de aanmelding door de aanmeldende instantie beperkt, geschorst of ingetrokken, afhankelijk van de ernst van de inbreuk op deze verplichtingen. Zij brengt de Commissie en de andere lidstaten daar onmiddellijk van op de hoogte. 2. Wanneer de aanmelding wordt beperkt, geschorst of ingetrokken, of de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie haar activiteiten heeft gestaakt, doet de aanmeldende lidstaat het nodige om ervoor te zorgen dat de dossiers van die instantie hetzij door een andere aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie worden behandeld, hetzij aan de verantwoordelijke aanmeldende instanties en markttoezichtautoriteiten op hun verzoek ter beschikking kunnen worden gesteld. Artikel 37 Betwisting van de bekwaamheid van aangemelde instanties 1. De Commissie onderzoekt alle gevallen waarin zij twijfelt of in kennis wordt gesteld van twijfels over de bekwaamheid van een aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie of over de vraag of een aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie nog aan de eisen voldoet en haar verantwoordelijkheden nakomt. 2. De aanmeldende lidstaat verstrekt de Commissie op verzoek alle informatie over de grondslag van de aanmelding of het op peil houden van de bekwaamheid van de betrokken instantie. 3. Alle gevoelige informatie die de Commissie in het kader van haar onderzoek ontvangt, wordt door haar vertrouwelijk behandeld. 4. Wanneer de Commissie vaststelt dat een aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie niet of niet meer aan de aanmeldingseisen voldoet, brengt zij de aanmeldende lidstaat daarvan op de hoogte en verzoekt zij deze lidstaat de nodige corrigerende maatregelen te nemen, en zo nodig de aanmelding in te trekken. Artikel 38 Operationele verplichtingen van aangemelde instanties 1. Aangemelde instanties voeren conformiteitsbeoordelingen uit volgens de conformiteitsbeoordelingsprocedures in de betrokken TSI. 2. De conformiteitsbeoordelingen worden op evenredige wijze uitgevoerd, waarbij voorkomen wordt de marktdeelnemers onnodig te belasten. Conformiteitsbeoordelingsinstanties houden bij de uitoefening van hun activiteiten naar behoren rekening met de omvang van een onderneming, de sector waarin zij actief is, haar structuur, de mate van complexiteit van de producttechnologie in kwestie en het massa- of seriële karakter van het productieproces. Daarbij handelen zij steeds met het oogmerk te beoordelen of het product conform is met de bepalingen van deze richtlijn. 3. Wanneer een aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie vaststelt dat een fabrikant niet heeft voldaan aan de eisen in de betrokken TSI of aan de overeenkomstige geharmoniseerde normen of technische specificaties, verlangt zij van die fabrikant dat hij passende corrigerende maatregelen neemt en verleent zij geen conformiteitscertificaat. 4. Wanneer een aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie bij het toezicht op de conformiteit na de verlening van een certificaat vaststelt dat een product niet meer in overeenstemming is met de toepasselijke TSI of de geharmoniseerde normen of technische specificaties, verplicht zij de fabrikant passende corrigerende maatregelen te nemen en gaat zij, indien nodig, over tot de schorsing of intrekking van het certificaat. 5. Wanneer geen corrigerende maatregelen worden genomen of de genomen maatregelen niet het vereiste effect hebben, worden de certificaten door de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie naargelang het geval beperkt, geschorst of ingetrokken. Artikel 39 Informatieverplichting voor aangemelde instanties 1. Aangemelde instanties brengen de aanmeldende instantie op de hoogte van: a) elke weigering, beperking, opschorting of intrekking van certificaten; b) alle omstandigheden die van invloed zijn op de werkingssfeer van en de voorwaarden voor hun aanmelding; c) alle informatieverzoeken over conformiteitsbeoordelingsactiviteiten die zij van markttoezichtautoriteiten ontvangen; d) op verzoek, de binnen de werkingssfeer van hun aanmelding verrichte conformiteitsbeoordelingsactiviteiten en andere activiteiten, waaronder grensoverschrijdende activiteiten en uitbestede activiteiten. 2. Aangemelde instanties verstrekken de andere uit hoofde van deze richtlijn aangemelde instanties die vergelijkbare conformiteitsbeoordelingsactiviteiten voor dezelfde producten verrichten, relevante informatie over negatieve conformiteitsbeoordelingsresultaten, en op verzoek ook over positieve conformiteitsbeoordelingsresultaten. 3. Aangemelde instanties verstrekken het Bureau de EG-verklaringen betreffende respectievelijk de keuring van subsystemen, de conformiteit van interoperabiliteitsonderdelen en de geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen. Artikel 40 Uitwisseling van ervaringen De Commissie voorziet in de organisatie van de uitwisseling van ervaringen tussen de nationale instanties van de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor het aanmeldingsbeleid. Artikel 41 Coördinatie van aangemelde instanties De Commissie zorgt voor passende coördinatie en samenwerking tussen instanties die zijn aangemeld uit hoofde van deze richtlijn in de vorm van een sectorale groep van aangemelde instanties. Het Bureau ondersteunt de activiteiten van de aangemelde instanties overeenkomstig artikel 20 van Verordening (EU) nr. …/… [Spoorwegbureauverordening]. De lidstaten zorgen ervoor dat de door hen aangemelde instanties rechtstreeks of via aangestelde vertegenwoordigers aan de werkzaamheden van die groep deelnemen. HOOFDSTUK VII REGISTERS Artikel 42 Nummeringssysteem voor voertuigen 1. Elk in het spoorwegsysteem van de Unie ingezet voertuig is voorzien van een Europees voertuignummer (EVN), dat vóór de eerste indienstelling van het voertuig door het Bureau wordt toegekend door de bevoegde nationale veiligheidsinstantie wanneer de vergunning wordt afgegeven . [Am. 120] 2. De spoorwegonderneming die een voertuig exploiteert, zorgt ervoor dat het toegekende EVN op het voertuig wordt aangebracht en is verantwoordelijk voor de correcte inschrijving van het voertuig . [Am. 121] 3. Het EVN is gespecificeerd in Beschikking 2007/756/EG van de Commissie (20) . 4. Een voertuig krijgt slechts eenmaal een EVN toegekend, tenzij anders is bepaald in Beschikking 2007/756/EG . 5. Onverminderd lid 1 mogen de lidstaten voertuigen die worden geëxploiteerd of bestemd zijn om te worden geëxploiteerd vanuit of naar derde landen waarvan de spoorbreedte verschillend is van die van het hoofdspoorwegnet in de Unie G, aanvaarden mits zij duidelijk geïdentificeerd zijn aan de hand van een verschillend codesysteem. Artikel 43 Nationale voertuigenregisters 1. Elke lidstaat houdt een register bij van de voertuigen die op zijn grondgebied in dienst zijn gesteld . Dit register voldoet aan de volgende criteria: a) het voldoet aan de gemeenschappelijke specificaties als bedoeld in lid 2; b) het wordt bijgehouden door een instantie die onafhankelijk is van enige spoorwegonderneming; c) het is toegankelijk voor de nationale veiligheidsinstanties en de onderzoeksorganen die zijn aangewezen in het kader van de artikelen 16 en 21 van Richtlijn …/… betreffende de veiligheid van het spoorwegsysteem in de Unie; het is tevens, voor elk wettig verzoek, toegankelijk voor de toezichthoudende instanties die zijn aangewezen in het kader van de artikelen 55 en 56 van Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot instelling van één Europese spoorwegruimte (21) en voor het Bureau, voor de spoorwegonderneming en voor infrastructuurbeheerders, alsook voor personen of organisaties die voertuigen registreren of in het register zijn opgenomen . openbaar. [Am. 122] 2. Op basis van de door het Bureau opgestelde ontwerpen stelt de Commissie door middel van uitvoeringshandelingen voor de nationale voertuigenregisters de specificaties vast betreffende de inhoud, het gegevensformaat, de functionele en technische architectuur, de bedrijfsmodus, met inbegrip van regelingen voor de uitwisseling van gegevens, en regels voor de invoer en raadpleging van gegevens in die registers. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. 2 bis. Voor elk voertuig worden in dit register in ieder geval de volgende gegevens opgenomen: a) het EVN; b) referenties naar de keuringsverklaring en naar de dienst die deze verklaring heeft afgegeven; c) de gegevens van de houder en de eigenaar van het voertuig; d) beperkingen ten aanzien van de exploitatiewijze van het rijtuig; e) de met het onderhoud belaste entiteit. [Am. 123] 3. De registratiehouder brengt elke wijziging van de gegevens die in het nationale voertuigenregister zijn ingevoerd, de vernietiging van een voertuig of zijn besluit een voertuig niet langer te registreren, onverwijld ter kennis van de nationale veiligheidsinstantie van de lidstaat waar het voertuig in dienst is gesteld gebruikt . [Am. 124] 4. Zolang de nationale voertuigenregisters van de lidstaten niet met elkaar zijn verbonden, werkt E lke lidstaat werkt zijn register bij door met betrekking tot aanpassingen van de hem betreffende gegevens de aanpassingen over te nemen die een andere lidstaat in zijn eigen register heeft aangebracht , over te nemen . [Am. 125] 5. In het geval van voertuigen die voor het eerst in een derde land in dienst zijn gesteld en daarna in een lidstaat in dienst zijn gesteld gebruikt, zorgt die lidstaat ervoor dat de gegevens van het voertuig via het nationale voertuigenregister of op grond van een internationale overeenkomst kunnen worden opgevraagd. [Am. 126] 5 bis. De nationale voertuigenregisters worden na afloop van de in artikel 50 bis genoemde overgangsperiode opgenomen in het Europese voertuigenregister, met uitzondering van de in artikel 20, lid 9 bis, genoemde gevallen en onder de in dat artikel vastgestelde voorwaarden. De Commissie bepaalt door middel van uitvoeringshandelingen het formaat en het type document. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. [Am. 127] Artikel 43 bis Europees voertuigenregister 1. Het Bureau houdt een register bij van de voertuigen die in de Unie in dienst zijn gesteld. Dit register voldoet aan de volgende criteria: a) het voldoet aan de gemeenschappelijke specificaties als bedoeld in lid 2; b) het wordt bijgehouden door het Bureau; c) het is openbaar. 2. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen voor de Europese voertuigenregisters gemeenschappelijke specificaties vast betreffende de inhoud, het gegevensformaat, de functionele en technische architectuur en de bedrijfsmodus, met inbegrip van regelingen voor de uitwisseling van gegevens, en regels voor de invoer en raadpleging van gegevens in die registers. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de onderzoeksprocedure van artikel 48, lid 3. 3. De registratiehouder brengt elke wijziging van de gegevens die in het Europese voertuigenregister zijn ingevoerd, de vernietiging van een voertuig of zijn besluit een voertuig niet langer te registreren, onverwijld ter kennis van het Bureau. 4. Voor elk voertuig worden in dit register in ieder geval de volgende gegevens opgenomen: a) het EVN; b) referenties van de EG-keuringsverklaring en van de dienst die deze verklaring heeft afgegeven; c) referenties van het Europese register van goedgekeurde voertuigentypen als bedoeld in artikel 44; d) de gegevens van de houder en de eigenaar van het voertuig; e) beperkingen ten aanzien van de exploitatiewijze van het rijtuig; f) de met het onderhoud belaste entiteit. Wanneer het Bureau een vergunning verleent, verlengt, wijzigt, opschort of intrekt, werkt het register onmiddellijk bij. 5. In het geval van voertuigen die voor het eerst in een derde land en vervolgens in een lidstaat zijn gebruikt, zorgt die lidstaat ervoor dat de gegevens van het voertuig – waaronder ten minste de gegevens over de houder van het voertuig, de met het onderhoud belaste entiteit en de beperkingen op het gebruik van het voertuig – via het Europese voertuigenregister of op grond van een internationale overeenkomst kunnen worden opgevraagd. [Am. 128] Artikel 44 Europees register van vergunningen om voertuigentypen in de handel te brengen 1. Het Bureau zorgt voor het opzetten en bijhouden van een register van overeenkomstig artikel 22 verleende vergunningen om voertuigtypen in de handel te brengen . Dit register voldoet aan de volgende criteria: a) het is openbaar en via elektronische weg toegankelijk; b) het voldoet aan de gemeenschappelijke specificaties bedoeld in lid 3. c) het is verbonden met alle nationale voertuigenregisters. [Am. 129] 2. De Commissie neemt uitvoeringshandelingen aan tot vaststelling van de gemeenschappelijke specificaties in verband met de inhoud, het gegevensformaat, de functionele en technische architectuur, de bedrijfsmodus en de regels voor de invoer en raadpleging van gegevens in het register van vergunningen om voertuigtypen in de handel te brengen. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de onderzoeksprocedure van artikel 48, lid 3. 2 bis. Dat register omvat ten minste de volgende gegevens voor elk type voertuig: a) de technische kenmerken van het type voertuig, zoals omschreven in de betrokken TSI; b) de naam van de fabrikant; c) de data en referenties van de opeenvolgende vergunningen voor het type voertuig, met inbegrip van eventuele beperkingen of intrekkingen; d) ontwerpvoorzieningen voor personen met beperkte mobiliteit en personen met een handicap; e) de gegevens van de eigenaar en de houder van het voertuig. Wanneer het Bureau een vergunning voor de indienststelling van een voertuigtype verleent, verlengt, wijzigt, opschort of intrekt, werkt het register onmiddellijk bij. [Am. 130] Artikel 45 Infrastructuurregister 1. Elke lidstaat publiceert zorgt voor de publicatie van een infrastructuurregister met de waarden van de netwerkparameters van elk betrokken subsysteem of deel van een subsysteem. [Am. 131] 2. De waarden van de in het infrastructuurregister opgenomen parameters moeten worden gebruikt in combinatie met de waarden van de in de vergunning om een voertuig in de handel te brengen opgenomen parameters om de technische compatibiliteit tussen het voertuig en het netwerk te controleren. 3. In het infrastructuurregister kunnen voorwaarden voor het gebruik van vaste installaties en andere beperkingen worden opgenomen, met inbegrip van tijdelijke beperkingen die langer dan 6 maanden worden toegepast . [Am. 132] 4. Elke lidstaat werkt zorgt ervoor dat het infrastructuurregister bij overeenkomstig Uitvoeringsbesluit 2011/633/EU van de Commissie (22) wordt bijgewerkt . [Am. 133] 5. Andere registers, zoals een register inzake toegankelijkheid, kunnen voor personen met beperkte mobiliteit en personen met een handicap, worden aan het infrastructuurregister worden gekoppeld. [Am. 134] 6. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen voor het infrastructuurregister de specificaties vast betreffende de inhoud, het gegevensformaat, de functionele en technische architectuur, de bedrijfsmodus en de regels voor de invoer en raadpleging van gegevens in het infrastructuurregister. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 48, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. HOOFDSTUK VIII OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN Artikel 46 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in de artikel 4, lid 2 , en artikel 5, lid 10 , artikel 8, lid 2, artikel 15, lid 7 bis, artikel 20, lid 7 en artikel 22 bis, lid 4, bedoelde bevoegdheidsdelegatie wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd een periode van vijf jaar met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn in te voegen . Uiterlijk negen maanden voor het einde van de periode van vijf jaar stelt de Commissie een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van een termijn tegen deze verlenging verzet. [Am. 135] 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in de artikel 4, lid 2 , artikel 5, lid 10 , artikel 8, lid 2, artikel 15, lid 7 bis, artikel 20, lid 7 en artikel 22 bis, lid 4 bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 5. Een overeenkomstig artikel 4, lid 2 , artikel 5, lid 10 , artikel 8, lid 2, artikel 15, lid 7 bis, artikel 20, lid 7 en artikel 22 bis, lid 4 vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van de termijn van twee maanden de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 47 Spoedprocedure 1. Gedelegeerde handelingen die overeenkomstig dit artikel worden vastgesteld, treden onverwijld in werking en zijn van toepassing zolang geen bezwaar wordt aangetekend overeenkomstig lid 2. In de kennisgeving van de gedelegeerde handeling aan het Europees Parlement en de Raad wordt vermeld om welke redenen gebruik wordt gemaakt van de spoedprocedure. 2. Zowel het Europees Parlement als de Raad kunnen overeenkomstig de in artikel 46, lid 5, bedoelde procedure bezwaar aantekenen tegen een gedelegeerde handeling. In dat geval trekt de Commissie de handeling onverwijld in na de kennisgeving van het besluit waarbij het Europees Parlement of de Raad bezwaar maakt. Artikel 48 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 21 van Richtlijn 96/48/EG van de Raad (23) ingestelde comité . Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen , is artikel 4 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing, 3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen , is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing, 4. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 8 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 49 Motivering Elk krachtens deze richtlijn genomen besluit betreffende de beoordeling van de conformiteit of de geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen en de keuring van subsystemen die deel uitmaken van het spoorwegsysteem, of elk krachtens de artikelen 6, 11 en 16 genomen besluit wordt nauwkeurig met redenen omkleed. Het wordt zo spoedig mogelijk aan de belanghebbende meegedeeld met vermelding van de rechtsmiddelen die volgens de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving openstaan, alsmede van de termijnen waarbinnen deze rechtsmiddelen moeten worden ingesteld. Artikel 49 bis Sancties De Commissie wordt overeenkomstig artikel 46 gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen voor het vaststellen van sancties voor niet-naleving van de in deze verordening gestelde termijnen voor door het Bureau te nemen besluiten. Tevens stelt de Commissie een compensatieregeling in voor gevallen waarin de kamer van beroep als voorzien in Verordening (EU) nr. .../... [Spoorwegbureauverordening] oordeelt ten gunste van degene aan wie een besluit van het Bureau is gericht. De sancties en de compensatieregeling moeten doeltreffend, evenredig, niet-discriminerend en afschrikkend zijn. [Am. 136] Artikel 50 Verslaglegging en informatie 1. De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad om de drie jaar en voor het eerst drie twee jaar na de bekendmaking van deze richtlijn een verslag voor over de vorderingen die met de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem zijn gemaakt. Dit verslag bevat ook een analyse van de in artikel 7 bedoelde gevallen en van de toepassing van hoofdstuk V. Op basis van de resultaten van het verslag doet de Commissie voorstellen om de rol van het Bureau in de totstandbrenging van de interoperabiliteit te verbeteren en te ontwikkelen. [Am. 137] 1 bis. Twee jaar na de bekendmaking van deze richtlijn, en na raadpleging van de verschillende betrokken actoren, brengt de Commissie verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad over de werking van het Bureau en over de vooruitgang die het bij de uitoefening van zijn nieuwe bevoegdheden heeft geboekt. [Am. 138] 2. Het Bureau stelt een regelmatig bij te werken overzicht op waarmee op verzoek van een lidstaat , het Europees Parlement of van de Commissie een overzicht van het interoperabiliteitsniveau van het spoorwegsysteem kan worden samengesteld. In dit instrument wordt gebruikgemaakt van de informatie in de registers als bedoeld in hoofdstuk VII. [Am. 139] Artikel 50 bis Overgangsregeling Zonder afbreuk te doen aan artikel 20, lid 9 bis, worden de in de artikelen 20 en 22 genoemde voertuigvergunningen verleend door het Bureau. Tijdens de overgangsperiode kan een vergunning voor een voertuig worden verleend door het Bureau of door de nationale veiligheidsautoriteit, naargelang de keuze van de aanvrager. Het Bureau beschikt over de benodigde organisatorische capaciteit en deskundigheid om binnen vier jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn al zijn functies overeenkomstig de artikelen 18, 20 en 22 uit te voeren. Om zijn verplichtingen uit te voeren, kan het Bureau in overeenstemming met artikel 22 bis samenwerkingsovereenkomsten sluiten met nationale veiligheidsinstanties. [Am. 140] Artikel 51 Overgangsregeling voor de indienststelling van voertuigen 1. De lidstaten mogen de bepalingen van hoofdstuk V van Richtlijn 2008/57/EG toepassen tot [ twee een jaar na de datum van inwerkingtreding]. [Am. 141] 2. Vergunningen voor de indienststelling van voertuigen die overeenkomstig lid 1 zijn afgegeven, met inbegrip van vergunningen die in het kader van internationale overeenkomsten, met name het RIC (Regolamento Internazionale Carrozze) en het RIV (Regolamento Internazionale Veicoli), zijn verleend, blijven geldig overeenkomstig de voorwaarden waaronder de vergunningen zijn verleend. 3. Voor voertuigen die overeenkomstig leden 1 en 2 in dienst zijn gesteld, is een nieuwe vergunning om deze voertuigen in de handel te brengen vereist voor de exploitatie op één of meer netwerken waarvoor hun vergunning niet geldt. De indienststelling op deze aanvullende netwerken valt onder artikel 21. Artikel 52 Andere overgangsbepalingen De bijlagen IV, V, VI, VII en IX bij Richtlijn 2008/57/EG zijn van toepassing tot de datum waarop overeenkomstig de overeenkomstige gedelegeerde handelingen als bedoeld in artikel 8, lid 2, en artikel 15, lid 7 bis, evenals de uitvoeringshandelingen als bedoeld in artikel 8, lid 2, artikel 14, lid 8, artikel 15, lid 7, en artikel 7, lid 3, van deze richtlijn van kracht worden. [Am. 142] Artikel 53 Aanbevelingen en adviezen van het Bureau Overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. …/… [Spoorwegbureauverordening] formuleert het Bureau aanbevelingen en adviezen voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Die aanbevelingen en adviezen vormen de basis voor op grond van deze richtlijn vastgestelde EU-maatregelen. Artikel 54 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke, regelgevende en administratieve bepalingen in werking treden om uiterlijk [ twee een jaar na de inwerkingtreding] te voldoen aan artikel 1, artikel 2, artikel 7, leden 1 tot en met 4, artikel 11, lid 1, artikel 13, artikel 14, leden 1 tot en met 7, artikel 15, leden 1 tot en met 6, de artikelen 17 tot en met 21, artikel 22, leden 3 tot en met 7, de artikelen 23 tot en met 36, artikel 37, lid 2, artikel 38, artikel 39, de artikelen 41 tot en met 43, artikel 45, leden 1 tot en met 5, artikel 51, en de bijlagen I tot en met III. Zij delen de Commissie onverwijld de tekst van die maatregelen mede alsmede een concordantietabel tussen die maatregelen en deze richtlijn. De concordantietabellen zijn nodig om alle betrokken actoren in staat te stellen een duidelijk overzicht te krijgen van de op nationaal niveau toepasselijke regelgeving voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. [Am. 143] Wanneer de lidstaten deze maatregelen aannemen, wordt in die maatregelen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die maatregelen. In de bepalingen wordt tevens vermeld dat verwijzingen in bestaande wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen naar de bij deze richtlijn ingetrokken richtlijnen gelden als verwijzingen naar deze richtlijn. De regels voor deze verwijzing en de formulering van deze vermelding worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 3. De verplichting tot omzetting en uitvoering van artikel 13, artikel 14, leden 1 tot en met 7, artikel 15, leden 1 tot en met 6, de artikelen 17 tot en met 21, artikel 42, artikel 43, artikel 45, leden 1 tot en met 5, en artikel 51 van deze richtlijn is niet van toepassing op de Republiek Cyprus en de Republiek Malta zolang deze landen niet beschikken over een spoorwegsysteem op hun grondgebied Zodra achter een openbare of particuliere entiteit een officiële aanvraag indient voor de aanleg van een spoorweglijn met het oog op de exploitatie ervan door één of meer spoorwegondernemingen, stellen de betreffende lidstaten binnen een jaar na ontvangst van de aanvraag wetgeving vast ter uitvoering van de artikelen als bedoeld in lid 1 . Artikel 55 Intrekking Richtlijn 2008/57/EG , als gewijzigd door de in bijlage IV, deel A, genoemde richtlijnen, wordt [ twee een jaar na de inwerkingtreding] ingetrokken, onverminderd verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de termijnen voor de omzetting in nationale wetgeving van die richtlijnen als bedoeld in bijlage IV, deel B . [Am. 144] Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijnen gelden als verwijzingen naar deze richtlijn en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage V. Artikel 56 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . De artikelen 3 tot en met 10, artikel 11, leden 2, 3 en 4, artikel 12 en artikel 16 zijn van toepassing met ingang van [twee jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn]. Artikel 57 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te , Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Onderdelen van het spoorwegsysteem in de Unie 1. Netwerk Voor de toepassing van deze richtlijn omvat het net van de Unie het hogesnelheidsnet als bepaald door de lijnen onder a), b) en c) en het conventionele net als bepaald onder d) tot en met i) : a) speciaal aangelegde hogesnelheidslijnen die zijn uitgerust voor snelheden die meestal ten minste 250 km/u bedragen; maar waarop onder geschikte omstandigheden ook snelheden van meer dan 300 km/u kunnen worden bereikt ; b) lijnen die speciaal zijn aangepast voor snelheden van ongeveer 200 km/u; c) lijnen die speciaal zijn aangepast voor hoge snelheden en die een specifiek karakter hebben omdat de snelheid per geval moet worden afgestemd op topografische belemmeringen, het reliëf of de bebouwing. Deze categorie omvat ook de verbindingslijnen tussen hogesnelheidslijnen en conventionele netwerken, de doortochten in stations, de toegangen tot terminals en remises, enz, die tegen conventionele snelheid door hogesnelheidstreinen worden gebruikt; d) conventionele lijnen voor personenvervoer; e) conventionele lijnen voor gemengd vervoer (personen en goederen); f) conventionele lijnen die voor het goederenvervoer zijn bedoeld; g) knooppunten voor het personenvervoer; h) knooppunten voor het goederenvervoer, met inbegrip van intermodale terminals; i) de verbindingen tussen bovengenoemde onderdelen. [Am. 145] Dit net omvat verkeersleidings-, plaatsbepalings- en navigatiesystemen, technische installaties voor gegevensverwerking en telecommunicatie ten behoeve van het langeafstandsreizigersvervoer en het goederenvervoer over dit net om een veilige en soepele exploitatie van het net en een efficiënte verkeersleiding te waarborgen. 2. Voertuigen Voor de toepassing van deze richtlijnen omvat het begrip EU-voertuigen alle voertuigen die geschikt zijn om te rijden op het gehele spoorwegnet van de Unie of op een gedeelte daarvan , met inbegrip van: – locomotieven en reizigersmaterieel, met inbegrip van elektrische en dieseltreinstellen, al dan niet elektrische passagierstreinen, passagiersrijtuigen; – voertuigen die ontworpen zijn om op speciaal voor hoge snelheid aangelegde lijnen te rijden met een snelheid van ten minste 250 km/uur, waarbij onder geschikte omstandigheden snelheden van meer dan 300 km/uur kunnen worden bereikt; – voertuigen die ontworpen zijn om met een snelheid van ongeveer 200 km/uur op speciaal voor hoge snelheid aangelegde of aangepaste lijnen te rijden, voor zover dat overeenkomt met de capaciteit van die lijnen. Voorts wordt door voertuigen die zijn ontworpen om te rijden met een maximumsnelheid van minder dan 200 km/uur en die geschikt zijn om te worden ingezet op het gehele of op een gedeelte van het trans-Europese hogesnelheidsspoorwegnet, voor zover het prestatieniveau van dit net dat mogelijk maakt, voldaan aan de eisen voor een veilige werking op dit net. Daartoe bevatten de TSI's voor conventionele voertuigen tevens eisen inzake de veilige werking van conventionele voertuigen op hogesnelheidsnetten. [Am. 146] – goederenwagons, met inbegrip van voertuigen met een lage bodem voor het hele netwerk en voertuigen voor het vervoer van vrachtwagens; [Am. 147] – bijzondere voertuigen, zoals spoormachines. Elk van deze categorieën kan worden onderverdeeld in: – voertuigen voor internationaal verkeer; – voertuigen voor binnenlands verkeer. In de TSI's worden de eisen vastgesteld om de veilige exploitatie van deze voertuigen op de verschillende lijncategorieën te verzekeren. BĲLAGE II SUBSYSTEMEN 1. Lijst van subsystemen Voor de toepassing van deze richtlijn wordt het spoorwegsysteem onderverdeeld in subsystemen die overeenkomen met: a) gebieden van structurele aard: – infrastructuur; – energie; – baanuitrusting voor besturing en seingeving; – boorduitrusting voor besturing en seingeving; – rollend materieel; b) gebieden van functionele aard: – exploitatie en verkeersleiding; – onderhoud; – telecommunicatietoepassingen voor reizigers en vracht. 2. Beschrijving van de subsystemen Voor elk subsysteem of onderdeel van een subsysteem stelt het Bureau bij de opstelling van de betrokken ontwerp-TSI de lijst op van de interoperabiliteitsonderdelen en -aspecten. Onder voorbehoud van de vaststelling van deze aspecten en interoperabiliteitsonderdelen of van de volgorde waarin de subsystemen aan TSI’s worden onderworpen, omvatten de subsystemen: 2.1. Infrastructuur Lopend spoor, wissels, kunstwerkens (bruggen, tunnels enz.), spoorgebonden stationsvoorzieningen (waaronder ingangen, perrons, toegangszones, diensten, toiletten en informatiesystemen, alsmede de toegankelijkheid daarvan voor personen met beperkte mobiliteit en personen met een handicap , veiligheids- en beschermingsinstallaties. 2.2. Energie Het elektrificatiesysteem, met inbegrip van de bovenleiding en de baancomponent van het systeem om het stroomverbruik te meten. 2.3. Baanuitrusting voor besturing en seingeving Alle uitrusting op en langs de spoorbaan die nodig is om de veiligheid te waarborgen en voor de besturing en controle van de bewegingen van de op het net toegelaten treinen. 2.4. Boorduitrusting voor besturing en seingeving Alle boorduitrusting die nodig is om de veiligheid te waarborgen en voor de besturing en controle van de bewegingen van de op het net toegelaten treinen. 2.5. Exploitatie en verkeersleiding De procedures en bijbehorende uitrusting die zorgen voor een coherente exploitatie van de verschillende structurele subsystemen, zowel bij normaal functioneren als bij gestoord bedrijf, met name inzake de samenstelling en besturing van de trein, verkeersplanning en verkeersleiding. Het geheel van vereiste beroepskwalificaties voor alle soorten spoorvervoerdiensten. 2.6. Telematicatoepassingen Overeenkomstig bijlage I omvat dit subsysteem twee delen: a) de toepassingen ten dienste van de passagiers, met inbegrip van de informatiesystemen voor reizigers vóór en tijdens de reis, reserveringssystemen, betalingssystemen, het bagagebeheer, het beheer van aansluitingen tussen treinen en andere vervoerswijzen; b) toepassingen voor het vrachtverkeer, met inbegrip van de informatiesystemen (continu volgen van goederen en treinen), rangeer- en samenstellingssystemen, reserverings-, betalings- en factureringssystemen, het beheer van aansluitingen met andere vervoertakken, het opstellen van begeleidende elektronische documenten. 2.7. Rollend materieel De structuur, het besturingssysteem van de gehele uitrusting van de trein, de stroomafnemers, de tractie-eenheden en transformatoren, boordapparatuur om het stroomverbruik te meten, het remsysteem, koppeling, loopwerk (draaistellen, assen) en ophanging, deuren, mens/machine-interface (bestuurder, treinpersoneel, passagiers, toegangsvoorzieningen voor personen met beperkte mobiliteit en personen met een handicap ), passieve en actieve beveiliging, voorzieningen voor de gezondheid van passagiers en treinpersoneel. 2.8. Onderhoud De procedures, de betrokken uitrusting, de logistieke onderhoudsinstallaties en de reserves waarmee corrigerende en preventieve onderhoudswerkzaamheden dienen te worden uitgevoerd om de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem en de vereiste prestaties te garanderen. BIJLAGE III ESSENTIËLE EISEN 1. Algemene vereisten 1.1. Veiligheid 1.1.1. Het ontwerp, de bouw of de fabricage, het onderhoud van en het toezicht op voor de veiligheid kritieke inrichtingen en meer bepaald de bĳ het treinverkeer betrokken onderdelen moeten de veiligheid waarborgen op het niveau dat beantwoordt aan de voor het net gestelde doelstellingen, ook in de nader omschreven situaties van gestoord bedrijf . 1.1.2. De parameters die van invloed zĳn op het contact tussen wiel en rail moeten voldoen aan de criteria inzake rĳstabiliteit die noodzakelĳk zĳn om veilig verkeer bĳ de toegestane maximumsnelheid te waarborgen. De parameters dienen te garanderen dat het mogelijk is om met de toegestane maximumsnelheid binnen de gegeven remafstand te stoppen. 1.1.3. De gebruikte onderdelen dienen tijdens hun levensduur bestand te zijn tegen alle normale of uitzonderlijke belastingen die zijn omschreven. De gevolgen van onverwachte storingen op de veiligheid moeten met behulp van geschikte middelen worden beperkt. 1.1.4. De vaste installaties en het rollend materieel moeten zodanig zĳn ontworpen en de gebruikte materialen moeten zodanig zĳn gekozen dat bĳ brand het ontstaan, de verspreiding en de gevolgen van vuur en rook zoveel mogelĳk worden beperkt. 1.1.5. Inrichtingen die zijn bestemd om door de gebruikers te worden bediend, moeten zodanig zijn ontworpen dat het veilig gebruik van de inrichtingen of de gezondheid en de veiligheid van de gebruikers niet in gevaar wordt gebracht wanneer de inrichtingen worden gebruikt op een wijze die wel voorzienbaar is maar niet in overeenstemming is met de aangegeven methode. 1.2. Betrouwbaarheid en beschikbaarheid Het toezicht op en het onderhoud van de vaste of mobiele elementen die bĳ het treinverkeer zĳn betrokken, moeten zodanig worden georganiseerd, uitgevoerd en gekwantificeerd dat de werking daarvan in te voorziene omstandigheden in stand wordt gehouden. 1.3. Gezondheid 1.3.1. Materialen die, bij het beoogde gebruik, de gezondheid van de personen die daartoe toegang hebben, in gevaar kunnen brengen, mogen in de treinen en de spoorweginfrastructuur niet worden toegepast. 1.3.2. Deze materialen moeten zodanig worden gekozen, aangewend en gebruikt dat de emissie van schadelijke en gevaarlijke rook of gassen, met name bij brand, wordt beperkt. 1.4. Milieubescherming 1.4.1. Bij het ontwerpen van het spoorwegsysteem moeten de gevolgen voor het milieu van de aanleg en exploitatie van dat systeem worden beoordeeld en in aanmerking worden genomen overeenkomstig de geldende EU-regels . 1.4.2. De in de treinen en de infrastructuur gebruikte materialen moeten de emissie van rook of voor het milieu gevaarlĳke en schadelĳke gassen, met name bĳ brand, voorkomen. 1.4.3. Het rollend materieel en de energievoorzieningsystemen moeten zodanig zijn ontworpen en uitgevoerd dat zij uit elektromagnetisch oogpunt compatibel zijn met de installaties, voorzieningen en openbare of particuliere netten waarmee zij kunnen interfereren. 1.4.4. Bij de exploitatie van het spoorwegnet moeten de wettelijke normen inzake geluidshinder in acht worden genomen. 1.4.5. De exploitatie van het spoorwegnet mag geen trillingsniveau in de bodem veroorzaken dat ontoelaatbaar is met het oog op de activiteiten en het milieu in de nabijheid van de infrastructuur en in normale staat van onderhoud. 1.5. Technische compatibiliteit De technische eigenschappen van de infrastructuur en de vaste installaties moeten onderling en met die van de treinen die op het spoorwegnet rijden compatibel zijn. Wanneer het op bepaalde gedeelten van het net moeilĳk is om deze technische eigenschappen in acht te nemen, mogen tĳdelĳke oplossingen, waardoor de compatibiliteit in de toekomst wordt gewaarborgd, ten uitvoer worden gelegd. 2. Bijzondere eisen voor elk subsysteem 2.1. Infrastructuur 2.1.1. Veiligheid Er moeten aangepaste maatregelen worden getroffen om de toegang tot of ongewenste binnendringing in de installaties te voorkomen. Er moeten maatregelen worden getroffen om de gevaren voor personen te beperken, met name bij de doorrit van treinen in stations . Infrastructuur die voor het publiek toegankelĳk is, moet zodanig zĳn ontworpen en uitgevoerd dat de gevaren voor de veiligheid van personen beperkt zĳn (stabiliteit, brand, toegang, ontruiming, perron enz.). Er moeten passende maatregelen worden getroffen om rekening te houden met de bijzondere veiligheidsomstandigheden in tunnels met een aanzienlijke lengte en op viaducten. 2.2. Energie 2.2.1. Veiligheid De werking van de energievoorzieningsinstallaties mag de veiligheid van treinen of personen (gebruikers, spoorwegpersoneel, aanwonenden en derden) niet in gevaar brengen. 2.2.2. Milieubescherming De werking van de elektrische of thermische energievoorzieningsinstallaties mag geen verstoring van het milieu teweegbrengen die de aangegeven grenzen overschrijdt. 2.2.3. Technische compatibiliteit De elektrische of thermische energievoorzieningssystemen die worden gebruikt, moeten: – de treinen in staat stellen de voorgeschreven prestaties te leveren , – bij elektrische energievoorziening compatibel zijn met de op de treinen gemonteerde stroomafname-inrichtingen. 2.3. Besturing en seingeving 2.3.1. Veiligheid De besturings- en seingevingsinstallaties en -handelingen die voor het spoorwegsysteem worden gebruikt, moeten treinverkeer mogelijk maken op het veiligheidsniveau dat beantwoordt aan de doelstellingen voor het net. De besturings- en seingevingsinstallaties moeten te allen tijde zo functioneren dat treinen die bij gestoord bedrijf mogen rijden, volkomen veilig kunnen circuleren. 2.3.2. Technische compatibiliteit Nieuwe infrastructuur en nieuw rollend materieel die zijn ontwikkeld of gebouwd na de invoering van compatibele besturings- en seinsystemen moeten aan de toepassing van deze systemen worden aangepast. Besturings- en seingevingsinstallaties in de stuurcabine van een trein moeten een normale exploitatie in de opgegeven omstandigheden in het spoorwegsysteem mogelijk maken. 2.4. Rollend materieel 2.4.1. Veiligheid De constructie van het rollend materieel en van de verbindingen tussen de rĳtuigen moet zodanig zĳn ontworpen dat de ruimten voor de reizigers en de bestuurder bĳ een botsing of ontsporing beschermd zĳn. De elektrische uitrusting mag de veilige werking van de besturings- en seingevingsinstallaties niet in gevaar brengen. De remtechnieken en de uitgeoefende krachten moeten compatibel zĳn met het ontwerp van de sporen, de kunstwerken en de seinsystemen . Er moeten maatregelen worden getroffen met betrekking tot de toegang tot onder spanning staande onderdelen, teneinde de veiligheid van personen niet in gevaar te brengen. Er moeten inrichtingen zĳn aangebracht die het mogelĳk maken dat de reizigers gevaren melden aan de bestuurder en dat het treinpersoneel bĳ gevaar in contact kan treden staat stellen de bestuurder of de conducteur te waarschuwen en het treinpersoneel te verzoeken contact op te nemen met de bestuurder en/of de conducteur . [Am. 148] In treinen moet veilig kunnen worden in- en uitgestapt. De toegangsdeuren moeten van een systeem mechanismen voor het openen en sluiten daarvan zĳn voorzien van de deuren, de breedte van de perronrand en de treindienstleiding moeten ervoor zorgen dat de veiligheid van de reizigers waarborgt wordt gewaarborgd . Treinen moeten zodanig worden ontworpen dat er geen reizigers aan kunnen blijven hangen. [Am. 149] Er moet in nooduitgangen en in de aanduiding daarvan zĳn voorzien. Er moeten passende maatregelen worden getroffen om rekening te houden met de bijzondere veiligheidsomstandigheden in tunnels met een aanzienlijke lengte. Een noodverlichtingssysteem van voldoende sterkte en met voldoende eigen voeding is verplicht aan boord van de treinen. De treinen moeten zĳn voorzien van een geluidsinstallatie waarmee het treinpersoneel of de bestuurder berichten kan doorgeven aan de passagiers. [Am. 150] De ter plaatse geldende regels, zowel op stations als in treinen (verboden toegang, in- en uitgangen, huisregels, mogelijkheden voor personen met beperkte mobiliteit, betekenis van de markeringen, gevarenzones, enz.) moeten op een begrijpelijke en grondige manier aan de reizigers worden gecommuniceerd. [Am. 151] 2.4.2. Betrouwbaarheid en beschikbaarheid Het ontwerp van de vitale rĳ-, tractie-, rem- en besturingsuitrusting moet het mogelĳk maken dat de trein in een nader omschreven situatie van gestoord bedrijf de reis voortzet zonder nadelige gevolgen voor de uitrusting die nog functioneert. 2.4.3. Technische compatibiliteit De elektrische uitrusting moet compatibel zĳn met de werking van de besturings- en seingevingsinstallaties. In het geval van elektrische tractie moeten de eigenschappen van de stroomafname-inrichtingen het treinverkeer met de verschillende energievoorzieningssystemen van het spoorwegsysteem mogelijk maken. De eigenschappen van het rollend materieel moeten het rĳden op alle lĳnen waarop de exploitatie ervan is gepland, mogelĳk maken, rekening houdend met relevante klimatologische en topografische omstandigheden. [Am. 152] 2.4.4. Bedieningsorganen Treinen moeten worden uitgerust met een registratieapparaat. De met dit apparaat verkregen gegevens en de verwerking ervan moeten worden geharmoniseerd. 2.5. Onderhoud 2.5.1. Gezondheid en veiligheid De technische installaties en de methoden die in de werkplaatsen worden toegepast, moeten een veilig gebruik van het betrokken subsysteem garanderen en mogen geen gevaar vormen voor de gezondheid en de veiligheid. 2.5.2. Milieubescherming De technische installaties en de methoden die in de onderhoudscentra worden toegepast, mogen het toegestane niveau van schadelĳke gevolgen voor het omgevingsmilieu niet overschrĳden. 2.5.3. Technische compatibiliteit De onderhoudsinstallaties voor het rollend materieel moeten het mogelijk maken op al het materieel de veiligheids-, hygiëne- en comfortbehandelingen te verrichten waarvoor zij zijn ontworpen. 2.6. Exploitatie en verkeersleiding 2.6.1. Veiligheid Het op elkaar afstemmen van de exploitatievoorschriften van de netten en de kwalificatie van de bestuurders, de technische voertuigendienst, de spoorwegverkeersleider, het treinpersoneel en het personeel van de onderhoudscentra moeten een veilige exploitatie waarborgen, rekening houdend met de verschillende eisen van grensoverschrijdende en binnenlandse diensten. Er moet worden gestreefd naar een hoog opleidingsniveau in de hele Unie met kwalitatief hoogwaardige certificaten. [Am. 153] De periodieke onderhoudsbeurten, de opleiding en de kwalificatie van het onderhoudspersoneel en de onderhoudscentra en het kwaliteitsborgingssysteem dat in de controle- en onderhoudscentra van de betrokken exploitanten is opgezet, moeten een hoog veiligheidsniveau waarborgen. 2.6.2. Betrouwbaarheid en beschikbaarheid De periodieke onderhoudsbeurten, de opleiding en de kwalificatie van het onderhoudspersoneel en de onderhoudscentra en het kwaliteitsborgingssysteem dat door de betrokken exploitanten in de controle- en onderhoudscentra is opgezet, moeten een hoog niveau van betrouwbaarheid en beschikbaarheid van het systeem waarborgen. 2.6.3. Technische compatibiliteit Het op elkaar afstemmen van de exploitatievoorschriften van de netten, alsmede de kwalificatie van de bestuurders, het treinpersoneel en de verkeersleiding moeten de doeltreffendheid van de exploitatie op het spoorwegsysteem waarborgen, rekening houdend met de verschillende eisen van grensoverschrijdende en binnenlandse diensten. 2.7. Telematicatoepassingen voor passagiers en vracht 2.7.1. Technische compatibiliteit De essentiële eisen op het gebied van telematicatoepassingen die een minimumdienstverleningskwaliteit voor de reizigers en de klanten in de goederenvervoersector moeten garanderen, hebben meer bepaald betrekking op de technische compatibiliteit. Wat deze toepassingen betreft, moet ervoor worden gezorgd dat: – de databanken, de programma’s en de communicatieprotocollen voor gegevensoverdracht zodanig worden ontwikkeld dat de mogelijkheden voor gegevensuitwisseling tussen verschillende toepassingen en tussen verschillende exploitanten maximaal zijn met uitzondering van vertrouwelijke commerciële gegevens; – de gebruikers gemakkelijk toegang hebben tot de informatie. 2.7.2. Betrouwbaarheid en beschikbaarheid De wijze van gebruik, het beheer, het bijwerken en het onderhoud van deze databanken, programma’s en communicatieprotocollen voor gegevensoverdracht moeten de doelmatigheid van deze systemen en de kwaliteit van de dienstverlening waarborgen. 2.7.3. Gezondheid De interfaces tussen deze systemen en de gebruikers moeten voldoen aan minimumvoorschriften op het gebied van ergonomie en bescherming van de gezondheid. 2.7.4. Veiligheid Voor de opslag en doorgifte van gegevens die verband houden met de veiligheid zijn adequate integriteits- en betrouwbaarheidsniveaus vereist. BIJLAGE IV DEEL A Ingetrokken richtlijnen met overzicht van de achtereenvolgende wijzigingen ervan (bedoeld in artikel 55) Richtlijn 2008/57/EG (PB L 191 van 18.7.2008, blz. 1. Richtlijn 2009/131/EG (PB L 273 van 17.10.2009, blz. 12. Richtlijn 2011/18/EU (PB L 57, van 2.3.2011, blz. 21. DEEL B Termijnen voor de omzetting in nationale wetgeving (bedoeld in artikel 55) Richtlijn Omzettingstermijn 2008/57/EG 19 juli 2010 2009/131/EG 19 juli 2010 2011/18/EU 31 december 2011 BIJLAGE V CONCORDANTIETABEL Richtlijn 2008/57/EG Deze richtlijn Artikel 1 Artikel 1 Artikel 2, onder a) t.e.m. z) Artikel 2, leden 1 t.e.m. 24 ----- Artikel 2, leden 25 t.e.m. 41 Artikel 3 ----- Artikel 4 Artikel 3 Artikel 5, leden 1 t.e.m. 3, onder g) Artikel 4, leden 1 t.e.m. 3, onder g) ----- Artikel 4, lid 3, onder h) en i) Artikel 5, leden 4 t.e.m. 8 Artikel 4, leden 4 t.e.m. 8 Artikel 6 Artikel 5 Artikel 7 Artikel 6 Artikel 8 ----- Artikel 9 Artikel 7 Artikel 10 Artikel 8 Artikel 11 Artikel 9 Artikel 12 ----- Artikel 13 Artikel 10 Artikel 14 Artikel 11 Artikel 15, lid 1 Artikel 18, lid 3, en artikel 19, lid 2 Artikel 15, leden 2 en 3 ----- Artikel 16 Artikel 12 Artikel 17 Artikelen 13 en 14 Artikel 18 Artikel 15 Artikel 19 Artikel 16 ----- Artikel 17 ---- Artikel 18 (behalve art. 18, lid 3) ---- Artikelen 19 en 20 Artikel 20 ----- Artikel 21 Artikel 21 Artikelen 22 tot en met 25 ---- Artikel 26 Artikel 22 Artikel 27 Artikel 14, lid 8 Artikel 28 en Bijlage VIII Artikelen 23 tot en met 41 Artikel 29 Artikel 48 Artikelen 30 en 31 ----- Artikel 32 Artikel 42 Artikel 33 Artikel 43 Artikel 34 Artikel 44 Artikel 35 Artikel 45 Artikel 36 ----- ----- Artikelen 46 en 47 Artikel 37 Artikel 49 Artikel 38 Artikel 54 Artikel 39 Artikel 50 ---- Artikelen 51 en 52 ----- Artikel 53 Artikel 40 Artikel 55 Artikel 41 Artikel 56 Artikel 42 Artikel 57 Bijlagen I tot en met III Bijlagen I tot en met III Bijlage IV Artikel 8, lid 2 Bijlagen V en VI Artikel 15, lid 7 Bijlage VII Artikel 14, lid 8 Bijlage VIII Artikelen 27, 28 en 29 Bijlage IX Artikel 7, lid 3 Bijlage X Bijlage IV Bijlage XI Bijlage V (Gewone wetgevingsprocedure - herschikking) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2013)0031 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0028/2013), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door het Litouwse parlement, de Roemeense senaat en het Zweedse parlement, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 juli 2013 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van.8 oktober 2013 (2) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (3) , – gezien de brief van de Commissie juridische zaken aan de Commissie vervoer en toerisme overeenkomstig artikel 87, lid 3, van zijn Reglement, – gezien de artikelen 87 en 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A7-0015/2014 ), A. overwegende dat het betreffende voorstel volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere besluiten met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel een eenvoudige codificatie van de bestaande teksten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2014/.../EU van het Europees Parlement en de Raad inzake spoorwegveiligheid (herschikking) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 91, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (4) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (5) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (6) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 2004/49/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) is ingrijpend gewijzigd. Aangezien nieuwe wijzigingen nodig zijn, dient ter wille van de duidelijkheid tot herschikking van deze richtlijn te worden overgegaan. (1 bis) Het spoor is al de veiligste wijze van vervoer in de Unie en in de laatste decennia zijn de veiligheidsprestaties ervan nog verder verbeterd. Terwijl het aantal reizigerskilometers is gestegen van ongeveer 200 miljard in 1970 tot meer dan 300 miljard nu, is het gemiddelde aantal dodelijke slachtoffers onder treinpassagiers teruggebracht van ongeveer 400 in het begin van de jaren '70 tot minder dan 100 nu. [Am. 1] (1 ter) De veiligheid moet niet alleen worden gewaarborgd voor passagiers en personeel, inclusief het personeel van contractanten, maar ook voor gebruikers van spoorwegovergangen en voor personen die dicht bij spoorlijnen wonen. [Am. 2] (1 quater) Rekening houdend met de verwachte verbetering van de concurrentiekracht van het spoor, moet de spoorwegveiligheid gelijke tred houden met de technische en wetenschappelijke vooruitgang. [Am. 3] (1 quinquies) De spoorwegomgeving in de Unie heeft grondige veranderingen doorgemaakt, die onder andere het gevolg waren van de drie spoorwegpakketten van de Unie die sinds het begin van de jaren '90 zijn aangenomen. De geleidelijke totstandbrenging van de gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte wordt gekenmerkt door groeiende aantallen actoren, onderaannemers en nieuwe marktspelers. In deze complexere context is de interactie tussen alle spelers - spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders, de spoorwegsector en de veiligheidsinstanties - van doorslaggevend belang voor de spoorwegveiligheid. In de veiligheidswetgeving moet rekening worden gehouden met deze ontwikkelingen en moeten passende procedures en instrumenten voor informatievoorziening, beheer en noodsituaties worden ingevoerd. [Am. 4] (2) Bij Richtlijn 2004/49 2004/49/EG is een gemeenschappelijk regelgevingskader gecreëerd inzake spoorwegveiligheid door middel van een inhoudelijke standaardisering van de veiligheidsvoorschriften, de veiligheidscertificering van spoorwegondernemingen, de taken en functies van de veiligheidsinstanties en het onderzoek naar ongevallen. In het licht van de inspanningen om Het toewerken naar één interne markt voor het spoorvervoer leidt tot stand te brengen een vermenigvuldiging van het aantal actoren en communicatie-interfaces. Om in deze omstandigheden de spoorwegveiligheid te waarborgen , is deze die richtlijn echter toe aan een grondige herziening. [Am. 5] (2 bis) Gezien de bestaande verschillen tussen de veiligheidseisen, die van invloed zijn op het optimaal functioneren van het spoorwegvervoer in de Unie, is het van bijzonder belang dat de harmonisering van de operationele en veiligheidsvoorschriften, alsook van de voorschriften inzake het onderzoeken van ongevallen, wordt voortgezet. [Am. 6] (2 ter) Harmonisatie mag het huidige veiligheidsniveau van de lidstaten echter niet aantasten. [Am. 7] (2 quater) Een goede handhaving en verdere verbetering van Richtlijn 96/49/EG (8) en van de Raad en Richtlijn 2008/68/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) is van het grootste belang voor de spoorwegveiligheid en de bescherming van mensenlevens, volksgezondheid en het milieu. [Am. 8] (3) Metro’s, trams, tramtreinen en lightrailsystemen vallen in veel lidstaten onder lokale of regionale veiligheidsvoorschriften en onder het toezicht van lokale of regionale instanties; de eisen inzake interoperabiliteit of vergunningverlening in de Unie zijn op dergelijke systemen niet van toepassing. Voorts vallen trams vaak onder de veiligheidswetgeving voor het wegverkeer, waardoor de spoorwegveiligheidsvoorschriften er niet volledig op kunnen worden toegepast. Lokale spoorwegsystemen moeten derhalve van de werkingssfeer van deze richtlijn worden uitgesloten. Indien zij dat zinvol achten, mogen de lidstaten de bepalingen van deze richtlijn op vrijwillige basis toepassen op lokale spoorwegsystemen. [Am. 9] (4) Het veiligheidsniveau van het spoorwegsysteem in de Unie is doorgaans hoog, in het bijzonder vergeleken met het wegvervoer. Wanneer Voor zover dat redelijkerwijs haalbaar uitvoerbaar is en rekening houdend met de verwachte verbetering van de concurrentiekracht van het spoor, moet de veiligheid gelijke tred houden met de technische en wetenschappelijke vooruitgang. [Am. 10] (4 bis) De interactie tussen de spoorweginfrastructuur, -exploitatie, -fabrikanten en -veiligheidsinstanties is van doorslaggevend belang voor de veiligheid. Er dienen passende instrumenten te worden gebruikt en ontwikkeld ter waarborging en verhoging van de veiligheid. [Am. 11] (5) De belangrijkste Alle actoren van het spoorwegsysteem moeten de infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen, dragen de volle verantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid van het systeem, elk ieder voor zijn eigen deel. Waar nodig dienen zij samen te werken bij de uitvoering van de risicobeheersingsmaatregelen. De lidstaten moeten een duidelijk onderscheid maken tussen deze directe verantwoordelijkheid voor de veiligheid en de taak van de nationale veiligheidsinstanties om een nationaal regelgevingskader te bieden en toezicht te houden op de prestaties van alle exploitanten. [Am. 12] (6) De verantwoordelijkheid van infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen voor de exploitatie van het spoorwegsysteem doet geen afbreuk aan de verantwoordelijkheid van andere actoren, zoals fabrikanten, vervoerders, verladers, vullers, laders, lossers, ontvangers, met onderhoud belaste entiteiten, onderhoudsdiensten, eigenaren van voertuigen, houders van wagons voertuigen en andere dienstverleners en aankoopentiteiten voor hun producten en diensten en voor de invoering van risicobeheersingsmaatregelen . Om het risico te vermijden dat verantwoordelijkheden worden doorgeschoven, dient elke betrokkene door middel van contractuele overeenkomsten de verantwoordelijkheid te dragen voor zijn proces. Elke partij in het spoorvervoerssysteem dient ten aanzien van de anderen , inclusief de relevante instanties, de verantwoordelijkheid te dragen voor de volledige en waarheidsgetrouwe mededeling van alle relevante informatie die nodig is om de veilige exploitatie van een voertuig te garanderen, controleren of de voertuigen geschikt zijn voor exploitatie. Dit betreft met name informatie over de status en historiek van het voertuig, onderhoudsdossiers, traceerbaarheid van laadverrichtingen en vrachtbrieven. [Am. 13] (6 bis) Ernstige ongevallen met goederenwagons hebben aangetoond dat er verplichte, op Unieniveau geharmoniseerde voorschriften inzake de frequentie en de intervallen van het onderhoud van goederenwagons, passagierstreinen en locomotieven nodig zijn. [Am. 14] (7) Elke spoorwegonderneming, infrastructuurbeheerder en met onderhoud belaste entiteit dient erop toe te zien dat aannemers en andere partijen risicobeheersingsmaatregelen treffen. Daartoe dienen zij de in de gemeenschappelijke veiligheidsmethoden (CSM's) vastgestelde monitoringmethoden toe te passen. Hun aannemers dienen dit proces via contractuele regelingen toe te passen. Aangezien dergelijke regelingen een essentieel onderdeel vormen van het veiligheidsbeheersysteem van spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders, dienen de spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders het Europees Spoorwegbureau (hierna: het Bureau) of de nationale veiligheidsinstantie in kennis te stellen van hun contractuele regelingen indien zij daar in het kader van hun toezichtsactiviteiten om verzoeken. (7 bis) In de afgelopen decennia is de intensiteit van de samenwerking tussen fabrikanten, leveranciers van onderhoudsdiensten en spoorwegondernemingen afgenomen. Daarom is harmonisering van minimale onderhoudsintervallen en kwaliteitseisen noodzakelijk om de veiligheid van het gehele spoorwegsysteem te waarborgen. [Am. 15] (8) Geleidelijk zijn gemeenschappelijke veiligheidsdoelen (CST's) en CSM's ingevoerd om een hoog veiligheidsniveau te handhaven en dat niveau , indien nodig en redelijkerwijs uitvoerbaar te verbeteren. Die doelen en methoden zijn bedoeld als hulpmiddel voor de beoordeling van de veiligheidsprestaties van de exploitanten op Unie- en lidstaatniveau. Er zijn gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren (CSI's) vastgesteld om enerzijds te beoordelen of een systeem voldoet aan de CST's en anderzijds de monitoring van de spoorwegveiligheid te faciliteren. [Am. 16] (9) De nationale voorschriften, die vaak gebaseerd zijn op nationale technische normen, zijn worden geleidelijk vervangen door voorschriften op basis van in CST's, CSM's en technische specificaties inzake interoperabiliteit (TSI’s) vastgestelde gemeenschappelijke normen. Om de belemmeringen voor interoperabiliteit weg te werken moet het aantal nationale voorschriften worden verminderd na de uitbreiding van de werkingssfeer van de TSI's tot het volledige spoorwegsysteem van de Unie en de oplossing van open punten in de TSI's. Daartoe dienen moeten de lidstaten hun systeem van nationale voorschriften bij te werken bijwerken , achterhaalde voorschriften te schrappen en de Commissie en het Bureau daarvan onverwijld in kennis te stellen. [Am. 17] (10) In het licht van de inspanningen om de belemmeringen voor de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem stapsgewijs weg te werken en tegelijkertijd een hoog niveau van spoorwegveiligheid te behouden, en de tijd die nodig is om de TSI's vast te stellen moet worden voorkomen dat lidstaten nieuwe nationale voorschriften vaststellen of projecten uitvoeren die de diversiteit van het bestaande systeem nog vergroten. Het veiligheidsbeheersysteem is het erkende een erkend instrument om ongevallen te voorkomen. De lidstaten, het Bureau en de Spoorwegondernemingen dienen onmiddellijk corrigerende maatregelen te nemen om herhaling van ongevallen te vermijden. De lidstaten mogen de verantwoordelijkheid van spoorwegondernemingen niet beperken door onmiddellijk tot het vaststellen van nieuwe voorschriften na een ongeval. nieuwe voorschriften vast te stellen . [Am. 18] (10 bis) Besturings- en seingevingsinstallaties voor treinen spelen een cruciale rol bij het waarborgen van de spoorwegveiligheid. De geharmoniseerde ontwikkeling en toepassing van het European Rail Traffic Management System (ERTMS) op het spoornet van de Unie levert een belangrijke bijdrage aan de verhoging van het veiligheidsniveau. [Am. 19] (11) Bij de vervulling van hun taken en verantwoordelijkheden moeten infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen een veiligheidsbeheersysteem invoeren dat aan de eisen van de Unie voldoet. Informatie over de veiligheid en de toepassing van het veiligheidsbeheersysteem moet aan het Bureau en de nationale veiligheidsinstantie in de betrokken lidstaat worden overgelegd. (11 bis) Spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders moeten voor een open veiligheidscultuur ("just culture") zorgen om hun personeelsleden actief aan te moedigen veiligheidsgerelateerde ongevallen, incidenten en bijna-ongelukken te melden, waarbij moet worden gewaarborgd dat zij niet worden gestraft of gediscrimineerd. Een open veiligheidscultuur stelt de spoorwegindustrie in staat om lessen te trekken uit ongevallen, incidenten en bijna-ongevallen en om zodoende de spoorwegveiligheid voor werknemers en passagiers te verbeteren. [Am. 20] (12) Om een hoog veiligheidsniveau op het spoor en gelijke voorwaarden voor alle spoorwegondernemingen te garanderen, moeten spoorwegondernemingen aan dezelfde veiligheidseisen voldoen. Een spoorwegonderneming die een vergunning heeft, dient in het bezit te zijn van een veiligheidscertificaat om toegang te krijgen tot de spoorweginfrastructuur. Het veiligheidscertificaat moet aangeven dat de spoorwegonderneming een veiligheidsbeheersysteem heeft opgezet en in staat is de relevante veiligheidsnormen en ‑voorschriften na te leven leven in alle lidstaten waar de onderneming opereert . Voor internationale diensten moet één goedkeuring van het veiligheidsbeheersysteem op EU-niveau of voor het grondgebied waarvan de spoorwegonderneming de spoorweginfrastructuur zal gebruiken, volstaan. [Am. 21] (13) Op basis van Richtlijn 2004/49/EG zijn minimale gestandaardiseerde methoden vastgesteld die door de spoorwegondernemingen en nationale veiligheidsinstanties moeten worden toegepast op monitoring, conformiteitsbeoordeling, toezicht en risico-evaluatie en beoordeling. Het regelgevingskader is voldoende stabiel om stappen te nemen naar de invoering van een Europees veiligheidscertificaat dat binnen de gespecificeerde exploitatiegebieden geldig is in de hele Unie. De invoering van een Europees veiligheidscertificaat moet het spoorwegsysteem doelmatiger en efficiënter maken door de administratieve last voor de spoorwegondernemingen te verminderen , waardoor de concurrentiepositie van het spoorwegvervoer in de intermodale concurrentie wordt versterkt . [Am. 22] (14) Het Europees veiligheidscertificaat moet worden afgegeven nadat is aangetoond dat de spoorwegonderneming een veiligheidsbeheersysteem heeft opgezet. Om hierover zekerheid te verwerven moeten inspecties worden uitgevoerd bij spoorwegondernemingen en kan het nodig zijn toezicht uit te oefenen om te beoordelen of de spoorwegondernemingen hun veiligheidsbeheersysteem ook na de toekenning van het veiligheidscertificaat correct blijven toepassen. (15) De belangrijkste verantwoordelijkheid voor het veilige ontwerp, het veilige onderhoud en de veilige exploitatie van zijn netwerk moet bij de infrastructuurbeheerder berusten. Aan infrastructuurbeheerders moet de verplichting worden opgelegd een veiligheidsvergunning aan te vragen bij de nationale veiligheidsinstantie met betrekking tot hun veiligheidsbeheersysteem en de naleving van andere veiligheidsvoorschriften. (16) De opleiding en kwalificaties van het treinpersoneel zijn cruciaal voor de spoorwegveiligheid. Spoorwegondernemingen moeten ervoor zorgen dat hun medewerkers goed gekwalificeerd, gecertificeerd en opgeleid zijn, ook wanneer zij het spoornet van een andere lidstaat exploiteren. De nationale veiligheidsinstanties moeten de vereisten op dit gebied monitoren en handhaven. De certificering van treinpersoneel vormt vaak een onoverkomelijk kan een obstakel voor nieuwe spelers vormen . De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat spoorwegondernemingen die voornemens zijn op hun netwerk net treinen te exploiteren gebruik kunnen maken van voorzieningen voor de opleiding en de certificering van het treinpersoneel met het oog op de naleving van de nationale voorschriften. [Am. 23] (17) De met het onderhoud belaste entiteit moet worden gecertificeerd voor goederenwagons. Wanneer de met het onderhoud belaste entiteit een infrastructuurbeheerder is, moet die certificering deel uitmaken van de procedure voor de toekenning van een veiligheidsvergunning. Het certificaat dat aan een dergelijke entiteit wordt afgegeven, moet waarborgen dat elke goederenwagon waarvoor zij verantwoordelijk is, aan de onderhoudsvereisten van deze richtlijn voldoet. Het certificaat moet in de hele Unie geldig zijn en worden afgegeven door een instantie die in staat is een audit uit te voeren van de door dergelijke entiteiten opgezette onderhoudssystemen. Aangezien goederenwagons frequent worden gebruikt in het internationaal verkeer en aangezien het mogelijk is dat een met het onderhoud belaste entiteit gebruik wenst te maken van werkplaatsen in meer dan één lidstaat, moet de certificeringsinstantie in staat zijn in de hele Unie controles uit te voeren. (17 bis) Het Bureau moet samen met sectordeskundigen een gemeenschappelijke veiligheidsmethode ontwikkelen voor de vaststelling van de componenten die cruciaal zijn voor de veiligheid, daarbij rekening houdend met de ervaringen in de luchtvaartsector. [Am. 24] (18) De nationale veiligheidsinstanties moeten inzake organisatie, rechtsvorm en besluitvorming volledig onafhankelijk zijn van de spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders, aanvragers en of aanbestedende diensten. Zij dienen hun taken op transparante en niet-discriminerende wijze uit te voeren en samen te werken met het Bureau teneinde één Europese spoorwegruimte met een hoog niveau van spoorwegveiligheid tot stand te brengen en hun besluitvormingscriteria op elkaar af te stemmen. Om hun taken te kunnen uitvoeren, moeten de nationale veiligheidsinstanties over voldoende financiële middelen en voldoende goed opgeleid personeel beschikken. Om de efficiency te verhogen kunnen twee of meer lidstaten beslissen het personeel en de middelen van hun nationale veiligheidsinstanties te bundelen. [Am. 25] (18 bis) Voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte en de verbetering van de spoorwegveiligheid is de invoering van een gemeenschappelijk veiligheidscertificaat essentieel. Dat vereist een goede taakverdeling tussen het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties. Het Bureau moet gaan fungeren als "one-stop shop" voor veiligheidscertificaten in de Unie, waarbij het de waardevolle expertise, lokale kennis en ervaring van de nationale veiligheidsinstanties benut. Het Bureau moet specifieke taken en verantwoordelijkheden delegeren aan de nationale veiligheidsinstanties, op basis van contractuele overeenkomsten zoals bedoeld in Verordening ... [spoorwegbureauverordening], maar moet exclusief bevoegd zijn voor het afgeven, verlengen, wijzigen of intrekken van veiligheidscertificaten voor zowel spoorwegondernemingen als infrastructuurbeheerders. [Am. 26] (19) Wanneer een nationale veiligheidsinstantie verzocht wordt toezicht uit te oefenen op een in een andere lidstaat gevestigde spoorwegonderneming dient het Bureau de andere betrokken veiligheidsinstanties hiervan in kennis te stellen en de nodige coördinatie van de toezichtsactiviteiten te verzekeren. (19 bis) De naleving van de werk-, rij- en rusttijden van treinmachinisten en treinpersoneel met veiligheidstaken, is cruciaal voor de spoorwegveiligheid en de eerlijke concurrentie. De nationale veiligheidsinstanties moeten verantwoordelijk zijn voor de handhaving van en het toezicht op de toepassing van de ter zake geldende voorschriften, ook in het geval van grensoverschrijdende activiteiten. Het Bureau moet een boordsysteem ontwikkelen voor het registreren van de rij- en rusttijden van treinmachinisten. De nationale veiligheidsinstanties moeten de bevoegdheid hebben om de rij- en rusttijden grensoverschrijdend te controleren. [Am. 27] (20) Ernstige ongevallen op het spoor komen zelden voor. Zij kunnen echter rampzalige gevolgen hebben en bij het publiek onrust veroorzaken over de veiligheidsprestaties van het spoorwegsysteem. Daarom moet uit het oogpunt van veiligheid elk ongeval worden onderzocht teneinde herhaling te vermijden. Het resultaat van het onderzoek moet openbaar worden gemaakt en worden opgenomen in periodieke verslagen . Andere ongevallen en incidenten die belangrijke voorlopers van ernstige ongevallen kunnen zijn, dienen eveneens aan een veiligheidsonderzoek te worden onderworpen. Om deze voorlopers op te sporen, moeten de spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders een open veiligheidscultuur zoals gedefinieerd in artikel 3 vaststellen. [Am. 28] (20 bis) Het spoorwegveiligheidssysteem is gebaseerd op feedback en lessen die zijn getrokken uit ongevallen en incidenten. Een en ander vereist strikte toepassing van vertrouwelijkheidsregels teneinde te garanderen dat deze waardevolle bronnen van informatie ook in de toekomst beschikbaar zijn. In deze context moet gevoelige veiligheidsinformatie naar behoren worden beschermd. [Am. 29] (20 ter) Bij een ongeval zijn verschillende openbare belangen in het geding, zoals de preventie van toekomstige ongevallen en een behoorlijke rechtsbedeling. Deze belangen overstijgen de individuele belangen van de betrokken partijen, en ook het specifieke voorval. Om het algemene openbaar belang te beschermen is een juist evenwicht tussen alle belangen noodzakelijk. [Am. 30] (21) Een veiligheidsonderzoek moet geheel losstaan van het gerechtelijk onderzoek naar hetzelfde incident en kunnen geschieden met toegang tot bewijsmateriaal en getuigen. Het moet uitgevoerd worden door een permanent orgaan dat onafhankelijk is van de actoren van de spoorwegsector. Dit orgaan moet zo te werk gaan dat belangenverstrengeling of mogelijke betrokkenheid bij de oorzaken van de onderzochte voorvallen vermeden wordt; met name mag zijn onafhankelijke werking niet in het gedrang komen als het orgaan om redenen van organisatorische of wettelijke structuren nauwe banden heeft met de nationale veiligheidsinstantie of spoorwegregelgever. Het onderzoek moet met zoveel mogelijk openheid verricht worden. Het onderzoeksorgaan zou per voorval een specifieke onderzoeksgroep moeten instellen die over de nodige deskundigheid beschikt om de onmiddellijke en de achterliggende oorzaken te vinden. (21 bis) De spoorwegsector moet tevens toewerken naar een niet- punitieve omgeving die het spontaan melden van voorvallen vergemakkelijkt en zodoende het beginsel van een open veiligheidscultuur bevordert. [Am. 31] (21 ter) Voor het voorkomen van ongevallen en incidenten is het van belang dat relevante informatie, en met name verslagen en veiligheidsaanbevelingen naar aanleiding van veiligheidsonderzoeken, zo spoedig mogelijk wordt meegedeeld. [Am. 32] (21 quater) Bij een ongeval in de spoorwegsector is het moeilijk om slachtoffers te identificeren en vast te stellen welke contactpersonen en/of familieleden moeten worden ingelicht, aangezien de exploitant in het algemeen de identiteit van de slachtoffers niet kent. Bij sommige spoorwegdiensten in de Unie, waar plaatsreservering vooraf verplicht is of waar passagiers voor het instappen aan veiligheidscontroles worden onderworpen, zou het echter goed zijn als de exploitant kon beschikken over een lijst van passagiers en treinpersoneel met als enige doel te kunnen communiceren met familieleden en/of contactpersonen. Daarom moet het Bureau gemachtigd worden systemen op te zetten om die informatie in reserveringssystemen voor passagiers te integreren. Voorts moeten de nationale agentschappen noodplannen opstellen die voorzien in nooddiensten, toegangsplannen, hulpverlening op de plaats van het ongeval en het verlenen van slachtofferhulp. Het Bureau zal kunnen meewerken aan en hulp bieden bij het opstellen van deze plannen op basis van beste praktijken. De exploitant moet ook een plan hebben voor het verlenen van slachtofferbijstand. [Am. 33] (22) Om ervoor te zorgen dat het onderzoeksorgaan efficiënter kan werken en zijn taken kan vervullen, moet dit orgaan , alsook het Bureau op eigen verzoek, tijdig toegang krijgen tot de locatie van een ongeval, indien nodig in goede samenwerking met de juridische autoriteiten. Alle betrokken partijen, waaronder het Bureau, moeten alle relevante informatie verstrekken die het onderzoeksorgaan nodig heeft om zijn werkzaamheden te kunnen verrichten. De onderzoeksrapporten en de bevindingen en aanbevelingen verschaffen cruciale informatie voor de verdere ontwikkeling van de veiligheid op het spoor en moeten op EU-niveau ter beschikking worden gesteld van het publiek. Aanbevelingen op veiligheidsgebied moeten door de betrokkenen in acht worden genomen en de getroffen maatregelen moeten aan het onderzoeksorgaan worden gemeld. [Am. 34] (23) De lidstaten dienen regels vast te stellen met betrekking tot sancties voor overtredingen van deze richtlijn en moeten erop toezien dat deze ten uitvoer worden gelegd. Deze sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. (24) Aangezien de doelstellingen van de in deze richtlijn voorgestelde maatregelen, namelijk het coördineren van activiteiten in de lidstaten inzake veiligheidstoezicht en -regulering, het onderzoeken van ongevallen en de vaststelling op EU-niveau van gemeenschappelijke veiligheidsdoelen, -methoden, -indicatoren en eisen voor het behalen van Europese veiligheidscertificaten, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en beter op EU-niveau kunnen worden gerealiseerd, kan de Unie maatregelen treffen die in overeenstemming zijn met het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie beschreven subsidiariteitsbeginsel. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (25) Teneinde bepaalde niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn aan te vullen of te wijzigen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden verleend om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking de gemeenschappelijke veiligheidsmethoden en de herziening daarvan alsmede de herziening van de gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren en de gemeenschappelijke veiligheidsdoelen. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau , met de sociale partners en vooral met de nationale veiligheidsinstanties . De Commissie dient er bij de voorbereiding en opstelling van de gedelegeerde handelingen voor te zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. [Am. 35] (26) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze richtlijn te garanderen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend in verband met de eisen van het veiligheidsbeheersysteem en de onderdelen daarvan, de herziening van het systeem voor de certificering van met onderhoud van goederenwagons belaste entiteiten en de uitbreiding tot ander rollend materieel en de belangrijkste inhoud van de onderzoeksrapporten betreffende ongevallen en incidenten. De bevoegdheden moeten in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (10) . (27) De verplichting tot omzetting van deze richtlijn in nationaal recht dient te worden beperkt tot de bepalingen die ten opzichte van de vorige richtlijn inhoudelijk zijn gewijzigd. De verplichting tot omzetting van de ongewijzigde bepalingen vloeit voort uit de vorige richtlijn. (28) Deze richtlijn dient de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de in bijlage IV, deel B, genoemde termijnen voor omzetting in nationaal recht van de aldaar genoemde richtlijnen onverlet te laten. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Doel Doel van Deze richtlijn is het waarborgen van stelt minimumvoorschriften vast, waarboven lidstaten uitsluitend overeenkomstig artikel 8 wetgeving mogen vaststellen, teneinde de ontwikkeling en verdere verbetering van de veiligheid op de spoorwegen in de Unie en de verbetering van de markttoegang voor spoorwegvervoerdiensten te waarborgen , door: [Am. 36] a) de harmonisering van de regelgevingsstructuur in de lidstaten, b) vaststelling van de verantwoordelijkheden van de actoren van het spoorwegsysteem; c) de ontwikkeling van gemeenschappelijke veiligheidsdoelen en -methoden, om met het oog op een betere harmonisatie van de nationale voorschriften geleidelijk overbodig te maken voorschriften op een hoog veiligheidsniveau , [Am. 37] d) de verplichte oprichting in iedere lidstaat van een nationale veiligheidsinstantie en een orgaan voor ongevallen- en incidentenonderzoek, e) de vastlegging van gemeenschappelijke beginselen voor het beheer, de regelgeving en het toezicht met betrekking tot de veiligheid op het spoor; e bis) de invoering van een Europees veiligheidscertificaat dat binnen de aangegeven exploitatiegebieden geldig is in en erkend wordt door alle lidstaten; [Am. 38] e ter) het Bureau ertoe te verplichten richtsnoeren te publiceren inzake spoorwegveiligheid en veiligheidscertificering, inclusief lijsten met voorbeelden van goede praktijken, met name voor grensoverschrijdend vervoer. [Am. 39] Artikel 2 Toepassingsgebied 1. Deze richtlijn is van toepassing op het spoorwegsysteem in de lidstaten, dat kan worden onderverdeeld in subsystemen voor gebieden van structurele en functionele aard. Zij behelst veiligheidseisen voor het systeem als geheel, met inbegrip van het veilige beheer van de infrastructuur en het verkeer en de interactie tussen spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en andere actoren van het spoorwegsysteem. 2. Het is de lidstaten toegestaan de maatregelen ter uitvoering van d eze richtlijn is niet van toepassing te verklaren op: [Am. 103] a) metro's, trams , tramtreinen en lightrailsystemen; [Am. 40] b) netten die functioneel gescheiden zijn van de rest van het spoorwegsysteem en die alleen bedoeld zijn voor de exploitatie van lokale, stads- of voorstadsreizigersdiensten alsook spoorwegondernemingen die uitsluitend op deze netten opereren; 3. De lidstaten kunnen bepalen dat de maatregelen tot uitvoering van deze richtlijn niet van toepassing zijn op: a) spoorweginfrastructuur in particulier eigendom die uitsluitend door de eigenaar voor zijn eigen goederenvervoer wordt gebruikt en voertuigen die uitsluitend op die infrastructuur worden gebruikt; b) infrastructuur en voertuigen voor strikt lokaal, historisch of toeristisch gebruik. b bis) light rail-infrastructuur die bij gelegenheid wordt gebruikt door heavy rail-voertuigen conform de operationele voorwaarden van de light rail-systemen, indien dit gebruik door deze voertuigen uitsluitend noodzakelijk is voor verbindingsdoeleinden; [Am. 41] b ter) rollend materieel dat geen vergunning meer heeft en naar een eindstation of locatie verplaatst wordt om een nieuwe vergunning te kunnen verkrijgen; [Am. 42] Artikel 3 Definities In deze richtlijn wordt verstaan onder: a) "spoorwegsysteem van de Unie ": het spoorwegsysteem conventionele en hogesnelheidsspoorwegsysteem van de Unie als gedefinieerd in artikel 2 van Richtlijn ... [Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; [Am. 43] b) "infrastructuurbeheerder": een infrastructuurbeheerder als gedefinieerd in artikel 2 van Richtlijn 2001/14/EG 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (11) ; [Am. 44] c) "spoorwegonderneming": een spoorwegonderneming als omschreven in artikel 2 van Richtlijn 2001/14/EG 2012/34/EU of een andere publiekrechtelijke of privaatrechtelijke onderneming die goederen en/of reizigers passagiers over het spoor vervoert, waarbij in ieder geval door deze onderneming voor de tractie moet worden gezorgd; met inbegrip van ondernemingen die uitsluitend tractie leveren; [Am. 45] c bis) "exploitatiegebied": een of meerdere netten binnen een lidstaat, of een groep lidstaten, waarop een spoorwegmaatschappij wil opereren; c ter) "geïsoleerd spoornet": het spoornet van een lidstaat, of een deel van dat net, met een spoorbreedte van 1 520 mm, dat geografisch of technisch losstaat van het Europese net met de standaard nominale spoorbreedte (1 435 mm – "de standaardbreedte") en dat samen met andere landen goed geïntegreerd is in het spoornet met een spoorbreedte van 1 520 mm, maar geïsoleerd is van het standaardnet van de Unie; [Am. 46] d) "technische specificatie inzake interoperabiliteit (TSI)": een specificatie die voor elk subsysteem of deel van een subsysteem geldt teneinde aan de essentiële eisen te voldoen en de interoperabiliteit te verzekeren van spoorwegsystemen, als omschreven in artikel 2 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; e) "gemeenschappelijke veiligheidsdoelen (CST)": de veiligheidsniveaus die ten minste moeten worden gehaald door de verschillende onderdelen van het spoorwegsysteem (zoals het conventionele spoorwegsysteem, het hogesnelheidsspoorwegsysteem, lange spoorwegtunnels of lijnen die uitsluitend voor goederenvervoer worden gebruikt) en door het systeem als geheel in de vorm van criteria voor risico-acceptatie; f) "gemeenschappelijke veiligheidsmethoden (CSM)": de methoden waarin is beschreven hoe de veiligheidsniveaus, het bereiken van de veiligheidsdoelen en de conformiteit met andere veiligheidsvoorschriften moeten worden beoordeeld; f bis) "gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren (CSI's)": een gemeenschappelijke reeks gegevens over de spoorwegveiligheid die worden verzameld om de monitoring van de prestaties op het gebied van spoorwegveiligheid te faciliteren en de gemeenschappelijke veiligheidsdoelen (CST's) te verwezenlijken; [Am. 48] g) "nationale veiligheidsinstantie": het nationale orgaan dat belast is met de taken betreffende de veiligheid op het spoor overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn, of een orgaan dat door verschillende lidstaten met deze taken belast is om te zorgen voor een uniforme veiligheidsregeling; h) "nationale voorschriften": alle bindende voorschriften die technische die door een lidstaat zijn aangemeld en die operationele of technische eisen of eisen betreffende de veiligheid op het spoor in een lidstaat bevatten en die van toepassing zijn op alle spoorwegondernemingen spoorwegactoren , ongeacht welke instantie ze uitvaardigt; [Am. 49] i) "veiligheidsbeheersysteem": de organisatie en de regelingen procedures die door een infrastructuurbeheerder of spoorwegonderneming tot stand zijn gebracht om hun activiteiten veilig te laten verlopen; [Am. 50] j) "aangewezen onderzoeker": de persoon die is belast met de organisatie en de uitvoering van en het toezicht op een onderzoek; k) "ongeval": een ongewenste of onbedoelde plotselinge gebeurtenis of reeks gebeurtenissen met schadelijke gevolgen; ongevallen worden in de volgende categorieën onderverdeeld: botsingen, ontsporingen, ongevallen op spoorwegovergangen, persoonlijke ongevallen , met inbegrip van ongevallen waarvan personen die niet binnen de definitie van passagiers vallen, het slachtoffer zijn, veroorzaakt door rollend materieel in rijdende toestand, ook op rangeerterreinen en gedurende onderhoudswerkzaamheden op het spoor, branden en andere ongevallen; [Am. 51] l) "ernstig ongeval": een botsing of ontsporing van treinen, waarbij ten minste één persoon omkomt of vijf of meer personen ernstig gewond raken of grote schade aan het rollend materieel, de infrastructuur of het milieu wordt veroorzaakt, dan wel een soortgelijk ongeval dat duidelijk consequenties heeft voor de regelgeving op het gebied van de veiligheid op het spoor of het veiligheidsbeheer; onder "grote schade” wordt verstaan schade waarvan de totale kosten onmiddellijk door de onderzoekende instantie op ten minste 2 miljoen euro kunnen worden geraamd; m) "incident": een ander voorval dan een ongeval of een ernstig ongeval, dat verband houdt met de exploitatie van treinen en dat de veiligheid van de exploitatie aantast; n) "onderzoek": handelingen die worden verricht om ongevallen en incidenten te voorkomen, waaronder de verzameling en analyse van informatie, het trekken van conclusies, het bepalen van de oorzaken en, waar nodig, het doen van veiligheidsaanbevelingen; n bis) "redelijkerwijs uitvoerbaar": met betrekking tot een activiteit, een activiteit waarmee volgens een kosten-batenanalyse geen kosten en/of uitvoeringstijd gemoeid zijn die niet in verhouding staan tot het te verwezenlijken veiligheidsdoel; [Am. 52] n ter) "andere partijen": partijen die externe activiteiten aan de interfaces met het spoorwegsysteem uitvoeren die risico's kunnen opleveren welke rechtstreeks van invloed zijn op de exploitatie en waarop de infrastructuurbeheerders en de spoorwegondernemingen controle moeten uitoefenen; [Am. 53] o) "oorzaken": handelingen, verzuimen, gebeurtenissen of omstandigheden of een combinatie daarvan, die tot het ongeval of incident hebben geleid; p) "light-rail": stedelijke en/of voorstedelijke spoorvervoerssystemen, met een kleinere capaciteit en een lagere snelheid dan heavy rail en metrosystemen, maar met een grotere capaciteit en hogere snelheid dan tramsystemen. Light-railvoertuigen rijden op een eigen bedding of delen deze met het wegverkeer en kunnen gewoonlijk niet worden gekoppeld aan rijtuigen voor passagiersvervoer over lange afstand en goederenwagons; p bis) "grensoverschrijdende spoorwegsystemen": spoorwegsystemen voor het verlenen van vervoersdiensten tussen de dichtstbijzijnde stedelijke knooppunten aan beide zijden van een grens; [Am. 54] q) "aangemelde instanties": de instanties die belast zijn met de beoordeling van de conformiteit of de geschiktheid voor gebruik van de interoperabiliteitsonderdelen of met het onderzoek ten behoeve van de EG-procedure voor de keuring van de subsystemen, ; r) "interoperabiliteitsonderdeel": een basiscomponent, groep componenten, deel van een samenstel of volledig samenstel van materieel, deel uitmakend of bestemd om deel uit te maken van een subsysteem en waarvan de interoperabiliteit van het conventionele of hogesnelheidsspoorwegsysteem direct of indirect afhankelijk is, als omschreven in artikel 2 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; s) " houder eigenaar" : de persoon of entiteit die eigenaar is van een voertuig of het recht heeft het te gebruiken, het voertuig exploiteert als vervoermiddel of het recht heeft het te gebruiken, het voertuig exploiteert als vervoermiddel en als zodanig geregistreerd is in het nationaal voertuigenregister in de voertuigenregisters als bedoeld in artikel de artikelen 43 en 43 bis van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; [Am. 55] t) "met het onderhoud belaste entiteit": een entiteit die belast is met het onderhoud van een voertuig, en als zodanig geregistreerd is in het nationaal voertuigenregister; u) "voertuig": een spoorvoertuig met een vaste of variabele samenstelling dat op eigen wielen voortbeweegt op spoorlijnen, met of zonder aandrijving. Een voertuig bestaat uit een of meer structurele en functionele subsystemen; [Am. 56] v) "fabrikant": een natuurlijke of rechtspersoon die een interoperabiliteitsonderdeel , component of subsysteem produceert of laat ontwerpen of produceren en dat onder zijn naam of handelsnaam in de handel brengt; [Am. 57] w) "afzender": onderneming die goederen verzendt, hetzij voor eigen rekening, hetzij voor een derde partij; x) "lader": onderneming die verpakte goederen, met inbegrip van gevaarlijke goederen, kleine containers of transporttanks op een wagon plaatst of in een container laadt, of die een container, bulkcontainer, gascontainer met verscheidene elementen, tankcontainer of transporttank op een wagon plaatst; x bis) "losser": de onderneming die containers van wagons verwijdert, of verpakte goederen lost uit wagons of containers, of goederen lost uit tanks, wagons of containers; [Am. 58] y) "vuller": onderneming die goederen, met inbegrip van gevaarlijke goederen, laadt in een tank (reservoirwagen, wagen met afneembare tanks, transporttank of tankcontainer), een wagon, een grote of kleine container voor bulkvervoer, of in en batterijwagon of gascontainer met verscheidene elementen. (y bis) "open veiligheidscultuur": een procedure die moet worden ingevoerd om personeel er actief toe aan te moedigen om veiligheidsgerelateerde ongevallen, incidenten en bijna-ongelukken te melden, waarbij zij toch aansprakelijk blijven voor moedwillige inbreuken en ernstige nalatigheid. De betrokkenen moeten niet bestraft of gediscrimineerd worden vanwege onopzettelijke fouten of voor het openbaar maken van dergelijke informatie. Een open veiligheidscultuur stelt de spoorwegindustrie in staat om lessen te trekken uit ongevallen, incidenten en bijna-ongevallen en om zodoende de veiligheid op het spoor voor werknemers en passagiers te verbeteren. [Am. 59] y ter) "ontvanger": een natuurlijke of rechtspersoon die als zodanig in de vrachtbrief wordt vermeld en die de goederen en de vrachtbrief ontvangt; [Am. 60] y quater) "vervoerder": een onderneming waarmee de verlader of de passagier het vervoerscontract heeft afgesloten of een volgende vervoerder die op basis van dat contract aansprakelijk is; [Am. 61] HOOFDSTUK II VEILIGHEIDSONTWIKKELING EN -BEHEER Artikel 4 Rol van de actoren van het spoorwegsysteem bij de ontwikkeling en verbetering van de veiligheid op het spoor 1. De lidstaten en het Bureau zien erop er binnen hun respectieve bevoegdheidsgebieden op toe dat de veiligheid op het spoor over de gehele linie wordt gehandhaafd en, waar dat redelijkerwijs mogelijk uitvoerbaar is, voortdurend wordt verbeterd, met inachtneming van de impact van menselijke factoren, de ontwikkeling van de internationale en de Uniewetgeving en de vooruitgang op technisch en wetenschappelijk gebied. Daarbij wordt voorrang gegeven aan het voorkomen van ernstige ongevallen. De lidstaten en het Bureau zorgen ervoor dat bij de maatregelen met het oog op de totstandbrenging en verbetering van de spoorwegveiligheid rekening wordt gehouden met de noodzaak van een systeemgerichte benadering. 2. De lidstaten en het Bureau zien erop toe dat de verantwoordelijkheid voor een veilige werking van het spoorwegsysteem en de risicobeheersing wordt gelegd bij de infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen en verplichten hen om: a) voorzover nodig in onderlinge samenwerking, de nodige maatregelen op het gebied van risicobeheersing te treffen, b) nationale en EU-voorschriften toe te passen, c) veiligheidsbeheersystemen te creëren overeenkomstig deze richtlijn. Onverminderd de burgerlijke aansprakelijkheid volgens de wettelijke voorschriften van de lidstaten, wordt elke infrastructuurbeheerder en spoorwegonderneming verantwoordelijk gesteld voor zijn deel van het systeem en zijn veilige werking, met inbegrip van de levering van materiaal en het uitbesteden van diensten ten opzichte van gebruikers, afnemers, de betrokken werknemers en derden. In het veiligheidsbeheersysteem van infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen wordt rekening gehouden met de risico's die voortvloeien uit activiteiten van derde partijen. 3. Elke leverancier van onderhoudsdiensten, houder , h ouder , dienstverlener en aankoopeenheid dient rollend materieel, voorzieningen, installaties, toebehoren en materialen te leveren, alsmede diensten te verrichten die voldoen aan de vastgelegde eisen en gebruiksvoorwaarden, zodat zij door de spoorwegondernemingen en/of infrastructuurbeheerders bij de exploitatie veilig kunnen worden ingezet. 4. Elke voor het veiligheidsbeleid relevante partij neemt nemen binnen hun respectieve bevoegdheidsgebieden, waar nodig en in samenwerking met anderen; de nodige risicobeheersingsmaatregelen. Naast de spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders zijn deze actoren: a) de houders en hun met het onderhoud van voertuigen belaste entiteiten, b) de afzenders, laders laders, lossers en vullers die betrokken zijn bij het veilig verloop van de laadverrichtingen laad- en losverrichtingen ; c) de fabrikanten, die verantwoordelijk zijn voor het ontwerp en de productie van veilige spoorvoertuigen, onderdelen, componenten of samengestelde onderdelen van voertuigen, subsystemen infrastructuur of spoorweginfrastructuur, energie en baansubsystemen besturing en controle, alsmede voor de opstelling van onderhoudsdocumentatie voordat voor het voertuig voordat dat voertuig in dienst wordt genomen. 5. Alle spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en met onderhoud belaste entiteiten dienen erop toe te zien dat hun aannemers risicobeheersingsmaatregelen treffen. Daartoe dient elke spoorwegonderneming, infrastructuurbeheerder en met onderhoud belaste entiteit de in Verordening (EU) nr. 1078/2012 (12) van de Commissie uiteengezette gemeenschappelijke methoden voor het controleproces toe te passen. Hun aannemers passen dit proces toe middels contractuele regelingen overeenkomsten . Op verzoek delen spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en met het onderhoud belaste entiteiten hun contractuele regelingen overeenkomsten mee aan het Bureau of de nationale veiligheidsinstantie. 6. Elke actor van het spoorwegsysteem die constateert dat defecten, constructieafwijkingen of storingen van technische apparatuur, met inbegrip van structurele subsystemen, een systemisch veiligheidsrisico vormen, brengt de andere betrokken partijen en het Bureau volgens een in de gehele Unie geharmoniseerde procedure op de hoogte van dat risico om hen in staat te stellen de nodige corrigerende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de veiligheidsprestaties van het spoorwegsysteem gehandhaafd blijven. 6 bis) De lidstaten, het Bureau en alle actoren van het spoorwegsysteem voeren een open veiligheidscultuur in die ervoor zorgt dat ongevallen, incidenten en potentiële veiligheidsrisico's steeds gerapporteerd worden. Om dat rapporteren te stimuleren, zetten de lidstaten een mechanisme op dat rapporteren op vertrouwelijke basis mogelijk maakt. 7. Bij de uitwisseling van Wanneer voertuigen worden uitgewisseld tussen spoorwegondernemingen, wisselen alle partijen actoren alle informatie uit die relevant is voor een veilige exploitatie , waarbij zij gebruik maken van de voertuigenregisters als bedoeld in de artikelen 43 en 43 bis van Richtlijn... [Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] . Daartoe behoort informatie over de status en historiek van het voertuig, elementen van het onderhoudsdossier, traceerbaarheid van laadverrichtingen , voor de veiligheid kritieke inrichtingen en vrachtbrieven. Die informatie moet voldoende gedetailleerd zijn om de spoorwegonderneming in staat te stellen de exploitatierisico's van een voertuig te beoordelen. [Am. 62] Artikel 5 Gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren 1. Om het bereiken van de CST's gemakkelijker te kunnen beoordelen en de algehele ontwikkeling van de veiligheid op het spoor te bewaken, verzamelen de lidstaten informatie over de gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren (CSI's) via de jaarverslagen van de nationale veiligheidsinstanties van artikel 18. De CSI's worden vastgesteld volgens de procedure van bijlage I. 1 bis. De lidstaten ondersteunen het Bureau bij zijn werkzaamheden in verband met de monitoring van de ontwikkeling van de spoorwegveiligheid op het niveau van de Unie. [Am. 63] 2. De Commissie wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 26 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot herziening van bijlage I, met name om de CSI's te actualiseren in het licht van de technische vooruitgang en om de gemeenschappelijke methoden voor de berekening van de kosten van ongevallen aan te passen. Artikel 6 Gemeenschappelijke veiligheidsmethoden 1. De gemeenschappelijke veiligheidsmethoden beschrijven hoe de veiligheidsniveaus, het bereiken van de veiligheidsdoelen en de conformiteit met andere veiligheidsvoorschriften worden beoordeeld door de uitwerking en omschrijving van: a) risico-evaluatie en -beoordelingsmethoden, b) methoden om te beoordelen of is voldaan aan de eisen in de veiligheidscertificaten en in de veiligheidsvergunningen afgegeven overeenkomstig de artikelen 10 en 11, c) methoden voor het door de nationale veiligheidsinstanties uit te oefenen toezicht en door spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en met onderhoud belaste entiteiten toe te passen monitoringmethoden; c bis) methoden voor de monitoring van de ontwikkeling van de veiligheid op nationaal en Unieniveau; [Am. 64] d) elke methode die het proces van het veiligheidsbeheersysteem bestrijkt die op EU-niveau moet worden geharmoniseerd. 2. De Commissie verleent het Bureau het mandaat om de nieuwe in lid 1, onder d), bedoelde CSM's op te stellen, alle CSM's in het licht van technologische ontwikkelingen of maatschappelijke eisen te herzien en bij te werken en in dat verband zo snel mogelijk aanbevelingen te doen aan de Commissie. [Am. 65] Bij de opstelling van zijn de aanbevelingen houdt het Bureau rekening met de standpunten van de gebruikers , de nationale veiligheidsinstanties, de sociale partners en de andere belanghebbenden. Aanbevelingen gaan vergezeld van een rapport over de resultaten van deze raadpleging en een rapport waarin de impact van de nieuwe vast te stellen CSM's wordt beoordeeld. [Am. 66] 3. Om het veiligheidsniveau in het algemeen te handhaven en, voor zover indien redelijkerwijs haalbaar uitvoerbaar , verder te blijven verbeteren, worden de CSM's regelmatig herzien met inachtneming van de bij de toepassing ervan opgedane ervaring en de algemene ontwikkeling van de spoorwegveiligheid. [Am. 67] 4. De Commissie krijgt de bevoegdheid om gedelegeerde handelingen aan te nemen tot vaststelling van de CSM's en herziene CSM's overeenkomstig artikel 26. 5. De lidstaten brengen onverwijld de nodige wijzigingen aan in hun nationale voorschriften in het licht van de vaststelling van de gemeenschappelijke veiligheidsmethoden en herzieningen daarvan. [Am. 68] Artikel 7 Gemeenschappelijke veiligheidsdoelen 1. De CST's behelzen de minimale veiligheidsniveaus die in iedere lidstaat moeten worden bereikt door de verschillende onderdelen van het spoorwegsysteem en door het systeem als geheel, en bestaan uit criteria voor risico-acceptatie voor: a) afzonderlijke risico's voor reizigers, personeel inclusief het personeel van aannemers, gebruikers van spoorwegovergangen en overigen, alsmede, onverminderd de bestaande nationale en internationale aansprakelijkheidsregels, afzonderlijke risico's voor onbevoegde personen op spoorwegterreinen; b) maatschappelijke risico's. 2. De Commissie verleent het Bureau het mandaat om zo spoedig mogelijk herziene CST's op te stellen en in dat verband aanbevelingen te doen aan de Commissie. [Am. 69] 3. De CST's worden regelmatig herzien met inachtneming van de algemene ontwikkeling van de spoorwegveiligheid. De CST's betreffen prioritaire gebieden waarop de veiligheid nog verder moet worden verbeterd. 4. De Commissie wordt gemachtigd om gedelegeerde handelingen aan te nemen om de herziene CST's vast te stellen overeenkomstig artikel 26. 5. De lidstaten brengen de nodige wijzigingen aan in hun nationale voorschriften om ten minste de CST's en herzieningen daarvan te verwezenlijken binnen de daarvoor gestelde termijnen. Zij stellen de Commissie overeenkomstig artikel 8 van die voorschriften in kennis. Artikel 8 Nationale voorschriften 1. Alleen in de volgende gevallen mogen de lidstaten na de inwerkingtreding van deze richtlijn nieuwe nationale voorschriften vaststellen ontwerpvoorschriften opstellen : a) wanneer voorschriften betreffende bestaande veiligheidsmethoden die niet onder de CSM's een CSM vallen; b) als dringende preventieve maatregelen, in het bijzonder na een ongeval. De lidstaten waarborgen dat in de nationale voorschriften niet discriminerend zijn en rekening wordt gehouden houden met de behoefte aan een systeemgerichte benadering. De lidstaten kunnen besluiten een hoger veiligheidsniveau tot stand te brengen dan in het desbetreffende CST is vastgesteld, mits dat hogere veiligheidsniveau volledig verenigbaar is met het bestaande CST. 2. Wanneer een lidstaat voornemens is een nieuw nationaal voorschrift in te voeren, stelt hij het Bureau en de Commissie onverwijld via het geëigende IT-systeem overeenkomstig artikel 23 van Verordening … [spoorwegbureauverordening] in kennis van het ontwerpvoorschrift en voegt hij een verslag bij waarin de effecten van het vast te stellen nieuwe voorschrift worden beoordeeld . Behalve in de lid 1, onder b), beschreven gevallen, geschiedt die kennisgeving ten minste drie maanden voordat de vaststellingen van het voorschrift gepland is. Na ontvangst van het nationale ontwerpvoorschrift start het Bureau een coördinatieprocedure waarbij alle nationale veiligheidsinstanties betrokken worden om een zo hoog mogelijke graad van harmonisering in de Unie te waarborgen. Het nieuwe nationale voorschrift mag niet van kracht blijven of worden indien de Commissie daartegen op aanbeveling van het Bureau en met opgave van redenen bezwaar maakt. 3. Wanneer het Bureau constateert dan een nationaal voorschrift niet is aangemeld, overbodig is geworden of strijdig is met de CSM's of andere na de invoering van het nationaal voorschrift vastgestelde Uniewetgeving wordt de procedure van artikel 22 van Verordening … [spoorwegbureauverordening] toegepast. Voor kwesties in verband met opleiding, en gezondheid en veiligheid op het werk voor spoorwegpersoneel dat essentiële veiligheidstaken verricht, mag het Bureau dit lid alleen toepassen indien het desbetreffende nationale voorschrift discriminerend is en de CSM's of andere Uniewetgeving voor een hoger veiligheidsniveau zorgen. 4. De lidstaten zorgen ervoor dat de nationale voorschriften , met inbegrip van de voorschriften betreffende de interfaces tussen de voertuigen en het netwerk, gratis beschikbaar zijn en in ten minste twee officiële talen van de Unie beschikbaar zijn. 5. Op grond van dit artikel aangemelde nationale voorschriften vallen niet onder de aanmeldingsprocedure van Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad (13) . 5 bis. Het Bureau stelt gemeenschappelijke richtsnoeren voor de goedkeuring van nieuwe, of de wijziging van bestaande, nationale voorschriften vast en publiceert die richtsnoeren. [Am. 70] Artikel 9 Veiligheidsbeheersystemen 1. Infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen brengen hun veiligheidsbeheersystemen zodanig tot stand dat het spoorwegsysteem ten minste de CST's kan bereiken, voldoet aan de in de TSI's vastgelegde veiligheidseisen, en dat de desbetreffende delen van CSM's en op overeenkomstig artikel 8 aangemelde voorschriften worden toegepast. 2. Het veiligheidsbeheersysteem voldoet aan de eisen, aangepast aan de aard, de omvang en andere condities van de verrichte activiteit. Het zorgt voor de beheersing van alle risico's die door de activiteit van de infrastructuurbeheerder of spoorwegonderneming ontstaan, met inbegrip van de juiste kwalificaties en opleiding van het personeel en het onderhoud en de materiaalvoorziening en het gebruik van aannemers. Onverminderd de bestaande nationale en internationale aansprakelijkheidsregels, houdt het veiligheidsbeheersysteem, waar mogelijk en redelijk, ook rekening met de risico's die door de activiteiten van andere partijen worden veroorzaakt. Infrastructuurbeheerders en de spoorwegondernemingen beschikken dientengevolge over procedures om de potentiële risico's vast te stellen die voortvloeien uit externe activiteiten bij de interfaces met het spoorwegsysteem en die de exploitatie rechtstreeks beïnvloeden. [Am. 71] De Commissie stelt de elementen door middel van gedelegeerde handelingen elementen van het veiligheidsbeheersysteem vast door middel van uitvoeringshandelingen. Deze uitvoeringshandelingen , waaronder een intern goedgekeurd en meegedeeld veiligheidsbeleid, kwalitatieve en kwantitatieve veiligheidsdoelstellingen en procedures om die te halen; procedures om aam technische en operationele normen te voldoen; risicobeoordelingsprocedures en de implementatie van risicobeheersingsmaatregelen, maatregelen betreffende de opleiding van personeel en voorlichtingsmaatregelen, procedures die ervoor zorgen dat veiligheidsgerelateerde informatie wordt meegedeeld en gedocumenteerd; procedures voor het rapporteren en analyseren van incidenten, ongevallen en andere veiligheidsvoorvallen en voor het uitstippelen van preventiemaatregelen, bepalingen inzake met de overheid overeengekomen noodplannen, en bepalingen voor de interne audit van het veiligheidsbeheersysteem. Die gedelegeerde handelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2, 26 bedoelde onderzoeksprocedure procedure . [Am. 72] 2 bis. Met betrekking tot spoorwegpersoneel omvat het veiligheidsbeheersysteem maatregelen voor het opzetten van opleidingsprogramma's en systemen die ervoor zorgen dat de beroepsbekwaamheid van het personeel in stand wordt gehouden en dat taken dienovereenkomstig worden uitgevoerd. [Am. 73] 2 ter. Het veiligheidsbeheersysteem omvat bepalingen inzake de in artikel 3 gedefinieerde open veiligheidscultuur. [Am. 74] 3. In het veiligheidsbeheersysteem van de infrastructuurbeheerders wordt rekening gehouden met de effecten van de activiteiten van verschillende spoorwegondernemingen op het net en alle spoorwegondernemingen moeten in de gelegenheid worden gesteld te handelen overeenkomstig de TSI's en de nationale voorschriften en de in hun veiligheidscertificaat genoemde voorwaarden. Het veiligheidsbeheersysteem wordt ontwikkeld om de noodprocedures van de infrastructuurbeheerder af te stemmen op alle spoorwegondernemingen die op zijn infrastructuur opereren , op de nooddiensten die een snel optreden van hulpdiensten moeten waarborgen en op alle andere partijen die bij een noodsituatie betrokken kunnen zijn . Voor grensoverschrijdende infrastructuur, en met name voor grensoverschrijdende tunnels, worden specifieke veiligheidsbeheersystemen opgezet en verbeterd om te zorgen voor de benodigde coördinatie en paraatheid van de bevoegde noodhulpdiensten aan beide zijden van de grens. [Am. 75] 3 bis. De infrastructuurbeheerders zetten tevens een systeem op voor coördinatie met de beheerders van buurlanden waarmee het net is verbonden. Dit systeem omvat mechanismen voor de verstrekking van informatie in geval van incidenten of ongevallen op het net of vertragingen die het grensoverschrijdende verkeer kunnen verstoren, alsmede samenwerkingsprocedures om het verkeer tussen beide infrastructuren te herstellen, waarbij de veiligheid op het net te allen tijde wordt gewaarborgd. De infrastructuurbeheerders van beide landen stellen de exploitanten, belanghebbende partijen en de desbetreffende nationale autoriteiten in kennis van alle relevante informatie die van invloed kan zijn op het verkeer tussen beide landen. [Am. 76] 4. De infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen dienen elk jaar voor 30 juni bij de nationale veiligheidsinstantie een veiligheidsrapport over het voorafgaande kalenderjaar in. Het veiligheidsrapport bevat: a) informatie over de wijze waarop de veiligheidsdoelen van de organisatie worden verwezenlijkt en de resultaten van veiligheidsplannen; b) gegevens over de ontwikkeling van nationale veiligheidsindicatoren en van de in bijlage I genoemde CSI's , voorzover deze voor de rapporterende organisatie van belang is; c) de resultaten van de interne veiligheidscontroles; d) opmerkingen over gebreken en tekortkomingen in de spoorwegactiviteiten en het infrastructuurbeheer die voor de nationale veiligheidsinstantie van belang kunnen zijn. HOOFDSTUK III VEILIGHEIDSCERTIFICERING EN -VERGUNNING Artikel 10 Europees veiligheidscertificaat 1. Alleen spoorwegondernemingen die over een Europees veiligheidscertificaat beschikken, krijgen toegang tot de spoorweginfrastructuur. 2. Het Europees veiligheidscertificaat wordt , behalve in de lid 2 bis bedoelde gevallen, door het Bureau verleend wanneer is aangetoond dat de spoorwegonderneming een veiligheidsbeheersysteem heeft opgezet overeenkomstig artikel 9 en voldoet aan de in de TSI's en andere toepasselijke regelgeving en de specifieke operationele voorschriften voor de door de spoorwegonderneming geëxploiteerde dienst vastgestelde eisen om de risico's te beheersen en op een veilige manier vervoersdiensten op het netwerk te verzekeren. 2 bis. Veiligheidscertificaten voor spoorwegondernemingen die uitsluitend op een geïsoleerd net opereren kunnen ook worden afgegeven door een nationale veiligheidsinstantie van de lidstaten met een dergelijk net. In die gevallen kan de aanvrager kiezen of hij zijn aanvraag bij het Bureau of bij de nationale veiligheidsinstanties van de betrokken lidstaten wil indienen. Binnen de overgangsperiode bedoeld in artikel 30, stellen de lidstaten met een geïsoleerd netwerk gemeenschappelijke procedures voor veiligheidscertificatie vast en dragen zij zorg voor wederzijdse erkenning van de door hen afgegeven veiligheidscertificaten. Indien de besluiten van de nationale veiligheidsinstanties tegenstrijdig zijn of er geen voor alle partijen aanvaardbaar besluit kan worden genomen, neemt het Bureau een besluit overeenkomstig artikel 12 van Verordening ...[Spoorwegbureauverordening]. Indien de nationale veiligheidsinstanties voor het verstrijken van de overgangsperiode bedoeld in artikel 30 geen regelingen hebben getroffen voor gemeenschappelijke procedures en wederzijdse erkenning van veiligheidscertificaten, worden de in dit artikel bedoelde certificaten uitsluitend door het Bureau afgegeven. Indien er voor het verstrijken van de overgangsperiode van artikel 30 regelingen zijn getroffen voor gemeenschappelijke certificatieprocedures en wederzijdse erkenning van veiligheidscertificaten, mogen de nationale veiligheidsinstanties van de lidstaten met geïsoleerde netten veiligheidscertificaten blijven afgeven en kan de aanvrager kiezen of hij zijn veiligheidscertificaat wil aanvragen bij het Bureau of bij de relevante nationale veiligheidsinstanties na het verstrijken van de overgangsperiode bedoeld in artikel 30. Tien jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de vooruitgang die gemaakt is bij de vaststelling van gemeenschappelijke procedures en de wederzijdse erkenning van veiligheidscertificaten voor het geïsoleerde net, en doet zij dat verslag indien nodig vergezeld gaan van passende wetgevingsvoorstellen. 3. In het Europees veiligheidscertificaat worden de aard, en de werkingssfeer en het exploitatiegebied van de vervoersdiensten gespecificeerd. Het certificaat is in de hele Unie of delen daarvan geldig voor vergelijkbare vervoersdiensten conform de door het Bureau vastgestelde voorwaarden . 4. Drie maanden Voor de aanvang start van de exploitatie van een nieuwe vervoersdienst stelt die niet onder haar Europese veiligheidscertificaat valt, doet de spoorwegonderneming het Bureau of, in de betrokken in artikel 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheidsinstantie in kennis van veiligheidsinstanties, de aanvullende documenten waarin wordt bevestigd toekomen die noodzakelijk zijn om te bevestigen dat: a) de spoorwegonderneming de exploitatievoorschriften zal toepassen, met inbegrip van de haar overeenkomstig artikel 8, lid 4, ter beschikking gestelde nationale voorschriften, en de veiligheid van haar exploitatie zal beoordelen, rekening houdend met de eisen van Verordening (EG) nr. 352/2009 (14) van de Commissie en zodat wordt gewaarborgd dat haar risicobeheersysteem alle risico's bestrijkt en zij alle nodige inspanningen levert om de veiligheid van de exploitatie te verzekeren; b) de spoorwegonderneming de nodige samenwerkings- en coördinatieafspraken heeft gemaakt met de infrastructuurbeheerder(s) van het/de netwerk(en) waarop hij treinen wenst te exploiteren; c) de spoorwegonderneming alle nodige maatregelen heeft getroffen om de veilige exploitatie van de dienst te garanderen; d) de spoorwegonderneming in het bezit is van een overeenkomstig Richtlijn 95/18/EG van de Raad (15) afgegeven vergunning; e) de aard en werkingssfeer en het exploitatiegebied van de geplande exploitatie overeenstemt met de specificaties van haar Europees veiligheidscertificaat. Indien het Bureau of, in de in artikel 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheidsinstantie twijfels heeft betreffende de naleving van één of meer over de vraag of aan een of meerdere voorwaarden, vraagt wordt voldaan , verzoekt zij de spoorwegonderneming om aanvullende meer informatie overeenkomstig de in artikel 11, lid 1, genoemde termijnen . Dit overleg of dit verzoek om informatie mag niet tot gevolg hebben dat de aanvang van de exploitatie wordt opgeschort of vertraagd. Indien het Bureau of, in de in artikel 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheidsinstantie bewijzen bewijs vindt dat aan één een of meer van de voorwaarden niet is wordt voldaan, stelt zij het Bureau daarvan in kennis en neemt het Bureau , neemt zij passende maatregelen, waaronder de wijziging, opschorting of intrekking van het certificaat. 5. Het Europees veiligheidscertificaat wordt op verzoek van de spoorwegonderneming en ten minste om de vijf jaar vernieuwd. Het wordt geheel of gedeeltelijk bijgewerkt wanneer de soort of omvang of het exploitatiegebied van de activiteit ingrijpend verandert. De houder van het Europees veiligheidscertificaat stelt het Bureau of, in de in lid 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheidsinstantie, onverwijld in kennis van elke belangrijke wijziging in de voorwaarden van het Europees veiligheidscertificaat. Voorts neemt het stelt hij het Bureau contact op met de bevoegde of, in de in lid 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheidsinstantie , in kennis wanneer nieuwe categorieën voor de veiligheid kritiek personeel of nieuwe soorten rollend materieel worden geïntroduceerd. De in artikel 11, lid 1, neergelegde termijnen zijn in deze gevallen van overeenkomstige toepassing. Het Bureau kan verlangen dat het Europees veiligheidscertificaat wordt herzien wanneer het regelgevingskader voor veiligheid ingrijpend is gewijzigd. 6. Wanneer een nationale veiligheidsinstantie constateert dat een houder van een Europees veiligheidscertificaat niet langer aan de certificeringsvoorwaarden voldoet, vraagt zij het Bureau het certificaat in te trekken. Het Bureau of, in de in lid 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheidsinstantie, kan het Europees veiligheidscertificaat intrekken, met opgave van redenen. Het Bureau of, in de in lid 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheidsinstantie, informeert onmiddellijk alle nationale veiligheidsinstanties van de spoornetten waarop de spoorwegonderneming treinen exploiteert. 7. Het Bureau of, in de in lid 2 bis bedoelde gevallen, de nationale veiligheids-instantie, informeert de nationale veiligheidsinstanties binnen een maand na de afgifte, vernieuwing, wijziging of intrekking van een Europees veiligheidscertificaat. Daarbij worden de naam en het adres van de spoorwegonderneming vermeld, de afgiftedatum, de werkingssfeer en de geldigheidsduur van het certificaat en, in geval van intrekking, de redenen voor het intrekkingsbesluit. 8. De doelmatigheid van de maatregelen voor de afgifte van Europese veiligheidscertificaten en de uitoefening van toezicht door de veiligheidsinstanties worden permanent gemonitord door het Bureau, dat desgevallend aanbevelingen tot verbetering doet aan de Commissie. Het Bureau kan een aanbeveling doen voor een CSM betreffende het proces van het veiligheidsbeheersysteem, dat op grond van artikel 6, lid 1, onder d), op EU-niveau moet worden geharmoniseerd. 8 bis. Elke natuurlijke of rechtspersoon kan beroep aantekenen tegen een door het Bureau overeenkomstig de artikelen 12, 16, 17 en 18 van [Verordening...Spoorwegbureau-verordening] tot die persoon gericht besluit of tegen niet binnen de gestelde termijnen genomen besluiten. Deze rechten gelden ook voor instanties die de in artikel 34, lid 2 van Verordening ...[Spoorwegbureauverordening] bedoelde personen vertegenwoordigen, naar behoren gemachtigd in overeenstemming met hun status. [Am. 77] Artikel 11 Aanvragen van Europese veiligheidscertificaten 1. Aanvragen van Europese veiligheidscertificaten worden ingediend bij het Bureau. Het Bureau neemt onverwijld en uiterlijk binnen vier drie maanden nadat alle vereiste informatie en de eventuele door het Bureau gevraagde aanvullende informatie is verstrekt, na de ontvangst van de aanvraag , een beslissing over een aanvraag. Wordt aanvullende informatie verlangd, dan verstrekt de aanvrager die onmiddellijk binnen een redelijke, door het Bureau vastgestelde termijn van ten hoogste een maand, tenzij het Bureau in uitzonderlijke gevallen instemt met en toestemming verleent voor een verlenging voor een bepaalde termijn . Afwijzende besluiten worden naar behoren met redenen omkleed. In geval van een aanvraag voor uitbreiding van het exploitatiegebied tot een bijkomende lidstaat, neemt het Bureau eveneens binnen drie maanden na de ontvangst van de aanvraag een beslissing. 2. Het Bureau verstrekt gedetailleerde richtsnoeren over de procedure voor de aanvraag van een Europees veiligheidscertificaat. Het Bureau stelt een lijst op van alle in het kader van artikel 10, lid 2, vastgestelde eisen en publiceert alle relevante documenten. 3. Aan aanvragers wordt kosteloos en in alle officiële talen van de Unie een document ter beschikking gesteld met toelichting over de eisen waaraan moet worden voldaan om een Europees veiligheidscertificaat te behalen en met een lijst van de in te dienen documenten. De nationale veiligheidsinstanties werken samen met het Bureau voor de verspreiding van die informatie. [Am. 78] Artikel 12 Veiligheidsvergunning voor infrastructuurbeheerders 1. Het beheren en exploiteren van spoorinfrastructuur vereist dat de infrastructuurbeheerder van de nationale veiligheidsinstantie in de lidstaat waar hij is gevestigd een veiligheidsvergunning verkrijgt. In geval van grensoverschrijdende infrastructuur met één infrastructuurbeheerder, is het Bureau belast met de in dit artikel vermelde taken. 2. De veiligheidsvergunning bevestigt dat het veiligheidsbeheersysteem van de infrastructuurbeheerder als vastgesteld in artikel 9 is goedgekeurd en dat in dat systeem de nodige voorzieningen en procedures zijn opgenomen om te voldoen aan de specifieke vereisten van een veilig ontwerp, een veilig onderhoud en een veilige exploitatie van de spoorweginfrastructuur, met inbegrip van, waar nodig, het onderhoud en de exploitatie van het verkeersregelings- en seinsysteem , evenals procedures in geval van ernstige ongevallen om te waarborgen dat hulp wordt verleend en dat de veiligheid van de infrastructuur wordt hersteld . De veiligheidsvergunning wordt op verzoek van de infrastructuurbeheerder en om de vijf jaar vernieuwd. Zij wordt geheel of gedeeltelijk bijgewerkt wanneer de infrastructuur, het seinsysteem of de energievoorziening of de beginselen van de exploitatie en het onderhoud ervan, ingrijpend veranderen. De houder van de veiligheidsvergunning stelt de nationale veiligheidsinstantie en het Bureau onverwijld van die wijzigingen in kennis. De nationale veiligheidsinstantie of, in geval van grensoverschrijdende infrastructuur als bedoeld in lid 1, het Bureau, kan verlangen dat de veiligheidsvergunning wordt herzien wanneer het regelgevingskader voor veiligheid ingrijpend is gewijzigd. Wanneer de nationale veiligheidsinstantie of, in geval van grensoverschrijdende infrastructuur als bedoeld in lid 1, het Bureau, vaststelt dat de houder van een veiligheidsvergunning niet langer aan de vergunningseisen voldoet, trekt zij onder opgave van de redenen de vergunning in. 3. Uiterlijk vier drie maanden nadat alle vereiste informatie en de gevraagde aanvullende informatie is verstrekt, na de ontvangst van de aanvraag neemt de nationale veiligheidsinstantie een beslissing over een aanvraag van een veiligheidsvergunning. Indien de aanvrager wordt verzocht om aanvullende informatie, dan wordt die informatie binnen een redelijke, door de nationale veiligheidsinstantie of het Bureau vastgestelde termijn van ten hoogste een maand verstrekt, tenzij de nationale veiligheidsinstantie of het Bureau in uitzonderlijke gevallen instemt met en toestemming verleent voor een verlenging met een bepaalde termijn. Afwijzende besluiten worden naar behoren met redenen omkleed. Er wordt een aanvraaginstructiedocument ter beschikking gesteld waarin wordt beschreven en uitgelegd aan welke eisen moet worden voldaan om een veiligheidsvergunning te verkrijgen en waarin een lijst van vereiste documenten wordt opgenomen. [Am. 79] 4. De nationale veiligheidsinstantie informeert het Bureau binnen een maand over de veiligheidsvergunningen die zijn afgegeven, vernieuwd, gewijzigd of ingetrokken. Daarbij worden de naam en het adres van de infrastructuurbeheerder vermeld, de afgiftedatum, de werkingssfeer en de geldigheidsduur van de veiligheidsvergunning en, in geval van intrekking, de redenen daarvoor. Artikel 13 Toegang tot opleidingsfaciliteiten 1. De lidstaten zien erop toe dat spoorwegondernemingen eerlijke en niet-discriminerende toegang hebben tot opleidingsfaciliteiten voor treinbestuurders en treinpersoneel, wanneer dergelijke opleidingen nodig zijn voor de exploitatie van diensten op hun netwerk of om te voldoen aan de eisen voor de afgifte van het veiligheidscertificaat en de eisen voor het verkrijgen van de in Richtlijn 2007/59/EG van het Europees Parlement en de Raad (16) bedoelde vergunningen en certificaten. De geboden diensten omvatten opleiding betreffende de nodige trajectkennis, het bijstaan van personen met handicaps, de exploitatievoorschriften en -procedures, het seingevings- en besturingssyteem besturingssysteem , alsmede de noodprocedures die voor de geëxploiteerde trajecten gelden. [Am. 80] De lidstaten zien er ook op toe dat infrastructuurbeheerders en hun personeel dat essentiële veiligheidstaken verricht, een eerlijke en niet-discriminerende toegang hebben tot opleidingsfaciliteiten. Als de opleidingsdiensten geen examens en afgifte van certificaten omvatten, zien de lidstaten erop toe dat de spoorwegondernemingen toegang tot een dergelijke certificering krijgen . De nationale veiligheidsinstantie ziet erop toe dat de verlening van opleidingsdiensten of, waar van toepassing, de afgifte van certificaten voldoet aan de eisen die zijn vastgelegd in Richtlijn 2007/59/EG, in TSI's of nationale voorschriften als bedoeld in artikel 8 . 2. Als de opleidingsfaciliteiten uitsluitend via de diensten van één enkele spoorwegonderneming of de infrastructuurbeheerder beschikbaar zijn, zien de lidstaten erop toe dat zij tegen een redelijke, niet-discriminerende prijs, die kostengerelateerd is en een winstmarge kan hebben, aan andere spoorwegondernemingen ter beschikking worden gesteld. 3. Bij de aanwerving van nieuwe treinbestuurders, personeel op de treinen en personeel dat essentiële veiligheidstaken verricht, dienen de spoorwegondernemingen rekening te houden met eventueel eerder bij andere spoorwegondernemingen gevolgde opleidingen, verworven kwalificaties en ervaring. Daartoe hebben deze personeelsleden recht op toegang tot, het verkrijgen van kopieën en het doorgeven van alle bewijsstukken met betrekking tot hun opleiding, kwalificaties en ervaring. 4. De spoorwegondernemingen en de infrastructuurbeheerders zijn verantwoordelijk voor het opleidings- en kwalificatieniveau van hun personeel dat met veiligheid verband houdende taken verricht , met inbegrip van boordpersoneel . [Am. 81] Artikel 14 Onderhoud van voertuigen 1. Elk voertuig krijgt, voordat het in dienst wordt gesteld of op het netwerk wordt gebruikt, een met het onderhoud belaste entiteit toegewezen. Die entiteit wordt conform artikel de artikelen 43 van Richtlijn ...[Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] in het nationaal voertuigenregister wordt de voertuigenregisters geregistreerd. 2. Een spoorwegonderneming, een infrastructuurbeheerder of een houder kan een met het onderhoud belaste entiteit zijn. 3. Onverminderd de verantwoordelijkheid van de spoorwegondernemingen en de infrastructuurbeheerders voor de veilige werking van een trein , zoals bepaald in artikel 4, draagt de entiteit er door middel van een onderhoudssysteem zorg voor dat de voertuigen waarvan zij het onderhoud dient te verzekeren , in veilige staat zijn. Hiertoe moet de met het onderhoud belaste entiteit er voor zorgen dat de voertuigen worden onderhouden in overeenstemming met: a) het onderhoudsdossier van elk voertuig; en b) de geldende voorschriften, met inbegrip van de onderhoudsregels en de TSI-bepalingen. De met het onderhoud belaste entiteit voert het onderhoud zelf uit of zet een onder contract staand onderhoudsbedrijf in. 4. Voor goederenwagons wordt elke met het onderhoud belaste entiteit gecertificeerd door een instantie die overeenkomstig Verordening (EU) nr. 445/2011 (17) van de Commissie wordt geaccrediteerd of erkend, of door een nationale veiligheidsinstantie. De erkenningsprocedure is eveneens gebaseerd op criteria inzake onafhankelijkheid, competentie en onpartijdigheid. Wanneer de met het onderhoud belaste entiteit een infrastructuurbeheerder is, wordt de naleving van Verordening (EU) nr. 445/2011 gecontroleerd door de bevoegde nationale veiligheidsinstantie ingevolge de procedures als bedoeld in artikel 12 van deze richtlijn , en wordt de naleving van deze voorschriften bevestigd op de met die procedures verband houdende certificaten. 5. De overeenkomstig lid 4 afgegeven certificaten zijn in de hele Unie geldig en worden in de hele Unie automatisch erkend . Het Bureau zet een register op van gecertificeerde met het onderhoud belaste entiteiten, maakt dat openbaar en actualiseert dat steeds onverwijld. Dit register is gekoppeld aan de nationale voertuigenregisters overeenkomstig artikel 43, leden 1 en 4, en artikel 43 bis, leden 1 en 4 van Richtlijn ...[Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke specificaties voor deze registers vast betreffende de inhoud, het gegevensformaat, de functionele en technische architectuur, de bedrijfsmodus en de regels voor de invoer en raadpleging van gegevens. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. 5 bis. Bij het opstellen of wijzigen van TSI's harmoniseert het Bureau de voorschriften inzake minimale onderhoudsvereisten om de veiligheid van het gehele spoorwegsysteem te waarborgen. Daarbij houdt het rekening met de verschillende parameters (gebruik, leeftijd, materiaal, gereden kilometers, klimatologische omstandigheden, type rails enz.) die van invloed zijn op de slijtage van het materiaal. De ondernemingen mogen hun eigen onderhoudsstelsel blijven gebruiken, mits het Bureau van oordeel is dat dat stelsel een gelijkwaardig of hoger veiligheidsniveau waarborgt. 6. Tegen 31 mei 2014 Uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn evalueert het Bureau het systeem voor de certificering van de met onderhoud van goederenwagons belaste entiteiten, onderzoekt zij of het wenselijk is dat systeem uit te breiden tot alle voertuigen en dient zijn een verslag in bij de Commissie. Dat verslag bevat een aanbeveling inzake de wenselijkheid van uitbreiding van dat systeem van certificering tot andere soorten voertuigen. Op basis van die aanbeveling neemt de Commissie dan passende maatregelen. 6 bis. Uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn stelt het Bureau vast welke spoorwegcomponenten kritiek zijn voor de spoorwegveiligheid, en zet het een systeem op waarmee die componenten kunnen worden getraceerd. 7. Op basis van de aanbeveling van het Bureau stelt de Commissie stelt tegen 24 december 2016 via uitvoeringshandelingen uiterlijk 36 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn door middel van gedelegeerde handelingen overeenkomstig artikel 26 gemeenschappelijke voorwaarden vast voor de certificering van met het onderhoud belaste entiteiten van alle voertuigen. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure. Het bij Verordening (EU) nr. 445/2011 vastgestelde certificeringssysteem voor het onderhoud van goederenwagons blijft van toepassing tot de in de eerste alinea bedoelde uitvoeringshandelingen gedelegeerde handelingen zijn vastgesteld. [Am. 82] Artikel 15 Afwijkingen van het systeem voor de certificering van met onderhoud belaste entiteiten 1. Voor de volgende gevallen mogen de lidstaten besluiten om aan de hand van alternatieve maatregelen voor het bij artikel 14 ingestelde certificeringssysteem te voldoen aan de verplichting om de met het onderhoud belaste entiteit aan te wijzen en te certificeren: a) voertuigen die in een derde land geregistreerd zijn en die worden onderhouden overeenkomstig de wetgeving van dat land; b) voertuigen die gebruikt worden op netwerken of spoorweglijnen waarvan de spoorbreedte verschilt van die van het algemene spoornetwerk binnen de Unie en waarvoor aan de in artikel 14, lid 3, genoemde voorschriften wordt voldaan door middel van internationale overeenkomsten met derde landen; c) Voertuigen als bedoeld in artikel 2 evenals militair materieel en bijzonder transport waarvoor de nationale veiligheidsinstantie vóór de dienstverlening een ad-hocvergunning moet verlenen. In dit geval worden voor periodes van maximaal vijf jaar afwijkingen toegestaan. 2. De in lid 1 bedoelde afwijkende maatregelen worden toegepast middels door de desbetreffende nationale veiligheidsinstantie of het Bureau te verlenen afwijkingen: a) bij de registratie van voertuigen krachtens artikel 43 van Richtlijn ...[Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] voor wat de aanwijzing van de met het onderhoud belaste entiteit betreft; b) bij de afgifte van veiligheidscertificaten en -vergunningen aan spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders krachtens artikel 10 en artikel 12 van deze richtlijn, voor wat de aanwijzing of certificering van de met het onderhoud belaste entiteit betreft. 3. Dergelijke afwijkingen worden kenbaar gemaakt en gerechtvaardigd in het jaarlijkse veiligheidsrapport waarvan sprake is in artikel 18. Indien blijkt dat ongepaste veiligheidsrisico's worden genomen op het spoorwegsysteem in de Unie, brengt het Bureau de Commissie hiervan onmiddellijk op de hoogte. De Commissie neemt dan contact op met de betrokken partijen en verzoekt de lidstaat eventueel om zijn besluit tot afwijking te herroepen. HOOFDSTUK IV NATIONALE VEILIGHEIDSINSTANTIE Artikel 16 Taken 1. Iedere lidstaat stelt een veiligheidsinstantie in. De lidstaten kunnen ook besluiten om gezamenlijk een veiligheidsinstantie in te stellen die bevoegd is voor hun grondgebied. Deze is, wat betreft haar organisatie, wettelijke structuur en besluitvorming onafhankelijk van enige spoorwegonderneming, infrastructuurbeheerder, aanvrager of aanbestedende dienst. De instantie beschikt over de nodige kennis en de nodige personele middelen om haar taken te vervullen. Dat kan de voor vervoerszaken verantwoordelijke minister zijn, op voorwaarde dat aan de onafhankelijkheidsvereisten van dit lid wordt voldaan. 2. De nationale veiligheidsinstantie wordt ten minste belast met de volgende taken: a) het verlenen van vergunningen verlenen om subsystemen energie en infrastructuur van het spoorwegsysteem in dienst te stellen overeenkomstig artikel 18, lid 2, van Richtlijn ...[Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn], behalve in het geval van grensoverschrijdende infrastructuur met één infrastructuurbeheerder, waarvoor het Bureau belast is met de in dit lid vermelde taken ; b) erop toezien ervoor zorgen dat de interoperabiliteitsonderdelen voldoen aan de essentiële eisen van artikel [x] van Richtlijn ...[Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; c) Europese nationale voertuignummers toekennen overeenkomstig artikel 42 de artikelen 20 bis en 43 van Richtlijn ...[Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] van het spoorwegsysteem; d) het Bureau op zijn verzoek en op basis van contractuele overeenkomsten zoals bedoeld in Verordening ...[spoorwegbureauverordening] ondersteuning verlenen bij de afgifte, vernieuwing, wijziging en intrekking van overeenkomstig artikel 10 verleende Europese veiligheidscertificaten en controleren of de in die certificaten opgenomen voorwaarden en eisen worden nageleefd en of de spoorwegondernemingen het EU-recht en de nationale wetgeving naleven; e) veiligheidsvergunningen, zoals vermeld in artikel 12, afgeven, vernieuwen, wijzigen of intrekken en controleren of de in die vergunningen opgenomen voorwaarden en eisen worden nageleefd en of de infrastructuurbeheerders het EU-recht en de nationale wetgeving naleven; f) de veiligheidsregelgeving, met inbegrip van het systeem van nationale voorschriften, monitoren, promoten en, waar nodig, handhaven en bijwerken; g) toezicht uitoefenen op de spoorwegondernemingen overeenkomstig bijlage IV bij Verordening (EU) nr. 1158/2010 van de Commissie (18) en Verordening (EU) nr. 1077/2012 van de Commissie (19) ; h) erop toezien ervoor zorgen dat voertuigen naar behoren worden geregistreerd in het nationaal voertuigenregister de Europese en nationale voertuigenregisters en dat de daarin in die registers opgenomen informatie inzake veiligheid nauwkeurig is en wordt bijgewerkt. h bis) controleren of de voorschriften inzake de werk-, rij- en rusttijden voor treinmachinisten bij spoorwegondernemingen en op het spoor worden nageleefd; h ter) controleren of de toepasselijke voorschriften inzake veilig onderhoud en veilige exploitatie van goederwagons en ander rollend materieel worden nageleefd; h quater) een algemeen noodplan voor het spoorwegnet uitwerken, dat verplicht is voor alle actoren in het spoorwegsysteem en waarin de maatregelen worden beschreven die bij ernstige ongevallen en noodgevallen moeten worden genomen, en dat noodplan toesturen aan het Bureau. Dit plan omvat het volgende: i) mechanismen en procedures die een effectieve communicatie tussen de betrokken actoren waarborgen, en met name tussen infrastructuurbeheerders, spoorwegexploitanten en nooddiensten; ii) mechanismen voor coördinatie met de nationale agentschappen van buurlanden; iii) communicatiekanalen met de familieleden van slachtoffers na een ernstig ongeval die door voor verschillende taken getraind en opgeleid personeel worden gebruikt om vragen te beantwoorden; iv) een systeem voor het verlenen van bijstand aan slachtoffers van een ongeval, dat hen zal leiden bij de verhaalprocedures krachtens Uniewetgeving, en met name Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (20) , onverminderd de verplichtingen van spoorwegexploitanten. Deze bijstand omvat psychologische bijstand aan slachtoffers van ongevallen en hun verwanten. De Commissie ontwikkelt met spoed, door middel van de in artikel 27 bedoelde uitvoeringshandelingen, maatregelen om de inhoud en het formaat van de noodplannen te harmoniseren. Het Bureau ondersteunt en superviseert de nationale veiligheidsinstanties bij de uitwerking van deze plannen, waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan spoorwegongevallen die van invloed zijn op twee of meer nationale spoorwegnetten. 3. De nationale veiligheidsinstantie van de lidstaat waar de spoorwegonderneming treinen exploiteert, coördineert haar activiteiten met het Bureau en de andere veiligheidsinstanties om te waarborgen dat alle belangrijke informatie over de specifieke spoorwegonderneming wordt gedeeld, met name inzake haar bekende risico's en veiligheidsprestaties. De nationale veiligheidsinstantie brengt ook de andere betrokken veiligheidsinstanties op de hoogte wanneer zij van oordeel is dat de spoorwegonderneming niet de nodige risicobeheersingsmaatregelen treft. Zij stelt het Bureau onmiddellijk in kennis van problemen met de veiligheidsprestaties van de spoorwegonderneming waarop zij toezicht uitoefent. Het Bureau neemt de passende maatregelen bedoeld in artikel 10, lid 6, bedoelde passende maatregelen . 4. De in lid 2 bedoelde taken mogen niet worden overgedragen of uitbesteed aan een infrastructuurbeheerder, een spoorwegonderneming of een aanbestedende dienst. 4 bis. De nationale veiligheidsinstanties zetten, met hulp van het Bureau, mechanismen op voor de uitwisseling van voorbeelden van goede en beste werkwijzen. 5 bis. Nationale veiligheidsinstanties kunnen het Bureau op vrijwillige basis verzoeken hun werk te controleren. Het Bureau kan nationale veiligheidsinstanties ook op eigen initiatief controleren. [Am. 83] Artikel 17 Beginselen voor de besluitvorming 1. De nationale veiligheidsinstanties verrichten hun taken op een open, niet-discriminerende en transparante wijze. Met name worden alle partijen gehoord enmotiveren zij hun besluiten. Zij reageren onmiddellijk op verzoeken en aanvragen, maken hun verzoeken om informatie onverwijld kenbaar, en nemen al hun besluiten binnen vier maanden nadat de vereiste informatie is verstrekt. Zij kunnen voor de uitvoering van de in artikel 16 bedoelde taken te allen tijde de technische bijstand van infrastructuurbeheerders, spoorwegondernemingen of andere gekwalificeerde instanties vragen waarbij zij zich houden aan de termijnen van artikel 11, lid 1, en aan verplichtingen die zijn neergelegd in contractuele overeenkomsten die met het Bureau zijn gesloten . Tijdens de ontwikkeling van het nationale regelgevingskader raadpleegt , en houdt de nationale veiligheidsinstantie rekening met, alle betrokken en belanghebbende partijen, met inbegrip van de infrastructuurbeheerders, spoorwegondernemingen, fabrikanten en onderhoudsbedrijven, gebruikers en vertegenwoordigers van het personeel. 2. Het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties mogen alle inspecties , en audits en onderzoeken verrichten die nodig zijn om hun taken te vervullen, en zij krijgen toegang tot alle terzake dienende documenten en tot de terreinen, installaties en uitrusting van de infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen. 3. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de door de nationale veiligheidsinstantie genomen besluiten door de rechter worden getoetst. 4. De nationale veiligheidsinstanties wisselen binnen het door het Bureau opgerichte netwerk actief meningen en ervaringen uit om hun besluitvormingscriteria in de hele Unie te harmoniseren. 4 bis. De nationale veiligheidsinstanties ondersteunen het Bureau bij zijn werkzaamheden in verband met de monitoring van de ontwikkeling van de spoorwegveiligheid op het niveau van de Unie. 5. De draagwijdte van de samenwerking tussen het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties met betrekking tot alle aspecten van inspecties ter plaatse in verband met de afgifte van het Europees veiligheidscertificaat en het toezicht op de spoorwegondernemingen na de afgifte van het Europees veiligheidscertificaat wordt uiterlijk een jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn vastgelegd in contractuele of andere regelingen overeenkomsten tussen het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties. Deze overeenkomsten kunnen voorzien in de uitbesteding van bepaalde taken en verantwoordelijkheden van het Bureau aan de nationale instanties, zoals het controleren en opstellen van dossiers, het controleren van de technische compatibiliteit, het verrichten van inspecties en het opstellen van technische studies, overeenkomstig artikel 69 van Verordening ...[spoorwegbureauverordening]. Deze overeenkomsten voorzien in een inkomstendeling die evenredig is aan het aandeel van elke actor in de werklast. [Am. 84] Artikel 18 Jaarverslag Elk jaar publiceert de nationale veiligheidsinstantie een verslag over haar activiteiten in het voorafgaande jaar; zij zendt het uiterlijk 30 september toe aan het Bureau. Het verslag bevat informatie over: a) de ontwikkeling van de veiligheid op het spoor, met inbegrip van een overzicht op lidstaatniveau van de in bijlage I beschreven CSI's; b) belangrijke wijzigingen in de wet- en regelgeving betreffende de veiligheid op het spoor; c) de ontwikkeling van de veiligheidscertificering en de veiligheidsvergunning; d) de resultaten van en ervaringen met het toezicht op infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen; e) de overeenkomstig artikel 14 , lid 8, toegestane afwijkingen ; f) alle inspecties of audits van spoorwegondernemingen die tijdens de toezichtsperiode in de lidstaat actief waren; f bis) alle technische inspecties van goederenwagons op het spoor. [Am. 85] HOOFDSTUK V ONDERZOEK NAAR ONGEVALLEN EN INCIDENTEN Artikel 19 Onderzoeksverplichting 1. De lidstaten zien erop toe dat er na een ernstig ongeval op het spoorwegsysteem een onderzoek wordt ingesteld door het in artikel 21 bedoelde onderzoeksorgaan, teneinde de veiligheid op het spoor, zo mogelijk, te verbeteren en ongevallen te voorkomen. 2. Behalve ernstige ongevallen kan het in artikel 21 bedoelde onderzoeksorgaan tevens ongevallen en incidenten onderzoeken die onder enigszins andere omstandigheden tot een ernstig ongeval hadden kunnen leiden, met inbegrip van technische gebreken in de subsystemen van structurele aard of in de interoperabiliteitsonderdelen van de trans-Europese spoorwegsystemen. Het onderzoeksorgaan beslist of een dergelijk ongeval of incident wordt onderzocht. Bij zijn beslissing houdt het rekening met: a) de ernst van het ongeval of incident, b) de vraag of het deel uitmaakt van een reeks ongevallen of incidenten die van belang zijn voor het systeem als geheel, c) de consequenties van het ongeval of het incident voor de veiligheid op het spoor in de Unie , d) verzoeken van infrastructuurbeheerders, spoorwegondernemingen, de nationale veiligheidsinstantie of de lidstaten. 3. De omvang van de onderzoeken en de daarbij te volgen procedure worden vastgesteld door het onderzoeksorgaan, met inachtneming van de artikelen 20 en 22 en afhankelijk van de lessen, met het oog op de verbetering van de veiligheid, die het orgaan uit het ongeval of incident denkt te kunnen trekken. 4. Het onderzoek geldt in geen geval de schuld- of aansprakelijkheidsvraag. Artikel 20 Status van het onderzoek 1. De lidstaten formuleren in het kader van hun interne rechtssysteem een wettelijke status voor het onderzoek, waardoor de aangewezen onderzoekers hun taak zo efficiënt en snel mogelijk kunnen uitvoeren. 2. Overeenkomstig de geldende wetgeving zorgen de lidstaten ervoor dat de gerechtelijke onderzoeksautoriteiten hun volledige medewerking verlenen en dat de onderzoekers , alsook het Bureau, wanneer het daarom verzoekt, zo snel mogelijk: [Am. 86] a) toegang krijgen tot de locatie waar het ongeval of incident heeft plaatsgevonden, en tot het betrokken rollend materieel en de daarmee samenhangende infrastructuur en verkeersregelings- en seingevingsinstallaties; b) het recht krijgen om onmiddellijk bewijsmateriaal te laten inventariseren en wrakstukken, infrastructuurinstallaties of ‑onderdelen onder toezicht te laten verwijderen, met het oog op onderzoek of analyse; c) toegang wordt verleend tot boordrecorders en apparatuur voor het opnemen van verbale boodschappen en tot de registratie van de werking van het seingevings- en verkeersregelingssysteem, waarvan zij de inhoud mogen gebruiken; d) toegang krijgen tot de uitkomsten van het onderzoek van de lichamen van de slachtoffers; e) toegang krijgen tot de uitkomsten van de onderzoeken onder het treinpersoneel en ander spoorwegpersoneel dat bij het ongeval of incident betrokken is; f) de mogelijkheid krijgen het betrokken spoorwegpersoneel en andere getuigen aan een onderzoek te onderwerpen; g) toegang krijgen tot alle terzake dienende informatie of gegevens die in het bezit zijn van de infrastructuurbeheerder, de betrokken spoorwegondernemingen en de nationale veiligheidsinstantie. 3. Het onderzoek geschiedt onafhankelijk van een gerechtelijk onderzoek. Artikel 21 Onderzoeksorgaan 1. Elke lidstaat ziet erop toe dat de in artikel 19 bedoelde onderzoeken naar ongevallen en incidenten worden verricht door een permanent orgaan en dat daarbij ten minste één onderzoeker als aangewezen onderzoeker in het geval van een ongeval of incident optreedt. Dit orgaan is, wat betreft zijn organisatie, wettelijke structuur en besluitvorming onafhankelijk van infrastructuurbeheerders, spoorwegondernemingen, heffingsinstanties, toewijzende instanties en aangemelde instanties, en andere partijen waarvan de belangen in strijd kunnen zijn met de taken die aan het onderzoeksorgaan zijn toevertrouwd. Voorts is het functioneel onafhankelijk van de nationale veiligheidsinstantie en van spoorwegregelgevers. 2. Het onderzoeksorgaan verricht zijn taken onafhankelijk van de in lid 1 bedoelde organisaties, zonder enige partij te discrimineren, en krijgt daartoe voldoende financiële middelen. De onderzoekers wordt een status toegekend die hun onafhankelijkheid voldoende waarborgt. [Am. 87] 3. De lidstaten zorgen ervoor dat spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en, waar nodig, de nationale veiligheidsinstantie verplicht zijn de in artikel 19 bedoelde ongevallen en incidenten onmiddellijk bij het onderzoeksorgaan te melden. Het onderzoeksorgaan moet in staat zijn op zulke meldingen te reageren en de nodige maatregelen te treffen om het onderzoek niet later dan één week na ontvangst van de melding van het ongeval of incident te beginnen. 4. Het onderzoeksorgaan mag naast de in deze richtlijn beschreven taken ook onderzoeken naar andere voorvallen dan spoorwegongevallen en -incidenten verrichten, mits de onafhankelijkheid van het orgaan door deze onderzoeken niet in gevaar komt. 5. Zo nodig kan het onderzoeksorgaan onderzoeksorganen uit andere lidstaten of het Bureau verzoeken expertise ter beschikking te stellen of technische inspecties, analyses of beoordelingen te verrichten. 5 bis. Onderzoeksorganen kunnen het Bureau op vrijwillige basis verzoeken hun werk te controleren. [Am. 88] 6. De lidstaten kunnen het onderzoeksorgaan opdragen onderzoeken naar andere dan de in artikel 19 bedoelde spoorwegongevallen en –incidenten te verrichten. 7. De onderzoeksorganen wisselen actief meningen en ervaringen uit met het oog op de ontwikkeling van gemeenschappelijke onderzoeksmethoden, waarbij gemeenschappelijke beginselen worden uitgewerkt voor het volgen van de veiligheidsaanbevelingen en het aanpassen aan de vooruitgang op technisch en wetenschappelijk gebied. Het Bureau ondersteunt hen in de uitvoering van deze taak. Daarnaast ondersteunen de onderzoeksorganen het Bureau bij zijn werkzaamheden in verband met de monitoring van de ontwikkeling van de spoorwegveiligheid op het niveau van de Unie. [Am. 89] Artikel 22 Onderzoekprocedure 1. Een ongeval of incident als bedoeld in artikel 19 wordt onderzocht door het onderzoeksorgaan van de lidstaat waarin het heeft plaatsgevonden. Als niet kan worden vastgesteld in welke lidstaat het heeft plaatsgevonden of als het heeft plaatsgevonden op of vlakbij een grensinstallatie van twee lidstaten, spreken de desbetreffende organen af wie het onderzoek zal verrichten of dat zij gezamenlijk deze taak op zich nemen. In het eerste geval mag het orgaan dat het onderzoek niet verricht, aan het onderzoek deelnemen en wordt het in volle omvang van de uitkomsten ervan ingelicht. Onderzoeksorganen van een andere lidstaat en het Bureau worden uitgenodigd deel te nemen aan een onderzoek wanneer een in die lidstaat gevestigde spoorwegonderneming met een vergunning van die lidstaat, bij het ongeval of incident betrokken is. [Am. 90] Dit artikel belet niet dat de lidstaten kunnen overeenkomen dat de betrokken organen in andere omstandigheden gezamenlijk onderzoek verrichten. 2. Voor elk ongeval of incident draagt het onderzoeksorgaan zorg voor de juiste middelen en voorziet het in de operationele en technische deskundigheid en de middelen die nodig is zijn om de taak uit te voeren. Die deskundigheid kan, afhankelijk van de aard van het te onderzoeken ongeval of incident, binnen of buiten het orgaan gezocht worden. [Am. 91] 3. Het onderzoek wordt met de grootst mogelijke openheid verricht, waarbij alle partijen worden gehoord en van de uitkomsten op de hoogte worden gesteld. De betrokken infrastructuurbeheerder en spoorwegonderneming, de nationale veiligheidsinstantie, de slachtoffers en hun familieleden, de eigenaren van beschadigde eigendommen, fabrikanten, de betrokken noodhulpdiensten en vertegenwoordigers van het personeel en de gebruikers worden regelmatig over het onderzoek en de voortgang ervan geïnformeerd en krijgen, voorzover dat haalbaar is, de mogelijkheid om hun mening en visie ten aanzien van het onderzoek te geven en commentaar te leveren op de informatie in de ontwerp-verslagen. 4. Het onderzoeksorgaan voltooit zijn onderzoek op de plaats van het ongeval zo snel mogelijk, zodat de infrastructuurbeheerder de infrastructuur kan herstellen en zo spoedig mogelijk kan openstellen voor spoorvervoersdiensten. Artikel 23 Rapportage 1. Naar aanleiding van de onderzoeken naar een ongeval of incident als bedoeld in artikel 19 worden er verslagen opgesteld die, wat de vorm betreft, zijn afgestemd op het type en de ernst van het ongeval of incident en het belang van de bevindingen. In die verslagen worden de in artikel 19, lid 1, bedoelde doelen van de onderzoeken vermeld en, waar nodig, veiligheidsaanbevelingen gegeven. 2. Het onderzoeksorgaan maakt het eindverslag , met inbegrip van de veiligheidsaanbevelingen, zo spoedig mogelijk openbaar, doch gewoonlijk niet later dan 12 maanden na de datum waarop het voorval heeft plaatsgevonden. Het verslag, met inbegrip van de veiligheidsaanbevelingen, wordt aan de in artikel 22, lid 3, bedoelde betrokken partijen gezonden alsmede aan de betrokken instanties en partijen in andere lidstaten. [Am. 92] De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen gedelegeerde handelingen de inhoud vast van het verslag betreffende een onderzoek naar ongevallen en incidenten , dat de volgende elementen omvat: een samenvatting, de feiten met betrekking tot het voorval, de onderzoeksrapporten, een analyse en conclusies. Die gedelegeerde handelingen Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 27, lid 2, artikel 26 bedoelde onderzoeksprocedure procedure . [Am. 93] 3. Elk jaar publiceert het onderzoeksorgaan uiterlijk op 30 september een jaarverslag waarin het verantwoording aflegt over de onderzoeken die het voorafgaande jaar zijn verricht, de veiligheidsaanbevelingen die zijn gedaan en de maatregelen die zijn genomen naar aanleiding van eerdere aanbevelingen. Artikel 24 Aan het Bureau te zenden informatie 1. Binnen één week nadat besloten is een onderzoek in te stellen, brengt het onderzoeksorgaan het Bureau daarvan op de hoogte. Hierbij worden de datum, de tijd en de plaats van het voorval aangegeven, alsmede het type voorval en de gevolgen ervan in termen van doden, gewonden en materiële schade. 2. Het onderzoeksorgaan zendt het Bureau een exemplaar van het eindverslag bedoeld in artikel 23, lid 2, en van het jaarverslag bedoeld in artikel 23, lid 3. 2 bis. Het Bureau zet een gecentraliseerde gegevensbank op die alle in verband met incidenten en ongelukken overgelegde informatie bevat, en beheert deze gegevensbank. Deze gegevensbank wordt vóór 31 december 2015 opgezet. [Am. 94] Artikel 25 Veiligheidsaanbevelingen 1. Een veiligheidsaanbeveling die door een onderzoeksorgaan is opgesteld, mag in geen geval aanleiding geven tot vermoedens over wie aan een ongeval of incident schuldig of daarvoor aansprakelijk is. 2. Aanbevelingen moeten tot het Bureau en de nationale veiligheidsinstantie worden gericht en, als de aard van de aanbeveling dat vereist, tot andere organen of instanties in de lidstaat of tot andere lidstaten. De lidstaten en hun nationale veiligheidsinstanties nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat de door de onderzoeksorganen opgestelde aanbevelingen naar behoren in aanmerking worden genomen en dat, waar nodig, op grond van deze aanbevelingen wordt opgetreden. 3. De nationale veiligheidsinstantie en de andere instanties of organen alsmede, in voorkomend geval, andere lidstaten tot welke de aanbevelingen zijn gericht, laten het onderzoeksorgaan ten minste eenmaal per jaar weten welke maatregelen zij naar aanleiding van de aanbeveling hebben genomen of gepland. HOOFDSTUK VI SLOTBEPALINGEN Artikel 26 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen wordt aan de Commissie verleend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen als bedoeld in de artikel 5, in artikel 5 , lid 2, artikel 7, lid 2, artikel 9, lid 2, artikel 14, lid 7, en artikel 7 23 , lid 2 bedoelde bevoegdheidsdelegatie , wordt voor onbepaalde tijd aan de Commissie verleend toegekend voor een periode van vijf jaar met ingang van [datum van inwerkingtreding van deze verordening] . De Commissie stelt uiterlijk negen maanden vóór het verstrijken van de termijn van vijf jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet . [Am. 95] 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in de artikel 5, lid 2, en artikel 7, lid 2, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 5. Een overeenkomstig artikel 5, lid 2, en artikel 7, lid 2, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad vóór het verstrijken van de termijn van twee maanden de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 27 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Dat comité is een comité als bedoeld in Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 28 Verslag en verdere actie van de Unie Op basis van door het Bureau verstrekte relevante informatie, dient de Commissie vóór ... (21) [specific date to be inserted by OPOCE – vijf en vervolgens om de vijf drie jaar bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Waar nodig, gaat het verslag vergezeld van voorstellen voor verdere actie van de Unie. [Am. 96] Artikel 29 Sancties De lidstaten stellen de regels vast voor de sancties die van toepassing zijn op inbreuken op krachtens deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze ten uitvoer worden gelegd. De sancties moeten doeltreffend, evenredig, niet-discriminerend en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op de in artikel 32, lid 1, vermelde datum in kennis van die regels en stellen haar zo spoedig mogelijk in kennis van eventuele latere wijzigingen daarop. Artikel 30 Overgangsbepalingen De bijlagen III en V bij Richtlijn 2004/49/EG zijn van toepassing tot de datum waarop de in artikel 6, leden 2 en 3, artikel 9, lid 2, artikel 14, lid 7 en artikel 23, lid 2, van deze richtlijn bedoelde uitvoeringshandelingen van toepassing worden. Tot ... (22) blijven mogen de nationale veiligheidsinstanties veiligheidscertificaten blijven afgeven overeenkomstig Richtlijn 2004/49/EG , onverminderd het bepaalde in artikel 10, lid 2 bis . Die certificaten blijven geldig tot hun vervaldatum. Na de in artikel 32 neergelegde omzettingstermijn mogen aanvragers hun aanvraag nog drie jaar ofwel bij het Bureau, ofwel bij de nationale veiligheidsinstantie indienen. Gedurende die termijn mogen nationale veiligheidsinstanties veiligheidscertificaten blijven afgeven overeenkomstig Richtlijn 2004/49/EG. [Am. 97] Artikel 31 Aanbevelingen en adviezen van het Bureau Overeenkomstig artikel 15 van Verordening …[de Spoorwegbureauverordening] formuleert het Bureau aanbevelingen en adviezen voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Die aanbevelingen en adviezen vormen de basis voor op grond van deze richtlijn vastgestelde EU-maatregelen. Artikel 32 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk ... (23) aan de artikelen 2, 3, 4, 8, 10, 16, 18, 20 en bijlage I voorschriften van deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede. [Am. 98] 2. Wanneer de lidstaten die bepalingen vaststellen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. In de bepalingen wordt tevens vermeld dat verwijzingen in bestaande wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen naar de bij deze richtlijn ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn. De regels voor deze verwijzing en de formulering van die verklaring worden vastgesteld door de lidstaten. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 3. De verplichting tot omzetting en uitvoering van deze richtlijn is niet van toepassing op Cyprus en Malta zolang deze landen op hun grondgebied niet over een spoorwegnet beschikken. Zodra een publieke of private instantie een officiële aanvraag indient om een spoorlijn aan te leggen met het oog op de exploitatie daarvan door één of meer spoorwegondernemingen, dienen de betrokken lidstaten binnen één jaar na de ontvangst van die aanvraag regelgeving vast te stellen om deze richtlijn ten uitvoer te leggen. Artikel 33 Intrekking Richtlijn 2004/49/EG, als gewijzigd door de in bijlage II, deel A, genoemde richtlijnen, wordt ingetrokken met ingang van ... (24) onverminderd de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de termijnen voor de omzetting in nationale wetgeving en de toepassing van de in bijlage II, deel B, genoemde richtlijnen. [Am. 99] Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage III. Artikel 34 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. De artikelen 10 en 11 zijn van toepassing met ingang van ... (25) onverminderd de overgangsbepalingen van artikel 30 . [Am. 100] Artikel 35 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te , Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I GEMEENSCHAPPELIJKE VEILIGHEIDSINDICATOREN De gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren dienen jaarlijks aan de nationale veiligheidsinstanties te worden gemeld. Als er na de indiening van het verslag nieuwe feiten of fouten aan het licht komen, moeten de indicatoren voor een specifiek jaar bij de eerste passende gelegenheid en uiterlijk in het volgende jaarverslag door de nationale veiligheidsinstantie worden gewijzigd of verbeterd. Voor indicatoren met betrekking tot ongevallen moet Verordening (EG) nr. 91/2003 van het Europees Parlement en de Raad (26) worden gebruikt voor zover de informatie beschikbaar is. 1. Indicatoren met betrekking tot ongevallen 1.1. Het totale en relatieve (ten opzichte van het aantal afgelegde treinkilometers) aantal significante ongevallen en uitsplitsing naar de volgende soorten ongevallen: i) botsingen tussen treinen en spoorvoertuigen; ii) botsingen van treinen, met een obstakel binnen het profiel van vrije ruimte; iii) ontsporing van treinen; iv) ongevallen op spoorwegovergangen, inclusief ongevallen met voetgangers op spoorwegovergangen; v) persoonlijke ongevallen met rollend materieel in rijdende toestand, met uitzondering van zelfmoorden; vi) brand in rollend materieel; vii) andere. Ieder significant ongeval moet worden gemeld onder het type van het primaire ongeval, ook al zijn de gevolgen van het secundaire ongeval ernstiger, bijvoorbeeld brand na een ontsporing. 1.2. Het totale en relatieve (ten opzichte van het aantal afgelegde treinkilometers) aantal personen dat per soort ongeval zwaargewond is geraakt of is omgekomen, met onderverdeling in de volgende categorieën: i) reizigers (ook in verhouding tot het totale aantal reizigerskilometers en passagierstreinkilometers); ii) werknemers, inclusief het personeel van aannemers; iii) gebruikers van spoorwegovergangen; iv) indringers; v) andere. 2. Indicatoren met betrekking tot gevaarlijke goederen Het totale en relatieve (ten opzichte van het aantal afgelegde treinkilometers) aantal ongevallen en incidenten in verband met het vervoer van gevaarlijke goederen, met onderverdeling in de volgende categorieën: [Am. 101] i) ongevallen waarbij ten minste één spoorvoertuig is betrokken dat gevaarlijke goederen vervoert, zoals gedefinieerd in het aanhangsel; ii) het aantal dergelijke ongevallen waarbij gevaarlijke goederen vrijkomen. 3. Indicatoren met betrekking tot zelfmoorden Het totale en relatieve (ten opzichte van het aantal afgelegde treinkilometers) aantal zelfmoorden. 4. Indicatoren met betrekking tot de voorlopers van ongevallen Het totale en relatieve (ten opzichte van het aantal afgelegde treinkilometers) aantal gevallen van: i) gebroken rails; ii) knikken en afwijkingen in het spoor; iii) foutieve seingevingen; iv) gepasseerde onveilige seinen; v) gebroken wielen van operationeel rollend materieel; vi) gebroken assen van operationeel rollend materieel. Alle voorlopers moeten worden gerapporteerd, ongeacht of die wel of niet een ongeval tot gevolg hadden. Voorlopers die een ongeval tot gevolg hebben moeten worden gerapporteerd in het kader van de CSI’s met betrekking tot voorlopers; de ongevallen die hebben plaatsgevonden moeten, indien zij ernstig waren, worden gerapporteerd in het kader van in punt 1 genoemde CSI’s met betrekking tot ongevallen. 5. Indicatoren voor de berekening van de economische impact van ongevallen Het Bureau bepaalt de eenheidskosten op basis van de tot de inwerkingtreding van deze richtlijn verzamelde gegevens. 6. Indicatoren met betrekking tot de technische veiligheid van de infrastructuur en de invoering daarvan 6.1. Het percentage sporen met het automatische beveiligingssysteem voor treinen (ATB), het percentage treinkilometers waarvoor operationele ATB-systemen worden gebruikt. 6.2. Het aantal spoorwegovergangen (totaal, per kilometer lijn en per kilometer spoor) uitgesplitst over de volgende acht soorten overgangen: a) beveiligde spoorwegovergang met: i) automatische waarschuwingssystemen voor weggebruikers; ii) automatische beschermingssystemen voor weggebruikers; iii) automatische beschermings- en waarschuwingssystemen voor weggebruikers; iv) automatische beschermings- en waarschuwingssystemen voor weggebruikers en daaraan gekoppelde beschermingssystemen voor het spoor; v) handbediende waarschuwingssystemen voor weggebruikers; vi) handbediende beschermingssystemen voor weggebruikers; vii) handbediende beschermings- en waarschuwingssystemen voor weggebruikers. b) onbeveiligde spoorwegovergangen. 7. Indicatoren met betrekking tot het veiligheidsbeheer Uitgevoerde interne controles door infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen als beschreven in de documentatie over het veiligheidsbeheersysteem. Het totale aantal uitgevoerde controles en het aantal uitgedrukt als percentage van de vereiste (en/of geplande) controles. 8. Definities Gemeenschappelijke definities voor CSI’s en methoden voor de berekening van de economische impact van ongevallen worden in het aanhangsel vastgesteld. Aanhangsel Gemeenschappelijke definities voor CSI’s en methoden voor de berekening van de economische impact van ongevallen 1. Indicatoren met betrekking tot ongevallen 1.1. "significant ongeval" : ongeval met ten minste één bewegend spoorvoertuig waarbij ten minste één persoon om het leven is gekomen of zwaargewond is geraakt of dat schade van betekenis aan het materieel, de rails, andere installaties of het milieu dan wel een ernstige ontregeling van het verkeer heeft veroorzaakt. Ongevallen in werkplaatsen, magazijnen en opslagruimtes vallen hier niet onder. 1.2. "schade van betekenis aan het materieel, de rails, andere installaties of het milieu": schade voor een bedrag van 150 000 euro of meer. 1.3. "ernstige ontregeling van het verkeer": de treindiensten op een hoofdspoorlijn worden gedurende zes uur of langer onderbroken. 1.4. "trein": één of meer spoorvoertuigen getrokken door één of meer locomotieven of motorwagens, of één motorwagen alleen, die onder een bepaald nummer of een specifieke benaming van een vast beginpunt naar een vast eindpunt rijdt/rijden. Een losse locomotief, dat wil zeggen een locomotief die alleen rijdt, wordt als een trein beschouwd. 1.5. "treinbotsingen": een frontale botsing, een kopstaartbotsing of een zijlingse botsing tussen een deel van een trein en een deel van een andere trein, of spoorvoertuig, of rangerend rollend materieel 1.6. "botsingen met obstakels binnen het profiel van vrije ruimte": een botsing tussen een deel van een trein en vaste of tijdelijk aanwezige objecten of in de nabijheid van het spoor (behalve door voertuigen of gebruikers op overwegen verloren voorwerpen). Een botsing met de bovenleiding valt hier eveneens onder. 1.7. "ontsporingen van treinen": alle gevallen waarin ten minste één wiel van een trein uit de rails loopt. 1.8. "ongevallen op spoorwegovergangen": ongevallen op spoorwegovergangen waarbij ten minste één spoorvoertuig en één of meer overstekende voertuigen, andere overstekende gebruikers zoals voetgangers of andere tijdelijk op of nabij het spoor aanwezige, door een overstekend voertuig of een overstekende gebruiker verloren voorwerpen zijn betrokken. 1.9. "persoonlijke ongevallen met veroorzaakt door rollend materieel in rijdende toestand" : ongevallen van één of meer personen die door een spoorvoertuig of een daaraan vastzittend of daarvan losgeraakt voorwerp zijn geraakt. Daaronder begrepen zijn personen die van spoorvoertuigen vallen, alsmede personen die tijdens de reis aan boord van die voertuigen vallen of door losse voorwerpen worden geraakt. [Am. 102] 1.10. "brand in rollend materieel": brand en explosies die zich tijdens de rit tussen het station van vertrek en de eindbestemming voordoen in spoorvoertuigen (en/of hun lading), ook wanneer zij stilstaan op het station van vertrek, de eindbestemming of op tussenliggende haltes, alsmede tijdens rangeeroperaties. 1.11. "andere soorten ongevallen": alle ongevallen, behalve de reeds genoemde (treinbotsingen, ontsporingen van treinen, ongevallen op spoorwegovergangen, door rollend materieel in rijdende toestand veroorzaakte persoonlijke ongevallen en brand in rollend materieel). 1.12. "reiziger": iemand die een reis per spoor maakt, met uitzondering van het treinpersoneel. Voor ongevallenstatistieken worden reizigers die proberen in of van een bewegende trein te stappen, meegeteld. 1.13. "personeel (personeel van aannemers en zelfstandige aannemers daaronder begrepen)": alle personen van wie het werk verband houdt met een spoorweg en die op het moment van het ongeval aan het werk zijn. Dit omvat het treinpersoneel en de personen die met rollend materieel en infrastructuurinstallaties werken. 1.14. "gebruiker van een spoorwegovergang": elke persoon die te voet of met een vervoermiddel van een spoorwegovergang gebruikmaakt om de sporen over te steken. 1.15. "indringer": iedereen die zich op spoorwegterreinen bevindt terwijl dat verboden is, met uitzondering van gebruikers van een spoorwegovergang. 1.16. "anderen (derden)": iedereen die niet is gedefinieerd als "reiziger", "personeel (personeel van aannemers en zelfstandige aannemers daaronder begrepen)", "gebruiker van een spoorwegovergang" of "indringers" . 1.17. "dodelijk slachtoffer": iemand die bij een ongeval om het leven is gekomen of binnen 30 dagen daarna aan de gevolgen ervan overlijdt, met uitzondering van personen die zelfmoord hebben gepleegd. 1.18. "zwaargewonde": iemand die bij een ongeval gewond is geraakt en langer dan 24 uur in het ziekenhuis was opgenomen, met uitzondering van personen die een poging tot zelfmoord hebben ondernomen. 2. Indicatoren met betrekking tot gevaarlijke goederen 2.1. "ongeval bij het vervoer van gevaarlijke goederen": ongeval of incident dat moet worden gemeld overeenkomstig de RID (27) /ADR-voorschriften, punt 1.8.5. 2.2. "gevaarlijke goederen": stoffen en artikelen waarvan het vervoer bij het RID is verboden, of alleen onder daarin vervatte voorwaarden is toegestaan. 3. Indicatoren met betrekking tot zelfmoorden 3.1. "zelfmoord": daad van opzettelijke zelfverwonding die de dood tot gevolg heeft, zoals door de bevoegde nationale instantie geregistreerd en gekwalificeerd. 4. Indicatoren met betrekking tot de voorlopers van ongevallen 4.1. "gebroken rails": rails die in twee of meer stukken zijn gebroken of rails waarvan een stuk metaal is afgebroken, waardoor een gat van meer dan 50 mm lengte en meer dan 10 mm diepte in het loopvlak van het spoor is ontstaan. 4.2. "knikken en afwijkingen in het spoor": onvolkomenheden die verband houden met de continuïteit en de geometrie van het spoor, waardoor het spoor moet worden afgesloten of waardoor de toegestane snelheid onmiddellijk moet worden verminderd . 4.3. "foutieve seingeving": technische storingen van het seinsysteem (van de infrastructuur of van het rollend materieel), die tot gevolg hebben dat de seininformatie minder restrictief is dan vereist. 4.4. "onveilig sein gepasseerd (SPAD)": iedere keer dat een deel van een trein verder rijdt dan toegestaan. Niet-toegestane verplaatsing: voorbij een naast het spoor gelegen onveilig sein met gekleurde lichten of semafoor of STOP-teken rijden, in gevallen waarin geen automatisch treinbeïnvloedingssysteem (ATCS) of ATB-systeem operationeel is; voorbij het einde rijden van een met de veiligheid samenhangend eindpunt van de toestemming om te rijden bij een ATCS- of ATP-systeem; voorbij een punt rijden tot waar volgens de voorschriften mondeling of schriftelijk toestemming is gegeven; voorbij stopborden of handsignalen rijden (behalve spoorbuffers). Gevallen waarin voertuigen zonder aangekoppelde tractie-eenheid rijden of een onbeheerde trein voorbij een onveilig sein rijdt, worden niet meegeteld. Gevallen waarbij het sein om welke reden dan ook niet tijdig op onveilig is gezet om de machinist in staat te stellen de trein voor het sein te stoppen, worden niet meegeteld. De nationale veiligheidsinstanties mogen over de vier punten apart rapporteren en dienen ten minste een geaggregeerde indicator met gegevens over alle vier punten te rapporteren. 4.5. "gebroken wiel": een breuk die de essentiële onderdelen van het wiel beschadigt en waardoor een ongevalsrisico ontstaat (ontsporing of botsing). 4.6. "gebroken as": een breuk die essentiële onderdelen van de as beschadigt en waardoor een risico op ongevallen ontstaat (ontsporing of botsing). 5. Gemeenschappelijke methoden voor de berekening van de economische impact van ongevallen Op basis van de voor de inwerkingtreding verzamelde gegevens ontwikkelt het Bureau een methode voor de berekening van de eenheidskosten. 6. Indicatoren met betrekking tot de technische veiligheid van de infrastructuur en de invoering daarvan 6.1. "automatisch beveiligingssysteem voor treinen (ATP)": een systeem dat het gehoorzamen van seinen en snelheidsbeperkingen afdwingt door snelheidscontrole, alsmede automatische stop bij seinen. 6.2. "spoorwegovergang": gelijkvloerse kruising tussen een spoorweg en een overweg, zoals toegestaan door de infrastructuurbeheerder, die toegankelijk is voor gebruikers van een openbare of particuliere weg. Overwegen van het ene perron naar het andere op stations vallen hier niet onder, evenmin als overgangen die uitsluitend voor gebruik door werknemers zijn bedoeld. 6.3. "overweg": openbare of particuliere weg, straat of snelweg, met inbegrip van voet- en fietspaden, of andere route voor het laten passeren van mensen, dieren, voertuigen of machines. 6.4. "beveiligde spoorwegovergang": een spoorwegovergang waar de overstekende gebruikers worden beschermd tegen of gewaarschuwd voor de naderende trein door de activering van inrichtingen wanneer het voor de gebruiker onveilig is de spoorwegovergang over te steken. Bescherming door gebruikmaking van fysieke inrichtingen: halve of dubbele slagbomen, hekken. Waarschuwing bij het gebruik van vaste apparatuur bij spoorwegovergangen: zichtbare apparatuur: lichten, hoorbare apparatuur: bellen, hoorns, claxons etc., fysieke inrichtingen, bijv. vibratie door verkeersdrempels. Beveiligde spoorwegovergangen worden als volgt gedefinieerd: 1. "spoorwegovergang met automatische beschermings- en/of waarschuwingssystemen voor weggebruikers": spoorwegovergang waarbij de bescherming en/of waarschuwing door de naderende trein worden geactiveerd. Deze spoorwegovergangen worden als volgt onderverdeeld: i) automatische waarschuwingssystemen voor weggebruikers; ii) automatische beschermingssystemen voor weggebruikers; iii) automatische beschermings- en waarschuwingssystemen voor weggebruikers; iv) automatische beschermings- en waarschuwingssystemen voor weggebruikers en beschermingssystemen voor het spoor. "gekoppeld beschermingssystemen voor het spoor": een signaal of ander beschermingssysteem voor de trein die de trein alleen toelaat door te rijden als de spoorwegovergang voor de weggebruikers is beschermd en niet meer wordt overschreden; dat laatste vindt plaats door middel van bewaking en/of door obstakeldetectie. 2. "spoorwegovergang met handbediende beschermings- en waarschuwingssystemen voor weggebruikers": spoorwegovergang waar het beschermings- en/of waarschuwingssysteem handbediend is door een spoorwegmedewerker , en waar geen daarmee verbonden sein voor de trein (beschermingssysteem voor het spoor) te zien is. Deze spoorwegovergangen worden als volgt onderverdeeld: v) handbediende waarschuwingssystemen voor weggebruikers; vi) handbediende beschermingssystemen voor weggebruikers; vii) handbediende beschermings- en waarschuwingssystemen voor weggebruikers. 6.5. "onbeveiligde spoorwegovergang": spoorwegovergang zonder enige vorm van waarschuwings- en/of beschermingssysteem dat wordt geactiveerd wanneer het onveilig is voor de weggebruiker om de overgang over te steken. 7. Indicatoren met betrekking tot het veiligheidsbeheer 7.1. "audit": een systematisch, onafhankelijk en gedocumenteerd proces voor het verkrijgen van auditgegevens en de objectieve evaluatie hiervan om de na te gaan in hoeverre aan de auditcriteria is voldaan. 8. Definities van de meeteenheden 8.1. "trein-km": meeteenheid die de verplaatsing van een trein over een afstand van één kilometer weergeeft. Deze afstand is de daadwerkelijk gereden afstand, indien beschikbaar; zo niet wordt de standaardnetafstand tussen de plaats van oorsprong en de plaats van bestemming opgegeven. Alleen de afstand op het grondgebied van het rapporterende land wordt in aanmerking genomen. 8.2. "reizigers-km": meeteenheid voor het vervoer van een reiziger per spoor over een afstand van één kilometer. Alleen de afstand op het grondgebied van het rapporterende land wordt in aanmerking genomen. 8.3. "kilometer lijn": de lengte, gemeten in kilometer, van het spoorwegnet van een lidstaat, waarvan het toepassingsgebied in artikel 2 is vastgesteld. Voor meersporige spoorlijnen wordt alleen de afstand tussen begin- en eindpunt geteld. 8.4. "kilometer spoor": de lengte, gemeten in kilometer, van het spoorwegnet van een lidstaat, waarvan het toepassingsgebied in artikel 2 is vastgesteld. Elk spoor van een meersporige spoorlijn moet worden geteld. BIJLAGE II DEEL A Ingetrokken richtlijnen met opeenvolgende wijzigingen (als bedoeld in artikel 32) Richtlijn 2004/49/EG (PB L 164 van 30.4.2004, blz. 44) Richtlijn 2008/57/EG (PB L 191 van 18.7.2008, blz. 1) Richtlijn 2008/110/EG (PB L 345 van 23.12.2008, blz. 62) Richtlijn 2009/149/EG van de Commissie (PB L 313 van 28.11.2009, blz. 65) Rectificatie van Richtlijn 2004/49/EG (PB L 220 van 21.6.2004, blz. 16) DEEL B Termijnen voor de omzetting in nationaal recht (als bedoeld in artikel 32) Richtlijn Omzettingstermijn 2004/49/EG 30 april 2006 2008/57/EG 19 juli 2010 2008/110/EG 24 december 2010 2009/149/EG 18 juni 2010 BIJLAGE III CONCORDANTIETABEL Richtlijn 2004/49/EG Deze richtlijn Artikel 1 Artikel 1 Artikel 2 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 12 Artikel 11 Artikel 13 Artikel 13 Artikel 14 bis, lid 1 t.e.m. 7 Artikel 14 Artikel 14 bis, lid 8 Artikel 15 Artikel 15 -- Artikel 16 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 18 Artikel 19 Artikel 19 Artikel 20 Artikel 20 Artikel 21 Artikel 21 Artikel 22 Artikel 22 Artikel 23 Artikel 23 Artikel 24 Artikel 24 Artikel 25 Artikel 25 Artikel 26 -- -- Artikel 26 Artikel 27 Artikel 27 Artikel 28 -- Artikel 29 -- Artikel 30 -- Artikel 31 Artikel 28 Artikel 32 Artikel 29 -- Artikel 30 -- Artikel 31 Artikel 33 Artikel 32 -- Artikel 33 Artikel 34 Artikel 34 Artikel 35 Artikel 35 Bijlage I Bijlage I Bijlage II -- Bijlage III -- Bijlage IV -- Bijlage V -- -- Bijlage II (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2013)0027 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0029/2013), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 juli 2013 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 8 oktober 2013 (2) , – gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn ingediend door het Litouwse parlement, de Roemeense senaat en de Zweedse Rijksdag, en waarin het ontwerp van wetgevingshandeling in strijd met het subsidiariteitsbeginsel wordt geacht, – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole ( A7-0016/2014 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie een financieel memorandum voor te leggen waarin rekening wordt gehouden met het resultaat van de wetgevingsovereenkomst tussen het Europees Parlement en de Raad over alle wetgevingsteksten van het vierde spoorwegpakket, en daarmee tegemoet gekomen wordt aan de vraag naar financiële en personele middelen van ERA en mogelijk van de diensten van de Commissie; 3. benadrukt dat elk besluit van de wetgevingsautoriteit over deze ontwerpverordening de besluiten van de begrotingsautoriteit in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure onverlet moet laten; 4. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 betreffende het Spoorwegbureau van de Europese Unie en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 881/2004 (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 91, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Met het oog op de geleidelijke totstandkoming van een Europese spoorwegruimte zonder grenzen dient de Unie maatregelen te nemen op het gebied van de technische regelgeving voor de spoorwegen met betrekking tot technische aspecten (interoperabiliteit) en de veiligheidsaspecten, die nauwe met elkaar zijn verbonden en een grotere standaardisering op EU-niveau vereisen. De jongste twee decennia is voor de spoorwegen relevante wetgeving vastgesteld, waaronder met name drie spoorwegpakketten, waarvan Richtlijn 2004/49/EG van het Europees Parlement en de Raad (6) van 29 april 2004 en Richtlijn 2008/57/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) de meest relevante zijn. (2) Om verdere stappen te zetten om de veiligheid en interoperabiliteit te verbeteren moeten omvangrijke technische werkzaamheden worden verricht, die begeleid door een gespecialiseerde instantie moeten worden begeleid. Om die reden was het in 2004 in het kader van het tweede spoorwegpakket noodzakelijk om binnen het bestaande institutionele kader en zonder te raken aan de bevoegdheidsevenwichten binnen de Unie een Europees Spoorwegbureau op te richten voor spoorwegveiligheid en -interoperabiliteit (hierna het "Bureau"). (3) Het Europese Spoorwegbureau is oorspronkelijk opgericht bij Verordening (EG) nr. 881/2004 van het Europees Parlement en de Raad teneinde de totstandbrenging van een Europese spoorwegzone zonder grenzen te bevorderen, en ertoe bij te dragen dat de spoorwegsector nieuw leven wordt ingeblazen en tegelijkertijd de onontbeerlijke veiligheidsvoordelen van de sector te consolideren. Verordening (EG) nr. 881/2004 moet door nieuwe wetgeving worden vervangen vanwege de ingrijpende wijziging van die dient te worden aangebracht in het takenpakket van het Bureau en van zijn interne organisatie. [Am. 1] (4) In het vierde spoorwegpakket worden belangrijke wijzigingen voorgesteld om de Europese spoorwegruimte beter te doen functioneren dankzij een herschikking van de Richtlijnen 2004/49/EG en 2008/57/EG, die beide direct aan de taken van het Bureau zijn gekoppeld. Deze richtlijnen hebben, net als de verordening, betrekking op de taken in verband met de afgifte van vergunningen voor voertuigen en de toekenning van veiligheidscertificaten , met name in het grensoverschrijdend verkeer op EU-niveau. De wijzigingen versterken de rol van het Bureau. [Am. 2] (5) Het Bureau moet bijdragen aan de totstandbrenging en de effectieve werking van de Europese spoorwegruimte zonder grenzen, het waarborgen van een hoog veiligheidsniveau en tegelijk de concurrentiepositie van de spoorwegsector versterken. Daartoe dient het Bureau technische ondersteuning te leveren voor de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving door de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem te bevorderen en gemeenschappelijk beleid te ontwikkelen inzake de veiligheid van het Europese spoorwegsysteem. Het Bureau moet fungeren als Europese autoriteit voor de afgifte op Europees niveau van vergunningen om spoorvoertuigen en -voertuigtypes in de handel te brengen, de afgifte van veiligheidscertificaten voor spoorwegondernemingen en de afgifte van vergunningen voor de indienststelling van baansubsystemen voor besturing en seingeving van het European Rail Traffic Management System (ERTMS) die over de gehele Unie verspreid zijn en opereren . Bovendien moet het toezien op nationale spoorwegvoorschriften en de prestaties van nationale autoriteiten die bevoegd zijn voor de spoorweginteroperabiliteit en ‑veiligheid. [Am. 3] (6) Bij het nastreven van deze doelstellingen houdt het Bureau ten volle rekening met het proces van uitbreiding van de Unie, en met de specifieke context van de spoorwegverbindingen met derde landen en met de specifieke situatie van netten met een afwijkende spoorbreedte, met name ingeval de lidstaten goed geïntegreerd zijn in deze netwerken, tezamen met derde landen, maar geïsoleerd zijn van het hoofdnet van de Unie . Het Bureau dient als enige verantwoordelijkheid te dragen moet bovendien zorgen voor de hem opgedragen taken en bevoegdheden naleving van het wederkerigheidsbeginsel wat de toegang voor derde landen tot de EU-markt en voor EU-ondernemingen tot de markten van derde landen betreft . [Am. 4] (6 bis) Het Bureau dient als enige verantwoordelijkheid te dragen voor de hem opgedragen taken en bevoegdheden. De nationale veiligheidinstanties zijn uitsluitend verantwoordelijk voor de beslissingen die zij nemen. [Am. 5] (7) Het Bureau moet bij het verrichten van zijn taken en met name de opstelling van aanbevelingen zo veel mogelijk rekening houden met externe spoorwegdeskundigheid. Voor die deskundigheid moet in de eerste plaats een beroep worden gedaan op experts uit de nationale veiligheidsinstanties en andere betrokken nationale instanties alsook specialisten uit de sector en de betrokken nationale spoorwegsector, en onder meer representatieve instanties en onafhankelijke aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties . Samen moeten zij bekwame en representatieve werkgroepen van het Bureau vormen. Het Bureau moet ernaar streven een evenwicht te bewaren tussen de risico's en de voordelen, met name wat betreft de omgang met belangenconflicten enerzijds en het belang van inwinning van het beste wetenschappelijke advies anderzijds. [Am. 6] (8) Om inzicht te verschaffen in de economische effecten van de spoorwegsector en het effect daarvan op de samenleving, om anderen in staat te stellen gefundeerde besluiten te nemen en om de werkprioriteiten en de toewijzing van middelen binnen het Bureau doelmatiger te beheren, dient het Bureau zijn betrokkenheid bij effectbeoordelingen verder te ontwikkelen. (9) Het Bureau dient onafhankelijke en objectieve technische ondersteuning te bieden, met name aan de Commissie. Richtlijn …. [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] vormt de grondslag voor de opstelling en herziening van de technische specificaties inzake interoperabiliteit (TSI’s), terwijl Richtlijn … [spoorwegveiligheidsrichtlijn] de grondslag vormt voor de opstelling en herziening van de gemeenschappelijke veiligheidsdoelen (CST's) en de gemeenschappelijke veiligheidsmethoden (CSM's). De continuïteit van de werkzaamheden en de stapsgewijze ontwikkeling van de TSI’s, de CSM’s en de CST’s heeft deze gespecialiseerde instantie behoefte aan een permanent technisch kader en toegewijde personeelsleden. Om deze reden heeft het Bureau tot taak de Commissie aanbevelingen te doen met betrekking tot de opstelling en herziening van de TSI’s, CSM’s en CST’s. De nationale veiligheidsinstanties en de toezichthoudende instanties moeten eveneens onafhankelijk technisch advies kunnen inwinnen bij het Bureau. (10) Spoorwegondernemingen werden bij het aanvragen van veiligheidscertificaten bij de bevoegde nationale instanties geconfronteerd met diverse problemen, gaande van aanslepende procedures en buitensporige kosten tot oneerlijke behandeling, met name ten opzichte van nieuwkomers. De door de lidstaten afgegeven certificaten worden in overige lidstaten niet automatisch erkend, hetgeen nadelig is voor de Europese spoorwegruimte. Om de procedures voor de afgifte van veiligheidscertificaten aan spoorwegondernemingen doelmatiger en onpartijdiger te maken is het van wezenlijk belang om te komen tot een gemeenschappelijk veiligheidscertificaat dat binnen de aangegeven toepassingsgebieden in de gehele Unie geldig is en door het Bureau wordt afgegeven. De herziene Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] vormt hiervoor de basis. [Am. 7] (11) De huidige Richtlijn 2008/57/EG voorziet voor spoorwegvoertuigen voor elke lidstaat in een afzonderlijke vergunning tot indienststelling, behoudens in specifieke gevallen. De taskforce Voertuigautorisatie, die in 2011 door de Commissie is ingesteld, heeft diverse gevallen besproken waarbij fabrikanten en spoorwegondernemingen werden geconfronteerd met een buitensporig trage en dure vergunningsprocedure en heeft derhalve een aantal verbeteringen voorgesteld. Aangezien sommige problemen hun oorsprong vinden in de complexiteit van de huidige voertuigvergunningsprocedure, moet die worden vereenvoudigd. Voor elk spoorwegvoertuig zou nog één vergunning nodig; deze vergunning voor het in de handel brengen van voertuigen en voertuigtypen moet worden verleend door het Spoorwegbureau. Dit brengt voor de sector tastbare voordelen met zich mee omdat de kosten en duur van de procedure worden teruggebracht en het risico op eventuele discriminatie, met name van nieuwe ondernemingen die zich op de spoorwegmarkt willen begeven, afneemt. De herziene Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] vormt hiervoor de basis. (11bis) In een open Europese spoorwegmarkt met steeds meer grensoverschrijdend opererende exploitanten staat of valt de spoorwegveiligheid en de gelijke mededinging met de naleving van de rij- en rusttijdwetgeving, reden waarom naleving van die wetgeving moet worden gecontroleerd en gehandhaafd. Dit apparaat dient ontwikkeld te worden door het Bureau. De nationale veiligheidsinstanties moeten de tij- en rusttijden controleren, onder meer bij grensoverschrijdende activiteiten. [Am. 8] (11ter) Het treinpersoneel voert binnen het spoorwegsysteem operationele veiligheidstaken uit en is verantwoordelijk voor het comfort en de veiligheid van de treinpassagiers. Het Bureau dient te voorzien in soortgelijke certificatie als voor machinisten, dit om ervoor te zorgen dat dit personeel zo hooggekwalificeerd en capabel mogelijk is, om het belang van deze beroepsgroep voor veilige spoorwegdiensten te erkennen, alsook om de mobiliteit van werknemers te vergroten. [Am. 9] (12) Om de ontwikkeling van de gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte verder te bevorderen, met om ervoor te zorgen dat klanten van het goederenvervoer en passagiers degelijk worden geïnformeerd, moet aan het Bureau binnen een flexibel kader een sterkere rol worden toegekend inzake telematicatoepassingen teneinde de interoperabiliteit ervan te kunnen waarborgen en ervoor te zorgen dat uiteenlopende innovatieve commerciële strategieën naast elkaar kunnen bestaan . Hierdoor kan worden gezorgd voor een consistentere ontwikkeling en een snellere invoering. [Am. 10] (13) Gezien het belang van het Europees verkeersleidingsysteem voor de spoorwegen (ERTMS) voor een soepele ontwikkeling van de gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte en de veiligheid daarvan, en gelet op het feit dat deze de ontwikkeling en uitrol ervan tot op heden gefragmenteerd uiterst slecht verloopt, is het noodzakelijk om de algehele coördinatie op EU-niveau te versterken. De doelstelling om besturings- en seingevingssystemen in heel de Unie interoperabel te maken en te harmoniseren, komt ernstig in gevaar door de talloze afwijkende nationale versies van het ERTMS. [Am. 11] Derhalve moet het Bureau als de meest competente instantie van de EU een meer prominente rol op dit vlak krijgen. Zo kan worden gezorgd voor de consistente ontwikkeling van het ERTMS, kan mede worden gezorgd dat ERTMS-apparatuur voldoet aan de geldende specificaties en kan worden gezorgd dat ERTMS-gerelateerde Europese onderzoeksprogramma’s in lijn worden gebracht met de ontwikkeling van de technische specificaties van het ERTMS. Om de procedures voor het afgeven van vergunningen voor indienststelling van subsystemen voor besturing en seingeving langs de baan doelmatiger en onpartijdiger te maken, is het bovendien cruciaal om over te stappen op een enkele vergunning die geldt voor de gehele Unie en die wordt afgegeven door het Bureau. De herziene Richtlijn … [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] biedt hier de grondslag voor. (13bis) De afgelopen jaren hebben uiteenlopende ongevallen in het goederenvervoer per spoor duidelijk aangetoond dat de regelgeving voor het onderhoud van goederenwagons hoognodig op EU-niveau moet worden aangescherpt. Het Bureau dient geharmoniseerde bindende vereisten op te stellen voor op gezette tijden uit te voeren onderhoud. [Am. 12] (14) De bevoegde nationale autoriteiten brengen doorgaans kosten in rekening voor het afgeven van voertuigvergunningen en veiligheidscertificaten. Als deze bevoegdheid wordt overgezet naar EU-niveau, moet het Bureau gerechtigd zijn aanvragen voor het afgeven van de in de vorige overwegingen genoemde certificaten en vergunningen kosten in rekening te brengen. De hoogte van deze kosten zou gelijk aan of lager dan het huidige gemiddelde in de EU moeten zijn moeten variëren naargelang de omvang van de operaties en de in het certificaat of de vergunning uiteengezette toepassingsgebieden en moet worden vastgesteld op grond van een door de Commissie aan te nemen gedelegeerde handeling. In de personeelsformatie voorziene posten die middels deze kosten worden gefinancierd moeten uitgezonderd blijven van de voor alle instellingen en organen van de Unie voorziene personeelsinkrimping. [Am. 13] (14bis) Deze gedelegeerde handeling moet ervoor zorgen dat de kosten niet hoger zijn dan die van de certificerings- of de vergunningsprocedure. [Am. 14] (15) In het algemeen wordt ernaar gestreefd de overdracht van taken en bevoegdheden van de lidstaten naar het Bureau efficiënt te laten verlopen, zonder het huidige veiligheidsniveau aan te tasten. Het Bureau dient over voldoende middelen te beschikken om zijn nieuwe taken uit te voeren en de planning voor de toekenning van die middelen moet gebaseerd zijn op duidelijk gedefinieerde behoeften. Rekening houdend met de kennis van nationale autoriteiten, met name de nationale veiligheidsinstanties, moet het Bureau op die deskundigheid een beroep kunnen doen bij het verlenen van vergunningen en certificaten een beroep kunnen doen op die deskundigheid, onder meer middels overeenkomsten . Daartoe moet de detachering van nationale deskundigen naar het Bureau sterk worden aangemoedigd , bevorderd en gefaciliteerd . [Am. 15] (16) Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] en Richtlijn [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] voorzien in onderzoek van nationale maatregelen vanuit een oogpunt van veiligheid en interoperabiliteit, en hun verenigbaarheid met de mededingingsregels. De mogelijkheden die deze richtlijnen de lidstaten bieden om nieuwe nationale voorschriften aan te nemen, moeten worden beperkt. Het huidige systeem waarin een grote hoeveelheid nationale voorschriften blijft bestaan, leidt tot mogelijke conflicten veiligheidsrisico's en strijdigheden met de EU-voorschriften en creëert een risico op onvoldoende transparantie en verkapte discriminatie van buitenlandse exploitanten, met name kleine en nieuwe. Om over te stappen op een systeem met echte, transparante en onpartijdige spoorwegvoorschriften op EU-niveau moet het aantal nationale voorschriften - operationele voorschriften incluis -, geleidelijk worden verminderd. Een op onafhankelijke en onpartijdige deskundigheid gebaseerd advies is derhalve onmisbaar. Daartoe moet de rol van Bureau worden versterkt. [Am. 16] (17) De prestaties, organisatie en besluitvormingsprocedures op het gebied van spoorweginteroperabiliteit en veiligheid lopen sterk uiteen tussen de nationale veiligheidsinstanties en de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties. Dit ondermijnt de goede werking van de Europese spoorwegruimte. Met name kleine en middelgrote ondernemingen die de spoorwegmarkt van een andere lidstaat willen betreden, kunnen hier nadelige effecten van ondervinden. Daarom is een betere coördinatie met het oog op grotere harmonisatie op EU-niveau cruciaal. Daartoe dient het Bureau door middel van audits en inspecties toe te zien op de activiteiten van de nationale veiligheidsinstanties . en De monitoring van de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties dient te worden uitgevoerd door de nationale accreditatie-instanties overeenkomstig Verordening (EG) nr . 765/2008 van het Europees Parlement en de Raad (8) , artikel 5, lid 3. Ook dient het functioneren van het Bureau zelf te worden gemonitord. [Am. 17] (18) Op het gebied van veiligheid is het van belang om een zo groot mogelijke transparantie en doelmatige gegevensstromen te waarborgen. Toetsing van prestaties aan gemeenschappelijke indicatoren en het verbinden van alle partijen in de sector is van belang en zou moeten worden uitgevoerd. Met betrekking tot de statistische aspecten is een nauwe samenwerking met Eurostat noodzakelijk. (19) Om toe te zien op de voortgang inzake interoperabiliteit en spoorwegveiligheid moet het Bureau de opdracht krijgen een tweejaarlijks verslag te publiceren. Gelet op zijn technische deskundigheid en onpartijdigheid dient het Bureau tevens de Commissie te ondersteunen bij het toezicht op de toepassing van de EU-wetgeving inzake spoorwegveiligheid en interoperabiliteit. (20) De interoperabiliteit van het trans-Europese netwerk dient te worden versterkt en bij de selectie van nieuwe bestaande investeringsprojecten voor financiële bijstand van de Unie alsook bij de selectie van nieuwe investeringsprojecten moet naar interoperabiliteit worden gestreefd overeenkomstig Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) . Het Bureau is goed geplaatst om bijdrage te dragen aan deze doelstellingen. [Am. 18] (21) Het onderhoud van rollend materieel is een belangrijk onderdeel van het veiligheidssysteem. Bij gebrek aan een certificeringssysteem voor onderhoudswerkplaatsen bestaat er geen echte Europese markt voor het onderhoud van spoorwegmaterieel. Deze situatie brengt extra kosten voor de sector met zich mee en leidt ertoe dat bepaalde trajecten met ledig materieel worden afgelegd. Het is dus van belang om geleidelijk een Europees systeem te ontwikkelen voor de certificering van onderhoudswerkplaatsen. Het Bureau is het best geplaatst om passende oplossingen voor te stellen aan de Commissie. (22) De voor het besturen van treinen vereiste beroepsbekwaamheden zijn van groot belang voor zowel de veiligheid als de interoperabiliteit in de Unie. Zij zijn bovendien een voorwaarde voor het vrije verkeer van werknemers in de spoorwegsector. Bij de behandeling van dit punt moet het bestaande kader op het gebied van de sociale dialoog worden geëerbiedigd. Het Bureau dient de nodige technische steun te verlenen om op EU-niveau rekening te houden met dit aspect. (23) Het Bureau moet de samenwerking tussen de nationale veiligheidsinstanties, onderzoeksorganen en vertegenwoordigers van de spoorwegsector die actief zijn op EU-niveau, organiseren en vergemakkelijken om goed praktijken, de uitwisseling van relevante informatie en de verzameling van spoorweggerelateerde gegevens te promoten en toe te zien op de algemene veiligheidsprestaties van het spoorwegsysteem. (24) Om een zo groot mogelijke transparantie te waarborgen en alle partijen gelijke toegang te verschaffen tot relevante informatie, moeten de documenten inzake spoorweginteroperabiliteit en veiligheidsprocessen publiek toegankelijk zijn. Dat geldt ook voor vergunningen, veiligheidscertificaten en overige relevante spoorwegdocumenten. Het Bureau dient zorg te dragen voor een efficiënte , gebruikersvriendelijke en gemakkelijk toegankelijke middelen voor de uitwisseling en publicatie van die informatie te zorgen . [Am. 19] (25) Gezien zijn reputatie en positie is voor het Bureau een belangrijke taak weggelegd om de bevordering van innovatie en onderzoek op spoorweggebied aan te moedigen. Financiële steun die in het kader van de activiteiten van het Bureau op dit gebied wordt verstrekt, mag niet tot verstoring van de markt leiden. (26) Om de doelmatigheid van de financiële steun van de EU, de kwaliteit daarvan en de compatibiliteit met de desbetreffende technische voorschriften te vergroten, moet het Bureau als enige algemeen erkende EU-autoriteit op spoorweggebied, een actieve rol spelen bij de beoordeling van spoorwegprojecten met Europese toegevoegde waarde, dit in nauwe samenwerking met nationale infrastructuurbeheerders . [Am. 20] (27) De belanghebbende ondervinden soms interpretatie- en andere problemen met de interoperabiliteits- en veiligheidswetgeving, toepassingsrichtsnoeren of aanbevelingen van het Bureau. Een correct en eensluidend begrip van die handelingen is een voorwaarde voor de effectieve uitvoering van het spoorwegacquis en het functioneren van de spoorwegmarkt. Het Bureau moet daarom actief opleidingen en toelichting ter zake aanbieden met daarbij specifieke aandacht voor het midden- en kleinbedrijf . [Am. 21] (27bis) Het Bureau moet ten volle samenwerken met en zo volledig mogelijke bijstand verlenen aan de nationale instanties die civielrechtelijke en strafrechtelijke onderzoeken uitvoeren in verband met problemen waarvoor het Bureau verantwoordelijk is. [Am. 22] (28) Om zijn taken goed te kunnen uitoefenen, dient het Bureau te beschikken over rechtspersoonlijkheid en een eigen begroting waarvoor de middelen in hoofdzaak afkomstig zijn van een bijdrage van de Unie en vergoedingen die door aanvragers worden betaald. De bijdrage van de Unie dient bij elke toewijzing van nieuwe bevoegdheden die niet het voorwerp zijn van vergoedingen die door aanvragers worden betaald, te worden geëvalueerd en herzien. De onafhankelijkheid en de onpartijdigheid van het Bureau mogen niet in opspraak worden gebracht door een financiële bijdrage die het van lidstaten, derde landen of andere entiteiten ontvangt. Om de onafhankelijkheid van het Bureau te waarborgen in zijn dagelijkse beheer en in de door het Bureau uitgebrachte adviezen en aanbevelingen, dient de organisatie van het Bureau transparant te zijn en dient de uitvoerend directeur de volledige verantwoordelijkheid te dragen. Ook moet het personeel van het Bureau onafhankelijk zijn en moet er een goed evenwicht zijn tussen zowel kort- en langlopende contracten als gedetacheerde nationale deskundige en permanente ambtenaren om de organisatorische kennis en de bedrijfscontinuïteit in stand te kunnen houden en tegelijk voor de nodige en permanente uitwisseling van deskundigheid met de spoorwegsector te zorgen. [Am. 23] (29) Om de daadwerkelijke uitoefening van de functies van het Bureau te waarborgen, dienen de lidstaten en de Commissie te zijn vertegenwoordigd in een raad van bestuur die beschikt over de noodzakelijke bevoegdheden, met inbegrip van het opstellen van de begroting en het goedkeuren van de meerjarige en jaarlijkse werkprogramma's van het Bureau. (30) Om de transparantie van de besluiten van de raad van bestuur te waarborgen, dienen vertegenwoordigers van de betrokken sectoren de beraadslagingen als waarnemer zonder stemrecht bij te wonen. Stemrecht moet worden voorbehouden aan de vertegenwoordigers van de overheid, die verantwoording dienen af te leggen aan de democratisch gekozen toezichthoudende instanties. De vertegenwoordigers van de sector worden door de Commissie benoemd op grond van hun Europese representativiteit voor de spoorwegondernemingen, de infrastructuurbeheerders, de spoorwegindustrie spoorwegsector , aangemelde instanties, aangewezen instanties , de vakbonden, de passagiers en in het bijzonder passagiers met beperkte mobiliteit alsook de klanten van het goederenvervoer. [Am. 24] (31) Om de vergaderingen van de raad van bestuur goed voor te bereiden en advies uit te brengen aan de raad over de te nemen besluiten, moet een uitvoerend comité worden ingesteld. (32) Er moet worden gewaarborgd dat partijen die gevolgen ondervinden van door het Agentschap genomen besluiten, op onafhankelijke en onpartijdige wijze de nodige rechtsmiddelen kunnen uitoefenen. Er dient een passend beroepsmechanisme te worden ingesteld, zodat verzet kan worden aangetekend tegen beslissingen van de uitvoerend directeur bij een gespecialiseerde kamer van beroep, die volledig afhankelijk handelt van de Commissie , het Bureau, de nationale veiligheidsinstanties en enige andere in de spoorwegsector actieve partijen, waarvan de besluiten op hun beurt kunnen worden aangevochten voor het Hof van Justitie. [Am. 25] (32 bis) Het personeel van het Bureau dat een kamer van beroep adviseert mag voordien niet betrokken zijn geweest bij het betwiste besluit. [Am. 26] (33) Een breder strategisch gezichtspunt met betrekking tot de activiteiten van het Bureau zou bijdragen tot een doelmatiger planning en beheer en de kwaliteit van de output van het Bureau ten goede komen. Daarom moet door de raad van bestuur, na terdege de relevante belanghebbenden te hebben geraadpleegd, een meerjarig werkprogramma worden aangenomen en regelmatig worden bijgewerkt. (34) De werkzaamheden van het Bureau dienen op transparante wijze te worden verricht. Een effectieve controle door het Europees Parlement dient te worden gewaarborgd en met het oog daarop dient het Europees Parlement de uitvoerend directeur van het Bureau te kunnen horen en dient het te worden geraadpleegd over het meerjarig werkprogramma en het jaarprogramma . Het Bureau moet ook de relevante wetgeving van de Unie inzake de toegang van het publiek tot documenten toepassen. [Am. 27] (35) De begrotingsautoriteit heeft de afgelopen jaren, bij de oprichting van meerdere gedecentraliseerde agentschappen, gestreefd naar meer transparantie en een betere controle op het beheer van de aan hen toegewezen EU-kredieten, in het bijzonder met betrekking het opnemen van vergoedingen in de begroting, financiële controle, de kwijtingsbevoegdheid, bijdragen aan de pensioenregeling en interne begrotingsprocedure (gedragscode). Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad (10) zou op soortgelijke wijze onverkort van toepassing moeten zijn op het Bureau, dat zou moeten toetreden tot het Interinstitutioneel Akkoord van 25 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de interne onderzoeken verricht door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (11) . [Am. 28] (36) Aangezien de doelstellingen van de beoogde maatregel, namelijk de oprichting van een gespecialiseerde instantie voor de ontwikkeling van gemeenschappelijke oplossingen op het gebied van spoorwegveiligheid en -interoperabiliteit, niet in voldoende mate door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en dus, gelet op de collectieve aard van de uit te voeren werkzaamheden, beter op EU-niveau kunnen worden verricht, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in dat artikel omschreven evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan noodzakelijk is om dit doel te verwezenlijken. (37) Om zo de hoogte van de vergoedingen en kosten die het Bureau gerechtigd is in rekening te brengen op correcte wijze vast te stellen, moet de bevoegdheid om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen goed te keuren worden gedelegeerd aan de Commissie met betrekking tot de artikelen inzake de afgifte of vernieuwing van vergunningen voor de indienststelling van baansubsystemen voor besturing en seingeving ERTMS-baansubsystemen , vergunningen voor het in de handel brengen van voertuigen en voertuigtypen, en veiligheidscertificaten. De vergoedingen en heffingen moeten worden gevarieerd naargelang de in veiligheidscertificaten en -vergunningen uiteengezette toepassingsgebieden en omvang van de operaties. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens haar voorbereidende werkzaamheden het nodige overleg pleegt, ook op deskundigenniveau. De vergoedingen en heffingen moeten op een transparantie, eerlijke en eenvormige manier worden vastgesteld en mogen het mededingingsvermogen van de betrokken Europese ondernemingen niet in gevaar brengen. [Am. 29] De Commissie moet er bij de voorbereiding en opstelling van gedelegeerde handelingen voor zorgen dat de desbetreffende documenten gelijktijdig, tijdig en op passende wijze aan het Europees Parlement en de Raad worden toegezonden. (37bis) Om de standaardisering van de spoorwegonderdelen effectief te stimuleren, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen ten aanzien van de standaardisering van reserveonderdelen. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens haar voorbereidende werkzaamheden het nodige overleg pleegt, ook op deskundigenniveau. [Am. 30] (38) Om te zorgen voor de tenuitvoerlegging van de artikelen 21 en 22 van deze verordening met betrekking tot het opzetten van nationale ontwerpvoorschriften en geldende voorschriften, moeten uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend aan de Commissie. (39) Om eenvormige voorwaarden voor de tenuitvoerlegging van de artikelen 29, 30, 31 en 51 van deze verordening te waarborgen, moeten uitvoeringsbevoegdheden aan de Commissie worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (12) . (40) Er moeten een aantal principes worden ingevoerd met betrekking tot het bestuur van het Bureau, teneinde te voldoen aan de gemeenschappelijke verklaring en benadering zoals in juli 2012 vastgesteld door de interinstitutionele werkgroep over de gedecentraliseerde agentschappen van de EU, om de activiteiten van de agentschappen te stroomlijnen en hun prestaties te verbeteren. (41) Onderhavige verordening eerbiedigt de grondrechten en volgt de beginselen die met name door het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK 1 PRINCIPES Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. Bij deze verordening wordt een Spoorwegbureau van de Europese Unie ("het Bureau") opgericht. 2. Deze verordening regelt: (a) de oprichting en taken van het Bureau, (b) de taken van de lidstaten. 3. Deze verordening is van toepassing op: (a) de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem van de Unie als bedoeld in Richtlijn ../../.EU [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn], (b) de veiligheid van het spoorwegsysteem van de Unie als bedoeld in Richtlijn ../../.EU [spoorwegveiligheidsrichtlijn], (c) de certificering van machinisten als bedoeld in Richtlijn 2007/59/EG van het Europees Parlement en de Raad (13) alsook de certificering van het voltallige veiligheidspersoneel . [Am. 31] 3 bis. Het Bureau beoogt een hoge mate van spoorwegveiligheid te waarborgen en bij te dragen aan de voltooiing van de gemeenschappelijke Europese spoorwegruimte. Dit wordt bewerkstelligd middels: (a) het leveren van technische ondersteuning voor de tenuitvoerlegging van de wetgeving van de Unie ter bevordering van de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem en voor de ontwikkeling van gemeenschappelijk beleid inzake de veiligheid van het Europese spoorwegsysteem; (b) het fungeren als Europese autoriteit, in samenwerking met de nationale veiligheidsinstanties, voor de afgifte van vergunningen voor het in de handel brengen van voertuigen en voor de afgifte van veiligheidscertificaten voor spoorwegondernemingen; (c) harmonisatie van de nationale voorschriften en optimalisering van de procedures; (d) follow-up van de activiteiten van de nationale veiligheidsinstanties op het gebied van spoorweginteroperabiliteit en -veiligheid. [Am. 32] Artikel 2 Rechtsvorm 1. Het Bureau is een orgaan van de Unie met rechtspersoonlijkheid. 2. In elke lidstaat geniet het Bureau de ruimste juridische handelingsbevoegdheid welke krachtens de wetgeving van die lidstaat aan rechtspersonen wordt verleend. Het Bureau kan in het bijzonder roerende en onroerende goederen verwerven of vervreemden en kan in rechte optreden. 3. Het Bureau wordt vertegenwoordigd door zijn directeur. Artikel 3 Handelingen van het Bureau Het Bureau kan: (a) aanbevelingen doen aan de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 11, 13, 14, 15, 23, 24, 26, 30, 31, 32, 33 en 41, (b) aanbevelingen doen aan de lidstaten betreffende de toepassing van de artikelen 21, 22 en 30, en aan de nationale veiligheidsinstanties betreffende de toepassing van artikel 29 , lid 4; [Am. 33] (c) adviezen formuleren aan de Commissie op grond van de artikelen 9, 21, 22 en 38, alsmede aan de betrokken instanties in de lidstaten op grond van artikel 9, (d) besluiten nemen op grond van de artikelen 12, 16, 17 en 18, (e) adviezen formuleren over aanvaardbare wijzen van naleving overeenkomstig artikel 15, (f) technische documenten publiceren overeenkomstig artikel 15, (g) auditrapporten opstellen overeenkomstig de artikelen 29 en 30, (h) richtsnoeren en overige niet-bindende documenten publiceren om de toepassing de wetgeving inzake van spoorweginteroperabiliteit en -veiligheid te faciliteren overeenkomstig de artikelen 11, 15 en 24. HOOFDSTUK 2 WERKMETHODEN Artikel 4 Instelling en samenstelling van de werkgroepen 1. Het Bureau stelt een beperkt aantal werkgroepen in met het oog op het opstellen van aanbevelingen, met name voor technische specificaties inzake interoperabiliteit (TSI's), gemeenschappelijke veiligheidsdoelen (common safety targets - CST's) , en gemeenschappelijke veiligheidsmethoden (common safety methods - CSM's) , gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren (common safety indicators - CSI's), registers, met het onderhoud belaste entiteiten, de documenten als genoemd in artikel 15 en de bepalingen betreffende de minimumkwalificaties voor spoorwegpersoneel dat belast is met voor de veiligheid cruciale taken . [Am. 34] Het Bureau kan ook in andere gerechtvaardigde gevallen, op verzoek van de Commissie of op eigen initiatief na overleg met de Commissie, andere werkgroepen instellen. 2. Het Bureau benoemt deskundigen in de werkgroepen. Het Bureau wijst in de werkgroepen vertegenwoordigers aan die door bevoegde nationale instanties worden voorgedragen voor de werkgroepen waaraan zij wensen deel te nemen. Het Bureau wijst voor de werkgroepen vakmensen uit de spoorwegsector aan op basis van de in lid 3 bedoelde lijst. Het Bureau zorgt voor adequate vertegenwoordiging van alle lidstaten, van de sectoren en van die gebruikers waarop de maatregelen die de Commissie op basis van de aanbevelingen van het Bureau kan voorstellen, van invloed kunnen zijn. [Am. 35] Het Bureau benoemt voor de werkgroepen tevens onafhankelijke deskundigen en vertegenwoordigers van internationale organisaties die op het betrokken gebied erkenning genieten. Personeel van het Bureau mag niet als lid van een werkgroep worden aangesteld , met uitzondering van het voorzitterschap van de werkgroepen, dat door een vertegenwoordiger van het Bureau wordt bekleed . [Am. 36] 3. Elke in artikel 34 genoemde representatieve instantie bezorgt het Bureau jaarlijks een lijst van de meest gekwalificeerde deskundigen die hen in elk van de werkgroepen vertegenwoordigen. [Am. 37] 4. Wanneer de werkzaamheden van deze werkgroepen rechtstreeks gevolgen hebben voor de arbeidsomstandigheden, de gezondheid en de veiligheid van de werknemers in de spoorwegsector, nemen de vertegenwoordigers van de werknemersorganisaties van alle lidstaten als volwaardige leden deel aan de betrokken werkgroepen. [Am. 38] 5. Reis- en verblijfskosten van de leden van de werkgroepen komen volgens de door de raad van bestuur vastgestelde voorschriften en schalen ten laste van het Bureau. 6. De werkgroepen worden voorgezeten door een vertegenwoordiger van het Bureau. [Am. 39] 7. De werkgroepen werken op transparante wijze. De raad van bestuur stelt het reglement voor de werkgroepen vast. Artikel 5 Raadpleging van de sociale partners Wanneer de in de artikelen 11, 12, 15 en 32 bedoelde werkzaamheden rechtstreeks gevolgen voor de sociale context of de arbeidsomstandigheden in de spoorwegsector hebben, raadpleegt het Bureau de sociale partners in alle lidstaten in het kader van het overeenkomstig Besluit 98/500/EG van de Commissie (14) opgerichte Comité voor de sectoriële dialoog. [Am. 40] Deze raadpleging vindt plaats voordat het Bureau zijn aanbevelingen aan de Commissie voorlegt. Het Bureau houdt naar behoren rekening met deze raadpleging en is te allen tijde beschikbaar voor toelichting op zijn aanbevelingen. De door het comité voor de sectorale dialoog uitgebrachte adviezen worden , binnen twee maanden, door het Bureau aan de Commissie, en door de Commissie aan het in artikel 75 bedoelde comité toegezonden. [Am. 41] Artikel 6 Raadpleging van klanten van het goederenvervoer en reizigers Wanneer de in de artikelen 11 en 15 bedoelde werkzaamheden rechtstreekse gevolgen hebben voor de klanten van het goederenvervoer en de reizigers, raadpleegt het Bureau de organisaties die hen vertegenwoordigen , waaronder in het bijzonder vertegenwoordigers van passagiers met beperkte mobiliteit . De lijst van te raadplegen organisaties wordt door de Commissie opgesteld met ondersteuning van het in artikel 75 genoemde comité. [Am. 42] Deze raadpleging vindt plaats voordat het Bureau zijn aanbevelingen aan de Commissie voorlegt. Het Bureau houdt naar behoren rekening met deze raadpleging en is te allen tijde beschikbaar voor een toelichting op zijn aanbevelingen. De door de betrokken organisaties uitgebrachte adviezen worden , binnen twee maanden, door het Bureau aan de Commissie, en door de Commissie aan het in artikel 75 bedoelde comité toegezonden. [Am. 43] Artikel 7 Effectbeoordeling 1. Het Bureau verricht een effectbeoordeling voor zijn aanbevelingen en adviezen. De raad van bestuur stelt de methodiek voor de effectbeoordeling vast op basis van de methodiek van de Commissie , waarbij rekening wordt gehouden met de eisen van Richtlijn . .. [spoorwegveiligheidsrichtlijn] . Het Bureau pleegt overleg met de Commissie om te waarborgen dat met relevante werkzaamheden van de Commissie voldoende rekening wordt gehouden. De als grondslag voor de impactstudie gebruikte aannamen, alsook de bronnen van de gebruikte gegevens, dienen duidelijk te worden geïdentificeerd in het verslag dat elke aanbeveling vergezelt. [Am. 44] 2. Alvorens werkzaamheden te verrichten die in een werkprogramma zijn opgenomen, verricht het Bureau in verband daarmee een vroegtijdige effectbeoordeling, waarin vermeld staat: (a) het op te lossen probleem en de mogelijke oplossingen; (b) de mate waarin een specifieke actie, met inbegrip van het doen van aanbevelingen of het geven van adviezen door het Bureau, vereist is; (c) de verwachte bijdrage van het Bureau voor de oplossing van het probleem. Bovendien moet elke activiteit of elk project in het werkprogramma afzonderlijk en in onderlinge samenhang aan een efficiëntiebeoordeling worden onderworpen om de begroting en de middelen van het Bureau optimaal te benutten. 3. Het Bureau is gerechtigd achteraf een evaluatie te verrichten van de wetgeving die is opgesteld op basis van zijn aanbevelingen. 4. De lidstaten en de betrokken belanghebbenden dienen het Bureau , zo nodig en op zijn verzoek, de voor de effectbeoordeling benodigde gegevens te verstrekken. [Am. 45] Artikel 8 Studies Indien dat voor de uitvoering van zijn taken noodzakelijk is, kan het Bureau studies laten uitvoeren die het uit zijn eigen begroting financiert. Artikel 9 Adviezen 1. Het Bureau brengt advies uit indien de een of meer nationale toezichthoudende instanties als bedoeld in artikel 55 van Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (15) daarom vragen met betrekking tot veiligheids- of interoperabiliteitsaspecten of aspecten die onder hun aandacht zijn gebracht. [Am. 46] 2. Het Bureau brengt op verzoek van de Commissie adviezen uit over wijzigingen in wetgeving die worden vastgesteld op grond van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] of... [spoorwegveiligheidsrichtlijn], met name wanneer op vermeende tekortkomingen wordt gewezen. 3. Met betrekking tot de in de vorige leden en in overige artikelen van deze verordening genoemde adviezen brengt het Bureau, tenzij anders overeengekomen, zijn advies binnen twee maanden uit. Van deze adviezen wordt door het Bureau binnen twee maanden een versie openbaar gemaakt waaruit alle commercieel vertrouwelijke informatie is weggelaten. Artikel 10 Inspecties in de lidstaten 1. Het Bureau kan inspecties in de lidstaten uitvoeren voor het vervullen van zijn taken overeenkomstig de artikelen 12, 16, 17, 18, 21, 22, 27, 28, 29, 30, 31 , 33 en 38, overeenkomstig de door de raad van bestuur vastgestelde beleidslijn. [Am. 47] 2. Het Bureau stelt de betrokken lidstaat in kennis van de geplande inspectie, de identiteit van de gemachtigde ambtenaren en de aanvangsdatum. De met de inspecties belaste ambtenaren van het Bureau leggen eerst het besluit over van de uitvoerend directeur van het Bureau waarin het voorwerp en het doel van hun inspectie zijn vermeld. 3. De nationale autoriteiten van de lidstaten faciliteren de werkzaamheden van het personeel van het Bureau. 4. Het Bureau stelt van elk bezoek een verslag op en zendt dit aan de Commissie en de betrokken lidstaat. 5. Voornoemde leden laten de in de artikelen 29, lid 6, en 30, lid 6, genoemde inspecties onverlet, welke worden verricht overeenkomstig de daarin vermelde procedures. HOOFDSTUK 3 TAKEN MET BETREKKING TOT SPOORWEGVEILIGHEID Artikel 11 Technische ondersteuning - aanbevelingen inzake spoorwegveiligheid 1. Het Bureau doet aanbevelingen aan de Commissie over de gemeenschappelijke veiligheidsmethoden (CSM's) , gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren (CSI's) en gemeenschappelijke veiligheidsdoelstellingen (CST's) als bedoeld in de artikelen 6 en 7 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. Ook doet het Bureau de Commissie aanbevelingen over periodieke herziening van CSM's en CST's. [Am. 48] 2. Op verzoek van de Commissie of uit eigen beweging doet het Bureau de Commissie aanbevelingen betreffende andere maatregelen op het gebied van veiligheid. 3. Het Bureau kan richtsnoeren en overige niet-bindende documenten publiceren om de toepassing van de wetgeving inzake spoorwegveiligheid te faciliteren. Artikel 12 Veiligheidscertificaten Onverminderd artikel 10, lid 2bis van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] geeft het Bureau geeft Europese veiligheidscertificaten af en verlengt, schorst, wijzigt of trekt deze in overeenkomstig de artikelen 10 en 11 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. [Am. 49] Artikel 13 Onderhoud van voertuigen 1. Het Bureau verleent de Commissie bijstand met betrekking tot het systeem voor de certificering van met het onderhoud belaste entiteiten overeenkomstig artikel 14, lid 6, van Richtlijn … [spoorwegveiligheidsrichtlijn] 2. Het Bureau doet aanbevelingen aan de Commissie met het oog op artikel 14, lid 7, van Richtlijn … [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. 3. Het Bureau maakt in het in artikel 30, lid 2, van deze verordening bedoelde verslag een analyse van de alternatieve maatregelen waartoe overeenkomstig artikel 15 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] is besloten. Artikel 14 Vervoer van gevaarlijke goederen per spoor Het Bureau volgt ontwikkelingen in de wetgeving voor het vervoer van gevaarlijke goederen per spoor in de zin van Richtlijn 2008/68/EG van het Europees Parlement en de Raad (16) , en vergelijkt deze met de wetgeving inzake spoorweginteroperabiliteit en -veiligheid, en in het bijzonder met de essentiële eisen. Daartoe verleent het Bureau bijstand aan de Commissie en kan het op verzoek van de Commissie of op eigen initiatief aanbevelingen doen. Artikel 14 bis Spontane kennisgeving van incidenten Het Bureau zet een systeem op waarmee spontaan en anoniem incidenten kunnen worden gemeld die de veiligheid van het systeem in gevaar kunnen brengen. Het Bureau stelt een mechanisme in om de verantwoordelijke actoren automatisch in te lichten. Ook coördineert het Bureau de communicatie van kennisgevingen aan de nationale agentschappen, met name wanneer deze gevolgen hebben voor de veiligheid van meer dan één staat. [Am. 50] HOOFDSTUK 4 TAKEN MET BETREKKING TOT INTEROPERABILITEIT Artikel 15 Technische ondersteuning op het gebied van spoorweginteroperabiliteit 1. Het Bureau verricht de volgende werkzaamheden: (a) de Commissie aanbevelingen doen betreffende de TSI's, en de herziening daarvan overeenkomstig artikel 5 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; (b) de Commissie aanbevelingen doen betreffende de modellen voor de EU-keuringsverklaring en de documenten van het technische dossier waarvan deze vergezeld gaat, overeenkomstig artikel 15 van Richtlijn … [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; (c) de Commissie aanbevelingen doen betreffende de specificaties voor de registers, en de herziening daarvan overeenkomstig de artikelen 43, 44 en 45 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; (d) adviezen uitbrengen over aanvaardbare wijzen van naleving voor tekortkomingen in TSI's overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn], en deze aan de Commissie verstrekken; (e) adviezen formuleren aan de Commissie betreffende verzoeken tot ontheffing van TSI’s door lidstaten overeenkomstig artikel 7 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; (f) technische documenten publiceren overeenkomstig artikel 4, lid 9, van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; (g) de Commissie aanbevelingen doen met betrekking tot de arbeidsomstandigheden van al het personeel dat essentiële veiligheidstaken verricht. (g ter) de Commissie aanbevelingen doen over Europese normen die moeten worden ontwikkeld door de relevante Europese normaliseringsinstanties, in het bijzonder wat reserveonderdelen betreft; [Am. 52] (g quater) gedetailleerde aanvragen voor normen aan de Europese normalisatie-instellingen definiëren, teneinde uitvoering te geven aan het mandaat dat de Commissie hun heeft verstrekt; [Am. 53] (g quinquies) de Commissie aanbevelingen doen voor de opleiding en de certificering van treinpersoneel met veiligheidstaken; [Am. 54] (g sexies) de Commissie aanbevelingen doen voor het harmoniseren van de nationale voorschriften overeenkomstig artikel 22, lid 1, in het bijzonder indien een voorschrift op meerdere lidstaten van toepassing is. Dit wordt in samenwerking met de nationale veiligheidsinstanties gedaan; [Am. 55] (g septies) op verzoek van de Commissie adviezen uitbrengen over interoperabiliteitsonderdelen die niet voldoen aan de essentiële eisen overeenkomstig artikel 11 van Richtlijn...[spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]; [Am. 56] (g octies) de Commissie aanbevelingen doen met betrekking tot uniforme termijnen voor minimumcontroles (in tijd en in kilometers) van rollend materieel (goederenwagons, personenwagons en locomotieven). [Am. 57] 2. Met het oog op het opstellen van de in het eerste lid onder a) , b) en b c ) bedoelde aanbevelingen dient het Bureau: [Am. 58] (a) toe te zien op de aanpassing van de TSI's en de specificaties voor de registers aan de stand van de techniek, de ontwikkelingen op de markt en de maatschappelijke eisen, met als doel de efficiëntie van het spoorwegsysteem te verbeteren, rekening houdend met de kosteneffectiviteit ervan; [Am. 59] (b) toe te zien op de coördinatie tussen de samenstelling en bijwerking van TSI's enerzijds en de samenstelling van Europese normen die noodzakelijk blijken te zijn voor de interoperabiliteit anderzijds, en onderhouden van relevante contacten met de Europese normalisatie-instituten; (b bis) als waarnemer deel te nemen aan de relevante werkgroepen over normalisatie; [Am. 60] 3. Het Bureau kan richtsnoeren en overige niet-bindende documenten publiceren om de toepassing van de wetgeving inzake interoperabiliteit te faciliteren. 3 bis. Waar zulks in artikel 4 wordt bepaalt, moet het Bureau de werkgroepen erbij betrekken. [Am. 61] Artikel 16 Vergunningen om voertuigen in de handel te brengen Onverminderd artikel 20, lid 9bis van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] geeft het Bureau geeft vergunningen af om spoorvoertuigen in de handel te brengen en verlengt, schorst, wijzigt of trekt deze in overeenkomstig artikel 20 van deze richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] . [Am. 62] Artikel 17 Vergunningen om voertuigtypen in de handel te brengen Het Bureau geeft vergunningen af om voertuigentypen spoorvoertuigen in de handel te brengen en verlengt, schorst, wijzigt of trekt deze in overeenkomstig artikel 22 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. [Am. 63] Artikel 18 Vergunningen Vergunning voor de indienststelling van baansubsystemen voor besturing en seingeving ERTMS langs het spoor [Am. 64] Het Bureau geeft vergunningen af voor de indienststelling van baansubsystemen voor besturing en seingeving de ERTMS-baansubsystemen die in de hele Unie aanwezig zijn of worden geëxploiteerd en verlengt, schorst, wijzigt of trekt deze in, dit alles overeenkomstig artikel 18 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. [Am. 65] Artikel 19 Telematicatoepassingen 1. Het Bureau treedt op als systeemautoriteit en is verantwoordelijk voor het bijhouden van de technische specificaties voor de telematicatoepassingen overeenkomstig de desbetreffende TSI’s. 1 bis. Het Bureau kan helpen de open en volledige toegang tot gegevens – waaronder internationale dienstregelingen – te bevorderen. [Am. 66] 2. Het Bureau definieert, publiceert en volgt daarbij de procedure voor de behandeling van verzoeken tot wijziging van deze specificaties. Hiertoe wordt door het Bureau een register van verzoeken tot wijzigingen van specificaties voor telematicatoepassingen en hun status opgezet en bijgehouden. 3. Het Bureau ontwikkelt en onderhoudt de technische hulpmiddelen voor het beheer van de verschillende versies van de specificaties voor telematicatoepassingen en ziet toe op de compatibiliteit van de verschillende versies, zowel op- als neerwaarts . [Am. 67] 4. Het Bureau verleent de Commissie bijstand bij het toezicht op de invoering van de telematicatoepassingen overeenkomstig de desbetreffende TSI’s. Artikel 20 Ondersteuning van aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties 1. Het Bureau ondersteunt de werkzaamheden van aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties als bedoeld in artikel 27 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. Deze ondersteuning omvat met name het opstellen van richtsnoeren voor de beoordeling van de conformiteit of de geschiktheid voor gebruik van een interoperabiliteitsonderdeel als bedoeld in artikel 9 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] en richtsnoeren voor de EG-keuringsprocedure als bedoeld in artikel 10 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. 2. Het Bureau faciliteert de samenwerking tussen aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties en treedt met name op als technisch secretariaat voor de coördinatiegroep daarvan. HOOFDSTUK 5 TAKEN MET BETREKKING TOT NATIONALE VOORSCHRIFTEN Artikel 21 Onderzoek van nationale ontwerpvoorschriften 1. Het Bureau beoordeelt binnen twee maanden na ontvangst de bij het Bureau aangemelde nationale ontwerpvoorschriften overeenkomstig: (a) artikel 8, lid 2, van Richtlijn ... (spoorwegveiligheidsrichtlijn); (b) artikel 14 van Richtlijn ... (spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn). 2. Indien het Bureau na een onderzoek en binnen de termijn als bedoeld in het voorgaande lid van mening is dat met nationale voorschriften kan worden voldaan aan de essentiële eisen voor interoperabiliteit, de CSM’s worden nageleefd en de CST's worden verwezenlijkt, en dat die voorschriften niet tot willekeurige discriminatie of een verkapte beperking van het spoorvervoer tussen de lidstaten zullen leiden, stelt het de Commissie en de betrokken lidstaat in kennis van zijn positieve beoordeling. De Commissie kan het voorschrift bekrachtigen in het IT-verslag als bedoeld in artikel 23. [Am. 68] 3. Indien het onderzoek als bedoeld in lid 1 tot een negatieve beoordeling leidt, dient het Bureau: (a) aan de betrokken lidstaat een aanbeveling te doen en te motiveren waarom het betrokken voorschrift niet van kracht mag worden en/of mag worden toegepast, (b) de Commissie in kennis te stellen van zijn negatieve beoordeling. 4. Indien de lidstaat binnen twee maanden na ontvangst van de aanbeveling van het Bureau als bedoeld in lid 3, onder a), geen maatregelen heeft genomen, kan de Commissie, nadat zij de gegevens als bedoeld in lid 3, onder b), heeft ontvangen en kennis heeft genomen van door de betrokken lidstaat meegedeelde redenen, een aan de betrokken lidstaat gericht besluit vaststellen waarin zij deze lidstaat verzoekt het desbetreffende ontwerpvoorschrift te wijzigen of de goedkeuring, inwerkingtreding of tenuitvoerlegging ervan op te schorten. 4 bis. De bepalingen van dit artikel zijn niet van toepassing op de nationale regelgeving inzake gezondheid en veiligheid op het werk en de kwalificatie- en opleidingsvereisten voor spoorwegpersoneel met veiligheidsrelevante taken. [Am. 69] 4 ter. In het geval van dringende preventieve maatregelen als bedoeld in artikel 8 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] en artikel 14, lid 4, van Richtlijn ... [interoperabiliteitsrichtijn], met name na een ongeval of incident, zorgt het Bureau voor de harmonisatie van de regel op het niveau van de Unie, in samenwerking met de nationale veiligheidsautoriteiten. Indien nodig doet het Bureau een aanbeveling aan of dient het een advies in bij de Commissie. [Am. 70] Artikel 22 Onderzoek van geldende nationale voorschriften 1. Het Bureau beoordeelt binnen twee maanden na ontvangst de bij het Bureau aangemelde nationale voorschriften overeenkomstig artikel 14, lid 3, van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. 1 bis. Het Bureau onderzoekt de nationale voorschriften die op de datum van tenuitvoerlegging van deze verordening van kracht zijn. Om dit doel te bereiken legt het Bureau, in het kader van de in artikel 48 genoemde jaarlijkse en meerjarige werkprogramma´s, een werkplan voor dit onderzoek voor aan de raad van bestuur. Elk jaar presenteert het Bureau in een verslag aan de raad van bestuur de met zijn werkzaamheden gemaakte vorderingen en de overeenkomstig artikel 50 bereikte resultaten. [Am. 71] 2. Indien het Bureau na een onderzoek als bedoeld in lid 1 van mening is dat met nationale voorschriften aan de essentiële eisen voor interoperabiliteit kan worden voldaan, de CSM’s kunnen worden nageleefd en de CST's kunnen worden verwezenlijkt, en dat de voorschriften niet tot willekeurige discriminatie of verkapte beperkingen aan het spoorwegvervoer tussen lidstaten zullen leiden, stelt het Bureau de Commissie en de betrokken lidstaat in kennis van zijn positieve beoordeling. De Commissie kan het voorschrift bekrachtigen in het IT-verslag als bedoeld in artikel 23. [Am. 72] 3. Indien het onderzoek als bedoeld in lid 1 tot een negatieve beoordeling leidt, dient het Bureau: (a) aan de betrokken lidstaat een aanbeveling te doen met het oog op de intrekking of de onmiddellijke wijziging van een voorschrift dat het onderwerp uitmaakt van een negatieve beoordeling en daarin te motiveren waarom het desbetreffende voorschrift moet worden gewijzigd of ingetrokken, [Am. 73] (b) de Commissie in kennis te stellen van zijn negatieve beoordeling en haar de aan de lidstaat gerichte aanbeveling te doen toekomen . [Am. 74] 4. Indien de lidstaat binnen twee maanden na ontvangst van de aanbeveling van het Bureau als bedoeld in lid 3, onder a), geen maatregelen heeft genomen, kan de Commissie, nadat zij de informatie als bedoeld in lid 3, onder b), heeft ontvangen en kennis heeft genomen van door de betrokken lidstaat meegedeelde redenen, een aan de betrokken lidstaat gericht besluit vaststellen waarin zij deze verzoekt het desbetreffende ontwerpvoorschrift te wijzigen of in te trekken. 5. Mutatis mutandis dient de in de leden 2 , 3 en 3 4 omschreven procedure ook te worden toegepast wanneer het Bureau vaststelt of ervan in kennis is gesteld dat een al dan niet aangemeld nationaal voorschrift overbodig is of strijdig is met de CSM's, CST's, TSI's of andere wetgeving van de Unie op spoorweggebied , of een ongerechtvaardigde belemmering creëert voor de interne spoorwegmarkt . In dat geval zijn de in lid 1 vastgestelde termijnen van toepassing . [Am. 75] 5 bis. Het Agentschap mag in zaken aangaande opleiding, gezondheid en veiligheid op het werk voor spoorwegpersoneel dat verantwoordelijk is voor veiligheidkritische taken, enkel dit lid toepassen als de betreffende nationale regel potentieel een discriminerende werking heeft. [Am. 76] Artikel 22 bis Beheer van de gegevensbank Het Bureau verricht een technisch onderzoek naar de in de beschikbare nationale wetgevingskaders genoemde, vigerende nationale voorschriften, zoals vermeld in de gegevensbanken van de door het Bureau op de datum van inwerkingtreding van deze verordening gepubliceerde referentiedocumenten. [Am. 77] Artikel 23 IT-systeem voor de aanmelding en classificatie van nationale voorschriften 1. Het Bureau ontwikkelt en beheert een specifiek IT-systeem met nationale voorschriften als bedoeld in artikel 21 de artikelen 21 , lid 1, en 22, lid 1, en met aanvaardbare nationale middelen voor naleving als bedoeld in artikel 2, punt 28 bis van Richtlijn... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. Het Bureau maakt dit toegankelijk voor belanghebbenden en het publiek. [Am. 78] 1 bis. Binnen een maand na de inwerkingtreding van deze verordening stellen de lidstaten de Commissie op de hoogte van eventuele bestaande nationale voorschriften die op de datum van inwerkingtreding van deze verordening nog niet zijn aangemeld. [Am. 79] 2. Lidstaten melden nationale voorschriften als bedoeld in artikel 21, lid 1, en 22, lid 1, via het IT-systeem als bedoeld in lid 1 aan bij het Bureau en de Commissie. Het Bureau publiceert de voorschriften in dit systeem en maakt voor de kennisgeving aan de Commissie overeenkomstig de artikelen 21 en 22 gebruik van hetzelfde systeem. Het Bureau maakt van dit systeem gebruik om de Commissie in kennis te stellen van elke negatieve aanbeveling die het een lidstaat heeft doen toekomen overeenkomstig artikel 21, lid 3, en artikel 22, lid 3, onder b). [Am. 80] 3. Het Bureau classificeert de aangemelde nationale voorschriften overeenkomstig artikel 14, lid 8, van Richtlijn ….[Spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn]. Hiertoe maakt het tevens gebruik van het in lid 1 van dit artikel genoemde systeem. 4. Het Bureau classificeert de overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Richtlijn… [spoorwegveiligheidsrichtlijn] aangemelde nationale voorschriften, rekening houdend met de ontwikkeling van de EU-wetgeving. Hiertoe ontwikkelt het Bureau een instrument voor het beheer van die voorschriften, dat door de lidstaten moet worden gebruikt om hun systemen van nationale voorschriften te vereenvoudigen. Het Bureau maakt gebruik van het in het eerste lid van dit artikel genoemde systeem om het beheersmiddel voor voorschriften bekend te maken. 4 bis. Het Bureau maakt eveneens de stand van de evaluatie van deze voorschriften en, zodra deze is afgesloten, de resultaten van de evaluatie toegankelijk voor het publiek door middel van het in lid 1 van dit artikel genoemde systeem. [Am. 81] HOOFDSTUK 6 TAKEN MET BETREKKING TOT HET EUROPEES SYSTEEM VOOR HET BEHEER VAN HET SPOORVERKEER (ERTMS) Artikel 24 Systeemautoriteit voor ERTMS 1. Het Bureau fungeert als systeemautoriteit en is verantwoordelijk voor het bijhouden van de technische specificaties voor het ERTMS 2. Het Bureau definieert, publiceert en volgt daarbij de procedure voor de behandeling van verzoeken tot wijziging van deze specificaties. Daartoe opent en onderhoudt het Bureau een register van verzoeken tot wijzigingen in de ERTMS-specificaties en de status daarvan. 3. Het Bureau doet aanbevelingen tot vaststelling van een nieuwe versie van de technische specificaties voor het ERTMS. Dit gebeurt echter pas nadat de eerdere versie voldoende is ingevoerd. De ontwikkeling van nieuwe versies mag de uitrol van ERTMS niet vertragen en niet ten koste gaan van de stabiliteit van de specificaties die nodig zijn voor een optimale productie van ERTMS-uitrusting, het rendement op investeringen voor spoorwegondernemingen en houders, en een efficiënte planning voor de invoering van ERTMS. [Am. 82] 4. Het Bureau ontwikkelt en onderhoudt de technische instrumenten voor het beheer van de verschillende ERTMS-versies om de technische en operationele compatibiliteit te waarborgen tussen netwerken en voertuigen die met een verschillende versie zijn uitgerust en om een snelle invoering van de geldende versie te bevorderen. 5. Overeenkomstig artikel 5, lid 10, van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] waarborgt het Bureau dat opeenvolgende versies van ERTMS-uitrusting technisch compatibel zijn met oudere versies. 6. Het Bureau stelt ten behoeve van de belanghebbenden de toepassingsrichtsnoeren en de begeleidende documentatie op met betrekking tot de technische specificaties van het ERTMS op en zorgt voor de verspreiding daarvan. Artikel 25 Ad-hocwerkgroep van aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties voor ERTMS 1. Het Bureau richt een ad-hocwerkgroep op van aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties als bedoeld in artikel 27 van Richtlijn … [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] voor ERTMS en bekleedt daarvan het voorzitterschap. De werkgroep ziet toe op de coherente toepassing van de procedure voor beoordeling van de conformiteit of geschiktheid voor gebruik van een interoperabiliteitsonderdeel als bedoeld in artikel 9 van Richtlijn … [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] en van de "EG"-keuringsprocedures als bedoeld in artikel 10 van Richtlijn … [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] die door aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties worden uitgevoerd. 2. Het Bureau brengt elke twee jaar verslag uit aan de Commissie over de activiteiten van de in lid 1 bedoelde werkgroep, met inbegrip van statistieken over de aanwezigheid van vertegenwoordigers van de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties in de werkgroep. 3. Het Bureau beoordeelt de toepassing van de procedure voor de conformiteitsbeoordeling van interoperabiliteitsonderdelen en van de "EG"-keuringsprocedure voor ERTMS-uitrusting, en brengt elke twee jaar verslag uit aan de Commissie met eventuele voorstellen voor verbeteringen. Artikel 26 Ondersteuning van technische en operationele compatibiliteit van ERTMS-subsystemen aan boord en langs het spoor 1. Het Bureau mag verleent spoorwegondernemingen op hun verzoek bijstand verlenen bij de controle van de technische en operationele compatibiliteit van ERTMS-subsystemen aan boord en langs het spoor voordat een voertuig in dienst wordt gesteld. [Am. 83] 2. Indien het Bureau van mening is dat bij een specifiek ERTMS-project de technische en operationele compatibiliteit van spoorwegnetwerken en voertuigen met ERTMS-uitrusting in het geding is, kan het de desbetreffende partijen, met name fabrikanten, aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties, spoorwegondernemingen, houders, infrastructuurbeheerders en nationale veiligheidsinstanties verzoeken om relevante informatie te verstrekken over de procedures die worden toegepast voor "EG"-controle en inbedrijfstelling, en over de operationele omstandigheden. Het Bureau stelt de Commissie onmiddellijk in kennis van een dergelijk risico en doet indien nodig aanbevelingen aan de Commissie voor passende maatregelen. [Am. 84] 2 bis. Het Bureau legt een testspoor aan en zet een laboratorium op voor het gecentraliseerde testen van ERTMS-uitrusting langs het spoor en aan boord. [Am. 85] Artikel 27 Ondersteuning van de invoering van ERTMS en ERTMS-projecten 1. Het Bureau ziet toe op de invoering van ERTMS overeenkomstig het in Besluit 2012/88/EU van de Commissie (17) uiteengezette implementatieplan en op de coördinatie van de installatie van ERTMS op de in Verordening (EU) nr. 913/2010 van het Europees Parlement en de Raad (18) vastgestelde trans-Europese vervoerscorridors en goederencorridors. 2. Het Bureau verzekert de technische follow-up van door de Unie gefinancierde projecten voor de invoering van ERTMS, indien relevant met inbegrip van een analyse van de aanbestedingsdocumenten bij aanbestedingen. Ook ondersteunt het Bureau waar nodig de begunstigden van de EU-fondsen om te zorgen dat de technische oplossingen die binnen projecten worden geïmplementeerd volledig voldoen aan de TSI's voor besturing en seingeving en derhalve volledig interoperabel zijn. Artikel 28 Accreditatie van laboratoria 1. Het Bureau ondersteunt de geharmoniseerde accreditering van ERTMS-laboratoria, met name door overeenkomstig Verordening (EG) nr. 765/2008 passende richtsnoeren op te stellen voor de accrediteringsinstanties. 2. Het Bureau kan als waarnemer deelnemen aan de collegiale toetsing die is voorgeschreven bij Verordening (EG) nr. 765/2008. 2 bis. Als het Bureau twijfels heeft over de prestaties van een geaccrediteerd laboratorium, meldt het dit zowel aan de bevoegde accreditatie-instantie als aan de betrokken lidstaat en de nationale veiligheidsautoriteiten. Het Bureau wordt uitgenodigd om als waarnemer deel te nemen aan de collegiale toetsing. Zodra de twijfels zijn opgehelderd stelt het Bureau de betrokken lidstaat en de nationale veiligheidsautoriteiten hiervan in kennis. [Am. 86] HOOFDSTUK 7 TAKEN MET BETREKKING TOT HET TOEZICHT OP DE EUROPESE SPOORWEGRUIMTE Artikel 29 Toezicht op nationale veiligheidsinstanties 1. Het Bureau ziet door middel van audits en inspecties toe op de prestaties en de besluitvorming van nationale veiligheidsinstanties. 2. Het Bureau heeft het recht de volgende aspecten te controleren: (a) het vermogen van nationale veiligheidsinstanties om taken op het gebied van spoorwegveiligheid en interoperabiliteit te verrichten, (b) de effectiviteit van het toezicht door nationale veiligheidsinstanties op veiligheidssystemen van de partijen als bedoeld in artikel 16 van Richtlijn […] [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. De procedure voor het uitvoeren van audits wordt door de raad van bestuur vastgesteld. 3. Het Bureau publiceert auditverslagen en zendt deze aan de betrokken nationale veiligheidsinstanties en de Commissie. Elk auditverslag dient met name een lijst van alle door het Bureau vastgestelde tekortkomingen te bevatten, evenals aanbevelingen voor verbeteringen. 4. Indien het Bureau van mening is dat de betrokken nationale veiligheidsinstantie door de in lid 3 bedoelde tekortkomingen niet in staat is om haar taken op het gebied van spoorwegveiligheid en interoperabiliteit effectief te verrichten, beveelt het de nationale veiligheidsinstantie aan om binnen een gelet op de omvang van de tekortkoming door het Bureau vast te stellen termijn passende maatregelen te nemen. [Am. 87] 5. Indien een nationale veiligheidsinstantie de in lid 4 omschreven aanbeveling van het Bureau betwist of binnen drie maanden na ontvangst van de aanbeveling van het Bureau geen maatregelen heeft getroffen, kan de Commissie binnen zes maanden een besluit nemen overeenkomstig de in artikel 75 uiteengezette adviesprocedure. 6. Het Bureau mag eveneens aangekondigde en onaangekondigde inspecties verrichten bij de nationale veiligheidsinstanties om specifieke gebieden van hun activiteiten en hun werking te controleren en met name documenten, processen en gegevens met betrekking tot hun taken als bedoeld in artikel 16 van Richtlijn … [veiligheidsrichtlijn] te controleren. De inspecties worden verricht op een ad-hocbasis of overeenkomstig een door het Bureau ontwikkeld plan. Een inspectie duurt niet langer dan twee dagen. De nationale instanties van de lidstaten faciliteren de werkzaamheden van het personeel van het Bureau. Het Bureau dient bij de Commissie van elke inspectie een verslag in. 6 bis. Indien de nationale veiligheidsinstanties in de in artikel 10, lid 2bis van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] en artikel 20, lid 9bis, van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] genoemde gevallen tegenstrijdige besluiten nemen of indien er geen wederzijds aanvaardbaar besluit kan worden genomen, kan de aanvrager waarop die besluiten betrekking hebben of een betrokken nationale veiligheidsinstantie de besluiten doorverwijzen naar het Bureau, dat dan het besluit neemt. [Am. 88] Artikel 30 Toezicht op aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties 1. Het Bureau houdt toezicht op de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties middels ondersteuning van de accreditatie-instanties, audits en inspecties overeenkomstig de leden 2 tot en met 5. 2. Het Bureau ondersteunt de geharmoniseerde accreditatie van aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties, met name door de accreditatie-instanties passende begeleiding te bieden inzake evaluatiecriteria en ‑procedures om te beoordelen of de aangemelde instanties voldoen aan de eisen als bedoeld in artikel 27 hoofdstuk 6 van Richtlijn … [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn], via de bij artikel 14 van Verordening (EG) nr. 765/2008 erkende Europese infrastructuur voor accreditatie. [Am. 89] 3. Indien aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties niet overeenkomstig artikel 24 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] zijn geaccrediteerd, kan het Bureau een audit uitvoeren van de mate waarin zij in staat zijn aan de eisen als bedoeld in artikel 27 van die richtlijn te voldoen. De procedure voor het verrichten van audits moet worden goedgekeurd door de raad van bestuur 4. Het Bureau stelt auditverslagen op voor de in lid 3 bedoelde activiteiten en zendt deze aan de betrokken aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstantie en de Commissie. In elk auditverslag moeten met name alle door het Bureau vastgestelde tekortkomingen worden omschreven en aanbevelingen voor verbeteringen worden gedaan. Indien het Bureau van mening is dat de betrokken aangemelde instantie door deze tekortkomingen niet in staat is om haar taken op het gebied van spoorwegveiligheid en interoperabiliteit effectief te verrichten, stelt het een aanbeveling vast waarin de lidstaat waar die aangemelde instantie is gevestigd wordt verzocht om binnen een bepaalde door het Bureau te bepalen termijn passende maatregelen te nemen. [Am. 90] 5. Indien een lidstaat de in lid 4 genoemde aanbeveling betwist of een aangemelde instantie binnen drie maanden na ontvangst van de aanbeveling van het Bureau geen maatregelen heeft getroffen, kan de Commissie binnen zes maanden een advies uitbrengen, overeenkomstig de in artikel 75 uiteengezette procedure. 6. Het Bureau mag ook aangekondigde en onaangekondigde inspecties verrichten, met inbegrip van inspecties in samenwerking met de betrokken nationale accreditatie-instanties, bij de aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties om specifieke gebieden van hun activiteiten en hun werking te controleren en met name documenten, certificaten en gegevens met betrekking tot hun taken als bedoeld in artikel 27 van Richtlijn … [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] te controleren. De inspecties worden verricht op een ad-hocbasis of overeenkomstig een door het Bureau ontwikkeld plan. Een inspectie duurt niet langer dan twee dagen. De aangemelde conformiteitsbeoordelingsinstanties faciliteren vergemakkelijken de werkzaamheden van het personeel van het Bureau. Het Bureau dient bij de Commissie van elke inspectie een verslag in. Artikel 31 Bewaking van de voortgang inzake interoperabiliteit en veiligheid 1. In samenwerking met het netwerk van nationale onderzoeksorganen verzamelt het Bureau relevante gegevens over ongevallen en incidenten en ziet het toe op de bijdrage van de nationale onderzoeksorganen aan de veiligheid van het volledige spoorwegsysteem. 2. Het Bureau ziet toe op de algemene veiligheidsprestaties van het spoorwegsysteem en de veiligheidswet- en regelgeving . Het Bureau kan met name de netwerken als bedoeld in artikel 34 om bijstand verzoeken, onder meer voor het verzamelen van gegevens. Het Bureau baseert zich mede op door Eurostat verzamelde gegevens en werkt met Eurostat samen om te voorkomen dat werkzaamheden dubbel worden uitgevoerd en om de methodologische samenhang te waarborgen van de gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren en de indicatoren die worden gebruikt voor andere vormen van vervoer. [Am. 91] 3. Het Bureau doet op verzoek van de Commissie aanbevelingen over manieren om de interoperabiliteit van de spoorwegsystemen te verbeteren, met name door de coördinatie tussen spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders te bevorderen ontwikkelt een gemeenschappelijk systeem voor de melding en monitoring van voorvallen . [Am. 92] 4. Het Bureau bewaakt en evalueert de voortgang op het gebied van de interoperabiliteit en veiligheid van spoorwegsystemen en van de relatieve kosten en voordelen . Om de twee jaar dient het bij de Commissie een verslag in over de voortgang op het gebied van interoperabiliteit en veiligheid in de Europese spoorwegruimte en publiceert het dat verslag. [Am. 93] 5. Het Bureau stelt op verzoek van de Commissie rapporten op over de voortgang bij de tenuitvoerlegging en toepassing van de EU-wetgeving inzake veiligheid en interoperabiliteit in een bepaalde lidstaat. HOOFDSTUK 8 ANDERE TAKEN Artikel 32 Spoorwegpersoneel 1. Het Bureau verricht de relevante taken met betrekking tot spoorwegpersoneel als uiteengezet in de artikelen 4, 20, 22, 23, 25, 28, 33, 34, 35 en 37 van Richtlijn 2007/59/EG. 2. Het Bureau kan door de Commissie worden verzocht om andere taken met betrekking tot spoorwegpersoneel te verrichten overeenkomstig Richtlijn 2007/59/EG alsmede met betrekking tot spoorwegpersoneel dat voor de veiligheid cruciale taken verricht die niet onder Richtlijn 2007/59/EG vallen . [Am. 94] 3. In het kader van de in de leden 1 en 2 genoemde taken raadpleegt het Bureau de autoriteiten die bevoegd zijn voor aangelegenheden met betrekking tot spoorwegpersoneel. Het Bureau mag de samenwerking tussen die autoriteiten bevorderen, onder meer door bijeenkomsten met hun vertegenwoordigers te beleggen. Artikel 33 Registers en de toegankelijkheid daarvan 1. Het Bureau zet voorziet de Europese registers als bedoeld in de artikelen 43, 44 en 45 van Richtlijn .... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] op en houdt deze bij van een praktisch, efficiënt en gebruikersvriendelijk formaat dat volledig voorziet in de commerciële en operationele behoeften . Het Bureau fungeert als systeemautoriteit voor alle registers en databanken als bedoeld in de richtlijnen inzake veiligheid en interoperabiliteit en de machinistenrichtlijn. Dit omvat in het bijzonder de volgende taken: [Am. 95] (a) het ontwikkelen en onderhouden van specificaties van de registers; (b) het coördineren van ontwikkelingen in de lidstaten met betrekking tot registers; (c) aan relevante belanghebbenden richtsnoeren verstrekken inzake de registers; (d) aan de Commissie aanbevelingen doen voor verbeteringen van de specificatie van bestaande registers en de eventuele behoefte aan nieuwe registers. (d bis) het opzetten en onderhouden van de onder de punten (g), (i) en (mbis) genoemde registers. [Am. 96] (d ter) het in het leven roepen van een Europees voertuigregister. [Am. 97] 1 bis. Het Europees voertuigregister: (a) wordt bijgehouden door het Bureau; b) is openbaar c) omvat uiterlijk twee jaar na inwerkingtreding van deze verordening de nationale voertuigregisters. De Commissie bepaalt door middel van uitvoeringshandelingen het standaardformaat van het document. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 75 bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld; (d) omvat ten minste de volgende gegevens voor elk type voertuig: (i) de technische kenmerken van het type voertuig, zoals omschreven in de betrokken TSI; (ii) de naam van de fabrikant; (iii) de data en referenties van de opeenvolgende vergunningen voor het type voertuig, met inbegrip van eventuele beperkingen of intrekkingen, en de lidstaten die de vergunningen verlenen; iv) de ontwerpkenmerken ten behoeve van personen met beperkte mobiliteit en personen met een handicap. Wanneer het Bureau een vergunning om een voertuigtype in dienst te stellen verleent, verlengt, wijzigt, opschort of intrekt, werkt het het register onmiddellijk bij. [Am. 98] 2. Het Bureau maakt de volgende in Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] en Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] voorgeschreven documenten en registers middels een ingebedde, gebruikersvriendelijke en eenvoudig toegankelijke IT-oplossing toegankelijk voor het publiek: [Am. 99] (a) de EG-keuringsverklaringen van subsystemen, (b) de EG-conformiteitsverklaringen van interoperabiliteitsonderdelen en EG-verklaringen van geschiktheid voor gebruik van interoperabiliteitsonderdelen, (c) de vergunningen die zijn afgegeven overeenkomstig Richtlijn ... [richtlijn tot instelling van één Europese spoorwegruimte (herschikking)], (d) de overeenkomstig artikel 10 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] afgegeven veiligheidscertificaten, (e) de overeenkomstig artikel 24 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] aan het Bureau toegezonden onderzoeksverslagen, (f) de overeenkomstig artikel 8 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] en artikel 14 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] bij de Commissie aangemelde nationale voorschriften evenals de beoordeling ervan door het Bureau , [Am. 100] (g) de voertuigregisters, onder meer via een koppeling naar het betrokken nationale register het Europees voertuigregister , [Am. 101] (h) de infrastructuurregisters, onder meer via een koppeling naar het desbetreffende nationale register, (i) het Europees register van goedgekeurde voertuigtypen, (j) het register van verzoeken om wijzigingen en geplande wijzigingen van de ERTMS-specificaties, (k) het register van verzoeken om wijzigingen en geplande wijzigingen in de specificaties van de TSI voor telematicatoepassingen in het reizigersvervoer (TAP)/de TSI voor telematicatoepassingen in het goederenvervoer (TAF), (l) het door het Bureau bijgehouden register van kenmerken van voertuighouders overeenkomstig de TSI exploitatie en verkeersleiding, (m) uitgebrachte kwaliteitsverslagen overeenkomstig artikel 28, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad (19) , (m bis). het register van gecertificeerde entiteiten belast met onderhoud, overeenkomstig artikel 14 van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. [Am. 102] 3. De praktische werkwijze voor de toezending van de in lid 2 bedoelde documenten wordt door de Commissie en de lidstaten in overleg vastgesteld op basis van een ontwerp van het Bureau. 4. Bij de toezending van de documenten als bedoeld in lid 2 kunnen de betrokken instanties aangeven welke documenten uit veiligheidsoverwegingen niet openbaar mogen worden gemaakt. 5. De nationale instanties die belast zijn met de afgifte van de in de punten c) en d) van lid 2 bedoelde vergunningen en certificaten stellen het Bureau binnen een maand tien dagen in kennis van elk afzonderlijk besluit tot verlening, verlenging, wijziging of intrekking van een vergunning of certificaat. [Am. 103] 6. Het Bureau kan alle openbare documenten of koppelingen die relevant zijn voor de doelstellingen van deze verordening opnemen in het openbare gegevensbestand, met inachtneming van de geldende EU-wetgeving inzake gegevensbescherming. Artikel 34 Netwerken van nationale veiligheidsinstanties , onderzoeksorganen en representatieve instanties [Am. 104] 1. Het Bureau richt een netwerk van nationale veiligheidsinstanties op en een netwerk van de onderzoeksorganen als bedoeld in artikel 21 17, lid 4, van Richtlijn ... /… […] [spoorwegveiligheidsrichtlijn]. Het Bureau verzekert het secretariaat van deze netwerken. De taken van de netwerken bestaan in het bijzonder uit: [Am. 105] (a) de uitwisseling van informatie met betrekking tot spoorwegveiligheid en interoperabiliteit, (b) bevorderen van goede werkwijzen, (c) verstrekking van gegevens over spoorwegveiligheid aan het Bureau, met name gegevens inzake gemeenschappelijke veiligheidsindicatoren, (c bis) indien nodig het Bureau in kennis stellen van de tekortkomingen van het van Richtlijn... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] en Richtlijn... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] afgeleide recht. [Am. 106] Het Bureau bevordert de samenwerking tussen deze netwerken en kan met name besluiten gezamenlijke bijeenkomsten van beide netwerken te beleggen. 2. Het Bureau richt een netwerk op van representatieve instanties uit de spoorwegsector die op EU-niveau actief zijn , waaronder organisaties die passagiers, passagiers met beperkte mobiliteit en werknemers vertegenwoordigen . De lijst van deze instanties wordt vastgesteld in een uitvoeringsbesluit van de Commissie, overeenkomstig de adviesprocedure als bedoeld in artikel 75. Het Bureau verzekert het secretariaat van dit netwerk. De taken van dit netwerk bestaan in het bijzonder uit: [Am. 107] (a) de uitwisseling van informatie met betrekking tot spoorwegveiligheid en interoperabiliteit, (b) bevorderen van goede werkwijzen, (c) verstrekken van gegevens over spoorwegveiligheid en interoperabiliteit aan het Bureau. 3. De netwerken als bedoeld in de leden 1 en 2 kunnen niet-bindende adviezen uitbrengen over de ontwerpaanbevelingen als bedoeld in artikel 9, lid 2. 4. Het Bureau kan andere netwerken oprichten van instanties of autoriteiten die voor bepaalde aspecten van het spoorwegsysteem bevoegd zijn. 5. De Commissie kan deelnemen aan bijeenkomsten of netwerken als bedoeld in dit artikel. Artikel 35 Communicatie en verspreiding Het Bureau verzorgt de voorlichting over het Europees kader van spoorwegwetgeving, -normen en richtsnoeren en verspreidt die informatie onder de relevante belanghebbenden overeenkomstig de door de raad van bestuur vastgestelde communicatie- en verspreidingsplannen. Die plannen worden opgesteld op basis van een behoefteanalyse en worden regelmatig door de raad van bestuur bijgewerkt. Artikel 36 Onderzoek en bevordering van innovatie 1. Het Bureau draagt op verzoek van de Commissie bij aan onderzoeksactiviteiten op spoorweggebied op EU-niveau, onder meer door ondersteuning van de bevoegde diensten van de Commissie en representatieve instanties. Deze bijdrage laat overige onderzoeksactiviteiten op EU-niveau onverlet. 2. De Commissie kan het Bureau opdracht geven innovatie te bevorderen om de interoperabiliteit en veiligheid van het spoor te verbeteren, met name wat betreft het gebruik van nieuwe informatietechnologieën en tracking- en tracingsystemen. Artikel 37 Ondersteuning van de Commissie 1. Het Bureau verleent de Commissie op haar verzoek ondersteuning bij de tenuitvoerlegging van de EU-regelgeving die tot doel heeft de interoperabiliteit van spoorwegsystemen te verbeteren en een gemeenschappelijke beleid inzake de veiligheid van het Europese spoorwegsysteem te ontwikkelen. 2. Deze ondersteuning kan onder meer bestaan uit: (a) verstrekking van technisch advies in aangelegenheden die bijzondere knowhow vereisen, (b) het verzamelen van informatie via de netwerken als bedoeld in artikel 34. Artikel 38 Ondersteuning bij de beoordeling van spoorwegprojecten Onverminderd de afwijkingen waarin artikel 9 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] voorziet, onderzoekt het Bureau op verzoek van de Commissie vanuit het oogpunt van interoperabiliteit en veiligheid elk project voor het ontwerp, de bouw, de vernieuwing of de verbetering van het subsysteem waarvoor een aanvraag om financiële EU-bijstand is ingediend. In geval van middels het programma voor het Trans-Europese vervoersnetwerk (TEN-T) gefinancierde projecten dient het Bureau nauw samen te werken met het uitvoerend agentschap voor het TEN-T. [Am. 108] Het Bureau brengt binnen een met het belang van het project en de beschikbare middelen evenredige en in overleg met de Commissie te bepalen termijn, doch uiterlijk binnen twee maanden, advies uit over de conformiteit van het project met de toepasselijke wetgeving inzake spoorwegveiligheid en interoperabiliteit. Artikel 39 Ondersteuning van lidstaten, kandidaat-lidstaten en belanghebbenden 1. Op eigen initiatief of op verzoek van de Commissie, lidstaten, kandidaat-lidstaten of de netwerken als bedoeld in artikel 34 verzorgt het Bureau opleidingen en verricht het andere passende activiteiten in verband met de toepassing en de uitlegging van de wetgeving inzake spoorweginteroperabiliteit en -veiligheid en levert het aanverwante producten, waaronder registers, uitvoeringsinformatie of aanbevelingen. 2. De aard en omvang van de werkzaamheden als bedoeld in lid 1 worden door de raad van bestuur vastgesteld en opgenomen in het werkprogramma. Artikel 40 Internationale betrekkingen 1. Voor zover noodzakelijk voor de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening en onverminderd de respectieve bevoegdheden van de lidstaten en de instellingen van de Unie, waaronder de Europese dienst voor extern optreden, kan het Bureau contacten aanknopen en administratieve regelingen treffen met toezichthoudende instanties, internationale organisaties en autoriteiten van derde landen die bevoegd zijn voor aangelegenheden die binnen het werkgebied van het Bureau vallen, teneinde op de hoogte te blijven van wetenschappelijke en technische ontwikkelingen en de spoorwegwetgeving en -normen van de Europese Unie te promoten. 2. Deze regelingen scheppen geen wettelijke verplichtingen voor de Unie en haar lidstaten, en zij beletten lidstaten en hun bevoegde autoriteiten niet om bilaterale of multilaterale regelingen te treffen met deze toezichthoudende instanties, internationale organisaties en autoriteiten van derde landen. Deze regelingen en samenwerking dienen vooraf met de Commissie te worden besproken en geregeld aan haar te worden gerapporteerd. 3. De raad van bestuur stelt een strategie vast voor betrekkingen met derde landen of internationale organisaties inzake aangelegenheden die onder de bevoegdheden van het Bureau vallen. Deze strategie wordt opgenomen in de jaarlijkse en meerjarige werkprogramma's van het Bureau, met vermelding van de bijbehorende middelen. Deze strategie moet ervoor zorgen dat de activiteiten van het Bureau de wederzijdse toegang van de spoorwegondernemingen van de Unie tot de spoorwegmarkten van derde landen in de hand werken. [Am. 109] Artikel 41 Coördinatie met betrekking tot onderdelen Het Bureau werkt mee aan een inventarisatie van spoorwegonderdelen die mogelijk kunnen worden gestandaardiseerd. Daartoe kan dient het een werkgroep instellen in te stellen om de activiteiten van de betrokken partijen te coördineren en kan dient het contacten aanknopen aan te knopen met de Europese normalisatie-instellingen. Het Bureau doet de Commissie uiterlijk twee jaar na inwerkingtreding van deze verordening relevante aanbevelingen. [Am. 110] HOOFDSTUK 9 ORGANISATIE VAN HET BUREAU Artikel 42 Administratieve en bestuurlijke structuur De administratieve en bestuurlijke structuur van het Bureau omvat: (a) een raad van bestuur, die de in artikel 47 vastgestelde taken uitoefent, (b) een uitvoerend comité, dat de in artikel 49 genoemde taken vervult, (c) een uitvoerend directeur, die de in artikel 50 genoemde verantwoordelijkheden uitoefent, (d) een kamer van beroep, die de in artikel 54 tot en met 56 genoemde verantwoordelijkheden uitoefent. Artikel 43 Samenstelling van de raad van bestuur 1. De raad van bestuur bestaat uit een vertegenwoordiger van elke lidstaat en vier twee vertegenwoordigers van de Commissie, die allen stemrecht hebben. [Am. 111] In de raad van bestuur zetelen ook zes vertegenwoordigers zonder stemrecht, die op Europees niveau de volgende groepen vertegenwoordigen: (a) spoorwegondernemingen, (b) infrastructuurbeheerders, (c) de spoorwegindustrie, (d) vakbonden, (e) reizigers, (f) klanten van het goederenvervoer. Voor elk van deze categorieën benoemt de Commissie een vertegenwoordiger en een plaatsvervanger op basis van een door hun respectieve Europese organisaties ingediende lijst met vier namen. 2. Leden van de raad van bestuur en hun plaatsvervangers worden benoemd vanwege hun kennis van de kerntaken van het Bureau en rekening houdend met relevante vaardigheden op het gebied van management, bestuur en begrotingen. Alle partijen leveren inspanningen om het verloop onder hun vertegenwoordigers in de raad van bestuur te beperken en de continuïteit van de werkzaamheden van de raad te verzekeren. Alle partijen streven naar een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de raad van bestuur. 3. De lidstaten en de Commissie benoemen hun leden van de raad van bestuur, alsmede een plaatsvervanger, die dat lid bij diens afwezigheid vertegenwoordigt. 4. De ambtstermijn van de leden bedraagt vier vijf jaar en kan eenmaal worden verlengd. [Am. 112] 5. Indien van toepassing worden de deelname van vertegenwoordigers van derde landen en de voorwaarden daarvoor vastgesteld in de regelingen als bedoeld in artikel 68. Artikel 44 Voorzitter van de raad van bestuur 1. De raad van bestuur kiest bij tweederde meerderheid van zijn stemgerechtigde leden uit de vertegenwoordigers van de lidstaten een voorzitter, alsmede een vicevoorzitter, een functie waarvoor alle leden zich kandidaat kunnen stellen. De vicevoorzitter vervangt de voorzitter wanneer deze is verhinderd zijn/haar taken te verrichten. 2. De ambtstermijn van de voorzitter en de vicevoorzitter bedraagt vier vijf jaar en kan eenmaal worden verlengd. Indien echter hun lidmaatschap van de raad van bestuur tijdens hun ambtstermijn eindigt, loopt hun ambtstermijn op dezelfde datum af. [Am. 113] 2 bis. De voorzitter van de raad van bestuur spreekt zich overeenkomstig artikel 53, lid 3 bis uit over het feit of een verzoek tot wraking met betrekking tot een lid van de kamer van beroep al dan niet moet worden ingewilligd, en benoemt indien nodig overeenkomstig artikel 53, lid 3 ter, een tijdelijk lid van de kamer van beroep. [Am. 114] Artikel 45 Vergaderingen 1. De voorzitter roept de raad van bestuur in vergadering bijeen. De uitvoerend directeur van het Bureau neemt deel aan de vergaderingen , behalve als de raad van bestuur een besluit moet nemen met betrekking tot artikel 64 . [Am. 115] 2. De raad van bestuur komt ten minste tweemaal per jaar bijeen. Voorts komt hij bijeen op initiatief van zijn voorzitter, dan wel op verzoek van de Commissie, de meerderheid van zijn leden of een derde van de vertegenwoordigers van de lidstaten in de raad van bestuur. Artikel 46 Stemming Tenzij anders bepaald in deze verordening neemt de raad van bestuur zijn besluiten bij absolute meerderheid van zijn stemgerechtigde leden. Elk stemgerechtigd lid beschikt over één stem. Artikel 47 Taken van de raad van bestuur 1. Om te waarborgen dat het Bureau zijn taken vervult, verricht de raad van bestuur de volgende werkzaamheden: (a) het jaarverslag over de werkzaamheden van het Bureau tijdens het voorgaande jaar aannemen en dat verslag voor 1 juli toezenden aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer, en het verslag openbaar maken; (b) jaarlijks, bij tweederde meerderheid van zijn stemgerechtigde leden, na ontvangst van het advies van de Commissie en overeenkomstig artikel 48, het werkprogramma van het Bureau voor het volgende jaar en een strategisch meerjarig werkprogramma vaststellen; (c) bij tweederde meerderheid van zijn stemgerechtigde leden de jaarbegroting van het Bureau vaststellen en andere functies met betrekking tot de begroting van het Bureau uitoefenen overeenkomstig hoofdstuk 10; (d) vaststellen van procedures voor het nemen van besluiten door de uitvoerend directeur; (e) vaststellen van een inspectiebeleid overeenkomstig artikel 10; (f) vaststellen van zijn huishoudelijk reglement; (g) vaststellen en bijwerken van de communicatie- en verspreidingsplannen als bedoeld in artikel 35; (h) vaststellen van procedures voor het uitvoeren van de audits als bedoeld in de artikelen 29 en 30; (i) overeenkomstig lid 2, met betrekking tot het personeel van het Bureau de bevoegdheden tot aanstelling uitoefenen die krachtens het statuut aan het tot aanstelling bevoegde gezag is verleend en die krachtens de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden is verleend aan het tot het sluiten van arbeidscontracten bevoegde gezag ("de bevoegdheden tot aanstelling"); (j) vaststellen van passende uitvoeringsvoorschriften voor het Statuut en de Regeling voor de andere personeelsleden in overeenstemming met de procedure van artikel 110 van het Statuut; (k) benoemen van de uitvoerend directeur, verlengen van zijn ambtstermijn verlengen of hem uit zijn functie ontheffen, bij tweederde meerderheid van de stemgerechtigde leden van de raad van bestuur overeenkomstig artikel 62; (l) vaststellen van een strategie voor fraudebestrijding en transparantie die evenredig is met de risico's van fraude aan het frauderisico , gelet op de kosten en de baten van de te nemen maatregelen; [Am. 116] (m) waarborgen van een passende opvolging voor de bevindingen en aanbevelingen uit onderzoeken van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en de diverse interne of externe auditverslagen en beoordelingen; (n) vaststellen van voorschriften voor preventie van, en omgang met belangenconflicten binnen het Bureau zoals uiteengezet in artikel 68 bis, alsook bij leden van de raad van bestuur en de kamer van beroep. [Am. 117] 2. Overeenkomstig de procedure van artikel 110 van het Statuut kan de raad van bestuur op basis van artikel 2, lid 1, van het Statuut en op basis van artikel 6 van de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden, een besluit aannemen om de bevoegdheden tot aanstelling te delegeren aan de uitvoerend directeur en de voorwaarden vast te stellen waaronder die delegatie kan worden geschorst. De uitvoerend directeur mag deze bevoegdheid op zijn beurt subdelegeren. Het subdelegeren van bevoegdheden doet niets af aan zijn/haar aansprakelijkheid. De uitvoerend directeur legt verantwoording af aan de raad van bestuur over deze delegatie en over subdelegaties. [Am. 118] In toepassing van de vorige alinea en wanneer uitzonderlijke omstandigheden dat vereisen, kan de raad van bestuur een besluit nemen om de delegatie van bevoegdheden tot aanstelling aan de uitvoerend directeur en de door hem verleende subdelegatie tijdelijk te schorsen en deze bevoegdheden zelf uitoefenen, dan wel delegeren aan een van zijn leden of een ander personeelslid dan de uitvoerend directeur. De gedelegeerde legt over deze delegatie verantwoording af aan de raad van bestuur. [Am. 119] 2 bis. De raad van bestuur heft overeenkomstig de bepalingen van artikel 64 de immuniteit van het Bureau of van zijn personeel op, thans of in het verleden. [Am. 120] Artikel 48 Jaarlijkse en meerjarige werkprogramma's 1. De raad van bestuur van het Bureau stelt uiterlijk op 30 november van elk jaar het werkprogramma vast, rekening houdend met het advies van de Commissie, en zendt dit aan de lidstaten, het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de netwerken als bedoeld in artikel 34. 2. De vaststelling van het werkprogramma geschiedt los van de jaarlijkse begrotingsprocedure van de Unie. Indien de Commissie binnen vijftien dagen na de datum van aanneming van het werkprogramma te kennen geeft het niet eens te zijn met het aangenomen werkprogramma, bespreekt de raad van bestuur het werkprogramma opnieuw en neemt hij het eventueel gewijzigde werkprogramma binnen twee maanden in tweede lezing aan, hetzij met een twee derde meerderheid van zijn stemgerechtigde leden, met inbegrip van alle vertegenwoordigers van de Commissie , hetzij met eenparigheid van stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten . [Am. 121] 3. In het werkprogramma van het Bureau wordt voor elke activiteit de doelstelling vermeld. In algemene zin wordt voor elke activiteit en elk project een duidelijk verband gelegd met de middelen die voor die activiteit zijn vereist, overeenkomstig de principes van activiteitsgestuurd begroten en management en de vroegtijdige effectbeoordelingsprocedure van artikel 7, lid 2. 4. Indien nodig wijzigt de raad van bestuur het vastgestelde werkprogramma wanneer een nieuwe taak aan het Bureau wordt opgedragen. Wanneer een dergelijke nieuwe taak wordt toegevoegd, wordt een analyse gemaakt van de gevolgen voor de personele en budgettaire middelen en kan worden besloten om andere taken uit te stellen. 5. De raad van bestuur stelt daarnaast uiterlijk op 30 november van elk jaar een strategisch meerjarig werkprogramma vast en werkt dat bij. Er wordt rekening gehouden met het advies van de Commissie. Het Europees Parlement en de netwerken als bedoeld in artikel 34 worden geraadpleegd over het ontwerpprogramma. Het goedgekeurde meerjarige werkprogramma wordt doorgestuurd naar de lidstaten, het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de in artikel 34 genoemde netwerken. Artikel 49 Uitvoerend comité 1. De raad van bestuur wordt bijgestaan door een uitvoerend comité. 2. Het uitvoerend comité wordt belast met het voorbereiden van door de raad van bestuur te nemen besluiten. Indien dat in dringende gevallen noodzakelijk is, neemt het namens de raad van bestuur bepaalde voorlopige besluiten, met name in administratieve en begrotingsaangelegenheden. Samen met de raad van bestuur draagt het zorg voor een passende opvolging voor de bevindingen en aanbevelingen uit onderzoeken van het OLAF en de diverse interne of externe auditverslagen en evaluaties. Onverminderd de verantwoordelijkheden van de uitvoerend directeur als omschreven in artikel 30 ondersteunt en adviseert het uitvoerend comité hem/haar bij de tenuitvoerlegging van de besluiten van de raad van bestuur teneinde het toezicht op het &amp;administratief en begrotingsbeheer te versterken. 3. Het uitvoerend comité bestaat uit de voorzitter van de raad van bestuur, een vertegenwoordiger van de Commissie en [vier] andere leden van de raad van bestuur. De raad van bestuur benoemt de leden van het uitvoerend comité en zijn voorzitter. 4. De ambtstermijn van de leden van het uitvoerend comité heeft dezelfde duur als die van de leden van de raad van bestuur. 5. Het uitvoerend comité komt ten minste eenmaal per kwartaal bijeen. Op verzoek van de leden van het comité roept de voorzitter van het uitvoerend comité extra vergaderingen bijeen. 6. De raad van bestuur stelt het huishoudelijk reglement van het uitvoerend comité vast. Artikel 50 Taken van de uitvoerend directeur 1. Het Bureau wordt geleid door zijn uitvoerend directeur, die volledig onafhankelijk is in de uitoefening van zijn taken. De uitvoerend directeur rapporteert aan de raad van bestuur. 2. Onverminderd de bevoegdheden van de Commissie, de raad van bestuur of het uitvoerend comité, vraagt of aanvaardt de uitvoerend directeur geen instructies van een regering of een andere instantie. 3. De uitvoerend directeur brengt desgevraagd aan het Europees Parlement verslag uit over de wijze waarop hij zijn taken uitvoert. De Raad kan de uitvoerend directeur verzoeken verslag uit te brengen over de wijze waarop hij zijn taken uitvoert. 4. De uitvoerend directeur treedt op als wettelijke vertegenwoordiger van het Bureau. Hij/zij keurt alle besluiten, aanbevelingen, adviezen en overige formele handelingen van het Bureau goed. 5. De uitvoerend directeur is belast met het bestuurlijk beheer van het Bureau en met de uitvoering van de taken die het op grond van deze verordening heeft. De uitvoerend directeur is in het bijzonder belast met: (a) de dagelijkse leiding van het Bureau; (b) de uitvoering van de besluiten van de raad van bestuur; (c) opstellen van het jaarlijkse werkprogramma en het strategisch meerjarig werkprogramma, die na raadpleging van de Commissie aan de raad van bestuur worden voorgelegd; (d) uitvoeren van het jaarlijkse werkprogramma en het strategisch meerjarig werkprogramma en, voor zover mogelijk, voldoen aan verzoeken om ondersteuning van de Commissie met betrekking tot de taken van het Bureau op grond van deze verordening; (e) rapporteren aan de raad van bestuur over de uitvoering van het strategisch meerjarig werkprogramma; (f) de nodige regelingen treffen, waaronder met name de vaststelling van interne administratieve instructies en de bekendmaking van aanwijzingen, om te waarborgen dat het Bureau overeenkomstig deze verordening functioneert; (g) invoeren van een doelmatig monitoringsysteem om de resultaten van het Bureau te kunnen toetsen aan de operationele doelstellingen en invoeren van een methode van regelmatige beoordelingen overeenkomstig de erkende vaknormen; (h) jaarlijks een algemeen ontwerpverslag opstellen op basis van de onder g) genoemde toetsings- en beoordelingssystemen en dit verslag voorleggen aan de raad van bestuur; (i) opstellen van een ontwerpraming van de inkomsten en uitgaven van het Bureau overeenkomstig artikel 58 en het uitvoeren van de begroting overeenkomstig artikel 59; (j) opstellen van het jaarverslag over de werkzaamheden van het Bureau en dat verslag ter beoordeling voorstellen aan de raad van bestuur; (k) opstellen van een actieplan als follow-up van ex-postevaluaties en de halfjaarlijkse voortgangsrapportage aan de Commissie; (l) beschermen van de financiële belangen van de Unie door toepassing van preventiemaatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten, door middel van effectieve controles en, indien onregelmatigheden worden vastgesteld, door terugvordering van ten onrechte betaalde bedragen en afschrikkende administratieve en financiële sancties; (m) een eigen strategie voor fraudebestrijding van het Bureau ontwikkelen en de deze ter goedkeuring voorleggen aan de raad van bestuur; (n) opstellen van een ontwerp van financieel reglement van het Bureau, dat overeenkomstig artikel 60 wordt aangenomen door de raad van bestuur, alsook de maatregelen ter uitvoering van die regeling. Artikel 51 Instelling en samenstelling van de kamers van beroep 1. Het Bureau stelt één of meer onafhankelijke kamers van beroep in. [Am. 122] 2. Een kamer van beroep is samengesteld uit een voorzitter en twee andere leden. Zij hebben plaatsvervangers, die hen bij afwezigheid vertegenwoordigen. 3. De raad van bestuur benoemt de voorzitter, de andere leden en hun plaatsvervangers uit een door de Commissie vastgestelde lijst met gekwalificeerde kandidaten. 4. Wanneer de kamer van beroep van oordeel is dat de aard van het beroep dit vereist, kan deze de raad van bestuur verzoeken nog twee extra leden en plaatsvervangers te benoemen op basis van de in lid 3 genoemde lijst. 5. Op voorstel van het Bureau stelt de Commissie het huishoudelijk reglement van de kamer van beroep vast, na de raad van bestuur te hebben geraadpleegd en overeenkomstig de in artikel 75 bedoelde raadplegingsprocedure. 5 bis. De vereiste kwalificaties voor elk lid van de kamer van beroep, de bevoegdheid van elk lid in de voorbereidende fase van de besluitvorming en de voorwaarden waaronder stemming plaatsvindt moeten door de Commissie worden vastgesteld met behulp van het in artikel 48, lid 3 van Richtlijn... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] bedoelde comité. [Am. 123] Artikel 52 Leden van de kamer van beroep 1. De ambtstermijn van de leden en plaatsvervangers van een kamer van beroep bedraagt vier vijf jaar en kan eenmaal worden verlengd. [Am. 124] 2. De leden van een kamer van beroep zijn onafhankelijk en van alle partijen die bij het beroep zijn betrokken. Zij mogen geen andere taken binnen het Bureau of de Commissie vervullen. Bij het nemen van hun besluiten en het uitbrengen van hun adviezen zijn zij niet aan instructies gebonden. [Am. 125] 3. De leden van een kamer van beroep mogen tijdens hun ambtstermijn niet van hun functie worden ontheven, noch van de lijst van gekwalificeerde kandidaten worden verwijderd, tenzij er ernstige gronden zijn voor deze ontheffing of verwijdering en de Commissie hier na advies van de raad van bestuur toe besluit. Artikel 53 Uitsluiting en wraking 1. De leden van de kamer van beroep kunnen mogen niet aan een beroepsprocedure deelnemen wanneer zij daarbij enig persoonlijk belang hebben of voordien betrokken zijn geweest als vertegenwoordiger van een van de partijen in de procedure, dan wel wanneer zij aan betrokken waren bij het betwiste besluit , in geval van een beroep dat is aangetekend overeenkomstig artikel 54, lid 1 ook door een advies uit te brengen overeenkomstig artikel 54, lid 4, en betreffende dezelfde vergunning of hetzelfde certificaat . [Am. 126] 2. Leden van de kamer van beroep die van mening zijn dat zij om één van de redenen als genoemd in lid 1 of om een andere reden geen deel behoren te nemen aan een beroepsprocedure, stellen de kamer van beroep daarvan in kennis , die dienovereenkomstig een van hun besluit neemt over de uitsluiting van die leden om zich onbevoegd te verklaren . [Am. 127] 3 bis. Een partij kan de voorzitter van de raad van bestuur schriftelijk verzoeken om wraking van een lid van de kamer van beroep. Aan dit verzoek om wraking ligt een van de in lid 1 genoemde redenen of een risico van bevooroordeling ten grondslag. The application shall be accompanied by relevant supporting documents. Het verzoek wordt op straffe van niet-ontvankelijkheid voor aanvang van de procedure voorgelegd aan de kamer van beroep of, wanneer na aanvang van die procedure kennis wordt genomen van de informatie die aan het verzoek tot wraking ten grondslag ligt, uiterlijk vijf dagen na kennisneming van deze informatie door de verzoekende partij. Het verzoek wordt doorgestuurd naar het betrokken lid van de kamer van beroep. Deze laat binnen vijf dagen na kennisneming van het verzoek tot wraking weten of hij instemt met de wraking. Als dat niet het geval is, neemt de voorzitter van de raad van bestuur uiterlijk zeven werkdagen na het antwoord van het betrokken lid een besluit, of indien deze niet gereageerd heeft, na het verstrijken van de vastgestelde termijn om te reageren. [Am. 128] 3 ter. De kamer van beroep brengt zijn advies uit of doet uitspraak zonder deelneming van het lid dat heeft besloten zich onbevoegd te verklaren of die overeenkomstig de leden 2 en 3 is gewraakt. Om uitspraak te doen of een advies uit te brengen, wordt het betrokken lid in de kamer van beroep vervangen door zijn plaatsvervanger. Als de plaatsvervanger om wat voor reden dan ook geen zitting kan nemen, benoemt de voorzitter van de raad van bestuur een tijdelijk lid in de kamer uit de in artikel 51, lid 3 genoemde lijst om hem te vervangen in deze zaak. [Am. 129] Artikel 54 Besluiten waartegen beroep kan worden aangetekend 1. Beroep kan worden aangetekend voor de kamer van beroep tegen besluiten van het Bureau op grond van de artikelen 12, 16, 17 en 18 , of tegen aanbevelingen op grond van de artikelen 21 en 22 of tegen niet binnen de gestelde termijnen genomen besluiten . [Am. 130] 2. Een ingevolge lid 1 van dit artikel aangetekend beroep heeft geen schorsende werking. Het Bureau kan de toepassing van het besluit waartegen beroep wordt ingesteld echter opschorten indien het van mening is dat de omstandigheden dat toelaten en voor zover de opschorting van dit besluit geen gevolgen heeft voor de spoorwegveiligheid . [Am. 131] Artikel 55 Personen die beroep kunnen aantekenen instellen , termijnen en vorm 1. Elke natuurlijke of rechtspersoon kan beroep aantekenen tegen een door het Bureau overeenkomstig de artikelen 12, 16, 17 en 18 tot die persoon gericht besluit of tegen niet binnen de termijn genomen besluiten . Bovendien is dit recht van beroep van toepassing op instanties die de in artikel 34, lid 2 bedoelde personen vertegenwoordigen, naar behoren gemachtigd in overeenstemming met hun status . 2. Het beroep wordt samen met de uiteenzetting van de gronden voor het beroep binnen twee maanden na de kennisgeving van het besluit aan de betrokken persoon, dan wel bij gebreke daarvan, binnen twee maanden na de dag van publicatie van het besluit door het Bureau, schriftelijk bij het Bureau ingediend. 2 bis. Een beroep tegen een niet binnen de termijn genomen besluit wordt binnen twee maanden na afloop van de in het betrokken artikel genoemde termijn schriftelijk bij het Bureau ingediend. [Am. 132] Artikel 56 Onderzoek van en beslissingen inzake beroep 1. De kamer van beroep gaat bij het onderzoek voortvarend te werk besluit binnen drie maanden na indiening van het beroep over het al dan niet in aanmerking nemen van het beroep . De kamer van beroep dient alle nodige aanvullende informatie aan te vragen binnen een maand na indiening van het beroep. Deze informatie wordt beschikbaar gesteld binnen een door de kamer van beroep vast te stellen termijn van ten hoogste een maand. De kamer nodigt zo vaak als noodzakelijk is de partijen in de beroepsprocedure uit om binnen een bepaalde termijn van ten hoogste een maand opmerkingen in te dienen naar aanleiding van de kennisgevingen van de kamer of de mededelingen van de andere partijen in de beroepsprocedure. Het is de partijen in de beroepsprocedure toegestaan hun standpunt mondeling uiteen te zetten. [Am. 133] 2. De kamer van beroep kan de passende bevoegdheid uitoefenen die binnen de bevoegdheid van het Bureau valt, dan wel de zaak terugverwijzen naar het bevoegde orgaan van het Bureau. Dit orgaan is gebonden aan de beslissing van de kamer van beroep. Artikel 57 Beroep bij het Hof van Justitie 1. Een beroep tot nietigverklaring van de besluiten die het Bureau op grond van de artikelen 12, 16, 17 en 18 heeft genomen, kan pas bij het Hof van Justitie van de Europese Unie worden ingeleid nadat alle beroepsmogelijkheden bij het Bureau zelf zijn uitgeput. 2. Het Bureau treft alle noodzakelijke maatregelen ter uitvoering van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie. HOOFDSTUK 10 FINANCIËLE BEPALINGEN Artikel 58 Begroting 1. Voor ieder begrotingsjaar, dat samenvalt met het kalenderjaar, worden voor alle inkomsten en uitgaven van het Bureau prognoses opgesteld die worden opgenomen in de begroting van het Bureau. De inkomsten en uitgaven moeten in evenwicht zijn. 2. De inkomsten ontvangsten van het Bureau bestaan met name uit: [Am. 134] (a) een bijdrage van de Unie; (b) eventuele bijdragen van derde landen die aan de werkzaamheden van het Bureau deelnemen op grond van artikel 68; (c) de vergoedingen die worden betaald door aanvragers en houders van certificaten en vergunningen die door het Bureau worden afgegeven overeenkomstig de artikelen 12, 16, 17 en 18 . In de in artikel 73 genoemde gedelegeerde handeling worden verschillende niveaus van kosten vastgesteld voor de diverse gebieden van toepassing van de certificaten en vergunningen en het type en werkingssfeer van de vervoerdiensten ; [Am. 135] (d) vergoedingen voor publicaties, opleidingen en andere door het Bureau geleverde diensten; (e) vrijwillige financiële bijdragen van lidstaten, derde landen of andere entiteiten, voor zover deze bijdragen de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het Bureau niet in het gedrang brengen. 2 bis. Elke taak of verplichting in aanvulling op de taken die voortkomt uit een wettelijke bepaling van de Unie en die aanleiding geeft tot een vergoeding zoals bepaald in de letters b, c, d, en e van punt 2 van artikel 58 van deze verordening moet worden onderworpen aan een beoordeling en een vergoeding uit de begroting van de Unie. [Am. 136] 3. De uitgaven van het Bureau bestaan uit operationele uitgaven en personeels-, administratie-, infrastructuurkosten. 4. De inkomsten en uitgaven moeten in evenwicht zijn. 5. De raad van bestuur stelt jaarlijks, aan de hand van de ontwerpraming die door de uitvoerend directeur is opgesteld op basis van een activiteitsgestuurde begroting, de raming op van de inkomsten en uitgaven van het Bureau voor het volgende begrotingsjaar. Deze raming, die tevens een ontwerppersoneelsformatie bevat, wordt uiterlijk op 31 januari door de raad van bestuur bij de Commissie ingediend. 6. De raming wordt samen met het voorontwerp van de algemene begroting van de Unie door de Commissie ingediend bij het Europees Parlement en de Raad (hierna "begrotingsautoriteit" genoemd). 7. Op basis van deze raming neemt de Commissie de geraamde bedragen die zij nodig acht met betrekking tot de personeelsformatie en de subsidie ten laste van de algemene begroting op in het voorontwerp van algemene begroting, dat zij overeenkomstig artikel 314 van het Verdrag voorlegt aan de begrotingsautoriteit, samen met een beschrijving en verantwoording van alle verschillen tussen de raming van het Bureau en het bedrag van de subsidie ten laste van de algemene begroting. 8. De begrotingsautoriteit keurt de kredieten goed voor de subsidie aan het Bureau. De begrotingsautoriteit stelt de personeelsformatie van het Bureau vast. 9. De begroting wordt vastgesteld door de raad van bestuur bij tweederde meerderheid van zijn stemgerechtigde leden. De begroting wordt definitief na de definitieve vaststelling van de algemene begroting van de Unie. De begroting wordt zo nodig dienovereenkomstig aangepast. 10. De raad van bestuur stelt de begrotingsautoriteit zo spoedig mogelijk in kennis van de projecten die hij voornemens is te realiseren en die aanzienlijke financiële gevolgen kunnen hebben voor de begroting, met name onroerendgoedprojecten, zoals de huur of aankoop van gebouwen. De raad van bestuur brengt de Commissie daarvan op de hoogte. Wanneer een tak van de begrotingsautoriteit kennis heeft gegeven van zijn voornemen om een advies over het project te verstrekken, doet hij dit binnen zes weken na kennisgeving van het project toekomen aan de raad van bestuur. Artikel 59 Uitvoering en controle van de begroting 1. De uitvoerend directeur voert de begroting van het Bureau uit. 2. Uiterlijk op 1 maart van het jaar dat volgt op elk afgesloten begrotingsjaar dient de rekenplichtige van het Bureau de voorlopige rekeningen met het verslag over het budgettaire en financiële beheer van het begrotingsjaar in bij de rekenplichtige van de Commissie. De rekenplichtige van de Commissie consolideert de voorlopige rekeningen van de instellingen en de gedecentraliseerde organen overeenkomstig artikel 147 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 het Europees Parlement en de Raad (20) (het algemene Financieel Reglement). 3. Uiterlijk op 31 maart van het jaar dat volgt op elk afgesloten begrotingsjaar dient de rekenplichtige van de Commissie de voorlopige rekeningen van het Bureau met het verslag over het budgettaire en financiële beheer van dat begrotingsjaar in bij de Rekenkamer. Het verslag over het budgettaire en financiële beheer van het begrotingsjaar wordt ook toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. De Rekenkamer onderzoekt deze rekeningen overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag. De Rekenkamer publiceert elk jaar een verslag van de activiteiten van het Bureau. 4. Na ontvangst van Zich eventueel baserend op de opmerkingen van de Rekenkamer over de voorlopige rekeningen van het Bureau overeenkomstig krachtens artikel 148 van het algemeen Financieel Reglement , ; maakt de uitvoerend directeur van het Bureau onder zijn eigen verantwoordelijkheid de definitieve rekeningen van het Bureau op en legt hij deze , samen met een betrouwbaarheidsverklaring, ter goedkeuring voor advies voor aan de raad van bestuur. [Am. 137] 5. De raad van bestuur brengt advies uit over de definitieve rekeningen van het Bureau. 6. Uiterlijk op 1 juli van het jaar dat volgt op elk afgesloten begrotingsjaar dient de uitvoerend directeur de definitieve rekeningen en het advies van de raad van bestuur in bij het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer. 7. De definitieve rekeningen worden gepubliceerd. 8. De uitvoerend directeur zendt de Rekenkamer uiterlijk op 30 september van het jaar dat volgt op elk afgesloten begrotingsjaar een antwoord op de door haar geformuleerde opmerkingen. Hij deelt dit antwoord ook mee aan de raad van bestuur. 9. De uitvoerend directeur verstrekt het Europees Parlement op verzoek, overeenkomstig artikel 165, lid 3, van het algemeen Financieel Reglement, alle inlichtingen die nodig zijn voor het goede verloop van de kwijtingsprocedure voor het desbetreffende begrotingsjaar. 10. Vóór 30 april van het jaar N+2 verleent het Europees Parlement op aanbeveling van de Raad, die met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit, de uitvoerend directeur kwijting met betrekking tot de uitvoering van de begroting van begrotingsjaar n. Artikel 60 Financieel Reglement De financiële regels die van toepassing zijn op het Bureau worden vastgesteld door de raad van bestuur, na raadpleging van de Commissie. Zij mogen niet afwijken van Verordening (EG, Euratom) nr. 2343/2002 van de Commissie (21) tenzij dat specifiek vereist is voor het functioneren van het Bureau en de Commissie daarmee vooraf heeft ingestemd. HOOFDSTUK 11 PERSONEEL Artikel 61 Algemene bepalingen 1. Het Statuut van de Europese Unie, de Regeling voor de andere personeelsleden van de Europese Unie en de voorschriften die bij overeenkomst zijn vastgesteld tussen de instellingen van de Europese Unie ten behoeve van de uitvoering van dit Statuut zijn van toepassing op het personeel van het Bureau. 2. In het belang van zijn diensten werft het Bureau: (a) personeel dat in aanmerking komt voor een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur, en (b) personeel dat niet in aanmerking komt voor een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur. Voor dit artikel worden passende uitvoeringsvoorschriften aangenomen overeenkomstig de procedure van artikel 110 van het Statuut. 3. Het Bureau neemt alle passende bestuurlijke maatregelen , onder meer in de vorm van opleidingen en preventieve strategieën, om zijn diensten zodanig in te richten dat alle eventuele belangenconflicten worden vermeden , onder meer met betrekking tot kwesties na beëindiging van het dienstverband, zoals: "draaideuren" en "insider-informatie" . [Am. 138] 3 bis. Het Bureau en zijn personeel voeren de in deze verordening vastgestelde taken uit met de grootste mate van beroepsintegriteit en technische bekwaamheid die op dit specifieke terrein vereist zijn. Ze moeten beschermd worden tegen elke vorm van druk en elk risico van corruptie, met name op financieel vlak, die hun beoordelingsvermogen of het resultaat van hun werk zouden kunnen beïnvloeden, met name van personen of groepen mensen op wie het resultaat van deze activiteiten van toepassing is. Het Bureau beschikt over voldoende personeel om de in deze verordening vastgestelde taken naar behoren uit te voeren. 3 ter. Het personeel wordt geacht te beschikken over: (a) een degelijke technische en beroepsopleiding die alle werkzaamheden van het Bureau bestrijkt; (b) een toereikende kennis van de eisen inzake de beoordelingen die het Bureau verricht en voldoende bevoegdheden om deze beoordelingen uit te voeren; (c) voldoende kennis van en inzicht in het uitvaardigen van de besluiten van het Bureau; (d) de bekwaamheid om adviezen en besluiten van de nationale veiligheidsinstanties alsook nationale regelingen aan toetsing te onderwerpen. [Am. 139] Artikel 62 Uitvoerend directeur 1. De uitvoerend directeur wordt aangesteld als tijdelijk medewerker van het Bureau op grond van artikel 2, onder a), van de Regeling van toepassing op de andere personeelsleden. 2. De uitvoerend directeur wordt na een open en transparante selectieprocedure door de raad van bestuur benoemd uit een lijst van door de Commissie voorgestelde kandidaten. Voor het sluiten van de arbeidsovereenkomst met de uitvoerend directeur wordt het Bureau vertegenwoordigd door de voorzitter van de raad van bestuur. Vóór de benoeming kan de door de raad van bestuur gekozen kandidaat worden verzocht een verklaring voor de bevoegde commissie van het Europees Parlement af te leggen en vragen van de commissieleden te beantwoorden. 3. De ambtstermijn van de uitvoerend directeur bedraagt vijf jaar. Aan het eind van deze termijn stelt de Commissie een beoordeling op waarin rekening wordt gehouden met de evaluatie van de resultaten van de uitvoerend directeur en de toekomstige taken en uitdagingen van het Bureau. 4. Op voorstel van de Commissie, waarin rekening wordt gehouden met de beoordeling als bedoeld in lid 3, kan de raad van bestuur de ambtstermijn van de uitvoerend directeur eenmaal verlengen met ten hoogste vijf jaar. 5. De raad van bestuur stelt het Europees Parlement in kennis van zijn voornemen om de ambtstermijn van de uitvoerend directeur te verlengen. In de maand die voorafgaat aan de verlenging van zijn of haar ambtstermijn kan de uitvoerend directeur worden gevraagd een verklaring voor de bevoegde commissie van het Europees Parlement af te leggen en vragen van de commissieleden te beantwoorden. 6. Een uitvoerend directeur wiens ambtstermijn is verlengd, is aan het eind van de volledige termijn uitgesloten van een andere selectieprocedure voor dezelfde functie. 7. De uitvoerend directeur kan uitsluitend uit zijn functie worden ontheven bij besluit van de raad van bestuur op voorstel van de Commissie. Artikel 63 Gedetacheerde nationale deskundigen en andere personeelsleden Het Bureau kan dient ook een beroep te doen op gedetacheerde nationale deskundigen en medewerkers van nationale veiligheidsinstanties in het bijzonder, of op andere personeelsleden die niet bij het Bureau in dienst zijn op grond van het Statuut en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden. Het Bureau creëert en voert een beleid ter beoordeling en beheer van potentiële belangenconflicten van gedetacheerde nationale deskundigen. Zo is het deze deskundigen onder meer verboden bijeenkomsten van bepaalde werkgroepen bij te wonen indien dat hun onpartijdigheid en onafhankelijkheid zou kunnen schaden. [Am. 140] Bij besluit van de raad van bestuur worden de voorschriften vastgesteld voor de detachering van nationale deskundigen naar het Bureau. HOOFDSTUK 12 ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 64 Voorrechten en immuniteiten Op het Bureau en zijn personeel is het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie van toepassing onverminderd de gerechtelijke en/of buitengerechtelijke procedures in verband met het terrein waarvoor het Bureau verantwoordelijk is . [Am. 141] Artikel 65 Vestigingsovereenkomst en voorwaarden voor de exploitatie 1. De noodzakelijke bepalingen betreffende de huisvesting van het Bureau in de gastlidstaat en de door deze lidstaat ter beschikking gestelde installaties, alsook de specifieke voorschriften die in de gastlidstaat van het Bureau gelden voor de uitvoerend directeur, de leden van de raad van bestuur, het personeel van het Bureau en hun gezinsleden, worden vastgesteld in een vestigingsovereenkomst tussen het Bureau en de gastlidstaat, die wordt gesloten nadat de raad van bestuur daarmee heeft ingestemd, doch uiterlijk in 2015. 2. De gastlidstaat zorgt ervoor dat het Bureau in optimale omstandigheden kan werken, onder andere door het aanbieden van meertalig onderwijs met een Europese dimensie en degelijke vervoersverbindingen. Artikel 66 Aansprakelijkheid -1. Het Bureau neemt de volledige verantwoordelijkheid op zich en aanvaardt de contractuele en niet-contractuele aansprakelijkheid voor de vergunningen en certificaten die het afgeeft. [Am. 142] 1. De contractuele aansprakelijkheid van het Bureau wordt beheerst door het recht dat van toepassing is op het desbetreffende contract. 2. Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd om uitspraak te doen krachtens arbitrageclausules in de door het Bureau gesloten overeenkomsten. 3. In geval van niet-contractuele aansprakelijkheid vergoedt het Bureau overeenkomstig de gemeenschappelijke rechtsbeginselen van de lidstaten alle door zijn diensten of personeelsleden in de uitoefening van hun functie veroorzaakte schade. 4. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft rechtsmacht voor geschillen over de vergoeding van de in lid 3 bedoelde schade. Artikel 67 Talenregeling -1. Onverminderd eventuele afspraken tussen het Bureau en de aanvrager wat de vereisten op het gebied van vertaling betreft, worden de documenten die overeenkomstig de artikelen 12, 16, 17 en 18 door de aanvragers en de houders van certificaten en vergunningen worden verstrekt aan het Bureau en aan de nationale veiligheidsinstanties om deze in kennis te stellen van deze certificaten en vergunningen vertaald in alle officiële talen van de Unie van de lidstaten waar het rollend materiaal in gebruik is en waar de betrokken spoorwegonderneming opereert. Elke vertaling is authentiek voor de betrokken lidstaat, ook voor de procedures vallend onder artikel 56. De vergunning en het certificaat moeten in alle officiële EU-talen van deze lidstaten worden afgegeven. [Am. 143] 1. Indien artikel 67, lid -1, niet van toepassing is, gelden voor het Bureau de bepalingen van Verordening nr. 1 van de Raad van 15 april 1958 tot regeling van het taalgebruik in de Europese Economische Gemeenschap (22) zijn van toepassing op het Bureau . [Am. 144] 2. De voor het functioneren van het Bureau noodzakelijke vertalingen worden gemaakt door het Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie. Artikel 68 Deelname door derde landen aan de werkzaamheden van het Bureau 1. Onverminderd artikel 40 staat het Bureau open voor deelname door derde landen en die met name door landen binnen de werkingssfeer van het Europees nabuurschapsbeleid, landen die onder het uitbreidingsbeleid vallen en EVA-landen met de Unie overeenkomsten hebben gesloten op grond waarvan zij wetgeving van de Unie of vergelijkbare nationale maatregelen hebben vastgesteld en toepassen op het gebied waarop deze verordening betrekking heeft. Dit lid is in het bijzonder van toepassing op de landen die binnen de werkingssfeer van het Europese nabuurschapsbeleid vallen, de landen die onder het uitbreidingsbeleid vallen en de EVA-landen. [Am. 145] 2. Overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van de overeenkomsten als bedoeld in lid 1 worden regelingen tussen het Bureau en derde landen getroffen waarin de wijze van deelname van deze landen aan de werkzaamheden van het Bureau nader is uitgewerkt wat betreft de aard en de omvang van die deelname. Deze regelingen bevatten bepalingen met betrekking tot de financiële bijdragen en het personeel. Zij kunnen voorzien in een vertegenwoordiging zonder stemrecht in de raad van bestuur. Het Bureau ondertekent de regelingen na akkoord te hebben ontvangen van de Commissie en na raadpleging van de raad van bestuur. Artikel 68 bis Belangenconflicten 1. De uitvoerend directeur en de door de lidstaten en door de Commissie op tijdelijke basis gedetacheerde ambtenaren leggen een verbintenisverklaring af, alsmede een verklaring over hun belangen waaruit blijkt dat zij geen directe of indirecte belangen hebben die als nadelig voor hun onafhankelijkheid kunnen worden beschouwd. Deze verklaringen worden schriftelijk afgelegd bij indiensttreding en worden vernieuwd bij wijziging van hun persoonlijke situatie. De leden van de raad van bestuur, het uitvoerend comité en de kamer van beroep maken deze verklaringen openbaar samen met hun curricula vitae. Het Bureau publiceert op zijn website een lijst van de leden van de in artikel 42 genoemde organen en van externe en interne deskundigen. 2. De raad van bestuur voert voor het beheren en vermijden van belangenconflicten een beleid dat ten minste bestaat uit: a) beginselen voor het beheer en de verificatie van de belangenverklaringen, met inbegrip van regels voor de openbaarmaking ervan, rekening houdend met artikel 77; b) verplichte trainingsvereisten inzake belangenconflicten voor het personeel van het Bureau en gedetacheerde nationale deskundigen; c) regels inzake giften en uitnodigingen; d) gedetailleerde regels voor verboden activiteiten voor personeel en leden van het Bureau na beëindiging van hun dienstverband bij het Bureau; e) voorschriften inzake transparantie van de besluiten van het Bureau waaronder de notulen van de raad van bestuur en het uitvoerend comité die met inachtneming van gevoelige, geheime en commerciële informatie worden gepubliceerd; alsmede f) sancties en mechanismen om de autonomie en onafhankelijkheid van het Bureau te waarborgen. Het Bureau streeft ernaar een evenwicht te bewaren tussen de risico's en de baten, met name ten aanzien van het beheer van belangenconflicten en het belang om het beste technische advies en de beste technische deskundigheid te verkrijgen. De uitvoerend directeur verstrekt informatie over de uitvoering van dat beleid bij het uitbrengen van verslag aan het Europees Parlement en de Raad overeenkomstig deze verordening. [Am. 146] Artikel 69 Samenwerking met nationale autoriteiten en instanties [Am. 147] 1. Het Bureau kan voor de uitvoering van de artikelen 12, 16, 17 en 18 overeenkomsten sluiten met relevante nationale autoriteiten, met name nationale veiligheidsinstanties, en met overige bevoegde instanties. Bij dergelijke overeenkomsten kunnen een of meer nationale veiligheidsinstanties betrokken zijn. [Am. 148] 2. Deze overeenkomsten kunnen voorzien in de uitbesteding van bepaalde delegatie van taken en verantwoordelijkheden van het Bureau aan de nationale autoriteiten, zoals het controleren en opstellen van dossiers, het controleren van de technische compatibiliteit, het verrichten van inspecties en het opstellen van technische studies. [Am. 149] 2 bis. Evenzo kan een nationale veiligheidsautoriteit aan het Bureau andere taken uitbesteden dan die op grond van artikel 20 van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] en artikel 16, lid 2, van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] aan het Bureau respectievelijk de nationale veiligheidsinstanties opgedragen zijn. [Am. 150] 3. Het Bureau zorgt ervoor dat de overeenkomsten in ieder geval een specifieke beschrijving van de taken en voorwaarden voor de te leveren producten, de termijnen die voor de levering daarvan gelden en de omvang en de planning van de betalingen bevatten. 4. De in de leden 1, 2 en 3 beschreven overeenkomsten laten specificeren duidelijk de verantwoordelijkheidsniveaus van het Bureau en de nationale veiligheidsinstanties met betrekking tot de in de overeenkomsten vastgestelde taken van elke overeenkomstsluitende partij. Dit laat de algemene verantwoordelijkheid van het Bureau voor het verrichten van zijn taken zoals uiteengezet in de artikelen 12, 16, 17 en 18, onverlet. [Am. 151] Artikel 70 Transparantie Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad (23) is van toepassing op de documenten die in het bezit zijn van het Bureau. De raad van bestuur stelt uiterlijk op [...] praktische maatregelen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 1049/2001 vast. Tegen besluiten van het Bureau uit hoofde van artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 kan klacht worden ingediend bij de ombudsman of beroep worden aangetekend bij het Hof van Justitie van de Europese Unie, op grond van respectievelijk artikel 228 en artikel 263 van het Verdrag. Op de verwerking van documenten van persoonlijke aard door het Bureau is Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad (24) van toepassing. Artikel 71 Veiligheidsvoorschriften voor beveiliging van geheime informatie Het Bureau past de beveiligingsprincipes toe die zijn vastgelegd in de veiligheidsvoorschriften van de Commissie voor de bescherming van gerubriceerde EU-gegevens (EUCI) en gevoelige, niet-gerubriceerde informatie zoals omschreven in de bijlage van Besluit 2001/844/EG, EGKS, Euratom van de Commissie (25) . Dit omvat onder bepalingen inzake de uitwisseling, verwerking en opslag van dergelijke informatie. Artikel 72 Fraudebestrijding en toezicht op prestaties [Am. 152] 1. Teneinde de bestrijding van fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten krachtens Verordening (EG) nr. 1073/1999 te vereenvoudigen, treedt het Bureau binnen zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening toe tot het Interinstitutioneel akkoord van 25 mei 1999 betreffende de interne onderzoeken verricht door het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) en stelt het op basis van het model in de bijlage bij dat akkoord passende voorschriften op voor alle werknemers van het Bureau. 2. De Commissie en de Rekenkamer hebben het recht om bij alle begunstigden van subsidies, contractanten en subcontractanten die van het Bureau EU-middelen hebben ontvangen, controles op stukken of controles en verificaties ter plaatse te verrichten. 2 bis. De Europese Rekenkamer houdt toezicht op de prestaties en de besluitvorming van het Bureau door middel van audits en inspecties. [Am. 153] 3. Het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) kan overeenkomstig de bepalingen en procedures van Verordening (EG) nr. 1073/1999 en Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad (26) onderzoeken, waaronder controles en inspecties ter plaatse, uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad in verband met een subsidie aan het Bureau of een contract dat door het Bureau wordt gefinancierd. 4. Onverminderd de leden 1, 2 en 3 moeten in samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, contracten, subsidieovereenkomsten en subsidiebesluiten van het Bureau bepalingen worden opgenomen die de Europese Rekenkamer en het OLAF uitdrukkelijk de bevoegdheid verlenen dergelijke controles en onderzoeken te verrichten overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden. HOOFDSTUK 13 SLOTBEPALINGEN Artikel 73 Gedelegeerde handelingen met betrekking tot de artikelen 12, 16, 17 , 18 en 18 41 [Am. 154] 1. De Commissie wordt gemachtigd gedelegeerde handelingen vast te stellen overeenkomstig artikel 74 met betrekking tot de vergoedingen en kosten die voortvloeien uit de toepassing van de artikelen 12, 16, 17 en 18. 2. De in lid 1 genoemde maatregelen bepalen met name voor welke aangelegenheden vergoedingen en kosten ingevolge de artikelen 12, 16, 17 en 18 verschuldigd zijn, alsmede het bedrag van de vergoedingen en kosten en de betalingswijze daarvan. 3. Er worden vergoedingen en kosten in rekening gebracht voor: (a) de afgifte en vernieuwing van vergunningen voor de indienststelling van subsystemen voor besturing en seingeving langs het spoor, en vergunningen voor het in de handel brengen van voertuigen en soorten voertuigtypen, met inbegrip van een eventuele bepaling van de compatibiliteit met bepaalde netwerken of lijnen; (b) de afgifte en vernieuwing van veiligheidscertificaten; (c) de levering van diensten; deze dienen overeen te komen met de werkelijke kosten van elke dienstverlening; (d) de behandeling van beroepen. Alle vergoedingen en kosten worden uitgedrukt en moeten worden betaald in euro. 4. Het bedrag van de vergoedingen en kosten van het Bureau wordt zodanig vastgesteld dat wordt gezorgd dat de inkomsten daarvan toereikend zijn om de volledige kosten van de geleverde diensten te dekken. Deze kosten zijn met name een weergaven van alle uitgaven van het Bureau voor de betrokkenheid van personeel bij de in lid 3 bedoelde activiteiten, met inbegrip van de pro-rata pensioenbijdrage van de werkgever. Indien er bij herhaling sprake is van een aanzienlijke onevenwichtigheid bij tegen betaling van vergoedingen en kosten geleverde diensten, moeten de vergoedingen en kosten worden aangepast. [Am. 155] 4 bis. De Commissie is tevens bevoegd om gedelegeerde handelingen vast te stellen overeenkomstig artikel 74 betreffende normalisatie van spoorwegonderdelen in toepassing van artikel 41. [Am. 156] Artikel 74 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid tot vaststelling van gedelegeerde handelingen wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel vastgestelde voorwaarden. 2. De in artikel 73 bedoelde bevoegdheid tot vaststelling om gedelegeerde handelingen als bedoeld in artikel 73 vast te stellen, wordt voor onbepaalde tijd aan de Commissie verleend toegekend voor een termijn van vijf jaar met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze verordening. Uiterlijk negen maanden voor het einde van de periode van vijf jaar stelt de Commissie een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. Zodra dit verslag is ingediend, wordt de bevoegdheidsdelegatie stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet. [Am. 157] 3. De delegatie van de in artikel 73 genoemde bevoegdheid kan te allen tijde door het Europees Parlement en de Raad worden ingetrokken. Het besluit tot intrekking maakt een einde aan de bevoegdheidsdelegatie die in het besluit wordt vermeld. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het besluit laat de geldigheid van alle reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling vaststelt, stelt zij tegelijkertijd het Europees Parlement en de Raad daarvan in kennis. 5. Een overeenkomstig artikel 73 vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad daartegen bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad vóór het verstrijken van de termijn van twee maanden de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Op initiatief van het Europees Parlement of de Raad wordt deze periode met [twee maanden] verlengd. Artikel 75 Comitéprocedure De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 21 van Richtlijn 96/48/EG van de Raad (27) ingestelde comité. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. Wanneer naar dit artikel wordt verwezen, is artikel 4 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 76 Evaluatie en herziening 1. Uiterlijk vijf jaar na de inwerkingtreding van deze verordening en vervolgens om de vijf jaar geeft de Commissie opdracht een evaluatie te maken om de resultaten, effectiviteit en doelmatigheid van het Bureau en zijn werkwijzen te beoordelen. In deze evaluatie wordt rekening gehouden met de mening van vertegenwoordigers van de spoorwegsector, de sociale partners en de consumentenorganisaties. De evaluatie richt zich met name op de vraag of het mandaat van het Bureau moet worden gewijzigd en op de financiële gevolgen van dergelijke wijzigingen. [Am. 158] 2. De Commissie zendt het evaluatierapport met haar conclusies over het rapport aan het Europees Parlement, de Raad en de raad van bestuur. De resultaten van de evaluatie worden openbaar gemaakt. 3. Bij elke tweede evaluatie worden bovendien de door het Bureau bereikte resultaten getoetst aan zijn doelstelling, mandaat en taken. Artikel 77 Overgangsbepalingen 1. Het Bureau is de vervanger en opvolger van het Europees Spoorwegbureau als ingesteld op grond van Verordening (EG) nr. 881/2004 met betrekking tot alle eigendomsrechten, overeenkomsten, wettelijke verplichtingen, arbeidscontracten, financiële verbintenissen en verplichtingen. 2. In afwijking van artikel 43, blijven de leden van de raad van bestuur die voorafgaand aan de datum van inwerkingtreding van deze verordening zijn benoemd op grond van Verordening (EG) nr. 881/2004, in hun functie tot de datum waarop hun mandaat als lid van de raad van bestuur verstrijkt. In afwijking van artikel 49, blijft de uitvoerend directeur die is benoemd op grond van Verordening (EG) nr. 881/2004, in zijn functie tot de datum waarop zijn mandaat verstrijkt. 3. In afwijking van artikel 61, blijven alle arbeidscontracten die van kracht waren op de datum van inwerkingtreding van deze verordening, van kracht tot hun respectieve vervaldatum. 3 bis. Het Bureau voert de in de artikelen 12, 16, 17 en 18 bedoelde certificerings- en vergunningstaken uit vanaf een jaar na de inwerkingtreding van deze verordening. Tot deze datum blijven de lidstaten verantwoordelijk voor de uitvoering van hun nationale regelgeving. [Am. 159] 3 ter. Na de in artikel 77, lid 3 bis, bepaalde termijn van een jaar hebben aanvragers nog drie jaar de tijd om hun aanvraag ofwel bij het Bureau, ofwel bij de nationale veiligheidsinstantie in te dienen. Tijdens deze periode mogen de nationale veiligheidsinstanties certificaten en vergunningen blijven afgeven in afwijking van de artikelen 12, 16, 17 en 18, overeenkomstig Richtlijn 2008/57/EG en Richtlijn 2004/49/EG. [Am. 160] 3 quater. In de gevallen bedoeld in artikel 10, lid 2 bis, van Richtlijn ... [spoorwegveiligheidsrichtlijn] en artikel 20, lid 9 bis, van Richtlijn ... [spoorweginteroperabiliteitsrichtlijn] mogen de nationale veiligheidsinstanties certificaten en vergunningen blijven afgeven na de in lid 3 bis van het onderhavige artikel genoemde periode, mits inachtneming van de in deze artikelen bepaalde voorwaarden. [Am. 161] Artikel 78 Intrekking Verordening (EG) nr. 881/2004 wordt ingetrokken. Artikel 79 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2013)0026 ), – gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 91 en 109 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0026/2013), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 juni 2013 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 8 oktober 2013 (2) , – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A7-0472/2013 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1192/69 van de Raad betreffende de gemeenschappelijke regels voor de normalisatie van de rekeningstelsels van de spoorwegondernemingen (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 91 en 109, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Verordening (EEG) nr. 1192/69 van de Raad (6) biedt lidstaten de mogelijkheid 36 genoemde spoorwegondernemingen compensatie te verlenen voor de betaling van verplichtingen die exploitanten van andere vervoerswijzen niet moeten dragen. Indien de lidstaten de normalisatieregels correct toepassen, worden zij vrijgesteld van de verplichting staatssteunmaatregelen aan te melden. (2) Op EU-niveau zijn een reeks regelgevende maatregelen vastgesteld om de markten voor het goederenvervoer per spoor en het internationaal reizigersvervoer open te stellen voor concurrentie en bij Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (7) zijn een aantal fundamentele beginselen vastgesteld inzake het beheer van spoorwegondernemingen overeenkomstig de beginselen die van toepassing zijn op commerciële ondernemingen, de scheiding tussen enerzijds entiteiten die verantwoordelijk zijn voor de toewijzing van capaciteit en de inning van infrastructuurheffingen en anderzijds entiteiten die spoorwegdiensten exploiteren, de scheiding van de rekeningen, het recht op toegang tot de spoorweginfrastructuur onder billijke, niet-discriminerende voorwaarden voor spoorwegondernemingen die overeenkomstig de EU-criteria over een vergunning beschikken en de mogelijkheid overheidsfinanciering toe te kennen aan infrastructuurbeheerders. Richtlijn 2012/34/EU moet uiterlijk op 16 juni 2015 in nationaal recht zijn omgezet. [Am. 1] (3) Verordening (EEG) nr. 1192/69 is tegenstrijdig en onverenigbaar met de huidige regelgeving. Met name in de context van een geliberaliseerde markt waarin spoorwegondernemingen rechtstreeks concurreren met de in de verordening genoemde spoorwegondernemingen is discriminatie tussen deze twee groepen verschillende ondernemingen niet langer verdedigbaar. (4) Derhalve moet Verordening (EEG) nr. 1192/69 worden ingetrokken om tegenstrijdigheden in EU-regelgeving weg te werken en het EU-recht te vereenvoudigen door de opheffing van een inmiddels achterhaalde rechtshandeling, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Verordening (EEG) nr. 1192/69 wordt ingetrokken. Artikel 2 Deze verordening treedt in werking op de dag na die van twee jaar na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . [Am. 2] Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te ....., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2012)0776 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 100, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0418/2012), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 17 april 2013 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 2 december 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A7-0317/2013 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 van het Europees Parlement en de Raad inzake het melden, onderzoeken en opvolgen van voorvallen in de burgerluchtvaart en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 996/2010 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2003/42/EG van het Europees Parlement en de Raad en de Verordeningen (EG) nr. 1321/2007 en (EG) nr. 1330/2007 van de Commissie (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 376/2014.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2013)0316 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0174/2013), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 september 2013 (1) , – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme ( A7‑0106/2014 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 van het Europees Parlement en de Raad inzake typegoedkeuringseisen voor de uitrol van het op de 112-dienst gebaseerde eCall-boordsysteem en houdende wijziging van Richtlijn 2007/46/EG [Am. 1] (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Bij Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de Raad (4) , is een allesomvattend EU-systeem voor de typegoedkeuring van motorvoertuigen vastgesteld. (2) De technische voorschriften voor de typegoedkeuring van motorvoertuigen, voor wat de talrijke veiligheids- en milieuaspecten betreft, zijn geharmoniseerd op het niveau van de Unie teneinde in de hele Unie een hoog niveau van verkeersveiligheid te garanderen. (2 bis) De invoering van een eCall-dienst die in alle voertuigen en in alle lidstaten beschikbaar is, is sinds 2003 een van de hoge prioriteiten van de Unie op het gebied van verkeersveiligheid. Om die doelstelling te verwezenlijken, is in het kader van de optie voor een vrijwillige invoering een reeks initiatieven opgezet, waarmee tot nog toe echter onvoldoende vooruitgang is geboekt. [Am. 2] (3) Om de verkeersveiligheid nog verder te verbeteren, worden in de mededeling van 21 augustus 2009 over "eCall: tijd voor implementatie" (5) nieuwe maatregelen voorgesteld om voor de uitrol van de dienst voor noodoproepen vanuit voertuigen in de Unie sneller uit te rollen . Zo wordt onder meer voorgesteld alle nieuwe voertuigen in de categorieën M1 en N1, zoals gedefinieerd in bijlage II bij Richtlijn 2007/46/EG, verplicht uit te rusten met op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen. [Am. 3] (4) Op 3 juli 2012 heeft het Europees Parlement het verslag "eCall: a new 112 service for citizens" (6) aangenomen, waarin de Commissie wordt aangespoord om in het kader van Richtlijn 2007/46/EG een voorstel in te dienen voor de verplichte implementatie tegen 2015 van een openbaar, op 112 gebaseerd eCall-systeem. (4 bis) De werking van de 112-dienst moet nog steeds in de gehele Europese Unie worden verbeterd, opdat deze in noodgevallen snelle en doeltreffende hulp kan verlenen. [Am. 4] (5) Naar verwachting zal het eCall-systeem dankzij de vroegtijdige waarschuwing van de hulpdiensten het aantal verkeersdoden in de Unie doen dalen en ook een positief effect hebben op de ernst van de verwondingen ten gevolge van verkeersongevallen. De verplichte invoering van het eCall-systeem zal op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem, in combinatie met de noodzakelijke en gecoördineerde infrastructuuraanpassing van de elektronische communicatienetwerken voor de doorgifte van eCall-oproepen en voor de ontvangst daarvan door alarmcentrales, zou ervoor zorgen dat deze dienst beschikbaar is voor alle burgers en zal het menselijk lijden en de gezondheids - er aldus toe bijdragen dat het aantal doden en zwaargewonden afneemt, dat de kosten in termen van gezondheidszorg worden gedrukt, en dat de congestie als gevolg van ongevallen en andere kosten doen afnemen worden teruggedrongen . [Am. 5] (5 bis) Het eCall-systeem is een belangrijke structuur die wordt samengesteld door meerdere actoren die zich met de veiligheid van de burgers bezighouden. Het is dan ook van cruciaal belang dat het aansprakelijkheidsaspect middels deze verordening wordt geregeld om te waarborgen dat de gebruikers daarin het volste vertrouwen kunnen hebben en dat het eCall-systeem goed functioneert. [Am. 6] (6) Het verstrekken van nauwkeurige en betrouwbare plaatsbepalingsinformatie in noodgevallen is een essentieel onderdeel van de effectieve werking van het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem. Het systeem moet dan ook compatible zijn met de diensten die worden verleend door satellietnavigatieprogramma's, inclusief inzonderheid met de systemen die zijn ontwikkeld in het kader van de programma's Galileo en EGNOS Egnos , zoals uiteengezet in Verordening (EG) nr. 683/2008 (EU) nr. 1285/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008 betreffende de voortzetting van de uitvoering van de Europese programma’s voor navigatie per satelliet (EGNOS en Galileo) (7) . [Am. 7] (7) De verplichting om voertuigen uit te rusten met het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem heeft in eerste instantie alleen betrekking op nieuwe types personenauto's en lichte bedrijfsvoertuigen (categorieën M1 en N1) waarvoor al een passend activeringsmechanisme bestaat. De mogelijkheid om de toepassing van het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem in de nabije toekomst uit te breiden tot andere voertuigcategorieën, zoals zware vrachtwagens, bussen en touringcars, gemotoriseerde tweewielers en landbouwtractoren, moet verder door de Commissie worden onderzocht met het oog op de eventuele indiening van een wetgevingsvoorstel. [Am. 8] (7 bis) Na 1 oktober 2015 af te leveren bestaande voertuigtypes moeten zo spoedig mogelijk met het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem worden uitgerust om deze beter ingang te doen vinden. In voertuigtypes waarvan de typegoedkeuring dateert van vóór 1 oktober 2015, kan op vrijwillige basis een eCall-systeem worden ingebouwd. [Am. 9] (7 ter) Een openbare, interoperabele, EU-brede eCall-dienst op basis van het gemeenschappelijke Europese noodnummer 112 en particuliere eCall-diensten (door diensten van derden ondersteunde eCall-systemen) kunnen naast elkaar bestaan, mits de nodige maatregelen worden vastgesteld om de continuïteit van de dienstverlening aan de consument te garanderen. Om de continuïteit van de openbare, op 112 gebaseerde eCall-dienst in alle lidstaten gedurende de hele levensduur van het voertuig te garanderen en te waarborgen dat de openbare, op 112 gebaseerde eCall-dienst altijd automatisch beschikbaar is, moeten alle voertuigen met de openbare, op 112 gebaseerde eCall-dienst worden uitgerust, ongeacht of de eigenaar van het voertuig voor een particuliere oplossing kiest. [Am. 10] (7 quater) Consumenten moeten een realistisch totaalbeeld krijgen van het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem en – als het voertuig daarmee is uitgerust – ook van het particuliere eCall-systeem, en uitgebreide en betrouwbare informatie krijgen over eventuele aanvullende functies of diensten die bij de aangeboden particuliere nooddienst of boordtoepassingen voor noodoproepen worden geleverd, over de mate van dienstverlening die ze kunnen verwachten bij de aanschaf van door derden geleverde voorzieningen en over de daaraan verbonden kosten. Het op 112 gebaseerde eCall-systeem is een openbare dienst van algemeen belang, die derhalve gratis toegankelijk moet zijn voor alle consumenten. [Am. 11] (8) De verplichte uitrusting van voertuigen met het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem doet geen afbreuk aan het recht van alle belanghebbenden, zoals autofabrikanten en onafhankelijke operatoren, om aanvullende nooddiensten en/of diensten met toegevoegde waarde aan te bieden, die gelijklopen met of voortbouwen op het op 112 gebaseerd gebaseerde eCall-boordsysteem. Deze Eventuele aanvullende diensten moeten echter zodanig zijn ontworpen dat ze de bestuurder niet extra afleiden en de werking van het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem of het doelmatig functioneren van alarmcentrales niet nadelig beïnvloeden . Het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem en het systeem voor de verlening van particuliere diensten of diensten met toegevoegde waarde moeten zo zijn ontworpen dat er geen uitwisseling van persoonsgegevens tussen hen mogelijk is. Voor zover deze diensten worden verstrekt, moeten zij voldoen aan de vigerende veiligheids-, beveiligings- en gegevensbeschermingswetgeving en moeten zij de consument altijd als een optie worden aangeboden. [Am. 12] (9) Om de vrije keuze van de klanten en eerlijke concurrentie te garanderen, innovatie te stimuleren en de concurrentiekracht van de informatietechnologiesector van de Unie op de mondiale markt te versterken, moet het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem gratis en zonder onderscheid tussen de onafhankelijke operatoren beschikbaar zijn en gebaseerd zijn op een interoperabel , beveiligd en gestandaardiseerd platform dat het mogelijk maakt in de toekomst toegang te bieden tot andere boordtoepassingen of -diensten. Aangezien dit technische en juridische ondersteuning vergt, moet de Commissie, in overleg met alle belanghebbenden, inclusief voertuigfabrikanten en onafhankelijke operatoren, onverwijld alle mogelijkheden onderzoeken om een platform met open toegang te bevorderen en te garanderen, en daartoe zo nodig een wetgevingsvoorstel indienen. Er moet nader worden verduidelijkt onder welke voorwaarden derde partijen die diensten met toegevoegde waarde leveren, toegang kunnen krijgen tot gegevens die in het op 112 gebaseerde boordsysteem zijn opgeslagen. Voorts moet het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem gratis toegankelijk zijn voor alle onafhankelijke operatoren, waarbij voor herstellingen en onderhoud geen onderscheid mag worden gemaakt. [Am. 13] (9 bis) De invoering van eventuele extra boordtoepassingen of ‑diensten mag de inwerkingtreding en toepassing van deze verordening niet vertragen. [Am. 14] (10) Om de integriteit van het typegoedkeuringssysteem in stand te houden, mogen met het oog op de toepassing van deze verordening alleen op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen worden aanvaard die volledig kunnen worden getest. (10 bis) Het gebruik van op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen bij wijze van noodoproepsysteem in voertuigen vereist het hoogst mogelijke niveau van betrouwbaarheid. De nauwkeurigheid van de minimumreeks van gegevens en de nauwkeurigheid en kwaliteit van de spraakverbinding moeten worden gegarandeerd en er moet een uniforme testregeling worden ontwikkeld om de levensduur en de duurzaamheid van het eCall-boordsysteem te waarborgen. Er moeten geregeld periodieke technische inspecties worden uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EU) nr. 2014/45/EU van het Europees Parlement en de Raad (8) . In de bijlage daarvan moeten gedetailleerde testvoorschriften worden opgenomen. [Am. 15] (11) In kleine series gebouwde voertuigen zijn bij Richtlijn 2007/46/EG vrijgesteld van de eisen inzake de bescherming van de inzittenden in geval van frontale of zijdelingse botsing. Deze voertuigen moeten dan ook worden vrijgesteld van de in deze verordening vervatte verplichting om te voldoen aan de eCall-vereisten. [Am. 16] (12) Voertuigen voor speciale doeleinden moeten voldoen aan de in deze verordening uiteengezette eCall-vereisten, tenzij de typegoedkeuringsautoriteiten geval per geval oordelen dat het voertuig wegens zijn speciale bestemming niet aan deze vereisten kan voldoen. [Am. 17] (13) Volgens de aanbevelingen van de groep "gegevensbescherming artikel 29", die vervat zijn in het op 26 september 2006 goedgekeurde werkdocument betreffende de gevolgen van het eCall-initiatief (9) moet De regels voor de verwerking van persoonsgegevens via het eCall-boordsysteem beantwoorden aan de regels inzake de bescherming van persoonsgegevens die in het kader van deze verordening zijn vastgesteld in Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) , van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (11) en in in Richtlĳn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlĳke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (richtlĳn betreffende privacy en elektronische communicatie) , Raad (12) en in de artikelen 7 en 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (13) . De verwerking van gegevens via het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem dient derhalve te geschieden overeenkomstig deze richtlijnen en onder toezicht van de bevoegde instanties van de lidstaten , en met name van de onafhankelijke overheidsinstanties die door de lidstaten conform die richtlijnen zijn aangewezen, met name om te garanderen dat voertuigen die met eCall op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen zijn uitgerust niet opspoorbaar zijn en niet permanent worden gevolgd wanneer 112 eCall zich in de normale werkingsstand bevindt , en dat het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem minstens de gegevens uitsluitend de minimumgegevens verstuurt die nodig zijn voor de passende afhandeling van noodoproepen door alarmcentrales, en dat er daarna geen persoonsgegevens worden opgeslagen. Wanneer de betrokkene daarmee heeft ingestemd of wanneer er tussen de beide partijen een overeenkomst is gesloten, kunnen er andere voorwaarden gelden in geval er in het voertuig naast het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem nog een ander systeem voor noodoproepen is geïnstalleerd, dat evenwel dient te voldoen aan deze richtlijnen. [Am. 18] (13 bis) Deze verordening houdt rekening met de aanbevelingen die de bij Richtlijn 95/46/EG opgerichte Groep van artikel 29 heeft geformuleerd in zijn "Werkdocument betreffende de gevolgen van het eCall-initiatief vanuit het oogpunt van bescherming van gegevens en van de persoonlijke levenssfeer" van 26 september 2006 (14) . [Ams. 19 en 90] (13 ter) Voertuigfabrikanten moeten, om de technische voorschriften na te leven, de technische gegevensbescherming in de boordsystemen integreren en de "ingebouwde privacy"-benadering toepassen. [Am. 20] (14) De Europese normaliseringsorganisaties, ETSI en CEN, hebben gemeenschappelijke normen opgesteld voor de uitrol van een pan-Europese eCall-dienst. Bij de toepassing van de onderhavige verordening dienen deze normen te worden gevolgd omdat dit de technologische evolutie van de eCall-dienst zal vergemakkelijken, de interoperabiliteit en continuïteit van de dienst in de hele Unie zal garanderen en de tenuitvoerleggingskosten voor de hele Unie zal drukken. (15) Om te garanderen dat gemeenschappelijke technische voorschriften gelden voor het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem, moet de Commissie worden gemachtigd om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie besluiten vast te stellen inzake gedetailleerde regels voor de toepassing van de relevante normen inzake tests en bescherming van persoonsgegevens en privacy en inzake vrijstellingen voor bepaalde voertuigen of klassen van de voertuigcategorieën M1 en N1. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau , waarbij met name de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, de Groep van artikel 29 en consumentenbeschermingsorganisaties moeten worden geraadpleegd . De Commissie moet er bij de voorbereiding en opstelling van de gedelegeerde handelingen voor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. [Am. 21] (16) Voertuigfabrikanten moeten voldoende tijd krijgen om zich aan te passen aan de technische voorschriften van deze verordening en aan de gedelegeerde handelingen die op grond van deze verordening worden vastgesteld teneinde conform de geldende eisen onder uiteenlopende omstandigheden de nodige onderzoeken en tests te kunnen uitvoeren, en er aldus voor te zorgen dat het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem volledig betrouwbaar is . [Am. 22] (17) Deze verordening is een nieuwe afzonderlijke verordening in het kader van de EG-typegoedkeuringsprocedure die is vastgesteld bij Richtlijn 2007/46/EG; bijlagen I, III, IV, VI en IX bij die richtlijn moeten dan ook dienovereenkomstig worden gewijzigd. (18) Daar de doelstellingen van deze verordening, namelijk de voltooiing van de interne markt door de invoering van gemeenschappelijke technische voorschriften voor nieuwe, met het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem uitgeruste voertuigen waaraan typegoedkeuring is verleend, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve wegens de omvang van het optreden beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp Bij deze verordening worden de technische voorschriften vastgesteld voor de EG-typegoedkeuring van voertuigen, voor wat het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem betreft. Artikel 2 Toepassingsgebied Deze verordening is van toepassing op voertuigen van de categorieën M1 en N1, zoals gedefinieerd in de punten 1.1.1 en 1.2.1 van bijlage II bij Richtlijn 2007/46/EG. Deze verordening is niet van toepassing op in kleine series gebouwde voertuigen. [Am. 23] Artikel 3 Definities Voor de toepassing van deze verordening zijn naast de definities van artikel 3 van Richtlijn 2007/46/EG en artikel 2 van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 305/2013 (15) de volgende definities van toepassing: [Am. 24] (1) " op 112 gebaseerd eCall-boordsysteem": een systeem noodsysteem, bestaande uit de apparatuur aan boord van het voertuig, samen met de middelen om een eCall-verbinding te activeren en te beheren en een boodschap te verzenden, dat automatisch door sensoren in het voertuig of manueel wordt geactiveerd, waarbij via openbare draadloze mobielecommunicatienetwerken signalen worden uitgezonden om een gestandaardiseerde minimumreeks van gegevens wordt doorgezonden te kunnen doorzenden en op basis van het nummer 112 een audioverbinding tot stand wordt gebracht tussen de inzittenden van het voertuig en een daartoe uitgeruste publieke alarmcentrale te kunnen tot stand brengen ; [Am. 25. Dit amendement is van toepassing op de gehele tekst] (2) "boordsysteem": de apparatuur aan boord van het voertuig, samen met de middelen om een eCall-verbinding te activeren en te beheren en een boodschap te verzenden via een openbare draadloze mobielecommunicatieverbinding tussen het voertuig en de eCall-dienst. [Ams. 26 en 60] (2 bis) "eCall": een noodoproep vanuit een voertuig naar het noodnummer 112, die via het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem wordt verzonden; [Am. 27] (2 ter) "alarmcentrale" (ook "PSAP" – Public Safety Answering Point): de fysieke locatie waar de noodoproepen eerst worden ontvangen onder de verantwoordelijkheid van een openbare instantie of een door de overheid van de desbetreffende lidstaat erkende particuliere organisatie; [Am. 28] (2 quater) "minimumreeks van gegevens" (ook "MSD" – minimum set of data): de naar de eCall-alarmcentrale doorgezonden informatie zoals gedefinieerd in EN-norm 15722 ("Road transport and traffic telematics – eSafety – eCall minimum set of data (MSD)"); [Am. 29] (2 quinquies) "boorduitrusting": vast in het voertuig ingebouwde uitrusting die toegang geeft of heeft tot de in het voertuig aanwezige minimumreeks van gegevens die nodig zijn om de eCall-transactie te verrichten via een openbaar draadloos mobielecommunicatienetwerk; [Am. 30] (2 sexies) "openbaar netwerk voor draadloze mobiele communicatie": een openbaar toegankelijk netwerk voor draadloze mobiele communicatie overeenkomstig Richtlijn 2002/21/EG (16) en Richtlijn 2002/22/EG (17) van het Europees Parlement en de Raad. [Am. 31] Artikel 4 Algemene verplichtingen van de fabrikant Fabrikanten moeten aantonen dat alle nieuwe voertuigtypen waarnaar in artikel 2 wordt verwezen zijn uitgerust met een ingebouwd, op 112 gebaseerd eCall-boordsysteem, overeenkomstig deze verordening en de gedelegeerde besluiten die krachtens deze verordening zijn vastgesteld. [Am. 32] Artikel 5 Specifieke verplichtingen van de fabrikanten 1. De fabrikanten zien erop toe dat al hun nieuwe voertuigtypes worden gebouwd en goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften die zijn uiteengezet in deze verordening en de gedelegeerde besluiten die krachtens deze verordening zijn vastgesteld. 2. De fabrikanten tonen aan dat al hun nieuwe voertuigtypes zodanig zijn gebouwd dat in geval van een ernstig ongeval wanneer op het grondgebied van de Unie een ernstig ongeval wordt gedetecteerd door de activering van een of meer sensoren en/of processors in het voertuig, automatisch een eCall plaatsvindt naar het gemeenschappelijk Europees noodnummer 112. [Am. 33] De fabrikanten tonen aan dat nieuwe voertuigen voertuigtypes zodanig zijn gebouwd dat een eCall naar het gemeenschappelijk Europees noodnummer 112 ook manueel kan worden geïnitieerd. [Am. 34] 2 bis. Lid 2 doet geen afbreuk aan het recht van de eigenaar van het voertuig om naast het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem een ander in het voertuig geïnstalleerd systeem voor noodoproepen te gebruiken dat een soortgelijke dienst verleent. In dat geval dient het andere systeem voor noodoproepen te voldoen aan EN-norm 16102 "Intelligent transport systems – eCall – Operating requirements for third party support", en moeten de fabrikanten ervoor zorgen dat er slechts één systeem tegelijk actief is en dat het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem automatisch wordt geactiveerd wanneer het andere noodoproepsysteem niet werkt. [Am. 35] 3. De fabrikanten zien erop toe dat de ontvangers in de boordsystemen op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen compatibel zijn met de plaatsbepalingsdiensten van satellietnavigatiesystemen, inclusief met name Galileo en EGNOS Egnos . [Am. 36] 4. Alleen ingebouwde, op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen die kunnen worden getest, worden aanvaard met het oog op typegoedkeuring. [Am. 37] 5. Op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen moeten voldoen aan de voorschriften van Richtlijn 1999/5/EG van het Europees Parlement en de Raad (18) en VN/ECE-reglement nr. 10 (19) . 5 bis. De fabrikanten tonen aan dat de inzittenden van het voertuig een waarschuwing zullen krijgen indien tijdens of na de zelftest een kritieke systeemstoring wordt gedetecteerd waardoor geen eCalls kunnen worden uitgevoerd. [Am. 38] 6. Het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem moet gratis toegankelijk zijn voor alle onafhankelijke operatoren, waarbij minstens voor herstellingen en onderhoud geen onderscheid mag worden gemaakt. [Am. 39] 7. De Commissie wordt overeenkomstig artikel 9 gemachtigd om gedelegeerde besluiten vast te stellen waarbij de gedetailleerde technische voorschriften en tests voor de typegoedkeuring van op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen worden vastgesteld en Richtlijn 2007/46/EG dienovereenkomstig wordt gewijzigd . [Am. 40] De in alinea 1 vermelde technische voorschriften en tests worden vastgesteld na raadpleging van de relevante belanghebbenden en zijn gebaseerd op de in de alinea's 2, 2 bis, 3, 4 en 6 uiteengezette voorschriften en op de volgende bestaande normen, voor zover van toepassing , waaronder : [Am. 41] a) EN 16072 'Intelligent transport system-ESafety-PanEuropean eCall-Operating requirements'; b) EN 16062 'Intelligent transport systems-ESafety-ECall high level application requirements (HLAP)'; c) EN 16454 'Intelligent transport systems - eSafety - eCall end to end conformance testing', voor wat de conformiteit van het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem met de pan-Europese eCall betreft; c bis) EN-norm 15722 "Intelligent transport systems – eSafety – eCall minimum set of data (MSD)". [Am. 42] d) eventuele andere Europese normen of VN/ECE-reglementen die betrekking hebben op eCall-systemen. [Am. 43] Artikel 6 Voorschriften inzake bescherming van de privacy en gegevensbescherming -1 bis. Deze verordening geldt onverminderd het bepaalde in Richtlijnen 95/46/EG en 2002/58/EG. Elke verwerking van persoonsgegevens via het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem dient in overeenstemming te zijn met de regels inzake de bescherming van persoonsgegevens als bepaald in die richtlijnen. [Am. 44] 1. Overeenkomstig Richtlijn 95/46/EG en Richtlijn 2002/58/EG zien De fabrikanten zien erop toe dat voertuigen die zijn uitgerust met op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen niet traceerbaar zijn en niet permanent worden gevolgd wanneer eCall zich in de normale parate werkingsstand bevindt. [Am. 45] Om de gebruikers van op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem het gewenste niveau van bescherming van hun privacy te bieden en de nodige garanties te verschaffen om surveillance en misbruik te voorkomen, worden technologieën ter versterking van de privacy ingebouwd in het eCall-boordsysteem. 2. De minimumreeks van gegevens die door het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem wordt doorgezonden, moet alleen de minimuminformatie bevatten die bestaat uit niet meer dan de informatie die wordt voorgeschreven door de in punt 2 quater van artikel 3 bedoelde norm. De minimumreeks van gegevens mag niet langer worden verwerkt dan nodig is voor het doel waarvoor zij is verwerkt, en mag niet langer worden opgeslagen dan vereist is voor een passende afhandeling van noodoproepen. De minimumreeks van gegevens dient zodanig te worden opgeslagen dat zij volledig kan worden gewist. [Am. 46] 3. De fabrikanten zien erop toe dat eCall-gebruikers duidelijke en uitgebreide informatie krijgen over het bestaan van een gratis openbaar, op het noodnummer 112 gebaseerd eCall-systeem en over de verwerking van de gegevens die via het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem worden verstuurd, en met name over: [Am. 47] a) de rechtsgrondslag voor de verwerking; b) het feit dat het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem automatisch wordt geactiveerd; c) de specifieke voorwaarden van de gegevensverwerking door het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem; d) de doeleinden van de verwerking het specifieke doel van eCall-verwerking, die beperkt dient te blijven tot de in de eerste alinea van artikel 5, lid 2, bedoelde noodsituaties ; [Am. 48] e) het type gegevens dat wordt verzameld en verwerkt en de ontvangers van die gegevens; f) de termijn voor de bewaring van de gegevens in het boordsysteem op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem ; [Am. 49] g) het feit dat het voertuig niet permanent wordt gevolgd , afgezien van de verzameling van het minimumaantal gegevens dat nodig is voor het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem om de locatie en de rijrichting van het voertuig bij een ongeval te bepalen, alsmede het feit dat de volggegevens niet langer in het toestel worden bewaard dan strikt noodzakelijk is voor dit doeleinde ; [Am. 50] h) de specifieke voorwaarden waaronder degenen op wie de gegevens betrekking hebben hun rechten kunnen doen gelden; h bis) het feit dat de via het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem door alarmcentrales verzamelde gegevens niet aan derden mogen worden overgedragen zonder de effectieve voorafgaande toestemming van de betrokkene; [Am. 51] i) eventuele noodzakelijke aanvullende informatie over omtrent de traceerbaarheid, het volgen en de verwerking van persoonsgegevens in verband met het verlenen van particuliere eCall-diensten en/of diensten met toegevoegde waarde , waaraan de gebruiker zijn/haar uitdrukkelijke toestemming moet verlenen en die in overeenstemming moet zijn met Richtlijn 95/46/EG . In het bijzonder wordt rekening gehouden met het feit dat er verschillen kunnen bestaan tussen de gegevensverwerking door het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem en de gegevensverwerking door particuliere eCall-systemen of andere diensten met toegevoegde waarde. [Am. 52] 3 bis. De fabrikanten verstrekken de in lid 3 vermelde informatie als onderdeel van de technische documentatie die bij het voertuig wordt geleverd. [Am. 53] 3 ter. Om verwarring over de beoogde doeleinden en de toegevoegde waarde van de verwerking te vermijden, wordt de in lid 3 bedoelde informatie de gebruiker afzonderlijk verstrekt voor het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem en andere eCall-systemen, vóór het systeem in gebruik wordt genomen. [Am. 54] 3 quater. De fabrikanten zien erop toe dat het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem, eventuele andere geïnstalleerde noodoproepsystemen, en systemen voor de verlening van diensten met toegevoegde waarde zo zijn ontworpen dat er geen uitwisseling van persoonsgegevens tussen hen mogelijk is. Als geen gebruik van een ander systeem of een dienst met toegevoegde waarde wordt gemaakt of de betrokkene weigert zijn/haar toestemming te verlenen voor de verwerking van zijn/haar persoonsgegevens voor een particuliere dienst, mag dit geen negatieve gevolgen hebben voor het gebruik van het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem en/of de eCall-gebruiker. [Am. 55] 4. De Commissie wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 9 gedelegeerde besluiten vast te stellen, waarin het verbod op traceren en volgen en de in lid 1 vermelde privacyversterkende technologieën verder met betrekking tot eCall nader worden gedefinieerd, met name de veiligheidsmaatregelen die verstrekkers van eCall-diensten nemen om ervoor te zorgen dat de gegevensverwerking rechtmatig is en om ongeoorloofde toegang, openbaarmaking, wijziging of verlies van persoonsgegevens te voorkomen, alsmede de in lid 3 vermelde voorwaarden voor de verwerking van privégegevens persoonsgegevens en gebruikersinformatie. [Am. 56] Artikel 7 Verplichtingen van de lidstaten Met ingang van 1 oktober 2015 ... (20) verlenen de nationale autoriteiten, voor wat de op 112 gebaseerde eCall-boordsystemen betreft, alleen EG-typegoedkeuring aan nieuwe voertuigtypes die beantwoorden aan deze verordening en de gedelegeerde besluiten die krachtens deze verordening zijn vastgesteld. [Am. 57] Artikel 7 bis Periodieke technische controles De eisen inzake periodieke technische controles met betrekking tot het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem worden vastgesteld bij Richtlijn 2014/45/EU. [Am. 58] Artikel 8 Vrijstellingen 1. De Commissie kan bepaalde voertuigen of voertuigklassen van de categorieën M1 en N1 vrijstellen van de in artikel 4 uiteengezette verplichting om eCall-boordsystemen een op 112 gebaseerd eCall-boordsysteem te installeren als uit een kostenbatenanalyse en een technische analyse , die door of in opdracht van de Commissie is uitgevoerd , blijkt dat het niet loont die systemen in te bouwen in het desbetreffende voertuig of de desbetreffende voertuigklasse, rekening houdende met alle relevante veiligheidsaspecten , blijkt dat de installatie van een op 112 gebaseerd eCall-boordsysteem niet onontbeerlijk is voor de verdere verbetering van de verkeersveiligheid, gezien het feit dat de betrokken voertuigklasse voornamelijk is ontworpen voor gebruik buiten de wegen of indien zij niet is voorzien van een passend activeringsmechanisme . Het aantal toegekende vrijstellingen wordt beperkt. [Am. 59] . 2. De Commissie is gemachtigd om overeenkomstig artikel 9 gedelegeerde handelingen vast te stellen waarbij de in lid 1 van dit artikel vermelde vrijstellingen worden vastgesteld. Die vrijstellingen hebben bijvoorbeeld betrekking op voertuigen voor speciale doeleinden en voertuigen zonder airbags, en het aantal vrijstellingen wordt beperkt. [Am. 60] Artikel 9 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 5, lid 7, artikel 6, lid 4, en artikel 8, lid 2, bedoelde bevoegdheid tot vaststelling van gedelegeerde handelingen wordt met ingang van ... (21) voor onbepaalde tijd een periode van vijf jaar aan de Commissie verleend. met ingang van [...] [Publicatiebureau: gelieve de exacte datum van inwerkingtreding in te voegen] De Commissie stelt uiterlijk negen maanden vóór het verstrijken van de periode van vijf jaar een verslag over de bevoegdheidsdelegatie op. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met periodes van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden vóór het einde van elke periode tegen deze verlenging verzet. [Am. 61] 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 5, lid 7, artikel 6, lid 4, en artikel 8, lid 2, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het besluit treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een in dat besluit genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 5. Een overeenkomstig artikel 5, lid 7, artikel 6, lid 4, en artikel 8, lid 2, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking als het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee drie maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement of de Raad bezwaar heeft gemaakt, of als zowel het Europees Parlement als de Raad vóór het verstrijken van de termijn van twee maanden de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. [Am. 62] Artikel 10 Sancties voor niet-naleving 1. De lidstaten stellen de sancties vast die worden opgelegd wanneer fabrikanten deze verordening en de bijbehorende gedelegeerde handelingen niet naleven en zij nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat die sancties worden uitgevoerd. Deze sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn , met name wanneer artikel 6 van deze verordening niet wordt nageleefd . De lidstaten stellen de Commissie in kennis van die bepalingen en melden onverwĳld eventuele wĳzigingen daarvan. [Am. 63] 2. Ten minste de volgende types niet-naleving geven aanleiding tot een sanctie: a) het afleggen van valse verklaringen tijdens de goedkeuringsprocedures of de procedures die tot een herroeping leiden; b) het vervalsen van testresultaten voor typegoedkeuring; c) het achterhouden van gegevens of technische specificaties die tot de herroeping of intrekking van een typegoedkeuring kunnen leiden. c bis) het plegen van inbreuken op bepalingen van artikel 6. [Am. 64] Artikel 10 bis Rapportage en toetsing 1. De Commissie brengt aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de vraag in hoeverre de telecommunicatie- en alarmcentrale-infrastructuur in de lidstaten klaar is voor de introductie van eCall. Indien uit dit verslag blijkt dat de eCall-infrastructuur niet vóór de in artikel 12, derde alinea, bedoelde datum operationeel zal zijn, neemt de Commissie passende maatregelen. 2. Uiterlijk op 1 oktober 2018 stelt de Commissie een aan het Europees Parlement en de Raad voor te leggen evaluatieverslag over de resultaten van het op 112 gebaseerde eCall-boordsysteem op, waarin ook de penetratiegraad van het systeem wordt aangegeven. De Commissie onderzoekt of de werkingssfeer van de verordening moet worden uitgebreid tot andere voertuigcategorieën, zoals gemotoriseerde tweewielers, zware vrachtwagens, bussen en touringcars, alsmede landbouwtractoren. Indien nodig dient de Commissie daartoe een wetgevingsvoorstel in. 3. Zo spoedig mogelijk en in ieder geval uiterlijk op ... (22) brengt de Commissie verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad, na breed overleg te hebben gevoerd met alle belanghebbenden, inclusief voertuigfabrikanten en onafhankelijke exploitanten, en stelt zij een effectbeoordeling op met betrekking tot de technische eisen voor een interoperabel, gestandaardiseerd en veilig platform met open toegang. De Commissie laat dat verslag zo nodig gepaard gaan met een daartoe strekkend wetsvoorstel. Het op 112-gebaseerde eCall-boordsysteem wordt op de normen voor dat platform gebaseerd van zodra deze beschikbaar zijn. [Am. 65] Artikel 11 Wijzigingen van Richtlijn 2007/46/EG De bijlagen I, III, IV, VIen IX bij Richtlijn 2007/46/EG worden gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening. Artikel 12 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 5, lid 7, artikel 6, lid 4, artikel 8, lid 2, en de artikelen 9 en 10 bis zijn van toepassing met ingang van ... (23) . [Am. 66] Zij is De andere dan de in de tweede alinea van dit artikel vermelde artikelen zijn van toepassing met ingang van 1 oktober 2015. [Am. 67] Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE Wijzigingen van Richtlijn 2007/46/EG Richtlijn 2007/46/EG wordt als volgt gewijzigd: (1) in bijlage I worden de volgende punten toegevoegd: "12.8 eCall-systeem 12.8.1 beschrijving of tekeningen"; (2) in bijlage III, deel I, onder A, worden de volgende punten toegevoegd: "12.8 eCall-systeem 12.8.1 aanwezig: ja/nee (1)"; (3) Deel 1 van bijlage IV wordt als volgt gewijzigd: a) Het volgende item wordt aan de tabel toegevoegd: Item Onderwerp Regel­geving Van toepassing op M 1 M 2 M 3 N 1 N 2 N 3 O 1 O 2 O 3 O 4 71. eCall-systeem Verorde­ning (EU) nr. … X X b) Aanhangsel 1 wordt als volgt gewijzigd: i) het volgende item wordt aan tabel 1 toegevoegd: Item Onderwerp Regelgeving Specifieke kwesties Toepasbaar­heid en specifieke voorschriften 71. eCall-systeem Verordening (EU) nr. … n.v.t. ii) Het volgende item wordt aan tabel 2 toegevoegd: Item Onderwerp Regelgeving Specifieke kwesties Toepasbaarheid en specifieke voorschriften 71. eCall-systeem Verordening (EU) nr. … n.v.t. (4) in het aanhangsel bij Model A in bijlage VI wordt het volgende item aan de tabel toegevoegd: Item Onderwerp Regelgeving (1) Gewijzigd bij Van toepassing op uitvoeringen 71. eCall-systeem Verordening (EU) nr. … (5) Bijlage IX wordt als volgt gewijzigd: a) Deel I, model B, wordt als volgt gewijzigd: i) Bladzijde 2 "Voertuigcategorie M 1 " wordt als volgt gewijzigd: — punt 52 wordt vervangen door: "52. eCall aanwezig: ja/nee", — het volgende punt wordt toegevoegd: "53. Opmerkingen (11) : ……………."; ii) Bladzijde 2 "Voertuigcategorie N 1 " wordt als volgt gewijzigd: — punt 52 wordt vervangen door: "52. eCall aanwezig: ja/nee", — het volgende punt wordt toegevoegd: "53. Opmerkingen (11) : ……………."; b) in Deel II wordt model C2 als volgt gewijzigd: i) Bladzijde 2 "Voertuigcategorie M 1 " wordt als volgt gewijzigd: — punt 52 wordt vervangen door: "52. eCall aanwezig: ja/nee", — het volgende punt wordt toegevoegd: "53. Opmerkingen (11) : ……………."; ii) Bladzijde 2 "Voertuigcategorie N 1 " wordt als volgt gewijzigd: — punt 52 wordt vervangen door: "52. eCall aanwezig: ja/nee", — het volgende punt wordt toegevoegd: "53. Opmerkingen (11) : ……………."; (6) In aanhangsel 1 van bijlage XI wordt het volgende item 71 aan de tabel toegevoegd: Nr. Onderwerp Regelgeving M 1 ≤ 2 500 ( 1 ) kg M 1 &gt; 2 500 ( 1 ) kg M 2 M 3 71. eCall-systeem Verordening (EU) nr. … A A n.v.t. n.v.t. [Am. 68] (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Amendement 1 RICHTLIJN 2014/.../EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende verzekeringsbemiddeling (herschikking)(Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 53, lid 1, en artikel 62, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 2002/92/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsbemiddeling (3) moet worden gewijzigd. Daarom wordt een herschikking van die richtlijn voorgesteld . (2) Aangezien het voornaamste doel en onderwerp van dit voorstel de harmonisatie van de nationale voorschriften op de bovengenoemde terreinen is, moet het worden gebaseerd op artikel 53, lid 1, en artikel 62 VWEU. Het werd passend geacht de vorm van een richtlijn te hanteren, zodat uitvoeringsbepalingen op de onder deze richtlijn vallende gebieden, indien nodig, aan eventuele specifieke kenmerken van het markt- en rechtssysteem in elke lidstaat kunnen worden aangepast. Deze richtlijn is ook bedoeld om de nationale regelingen voor de toegang tot het verzekerings- en herverzekeringsbemiddelingsbedrijf ▌te coördineren, en wordt derhalve gebaseerd op artikel 53, lid 1 VWEU. Aangezien het gaat om een sector waarin in de hele Unie diensten worden aangeboden, wordt deze richtlijn bovendien ook gebaseerd op artikel 62 VWEU. (3) Verzekerings - en herverzekeringstussenpersonen vervullen bij de distributie van verzekerings - en herverzekeringsproducten in de Unie een centrale rol. (4) Verscheidene soorten personen of instellingen, zoals agenten, makelaars, bankverzekeraars, verzekeringsondernemingen, reisagenten en autoverhuurbedrijven, kunnen verzekeringsproducten distribueren. ▌ (4 bis) Om te garanderen dat hetzelfde beschermingsniveau geldt en dat de klant vergelijkbare normen geniet, is het essentieel dat door deze richtlijn gelijke concurrentie- en andere voorwaarden voor tussenpersonen worden bevorderd, ongeacht of zij aan een verzekeringsonderneming verbonden zijn. Consumenten hebben er baat bij als verzekeringsproducten via verschillende kanalen en tussenpersonen met verschillende vormen van samenwerking met verzekeringsondernemingen worden aangeboden, op voorwaarde dat deze kanalen en tussenpersonen dezelfde regels inzake consumentenbescherming moeten toepassen. Het is belangrijk dat de lidstaten met deze aspecten rekening houden bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. (5) Uit de toepassing van Richtlijn 2002/92/EG is gebleken dat een aantal bepalingen nader moet worden gepreciseerd om de uitoefening van het verzekerings - en herverzekeringsbemiddelingsbedrijf te vergemakkelijken, en dat ter wille van de bescherming van de consument het toepassingsgebied van die richtlijn moet worden uitgebreid tot alle verkopen van verzekeringsproducten in het kader van een activiteit in hoofdberoep , zowel via verzekeringstussenpersonen als via verzekeringsondernemingen. Verzekeringsondernemingen die rechtstreeks verzekeringsproducten verkopen, moeten wat hun verkoop - , aftersales - en schadeafhandelingsprocessen betreft op dezelfde wijze als verzekeringsagenten en assurantiemakelaars onder het toepassingsgebied van de nieuwe richtlijn vallen. ▐ (8) Tussen de nationale bepalingen bestaan nog belangrijke verschillen die belemmeringen vormen voor de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van verzekerings - en herverzekeringstussenpersonen in de interne markt. De interne markt moet verder worden versterkt en er moet een echte Europese interne markt voor levens- en schadeverzekeringsproducten en ‑diensten worden geschapen. (9) Uit de huidige en recente financiële turbulenties is duidelijk gebleken hoe belangrijk het is in alle financiële sectoren voor een doeltreffende consumentenbescherming te zorgen. Het verdient daarom aanbeveling het vertrouwen van klanten te versterken en voor een eenvormiger wettelijke behandeling van de distributie van verzekeringsproducten te zorgen, teneinde overal in de Unie een adequaat niveau van consumentenbescherming tot stand te brengen. Het niveau van de consumentenbescherming moet ten opzichte van Richtlijn 2002/92/EG worden verhoogd zodat er minder behoefte is aan uiteenlopende nationale maatregelen. Het is belangrijk rekening te houden met het specifieke karakter van verzekeringsovereenkomsten ten opzichte van beleggingsproducten, die vallen onder Richtlijn 2014/.../EU van het Europees Parlement en de Raad[MiFID] (4) . De verkoop van verzekeringsovereenkomsten, met inbegrip van de zogenaamde verzekeringsbeleggingsproducten, moet daarom met deze richtlijn worden gereguleerd en worden afgestemd op Richtlijn 2014/.../EU [MiFID]. De minimumnormen moeten worden verhoogd, zowel wat betreft de distributievoorschriften als wat betreft het creëren van gelijke concurrentievoorwaarden voor alle pakketproducten voor verzekeringsbeleggingen. Maatregelen ter bescherming van de consument moeten voor "niet-professionele" consumenten strikter zijn dan voor "professionele" consumenten . (10) Deze richtlijn moet van toepassing zijn op personen wier werkzaamheden erin bestaan diensten op het gebied van verzekerings - of herverzekeringsbemiddeling aan derden te verlenen tegen hetzij een financiële vergoeding, hetzij een overeengekomen, met de dienstverlening door de tussenpersoon verband houdend ander economisch voordeel. (11) Deze richtlijn moet van toepassing zijn op personen wier werkzaamheden erin bestaan op basis van door de klant via een website of andere middelen geselecteerde criteria informatie over een of meerdere verzekerings - of herverzekeringsovereenkomsten te verstrekken, of een rangorde van verzekerings - of herverzekeringsproducten of een korting op de prijs van een overeenkomst te verstrekken, wanneer de klant aan het eind van het proces de mogelijkheid heeft rechtstreeks een verzekeringsovereenkomst te sluiten; de richtlijn is niet van toepassing op louter inleidende activiteiten die bestaan in het verstrekken van gegevens en informatie over potentiële verzekeringnemers aan verzekerings - of herverzekeringstussenpersonen of ‑ ondernemingen of van informatie over verzekerings - of herverzekeringsproducten of een verzekerings - of herverzekeringstussenpersoon of ‑ onderneming aan potentiële verzekeringnemers. (12) Deze richtlijn betreft niet personen met een andere beroepsactiviteit, zoals belastingconsulenten of accountants, die in het kader van die andere beroepsactiviteit incidenteel advies op verzekeringsgebied verstrekken, noch personen die louter informatie van algemene aard over verzekeringsproducten verstrekken, zonder het oogmerk de klant te assisteren bij de sluiting of uitvoering van een verzekerings - of een herverzekeringsovereenkomst. De richtlijn is niet van toepassing op het beroepshalve verrichten van schadebeheer voor een verzekeringsonderneming of een herverzekeringsonderneming, en evenmin op het verrichten van schade-expertise en schaderegeling. (13) Deze richtlijn is niet van toepassing op personen die verzekeringsbemiddeling als nevenactiviteit uitoefenen onder bepaalde beperkende voorwaarden met betrekking tot de polis, met name de kennis die nodig is om de polis te verkopen, de risico's die worden gedekt en het bedrag van de premie. (14) Deze richtlijn geeft een definitie van verbonden verzekeringstussenpersoon om rekening te houden met de kenmerken van bepaalde markten in de lidstaten en voorwaarden vast te stellen die voor deze tussenpersonen gelden. (15) Verzekerings - en herverzekeringstussenpersonen die natuurlijke personen zijn, moeten bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij hun woonplaats hebben in een register worden ingeschreven; degene die rechtspersonen zijn, moeten bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij hun statutaire zetel (of, indien zij volgens hun nationale recht geen statutaire zetel hebben, hun hoofdkantoor) hebben in een register worden ingeschreven op voorwaarde dat zij voldoen aan strenge beroepsvereisten inzake bekwaamheid, betrouwbaarheid, dekking tegen beroepsaansprakelijkheid en financiële draagkracht. Verzekeringstussenpersonen die reeds in lidstaten zijn geregistreerd, hoeven niet nogmaals te worden ingeschreven uit hoofde van deze richtlijn. (16) Verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen moeten ook gebruik kunnen maken van de bij het VWEU vastgestelde rechten op het gebied van vrije vestiging en vrije dienstverlening. Bijgevolg moet een registerinschrijving in of een verklaring aan hun lidstaat van herkomst verzekerings - en herverzekeringstussenpersonen in staat stellen overeenkomstig de beginselen van vrijheid van vestiging en vrijheid van dienstverlening in andere lidstaten werkzaam te zijn, op voorwaarde dat tussen de bevoegde autoriteiten de vereiste kennisgevingsprocedure is gevolgd. ▌ (18) Om de transparantie te verhogen en grensoverschrijdende handel te vergemakkelijken, moet de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EAVB), die is opgericht bij Verordening (EU) nr. 1094/2010 van het Europees Parlement en de Raad (5) , een Europese elektronische databank instellen van gegevens over iedere verzekerings - en herverzekeringstussenpersoon die een voornemen kenbaar heeft gemaakt zijn recht op vrijheid van vestiging of vrijheid van dienstverlening uit te oefenen, en die databank openbaar maken en bijhouden. Hiertoe moeten de lidstaten de EAVB onverwijld alle relevante informatie verstrekken. De databank moet telkens een hyperlink naar de betrokken bevoegde autoriteit in elke lidstaat tonen. Alle bevoegde autoriteiten van alle lidstaten moeten op hun website een hyperlink naar deze databank plaatsen. (19) De respectieve rechten en verantwoordelijkheden van de lidstaten van herkomst en de lidstaten van ontvangst met betrekking tot het toezicht op verzekerings - en herverzekeringstussenpersonen die door hen zijn ingeschreven of die uit hoofde van de vrijheid van vestiging of de vrijheid van dienstverlening op hun grondgebied verzekerings - of herverzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen, moeten duidelijk worden vastgesteld. ▐ (21) Het feit dat verzekeringstussenpersonen niet in de gehele Unie werkzaam kunnen zijn, belemmert de goede werking van de interne verzekeringsmarkt. Deze richtlijn is een belangrijke stap op weg naar betere consumentenbescherming en sterkere integratie van de interne markt. (21 bis) Een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon oefent een verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteit uit in het kader van het vrij verrichten van diensten wanneer hij verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteiten verricht voor een verzekeringsnemer of potentiële verzekeringsnemer die in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst van de tussenpersoon woont of is gevestigd, en wanneer alle te verzekeren risico's zich in een andere lidstaat bevinden dan de lidstaat van herkomst van de tussenpersoon. Een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon oefent een verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteit uit in het kader van de vrijheid van vestiging wanneer hij zich voortdurend ophoudt in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst. (22) Het is van belang een hoge mate van professionaliteit en bekwaamheid te garanderen bij verzekerings - en herverzekeringstussenpersonen en bij de werknemers van rechtstreekse verzekeraars die betrokken zijn bij activiteiten ter voorbereiding van, tijdens en na de verkoop van verzekeringspolissen. Daarom moet de vakkennis van verzekeringstussenpersonen en van werknemers van rechtstreekse verzekeraars ▌beantwoorden aan de ingewikkeldheidsgraad van die activiteiten. Er moet voor voortdurende bijscholing worden gezorgd. Vorm, inhoud en bewijsplichten moeten door de lidstaten worden vastgesteld. Beroepsopleidingen met betrekking tot de bedrijfstak of binnen de branche dienen te worden gecertificeerd. (22 bis) De lidstaten moeten erop toezien dat het personeel van verzekeringstussenpersonen dat particulieren adviseert over verzekeringsbeleggingsproducten of deze aan hen verkoopt, over voldoende kennis en vakbekwaamheid met betrekking tot de bewuste producten beschikt. Dit is des te belangrijker gezien de toenemende complexiteit van verzekeringsbeleggingsproducten en de voortdurende vernieuwingen waaraan ze onderworpen zijn. De aanschaf van een verzekeringsbeleggingsproduct houdt een zeker risico in en de belegger moet op de verstrekte informatie en de kwaliteit van de aangeboden beoordelingen kunnen vertrouwen. Daarnaast moeten de werknemers over voldoende tijd en middelen beschikken om de klant alle relevante informatie over de aangeboden producten te kunnen verstrekken. (23) De coördinatie van de nationale bepalingen betreffende de vereisten inzake beroepsbekwaamheid en de registerinschrijving van personen die werkzaamheden op het gebied van verzekerings - of herverzekeringsbemiddeling aanvangen en uitoefenen, kan zowel tot de voltooiing van de interne markt voor financiële diensten als tot een betere bescherming van de consument op dit gebied bijdragen. (24) Om de grensoverschrijdende handel te stimuleren, moeten beginselen voor de wederzijdse erkenning van de kennis en bekwaamheden van tussenpersonen worden ingevoerd. (25) Indien een verzekerings - of herverzekeringstussenpersoon een nationaal kwalificatieniveau 3 of hoger heeft toegekend gekregen conform het Europees kwalificatiekader dat is ingesteld in het kader van de aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2008 tot vaststelling van een Europees kwalificatiekader voor een leven lang leren, moet dit door de lidstaat van ontvangst worden aanvaard als bewijs dat die verzekerings - of herverzekeringstussenpersoon voldoet aan de kennis - en bekwaamheidsvereisten die overeenkomstig deze richtlijn een voorwaarde voor registerinschrijving zijn. Dit kader helpt lidstaten, onderwijsinstellingen, werkgevers en individuele personen kwalificaties van de diverse onderwijs - en opleidingssystemen in de Unie te vergelijken. Het is een essentieel instrument voor de ontwikkeling van een arbeidsmarkt op het niveau van de hele Unie. Het kader is niet ontworpen om de nationale kwalificatiesystemen te vervangen maar om de maatregelen van de lidstaten aan te vullen door de samenwerking tussen hen te vergemakkelijken. (26) Ondanks het bestaande Europese paspoortstelsel voor verzekeraars en tussenpersonen blijft de Europese verzekeringsmarkt sterk versnipperd. Om de grensoverschrijdende handel te vergemakkelijken en de transparantie voor de consument te verhogen, moeten de lidstaten de op hun grondgebied geldende regels van algemeen belang bekendmaken en moeten een Europees elektronisch register en informatie over de op verzekerings - en herverzekeringsbemiddeling toepasselijke regels van algemeen belang van alle lidstaten publiek beschikbaar worden gemaakt. (27) Samenwerking en uitwisseling van informatie tussen de bevoegde autoriteiten zijn ter bescherming van de consument en ter verzekering van een gezond verzekerings - en herverzekeringsbedrijf in de interne markt van wezenlijk belang. (28) Er is behoefte aan geschikte en doeltreffende buitengerechtelijke klachten - en beroepsprocedures in de lidstaten om geschillen tussen verzekeringstussenpersonen of ‑ ondernemingen en consumenten te beslechten, zo mogelijk met gebruikmaking van bestaande procedures. Er moeten doeltreffende buitengerechtelijke klachten - en beroepsprocedures beschikbaar zijn om geschillen tussen verzekeringsondernemingen, of personen die verzekeringsproducten verkopen of aanbieden, en klanten met betrekking tot de bij deze richtlijn vastgestelde rechten en plichten te behandelen. In het geval van alternatieve geschillenbeslechting (ADR) moeten de bepalingen van Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad (6) ook bindend zijn in het kader van deze richtlijn. Om de doeltreffendheid van buitengerechtelijke procedures voor de beslechting van door klanten ingediende klachten te verhogen, moet deze richtlijn bepalen dat verzekeringsondernemingen, of personen die verzekeringsproducten verkopen of aanbieden, verplicht zijn deel te nemen aan door klanten tegen hen gestarte geschillenbeslechtingsprocedures betreffende bij deze richtlijn vastgestelde rechten en plichten , en dat de beslissingen op uitdrukkelijk verzoek bindend kunnen zijn voor de tussenpersoon en de klant . Het doel van dergelijke buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsprocedures is tot een snellere en goedkopere beslechting van geschillen tussen verzekeringsondernemingen, of personen die verzekeringsproducten verkopen of aanbieden, en klanten te komen en het gerechtelijk apparaat te ontlasten. ▐ Onverminderd het recht van de klanten een gerechtelijke procedure in te leiden, dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat ADR - entiteiten die zich bezighouden met geschillen als bedoeld in deze richtlijn, bij de beslechting van grensoverschrijdende geschillen samenwerken. De lidstaten moeten ADR - entiteiten die dergelijke geschillen behandelen, ertoe aanmoedigen toe te treden tot het Verhaalsnetwerk voor geschillen over financiële diensten (FIN ‑ NET). (29) Doordat tal van verzekeringstussenpersonen en ‑ ondernemingen almaar meer verschillende werkzaamheden gelijktijdig uitoefenen, neemt de kans toe dat belangenconflicten ontstaan tussen deze verschillende werkzaamheden en de belangen van hun klanten. Daarom is het noodzakelijk dat de lidstaten regels vaststellen om ervoor te zorgen dat er rekening wordt gehouden met de belangen van de klant. (30) De consument moet vooraf duidelijke informatie krijgen over de status van de personen die het verzekeringsproduct verkopen ▌. Het is het overwegen waard Europese verzekeringstussenpersonen en verzekeringsondernemingen te verplichten hun status bekend te maken. Deze informatie moet vóór het sluiten van de overeenkomst aan de consument worden verstrekt. De bedoeling hiervan is de relatie tussen de verzekeringsonderneming en de tussenpersoon (in voorkomend geval) te tonen ▌. (31) Teneinde belangenconflicten tussen de verkoper en de koper van een verzekeringsproduct te beperken, moet worden gezorgd voor voldoende bekendmaking van de vergoeding van verzekeringsdistributeurs. ▌De tussenpersoon en de werknemer van de verzekeringstussenpersoon of de verzekeringsonderneming moeten worden verplicht de klant , op diens verzoek, vóór de verkoop gratis over de aard en de omvang van zijn vergoeding in te lichten. (32) Teneinde de klant in het bezit te stellen van vergelijkbare informatie over verleende verzekeringsbemiddelingsdiensten ongeacht of hij via een tussenpersoon dan wel rechtstreeks van een verzekeringsonderneming koopt, en teneinde concurrentieverstoring te voorkomen doordat verzekeringsondernemingen ertoe worden aangezet rechtstreeks aan klanten te verkopen in plaats van via tussenpersonen om de informatievereisten te ontwijken, moeten ook verzekeringsondernemingen worden verplicht klanten met wie zij rechtstreeks handelen bij de verlening van verzekeringsbemiddelingsdiensten, informatie te verstrekken over de vergoeding die zij voor de verkoop van verzekeringsproducten ontvangen. (32 bis) Indien de hoogte van de provisies en "inducements" niet vóór het verrichten van de dienst kan worden vastgesteld, moet de berekeningswijze ervan op volledige, nauwkeurige en begrijpelijke wijze in het dienstverleningsdocument worden vermeld en moeten de totale kosten van het advies en de gevolgen daarvan voor het rendement van de belegging zo spoedig als praktisch mogelijk aan de klant worden meegedeeld. Indien op doorlopende basis advies wordt verstrekt, moeten de kosten van het beleggingsadvies, met inbegrip van "inducements", op gezette tijden en ten minste jaarlijks aan de klant worden meegedeeld. In het periodieke verslag worden alle tijdens de voorgaande periode betaalde of ontvangen "inducements" bekendgemaakt. (32 ter) Iedereen die verzekeringsproducten verkoopt maar de producten zelf niet heeft vervaardigd, moet de kleine belegger middels een afzonderlijk essentieel dienstverleningsdocument overeenkomstig deze richtlijn en Richtlijn 2014/.../EU [MiFID] in kennis stellen van de kosten en diensten, en de kleine belegger alle andere informatie verstrekken die hij nodig heeft om uit te maken of het verzekeringsproduct aan zijn behoeften beantwoordt en die niet kan worden verstrekt door degene die de producten vervaardigt. (32 quater) Klanten hebben er baat bij als verzekeringsproducten via verschillende kanalen en tussenpersonen met verschillende vormen van samenwerking met verzekeringsondernemingen worden verkocht op voorwaarde dat zij dezelfde regels inzake consumentenbescherming en transparantie moeten toepassen. (33) Aangezien dit voorstel bedoeld is om de bescherming van de consument te verbeteren, zijn sommige bepalingen ervan alleen van toepassing op de relatie bedrijf-klant (B2C), met name de bepalingen betreffende de gedragsregels voor verzekeringstussenpersonen of andere verkopers van verzekeringsproducten. ▐ (34 bis) De lidstaten moeten van verzekeringstussenpersonen en verzekeringsondernemingen verlangen dat het vergoedingsbeleid voor hun personeel en vertegenwoordigers zodanig is dat er geen afbreuk wordt gedaan aan hun vermogen om in het belang van de klant te handelen. De lidstaten moeten van verzekeringstussenpersonen en verzekeringsondernemingen verlangen dat de vergoeding voor de personeelsleden die klanten adviseren over verzekeringsbeleggingsproducten of deze aan hen verkopen, geen afbreuk doet aan hun onpartijdigheid bij het doen van passende aanbevelingen, het verkopen of het verstrekken van informatie in een eerlijke, duidelijke en niet-misleidende vorm. De vergoeding in dergelijke situaties mag niet uitsluitend afhankelijk zijn van de verkoopdoelen of de winst voor de onderneming die een specifiek product oplevert. (35) Het is voor de consument belangrijk te weten of hij met een tussenpersoon te maken heeft die de consument advies verstrekt over de producten van een groot aantal verzekeringsondernemingen, dan wel over door een bepaald aantal verzekeringsondernemingen aangeboden producten. (36) Aangezien de consument steeds meer afhankelijk wordt van gepersonaliseerde aanbevelingen, is het aangewezen een definitie van advies op te nemen. De kwaliteit van het advies is van essentieel belang en het advies moet aan de individuele kenmerken van de klant beantwoorden. Vooraleer advies te verstrekken, moet de verzekeringstussenpersoon of ‑ onderneming een beoordeling maken van de behoeften, de verwachtingen en de financiële situatie van de klant. Wanneer de tussenpersoon verklaart over de producten van een groot aantal verzekeringsondernemingen advies te verstrekken, moet hij een onpartijdige en ▌brede analyse van een voldoende groot aantal van de op de markt verkrijgbare verzekeringsproducten uitvoeren. Bovendien moeten alle verzekeringstussenpersonen en verzekeringsondernemingen de redenen toelichten die aan hun advies ten grondslag liggen en geschikte verzekeringsproducten aanbevelen, al naargelang de voorkeuren, behoeften, financiële situatie en persoonlijke omstandigheden van de klant . (37) Voorafgaand aan de sluiting van een overeenkomst, ook in het geval van verkoop zonder advies, moet de klant de nodige informatie worden verstrekt om hem in staat te stellen met kennis van zaken een beslissing te nemen. De verzekeringstussenpersoon moet ▌de klant de voornaamste kenmerken van de door hem verkochte verzekeringsproducten uitleggen en de personeelsleden moeten daarvoor voldoende tijd en middelen krijgen . (38) Er moeten uniforme regels worden vastgesteld om ▌de keuze met betrekking tot de drager waarop de verplichte informatie aan de klant wordt verstrekt te vergemakkelijken , waarbij ook het gebruik van elektronische communicatie moet worden toegestaan wanneer dat gezien de omstandigheden van de transactie aangewezen is. De klant moet er echter voor kunnen kiezen de informatie op papier te ontvangen. Ter wille van de toegang van de consument tot informatie moet alle precontractuele informatie ▌kosteloos toegankelijk zijn . (39) Het is minder noodzakelijk te verlangen dat dergelijke inlichtingen worden verstrekt wanneer de klant de herverzekering of de verzekering van commerciële en industriële risico's wenst of een professionele klant is ▌. (40) Deze richtlijn gaat in op de minimuminformatieplicht van verzekeringsondernemingen en verzekeringstussenpersonen jegens hun klanten. In dit verband moet een lidstaat de mogelijkheid hebben strengere bepalingen te handhaven of aan te nemen welke kunnen worden opgelegd aan de verzekeringstussenpersonen en verzekeringsondernemingen die op zijn grondgebied verzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen, ongeacht de bepalingen van hun lidstaat van herkomst, op voorwaarde dat deze strengere bepalingen in overeenstemming zijn met het recht van de Unie, met inbegrip van Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) ▌. Lidstaten die naast de bepalingen van deze richtlijn de toepassing van extra voorschriften voor verzekeringstussenpersonen en voor de verkoop van verzekeringsproducten voorstellen en deze toepassen, moeten ervoor zorgen dat de uit die extra voorschriften voortvloeiende administratieve lasten binnen de perken blijven . ▌ (41) Crossselling is een gebruikelijke en nuttige strategie die overal in de Unie door aanbieders van financiële retaildiensten wordt gehanteerd. ▐ (41 bis) Wanneer een verzekering samen met een andere dienst of een ander product als onderdeel van een pakket of als voorwaarde voor die overeenkomst of dat pakket wordt aangeboden, moet dit vallen onder Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad (8) . Deze richtlijn voorziet immers in een aantal waarborgen voor klanten die een verzekering als onderdeel van een pakket kopen. Lidstaten kunnen verlangen dat de bevoegde nationale autoriteiten bijkomende maatregelen mogen aannemen of handhaven om crosssellingpraktijken aan te pakken die nadelig zijn voor de consument. (42) Verzekeringsovereenkomsten waarbij beleggingen betrokken zijn, worden vaak aan consumenten aangeboden als mogelijk alternatief of vervangingsmiddel voor beleggingsproducten die onder Richtlijn 2014/.../EU [MiFID] vallen. Om voor een consequente beleggersbescherming te zorgen en het risico van regelgevingsarbitrage te vermijden, is het van belang dat retailbeleggingsproducten (verzekeringsbeleggingsproducten als omschreven in de verordening betreffende essentiële informatiedocumenten voor beleggingsproducten) aan dezelfde gedragsnormen worden onderworpen, onder meer met betrekking tot het verstrekken van passende informatie, de deugdelijkheid van advies, beperkingen op "inducements", het beheer van belangenconflicten en verdere beperkingen inzake de ▌vergoeding. De Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten –EAEM), die is opgericht bij Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad (9) , en de EAVB moeten samenwerken om met behulp van richtsnoeren een zo hoog mogelijke mate van consistentie te bereiken in de gedragsnormen voor retailbeleggingsproducten die onder Richtlijn 2014/.../EU [MiFID] of deze richtlijn vallen. Bij deze richtsnoeren moet evenwel rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van schadeverzekeringen. Naar het voorbeeld van de beginselen van Richtlijn 2014/.../EU [MiFID], moet worden overwogen voor verzekeringen een soortgelijke regeling te treffen bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn door de lidstaten en in de richtsnoeren van het Gemengd Comité. Voor verzekeringsbeleggingsproducten moeten er verhoogde gedragsnormen komen ter vervanging van de normen van deze richtlijn die van toepassing zijn op algemene verzekeringsovereenkomsten ▌. Bijgevolg moeten personen die verzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen met betrekking tot verzekeringsbeleggingsproducten, ▌voldoen ▌aan de verhoogde normen die van toepassing zijn op deze producten . (42 bis) Het Europees Parlement zal er tijdens de onderhandelingen met de Raad trachten voor te zorgen dat deze richtlijn wordt afgestemd op Richtlijn 2014/.../EU MiFID II]. [Am. 5] (42 ter) Bij deze richtlijn worden voorschriften vastgesteld betreffende de toegang tot en de uitoefening van het verzekeringsbemiddelingsbedrijf en het herverzekeringsbemiddelingsbedrijf door natuurlijke of rechtspersonen die in een lidstaat gevestigd zijn of zich daar wensen te vestigen. Hiervan afwijkende of aanvullende bepalingen in andere regelgeving van de Unie mogen niet van toepassing zijn op het verzekeringsbemiddelingsbedrijf en het herverzekeringsbemiddelingsbedrijf. (43) Teneinde naleving van deze richtlijn door verzekeringsondernemingen en personen die verzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen, te garanderen en ervoor te zorgen dat zij in de hele Unie op dezelfde wijze worden behandeld, moeten de lidstaten voorzien in administratieve sancties en andere maatregelen die doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. In de mededeling van de Commissie van 8 december 2010 betreffende het versterken van sanctieregelingen in de financiële sector is een evaluatie van bestaande bevoegdheden en de praktische toepassing ervan uitgevoerd om de convergentie van de sancties en de andere maatregelen te bevorderen. Daarom moeten de door de lidstaten vastgestelde administratieve sancties en andere maatregelen aan bepaalde essentiële vereisten voldoen op het gebied van adressaten, in aanmerking te nemen criteria bij het opleggen van een sanctie of andere maatregel, bekendmaking ervan en essentiële bevoegdheden om sancties op te leggen . (44) De bevoegde autoriteiten moeten met name worden gemachtigd om geldboeten op te leggen die hoog genoeg zijn om de te verwachten winsten teniet te doen en die zelfs op grotere instellingen en de bestuurders daarvan een afschrikkend effect hebben. (45) Teneinde een consistente toepassing van de sancties in alle lidstaten te garanderen, moet van hen worden verlangd dat zij er zorg voor dragen dat de bevoegde autoriteiten bij de vaststelling van de aard van de administratieve sancties of andere maatregelen en van de omvang van de administratieve geldboeten alle relevante omstandigheden in aanmerking nemen. De lidstaten zijn evenwel niet verplicht om administratieve sancties in te voeren wanneer hun nationale wetgeving in sancties binnen het strafrecht voorziet. (46) Om de afschrikkende werking op het publiek in het algemeen te versterken en om te informeren over inbreuken op regels die nadelig kunnen zijn voor de bescherming van de consument, moeten, behalve in welbepaalde omstandigheden, de opgelegde sancties en maatregelen worden bekendgemaakt. Om naleving van het evenredigheidsbeginsel te verzekeren, moeten opgelegde sancties en andere maatregelen anoniem worden bekendgemaakt indien bekendmaking de betrokken partijen onevenredige schade zou toebrengen. (47) De bevoegde autoriteiten moeten over de nodige onderzoeksbevoegdheden beschikken om mogelijke schendingen op te sporen, en moeten tevens doeltreffende mechanismen opzetten ter bevordering van de melding van mogelijke of feitelijke schendingen , waarbij degenen die schendingen melden afdoende bescherming genieten . Deze richtlijn leidt er evenwel niet toe dat de lidstaten hun administratieve autoriteiten de bevoegdheid moeten geven om strafrechtelijk onderzoek te verrichten. (48) Deze richtlijn moet op zowel administratieve sancties als andere maatregelen betrekking hebben, ongeacht of deze in nationaal recht als een sanctie dan wel als een andere maatregel worden aangemerkt. (49) Deze richtlijn moet de bepalingen van de nationale wetgevingen van de lidstaten met betrekking tot strafbare feiten onverlet laten. (49 bis) Klokkenluiders vestigen de aandacht van de bevoegde autoriteiten op nieuwe informatie op basis waarvan zij handel met voorkennis en marktmanipulatie beter aan het licht kunnen brengen en bestraffen. Klokkenluiders kunnen echter worden ontmoedigd door angst voor represailles of het ontbreken van adequate procedures voor het melden van inbreuken. Bijgevolg moet deze richtlijn ervoor zorgen dat er passende regelingen komen om klokkenluiders aan te sporen de bevoegde autoriteiten attent te maken op mogelijke inbreuken op deze richtlijn en om hen te beschermen tegen represailles. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat de klokkenluidersregelingen die zij hanteren, mechanismen bevatten die een aangegeven persoon naar behoren beschermen, met name met betrekking tot het recht op bescherming van zijn persoonsgegevens, en procedures tot waarborging van het recht van de aangegeven persoon op verdediging en om te worden gehoord voordat een beslissing over hem wordt genomen, alsook het recht op een doeltreffende voorziening in rechte bij een rechtbank tegen een beslissing over die persoon. (50) Teneinde de doelstellingen van deze richtlijn te bereiken, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen ten aanzien van ▌het beheer van belangenconflicten, gedragsregels in verband met pakketproducten voor retailverzekeringsbeleggingen, en de procedures en formulieren voor de verstrekking van informatie in verband met sancties. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau. De Commissie moet bij de voorbereiding en opstelling van de gedelegeerde handelingen ervoor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. (51) Technische normen voor financiële diensten moeten zorgen voor een consistente harmonisatie en een afdoende consumentenbescherming in de hele Unie. Aangezien de EAVB als orgaan met hooggespecialiseerde expertise echter ook beperkte capaciteiten heeft, zou het mogelijk zijn haar te belasten met afzonderlijke taken, die geen dwingende beleidskeuzen inhouden, en met de uitwerking van aan het Europees Parlement en de Commissie ter kennis voor te leggen ontwerpen . (52) Overeenkomstig de artikelen 290 en 291 VWEU en de artikelen 10 tot en met 15 van Verordening (EU) nr. 1094/2010 ▌, moet de Commissie gedelegeerde handelingen vaststellen als bepaald in deze richtlijn met betrekking tot het beheer van belangenconflicten, ▌gedragsregels in verband met pakketproducten voor retailverzekeringsbeleggingen, technische uitvoeringsnormen en de procedures en formulieren voor de verstrekking van informatie in verband met sancties. De ontwerpen van deze gedelegeerde handelingen en technische uitvoeringsnormen moeten door de EAVB worden ontwikkeld. (53) Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad [...] (10) , en Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad [...] (11) beheersen de door de EAVB in het kader van deze richtlijn uitgevoerde verwerking van persoonsgegevens, onder toezicht van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming. (54) Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, zoals verankerd in het Verdrag. (55) Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken van 28 september 2011 (12) , hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd. (55 bis) De toezichthoudende autoriteiten van de lidstaten moeten over alle nodige middelen beschikken om te garanderen dat verzekeringstussenpersonen en herverzekeringsondernemingen overal in de Unie hun activiteiten op regelmatige wijze uitoefenen, ongeacht of deze activiteiten op grond van het recht van vestiging dan wel in het kader van het vrij verrichten van diensten worden verricht. Met het oog op de doeltreffendheid van het toezicht moeten alle acties die door de toezichthoudende autoriteiten worden ondernomen, in verhouding staan tot de aard, omvang en complexiteit van de risico's die inherent zijn aan de activiteiten van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming, ongeacht het belang van de betrokken onderneming voor de algehele financiële stabiliteit van de markt. (55 ter) Deze richtlijn mag niet te belastend zijn voor kleine en middelgrote verzekeringsondernemingen. Een van de middelen om deze doelstelling te verwezenlijken is een juiste toepassing van het evenredigheidsbeginsel. Dit beginsel moet zowel worden toegepast op de vereisten voor verzekerings- en herverzekeringsondernemingen als op de uitoefening van toezichthoudende bevoegdheden. (56) Drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn moet een toetsing van deze richtlijn worden uitgevoerd om rekening te houden met de marktontwikkelingen en met ontwikkelingen op andere gebieden van het recht van de Unie of met de ervaringen van de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van het recht van de Unie, met name met betrekking tot producten die onder Richtlijn 2003/41/EG van het Europees Parlement en de Raad (13) vallen. (57) Richtlijn 2002/92/EG moet worden ingetrokken. (58) De verplichting tot omzetting van deze richtlijn in nationaal recht dient te worden beperkt tot de bepalingen die ten opzichte van Richtlijn 2002/92/EG materieel zijn gewijzigd. De verplichting tot omzetting van de ongewijzigde bepalingen vloeit voort uit Richtlijn 2002/92/EG. (59) Deze richtlijn dient de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de termijnen voor omzetting in nationaal recht van Richtlijn 2002/92/EG onverlet te laten, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK I TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES Artikel 1 Toepassingsgebied 1. Bij deze richtlijn worden voorschriften vastgesteld betreffende de toegang tot en de uitoefening van het verzekeringsbemiddelingsbedrijf en het herverzekeringsbemiddelingsbedrijf ▌door natuurlijke of rechtspersonen die in een lidstaat zijn gevestigd of zich daar wensen te vestigen. 2. Deze richtlijn is niet van toepassing op personen die bemiddelingsdiensten verrichten voor verzekeringsovereenkomsten wanneer alle volgende voorwaarden vervuld zijn: (a) de verzekeringsovereenkomst vergt slechts kennis van de verzekeringsdekking die geboden wordt; (b) de verzekeringsovereenkomst is geen levensverzekeringsovereenkomst; (c) de verzekeringsovereenkomst dekt geen aansprakelijkheidsrisico's; (d) de persoon in kwestie heeft een andere hoofdberoepswerkzaamheid dan verzekeringsbemiddeling; (e) de verzekering is een aanvulling op de levering van goederen door eender welke aanbieder, en dekt het risico van defect, verlies of beschadiging van de door die aanbieder geleverde goederen; (f) het bedrag van de jaarlijkse premie voor de verzekeringsovereenkomst, indien een evenredige verdeling wordt toegepast om een jaarbedrag te bekomen, is niet hoger dan 600 EUR. 3. Deze richtlijn is niet van toepassing op verzekerings- en herverzekeringsbemiddelingsdiensten met betrekking tot buiten de Unie gesitueerde risico's en verplichtingen. Deze richtlijn doet evenmin afbreuk aan de wetgeving van een lidstaat met betrekking tot het verzekerings- en herverzekeringsbemiddelingsbedrijf dat op zijn grondgebied uit hoofde van het vrij verrichten van diensten wordt uitgeoefend door in een derde land gevestigde verzekerings- en herverzekeringsondernemingen of verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen, mits een gelijke behandeling wordt gewaarborgd voor alle personen die op deze markt het verzekerings- en herverzekeringsbemiddelingsbedrijf uitoefenen of mogen uitoefenen. Deze richtlijn reglementeert niet de verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteiten die worden verricht in derde landen. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de algemene moeilijkheden die hun verzekeringstussenpersonen ondervinden bij vestiging of uitoefening van verzekeringsbemiddelingsactiviteiten in een derde land. 3 bis. Deze richtlijn garandeert dat hetzelfde beschermingsniveau geldt en dat de consument op vergelijkbare normen kan vertrouwen. Deze richtlijn bevordert gelijke concurrentie- en andere voorwaarden voor tussenpersonen, ongeacht of zij aan een verzekeringsonderneming verbonden zijn. Consumenten hebben er baat bij als verzekeringsproducten via verschillende kanalen en tussenpersonen met verschillende vormen van samenwerking met verzekeringsondernemingen worden aangeboden op voorwaarde dat zij vergelijkbare regels inzake consumentenbescherming moeten toepassen. Bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn houden de lidstaten hier rekening mee. Artikel 2 Definities 1. In deze richtlijn wordt verstaan onder: (1) "verzekeringsonderneming": een verzekeringsonderneming in de zin van artikel 13, punt 1, van Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad (14) ; (2) "herverzekeringsonderneming": een herverzekeringsonderneming in de zin van artikel 13, punt 4, van Richtlijn 2009/138/EG ; (3) "verzekeringsbemiddeling": de werkzaamheden die bestaan in het adviseren over, voorstellen van, voorbereidend werk realiseren tot het sluiten van verzekeringen of het afsluiten van verzekeringsovereenkomsten, dan wel in het assisteren bij het beheer en de uitvoering van verzekeringsovereenkomsten . Werkzaamheden als het adviseren over, het voorstellen van verzekeringsovereenkomsten en het sluiten van deze overeenkomsten worden eveneens als verzekeringsbemiddeling beschouwd indien zij worden uitgevoerd door een werknemer van een verzekeringsonderneming in rechtstreeks contact met de klant zonder tussenkomst van een verzekeringstussenpersoon. Onder verzekeringsbemiddeling wordt verstaan het verstrekken van informatie over één of meerdere verzekeringsovereenkomsten op basis van criteria die een klant via een website of andere media kiest, en het opstellen van een ranglijst van verzekeringsproducten, met inbegrip van prijs- en productvergelijking, of de verrekening van premies, wanneer de klant aan het eind van het proces rechtstreeks via een website of andere media een verzekeringsovereenkomst kan sluiten. Geen van de volgende werkzaamheden wordt in deze richtlijn als verzekeringsbemiddeling beschouwd: (a) werkzaamheden die bestaan in incidentele informatieverstrekking aan een klant in de context van een andere beroepswerkzaamheid, mits de informatieverstrekker geen verdere stappen onderneemt om de klant te assisteren bij de sluiting of uitvoering van een verzekeringsovereenkomst; (b) het louter verstrekken van gegevens en informatie over potentiële verzekeringnemers aan verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen of van informatie over verzekeringsproducten of een verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming aan potentiële verzekeringnemers; (4) "op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct": een beleggingsproduct dat een vervaldatum- of afkoopwaarde biedt, en waarbij deze vervaldatum- of afkoopwaarde geheel of gedeeltelijk, rechtstreeks of onrechtstreeks, is blootgesteld aan marktschommelingen, met uitsluiting van: (a) schadeverzekeringsproducten als opgenomen in bijlage I van Richtlijn 2009/138/EG ( schadeverzekeringsbranches); (b) levensverzekeringsovereenkomsten waarbij de contractuele uitkeringen enkel uitbetaald worden in geval van overlijden of bij onvermogen te wijten aan letsels, ziekte of invaliditeit; (c) pensioenproducten die naar nationaal recht worden geacht voornamelijk tot doel te hebben de belegger van een pensioeninkomen te voorzien, en die de belegger het recht op bepaalde voordelen geven; (d) bedrijfspensioenregelingen die officieel erkend zijn en onder het toepassingsgebied van Richtlijn 2003/41/EG of Richtlijn 2009/138/EG vallen; (e) individuele pensioenproducten waarvoor naar nationaal recht een financiële bijdrage van de werkgever is vereist en waarbij de werkgever of de werknemer geen vrijheid heeft in de keuze van het pensioenproduct of de aanbieder; (5) "verzekeringstussenpersoon": een natuurlijke of rechtspersoon die geen verzekeringsonderneming of werknemer van zo'n onderneming is en die, tegen vergoeding, toegang heeft tot het verzekeringsbemiddelingsbedrijf of het verzekeringsbemiddelingsbedrijf uitoefent; (6) "herverzekeringsbemiddeling": de werkzaamheden die bestaan in het adviseren over, voorstellen van, voorbereidend werk realiseren tot het sluiten van verzekerings- of herverzekeringsovereenkomsten, dan wel in het assisteren bij het beheer en de uitvoering van herverzekeringsovereenkomsten, in het bijzonder in het geval van een schadegeval, onder meer indien deze werkzaamheden zonder tussenkomst van een herverzekeringstussenpersoon door een herverzekeringsonderneming worden uitgevoerd. Geen van de volgende werkzaamheden wordt in deze richtlijn als herverzekeringsbemiddeling beschouwd: (a) werkzaamheden die bestaan in incidentele informatieverstrekking in de context van een andere beroepswerkzaamheid, mits het doel van deze werkzaamheid niet is de klant te assisteren bij de sluiting of uitvoering van een herverzekeringsovereenkomst; (a bis) het beroepshalve verrichten van schadebeheer voor een herverzekeringsonderneming, schaderegeling en schade-expertise; (b) het louter verstrekken van gegevens en informatie over potentiële verzekeringnemers aan herverzekeringstussenpersonen of herverzekeringsondernemingen of van informatie over herverzekeringsproducten of een herverzekeringstussenpersoon of herverzekeringsonderneming aan potentiële verzekeringnemers; (7) "herverzekeringstussenpersoon": een natuurlijke of rechtspersoon die geen herverzekeringsonderneming of werknemer van zo'n onderneming is en die, tegen vergoeding, toegang heeft tot het herverzekeringsbemiddelingsbedrijf of het herverzekeringsbemiddelingsbedrijf uitoefent; (8) "verbonden verzekeringstussenpersoon": eenieder die, in naam en voor rekening van een of , als de verzekeringsproducten niet onderling concurreren, meerdere verzekeringsondernemingen of verzekeringstussenpersonen, een verzekeringsbemiddelingsactiviteit uitoefent , die echter noch premies noch de voor de klanten bestemde bedragen in ontvangst neemt, en onder volledige verantwoordelijkheid van die verzekeringsondernemingen of verzekeringstussenpersonen handelt, op voorwaarde dat de verzekeringstussenpersonen onder wier verantwoordelijkheid hij of zij handelt niet zelf onder verantwoordelijkheid van een andere verzekeringsonderneming of verzekeringstussenpersoon handelen. Als verbonden verzekeringstussenpersoon die, wat de respectieve producten betreft, onder verantwoordelijkheid van een of meerdere verzekeringsondernemingen handelt, wordt ook beschouwd eenieder die in aanvulling op zijn hoofdberoepswerkzaamheid een verzekeringsbemiddelingsactiviteit uitoefent, waarbij de verzekering een aanvulling vormt op de goederen of diensten die in het kader van de hoofdwerkzaamheid worden geleverd; (9) "advies": de verstrekking van een persoonlijke aanbeveling aan een klant op diens verzoek of op initiatief van de verzekeringsonderneming of verzekeringstussenpersoon; (10) "voorwaardelijke provisie": een vergoeding in de vorm van een commissie op basis van het bereiken van op voorhand overeengekomen doelstellingen of drempels met betrekking tot de omvang van de door de tussenpersoon bij de ▌verzekeraar geplaatste verzekeringsovereenkomsten; (11) "grote risico's": grote risico's in de zin van artikel 13, punt 27, van Richtlijn 2009/138/EG ; (12) "lidstaat van herkomst": (a) indien de tussenpersoon een natuurlijk persoon is, de lidstaat waar hij zijn woonplaats heeft; (b) indien de tussenpersoon een rechtspersoon is, de lidstaat waar zijn statutaire zetel is gevestigd of, indien deze rechtspersoon volgens zijn nationale recht geen statutaire zetel heeft, de lidstaat waar zijn hoofdkantoor is gevestigd; (13) "lidstaat van ontvangst": de lidstaat waarin een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon een permanente aanwezigheid of vestiging heeft of diensten verricht en die niet zijn lidstaat van herkomst is; (14) "duurzame drager": een duurzame drager in de zin van artikel 2, lid 1, onder m), van Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad (15) ; ▐ (16) "nauwe banden": een situatie als bedoeld in artikel 13, lid 7, van Richtlijn 2009/138/EG ; (17) "hoofdvestiging": de plaats van waaruit de hoofdactiviteit wordt beheerd; (18) "vergoeding": een commissie, honorarium of andere betaling, met inbegrip van economische voordelen of voordelen in natura van welke aard ook, alsook andersoortige stimuli, die of dat in verband met verzekeringsbemiddelingsactiviteiten wordt aangeboden of verstrekt; (19) "koppelpraktijken": het aanbieden of verkopen van een verzekeringsproduct in een pakket met andere afzonderlijke nevenproducten of ‑diensten , waarbij ▌dit verzekeringsproduct niet afzonderlijk voor de klant verkrijgbaar is; (20) "bundelpraktijken": het aanbieden of verkopen van een verzekeringsproduct in een pakket met andere afzonderlijke nevenproducten of ‑diensten , waarbij ▌dit verzekeringsproduct ook afzonderlijk voor de klant verkrijgbaar is maar niet noodzakelijk onder dezelfde voorwaarden als wanneer gebundeld met de aanvullende diensten. (20 bis) "product": een verzekeringsovereenkomst die een of meerdere risico’s dekt; (20 ter) "particulier": niet-beroepshalve. 2. Om te garanderen dat hetzelfde beschermingsniveau geldt en dat de klant vergelijkbare normen geniet, is het essentieel dat door deze richtlijn gelijke concurrentie- en andere voorwaarden voor tussenpersonen worden bevorderd, ongeacht of zij met een verzekeringsonderneming zijn verbonden of niet. Bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn houden de lidstaten rekening met het feit dat het belangrijk is gelijke concurrentie- en andere voorwaarden te bevorderen. HOOFDSTUK II INSCHRIJVINGSVEREISTEN Artikel 3 Registerinschrijving 1. Behoudens het bepaalde in artikel 4 worden verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen bij een bevoegde autoriteit als bedoeld in artikel 10, lid 2, in hun lidstaat van herkomst in een register of in registers ingeschreven. Verzekerings- en herverzekeringsondernemingen die reeds krachtens Richtlijn 73/239/EEG (16) , Richtlijn 2002/83/EG van het Europees Parlement en de Raad (17) of Richtlijn 2005/68/EG van het Europees Parlement en de Raad (18) in lidstaten zijn geregistreerd en hun ▌werknemers hoeven niet nogmaals te worden ingeschreven uit hoofde van deze richtlijn. Onverminderd het bepaalde in de eerste alinea kunnen de lidstaten bepalen dat verzekerings- en herverzekeringsondernemingen of andere lichamen met de bevoegde autoriteiten kunnen samenwerken voor de registerinschrijving van verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen alsmede voor het op die tussenpersonen toepassen van de in artikel 8 bepaalde vereisten. Meer bepaald kunnen verbonden verzekeringstussenpersonen worden ingeschreven door een verzekeringsonderneming, een vereniging van verzekeringsondernemingen of een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon, onder toezicht van een bevoegde autoriteit. De lidstaten kunnen bepalen dat, wanneer een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon onder verantwoordelijkheid van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming of van een tussenpersoon handelt, de verzekeringstussenpersoon niet verplicht is de in artikel 3, lid 7, onder a) en b), bedoelde informatie aan de bevoegde autoriteit te verstrekken en dat de verantwoordelijke verzekeringsentiteit ervoor zorgt dat de verzekeringstussenpersoon aan de registerinschrijvingsvoorwaarden en de andere bepalingen van deze richtlijn voldoet . De lidstaten kunnen ook bepalen dat de persoon of entiteit die de verantwoordelijkheid voor de tussenpersoon neemt, deze tussenpersoon inschrijft. De lidstaten hoeven het in de eerste en tweede alinea bedoelde vereiste niet toe te passen op alle natuurlijke personen die in een verzekerings- of herverzekeringsonderneming of voor een ingeschreven verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon werken en een verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteit uitoefenen. De lidstaten zorgen voor de registerinschrijving van rechtspersonen en vermelden in het register bovendien de namen van de tot de leiding behorende natuurlijke personen die verantwoordelijk zijn voor het bemiddelingsbedrijf. 2. De lidstaten kunnen meer dan één register voor verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen instellen mits zij criteria vastleggen op grond waarvan tussenpersonen worden ingeschreven. De lidstaten richten een onlineregisterinschrijvingssysteem op, bestaande uit een gemeenschappelijk inschrijvingsformulier dat beschikbaar is op een internetsite die voor verzekeringstussenpersonen en ‑ondernemingen makkelijk toegankelijk is en het mogelijk maakt het formulier rechtstreeks online in te vullen. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat één loket wordt ingesteld, waardoor een vlotte en snelle toegang tot informatie uit deze verschillende langs elektronische weg beschikbare en te allen tijde geactualiseerde registers mogelijk is. Dit loket biedt tevens de identificatiegegevens van de bevoegde autoriteiten van iedere lidstaat bedoeld in lid 1, eerste alinea. In dit register wordt bovendien aangegeven in welk land of welke landen de tussenpersoon werkzaam is uit hoofde van de vrijheid van vestiging of de vrijheid van dienstverrichting. 4. De EAVB stelt een Europees elektronisch register in van gegevens over verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen die overeenkomstig hoofdstuk IV hun voornemen kenbaar hebben gemaakt grensoverschrijdende werkzaamheden uit te oefenen; zij maakt dit register openbaar op haar website en houdt het bij. Hiertoe verstrekken de lidstaten de EAVB onverwijld alle relevante informatie. Het register toont telkens een hyperlink naar de betrokken bevoegde autoriteit in elke lidstaat. Het register bevat links naar en is toegankelijk vanuit de websites van alle bevoegde autoriteiten in de lidstaten. De EAVB heeft recht van toegang tot de daar opgeslagen gegevens. De EAVB en de bevoegde autoriteiten hebben het recht de opgeslagen gegevens te wijzigen. Gegevenssubjecten wier persoonlijke gegevens kunnen worden opgeslagen en uitgewisseld, hebben recht op toegang en passende informatie. De EAVB zet een website op met links naar elk éénloket dat de lidstaten uit hoofde van artikel 3, lid 3, instellen. De lidstaten zorgen ervoor dat de registerinschrijving van verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen, met inbegrip van de verbonden verzekeringstussenpersonen, slechts mogelijk is indien aan de in artikel 8 bedoelde vereisten inzake beroepsbekwaamheid is voldaan. Ook zorgen de lidstaten ervoor dat de registerinschrijvingen van verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen, met inbegrip van de verbonden verzekeringstussenpersonen, die niet langer aan die vereisten voldoen, onverwijld worden doorgehaald. De geldigheidstermijn van de registerinschrijving wordt regelmatig door de bevoegde instanties herzien. Zo nodig stelt de lidstaat van herkomst de lidstaat van ontvangst in kennis van deze registerdoorhaling. 5. De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon niet in het register inschrijven voordat ▌de tussenpersoon aan de vereisten van artikel 8 voldoet of voordat een andere tussenpersoon of onderneming de verantwoordelijkheid op zich neemt om ervoor te zorgen dat de tussenpersoon overeenkomstig artikel 3, lid 1, derde alinea, aan deze vereisten voldoet . 5 bis. Ingeschreven verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen hebben recht op de toegang tot en de uitoefening van verzekerings- en herverzekeringsbemiddeling in de Unie, zowel uit hoofde van de vrijheid van vestiging als uit hoofde van het vrij verrichten van diensten. Een verzekeringstussenpersoon maakt gebruik van de vrijheid van het verrichten van diensten indien hij voornemens is met een verzekerde in een andere lidstaat dan de lidstaat van vestiging van de verzekeringstussenpersoon een verzekeringsovereenkomst te sluiten die een risico dekt in een andere lidstaat dan de lidstaat van vestiging van de verzekeringstussenpersoon. De bevoegde autoriteiten kunnen aan de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon een document afgeven aan de hand waarvan elke belanghebbende via raadpleging van een van de registers als bedoeld in lid 2 kan toetsen of die tussenpersoon naar behoren is ingeschreven. Dit document vermeldt ten minste de in artikel 16, onder a) , sub i) en iii), en b), sub i) en iii), bedoelde informatie en, wanneer het een rechtspersoon betreft, de naam of namen van de in lid 1, vierde alinea, bedoelde natuurlijke persoon of personen. De lidstaat verlangt dat het document wordt teruggezonden aan de bevoegde autoriteit die het heeft afgegeven wanneer de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon niet langer ingeschreven is. 6. De lidstaten bepalen dat aanvragen van tussenpersonen tot opname in het register binnen twee maanden na de indiening van een volledige aanvraag worden behandeld en dat de aanvrager onverwijld van de beslissing in kennis wordt gesteld. De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten passende maatregelen treffen om te allen tijde te kunnen controleren of verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen nog steeds aan de inschrijvingsvereisten van deze richtlijn voldoen. 7. De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten, als voorwaarde voor de registerinschrijving, de volgende bewijsstukken verlangen van verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen , uitgezonderd in het geval van gebonden tussenpersonen of tussenpersonen waarvoor een andere verzekeringsentiteit het op zich neemt ervoor te zorgen dat zij overeenkomstig artikel 3, lid 1, derde alinea, aan deze vereisten voldoen : (a) de identiteit van aandeelhouders of leden – natuurlijke of rechtspersonen – die een aandeel van meer dan 10 % in de tussenpersoon bezitten, alsook het bedrag van dat aandeel; (b) de identiteit van personen die nauwe banden met de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon hebben; (c) voldoende bewijs dat het aandeel of de nauwe band geen belemmering vormt voor de juiste uitoefening van de toezichthoudende taken van de bevoegde autoriteit. De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten eisen dat verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen voor wie artikel 3, lid 7, geldt, hen zonder onnodige vertraging op de hoogte brengen van veranderingen van in artikel 3, lid 7, onder a) en b), bedoelde informatie. 8. De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten de registerinschrijving weigeren indien de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van een derde land die van toepassing zijn op één of meer natuurlijke of rechtspersonen met wie de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon nauwe banden heeft, of moeilijkheden in verband met de toepassing van die wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, een belemmering vormen voor de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken. 8 bis. De lidstaten kunnen bepalen dat iedereen die reeds vóór 1 januari 2014 als tussenpersoon werkzaam was, in een register ingeschreven stond en over een niveau van kennis, ervaring en integriteit beschikte dat vergelijkbaar is met dat wat deze richtlijn voorschrijft, automatisch in het in te voeren register zal worden ingeschreven, zodra aan de vereisten van artikel 4, leden 3 en 4, is voldaan. HOOFDSTUK III VEREENVOUDIGDE INSCHRIJVINGSPROCEDURE – ACTIVITEITENVERKLARING Artikel 4 Verklaringsprocedure voor het verlenen van verzekeringsbemiddelingsdiensten als nevenactiviteit, het beroepshalve verrichten van schadebeheer of het verlenen van schadebeoordelingsdiensten 1. De inschrijvingsvereisten van artikel 3 zijn niet van toepassing op verzekeringstussenpersonen die het verzekeringsbemiddelingsbedrijf als nevenactiviteit uitoefenen, mits hun werkzaamheden aan de volgende voorwaarden voldoen: (a) de verzekeringstussenpersoon heeft een andere hoofdberoepswerkzaamheid dan verzekeringsbemiddeling; (b) de verzekeringstussenpersoon biedt alleen bepaalde verzekeringsproducten aan als aanvulling op een product of dienst en vermeldt die duidelijk in de verklaring; (c) de desbetreffende verzekeringsproducten omvatten niet de dekking van levensverzekerings- of aansprakelijkheidsrisico's, tenzij die dekking het product of de dienst aanvult die de tussenpersoon in het kader van zijn hoofdberoepswerkzaamheden aanbiedt; (c bis) de tussenpersoon werkt onder de verantwoordelijkheid van een ingeschreven tussenpersoon. ▐ 3. Elke verzekeringstussenpersoon die onder lid 1 of lid 2 valt, dient bij de bevoegde autoriteit van zijn lidstaat van herkomst een verklaring in waarin hij de bevoegde autoriteit zijn identiteit, adres en beroepswerkzaamheden meedeelt. 4. Op verzekeringstussenpersonen die onder lid 1 of lid 2 vallen, zijn de bepalingen van de hoofdstukken I, III, IV, V, VIII en IX en de artikelen 15 en 16 van toepassing. 4 bis. Indien de lidstaten dit nodig achten in het belang van de bescherming van de consument, kunnen zij de inschrijvingsvereisten van artikel 3 toepassen op verzekeringstussenpersonen die onder artikel 4 vallen. HOOFDSTUK IV VRIJHEID VAN DIENSTVERLENING EN VRIJHEID VAN VESTIGING Artikel 5 Uitoefening van de vrijheid van dienstverlening 1. Elke verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon die voornemens is voor het eerst op het grondgebied van een andere lidstaat werkzaamheden uit hoofde van het vrij verrichten van diensten uit te oefenen, verstrekt de bevoegde autoriteit van zijn lidstaat van herkomst de volgende informatie: (a) de naam, het adres en elk registerinschrijvingsnummer van de tussenpersoon; (b) de lidstaat of lidstaten waar de tussenpersoon voornemens is werkzaamheden uit te oefenen; (c) de categorie waartoe de tussenpersoon behoort en, in voorkomend geval, de naam van elke verzekerings- of herverzekeringsonderneming die hij vertegenwoordigt; (d) de relevante verzekeringsbranches, indien van toepassing; (e) bewijs van vakkennis en ‑bekwaamheid. 2. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst doet de in lid 1 bedoelde informatie binnen een maand na ontvangst ervan toekomen aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst, die de ontvangst ervan onverwijld bevestigt. De lidstaat van herkomst stelt de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon er schriftelijk van in kennis dat de lidstaat van ontvangst de informatie heeft ontvangen en dat de verzekerings- of herverzekeringsonderneming haar werkzaamheden in de lidstaat van ontvangst kan aanvangen. Bij ontvangst van de in lid 1 bedoelde informatie aanvaardt de lidstaat van ontvangst eerdere ervaring in het verzekerings- of het herverzekeringsbemiddelingsbedrijf, aangetoond aan de hand van een registerinschrijving of een verklaring in de lidstaat van herkomst, als bewijs van de verworven kennis en bekwaamheid. 3. Het bewijs van de eerdere registerinschrijving of verklaring wordt geleverd aan de hand van een document waaruit blijkt dat de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de aanvrager de inschrijving heeft uitgevoerd of de verklaring heeft ontvangen; de aanvrager dient dit document ter ondersteuning van zijn aanvraag in bij de lidstaat van ontvangst. 4. In geval van wijziging van een van de overeenkomstig lid 1 verstrekte gegevens, stelt de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon ten minste één maand voor de doorvoering van de wijziging de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst schriftelijk van deze wijziging in kennis. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst stelt op haar beurt zo snel mogelijk, en in elk geval niet later dan één maand nadat zij de informatie ontvangen heeft, de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst van de wijziging in kennis. 4 bis. Een ingeschreven verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon oefent een verzekeringsbemiddelingsactiviteit uit hoofde van het vrij verrichten van diensten uit als: (a) hij de verzekerings- of de herverzekeringsbemiddeling verricht met of voor een verzekeringnemer die woont of gevestigd is in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst van de tussenpersoon; (b) elk te verzekeren risico zich in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst van de tussenpersoon bevindt; (c) hij voldoet aan de bepalingen van de leden 1 en 4. Artikel 6 Uitoefening van de vrijheid van vestiging 1. De lidstaten verlangen dat elke verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon die voornemens is op het grondgebied van een andere lidstaat uit hoofde van de vrijheid van vestiging een bijkantoor op te richten, eerst de bevoegde autoriteit van zijn lidstaat van herkomst daarvan in kennis stelt en deze autoriteit de volgende informatie verstrekt: (a) de naam, het adres en het registerinschrijvingsnummer (indien van toepassing) van de tussenpersoon; (b) de lidstaat waar de tussenpersoon voornemens is een bijkantoor of permanente aanwezigheid te vestigen; (c) de categorie waartoe de tussenpersoon behoort en, in voorkomend geval, de naam van elke verzekerings- of herverzekeringsonderneming die hij vertegenwoordigt; (d) de relevante verzekeringsbranches, indien van toepassing; (e) een programma van werkzaamheden waarin de te verrichten verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteiten en de organisatiestructuur van de vestiging worden uiteengezet en waarin ook de identiteit van de agenten wordt vermeld indien de tussenpersoon voornemens is gebruik te maken van agenten; (f) het adres in de lidstaat van ontvangst waar documenten kunnen worden opgevraagd; (g) de naam van de personen die voor het beheer van de vestiging of permanente aanwezigheid verantwoordelijk zijn. 1 bis. Een verzekeringstussenpersoon werkt uit hoofde van de vrijheid van vestiging als hij gedurende een onbepaalde periode werkzaamheden uitoefent in een lidstaat van ontvangst door middel van een permanente aanwezigheid in die lidstaat. 2. Tenzij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst, gelet op de voorgenomen bemiddelingsactiviteiten, redenen heeft om de organisatiestructuur of de financiële positie van de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon als ontoereikend te beschouwen, doet zij de in lid 1 bedoelde informatie binnen een maand na ontvangst ervan toekomen aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst, die de ontvangst ervan onverwijld bevestigt. De lidstaat van herkomst stelt de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon er schriftelijk van in kennis dat de lidstaat van ontvangst de informatie heeft ontvangen en dat de verzekerings- of herverzekeringsonderneming haar werkzaamheden in de lidstaat van ontvangst kan aanvangen. 3. Indien de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst weigert de informatie aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst te doen toekomen, deelt zij binnen een maand na ontvangst van alle in lid 1 bedoelde informatie aan de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon de redenen voor deze weigering mee. 4. In geval van wijziging van een van de overeenkomstig lid 1 verstrekte gegevens, stelt de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon ten minste één maand voor de doorvoering van de wijziging de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst schriftelijk van deze wijziging in kennis. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst stelt op haar beurt zo snel mogelijk, en in elk geval niet later dan één maand nadat zij de informatie ontvangen heeft, de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst van de wijziging in kennis. Artikel 7 Verdeling van bevoegdheden tussen de lidstaat van herkomst en de lidstaat van ontvangst 1. Indien de hoofdvestiging van een verzekeringstussenpersoon zich in een andere lidstaat bevindt, kan de bevoegde autoriteit van die andere lidstaat met de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst overeenkomen dat zij als bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst optreedt met betrekking tot de verplichtingen in de hoofdstukken VI, VII en VIII van deze richtlijn. In geval van een dergelijke overeenkomst stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst de verzekeringstussenpersoon en de EAVB hiervan onverwijld in kennis. 2. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst neemt de verantwoordelijkheid op zich om ervoor te zorgen dat de door de vestiging op haar grondgebied verrichte diensten voldoen aan de eisen die in de hoofdstukken VI en VII en in de op grond van die bepalingen genomen maatregelen worden gesteld. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst heeft het recht om de door de vestiging getroffen regelingen aan een onderzoek te onderwerpen en de wijzigingen te verlangen die absoluut noodzakelijk zijn om de bevoegde autoriteit in staat te stellen de verplichtingen die in de hoofdstukken VI en VII en in de op grond van die bepalingen genomen maatregelen zijn neergelegd, te doen nakomen met betrekking tot de op het grondgebied van die lidstaat door de vestiging verrichte diensten of activiteiten. 3. Indien de lidstaat van ontvangst redenen heeft om te besluiten dat een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon die uit hoofde van de vrijheid van dienstverlening of via een vestiging op zijn grondgebied werkzaamheden uitoefent, de bij deze richtlijn vastgestelde verplichtingen niet nakomt, stuurt hij deze bevindingen door naar de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst, die de nodige maatregelen neemt. Indien een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon, in weerwil van de aldus door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst getroffen maatregelen, blijft handelen op een wijze die de belangen van consumenten in de lidstaat van ontvangst of de ordelijke werking van de verzekerings- en herverzekeringsmarkten kennelijk schaadt, wordt de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon onderworpen aan de volgende maatregelen: (a) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst neemt, na de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst ervan in kennis te hebben gesteld, de nodige maatregelen om de consumenten en de goede werking van de verzekerings- en herverzekeringsmarkten te beschermen, onder meer door de inbreukplegende verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon te beletten nieuwe transacties op haar grondgebied te verrichten. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst stelt de Commissie onverwijld van deze maatregelen in kennis; (b) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst mag de zaak overeenkomstig artikel 19 van Verordening (EU) nr. 1094/2010 naar de EAVB doorverwijzen en om haar bijstand verzoeken. De EAVB kan dan in geval van meningsverschillen tussen de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst en die van de lidstaat van herkomst optreden overeenkomstig de bevoegdheden die haar krachtens dat artikel zijn verleend. 4. Indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst constateren dat een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon die op het grondgebied van hun lidstaat een vestiging heeft, niet de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen naleeft die in die lidstaat zijn vastgesteld ter uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn die een bevoegdheid van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst inhouden, eisen zij dat de betrokken verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon een eind maakt aan deze situatie. Indien een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon, in weerwil van de aldus door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst getroffen maatregelen, blijft handelen op een wijze die de belangen van consumenten in de lidstaat van ontvangst of de ordelijke werking van de verzekerings- en herverzekeringsmarkten kennelijk schaadt, wordt de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon onderworpen aan de volgende maatregelen: (a) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst neemt, na de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst ervan in kennis te hebben gesteld, de nodige maatregelen om de consumenten en de goede werking van de markten te beschermen, onder meer door de inbreukplegende verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon te beletten nieuwe transacties op haar grondgebied te verrichten. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst stelt de Commissie onverwijld van deze maatregelen in kennis; (b) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst mag de zaak overeenkomstig artikel 19 van Verordening (EU) nr. 1094/2010 naar de EAVB doorverwijzen en om haar bijstand verzoeken. De EAVB kan dan in geval van meningsverschillen tussen de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst en die van de lidstaat van herkomst optreden overeenkomstig de bevoegdheden die haar krachtens dat artikel zijn verleend. HOOFDSTUK V ANDERE ORGANISATORISCHE VEREISTEN Artikel 8 Vereisten inzake beroepsbekwaamheid en organisatorische vereisten 1. Verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen ▌en personeelsleden van verzekeringsondernemingen die verzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen, beschikken over passende kennis en bekwaamheid, als voorgeschreven door de lidstaat van herkomst van de tussenpersoon of onderneming, om hun taken naar behoren te kunnen vervullen ▌. De lidstaten zorgen ervoor dat ▌personeelsleden van verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen en van verzekeringsondernemingen, die verzekeringsbemiddelingsactiviteiten als hoofdberoepswerkzaamheid uitoefenen, hun voor de uitoefening van hun functie en de desbetreffende markt vereiste kennis en bekwaamheid regelmatig en adequaat op peil houden. Om ervoor te zorgen dat aan deze bepalingen wordt voldaan, moet worden voorzien in voortdurende bijscholing en voldoende en adequate opleiding voor hun personeel van minstens 200 uren over een periode van vijf jaar, of in een verhoudingsgewijs aantal uren wanneer het niet hun hoofdactiviteit betreft. De lidstaten maken de criteria die zij hebben vastgesteld om te bepalen of het personeel aan de bekwaamheidseisen voldoet openbaar. Deze criteria omvatten ook een lijst van alle kwalificaties die zij erkennen. Daartoe beschikken de lidstaten over mechanismen voor toezicht, beoordeling en certificering van kennis en vaardigheden door een onafhankelijk lichaam. De lidstaten passen de vereisten op het gebied van kennis en bekwaamheid aan al naargelang de specifieke werkzaamheid van de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon en de aangeboden producten, in het bijzonder indien de hoofdberoepswerkzaamheid van de tussenpersoon een andere is dan verzekeringsbemiddeling. ▌De lidstaten kunnen voorschrijven dat de verzekeringsonderneming of ‑tussenpersoon in de in artikel 3, lid 1, tweede alinea, bedoelde gevallen , en voor personeelsleden van verzekeringsondernemingen die verzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen, nagaat of de kennis en bekwaamheid van de tussenpersonen in overeenstemming zijn met het in de eerste alinea bedoelde vereiste en dat zij hun in voorkomend geval een opleiding verstrekt die beantwoordt aan de vereisten betreffende de door deze tussenpersonen aangeboden producten. De lidstaten hoeven het in de eerste alinea bedoelde vereiste niet toe te passen op alle natuurlijke personen die in een verzekeringsonderneming of voor een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon werken en een verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteit uitoefenen. De lidstaten zorgen ervoor dat een redelijk aantal personen in de leiding van die ondernemingen die verantwoordelijk zijn voor bemiddeling inzake verzekerings- en herverzekeringsproducten alsmede iedere andere persoon die zich rechtstreeks met verzekerings- of herverzekeringsbemiddeling bezighoudt, het bewijs leveren te beschikken over de kennis en bekwaamheid die relevant is voor de vervulling van hun taken. 2. Verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen en personeelsleden van verzekeringsondernemingen die verzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen, zijn betrouwbaar. Personen die zich rechtstreeks met marketing of verkoop bezighouden, hebben minimaal een blanco strafblad of enig ander nationaal equivalent met betrekking tot ernstige strafbare feiten in verband met vermogensdelicten of andere met financiële activiteiten verband houdende delicten ▌. In overeenstemming met het bepaalde in artikel 3, lid 1, tweede alinea, kunnen de lidstaten toestaan dat de verzekeringsonderneming de betrouwbaarheid van de verzekeringstussenpersonen verifieert. De lidstaten hoeven het in de eerste alinea bedoelde vereiste niet toe te passen op alle natuurlijke personen die in een verzekeringsonderneming of voor een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon werken en een verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsactiviteit uitoefenen. De lidstaten zorgen ervoor dat de leiding van die ondernemingen en alle medewerkers die zich rechtstreeks met verzekerings- of herverzekeringsbemiddeling bezighouden, aan dat vereiste voldoen. 3. Verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen zijn in het bezit van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering die het gehele grondgebied van de Unie dekt, of een andere vergelijkbare garantie voor aansprakelijkheid wegens beroepsnalatigheid, voor een bedrag van ten minste 1 250 000 EUR , van toepassing per schadegeval, en in totaal 1 850 000 EUR per jaar voor alle schadegevallen, tenzij die verzekering of vergelijkbare garantie reeds wordt geboden door een verzekeringsonderneming, herverzekeringsonderneming of andere onderneming in naam waarvan de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon handelt of bevoegd is te handelen, of die onderneming volledig aansprakelijk is voor het handelen van de tussenpersoon. 4. De lidstaten treffen alle nodige maatregelen om de klanten te beschermen tegen het onvermogen van de verzekeringstussenpersoon om de premie aan de verzekeringsonderneming over te dragen of het bedrag van de schadevordering of premierestitutie aan de verzekerde over te dragen. Die maatregelen hebben een of meer van de volgende vormen: (a) bij wet of bij overeenkomst vastgestelde bepalingen inhoudende dat door de klant aan de tussenpersoon betaalde bedragen worden geacht aan de onderneming te zijn betaald, terwijl door de onderneming aan de tussenpersoon betaalde bedragen, totdat de klant deze bedragen werkelijk ontvangt, worden geacht niet aan de klant te zijn betaald; (b) een bepaling volgens welke verzekeringstussenpersonen over een financiële draagkracht moeten beschikken die permanent 4 % van het totaal van de jaarlijks ontvangen premies beloopt, met een minimum van 18 750 EUR ; (c) een bepaling volgens welke het geld van klanten via strikt gescheiden klantenrekeningen wordt overgemaakt en uit deze rekeningen in geval van faillissement geen andere schuldeisers worden betaald; (d) een bepaling volgens welke een garantiefonds wordt opgericht. 5. Voor de uitoefening van het verzekerings- en herverzekeringsbemiddelingsbedrijf is het noodzakelijk dat permanent aan de in dit artikel vastgestelde beroepsvereisten wordt voldaan. 6. De lidstaten mogen de bovengenoemde vereisten aanscherpen of andere vereisten toevoegen voor de verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen die op hun grondgebied zijn ingeschreven. 7. De EAVB past de in lid 3 en lid 4 bedoelde bedragen om de vijf jaar aan de veranderingen in het door Eurostat bekendgemaakte Europees indexcijfer van de consumentenprijzen aan. De eerste aanpassing wordt vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn uitgevoerd en de volgende aanpassingen worden om de vijf jaar na de vorige aanpassing uitgevoerd. De EAVB ontwikkelt ontwerpen van regelgevingsnormen waardoor het in lid 3 en lid 4 bedoelde basisbedrag in euro's wordt aangepast volgens de procentuele mutatie van het indexcijfer gedurende de periode tussen de inwerkingtreding van deze richtlijn en de eerste actualiseringsdatum, of tussen de laatste actualiseringsdatum en de volgende actualiseringsdatum, en naar boven wordt afgerond op 1 EUR. De EAVB dient die ontwerpen van regelgevingsnormen om de vijf jaar bij de Commissie in, voor de eerste maal vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend de in de eerste alinea bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1094/2010. 8. De lidstaten stellen het volgende vast: (a) wat wordt verstaan onder passende kennis en bekwaamheid van de tussenpersoon en personeelsleden van verzekeringsondernemingen om bij hun klanten aan verzekeringsbemiddeling te doen als bedoeld in lid 1; (b) welke de geschikte criteria zijn om met name het niveau van beroepskwalificatie, ‑ervaring en ‑vaardigheden te bepalen dat nodig is om het verzekeringsbemiddelingsbedrijf uit te oefenen; (c) welke maatregelen redelijkerwijze van verzekeringstussenpersonen en personeelsleden van verzekeringsondernemingen mogen worden verwacht om hun kennis en bekwaamheid via voortdurende bijscholing op peil te houden om goed te kunnen blijven presteren. 8 bis. Wanneer een lidstaat van ontvangst een verzekeringstussenpersoon inschrijft die beroepskwalificaties of ervaring in een andere lidstaat heeft verworven, houdt hij rekening met deze kwalificaties en ervaring overeenkomstig Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad (19) , en overeenkomstig het niveau van de kwalificatie zoals bepaald in het Europees kwalificatiekader voor een leven lang leren dat is ingesteld in het kader van de Aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad (20) . Artikel 9 Bekendmaking van regels van algemeen belang 1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat hun bevoegde autoriteiten op passende wijze de relevante nationale wettelijke voorschriften ter bescherming van het algemeen belang bekendmaken die van toepassing zijn op de uitoefening van het verzekerings- en herverzekeringsbemiddelingsbedrijf op hun grondgebied. 2. Lidstaten die naast de bepalingen van deze richtlijn de toepassing van extra voorschriften voor verzekeringstussenpersonen en voor de verkoop van verzekeringsproducten voorstellen en deze toepassen, zorgen ervoor dat de uit die extra voorschriften voortvloeiende administratieve lasten in verhouding staan tot de bescherming voor de consument. De lidstaten houden toezicht op die voorschriften om ervoor te zorgen dat dat ook zo blijft. 3. De EAVB stelt voor de regels van algemeen belang een gestandaardiseerd informatieblad voor, dat de bevoegde autoriteiten van elke lidstaat moeten invullen. In het informatieblad worden de hyperlinks naar de websites van de bevoegde autoriteiten opgenomen waar informatie over de regels van algemeen belang wordt bekendgemaakt. De informatie wordt door de nationale bevoegde autoriteiten regelmatig bijgewerkt en door de EAVB in het Engels, Frans en Duits op haar website gepubliceerd, waarbij de nationale regels van algemeen belang volgens de relevante deelgebieden van het recht worden gecategoriseerd. 4. Elke lidstaat stelt een centraal contactpunt in dat verantwoordelijk is voor het verstrekken van informatie over de regels van algemeen belang in die lidstaat. Dit contactpunt moet een passende bevoegde autoriteit zijn. 5. In een verslag, op te stellen vóór X X 20XX [drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn], onderzoekt de EAVB, in het kader van de goede werking van deze richtlijn en de interne markt, de regels van algemeen belang die de lidstaten overeenkomstig dit artikel hebben bekendgemaakt, en stelt zij de Commissie hiervan uiterlijk ... [drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] in kennis. Artikel 10 Bevoegde autoriteiten 1. De lidstaten wijzen de bevoegde autoriteiten aan die gemachtigd zijn te zorgen voor de uitvoering van deze richtlijn. De lidstaten stellen de Commissie van deze aanwijzing en van de eventuele taakverdeling in kennis. 2. De in lid 1 bedoelde autoriteiten zijn ofwel overheidsinstanties ofwel lichamen die zijn erkend bij de nationale wetgeving of door overheidsinstanties die bij de nationale wetgeving uitdrukkelijk daartoe zijn gemachtigd. Zij mogen geen verzekerings- of herverzekeringsondernemingen zijn , noch verenigingen waarvan de leden direct of indirect verzekerings- of herverzekeringsondernemingen of verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen zijn . 3. De bevoegde autoriteiten bezitten alle bevoegdheden die nodig zijn voor de vervulling van hun taken. Elke lidstaat zorgt ervoor dat, indien meer dan één autoriteit op zijn grondgebied bevoegd is, een nauwe samenwerking wordt bevorderd zodat de autoriteiten zich doeltreffend van hun respectieve taken kunnen kwijten. Artikel 11 Informatie-uitwisseling tussen de lidstaten 1. De bevoegde autoriteiten van de onderscheiden lidstaten werken samen om een goede toepassing van de bepalingen van deze richtlijn te verzekeren. 2. De bevoegde autoriteiten wisselen gegevens uit over verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen tegen wie een sanctie als bedoeld in hoofdstuk VIII is getroffen, die de registerdoorhaling van die tussenpersonen tot gevolg kan hebben. Bovendien kunnen de bevoegde autoriteiten op verzoek van een hunner onderling alle relevante informatie uitwisselen. 3. Eenieder die in het kader van deze richtlijn gegevens moet ontvangen of verstrekken, is aan het beroepsgeheim gebonden op de wijze als bepaald in artikel 16 van Richtlijn 92/49/EEG van de Raad (21) en artikel 15 van Richtlijn 92/96/EEG van de Raad (22) . Artikel 12 Klachten De lidstaten zorgen voor de instelling van een procedure die klanten en andere belanghebbenden, met name de consumentenorganisaties, de mogelijkheid biedt klachten over verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen en verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in te dienen. In elk geval wordt vastgelegd welk gevolg aan de klachten wordt gegeven. Artikel 13 Buitengerechtelijke geschillenbeslechting 1. Overeenkomstig de bepalingen van Richtlijn .../.../EU van het Europees Parlement en de Raad (23) en van Verordening (EU) nr. .../... van het Europees Parlement en de Raad (24) , zorgen de lidstaten voor de invoering van passende, doeltreffende, onpartijdige en onafhankelijke klachten- en beroepsprocedures voor de buitengerechtelijke beslechting van geschillen tussen verzekeringstussenpersonen en klanten en tussen verzekeringsondernemingen en klanten, waarbij in voorkomend geval van bestaande instanties gebruik wordt gemaakt. De lidstaten zorgen er ook voor dat alle verzekeringsondernemingen en verzekeringstussenpersonen aan de procedures voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting deelnemen wanneer de procedure leidt tot besluiten die bindend kunnen zijn voor de tussenpersoon of de verzekeringsonderneming en de klant. ▐ 2. De lidstaten zorgen ervoor dat deze instanties bij de beslechting van grensoverschrijdende geschillen samenwerken. 2 bis. De lidstaten zorgen ervoor dat de op hun grondgebied gevestigde verzekeringstussenpersonen klanten op de hoogte brengen van de naam, het adres en de website van de instanties voor alternatieve geschillenbeslechting waaronder zij vallen en die bevoegd zijn voor potentiële geschillen tussen hen en de klanten. 2 ter. Verzekeringstussenpersonen die binnen de Unie actief zijn in online- en grensoverschrijdende online-verkoop, brengen klanten op de hoogte van het ADR-platform, indien van toepassing, en van hun e‑mailadres. Deze informatie is op eenvoudige, rechtstreekse en duidelijk zichtbare wijze te allen tijde toegankelijk op de website van de verzekeringstussenpersoon en indien het aanbod wordt gedaan bij e‑mailbericht of een andere langs elektronische weg verzonden tekstboodschap, in die boodschap. Zij bevat een elektronische link naar de homepage van het ADR-platform. Verzekeringstussenpersonen brengen klanten eveneens op de hoogte van het ADR-platform wanneer de klant een klacht indient bij de verzekeringstussenpersoon, een door de verzekeringstussenpersoon of een bedrijfsombudsman beheerd stelsel voor de afhandeling van consumentenklachten. 2 quater. Wanneer een klant overeenkomstig nationale wetgeving tegen een verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming een procedure voor alternatieve geschillenbeslechting inleidt met betrekking tot een geschil over in deze richtlijn vastgelegde rechten en verplichtingen, is de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming gehouden aan deze procedure deel te nemen. 2 quinquies. Voor de toepassing van deze richtlijn werken de bevoegde autoriteiten samen met elkaar en met de entiteiten die verantwoordelijk zijn voor de klachten- en beroepsprocedures voor de buitengerechtelijke beslechting zoals bedoeld in dit artikel en voor zover toegelaten door van kracht zijnde wetgevingshandelingen van de EU. Artikel 14 Beperking met betrekking tot het gebruik van tussenpersonen De lidstaten zorgen ervoor dat de verzekerings- en herverzekeringsondernemingen en de verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen bij gebruikmaking van de diensten van in de Unie gevestigde verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen alleen gebruikmaken van de verzekerings- en herverzekeringsbemiddelingsdiensten van ingeschreven verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen of de in artikel 1, lid 2, bedoelde personen of de personen die de in artikel 4 bedoelde verklaringsprocedure hebben uitgevoerd. HOOFDSTUK VI INFORMATIEVEREISTEN EN GEDRAGSREGELS Artikel 15 Algemeen beginsel 1. De lidstaten schrijven voor dat, wanneer verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen bij of voor klanten aan verzekeringsbemiddeling doen, zij zich te allen tijde op loyale, billijke , vertrouwenswaardige, eerbare en professionele wijze voor de belangen van hun klanten inzetten. 2. Alle door de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming aan klanten of potentiële klanten verstrekte informatie, met inbegrip van publicitaire mededelingen, is correct, duidelijk en niet misleidend. Publicitaire mededelingen zijn te allen tijde duidelijk als zodanig herkenbaar. Artikel 16 Door de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming te verstrekken algemene informatie De lidstaten stellen regels vast om ervoor te zorgen dat: (a) voordat er een verzekeringsovereenkomst wordt gesloten , dan wel, indien er wezenlijke veranderingen zijn opgetreden in de aan de tussenpersoon verstrekte gegevens nadat er een verzekeringsovereenkomst is gesloten, de verzekeringstussenpersoon – met inbegrip van verbonden verzekeringstussenpersonen – de klant de volgende informatie meedeelt: i) zijn identiteit en adres, en het feit dat hij een verzekeringstussenpersoon is; ii) of hij al dan niet enig advies over de verkochte verzekeringsproducten verstrekt; iii) de in artikel 12 bedoelde procedure die klanten en belanghebbenden de mogelijkheid biedt klachten over verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen en over de in artikel 13 bedoelde buitengerechtelijke klachten- en beroepsprocedures in te dienen; iv) het register waarin hij is ingeschreven en hoe zijn registratie kan worden geverifieerd; en v) of hij de klant vertegenwoordigt dan wel in naam en voor rekening van de verzekeringsonderneming optreedt; (b) voordat een verzekeringsovereenkomst gesloten wordt, de verzekeringsonderneming de klant de volgende informatie meedeelt: i) haar identiteit en adres, en het feit dat zij een verzekeringsonderneming is; ii) of hij al dan niet enig advies over de verkochte verzekeringsproducten verstrekt; iii) de in artikel 12 bedoelde procedure die klanten en belanghebbenden de mogelijkheid biedt klachten over verzekeringsondernemingen en over de in artikel 13 bedoelde buitengerechtelijke klachten- en verhaalsprocedures in te dienen. Artikel 17 Belangenconflicten en transparantie 1. Voordat een verzekeringsovereenkomst gesloten wordt, verstrekt de verzekeringstussenpersoon ▌de klant ten minste de volgende informatie: a) of hij een rechtstreekse of middellijke deelneming van 10 % of meer van de stemrechten of van het kapitaal van een bepaalde verzekeringsonderneming bezit; b) of een bepaalde verzekeringsonderneming of een bepaalde moedermaatschappij van een verzekeringsonderneming een rechtstreekse of middellijke deelneming van meer dan 10 % van de stemrechten of van het kapitaal van de verzekeringstussenpersoon bezit; c) met betrekking tot de voorgestelde overeenkomst: i) dat hij adviseert op grond van een onpartijdige en persoonlijke analyse; of ii) dat hij een contractuele verplichting heeft om uitsluitend met een of meer verzekeringsondernemingen verzekeringsbemiddelingszaken te doen. In dat geval deelt hij tevens de namen van deze verzekeringsondernemingen mee; of iii) dat hij geen contractuele verplichting heeft om uitsluitend met een of meer verzekeringsondernemingen verzekeringsbemiddelingszaken te doen en niet adviseert op grond van een onpartijdige en persoonlijke analyse. In dat geval deelt hij tevens de namen mee van de verzekeringsondernemingen waarmee hij zaken doet of kan doen; ▐ e) of hij met betrekking tot de verzekeringsovereenkomst werkt: i) op basis van een honorarium, dit wil zeggen een rechtstreeks door de klant betaalde vergoeding; of ii) op basis van enigerlei commissie, dit wil zeggen een in de verzekeringspremie begrepen vergoeding; of iii) op basis van een combinatie van i) en ii); ▐ e bis) of met betrekking tot de verzekeringsovereenkomst de bron van de vergoeding de volgende is: i) de verzekeringnemer; ii) de verzekeringsonderneming; iii) een andere verzekeringstussenpersoon; iv) een combinatie van i), ii) en iii). De lidstaten kunnen bijkomende informatie verlangen overeenkomstig de bepalingen van artikel 17 bis. ▐ 2. De consument heeft het recht bijkomende details te vragen zoals bepaald in lid 1, onder e bis). 3. Indien de verzekeringsonderneming rechtstreeks aan klanten verkoopt, stelt zij de klant ook in kennis van ▌ het feit of haar werknemers voor het distribueren en beheren van het desbetreffende verzekeringsproduct een vergoeding ontvangen. ▐ 5 bis. Bij belangenconflicten en om eerlijke concurrentie te bevorderen, ontvangt de consument informatie over relevante kwantitatieve elementen betreffende de concepten als bedoeld in lid 1, onder e bis) en lid 3 van dit artikel en over dezelfde voorwaarden. Overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1094/2010, ontwikkelt de EAVB uiterlijk op 31 december 2015 richtsnoeren om een consistente toepassing van dit artikel te waarborgen, en werkt zij deze richtsnoeren periodiek bij. Artikel 17 bis Bekendmaking van informatie De lidstaten kunnen voor verzekeringsbemiddelaars en verzekeringsondernemingen verdergaande informatieverplichtingen opleggen of handhaven met betrekking tot het bedrag van de vergoeding, honoraria, commissies of niet-geldelijke tegemoetkomingen in verband met de verstrekking van bemiddeling, op voorwaarde dat de lidstaat gelijke concurrentievoorwaarden voor alle distributiekanalen waarborgt, de concurrentie niet verstoort en aan het recht van de Unie voldoet, en dat de daaruit resulterende administratieve lasten in verhouding staan tot de beoogde bescherming van de consument. Artikel 18 Advies en normen voor de verkoop ▌ 1. Indien voorafgaand aan de sluiting van een verzekeringsovereenkomst advies wordt verstrekt, omschrijft de verzekeringstussenpersoon – met inbegrip van verbonden verzekeringstussenpersonen – of de verzekeringsonderneming, op basis van door de klant verstrekte informatie: a) de verlangens en behoeften van deze klant; b) ▌de elementen waarop het aan de klant verstrekte advies over een bepaald verzekeringsproduct is gebaseerd. 2. De in lid 1, onder a) en b), bedoelde bijzonderheden variëren naargelang van de ingewikkeldheidsgraad van het aangeboden verzekeringsproduct en de omvang van het financiële risico voor de klant , ongeacht het door hen gekozen verkoopkanaal . 3. Wanneer de verzekeringstussenpersoon of de verzekeringsonderneming advies verstrekt op basis van een eerlijke analyse , is hij of zij verplicht zijn of haar advies te baseren op een analyse van een toereikend aantal op de markt verkrijgbare verzekeringsovereenkomsten, zodat hij of zij overeenkomstig professionele criteria in staat is om in het belang van de consument een persoonlijke aanbeveling te verstrekken die het best aansluit op de behoeften van de klant . 4. Voorafgaand aan de sluiting van een overeenkomst en ongeacht of advies wordt gegeven, verstrekt de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming, rekening houdend met de complexiteit van het verzekeringsproduct en het type klant, deze laatste in een begrijpelijke vorm de relevante informatie over het verzekeringsproduct om de klant in staat te stellen met kennis van zaken een beslissing te nemen. Deze informatie wordt in verstaanbare taal verstrekt op een gestandaardiseerd informatieblad, het zogenaamde productinformatiedocument (PID). Dit document bevat minstens de volgende informatie: a) informatie over het soort verzekering; b) een beschrijving van de verzekerde risico's en van de uitgesloten risico's; c) wijze en duur van betaling van de premies; d) uitsluitingsgevallen; e) verplichtingen bij het begin van de overeenkomst; f) verplichtingen tijdens de looptijd van de overeenkomst; g) verplichtingen bij indiening van een klacht; h) de looptijd van de overeenkomst, met vermelding van de begin- en einddatum; i) wijze van beëindiging van de overeenkomst. 4 bis. Lid 4 is niet van toepassing op: a) beleggingsproducten als bedoeld in artikel 4 bis van Verordening (EU) nr. .../... van het Europees Parlement en de Raad (25) ; of b) de verkoop van verzekeringsbeleggingsproducten als bedoeld in Hoofdstuk VII van deze Richtlijn. Artikel 19 Vrijstelling van informatieverstrekking en flexibiliteitsclausule 1. De in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie hoeft niet te worden verstrekt wanneer de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming bemiddelt bij de verzekering van grote risico's, in het geval van bemiddeling door herverzekeringstussenpersonen of herverzekeringsondernemingen, of met betrekking tot professionele klanten als bepaald in de bijlage. 2. De lidstaten mogen strengere bepalingen betreffende de vereisten op het gebied van de in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie handhaven of aannemen, indien deze bepalingen in overeenstemming zijn met het recht van de Unie. De lidstaten stellen de EAVB en de Commissie in kennis van dergelijke nationale bepalingen. 2 bis. De lidstaten die met betrekking tot verzekeringstussenpersonen strengere bepalingen handhaven of aannemen, zorgen ervoor dat deze bepalingen gelijke voorwaarden eerbiedigen en dat de uit die bepalingen voortvloeiende administratieve lasten in verhouding staan tot de voordelen voor de consumentenbescherming. 3. Teneinde met alle passende middelen een hoge mate van transparantie te bereiken, zorgt de EAVB ervoor dat informatie over de nationale bepalingen waarvan zij in kennis wordt gesteld, tevens aan de consumenten, de verzekeringstussenpersonen en de verzekeringsondernemingen wordt meegedeeld. Artikel 20 Voorwaarden inzake informatie 1. Alle informatie die op grond van de artikelen 16, 17 en 18 moet worden meegedeeld, wordt aan de klanten verstrekt: (a) op papier ; (b) op duidelijke, nauwkeurige en voor de klant begrijpelijke wijze; en (c) in een officiële taal van de lidstaat waar het risico is gelegen of van de lidstaat van de verbintenis of in elke andere taal die door de partijen is overeengekomen. De informatie wordt kosteloos verstrekt. 2. In afwijking van lid 1, onder a), mag de in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie op een van de volgende manieren aan de klant worden verstrekt: (a) op een andere duurzame drager dan papier, mits de voorwaarden in lid 4 zijn vervuld; of (b) via een website, mits de voorwaarden in lid 5 zijn vervuld. 3. Indien de in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie op een andere duurzame drager dan papier of via een website wordt verstrekt, wordt echter op verzoek van klant hem kosteloos een papieren versie verstrekt. 4. De in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie mag op een andere duurzame drager dan papier worden verstrekt indien de volgende voorwaarden zijn vervuld: (a) het gebruik van de duurzame drager past in de context waarin de tussenpersoon of verzekeringsonderneming met de klant zakendoet; en (b) de klant heeft de keuze gekregen tussen informatie op papier of op de andere duurzame drager en heeft voor die andere drager gekozen. 5. De in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie mag via een website worden verstrekt indien de informatie persoonlijk aan de klant is gericht of indien de volgende voorwaarden zijn vervuld: (a) verstrekking van de in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie via een website past in de context waarin de tussenpersoon of verzekeringsonderneming met de klant zakendoet; (b) de klant heeft ingestemd met verstrekking van de in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie via een website; (c) de klant is elektronisch in kennis gesteld van het adres van de website en van de plaats op de website waar de in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie te vinden is; (d) de toegang tot de in de artikelen 16, 17 en 18 bedoelde informatie via de website blijft gegarandeerd zolang raadpleging ervan door de klant redelijkerwijze nodig is. 6. Voor de toepassing van de leden 4 en 5 wordt de verstrekking van de informatie op een andere duurzame drager dan papier of via een website geacht te passen in de context waarin de tussenpersoon of verzekeringsonderneming met de klant zakendoet, als bewezen is dat de klant regelmatig toegang tot internet heeft. De verstrekking door de klant van een e‑mailadres wordt als dergelijk bewijs beschouwd. 7. In geval van verkoop per telefoon is de vooraf aan de klant verstrekte informatie in overeenstemming met de voorschriften van de Unie die gelden voor de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten. Bovendien wordt , indien de klant ervoor heeft gekozen informatie te ontvangen op een andere duurzame drager dan papier zoals omschreven in lid 4, onmiddellijk na de sluiting van de verzekeringsovereenkomst informatie overeenkomstig lid 1 of 2 aan de klant verstrekt. ▌ Artikel 21bis Koppel- en bundelpraktijken 1. Wanneer een verzekering wordt aangeboden samen met een andere dienst of nevenproduct als onderdeel van een pakket of dezelfde overeenkomst of pakket, deelt de verzekeringstussenpersoon of de verzekeringsonderneming de klant mee dat de verschillende componenten van het pakket samen of afzonderlijk kunnen worden gekocht en verstrekt hij of zij ook informatie over de premie of de kosten van elke component. Dit mag de bemiddeling van verzekeringsproducten met verschillende niveaus van verzekeringsdekking of overeenkomsten met meerdere verzekeringsrisico's niet beletten. 2. Wanneer de risico's die uit zo'n aan de klant aangeboden overeenkomst of pakket vermoedelijk zullen verschillen van de risico's die met de afzonderlijk genomen componenten verbonden zijn, verstrekt de verzekeringstussenpersoon of de verzekeringsonderneming op verzoek van de klant een adequate beschrijving van de verschillende componenten van de overeenkomst of het pakket en van de wijze waarop deze interactie de risico's wijzigt. 3. De EAVB ontwikkelt in samenwerking met de Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit – ESMA) via het Gemengd Comité van Europese toezichthoudende autoriteiten vóór ... [18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] richtsnoeren voor de beoordeling van en het toezicht op crosssellingpraktijken, waarin met name wordt aangegeven in welke situaties crossselling in strijd is met de bepalingen van artikel 15, lid 1, en werkt deze richtsnoeren regelmatig bij. 4. De lidstaten zorgen ervoor dat wanneer een verzekeringstussenpersoon of een verzekeringsonderneming advies verstrekt, hij of zij erop toeziet dat het globale pakket verzekeringsdiensten aan de wensen en behoeften van de klant tegemoetkomt. 5. De lidstaten mogen strengere bijkomende maatregelen aannemen of handhaven of in individuele gevallen ingrijpen om de verkoop van een verzekering samen met een andere dienst of product als onderdeel van een pakket of als voorwaarde voor dezelfde overeenkomst of pakket te verbieden wanneer zij kunnen aantonen dat deze praktijken nadelig zijn voor de consument. HOOFDSTUK VII AANVULLENDE VEREISTEN TER BESCHERMING VAN DE KLANT MET BETREKKING TOT VERZEKERINGSBELEGGINGSPRODUCTEN Artikel 22 Toepassingsgebied In dit hoofdstuk worden ▌voorschriften vastgelegd die een aanvulling vormen op deze waarvan sprake in de artikelen 15, 16, 17 en 18 voor verzekeringsbemiddelingsactiviteiten, wanneer deze worden verricht met betrekking tot de verkoop van op verzekeringen gebaseerde beleggingsproducten door: (a) een verzekeringstussenpersoon; (b) een verzekeringsonderneming. Artikel 23 Belangenconflicten 1. De lidstaten schrijven voor dat verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen alle passende maatregelen nemen om belangenconflicten te onderkennen die zich bij het verrichten van verzekeringsbemiddelingsactiviteiten voordoen tussen henzelf, met inbegrip van hun bestuurders, werknemers en verbonden verzekeringstussenpersonen of een persoon die rechtstreeks of onrechtstreeks met hen verbonden is door een zeggenschapsband, en hun klanten of tussen hun klanten onderling. 2. Indien de overeenkomstig de artikelen 15, 16 en 17 door de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming genomen organisatorische of administratieve regelingen ontoereikend zijn om redelijkerwijze te mogen aannemen dat het risico dat de belangen van de klant ▌worden geschaad, zal worden voorkomen, maakt de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming op heldere wijze de algemene aard en eventueel de bronnen van belangenconflicten aan de klant bekend alvorens voor diens rekening zaken te doen. 2 bis. De in lid 2 bedoelde bekendmaking gebeurt: (a) op een duurzame drager; en (b) voldoende details bevat, rekening houdend met het type klant, zodat de klant in staat wordt gesteld met kennis van zaken een beslissing te nemen met betrekking tot de verzekeringsbemiddelingsactiviteiten waarover het belangenconflict is ontstaan. 3. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 33 gedelegeerde handelingen vast te stellen om: (a) de maatregelen ▌te omschrijven die redelijkerwijze van verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen mogen worden verwacht om belangenconflicten bij het verrichten van verzekeringsbemiddelingsactiviteiten te onderkennen, te voorkomen, te beheren en openbaar te maken; (b) deugdelijke criteria vast te stellen ter bepaling van de soorten belangenconflicten die de belangen van de klanten of potentiële klanten van de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming kunnen schaden. Artikel 24 Algemene beginselen en informatieverstrekking aan klanten 1. De lidstaten zorgen ervoor dat, wanneer verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen bij of voor klanten verzekeringsbemiddelingsactiviteiten verrichten , zij zich op loyale, billijke en professionele wijze voor de belangen van hun klanten inzetten en met name de in dit artikel en in artikel 25 neergelegde beginselen in acht nemen. 2. Alle door de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming aan klanten of potentiële klanten verstrekte informatie, met inbegrip van publicitaire mededelingen, is correct, duidelijk en niet misleidend. Publicitaire mededelingen zijn duidelijk als zodanig herkenbaar. 3. Aan klanten of potentiële klanten wordt passende informatie verstrekt over: (a) de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming en zijn of haar diensten : wanneer advies wordt verstrekt, wordt in de informatie gespecificeerd of het advies op onafhankelijke basis wordt verstrekt en of het op een brede dan wel beperktere analyse van de markt is gebaseerd, en tevens aangegeven of de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming de klant een permanente beoordeling zal verstrekken van de geschiktheid van het aan de klanten aanbevolen op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct ; (b) op verzekeringen gebaseerde beleggingsproducten en voorgestelde beleggingsstrategieën : hieronder vallen passende toelichting en waarschuwingen over de risico's verbonden aan beleggingen in deze instrumenten of aan bepaalde beleggingsstrategieën; ▐ b bis) alle kosten en bijbehorende lasten in verband met verzekeringsbemiddeling of nevendiensten waartoe eveneens de kosten voor advies en, in voorkomend geval, de kosten van het financiële instrument dat aan de cliënt wordt aanbevolen of verhandeld behoren en de manier waarop de cliënt deze kan betalen, met inbegrip van eventuele betalingen door derden. [Am. 8] 3 bis. De informatie over alle kosten en lasten, met inbegrip van kosten en lasten in verband met de bemiddelingsdienst en het verzekeringsproduct, die niet het gevolg zijn van de ontwikkeling van onderliggende marktrisico's, worden samengevoegd zodat de cliënt inzicht krijgt in de totale kosten, alsook in het cumulatieve effect op het rendement op de belegging, en omvat, indien de cliënt hierom verzoekt, een puntsgewijze uitsplitsing. Indien van toepassing wordt dergelijke informatie regelmatig en ten minste jaarlijks aan de cliënt verstrekt, tijdens de looptijd van de belegging. De in de eerste alinea en in lid 6 bis bedoelde informatie wordt in een begrijpelijke vorm en op zodanige wijze verstrekt dat cliënten of potentiële cliënten redelijkerwijs in staat zijn de aard en de risico's van de aangeboden beleggingsdienst en van de specifiek aangeboden categorie van verzekeringsbeleggingsproduct te begrijpen en derhalve met kennis van zaken beleggingsbeslissingen te nemen. De lidstaten kunnen toestaan dat die informatie in gestandaardiseerde vorm wordt verstrekt. [Am. 9] 4. De in de leden 2 en 3 bedoelde informatie wordt in een begrijpelijke vorm en op zodanige wijze verstrekt dat de klanten of potentiële klanten redelijkerwijze in staat zijn de aard en de risico's van het specifieke aangeboden type op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct te begrijpen en derhalve met kennis van zaken beleggingsbeslissingen te nemen. Deze informatie mag overeenkomstig artikel 18, lid 4, in gestandaardiseerde vorm worden verstrekt. 5. De lidstaten schrijven voor dat wanneer de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming de klant meedeelt dat op onafhankelijke basis verzekeringsadvies wordt verstrekt, de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming de klant de aard van de vergoeding meedeelt die hij of zij met betrekking tot de verzekeringsovereenkomst ontvangt : (a) het scala aan verzekeringsproducten waarop de aanbeveling wordt gebaseerd, en in het bijzonder of het scala beperkt is tot verzekeringsproducten die worden uitgegeven of verstrekt door entiteiten die nauwe banden hebben met de tussenpersoon die de klant vertegenwoordigt; 5 bis. De lidstaten kunnen daarnaast het aanbieden of aanvaarden van provisies, commissies of niet-geldelijke tegemoetkomingen van derden in verband met het verstrekken van verzekeringsadvies verbieden of inperken. Dit kan betekenen dat dergelijke provisies, commissies of niet-geldelijke tegemoetkomingen aan de klant worden terugbetaald of afgetrokken van de door de klant te betalen kosten. De lidstaten kunnen verder voorschrijven dat indien een tussenpersoon de klant meedeelt dat het advies op onafhankelijke basis wordt verstrekt, de tussenpersoon een toereikend aantal op de markt verkrijgbare verzekeringsproducten beoordeelt die voldoende gediversifieerd zijn wat type en emittenten of productaanbieders betreft om te waarborgen dat de doelstellingen van de klant naar behoren kunnen worden verwezenlijkt en niet beperkt blijven tot verzekeringsproducten die worden uitgegeven of verstrekt door entiteiten die nauwe banden hebben met de tussenpersoon. 5 ter. Een verzekeringstussenpersoon treft en handhaaft doeltreffende organisatorische en administratieve regelingen om alle redelijke maatregelen te kunnen nemen teneinde te voorkomen dat belangenconflicten als omschreven in artikel 23 de belangen van cliënten schaden. Een verzekeringsonderneming die financiële instrumenten ontwikkelt voor verkoop aan cliënten zorgt voor het onderhoud, de exploitatie en de toetsing van een proces voor de goedkeuring van elk verzekeringsproduct of significante aanpassingen van bestaande verzekeringsproducten voor het in de handel wordt gebracht of onder cliënten in omloop wordt gebracht. In het kader van het productgoedkeuringsproces wordt een geïdentificeerde doelmarkt van eindcliënten binnen de relevante categorie van cliënten voor elk product gespecificeerd en wordt gewaarborgd dat alle desbetreffende risico's voor een dergelijke geïdentificeerde doelmarkt geëvalueerd zijn en dat de geplande distributiestrategie in samenhang is met de geïdentificeerde doelmarkt. De verzekeringsonderneming toetst ook regelmatig financiële instrumenten die door de onderneming worden aangeboden of in de handel worden gebracht, waarbij rekening wordt gehouden met alle gebeurtenissen die materiële gevolgen kunnen hebben voor het potentiële risico voor de geïdentificeerde doelmarkt, om ten minste te beoordelen of het product blijft beantwoorden aan de behoeften van de geïdentificeerde doelmarkt en of de geplande distributiestrategie passend blijft. [Am. 11] 6. De EAVB ontwikkelt vóór ... [18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] richtsnoeren voor de beoordeling van en het toezicht op crosssellingpraktijken, waarin met name wordt aangegeven in welke situaties crossselling in strijd is met de bepalingen van lid 1, en werkt deze richtsnoeren regelmatig bij. ▐ 7. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 33 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de beginselen te bepalen die verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen in acht moeten nemen wanneer zij bij hun klanten verzekeringsbemiddelingsactiviteiten verrichten. In deze gedelegeerde handelingen wordt rekening gehouden met: (a) de aard van de diensten die aan de klant of potentiële klant worden aangeboden of voor hem worden verricht, rekening houdend met de soort, het voorwerp, de omvang en de frequentie van de transacties; (b) de aard van de aangeboden of in overweging genomen producten, met inbegrip van verschillende soorten op verzekeringen gebaseerde beleggingsproducten. Artikel 25 Beoordeling van de geschiktheid en adequaatheid, en verslaglegging aan klanten 1. Bij het verstrekken van advies wint de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming de nodige informatie in over de kennis en ervaring van de klant of potentiële klant op het voor de specifieke soort product ▌relevante beleggingsgebied , alsook over de financiële situatie en de beleggingsdoelstellingen van de klant of potentiële klant, zodat de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming aan de klant of potentiële klant kan aanbevelen welke verzekeringsbemiddelingsactiviteiten of op verzekeringen gebaseerde beleggingsproducten voor hem geschikt zijn . 2. De lidstaten dragen er zorg voor dat verzekeringstussenpersonen en verzekeringsondernemingen, wanneer zij andere dan de in lid 1 bedoelde verzekeringsbemiddelingsdiensten verrichten ▌, bij de klant of potentiële klant informatie inwinnen over diens kennis en ervaring op het beleggingsgebied met betrekking tot het specifieke type op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct ▌die men voornemens is aan te bieden of die wordt verlangd, zodat de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming kan beoordelen of de in overweging genomen verzekeringsbemiddelingsactiviteit of het in overweging genomen op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct adequaat is voor de klant. Indien de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming op grond van de uit hoofde van de voorgaande alinea ontvangen informatie oordeelt dat het op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct ▌voor de klant of potentiële klant niet adequaat is, waarschuwt de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming de klant of potentiële klant. Deze waarschuwing mag in gestandaardiseerde vorm worden verstrekt. Indien klanten of potentiële klanten de in de eerste alinea bedoelde informatie niet verstrekken of indien zij onvoldoende informatie over hun kennis en ervaring verstrekken, waarschuwt de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming hen dat de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming niet in een positie verkeert om vast te stellen of ▌het in overweging genomen op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct voor hen adequaat is. Deze waarschuwing mag in gestandaardiseerde vorm worden verstrekt. 2 bis. De lidstaten staan toe dat verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen, wanneer zijn verzekeringsbemiddelingsactiviteiten verrichten die uitsluitend bestaan uit de uitvoering van klantenorders, deze activiteiten kunnen verrichten zonder dat het noodzakelijk is informatie in te winnen of de vaststelling te doen als bedoeld in lid 2, wanneer aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan: (a) de activiteiten hebben betrekking op een van de volgende op verzekeringen gebaseerde beleggingsproducten: i) overeenkomsten waarbij de beleggingspositie alleen afhangt van onderliggende financiële instrumenten die aangemerkt kunnen worden als niet-complex in de zin van Richtlijn .../.../EU [MiFID], en waarvan de structuur niet zodanig is dat klanten de daaraan verbonden risico's moeilijk kunnen beoordelen; of ii) andere niet-complexe op verzekeringen gebaseerde beleggingen in de zin van dit lid; (b) de verzekeringsbemiddelingsactiviteit wordt verricht op initiatief van de klant of potentiële klant; (c) de klant of potentiële klant is duidelijk meegedeeld, al dan niet in gestandaardiseerde vorm, dat bij het verrichten van deze verzekeringsbemiddelingsactiviteit de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming niet verplicht is de geschiktheid van het aangeboden op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct of de aangeboden verzekeringsbemiddelingsactiviteit te beoordelen en dat de klant of potentiële klant derhalve niet de overeenkomstige bescherming van de toepasselijke bepalingen betreffende de gedragsregels geniet; (d) de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming voldoet aan de in artikel 23 vastgelegde verplichtingen. 3. De verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming legt een dossier aan met de tussen hem of haar en de klant overeengekomen documenten ▌waarin de rechten en plichten van beide partijen worden beschreven, alsmede de overige voorwaarden waarop de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming verzekeringsbemiddelingsactiviteiten voor de klant zal verrichten. De rechten en plichten van beide partijen bij de overeenkomst kunnen worden opgenomen door middel van verwijzing naar andere documenten of wetsteksten. 4. De ▌verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming verstrekt de klant deugdelijke verslagen over de ▌verrichte verzekeringsbemiddelingsactiviteit . Deze verslagen bevatten periodieke mededelingen aan klanten, rekening houdend met het type en de complexiteit van de op verzekeringen gebaseerde beleggingsproducten en de aard van de voor de klant verrichte verzekeringsbemiddelingsactiviteit , alsook, in voorkomend geval, de kosten van de activiteiten die voor rekening van de klant werden verricht. ▐ Bij het verstrekken van advies, verstrekt de verzekeringstussenpersoon of verzekeringsonderneming vóór de afhandeling met de klant van het op verzekeringen gebaseerd beleggingsproduct, de klant een dossier op een duurzame drager waarin het verstrekte advies is gespecificeerd, alsook hoe dit advies aan de voorkeuren, doelstellingen en andere kenmerken van de klant beantwoordt. Wanneer de overeenkomst wordt gesloten door middel van een techniek voor communicatie op afstand die de voorafgaande verstrekking van de geschiktheidsverklaring belet, kan de verzekeringstussenpersoon of de verzekeringsonderneming de schriftelijke geschiktheidsverklaring verstrekken op een duurzame drager onmiddellijk nadat de klant door een overeenkomst is gebonden. 5. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 33 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de beginselen te bepalen die verzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen ▌ in acht moeten nemen wanneer zij bij hun klanten verzekeringsbemiddelingsactiviteiten verrichten . In deze gedelegeerde handelingen wordt rekening gehouden met : (a) de aard van de diensten die aan de klant of potentiële klant worden aangeboden of voor hem worden verricht, rekening houdend met de soort, het voorwerp, de omvang en de frequentie van de transacties; (b) de aard van de aangeboden of in overweging genomen producten, met inbegrip van de in artikel 1, lid 2, van Richtlijn .../.../EU [MiFID] bedoelde verschillende soorten financiële instrumenten en bankdeposito's ; (b bis) de al dan niet professionele aard van de klant of potentiële klant. 5 bis. De EAVB ontwikkelt vóór ... [18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] richtsnoeren voor de beoordeling van op verzekeringen gebaseerde beleggingsproducten met een structuur die zodanig is dat klanten de daaraan verbonden risico's moeilijk kunnen beoordelen overeenkomstig de bepalingen van lid 3, onder a), en werkt deze richtsnoeren regelmatig bij.. HOOFDSTUK VIII SANCTIES EN ANDERE MAATREGELEN Artikel 26 Administratieve sancties en andere maatregelen 1. De lidstaten zorgen ervoor dat hun administratieve sancties en andere maatregelen doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat als verzekerings- of herverzekeringsondernemingen of verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen aan verplichtingen onderworpen zijn, bij een schending van deze verplichtingen administratieve sancties en andere maatregelen kunnen worden opgelegd aan de leden van het leidinggevend orgaan van die ondernemingen en tussenpersonen, en aan alle andere natuurlijke of rechtspersonen die uit hoofde van het nationale recht voor een schending verantwoordelijk zijn. 3. Aan de bevoegde autoriteiten worden alle onderzoeksbevoegdheden toegekend die nodig zijn voor de vervulling van hun taken. Bij de uitoefening van hun bevoegdheden om sancties op te leggen werken de bevoegde autoriteiten nauw met elkaar samen om ervoor te zorgen dat de sancties of andere maatregelen het gewenste resultaat opleveren, en om bij grensoverschrijdende zaken hun optreden te coördineren , rekening houdend met de voorwaarden voor rechtmatige verwerking van gegevens in overeenstemming met Richtlijn 95/46/EG en Verordening (EG) nr. 45/2001 . De bevoegde autoriteiten kunnen via een formeel besluit om documenten of andere informatie verzoeken, met vermelding van de rechtsgrond voor het verzoek om informatie, de nalevingstermijn en het recht van de ontvanger om het besluit gerechtelijk aan te vechten. Artikel 27 Bekendmaking van sancties De lidstaten schrijven voor dat de bevoegde autoriteit alle sancties of andere maatregelen die bij schending van de nationale bepalingen ter uitvoering van deze richtlijn worden opgelegd, ▌moet bekendmaken, waarbij informatie wordt verstrekt over de aard van de schending en de identiteit van de personen die ervoor verantwoordelijk zijn, maar dat deze verplichting pas geldt als de sanctie of andere maatregel definitief is en er geen beroeps- of gerechtelijke procedure loopt . Ingeval bekendmaking de betrokken partijen onevenredige schade zou berokkenen, maken de bevoegde autoriteiten de sancties zonder vermelding van namen bekend. Artikel 28 Schendingen 1. Dit artikel is van toepassing op: (a) verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen die niet in een van de lidstaten zijn ingeschreven en niet onder artikel 1, lid 2), of artikel 4 vallen; (b) personen die verzekeringswerkzaamheden als nevenactiviteit uitoefenen zonder een verklaring te hebben ingediend als bepaald in artikel 4, of die een dergelijke verklaring hebben ingediend maar niet aan de in artikel 4 gestelde voorwaarden voldoen; (c) verzekerings- of herverzekeringsondernemingen of verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen die gebruikmaken van de verzekerings- of herverzekeringsbemiddelingsdiensten van personen die niet in een van de lidstaten zijn ingeschreven en niet onder artikel 1, lid 2, vallen, en die geen verklaring hebben ingediend als bepaald in artikel 4; (d) verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen die in strijd met artikel 3 een inschrijving hebben verkregen door middel van valse verklaringen of op enige andere onregelmatige wijze; (e) verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen of verzekeringsondernemingen die niet aan de bepalingen van artikel 8 voldoen; (f) verzekeringsondernemingen of verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen die de voorschriften voor bedrijfsuitoefening als bepaald in de hoofdstukken VI en VII niet naleven. 2. De lidstaten dragen er zorg voor dat in de in lid 1 bedoelde gevallen ten minste onder meer de volgende administratieve sancties en andere maatregelen kunnen worden opgelegd: (a) een publieke verklaring waarin de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon en de aard van de schending worden vermeld; (b) een bevel waarin wordt geëist dat de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon het gedrag staakt en niet meer herhaalt; (c) ingeval het een verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon betreft, intrekking van de registerinschrijving overeenkomstig artikel 3; (d) een tijdelijk verbod voor een lid van het leidinggevend orgaan van de verzekerings- of herverzekeringstussenpersoon of de verzekerings- of herverzekeringsonderneming ▌die voor de schending verantwoordelijk wordt gehouden, om functies in verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen of verzekerings- of herverzekeringsondernemingen te bekleden; (e) ingeval het een rechtspersoon betreft, administratieve geldboeten oplopend tot 10 % van de totale jaaromzet van de rechtspersoon in het voorgaande boekjaar. Wanneer de rechtspersoon een dochteronderneming van een moederonderneming is, is de desbetreffende totale jaaromzet gelijk aan de totale jaaromzet die blijkt uit de geconsolideerde rekening van de uiteindelijke moederonderneming in het voorgaande boekjaar; (f) ingeval het een natuurlijke persoon betreft, administratieve geldboeten oplopend tot maximaal 5 000 000 EUR of, in de lidstaten waar de euro niet de officiële valuta is, het overeenkomstige bedrag in de nationale valuta op de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn. Indien de aan de schending ontleende winst kan worden bepaald, zorgen de lidstaten ervoor dat het maximumniveau gelijk is aan ten minste tweemaal het bedrag van die winst. Artikel 29 Doeltreffende toepassing van sancties 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten bij de vaststelling van de aard van administratieve sancties of andere maatregelen en van de omvang van administratieve geldboeten alle relevante omstandigheden in aanmerking nemen , met inbegrip van, in voorkomend geval : (a) de ernst en de duur van de schending; (b) de mate van verantwoordelijkheid van de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon; (c) de financiële draagkracht van de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon zoals blijkt uit de totale omzet van de voor de schending verantwoordelijke rechtspersoon of het jaarinkomen van de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke persoon; (d) de omvang van de winsten of verliezen die door de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon zijn behaald, respectievelijk vermeden, voor zover deze kunnen worden bepaald; (e) de verliezen die derden wegens de schending hebben geleden, voor zover deze kunnen worden bepaald; (f) de mate waarin de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon met de bevoegde autoriteit meewerkt; en (g) eerdere overtredingen van de voor de schending verantwoordelijke natuurlijke of rechtspersoon. ▐ 3. Deze richtlijn doet niet af aan de bevoegdheid van de lidstaten van ontvangst om passende maatregelen te treffen ter voorkoming of bestraffing van op hun grondgebied gepleegde onregelmatigheden die in strijd zijn met de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die zij om redenen van algemeen belang hebben vastgesteld. Met name kunnen zij inbreukplegende verzekerings- of herverzekeringstussenpersonen beletten nieuwe werkzaamheden op hun grondgebied te verrichten. Artikel 30 Melding van schendingen 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten doeltreffende mechanismen instellen om de melding van schendingen van de nationale bepalingen ter uitvoering van deze richtlijn aan de bevoegde autoriteiten te stimuleren. 2. Deze mechanismen omvatten ten minste: (a) specifieke procedures voor de ontvangst van meldingen en de follow‑up daarvan; (b) passende bescherming , met inbegrip van anonimiteit waar van toepassing, voor degenen die begane schendingen bij de Commissie melden ; en (c) bescherming van persoonsgegevens, zowel van de persoon die de schendingen meldt als van de voor een schending verantwoordelijk geachte natuurlijke persoon, in overeenstemming met de beginselen van Richtlijn 95/46/EG. De identiteit van de personen die een schending melden en van de personen die vermoedelijk verantwoordelijk zijn voor de schending, moet in alle stadia van de procedure worden beschermd, tenzij krachtens nationale wetgeving de openbaarmaking ervan vereist is in verband met verdere onderzoeken of een aansluitende gerechtelijke procedure. Artikel 31 Verstrekking van informatie over sancties aan de EAVB 1. De lidstaten verstrekken de EAVB jaarlijks geaggregeerde informatie over alle administratieve maatregelen of administratieve sancties die overeenkomstig artikel 26 zijn opgelegd. De bevoegde autoriteiten verstrekken de EAVB jaarlijks geaggregeerde informatie over alle administratieve maatregelen of administratieve sancties die overeenkomstig artikel 26 zijn opgelegd. 2. Wanneer de bevoegde autoriteit een administratieve maatregel of een sanctie openbaar maakt, stelt zij tegelijkertijd de EAVB daarvan in kennis. 3. De EAVB ontwikkelt ontwerpen van technische uitvoeringsnormen met betrekking tot de procedures en formulieren voor de verstrekking van informatie als bedoeld in dit artikel. De EAVB dient die ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op ... [zes maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] bij de Commissie in. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend de in de eerste alinea bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1094/2010. HOOFDSTUK IX SLOTBEPALINGEN Artikel 32 Gegevensbescherming 1. Op de verwerking van persoonsgegevens in de lidstaten uit hoofde van deze richtlijn passen de lidstaten Richtlijn 95/46/EG toe. 2. Op de verwerking van persoonsgegevens door de EAVB uit hoofde van deze richtlijn is Verordening (EG) nr. 45/2001 van toepassing. Artikel 33 Gedelegeerde handelingen De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 34 gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot de artikelen ▌23, 24 en 25. Artikel 34 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in de artikelen ▌23, 24 en 25 bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in de artikelen ▌23, 24 en 25 bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking maakt een einde aan de delegatie van de bevoegdheden die in het besluit worden vermeld. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 5. Een overeenkomstig de artikelen ▌23, 24 en 25 vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van drie maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn van twee maanden de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met drie maanden verlengd. Artikel 34 bis Nadere bepalingen inzake ontwerpen van technische reguleringsnormen 1. Niettegenstaande alle vastgestelde termijnen voor de indiening van ontwerpen van technische reguleringsnormen bij de Commissie, dient de Commissie haar ontwerpen in met tussenpozen van 12, 18 of 24 maanden. 2. De Commissie stelt geen technische reguleringsnormen vast indien de onderzoekstijd van het Europees Parlement als gevolg van een reces minder bedraagt dan twee maanden, inclusief verlenging. 3. De Europese toezichthoudende autoriteiten kunnen het Europees Parlement tijdens de opstellingsfase van de ontwerpen van technische reguleringsnormen raadplegen, met name wanneer er twijfels zijn over het toepassingsgebied van de verordening. 4. Indien de bevoegde commissie van het Parlement technische reguleringsnormen heeft verworpen en het minder dan twee weken duurt voordat de volgende plenaire vergadering plaatsvindt, kan het Europees Parlement de onderzoekstijd verlengen tot de eerstvolgende plenaire vergadering. 5. Indien technische reguleringsnormen zijn verworpen en de gesignaleerde kwesties een beperkte reikwijdte hebben, kan de Commissie een versneld tijdschema vaststellen voor de indiening van herziene ontwerpen van technische reguleringsnormen. 6. De Commissie zorgt ervoor dat alle vragen van het Europees Parlement die officieel via de voorzitter van de bevoegde commissie worden gesteld tijdig worden beantwoord, alvorens de ontwerpen van technische reguleringsnormen worden goedgekeurd. Artikel 35 Toetsing en evaluatie 1. Uiterlijk … [vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] voert de Commissie een toetsing ▌uit ▌ van de praktische toepassing van de in deze richtlijn vastgestelde voorschriften en houdt daarbij naar behoren rekening met de ontwikkelingen op de markt voor retailbeleggingsproducten en met de ervaringen die zijn opgedaan bij de praktische toepassing van deze richtlijn, Verordening .../.../EU [betreffende essentiële informatiedocumenten voor beleggingsproducten] en Richtlijn …/…/EU [MiFID II]. ▌De toetsing omvat ook een specifieke analyse van het effect van artikel 17, lid 2, rekening houdend met de concurrentiesituatie, op de markt voor bemiddelingsdiensten voor overeenkomsten die niet tot de in bijlage I bij Richtlijn 2002/83/EG vermelde branches behoren, alsook van het effect van de in artikel 17, lid 2, bedoelde verplichtingen op verzekeringstussenpersonen die tot het midden- en kleinbedrijf behoren. 2. Na raadpleging van het Gemengd Comité van Europese toezichthoudende autoriteiten dient de Commissie haar bevindingen in bij het Europees Parlement en de Raad ▌. ▐ 5. De Commissie onderzoekt ▌of de bevoegde autoriteiten als bedoeld in artikel 10, lid 1, voldoende bevoegdheden hebben en over voldoende middelen beschikken om hun taken te vervullen. ▐ Artikel 36 Omzetting 1. De lidstaten stellen uiterlijk …[18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede . Indien de stukken die door de lidstaten worden overlegd als bijlage bij de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen, niet toereikend zijn om volledig inzicht te krijgen in de mate waarin die maatregelen in overeenstemming zijn met bepaalde artikelen van deze richtlijn, kan de Commissie, op verzoek van de EIPOA met het oog op de uitvoering van haar taken uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1094/2010 of op eigen initiatief, verlangen dat de lidstaten meer gedetailleerde informatie met betrekking tot de omzetting van deze richtlijn en uitvoering van die maatregelen verstrekken. 1 bis. De lidstaten passen de in lid 1 bedoelde maatregelen toe met ingang van ... [18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn]. Wanneer de lidstaten die maatregelen aannemen, wordt in de maatregelen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. In de maatregelen wordt tevens vermeld dat verwijzingen in bestaande wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen naar de bij deze richtlijn ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn. De regels voor deze verwijzing en de formulering van die vermelding worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 37 Intrekking Richtlijn 2002/92/EG wordt met ingang van … [18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot termijnen voor omzetting in nationaal recht van die richtlijn. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn. Artikel 38 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 39 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad BIJLAGE I PROFESSIONELE KLANTEN Onder professionele klant wordt verstaan een klant die de nodige ervaring, kennis en deskundigheid bezit om zelf beslissingen te nemen en de door hem gelopen risico's adequaat in te schatten. Voor de toepassing van deze richtlijn moeten alle onderstaande entiteiten als professionele klanten op het gebied van verzekeringsdiensten en ‑activiteiten en verzekeringsproducten worden aangemerkt: 1. verzekerings- en herverzekeringsondernemingen; ▐ 1 bis. verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen; 2. grote ondernemingen die op individueel niveau aan twee van de onderstaande omvangvereisten voldoen: – balanstotaal: 20 000 000 EUR; – netto-omzet: 40 000 000 EUR; – eigen vermogen: 2 000 000 EUR; 3. nationale ▌overheden ▌. ▐ BIJLAGE II TOELICHTENDE STUKKEN Overeenkomstig de Gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken van 28 september 2011 hebben de lidstaten zich ertoe verbonden in gerechtvaardigde gevallen bij de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen één of meer stukken te voegen waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Wat deze richtlijn betreft is de Commissie van oordeel dat toezending van dergelijke documenten om de volgende redenen verantwoord is: Complexiteit van de richtlijn en van de betrokken sector: Verzekeringen en de distributie van verzekeringsproducten zijn een bijzonder ingewikkeld arbeidsveld, dat voor vaklui die er niet in gespecialiseerd zijn, zeer technisch kan overkomen. Zonder goed gestructureerde toelichtende stukken zou het onevenredig veel tijd kosten om op de omzetting toe te zien. Het onderhavige voorstel betreft een herziening waarbij de tekst van de richtlijn betreffende verzekeringsbemiddeling (IMD) werd herschikt. Vele bepalingen zijn in wezen ongewijzigd gebleven, maar er zijn een aantal nieuwe bepalingen ingevoerd en een aantal bestaande bepalingen zijn herzien of geschrapt. De structuur, de vorm en de presentatie van de tekst zijn volledig nieuw. De nieuwe structuur was nodig om de wettelijke bepalingen duidelijker en logischer te ordenen. Bij het toezicht op de omzetting zal daardoor echter een gestructureerde aanpak nodig zijn. Sommige bepalingen van de voorgestelde richtlijn kunnen gevolgen hebben voor diverse gebieden van het nationale recht, zoals het vennootschaps-, handels- of belastingrecht of andere wetgevingsgebieden in de lidstaten. Ze kunnen ook een effect hebben op het afgeleide nationale recht, zoals besluiten en algemene gedragsregels voor financiële of verzekeringstussenpersonen. Door het onderlinge verband met al deze aanverwante gebieden kan het, afhankelijk van het systeem in de desbetreffende lidstaat, zo zijn dat sommige bepalingen uitvoering vinden in nieuwe of reeds bestaande voorschriften uit die gebieden, waarvan een duidelijk overzicht moet worden gegeven. Samenhang en onderling verband met andere initiatieven: Dit voorstel is bedoeld om te worden aangenomen als onderdeel van een "retailconsumentenpakket", samen met het pripvoorstel inzake informatieverstrekking over producten (verordening betreffende essentiële informatiedocumenten voor beleggingsproducten en tot wijziging van de Richtlijnen 2003/71/EG en 2009/65/EG) en de ICBE V-richtlijn. Doel van het pripinitiatief is voor een coherente horizontale aanpak te zorgen voor de verstrekking van informatie over beleggingsproducten en verzekeringsproducten met een beleggingscomponent (zogenaamde verzekeringsbeleggingen); in de herzieningen van IMD en MiFID (richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten) zullen bepalingen over verkoopmethoden worden opgenomen. Verder is het voorstel in overeenstemming met en een aanvulling op andere EU-wetgeving en ‑beleidslijnen, met name op het gebied van consumentenbescherming, beleggersbescherming en bedrijfseconomisch toezicht, zoals Solvabiliteit II (Richtlijn 2009/138/EG), MiFID II (de herschikking van MiFID) en het voornoemde pripinitiatief. De nieuwe IMD-richtlijn behoudt de kenmerken van een rechtsinstrument voor minimale harmonisatie. Dit houdt in dat de lidstaten kunnen beslissen strengere maatregelen te nemen indien zij dat voor de consumentenbescherming nodig achten. De minimumnormen van IMD zullen echter aanzienlijk worden verhoogd. ▌Bovendien voorziet de richtlijn in een herzieningsclausule. Wil de Commissie in staat zijn alle relevante informatie over de werking van deze voorschriften te verzamelen, moet zij vanaf het begin de tenuitvoerlegging ervan kunnen monitoren. Hoofdstuk over verzekeringsbeleggingen: Het voorstel bevat een hoofdstuk met aanvullende vereisten ter bescherming van de klant met betrekking tot verzekeringsbeleggingsproducten. Er bestaat een sterke politieke wil om dergelijke bepalingen in te voeren maar tegelijkertijd is er zeer weinig ervaring mee omdat dit nieuw terrein is. Daarom is het van groot belang dat de Commissie documenten met betrekking tot de omzetting ontvangt om te zien hoe de lidstaten aan die bepalingen uitvoering hebben gegeven. Bij de richtsnoeren voor niveau 2 moet wel rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van schadeverzekeringen. Naar het voorbeeld van de beginselen van MiFID II, artikel 3, moet overwogen worden voor verzekeringen een soortgelijke regeling te treffen bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn door de lidstaten en in de richtsnoeren van het Gemengd Comité. Personen die verzekeringsbemiddelingsactiviteiten uitoefenen met betrekking tot verzekeringsbeleggingsproducten moeten zowel voldoen aan de gedragsnormen die van toepassing zijn op alle verzekeringsovereenkomsten als aan de verhoogde normen die van toepassing zijn op verzekeringsbeleggingsproducten. Eenieder die bemiddelt in verzekeringsbeleggingsproducten moet als verzekeringstussenpersoon worden geregistreerd. Laag geschatte extra administratieve last van de vereiste tot indiening van toelichtende stukken door de lidstaten : Zoals eerder vermeld is de huidige tekst van kracht sinds 2002 (toen de oorspronkelijke richtlijn werd vastgesteld). Daarom zal het voor de lidstaten niet zo lastig zijn om hun uitvoeringsbepalingen mee te delen aangezien zij dit normaal gezien reeds geruime tijd doen. De laag geschatte extra administratieve last van het indienen door de lidstaten van toelichtende stukken met betrekking tot de nieuwe delen van de richtlijn is evenredig en is voor de Commissie noodzakelijk om haar plicht tot toezicht op de toepassing van het recht van de Unie te kunnen vervullen. Op basis van het bovenstaande is de Commissie van mening dat de vereiste tot indiening van toelichtende stukken in het geval van de voorgestelde richtlijn evenredig is en niet verder gaat dan wat nodig is om efficiënt op de nauwkeurige omzetting te kunnen toezien. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2011)0709 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 168, lid 5, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0399/2011), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en artikel 35 daarvan, – gezien zijn resolutie van 9 oktober 2008 over "Samen werken aan gezondheid: een EU-strategie voor 2008-2013" (1) , – gezien het witboek van de Commissie getiteld "Samen werken aan gezondheid: een EU-strategie voor 2008-2013" ( COM(2007)0630 ), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 februari 2012 (2) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 4 mei 2012 (3) , – gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over verkleining van de ongelijkheid op gezondheidsgebied in de EU (4) , – gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 20 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A7-0224/2012 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een derde actieprogramma voor de Unie op het gebied van gezondheid (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1350/2007/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 282/2014.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2011)0657 ) en het gewijzigd voorstel ( COM(2013)0329 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0149/2013), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 4 mei 2012 (2) , – gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 15 november 2013 het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie cultuur en onderwijs ( A7-0272/2013 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende richtsnoeren voor trans-Europese netwerken op het gebied van telecommunicatie-infrastructuur en tot intrekking van Beschikking nr. 1336/97/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 283/2014.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2012)0721 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0394/2012), — gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 mei 2013 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie cultuur en onderwijs ( A7-0460/2013 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2014/…/EU van het Europees Parlement en de Raad inzake de toegankelijkheid van de websites van overheidsinstanties en van websites van entiteiten die overheidstaken vervullen [Am. 1] (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, inzonderheid artikel 114, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies Na raadpleging van het Comité van de Regio’s, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Door de ontwikkeling naar een digitale maatschappij kunnen gebruikers op nieuwe manieren toegang tot informatie en diensten krijgen. De aanbieders van informatie en diensten, zoals overheidsinstanties, maken steeds meer gebruik van internet om voor het publiek een grote verscheidenheid aan essentiële informatie en diensten online te produceren, verzamelen en verstrekken. De beveiliging van de informatieoverdracht en de bescherming van persoonsgegevens zijn in dat verband van groot belang. [Am. 2] (2) Toegankelijkheid van websites is het geheel aan beginselen en technieken die moeten worden toegepast bij het bouwen van websites om de inhoud daarvan voor alle gebruikers toegankelijk te maken, met name voor mensen met een functionele beperking, met inbegrip van mensen met een handicap. De inhoud van websites omvat zowel tekst als andere informatie, het downloaden van formulieren en wederzijdse interactie, bijvoorbeeld het verwerken van digitale formulieren, authenticatie en transacties zoals de afhandeling van gevallen en betalingen. [Am. 3] (2 bis) De toegankelijkheid van websites, en met name de toezegging om alle websites van overheidsinstanties tegen 2010 toegankelijk te maken, was opgenomen in de ministeriële verklaring van Riga van 11 juni 2006 over e-inclusie. [Am. 4] (2 ter) Hoewel deze richtlijn niet van toepassing is op websites van instellingen van de Unie, moeten deze instellingen niettemin voldoen aan de voorschriften van deze richtlijn en een voorbeeld zijn van optimale praktijkinvulling. [Am. 5] (3) In haar mededeling van 15 december 2010 getiteld "H et Europese actieplan inzake e-overheid 2011-20152015 Benutten van de ICT om een slimme, duurzame en innovatieve overheid te bevorderen" (4) roept riep de Commissie op om e-overheidsvoorzieningen te ontwikkelen die inclusiviteit en toegankelijkheid waarborgen. Tegelijkertijd zijn er meer inspanningen nodig voor de effectieve tenuitvoerlegging van het beleid inzake e-inclusie, dat ten doel heeft achterstanden in het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) weg te werken en het gebruik van ICT te bevorderen teneinde uitsluiting tegen te gaan, de economische prestaties, de kwaliteit van het bestaan, de sociale participatie en cohesie, inclusief het democratisch overleg, te verbeteren. [Am. 6] (4) In de haar mededeling van 19 mei 2010 getiteld "Een digitale agenda voor Europa" , een initiatief van de Europa 2020-strategie, " (5) heeft de Commissie aangekondigd dat websites van de publieke sector in (en websites die basisdiensten aan de burger leveren) tegen 2015 volledig toegankelijk moeten zijn. [Am. 7] (4 bis) Ouderen lopen het risico op digitale uitsluiting, hetgeen te wijten is aan factoren zoals geringe ICT-vaardigheden en gebrek aan toegang tot het internet. De mededeling van de Commissie van 8 november 2011 getiteld 'Het Europees i2010-initiatief voor e-inclusie: "Deelnemen aan de informatiemaatschappij"' heeft ten doel alle gebruikersgroepen optimale kansen te bieden om gebruik te maken van het internet en zich vertrouwd te raken met informatie- en communicatietechnologieën. In de Digitale Agenda voor Europa wordt een aantal maatregelen voorgesteld om het gebruik van ICT door benadeelde gebruikersgroepen zoals ouderen, te bevorderen. [Am. 8] (5) Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (Horizon 2020) (6) en het programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (COSME) (7) ondersteunen onderzoek naar de ontwikkeling van technische oplossingen voor toegankelijkheidproblemen. (6) Door het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap ("het VN-verdrag") te ratificeren, hebben de meeste lidstaten en de Unie de conclusie daarvan onderschreven en zich ertoe verbonden om "personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen de toegang te garanderen tot […] informatie- en communicatietechnologieën" en tot het nemen van "passende maatregelen om […] de toegang voor personen met een handicap tot nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en -systemen, met inbegrip van het internet, te bevorderen". (6 bis) De ontwikkeling van nieuwe technologieën dient in overeenstemming met het VN-Verdrag plaatsvinden op basis van het "universal design"-concept. [Am. 9] (7) De mededeling van de Commissie van 15 november 2010 getiteld " Europese strategie inzake handicaps 2010-2020 (8) : Een hernieuwd engagement voor een onbelemmerd Europa", dat ten doel heeft de obstakels weg te nemen die mensen met een handicap belemmeren om op voet van gelijkheid aan de maatschappij deel te nemen, bouwt voort op het VN-verdrag en bevat maatregelen op meerdere prioritaire gebieden, met inbegrip van webtoegankelijkheid, en heeft tot doelstelling "toegankelijkheid van goederen, diensten waaronder publieke diensten en hulpmiddelen voor mensen met een handicap." [Am. 10] (8) Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad (9) bevat bepalingen over de toegankelijkheid van ICT. Er wordt echter niet specifiek ingegaan op webtoegankelijkheid. (8 bis) In zijn resolutie van van 25 oktober 2011 (10) benadrukt het Europees Parlement dat innovatieve en op kennis gebaseerde economieën zich niet kunnen ontwikkelen zonder toegankelijke inhoud en opmaak, op basis van bindende wetgeving, voor mensen met een handicap, bijvoorbeeld toegankelijke webpagina's voor blinden en ondertiteling voor doven en slechthorenden, waaronder ook massamediadiensten en online diensten voor mensen die gebruik maken van gebarentaal, smartphone-applicaties, en tactiele en vocale ondersteuning in openbare media. [Am. 11] (8 ter) In de Digitale agenda voor Europa wordt benadrukt dat positieve acties om mensen met een handicap te helpen bij het verkrijgen van toegang tot culturele inhoud een wezenlijk onderdeel zijn voor het volledige genot van het burgerschap van de Unie, en wordt opgeroepen tot de volledige naleving van het memorandum van overeenstemming over digitale toegang voor mensen met een handicap. De productie van volledig toegankelijke, op overheidswebsites beschikbare documenten, zoals rapporten, boeken en wetgevingshandelingen, in aanvulling op de gewenste acties om de particuliere sector te ondersteunen ter bevordering van investeringen op dit gebied, kan een belangrijke bijdrage leveren aan de verwezenlijking van deze doelstelling, waarmee bovendien de ontwikkeling van vakbekwaamheid en mogelijkheden voor dienstverlenende ondernemingen in de Unie wordt bevorderd. [Am. 12] (9) De markt voor webtoegankelijkheid groeit snel en omvat veel verschillende ondernemers die websites of software ontwikkelen voor het maken, beheren en testen van webpagina's, die useragents zoals webbrowsers en aanverwante hulpmiddelen ontwikkelen, of die certificeringsdiensten of opleidingen aanbieden of in websites geïntegreerde toegang tot sociale media . In dat opzicht zijn de inspanningen in het kader van de grote coalitie voor digitale banen van groot belang, hetgeen een voortzetting van het werkgelegenheidspakket is en welke is gericht tot ICT-specialisten gericht en beoogt de kloof aangaande vaardigheden, met inbegrip van basis- en werkvaardigheden, aan te pakken. [Am. 13] (10) Een aantal lidstaten heeft maatregelen aangenomen die zijn gebaseerd op internationaal gebruikte richtsnoeren voor het ontwerp van toegankelijke websites, maar er wordt vaak verwezen naar verschillende versies van die richtsnoeren, die niet in dezelfde mate hoeven te worden toegepast, of er zijn technische variaties op nationaal niveau geïntroduceerd. (11) De aanbieders van webtoegankelijkheid zijn veelal kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's). De aanbieders, en met name kmo's, zien obstakels die hen ervan weerhouden om buiten hun binnenlandse markt zaken te doen. Door de verschillen in de specificaties en voorschriften voor webtoegankelijkheid moeten zij extra kosten maken voor het ontwikkelen en op de markt brengen van grensoverschrijdende producten en diensten op het gebied van webtoegankelijkheid, waardoor hun concurrentievermogen en groei worden belemmerd. (11 bis) Het is essentieel dat netneutraliteit wordt gegarandeerd opdat overheidswebsites toegankelijk zijn en in de toekomst blijven en het internet open blijft. [Am. 14] (12) Door de beperkte mate van concurrentie worden kopers van websites en aanverwante producten en diensten geconfronteerd met dure diensten of zijn zij afhankelijk van één leverancier. De leveranciers gebruiken vaak varianten van propriëtaire normen, waardoor achteraf de mogelijkheden voor de interoperabiliteit van useragents en toegang op Unie-niveau tot de inhoud van websites wordt belemmerd. Door de fragmentatie op het gebied van nationale regelingen kan er minder worden geprofiteerd van het delen van ervaringen die op nationaal en internationaal niveau zijn opgedaan met het reageren op maatschappelijke en technische ontwikkelingen. (13) De onderlinge aanpassing van nationale maatregelen op Unie-niveau, gebaseerd op een overeenkomst over de vereisten voor de toegankelijkheid van websites van overheidsinstanties en van websites die worden beheerd door entiteiten die overheidstaken vervullen , is nodig om een eind te maken aan de fragmentatie. Hierdoor zou de onzekerheid voor webontwikkelaars afnemen en de interoperabiliteit worden bevorderd. Door gebruik te maken van De lidstaten dienen het gebruik van adequate en interoperabele vereisten voor de webtoegankelijkheid te stimuleren wanneer zij overeenkomsten voor inhoud van websites aanbesteden. T echnologisch neutrale vereisten voor de webtoegankelijkheid zal zullen innovatie niet belemmerd belemmeren , maar eventueel zelfs bevorderd worden bevorderen . [Am. 15] (14) Door een geharmoniseerde aanpak zouden overheidsinstanties in de Unie en ondernemingen met hun onlinediensten meer burgers en klanten kunnen bereiken en daarvan op economisch en sociaal vlak kunnen profiteren. Hierdoor zou het potentieel van de interne markt voor producten en diensten op het gebied van webtoegankelijkheid kunnen toenemen en de voltooiing van de digitale interne markt worden bevorderd . Dankzij de marktgroei die daaruit voortkomt, kunnen ondernemingen bijdragen tot economische groei en groeiende werkgelegenheid in de Unie. Door versterking van de interne markt zouden investeringen binnen de Unie aantrekkelijker worden. Overheden zouden profiteren van de lagere prijzen voor webtoegankelijkheid. [Am. 16] (15) Burgers zouden baat vinden bij een bredere toegang tot publieke onlinediensten , en moeten toegang hebben tot nieuws en tot culturele inhoud en amusement, om hen in staat te stellen volledig een volwaardige rol te spelen in het sociale en beroepsleven, en zij moeten diensten en informatie krijgen die hun dagelijks leven vergemakkelijken en waarmee zij in de hele Unie gemakkelijker hun rechten kunnen uitoefenen, met name hun recht om zich vrij op het grondgebied van de Unie te kunnen bewegen en verblijven , hun recht op toegang tot informatie en hun vrijheid om zich te vestigen en diensten aan te bieden. [Am. 17] (15 bis) Onlinediensten spelen een steeds grotere rol in onze samenleving. Het internet is een cruciaal instrument voor de toegang tot informatie, vorming en maatschappelijke participatie. Met het oog op de maatschappelijke integratie moet het publiek daarom universeel toegang krijgen tot websites van overheidsinstanties en websites die essentiële diensten verlenen aan het publiek, zoals belangrijke nieuwssites en mediatheken, bankdiensten ("internetbankieren"), en informatie en diensten van belangenvertegenwoordigers. [Am. 18] (16) De eisen aan de webtoegankelijkheid die in deze richtlijn zijn vastgelegd, zijn technologisch neutraal. Het zijn slechts basiseisen waaraan moet worden voldaan om ervoor te zorgen dat de gebruiker autonoom een website en de inhoud daarvan kan waarnemen, deze kan besturen, deze kan bedienen, daarmee een interactie kan hebben, deze kan lezen en deze kan begrijpen. De eisen geven niet specifiek aan hoe dit moet worden bereikt of welke technologie er moet worden gekozen voor een bepaalde website of applicatie of voor bepaalde online-informatie. Zodoende wordt de innovatie niet belemmerd. (17) Interoperabiliteit op het gebied van webtoegankelijkheid dient te zijn gebaseerd op gemeenschappelijk aangenomen en gebruikte specificaties die ervoor zorgen dat de compatibiliteit van de webinhoud met huidige en toekomstige useragents en hulptechnologieën zo groot mogelijk is. Met name dient webinhoud de useragents te voorzien van een gemeenschappelijke interne codering bestaand uit natuurlijke taal, structuren, relaties en reeksen, evenals de gegevens van eventuele embedded componenten van gebruikersinterfaces. Interoperabiliteit is daardoor van voordeel voor de gebruikers, die met hun useragents toegang tot de meeste websites kunnen krijgen; bovendien kunnen zij profiteren van een ruimer aanbod en lagere prijzen in de hele Unie. Interoperabiliteit zou ook van voordeel zijn voor de leveranciers en kopers van producten en diensten op het gebied van webtoegankelijkheid. (18) In de Digitale agenda voor Europa is er al op gewezen dat de overheden hun bijdragen dienen te leveren om de markten voor online-inhoud te bevorderen. Overheden kunnen de markten voor online-inhoud bijvoorbeeld bevorderen door overheidsinformatie onder transparante, efficiënte en niet-discriminerende voorwaarden ter beschikking te stellen. Een dergelijke aanpak kan een belangrijke motor zijn voor innovatieve onlinediensten. (18 bis) De overheidsinstanties van de lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om te eisen dat de bepaalde websites werken met in de Unie gesitueerde servers teneinde door partijen buiten de Unie uitgevoerde spionage en informatielekken te voorkomen en ervoor te zorgen dat partijen buiten de Unie uit veiligheidsoogpunt belangrijke diensten niet kunnen blokkeren. [Am. 19] (19) De Deze richtlijn dient erop te zijn gericht te waarborgen dat bepaalde soorten alle voor het publiek essentiële websites van overheidsinstanties overeenkomstig gemeenschappelijke vereisten en websites die worden beheerd door entiteiten die overheidstaken vervullen, volledig toegankelijk zijn voor het publiek. Om welke mensen met een handicap, zodat zij zelfstandig kunnen leven en volledig kunnen deelnemen aan alle facetten van het leven, overeenkomstig het VN-verdrag. De onder deze richtlijn vallende soorten websites het gaat, is vastgelegd in het benchmarkingproject inzake e-overheid van 2001 (11) ; deze zijn gebruikt als basis voor de lijst die worden beheerd door entiteiten die overheidstaken vervullen dienen in de bijlage te worden vermeld . De uiterste termijnen voor de naleving van de in deze richtlijn neergelegde vereisten moeten worden gespreid, zodat het toepassingsgebied van de richtlijn kan worden uitgebreid tot alle websites van overheidsinstanties waarop aan burgers rechtstreeks diensten worden aangeboden . [Am. 20] (20) In deze richtlijn zijn eisen aan de webtoegankelijkheid van bepaalde soorten alle websites van de overheid en van websites die worden beheerd doorentiteiten die overheidstaken vervullen vastgelegd. Om de conformiteit van de betrokken websites met die eisen te vergemakkelijken, moet worden voorzien in een vermoeden van conformiteit voor de betrokken websites die voldoen aan geharmoniseerde normen die zijn vastgesteld en in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad (12) betreffende Europese normalisatie, tot wijziging van de Richtlijnen 89/686/EEG en 93/15/EEG van de Raad alsmede de Richtlijnen 94/9/EG, 94/25/EG, 95/16/EG, 97/23/EG, 98/34/EG, 2004/22/EG, 2007/23/EG, 2009/23/EG en 2009/105/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Beschikking 87/95/EEG van de Raad en Besluit nr. 1673/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad, om die eisen in gedetailleerde technische specificaties om te zetten. Krachtens deze die verordening kunnen lidstaten en het Europees Parlement bezwaar maken tegen de geharmoniseerde normen als zij van mening zijn dat deze niet volledig beantwoorden aan de vereisten voor webtoegankelijkheid in deze richtlijn. [Am. 21] (21) De Commissie heeft reeds een mandaat M/376 (13) aan de Europese normalisatie-organisaties verstrekt om een Europese norm te ontwikkelen, waarin de functionele toegankelijkheidsvereisten voor ICT-producten en -diensten, met inbegrip van webinhoud, nauwkeurig zijn omschreven en die kan worden gebruikt voor overheidsopdrachten en voor andere doeleinden, zoals aanbestedingen in de particuliere sector. Hiervoor dienen de Europese normalisatie-organisaties nauw samen te werken met de desbetreffende overlegplatforms binnen de branche en consortiums, met inbegrip van het World Wide Web Consortium (W3C/WAI). Een geharmoniseerde norm voor het verstrekken van het vermoeden van overeenstemming met de eisen aan de webtoegankelijkheid overeenkomstig deze richtlijn dient te zijn gebaseerd op de resultaten van deze werkzaamheden. (21 bis) Bij de voorbereiding en mogelijke toekomstige herzieningen van de relevante Europese en geharmoniseerde normen moeten de verantwoordelijke Europese normalisatie-organisaties sterk worden aangemoedigd om te zorgen voor coherentie met de relevante internationale normen (momenteel ISO/IEC 40500) teneinde eventuele fragmentatie of rechtsonzekerheid te voorkomen. [Am. 22] (22) Totdat de referentienummers van een dergelijke geharmoniseerde norm of delen daarvan in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt , dienen de betreffende websites die voldoen aan de door de Commissie middels gedelegeerde handelingen vastgestelde Europese normen of delen daarvan, te worden acht in overeenstemming te zijn met de door deze standaarden of delen daarvan bestreken vereisten voor webtoegankelijkheid. De Europese norm die op basis van mandaat M/376 zal worden aangenomen, zou kunnen dienen als een dergelijk geharmoniseerde standaard. (23) Bij gebrek aan een dergelijke Europese norm dient het vermoeden van conformiteit met de eisen aan de webtoegankelijkheid te worden verstrekt voor de betrokken websites die voldoen aan de delen van de internationale norm ISO/IEC 40500:2012 die betrekking hebben op de successcriteria en conformiteitseisen niveau AA. De internationale norm ISO/IEC 40500:2012 komt volledig overeen met de originele richtsnoeren inzake toegankelijkheid van webinhoud (WCAG 2.0). Zowel op internationaal als op Europees niveau wordt algemeen erkend dat de succescriteria en conformiteitseisen niveau AA in versie 2.0 van de richtsnoeren inzake toegankelijkheid van webinhoud (WCAG 2.0) van het World Wide Web Consortium (W3C) de grondslag vormen voor adequate specificaties voor webtoegankelijkheid. Hierop is gewezen in de conclusies van de Raad van 31 maart 2009 over een toegankelijke informatiemaatschappij. (24) Er dient doorlopend toezicht te worden gehouden op de conformiteit met de eisen aan de webtoegankelijkheid, vanaf het bouwen van de betrokken website van de overheidsinstantie tot alle updates van de inhoud die daarna worden uitgevoerd. Het aanwijzen van een bevoegde autoriteit als handhavende instantie in elke lidstaat zou een adequate manier zijn om ervoor te zorgen dat de conformiteit met de vereisten inzake webtoegankelijkheid wordt gecontroleerd en streng wordt gehandhaafd, waarbij de belanghebbenden nauw bij het gebeuren worden betrokken middels het opzetten van een klachtensysteem voor gevallen waarin niet-naleving wordt geconstateerd. Met een geharmoniseerde toezichtmethodiek kan een manier worden vastgelegd om op eenvormige basis in alle lidstaten de mate waarin de betrokken website voldoet aan de vereisten voor webtoegankelijkheid, het nemen van representatieve steekproeven en de frequentie van de toezichtactiviteiten te controleren. De lidstaten brengen elk om de twee jaar verslag uit over de resultaten van de toezichtactiviteiten en in het algemeen over de lijst met acties die zijn ondernomen om deze richtlijn toe te passen. [Am. 23] (24 bis) De methodiek voor het doorlopende toezicht op de betrokken websites met betrekking tot de naleving van de de vereisten voor webtoegankelijkheid wordt voor de eerste maal door middel van uitvoeringshandelingen vastgesteld uiterlijk één jaar nadat deze richtlijn in werking is getreden. [Am. 24] (25) Binnen een geharmoniseerd kader zouden webontwikkelaars zou de sector voor webontwikkeling op de interne markt met minder obstakels worden geconfronteerd; daarnaast zouden de kosten dalen voor overheden en anderen die producten en diensten op het gebied van webtoegankelijkheid kopen , hetgeen zou bijdragen tot economische groei en werkgelegenheid . [Am. 25] (26) Om te waarborgen dat de betrokken websites toegankelijk worden gemaakt in overeenstemming met de vereisten voor webtoegankelijkheid die zijn vastgesteld in deze richtlijn en te waarborgen dat die vereisten duidelijk en begrijpelijk zijn voor de belanghebbenden die betrokken zijn bij de implementatie van de richtlijn , met inbegrip van externe webontwikkelaars en van het eigen personeel van de betrokken overheden en van andere entiteiten die overheidstaken vervullen, wordt de bevoegdheid om handelingen aan te nemen overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie overgedragen aan de Commissie, die deze met betrekking tot die vereisten indien nodig verder kan uitwerken nadere bijzonderheden verstrekt zonder daarin wijzigingen aan te brengen en die de Europese norm normen of delen daarvan bepaalt op basis waarvan, bij gebrek aan geharmoniseerde normen, het vermoeden van conformiteit met de vereisten voor webtoegankelijkheid wordt verstrekt voor de betrokken websites die aan de norm of delen daarvan voldoen en om bijlage I bis te wijzigen teneinde rekening te houden met de technologische vooruitgang. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau. De Commissie moet bij de voorbereiding en opstelling van de gedelegeerde handelingen ervoor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. [Am. 26] (27) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van de desbetreffende bepalingen van deze richtlijn te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. De onderzoeksprocedure dient te worden gebruikt voor het vaststellen van de methodiek die de lidstaten dienen te gebruiken voor het toezicht op de naleving van die vereisten door de betrokken websites. De raadplegingsprocedure dient te worden gebruikt voor het vaststellen van een modelverklaring aangaande toegankleijkheid en de regelingen voor het uitbrengen van een verslag door de lidstaten aan de Commissie. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (14) . (28) Daar de doelstelling van deze richtlijn, namelijk de totstandbrenging van een geharmoniseerde markt voor de toegankelijkheid van de websites van overheidsinstanties en websites die worden beheerd door entiteiten die overheidstaken vervullen , niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt omdat zulks de harmonisatie vereist van een veelheid van verschillende voorschriften die thans in hun rechtsstelsels bestaan, en derhalve maar vanwege de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken . Een geharmoniseerde aanpak van de webtoegankelijkheid door de hele EU zou kunnen de kosten voor websiteontwikkelaars kunnen verlagen en bijgevolg voor de overheidsinstanties die zich voor hun dienstverlening tot hen wenden. In de toekomst zal het belang van de toegang tot informatie en diensten via websites alleen maar toenemen voor de uitoefening van de grondrechten van burgers , met inbegrip van de toegang tot werk, [Am. 27] HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. Het doel van deze richtlijn is de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de toegankelijkheid ten behoeve van alle gebruikers van de websites van overheidsinstanties en van websites die worden beheerd doorentiteiten die overheidstaken vervullen voor alle gebruikers , en met name voor mensen met een functionele beperking, met inbegrip van degenen met een handicap en ouderen . [Am. 28] 1 bis. Overeenkomstig het VN-verdrag zijn mensen met een handicap onder meer mensen met langdurige fysieke, mentale, intellectuele of zintuiglijke beperkingen die hen in wisselwerking met andere belemmeringen kunnen beletten volledig, effectief en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in de samenleving. [Am. 29] 2. Deze richtlijn bevat bepalingen die de lidstaten dienen toe te passen om de inhoud de functies en de inhoud toegankelijk te maken van de soorten websites die van overheidsinstanties zijn en die in de bijlage zijn omschreven : (a) van websites die behoren tot overheidsinstanties ; alsmede (b) van websites die worden beheerd door andere entiteiten die de in bijlage I bis gespecificeerde soorten overheidstaken vervullen. De lidstaten kunnen de toepassing van deze richtlijn uitbreiden tot andere soorten overheidstaken dan die welke zijn omschreven in bijlage I bis. [Am. 30] 3. De lidstaten mogen worden ertoe aangemoedigd de toepassing van deze richtlijn uitbreiden uit te breiden tot andere soorten websites dan die waarnaar in lid 2 wordt verwezen. [Am. 31] 3 bis. De lidstaten kunnen besluiten deze richtlijn niet toe te passen op micro-ondernemingen zoals gedefinieerd in Aanbeveling van de Commissie 2003/361/EC (15) , voor zover deze de soorten overheidstaken vervullen als omschreven in bijlage I bis van deze richtlijn. [Am. 32] Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: (-1 bis) "Overheidsinstantie": de staat, zijn territoriale lichamen, publiekrechtelijke instellingen zoals bedoeld in artikel 2, lid 1, punt 4), van Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad (16) , en verenigingen gevormd door een of meer van deze lichamen of een of meer van deze publiekrechtelijke instellingen. [Am. 33] (-1 ter) "Websites die behoren tot overheidsinstanties": websites die zijn of worden ontwikkeld, aanbesteed, onderhouden of medegefinancierd door overheidsinstanties of gecofinancierd door EU-fondsen. [Am. 34] (-1 quater) "Websites die worden beheerd door entiteiten die overheidstaken vervullen": websites die worden beheerd door entiteiten die de soorten overheidstaken vervullen als gespecificeerd in bijlage I bis. [Am. 35] (1) "Betrokken websites": de websites waarnaar alle versies van de in artikel 1, lid 2, van deze richtlijn wordt verwezen bedoelde websites, met inbegrip van die welke zijn ontworpen voor toegang met mobiele apparatuur of andere middelen. Indien een door de eigenaren van een website ontworpen applicatie aan de website gelieerde diensten aanbiedt, geldt deze definitie ook voor dergelijke applicaties . [Am. 36] (2) "Inhoud van websites": informatie en gebruikersinterfacecomponenten die door middel van een useragent aan de gebruiker wordt worden doorgegeven, met inbegrip van codes of markuptaal die de structuur, weergave en interacties van de inhoud bepalen. Hiertoe behoren zowel tekst als andere informatie, het downloaden van documenten en formulieren, evenals wederzijdse interactie, zoals het verwerken van digitale formulieren en het afwikkelen van authenticatie-, identificatie- en betalingsprocessen. Tot de inhoud van websites behoren bovendien externe functies die via de betrokken websites worden aangeboden, bijvoorbeeld door middel van weblinks, met dien verstande dat de externe website het enige kanaal is waarlangs de informatie en de dienst aan de gebruiker wordt geleverd. Tot de inhoud van websites behoren voorts door gebruikers gegenereerde inhoud en – indien zulks technisch mogelijk is – sociale media, voor zover die in een website zijn geïntegreerd. De inhoud omvat niet alleen de delen van de betrokken website die een specifieke dienst aanbieden, maar de gehele daaraan gelieerde website. [Am. 37] (2 bis) "Opmaakprogramma": een al dan niet webgebaseerde applicatie die door programmamakers (hetzij individueel, hetzij in onderlinge samenwerking) kan worden gebruikt om webinhoud voor gebruik door andere programmamakers of eindgebruikers te creëren of aan te passen. [Am. 38] (3) "Useragent": alle software die webinhoud voor gebruikers ophaalt en weergeeft, met inbegrip van webbrowsers, mediaplayers, plug -ins en andere programma's waarmee webinhoud wordt opgehaald of weergegeven, of door middel waarvan ermee wordt gecommuniceerd , ongeacht de voor communicatie met de webinhoud gebruikte apparatuur, waaronder mobiele toestellen . [Am. 39] (3 bis) "Webtoegankelijkheid": het geheel aan beginselen en technieken die moeten worden toegepast bij het bouwen van de betrokken websites om de inhoud daarvan toegankelijk te maken voor alle gebruikers, met inbegrip van gebruikers met een handicap en ouderen. Webtoegankelijkheid verwijst met name naar de beginselen en technieken die het inzicht van de gebruikers, de navigatie, de bediening, de interactie en het begrip verbeteren, en omvat het gebruik van hulptechnologie of ondersteunende en alternatieve communicatie. [Am. 40] (3 ter) "Hulptechnologie": elke hard- of software die als useragent of in combinatie met een reguliere useragent wordt ingezet om operationeel te voldoen aan de eisen van gebruikers met een handicap die verder gaan dan de gebruiksmogelijkheden welke worden geboden door reguliere useragents. Het gaat daarbij om alternatieve presentaties, alternatieve inputsystemen, aanvullende navigatie- of oriëntatie-mechanismen, en inhoudstransformaties. [Am. 41] (3 quater) Onder "universeel ontwerp" wordt verstaan: het ontwerpen van producten, voorzieningen, programma’s en diensten die door iedereen in de ruimst mogelijke zin gebruikt worden zonder dat aanpassing of een speciaal ontwerp nodig is, zoals omschreven in het VN-verdrag. "Universeel ontwerp" omvat tevens hulpmiddelen voor specifieke groepen mensen met een handicap wanneer die nodig zijn. [Am. 42] (4) "Norm": norm als omschreven in artikel 2, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1025/2012. (5) "Internationale norm": internationale norm als omschreven in artikel 2, lid 1, onder a), van Verordening (EU) nr. 1025/2012. (6) "Europese norm": Europese norm als omschreven in artikel 2, lid 1, onder b), van Verordening (EU) nr. 1025/2012. (7) "Geharmoniseerde norm": geharmoniseerde norm, zoals bedoeld in artikel 2, lid 1, onder c), van Verordening (EU) nr. 1025/2012. (8) "Overheidsinstantie": de staat, zijn territoriale lichamen, publiekrechtelijke instellingen zoals bedoeld in artikel 1, lid 9, van Richtlijn 2004/18/EG, en verenigingen gevormd door een of meer van deze lichamen of een of meer van deze publiekrechtelijke instellingen. [Am. 43] Artikel 3 Vereisten voor webtoegankelijkheid 1. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de betrokken websites toegankelijk worden gemaakt a) op een consistente en adequate manier, zodat de gebruikers deze autonoom kunnen waarnemen, kunnen besturen, kunnen bedienen, daarmee een interactie hebben, deze kunnen lezen en begrijpen, met inbegrip van de aanpasbaarheid van de weergave en interactie van de inhoud inhoudsweergave , indien nodig door een toegankelijk elektronisch alternatief te bieden; [Am. 44] b) op een manier die interoperabiliteit met de meest uiteenlopende useragents en hulptechnologieën op Unie- en internationaal niveau mogelijk maakt verzekert; [Am. 45] b bis) op basis van een universeel ontwerp. [Am. 46] 2. De lidstaten passen de onder lid 1 vermelde bepalingen uiterlijk op 31 december 2015 toe. [Am. 47] 3. De Commissie is gemachtigd om op grond van artikel 8 gedelegeerde handelingen vast te stellen om indien nodig nadere bijzonderheden te verschaffen met betrekking tot de in lid 1 vastgelegde vereisten voor webtoegankelijkheid nauwkeuriger te omschrijven, zonder deze vereisten te wijzigen . [Am. 48] Artikel 4 Vermoeden van conformiteit met geharmoniseerde normen De betrokken websites die voldoen aan geharmoniseerde normen of delen daarvan, waarvan de referentienummers overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1025/2012 door de Commissie in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt, worden geacht in overeenstemming te zijn met de vereisten voor webtoegankelijkheid die door die normen of delen daarvan worden bestreken, zoals beschreven in artikel 3, lid 1. Artikel 5 Vermoeden van conformiteit met Europese en internationale normen 1. Zolang de geharmoniseerde normen waarnaar in artikel 4 bis wordt verwezen nog niet zijn bekendgemaakt, worden de betrokken websites die voldoen aan Europese normen of delen daarvan, die overeenkomstig lid 2 van dit artikel zijn bepaald, geacht in overeenstemming te zijn met de vereisten voor webtoegankelijkheid die door die normen of delen daarvan worden bestreken, zoals beschreven in artikel 3, lid 1. 2. De Commissie is gemachtigd om op grond van artikel 8 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de Europese normen of delen daarvan te bepalen waarnaar in lid 1 van dit artikel wordt verwezen. 3. Zolang de geharmoniseerde normen waarnaar in lid 1 wordt verwezen nog niet zijn bekendgemaakt, worden de betrokken websites die voldoen aan de delen van ISO/IEC 40500:2012 internationale technische norm WCAG 2.0 die betrekking hebben op de succescriteria en conformiteitseisen niveau AA geacht in overeenstemming te zijn met de vereisten voor webtoegankelijkheid als bedoeld in artikel 3 , lid 1 . [Am. 49] Artikel 6 Aanvullende maatregelen 1. De lidstaten bevorderen zien erop toe dat er op de betrokken websites kort en duidelijk melding wordt gemaakt van de toegankelijkheid ervan, met name van wat betreft de naleving van deze richtlijn, waarbij er voor live audiomateriaal ook informatie moet worden verschaft omtrent de mate van naleving van de webtoegankelijkheidsvereisten, en dat er eventueel extra informatie over de toegankelijkheid wordt geplaatst verschaft om de gebruikers te helpen bepalen in hoeverre de betrokken websites toegankelijk zijn . Deze informatie moet in toegankelijke formaten beschikbaar worden gesteld. 1 bis. De Commissie stelt middels uitvoeringshandelingen een modelverklaring omtrent de toegankelijkheid op. Die uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 9, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure vastgesteld. [Am. 50] 2. De lidstaten treffen maatregelen om te bevorderen dat de vereisten voor webtoegankelijkheid zoals bedoeld omschreven in artikel 3, niet alleen lid 1, naast de betrokken websites worden toegepast op de betrokken alle websites, maar op alle websites van overheidsinstanties en met name op websites van overheidsinstanties die onder bestaande nationale wetgeving of desbetreffende maatregelen inzake webtoegankelijkheid vallen. [Am. 51] 2 bis. De lidstaten bevorderen en ondersteunen webtoegankelijkheid met scholingsprogramma's voor belangrijke betrokkenen, met inbegrip van personeel van overheidsinstanties en entiteiten die overheidstaken vervullen, om webpagina's inclusief hun inhoud aan te maken, te beheren en te updaten. [Am. 52] 2 ter. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om meer besef te kweken omtrent de webtoegankelijkheidsvereisten als omschreven in artikel 3, lid 1, omtrent de voordelen daarvan voor gebruikers en eigenaren van websites, en omtrent de mogelijkheid tot het indienen van klachten in geval van niet-naleving van de voorschriften van deze richtlijn, zoals bepaald in artikel 7 bis. [Am. 53] 2 quater. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om het gebruik van opmaakprogramma's die de verwezenlijking van de doelstellingen van deze richtlijn ondersteunen te promoten. [Am. 54] 3. De lidstaten steunen toepasselijke mechanismen voor raadplegingen inzake webtoegankelijkheid met relevante belanghebbenden en organisaties die de belangen behartigen van mensen met een handicap en van ouderen en maken eventuele ontwikkelingen van het beleid inzake webtoegankelijkheid bekend, alsmede opgedane ervaringen en bevindingen die voortvloeien uit de tenuitvoerlegging van de conformiteit met de vereisten voor webtoegankelijkheid. [Am. 55] 4. De lidstaten werken op nationaal en Unie-niveau samen met de betrokken sociale partners, het bedrijfsleven en belanghebbenden uit het maatschappelijk middenveld en worden daarbij door de Commissie gesteund om met het oog op de jaarlijkse rapportage als bedoeld in artikel 7, lid 4, ter, de ontwikkelingen op de markt en op technologisch vlak alsmede de vooruitgang op het gebied van webtoegankelijkheid te volgen, en om beste praktijken uit te wisselen. [Am. 56] 4 bis. De lidstaten treffen de nodige voorzieningen om ervoor te zorgen dat de betrokken sociale partners meewerken aan de ontwikkeling en toepassing van de opleidingsprogramma's en voorlichtingsprogramma's, respectievelijk bedoeld in de leden 2 bis en 2 ter. [Am. 57] Artikel 7 Toezicht en rapportage [Am. 58] 1. De lidstaten houden doorlopend toezicht op de naleving van de vereisten voor webtoegankelijkheid door de betrokken websites en maken daarvoor gebruik van de in lid 4 bedoelde methodiek. 1 bis. De Commissie richt een groep deskundigen op die minstens eenmaal om de twee jaar op uitnodiging van de Commissie bijeenkomt om de toezichtresultaten te bespreken, om beste praktijken uit te wisselen voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en om te beoordelen of er eventueel behoefte is aan aanvullende specificaties van de webtoegankelijkheidsvereisten als omschreven in artikel 3, lid 1. Deze deskundigengroep bestaat uit overheids- en particuliere deskundigen en relevante belanghebbenden, waaronder ouderen, personen met een handicap en de organisaties die hen vertegenwoordigen. [Am. 59] 2. De lidstaten brengen jaarlijks verslag uit van de resultaten van de toezichtactiviteiten die zijn verricht in overeenstemming met lid 4, met inbegrip van de meetgegevens en indien van toepassing de lijst met websites als bedoeld in artikel 1, lid 3. [Am. 60] 3. Dit verslag bevat ook de activiteiten die op grond van artikel 6 zijn ontplooid. [Am. 61] 4. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen de methodiek vast voor het toezicht op de mate waarin de betrokken websites voldoen aan de vereisten voor webtoegankelijkheid als bedoeld in artikel 3 , lid 1. Deze methodiek moet transparant, overdraagbaar, vergelijkbaar en reproduceerbaar zijn en dient te worden vastgesteld in nauw overleg met relevante belanghebbenden uit het bedrijfsleven en uit het maatschappelijk middenveld, waaronder met name organisaties die mensen met een handicap vertegenwoordigen. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 9, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure. De eerste methodiek wordt uiterlijk … (17) vastgesteld. De methodiek wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie . [Am. 62] 5. De in lid 4 bedoelde methodiek omvat met name: (a) de frequentie van de toezichtactiviteiten en het nemen van steekproeven van de betrokken websites die aan toezicht worden onderworpen; (b) op website-niveau de omschrijving hoe de naleving van de vereisten voor webtoegankelijkheid als bedoeld in artikel 3, lid 1, dient te worden aangetoond, waarbij indien aanwezig direct wordt verwezen naar de relevante omschrijvingen in de geharmoniseerde of bij gebrek daaraan de Europese of internationale normen als bedoeld in respectievelijk artikel 4 en 5; en (b bis) de onderzoeksmethodiek waarin de analyse van deskundigen wordt gecombineerd met de ervaringen van gebruikers, waaronder gebruikers met een handicap. [Am. 63] 6. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen de rapportageregeling voor de lidstaten aan de Commissie vast. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 9, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure. [Am. 64] Artikel 7 bis Handhavingsinstantie 1. De lidstaten wijzen een bevoegde instantie (handhavingsinstantie) aan die verantwoordelijk is voor het toezicht op de naleving door de betrokken websites van de in artikel 3, lid 1, bedoelde webtoegankelijkheidsvereisten. De lidstaten zien erop toe dat het handhavingsorgaan zo nauw mogelijk samenwerkt met de relevante belanghebbenden, waaronder ouderen, mensen met een handicap en de organisaties die hen vertegenwoordigen. 2. De lidstaten zien erop toe dat het handhavingsorgaan over de nodige personele en financiële middelen beschikt om de volgende taken te vervullen: a) toezien op de naleving door de betrokken websites van de in artikel 7 omschreven vereisten inzake webtoegankelijkheid; b) het opzetten van een klachtensysteem om natuurlijke of rechtspersonen in staat te stellen eventuele gevallen van niet-naleving van de toegankelijkheidsvereisten door de betrokken websites te melden; en c) eventueel ingediende klachten te onderzoeken. 3. De lidstaten kunnen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de in artikel 6 bedoelde aanvullende maatregelen toewijzen aan de handhavingsinstantie. 4. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op … (18) in kennis van de handhavingsinstantie die is aangewezen. [Am. 65] Artikel 7 ter Verslaglegging 1. De lidstaten brengen om de twee jaar aan de Commissie verslag uit over de resultaten van de toezichtactiviteiten die zijn uitgevoerd volgens artikel 7, onder andere voor wat betreft de meetgegevens en, indien van toepassing, de lijst van websites als bedoeld in artikel 1, lid 3. 2. Dat verslag bevat ook de activiteiten die op grond van artikel 6 zijn ontplooid, met inbegrip van eventuele algemene conclusies die op basis van het toezicht door de betrokken handhavingsinstanties zijn getrokken. 3. Dat verslag wordt in gemakkelijk toegankelijke formaten openbaar gemaakt. 4. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen de regeling voor rapportage door de lidstaten aan de Commissie vast. Die uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 9, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure vastgesteld. [Am. 66] Artikel 7 quater Wijziging van bijlage I bis Om rekening te houden met de technologische vooruitgang, is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 8 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van bijlage I bis. [Am. 67] Artikel 7 quinquies Sancties De lidstaten stellen de regels vast inzake de sancties die van toepassing zijn op inbreuken op de krachtens deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen en treffen alle maatregelen om ervoor te zorgen dat zij worden toegepast. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op … (19) in kennis van die bepalingen en stellen haar onverwijld in kennis van eventuele latere wijzigingen. [Am. 74] Artikel 8 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 3, lid 3, artikel 5, lid 2 en artikel 7 quater bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van … (20) . 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in de artikel 3, lid 3, artikel 5, lid 2 en artikel 7 quater bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 5. Een overeenkomstig de artikel 3, lid 3, artikel 5, lid 2, en artikel 7 quater vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van de termijn van twee maanden de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 9 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 4 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. 3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 10 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om op 30 juni 2014 aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 1 bis. De lidstaten passen de in artikel 3, lid 1, bedoelde maatregelen uiterlijk op … (21) toe op alle nieuwe webinhoud en passen ze uiterlijk op … (22) * toe op alle bestaande webinhoud. [Am. 75] 1 ter. De in lid 1 bis opgenomen uiterste data van toepassing worden met twee jaar verlengd wat betreft de webtoegankelijkheidsvereisten voor live audiomateriaal. [Am. 70] 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 11 Toetsing Binnen drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn wordt de Op basis van de in artikel 7 ter bedoelde verslagen van de lidstaten toetst de Commissie de toepassing ervan door de Commissie getoetst van de richtlijn, en met name bijlage I bis daarvan, binnen … (23) en maakt zij de bevindingen van die toetsing openbaar . [Am. 71] Artikel 12 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 13 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten overeenkomstig de Verdragen. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE Soorten websites van overheidsinstanties (zoals bedoeld in artikel 1, lid 2) (1) Inkomstenbelasting: aangifte, aanslag (2) Diensten van arbeidsbureaus (3) Socialezekerheidsuitkeringen: werkloosheidsuitkeringen, kinderbijslag, ziektekosten (vergoeding of directe verrekening), studiebeurzen (4) Persoonlijke documenten: paspoorten of rijbewijzen (5) Voertuigregistratie (6) Aanvraag bouwvergunning (7) Aangifte bij de politie, bijvoorbeeld van diefstal (8) Openbare bibliotheken, bijvoorbeeld catalogussen en zoekinstrumenten (9) Aanvraag en levering van geboorte- of huwelijksakten (10) Inschrijving hoger onderwijs of universiteit (11) Adreswijziging (12) Diensten in verband met de gezondheid: interactief advies over de beschikbaarheid van diensten, onlinediensten voor patiënten, afspraken [Am. 72] Bijlage I bis Soorten overheidstaken als bedoeld in artikel 1, lid 2, onder b (1) Netwerkdiensten: gas, verwarming, elektriciteit, watervoorziening; postdiensten; netwerken en diensten voor elektronische communicatie; (2) Vervoersgerelateerde diensten; (3) Essentiële bank- en verzekeringsdiensten (zoals een basisbetaalrekening, inboedel- en opstalverzekering, levensverzekering of ziektekostenverzekering); (4) Basisonderwijs, secundair onderwijs, hoger onderwijs en volwassenenonderwijs; (5) Wettelijke regelingen en aanvullende socialezekerheidsregelingen die de fundamentele risico’s van het leven dekken (zoals die in verband met gezondheid, ouderdom, arbeidsongevallen, werkloosheid, pensionering en handicaps); (6) Medische diensten; (7) Kinderopvangdiensten; (8) Andere essentiële diensten die rechtstreeks aan het publiek worden verstrekt om de sociale integratie te bevorderen en de grondrechten te beschermen; (9) Culturele activiteiten en toeristische informatie. [Am. 73] (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2011)0635 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0329/2011), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door de Belgische Senaat, de Duitse Bondsdag, de Oostenrijkse Bondsraad en het Hogerhuis van het Verenigd Koninkrijk, waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 29 maart 2012 (1) , – gezien artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie economische en monetaire zaken ( A7-0301/2013 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een gemeenschappelijk Europees kooprecht HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Voor grensoverschrijdende economische activiteiten bestaan nog steeds aanzienlijke knelpunten die verhinderen dat het potentieel van de interne markt voor groei en het scheppen van arbeidsplaatsen volledig wordt benut. Op dit moment voert slechts een op de tien handelaren in de Unie uit binnen de Unie en de meerderheid van degenen die uitvoeren, doet dat slechts naar een klein aantal lidstaten. Van het hele scala aan belemmeringen voor grensoverschrijdende handel, waaronder belastingregelingen, administratieve voorschriften, problemen met betrekking tot levering, taal en cultuur, rangschikten handelaren de moeilijkheden om duidelijkheid te verkrijgen over de bepalingen van een buitenlandse regeling inzake overeenkomstenrecht als een van de voornaamste hindernissen bij transacties tussen ondernemingen en consumenten en transacties tussen ondernemingen onderling. Doordat daardoor de toegang tot goederen wordt beperkt, is dit ook voor consumenten nadelig. De verschillende nationale regelingen inzake overeenkomstenrecht beletten daarom de uitoefening van fundamentele vrijheiden, zoals de vrijheid goederen en diensten te leveren, en vormen een hindernis voor de werking en voortdurende totstandbrenging van de interne markt. Zij hebben ook de beperking van de mededinging tot gevolg, met name op de markten van kleinere lidstaten. (2) Overeenkomsten zijn het onmisbare juridische instrument voor iedere economische transactie. De noodzaak voor handelaren om vast te stellen welk recht toepasselijk is of daarover te onderhandelen, duidelijkheid te verkrijgen over de bepalingen van toepasselijke, buitenlandse wetgeving, waarvan vaak vertaling nodig is, juridisch advies te verkrijgen om vertrouwd te worden met de voorschriften daarvan en hun overeenkomsten aan te passen aan de verschillende nationale rechtsstelsels die op grensoverschrijdende transacties van toepassing kunnen zijn, maakt grensoverschrijdende handel ingewikkelder en duurder dan binnenlandse handel. De bbelemmeringen die verband houden met het overeenkomstenrecht dragen dus in belangrijke mate ertoe bij dat een aanzienlijk aantal op uitvoer gerichte handelaren ervan wordt weerhouden grensoverschrijdend handel te gaan drijven of hun activiteiten tot meer lidstaten uit te breiden. De afschrikkende werking ervan is met name sterk voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), waarvoor de kosten van het betreden van meerdere buitenlandse markten vaak bijzonder hoog zijn in verhouding tot hun omzet. Bijgevolg lopen de handelaren kostenbesparingen mis die zij zouden kunnen verwezenlijken wanneer het bij al hun grensoverschrijdende transacties mogelijk zou zijn goederen en diensten te verhandelen op basis van één uniform overeenkomstenrecht en, in geval van online-transacties, op basis van één enkele website. (3) De met het overeenkomstenrecht verband houdende transactiekosten, die van aanzienlijke omvang zijn gebleken, en de juridische belemmeringen die voortvloeien uit verschillen tussen nationale dwingende regels inzake consumentenbescherming, hebben een direct gevolg voor de werking van de interne markt voor wat betreft transacties tussen ondernemingen en consumenten. Wanneer een handelaar zijn activiteiten richt op consumenten in een andere lidstaat zijn ingevolge artikel 6 van Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad (4) , de bepalingen inzake consumentenbescherming van de lidstaat waar de consument zijn gewone verblijfplaats heeft die een hoger beschermingsniveau bieden en waarvan volgens dat recht niet bij overeenkomst kan worden afgeweken, van toepassing, zelfs wanneer partijen een ander toepasselijk recht hebben gekozen. De handelaren moeten zich er daarom van tevoren van vergewissen of de wetgeving van de lidstaat waar de consument zijn gewone verblijfplaats heeft, een betere bescherming biedt en ervoor zorgen dat hun overeenkomst aan de voorschriften daarvan voldoet. Daarnaast brengen op het gebied van e-handel aanpassingen van websites aan de dwingende voorschriften van het toepasselijke buitenlandse consumentenrecht, verdere kosten mee. De bestaande harmonisatie van het consumentenrecht op Unie-niveau heeft tot een zekere onderlinge aanpassing op sommige gebieden geleid. Er blijven echter wezenlijke verschillen tussen de wetgevingen van de lidstaten bestaan; de bestaande harmonisatie laat de lidstaten een brede reeks van keuzes met betrekking tot de wijze waarop aan de voorschriften van de Uniewetgeving wordt voldaan en met betrekking tot het niveau van consumentenbescherming. (4) De belemmeringen in verband met het overeenkomstenrecht die de handelaren verhinderen het potentieel van de interne markt volledig te benutten, zijn ook in het nadeel van consumenten. Minder grensoverschrijdende handel heeft ook minder invoer en minder concurrentie tot gevolg. De consumenten kunnen worden benadeeld door een beperkte keuze van goederen tegen hogere prijzen, omdat minder buitenlandse handelaren aan hen direct hun producten en diensten aanbieden en ook indirect als gevolg van de beperkte grensoverschrijdende handel tussen ondernemingen onderling op groothandelsniveau. Terwijl grensoverschrijdend winkelen ook substantiële economische voordelen in de zin van een groter en beter aanbod met zich zou kunnen meebrengen, aarzelen veel consumenten ook om grensoverschrijdend te gaan winkelen omdat zij geen zekerheid hebben over hun rechten. Een aantal van de voornaamste zorgen van de consumenten heeft betrekking op het overeenkomstenrecht, waarbij het bijvoorbeeld gaat om de vraag of zij passende bescherming zouden genieten wanneer zij een gebrekkig product kopen. Bijgevolg geeft een aanzienlijk aantal consumenten er de voorkeur aan in eigen land te winkelen, ook al is daar minder keuze of zijn de prijzen er hoger. (5) Bovendien worden consumenten die van de prijsverschillen tussen de lidstaten willen profiteren door bij een handelaar uit een andere lidstaat te kopen, vaak gehinderd door de weigering van een handelaar om te verkopen. Terwijl de e-handel het zoeken naar aanbod en de vergelijking van prijzen en andere voorwaarden ongeacht de plaats van vestiging van de handelaar, veel eenvoudiger heeft gemaakt, worden bestellingen van consumenten uit het buitenland bijzonder vaak geweigerd door handelaren die ervan afzien om grensoverschrijdende transacties te verrichten. (6) De verschillen in de nationale wetgevingen inzake overeenkomstenrecht vormen derhalve belemmeringen die de consumenten en de handelaren ervan weerhouden de vruchten te plukken van de interne markt. Deze belemmeringen in verband met het overeenkomstenrecht zouden aanzienlijk worden beperkt wanneer overeenkomsten, ongeacht de plaats van vestiging van partijen, op een uniform geheel van bepalingen zouden kunnen worden gebaseerd. Een dergelijk uniform geheel van bepalingen inzake overeenkomstenrecht moet de volledige levenscyclus van een overeenkomst bestrijken en derhalve ook de aandachtsgebieden omvatten die zeer belangrijk zijn bij het sluiten van een overeenkomst. Het moet ook volledig geharmoniseerde bepalingen inzake consumentenbescherming bevatten. (7) De verschillen tussen nationale regelingen inzake overeenkomstenrecht en hun gevolgen voor de grensoverschrijdende handel leiden ook tot een beperking van de mededinging. Door een beperkte grensoverschrijdende handel is er minder mededinging en zijn handelaren minder geneigd om innoverender te worden en om de kwaliteit van hun producten te verbeteren of de prijzen te verlagen. Met name in kleinere lidstaten met een beperkt aantal binnenlandse concurrenten kan de beslissing van buitenlandse handelaren om vanwege de kosten en de ingewikkeldheid deze markten niet te betreden, de mededinging beperken, met een merkbaar gevolg voor de keuze in en de prijzen van producten. De belemmeringen voor grensoverschrijdende handel kunnen bovendien de mededinging tussen kmo's en grotere ondernemingen in gevaar brengen. Gelet op het aanzienlijke effect van de transactiekosten op de omzet, zal een kmo veel sneller ervan afzien een buitenlandse markt te betreden dan een grotere concurrent. (8) Belemmeringen in verband met het overeenkomstenrecht verhinderen dat consumenten en handelaren ten volle profijt trekken van het potentieel van de interne markt en doen zich met name voor op het gebied van verkoop op afstand, terwijl dit gebied nu juist voordeel zou moeten behalen uit de interne markt. Met name de digitale dimensie van de interne markt wordt voor consumenten en verkopers steeds belangrijker, omdat consumenten hun aankopen steeds vaker via internet doen en het aantal onlineverkopers groeit. Omdat communicatie- en informatietechnologieën volop in ontwikkeling zijn en steeds toegankelijker worden is het groeipotentieel van internetverkoop zeer groot. Tegen deze achtergrond, en om deze dergelijke belemmeringen in verband met het overeenkomstenrecht te kunnen overwinnen, moeten partijen de mogelijkheid hebben overeen te komen dat op hun overeenkomsten die zij op afstand, en met name online, sluiten een uniform geheel van bepalingen inzake overeenkomstenrecht van toepassing is met dezelfde betekenis en uitlegging in alle lidstaten: een gemeenschappelijk Europees kooprecht. Het Dit gemeenschappelijk Europees kooprecht moet een aanvullende optie vormen voor handel op afstand, met name internethandel, die de keuzemogelijkheid van partijen vergroot en steeds kan worden toegepast wanneer zij dat samen zinvol achten om de grensoverschrijdende handel te bevorderen, en transactie- en alternatieve kosten alsook andere belemmeringen in verband met het overeenkomstenrecht voor grensoverschrijdende handel te beperken. Dit recht moet slechts de basis van een contractuele relatie worden indien partijen gezamenlijk tot de toepassing ervan besluiten. [Am. 1] (9) Bij deze verordening wordt een gemeenschappelijk Europees kooprecht vastgesteld. De verordening harmoniseert voor overeenkomsten op afstand en met name voor onlineovereenkomsten . Zij zorgt voor onderlinge aanpassing van het overeenkomstenrecht van de lidstaten, niet door wijzigingen van de primaire nationale regelingen op het gebied van het reeds bestaande nationale overeenkomstenrecht voor te schrijven, maar door binnen elke lidstaat een secundaire regeling inzake overeenkomstenrecht in het leven te creëren roepen voor overeenkomsten die binnen de werkingssfeer ervan vallen haar werkingssfeer vallen. Deze rechtstreeks toepasselijke secundaire regeling moet een integrerend bestanddeel vormen van de rechtsorde die van toepassing is op het grondgebied van de lidstaten. Indien het toepassingsgebied ervan dit mogelijk maakt en partijen geldig zijn overeengekomen om dit recht toe te passen, moet het gemeenschappelijk Europees kooprecht worden toegepast in plaats van de primaire nationale regeling inzake overeenkomstenrecht binnen deze rechtsorde. Deze secundaire regeling moet in de hele Unie identiek zijn en naast de reeds bestaande nationale bepalingen inzake overeenkomstenrecht bestaan. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht moet op vrijwillige basis op een grensoverschrijdende overeenkomst van toepassing zijn indien partijen dat uitdrukkelijk overeenkomen. [Am. 2] (10) De overeenkomst om het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen, moet een keuze zijn binnen de werkingssfeer van het respectieve nationale rechtsorde die is aangewezen als toepasselijk recht dat van toepassing is krachtens Verordening (EG) nr. 593/2008 en, wanneer het om de precontractuele informatieverplichtingen gaat, Verordening (EG) nr. 864/2007 van het Europees Parlement en de Raad (5) , of andere relevante collisieregels. De overeenkomst om het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen , mag daarom niet neerkomen op vloeit voort uit een keuze tussen twee verschillende regelingen binnen dezelfde nationale rechtsorde. Deze keuze komt derhalve niet neer op en mag evenmin worden verward met het kiezen van het toepasselijk recht tussen twee nationale rechtsordes in de zin van de collisieregels en mag daarop ook geen inbreuk maken. Deze verordening zal derhalve geen afbreuk doen aan bestaande collisieregels zoals die welke zijn opgenomen in Verordening (EG) nr . 593/2008. [Am. 3] (11) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht dient een omvattend geheel van volledig geharmoniseerde eenvormige dwingende bepalingen inzake consumentenbescherming te bevatten. Overeenkomstig artikel 114, lid 3, van het Verdrag moeten deze bepalingen een hoog niveau van consumentenbescherming garanderen met het oog op het vergroten van het vertrouwen van de consumenten in het gemeenschappelijk Europees kooprecht en consumenten dus een stimulans bieden om op deze basis grensoverschrijdende overeenkomsten te sluiten. De bepalingen moeten het beschermingsniveau dat consumenten krachtens het consumentenrecht van de Unie genieten, handhaven of verbeteren. Voorts mag de vaststelling van deze verordening geen beletsel vormen voor de herziening van de richtlijn inzake consumentenrechten, teneinde te zorgen voor volledige harmonisatie op hoog niveau van de consumentenbescherming in de lidstaten. [Am. 4] (11 bis) Onder de definitie van consument dienen natuurlijke personen te vallen die niet handelen in de uitoefening van hun handels‑, bedrijfs‑, ambachts‑ of beroepsactiviteit. Bij gemengde overeenkomsten, waar een overeenkomst wordt gesloten voor doeleinden die deels binnen en deels buiten de handelsactiviteit van een persoon liggen en het handelsoogmerk zo beperkt is dat het binnen de algehele context van de overeenkomst niet overheerst, dient die persoon echter ook als consument te worden aangemerkt. Bij de beoordeling of een natuurlijke persoon geheel of gedeeltelijk handelt voor doeleinden die binnen zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit liggen, moet rekening gehouden worden met de wijze waarop deze persoon zich gedraagt tegenover de wederpartij. [Am. 5] (12) Zodra er een geldige overeenstemming is over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, mag alleen het gemeenschappelijk Europees kooprecht van toepassing zijn op de onderwerpen die onder zijn werkingssfeer vallen. Aangezien het gemeenschappelijk Europees kooprecht een omvattend geheel van volledig geharmoniseerde eenvormige dwingende bepalingen inzake consumentenbescherming bevat, zullen er, wanneer partijen voor toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht hebben gekozen, op dit gebied geen ongelijkheden meer zijn tussen de rechtsstelsels van de lidstaten. Bijgevolg kan artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 593/2008, dat uitgaat van het bestaan van verschillende niveaus van consumentenbescherming in de lidstaten, geen praktisch belang praktische relevantie meer hebben voor onder het gemeenschappelijk Europees kooprecht vallende kwesties , aangezien anders een vergelijking zou moeten worden gemaakt tussen de dwingende bepalingen van twee identieke secundaire regelingen inzake overeenkomstenrecht . [Am. 6] (13) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht moet beschikbaar zijn voor grensoverschrijdende overeenkomsten omdat de verschillen in nationale wetgeving juist in die context tot ingewikkeldheid en aanvullende kosten leiden en partijen ontmoedigen overeenkomsten te sluiten en omdat handel op afstand, met name onlinehandel, een groot potentieel heeft. Bij overeenkomsten tussen ondernemingen moet het grensoverschrijdende karakter van een overeenkomst worden beoordeeld op basis van de gewone verblijfplaats van partijen. In het geval van een overeenkomst tussen een onderneming en een consument moet aan het vereiste inzake grensoverschrijdendheid voldaan zijn wanneer hetzij het door de consument opgegeven algemene adres, hetzij het adres waar de goederen moeten worden geleverd, hetzij het door de consument opgegeven factuuradres in een lidstaat ligt, maar buiten de staat waar de handelaar zijn gewone verblijfplaats heeft. [Am. 7] (14) De toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht moet niet beperkt worden tot grensoverschrijdende situaties waarbij alleen lidstaten zijn betrokken, maar ook mogelijk zijn om de handel tussen de lidstaten en derde landen te bevorderen. In geval van betrokkenheid van consumenten uit derde landen moet de overeenstemming het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen, wat voor deze consumenten de keuze voor een voor hen buitenlands recht zou inhouden, onderworpen zijn aan de toepasselijke collisieregels. (15) De handelaren die zowel zuiver binnenlandse als grensoverschrijdende transacties sluiten, kunnen het nuttig achten een uniforme overeenkomst te gebruiken voor al hun transacties. De lidstaten moeten derhalve vrij zijn het gemeenschappelijk Europees kooprecht ook beschikbaar te maken voor toepassing door partijen in een volledig binnenlands kader. (16) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht moet met name beschikbaar zijn voor de verkoop van roerende goederen, waaronder de vervaardiging of productie van die goederen, omdat dit economisch gezien het belangrijkste soort overeenkomst is dat een bijzonder potentieel voor de groei van de grensoverschrijdende handel kan inhouden, met name ingeval het om e-handel gaat. (17) Om het toenemende belang van de digitale economie weer te geven, moet de werkingssfeer van het gemeenschappelijk Europees kooprecht zich ook uitstrekken tot overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud. De overdracht van digitale inhoud om deze op te slaan, te verwerken of er toegang toe te hebben en herhaald te gebruiken, zoals het downloaden van muziek, heeft een grote vlucht genomen en heeft een groot potentieel voor verdere groei in zich, maar wordt nog steeds omgeven door een aanzienlijk mate van juridische diversiteit en onzekerheid. Derhalve moet het gemeenschappelijk Europees kooprecht van toepassing zijn op de levering van digitale inhoud, ongeacht of die inhoud al dan niet op een materiële gegevensdrager wordt geleverd. (17 bis) Cloud computing kent een snelle ontwikkeling en beschikt over een aanzienlijk groeipotentieel. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht voorziet in een samenhangend geheel van voorschriften, specifiek gericht op levering op afstand, met name onlinelevering, van digitale inhoud en verbonden diensten. Deze voorschriften zouden ook moeten kunnen worden toegepast wanneer digitale inhoud of verbonden diensten worden verstrekt via een cloud, met name wanneer digitale inhoud kan worden gedownload uit de cloud van de verkoper of tijdelijk kan worden opgeslagen in de cloud van de dienstverlener. [Am. 8] (18) Digitale inhoud wordt dikwijls niet tegen betaling van een prijs geleverd, maar in combinatie met afzonderlijk betaalde goederen of diensten, waarbij niet-geldelijke overwegingen een rol spelen zoals het verlenen van toegang tot persoonlijke gegevens of gratis toegang in het kader van een marketingstrategie, gebaseerd op de verwachting dat de consument in een later stadium aanvullende of meer geavanceerde digitale-inhoudproducten zal kopen. Met het oog op deze specifieke marktstructuur en het feit dat gebreken in de verstrekte digitale inhoud de economische belangen van consumenten kunnen schaden, ongeacht de voorwaarden waaronder die inhoud is verstrekt, mag de beschikbaarheid van het gemeenschappelijk Europees kooprecht niet afhangen van het feit of voor de betrokken specifieke digitale inhoud een prijs is betaald. In dergelijke gevallen moet de toegang tot rechtsmiddelen voor de koper beperkt blijven tot de mogelijkheid om schadevergoeding te vorderen. Anderzijds moet de koper een beroep kunnen doen op het volledige gamma van rechtsmiddelen, met uitzondering van prijsvermindering, zelfs als hij niet verplicht is een prijs te betalen voor het leveren van digitale inhoud, mits zijn tegenprestatie, bijvoorbeeld het verstrekken van persoonlijke gegevens of andere informatie met een commerciële waarde voor de dienstverlener, gelijkstaat aan het betalen van de prijs, aangezien in dergelijke gevallen de digitale inhoud in feite niet gratis wordt geleverd. [Am. 9] (19) Teneinde de toegevoegde waarde van het gemeenschappelijk Europees kooprecht zo groot mogelijk te maken, moet de materiële werkingssfeer ervan ook bepaalde door de verkoper verstrekte diensten omvatten die rechtstreeks en nauw met de op grond van het gemeenschappelijk Europees kooprecht geleverde specifieke goederen of digitale inhoud zijn verbonden en in de praktijk dikwijls in dezelfde of tegelijkertijd in een daarmee verbonden overeenkomst zijn gecombineerd; daarbij gaat het met name om reparatie, onderhoud en installatie van de goederen of digitale inhoud of tijdelijke opslag van digitale inhoud in de cloud van de dienstverlener . [Am. 10] (19 bis) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan ook worden toegepast op overeenkomsten die verband houden met een andere overeenkomst tussen dezelfde partijen, anders dan een koopovereenkomst, een overeenkomst voor de levering van digitale inhoud of een overeenkomst inzake verbonden diensten. Een dergelijke overeenkomst wordt beheerst door het nationale recht dat van toepassing is krachtens de geldende collisieregels. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan tevens worden toegepast op overeenkomsten die onderdelen bevatten anders dan de verkoop van goederen, de levering van digitale inhoud of de levering van verbonden diensten, mits deze onderdelen kunnen worden afgesplitst en een deel van de prijs daaraan kan worden toegewezen. [Am. 11] (20) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht dient niet van toepassing te zijn op verbonden overeenkomsten waarbij de koper goederen verkrijgt van of een dienst wordt geleverd door een derde partij. Dit zou niet juist zijn omdat de derde partij geen deel heeft aan de overeenstemming tussen de overeenkomstsluitende partijen om het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen. Op een verbonden overeenkomst met een derde partij moet het respectieve nationale recht worden toegepast dat volgens Verordeningen (EG) nr. 593/2008 en (EG) nr. 864/2007 of een andere toepasselijke collisieregel van toepassing is. (21) Om de bestaande problemen inzake de interne markt en de mededinging op een doelgerichte en evenwichtige wijze aan te pakken, moet de personele werkingssfeer van het gemeenschappelijk Europees kooprecht met name gericht zijn op partijen die nu nog door het uiteenlopen van de nationale regelingen inzake overeenkomstenrecht worden afgehouden van het doen van zaken in het buitenland, met een aanzienlijk negatief effect op de grensoverschrijdende handel als gevolg. Dit recht moet daarom van toepassing zijn op alle transacties tussen ondernemingen en consumenten en op overeenkomsten tussen handelaren waarbij ten minste een van de partijen een kmo is op grond van Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (6) . Dit moet echter de mogelijkheid onverlet laten dat de lidstaten wetgeving vaststellen op grond waarvan het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan worden toegepast op overeenkomsten tussen handelaren die geen van beiden een kmo zijn. In elk geval genieten handelaren bij transacties tussen ondernemingen onderling de volledige vrijheid van overeenkomst en worden zij aangemoedigd bij de opstelling van de voorwaarden van hun overeenkomsten inspiratie te putten uit het gemeenschappelijk Europees kooprecht. (22) Voor de toepassing van Het gemeenschappelijk Europees kooprecht is overeenstemming daarover van de uitsluitend van toepassing als partijen bij een overeenkomst onmisbaar over de toepassing van dat recht overeenstemming hebben bereikt . Die overeenstemming moet in geval van transacties tussen ondernemingen en consumenten aan strenge vereisten zijn onderworpen. Aangezien het in de praktijk doorgaans de handelaar zal zijn die de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht voorstelt, moeten de consumenten zich ten volle ervan bewust zijn dat zij instemmen met de toepassing van regels die verschillen van die van hun reeds bestaande nationale wetgeving. De instemming van de consument om het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen, mag dus alleen worden aanvaard in de vorm van een uitdrukkelijke verklaring, die gescheiden is van de verklaring inzake de instemming met het sluiten van de overeenkomst. Het mag daarom niet mogelijk zijn de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht aan te bieden als een bepaling van de te sluiten overeenkomst, met name niet als een onderdeel van de standaardbepalingen en -voorwaarden van de handelaar. De handelaar dient de consument op een duurzame gegevensdrager een bevestiging te verstrekken van de overeenstemming over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. [Am. 12] (23) Behalve een bewuste keuze moet de instemming van de consument met de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht ook een op informatie gebaseerde keuze zijn. De handelaar dient daarom niet alleen de aandacht van de consument te vestigen op de voorgenomen toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, maar ook informatie te verstrekken over de aard en de belangrijkste kenmerken ervan. Om de handelaren deze taak te vergemakkelijken, daarbij onnodige administratieve lasten te voorkomen en ter verzekering van samenhang in het niveau en de kwaliteit van die informatie, moeten de handelaren de consumenten de in deze verordening opgenomen en dus in alle officiële talen van de Unie eenvoudig beschikbare standaardmededeling verstrekken. Wanneer het niet mogelijk is om de consument de mededeling te verstrekken, bijvoorbeeld in het kader van een telefonisch onderhoud, of wanneer de handelaar heeft verzuimd de mededeling te verstrekken, dient de instemming met de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht de consument niet te binden totdat deze de mededeling samen met de bevestiging van de overeenstemming heeft ontvangen en vervolgens zijn instemming hiermee heeft betuigd. (23 bis) Wanneer de overeenstemming van partijen over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht ongeldig is of wanneer niet voldaan is aan de voorwaarden met betrekking tot het verstrekken van de standaardmededeling, moeten kwesties zoals de vraag of er een overeenkomst is gesloten en onder welke voorwaarden, bepaald worden door het nationale recht dat krachtens de relevante collisieregels van toepassing is. [Am. 13] (24) Ter vermijding van een selectieve toepassing van bepaalde onderdelen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, waardoor het evenwicht tussen de rechten en verbintenissen van de partijen zou kunnen worden verstoord en het niveau van de consumentenbescherming negatief zou kunnen worden beïnvloed, moet de keuze betrekking hebben op het gemeenschappelijk Europees kooprecht als geheel en niet slechts op bepaalde delen daarvan. (25) Wanneer anders het Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken op de betrokken overeenkomst van toepassing zou zijn, moet de keuze voor het gemeenschappelijk Europees kooprecht een overeenstemming van de partijen bij de overeenkomst inhouden om dat Verdrag uit te sluiten. (26) De regels van het gemeenschappelijk Europees kooprecht moeten van toepassing zijn op kwesties van overeenkomstenrecht die van praktisch belang zijn tijdens de levenscyclus van de soorten overeenkomsten die binnen de materiële en de persoonlijke werkingssfeer vallen, met name online gesloten overeenkomsten. Afgezien van de rechten en verbintenissen van partijen en de rechtsmiddelen in geval van niet-nakoming, moet het gemeenschappelijk Europees kooprecht daarom van toepassing zijn op precontractuele informatieverplichtingen, het sluiten van een overeenkomst, met inbegrip van de formele vereisten, het herroepingsrecht en de gevolgen daarvan, de vernietiging van een overeenkomst als gevolg van dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik en de gevolgen van deze vernietiging, de uitlegging, de inhoud en de gevolgen van een overeenkomst, de beoordeling en de gevolgen van oneerlijke voorwaarden van een overeenkomst, de teruggave na vernietiging en de ontbinding en verjaring en de uitsluiting van rechten. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht dient de sancties te bevatten die kunnen worden opgelegd in geval de krachtens dit recht geldende verbintenissen en verplichtingen niet worden nagekomen. (27) Alle onderwerpen van contractuele of niet-contractuele aard die het gemeenschappelijk Europees kooprecht niet behandelt, worden beheerst door het bestaande nationale recht dat ingevolge de Verordeningen (EG) nr. 593/2008 en (EG) nr. 864/2007 of andere toepasselijke collisieregels van toepassing is. Deze onderwerpen omvatten de rechtspersoonlijkheid, de ongeldigheid van een overeenkomst als gevolg van onbekwaamheid, onwettigheid of strijd met de goede zeden, tenzij de redenen voor onwettigheid of strijdigheid met de goede zeden in het gemeenschappelijk Europees kooprecht worden behandeld, de bepaling van de taal van de overeenkomst, kwesties inzake non-discriminatie, vertegenwoordiging, pluraliteit van schuldeisers en schuldenaren, de wijziging van partijen met inbegrip van cessie, verrekening en fusie, het recht van eigendom, met inbegrip van de eigendomsoverdracht, het intellectuele-eigendomsrecht, en de onrechtmatige daad Voorts valt en de kwestie of samenlopende contractuele en niet-contractuele aansprakelijkheidsvorderingen samen kunnen worden ingeleid. buiten de werkingssfeer van In het belang van de duidelijkheid en de rechtszekerheid moet duidelijk vermeld worden welke onderwerpen wel en welke niet onder het gemeenschappelijk Europees kooprecht vallen . [Am. 14] (27 bis) De oneerlijke handelspraktijken als bedoeld in Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) vallen onder het gemeenschappelijk Europees kooprecht voor zover zij overlappen met de regels inzake overeenkomstenrecht, met inbegrip van met name de regels inzake oneerlijke handelspraktijken die kunnen leiden tot vernietiging van een overeenkomst als gevolg van dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik of tot het inzetten van rechtsmiddelen tegen niet-nakoming van informatieverplichtingen. Andere oneerlijke handelspraktijken dan die welke samenvallen met regels inzake overeenkomstenrecht moeten buiten het toepassingsgebied van het gemeenschappelijk Europees kooprecht vallen. [Am. 15] (28) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht dient niet te gelden voor onderwerpen die buiten het terrein van het overeenkomstenrecht vallen. Deze verordening dient het Unierecht of het nationale recht ten aanzien van die onderwerpen onverlet te laten. Bijvoorbeeld dienen de ter bescherming van de gezondheid en veiligheid of het milieu opgelegde informatieverplichtingen buiten de werkingssfeer van het gemeenschappelijk Europees kooprecht te blijven. Deze verordening dient voorts de informatievereisten van Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad onverlet te laten (8) . (29) Zodra er een geldige overeenstemming is over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, mag alleen het gemeenschappelijk Europees kooprecht van toepassing zijn op de onderwerpen die onder zijn werkingssfeer vallen. De bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht moeten autonoom worden uitgelegd en in overeenstemming met de vaststaande beginselen inzake de uitlegging van de Uniewetgeving. Kwesties betreffende onderwerpen die binnen de werkingssfeer van het gemeenschappelijk Europees kooprecht vallen, maar er niet uitdrukkelijk door worden geregeld, moeten slechts worden opgelost door uitlegging van de bepalingen van dat recht zonder dat een beroep wordt gedaan op ander recht. De bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht moeten worden uitgelegd aan de hand van de doelstellingen en beginselen die eraan ten grondslag liggen en al zijn bepalingen. [Am. 16] (30) De vrijheid van overeenkomst dient het leidende beginsel te zijn dat aan het gemeenschappelijk Europees kooprecht ten grondslag ligt. De partijautonomie moet alleen worden beperkt wanneer en voor zover dit onontbeerlijk is, met name om redenen van consumentenbescherming. Wanneer deze noodzaak bestaat, dient het dwingende karakter van de betrokken bepalingen duidelijk te worden aangegeven. (31) Het beginsel van goede trouw en redelijkheid en billijkheid moet richtinggevend zijn voor de wijze waarop partijen samen dienen te werken. Daar in sommige bepalingen het algemene beginsel van de goede trouw en redelijkheid en billijkheid specifiek tot uiting komt, dienen deze bepalingen voorgang te hebben boven het algemene beginsel. Het algemene beginsel moet daarom niet worden toegepast als een instrument tot wijziging van de bijzondere rechten en verbintenissen van partijen die in de bijzondere bepalingen zijn neergelegd. De concrete eisen die uit het algemene beginsel van goede trouw en redelijkheid en billijkheid voortvloeien, dienen onder meer af te hangen van het betrokken deskundigheidsniveau van de partijen en moeten daarom verschillen al naar gelang het om transacties tussen ondernemingen en consumenten of transacties tussen ondernemingen gaat. Bij transacties tussen handelaren dient de goede handelspraktijk in de betrokken specifieke situatie in dit verband een relevante factor te zijn. Het algemene beginsel van goede trouw en redelijkheid en billijkheid moet de grondslag vormen voor een gedragsnorm ter waarborging van een eerlijke, transparante en billijke verhouding. Als het beginsel met zich meebrengt dat een partij een recht, rechtsmiddel of verweermiddel waarover zij normaal zou beschikken, niet kan inroepen, mag het op zich niet leiden tot een algemeen recht op schadeloosstelling. De regels van het gemeenschappelijk Europees kooprecht waarin het algemene beginsel van de goede trouw en redelijkheid en billijkheid specifiek tot uiting komt, zoals vernietiging wegens bedrog of niet-nakoming van een verbintenis uit hoofde van een impliciete voorwaarde, kunnen een recht op schadevergoeding doen ontstaan, maar alleen in zeer specifieke gevallen. [Am. 17] (32) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht dient de instandhouding te beogen van een geldige overeenkomst indien dat mogelijk en passend is, gelet op de gerechtvaardigde belangen van partijen. (33) Het gemeenschappelijk Europees kooprecht dient evenwichtige oplossingen vast te stellen, gelet op de gerechtvaardigde belangen van partijen bij het kiezen en aanwenden van de rechtsmiddelen die beschikbaar zijn in geval van niet-nakoming van de overeenkomst. In overeenkomsten tussen ondernemingen en consumenten moet het stelsel van rechtsmiddelen uitdrukking geven aan het feit dat het ontbreken van conformiteit van goederen of diensten binnen het verantwoordelijkheidsgebied van de handelaar valt. (34) Ter vergroting van de rechtszekerheid door het voor het publiek toegankelijk maken van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie en de nationale gerechten aangaande de uitlegging van het gemeenschappelijk Europees kooprecht of andere bepalingen van deze verordening, dient de Commissie een databank op te zetten, waarin relevante eindbeslissingen worden opgenomen. Om deze taak mogelijk te maken, dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat de Commissie deze nationale uitspraken snel worden meegedeeld. Er moet een databank worden opgezet die gemakkelijk toegankelijk, volledig geautomatiseerd en gemakkelijk te raadplegen is. Om problemen op te lossen inzake de verschillen die er binnen de Unie bestaan ten aanzien van rechterlijke uitspraken en om ervoor te zorgen dat de databank efficiënt en economisch functioneert, moeten de uitspraken worden meegedeeld met gebruikmaking van een gestandaardiseerde samenvatting van de uitspraak, die bij de uitspraak moet worden gevoegd. Deze samenvatting moet beknopt zijn, zodat ze gemakkelijk toegankelijk is, en worden onderverdeeld in vijf delen die de belangrijkste elementen van de uitspraak omvatten, te weten: het onderwerp en het relevante artikel van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, een korte samenvatting van de feiten, een korte samenvatting van standpunten van partijen, het vonnis en de motivering van het vonnis, met duidelijke vermelding van de grondslag waarop het vonnis is gebaseerd. [Am. 18] (34 bis) Een toelichting bij het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan een waardevol instrument zijn om te zorgen voor meer duidelijkheid en meer houvast met betrekking tot dit recht. In een dergelijke toelichting moeten de artikelen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht duidelijk en volledig worden uitgelegd en moet waar nodig opheldering worden gegeven bij de beleidskeuzes die aan de basis liggen van bepaalde artikelen. Een duidelijke uitleg van deze keuzes stelt de rechtbanken in de lidstaten in staat het gemeenschappelijk Europees kooprecht juist te interpreteren en toe te passen, en tegelijk ook eventuele hiaten te dichten. Op die manier kan een bijdrage worden geleverd aan een coherente en uniforme toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. De Commissie moet nagaan of een dergelijke toelichting kan worden opgesteld. [Am. 19] (34 ter) Een bijkomend obstakel voor grensoverschrijdende handel is het ontbreken van toegang tot doeltreffende en betaalbare verhaalsmechanismen. Daarom moeten een consument en een handelaar die een overeenkomst sluiten op basis van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, overwegen om de uit deze overeenkomst voortvloeiende geschillen voor te leggen aan een bestaande entiteit voor alternatieve geschillenbeslechting, als bedoeld in artikel 4, lid 1, onder h) van Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad (9) . Dit mag geenszins afbreuk doen aan de mogelijkheid voor partijen om een procedure in te leiden voor de bevoegde rechtbanken zonder eerst gebruik te maken van alternatieve geschillenbeslechting. [Am. 20] (34 quater) Om de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht te vergemakkelijken, moet de Commissie toewerken naar de ontwikkeling van Europese standaardvoorwaarden voor overeenkomsten, hierbij geholpen door een werkgroep, bestaande uit voornamelijk organisaties die consumenten en ondernemingen vertegenwoordigen, bijgestaan door deskundigen uit de academische wereld en uit de praktijk. Deze standaardvoorwaarden kunnen bij de beschrijving van de specifieke kenmerken van een bepaalde overeenkomst een nuttige aanvulling vormen op de regels van het gemeenschappelijk Europees kooprecht en moeten de bijzonderheden van de desbetreffende commerciële sectoren in aanmerking nemen. Zij moeten beantwoorden aan de behoeften van belanghebbenden en gebruikmaken van de lessen die getrokken kunnen worden uit de eerste praktische ervaringen met de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. De standaardvoorwaarden voor overeenkomsten moeten aan het publiek ter beschikking worden gesteld, omdat anders handelaren die ervoor kiezen grensoverschrijdende overeenkomsten te sluiten met gebruikmaking van het gemeenschappelijk Europees kooprecht in het voordeel zouden zijn. De Commissie moet zo snel mogelijk in actie komen, opdat deze standaardvoorwaarden voor overeenkomsten het gemeenschappelijk Europees kooprecht doeltreffend kunnen flankeren. [Am. 21] (35) Het is ook passend het functioneren van het gemeenschappelijk Europees kooprecht of van andere bepalingen van deze verordening na zeven jaar toepassing te beoordelen. De beoordeling dient onder meer rekening te houden met de noodzaak de werkingssfeer verder uit te breiden ten aanzien van overeenkomsten tussen ondernemingen, de Daarbij moet onder andere beoordeeld worden of het noodzakelijk is verdere bepalingen op te nemen inzake bedingen van eigendomsvoorbehoud en moet rekening gehouden worden met markt- en technologische ontwikkelingen met betrekking tot op het gebied van digitale inhoud en de toekomstige andere ontwikkelingen ter zake van het acquis van de Unie. Voorts moet extra aandacht worden besteed aan de vraag of het passend is de beperking tot overeenkomsten op afstand en met name onlineovereenkomsten, te behouden of dat het haalbaar is het toepassingsgebied uit te breiden, onder meer naar in verkoopruimten gesloten overeenkomsten. [Am. 22] (36) Daar de doelstelling van deze verordening, namelijk het bijdragen tot de goede werking van de interne markt door een uniform geheel van bepalingen inzake overeenkomstenrecht aan te bieden die kunnen worden toegepast voor grensoverschrijdende transacties in de hele Unie, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel, gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken. (37) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en in het bijzonder de artikelen 16, 38 en 47 daarvan, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Inhoudsopgave (10)  [...] [Am. 23] Titel I Algemene bepalingen [Am. 24] Deel -I: Toepassing van het instrument [Am. 25] Artikel 1 Doel en onderwerp 1. Deze verordening heeft als doel de voorwaarden te verbeteren voor de totstandbrenging en de werking van de interne markt door binnen de rechtsorde van elke lidstaat een uniform geheel van bepalingen inzake overeenkomstenrecht aan te bieden, dat is opgenomen in titel II (hierna "het gemeenschappelijk Europees kooprecht" genoemd). Deze bepalingen kunnen worden toegepast op grensoverschrijdende transacties voor de verkoop van goederen, voor de levering van digitale inhoud en voor verbonden diensten , die op afstand, en met name online, worden gesloten, wanneer de partijen bij een overeenkomst daarmee instemmen. [Am. 26] 2. Op grond van deze verordening kunnen handelaren , met name kleine of middelgrote ondernemingen ("kmo's") zich verlaten op een gemeenschappelijk geheel van bepalingen en dezelfde voorwaarden van overeenkomsten op al hun grensoverschrijdende transacties toepassen, waardoor onnodige kosten worden beperkt en tevens een grote mate van rechtszekerheid wordt gewaarborgd. [Am. 27] 3. Wat overeenkomsten tussen handelaren en consumenten betreft, bevat deze verordening een omvattend geheel van bepalingen ter bescherming van consumenten om een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen, het vertrouwen van de consument in de interne markt te vergroten en consumenten aan te moedigen om in het buitenland aankopen te doen. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: a) "overeenkomst": de wilsovereenstemming die gericht is op de totstandbrenging van verbintenissen of andere rechtsgevolgen; b) "goede trouw en redelijkheid en billijkheid": de gedragsnorm die gekenmerkt wordt door eerlijkheid, openheid en inachtneming van de belangen van de wederpartij bij de betrokken transactie of rechtsverhouding; [Am. 28] c) "schade": economische schade en niet-economische schade, in de vorm van pijn en leed, met uitsluiting van andere vormen van niet-economische schade, zoals verminderde levenskwaliteit en gederfd genot; [Am. 29] d) "standaardvoorwaarden van een overeenkomst": de voorwaarden van een overeenkomst die vooraf zijn opgesteld ten behoeve van verscheidene transacties waarbij verschillende partijen zijn betrokken en waarover partijen niet afzonderlijk hebben onderhandeld, zoals bedoeld in artikel 7 van het gemeenschappelijk Europees kooprecht; [Am. 30] e) "handelaar": een iedere natuurlijke persoon of een privaatrechtelijke dan wel publiekrechtelijke rechtspersoon die met betrekking tot overeenkomsten handelt voor doeleinden die verband houden met zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit; [Am. 31] f) "consument": een natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die geen verband houden met zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit indien een overeenkomst wordt gesloten voor doeleinden die deels binnen en deels buiten de handelsactiviteit van deze persoon liggen en het handelsoogmerk zo beperkt is dat het binnen de algehele context van de overeenkomst niet overheerst, wordt deze persoon ook als consument aangemerkt ; [Am. 32] f bis) "dienstverlener": een verkoper van goederen of een leverancier van digitale inhoud die zich ertoe verbindt een klant een dienst te verlenen die met deze goederen of digitale inhoud verbonden is; [Am. 33] f ter) "klant": elke persoon die een verbonden dienst koopt; [Am. 34] f quater) "schuldeiser": een persoon die een recht heeft op nakoming van een al dan niet geldelijke verbintenis door een andere persoon, de schuldenaar; [Am. 35] f quinquies) "schuldenaar": een persoon die een al dan niet geldelijke verbintenis heeft ten gunste van een andere persoon, de schuldeiser; [Am. 36] f sexies) "goede trouw en redelijkheid en billijkheid": de gedragsnorm die wordt gekenmerkt door eerlijkheid, openheid en, voor zover passend, inachtneming van de belangen van de wederpartij bij de betrokken transactie of rechtsverhouding binnen redelijke grenzen; [Am. 37] f septies) "standaardvoorwaarden van een overeenkomst": de voorwaarden van een overeenkomst die vooraf zijn opgesteld ten behoeve van verscheidene transacties waarbij verschillende partijen zijn betrokken en waarover partijen niet afzonderlijk hebben onderhandeld, zoals bedoeld in artikel 7 van het gemeenschappelijk Europees kooprecht; [Am. 38] f octies) "schade": economische schade en niet-economische schade, in de vorm van pijn en leed, met uitsluiting van andere vormen van niet-economische schade, zoals verminderde levenskwaliteit en gederfd genot; [Am. 39] (g) "schadevergoeding": een geldsom waarop een persoon aanspraak kan maken als vergoeding van verliezen, letsel of schade; g bis) "dwingende bepaling": elke bepaling waarvan partijen de toepassing niet kunnen uitsluiten, waarvan zij niet kunnen afwijken of waarvan zij de gevolgen niet kunnen wijzigen; [Am. 40] g ter) "verbintenis": een verplichting tot nakoming die een partij bij een rechtsbetrekking heeft tegenover een andere partij en die deze andere partij als zodanig kan afdwingen; [Am. 41] g quater) "uitdrukkelijk": houdt in verband met een verklaring of een overeenkomst in dat deze verklaring wordt gegeven of deze overeenkomst wordt gesloten afzonderlijk van andere verklaringen of overeenkomsten, door middel van een actieve en ondubbelzinnige handeling, bijvoorbeeld door iets aan te vinken of door een knop of functie te activeren; [Am. 42] h) "goederen": alle roerende lichamelijke zaken; daaronder vallen niet: (i) elektriciteit en aardgas; en (ii) water en andere soorten gas, tenzij zij marktklaar zijn gemaakt in een bepaald volume of in een bepaalde hoeveelheid; i) "prijs": geld dat verschuldigd is voor verkochte goederen, voor geleverde digitale inhoud of voor een verrichte verbonden dienst; j) "digitale inhoud": gegevens die, al dan niet volgens de specificaties van de koper, in digitale vorm geproduceerd en geleverd worden, inclusief video, audio, afbeeldingen of schriftelijke digitale inhoud, digitale spellen, software en digitale inhoud waarmee bestaande hardware of software kan worden gepersonaliseerd; daaronder vallen niet: (i) financiële diensten, inclusief diensten inzake online-bankieren; (ii) in elektronische vorm verstrekt juridisch of financieel advies; (iii) elektronische diensten in de gezondheidszorg; (iv) elektronische communicatiediensten en -netwerken, en bijbehorende faciliteiten en diensten; (v) gokken; (vi) het creëren van nieuwe digitale inhoud en het wijzigen van bestaande digitale inhoud door consumenten of andere interacties met de creaties van andere gebruikers; k) "koopovereenkomst": een overeenkomst waarbij de handelaar ("de verkoper") de eigendom van goederen aan een andere persoon ("de koper") overdraagt of zich ertoe verbindt deze over te dragen en de koper de prijs van deze goederen betaalt of zich ertoe verbindt deze te betalen; daaronder wordt ook de overeenkomst tot levering van te vervaardigen of te produceren goederen verstaan, maar niet overeenkomsten betreffende gedwongen verkoop of die op een andere manier de uitoefening van het openbare gezag betreffen; l) "consumentenkoopovereenkomst": een koopovereenkomst waarbij de verkoper een handelaar en de koper een consument is; m) "verbonden dienst": elke dienst die betrekking heeft op goederen of digitale inhoud, zoals opslag of een andere bewerking, waaronder installatie, onderhoud of reparatie , of een andere bewerking die door de verkoper van de goederen of digitale inhoud wordt geleverd op grond van de koopovereenkomst, de overeenkomst betreffende het leveren van digitale inhoud of een afzonderlijke, tegelijk met de koopovereenkomst of de overeenkomst betreffende het leveren van digitale inhoud gesloten, verbonden dienstenovereenkomst of die wordt aangeboden, al is het maar als optie, in de koopovereenkomst of de overeenkomst voor de levering van digitale inhoud ; daaronder vallen niet: [Am. 44] (i) vervoersdiensten; (ii) opleidingsdiensten; [Am. 45] (iii) ondersteunende telecommunicatiediensten, en (iv) financiële diensten , waaronder betalingsdiensten en de uitgifte van elektronisch geld en het aanbieden van verzekeringen van welke aard dan ook, hetzij in verband met goederen en digitale inhoud, hetzij anderszins ; [Am. 46] n) "dienstverlener": een verkoper van goederen of een leverancier van digitale inhoud die zich ertoe verbindt een klant een dienst te verlenen die met deze goederen of digitale inhoud verbonden is; [Am. 47] o) "klant": elke persoon die een verbonden dienst koopt; [Am. 48] p) "overeenkomst op afstand": een overeenkomst die tussen een handelaar en een consument of een andere handelaar wordt gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop op afstand, zonder gelijktijdige fysieke aanwezigheid van de handelaar, of, ingeval de handelaar een rechtspersoon is, een natuurlijke persoon die de handelaar vertegenwoordigt, en de consument of de andere handelaar , en waarbij tot op en met inbegrip van het moment waarop de overeenkomst wordt gesloten, uitsluitend gebruik wordt gemaakt van een of meer technieken voor communicatie op afstand; [Am. 49] q) "buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst": een overeenkomst tussen een handelaar en een consument die: (i) wordt gesloten in gelijktijdige fysieke aanwezigheid van de handelaar, of, ingeval de handelaar een rechtspersoon is, een natuurlijke persoon die de handelaar vertegenwoordigt, en de consument op een andere plaats dan de verkoopruimten van de handelaar, of wordt gesloten op basis van een in dezelfde omstandigheden door de consument gedaan aanbod, of (ii) wordt gesloten in de verkoopruimten van de handelaar of met behulp van een middel voor communicatie op afstand onmiddellijk nadat de consument persoonlijk en individueel is aangesproken op een plaats die niet de verkoopruimte van de handelaar is, in gelijktijdige fysieke aanwezigheid van de handelaar, of, ingeval de handelaar een rechtspersoon is, een natuurlijke persoon die de handelaar vertegenwoordigt, en de consument, of (iii) wordt gesloten tijdens een excursie die door de handelaar of, ingeval de handelaar een rechtspersoon is, een natuurlijke persoon die de handelaar vertegenwoordigt, is georganiseerd met als doel of effect de promotie en de verkoop van goederen of verbonden diensten aan de consument; [Am. 50] r) "verkoopruimten": (i) elke onverplaatsbare ruimte voor detailhandel waar een handelaar op permanente basis zijn activiteiten uitoefent, of (ii) elke verplaatsbare ruimte voor detailhandel waar een handelaar gewoonlijk zijn activiteiten uitoefent; [Am. 51] s) "commerciële garantie": iedere verbintenis van de handelaar of een producent (de "garant") om boven hetgeen hij wettelijk verplicht is uit hoofde van het recht op conformiteit onder artikel 106 , aan de consument de betaalde prijs terug te betalen, of de goederen of digitale inhoud op enigerlei wijze te vervangen, repareren of onderhouden, wanneer die niet voldoen aan specificaties of aan enige andere vereisten die geen verband houden met de conformiteit, die vermeld zijn in de garantieverklaring of in de desbetreffende reclameboodschappen ten tijde van of voor het sluiten vóór de sluiting van de overeenkomst; [Am. 52] s bis) "reparatie": het in overeenstemming brengen van goederen of digitale inhoud met de overeenkomst in geval van non-conformiteit; [Am. 53] t) "duurzame gegevensdrager": elk hulpmiddel dat een partij in staat stelt om persoonlijk aan haar gerichte informatie op te slaan op een wijze die deze informatie toegankelijk maakt voor toekomstig gebruik gedurende een periode die is afgestemd op het doel waarvoor de informatie is bestemd, en die een ongewijzigde reproductie van de opgeslagen informatie mogelijk maakt; u) "openbare veiling": een verkoopmethode waarbij goederen of digitale inhoud door de handelaar worden aangeboden aan de consument, die persoonlijk aanwezig is of de mogelijkheid krijgt persoonlijk aanwezig te zijn op de veiling, door middel van een transparante competitieve biedprocedure, onder leiding van een veilingmeester, en waarbij de succesvolle bieder verplicht is de goederen of digitale inhoud af te nemen; v) "dwingende bepaling": elke bepaling waarvan de partijen de toepassing niet kunnen uitsluiten, waarvan zij niet kunnen afwijken of waarvan zij de gevolgen niet kunnen wijzigen; [Am. 54] w) "schuldeiser": een persoon die een recht heeft op nakoming van een al dan niet geldelijke verbintenis door een andere persoon, de schuldenaar; [Am. 55] x) "schuldenaar": een persoon die een al dan niet geldelijke verbintenis heeft ten gunste van een andere persoon, de schuldeiser; [Am. 56] y) "verbintenis": een verplichting tot nakoming die een partij bij een rechtsbetrekking heeft tegenover een andere partij. [Am. 57] y bis) "kosteloos": vrij van de kosten die gemaakt moeten worden om de goederen in overeenstemming te brengen, met name de kosten van verzending, loon en materiaal. [Am. 58] Artikel 3 Facultatieve karakter van het gemeenschappelijk Europees kooprecht Partijen kunnen met inachtneming van de in artikelen 8 en 9 genoemde voorwaarden overeenkomen het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen op hun grensoverschrijdende overeenkomsten betreffende de verkoop van goederen, de levering van digitale inhoud en het verrichten van verbonden diensten, binnen de in de artikelen 4 tot en met 7 vastgestelde territoriale, materiële en personele werkingssfeer. [Am. 59] Artikel 4 Grensoverschrijdende overeenkomsten 1. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan worden toegepast op grensoverschrijdende overeenkomsten op afstand die een grensoverschrijdend karakter hebben . [Am. 60] 2. Voor de toepassing van deze verordening is een overeenkomst tussen handelaren een grensoverschrijdende overeenkomst wanneer de partijen hun gewone verblijfplaats in verschillende landen hebben, waarvan er ten minste één een lidstaat is. 3. Voor de toepassing van deze verordening is een overeenkomst tussen een handelaar en een consument een grensoverschrijdende overeenkomst wanneer: a) hetzij het door de consument opgegeven adres, hetzij het adres waar de goederen moeten worden geleverd, hetzij het factuuradres in een ander land ligt dan dat waar de handelaar zijn gewone verblijfplaats heeft, en b) ten minste een van deze staten een lidstaat is. 4. Voor de toepassing van deze verordening is de gewone verblijfplaats van ondernemingen en andere instellingen, met of zonder rechtspersoonlijkheid, de plaats waar deze hun hoofdvestiging hebben. De gewone verblijfplaats van een handelaar die een natuurlijke persoon is, is de plaats waar hij zijn belangrijkste handelsactiviteit heeft. 5. Wanneer de overeenkomst is gesloten in het kader van de uitoefening van de activiteiten van een filiaal, agentschap of een andere vestiging van een handelaar, wordt de plaats waar het filiaal, het agentschap of de vestiging is gelegen, als de gewone verblijfplaats van de handelaar beschouwd. 6. Om na te gaan of een overeenkomst een grensoverschrijdende overeenkomst is, is het relevante tijdstip, het tijdstip waarop overeenstemming is bereikt over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. Artikel 5 Overeenkomsten waarop het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan worden toegepast Het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan worden toegepast op overeenkomsten op afstand, met inbegrip van onlineovereenkomsten, die behoren tot de volgende categorieën : [Am. 61] a) koopovereenkomsten; b) overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud, al dan niet op een materiële gegevensdrager of anderszins , die door de gebruiker kan worden opgeslagen, verwerkt en hergebruikt, en waartoe hij toegang kan hebben, ongeacht of tegenover die levering de betaling van een prijs of een andere tegenprestatie dan de betaling van een prijs staat of de digitale inhoud wordt geleverd zonder dat daar een tegenprestatie tegenover staat. [Am. 62] c) overeenkomsten betreffende verbonden diensten, ongeacht of voor die verbonden dienst een afzonderlijke prijs is overeengekomen. Artikel 6 Uitsluiting van Verbonden overeenkomsten en gemengde overeenkomsten en van overeenkomsten die verband houden met een consumentenkrediet [Am. 63] 1. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht mag niet kan ook worden toegepast op: a) gevallen waarin een overeenkomst waarop het gemeenschappelijk Europees kooprecht van toepassing is, verbonden is met een andere overeenkomst dan een koopovereenkomst, een overeenkomst betreffende het leveren van digitale inhoud of een verbonden dienstenovereenkomst, of gemengde overeenkomsten die b) gevallen waarin een overeenkomst andere onderdelen bevatten bevat dan de verkoop van goederen, de levering van digitale inhoud en de levering van verbonden diensten, zoals bedoeld in artikel 5 , op voorwaarde dat deze onderdelen kunnen worden gesplitst en een deel van de prijs eraan kan worden toegewezen . [Am. 64] 1 bis. In de in lid 1, onder a) bedoelde gevallen wordt de verbonden overeenkomst beheerst door het normaal toepasselijke recht. [Am. 65] 1 ter. In de in lid 1, onder a) bedoelde gevallen en a) wanneer in de context van de door het gemeenschappelijk Europees kooprecht beheerste overeenkomst één van de partijen een recht, rechtsmiddel of verweermiddel inroept, of deze overeenkomst ongeldig of niet verbindend is, bepaalt het op de verbonden overeenkomst toepasselijke nationale recht de gevolgen voor de verbonden overeenkomst; [Am. 66] b) wanneer in de context van de verbonden overeenkomst één van de partijen een recht, rechtsmiddel of verweermiddel inroept, of deze overeenkomst ongeldig of niet verbindend is krachtens het op deze overeenkomst toepasselijke nationale recht, blijven de verbintenissen van partijen krachtens de overeenkomst naar gemeenschappelijk Europees recht onverlet, tenzij één van de partijen deze overeenkomst naar gemeenschappelijk Europees recht niet zou hebben gesloten zonder de daarmee verbonden overeenkomst of dit slechts zou hebben gedaan onder wezenlijk andere contractuele voorwaarden, in welk geval deze partij het recht heeft de overeenkomst naar gemeenschappelijk Europees kooprecht te ontbinden. [Am. 67] 1 quater. In de in lid 1, onder b) bedoelde gevallen, worden de andere in de overeenkomst opgenomen onderdelen geacht te zijn overeengekomen in het kader van een verbonden overeenkomst. [Am. 68] 2. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht mag niet worden toegepast op overeenkomsten tussen een handelaar en een consument waarbij de handelaar de consument krediet verleent of toezegt in de vorm van uitstel van betaling, een lening of een andere, soortgelijke financieringsregeling. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht mag niet worden toegepast op overeenkomsten tussen een handelaar en een consument waarbij goederen, digitale inhoud of verbonden diensten doorlopend worden geleverd en de consument voor die goederen, digitale inhoud of verbonden diensten voor de duur van de levering betaalt in termijnen. [Am. 69] Artikel 7 Partijen bij de overeenkomst 1. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht mag alleen worden toegepast wanneer de verkoper van goederen of de leverancier van digitale inhoud een handelaar is. Wanneer alle partijen bij een overeenkomst handelaren zijn, kan het gemeenschappelijk Europees kooprecht worden toegepast wanneer ten minste een van die partijen een kleine of middelgrote onderneming is ("kmo"). 2. Voor de toepassing van deze verordening is een kmo een handelaar die (a) minder dan 250 personen in dienst heeft, en (b) een jaaromzet heeft die niet meer bedraagt dan 50 miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal dat niet meer bedraagt dan 43 miljoen euro, of voor een kmo die haar gewone verblijfplaats heeft in een lidstaat die niet de euro als munteenheid heeft of in een derde land, de equivalente bedragen in de munteenheid van die lidstaat of dat derde land. [Am. 70] Artikel 8 Overeenstemming over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht 1. De toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht vereist overeenstemming daarover tussen de partijen. Het bestaan van een dergelijke overeenstemming en de geldigheid ervan worden beoordeeld op grond van de leden 2 en 3 van dit artikel, artikel 9 en de relevante bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. 2. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is de overeenstemming over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht slechts geldig wanneer de consument zijn instemming heeft gegeven door middel van een expliciete uitdrukkelijke verklaring, die gescheiden is van de verklaring waarmee de instemming met het sluiten van de overeenkomst wordt gegeven, en mits aan de voorwaarden van artikel 9 is voldaan . De handelaar verstrekt de consument een bevestiging van die instemming op een duurzame gegevensdrager. [Am. 71] 3. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument kan het gemeenschappelijk Europees kooprecht niet gedeeltelijk worden gekozen, maar uitsluitend in zijn geheel. In betrekkingen tussen handelaren kan het gemeenschappelijk Europees kooprecht gedeeltelijk worden gekozen, voor zover het gemeenschappelijk Europees kooprecht uitsluiting van bepaalde bepalingen niet verbiedt. [Am. 72] Artikel 9 Standaardmededeling in overeenkomsten tussen een handelaar en een consument 1. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument dient de handelaar niet alleen de in het gemeenschappelijk Europees kooprecht vastgestelde precontractuele informatieverplichtingen na te komen, maar de consument ook te wijzen op de voorgenomen toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, door hem op een in het oog springende manier de in bijlage opgenomen mededeling af te geven voordat overeenstemming wordt bereikt over de toepassing daarvan. Wanneer telefonisch of op een andere manier waarbij de mededeling niet vooraf aan de consument kan worden afgegeven, overeenstemming wordt bereikt over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, of wanneer de handelaar de mededeling niet heeft verstrekt, is de consument hierdoor niet gebonden totdat de consument de in artikel 8, lid 2, bedoelde bevestiging en de mededeling heeft ontvangen en vervolgens uitdrukkelijk zijn instemming heeft gegeven om het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen. 2. De in lid 1 bedoelde mededeling bevat, wanneer zij in elektronische vorm wordt afgegeven, een hyperlink of, in alle andere omstandigheden, een verwijzing naar een website, waarop kosteloos de tekst van het gemeenschappelijk Europees kooprecht kan worden verkregen. Artikel 10 Straffen voor inbreuken op specifieke voorschriften De lidstaten voorzien in straffen voor inbreuken van handelaren in betrekkingen met consumenten op de in de artikelen 8 en 9 vastgestelde voorschriften en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat die straffen worden opgelegd. De aldus vastgestelde straffen moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op (11) van de getroffen maatregelen in kennis en delen haar alle latere wijzigingen daarop zo spoedig mogelijk mee. Artikel 11 Gevolgen van de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht 1. Wanneer partijen geldig zijn overeengekomen om het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen op een overeenkomst, is op de aspecten van de overeenkomst die daarin geregeld worden, uitsluitend het gemeenschappelijk Europees kooprecht van toepassing, Op voorwaarde dat de overeenkomst daadwerkelijk wordt gesloten, vallen onder het gemeenschappelijk Europees kooprecht ook de naleving van de precontractuele informatieverplichtingen en de rechtsmiddelen ingeval van niet-naleving ervan. en niet de regeling inzake overeenkomstenrecht die bij gebreke van een dergelijke overeenstemming de overeenkomst zou beheersen binnen de rechtsorde die als toepasselijk recht is bepaald . [Am. 73] 1 bis. Wanneer partijen onderhandelingen aanknopen of anderszins voorbereidende stappen ondernemen voor het sluiten van een overeenkomst met verwijzing naar het gemeenschappelijk Europees kooprecht, vallen onder het gemeenschappelijk Europees kooprecht ook de naleving van de precontractuele informatieverplichtingen en de rechtsmiddelen ingeval van niet-naleving ervan, en andere kwesties die relevant zijn voorafgaand aan het sluiten van een overeenkomst. De toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht zoals bedoeld in de eerste alinea, doet geen afbreuk aan het volgens de relevante collisieregels toepasselijke recht, wanneer de handelaar ook heeft verwezen naar andere rechtsstelsels. [Am. 74] Artikel 11 bis Onder het gemeenschappelijk Europees kooprecht vallende aangelegenheden 1. In de regels van het gemeenschappelijk Europees kooprecht worden de volgende aangelegenheden behandeld a) precontractuele informatieverplichtingen; b) het sluiten van een overeenkomst, met inbegrip van formele vereisten; c) het herroepingsrecht en de gevolgen daarvan; d) de vernietiging van een overeenkomst als gevolg van dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik en de gevolgen van deze vernietiging; e) de uitlegging; f) de inhoud en de gevolgen, onder meer van de desbetreffende overeenkomst; g) de beoordeling en de gevolgen van oneerlijke voorwaarden van een overeenkomst; h) de rechten en verplichtingen van partijen; i) rechtsmiddelen bij niet-nakoming; j) teruggave na vernietiging of ontbinding of in geval van een niet verbindende overeenkomst; k) verjaring en uitsluiting van rechten; l) de sancties die kunnen worden opgelegd in geval de krachtens dit recht geldende verbintenissen en verplichtingen niet worden nagekomen. [Am. 75] 2. Aangelegenheden die het gemeenschappelijk Europees kooprecht niet behandelt, worden beheerst door de relevante regels van het nationale recht dat ingevolge de Verordeningen (EG) nr. 593/2008 en (EG) nr. 864/2007 of andere toepasselijke collisieregels van toepassing is. Deze aangelegenheden omvatten: a) rechtspersoonlijkheid; b) de ongeldigheid van een overeenkomst als gevolg van onbekwaamheid, onwettigheid of strijd met de goede zeden, behalve wanneer de redenen voor onwettigheid of strijdigheid met de goede zeden in het gemeenschappelijk Europees kooprecht worden behandeld; c) bepaling van de taal van de overeenkomst; d) kwesties inzake non-discriminatie; e) vertegenwoordiging; f) pluraliteit van schuldeisers en schuldenaren en de wijziging van partijen, met inbegrip van cessie; g) compensatie en schuldvermenging; h) het doen ontstaan, verwerven of overdragen van onroerend goed of rechten op onroerend goed; i) het recht inzake intellectuele eigendom; alsmede j) de onrechtmatige daad, met inbegrip van de kwestie of samenlopende contractuele en niet-contractuele aansprakelijkheidsvorderingen samen kunnen worden ingeleid. [Am. 76] 3. Dit artikel doet geen afbreuk aan dwingende bepalingen van een derde land die van toepassing kunnen zijn overeenkomstig de relevante collisieregels. [Am. 77] Artikel 12 Uit de dienstenrichtlijn voortvloeiende informatieverplichtingen Deze verordening doet geen afbreuk aan de informatieverplichtingen die zijn vastgesteld in nationale wetgeving tot omzetting van de bepalingen van Richtlijn 2006/123/EG en die de in het gemeenschappelijk Europees kooprecht vastgestelde informatieverplichtingen aanvullen. Artikel 13 Opties van de lidstaten Een lidstaat kan besluiten het gemeenschappelijk Europees kooprecht beschikbaar te maken voor: a) overeenkomsten waarbij de gewone verblijfplaats van de handelaren of, in het geval van een overeenkomst tussen een handelaar en een consument, de gewone verblijfplaats van de handelaar, het door de consument opgegeven adres, het adres waar de goederen moeten worden geleverd en het factuuradres, in die lidstaat liggen, en/of b) overeenkomsten waarvan alle partijen handelaren zijn, maar geen kmo's in de zin van artikel 7, lid 2. Artikel 14 Mededeling van rechterlijke beslissingen waarin deze verordening wordt toegepast 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de eindbeslissingen van hun gerechten waarin de bepalingen van deze verordening worden toegepast, onverwijld aan de Commissie worden meegedeeld. 2. De Commissie zal een systeem opzetten waarmee de informatie over de in lid 1 bedoelde beslissingen en de relevante arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie kunnen worden geraadpleegd. Dat systeem zal openbaar zijn. [Am. 78] Artikel 15 Evaluatie 1. Uiterlijk … [ 4 jaar na het in toepassing brengen van deze verordening ] verstrekken de lidstaten de Commissie gegevens over de toepassing van deze verordening, met name over de acceptatiegraad van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, de mate waarin de bepalingen ervan aanleiding hebben gegeven tot rechtszaken en de stand van zaken betreffende de verschillen tussen het gemeenschappelijk Europees kooprecht en het nationale recht wat het niveau van consumentenbescherming betreft. Deze gegevens bevatten een uitgebreid overzicht van de rechtspraak van de nationale gerechten over de uitlegging van de bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. 2. Uiterlijk … [ 5 jaar na het in toepassing brengen van deze verordening ] dient de Commissie bij het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité een uitvoerig verslag in over de werking van deze verordening, onder meer in het licht van de noodzaak om de werkingssfeer uit te breiden wat overeenkomsten tussen ondernemingen onderling betreft, de markt- en technologische ontwikkelingen met betrekking tot digitale inhoud en toekomstige ontwikkelingen van het acquis van de Unie. [Am. 79] Artikel 16 Inwerkingtreding en toepassing 1. Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . 2. Zij is van toepassing vanaf [ 6 maanden nadat zij in werking is getreden ]. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter [Am. 80] BIJLAGE I GEMEENSCHAPPELIJK EUROPEES KOOPRECHT INHOUDSOPGAVE Deel I Inleidende bepalingen 6 Hoofdstuk 1 Algemene beginselen en toepassing 6 Afdeling 1 Algemene beginselen 6 Afdeling 2 Toepassing 6 Deel II Het sluiten van een bindende overeenkomst 6 Hoofdstuk 2 Precontractuele informatie 6 Afdeling 1 Precontractuele informatie te verstrekken door een handelaar die onderhandelt met een consument 6 Afdeling 2 Precontractuele informatie te verstrekken door een handelaar die onderhandelt met een andere handelaar 6 Afdeling 3: Elektronisch gesloten overeenkomsten 6 Afdeling 4 Verplichting tot het verstrekken van juiste informatie 6 Afdeling 5 Rechtsmiddelen tegen niet-naleving van informatieverplichtingen 6 Hoofdstuk 3 Het sluiten van een overeenkomst 6 Hoofdstuk 4 Herroepingsrecht voor op afstand en buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten tussen handelaren en consumenten 6 Hoofdstuk 5 Gebrekkige toestemming 6 Deel III Vaststelling van de inhoud van de overeenkomst 6 Hoofdstuk 6 Uitlegging 6 Hoofdstuk 7 Inhoud en gevolgen 6 Hoofdstuk 8 Oneerlijke voorwaarden van overeenkomsten 6 Afdeling 1 Algemene bepalingen 6 Afdeling 2 Oneerlijke voorwaarden in overeenkomsten tussen een handelaar en een consument 6 Afdeling 3 Oneerlijke voorwaarden in overeenkomsten tussen handelaren 6 Deel IV Verbintenissen en rechtsmiddelen van partijen bij een koopovereenkomst of overeenkomst voor de levering van digitale inhoud 6 Hoofdstuk 9 Algemene bepalingen 6 Hoofdstuk 10 De verbintenissen van de verkoper 6 Afdeling 1 Algemene bepalingen 6 Afdeling 2 Aflevering 6 Afdeling 3 Conformiteit van de goederen en de digitale inhoud 6 Hoofdstuk 11 Rechtsmiddelen van de koper 6 Afdeling 1 Algemene bepalingen 6 Afdeling 2 Herstel van verzuim door verkoper 6 Afdeling 3 Vordering tot nakoming 6 Afdeling 4 Opschorting van de nakoming van de verbintenissen van de verkoper 6 Afdeling 5 Ontbinding 6 Afdeling 6 Prijsvermindering 6 Afdeling 7 Vereisten van onderzoek en kennisgeving in geval van een overeenkomst tussen handelaren 6 Hoofdstuk 12 De verbintenissen van de koper 6 Afdeling 1 Algemene bepalingen 6 Afdeling 2 Betaling van de prijs 6 Afdeling 3 Inontvangstneming 6 Hoofdstuk 13 Rechtsmiddelen van de verkoper 6 Afdeling 1 Algemene bepalingen 6 Afdeling 2 Vordering tot nakoming 6 Afdeling 3 Opschorting van de nakoming van de verbintenissen van de verkoper 6 Afdeling 4 Ontbinding 6 Hoofdstuk 14 Risico-overgang 6 Afdeling 1 Algemene bepalingen 6 Afdeling 2 Risico-overgang bij consumentenkoopovereenkomsten 6 Afdeling 3 Risico-overgang bij geval van overeenkomsten tussen handelaren 6 Deel V Verbintenissen en rechtsmiddelen van partijen bij een verbonden dienstenovereenkomst 6 Hoofdstuk 15 Verbintenissen en rechtsmiddelen van partijen 6 Afdeling 2 Verbintenissen van de dienstverlener 6 Afdeling 3 Verbintenissen van de klant 6 Afdeling 4 Rechtsmiddelen 6 Deel VI Schadevergoeding en rente 6 Hoofdstuk 16 Schadevergoeding en rente 6 Afdeling 1 Schadevergoeding 6 Afdeling 2: Vertragingsrente: algemene bepalingen 6 Afdeling 3 Vertraging in betaling door handelaren 6 Deel VII Teruggave 6 Hoofdstuk 17 Teruggave 6 Deel VIII Verjaring 6 Hoofdstuk 18 Verjaring 6 Afdeling 1 Algemene bepalingen 6 Afdeling 2 Verjaringstermijnen en hun aanvang 6 Afdeling 3 Verlenging van verjaringstermijnen 6 Afdeling 4 Hernieuwing van verjaringstermijnen 6 Afdeling 5 Gevolgen van verjaring 6 Afdeling 6 Wijziging bij overeenkomst 6 Aanhangsel 1 125 Aanhangsel 2 125 [Am. 81] Titel II Bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht [Am. 82] Deel I Inleidende bepalingen Hoofdstuk 1 Algemene beginselen en toepassing Afdeling 1 Algemene beginselen Artikel 1 Vrijheid van overeenkomst 1. Het staat partijen vrij een overeenkomst te sluiten en de inhoud ervan te bepalen, met inachtneming van de toepasselijke dwingende bepalingen. 2. Partijen kunnen de toepassing van de bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht uitsluiten, van deze bepalingen afwijken of de gevolgen ervan wijzigen, tenzij in deze bepalingen anders is bepaald. Artikel 2 Goede trouw en redelijkheid en billijkheid 1. Elke partij moet handelen in overeenstemming met de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid. 2. Het niet-nakomen van deze verplichting door een partij kan ertoe leiden dat deze partij een recht, rechtsmiddel of verweermiddel waarover zij normaal zou beschikken, niet kan inroepen , of dat deze partij aansprakelijk is voor enige schade die de wederpartij daardoor lijdt maar creëert niet automatisch het recht om rechtsmiddelen tegen niet-nakoming van een verbintenis aan te wenden . [Am. 83] 3. Het is partijen niet toegestaan de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 3 Samenwerking Partijen zijn verplicht met elkaar samen te werken voor zover dit met het oog op de uitvoering van hun verbintenissen uit overeenkomst kan worden verwacht. Afdeling 2 Toepassing Artikel 4 Uitlegging 1. Het gemeenschappelijk Europees kooprecht moet autonoom en in overeenstemming met de doelstellingen en beginselen die eraan ten grondslag liggen worden uitgelegd. 2. Geschilpunten die binnen de werkingssfeer van het gemeenschappelijk Europees kooprecht vallen, maar er niet uitdrukkelijk door worden beslecht, worden beslecht overeenkomstig de doelstellingen en beginselen die eraan ten grondslag liggen en alle bepalingen ervan, zonder dat een beroep wordt gedaan op het nationale recht dat van toepassing zou zijn als geen overeenstemming was bereikt over de toepassing van het gemeenschappelijk Europees kooprecht of op enig ander recht. 3. Wanneer een algemene bepaling en een bijzondere bepaling van toepassing zijn op een bepaalde situatie die binnen de werkingssfeer van de algemene bepaling valt, heeft in geval van strijdigheid de bijzondere bepaling voorrang. Artikel 5 Redelijkheid 1. Redelijkheid moet objectief worden vastgesteld, rekening houdend met de aard en het doel van de overeenkomst, met de omstandigheden van de zaak en met de gewoonten en handelwijzen van de betrokken bedrijfstakken of beroepen. 2. Elke verwijzing naar hetgeen door of van een persoon, of in een specifieke situatie kan worden verwacht, is een verwijzing naar hetgeen redelijkerwijs kan worden verwacht. Artikel 6 Geen vormvereiste Tenzij in het gemeenschappelijk Europees kooprecht anders is bepaald, hoeft een overeenkomst, verklaring of andere handeling die onder dat recht valt, niet in een bepaalde vorm te zijn opgesteld of aan de hand daarvan te worden bewezen. Artikel 7 Voorwaarden van overeenkomsten waarover niet afzonderlijk is onderhandeld 1. Over een voorwaarde van een overeenkomst is niet afzonderlijk onderhandeld wanneer deze door een partij is bedongen en de wederpartij de inhoud ervan niet heeft kunnen beïnvloeden. 2. Wanneer een partij de wederpartij een selectie van voorwaarden van de overeenkomst aanbiedt, wordt er niet van uitgegaan dat over een voorwaarde afzonderlijk is onderhandeld door het enkele feit dat de wederpartij deze voorwaarde kiest uit deze selectie. 3. Een partij die beweert dat over een voorwaarde van de overeenkomst die deel uitmaakt van de standaardvoorwaarden van de overeenkomst, afzonderlijk is onderhandeld, draagt daarvan de bewijslast. 4. In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument, ligt de bewijslast dat over een door de handelaar bedongen voorwaarde van de overeenkomst afzonderlijk is onderhandeld, bij de handelaar. 5. In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument, wordt ervan uitgegaan dat door een derde opgestelde voorwaarden van de overeenkomst door de handelaar zijn bedongen, tenzij de consument deze in de overeenkomst heeft ingevoegd. Artikel 8 Ontbinding van een overeenkomst 1. Een "overeenkomst ontbinden" betekent een einde maken aan de rechten en verbintenissen van de partijen uit de overeenkomst, behalve die welke voortvloeien uit een voorwaarde van de overeenkomst inzake geschillenbeslechting of een voorwaarde van de overeenkomst die bestemd is om ook na de beëindiging te blijven gelden. 2. Verschuldigde bedragen en schadevergoeding voor niet-nakoming vóór het tijdstip van de ontbinding, blijven verschuldigd. Wanneer de overeenkomst wordt ontbonden wegens niet-nakoming of wegens voorziene niet-nakoming, heeft de ontbindende partij ook recht op schadevergoeding ter vervanging van de toekomstige uitvoering door de wederpartij. 3. De gevolgen van de ontbinding voor de terugbetaling van de prijs en de teruggave van de goederen of digitale inhoud en de andere gevolgen inzake teruggave, worden beheerst door de bepalingen inzake teruggave van hoofdstuk 17. Artikel 9 Gemengde overeenkomsten Overeenkomsten die de verlening van verbonden diensten omvatten [Am. 84] 1. Wanneer een overeenkomst zowel de verkoop van goederen of de levering van digitale inhoud als het verlenen van een verbonden dienst betreft, zijn de bepalingen van deel IV van toepassing op de verbintenissen en rechtsmiddelen van de partijen als koper en verkoper van goederen of digitale inhoud en de bepalingen van deel V op de verbintenissen en rechtsmiddelen van de partijen als dienstverlener en klant. 2. Wanneer, in een onder lid 1 vallende overeenkomst, de verbintenissen van de verkoper en de dienstverlener krachtens de overeenkomst in afzonderlijke delen moeten worden nagekomen of anderszins kunnen worden gesplitst, kunnen de koper en de klant, wanneer er een grond is voor ontbinding wegens niet-nakoming van een deel waaraan een deel van de prijs kan worden toegewezen, alleen opzeggen met betrekking tot dat deel. 3. Lid 2 is niet van toepassing wanneer van de verkoper en de klant niet kan worden verwacht dat zij de nakoming van de andere delen aanvaarden of de niet-nakoming van dien aard is dat de ontbinding van de volledige overeenkomst gerechtvaardigd is. 4. Wanneer de verbintenissen van de verkoper en de dienstverlener krachtens de overeenkomst niet kunnen worden gesplitst of niet een deel van de prijs kan worden toegewezen, kunnen de koper en de klant de overeenkomst slechts ontbinden wanneer de niet-nakoming van dien aard is dat de ontbinding van de volledige overeenkomst gerechtvaardigd is. Artikel 10 Kennisgeving 1. Dit artikel is van toepassing op elke vorm van kennisgeving ingevolge het gemeenschappelijk Europees kooprecht en de overeenkomst. "Kennisgeving" is de mededeling van elke verklaring waarmee rechtsgevolgen worden beoogd of waarmee wordt beoogd voor een juridisch doel informatie te verstrekken. [Am. 85] 2. Kennisgeving kan worden gedaan met alle middelen die passend zijn voor de omstandigheden. 3. Een kennisgeving heeft gevolgen wanneer zij de persoon bereikt tot wie zij is gericht, tenzij daarin is bepaald dat dit op een later tijstip gebeurt. 4. Een kennisgeving bereikt de persoon tot wie zij is gericht: a) wanneer zij aan die persoon wordt afgegeven; b) wanneer zij wordt afgeleverd op de vestigingsplaats van die persoon of, wanneer er niet een dergelijke plaats is, of de kennisgeving tot een consument is gericht, op de gewone verblijfplaats van die persoon; c) ingeval zij per e-mail of met een ander individueel elektronisch communicatiemiddel plaatsvindt, op het tijdstip waarop die persoon daartoe toegang heeft, of d) wanneer zij op een andere manier ter beschikking van deze persoon wordt gesteld op een plaats en op een manier waarvan kan worden verwacht dat deze persoon daartoe onverwijld toegang kan krijgen. De kennisgeving heeft de persoon tot wie zij is gericht, bereikt zodra aan een van de in de punten a), b), c) of d), vastgestelde vereisten is voldaan, ongeacht om welk vereiste het gaat. 5. Een kennisgeving heeft geen gevolgen wanneer de intrekking ervan de persoon tot wie zij is gericht, eerder dan of gelijktijdig met de kennisgeving bereikt. 6. In de betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van de leden 3 en 4 uit te sluiten of van die leden af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 11 Berekening van termijnen 1. Dit artikel is van toepassing op de berekening van de termijnen voor alle doeleinden waarin het gemeenschappelijk Europees kooprecht voorziet. [Am. 86] 1 bis. Wanneer een in dagen, weken, maanden of jaren omschreven termijn moet worden berekend vanaf een bepaalde gebeurtenis of handeling of een bepaald tijdstip, valt de dag waarop de gebeurtenis of handeling plaatsvindt of het bepaalde tijdstip verstrijkt, niet binnen de betrokken termijn. [Am. 87] 2. Onverminderd de leden 4, 5 en 7, a) gaat een in dagen omschreven termijn in bij de aanvang van het eerste uur van de eerste dag en eindigt deze termijn bij het verstrijken van het laatste uur van de laatste dag ervan; b) gaat een in weken, maanden of jaren omschreven termijn in bij de aanvang van het eerste uur van de eerste dag van de termijn en eindigt deze termijn bij het verstrijken van het laatste uur van de dag die - in de laatste week, de laatste maand of het laatste jaar - dezelfde naam of cijferaanduiding heeft als de dag waarop de termijn ingaat; met dien verstande dat wanneer, in een in maanden of jaren omschreven termijn, de dag waarop de termijn zou moeten verstrijken, niet in de laatste maand valt, de termijn eindigt bij het verstrijken van het laatste uur van de laatste dag van die maand. 3. Wanneer een in dagen, weken, maanden of jaren omschreven termijn moet worden berekend vanaf een bepaalde gebeurtenis of handeling of een bepaald tijdstip, valt de dag waarop de gebeurtenis of handeling plaatsvindt of het bepaalde tijdstip verstrijkt, niet binnen de betrokken termijn. [Am. 88] 4. De betrokken termijnen omvatten zaterdagen, zondagen en feestdagen, behalve wanneer deze uitdrukkelijk zijn uitgesloten of wanneer de termijnen in werkdagen zijn uitgedrukt. 5. Wanneer de laatste dag van een termijn een zaterdag, zondag of feestdag is op de plaats waar een voorgeschreven handeling moet worden verricht, eindigt de termijn bij het verstrijken van het laatste uur van de volgende werkdag. Deze bepaling is niet van toepassing op termijnen die met terugwerkende kracht vanaf een bepaalde datum of gebeurtenis worden berekend. 6. Wanneer een persoon een andere persoon een document zendt waarin een termijn wordt vastgesteld waarbinnen de ontvanger moet antwoorden of een andere handeling moet verrichten, maar niet wordt vermeld wanneer deze termijn ingaat, wordt, tenzij anders is bepaald, de termijn berekend vanaf het tijdstip waarop het document de ontvanger bereikt. [Am. 89] 7. Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder: a) "feestdag" met betrekking tot een lidstaat of een deel van een lidstaat van de Europese Unie: elke voor die lidstaat of voor dat deel van een lidstaat als zodanig aangewezen dag in een in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakte lijst, en b) "werkdagen": alle andere dagen dan zaterdagen, zondagen en feestdagen. 7 bis. Wanneer een persoon een andere persoon een document zendt waarin een termijn wordt vastgesteld waarbinnen de ontvanger moet antwoorden of een andere handeling moet verrichten, maar niet wordt vermeld wanneer deze termijn ingaat, wordt, tenzij anders is bepaald, de termijn berekend vanaf het tijdstip waarop het document de ontvanger bereikt. [Am. 90] Artikel 12 Eenzijdige verklaringen of gedragingen 1. Een eenzijdige wilsverklaring moet worden uitgelegd zoals de persoon tot wie zij is gericht, deze verklaring naar verwachting zou begrijpen. 2. Wanneer de persoon die de verklaring doet, de bedoeling had aan een daarin gebruikte uitdrukking een bepaalde betekenis te geven en de wederpartij deze kende of had behoren te kennen, moet deze uitdrukking worden uitgelegd overeenkomstig de bedoeling van de persoon die de verklaring aflegt. 3. De artikelen 59 tot en met 65 zijn van overeenkomstige toepassing op de uitlegging van eenzijdige wilsverklaringen. [Am. 91] 4. De bepalingen betreffende gebrekkige toestemming in hoofdstuk 5 zijn van overeenkomstige toepassing op eenzijdige wilsverklaringen. [Am. 92] 5. Elke verwijzing naar een in dit artikel bedoelde verklaring is tevens een verwijzing naar een gedraging die als gelijkwaardig aan een verklaring kan worden beschouwd. Deel II Het sluiten van een bindende overeenkomst Hoofdstuk 2 Precontractuele informatie Afdeling 1 Precontractuele informatie te verstrekken door een handelaar die onderhandelt met een consument Artikel 13 Verplichting tot het verstrekken van informatie bij het sluiten van een overeenkomst op afstand of buiten verkoopruimten [Am. 93] 1. Een handelaar die een overeenkomst op afstand of buiten verkoopruimten sluit, verstrekt de consument, alvorens de overeenkomst wordt gesloten of de consument door een aanbod gebonden wordt, op duidelijke en begrijpelijke wijze de volgende informatie: a) de voornaamste kenmerken van de te leveren goederen, digitale inhoud of verbonden diensten, in de mate waarin zulks gezien het communicatiemedium en de goederen, digitale inhoud of verbonden diensten passend is; b) de totale prijs en extra lasten en kosten, overeenkomstig artikel 14; c) de identiteit en het adres van de handelaar, overeenkomstig artikel 15; d) de voorwaarden van de overeenkomst, overeenkomstig artikel 16; e) het herroepingsrecht, overeenkomstig artikel 17; f) voor zover van toepassing, het bestaan en de voorwaarden van klantenhulp, klantenservice, commerciële garanties en beleid inzake klachtenbehandeling van de handelaar; g) voor zover van toepassing, de mogelijkheid van toegang tot een alternatief mechanisme voor geschillenbeslechting waaraan de handelaar is onderworpen, en de voorwaarden voor toegang daartoe; h) voor zover van toepassing, de functionaliteit van digitale inhoud met inbegrip van toepasselijke technische beveiligingsvoorzieningen, en i) voor zover van toepassing, de relevante interoperabiliteit van digitale inhoud met hardware en software waarvan de handelaar op de hoogte is of had behoren te zijn. [Am. 94] 2. De verstrekte informatie, met uitzondering van het in lid 1, onder c), bedoelde adres, vormt een integrerend onderdeel van de overeenkomst en wordt niet gewijzigd, tenzij partijen uitdrukkelijk anders overeenkomen. 3. Voor een overeenkomst op afstand moet De krachtens dit artikel vereiste informatie moet : [Am. 95] a) aan de consument worden verstrekt of beschikbaar gemaakt op een wijze die passend is voor de gebruikte techniek voor communicatie op afstand; b) in duidelijke en begrijpelijke taal zijn gesteld, en c) voor zover zij op een duurzame gegevensdrager wordt verstrekt, in leesbare vorm zijn gesteld. 4. Voor een buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst moet de krachtens dit artikel vereiste informatie: a) op papier worden verstrekt of, indien de consument hiermee instemt, op een andere duurzame gegevensdrager, en b) leesbaar zijn en in duidelijke en begrijpelijke taal worden verstrekt. [Am. 96] 5. Dit artikel is niet van toepassing wanneer het gaat om: a) een overeenkomst betreffende de levering van levensmiddelen, dranken of andere goederen die bestemd zijn voor dagelijkse huishoudelijke consumptie en die fysiek bij de woning of arbeidsplaats van de consument worden afgeleverd door een handelaar die frequente en regelmatige rondes maakt; b) een overeenkomst die wordt gesloten door middel van een distributieautomaat of geautomatiseerde handelsruimte; [Am. 97] c) een buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst, mits de prijs of, wanneer meerdere overeenkomsten gelijktijdig zijn gesloten, de totale prijs van de overeenkomsten niet meer bedraagt dan 50 euro of het gelijkwaardig bedrag in de munteenheid die voor de prijs van de overeenkomst is overeengekomen. [Am. 98] (c bis) overeenkomstig de wetten van de lidstaten worden opgesteld door een openbaar ambtenaar die volgens de wet onafhankelijk en onpartijdig moet zijn en die door het verstrekken van uitgebreide juridische informatie dient te verzekeren dat de consument de overeenkomst alleen na zorgvuldig juridisch beraad en met kennis van de juridische reikwijdte ervan sluit; [Am. 99] Artikel 14 Informatie over prijs en extra lasten en kosten 1. De krachtens artikel 13, lid 1, onder b), te verstrekken informatie moet de volgende elementen bevatten: a) de totale prijs van de goederen, digitale inhoud of verbonden diensten, inclusief heffingen, of, als het om een soort goed, digitale inhoud of verbonden dienst gaat waarvan de prijs redelijkerwijs niet vooraf kan worden berekend, de manier waarop de prijs moet worden berekend, en b) in voorkomend geval, alle extra vracht-, leverings- of portokosten en eventuele andere kosten of, indien deze kosten redelijkerwijs niet vooraf kunnen worden berekend, vermelding van het feit dat er eventueel dergelijke extra kosten moeten worden betaald. 2. In geval van een overeenkomst van onbepaalde duur of een overeenkomst waaraan een abonnement is gekoppeld, heeft de totale prijs betrekking op de totale prijs per factureringsperiode. Indien voor dergelijke overeenkomsten een vast tarief van toepassing is, moet de totale prijs de totale maandelijkse prijs bevatten. Indien de totale prijs niet redelijkerwijze vooraf kan worden berekend, wordt de berekeningswijze meegedeeld. 3. Voor zover van toepassing, deelt de handelaar de consument de kosten mee voor het gebruik van de techniek voor communicatie op afstand voor het sluiten van de overeenkomst wanneer deze kosten op een andere grondslag dan het basistarief worden berekend. Artikel 15 Informatie over het adres en de identiteit van de handelaar De krachtens artikel 13, lid 1, onder c), te verstrekken informatie moet het volgende bevatten: a) de identiteit van de handelaar, bijvoorbeeld zijn handelsnaam; b) het geografisch adres waar de handelaar is gevestigd; c) het telefoonnummer, faxnummer en e-mailadres van de handelaar, indien beschikbaar, zodat de consument snel contact met de handelaar kan opnemen en efficiënt met hem kan communiceren; d) voor zover van toepassing, het geografische adres en de identiteit van elke andere handelaar namens wie de handelaar optreedt, en e) wanneer dat verschilt van het overeenkomstig onder b) en d) verstrekte adres, het geografische adres van de handelaar en voor zover van toepassing, dat van de handelaar namens wie hij optreedt, waaraan de consument eventuele klachten kan richten. Artikel 16 Informatie over de voorwaarden van de overeenkomst De krachtens artikel 13, lid 1, onder d), te verstrekken informatie moet het volgende bevatten: a) de wijze van betaling, levering van de goederen of digitale inhoud, of verrichting van verbonden diensten, en de termijn waarbinnen de handelaar zich ertoe verbindt de goederen of digitale inhoud te leveren of de verbonden diensten te verrichten; b) indien van toepassing, de duur van de overeenkomst, de minimumduur van de verbintenissen van de consument of, wanneer de overeenkomst van onbepaalde duur of automatisch verlengbaar is, de voorwaarden voor het ontbinden van de overeenkomst; c) voor zover van toepassing, het bestaan van en de voorwaarden betreffende aanbetalingen of andere financiële waarborgen die de consument op verzoek van de handelaar moet betalen of bieden, en d) voor zover van toepassing, het bestaan van relevante gedragscodes en de manier waarop daarvan kopieën kunnen worden verkregen. Artikel 17 Informatie over het herroepingsrecht bij een op afstand of buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst [Am. 100] 1. Wanneer de consument op grond van hoofdstuk 4 een herroepingsrecht heeft, moet de krachtens artikel 13, lid 1, onder e), te verstrekken informatie de voorwaarden, de termijn en de procedures voor de uitoefening van dat recht bevatten overeenkomstig aanhangsel 1 alsook het in aanhangsel 2 opgenomen standaardformulier voor herroeping. 2. Voor zover van toepassing, moet in de krachtens artikel 13, lid 1, onder e), te verstrekken informatie melding worden gemaakt van het feit dat de consument de kosten van het terugzenden van de goederen zal moeten dragen in het geval van herroeping en, voor op afstand gesloten overeenkomsten, dat de consument de kosten van het terugzenden van de goederen zal moeten dragen in het geval van herroeping indien de goederen door hun aard niet per gewone post kunnen worden teruggezonden. 3. Wanneer de consument het herroepingsrecht kan uitoefenen na een verzoek te hebben gedaan om de verbonden dienstverlening te laten beginnen tijdens de herroepingstermijn, moet in de krachtens artikel 13, lid 1, onder e), te verstrekken informatie melding worden gemaakt van het feit dat de consument dan aansprakelijk zou zijn om de handelaar het in artikel 45, lid 5, bedoelde bedrag te betalen. 4. De verplichting om de in leden 1, 2 en 3 bedoelde informatie te verstrekken, kan worden nagekomen door de consument de standaardinstructies voor herroeping uit aanhangsel 1 te verstrekken. De handelaar die deze instructies juist ingevuld aan de consument heeft verstrekt, wordt geacht te hebben voldaan aan deze informatievoorschriften. 5. Wanneer er niet is voorzien in een herroepingsrecht overeenkomstig artikel 40, lid 2, onder c) tot en met i), en artikel 40, lid 3, moet de krachtens artikel 13, lid 1, onder e), te verstrekken informatie een verklaring bevatten dat de consument zijn herroepingsrecht niet zal kunnen gebruiken of, indien van toepassing, de omstandigheden vermelden waarin de consument het herroepingsrecht verliest. Artikel 18 Buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten: aanvullende informatievoorschriften en bevestiging 1. De handelaar verstrekt de consument een kopie van de ondertekende overeenkomst of de bevestiging van de overeenkomst op papier of, indien de consument hiermee instemt, op een andere duurzame gegevensdrager, met inbegrip van, in voorkomend geval, de bevestiging van de instemming en het akkoord van de consument overeenkomstig artikel 40, lid 3, onder d). 2. Indien de consument wenst dat de verbonden dienstverlening aanvangt tijdens de in artikel 42, lid 2, bedoelde herroepingstermijn, moet de handelaar van de consument eisen dat hij uitdrukkelijk een verzoek daarom doet op een duurzame gegevensdrager. [Am. 101] Artikel 19 Overeenkomsten op afstand: Aanvullende informatie- en andere voorschriften [Am. 102] 1. Wanneer een handelaar een consument opbelt met het oogmerk een overeenkomst op afstand te sluiten, moet hij aan het begin van het telefoongesprek met de consument zijn identiteit en, indien van toepassing, de identiteit van de persoon namens wie hij opbelt, alsmede het commerciële doel van het gesprek meedelen. 2. Wanneer de overeenkomst op afstand gesloten wordt door middel van een techniek voor communicatie op afstand die maar weinig ruimte of tijd biedt voor het tonen van de informatie, verstrekt de handelaar via die techniek en voordat de overeenkomst gesloten wordt, ten minste de krachtens lid 3 vereiste informatie. De overige in artikel 13 bedoelde informatie wordt door de handelaar op passende wijze aan de consument verstrekt, overeenkomstig artikel 13, lid 3. 3. De krachtens lid 2 vereiste informatie bevat: a) de voornaamste kenmerken van de goederen, digitale inhoud of verbonden diensten, zoals vereist krachtens artikel 13, lid 1, onder a); b) de identiteit van de handelaar, zoals vereist krachtens artikel 15, onder a); c) de totale prijs, inclusief alle in artikel 13, lid 1, onder b), en artikel 14, leden 1 en 2, vermelde gegevens; d) het herroepingsrecht, en e) in voorkomend geval de duur van de overeenkomst, en in geval van een overeenkomst voor onbepaalde duur, de in artikel 16, onder b), bedoelde vereisten voor ontbinding van de overeenkomst. 4. Een per telefoon gesloten overeenkomst op afstand is slechts geldig wanneer de consument het aanbod heeft ondertekend of een schriftelijke bevestiging heeft gezonden waaruit blijkt dat hij ermee instemt een overeenkomst te sluiten. De handelaar verstrekt de consument een bevestiging van die instemming op een duurzame gegevensdrager. 5. De verkoper verstrekt de consument op een duurzame gegevensdrager een bevestiging van de gesloten overeenkomst, met inbegrip van, in voorkomend geval, de instemming en het akkoord van de consument overeenkomstig artikel 40, lid 3, onder d), en van alle in artikel 13 bedoelde informatie. De handelaar verstrekt deze informatie binnen een redelijke termijn na het sluiten van de overeenkomst op afstand, en uiterlijk bij de levering van de goederen of voordat de levering van digitale inhoud of de verbonden dienstverlening begint, tenzij die informatie al voor het sluiten van de overeenkomst op afstand op een duurzame gegevensdrager aan de consument is verstrekt. 6. Indien de consument wenst dat de verbonden dienstverlening aanvangt tijdens de in artikel 42, lid 2, bedoelde herroepingstermijn, moet de handelaar van de consument eisen dat hij daartoe een uitdrukkelijk verzoek doet op een duurzame gegevensdrager. Artikel 20 Informatieverplichtingen voor andere dan buiten verkoopruimten en op afstand gesloten overeenkomsten 1. Wat andere dan buiten verkoopruimten of op afstand gesloten overeenkomsten betreft, verstrekt de handelaar de consument, alvorens de overeenkomst wordt gesloten of de consument door een aanbod is gebonden, op duidelijke en begrijpelijke wijze de volgende informatie, voor zover die nog niet uit de context blijkt: a) de voornaamste kenmerken van de te leveren goederen, digitale inhoud of verbonden diensten, in de mate waarin zulks gezien het communicatiemedium en de goederen, digitale inhoud of verbonden diensten passend is; b) de totale prijs en extra lasten en kosten, overeenkomstig artikel 14, lid 1; c) de identiteit van de handelaar, in het bijzonder de handelsnaam van de handelaar, het geografische adres waar hij gevestigd is en zijn telefoonnummer; d) de voorwaarden van de overeenkomst overeenkomstig artikel 16, onder a) en b); e) voor zover van toepassing, het bestaan van en de voorwaarden betreffende klantenservice, commerciële garanties en beleid inzake klachtenbehandeling van de handelaar; f) voor zover van toepassing, de functionaliteit van digitale inhoud met inbegrip van toepasselijke technische beveiligingsvoorzieningen, en g) voor zover van toepassing, de relevante interoperabiliteit van digitale inhoud met hardware en software waarvan de handelaar op de hoogte is of had behoren te zijn. 2. Dit artikel is niet van toepassing wanneer de overeenkomst betrekking heeft op dagelijkse transacties die onmiddellijk na het sluiten van de overeenkomst worden verricht. [Am. 103] Artikel 21 Bewijslast De handelaar draagt de bewijslast dat hij de informatie heeft verstrekt die deze afdeling voorschrijft. Artikel 22 Dwingend karakter Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van deze afdeling uit te sluiten, van deze afdeling af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Afdeling 2 Precontractuele informatie te verstrekken door een handelaar die onderhandelt met een andere handelaar Artikel 23 Informatieverplichtingen betreffende goederen en verbonden diensten 1. Voor het sluiten van een overeenkomst betreffende de verkoop van goederen of de levering van digitale inhoud of verbonden diensten door een handelaar aan een andere handelaar, is de leverancier verplicht met passende middelen de andere handelaar alle informatie betreffende de voornaamste kenmerken van de te leveren goederen, digitale inhoud of verbonden diensten mee te delen waarover hij beschikt of had behoren te beschikken en waarvan het in strijd met de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid zou zijn deze niet aan de wederpartij mee te delen. 2. Om te bepalen of een leverancier op grond van lid 1 informatie moet meedelen, moet met alle omstandigheden rekening worden gehouden, onder meer: a) de aanwezigheid van een bijzondere deskundigheid bij de leverancier; b) de kosten voor de leverancier om de relevante informatie te verkrijgen; c) het gemak waarmee de andere handelaar op een andere manier de informatie had kunnen verkrijgen; d) de aard van de informatie; e) het belang dat de informatie voor de andere handelaar kan hebben, en f) de goede handelspraktijken in de betrokken situatie. Afdeling 3 Elektronisch gesloten overeenkomsten Artikel 24 Aanvullende informatieverplichtingen voor op afstand gesloten elektronische overeenkomsten 1. Dit artikel is van toepassing wanneer een handelaar het middel om een overeenkomst te sluiten, ter beschikking stelt en dat een elektronisch middel is dat niet de exclusieve uitwisseling van elektronische post of andere individuele communicatie betreft. 2. De handelaar stelt de wederpartij passende, doeltreffende en toegankelijke technische middelen ter beschikking waarmee hij invoerfouten kan opsporen en corrigeren, voordat de wederpartij een aanbod doet of aanvaardt. 3. Alvorens de wederpartij een aanbod doet of aanvaardt, verstrekt de handelaar informatie over: a) de technische stappen om tot het sluiten van de overeenkomst te komen; b) de vraag of een schriftelijke overeenkomst door de handelaar zal worden gearchiveerd en of deze toegankelijk zal zijn; c) de technische middelen waarmee invoerfouten kunnen worden opgespoord en gecorrigeerd, alvorens de wederpartij een aanbod doet of aanvaardt; d) de talen waarin de overeenkomst kan worden gesloten; e) de voorwaarden van waaronder de handelaar bereid is de overeenkomst te sluiten . [Am. 104] 4. Onverminderd strengere vereisten ten aanzien van een handelaar die op grond van afdeling 1 onderhandelt met een consument, zorgt de handelaar zorgt ervoor, dat de in lid 3, onder e), bedoelde voorwaarden van de overeenkomst beschikbaar zijn in alfabetische of andere begrijpelijke tekens en op een duurzame gegevensdrager die het lezen en opnemen van de in de tekst opgenomen informatie alsook de reproductie ervan in tastbare vorm mogelijk maakt. [Am. 105] 5. De handelaar bevestigt zo spoedig mogelijk langs elektronische weg de ontvangst van het aanbod of de aanvaarding van de wederpartij. In deze bevestiging wordt de inhoud van het aanbod of van de aanvaarding vermeld. [Am. 106] Artikel 25 Aanvullende voorschriften voor op afstand elektronisch gesloten overeenkomsten 1. Wanneer een elektronisch gesloten overeenkomst op afstand een verbintenis tot betaling voor de consument inhoudt, wijst de handelaar de consument op duidelijke en in het oog springende manier en onmiddellijk voordat de consument zijn bestelling plaatst, op de in artikel 13, lid 1, onder a), artikel 14, leden 1 en 2, en artikel 16, onder b), genoemde informatie. 2. De handelaar zorgt ervoor, dat de consument bij het plaatsen van de bestelling uitdrukkelijk erkent dat de bestelling een verbintenis tot betaling inhoudt. Indien het plaatsen van een bestelling inhoudt dat een knop of een soortgelijke functie moet worden aangeklikt, wordt de knop of soortgelijke functie op een goed leesbare wijze aangemerkt met alleen de woorden "bestelling met verbintenis tot betaling" of een soortgelijke ondubbelzinnige bewoording waaruit blijkt dat het plaatsen van de bestelling een verbintenis inhoudt de verkoper te betalen. Wanneer de handelaar de bepalingen van dit lid niet nakomt, is de consument niet door de overeenkomst of de bestelling gebonden. 3. De handelaar geeft op zijn handelswebsite uiterlijk aan het begin van het bestelproces duidelijk en leesbaar aan of er restricties gelden voor de levering en welke betaalmiddelen worden aanvaard. Artikel 26 Bewijslast In de betrekkingen tussen een handelaar en een consument draagt de handelaar de bewijslast dat hij de informatie heeft verstrekt die deze afdeling voorschrijft. Artikel 27 Dwingend karakter In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van deze afdeling uit te sluiten, van deze afdeling af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Afdeling 4 Verplichting tot het verstrekken van juiste informatie Artikel 28 Verplichting tot het verstrekken van juiste informatie 1. Een partij die vóór of ten tijde van het sluiten van een overeenkomst informatie verstrekt, hetzij ter nakoming van de verplichtingen van dit hoofdstuk, hetzij anderszins, is verplicht al het redelijke te doen om ervoor te zorgen dat de verstrekte informatie juist en niet misleidend is. 2. Een partij waaraan in strijd met lid 1 onjuiste of misleidende informatie werd verstrekt en die redelijkerwijs op die informatie vertrouwt bij het sluiten van een overeenkomst met de partij die deze informatie heeft verstrekt, beschikt over de in artikel 29 genoemde rechtsmiddelen. 3. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Afdeling 5 Rechtsmiddelen tegen niet-naleving van informatieverplichtingen Artikel 29 Rechtsmiddelen tegen niet-nakoming van informatieverplichtingen 1. Een partij die een krachtens dit hoofdstuk op haar rustende verplichting niet is nagekomen, is overeenkomstig hoofdstuk 16 aansprakelijk voor de schade die de wederpartij door de niet-nakoming lijdt. [Am. 107] 2. Wanneer de handelaar niet voldaan heeft aan de informatievoorschriften betreffende extra lasten of andere kosten zoals bedoeld in artikel 14 of betreffende de kosten van het terugzenden van de goederen zoals bedoeld in artikel 17, lid 2, is de consument niet aansprakelijk voor de betaling van de extra lasten en andere kosten. 3. De in dit artikel bedoelde rechtsmiddelen doen geen afbreuk aan de rechtsmiddelen die krachtens artikel 42, lid 2, artikel 48 of artikel 49 openstaan. 4. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Hoofdstuk 3 Het sluiten van een overeenkomst Artikel 30 Vereisten voor het sluiten van een overeenkomst 1. Een overeenkomst is gesloten indien: a) partijen overeenstemming bereiken; b) zij willen dat deze overeenstemming rechtsgevolgen heeft, en c) de overeenstemming, indien nodig aangevuld met bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, voldoende inhoud en zekerheid heeft om rechtsgevolgen te kunnen hebben. 2. Overeenstemming kan worden bereikt door de aanvaarding van een aanbod. De aanvaarding kan uitdrukkelijk gebeuren of door andere verklaringen of gedragingen. [Am. 108] 3. Of de partijen met de overeenstemming rechtsgevolgen willen teweegbrengen, moet worden vastgesteld op grond van hun verklaringen en gedragingen. 4. Wanneer een van de partijen de overeenstemming over een bepaalde aangelegenheid een vereiste voor het sluiten van de overeenkomst maakt, is er geen overeenkomst tenzij er overeenstemming over deze aangelegenheid is bereikt. Artikel 31 Aanbod 1. Een voorstel is een aanbod indien: a) het bedoeld is om tot een overeenkomst te leiden wanneer het wordt aanvaard, en b) het voldoende inhoud en zekerheid heeft voor de totstandkoming van een overeenkomst. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument geldt dat een aanbod voldoende inhoud en zekerheid heeft indien het een voorwerp, een hoeveelheid of duur, en een prijs omvat. [Am. 109] 2. Een aanbod kan worden gedaan aan een of meer bepaalde personen. 3. Een aan het publiek gedaan voorstel is geen aanbod, tenzij uit de omstandigheden anders blijkt. Artikel 32 Herroeping van een aanbod 1. Een aanbod kan worden herroepen indien de herroeping de ontvanger van het aanbod bereikt voordat deze een aanvaarding heeft verzonden of, in geval van aanvaarding door een gedraging, voordat de overeenkomst is gesloten. 2. Wanneer een aan het publiek gedaan voorstel een aanbod is, kan het worden herroepen met dezelfde middelen als die welke zijn gebruikt om het aanbod te doen. 3. Een herroeping van een aanbod is niet geldig indien: a) het aangeeft dat het onherroepelijk is; b) in het aanbod een vaste termijn voor de aanvaarding ervan is bepaald, of c) de ontvanger van het aanbod er redelijkerwijs op kon vertrouwen dat het aanbod onherroepelijk was en hij vertrouwend op het aanbod heeft gehandeld. Artikel 33 Afwijzing van een aanbod Wanneer de afwijzing van een aanbod de aanbieder bereikt, vervalt het aanbod. Artikel 34 Aanvaarding 1. Een verklaring door of een andere gedraging van de wederpartij waaruit de instemming met een aanbod blijkt, is een aanvaarding. 2. Stilzwijgen of stilzitten geldt op zich niet als aanvaarding. In het bijzonder wordt het uitblijven van een antwoord van de consument bij de levering van goederen of digitale inhoud of het verrichten van verbonden diensten niet aangemerkt als aanvaarding. [Am. 110] Artikel 35 Tijdstip van het sluiten van de overeenkomst 1. Wanneer de ontvanger van het aanbod een aanvaarding heeft verzonden, is de overeenkomst gesloten wanneer deze aanvaarding de aanbieder bereikt. 2. Wanneer een aanbod is aanvaard door gedraging, is de overeenkomst gesloten wanneer de aanbieder kennis krijgt van de gedraging. 3. Onverminderd lid 2, is, wanneer de ontvanger van het aanbod krachtens het aanbod, de tussen partijen gebruikelijk geworden handelwijzen of een gewoonte, het aanbod kan aanvaarden door een gedraging zonder de aanbieder daarvan in kennis te stellen, de overeenkomst gesloten wanneer de ontvanger van het aanbod begint te handelen. Artikel 36 Termijn voor aanvaarding 1. Een aanvaarding van een aanbod is slechts geldig wanneer zij de aanbieder bereikt binnen de door de aanbieder in dat aanbod vastgestelde termijn. 2. Wanneer de aanbieder geen termijn heeft vastgesteld, is de aanvaarding slechts geldig wanneer zij de aanbieder bereikt binnen een redelijke termijn nadat het aanbod is gedaan. 3. Wanneer een aanbod kan worden aanvaard door een handeling te verrichten zonder de aanbieder daarvan in kennis te stellen, is de aanvaarding slechts geldig wanneer de handeling is verricht binnen de door de aanbieder vastgestelde termijn voor aanvaarding of, bij gebreke van een dergelijke termijn, binnen een redelijke termijn. Artikel 37 Te late aanvaarding 1. Een te late aanvaarding geldt als aanvaarding indien de aanbieder de ontvanger van het aanbod zonder onnodige vertraging meedeelt dat hij de aanvaarding als een geldige aanvaarding beschouwt. 2. Wanneer uit een brief of een ander bericht die/dat een te late aanvaarding bevat, blijkt dat de verzending onder zodanige omstandigheden heeft plaatsgevonden dat bij normale overbrenging deze/dit de aanbieder tijdig zou hebben bereikt, dan geldt de te late aanvaarding als aanvaarding, tenzij de aanbieder de ontvanger van het aanbod zonder onnodige vertraging meedeelt dat het aanbod is vervallen. Artikel 38 Gewijzigde aanvaarding 1. Een antwoord door de ontvanger van het aanbod dat aanvullende of afwijkende voorwaarden van de overeenkomst vaststelt of inhoudt die de voorwaarden van het aanbod materieel wijzigen, geldt als een afwijzing en als een nieuw aanbod. 2. Aanvullende of afwijkende voorwaarden van de overeenkomst betreffende onder meer de prijs, betaling, kwaliteit en hoeveelheid van de goederen, plaats en tijdstip van levering, omvang van de aansprakelijkheid van een van de partijen jegens de andere of de beslechting van geschillen worden geacht de voorwaarden van het aanbod materieel te wijzigen. 3. Een antwoord dat een definitieve instemming met een aanbod inhoudt, geldt als aanvaarding, zelfs indien het aanvullende of afwijkende voorwaarden van de overeenkomst vaststelt of inhoudt, voor zover deze de voorwaarden van het aanbod niet materieel wijzigen. De aanvullende of afwijkende voorwaarden maken dan deel uit van de overeenkomst. 4. Een antwoord dat aanvullende of afwijkende voorwaarden van de overeenkomst vaststelt of inhoudt, geldt altijd als een afwijzing van het aanbod indien: a) het aanbod de aanvaarding uitdrukkelijk beperkt tot de bepalingen van het aanbod; b) de aanbieder onverwijld bezwaar maakt tegen de aanvullingen of afwijkingen, of c) de ontvanger van het aanbod zijn aanvaarding afhankelijk maakt van de instemming van de aanbieder met de aanvullende of afwijkende voorwaarden, en deze instemming de ontvanger van het aanbod niet binnen een redelijke termijn bereikt. 4 bis. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument geldt een antwoord van de ontvanger van een aanbod dat aanvullende of afwijkende voorwaarden van de overeenkomst vaststelt of inhoudt als een verwerping van het aanbod en als een nieuw aanbod. [Am. 111] Artikel 39 Tegenstrijdige standaardvoorwaarden van een overeenkomst 1. Wanneer partijen overeenstemming hebben bereikt, maar er in het aanbod en de aanvaarding naar tegenstrijdige standaardvoorwaarden wordt verwezen, is er toch een overeenkomst gesloten. De standaardvoorwaarden van een overeenkomst maken deel uit van de overeenkomst voor zover zij in wezen overeenstemmen. 2. Onverminderd lid 1, is er geen overeenkomst gesloten indien een partij: a) vooraf uitdrukkelijk, en niet door middel van standaardvoorwaarden, aangeeft dat zij niet gebonden wil zijn door een overeenkomst op grond van lid 1, of b) de wederpartij zonder onnodige vertraging in kennis stelt van een dergelijke intentie. Hoofdstuk 4 Herroepingsrecht voor op afstand en buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten tussen handelaren en consumenten [Am. 112] Artikel 40 Herroepingsrecht 1. Tijdens de in artikel 42 bedoelde termijn heeft de consument het recht, zonder opgave van redenen en zonder andere kosten dan die welke in artikel 45 zijn vastgesteld, de volgende overeenkomsten te herroepen: a) een overeenkomst op afstand; b) een buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst, mits de prijs of, wanneer meer overeenkomsten gelijktijdig zijn gesloten, de totale prijs van de overeenkomsten meer bedraagt dan 50 euro of het gelijkwaardige bedrag in de munteenheid die bij het sluiten van de overeenkomst voor de prijs van de overeenkomst is overeengekomen. 2. Lid 1 is niet van toepassing op: a) een overeenkomst die is gesloten door middel van een distributieautomaat of een geautomatiseerde handelsruimte; b) een overeenkomst betreffende de levering van levensmiddelen, dranken of andere goederen die bestemd zijn voor dagelijkse huishoudelijke consumptie en die materieel bij de woning of arbeidsplaats van de consument worden afgeleverd door de handelaar die frequente en regelmatige rondes maakt; c) een overeenkomst betreffende de levering van goederen of verbonden diensten waarvan de prijs gebonden is aan schommelingen op de financiële markt waarop de handelaar geen invloed heeft en die zich binnen de herroepingstermijn kunnen voordoen; d) een overeenkomst betreffende de levering van goederen of digitale inhoud die zijn vervaardigd volgens specificaties van de consument, of die duidelijk voor een bepaalde persoon bestemd zijn; e) een overeenkomst betreffende de levering van goederen die snel bederven of waarvan de houdbaarheid snel afloopt; f) een overeenkomst betreffende de levering van alcoholische dranken waarvan de prijs is overeengekomen bij het sluiten van de koopovereenkomst, maar waarvan de levering pas na 30 dagen na het sluiten van de overeenkomst kan gebeuren, en waarvan de feitelijke waarde afhankelijk is van schommelingen van de markt waarop de handelaar geen invloed heeft; g) een overeenkomst betreffende de verkoop van een krant, periodiek of tijdschrift, met uitzondering van overeenkomsten inzake een abonnement op dergelijke publicaties; h) een overeenkomst die wordt gesloten bij een openbare veiling, en i) een overeenkomst betreffende het restaurantbedrijf en diensten met betrekking tot vrijetijdsbesteding, indien in de overeenkomst een bepaalde datum of periode van uitvoering is vastgesteld. (i bis) een overeenkomst die overeenkomstig de wetten van de lidstaten wordt opgesteld door een openbaar ambtenaar die volgens de wet onafhankelijk en onpartijdig moet zijn en die door het verstrekken van uitgebreide juridische informatie dient te verzekeren dat de consument de overeenkomst alleen na zorgvuldig juridisch beraad en met kennis van de juridische reikwijdte ervan sluit. [Am. 113] 3. Lid 1 is niet van toepassing in de volgende situaties: a) wanneer de geleverde goederen verzegeld waren, de verzegeling door de consument is verbroken en de betrokken goederen vervolgens niet kunnen worden teruggezonden om redenen van gezondheidsbescherming of hygiëne; b) wanneer de geleverde goederen na de levering overeenkomstig hun aard onherroepelijk vermengd zijn met andere producten; c) wanneer de geleverde goederen verzegelde audio-opnamen, verzegelde video-opnamen of verzegelde computerprogrammatuur waren, waarvan de verzegeling na levering is verbroken; d) wanneer de levering van digitale inhoud, anders dan op een materiële gegevensdrager, is begonnen met uitdrukkelijke voorafgaande instemming van de consument en mits de consument ermee akkoord is gegaan dat de hij zijn herroepingsrecht daarmee verliest, en e) wanneer de consument de handelaar uitdrukkelijk heeft verzocht ter plaatse te komen om aldaar dringende reparaties of onderhoud te verrichten. Wanneer de handelaar echter bij een dergelijk bezoek aanvullende verbonden diensten verleent waarom de consument niet uitdrukkelijk heeft verzocht, of goederen levert die niet strikt noodzakelijk zijn om het onderhoud of de reparaties uit te voeren, is het herroepingsrecht op die aanvullende verbonden diensten of goederen van toepassing. 4. Wanneer de consument een aanbod heeft gedaan dat, wanneer het wordt aanvaard, zou leiden tot het sluiten van een overeenkomst waarvoor krachtens dit hoofdstuk een herroepingsrecht zou gelden, kan de consument het aanbod intrekken, zelfs al zou dit anders onherroepelijk zijn. Artikel 41 Uitoefening van het herroepingsrecht 1. De consument kan zijn herroepingsrecht uitoefenen vóór het einde van de in artikel 42 bedoelde herroepingstermijn. 2. De consument oefent zijn herroepingsrecht uit door kennisgeving aan de handelaar. Daartoe kan de consument het in aanhangsel 2 opgenomen standaardformulier voor herroeping gebruiken of een andere ondubbelzinnige verklaring waarin zijn besluit de overeenkomst te herroepen is uiteengezet. 3. Wanneer de handelaar de consument de mogelijkheid biedt de overeenkomst langs elektronische weg te herroepen op zijn handelswebsite en de consument daarvan gebruik maakt, deelt de handelaar de consument onverwijld door middel van een duurzame gegevensdrager een bevestiging van de ontvangst van die herroeping mee. De handelaar is aansprakelijk voor de schade die de wederpartij als gevolg van de niet-nakoming van deze verplichting lijdt. 4. De kennisgeving van herroeping geschiedt tijdig wanneer zij vóór het einde van de herroepingstermijn wordt verzonden. 5. De bewijslast ten aanzien van de uitoefening van het herroepingsrecht overeenkomstig dit artikel rust op de consument. Artikel 42 Herroepingstermijn 1. De herroepingstermijn verstrijkt veertien dagen na: a) de dag waarop de consument de goederen in ontvangst heeft genomen, in geval van een koopovereenkomst, met inbegrip van een koopovereenkomst waarin de verkoper ook ermee instemt verbonden diensten te verrichten; b) de dag waarop de consument het laatste goed in ontvangst heeft genomen, in geval van een overeenkomst betreffende de verkoop van meer goederen die de consument in één bestelling heeft besteld en die afzonderlijk worden geleverd, met inbegrip van een overeenkomst waarin de verkoper ook ermee instemt verbonden diensten aan te bieden; c) de dag waarop de consument de laatste zending of het laatste onderdeel in ontvangst heeft genomen, wanneer de goederen bestaan uit verschillende zendingen of onderdelen, met inbegrip van een overeenkomst waarin de verkoper ook ermee instemt verbonden diensten aan te bieden; d) de dag waarop de consument het eerste item in ontvangst heeft genomen, in geval van een overeenkomst betreffende regelmatige levering van goederen gedurende een bepaalde periode, met inbegrip van een koopovereenkomst waarin de verkoper ook ermee instemt verbonden diensten aan te bieden; e) de dag waarop de overeenkomst is gesloten, in geval van een na de levering van de goederen gesloten overeenkomst inzake verbonden diensten; f) de dag waarop de consument de materiële gegevensdrager in ontvangst heeft genomen overeenkomstig het bepaalde onder a), in geval van een overeenkomst betreffende de levering van digitale inhoud waarbij de digitale inhoud op een materiële gegevensdrager wordt geleverd; g) de dag waarop de overeenkomst werd gesloten wanneer de digitale inhoud niet op een materiële gegevensdrager wordt geleverd. 2. Wanneer de handelaar de consument de in artikel 17, lid 1, bedoelde informatie niet heeft verstrekt, verstrijkt de herroepingstermijn: a) een jaar na de oorspronkelijke, overeenkomstig lid 1, vastgestelde, herroepingstermijn, of b) wanneer de handelaar de consument de vereiste informatie verstrekt binnen een jaar na het einde van de overeenkomstig lid 1 vastgestelde herroepingstermijn, veertien dagen na de dag waarop de consument de informatie heeft gekregen. Artikel 43 Gevolgen van herroeping De herroeping beëindigt de krachtens de overeenkomst op beide partijen rustende verbintenissen om: a) de overeenkomst uit te voeren, of b) de overeenkomst te sluiten ingeval de consument een aanbod had gedaan. Artikel 44 Verbintenissen van de handelaar in geval van herroeping 1. De handelaar betaalt alle van de consument ontvangen betalingen, hieronder begrepen, indien van toepassing, de leveringskosten, onverwijld terug en in elk geval uiterlijk 14 dagen na de dag waarop de handelaar door de consument in kennis is gesteld van zijn besluit om de overeenkomst overeenkomstig artikel 41 te herroepen. De handelaar verricht deze terugbetaling onder gebruikmaking van hetzelfde betaalmiddel als de consument tijdens de oorspronkelijke transactie, tenzij de consument uitdrukkelijk met een ander betaalmiddel heeft ingestemd en onder voorwaarde dat de consument als gevolg van deze terugbetaling geen extra kosten behoeft te maken. 2. Onverminderd lid 1 is de handelaar niet verplicht bijkomende kosten terug te betalen ingeval de consument uitdrukkelijk een andere wijze van levering heeft gekozen dan de door de handelaar aangeboden goedkoopste standaardlevering. 3. In het geval van een overeenkomst betreffende de verkoop van goederen kan de handelaar met de terugbetaling wachten totdat hij alle goederen heeft teruggekregen, of, wanneer dat eerder is, totdat de consument het bewijs heeft geleverd dat hij de goederen heeft teruggezonden, tenzij de handelaar heeft aangeboden de goederen zelf af te halen. 4. In het geval van een buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst haalt de verkoper, indien de goederen ten tijde van het sluiten van de overeenkomst bij de consument thuis zijn afgeleverd, deze op eigen kosten af indien de goederen door hun aard niet op gewone wijze kunnen worden teruggezonden. Artikel 45 Verbintenissen van de consument in geval van herroeping 1. De consument zendt de goederen onverwijld terug of overhandigt die aan de handelaar of aan een door de handelaar gemachtigde persoon, en doet dit in elk geval binnen 14 dagen na de dag waarop hij zijn besluit om de overeenkomst te herroepen overeenkomstig artikel 41 aan de handelaar heeft medegedeeld, tenzij de handelaar aangeboden heeft de goederen af te halen. Deze termijn wordt in acht genomen wanneer de consument de goederen terugzendt voordat de termijn van 14 dagen is verstreken. 2. De consument draagt de directe kosten van het terugzenden van de goederen, tenzij de handelaar ermee instemt deze kosten te dragen of de handelaar heeft nagelaten de consument mee te delen dat de consument de kosten moet dragen. 3. De consument is alleen aansprakelijk voor de waardevermindering van de goederen die het gevolg is van hanteren of gebruik ervan dat verder ging dan nodig was om de aard, de hoedanigheid en het functioneren van de goederen vast te stellen. De consument is niet aansprakelijk voor waardevermindering wanneer de handelaar niet alle informatie over het herroepingsrecht heeft verstrekt overeenkomstig artikel 17, lid 1. 4. Onverminderd lid 3 is de consument niet aansprakelijk voor de betaling van een vergoeding voor het gebruik van de goederen tijdens de herroepingstermijn. 5. Wanneer de consument het recht van herroeping uitoefent nadat hij er uitdrukkelijk om heeft verzocht dat de verbonden dienstverlening zou aanvangen tijdens de herroepingstermijn, betaalt de consument de handelaar een bedrag dat evenredig is aan hetgeen reeds is geleverd voordat de consument zijn herroepingsrecht heeft uitgeoefend, in verhouding tot de volledige uitvoering van de overeenkomst. Het evenredige bedrag dat de consument aan de handelaar moet betalen, wordt berekend op de grondslag van de totale prijs zoals vastgelegd in de overeenkomst. Wanneer de totale prijs onevenredig hoog is, wordt het evenredige bedrag berekend op de grondslag van de marktwaarde van het geleverde. 6. De consument is niet aansprakelijk voor de kosten van: a) verbonden diensten die geheel of ten dele tijdens de herroepingstermijn zijn verleend, wanneer: (i) de handelaar heeft nagelaten de informatie overeenkomstig artikel 17, leden 1 en 3, te verstrekken, of (ii) de consument er niet overeenkomstig artikel 18, lid 2, en artikel 19, lid 6, uitdrukkelijk om heeft verzocht met de uitvoering van de dienst te beginnen tijdens de herroepingstermijn; b) de levering, volledig of gedeeltelijk, van digitale inhoud, anders dan op een materiële gegevensdrager, wanneer: (i) de consument er van te voren niet uitdrukkelijk mee heeft ingestemd dat de levering van de digitale inhoud kan beginnen voor het einde van de in artikel 42, lid 1, bedoelde herroepingstermijn; (ii) de consument niet ermee akkoord is gegaan zijn recht op herroeping te verliezen door in te stemmen, of (iii) de handelaar heeft nagelaten de bevestiging te verstrekken als bedoeld in artikel 18, lid 1, en artikel 19, lid 5. 7. Behoudens hetgeen in dit artikel is bepaald, kan de consument in geen enkel opzicht aansprakelijk worden door het uitoefenen van zijn herroepingsrecht. Artikel 46 Aanvullende overeenkomsten 1. Wanneer een consument zijn recht tot herroeping van een op afstand of buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst overeenkomstig de artikelen 41 tot en met 45 uitoefent, worden alle aanvullende overeenkomsten automatisch eveneens beëindigd, zonder kosten voor de consument, behoudens het bepaalde in de leden 2 en 3. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder een aanvullende overeenkomst begrepen: een overeenkomst waarbij een consument goederen, digitale inhoud of verbonden diensten krijgt in verband met een overeenkomst op afstand of een buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst en deze goederen, digitale inhoud of verbonden diensten door de handelaar of een derde ingevolge een afspraak tussen die derde en de handelaar worden geleverd. 2. De artikelen 43, 44 en 45 zijn van overeenkomstige toepassing op aanvullende overeenkomsten voor zover het gemeenschappelijk Europees kooprecht op deze overeenkomsten van toepassing is. 3. De aanvullende overeenkomsten waarop het gemeenschappelijk Europees kooprecht niet van toepassing is, worden beheerst door het recht dat van toepassing is op de verbintenissen van de partijen in het geval van herroeping. Artikel 47 Dwingend karakter Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit hoofdstuk uit te sluiten, van dit hoofdstuk af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Hoofdstuk 5 Gebrekkige toestemming Artikel -48 Werkingssfeer 1. Dit hoofdstuk is van toepassing bij de vernietiging van een overeenkomst wegens gebrekkige toestemming of andere gebreken. 2. De bepalingen in dit hoofdstuk zijn van overeenkomstige toepassing op de vernietiging van een aanbod, aanvaarding of andere eenzijdige wilsverklaring, of soortgelijke gedragingen. [Am. 114] Artikel 48 Dwaling 1. Een partij kan een overeenkomst vernietigen wegens dwaling ten aanzien van de feiten of het recht bestaande ten tijde van het sluiten van de overeenkomst wanneer: a) de partij de overeenkomst zonder de dwaling niet of slechts onder wezenlijk andere voorwaarden had gesloten, en de wederpartij dit wist of had behoren te weten en [Am. 115] b) de wederpartij: (i) de dwaling heeft veroorzaakt; of [Am. 116] (ii) het sluiten van de overeenkomst op grond van een dwaling heeft teweeggebracht door een precontractuele informatieverplichting op grond van afdelingen 1 tot en met 4 van hoofdstuk 2 niet na te komen; of [Am. 117] (iii) de dwaling kende of had behoren te kennen en het sluiten van de overeenkomst op grond van dwaling heeft teweeggebracht door niet op de relevante informatie te wijzen, mits de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid de partij die de dwaling kende, hadden verplicht daarop te wijzen, of (iv) dezelfde dwaling heeft begaan. 2. Een partij kan een overeenkomst niet vernietigen wegens dwaling wanneer het risico van de dwaling door deze partij was aanvaard of in de gegeven omstandigheden door haar moet worden gedragen. 3. Een fout in een verklaring of in de overbrenging daarvan wordt beschouwd als een dwaling van de partij die de verklaring deed of verzond. Artikel 49 Bedrog 1. Een partij kan een overeenkomst vernietigen wanneer de wederpartij haar heeft aangezet tot het sluiten van de overeenkomst door een bedrieglijke onjuiste voorstelling, hetzij met woorden, hetzij met gedragingen, of door het bedrieglijk achterhouden van informatie die deze partij op grond van de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid of een precontractuele informatieverplichting had moeten meedelen. 2. Een onjuiste voorstelling is bedrieglijk wanneer zij is gegeven in de wetenschap of met de overtuiging dat de voorstelling vals is of zonder na te gaan of zij waar of vals is, en erop gericht is de ontvanger te laten dwalen. Het achterhouden van informatie is bedrieglijk wanneer dat erop gericht is de persoon voor wie de informatie wordt achtergehouden, te laten dwalen. 3. Om te bepalen of de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid een partij verplichten bepaalde informatie mee te delen, moet met alle omstandigheden rekening worden gehouden, waaronder: a) of de partij een bijzondere deskundigheid had; b) de kosten voor de partij om de relevante informatie te verkrijgen; c) het gemak waarmee de wederpartij op een andere manier de informatie had kunnen verkrijgen; d) de aard van de informatie; e) het belang dat de informatie kennelijk voor de wederpartij heeft kan hebben , en [Am. 119] f) in overeenkomsten tussen handelaren, de goede handelspraktijken in de betrokken situatie. Artikel 50 Bedreiging Een partij kan een overeenkomst vernietigen wanneer zij door de wederpartij tot het sluiten van de overeenkomst werd gebracht onder dreiging met een onwettig, dreigend en ernstig kwaad of een onwettige handeling. Artikel 50 bis Derden 1. Wanneer een derde voor wiens handelen een persoon verantwoordelijk is of die met de toestemming van die persoon betrokken is bij het sluiten van een overeenkomst: a) dwaling veroorzaakt, kennis heeft van dwaling of verondersteld kan worden hiervan kennis te hebben, of b) zich schuldig maakt aan bedrog, bedreiging of misbruik, kunnen de rechtsmiddelen op grond van dit hoofdstuk worden aangewend alsof de persoon die verantwoordelijk is voor of toestemming heeft gegeven aan de derde de gedraging heeft verricht of de kennis bezat. 2. Wanneer een derde voor wiens handelen een persoon niet verantwoordelijk is of die zonder de toestemming van die persoon betrokken is bij het sluiten van een overeenkomst, zich schuldig maakt aan bedrog of bedreiging, kunnen de rechtsmiddelen op grond van dit hoofdstuk worden aangewend indien die persoon op de hoogte was of redelijkerwijs kan worden verondersteld op de hoogte te zijn geweest van de desbetreffende feiten of ten tijde van de vernietiging niet op basis van de overeenkomst handelde. [Am. 120] Artikel 51 Misbruik Een partij kan een overeenkomst vernietigen wanneer bij het sluiten van de overeenkomst: a) die partij afhankelijk was van de wederpartij of in een vertrouwensrelatie tot de wederpartij stond, zich in een economische noodtoestand bevond of dringende behoeften had, lichtzinnig, onwetend of onervaren was, en b) de wederpartij daarvan kennis had of had behoren te hebben en, gelet op de omstandigheden en het doel van de overeenkomst, misbruik maakte van de situatie van de eerste partij door er een buitensporig en onbillijk voordeel uit te halen. Artikel 52 Kennisgeving van vernietiging 1. Vernietiging gebeurt door kennisgeving aan de wederpartij. 2. Een kennisgeving is slechts werkzaam wanneer zij plaatsvindt binnen de volgende termijnen nadat de partij die de overeenkomst vernietigt, kennis heeft gekregen van de relevante omstandigheden of bekwaam wordt om in vrijheid te handelen: a) zes maanden in het geval van dwaling, en b) een jaar in het geval van bedrog, bedreiging en misbruik. Artikel 53 Bevestiging Wanneer de partij die het recht heeft een overeenkomst te vernietigen op grond van dit hoofdstuk, deze uitdrukkelijk of stilzwijgend bevestigt nadat zij kennis heeft gekregen van de relevante omstandigheden of bekwaam is geworden om in vrijheid te handelen, mag zij de overeenkomst niet langer vernietigen. Artikel 54 Gevolgen van de vernietiging 1. Een overeenkomst die kan worden vernietigd, is geldig totdat zij wordt vernietigd, maar zodra zij wordt vernietigd, is zij met terugwerkende kracht nietig vanaf haar ontstaan. 2. Wanneer een grond tot vernietiging slechts betrekking heeft op sommige voorwaarden van de overeenkomst, worden de gevolgen van de vernietiging beperkt tot deze voorwaarden, tenzij het onredelijk is om de resterende bepalingen van de overeenkomst te handhaven. 3. Op de vraag welke partij recht heeft op teruggaaf van hetgeen is overgedragen of geleverd op grond van een vernietigde overeenkomst, of op een financiële tegenwaarde, zijn de regels van hoofdstuk 17 over teruggave van toepassing. Artikel 55 Schadevergoeding Een partij die op grond van dit hoofdstuk het recht heeft om een overeenkomst te vernietigen of over een dergelijk recht beschikte alvorens het door het verstrijken van een termijn of door bevestiging teloorging, heeft, ongeacht of de overeenkomst wordt vernietigd, overeenkomstig hoofdstuk 16 recht op vergoeding van de wederpartij voor de schade die werd geleden door dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik, voor zover de wederpartij de relevante omstandigheden kende of had behoren te kennen. [Am. 121] Artikel 56 Uitsluiting of beperking van rechtsmiddelen 1. Rechtsmiddelen tegen bedrog, bedreiging en misbruik kunnen noch direct, noch indirect worden uitgesloten of beperkt. 2. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument kunnen partijen de rechtsmiddelen tegen dwaling noch direct, noch indirect uitsluiten of beperken ten nadele van de consument. Artikel 57 Keuze van rechtsmiddel Een partij die krachtens dit hoofdstuk over een rechtsmiddel beschikt in omstandigheden die haar ook een rechtsmiddel tegen niet-nakoming toestaan, heeft de keuze tussen deze rechtsmiddelen. Deel III Vaststelling van de inhoud van de overeenkomst Hoofdstuk 6 Uitlegging Artikel 58 Algemene regels inzake uitlegging van overeenkomsten 1. Een overeenkomst moet worden uitgelegd overeenkomstig de gemeenschappelijke bedoeling van partijen, ook indien die uitlegging een afwijking inhoudt van de normale betekenis van de in de overeenkomst gebruikte uitdrukkingen. 2. Indien een partij een bepaalde betekenis wilde geven aan een in de overeenkomst gebruikte uitdrukking of een soortgelijke gedraging en de wederpartij dat ten tijde van het sluiten van de overeenkomst wist of had behoren te weten, moet deze uitdrukking of soortgelijke gedraging worden uitgelegd op de door de eerste partij bedoelde wijze. [Am. 122] 3. Voor zover de leden 1 en 2 niet anders bepalen, moet de overeenkomst worden uitgelegd overeenkomstig de betekenis die een redelijk persoon daaraan zou geven. 3 bis. De in een overeenkomst gebruikte uitdrukkingen worden uitgelegd in het licht van de overeenkomst in haar geheel. [Am. 123] 3 ter. De bepalingen in dit hoofdstuk zijn van overeenkomstige toepassing op de uitlegging van een aanbod, aanvaarding of andere eenzijdige wilsverklaring, of soortgelijke gedragingen. [Am. 124] Artikel 59 Relevante aangelegenheden Bij de uitlegging van een overeenkomst kan in het bijzonder worden gelet op: a) de omstandigheden waarin zij is gesloten; , met inbegrip van de aan de overeenkomst voorafgaande onderhandelingen; [Am. 125] b) de gedragingen van partijen, ook voor, tijdens en na het sluiten van de overeenkomst; [Am. 126] c) de uitlegging die partijen reeds eerder hebben gegeven aan uitdrukkingen die lijken op of identiek zijn aan de in de overeenkomst gebruikte uitdrukkingen; [Am. 127] d) de gewoonte die algemeen van toepassing zou worden geacht door partijen die zich in dezelfde situatie bevinden; e) handelwijzen die tussen partijen gebruikelijk zijn geworden; f) de betekenis die in de betrokken bedrijfstak gewoonlijk aan de uitdrukkingen wordt gegeven; g) de aard en het doel van de overeenkomst, en h) de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid. Artikel 60 Verwijzing naar de overeenkomst in haar geheel De in een overeenkomst gebruikte uitdrukkingen moeten worden uitgelegd in het licht van de overeenkomst in haar geheel. [Am. 128] Artikel 61 Discrepanties tussen taalversies 1. Wanneer een schriftelijke overeenkomst is opgesteld in twee of meer talen en niet is bepaald welke versie gezaghebbend is, wordt in het geval van discrepantie tussen de versies, de versie waarin de overeenkomst oorspronkelijk is opgesteld, als de gezaghebbende beschouwd. 1. bis Wanneer een schriftelijke overeenkomst is gebruikt die is opgesteld in de landstaal van de consument, is die taalversie gezaghebbend. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van deze alinea uit te sluiten of van deze alinea af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 129] Artikel 61 bis Voorrang voor uitlegging die aan voorwaarden van overeenkomsten werking verleent Een uitlegging die werking verleent aan de voorwaarden van een overeenkomst, heeft voorrang boven een uitlegging die dat niet doet. [Am. 130] Artikel 61 ter Uitlegging in het voordeel van de consument 1. Wanneer er twijfel bestaat over de betekenis van een voorwaarde van een overeenkomst tussen een handelaar en een consument, prevaleert de voor de consument gunstigste uitlegging, tenzij de consument de voorwaarde heeft bedongen. 2. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 131] Artikel 62 Voorrang voor Voorwaarden van overeenkomsten waarover niet afzonderlijk is onderhandeld [Am. 132] 1. Voor zover er strijdigheid is, hebben voorwaarden van overeenkomsten waarover afzonderlijk is onderhandeld, voorrang boven die waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7. 1 bis. Wanneer er, artikel 61 ter ten spijt, twijfel bestaat over de betekenis van een voorwaarde van een overeenkomst waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7, prevaleert een uitlegging van de voorwaarde ten nadele van de partij die de voorwaarde heeft bedongen. [Am. 133] Artikel 63 Voorrang voor uitlegging die aan voorwaarden van overeenkomsten werking verleent Een uitlegging die werking verleent aan de voorwaarden van een overeenkomst, heeft voorrang boven een uitlegging die dat niet doet. [Am. 134] Artikel 64 Uitlegging in het voordeel van de consument 1. Wanneer er twijfel bestaat over de betekenis van een voorwaarde van een overeenkomst tussen een handelaar en een consument, prevaleert de voor de consument gunstigste uitlegging, tenzij de consument de voorwaarde heeft bedongen. 2. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 135] Artikel 65 Uitlegging ten nadele van de partij die een voorwaarde van een overeenkomst heeft bedongen Wanneer er in een overeenkomst die niet onder artikel 64 valt, twijfel bestaat over de betekenis van een voorwaarde waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7, prevaleert een uitlegging van de voorwaarde ten nadele van de partij die de voorwaarde heeft bedongen. [Am. 136] Hoofdstuk 7 Inhoud en gevolgen Afdeling 1 Algemene bepalingen [Am. 137] Artikel 66 Voorwaarden van overeenkomsten De voorwaarden van een overeenkomst worden afgeleid uit: a) de overeenstemming tussen partijen, behoudens eventuele dwingende bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht; b) elke gewoonte of handelwijze waardoor partijen zijn gebonden krachtens artikel 67; c) elke bepaling van het gemeenschappelijk Europees kooprecht die van toepassing is wanneer partijen niets anders zijn overeengekomen, en d) elke impliciete voorwaarde van een overeenkomst in de zin van artikel 68. Artikel 67 Gewoonten en handelwijzen in overeenkomsten tussen handelaren 1. In een overeenkomst tussen handelaren zijn partijen gebonden door elke gewoonte die op grond van onderlinge overeenstemming van toepassing dient te zijn en door elke handelwijze die tussen hen gebruikelijk is geworden. 2. Partijen zijn gebonden door een gewoonte die algemeen van toepassing zou worden geacht door handelaren die zich in dezelfde situatie bevinden als de partijen. 3. Gewoonten en handelwijzen zijn niet bindend voor partijen wanneer zij in strijd zijn met de voorwaarden van de overeenkomst waarover afzonderlijk is onderhandeld hetgeen partijen zijn overeengekomen of met dwingende regels van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. [Am. 138] Artikel 68 Impliciete voorwaarden van overeenkomsten 1. Wanneer het nodig is een aangelegenheid te regelen die niet uitdrukkelijk wordt beheerst door de overeenstemming tussen partijen, gewoonten of handelwijzen of bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, kan een impliciete aanvullende voorwaarde van de overeenkomst gelden, in het bijzonder gelet op: a) de aard en het doel van de overeenkomst; b) de omstandigheden waarin de overeenkomst is gesloten, en c) de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid. 2. Elke impliciete voorwaarde van de overeenkomst in de zin van lid 1 dient, voor zover mogelijk, in de lijn te liggen van hetgeen partijen , indien zij de aangelegenheid hadden geregeld, waarschijnlijk zouden zijn overeengekomen. [Am. 139] 3. Lid 1 is niet van toepassing wanneer partijen een aangelegenheid opzettelijk niet hebben geregeld en dus aanvaarden dat een der partijen het risico daarvan draagt. Artikel 69 Voorwaarden van overeenkomsten afgeleid uit bepaalde vóór het sluiten van de overeenkomst afgelegde verklaringen 1. Indien de handelaar , of een persoon die voor de handelaar reclame- of marketingactiviteiten uitvoert, vóór het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij of in het openbaar een verklaring aflegt over de kenmerken van hetgeen door die handelaar uit hoofde van de overeenkomst dient te worden geleverd, wordt deze verklaring als een voorwaarde van de overeenkomst opgenomen, tenzij de handelaar aantoont dat : a) de wederpartij bij het sluiten van de overeenkomst ervan op de hoogte was of ervan op de hoogte had behoren te zijn dat de verklaring onjuist was of daarop anderszins geen beroep kon worden gedaan, of (a bis) de verklaring op het moment van het sluiten van de overeenkomst was rechtgezet; of [Am. 140] b) de beslissing van de wederpartij om de overeenkomst te sluiten niet door de verklaring kan zijn beïnvloed. 2. Voor de toepassing van lid 1 wordt een verklaring van een persoon die voor de handelaar reclame- of marketingactiviteiten uitvoert, geacht een verklaring van de handelaar te zijn. [Am. 141] 3. Wanneer de wederpartij een consument is, wordt een verklaring die in het openbaar is afgelegd door of namens een producent of door een andere persoon in een eerdere schakel van de keten van transacties die tot de overeenkomst leiden, voor de toepassing van lid 1 geacht te zijn afgelegd door de handelaar, tenzij de handelaar aantoont dat hij dat op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst niet wist en dat ook niet had behoren te weten. [Am. 142] 4. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 70 Verplichting om bekendheid te geven aan voorwaarden van overeenkomsten waarover niet afzonderlijk is onderhandeld 1. Voorwaarden van een overeenkomst die door een partij zijn bedongen en waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7, kunnen alleen tegen de wederpartij worden ingeroepen wanneer die partij daarvan op de hoogte was of wanneer de partij die de voorwaarden heeft bedongen, redelijke maatregelen heeft getroffen om deze vóór of bij het sluiten van de overeenkomst onder de aandacht van de wederpartij te brengen. 2. Voor de toepassing van dit artikel, is, in betrekkingen tussen een handelaar en een consument, enkel de verwijzing naar de voorwaarden van de overeenkomst in een schriftelijke overeenkomst onvoldoende om deze voorwaarden onder de aandacht van de consument te brengen, zelfs niet wanneer die consument de overeenkomst ondertekent. 3. Het is partijen niet toegestaan de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 143] Artikel 71 Aanvullende betalingen in overeenkomsten tussen een handelaar en een consument 1. Een voorwaarde in een overeenkomst tussen een handelaar en een consument die een consument verplicht tot een betaling bovenop de vastgestelde vergoeding voor de hoofdverbintenis van de handelaar, in het bijzonder wanneer die is opgenomen door toepassing van standaardopties die de consument moet verwerpen wil hij aanvullende betalingen voorkomen, bindt de consument niet tenzij hij, alvorens door de overeenkomst gebonden te zijn, uitdrukkelijk heeft ingestemd met de aanvullende betaling. Wanneer de consument de aanvullende betaling reeds heeft verricht, kan hij deze terugvorderen. 2. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 144] Artikel 72 Vierhoekenbepaling 1. Wanneer een schriftelijke overeenkomst een bepaling bevat volgens welke het document alle voorwaarden van de overeenkomst bevat (vierhoekenbepaling), dan maken eerdere verklaringen, toezeggingen of afspraken die niet in het document zijn opgenomen, geen deel uit van de overeenkomst. 2. Tenzij de overeenkomst anders bepaalt, belet een vierhoekenbepaling niet dat eerdere verklaringen van partijen worden gebruikt om de overeenkomst uit te leggen. 3. In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument, is de consument niet gebonden door een vierhoekenbepaling. 4. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 73 Vaststelling van de prijs Wanneer het bedrag van de uit hoofde van een overeenkomst te betalen prijs niet anders kan worden vastgesteld, is de te betalen prijs, tenzij het tegendeel blijkt, de prijs die op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst gewoonlijk in rekening wordt gebracht onder vergelijkbare omstandigheden of, wanneer een dergelijke prijs niet beschikbaar is, een redelijke prijs. Artikel 74 Eenzijdige vaststelling door een partij 1. Wanneer de prijs of enige andere voorwaarde van een overeenkomst dient te worden vastgesteld door een van de partijen en de vaststelling door die partij uiterst onredelijk is, dan treedt de in vergelijkbare omstandigheden ten tijde van het sluiten van de overeenkomst gevraagde prijs of gewoonlijk gebruikte voorwaarde, en bij gebreke daarvan, een redelijke prijs of een redelijke voorwaarde daarvoor in de plaats. 2. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 145] Afdeling 2 Specifieke bepalingen inzake overeenkomsten tussen handelaren en consumenten [Am. 146] Artikel 75 Vaststelling door een derde 1. Wanneer een derde de prijs of enige andere voorwaarde van de overeenkomst dient vast te stellen en dat niet kan of wil doen, kan een gerecht, tenzij dat in strijd is met de voorwaarden van de overeenkomst, een andere persoon aanwijzen om dat te doen. 2. Wanneer een door een derde vastgestelde prijs of andere voorwaarde van een overeenkomst grovelijk onredelijk is, treedt de in vergelijkbare omstandigheden ten tijde van het sluiten van de overeenkomst gevraagde prijs of gewoonlijk gebruikte voorwaarde, en bij gebreke van een dergelijke prijs, een redelijke prijs of een redelijke voorwaarde daarvoor in de plaats. 3. Voor de toepassing van lid 1 wordt onder "gerecht" ook een arbiter verstaan. 4. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van lid 2 uit te sluiten of van dat lid af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 76 Taal Wanneer de taal die dient te worden gebruikt voor mededelingen betreffende de overeenkomst of de daaruit voortvloeiende rechten en verbintenissen niet anders kan worden vastgesteld, is de te gebruiken taal de taal die voor het sluiten van de overeenkomst is gebruikt. Artikel 76 bis Verplichting om bekendheid te geven aan voorwaarden van overeenkomsten waarover niet afzonderlijk is onderhandeld [Am. 147] 1. Voorwaarden van een overeenkomst die door een handelaar zijn bedongen en waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7, kunnen alleen tegen een consument worden ingeroepen wanneer de consument daarvan op de hoogte was of wanneer de handelaar redelijke maatregelen heeft getroffen om deze vóór of bij het sluiten van de overeenkomst onder de aandacht van de consument te brengen. [Am. 148] 2. Voor de toepassing van dit artikel wordt aangenomen dat de voorwaarden van een overeenkomst onvoldoende onder de aandacht van de consument zijn gebracht als ze niet: a) zijn aangeboden op een manier die geschikt is om de aandacht van de consument op hun bestaan te vestigen; en b) door een handelaar zijn aangeboden aan of ter beschikking gesteld van een consument op een manier die de consument in staat stelt ze te begrijpen vóór het sluiten van de overeenkomst; [Am. 149] 3. De loutere verwijzing naar de voorwaarden van een overeenkomst in een schriftelijke overeenkomst wordt niet beschouwd als voldoende om deze voorwaarden onder de aandacht van de consument te brengen, zelfs niet wanneer de consument deze schriftelijke overeenkomst heeft ondertekend. [Am. 150] 4. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 151] Artikel 76 ter Aanvullende betalingen in overeenkomsten tussen een handelaar en een consument 1. Een voorwaarde in een overeenkomst tussen een handelaar en een consument die een consument verplicht tot een betaling bovenop de vastgestelde vergoeding voor de hoofdverbintenis van de handelaar, in het bijzonder wanneer die is opgenomen door toepassing van standaardopties die de consument moet verwerpen wil hij aanvullende betalingen voorkomen, bindt de consument niet tenzij hij, alvorens door de overeenkomst gebonden te zijn, uitdrukkelijk heeft ingestemd met de aanvullende betaling. Wanneer de consument de aanvullende betaling toch verricht zonder dat hij daarmee uitdrukkelijk heeft ingestemd, kan hij deze terugvorderen. 2. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. [Am. 152] Artikel 77 Overeenkomsten van onbepaalde duur 1. Wanneer bij een ononderbroken of herhaalde uitvoering van een verbintenis uit overeenkomst in de voorwaarden van de overeenkomst niet is bepaald wanneer de uit de overeenkomst voortvloeiende betrekking eindigt of dat deze eindigt door een kennisgeving met die strekking, kan zij door elk van de partijen worden beëindigd met inachtneming van een redelijke opzegtermijn die niet langer is dan twee maanden. 2. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 78 Voorwaarden van overeenkomsten ten gunste van derden 1. Partijen bij een overeenkomst kunnen bij de overeenkomst een recht toekennen aan een derde. Het is niet vereist dat de derde op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst bestaat of wordt genoemd, maar hij moet identificeerbaar zijn. 2. De aard en de inhoud van het recht van de derde worden bepaald door de overeenkomst. Het recht kan de vorm aannemen van een uitsluiting of een beperking van de aansprakelijkheid van de derde jegens een van de partijen bij de overeenkomst. 3. Wanneer een van de partijen bij een overeenkomst krachtens de overeenkomst tot uitvoering gehouden is ten gunste van een derde, a) heeft de derde dezelfde rechten op uitvoering en rechtsmiddelen tegen niet-nakoming als wanneer de partij bij de overeenkomst op grond van een overeenkomst met de derde partij tot uitvoering gehouden zou zijn, en b) kan de partij bij de overeenkomst die tot uitvoering gehouden is, tegen de derde alle verweermiddelen doen gelden die hij tegen de wederpartij bij de overeenkomst kan doen gelden. 4. De derde kan een recht dat te zijner gunste is bedongen, verwerpen door middel van kennisgeving aan een van de partijen bij de overeenkomst, mits dat gebeurt voordat het uitdrukkelijk of impliciet is aanvaard. In het geval van een dergelijke verwerping, wordt het recht behandeld alsof het nooit door de derde is verworven. 5. Partijen bij de overeenkomst kunnen de voorwaarde van de overeenkomst waarbij het recht is toegekend, schrappen of wijzigen, wanneer dat gebeurt voordat een van hen de derde ervan in kennis heeft gesteld dat het recht is toegekend. Hoofdstuk 8 Oneerlijke voorwaarden van overeenkomsten Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 79 Gevolgen van oneerlijke voorwaarden van overeenkomsten 1. Een door een partij in een overeenkomst bedongen voorwaarde die oneerlijk is op grond van de afdelingen 2 en 3 van dit hoofdstuk, is niet bindend voor de wederpartij. 2. Wanneer de overeenkomst zonder de oneerlijke voorwaarde kan worden gehandhaafd, blijven de andere voorwaarden van de overeenkomst bindend. Artikel 80 Uitsluiting van de oneerlijkheidstoets 1. Afdelingen 2 en 3 zijn niet van toepassing op voorwaarden van overeenkomsten die overeenkomen met bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht die van toepassing zouden zijn, wanneer de voorwaarden niet van toepassing zouden zijn. 2. Afdeling 2 is niet van toepassing op de omschrijving van het eigenlijke voorwerp van de overeenkomst of op de juistheid van de te betalen prijs, voor zover de handelaar de transparantieverplichting van artikel 82 is nagekomen. [Am. 153] 3. Afdeling 3 is niet van toepassing op de omschrijving van het eigenlijke voorwerp van de overeenkomst of op de juistheid van de te betalen prijs. Artikel 81 Dwingend karakter Het is partijen niet toegestaan de toepassing van dit hoofdstuk uit te sluiten, van dit hoofdstuk af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Afdeling 2 Oneerlijke voorwaarden in overeenkomsten tussen een handelaar en een consument Artikel 82 Transparantieverplichting voor voorwaarden van overeenkomsten waarover niet afzonderlijk is onderhandeld Wanneer een handelaar voorwaarden van een overeenkomst bedingt waarover met de consument niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7 , moet hij ervoor zorgen dat deze in eenvoudige, duidelijke en begrijpelijke taal worden gesteld en meegedeeld. [Am. 154] Artikel 83 Betekenis van “oneerlijk” in overeenkomsten tussen een handelaar en een consument 1. In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument is een door de handelaar bedongen voorwaarde van de overeenkomst waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7, voor de toepassing van deze afdeling oneerlijk wanneer zij in strijd met de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid, het evenwicht tussen de uit de overeenkomst voortvloeiende rechten en verbintenissen van partijen aanzienlijk verstoort ten nadele van de consument. [Am. 155] 2. Voor de toepassing van deze afdeling moet bij de beoordeling van de oneerlijkheid van een voorwaarde van een overeenkomst rekening gehouden worden met: a) de vraag of de handelaar de transparantieverplichting van artikel 82 is nagekomen; b) de aard van de op grond van de overeenkomst te leveren prestatie; c) de omstandigheden waarin de overeenkomst werd gesloten; c bis) de vraag of de voorgestelde voorwaarde zodanig verrassend van aard is dat de consument deze niet had kunnen verwachten; [Am. 156] d) de andere voorwaarden van de overeenkomst, en e) de voorwaarden van eventuele andere overeenkomsten waar de overeenkomst van afhangt. Artikel 84 Voorwaarden van overeenkomsten die altijd oneerlijk zijn Voor de toepassing van deze afdeling is een voorwaarde van een overeenkomst altijd oneerlijk wanneer zij erin bestaat of als doel heeft: a) de aansprakelijkheid van de handelaar voor het overlijden of lichamelijk letstel van de consument als gevolg van handelen of nalaten van de handelaar of van een persoon die namens de handelaar handelt, uit te sluiten of te beperken; b) de aansprakelijkheid van de handelaar voor door de consument geleden verliezen of schade die met opzet of als gevolg van grove nalatigheid zijn teweeggebracht, uit te sluiten of te beperken; b bis) de rechtsmiddelen waarover de consument jegens de handelaar of een derde beschikt in geval van niet-nakoming door de handelaar van zijn verbintenissen uit hoofde van de overeenkomst, onrechtmatig uit te sluiten of te beperken; [Am. 157] c) de verbintenis van de handelaar tot nakoming van de toezeggingen die door zijn gevolmachtigden zijn gedaan, te beperken, of diens toezeggingen te laten afhangen van het voldoen aan een bijzondere voorwaarde waarvan de verwezenlijking uitsluitend van de wil van de handelaar afhangt; c bis) de bewijsmiddelen waarover de consument kan beschikken, te beperken, of aan de consument een bewijslast op te leggen die wettelijk op de handelaar zou moeten rusten; [Am. 158] d) het recht van de consument om juridische stappen te nemen of van enig ander rechtsmiddel gebruik te maken uit te sluiten of te beperken, met name door de consument te verplichten om eventuele geschillen uitsluitend voor te leggen aan een arbitragesysteem waarin niet algemeen is voorzien in wettelijk bepalingen die van toepassing zijn op overeenkomsten tussen een handelaar en een consument; e) de exclusieve bevoegdheid voor de beslechting van alle uit de overeenkomst voortvloeiende geschillen toe te kennen aan een gerecht van de woonplaats van de handelaar, tenzij het gekozen gerecht ook het gerecht is van de woonplaats van de consument; f) aan de handelaar het recht toe te kennen om te bepalen of de geleverde goederen, digitale inhoud of verbonden diensten conform de overeenkomst zijn, of de handelaar het exclusieve recht toe te kennen om de voorwaarden van de overeenkomst uit te leggen; f bis) een handelaar toe te staan de voorwaarden van de overeenkomst eenzijdig te wijzigen zonder in de overeenkomst gespecificeerde geldige reden; dit heeft geen betrekking op voorwaarden van overeenkomsten waarbij een handelaar zich het recht voorbehoudt om eenzijdig de voorwaarden van een overeenkomst van onbepaalde duur te wijzigen, mits hij verplicht is de consument binnen een redelijke termijn van deze wijziging in kennis te stellen en de consument vrij is de overeenkomst kosteloos op te zeggen; [Am. 159] f ter) een handelaar toe te staan eenzijdig en zonder geldige reden de kenmerken van de te leveren goederen, digitale inhoud of verbonden diensten of andere kenmerken van de prestatie te wijzigen; [Am. 160] f quater) een handelaar toe te staan voor zijn prestatie een hogere vergoeding te verlangen dan die bij het sluiten van de overeenkomst is bepaald, tenzij in de overeenkomst naast overeengekomen voorwaarden voor een wijziging van de vergoeding is voorzien in een verlaging van de vergoeding of de relevante omstandigheden voor een wijziging van de vergoeding in de overeenkomst zijn beschreven en objectief gerechtvaardigd zijn en het optreden hiervan niet van de wil van de handelaar afhankelijk is; [Am. 161] g) te bepalen dat de consument door de overeenkomst gebonden is maar de handelaar niet; g bis) een consument te verplichten al zijn verbintenissen op grond van de overeenkomst na te komen, ingeval de handelaar zijn eigen verbintenissen niet nakomt; [Am. 162] g ter) een handelaar het recht te geven om de overeenkomst op discretionaire grond te herroepen of te ontbinden in de zin van artikel 8, zonder de consument hetzelfde recht te geven, of een handelaar het recht te geven om voor nog niet geleverde verbonden diensten betaald geld te houden ingeval de handelaar de overeenkomst herroept of ontbindt; [Am. 163] h) van de consument te eisen dat voor de ontbinding van de overeenkomst in de zin van artikel 8 een meer formele methode wordt gebruikt dan die volgens welke de overeenkomst was gesloten; h bis) de consument een buitensporige last op te leggen om een overeenkomst van onbepaalde duur te beëindigen; [Am. 164] i) de handelaar een kortere kennisgevingsperiode toe te kennen om de overeenkomst te ontbinden dan die welke voor de consument geldt; j) de consument te verplichten om te betalen voor goederen, digitale inhoud of verbonden diensten die niet daadwerkelijk geleverd zijn; k) te bepalen dat voorwaarden van de overeenkomst waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7 prevaleren of voorrang hebben boven voorwaarden waarover wel afzonderlijk is onderhandeld. Artikel 85 Voorwaarden van overeenkomsten die vermoed worden oneerlijk te zijn Voor de toepassing van deze afdeling wordt een voorwaarde van een overeenkomst vermoed oneerlijk te zijn wanneer zij erin bestaat of als doel heeft: a) de bewijsmiddelen waarover de consument kan beschikken, te beperken, of aan de consument een bewijslast op te leggen die wettelijk op de handelaar zou moeten rusten; [Am. 165] b) de rechtsmiddelen waarover de consument jegens de handelaar of een derde beschikt in geval van niet-nakoming door de handelaar van zijn verbintenissen uit hoofde van de overeenkomst, onrechtmatig uit te sluiten of te beperken; [Am. 166] c) het recht om vorderingen die de consument eventueel heeft tegen de handelaar te verrekenen met wat de consument eventueel verschuldigd is aan de handelaar, onrechtmatig uit te sluiten of te beperken; d) een handelaar toe te staan om door de consument betaald geld te houden wanneer de laatstgenoemde beslist de overeenkomst niet te sluiten of verbintenissen uit hoofde van de overeenkomst niet uit te voeren, zonder te bepalen dat de handelaar de consument een equivalent bedrag als vergoeding moet betalen in het omgekeerde geval; e) van een consument die zijn verbintenissen op grond van de overeenkomst niet nakomt, te eisen dat hij een onevenredig hoog bedrag als schadevergoeding of bedongen boete moet betalen; e bis) een bepaalde gedraging van de consument als het afleggen of niet-afleggen van een verklaring aan te merken, tenzij de consument bij de aanvang van de daarvoor vastgestelde termijn op de betekenis van deze gedraging wordt gewezen en voor het afleggen van een uitdrukkelijke verklaring een redelijke termijn wordt geboden; [Am. 167] f) een handelaar het recht te geven om de overeenkomst op discretionaire grond te herroepen of te ontbinden in de zin van artikel 8, zonder de consument hetzelfde recht te geven, of een handelaar het recht te geven om voor nog niet geleverde verbonden diensten betaald geld te houden ingeval de handelaar de overeenkomst herroept of ontbindt; [Am. 168] g) een handelaar toe te staan een overeenkomst van onbeperkte duur zonder redelijke kennisgeving te ontbinden, behalve in geval van gewichtige redenen om dit wel te doen; h) een overeenkomst van bepaalde duur automatisch te verlengen tenzij de consument anders aangeeft, in gevallen waarin de voorwaarden van de overeenkomst voorzien in een onredelijk korte termijn voor kennisgeving; i) een handelaar toe te staan de voorwaarden van de overeenkomst eenzijdig te wijzigen zonder in de overeenkomst gespecificeerde geldige reden; dit heeft geen betrekking op voorwaarden van overeenkomsten waarbij een handelaar zich het recht voorbehoudt om eenzijdig de voorwaarden van een overeenkomst van onbepaalde duur te wijzigen, mits hij verplicht is dit binnen een redelijke termijn ter kennis te brengen van de consument en deze vrij is de overeenkomst kosteloos op te zeggen; [Am. 169] j) een handelaar toe te staan eenzijdig en zonder geldige reden de kenmerken van de te leveren goederen, digitale inhoud of verbonden diensten of andere kenmerken van de prestatie te wijzigen; [Am. 170] k) te bepalen dat de prijs van goederen, digitale inhoud of verbonden diensten moet worden vastgesteld bij de levering ; of een handelaar toe te staan om de prijs te verhogen zonder de consument een herroepingsrecht te geven wanneer de verhoogde prijs te hoog is in verhouding tot de bij het sluiten van de overeenkomst overeengekomen prijs; dit heeft geen betrekking op bedingen inzake prijsindexering, voor zover deze wettig zijn en de wijze waarop de prijs wordt aangepast hierin expliciet beschreven is; [Am. 171] l) een consument te verplichten al zijn verbintenissen op grond van de overeenkomst na te komen, ingeval handelaar zijn eigen verbintenissen niet nakomt; [Am. 172] m) een handelaar toe te staan zijn rechten en verbintenissen uit hoofde van de overeenkomst zonder de instemming van de consument over te dragen, tenzij dat gebeurt aan een door de handelaar gecontroleerde dochteronderneming of als gevolg van een fusie of een soortgelijke wettige transactie tussen ondernemingen, en een dergelijke overdracht geen negatieve gevolgen kan hebben voor de rechten van de consument; n) een handelaar toe te staan, wanneer het bestelde niet beschikbaar is, een equivalent te leveren zonder dat de consument uitdrukkelijk om levering van een equivalent heeft gevraagd en zonder de consument uitdrukkelijk te hebben geïnformeerd over deze mogelijkheid en over het feit dat de handelaar de kosten moet dragen van het terugzenden van wat de consument op grond van de overeenkomst heeft ontvangen, wanneer de consument zijn recht uitoefent om de uitvoering te weigeren; [Am. 173] o) een handelaar toe te staan om een onredelijk lange of onvoldoende gespecificeerde termijn in acht te nemen om een aanbod te aanvaarden of te weigeren; p) een handelaar toe te staan om een onredelijk lange of onvoldoende gespecificeerde termijn in acht te nemen om de verbintenissen op grond van de overeenkomst uit te voeren; q) de rechtsmiddelen waarover de consument jegens de handelaar beschikt of de verweermiddelen waarover de consument beschikt met betrekking tot vorderingen van de handelaar, onrechtmatig uit te sluiten of te beperken; r) de uitvoering van verbintenissen op grond van de overeenkomst door de handelaar, of andere, voor de consument gunstige gevolgen van de overeenkomst, te onderwerpen aan bijzondere formaliteiten die niet wettelijk vereist en onredelijk zijn; s) van de consument buitensporige voorschotten of buitensporige waarborgen voor de uitvoering van verbintenissen te eisen; t) de consument ongerechtvaardigd te verhinderen om leveringen van derden te ontvangen of bij derden herstellingen te laten uitvoeren; u) de overeenkomst ongerechtvaardigd met een andere overeenkomst met de handelaar, een dochteronderneming van de handelaar of een derde te verbinden op een manier die niet door de consument kan worden verwacht; v) de consument een buitensporige last op te leggen om een overeenkomst van onbepaalde duur te beëindigen; [Am. 174] w) de oorspronkelijke duur of een verlenging van een overeenkomst voor de doorlopende levering van goederen, digitale inhoud of verbonden diensten meer dan een jaar te laten bedragen, tenzij de consument de overeenkomst te allen tijde kan beëindigen met een opzeggingstermijn van maximaal 30 dagen. Afdeling 3 Oneerlijke voorwaarden in overeenkomsten tussen handelaren Artikel 86 Betekenis van “oneerlijk” in overeenkomsten tussen handelaren 1. Voor de toepassing van deze afdeling is een voorwaarde in een overeenkomst tussen handelaren alleen oneerlijk wanneer: a) deze deel uitmaakt van voorwaarden waarover niet afzonderlijk is onderhandeld in de zin van artikel 7, en b) de voorwaarde van dien aard is dat het gebruik ervan grovelijk afwijkt van de gangbare handelspraktijken en indruist tegen de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid. 2. Voor de toepassing van deze afdeling moet bij de beoordeling van de oneerlijkheid van een voorwaarde van een overeenkomst rekening gehouden worden met: a) de aard van de op grond van de overeenkomst te leveren prestatie; b) de omstandigheden waarin de overeenkomst werd gesloten; c) de andere voorwaarden van de overeenkomst, en d) de voorwaarden van eventuele andere overeenkomsten waar de overeenkomst van afhangt. Deel IV Verbintenissen en rechtsmiddelen van partijen bij een koopovereenkomst of overeenkomst voor de levering van digitale inhoud Hoofdstuk 9 Algemene bepalingen Artikel 87 Niet-nakoming en wezenlijke niet-nakoming 1. Niet-nakoming van een verbintenis is ieder nalaten die verbintenis uit te voeren, ongeacht of het nalaten kan worden toegerekend en omvat: a) de niet-levering of vertraagde levering van de goederen; b) de niet-levering of vertraagde levering van de digitale inhoud; c) de levering van goederen die niet conform de overeenkomst zijn; d) de levering van digitale inhoud die niet conform de overeenkomst is; e) de niet-betaling of te late betaling van de prijs, en f) elke andere beweerde uitvoering die niet conform de overeenkomst is. 2. Niet-nakoming van een verbintenis door een partij is wezenlijk wanneer: a) zij de wederpartij wezenlijk datgene onthoudt wat die partij op grond van de overeenkomst mocht verwachten, tenzij de partij die niet nakomt dit resultaat op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst niet voorzag noch behoorde te voorzien, of b) deze van dien aard is dat daardoor duidelijk is dat er niet op kan worden vertrouwd dat de partij die niet nakomt in de toekomst alsnog zal nakomen. Artikel 88 Niet-toerekenbare niet-nakoming 1. De niet-nakoming door een partij van een verbintenis wordt deze niet toegerekend wanneer zij is veroorzaakt door een belemmering buiten de macht van die partij en die partij op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst met die belemmering geen rekening had behoren te houden of de belemmering of de gevolgen daarvan niet had behoren te vermijden of ondervangen. 2. Wanneer de belemmering slechts tijdelijk is, wordt de niet-nakoming niet toegerekend met betrekking tot de periode waarin de belemmering zich voordoet. Vormt de vertraging echter een wezenlijke niet-nakoming, dan mag de wederpartij haar als zodanig behandelen. 3. De partij die niet kan nakomen, is verplicht ervoor te zorgen dat de wederpartij van de belemmering en de gevolgen daarvan voor de mogelijkheid tot nakoming onverwijld nadat eerstgenoemde partij zich van deze omstandigheden bewust wordt of zich daarvan bewust had behoren te zijn, in kennis wordt gesteld. De wederpartij heeft overeenkomstig hoofdstuk 16 recht op vergoeding van de door het niet nakomen van deze verplichting veroorzaakte schade. [Am. 176] Artikel 89 Wijziging van omstandigheden 1. Een partij is verplicht tot nakoming van haar verbintenissen, ook indien deze nakoming bezwarender is geworden, hetzij doordat de kosten van nakoming zijn toegenomen, hetzij doordat de waarde van de te ontvangen tegenprestatie is verminderd. Wanneer de nakoming buitensporig bezwarend wordt vanwege een uitzonderlijke wijziging van omstandigheden, zijn partijen verplicht om met elkaar te onderhandelen over de aanpassing of ontbinding van de overeenkomst. 2. Wanneer partijen niet binnen een redelijke termijn tot overeenstemming komen, kan een gerecht op verzoek van een der partijen: a) de overeenkomst aanpassen teneinde deze in overeenstemming te brengen met dat wat partijen op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst redelijkerwijze zouden zijn overeengekomen wanneer zij met de wijziging van omstandigheden rekening hadden gehouden, of b) de overeenkomst ontbinden in de zin van artikel 8 op een datum en op voorwaarden die het gerecht bepaalt. 3. De leden 1 en 2 zijn alleen van toepassing indien: a) de wijziging van omstandigheden heeft plaatsgevonden na het sluiten van de overeenkomst; b) de partij die zich beroept op de gewijzigde omstandigheden, op dat moment geen rekening hield en ook geen rekening had behoren houden met de mogelijkheid of omvang van die wijziging van omstandigheden; en c) de benadeelde partij die zich beroept op de gewijzigde omstandigheden het risico van die wijziging van omstandigheden niet vermoedde en ook niet redelijkerwijze had behoren te vermoeden. [Am. 177] 4. Voor de toepassing van de leden 2 en 3 wordt onder "gerecht" ook een arbiter verstaan. Artikel 90 Verruimde toepassing van bepalingen inzake betaling en niet in ontvangst genomen goederen of digitale inhoud 1. Tenzij anders bepaald zijn de bepalingen inzake de betaling van de prijs door de koper in hoofdstuk 12, van overeenkomstige toepassing op andere betalingen. 2. Artikel 97 is van overeenkomstige toepassing op andere gevallen waarin een persoon in het bezit van goederen of digitale inhoud blijft omdat een andere persoon nalaat deze in ontvangst te nemen terwijl hij daartoe wel verplicht is. Hoofdstuk 10 De verbintenissen van de verkoper Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 91 Hoofdverbintenissen van de verkoper De verkoper van goederen of de leverancier van digitale inhoud (in dit deel eveneens "de verkoper" genoemd) dient: a) de goederen of de digitale inhoud te leveren; b) de eigendom van de goederen over te dragen , met inbegrip van de materiële gegevensdrager waarop de digitale inhoud wordt geleverd , over te dragen of zich ertoe te verbinden dit te doen ; [Am. 178] c) ervoor te zorgen dat de goederen of de digitale inhoud conform de overeenkomst zijn; d) ervoor te zorgen dat de koper het recht heeft om de digitale inhoud te gebruiken in overeenstemming met de overeenkomst, en e) de documenten die de goederen vertegenwoordigen of daarop betrekking hebben dan wel de documenten met betrekking tot de digitale inhoud, te leveren al naar gelang de overeenkomst voorschrijft. Artikel 91 bis Eigendomsvoorbehoud Wanneer een eigendomsvoorbehoud werd overeengekomen, is de verkoper niet verplicht de eigendom van de goederen over te dragen totdat de koper de overeengekomen prijs heeft betaald. [Am. 179] Artikel 92 Nakoming door een derde 1. Een verkoper kan de nakoming aan een ander toevertrouwen, tenzij de voorwaarden van de overeenkomst verplichten tot persoonlijke nakoming door de verkoper 2. Een verkoper die de nakoming aan een ander toevertrouwt, blijft aansprakelijk voor de nakoming. 3. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van lid 2 uit te sluiten of van dat lid af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Afdeling 2 Aflevering Artikel 93 Plaats van aflevering 1. Wanneer de plaats van aflevering niet anderszins kan worden bepaald, is dit: a) in geval van een consumentenkoopovereenkomst of een overeenkomst tussen een handelaar en een consument voor de levering van digitale inhoud die op afstand of buiten verkoopruimten is gesloten, of waarin de verkoper zich ertoe heeft verplicht voor het vervoer naar de koper te zorgen, de woonplaats van de consument op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst; [Am. 180] b) in ieder ander geval, (i) wanneer de koopovereenkomst ook betrekking heeft op vervoer van goederen door een vervoerder of een reeks van vervoerders, het dichtstbijzijnde ophaalpunt van de eerste vervoerder; (ii) wanneer de overeenkomst niet op vervoer betrekking heeft, de plaats van vestiging van de verkoper op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst. 2. Indien de verkoper meer dan één plaats van vestiging heeft, is de plaats van vestiging in de zin van lid 1, onder b), de plaats die het nauwst met de leveringsverbintenis is verbonden. Artikel 94 Wijze van aflevering 1. Tenzij anders overeengekomen voldoet de verkoper aan de verbintenis tot aflevering: a) in geval van een consumentenkoopovereenkomst of een overeenkomst tussen een handelaar en een consument voor de levering van digitale inhoud die op afstand of buiten verkoopruimten is gesloten of waarin de verkoper zich ertoe heeft verplicht voor het vervoer naar de koper te zorgen, door het fysieke bezit van of de controle over de goederen of de digitale inhoud aan de consument over te dragen; [Am. 181] b) in andere gevallen waarin de overeenkomst het vervoer van de goederen door een vervoerder met zich brengt, door de goederen te overhandigen aan de eerste vervoerder ter overdracht aan de koper en door het overhandigen aan de koper van alle documenten die deze nodig heeft om de goederen over te kunnen nemen van de vervoerder die de goederen onder zich heeft, of c) in niet onder a) en b) bedoelde gevallen, door de goederen of de digitale inhoud, of wanneer is overeengekomen dat de verkoper alleen de documenten die de goederen vertegenwoordigen hoeft te leveren, de documenten aan de koper ter beschikking te stellen. 2. Wanneer in lid 1, onder a) en c), naar de consument of de koper wordt verwezen, wordt daaronder mede een derde verstaan, die niet de vervoerder is en die de consument of de verkoper op grond van de overeenkomst heeft aangewezen. Artikel 95 Tijdstip van aflevering 1. Wanneer het tijdstip van aflevering niet anderszins kan worden bepaald, moeten de goederen of de digitale inhoud binnen een redelijke termijn na het sluiten van de overeenkomst onverwijld worden afgeleverd. [Am. 182] 2. In geval van overeenkomsten tussen een handelaar en een consument dient de handelaar de goederen of de digitale inhoud niet later dan 30 dagen na het sluiten van de overeenkomst af te leveren, tenzij partijen anders zijn overeengekomen. Artikel 96 Verbintenissen van de verkoper met betrekking tot het vervoer van de goederen 1. Wanneer de verkoper op grond van de overeenkomst verplicht is voor het vervoer van de goederen zorg te dragen, dient hij die overeenkomsten te sluiten die nodig zijn voor het vervoer naar de vastgestelde plaats, zulks met in de omstandigheden passende vervoermiddelen en onder de voor zodanig vervoer gebruikelijke voorwaarden. 2. Wanneer de verkoper, in overeenstemming met de overeenkomst, de goederen aan een vervoerder overhandigt en wanneer de goederen niet duidelijk zijn bestemd tot uitvoering van de overeenkomst door daarop aangebrachte merktekens, door vervoersdocumenten of anderszins, moet de verkoper de koper in kennis stellen van de verzending, onder nauwkeurige omschrijving van de goederen. 3. Wanneer de verkoper niet op grond van de overeenkomst verplicht is een verzekering af te sluiten met betrekking tot het vervoer van de goederen, moet hij de koper op diens verzoek alle beschikbare informatie verstrekken die nodig is om de koper in staat te stellen een dergelijke verzekering af te sluiten. Artikel 97 Door koper niet in ontvangst genomen goederen of digitale inhoud 1. Een verkoper die in het bezit van de goederen of de digitale inhoud blijft omdat de koper, ondanks zijn verplichting daartoe, heeft nagelaten de goederen in ontvangst te nemen, moet redelijke maatregelen treffen voor de bescherming en het behoud daarvan. 2. Op de verkoper rust niet langer de verbintenis tot aflevering wanneer hij: a) de goederen of de digitale inhoud op redelijke voorwaarden in bewaring geeft bij een derde om in opdracht van de koper te worden gehouden, en hij de koper hiervan in kennis stelt, of b) de goederen of de digitale inhoud op redelijke voorwaarden verkoopt na de koper hiervan in kennis te hebben gesteld en de netto opbrengst afdraagt aan de koper. 3. De verkoper is gerechtigd om voor de in redelijkheid gemaakte kosten schadeloos te worden gesteld of deze kosten uit de opbrengst van de verkoop te vergoeden. Artikel 98 Gevolgen voor overgang van risico De gevolgen van aflevering voor de overgang van risico zijn geregeld in hoofdstuk 14 [Am. 183] Afdeling 3 Conformiteit van de goederen en de digitale inhoud Artikel 99 Conformiteit met de overeenkomst 1. Om conform de overeenkomst te zijn, dienen de goederen of de digitale inhoud: a) van de door de overeenkomst voorgeschreven hoeveelheid, kwaliteit en beschrijving te zijn; b) te zijn verpakt op de door de overeenkomst voorgeschreven wijze, en c) te worden geleverd met de door overeenkomst voorgeschreven accessoires, installatiehandleidingen of andere handleidingen. 2. Om conform de overeenkomst te zijn, dienen de goederen of de digitale inhoud ook te voldoen aan de voorschriften van de artikelen 100, 101 en 102, voor zover partijen niet anders zijn overeengekomen. 3. Een bepaling in een consumentenkoopovereenkomst overeenkomst tussen een handelaar en een consument, waarbij ten nadele van de consument wordt afgeweken van de voorschriften van de artikelen 100, 101 en 102 en 103 is alleen geldig wanneer de consument op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst van de precieze staat van de goederen of de digitale inhoud op de hoogte was en de goederen of de digitale inhoud op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst als conform de overeenkomst aanvaardde. [Am. 184] 4. Het is partijen niet toegestaan in een consumentenkoopovereenkomst ten nadele van de consument de toepassing van lid 3 uit te sluiten of van dat lid af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 100 Criteria voor de conformiteit van de goederen en de digitale inhoud De goederen of de digitale inhoud dienen: a) geschikt te zijn voor elk bijzonder doel dat aan de verkoper ter kennis is gebracht op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst, tenzij uit de omstandigheden blijkt dat de koper niet vertrouwde of redelijkerwijs niet mocht vertrouwen op de deskundigheid en het oordeel van de verkoper; b) geschikt te zijn voor de doeleinden waarvoor goederen of digitale inhoud van dezelfde omschrijving gewoonlijk zouden worden gebruikt; c) de hoedanigheden te bezitten van de goederen of digitale inhoud die de verkoper als monster of model aan de koper heeft getoond; d) te zijn verpakt op de voor dergelijke goederen gebruikelijke wijze of, indien er hiervoor geen gebruikelijke handelwijze bestaat, op een met het oog op bescherming en behoud van de goederen passende wijze; e) te worden geleverd samen met de accessoires en installatiehandleidingen en andere handleidingen die de koper mag verwachten; f) de hoedanigheden en prestatievermogens te bezitten die zijn aangegeven in de voor het sluiten van de overeenkomst afgelegde verklaringen die op grond van artikel 69 deel uitmaken van de voorwaarden van de overeenkomst, en g) die hoedanigheden en prestatievermogens te bezitten die de koper mag verwachten , bijvoorbeeld het hebben van bepaalde uiterlijke kenmerken en het niet hebben van gebreken . Bij de vaststelling van wat de consument koper van de digitale inhoud mag verwachten, dient in aanmerking te worden genomen of de digitale inhoud al dan niet tegen betaling van een prijs of in ruil voor een andere tegenprestatie is geleverd. [Am. 185] Artikel 101 Verkeerde installatie in geval van een consumentenkoopovereenkomst 1. Wanneer krachtens een consumentenkoopovereenkomst geleverde goederen of digitale inhoud verkeerd zijn geïnstalleerd, wordt het door de verkeerde installatie veroorzaakte ontbreken van conformiteit als het ontbreken van conformiteit van de goederen of de digitale inhoud beschouwd wanneer: a) de goederen of de digitale inhoud zijn geïnstalleerd door de verkoper of onder diens verantwoordelijkheid, of b) de goederen of de digitale inhoud waren bestemd om door de consument te worden geïnstalleerd en de verkeerde installatie te wijten was aan een tekortkoming in de installatiehandleiding. 2. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 102 Rechten of vorderingen van derden 1. De goederen of de digitale inhoud moeten vrij zijn van rechten of niet kennelijk ongegronde vorderingen van derden. 2. Voor zover het om op intellectuele eigendom gebaseerde rechten of vorderingen gaat, dienen, onverminderd de leden 3 en 4, de goederen of de digitale inhoud vrij te zijn van rechten of niet kennelijk ongegronde vorderingen van derden: a) krachtens de wetgeving van de staat waar de goederen of de digitale inhoud volgens de overeenkomst zullen worden gebruikt, of, bij gebreke van een dergelijke overeenstemming, krachtens de wetgeving van de staat van de plaats van vestiging van de koper dan wel in geval van overeenkomsten tussen een handelaar en een consument, van de door de consument op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst aangegeven woonplaats van de consument, en b) waarmee de verkoper op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst bekend was of bekend had horen te zijn. 3. In overeenkomsten tussen ondernemingen is lid 2 Lid 2 is niet van toepassing wanneer: a) in overeenkomsten tussen handelaren, de koper op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst op de hoogte was of had behoren te zijn van de op intellectuele eigendom gebaseerde rechten of vorderingen; 4. b) In overeenkomsten tussen een handelaar en een consument, is lid 2 niet van toepassing wanneer de consument op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst op de hoogte was van de op intellectuele eigendom gebaseerde rechten of vorderingen. [Am. 186] 5. In overeenkomsten tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 103 Beperking inzake de conformiteit van digitale inhoud Conformiteit van de digitale inhoud met de overeenkomst wordt niet geacht te ontbreken op de enkele grond dat bijgewerkte digitale inhoud beschikbaar is geworden na het sluiten van de overeenkomst. [Am. 187] Artikel 104 Kennis van de koper over het ontbreken van conformiteit in geval van een overeenkomst tussen handelaren In geval van een overeenkomst tussen handelaren is De verkoper is niet aansprakelijk voor het ontbreken van conformiteit van de goederen wanneer de koper op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst wist dat de goederen niet conform waren. In geval van een overeenkomst tussen handelaren geldt dit ook wanneer de koper of dat had behoren te weten. [Am. 188] Artikel 105 Relevante tijdstip voor het vaststellen van conformiteit 1. De verkoper is aansprakelijk voor ieder ontbreken van conformiteit dat bestaat op het moment waarop het risico krachtens hoofdstuk 14 op de koper overgaat. 2. In geval van een consumentenkoopovereenkomst overeenkomst tussen een handelaar en een consument wordt ieder ontbreken van conformiteit dat zich binnen een termijn van zes maanden vanaf het tijdstip waarop het risico op de koper overgaat, manifesteert, geacht op dat tijdstip al te hebben bestaan, tenzij dit onverenigbaar is met de aard van de goederen of de digitale inhoud of de aard van het ontbreken van conformiteit. [Am. 189] 3. In een geval waarop artikel 101, lid 1, onder a), van toepassing is, dient elke verwijzing in de leden 1 of 2 van dit artikel naar het tijdstip waarop het risico op de koper overgaat, te worden gelezen als een verwijzing naar het tijdstip waarop de installatie is voltooid. In een geval waarop artikel 101, lid 1, onder b), van toepassing is, dient deze verwijzing te worden gelezen als een verwijzing naar het tijdstip waarop de consument een redelijke termijn voor de installatie had. 4. Wanneer de digitale inhoud naderhand door de handelaar moet worden bijgewerkt, of wanneer de handelaar de verschillende componenten afzonderlijk levert, dient hij ervoor te zorgen dat deze inhoud gedurende de looptijd van de overeenkomst met de overeenkomst in overstemming blijft. [Am. 190] 5. In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Hoofdstuk 11 Rechtsmiddelen van de koper Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 106 Overzicht van de rechtsmiddelen van de koper 1. Wanneer de verkoper een verbintenis niet nakomt, kan de koper , wanneer aan de specifieke voorwaarden voor de desbetreffende rechtsmiddelen is voldaan : [Am. 191] a) nakoming vorderen, met inbegrip van specifieke nakoming, reparatie of vervanging van de goederen of digitale inhoud, krachtens afdeling 3 van dit hoofdstuk; b) zijn eigen nakoming opschorten krachtens afdeling 4 van dit hoofdstuk; c) de overeenkomst ontbinden krachtens afdeling 5 van dit hoofdstuk en de teruggave vorderen van de reeds betaalde prijs krachtens hoofdstuk 17; d) de prijs verminderen krachtens afdeling 6 van dit hoofdstuk, en e) schadevergoeding vorderen krachtens hoofdstuk 16. 2. Wanneer de koper een handelaar is: a) heeft het in afdeling 2 van dit hoofdstuk bedoelde herstel van verzuim door de verkoper voorrang boven het recht van de koper enig rechtsmiddel aan te wenden, met uitzondering van de opschorting van de nakoming, en b) gelden voor het recht van de koper om zich op het ontbreken van conformiteit te beroepen de vereisten van onderzoek en kennisgeving als bedoeld in afdeling 7 van dit hoofdstuk. 3. Wanneer de koper een consument is: a) heeft het herstel van verzuim door de verkoper geen voorrang boven de rechten van de koper, en tenzij de rechten betrekking hebben op goederen of digitale inhoud die zijn/is vervaardigd, geproduceerd of gewijzigd volgens de aanwijzingen van de consument of die duidelijk voor een bepaalde persoon bestemd zijn; of [Am. 192] b) zijn de vereisten van onderzoek en kennisgeving als bedoeld in afdeling 7 van dit hoofdstuk niet van toepassing. 4. Wanneer de niet-nakoming de verkoper niet kan worden toegerekend, kan de koper een van de in lid 1 bedoelde rechtsmiddelen aanwenden, met uitzondering van het vorderen van nakoming en schadevergoeding. 5. De koper kan geen van de in lid 1 bedoelde rechtsmiddelen aanwenden voor zover hij de niet-nakoming door de verkoper heeft veroorzaakt. 6. Rechtsmiddelen die niet onverenigbaar zijn, kunnen worden gecumuleerd. Artikel 107 Beperking van rechtsmiddelen met betrekking tot digitale inhoud die niet tegen betaling van een prijs of in ruil voor een andere tegenprestatie is geleverd -1. Wanneer digitale inhoud in ruil voor andere tegenprestatie dan de betaling van een prijs is geleverd, kan de koper alle in artikel 106, lid 1, bedoelde rechtsmiddelen aanwenden behalve de vermindering van prijs onder d) van dat lid. 1. Wanneer digitale inhoud niet tegen betaling van een prijs in ruil voor een tegenprestatie is geleverd, kan de koper de in artikel 106, lid 1, onder a) tot en met d), bedoelde rechtsmiddelen niet aanwenden. De koper kan uitsluitend op grond van artikel 106, lid 1, onder e), schadevergoeding vorderen wegens verlies van of schade aan zijn eigendom, waaronder hardware, software en data, als gevolg van het niet overeenstemmen van de geleverde digitale inhoud, met uitzondering van de winst die de koper als gevolg van die schade heeft gederfd. [Am. 193] Artikel 108 Dwingend karakter In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit hoofdstuk uit te sluiten of van dit hoofdstuk af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen voordat de handelaar door de consument op het ontbreken van conformiteit is gewezen. Afdeling 2 Herstel van verzuim door verkoper Artikel 109 Herstel van verzuim door verkoper 1. Een verkoper die vroegtijdig nakoming heeft aangeboden en aan wie is meegedeeld dat de nakoming niet conform de overeenkomst is, kan een nieuw en met de overeenkomst conform aanbod tot nakoming doen wanneer dat kan plaatsvinden binnen de voor nakoming toegestane termijn. 2. In gevallen waarop lid 1 niet van toepassing is, kan een verkoper die nakoming heeft aangeboden die niet conform de overeenkomst is, wanneer hij van het ontbreken van conformiteit in kennis wordt gesteld, onverwijld aanbieden het verzuim op zijn eigen kosten te herstellen. 3. Een aanbod tot herstel van verzuim wordt niet uitgesloten door de kennisgeving dat de overeenkomst is ontbonden. 4. De koper kan een aanbod tot herstel van het verzuim alleen weigeren indien: —a) de koper een consument is en het herstel van verzuim door de verkoper geen voorrang heeft boven de rechtsmiddelen van de koper, als bedoeld in artikel 106, lid 3, onder a); [Am. 194] a) het verzuim niet onverwijld en zonder de koper aanzienlijke overlast te bezorgen, kan worden hersteld; b) de koper grond heeft te menen dat op de toekomstige nakoming door de verkoper niet kan worden vertrouwd, of c) vertraging in de nakoming een wezenlijke niet-nakoming zou inhouden. 5. De verkoper beschikt over een redelijke termijn om het verzuim te herstellen. In overeenkomsten tussen een handelaar en een consument bedraagt deze redelijke termijn ten hoogste 30 dagen. [Am. 195] 6. De koper kan de nakoming opschorten voor de duur van het herstel van het verzuim, maar de rechten van de koper waarmee het verlenen van een termijn aan de verkoper om het verzuim te herstellen niet strookt, worden opgeschort totdat deze termijn is verstreken. 7. Ondanks het herstel van verzuim behoudt de koper het recht om overeenkomstig hoofdstuk 16 schadevergoeding te vorderen wegens vertraging alsook voor alle schade die door het herstel van verzuim is veroorzaakt dan wel daardoor niet is voorkomen. [Am. 196] Afdeling 3 Vordering tot nakoming Artikel 110 Vordering tot nakoming van de verbintenissen van de verkoper 1. De koper heeft het recht de nakoming van de verbintenissen van de verkoper te vorderen , met inbegrip van kosteloos herstel van gebreken bij een nakoming die niet in overeenstemming met de overeenkomst is . [Am. 197] 2. De nakoming die kan worden gevorderd, omvat het herstel om niet van een nakoming die niet in conform de overeenkomst is. 3. Nakoming kan niet worden gevorderd wanneer: a) nakoming onmogelijk zou zijn of onwettig is geworden, of b) de lasten of kosten van de nakoming niet in verhouding zouden staan tot het voordeel dat de koper zou verkrijgen. Artikel 111 Keuze van consument tussen herstel en vervanging 1. Wanneer in geval van een consumentenkoopovereenkomst de handelaar een ontbreken van conformiteit op grond van artikel 110 , lid 2, moet goedmaken, kan de consument kiezen tussen herstel reparatie en vervanging tenzij de gekozen oplossing onwettig of onmogelijk zou zijn of, in vergelijking met de andere beschikbare oplossing, voor de verkoper onevenredige kosten met zich zou brengen gelet op: [Am. 198] a) de waarde die de goederen zouden hebben wanneer de conformiteit niet zou ontbreken; b) het belang van het ontbreken van conformiteit, en c) de vraag of de alternatieve oplossing zou kunnen worden voltooid zonder aanzienlijke overlast voor de consument. 2. Wanneer de consument het goedmaken van het ontbreken van conformiteit door middel van herstel reparatie of vervanging heeft gevorderd op grond van lid 1, kan de consument andere rechtsmiddelen alleen aanwenden wanneer: a) de handelaar het herstel de reparatie of de vervanging niet binnen een redelijke termijn van maximaal 30 dagen heeft voltooid; De consument kan echter gedurende die termijn de nakoming opschorten . b) de handelaar impliciet of expliciet heeft geweigerd het ontbreken van conformiteit te verhelpen; c) dezelfde tekortkoming na reparatie of vervanging nogmaals is opgetreden. [Am. 199] Artikel 112 Teruggave van het vervangen object 1. Wanneer de verkoper het ontbreken van conformiteit heeft goedgemaakt door middel van vervanging, heeft de verkoper het recht en de plicht om het vervangen object op eigen kosten terug te nemen. 2. De koper hoeft geen vergoeding te betalen voor enig gebruik dat van het vervangen object in de aan de vervanging voorafgaande periode is gemaakt. Afdeling 4 Opschorting van de nakoming van de verbintenissen van de verkoper Artikel 113 Recht om nakoming op te schorten 1. Een koper die tegelijk met de verkoper of daarna moet nakomen, heeft het recht de nakoming op te schorten totdat de verkoper heeft aangeboden na te komen of is nagekomen. 2. Een koper die moet nakomen vóór de verkoper en die op goede gronden meent dat de verkoper niet zal nakomen op het moment waarop hij daartoe verplicht is, kan de nakoming opschorten zolang die goede gronden gelden. 3. De nakoming die krachtens dit artikel mag worden opgeschort, kan de volledige dan wel de gedeeltelijke nakoming betreffen al naar gelang gerechtvaardigd door de niet-nakoming. Wanneer de verbintenissen van de verkoper in afzonderlijke delen moeten worden nagekomen of anderszins kunnen worden gesplitst, kan de koper de nakoming alleen opschorten met betrekking tot het deel dat niet is nagekomen, tenzij de niet-nakoming door de verkoper van dien aard is dat de opschorting van de volledige nakoming door de koper is gerechtvaardigd. 3 bis. In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument kan de gehele nakoming worden opgeschort, tenzij de opschorting van de gehele nakoming onevenredig is ten opzichte van de omvang van de niet-nakoming. [Am. 200] Afdeling 5 Ontbinding Artikel 114 Ontbinding wegens niet-nakoming 1. Een koper kan de overeenkomst ontbinden in de zin van artikel 8 wanneer de niet-nakoming door de verkoper op grond van de overeenkomst wezenlijk is in de zin van artikel 87, lid 2. 2. Wanneer in geval van een consumentenkoopovereenkomst en een overeenkomst voor de levering van digitale inhoud tussen een handelaar en een consument sprake is van niet-nakoming omdat de goederen niet conform de overeenkomst zijn, kan de consument de overeenkomst ontbinden, tenzij het ontbreken van conformiteit onbeduidend is. Artikel 115 Ontbinding wegens een vertraging in de levering na kennisgeving waarbij een aanvullende termijn voor nakoming is gesteld 1. Een koper kan de overeenkomst ontbinden in geval van een vertraging in de levering die als zodanig niet wezenlijk is, wanneer de koper kennis geeft van de vaststelling van een aanvullende termijn van redelijke duur voor de nakoming en de verkoper niet binnen deze termijn nakomt. 2. De in lid 1 bedoelde aanvullende termijn wordt redelijk geacht wanneer de verkoper daartegen niet onverwijld bezwaar maakt. 3. Wanneer in de kennisgeving wordt bepaald dat de overeenkomst automatisch wordt ontbonden indien de verkoper niet nakomt binnen de in de kennisgeving vastgestelde termijn, is de ontbinding na het verstrijken van die termijn zonder nadere kennisgeving van kracht. Artikel 116 Ontbinding wegens voorziene niet-nakoming Een koper kan de overeenkomst ontbinden vóór het moment waarop de nakoming moet plaatsvinden, wanneer de verkoper heeft verklaard of het anderszins duidelijk is dat er niet zal worden nagekomen en de niet-nakoming van dien aard zou zijn dat deze de ontbinding rechtvaardigt. Artikel 117 Reikwijdte van het recht van ontbinding 1. Wanneer de verbintenissen van de verkoper uit hoofde van de overeenkomst in afzonderlijke delen moeten worden nagekomen of anderszins kunnen worden gesplitst, kan de koper, wanneer er krachtens deze afdeling een grond voor ontbinding is van een deel waaraan een deel van de prijs kan worden toegewezen, alleen opzeggen met betrekking tot dat deel. 2. Lid 1 is niet van toepassing wanneer van de koper niet kan worden verwacht dat hij de nakoming van de andere delen aanvaardt of de niet-nakoming van dien aard is dat ontbinding van de volledige overeenkomst gerechtvaardigd is. 3. Wanneer de verbintenissen van de verkoper uit hoofde van de overeenkomst niet kunnen worden gesplitst of niet een deel van de prijs kan worden toegewezen, kan de koper alleen ontbinden wanneer de niet-nakoming van dien aard is dat de ontbinding van de volledige overeenkomst is gerechtvaardigd. Artikel 118 Kennisgeving van ontbinding De uitoefening van het recht van ontbinding krachtens deze afdeling geschiedt door kennisgeving aan de verkoper. Artikel 119 Verlies van het recht van ontbinding 1. De koper verliest zijn recht van ontbinding krachtens deze afdeling wanneer de kennisgeving van de ontbinding niet wordt gedaan binnen een redelijke termijn binnen twee maanden nadat het recht is ontstaan of, indien dit later is, binnen een redelijke termijn binnen twee maanden nadat hij van de niet-nakoming op de hoogte was of, als de koper een handelaar is, de koper daarvan op de hoogte had behoren te zijn. 2. Lid 1 is niet van toepassing wanneer geen enkele nakoming is aangeboden. a) wanneer de koper een consument is, of b) wanneer geen enkele nakoming is aangeboden. [Am. 201] Afdeling 6 Prijsvermindering Artikel 120 Recht van prijsvermindering 1. Een koper die een nakoming aanvaardt die niet conform de overeenkomst is, kan de prijs verminderen. De vermindering moet in verhouding staan tot de waardevermindering van dat wat op het tijdstip van nakoming ter nakoming werd ontvangen in vergelijking met de waarde van dat wat zou zijn ontvangen wanneer de nakoming conform de overeenkomst was geweest. 2. Een koper die krachtens lid 1 het recht heeft de prijs te verminderen en reeds een bedrag heeft betaald dat de verminderde prijs te boven gaat, kan het te veel betaalde van de verkoper terugvorderen. 3. Een koper die de prijs vermindert, kan niet tevens overeenkomstig hoofdstuk 16 vergoeding krijgen van de schade die daardoor wordt gecompenseerd, maar behoudt zijn recht op vergoeding van alle verder geleden schade. [Am. 202] Afdeling 7 Vereisten van onderzoek en kennisgeving in geval van een overeenkomst tussen handelaren Artikel 121 Onderzoek van de goederen in geval van overeenkomsten tussen handelaren 1. In geval van een overeenkomst tussen handelaren wordt de koper geacht de goederen of digitale inhoud te onderzoeken of te laten onderzoeken binnen een termijn die zo kort als redelijkerwijze mogelijk is en niet langer is dan 14 dagen te rekenen vanaf de datum van de levering van de goederen of digitale inhoud of verrichting van verbonden diensten. [Am. 203] 2. Wanneer de overeenkomst ook op het vervoer van de goederen betrekking heeft, kan het onderzoek worden uitgesteld tot na de aankomst van de goederen op hun bestemming. 3. Wanneer de koper de bestemming van de goederen onderweg wijzigt of hij deze doorzendt voordat hij redelijkerwijs gelegenheid heeft gehad deze te onderzoeken en de verkoper ten tijde van het sluiten van de overeenkomst de mogelijkheid van deze bestemmingswijziging of doorzending kende of had behoren te kennen, kan het onderzoek worden uitgesteld tot na het tijdstip waarop de goederen op de nieuwe bestemming zijn aangekomen. Artikel 122 Vereiste van kennisgeving van ontbreken van conformiteit in geval van koopovereenkomsten tussen handelaren 1. In geval van een overeenkomst tussen handelaren mag de koper zich niet op het ontbreken van een conformiteit beroepen wanneer hij de verkoper daarvan niet binnen redelijke termijn in kennis stelt met vermelding van de aard van de ontbrekende conformiteit. De koper heeft echter nog wel het recht de prijs te verminderen of, anders dan ter zake van gederfde winst, schadevergoeding te vorderen, indien hij een redelijke verontschuldiging heeft voor het feit dat hij de vereiste kennisgeving niet heeft gedaan. [Am. 204] De termijn begint te lopen op het moment van levering van de goederen of, indien dit later is, het moment waarop de koper het ontbreken van conformiteit ontdekt of had behoren te ontdekken. 2. De koper verliest het recht om zich op het ontbreken van conformiteit te beroepen wanneer hij de verkoper niet binnen twee jaar na het moment waarop de goederen feitelijk aan de koper werden overhandigd overeenkomstig de overeenkomst, in kennis stelt van het ontbreken van conformiteit. 3. Wanneer partijen zijn overeengekomen dat de goederen gedurende een vastgestelde termijn geschikt moeten blijven voor een bijzonder doel of voor hun gewone doel, verstrijkt de in lid 2 bedoelde termijn voor kennisgeving niet voor het einde van die overeengekomen termijn. 4. Lid 2 is niet van toepassing met betrekking tot de in artikel 102 bedoelde vorderingen of rechten van derden. 5. De koper hoeft de verkoper niet ervan in kennis te stellen dat niet alle goederen zijn geleverd wanneer de koper grond heeft ervan uit te gaan dat de resterende goederen zullen worden geleverd. 6. De verkoper kan zich niet op dit artikel beroepen wanneer het ontbreken van conformiteit betrekking heeft op feiten die hij kende of had behoren te kennen en die hij niet aan de koper bekend heeft gemaakt. Hoofdstuk 12 De verbintenissen van de koper Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 123 Hoofdverbintenissen van de koper 1. De koper heeft de verplichting: a) de prijs te betalen; b) de goederen of de digitale inhoud in ontvangst te nemen, en c) de documenten die de goederen vertegenwoordigen of daarop betrekking hebben of de documenten met betrekking tot de digitale inhoud in ontvangst te nemen, al naar gelang de overeenkomst voorschrijft. 2. Voor overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud: a) is lid 1, onder a), is niet van toepassing op overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud wanneer de digitale inhoud niet tegen betaling van een prijs wordt geleverd. b) is lid 1, letter b), niet van toepassing wanneer de digitale inhoud niet op een materiële gegevensdrager wordt geleverd. [Am. 205] Afdeling 2 Betaling van de prijs Artikel 124 Wijze van betaling 1. Betaling vindt plaats op de in de voorwaarden van de overeenkomst aangegeven wijze of, wanneer geen wijze van betaling is aangegeven, op elke bij gewone bedrijfsvoering op de plaats van betaling gebruikelijke wijze, met inachtneming van de aard van de transactie. 2. Een verkoper die een cheque, een andere betalingsopdracht of een belofte tot betaling aanvaardt, wordt geacht dit uitsluitend te doen op voorwaarde dat betaling daadwerkelijk plaatsvindt. De verkoper mag de nakoming van de oorspronkelijke verbintenis tot betaling afdwingen wanneer de opdracht niet wordt uitgevoerd of de belofte niet wordt nagekomen. 3. De oorspronkelijke verbintenis van de koper vervalt wanneer de verkoper een belofte tot betaling aanvaardt van een derde met wie de verkoper van tevoren is overeengekomen om de belofte tot betaling van de derde te aanvaarden als een wijze van betaling. 4. In geval van een overeenkomst tussen een handelaar en een consument is de consument niet gehouden tot het betalen van vergoedingen voor het gebruik van een bepaald betaalmiddel die hoger zijn dan de kosten voor de handelaar van het gebruik van dit middel. Artikel 125 Plaats van betaling 1. Wanneer de plaats van betaling niet anderszins kan worden vastgesteld, is dit de plaats van vestiging van de verkoper op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst. 2. Wanneer de verkoper meer dan één plaats van vestiging heeft, geldt als plaats van betaling, de plaats van vestiging van de verkoper die het nauwst met de verbintenis tot betaling is verbonden. Artikel 126 Tijdstip van betaling 1. De prijs dient te worden betaald op het moment van levering. 2. De verkoper mag een aanbod tot betaling vóór het tijdstip waarop deze dient plaats te vinden, weigeren wanneer hij daarbij een rechtmatig belang heeft. Artikel 127 Betaling door een derde 1. Een koper mag de betaling toevertrouwen aan een derde. Een koper die de betaling aan een ander toevertrouwt, blijft voor de betaling aansprakelijk. 2. De verkoper kan betaling door een derde niet weigeren wanneer: a) de derde handelt met instemming van de koper, of b) de derde een rechtmatig belang heeft bij de betaling en de koper heeft nagelaten te betalen dan wel duidelijk is dat de koper niet zal betalen wanneer de betaling dient plaats te vinden. 3. Door betaling door een derde overeenkomstig lid 1 of lid 2 is de koper niet langer aansprakelijk jegens de verkoper. 4. Wanneer de verkoper betaling door een derde aanvaardt in omstandigheden waarop de leden 1 of 2 niet van toepassing zijn, is de koper niet langer aansprakelijk jegens de verkoper, maar is de verkoper overeenkomstig hoofdstuk 16 aansprakelijk ten opzichte van de koper voor alle schade die door die aanvaarding is veroorzaakt [Am. 206] Artikel 128 Toewijzing van betaling 1. Wanneer een koper de verkoper verschillende bedragen moet betalen en de verrichte betaling onvoldoende is om al deze bedragen te dekken, kan de koper op het tijdstip van betaling de verkoper meedelen aan welke verbintenis de betaling moet worden toegewezen. 2. Wanneer de koper de in lid 1 bedoelde mededeling niet verricht, kan de verkoper de betaling aan een van de verbintenissen toewijzen door de koper daarvan binnen een redelijke termijn in kennis te stellen. 3. Een toewijzing krachtens lid 2 is niet geldig wanneer deze betrekking heeft op een verbintenis die nog niet opeisbaar is of die wordt bestreden. 4. Bij gebreke van een geldige toewijzing door een van partijen wordt de betaling toegewezen aan de verbintenis die aan een van de in de volgende criteria in de aangegeven volgorde voldoet: a) de verbintenis die opeisbaar is of als eerste opeisbaar zal zijn; b) de verbintenis waarvoor de verkoper over geen of de zwakste zekerheden beschikt; c) de verbintenis die voor de koper het meest bezwarend is; d) de oudste verbintenis. Wanneer geen van deze criteria van toepassing is, wordt de betaling naar evenredigheid aan alle verbintenissen toegewezen. 5. De betaling kan krachtens de leden 2, 3 of 4 alleen worden toegewezen aan een verbintenis die niet afdwingbaar is als gevolg van verjaring wanneer er geen andere verbintenis is waaraan de betaling overeenkomstig deze leden zou kunnen worden toegewezen. 6. Bij iedere verbintenis dient de betaling van de koper eerst te worden toegewezen aan de kosten, vervolgens aan de rente en ten derde, aan de hoofdsom, tenzij de verkoper de betaling anders toewijst. Afdeling 3 Inontvangstneming Artikel 129 Inontvangstneming De koper voldoet aan de verbintenis tot inontvangstneming door: a) het verrichten van alle handelingen die redelijkerwijs kunnen worden verwacht ten einde de verkoper in staat te stellen de verbintenis tot levering na te komen, en b) de goederen of de documenten die de goederen vertegenwoordigen dan wel de digitale inhoud aan te nemen, zoals voorgeschreven door de overeenkomst. Artikel 130 Vroege levering en levering van de verkeerde hoeveelheid 1. Wanneer de verkoper de goederen of digitale inhoud levert vóór het vastgestelde tijdstip, moet de koper de goederen in ontvangst nemen, tenzij hij een rechtmatig belang heeft om dat te weigeren. 2. Wanneer de verkoper een kleinere hoeveelheid goederen of digitale inhoud levert dan in de overeenkomst was bepaald, moet de koper in ontvangst nemen, tenzij de koper een rechtmatig belang heeft om dat te weigeren. 3. Wanneer de verkoper een grotere hoeveelheid goederen of digitale inhoud levert dan in de overeenkomst was bepaald, kan de koper het overschot houden of weigeren. 4. Wanneer de koper het overschot houdt, wordt dit geacht geleverd te zijn op grond van de overeenkomst en moet daarvoor de in de overeenkomst vastgestelde prijs worden betaald. 5. Met betrekking tot een consumentenkoopovereenkomst is lid 4 niet van toepassing wanneer de koper redelijkerwijs meent dat de verkoper het overschot doelbewust en zonder dwaling heeft afgeleverd, in de wetenschap dat dit niet was besteld. 6. Dit artikel is niet van toepassing op overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud wanneer de digitale inhoud niet tegen betaling van een prijs is geleverd. Hoofdstuk 13 Rechtsmiddelen van de verkoper Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 131 Overzicht van de rechtsmiddelen van de verkoper 1. Wanneer de koper een verbintenis niet nakomt, kan de verkoper , wanneer aan de specifieke voorwaarden voor de desbetreffende rechtsmiddelen is voldaan : [Am. 207] a) nakoming vorderen krachtens afdeling 2 van dit hoofdstuk; b) zijn eigen nakoming opschorten krachtens afdeling 3 van dit hoofdstuk; c) de overeenkomst ontbinden krachtens afdeling 4 van dit hoofdstuk, en d) de rente over de prijs of schadevergoeding vorderen krachtens hoofdstuk 16. 2. Wanneer de niet-nakoming de koper niet kan worden toegerekend, kan de verkoper elk van de in lid 1 bedoelde rechtsmiddelen aanwenden, met uitzondering van het vorderen van nakoming en schadevergoeding. [Am. 208] 3. De verkoper kan geen van de in lid 1 bedoelde rechtsmiddelen aanwenden voor zover hij de niet-nakoming door de koper heeft veroorzaakt. 4. Rechtsmiddelen die niet onverenigbaar zijn, kunnen worden gecumuleerd. Afdeling 2 Vordering tot nakoming Artikel 132 Vordering tot nakoming van de verbintenissen van de koper 1. De verkoper heeft het recht de betaling van de prijs te vorderen wanneer deze betaald moet worden en nakoming van elke andere verbintenis te vorderen die door de koper is aangegaan. 2. Wanneer de koper de goederen of de digitale inhoud nog niet in ontvangst heeft genomen en het duidelijk is dat de koper deze niet in ontvangst zal willen nemen, kan de verkoper niettemin eisen dat de koper de goederen in ontvangst neemt en kan hij het verschuldigde bedrag vorderen tenzij de verkoper zonder noemenswaardige inspanning of kosten een redelijke vervangende overeenkomst kon hebben gesloten. Afdeling 3 Opschorting van de nakoming van de verbintenissen van de verkoper Artikel 133 Recht om nakoming op te schorten 1. Een verkoper die tegelijk met de verkoper of daarna dient na te komen, heeft het recht de nakoming op te schorten totdat de koper heeft aangeboden na te komen of is nagekomen. 2. Een verkoper die dient na te komen vóór de koper en die op goede gronden meent dat de koper niet zal nakomen op het moment waarop hij daartoe verplicht is, kan de nakoming opschorten zolang die goede gronden gelden. Het recht om de nakoming op te schorten vervalt echter wanneer de koper passend verzekert dat de nakoming naar behoren zal plaatsvinden of passende zekerheid stelt. 3. De nakoming die krachtens dit artikel mag worden opgeschort, kan de volledige dan wel de gedeeltelijke nakoming betreffen al naar gelang gerechtvaardigd door de niet-nakoming. Wanneer de verbintenissen van de koper in afzonderlijke delen moeten worden nagekomen of anderszins kunnen worden gesplitst, kan de verkoper de nakoming alleen opschorten met betrekking tot het deel dat niet is nagekomen, tenzij de niet-nakoming door de koper van dien aard is dat de opschorting van de volledige nakoming door de verkoper is gerechtvaardigd. Afdeling 4 Ontbinding Artikel 134 Ontbinding wegens wezenlijke niet-nakoming Een verkoper kan de overeenkomst ontbinden in de zin van artikel 8 wanneer de niet-nakoming door de koper op grond van de overeenkomst wezenlijk is in de zin van artikel 87, lid 2. Artikel 135 Ontbinding wegens vertraagde nakoming na kennisgeving waarbij een aanvullende termijn voor nakoming is gesteld 1. Een verkoper kan de overeenkomst ontbinden in geval van een vertraging in de nakoming die als zodanig niet wezenlijk is, wanneer de verkoper kennis geeft van de vaststelling van een aanvullende termijn van redelijke duur voor de nakoming en de koper niet binnen deze termijn nakomt. 2. De duur van de periode wordt redelijk geacht wanneer de koper daartegen niet onverwijld bezwaar maakt. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument mag de aanvullende termijn voor de nakoming niet eindigen vóór de in artikel 167, lid 2, bedoelde periode van 30 dagen. 3. Wanneer in de kennisgeving wordt bepaald dat de overeenkomst automatisch wordt ontbonden indien de koper niet nakomt binnen de in de kennisgeving vastgestelde termijn, is de ontbinding na het verstrijken van die termijn zonder nadere kennisgeving van kracht. 4. Het is partijen niet toegestaan in een consumentenkoopovereenkomst ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 136 Ontbinding wegens voorziene niet-nakoming Een verkoper kan de overeenkomst ontbinden vóór het moment waarop de nakoming moet plaatsvinden, wanneer de koper heeft verklaard of het anderszins duidelijk is, dat er niet zal worden nagekomen en de niet-nakoming wezenlijk zou zijn. Artikel 137 Reikwijdte van het recht van ontbinding 1. Wanneer de verbintenissen van de koper uit hoofde van de overeenkomst in afzonderlijke delen moeten worden nagekomen of anderszins kunnen worden gesplitst, kan de verkoper, wanneer er krachtens deze afdeling een grond voor ontbinding is van een deel dat overeenkomt met een deel van de verbintenissen van de verkoper dat kan worden afgesplitst, de overeenkomst alleen met betrekking tot dat deel ontbinden. 2. Lid 1 is niet van toepassing wanneer de niet-nakoming wezenlijk is in het licht van de overeenkomst in haar geheel. 3. Wanneer de verbintenissen van de koper uit hoofde van de overeenkomst niet in afzonderlijke delen moeten worden nagekomen, kan de verkoper de overeenkomst alleen ontbinden indien de niet-nakoming wezenlijk is ten aanzien van de overeenkomst in haar geheel. Artikel 138 Kennisgeving van ontbinding Uitoefening van het recht van ontbinding van de overeenkomst krachtens deze afdeling geschiedt door kennisgeving aan de koper. Artikel 139 Verlies van het recht van ontbinding 1. Wanneer te laat is aangeboden om na te komen of een aangeboden nakoming anderszins niet conform de overeenkomst is, verliest de verkoper het recht van ontbinding krachtens deze afdeling tenzij de kennisgeving van de ontbinding plaatsvindt binnen een redelijke termijn nadat de verkoper van het aanbod of het ontbreken van conformiteit op de hoogte was of had behoren te zijn. 2. Een verkoper verliest het recht om de overeenkomst krachtens artikel 136 te ontbinden door middel van een kennisgeving tenzij de verkoper kennis geeft van de ontbinding binnen een redelijke termijn nadat het recht is ontstaan. 3. Wanneer de koper de prijs niet heeft betaald of anderszins wezenlijk niet is nagekomen, behoudt de verkoper het recht van ontbinding. Hoofdstuk 14 Risico-overgang Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 140 Gevolg van risico-overgang Het verlies van of schade aan de goederen of de digitale inhoud nadat het risico is overgegaan op de koper ontslaat deze niet van de verbintenis de prijs te betalen, tenzij het verlies of de schade te wijten is aan een handeling of nalatigheid van de verkoper. Artikel 141 Identificatie van goederen of digitale inhoud waarop de overeenkomst betrekking heeft Het risico gaat niet over op de koper totdat de goederen of de digitale inhoud duidelijk zijn geïdentificeerd als de goederen of de digitale inhoud die krachtens de overeenkomst dienen te worden geleverd, ongeacht of deze identificatie plaatsvindt in de oorspronkelijke overeenkomst, door een kennisgeving aan de koper of anderszins. Afdeling 2 Risico-overgang bij consumentenkoopovereenkomsten Artikel 142 Risico-overgang bij een consumentenkoopovereenkomst 1. In geval van een consumentenkoopovereenkomst gaat het risico over op het tijdstip waarop de consument of een door de consument aangewezen derde, die niet de vervoerder is, de goederen of de materiële gegevensdrager waarop de digitale inhoud wordt geleverd, fysiek in ontvangst heeft genomen. 2. In geval van een overeenkomst voor de levering van digitale inhoud die niet op een materiële gegevensdrager wordt geleverd, gaat het risico over op het tijdstip waarop de consument of een daartoe door de consument aangewezen derde de beschikking heeft gekregen over de digitale inhoud. 3. Tenzij de overeenkomst een op afstand of buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst is, zijn de leden 1 en 2 niet van toepassing wanneer de consument de verbintenis de goederen of de digitale inhoud in ontvangst te nemen niet nakomt en de niet-nakoming niet niet-toerekenbaar is krachtens artikel 88. In dat geval gaat het risico over op het tijdstip waarop de consument of de door de consument aangewezen derde de goederen fysiek in ontvangst zou hebben genomen of de beschikking over de digitale inhoud zou hebben gekregen wanneer de verbintenis om deze in ontvangst te nemen, zou zijn nagekomen. [Am. 209] 4. Wanneer de consument het vervoer van de goederen of de op een materiële gegevensdrager geleverde digitale inhoud regelt en de handelaar deze mogelijkheid niet heeft aangeboden, gaat het risico over op het tijdstip waarop de goederen of de op een materiële gegevensdrager geleverde digitale inhoud aan de vervoerder worden overhandigd, onverminderd de rechten van de consument jegens de vervoerder. 5. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Afdeling 3 Risico-overgang bij geval van overeenkomsten tussen handelaren Artikel 143 Tijdstip waarop risico overgaat Risico-overgang bij overeenkomsten tussen handelaren [Am. 210] 1. In een overeenkomst tussen handelaren gaat het risico over wanneer de koper de goederen, de digitale inhoud of de documenten die de goederen vertegenwoordigen, in ontvangst neemt. 2. Lid 1 is van toepassing onverminderd de artikelen 144, 145 en 146. Wanneer de goederen of de digitale inhoud ter beschikking van de koper zijn gesteld en de koper daarvan op de hoogte is, gaat het risico op de koper over met ingang van het tijdstip waarop de goederen of de digitale inhoud in ontvangst genomen hadden moeten zijn, tenzij de koper gerechtigd was om de inontvangstneming op te schorten krachtens artikel 113. Wanneer de goederen of de digitale inhoud ter beschikking van de koper zijn gesteld op een andere plaats dan een plaats van vestiging van de verkoper, gaat het risico over wanneer de aflevering dient plaats te vinden en de koper op de hoogte is van het feit dat de goederen of de digitale inhoud op die plaats te zijner beschikking zijn gesteld. [Am. 211] 2 bis. In een koopovereenkomst die het vervoer van goederen omvat, ongeacht of de verkoper bevoegd is documenten te behouden die bepalend zijn voor de beschikking over de goederen: a) Wanneer de verkoper niet gehouden is de goederen op een bepaalde plaats te overhandigen, gaat het risico op de koper over wanneer de goederen aan de eerste vervoerder worden overhandigd ter overdracht aan de koper in overeenstemming met de overeenkomst. b) Wanneer de verkoper gehouden is de goederen op een bepaalde plaats aan een vervoerder te overhandigen, gaat het risico pas op de koper over wanneer de goederen op die plaats aan de vervoerder worden overhandigd. [Am. 212] 2 ter. Indien goederen tijdens doorvoer verkocht worden, gaat het risico op de koper over met ingang van het tijdstip waarop de goederen aan de eerste vervoerder worden overhandigd of op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst, naar gelang de omstandigheden. Het risico gaat niet op de koper over wanneer de verkoper op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst wist of had behoren te weten dat de goederen verloren waren geraakt of waren beschadigd en hij dit niet aan de koper heeft meegedeeld. [Am. 213] Artikel 144 Goederen die koper ter beschikking zijn gesteld 1. Wanneer de goederen of de digitale inhoud ter beschikking van de koper zijn gesteld en de koper daarvan op de hoogte is, gaat het risico op de koper over met ingang van het tijdstip waarop de goederen of de digitale inhoud in ontvangst genomen hadden moeten zijn, tenzij de koper gerechtigd was om de inontvangstneming op te schorten krachtens artikel 113. 2. Wanneer de goederen of de digitale inhoud ter beschikking van de koper zijn gesteld op een andere plaats dan een plaats van vestiging van de verkoper, gaat het risico over wanneer de aflevering dient plaats te vinden en de koper op de hoogte is van het feit dat de goederen of de digitale inhoud op die plaats te zijner beschikking zijn gesteld. [Am. 214] Artikel 145 Vervoer van de goederen 1. Dit artikel is van toepassing op een koopovereenkomst die ook betrekking heeft op het vervoer van de goederen. 2. Wanneer de verkoper niet gehouden is de goederen op een bepaalde plaats te overhandigen, gaat het risico op de koper over wanneer de goederen aan de eerste vervoerder worden overhandigd ter overdracht aan de koper in overeenstemming met de overeenkomst. 3. Wanneer de verkoper gehouden is de goederen op een bepaalde plaats aan een vervoerder te overhandigen, gaat het risico pas op de koper over wanneer de goederen op die plaats aan de vervoerder worden overhandigd. 4. Het feit dat de verkoper bevoegd is documenten te behouden die bepalend zijn voor de beschikking over de goederen, is niet van invloed op de overgang van het risico. [Am. 215] Artikel 146 Tijdens doorvoer verkochte goederen 1. Dit artikel is van toepassing op een koopovereenkomst die betrekking heeft op tijdens doorvoer verkochte goederen. 2. Het risico gaat op de koper over met ingang van het tijdstip waarop de goederen aan de eerste vervoerder werden overhandigd. Indien de omstandigheden dit indiceren, gaat het risico echter op de koper over op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst. 3. Wanneer de verkoper op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst wist of had behoren te weten dat de goederen verloren waren geraakt of waren beschadigd en hij dit niet aan de koper heeft meegedeeld, draagt de verkoper het risico van verlies of schade. [Am. 216] Deel V Verbintenissen en rechtsmiddelen van partijen bij een verbonden dienstenovereenkomst Hoofdstuk 15 Verbintenissen en rechtsmiddelen van partijen Afdeling 1 Toepassing van bepaalde algemene bepalingen op koopovereenkomsten Artikel 147 Toepassing van bepaalde algemene bepalingen op koopovereenkomsten 1. De bepalingen hoofdstuk 9 zijn met het oog op dit deel van toepassing. 2. Wanneer een koopovereenkomst of een overeenkomst voor de levering van digitale inhoud wordt ontbonden, worden ook alle daarmee verbonden dienstenovereenkomsten ontbonden. Afdeling 2 Verbintenissen van de dienstverlener Artikel 148 Resultaatsverbintenis en zorgvuldigheids- en deskundigheidsverbintenis 1. De dienstverlener moet alle door de overeenkomst voorgeschreven specifieke resultaten bereiken. 2. Bij gebreke van een expliciete of impliciete verbintenis uit hoofde van een overeenkomst om een specifiek resultaat te bereiken, moet de dienstverlener de verbonden dienst verrichten met de zorgvuldigheid en deskundigheid die een redelijke dienstverlener zou betrachten en overeenkomstig alle wettelijke of andere bindende rechtsregels die op de verbonden dienst van toepassing zijn. 3. Bij de vaststelling van de door de dienstverlener te betrachten redelijke zorgvuldigheid en deskundigheid moet onder andere rekening worden gehouden met: a) de aard, de omvang, de frequentie en de voorzienbaarheid van de risico's waarmee de verrichting van de verbonden dienst voor de klant gepaard gaat; b) indien er sprake van schade is, de kosten van alle voorzorgsmaatregelen die het optreden van die of soortgelijke schade zouden hebben voorkomen, en c) de voor de verrichting van de verbonden dienst beschikbare tijd. 4. Wanneer in een overeenkomst tussen een handelaar en een consument de verbonden dienst de installatie van de goederen omvat, moet de installatie van dien aard zijn dat de geïnstalleerde goederen conform de overeenkomst zijn als voorgeschreven door artikel 101. 5. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van lid 2 uit te sluiten of van dat lid af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 149 Verbintenis om schade te voorkomen De dienstverlener moet redelijke voorzorgsmaatregelen nemen om schade aan de goederen of de digitale inhoud, of lichamelijk letsel of elk ander verlies of elke andere schade in de loop van of als gevolg van de verrichting van de verbonden dienst te voorkomen. Artikel 150 Nakoming door een derde 1. Een dienstverlener kan de verrichting aan een ander toevertrouwen, tenzij de persoonlijke verrichting door de dienstverlener is vereist. 2. Een dienstverlener die de verrichting aan een ander toevertrouwt, blijft voor die verrichting aansprakelijk. 3. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van lid 2 uit te sluiten of van dat lid af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Artikel 151 Verbintenis om een factuur te verschaffen Wanneer voor de verbonden dienst een afzonderlijke prijs moet worden betaald en de prijs geen op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst overeengekomen forfaitair bedrag is, moet de dienstverlener de klant een factuur verschaffen waarin op duidelijke en begrijpelijke wijze wordt uitgelegd hoe de prijs is berekend. Artikel 152 Verbintenis om te waarschuwen voor onverwachte of economisch niet verantwoorde kosten 1. De dienstverlener moet de klant waarschuwen en zijn toestemming vragen om door te gaan wanneer: a) de kosten van de verbonden dienst hoger zouden zijn dan de dienstverlener reeds aan de klant heeft meegedeeld, of b) de verbonden dienst meer zou kosten dan de waarde van de goederen of de digitale inhoud na afloop van de dienstverlening, voor zover dit de dienstverlener bekend is. 2. Een dienstverlener die nalaat om overeenkomstig lid 1 de toestemming van de klant te verkrijgen, heeft geen recht op een prijs die hoger is dan de reeds meegedeelde kosten of, al naar gelang van het geval, de waarde van de goederen of de digitale inhoud na afloop van de verbonden dienstverlening. Afdeling 3 Verbintenissen van de klant Artikel 153 Betaling van de prijs 1. De klant dient de prijs te betalen die volgens de overeenkomst voor de verbonden dienst moet worden betaald. 2. De prijs moet worden betaald nadat de verbonden dienst is voltooid en het voorwerp van de verbonden dienst aan de klant ter beschikking is gesteld. Artikel 154 Verlenen van toegang Wanneer de dienstverlener voor het verrichten van de verbonden dienst toegang moet verkrijgen tot het erf van de klant, dient de klant deze toegang op elk redelijk tijdstip toe te staan. Afdeling 4 Rechtsmiddelen Artikel 155 Rechtsmiddelen van de klant 1. Wanneer een dienstverlener een verbintenis niet nakomt, beschikt de klant, behoudens de in dit artikel opgenomen aanpassingen, over dezelfde rechtsmiddelen als die waarin hoofdstuk 11 voor de koper voorziet, te weten: a) het vorderen van specifieke nakoming; b) het opschorten van de nakoming door de klant zelf; c) het ontbinden van de overeenkomst; d) het verminderen van de prijs, en e) het vorderen van schadevergoeding krachtens hoofdstuk 16 . [Am. 218] 2. Onverminderd lid 3, heeft het recht van de dienstverlener om verzuimen verzuim te herstellen voorrang boven de rechtsmiddelen van de klant. ongeacht of de klant een consument is . [Am. 219] 3. In geval van verkeerde installatie op grond van een consumentkoopovereenkomst als bedoeld in artikel 101 heeft het recht van de dienstverlener om verzuimen te herstellen geen voorrang boven de rechtsmiddelen van de consument. 4. Indien de klant een consument is, heeft hij het recht om de overeenkomst te ontbinden in elk geval waarin de verleende verbonden dienst niet conform de overeenkomst is, tenzij het ontbreken van conformiteit onbeduidend is. 5. Hoofdstuk 11 is van toepassing behoudens de noodzakelijke aanpassingen, waaronder met name de volgende aanpassingen: a) met betrekking tot het recht van de dienstverlener om verzuimen te herstellen mag in geval van een overeenkomst tussen een handelaar en een consument de redelijke termijn als vermeld in artikel 109, lid 5, niet langer dan 30 dagen zijn; [Am. 220] b) met betrekking tot het goedmaken van een prestatie die niet conform de overeenkomst is, zijn de artikelen 111 en 112 niet van toepassing, en [Am. 221] c) artikel 156 is van toepassing in plaats van artikel 122. Artikel 156 Vereiste van kennisgeving van ontbreken van conformiteit in verbonden dienstenovereenkomsten tussen handelaren 1. In geval van een verbonden dienstenovereenkomst tussen handelaren mag de klant zich slechts op het ontbreken van conformiteit beroepen wanneer hij de dienstverlener daarvan binnen redelijke termijn in kennis stelt met vermelding van de aard van het ontbreken van conformiteit. De termijn begint te lopen op het moment waarop de verbonden dienst is voltooid of, wanneer dat later is, het moment waarop de klant het ontbreken van conformiteit ontdekt of had behoren te ontdekken. 2. De dienstverlener kan zich niet op dit artikel beroepen wanneer het ontbreken van conformiteit betrekking heeft op feiten die hij kende of had behoren te kennen en die hij niet aan de klant heeft bekend gemaakt. Artikel 157 Rechtsmiddelen van de dienstverlener 1. Wanneer de klant niet nakomt, beschikt de dienstverlener, behoudens de in lid 2 vermelde aanpassingen, over dezelfde rechtsmiddelen als die waarin hoofdstuk 13 voor de koper voorziet, te weten: a) het vorderen van nakoming; b) het opschorten van de nakoming door de dienstverlener zelf; c) het ontbinden van de overeenkomst, en d) het vorderen van de rente over de prijs of schadevergoeding krachtens hoofdstuk 16 . [Am. 222] 2. Hoofdstuk 13 is van toepassing behoudens de noodzakelijke aanpassingen. Met name is artikel 158 van toepassing in plaats van artikel 132, lid 2. Artikel 158 Recht van de klant om nakoming af te wijzen 1. De klant kan de dienstverlener te allen tijde meedelen dat de verrichting, of verdere verrichting van de verbonden dienst niet langer vereist is. 2. Wanneer een mededeling overeenkomst lid 1 wordt gedaan: a) heeft de dienstverlener niet langer het recht of de plicht om de verbonden dienst te verlenen, en b) blijft de klant, wanneer er niet krachtens een andere bepaling grond voor ontbinding is, aansprakelijk voor de betaling van de prijs, met aftrek van de kosten die de dienstverlener heeft bespaard of had kunnen besparen doordat hij niet volledig hoeft te presteren. 3. In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Deel VI Schadevergoeding en rente Hoofdstuk 16 Schadevergoeding en rente Afdeling 1 Schadevergoeding Artikel 159 Recht op schadevergoeding 1. Een schuldeiser heeft recht op vergoeding van de schade die is veroorzaakt doordat een schuldenaar een verbintenis niet nakomt, tenzij de niet-nakoming niet kan worden toegerekend. 2. De schade waarvan vergoeding kan worden gevorderd, omvat toekomstige schade die de schuldenaar redelijkerwijs kon verwachten. Artikel 160 Algemene maatstaf voor schadevergoeding Als algemene maatstaf voor de vergoeding van door de niet-nakoming van een verbintenis veroorzaakte schade geldt de som die de schuldeiser in de toestand brengt waarin hij zou hebben verkeerd wanneer de verbintenis behoorlijk was nagekomen, of, wanneer dat niet mogelijk is, zo veel mogelijk in die toestand brengt. Een dergelijke schadevergoeding omvat zowel het door de schuldeiser geleden verlies als de door hem gederfde winst. Artikel 161 Voorzienbaarheid van schade De schuldenaar is slechts aansprakelijk voor de schade die hij op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst voorzag of had behoren te voorzien als een gevolg van de niet-nakoming. Artikel 162 Aan de schuldeiser toe te rekenen schade De schuldenaar is niet aansprakelijk voor de door de schuldeiser geleden schade voor zover de schuldeiser heeft bijgedragen tot de niet-nakoming of de gevolgen daarvan. Artikel 163 Beperking van schade 1. De schuldenaar is niet aansprakelijk voor de door de schuldeiser geleden schade voor zover de schuldeiser de schade had kunnen beperken door het treffen van redelijke maatregelen. 2. De schuldeiser heeft recht op vergoeding van alle kosten die in redelijkheid zijn gemaakt om de schade te proberen te beperken. Artikel 164 Vervangende overeenkomst Een schuldeiser die een overeenkomst geheel of gedeeltelijk heeft ontbonden en binnen een redelijke termijn en op een redelijke wijze een vervangende overeenkomst heeft gesloten, kan, voor zover hij recht op schadevergoeding heeft, betaling van het verschil vorderen tussen de waarde van dat wat op grond van de ontbonden overeenkomst had moeten worden betaald en de waarde van dat wat moet worden betaald op grond van de vervangende overeenkomst, alsook vergoeding van alle overige schade vorderen. Artikel 165 Marktprijs Wanneer de schuldeiser de overeenkomst heeft ontbonden en geen vervangende overeenkomst heeft gesloten, maar voor de prestatie een marktprijs geldt, kan de schuldeiser, voor zover hij recht op schadevergoeding heeft, betaling vorderen van het verschil tussen de overeengekomen prijs en de op het tijdstip van de ontbinding geldende marktprijs alsook vergoeding van alle overige schade vorderen. Afdeling 2 Vertragingsrente: algemene bepalingen Artikel 166 Vertragingsrente 1. Wanneer de betaling van een bedrag is vertraagd, heeft de schuldeiser, zonder dat daarvan kennisgeving dient plaats te vinden, recht op rente over dat bedrag vanaf het tijdstip waarop de betaling opeisbaar is tot het tijdstip waarop de betaling plaatsvindt tegen de in lid 2 bedoelde rentevoet. 2. De rentevoet voor vertraagde betaling is: a) ingeval de schuldeiser zijn gewone verblijfplaats heeft in een lidstaat die de euro als munteenheid heeft of in een derde staat, de rentevoet die door de Europese Centrale Bank wordt gehanteerd voor haar meest recente basisherfinancieringstransactie, uitgevoerd vóór de eerste kalenderdag van het betreffende halfjaar, of de marginale rentevoet die het gevolg is van variabele-rentetenders voor de meest recente basisherfinancieringsoperaties van de Europese Centrale Bank, vermeerderd met twee procentpunten; b) ingeval de schuldeiser zijn gewone verblijfplaats heeft in een lidstaat die niet de euro als munteenheid heeft, het door de nationale centrale bank van die lidstaat vastgestelde equivalente rentetarief, vermeerderd met twee procentpunten. 3. De schuldeiser kan vergoeding van alle overige schade vorderen. Artikel 167 Rente wanneer de schuldenaar een consument is 1. Wanneer de schuldenaar een consument is, is voor vertraging in de betaling slechts rente verschuldigd tegen het in artikel 166 genoemde tarief wanneer de niet-nakoming toerekenbaar is. 2. De rente begint niet eerder te lopen dan 30 dagen na de kennisgeving door de schuldeiser aan de schuldenaar waarbij de verbintenis tot betaling van rente en de rentevoet zijn aangegeven. De kennisgeving kan plaatsvinden vóór de datum waarop de betaling plaats dient te vinden. 3. Een voorwaarde in een overeenkomst waarbij een hogere rentevoet wordt vastgesteld dan die waarin artikel 166 voorziet, of een eerder tijdstip waarop de rente gaat lopen dan het in lid 2 van dit artikel vermelde tijdstip, is niet bindend in zoverre dit overeenkomstig artikel 83 onbillijk zou zijn. 4. Vertragingsrente kan niet worden gekapitaliseerd teneinde rente te genereren. 5. Het is partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Afdeling 3 Vertraging in betaling door handelaren Artikel 168 Rentevoet en tijdstip waarop rente gaat lopen 1. Wanneer een handelaar de betaling van een op grond van een overeenkomst voor de levering van goederen, digitale inhoud of de verrichting van verbonden diensten verschuldigde prijs vertraagt zonder dat dit op grond van artikel 88 niet toerekenbaar is, is rente verschuldigd tegen het in lid 5 vermelde tarief. 2. De rente tegen het in lid 5 vermelde tarief begint te lopen op de dag volgend op de datum of het einde van de termijn voor betaling die in de overeenkomst is vastgelegd. Wanneer een dergelijke datum of termijn ontbreekt, begint de rente te lopen: a) 30 dagen na de datum van ontvangst door de schuldenaar van de factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek, of b) 30 dagen na de datum van ontvangst van de goederen, digitale inhoud of verbonden diensten, wanneer de onder a) bedoelde datum vroeger of onzeker is, of wanneer het onzeker is of de schuldenaar een factuur of een gelijkwaardig betalingsverzoek heeft ontvangen. 3. Wanneer de conformiteit van de goederen, digitale inhoud of verbonden diensten met de overeenkomst moet worden vastgesteld door middel van aanvaarding of onderzoek, vangt de in lid 2, onder b), bedoelde periode van 30 dagen aan op de datum van aanvaarding of de datum waarop de onderzoeksprocedure is voltooid. De onderzoeksprocedure kan niet langer dan 30 dagen duren, te rekenen vanaf de datum van levering van de goederen of digitale inhoud of de verrichting van verbonden diensten, tenzij partijen nadrukkelijk iets anders overeenkomen en deze conformiteit niet onbillijk is op grond van artikel 170. 4. De op grond van lid 2 vastgestelde betalingstermijn kan niet langer dan 60 dagen zijn, tenzij partijen nadrukkelijk iets anders overeenkomen en deze conformiteit niet onbillijk is op grond van artikel 170. 5. De rentevoet voor vertraagde betaling is: a) ingeval de schuldeiser zijn gewone verblijfplaats heeft in een lidstaat die de euro als munteenheid heeft of in een derde staat, de rentevoet die door de Europese Centrale Bank wordt gehanteerd voor haar meest recente basisherfinancieringstransactie, uitgevoerd vóór de eerste kalenderdag van het betreffende halfjaar, of de marginale rentevoet die het gevolg is van variabele-rentetenders voor de meest recente basisherfinancieringsoperaties van de Europese Centrale Bank, vermeerderd met acht procentpunten; b) ingeval de schuldeiser zijn gewone verblijfplaats heeft in een lidstaat die niet de euro als munteenheid heeft, het door de nationale centrale bank van die lidstaat vastgestelde equivalente rentetarief, vermeerderd met acht procentpunten. 6. De schuldeiser kan vergoeding van alle overige schade vorderen. Artikel 169 Vergoeding van invorderingskosten 1. Wanneer overeenkomstig artikel 168 rente moet worden betaald, heeft de schuldeiser recht op betaling door de schuldenaar van minimaal een forfaitair bedrag van 40 euro dan wel een gelijkwaardig bedrag in de munteenheid die voor de prijs van de overeenkomst is overeengekomen, ter vergoeding van de invorderingskosten van de schuldeiser. 2. De schuldeiser heeft recht op betaling door de schuldenaar van een redelijke vergoeding voor alle invorderingskosten die het in lid 1 vermelde forfaitair bedrag te boven gaan en die het gevolg zijn van de vertraagde betaling door de schuldenaar. Artikel 170 Oneerlijke voorwaarden van overeenkomsten inzake vertragingsrente 1. Een voorwaarde in een overeenkomst met betrekking tot de datum van betaling of de betalingstermijn, de rentevoet voor vertragingsrente of de vergoeding voor invorderingskosten is niet bindend wanneer zij oneerlijk is. Een voorwaarde is oneerlijk wanneer zij gelet op alle omstandigheden van het geval, waaronder de aard van de goederen, digitale inhoud of verbonden diensten, grovelijk afwijkt van de gangbare handelspraktijken en indruist tegen de goede trouw en de redelijkheid en billijkheid. 2. Voor de toepassing van lid 1 wordt een voorwaarde in een overeenkomst waarbij een betalingstermijn of –periode of een rentevoet is vastgesteld die voor de schuldeiser ongunstiger is dan de in artikel 167 of artikel 168 vermelde termijn, periode of voet, of een voorwaarde waarbij een vergoeding voor invorderingskosten is vastgesteld die lager is dan het in artikel 169 vermelde bedrag, geacht oneerlijk te zijn. 3. Voor de toepassing van lid 1 is een voorwaarde in een overeenkomst waarbij vertragingsrente of een vergoeding voor invorderingskosten wordt uitgesloten altijd oneerlijk. Artikel 171 Dwingend karakter Het is partijen niet toegestaan de toepassing van deze afdeling uit te sluiten of van deze afdeling af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. Deel VII Teruggave Hoofdstuk 17 Teruggave Artikel 172 Teruggave in geval van vernietiging, of ontbinding of ongeldigheid [Am. 223] 1. Wanneer een overeenkomst of deel van een overeenkomst door een van beide partijen is vernietigd of ontbonden, of om een andere reden dan vernietiging of ontbinding ongeldig of niet verbindend is, is elke partij verplicht hetgeen zij ("de ontvanger") van de wederpartij uit hoofde van deze overeenkomst of dit deel van de overeenkomst heeft ontvangen, terug te geven. [Am. 224] 2. De verbintenis tot teruggave van hetgeen is ontvangen, omvat alle natuurlijke en burgerlijke vruchten die voorvloeien uit hetgeen is ontvangen. 2 bis. Teruggave geschiedt zonder onnodig uitstel en in elk geval uiterlijk 14 dagen na ontvangst van de kennisgeving van vernietiging of ontbinding. Wanneer de ontvanger een consument is wordt de termijn geacht te zijn nageleefd als de consument de nodige stappen neemt voordat de termijn van 14 dagen is verstreken. [Am. 225] 2 ter. De ontvanger draagt de kosten van het terugzenden van hetgeen is ontvangen. [Am. 226] 2 quater. Een partij kan nakoming van de verbintenis tot teruggave opschorten als zij daarbij een legitiem belang heeft, bijvoorbeeld als opschorting nodig is om het ontbreken van conformiteit aan te tonen. [Am. 227] 2 quinquies. Bij niet-nakoming van de verbintenis tot teruggave of betaling door een partij, kan de andere partij schadevergoeding vorderen op grond van de artikelen 159 tot en met 163. [Am. 228] 3. Bij de ontbinding van een overeenkomst waarbij in termijnen of delen moet worden nagekomen, bestaat geen verplichting tot teruggave van hetgeen is ontvangen met betrekking tot die termijnen of delen ten aanzien waarvan de verbintenissen over en weer volledig zijn nagekomen, of wanneer de prijs voor hetgeen is gepresteerd op grond van artikel 8, lid 2, verschuldigd blijft, tenzij de overeenkomst van dien aard is dat gedeeltelijke nakoming voor geen van de partijen van waarde is. Artikel 172 bis Terugzending van digitale inhoud en teruggave van tegenprestaties bij levering van digitale inhoud [Am. 229] 1. Teruggave van digitale inhoud wordt uitsluitend geacht mogelijk te zijn indien: a) de digitale inhoud geleverd is op een materiële gegevensdrager en deze gegevensdrager nog verzegeld is of door de verkoper voor de levering niet is verzegeld; of b) anderszins duidelijk is dat de ontvanger die een materiële gegevensdrager terugstuurt geen bruikbare kopie van de digitale inhoud heeft kunnen houden; of c) de verkoper zonder noemenswaardige inspanning of kosten kan voorkomen dat de ontvanger nog gebruikmaakt van de digitale inhoud, bijvoorbeeld door middel van het afsluiten van diens gebruikersaccount. [Am. 230] 2. De ontvanger van digitale inhoud die op een materiële gegevensdrager is geleverd en waarvan teruggave mogelijk is overeenkomstig lid 1, letters a) en b), wordt geacht zijn verbintenis tot teruggave te zijn nagekomen als hij de materiële gegevensdrager terugzendt. [Am. 231] 3. Indien de tegenprestatie voor digitale inhoud niet bestaat in geld, maar bijvoorbeeld in persoonsgegevens, waarvan teruggave niet mogelijk is, maakt de ontvanger van die tegenprestatie geen gebruik meer van hetgeen hij heeft ontvangen, bijvoorbeeld door de persoonsgegevens die hij heeft ontvangen te wissen. Indien persoonsgegevens worden gewist, moet de consument daarvan in kennis worden gesteld. [Am. 232] Artikel 173 Betaling van geldswaarde 1. Wanneer hetgeen is ontvangen, in voorkomend geval met inbegrip van de vruchten, niet kan worden teruggegeven, of in geval van al dan niet op een materiële gegevensdrager geleverde digitale inhoud, moet de ontvanger de waarde daarvan in geld betalen. Wanneer teruggave mogelijk is, maar tot onredelijke inspanningen of kosten zou leiden, kan de ontvanger ervoor kiezen de waarde in geld te betalen, mits dit de vermogensbelangen van de wederpartij niet schaadt. [Am. 233] 2. De geldswaarde van goederen is de waarde die de goederen zouden hebben gehad op de datum waarop de waarde in geld had moeten worden betaald wanneer de ontvanger de goederen zonder vernietiging of schade tot die datum had gehouden. 3. Wanneer een verbonden dienstenovereenkomst wordt vernietigd of ontbonden door de klant nadat de verbonden dienst is verricht of gedeeltelijk is verricht, is de geldswaarde van hetgeen is ontvangen, het bedrag dat de klant heeft bespaard door het ontvangen van de verbonden dienst. 4. In geval van digitale inhoud is de geldswaarde van hetgeen is ontvangen het bedrag dat de klant heeft bespaard door gebruik te maken van de digitale inhoud. 5. Wanneer de ontvanger een vervanging voor goederen of digitale inhoud in geld of natura heeft gekregen terwijl hij de grond voor de vernietiging of de ontbinding kende of had behoren te kennen, kan de wederpartij ervoor kiezen ofwel hetgeen ter vervanging is ontvangen ofwel de geldswaarde van hetgeen ter vervanging is ontvangen, te vorderen. Een ontvanger die een vervanging voor goederen of digitale inhoud in geld of natura heeft verkregen terwijl hij de grond voor de vernietiging of de ontbinding niet kende of had behoren te kennen, kan ervoor kiezen ofwel hetgeen ter vervanging is ontvangen ofwel de geldswaarde van hetgeen ter vervanging is ontvangen, terug te geven. [Am. 234] 6. In geval van Indien de digitale inhoud die niet tegen betaling van een prijs is geleverd , geschiedt geen teruggave maar er tegenover de levering een andere of geen tegenprestatie stond en teruggave van de digitale inhoud niet mogelijk is overeenkomstig artikel 172 bis , lid 1, is de ontvanger van de digitale inhoud niet gehouden de geldswaarde terug te geven . [Am. 235] 6 bis. Onverminderd artikel 172 bis, lid 3, is de ontvanger van de tegenprestatie, indien de tegenprestatie voor de levering van digitale inhoud niet bestond in geld en teruggave van deze tegenprestatie niet mogelijk is, niet gehouden de geldswaarde daarvan te betalen. [Am. 236] Artikel 174 Betaling voor gebruik en rente over ontvangen gelden en waardevermindering [Am. 237] 1. Een ontvanger die gebruik heeft gemaakt van goederen of digitale inhoud moet de wederpartij de geldswaarde van dat gebruik betalen met betrekking tot elke periode waarin: a) de ontvanger de grond voor de vernietiging of de ontbinding heeft veroorzaakt; b) de ontvanger, voor de aanvang van die periode, de grond voor vernietiging of ontbinding kende, of c) het gelet op de aard van de goederen of digitale inhoud , de aard en hoeveelheid van het gebruik en de beschikbaarheid van andere rechtsmiddelen dan ontbinding, onbillijk zou zijn de ontvanger het gebruik om niet van de goederen of digitale inhoud voor die periode toe te staan. [Am. 238] 2. Een ontvanger die verplicht is geld terug te geven, moet rente betalen tegen de in artikel 166 bepaalde rentevoet, wanneer: a) de wederpartij verplicht is voor het gebruik te betalen, of b) de ontvanger de aanleiding heeft gegeven tot de vernietiging van de overeenkomst wegens bedrog, bedreiging en misbruik. 3. Voor de toepassing van dit hoofdstuk is een ontvanger niet verplicht om voor het gebruik van ontvangen goederen of digitale inhoud te betalen of om rente over ontvangen gelden te betalen in andere situaties dan die welke zijn genoemd in de leden 1 , 1 bis en 2. [Am. 239] 3 bis. De ontvanger is overeenkomstig de artikelen 159 tot en met 163 aansprakelijk voor de waardevermindering van de goederen, digitale inhoud of de vruchten voor zover deze uitstijgt boven de waardevermindering ten gevolge van normaal gebruik. [Am. 240] 3 ter. De betaling voor het gebruik of voor waardevermindering mag niet meer bedragen dan de prijs die voor de goederen of de digitale inhoud is overeengekomen. [Am. 241] 3 quater. Indien de digitale inhoud niet tegen betaling van een prijs is geleverd, maar er tegenover de levering een andere of geen tegenprestatie stond, is de ontvanger van de digitale inhoud niet gehouden voor het gebruik of de waardevermindering te betalen. [Am. 242] 3 quinquies. Onverminderd artikel 172 bis, lid 3, is de ontvanger van de tegenprestatie, indien tegenover de levering van de digitale inhoud een andere tegenprestatie stond dan de betaling van een prijs, niet gehouden te betalen voor het gebruik of de waardevermindering van hetgeen hij heeft ontvangen. [Am. 243] Artikel 175 Vergoeding voor uitgaven 1. Wanneer een ontvanger uitgaven heeft moeten verrichten in verband met goederen of digitale inhoud of de vruchten daarvan , heeft hij recht op vergoeding voor zover de uitgaven aan de wederpartij ten goede zijn gekomen mits de uitgaven zijn verricht op een tijdstip waarop de ontvanger de grond voor de vernietiging of de ontbinding niet kende of had behoren te kennen. [Am. 244] 2. Een ontvanger die de grond voor de vernietiging of de ontbinding kende of had behoren te kennen, heeft alleen recht op vergoeding voor de uitgaven die noodzakelijk waren om de goederen of digitale inhoud of de vruchten daarvan voor verlies of waardevermindering te behoeden, mits de ontvanger geen gelegenheid had de wederpartij om advies te vragen. [Am. 245] Artikel 176 Billijke wijziging Elke verbintenis tot teruggave of betaling op grond van dit hoofdstuk kan worden gewijzigd voor zover de nakoming daarvan grovelijk onbillijk zou zijn, met name gelet op de vraag of de partij de grond voor de vernietiging of de ontbinding niet heeft veroorzaakt of niet heeft gekend. Artikel 177 Dwingend karakter In betrekkingen tussen een handelaar en een consument is het partijen niet toegestaan ten nadele van de consument de toepassing van dit hoofdstuk uit te sluiten, van dit hoofdstuk af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen voordat kennis is gegeven van vernietiging of ontbinding . [Am. 246] Artikel 177 bis Commerciële garanties 1. Een commerciële garantie is bindend voor de garant, onder de in het garantiebewijs aangegeven voorwaarden. Als er geen garantiebewijs is verstrekt of de voorwaarden in het garantiebewijs zijn minder gunstig dan die in de desbetreffende reclameboodschappen, is de commerciële garantie bindend volgens de in de met de commerciële garantie samenhangende reclame vastgestelde voorwaarden. 2. Het garantiebewijs dient in duidelijke en begrijpelijke taal te zijn opgesteld, goed leesbaar te zijn, te zijn opgesteld in de taal waarin de overeenkomst met de consument is opgesteld en de volgende informatie te bevatten: a) een verklaring inzake de rechten van de consument, zoals bepaald in hoofdstuk 11, en een duidelijke verklaring dat de commerciële garantie die rechten onverlet laat, en b) de voorwaarden van de commerciële garantie, in het bijzonder die betreffende de duur, overdraagbaarheid en het geografische toepassingsgebied van de garantie, de naam en het adres van de garant, en, indien deze verschilt van de garant, van de persoon bij wie een claim kan worden ingediend en de voor het indienen van een claim te volgen procedure. 3. Tenzij in het garantiedocument anders bepaald, is de garantie tevens geldig jegens alle personen die gedurende de garantietermijn eigenaar van de goederen zijn, zonder dat deze dit hoeven te aanvaarden. 4. De handelaar stelt op verzoek van de consument de garantie ter beschikking op een duurzame drager. 5. Niet-naleving van lid 2, 3 of 4 is niet van invloed op de geldigheid van de garantie. [Am. 247] Deel VIII Verjaring Hoofdstuk 18 Verjaring Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 178 Aan verjaring onderworpen rechten Het recht om nakoming van een verbintenis en alle bijkomende rechten af te dwingen, met inbegrip van het recht om rechtsmiddelen aan te wenden tegen niet-nakoming, met uitzondering van de opschorting van de nakoming, verjaart door het verloop van een termijn overeenkomstig dit hoofdstuk. [Am. 248] Afdeling 2 Verjaringstermijnen en hun aanvang Artikel 179 Verjaringstermijnen 1. De korte verjaringstermijn bedraagt twee jaar. 2. De lange verjaringstermijn bedraagt tien zes jaar of, in geval van een recht op schadevergoeding wegens lichamelijk letsel, dertig jaar. [Am. 249] 2 bis. Er is sprake van verjaring zodra één van beide termijnen is verstreken. [Am. 250] Artikel 180 Aanvang 1. De korte verjaringstermijn begint te lopen op het tijdstip waarop de schuldeiser de feiten ten gevolge waarvan het recht kan worden uitgeoefend kende of had behoren te kennen. 2. De lange verjaringstermijn begint te lopen op het tijdstip waarop de schuldenaar moet nakomen dan wel, in geval van een recht op schadevergoeding, vanaf het tijdstip van de handeling ten gevolge waarvan het recht ontstaat. 3. Wanneer de schuldenaar een voortdurende verbintenis heeft om iets te doen of na te laten, wordt de schuldeiser geacht een afzonderlijk recht te hebben met betrekking tot elke niet-nakoming van de verbintenis. Afdeling 3 Verlenging van verjaringstermijnen Artikel -181 Schorsing in geval van reparatie of vervanging 1. Indien het ontbreken van conformiteit wordt verholpen door middel van reparatie of vervanging, wordt de korte verjaringstermijn geschorst vanaf het tijdstip waarop de schuldeiser de schuldenaar in kennis stelt van het ontbreken van conformiteit. 2. Deze schorsing duurt tot het tijdstip waarop het ontbreken van conformiteit is verholpen. [Am. 251] Artikel 181 Schorsing in geval van gerechtelijke en andere procedures 1. De loop van beide verjaringstermijnen is geschorst vanaf het tijdstip waarop de gerechtelijke procedure om het recht geldend te maken wordt ingeleid. 2. De schorsing duurt tot het tijdstip waarop een eindbeslissing is gegeven, dan wel het geschil op een andere wijze is afgehandeld. Wanneer de procedure eindigt binnen de laatste zes maanden van de verjaringstermijn zonder dat een beslissing ten gronde wordt genomen, verloopt de verjaringstermijn niet eerder dan nadat zes maanden zijn verstreken na het tijdstip waarop de procedure is geëindigd. 3. De leden 1 en 2 zijn van overeenkomstige toepassing op arbitrage- en bemiddelingsprocedures, op procedures waarbij een geschil tussen twee partijen is voorgelegd aan een derde voor een bindend besluit, en op alle andere procedures die zijn ingeleid ter verkrijging van een beslissing inzake het recht of ter afwending van een faillissement. 4. Onder bemiddeling wordt een gestructureerde procedure verstaan, ongeacht de benaming, waarin twee of meer partijen bij een geschil op vrijwillige basis zelf pogen met de hulp van een bemiddelaar hun geschil te schikken. Deze procedure kan door partijen worden ingeleid of door een gerecht worden voorgesteld of gelast, dan wel door het nationale recht zijn voorgeschreven. De bemiddeling eindigt door een overeenkomst tussen partijen of door een verklaring van de bemiddelaar of een der partijen. Artikel 182 Verlenging van verjaring in geval van onderhandelingen Wanneer partijen onderhandelen over het recht dan wel over omstandigheden op grond waarvan een vordering in verband met het recht kan ontstaan, verloopt geen van beide verjaringstermijnen voor een jaar is verstreken na de laatste gedane mededeling in het kader van de onderhandelingen of na de mededeling van een van partijen aan de andere dat zij de onderhandelingen niet langer wil voortzetten. Artikel 183 Verlenging van verjaring in geval van onbekwaamheid Wanneer een handelingsonbekwame persoon geen vertegenwoordiger heeft, dan verloopt geen verjaringstermijn van een recht van die persoon voor een jaar is verstreken sedert het einde van de handelingsonbekwaamheid of de aanstelling van een vertegenwoordiger. Artikel 183 bis Schorsing in geval van overmacht 1. De loop van de korte verjaringstermijn wordt geschorst gedurende de periode waarin de schuldeiser niet in staat is om een procedure om het recht geldend te maken in te leiden wegens een belemmering buiten zijn macht of een belemmering die hij redelijkerwijs niet had behoren te vermijden of ondervangen. 2. Lid 1 is slechts van toepassing als de belemmering ontstaat of voortduurt in de laatste zes maanden van de verjaringstermijn. 3. Indien de duur of de aard van de belemmering zodanig is dat redelijkerwijs niet van de schuldeiser kan worden verwacht dat hij binnen het na het einde van de schorsing resterende gedeelte van de verjaringstermijn een procedure inleidt om het recht geldend te maken, verloopt de verjaringstermijn niet eerder dan nadat zes maanden zijn verstreken na het tijdstip waarop de belemmering is opgeheven. [Am. 252] Afdeling 4 Hernieuwing van verjaringstermijnen Artikel 184 Hernieuwing door erkenning Wanneer de schuldenaar het recht jegens de schuldeiser erkent, door gedeeltelijke betaling, betaling van rente, zekerheidsstelling, verrekening of op enige andere wijze, begint een nieuwe, korte verjaringstermijn te lopen. Afdeling 5 evolgen van verjaring Artikel 185 Gevolgen van verjaring 1. Na het verlopen van de betrokken verjaringstermijn heeft de schuldenaar het recht nakoming van de betrokken verbintenis te weigeren en verliest de schuldeiser alle rechtsmiddelen in geval van niet- nakoming met uitzondering van het recht nakoming op te schorten. 2. Datgene wat door de schuldenaar ter nakoming van de betrokken verbintenis is betaald of overgedragen, kan niet worden teruggevorderd enkel omdat de verjaringstermijn is verlopen op het tijdstip van de nakoming. 3. De verjaringstermijn voor een recht op betaling van rente en andere bijkomende rechten verloopt niet later dan de termijn voor het primaire recht. Afdeling 6 Wijziging bij overeenkomst Artikel 186 Overeenkomsten betreffende verjaring 1. Partijen kunnen bij overeenkomst de bepalingen van dit hoofdstuk wijzigen, met name door het inkorten of verlengen van de verjaringstermijnen. 2. De korte verjaringstermijn kan niet worden verkort tot minder dan één jaar of verlengd tot meer dan tien jaar. 3. De lange verjaringstermijn kan niet worden verkort tot minder dan één jaar of verlengd tot meer dan dertig jaar. 4. Het is partijen niet toegestaan de toepassing van dit artikel uit te sluiten of van dit artikel af te wijken of de gevolgen ervan te wijzigen. 5. In een overeenkomst tussen een handelaar en een consument kan dit artikel niet worden toegepast ten nadele van de consument. Titel III Begeleidende maatregelen [Am. 253] Artikel 186 bis Mededeling van rechterlijke beslissingen waarin deze verordening wordt toegepast 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de eindbeslissingen van hun gerechten waarin de bepalingen van deze verordening worden toegepast, onverwijld aan de Commissie worden meegedeeld. [Am. 254] 2. De Commissie zet een systeem op waarmee de informatie over de in lid 1 bedoelde beslissingen en de relevante arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie kunnen worden geraadpleegd. Dat systeem is openbaar, volledig geautomatiseerd en gemakkelijk te raadplegen. [Am. 255] 3. Uitspraken die overeenkomstig lid 1 worden meegedeeld, gaan vergezeld van een gestandaardiseerde samenvatting van de uitspraak bestaande uit de volgende onderdelen: a) het onderwerp en het relevante artikel of de relevante artikelen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht; b) een korte samenvatting van de feiten; c) een korte samenvatting van de belangrijkste argumenten; d) het vonnis; en e) de motivering van het vonnis, met duidelijke vermelding van de grondslag waarop het vonnis is gebaseerd. [Am. 256] Artikel 186 ter Alternatieve geschillenbeslechting 1. Consumenten en handelaren die een overeenkomst hebben gesloten, worden aangespoord te overwegen om een eventueel geschil dat voortvloeit uit een overeenkomst in het kader waarvan zij zijn overeengekomen het gemeenschappelijk Europees kooprecht toe te passen, voor te leggen aan een ADR-entiteit, als bedoeld in artikel 4, lid 1, letter h, van Richtlijn 2013/11/EU. 2. Dit artikel doet geen afbreuk aan het recht van partijen om hun geschil op enig moment aan een rechterlijke instantie voor te leggen in plaats van aan een ADR-entiteit. [Am. 257] Artikel 186 quater Ontwikkeling van "Europese standaardvoorwaarden voor overeenkomsten" 1. De Commissie richt zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk drie maanden na de inwerkingtreding van deze verordening, een deskundigengroep op om haar te helpen bij de ontwikkeling van "Europese standaardvoorwaarden voor overeenkomsten" op basis van en in aanvulling op het gemeenschappelijk Europees kooprecht, en om de praktische toepassing ervan te bevorderen. 2. De Commissie, bijgestaan door de deskundigengroep, streeft ernaar de eerste Europese standaardvoorwaarden voor overeenkomsten uiterlijk [xxx] na de inwerkingtreding van deze verordening te presenteren. 3. De deskundigengroep bestaat uit leden die met name de belangen van de gebruikers van het gemeenschappelijk Europees kooprecht in de Unie vertegenwoordigen. De deskundigengroep kan besluiten gespecialiseerde subgroepen op te richten die zich gaan buigen over verschillende economische activiteiten. [Am. 258] Titel IV Slotbepalingen [Am. 259] Artikel 186 quinquies Evaluatie 1. Uiterlijk op … (12) verstrekken de lidstaten de Commissie gegevens over de toepassing van deze verordening, met name gegevens met betrekking tot de acceptatiegraad van het gemeenschappelijk Europees kooprecht, de mate waarin de bepalingen ervan aanleiding hebben gegeven tot rechtszaken en de stand van zaken betreffende de verschillen tussen het gemeenschappelijk Europees kooprecht en het nationale recht wat het niveau van consumentenbescherming betreft. Deze gegevens bevatten een uitgebreid overzicht van de rechtspraak van de nationale gerechten over de uitlegging van de bepalingen van het gemeenschappelijk Europees kooprecht. 2. Uiterlijk op (13) … dient de Commissie bij het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité een uitvoerig verslag in over de werking van deze verordening, onder meer in het licht van de noodzaak om de werkingssfeer van het gemeenschappelijk Europees kooprecht uit te breiden wat overeenkomsten tussen ondernemingen onderling betreft, de markt- en technologische ontwikkelingen met betrekking tot digitale inhoud en toekomstige ontwikkelingen van het acquis van de Unie. Voorts wordt extra aandacht besteed aan de vraag of het passend is de beperking van de werkingssfeer van het gemeenschappelijk Europees kooprecht tot overeenkomsten op afstand, en met name onlineovereenkomsten, te behouden, of dat het haalbaar is de werkingssfeer uit te breiden, onder meer naar overeenkomsten in verkoopruimten. [Am. 260] Artikel 186 sexies Wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 In de bijlage bij Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad (14) wordt het volgende punt toegevoegd: "22. Verordening (EU) nr. ... van het Europees Parlement en de Raad van ... betreffende een gemeenschappelijk Europees kooprecht (PB L …)." [Am. 261] Artikel 186 septies Inwerkingtreding en toepassing 1. Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. 2. Zij is van toepassing vanaf (15) . Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. [Am. 262] Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter Aanhangsel 1 Standaardinstructies inzake herroeping Herroepingsrecht U heeft het recht binnen een termijn van 14 kalenderdagen zonder opgave van redenen deze overeenkomst te herroepen. De herroepingstermijn verstrijkt 14 dagen na dag 1. Om het herroepingsrecht uit te oefenen, dient u ons door middel van een duidelijke verklaring (bijvoorbeeld een per post, fax of e-mail verzonden brief) in kennis te stellen (2) van uw besluit deze overeenkomst te herroepen. U kunt gebruik maken van het bijgevoegde standaardformulier voor herroeping, maar dit is niet verplicht. 3 Om aan de termijn voor herroeping te voldoen, volstaat het wanneer u uw mededeling inzake de uitoefening van het herroepingsrecht toestuurt voordat de herroepingstermijn is verstreken. Gevolgen van herroeping Wanneer u deze overeenkomst herroept, zullen wij u onverwijld en in elk geval uiterlijk 14 dagen na de dag waarop wij zijn geïnformeerd over uw besluit om deze overeenkomst te herroepen, alle betalingen terugbetalen, met inbegrip van de leveringskosten (maar met uitzondering van de extra kosten die het gevolg zijn van uw keuze voor een ander type levering dan het door ons aangeboden goedkoopste type standaardlevering). Wij zullen deze terugbetaling verrichten met gebruikmaking van hetzelfde betaalmiddel als door u voor de oorspronkelijke transactie werd gebruikt, tenzij u uitdrukkelijk met een ander betaalmiddel heeft ingestemd; in geen geval zal een dergelijke terugbetaling voor u extra kosten met zich brengen. 4 5 6 Aanwijzingen voor het invullen: 1 Voeg hier een van de volgende formuleringen tussen aanhalingstekens in: a) in geval van een verbonden dienstenovereenkomst of een overeenkomst voor de levering van water, gas of elektriciteit, dat/die niet marktklaar is gemaakt in een bepaald volume of in een bepaalde hoeveelheid, van stadsverwarming en van digitale inhoud die niet op een materiële gegevensdrager is geleverd: "het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst."; b) in geval van een koopovereenkomst: "het tijdstip waarop u of een door u aangewezen derde, die niet de vervoerder is, de goederen fysiek in ontvangst neemt."; c) in geval van een overeenkomst inzake verschillende door de consument in één bestelling bestelde en afzonderlijk geleverde goederen: "het tijdstip waarop u of een door u aangewezen derde, die niet de vervoerder is, het laatste goed fysiek in ontvangst neemt."; d) in geval van een overeenkomst inzake de levering van een goed dat uit verschillende zendingen of onderdelen bestaat: "het tijdstip waarop u of een door u aangewezen derde, die niet de vervoerder is, de laatste zending of het laatste onderdeel fysiek in ontvangst neemt."; e) in geval van een overeenkomst voor de geregelde levering van goederen gedurende een vastgestelde termijn: "het tijdstip waarop u of een door u aangewezen derde, die niet de vervoerder is, het eerste goed fysiek in ontvangst neemt.". 2 Vul uw naam, geografische adres en, indien beschikbaar, uw telefoonnummer, faxnummer en e-mailadres in. 3 Wanneer u de consument de mogelijkheid biedt op uw website elektronisch het formulier in te vullen en informatie over zijn herroeping van de overeenkomst te overleggen, voeg dan het volgende in: "Desgewenst kunt u elektronisch het standaardherroepingsformulier invullen en dit of een andere duidelijke verklaring indienen op onze website [voeg internetadres in]. Wanneer u van deze mogelijkheid gebruik maakt, zullen wij u overwijld een ontvangstbevestiging van deze herroeping toezenden op een materiële gegevensdrager (bijvoorbeld via e-mail)." 4 In geval van een koopovereenkomst waarin u niet heeft aangeboden om de goederen af te halen in geval van herroeping, dient u de volgende tekst in te voegen: "Terugbetaling zal kunnen worden opgeschort totdat wij de goederen terug ontvangen hebben of, wanneer dat eerder is, u bewijs heeft overgelegd dat de goederen zijn teruggezonden". 5 Wanneer de consument in verband met de overeenkomst goederen heeft ontvangen, dient u het volgende in te voegen: a voeg in: "Wij zullen de goederen afhalen.", of "U dient onverwijld en in elk geval binnen 14 dagen na de dag waarop wij door u zijn geïnformeerd over uw herroeping van deze overeenkomst, de goederen aan ons of ____[voeg de naam in en het geografische adres, indien van toepassing, van de persoon die u heeft gemachtigd om de goederen in ontvangst te nemen] terug te zenden of te overhandigen. Deze termijn wordt in acht genomen wanneer de goederen door u worden teruggezonden voordat de termijn van 14 dagen is verstreken." b voeg ofwel in: "De kosten van het terugzenden van de goederen zullen door ons worden gedragen.", ofwel "De kosten van het terugzenden van de goederen zullen door u dienen te worden gedragen.", ofwel Wanneer in geval van een overeenkomst op afstand u niet aanbiedt om de kosten van het terugzenden van de goederen te dragen en de goederen, naar hun aard, in principe niet per post kunnen worden teruggezonden: "De kosten van het terugzenden van de goederen, ten bedrage van ___ EUR [bedrag invullen] zullen door u dienen te worden gedragen.", of indien de kosten van het terugzenden van de goederen redelijkerwijs niet vooraf kunnen worden berekend: "De kosten van het terugzenden van de goederen zullen door u dienen te worden gedragen. De kosten worden beraamd op een maximum van ongeveer ___ EUR [bedrag invullen]", ofwel Wanneer in geval van een overeenkomst op afstand de goederen naar hun aard in principe niet per post kunnen worden teruggezonden en op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst bij de consument thuis zijn geleverd: "Wij zullen de goederen op eigen kosten afhalen." [Am. 263] c "U bent slechts aansprakelijk voor de waardevermindering van de goederen die het gevolg is van hanteren of gebruik dat verder ging dan nodig was om de aard, de hoedanigheid en het functioneren van de goederen vast te stellen." 6 In het geval van een overeenkomst betreffende het verrichten van verbonden diensten, vul het volgende in: "Indien u verzocht om tijdens de herroepingstermijn te beginnen met het verrichten van verbonden diensten, dient u ons een bedrag te betalen dat evenredig is aan de verhouding tussen datgene wat is geleverd tot het tijdstip waarop u ons van uw herroeping van de overeenkomst in kennis heeft gesteld en de volledige uitvoering van de overeenkomst.". Aanhangsel 2 Standaardformulier voor herroeping (dit formulier alleen invullen en terugzenden wanneer u de overeenkomst wilt herroepen) Aan [hier dienen door de handelaar de naam, het geografische adres en, indien beschikbaar, het faxnummer en e-mailadres van de handelaar te worden ingevuld]: Ik/Wij* deel/delen* u hierbij mede, dat ik/wij* onze overeenkomst betreffende de verkoop van de volgende goederen/levering van de volgende digitale inhoud/verrichting van de volgende verbonden dienst* herroep/herroepen* Besteld op*/ontvangen op* Naam consument(en) Adres consument(en) Handtekening consument(en) (alleen wanneer dit formulier op papier wordt ingediend) Datum * Doorhalen wat niet van toepassing is. BIJLAGE STANDAARDMEDEDELING Op de overeenkomst die u op het punt staat te gaan sluiten zal het gemeenschappelijk Europees kooprecht van toepassing zijn; dit is een alternatieve regeling van nationaal overeenkomstenrecht die beschikbaar is voor consumenten in grensoverschrijdende situaties. Deze gemeenschappelijke bepalingen zijn in de hele Europese Unie identiek en zijn zo opgezet dat zij consumenten een hoog beschermingsniveau bieden. Deze bepalingen zijn uitsluitend van toepassing wanneer u aangeeft ermee in te stemmen dat het gemeenschappelijk Europees kooprecht op de overeenkomst van toepassing is. Wellicht heeft u met een overeenkomst telefonisch of anderszins (bijvoorbeeld door middel van een sms) ingestemd zodat u deze mededeling niet op voorhand kon krijgen. In dat geval zal de overeenkomst pas van kracht zijn nadat u deze mededeling heeft ontvangen en uw instemming heeft bevestigd. Uw belangrijkste rechten worden hieronder beschreven. HET GEMEENSCHAPPELIJK EUROPEES KOOPRECHT: OVERZICHT VAN DE VOORNAAMSTE CONSUMENTENRECHTEN Uw rechten voordat u de overeenkomst ondertekent De handelaar dient u de voornaamste informatie over de overeenkomst te verstrekken, zoals het product en de prijs, met inbegrip van alle heffingen en kosten, en zijn contactgegevens. De informatie dient gedetailleerder te zijn wanneer u iets buiten de winkel van de handelaar koopt of de handelaar in het geheel niet persoonlijk ontmoet, bijvoorbeeld wanneer u online of per telefoon koopt . U heeft recht op schadevergoeding wanneer deze informatie onvolledig of onjuist is. [Am. 264] Uw rechten nadat u de overeenkomst heeft ondertekend In de meeste gevallen heeft u 14 dagen om de koop te herroepen wanneer u de goederen buiten de winkel van de handelaar heeft gekocht of de handelaar tot het moment van de koop niet heeft ontmoet (bijvoorbeeld wanneer u online of per telefoon heeft gekocht). De handelaar dient u informatie te verstrekken alsook een standaard formulier voor herroeping (16) . Wanneer de handelaar dit heeft nagelaten, kunt u de overeenkomst binnen een jaar annuleren. Wat kunt u doen wanneer de producten gebrekkig zijn of niet worden geleverd zoals is overeengekomen? U heeft dan de keuze tussen: 1) het product laten leveren, 2) vervangen, of 3) repareren, 4) verzoeken om een prijsvermindering. 5) U kunt de overeenkomst annuleren, het product terugzenden en uw geld terugkrijgen, tenzij het gebrek zeer gering is. 6) U kunt schadevergoeding vorderen. U hoeft de prijs pas te betalen wanneer u het product zonder gebreken krijgt. Wanneer een handelaar een verbonden dienst niet zoals in de overeenkomst was afgesproken heeft verricht, heeft u soortgelijke rechten. De handelaar heeft in beginsel echter het recht om nadat u hem uw klacht heeft meegedeeld, eerst te proberen de kwestie op te lossen. Slechts wanneer de handelaar ook dan in gebreke blijft, heeft u de keuze tussen 1) opnieuw de handelaar verzoeken de verbonden dienst te verlenen, 2) de prijs niet betalen voordat de verbonden dienst naar behoren is verricht, 3) een prijsvermindering vragen of 4) schadevergoeding vorderen. 5) U kunt de overeenkomst ook annuleren en uw geld terugkrijgen, tenzij de nalatigheid bij de verbonden dienstverlening erg gering is. Termijn voor het geldend maken van uw rechten wanneer goederen gebrekkig zijn of niet worden geleverd als overeengekomen is: u kunt uw rechten gedurende twee jaar geldend maken nadat u zich ervan bewust geworden bent of had moeten zijn dat de handelaar heeft nagelaten iets te doen waarover in de overeenkomst een afspraak is gemaakt. Wanneer zulke problemen pas in een laat stadium duidelijk worden, kunt u op zijn laatst een dergelijke vordering naar voren brengen 10 jaar na het moment waarop de handelaar de goederen of de digitale inhoud moest leveren of de verbonden dienst moest verrichten. Bescherming in geval van oneerlijke voorwaarden: u wordt niet juridisch gebonden door oneerlijke standaardvoorwaarden van een handelaar in een overeenkomst. Deze opsomming van rechten vormt slechts een samenvatting en is daarom niet compleet en bevat evenmin alle bijzonderheden. De volledige tekst van het gemeenschappelijk Europees kooprecht kunt u hier raadplegen. Lees de overeenkomst a.u.b. zorgvuldig. In geval van een geschil kan het raadzaam zijn juridisch advies in te winnen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2012)0788 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0420/2012), – gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag, – gezien artikel 294, lid 3, artikel 53, lid 1, en de artikelen 62 en 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken betreffende het gebruik van gedelegeerde handelingen, – gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Tsjechische Kamer van Afgevaardigden, het Deense Parlement, het Griekse Parlement, de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden, de Italiaanse Senaat, het Portugese Parlement, de Roemeense Kamer van Afgevaardigden, de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 4 juli 2013 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 juli 2013 (2) , – gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 december 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikelen 55, 37 en 37 bis van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Commissie internationale handel, Commissie industrie, onderzoek en energie, Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie juridische zaken ( A7-0276/2013 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (3) ; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 26 februari 2014 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2014/.../EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten en tot intrekking van Richtlijn 2001/37/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn 2014/40/EU.) Het Europees Parlement, – gezien het Groenboek van de Commissie getiteld "Langetermijnfinanciering van de Europese economie" ( COM(2013)0150 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende Europese langetermijninvesteringsfondsen ( COM(2013)0462 ), – gezien de OESO-beginselen van hoog niveau voor investeringen op de lange termijn door institutionele investeerders, – gezien de mededeling van de Commissie getiteld "Europa 2020: een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei" ( COM(2010)2020 ), – gezien de mededeling van de Commissie getiteld "Denk eerst klein: Een "Small Business Act" voor Europa” ( COM(2008)0394 ), die de centrale rol van kmo's voor de economie van de EU erkent, de rol van kmo's wil versterken en hun groei en potentieel om banen te creëren wil bevorderen door een aantal problemen te verhelpen waarvan wordt aangenomen dat ze de ontwikkeling van kmo's belemmeren, – gezien de mededeling van de Commissie getiteld "Een actieplan ter verbetering van de toegang tot financiering voor kmo's" ( COM(2011)0870 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kleine en middelgrote ondernemingen (2014-2020) ( COM(2011)0834 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 23 februari 2011 getiteld “Evaluatie van de "Small Business Act" voor Europa” ( COM(2011)0078 ) en de resolutie van het Parlement van 12 mei 2011 over dit onderwerp (1) , – gezien Verordening (EU) nr. 345/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2013 betreffende Europese durfkapitaalfondsen (2) , – gezien Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2011 inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen en tot wijziging van de Richtlijnen 2003/41/EG en 2009/65/EG, en van de Verordeningen (EG) nr. 1060/2009 en (EU) nr. 1095/2010 (3) , – gezien de onderhandelingen over het Trans-Atlantisch partnerschap voor handel en investeringen, – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie regionale ontwikkeling ( A7-0065/2014 ), A. overwegende dat, volgens de Commissie, commerciële banken een van de belangrijkste bronnen van financiering in de EU zijn, gezien hun betrokkenheid bij 75 % van alle gevallen van financiële bemiddeling; B. overwegende dat de mondiale financiële crisis en de staatsschuldcrisis in de EU het proces van financiële bemiddeling en het vermogen van de financiële sector in Europa om besparingen naar noodzakelijke langetermijnfinanciering te kanaliseren ernstig hebben belemmerd, gezien het zwakke macro-economische klimaat; C. overwegende dat overheidsinvesteringen een belangrijke rol moeten spelen in het stimuleren van langetermijninvesteringen; overwegende dat, zoals uit recente studies van de Commissie (4) is gebleken, het beleid van begrotingsconsolidatie, met name wanneer gecoördineerd op EU-niveau, grote gevolgen heeft gehad voor langetermijninvesteringen, vanwege de overloopeffecten en het bestaan van een positief multiplicatoreffect op de begroting; D. overwegende dat internationale concurrenten van de EU, zoals de VS of Japan, een hoog niveau van overheidsinvesteringen hebben gehandhaafd, terwijl het beleid in de EU heeft geleid tot een zeer laag niveau van overheidsinvesteringen; E. overwegende dat er zowel bij private als bij institutionele investeerders sprake is van een hardnekkig gebrek aan vertrouwen en een hoge mate van risicomijdend gedrag; F. overwegende dat het lagerenteklimaat en de lage groeiprognoses, ten minste voor de nabije toekomst, en de economische onzekerheid de verstrekking van langetermijnfinanciering en de belangstelling voor langetermijnprojecten en de daaraan verbonden risico's, aanzienlijk hebben aangetast; G. overwegende dat de beperkte overheidsfinanciën in de lidstaten de capaciteit van de publieke sector om te investeren in infrastructuur hebben ondermijnd; H. overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft aangedrongen op een wetshandeling inzake bedrijfsherstructurering (zoals reeds verzocht in januari 2013) om langetermijnplanning voor ondernemingen mogelijk te maken; I. overwegende dat de toenemende algemene werkloosheid en de jeugdwerkloosheid in het bijzonder nog steeds een ernstige bedreiging vormen voor de economische en sociale convergentie op EU-niveau; Motivering 1. verwelkomt het initiatief van de Commissie om een breed debat op gang te brengen over de wijze waarop het aanbod van langetermijnfinanciering kan worden bevorderd en het systeem van financiële bemiddeling voor langetermijninvesteringen in Europa kan worden verbeterd en gediversifieerd; benadrukt evenwel dat er dringend concrete vorderingen moeten worden gemaakt om de langetermijninvesteringen en het scheppen van banen in de EU opnieuw op gang te brengen; benadrukt dat de definitie van langetermijnfinanciering evenwichtig dient te zijn en rekening dient te houden met het bestaan van stabiele passiva om activa op lange termijn te kunnen aanhouden zonder het risico te lopen op een te hoge liquiditeit; 2. onderstreept dat langetermijninvesteringen moeten beantwoorden aan de behoeften van de reële economie zodat ze kunnen voorzien in het noodzakelijke fundament voor de continue en duurzame economische groei en het maatschappelijk welzijn die nodig zijn om een concurrerende, duurzame, sociaal inclusieve en innovatieve EU te verwezenlijken; 3. wijst op de bijzondere omstandigheden op lokaal en regionaal niveau en dringt aan op doeltreffende samenwerking tussen de EU-instellingen, de lidstaten en lokale en regionale autoriteiten teneinde transnationale projecten en de totstandbrenging van een cultuur van langertermijninvesteringen in de gehele EU te bevorderen; 4. benadrukt dat langetermijninvesteringen moeten aansluiten op de doelstellingen van de Europa 2020-groeistrategie, de actualisering van het industriebeleid van 2012, het initiatief Innovatie-Unie en de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen; 5. benadrukt dat de kosten van opleiding en onderwijs beschouwd moeten worden als langetermijninvesteringen; 6. wijst erop dat de capaciteit van de economie om te voorzien in financiering voor langetermijninvesteringen afhangt van de vraag van zowel de overheid als de privésector, die beide erg laag zijn in de EU, haar investeringscultuur en haar vermogen om financieringscapaciteit te genereren en binnenlandse en buitenlandse directe investeringen aan te trekken en te bestendigen; 7. benadrukt dat langetermijninvesteringen een cruciale rol spelen bij het stabiliseren van de financiële markten, door anticyclische investeringen waarmee duurzame economische groei wordt bevorderd; 8. wijst erop dat in de EU banken meer dan 75 % van alle langetermijnfinanciering voor hun rekening nemen, waarmee derhalve sprake is van een aanzienlijke afhankelijkheid van deze bron van financiering, terwijl dat in de VS slechts 20 % is en daar de meeste langetermijnfinanciering door goed ontwikkelde kapitaalmarkten wordt gegenereerd; 9. merkt op dat het financiële stelsel in de EU veerkrachtiger zal worden met een ruimer aanbod aan niet-bancaire financieringsbronnen en –instrumenten die spaarders ten goede zullen komen en zullen aansluiten op de behoeften van ondernemingen aan langetermijnfinanciering; 10. merkt op dat om de EU-doelstellingen op het gebied van klimaat en energie te verwezenlijken, de activatoewijzing moet verschuiven naar groene langetermijninvesteringen; 11. benadrukt dat overheidsfinanciën prioriteit moeten geven aan begrotingsconsolidatie om zo de naleving van het stabiliteits- en groeipact en het "two-pack" te waarborgen en te herstellen; steunt derhalve het initiatief om private investeringen in langetermijnfinanciering te versterken; Belemmeringen voor slimme, duurzame en inclusieve groei 12. wijst erop dat publieke financiering in beperkte mate beschikbaar is ten gevolge van de trage economische groei, het zwakke beheer van overheidsgelden en de toekenning van staatssteun aan noodlijdende financiële instellingen; 13. wijst erop dat sommige landen grote moeilijkheden ondervinden bij het verkrijgen van toegang tot de kapitaalmarkten of zelfs helemaal geen toegang krijgen, omdat zij de afgelopen jaren buitensporige schulden hebben opgebouwd, terwijl de kapitaalmarkten de belangrijkste oorzaak van de recente crisis waren; wijst er voorts op dat kmo´s in veel lidstaten moeilijkheden ondervinden bij het verkrijgen van toegang tot kapitaal, aangezien commerciële banken alleen op zeer strenge voorwaarden kredieten verstrekken; 14. wijst erop dat sommige investeerders in de banken- en verzekeringssector hun ondernemingsmodellen moeten aanpassen aan de evoluerende en strengere regelgeving; wijst erop dat deze regelgeving de financiering van de reële economie zou moeten versterken en zou moeten bijdragen tot de overkoepelende EU-doelstellingen gericht op een duurzame, inclusieve en slimme economie; 15. merkt op dat investeerders ook terughoudend kunnen zijn om in bepaalde sectoren te investeren vanwege het risico op veranderingen in de regelgeving die de rendabiliteit van een project aanzienlijk kunnen beïnvloeden; 16. verzoekt de Commissie om samen met het Europees Comité voor systeemrisico's de systeemrisico's te beoordelen voor de kapitaalmarkten en de maatschappij in het algemeen, als gevolg van de overhang van onverbrandbare steenkoolactiva; verzoekt de Commissie om verslag uit te brengen over die beoordeling in de follow-up van haar groenboek; 17. merkt op dat de huidige regelgeving inzake faillissementen in de EU versnipperd is en dat deze in sommige gevallen grensoverschrijdende investeringen kan ontmoedigen en het voor investeerders moeilijker kan maken om hun kapitaal terug te krijgen wanneer een project mislukt; waarschuwt ervoor dat een neerwaartse spiraal ten aanzien van de bescherming van investeerders moet worden vermeden; erkent dat faillissementsbepalingen onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen; Alternatieve financieringsmechanismen 18. wijst erop dat commerciële banken waarschijnlijk een belangrijke bron van financiering zullen blijven en dat het voor de lidstaten van essentieel belang is om nieuwe financieringsbronnen aan te boren, als aanvulling op bestaande mechanismen en om de financieringskloof te dichten, terwijl zij tevens moeten voorzien in een passend regelgevings- en toezichtskader dat beantwoordt aan de behoeften van de reële economie; vindt het betreurenswaardig dat het aantal beursintroducties de afgelopen twintig jaar is afgenomen in de EU, hetgeen de groei, de werkgelegenheid, de innovatie en de stabiliteit belemmert; wijst erop dat beursgenoteerde kmo´s een aanzienlijk deel van alle in de EU gecreëerde banen voor hun rekening nemen en betreurt de nadelige effecten die ontstaan wanneer deze ondernemingen bij hun groei worden beperkt wat betreft kapitaal; 19. stelt voor om het creëren van een investeringsafdeling binnen de EU-begroting te overwegen; 20. is ingenomen met het wetgevingsvoorstel van de Commissie met betrekking tot langetermijninvesteringfondsen; wijst erop dat de beoogde kenmerken van deze fondsen betekenen dat zij hoofdzakelijk institutionele investeerders zullen "bedienen"; wijst erop dat de EU-regeling voor alternatieve investeringsfondsen, durfkapitaal en sociale investeringsfondsen ook voorziet in passende modellen voor investeringsinstrumenten; 21. benadrukt de versterkte rol van nieuwe, innovatieve financieringsinstrumenten op alle activiteitengebieden en binnen alle fondsen van de Europese structuur- en investeringsfondsen; benadrukt dat de financieringsinstrumenten een steeds grotere rol gaan spelen binnen het cohesiebeleid vanwege de beperkte beschikbaarheid van leningen voor investeringen in de reële economie; verzoekt de Commissie om de rechtszekerheid en de transparantie van de nieuwe confectiefinancieringsinstrumenten te waarborgen en te zorgen voor een duidelijkere koppeling met de opties voor kredietverstrekking door de Europese Investeringsbank; 22. verzoekt de Commissie een voorstel te doen voor een versterkt Europees kader voor minder liquide investeringsfondsen, teneinde de kortetermijnliquiditeit van particuliere huishoudens in de richting van langetermijninvesteringen te sturen en een aanvullende pensioenmogelijkheid te creëren; 23. spoort de partijen die betrokken zijn bij het initiatief inzake projectobligaties van de EU en de EIB aan dit project verder te ontwikkelen, teneinde voor meer financiering voor Europese infrastructuurprojecten op de gebieden vervoer, energie en informatietechnologie te zorgen; verzoekt de lidstaten nationale, door garantieregelingen geschraagde initiatieven voor projectobligaties te ontwikkelen; herinnert eraan dat overheidsgaranties enkel mogen worden verleend onder strikte voorwaarden die de correcte beschikbaarstelling van openbare goederen waarborgen; 24. is van mening dat publiek-private partnerschappen (PPP’s) een doeltreffend en kostenefficiënt middel kunnen zijn om de samenwerking tussen de publieke en de particuliere sector voor bepaalde investeringen, met name in infrastructuurprojecten, te bevorderen; wijst erop dat de selectie, beoordeling, ontwikkeling en langetermijnplanning van en de totstandbrenging van financieringsregelingen voor dergelijke projecten een hoog niveau van expertise vereist; 25. Is van mening dat overheidsinvesteerders die investeren op de lange termijn (nationale, regionale of multilaterale banken en openbare financieringsinstellingen) een krachtig instrument zijn om particuliere investeringen te stimuleren teneinde kmo´s toegang tot financiering te verschaffen en als katalysator te fungeren voor de langetermijnfinanciering van ondernemingen met een breed publiek en strategisch belang, met name de ondernemingen die zouden bijdragen tot overheidsdoelstellingen in verband met economische groei, sociale cohesie en bescherming van het milieu; onderstreept het belang van verantwoordingsplicht, transparantie en democratische inspraak in wenselijke langetermijninvesteringen en faciliteringsmechanismen; 26. verzoekt de Commissie om in een follow-updocument een geharmoniseerde aanpak met betrekking tot de langetermijnwaardering van projecten van algemeen belang die werden ondersteund met overheidsgeld op EU- en nationaal niveau te verkennen en te ontwikkelen; 27. verzoekt de lidstaten passende netwerken voor samenwerking en informatie-uitwisseling te ontwikkelen, en nationale of regionale overheidsinvesteerders die investeren op de lange termijn te creëren en daarbij gebruik te maken van de goede praktijken van bestaande instellingen; wijst er in dat verband op dat zulke nationale of regionale ontwikkelingsbanken, die vaak een coöperatieve structuur hebben, tijdens de huidige crisis betrouwbare financiering zijn blijven verstrekken aan regionale en plaatselijke economieën; verzoekt de Commissie en de lidstaten hun steun voor dit soort financiële instellingen te vergroten; 28. verzoekt de Commissie te onderzoeken op welke wijze financiële en technische hulp kan worden geboden aan nationale en regionale overheidsinvesteerders die op de lange termijn investeren, en te bekijken of een EU-breed garantiemechanisme voor overheidsinvesteerders die op de lange termijn investeren kan worden gecreëerd; 29. verzoekt de Commissie en de lidstaten om het potentieel voor aggregatie- en poolingtechnieken te verkennen als een middel om de vooruitzichten voor kleinschalige sociale en andere infrastructuurprojecten te verbeteren wat betreft het aantrekken van de nodige investeringen; 30. neemt nota van de snelle groei van crowdfunding en is van mening dat dit nieuwe mogelijkheden kan scheppen; benadrukt evenwel dat de bescherming van investeerders en de transparantie moeten worden gewaarborgd; 31. is van oordeel dat institutionele investeerders – verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen, familiebedrijven, beleggingsfondsen en schenkingen – gezien het feit dat hun bedrijfsmodellen op de langere termijn gericht zijn, geschikte en betrouwbare aanbieders van langetermijnfinanciering zijn; onderstreept dat de nodige prudentiële en toezichtsvoorschriften met betrekking tot deze institutionele investeerders moeten worden geoptimaliseerd en aangepast om langetermijninvesteringen voor een slimme, duurzame en inclusieve reële economie te bevorderen; 32. onderstreept dat het belangrijk is de toegang tot de kapitaalmarkten te verbeteren door middel van nieuwe financieringsbronnen, zoals een beursgang, crowdfunding, peer-to-peerleningen en gedekte obligaties, of middels nieuwe marktsegmenten; dringt er bij de EU op aan de balans op te maken van en voort te bouwen op succesvolle nationale initiatieven om obstakels voor een beursgang te identificeren en weg te nemen; steunt de invoering van de categorie "kmo-groeimarkten" in het kader van de richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten; verzoekt de Commissie om de ontwikkeling van deze markten te ondersteunen door de herziening van de prospectusrichtlijn; verzoekt de Commissie eveneens te overwegen om samen met de verschillende directoraten te onderzoeken op welke manier de overheidsmarkten voor kmo´s kunnen worden versterkt en hoe de richtlijnen betreffende het actieplan voor financiële diensten de verzameling van investeerders kunnen diversifiëren; 33. ondersteunt de inspanningen gericht op securitisatie van kwalitatief hoogwaardige activa, waarbij structuren met een zeer grote complexiteit, buitensporige hersecuritisatie of met meer dan drie tranches moeten worden vermeden; is van oordeel dat er ruimte is voor meer standaardisering en transparantie met betrekking tot de onderliggende risico´s; dringt er bij de Commissie en de Europese Centrale Bank op aan nauwlettend toe te zien op en actief deel te nemen aan de werkzaamheden van de securitisatiewerkgroep van de internationale organisatie van effectentoezichthouders en de Raad voor financiële stabiliteit (FSB); wijst erop dat een consistente benadering ontbreekt en dringt derhalve aan op de ontwikkeling van een overkoepelend regelgevingskader en een definitie van "kwalitatief hoogwaardige securitisatie"; is van oordeel dat kwalitatief hoogwaardige securitisatie een belangrijke rol kan vervullen bij financiële bemiddeling, zowel voor langetermijn- als voor kortetermijnactiva, en gunstig kan zijn voor kleine en middelgrote kredietnemers; 34. merkt op dat securitisatie een van de factoren is geweest die hebben bijgedragen tot de crisis, aangezien de verantwoordelijkheid voor het risico op de lange termijn gespreid werd over de volledige securitisatieketen; verzoekt de Commissie daarom om zowel het bankenstelsel te blijven versterken, met inbegrip van coöperatieve banken en overheidsspaarbanken, als banken meer toegang te geven tot herfinanciering op de lange termijn om hun langetermijninvesteringen te dekken; 35. is ingenomen met de kredietverbeteringsinspanningen van het Europees Investeringsfonds (EIF) en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie gericht op het aanboren van aanvullende financieringsbronnen voor kmo's; 36. dringt er bij de Commissie op aan onnodige administratieve en regelgevingslasten te verminderen en in het bijzonder rekening te houden met de specifieke omstandigheden van kmo´s en ondernemers; is ingenomen met de aanneming van de "Small Business Act" voor Europa, het programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kmo's (COSME) en de Horizon 2020-programma´s; wijst erop dat de versnippering van de financiële markten de financiering van de kmo-sector moeilijker en zwaarder heeft gemaakt; 37. beveelt aan dat de EIB een speciale afdeling voor kmo-financiering opricht met leningsvoorwaarden op maat; 38. neemt kennis van de oproep van de Commissie om private equity of risicokapitaal, gereguleerd in de richtlijn inzake beheerders van alternatieve beleggingsfondsen (AIFM-richtlijn) en de verordening betreffende Europese durfkapitaalfondsen, als een alternatieve financieringsbron te beschouwen, met name voor bedrijven in de opstart- en de groeifase; wijst erop dat er momenteel gunstige belastingregels voor schuldfinanciering bestaan; is van oordeel dat particuliere beleggingsmaatschappijen en risicokapitaalondernemingen waardevolle niet-financiële ondersteuning kunnen bieden, met inbegrip van adviesdiensten, financieel advies, adviezen inzake marketingstrategieën en opleidingen; dringt er bij de Commissie op aan de rol van dergelijke ondernemingen in de financiering van de EU-economie nader te beoordelen; verzoekt de Commissie zich in te spannen om alle vooroordelen met betrekking tot eigen vermogen in de verschillende nationale economieën, de Europese economie en de mondiale economie weg te nemen; Regelgeving 39. onderstreept dat een investeerdersvriendelijk en op technologische innovatie gericht ondernemingsklimaat een conditio sine qua non is om de EU aantrekkelijk te maken voor buitenlandse directe investeringen; wijst erop dat het vrije verkeer van kapitaal binnen de EU en tussen de EU en derde landen moet worden aangemoedigd zodat de EU toegang kan krijgen tot wereldwijde kapitaalfondsen; merkt in dat verband in het bijzonder op dat het van belang is te waarborgen dat de richtlijn inzake beheerders van alternatieve beleggingsfondsen op dusdanige wijze ten uitvoer wordt gelegd dat buitenlandse investeringen in de EU worden aangemoedigd; 40. vindt het belangrijk dat beleggers de keuze krijgen tussen veel aantrekkelijke beleggingsproducten zodat zij hun beleggingen kunnen diversifiëren; 41. wijst erop dat er een einde moet komen aan het overdreven kortetermijndenken bij investeerders en dat moet worden overgestapt op een verantwoordelijke investeringscultuur die bevorderlijk is voor langetermijninvesteringen in de EU; 42. benadrukt dat de idee moet worden bevorderd dat financiële stabiliteit en groei elkaar niet hoeven uit te sluiten en dat deze aspecten veeleer onderling van elkaar afhankelijk zijn en een belangrijke basis vormen om het vertrouwen van investeerders op de lange termijn op te bouwen en te vergroten; 43. onderstreept het belang van financieel onderwijs en investeerdersinzicht bij het tot stand brengen van een cultuur van langetermijninvesteringen in de EU, en wijst op de rol die de EU-regelgeving daarin kan spelen; 44. onderstreept dat een consistent regelgevingskader en rechtszekerheid onmisbaar zijn voor een goed functionerende interne markt voor financiële diensten; is van mening dat de huidige en de toekomstige hervorming van het regelgevingsstelsel nauwgezet moeten worden beoordeeld en dat de gevolgen ervan nauwlettend moeten worden gevolgd; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan het proces van de bankunie te versnellen teneinde de versnippering van de financiële markten te verminderen; verzoekt de Commissie de interne markt voor diensten te voltooien zodat het volledige potentieel ervan kan worden benut; 45. dringt aan op het creëren van stimulansen om aandeelhouderschap op de lange termijn te verbeteren, bijvoorbeeld via extra stemrechten in raden van bestuur, extra aandelen of hogere dividenden; 46. verzoekt de Commissie gedetailleerd in kaart te brengen wat de cumulatieve gevolgen voor langetermijninvesteringen zijn van zowel reeds goedgekeurde als op dit moment nog in ontwikkeling zijnde financiële regelgeving; 47. is ingenomen met de ontwikkelingen in de lopende onderhandelingen over het trans-Atlantisch partnerschap voor handel en investeringen; wijst op het belang van deze onderhandelingen voor het versterken van het beleid en de maatregelen om de investeringen tussen de VS en de EU te vergroten teneinde de werkgelegenheid, de duurzame economische groei en het internationale concurrentievermogen te ondersteunen; 48. is van oordeel dat elk wetgevingsvoorstel voor regelgeving voor financiële diensten een specifieke beoordeling van de gevolgen voor langetermijnfinanciering moet bevatten; 49. schaart zich achter de oproep van de Commissie aan het adres van de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen om te bekijken of het mogelijk is bepaalde kapitaalvereisten van de Solvabiliteit II-regeling te ijken, teneinde mogelijke obstakels voor langetermijnfinanciering te weg te nemen; verzoekt de Commissie om grondig te overleggen over de voorgestelde ijkingen en de huidige wetgeving te wijzigen; 50. herhaalt met betrekking tot het voorstel voor een verordening betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen zijn oproep om posities die volledig door hypotheken op kritieke infrastructuurprojecten op de gebieden vervoer, energie en communicatie zijn gedekt, aan een passende risicoweging te onderwerpen; is van mening dat bij verdere wetgeving rekening dient te worden gehouden met de voorschriften voor langetermijninvesteerders, het risico dat verbonden is aan financiële activa dient te worden geëvalueerd door de aard en de duur van de passiva in aanmerking te nemen en het positieve effect van stabiele passiva dient te worden erkend; 51. spoort de Commissie aan om zich in te spannen voor nauwere internationale samenwerking en convergentie op het gebied van langetermijninvesteringen door een mondiale dialoog na te streven op het niveau van zowel de G20 als de FSB; 52. is van mening dat investeringen in langetermijnactiva een grondige kennis en beoordeling van de eraan verbonden langetermijnrisico's vereisen; benadrukt daarom dat investeerders veel expertise moeten vergaren en een goed risicobeheer dienen uit te werken om de verbintenissen op de lange termijn te waarborgen; 53. is van mening dat deugdelijke beginselen inzake verslaglegging die van toepassing zijn op institutionele investeerders en die in overeenstemming zijn met langetermijndoelstellingen, zoals de overgang naar een klimaatvriendelijke economie, de transparantie en consistentie van financiële informatie kunnen versterken en systematisch rekening zouden moeten houden met het economische model van de langetermijninvesteerders; onderstreept evenwel dat de toepassing van deze beginselen inzake verslaglegging niet tot stimulansen voor procyclische strategieën mag leiden; verzoekt de International Accounting Standards Board om bij de evaluatie van de mark-to-market- en de mark-to-model-praktijken (waardering tegen marktwaarde en waardering op basis van een modellenbenadering) rekening te houden met het risico van een procyclisch effect en om de centrale rol van prudentie bij de herziening van zijn conceptueel kader te erkennen; is van mening dat het bekendmaken van duidelijke, gestandaardiseerde niet-financiële gegevens van grote ondernemingen de transparantie kan vergroten en een gunstiger investeringsklimaat kan bevorderen; 54. spoort de Commissie aan om het werk van de G20 op de voet te volgen met betrekking tot de voorstellen om een multilateraal investeringskader vast te stellen waarin minimumnormen worden opgenomen en bepaalde regelgeving inzake langetermijninvesteringen en voorschriften inzake verslaglegging op basis van de waarde in het economisch verkeer worden gewijzigd om schommelingen en volatiliteit op de korte termijn aan te pakken en zo grensoverschrijdende investeringen te bevorderen; 55. is van mening dat grote behoefte bestaat aan een betrouwbaar belastingklimaat dat obstakels voor langetermijninvesteringen elimineert; wijst erop dat bepaalde belastingstimulansen en –concessies een cruciale rol kunnen spelen bij het aanzwengelen van investeringen; moedigt het delen van beste praktijken aan en onderstreept dat de interne markt baat zou hebben bij transparantie en betere coördinatie van het belastingbeleid van de lidstaten, teneinde grensoverschrijdende investeringen te bevorderen en zowel dubbele belastingheffing als dubbele niet-heffing van belastingen te vermijden; spoort de lidstaten en de Commissie aan om te bekijken of het mogelijk is het rendement op duurzame infrastructuurprojecten fiscaal aantrekkelijk te maken of om andere belastingstimulansen en –concessies in het leven te roepen om langetermijninvesteringen te bevorderen; 56. verzoekt de lidstaten om in samenwerking met de plaatselijke en regionale overheden hun instrumenten voor begrotingsplanning te herzien en hun eigen nationale infrastructuurplannen te ontwikkelen en openbaar te maken, teneinde investeerders en andere belanghebbenden gedetailleerde informatie te verstrekken en met betrekking tot toekomstige projecten te zorgen voor meer zekerheid en toekomstplanning; dringt er bij de Commissie op aan de lidstaten in staat te stellen een instrument te ontwikkelen om de gegevens over infrastructuurprojecten te standaardiseren en ter beschikking te stellen via een centrale gegevensopslag; 57. is van oordeel dat een duurzaam sectoraal regelgevingskader onmisbaar is voor exploitanten van grote vervoersinfrastructuren die zonder overheidsmiddelen zijn gefinancierd, aangezien een dergelijk kader hen in staat zal stellen om aan de hand van passende regels voor tariefbepaling toegang te krijgen tot de nodige financiering, hun kosten op de lange termijn terug te winnen en een voldoende rendement van hun investeringen te waarborgen; 58. verzoekt de Commissie om de effecten van belastingstimulansen van de lidstaten op de langetermijnfinanciën en de energietransitie te beoordelen en om beste praktijken vast te stellen om een onderscheid te maken tussen lagere kapitaalkosten voor groene investeringen en hogere kapitaalkosten voor investeringen in projecten die niet stroken met de overgang naar een duurzame energievoorziening; 59. verlangt dat kmo's prioritaire toegang krijgen tot Europese fondsen voor langetermijninvestering, omdat deze de ruggengraat vormen voor het creëren van groei en werkgelegenheid in de EU; meent dat deze toegang gepaard moet gaan met een vereenvoudiging van de aanvraagprocedures; onderstreept dat gemakkelijker toegang tot financiering gedurende de gehele levensduur van een onderneming belangrijk is voor het scheppen en het behoud van duurzame kwaliteitsbanen; 60. vraagt de Commissie en de lidstaten om pensioenfondsen aan te sporen tot maatschappelijk verantwoorde investeringsbeslissingen die in overeenstemming zijn met de Europese en internationale mensenrechten-, sociale en milieunormen, met inbegrip van de desbetreffende richtlijnen en beginselen van de OESO en de VN; herinnert eraan dat de plannen van de Commissie voor herziening van de richtlijn betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (IBPV-richtlijn) duurzame langetermijnfinanciering niet mogen ontmoedigen; 61. onderstreept de noodzaak van betere financiële regulering en beter financieel toezicht om de werknemers, de belastingbetalers en de reële economie tegen toekomstig marktfalen te beschermen; 62. verzoekt de Commissie haar communicatie en betrekkingen met de EIB in verband met het ontwerp van leningen en garantieregelingen op maat te verbeteren; spoort de EIB aan nauw samen te werken met de lidstaten en de regio’s bij de uitvoering van nieuwe innoverende financiële instrumenten uit de Europese structuur- en investeringsfondsen en steun te blijven verlenen aan de investeringsstrategie die gericht is op de sector van de sociale economie; verzoekt de EIB om daarnaast de optie van grotere flexibiliteit te overwegen bij het bepalen van de omvang en de regels van dergelijke leningen op maat en andere soortgelijke regelingen, zodat deze zo goed mogelijk aansluiten op de financiële instrumenten die worden aangeboden via de Europese structuur- en investeringsfondsen, vooral als het gaat om passende financiering voor jonge ondernemers en sociale ondernemingen; o o o 63. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 4 en 5 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien het VN-Verdrag van 1949 ter bestrijding van de handel in personen en van de exploitatie van de prostitutie van anderen, – gezien artikel 6 van het CEDAW-Verdrag van 1979 ter bestrijding van alle vormen van vrouwenhandel en het tegengaan van de exploitatie van de prostitutie van vrouwen, – gezien het VN-Verdrag over de rechten van het kind van 1989, – gezien de VN-Verklaring van 1993 inzake de uitbanning van geweld tegen vrouwen, waarin in artikel 2 wordt bepaald dat geweld tegen vrouwen onder meer het volgende omvat: "lichamelijk, seksueel en psychologisch geweld dat plaatsvindt binnen de gemeenschap, waaronder verkrachting, seksueel misbruik en seksuele intimidatie op het werk, in onderwijsinstellingenen elders, vrouwenhandel en gedwongen prostitutie", – gezien het Protocol van Palermo van 2000 ter voorkoming, bestrijding en bestraffing van de handel in personen, met name vrouwen en kinderen, in aanvulling op het VN-Verdrag ter bestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, en dat gehecht is aan het VN-Verdrag inzake grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit, – gezien de strategische doelstelling D.3 van het Actieplatform van 1995 en de Verklaring van Peking, – gezien AIO-Verdrag nr. 29 inzake gedwongen of verplichte arbeid, waarin in artikel 2 een definitie van gedwongen arbeid wordt gegeven, – gezien de Verklaring (11) van Brussel van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) inzake voorkoming en bestrijding van mensenhandel, waarin wordt aangedrongen op een alomvattend, multidisciplinair en doelmatig gecoördineerd beleid waarbij partijen uit relevante sectoren betrokken zijn, – gezien de aanbevelingen van de Raad van Europa terzake, zoals Aanbeveling R 11 van 2000 inzake de handel in mensen met het oog op seksuele uitbuiting, Aanbeveling R 5 van 2002 inzake de bescherming van vrouwen tegen geweld, en Aanbeveling 1545 van 2002 inzake de campagne ter bestrijding van vrouwenhandel, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake bestrijding van mensenhandel, – gezien de ontwerpaanbeveling van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa "Het strafbaar stellen van het kopen van seks om mensenhandel voor seksuele uitbuiting te bestrijden", Doc. 12920 van 26 april 2012, – gezien besluit nr. 1 (12) van Wenen van de OVSE-ministers (2000) tot ondersteuning van de OVSE-maatregelen en het OVSE-actieplan ter bestrijding van de mensenhandel (besluit 557 uit 2003), – gezien de artikelen 2 en 13 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien het kaderbesluit van de Raad 2002/629/JBZ van 19 juli 2002 inzake de bestrijding van mensenhandel, – gezien Richtlijn 2011/36/EU van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan, en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad van 19 juli 2002, – gezien de resolutie van de Raad over initiatieven ter bestrijding van de handel in mensen, met name vrouwen (1) , – gezien de EU-strategie voor de uitroeiing van mensenhandel, – gezien zijn resolutie van 15 juni 1995 over de Vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking: 'Actie voor gelijkheid, ontwikkeling en vrede' (2) , – gezien zijn resolutie van 24 april 1997 over de mededeling van de Commissie inzake illegale en schadelijke inhoud op het internet (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 september 1997 over de noodzaak van een campagne in de gehele Europese Unie ter bestrijding van geweld tegen vrouwen (4) , – gezien zijn resolutie van 24 oktober 1997 over het Groenboek van de Commissie over de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid in de context van de audiovisuele en informatiediensten (5) , – gezien zijn resolutie van 6 november 1997 over de mededeling van de Commissie over de bestrijding van kindersekstoerisme en het memorandum over de bijdrage van de Europese Unie aan de versterking van de bestrijding van seksueel misbruik en seksuele exploitatie van kinderen (6) , – gezien zijn resolutie van 16 december 1997 over de mededeling van de Commissie inzake vrouwenhandel voor seksuele exploitatie (7) , – gezien zijn resolutie van 13 mei 1998 over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid in de context van audiovisuele en informatiediensten (8) , – gezien zijn resolutie van 17 december 1998 over de eerbiediging van de mensenrechten in de Europese Unie (9) , – gezien zijn resolutie van 10 februari 1999 over de harmonisatie van de vormen van aanvullende bescherming bij het statuut van vluchteling in de Europese Unie (10) , – gezien zijn resolutie van 30 maart 2000 over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over de uitvoering van maatregelen ter bestrijding van kindersekstoerisme (11) , – gezien zijn resolutie van 11 april 2000 betreffende het initiatief van de Republiek Oostenrijk met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad ter bestrijding van kinderpornografie op internet (12) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 mei 2000 over de follow-up van het actieplatform van Peking (13) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2000 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement getiteld "Over nieuwe maatregelen ter bestrijding van de vrouwenhandel" (14) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2000 over de mededeling van de Commissie over slachtoffers van misdrijven in de Europese Unie: Reflecties over normen en maatregelen (15) , – gezien zijn resolutie van 12 juni 2001 over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad inzake de bestrijding van de mensenhandel (16) , – gezien zijn resolutie van 17 januari 2006 over strategieën voor de strijd tegen de handel in vrouwen en seksuele uitbuiting van kwetsbare kinderen (17) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 2 februari 2006 over de huidige situatie ten aanzien van de bestrijding van geweld tegen vrouwen en mogelijke toekomstige actie (18) , – gezien zijn resolutie van 15 maart 2006 over gedwongen prostitutie in het kader van internationale sportevenementen (19) , – gezien zijn resolutie van 26 november 2009 over de uitbanning van geweld tegen vrouwen (20) , – gezien zijn resolutie van 5 april 2011 over de prioriteiten en het ontwerp van een nieuw beleidskader van de EU voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen (21) , – gezien zijn resolutie van 6 februari 2013 over de 57e zitting van de VN-Commissie inzake de positie van de vrouw: uitbanning en voorkoming van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes (22) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over georganiseerde misdaad, corruptie en witwassen: aanbevelingen inzake de benodigde acties en initiatieven (23) , – gezien de voorlichtingscampagne van de Europese Vrouwenlobby 'Niet te koop', – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A7-0071/2014 ), A. overwegende dat prostitutie en gedwongen prostitutie gendergerelateerde verschijnselen met een wereldwijde dimensie zijn, waarbij circa 40-42 miljoen mensen over de hele wereld betrokken zijn, de geprostitueerde personen voor de overgrote meerderheid uit vrouwen en minderjarige meisjes bestaan en bijna alle afnemers van hun diensten mannen zijn, waardoor prostitutie zowel een oorzaak als een gevolg van genderongelijkheid is en deze verder verergert; B. overwegende dat prostitutie en gedwongen prostitutie een vorm van slavernij is die niet verenigbaar is met de menselijke waardigheid en met de grondrechten; C. overwegende dat de handel in mensen, met name in vrouwen en kinderen, met het oog op seksuele en andere vormen van uitbuiting, een van de meest flagrante vormen van schending van de mensenrechten is; overwegende dat de mensenhandel wereldwijd groeit vanwege de toename van de georganiseerde criminaliteit en de winstgevendheid ervan; D. overwegende dat werk voor mensen een van de belangrijkste bronnen van zelfverwezenlijking is, en dat individuen door middel van werk op solidaire wijze bijdragen aan het collectieve welzijn; E. overwegende dat prostitutie en gedwongen prostitutie intrinsiek zijn verbonden met genderongelijkheid in de samenleving en van invloed zijn op de status van mannen en vrouwen in de samenleving en op de perceptie van hun wederzijdse relaties en seksualiteit; F. overwegende dat de seksuele en reproductieve gezondheid bevorderd worden door een gezonde benadering van seksualiteit, op basis van wederzijds respect; G. overwegende dat Richtlijn 2011/36/EU van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan solide bepalingen inzake slachtoffers bevat; H. overwegende dat elk beleid inzake prostitutie effect heeft op de totstandbrenging van gendergelijkheid, het inzicht in gendervraagstukken beïnvloedt, en een boodschap en normen overbrengt aan een maatschappij, ook aan de jongeren in deze maatschappij; I. overwegende dat prostitutie functioneert als een bedrijf en een markt creëert, waarop verschillende actoren met elkaar verbonden zijn en pooiers en souteneurs rekenen en handelen om hun markt veilig te stellen of uit te breiden en hun winst te maximaliseren; overwegende dat afnemers van betaalde seks een belangrijke rol spelen aangezien zij de vraag op deze markt in stand houden; J. overwegende dat seksuele gezondheid volgens de WHO "een positieve en respectvolle benadering van seksualiteit en seksuele relaties vereist, alsook de mogelijkheid om plezierige en veilige seksuele ervaringen te hebben, vrij van dwang, discriminatie en geweld"; K. overwegende dat in de prostitutie alle intieme handelingen worden teruggebracht tot hun geldelijke waarde en de mens daardoor gereduceerd wordt tot handelsgoed of een gebruiksvoorwerp waarover de klant kan beschikken; L. overwegende dat de grote meerderheid van geprostitueerde personen afkomstig is uit kwetsbare groepen; M. overwegende dat het souteneurschap nauw verbonden is met georganiseerde criminaliteit; N. overwegende dat georganiseerde criminaliteit, mensenhandel, zeer gewelddadige misdrijven en corruptie teren op prostitutie, en dat pooiers het meest profiteren van legalisering, omdat zij daardoor "zakenmannen" kunnen worden; O. overwegende dat prostitutiemarkten de handel in vrouwen en meisjes bevorderen (24) ; P. overwegende dat mensenhandel fungeert als manier om het aanbod aan vrouwen en minderjarige meisjes op de prostitutiemarkten te leveren; Q. overwegende dat gegevens van de EU aantonen dat het huidige beleid ter bestrijding van mensenhandel niet effectief is en het problematisch is mensenhandelaars te identificeren en te vervolgen, zodat het onderzoek naar gevallen van sekshandel en de vervolging en veroordeling van mensenhandelaars moeten worden geïntensiveerd; R. overwegende dat steeds meer jongeren, onder wie schrikbarend veel kinderen, tot prostitutie worden gedwongen; S. overwegende dat prostitutie kan plaatsvinden onder directe en fysieke dwang, maar ook onder indirecte dwang, bijvoorbeeld door de familie in het land van herkomst onder druk te zetten; overwegende dat deze dwang psychologisch en vrijwel onzichtbaar kan zijn; T. overwegende dat de belangrijkste verantwoordelijkheid voor het aanpakken van mensenhandel bij de lidstaten ligt; overwegende dat in april 2013 slechts zes lidstaten hebben aangegeven de EU-richtlijn ter bestrijding van mensenhandel volledig te hebben omgezet, hoewel de uiterste termijn voor omzetting op 6 april 2013 is verstreken; U. overwegende dat de Commissie in haar Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (2010-2015) verklaart dat "de ongelijkheden tussen vrouwen en mannen (...) een schending van de grondrechten [zijn]"; V. overwegende dat er grote verschillen bestaan in de wijze waarop de lidstaten met prostitutie omgaan, waarbij in grote lijnen twee benaderingen kunnen worden onderscheiden: binnen de ene benadering wordt prostitutie gezien als een schending van de rechten van vrouwen – een vorm van seksuele slavernij – die resulteert in genderongelijkheid voor vrouwen en deze in stand houdt, binnen de andere benadering wordt ervan uitgegaan dat prostitutie op zich de gendergelijkheid bevordert doordat prostitutie positief uitwerkt op het recht van vrouwen om zelf te beslissen wat zij met hun lichaam doen; in beide gevallen hebben de afzonderlijke lidstaten de bevoegdheid om te besluiten hoe zij de prostitutiekwestie willen benaderen; W. overwegende dat er weliswaar een verschil bestaat tussen "gedwongen" en "vrijwillige" prostitutie; X. overwegende dat het prostitutieprobleem moet worden aangepakt op basis van een langetermijnvisie en vanuit het perspectief van gendergelijkheid; 1. onderkent dat prostitutie, gedwongen prostitutie, en seksuele uitbuiting in hoge mate gendergerelateerde kwesties zijn en schendingen van de menselijke waardigheid die strijdig zijn met de mensenrechtenbeginselen, waaronder gendergelijkheid, en daarom indruisen tegen de beginselen van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, ook tegen de doelstelling en het beginsel van gendergelijkheid; 2. benadrukt dat het recht op gezondheid en rechten van alle vrouwen moeten worden geëerbiedigd, met inbegrip van het recht op zelfbeschikking over hun lichaam en seksualiteit en vrijwaring van dwang, discriminatie en geweld; 3. benadrukt dat er diverse verbanden bestaan tussen prostitutie en mensenhandel en onderkent dat prostitutie – zowel wereldwijd als in Europa – de handel in kwetsbare vrouwen en minderjarige meisjes stimuleert, van wie een groot percentage tussen de 13 en 25 jaar oud is; benadrukt dat uit gegevens van de Commissie blijkt dat een meerderheid (62%) van de slachtoffers wordt verhandeld met het oog op seksuele uitbuiting, waarbij 96% van de vastgestelde en vermeende slachtoffers uit vrouwen en minderjarige meisjes bestaat en waarbij het percentage slachtoffers uit derde landen de laatste paar jaar is gestegen; 4. erkent echter dat het gebrek aan betrouwbare en nauwkeurige gegevens op grond waarvan landen onderling vergeleken kunnen worden voornamelijk te wijten is aan het illegale en dikwijls onzichtbare karakter van prostitutie en mensenhandel, waardoor de prostitutiemarkt ondoorzichtig blijft en politieke besluitvorming wordt belemmerd, hetgeen betekent dat alle cijfers louter schattingen zijn; 5. benadrukt dat prostitutie ook een gezondheidskwestie is, aangezien er sprake is van nadelige gevolgen voor de gezondheid van de in de prostitutie werkzame personen, die een grotere kans lopen op seksuele, fysieke en mentale gezondheidstrauma's, drugs- en alcoholverslaving, en verlies van zelfrespect, en die kampen met een hoger sterftecijfer dan de bevolking in het algemeen; voegt toe en benadrukt dat veel van de afnemers van betaalde seks vragen om onveilige commerciële seks, wat de kans op schadelijke gevolgen voor de gezondheid van geprostitueerde personen en afnemers vergroot; 6. benadrukt dat gedwongen prostitutie, prostitutie en uitbuiting in de seksindustrie voor de betrokken personen verwoestende en langdurige psychologische en lichamelijke gevolgen kan hebben (zelfs nadat zij de prostitutie verlaten hebben), vooral voor kinderen en adolescenten, en tevens zowel een oorzaak als een gevolg van genderongelijkheid is, waarbij gendergerelateerde stereotypen en clichématig denken over vrouwen die seks verkopen in stand worden gehouden, zoals het idee dat het lichaam van vrouwen en minderjarige meisjes te koop is om de behoefte van mannen aan seks te bevredigen; 7. verzoekt de lidstaten tevens om overeenkomstig de nationale wetgeving, regelmatige en vertrouwelijke begeleiding en lichamelijke controles voor prostituees in te voeren, die buiten de prostitutielocaties plaatsvinden; 8. onderkent dat prostituees een hoog risico lopen op hiv-infecties en andere seksueel overdraagbare aandoeningen; 9. verzoekt de lidstaten om beste praktijken op het gebied van terugdringing van de gevaren van straatprostitutie uit te wisselen; 10. onderkent dat prostitutie en gedwongen prostitutie invloed kunnen hebben op geweld tegen vrouwen in het algemeen, omdat onderzoek naar de afnemers van betaalde seks uitwijst dat mannen die seks kopen een denigrerend beeld van vrouwen hebben (25) ; stelt daarom voor dat de nationale bevoegde autoriteiten ervoor zorgen dat het verbod op afname van betaalde seksuele diensten hand in hand gaat met een voorlichtingscampagne voor mannen; 11. benadrukt dat geprostitueerde personen sociaal, economisch, fysiek, psychologisch, emotioneel en in familieverhoudingen bijzonder kwetsbaar zijn en meer risico lopen om met geweld te worden geconfronteerd dan personen die welke andere activiteit dan ook uitoefenen; meent dat nationale politiediensten daarom moeten worden aangemoedigd om onder meer het lage percentage veroordelingen bij verkrachtingen van prostituees aan te pakken; benadrukt dat het grote publiek schande spreekt van geprostitueerde personen en dat er een sociaal stigma op hen rust, zelfs wanneer zij de prostitutie verlaten; 12. vestigt de aandacht op het feit dat vrouwen die in de prostitutie werkzaam zijn het recht hebben op moederschap en op het opvoeden en verzorgen van hun kinderen; 13. benadrukt dat de normalisatie van prostitutie gevolgen heeft voor het geweld tegen vrouwen; wijst in het bijzonder op gegevens die uitwijzen dat mannen die betaalde seks afnemen eerder geneigd zijn vrouwen te dwingen tot seksuele handelingen en andere vormen van geweld tegen vrouwen te plegen, en vaak een vrouwonvriendelijke houding hebben; 14. merkt op dat 85 tot 90% van de geprostitueerde personen, alvorens in de prostitutie te belanden, enige vorm van geweld heeft ondergaan (verkrachting, incest, pedofilie), dat 62% van hen verklaart te zijn verkracht en dat 68% lijdt aan een posttraumatische stressstoornis – een percentage dat vergelijkbaar is met het percentage dat onder slachtoffers van foltering wordt vastgesteld (26) ; 15. onderstreept dat kinderprostitutie nooit vrijwillig kan zijn, aangezien kinderen niet in staat zijn 'in te stemmen' met prostitutie; dringt erop aan dat de lidstaten kinderprostitutie (waarbij personen onder de 18 betrokken zijn) zo voortvarend mogelijk bestrijden, aangezien het hier gaat om de ernstigste vorm van gedwongen prostitutie; verzoekt dringend een zero-tolerance-benadering te volgen die is gebaseerd op preventie, bescherming van slachtoffers en vervolging van klanten; 16. merkt op dat kinderprostitutie en seksuele uitbuiting van kinderen toenemen, onder meer via de sociale media, en dat daarbij dikwijls bedrog en intimidatie worden toegepast; 17. vraagt aandacht voor het verschijnsel minderjarigenprostitutie, dat niet mag worden verward met seksuele intimidatie en een voedingsbodem vindt in moeilijke economische omstandigheden en een gebrek aan ouderlijke zorg; 18. benadrukt dat effectieve maatregelen nodig zijn om speciale aandacht te kunnen besteden aan het weghalen van minderjarige geprostitueerde personen van de zogeheten prostitutiemarkt en aan het voorkomen van hun toetreding tot deze markt, evenals maatregelen die speciaal gericht zijn tegen activiteiten die in strijd zijn met de doelstellingen van het VN-verdrag inzake de rechten van het kind en het bijbehorende facultatieve protocol; 19. is van mening dat het kopen van seksuele diensten van prostituees onder de 21 jaar als strafbaar feit moet worden aangemerkt, maar dat het verlenen van deze diensten door prostituees niet strafbaar moet worden gesteld; 20. vestigt de aandacht op het verschijnsel 'grooming', namelijk prostitutie door minderjarige of net volwassen geworden meisjes in ruil voor luxegoederen of kleine geldbedragen, die als bron van inkomsten dienen om dagelijkse uitgaven of opleidingsgerelateerde uitgaven te dekken; 21. wijst de lidstaten erop dat onderwijs een belangrijke rol speelt bij de preventie van prostitutie en de georganiseerde criminaliteit die daarmee wordt geassocieerd, en adviseert daarom speciale leeftijdsspecifieke onderwijscampagnes ter voorlichting en preventie te voeren op scholen en opleidingsinstellingen; beveelt de lidstaten aan onderwijs over gelijkheid een fundamentele doelstelling te maken van het onderwijsproces voor jongeren; 22. vraagt aandacht voor het feit dat advertenties voor seksuele diensten in kranten en op sociale media mensenhandel en prostitutie kunnen ondersteunen; 23. vestigt de aandacht op de groeiende rol van internet en sociale media bij het ronselen van nieuwe, jonge prostituees door mensenhandelnetwerken; verlangt dat de preventiecampagnes ook op internet worden gevoerd en dat rekening wordt gehouden met de kwetsbare doelgroepen van deze mensenhandelnetwerken; 24. vestigt de aandacht op een aantal gevolgen, voornamelijk negatieve, van de massamediaproductie en pornografie, met name op het internet, die een negatief beeld van vrouwen creëren dat ertoe kan leiden dat de menselijke persoonlijkheid van vrouwen wordt geminacht en zij als koopwaar worden gepresenteerd; waarschuwt er tevens voor dat seksuele vrijheid niet moet worden opgevat als vrijbrief voor het minachten van vrouwen; 25. benadrukt dat de normalisatie van prostitutie gevolgen heeft voor de voorstelling die jongeren van seksualiteit en relaties tussen vrouwen en mannen hebben; 26. benadrukt dat geprostitueerde personen niet moeten worden gecriminaliseerd en doet een beroep op de lidstaten om repressieve wetgeving tegen geprostitueerde personen in te trekken; 27. verzoekt de EU-lidstaten af te zien van het criminaliseren en straffen van geprostitueerde personen en programma's te ontwikkelen om geprostitueerde personen/sekswerkers te ondersteunen bij het verlaten van het beroep, wanneer zij dit wensen; 28. is van mening dat het terugdringen van de vraag onderdeel moet zijn van een integrale strategie tegen mensenhandel in de lidstaten; 29. wijst erop dat een manier om de handel in vrouwen en meisjes met het oog op seksuele uitbuiting te bestrijden en de gendergelijkheid te verbeteren het in Zweden, IJsland en Noorwegen toegepaste model is (het zogeheten "Scandinavische model"), dat momenteel wordt overwogen in diverse Europese landen, waarbij het afnemen van betaalde seksuele diensten strafbaar wordt gesteld, en niet het aanbieden van de diensten door de geprostitueerde personen; 30. benadrukt dat prostitutie een grensoverschrijdend probleem is en dat de lidstaten daarom de verantwoordelijkheid moeten nemen om het kopen van seks buiten het eigen grondgebied tegen te gaan; 31. wijst er met nadruk op dat bepaalde gegevens over Zweden die het afschrikkende effect van het Scandinavische model op de mensenhandel bevestigen, aangezien de omvang van de prostitutie en de sekshandel daar niet is toegenomen, en wijst erop dat dit model in toenemende mate wordt gesteund door de bevolking, in het bijzonder door jongeren, waaruit blijkt dat de wetgeving tot een mentaliteitsverandering heeft geleid; 32. neemt kennis van de uitkomst van een recent overheidsrapport in Finland, waarin wordt opgeroepen tot de volledige criminalisering van het kopen van seks, aangezien de Finse benadering – op grond waarvan het kopen van seks bij slachtoffers van mensenhandel strafbaar is – ineffectief is gebleken voor de aanpak van mensenhandel; 33. is van mening dat wetgeving een mogelijkheid biedt om duidelijk te maken wat aanvaardbare maatschappelijke normen zijn, en om een maatschappij te creëren waarin deze waarden worden weerspiegeld; 34. is van mening dat het aanmerken van prostitutie als legaal 'sekswerk', het decriminaliseren van de seksindustrie in het algemeen en het legaliseren van het souteneurschap kwetsbare vrouwen en minderjarige meisjes niet beschermt tegen geweld en uitbuiting, maar juist het tegenovergestelde effect heeft en hen blootstelt aan het risico op meer geweld, en tegelijkertijd de groei van prostitutiemarkten in de hand werkt, waarmee het aantal misbruikte vrouwen en minderjarige meisjes toeneemt; 35. veroordeelt alle beleidsmatige pogingen en uiteenzettingen die ervan uitgaan dat prostitutie een oplossing kan zijn voor migrantenvrouwen in Europa; 36. verzoekt de lidstaten derhalve om overeenkomstig de nationale wetgeving de voor prostitutielocaties verantwoordelijke politie en instanties de bevoegdheid te verlenen deze locaties te betreden en steekproefsgewijs controles uit te voeren; 37. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om de noodzakelijke middelen beschikbaar te stellen en alle benodigde instrumenten te gebruiken om mensenhandel en seksuele uitbuiting te bestrijden en prostitutie terug te dringen, aangezien prostitutie een schending van de grondrechten van vrouwen en met name van minderjarige meisjes is, en een inbreuk op de gendergelijkheid; 38. verzoekt de lidstaten Richtlijn 2011/36/EU van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan, en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad, zo snel mogelijk in nationale wetgeving om te zetten, met name in het licht van de bescherming van slachtoffers; 39. dringt er bij de Commissie op aan om het effect dat het Europees wettelijk kader voor het uitbannen van mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting tot op heden heeft gehad te evalueren en nader onderzoek te verrichten naar prostitutiepatronen, mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting en het toenemende sekstoerisme in de EU, waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan minderjarigen, en om de uitwisseling van optimale praktijken tussen de lidstaten te bevorderen; 40. benadrukt dat de Commissie de financiering van projecten en programma's ter bestrijding van mensenhandel en seksuele uitbuiting moet voortzetten; 41. verzoekt de lidstaten om beleid te ontwikkelen en uit te voeren dat gericht is op het aanpakken van mensenhandel, seksuele uitbuiting en prostitutie, en om erop toe te zien dat alle betrokken partijen, zoals ngo's, politie en andere wetshandhavingsinstanties, en sociale en medische diensten, worden ondersteund en betrokken bij besluitvormingsprocessen, en met elkaar samenwerken; 42. erkent dat de overgrote meerderheid van de geprostitueerde personen zou willen stoppen maar zich niet in staat acht dit te doen; benadrukt dat deze personen de juiste ondersteuning nodig hebben, in het bijzonder psychologische en sociale ondersteuning, om te kunnen ontsnappen aan de netwerken van seksuele uitbuiting en aan de afhankelijkheid die dikwijls met deze netwerken in verband wordt gebracht; stelt daarom voor dat de bevoegde autoriteiten in nauwe samenwerking met de betrokken partijen programma's uitwerken om deze personen te helpen aan de prostitutie te ontsnappen; 43. benadrukt het belang van adequate training in meer algemene zin voor politiediensten en justitieel personeel over de diverse aspecten van seksuele uitbuiting, met inbegrip van de gender- en immigratiegerelateerde aspecten, en roept de lidstaten op de politie te stimuleren tot samenwerking met de slachtoffers en hen aan te moedigen tot het afleggen van getuigenissen, zich in te zetten voor gespecialiseerde diensten binnen de politie en vrouwelijke agenten in dienst te nemen; benadrukt dat samenwerking tussen de lidstaten op justitieel gebied noodzakelijk is om mensenhandelnetwerken in Europa beter te kunnen bestrijden; 44. vestigt de aandacht van de nationale autoriteiten op het effect van de economische neergang op het aantal vrouwen en minderjarige meisjes, waaronder migrantenvrouwen, dat gedwongen in de prostitutie terechtkomt; 45. wijst erop dat economische problemen en armoede de voornaamste oorzaken zijn van prostitutie door jonge vrouwen en minderjarige meisjes, en dat genderspecifieke preventiestrategieën, nationale en Europese campagnes die speciaal gericht zijn op sociaal geïsoleerde gemeenschappen en degenen die zich in extra kwetsbare situaties bevinden (zoals personen met een handicap en jongeren die onder de kinderbescherming vallen), maatregelen om armoede terug te dringen, voorlichting onder zowel de afnemers als de aanbieders van betaalde seks, en de uitwisseling van beste praktijken alle cruciaal zijn om seksuele uitbuiting van vrouwen en minderjarige meisjes, met name van migranten, te kunnen bestrijden; beveelt de Commissie aan een 'Europese week ter bestrijding van de mensenhandel' uit te roepen; 46. benadrukt dat sociale uitsluiting een belangrijke factor is die ertoe bijdraagt dat kansarme vrouwen en meisjes meer risico lopen om het slachtoffer van mensenhandel te worden; onderstreept eveneens dat de economische en sociale crisis tot werkloosheid heeft geleid, waardoor dikwijls de kwetsbaarste vrouwen, ook vrouwen die hoger op de maatschappelijke ladder staan, in de prostitutie of de seksindustrie terechtkomen om zich te ontworstelen aan armoede en sociale uitsluiting; verzoekt de lidstaten de onderliggende sociale problemen aan te pakken die mannen, vrouwen en kinderen ertoe aanzetten zich te prostitueren; 47. verzoekt de lidstaten organisaties te financieren die ter plaatse werken met strategieën voor hulp en het verlaten van de prostitutie, en om innovatieve sociale diensten aan te bieden aan slachtoffers van mensenhandel of seksuele uitbuiting, ook aan migranten en mensen zonder papieren, en daarbij een inschatting te maken van hun individuele behoeften en de risico's die zij lopen, zodat adequate hulp en bescherming kan worden geboden; verzoekt de lidstaten daartoe om vanuit een holistisch perspectief en via de diverse politie- en immigratiediensten en gezondheids- en onderwijsinstellingen beleid uit te voeren waarmee zij kwetsbare vrouwen en minderjarigen ondersteuning bieden bij het verlaten van de prostitutie, en waarbij zij erop toezien dat deze programma's een rechtsgrondslag hebben en de vereiste financiering beschikbaar is om dit doel te verwezenlijken; wijst erop hoe belangrijk psychologische begeleiding is en benadrukt dat slachtoffers van seksuele uitbuiting in de maatschappij gere-integreerd moeten worden; wijst erop dat dit proces tijd kost en dat daartoe een levensplan opgesteld moet worden dat een geloofwaardig en haalbaar alternatief is voor voormalig geprostitueerde personen; 48. benadrukt dat meer onderzoek en statistisch bewijs vereist is om te kunnen beoordelen welk model het effectiefst is voor de bestrijding van handel in vrouwen en minderjarige meisjes met het oog op seksuele uitbuiting; 49. dringt er bij de lidstaten op aan om zowel de positieve als de negatieve effecten te evalueren van het criminaliseren van het afnemen van betaalde seksuele diensten op het terugdringen van prostitutie en mensenhandel; 50. verzoekt de EU en de lidstaten genderspecifiek preventiebeleid te ontwikkelen in de landen van herkomst van personen die worden geprostitueerd na te zijn verhandeld, dat zowel is gericht op de afnemers van betaalde seks als op vrouwen en minderjarigen, en dat bestaat uit sancties, voorlichtingscampagnes en onderwijs; 51. verzoekt de EU en de lidstaten maatregelen te nemen ter ontmoediging van sekstoerisme, zowel binnen als buiten de EU; 52. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden maatregelen te nemen om een einde te maken aan prostitutie in conflictgebieden waar EU-strijdkrachten aanwezig zijn; 53. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de verklaring van Addis Abeba over ontwikkeling en beheer van Afrika's bodemschatten, aangenomen door de eerste conferentie van de Afrikaanse Unie van ministers die belast zijn met de ontginning van bodemschatten in oktober 2008, – gezien de African Mining Vision die in februari 2009 door de staatshoofden en regeringsleiders is aangenomen op de top van de AU, – gezien de verklaring van Lusaka op de bijzondere topconferentie van de ICGLR ter bestrijding van de illegale winning van natuurlijke rijkdommen in het gebied van de Grote Meren d.d. 15 december 2010 (1) , – gezien het actieplan voor de uitvoering van de African Mining Vision die is aangenomen door de tweede AU-conferentie van ministers die verantwoordelijk zijn voor de ontginning van bodemschatten, gehouden in Addis Abeba in december 2011, – gezien de tien beginselen om het beheer van mensenrechtenrisico's op te nemen in contractonderhandelingen tussen staten en investeerders, als voorgesteld door de Speciale Vertegenwoordiger van de secretaris-generaal tijdens de 17e zitting van de VN-Mensenrechtenraad in mei 2011, – gezien het OESO-richtsnoer inzake de zorgvuldigheidsvereisten voor verantwoorde bevoorradingsketens van bodemschatten uit door conflicten getroffen gebieden en risicogebieden, met gedetailleerde aanbevelingen om bedrijven te helpen de mensenrechten te eerbiedigen en te vermijden dat zij conflicten financieren door hun bevoorradingspraktijken (2) , – gezien de internationale EITI-norm die de publicatie van de overheidsinkomsten uit natuurlijke hulpbronnen verzekert, – gezien de verklaring van Lough Erne van de G8 van juni 2013, waarin de staatshoofden en regeringsleiders hebben bevestigd dat zij belang hechten aan transparantie en verantwoord beheer van natuurlijke rijkdommen en de bevoorradingsketen (3) , – gezien de slotverklaring van de G20, gepubliceerd op 6 september 2013, waarin de bewindslieden het initiatief inzake transparantie van winningsindustrieën (EITI) ondersteunen, – gezien artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A7-0132/2014 ), A. overwegende dat voor veel ontwikkelingslanden de winning van natuurlijke rijkdommen een aanzienlijke bijdrage levert aan het BBP en vaak goed is voor het merendeel van de inkomsten uit buitenlandse handel en het aantrekken van buitenlandse investeringen; B. overwegende dat Afrika enkele van de grootste voorraden van bodemschatten ter wereld heeft en overwegende dat de voordelen die gepaard gaan met de winning van deze bodemschatten moeten worden aangewend om de MDG's te halen, armoede uit te bannen en snelle sociaaleconomische ontwikkeling en groei te bewerkstelligen met een brede basis; overwegende echter dat Afrikaanse landen nog steeds coherente strategieën moeten ontwikkelen en ten uitvoer leggen om ervoor te zorgen dat de winning van die bodemschatten een motor voor economische ontwikkeling en diversificatie van hun economieën wordt; C. overwegende dat de natuurlijke rijkdommen een belangrijke motor voor economische groei en sociale ontwikkeling kunnen zijn indien de inkomsten correct en in gehele transparantie worden beheerd; D. overwegende dat geschillen over olie, gas, mineralen, hout en overige natuurlijke rijkdommen wereldwijd op de tweede plaats komen als bron van conflicten; overwegende dat er steeds meer conflicten ontstaan over land en water, dat bestaande conflicten erdoor worden verergerd en nieuwe erdoor worden veroorzaakt; overwegende dat het wanbeheer van land en natuurlijke rijkdommen wordt verergerd door aantasting van het milieu, bevolkingstoename en klimaatverandering; E. overwegende dat paradoxaal genoeg landen met grote voorraden van natuurlijke rijkdommen slechter af zijn dan andere landen (de zgn. "vloek" van de bodemschatten) en de controle en winning van, handel in en belastingheffing op mineralen in sommige gevallen bijdragen tot gewapende conflicten (het probleem van de "conflictmineralen"); F. overwegende dat de plaatselijke bevolking vaak niet profiteert van de voordelen van de winning en overwegende dat de negatieve sociale en milieugevolgen vaak aanzienlijk groter zijn dan de voordelen; overwegende dat de lokale of nationale autoriteiten de voordelen van de winning voor de plaatselijke bevolking verder kunnen ontplooien aan de hand van een beter bestuur en een grotere transparantie, waardoor tevens de eventuele negatieve sociale en milieugevolgen tenietgedaan kunnen worden; G. overwegende dat de beoordelingen van de sociale en milieugevolgen een belangrijke rol spelen bij de bescherming van de rechten van de autochtone bevolking van mijnbouwgebieden; H. overwegende dat de Wereldbank in 2008 schatte dat 90 % van de mijnbouwproductie van de Democratische Republiek Congo voor rekening komt van kleinschalige mijnbouwers die niet zijn geregistreerd en werkzaam in afgelegen, onveilige gebieden die worden gecontroleerd door gewapende groeperingen; I. overwegende dat kleinschalige mijnbouw zorgt voor aanzienlijke werkgelegenheid, met name in plattelandsgebieden; overwegende dat de formalisering van ambachtelijke en kleinschalige mijnbouw (AKM) nodig is om lokaal/nationaal ondernemerschap te stimuleren, het levenspeil te verbeteren en om ervoor te zorgen dat de geïntegreerde rurale, sociale en economische ontwikkeling wordt bevorderd; overwegende dat de ambachtelijke en kleinschalige mijnbouw, door de informele aard ervan, echter erg kwetsbaar is voor georganiseerde misdaad en paramilitaire organisaties, en met tal van problemen gepaard gaat, zoals kinderarbeid, waardoor het volledige ontwikkelingspotentieel ervan niet kan worden benut; J. overwegende dat er dankzij de winningsindustrie technologische en innoverende procedés zouden moeten worden ontwikkeld en oplossingen zouden moeten worden uitgewerkt op het vlak van het efficiënt gebruik van hulpbronnen, energie-efficiëntie, ecoconceptie, verbetering van de prestaties, recycling en circulaire economie, waarbij zowel de ontwikkelingslanden als de ontwikkelde landen baat hebben; K. overwegende dat de African Mining Vision een kader biedt om de sector samenhangender en steviger te integreren in de Afrikaanse economie en samenleving; L. overwegende dat schendingen van de mensenrechten in de winningsindustrie veel voorkomen, o.a. kinderarbeid, seksueel geweld, verdwijningen van mensen, schending van het recht op een schone omgeving, verlies van land en bestaansmiddelen zonder onderhandelingen en zonder passende compensatie, gedwongen herhuisvesting en vernieling van ritueel of cultureel belangrijke plaatsen; M. overwegende dat dwangarbeid en de ontzegging van het recht op vakbondslidmaatschap en het recht op onderhandelingen over een collectieve arbeidsovereenkomst nog steeds een bron zijn van ernstige bezorgdheid; overwegende dat de vaak zeer schamele of ontbrekende gezondheids- en veiligheidsvoorschriften evenzeer een groot punt van zorg zijn, met name in de kleinschalige mijnen, die vaak onder zeer hachelijke omstandigheden opereren; N. overwegende dat de verantwoordelijkheid om de mensenrechten te eerbiedigen een mondiale norm is die alle bedrijven worden geacht na te leven waar zij ook opereren, als vermeld in de Guiding Principles on Business and Human Rights die zijn voorbereid door de Speciale Vertegenwoordiger van de VN-secretaris-generaal over mensenrechten en transnationale corporaties en overige ondernemingen, de heer John Ruggie; overwegende dat er te weinig overeenstemming is over de concrete implicaties van deze verantwoordelijkheid en dat het streven naar algemene eerbiediging ernstig wordt gedwarsboomd door het ontbreken van monitorings-, rapportage-, controle- en verantwoordingssystemen; O. overwegende dat het bestaan van tal van gedragscodes, normen en certificeringssystemen op allerlei verschillende gebieden ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) beoordelingen, vergelijkingen en controles lastig zo niet onmogelijk maakt; overwegende dat dit het gevolg is van o.a. onvoldoende inzet om MVO daadwerkelijk toe te passen en bedrijven die er de hand mee lichten maar wel voor maatschappelijk verantwoord en milieuvriendelijk willen doorgaan; P. overwegende dat er omwille van grotere doeltreffendheid en meer billijkheid op het gebied van MVO, moet worden afgestapt van het huidige "à la carte"-systeem, waarin bedrijven codes en normen kiezen die hun goed uitkomen, en dat het van primair belang is over te gaan op gemeenschappelijke, voor de gehele industrie geldende normen; Q. overwegende dat consumenten, het grote publiek en regelgevende instanties worden misleid door het zgn. "groenwassen" – waarbij het beeld wordt gecreëerd van een zogenaamd positieve milieumaatregel om het publiek te misleiden en de aandacht af te leiden van praktijken die schadelijk zijn voor het milieu – waar het gaat om de milieuprestaties en dat dit het streven naar verantwoord ondernemen ondermijnt en dat het "groenwassen" om die reden moet worden bestreden; overwegende dat ondernemingen die MVO als marketinginstrument gebruiken er meer in het algemeen voor moeten zorgen dat hun beweringen ook waar zijn; R. overwegende dat de tenuitvoerlegging van de EITI als doel heeft het inkomstenbeheer transparanter te maken, teneinde het risico van corruptie te beperken en een eerlijke verdeling van de baten mogelijk te maken; S. overwegende dat ofschoon veel Afrikaanse landen in de afgelopen twee decennia hun economisch, handels- en investeringsbeleid hebben geliberaliseerd, ze geen economische diversificatie van betekenis hebben gerealiseerd, en gemiddeld genomen minder gediversifieerde economieën hebben en juist afhankelijk zijn van de export van bodemschatten en landbouwproducten met een lage toegevoegde waarde, die beide uitermate gevoelig zijn voor externe prijsschommelingen; overwegende dat alle inspanningen voortaan gericht moeten worden op een grotere economische diversificatie, dat wil zeggen een verminderde afhankelijkheid van winningsindustrieën en de export van landbouwproducten; T. overwegende dat de verklaring van Addis Abeba over ontwikkeling en beheer van Afrika's bodemschatten de Afrikaanse landen met klem verzoekt ervoor te zorgen dat EPO's en algemene WTO-onderhandelingen het nationale ontwikkelingsbeleid niet beperken en te waarborgen dat handelsliberalisering, die de afhankelijkheid van Afrikaanse lage-inkomenslanden van grondstoffen kan versterken, niet leidt tot het "uitsluitingseffect"; U. overwegende dat Latijns-Amerika zich na de door de Wereldbank geleide mijnbouwhervormingen van de jaren tachtig heeft toegelegd op het versterken van de rol van de overheidsinstellingen, met de nadruk op de nationale prioriteiten en economische-ontwikkelingsdoelstellingen; V. overwegende dat exportheffingen op grote schaal worden gebruikt, hoewel ze in de vele regionale handelsovereenkomsten en de Economische Partnerschapsovereenkomsten (EPO's) die de EU sluit, worden verboden; W. overwegende dat sommige ACS-landen bezorgd zijn dat de EPO-restricties ten aanzien van exportheffingen het lastiger kunnen maken om op te schuiven in de waardeketen; X. overwegende dat corruptie en niet-transparante contracten in de mijnbouwindustrie wijdverbreid zijn; Y. overwegende dat het mondiale karakter van de moderne bevoorradingsketens met zich meebrengt dat natuurlijke rijkdommen waarover de wreedste conflicten ter wereld worden uitgevochten internationaal worden gekocht en verhandeld, ook door ondernemingen die in de EU opereren; Z. overwegende dat vrijwillige pogingen om conflictmineralen te mijden niet altijd effect hebben gesorteerd; AA. overwegende dat sectie 1502 van de Amerikaanse Dodd Frank Act van 2010 vereist dat in de lijst van de Securities and Exchange Commission (SEC) opgenomen ondernemingen, met inbegrip van Europese ondernemingen, een zorgvuldigheidsonderzoek verrichten om te bepalen of hun producten mineralen bevatten waarmee gewapende groepen in de Democratische Republiek Congo (DCR) zijn gefinancierd; overwegende dat de SEC het OESO-richtsnoer in een begeleidend besluit heeft aangemerkt als een geloofwaardige zorgvuldigheidsnorm voor ondernemingen die de wetgeving ten uitvoer leggen; AB. overwegende dat de pogingen om conflicten te beëindigen door te voorkomen dat de inkomsten van ambachtelijke mijnbouw worden afgeroomd door gewapende groeperingen voor diamanten relatief succesvol zijn geweest, maar dat er meer moet worden gedaan om een stevig wettelijk en institutioneel kader voor ambachtelijke mijnbouw te creëren, naast wat er wordt gedaan in de Internationale Conferentie voor de regio van de Grote Meren (ICGLR); Mijnbouw en duurzame ontwikkeling 1. merkt met bezorgdheid op dat niet-duurzame mijnbouw enorme negatieve maatschappelijke en milieugevolgen kan hebben, met name in Afrika; 2. benadrukt dat de mondiale stijging van de grondstoffenprijzen, die worden opgejaagd door de toenemende vraag in de opkomende economieën, een buitenkans is voor de ontwikkelingslanden die rijk zijn aan bodemschatten, met name in Afrika, om hun inkomsten te laten stijgen en ze aan te wenden voor ontwikkelingsdoeleinden in het belang van hun bevolking; steunt nationale beleidsmaatregelen die hierop gericht zijn; wijst erop dat wet- en regelgevingshervormingen vaak van cruciaal belang zijn en benadrukt dat de vereiste beleidsruimte niet mag worden beperkt door handels- en investeringsovereenkomsten; 3. benadrukt dat winningsindustrieën, naast de overheidsinkomsten die ze genereren en die voor ontwikkeling kunnen worden aangewend, ook moeten bijdragen aan de ontwikkeling door deel uit te gaan maken van de lokale economie, bijvoorbeeld door plaatselijke bewoners aan te nemen en op te leiden, plaatselijke goederen en diensten te betrekken, de ontgonnen bodemschatten plaatselijk te verwerken en deel te nemen aan de inspanningen om plaatselijke industrieën te ontwikkelen die verwerkt of niet-verwerkt materiaal gebruiken als grondstof of door ervoor te zorgen dat plaatselijke industrieën anderszins kunnen profiteren van de aanwezigheid van extractieve bedrijven; dringt er bij de lidstaten van de Afrikaanse Unie op aan haar African Mining Vision stelselmatig uit te voeren; is ervan overtuigd dat op deze manier het halen van de millenniumontwikkelings-doelstellingen aanzienlijk kan worden versneld; benadrukt in dit verband dat beginselen voor duurzame ontwikkeling op basis van milieuvriendelijke en maatschappelijk verantwoorde mijnbouw moeten worden aangemoedigd; 4. dringt er bij de ontwikkelingslanden op aan hun regionale samenwerking op te voeren en gemeenschappelijke milieu-, sociale, gezondheids- en veiligheidsnormen vast te stellen voor de mijnbouwindustrie, met inbegrip van AKM's; 5. benadrukt dat er gekozen moet worden voor regionale en internationale aanpakken om de illegale winning van natuurlijke rijkdommen tegen te gaan; moedigt ontwikkelingslanden aan stappen te ondernemen om de ambachtelijke en kleinschalige mijnbouwsector te formaliseren teneinde het levenspeil te verbeteren, lonen uit te betalen die een waardig bestaan mogelijk maken en de AKM-sector te integreren in de rurale en nationale economie, door toegankelijke financiële en technische bijstand te verlenen en ervoor te zorgen dat er een wettelijke regeling komt zodat rechthebbenden van AKM's over voldoende land beschikken en hun eigendomsrechten zijn gewaarborgd; dringt er bij de EU op aan om ontwikkelingslanden te helpen om plaatselijk capaciteit op te bouwen om tracerings- en certificeringssystemen in te voeren alvorens verboden in te stellen op het vervoeren van mineralen die niet aan de normen voldoen; 6. steunt de inspanningen van de EU om verdere institutionele ontwikkeling en capaciteitsopbouw binnen de regeringen van de gastlanden te ondersteunen om het vereiste institutionele en juridische kader te creëren om de inkomsten uit de winningsindustrieën (WI) te beheren en op een transparante en doeltreffende manier aan te wenden; ondersteunt tevens de opgerichte partnerschappen tussen de EU en de Afrikaanse ontwikkelingsbank; dringt er met name bij de EU op aan prioriteit te geven aan haar steun aan de ontwikkeling van wetgeving en fiscaal beleid teneinde de plaatselijke en nationale voordelen van de ontwikkeling van de WI's te maximaliseren zodat er lokale werkgelegenheid wordt gecreëerd, lonen aan werknemers en hun gezinnen worden uitbetaald die een waardig bestaan mogelijk maken en de kleine en middelgrote ondernemingen en de bevoorradingsketen van WI's meer met elkaar vervlochten raken; 7. benadrukt, in overeenstemming met het beginsel van eigen verantwoordelijkheid, dat plaatselijke gemeenschappen moeten deelnemen aan de planning en ontwikkeling van projecten om natuurlijke rijkdommen te winnen, en dat die projecten moeten worden geëvalueerd in termen van plaatselijke bevoorradingsketens en werkgelegenheid voor de plaatselijke gemeenschap; 8. acht het essentieel om de traditionele rechten en culturen van inheemse volkeren bij de WI-ontwikkeling te erkennen en te waarborgen, en om te zorgen voor hun voorafgaande en geïnformeerde deelname; 9. benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat slachtoffers van schendingen van sociale of milieuwetgeving door multinationale ondernemingen ook daadwerkelijk toegang hebben tot de rechter; 10. benadrukt dat het VN-kader "Protect, Respect and Remedy", gezien het feit dat de nationale regelgeving in ontwikkelingslanden vaak ontoereikend is om de mensenrechten te beschermen tegen inbreuken door ondernemingen, een veelomvattend en nuttig pakket van beginselen biedt voor de eerbiediging en bescherming van de mensenrechten door ondernemingen; 11. dringt aan op de doeltreffende tenuitvoerlegging van het Afrikaans Handvest voor de rechten van de mens, dat bepalingen bevat betreffende de vernietiging van rijkdom en natuurlijke hulpbronnen evenals beginselen inzake passende schadeloosstelling; 12. dringt er bij de ontwikkelingslanden op aan de mensenrechtenverdragen en -instrumenten die relevant zijn voor de mijnbouwsector, te ratificeren en vervolgens ten uitvoer te leggen, onder meer door mensenrechtenorganisaties de bevoegdheid te verlenen toezicht te houden op de handhaving van de mensenrechtennormen met betrekking tot de mijnbouw en door instrumenten en methoden te ontwikkelen om gezondheids- en mensenrechtenkwesties te integreren in de effectbeoordelingsprocedures; 13. merkt met bezorgdheid op dat volgens John Ruggie, Speciaal Vertegenwoordiger voor de mensenrechten, ongeveer twee derde van de schendingen van de mensenrechten plaatsvinden in de olie-, gas- en mijnbouwsector; benadrukt dat de EU-lidstaten en de internationale gemeenschap krachtens internationaal en Europees recht op het gebied van de mensenrechten de plicht hebben om ervoor te zorgen dat ondernemingen die in hun jurisdictie opereren zich niet schuldig maken aan schendingen van de mensenrechten of er indirect of direct toe bijdragen dat de mensenrechten worden geschonden, via hun zakelijke activiteiten; 14. uit zijn bezorgdheid over de arbeidsomstandigheden in de kleinschalige mijnbouw, waar weinig arbeidszekerheid wordt geboden, de internationale en nationale arbeidsnormen amper worden nageleefd en waar de ongevallenpercentages zes tot zeven keer hoger zijn dan in grootschalige industrieën; dringt er bij de regeringen van ontwikkelingslanden en mijnbouwondernemingen op aan de fundamentele arbeidsnormen als vastgelegd in de IAO-verdragen uit te voeren om te zorgen voor fatsoenlijk en veilig werk voor alle mijnwerkers, inclusief het verdrag inzake veiligheid en gezondheid in de mijnbouw; 15. dringt er bij de EU-lidstaten op aan meer te doen om kinderarbeid in de mijnbouw tegen te gaan en om de IAO te steunen bij haar inspanningen om onderwijsmogelijkheden en vooruitzichten op andere inkomstenbronnen te bieden, teneinde kinderen weg te halen uit de mijnbouw; 16. is verheugd over het feit dat internationale financiële instellingen methodes hebben ontwikkeld om ervoor te zorgen dat investeerders in de winning van bodemschatten milieueffectbeoordelingen (MEB's) en beoordelingen van de maatschappelijke effecten (SEB's) uitvoeren; merkt echter op dat het, gezien de financiële en personele beperkingen, lastig blijft om in de ontwikkelingslanden voldoende capaciteit op te bouwen om ervoor te zorgen dat dit ook daadwerkelijk gebeurt; dringt er derhalve bij de EU op aan haar technische bijstand op te voeren zodat ontwikkelingslanden in staat worden gesteld maatschappelijke, gezondheids- en milieurisico's stelselmatig te beoordelen, en dat er bepalingen worden opgenomen voor effectieve publieksparticipatie; 17. benadrukt de rol van de Wereldbankgroep bij de ontwikkeling van verantwoordelijke bedrijfspraktijken; herinnert eraan dat er een betere manier moet worden gevonden om de kennis over het bouwen van instellingen met een grotere integriteit te delen en toe te passen, en dat burgers mondiger moeten worden gemaakt met informatie en middelen die hun regeringen efficiënter en verantwoordelijker maken; 18. dringt er bij de autoriteiten op aan de exploratie en exploitatie van mineralen in nationale parken en op locaties die in de Werelderfgoedlijst zijn opgenomen, te verbieden, en verlangt van bedrijven een toezegging dat zij zich niet met dergelijke exploratie- en exploitatiepraktijken zullen bezighouden; 19. is van mening dat de mijnbouwindustrie een aanzienlijke bijdrage zou kunnen en moeten leveren aan de terugdringing van de klimaatverandering door technologieoverdracht en verantwoorde investeringen; benadrukt met name dat grootschalige mijnbouwondernemingen potentieel de expertise kunnen leveren voor terugdringing van emissies in de kleine en middelgrote mijnbouwsector; herhaalt zijn oproep aan de EU om te blijven streven naar overeenstemming over klimaatfinanciering, technologieoverdracht en capaciteitsopbouw en om haar bijstand aan ontwikkelingslanden op het gebied van de terugdringing van CO 2 -uitstoot op te voeren; 20. benadrukt dat er krachtige Europese wetgeving nodig is inzake de openbaarmaking van niet-financiële informatie door bepaalde grote ondernemingen, met inbegrip van de verplichting voor bedrijven om na te gaan of zij de nodige zorgvuldigheid betrachten, rekening houdend met hun gehele bevoorradingsketen; De rol van de particuliere sector 21. dringt aan op effectieve tenuitvoerlegging van de IAO-verklaring inzake fundamentele beginselen en rechten op arbeidsgebied, de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen (MNO's), het "Global Compact"-initiatief van de VN (VNGC) en de VN-richtsnoeren voor het bedrijfsleven en de mensenrechten, door gemeenschappelijke, voor de gehele industrie geldende regelingen; 22. dringt er bij de EDEO en de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de op EU-ambassades werkzame handelsattachés regelmatig worden geschoold in MVO-kwesties; 23. dringt er bij de Commissie op aan verantwoord ondernemen actief te bevorderen bij EU-ondernemingen die in het buitenland actief zijn en te zorgen voor de strikte naleving van alle wettelijke verplichtingen en in het bijzonder van alle internationale normen en regels op het gebied van mensenrechten, arbeidsrecht en milieu; 24. benadrukt dat het thematische gebied waarop de verschillende MVO-regelingen van toepassing zijn vaak selectief is, hetgeen ook geldt voor maatschappelijke en milieukwesties; is van mening dat een dergelijke gefragmenteerde benadering een beoordeling van de algehele duurzame prestatie van een onderneming bemoeilijkt; is van mening dat hoewel die algemene kaderregelingen geleid hebben tot een algemeen begrip en begrippenkader voor MVO-beginselen, ze ook de basis zouden moeten vormen voor gemeenschappelijke, voor de gehele industrie geldende internationale normen over wat MVO-praktijken zijn; 25. benadrukt dat MVO-initiatieven niet beschouwd moeten worden als een substituut voor de verantwoordelijkheid die de overheid heeft ten opzichte van haar burgers waar het gaat om het zorgen voor een basisinfrastructuur en andere publieke goederen, maar deze juist zou moeten aanvullen; Internationale handels- en investeringsregelingen 26. dringt er bij de EU op aan gebruik te maken van haar handels- en investeringsbetrekkingen met belangrijke partnerlanden (o.a. VS, China, Japan, Brazilië en India) om een dialoog aan te gaan over MVO; dringt er tevens bij de EU op aan om duurzaamheidseffectbeoordelingen van voorgestelde handelsovereenkomsten uit te voeren vóór aanvang van de onderhandelingsfase; dringt erop aan in investeringsovereenkomsten goede MVO-praktijken en -verslaglegging te bevorderen; 27. benadrukt dat in handelsovereenkomsten rekening gehouden moet worden met de behoefte van ontwikkelingslanden om hun economie te diversifiëren en hun technologieën te vernieuwen; 28. erkent het belang van directe buitenlandse investeringen voor industriële groei en merkt tegelijkertijd op dat de al te genereuze voorwaarden voor directe buitenlandse investeringen (DBI's) in de mijnbouw die in de jaren '80 en '90 door de ontwikkelingslanden werden geboden, in combinatie met intern wanbeheer, corruptie, een gebrek aan verantwoordingsplicht en ondeugdelijke wetgeving, ertoe leidden dat zij geen eerlijk aandeel kregen van de winsten uit de winning van hun natuurlijke rijkdommen waardoor het deze landen nu ontbreekt aan de middelen die ze juist zo dringend nodig hebben voor hun sociaaleconomische ontwikkeling; 29. deelt de bezorgdheid van de Speciale Vertegenwoordiger van de VN voor het bedrijfsleven en de mensenrechten dat de huidige methoden om de rechten van investeerders in contracten en internationale overeenkomsten te beschermen het vermogen van landen om de mensenrechten te beschermen, beperkt; benadrukt dat de rechten van investeerders in balans moeten zijn met hun plichten inzake duurzame ontwikkeling; 30. dringt bij de EU en haar lidstaten aan op toepassing van de tien beginselen van de Speciale Vertegenwoordiger van de VN voor het bedrijfsleven en de mensenrechten die erop gericht zijn het beheer van mensenrechtenrisico's te integreren in de contractonderhandelingen tussen staten en investeerders, om ervoor te zorgen dat stabilisatieclausules de bescherming en de eerbieding van de mensenrechten niet ondermijnen; dringt er bij de EU op aan om steun te verlenen aan de capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden voor het onderhandelen over en het uitvoeren van clausules inzake mensenrechten en duurzame ontwikkeling in investeringsovereenkomsten; 31. benadrukt dat prestatievereisten die er bijvoorbeeld op gericht zijn om ervoor te zorgen dat buitenlandse investeerders meer gaan samenwerken met plaatselijke producenten een vast onderdeel moeten uitmaken van industriepolitiek; benadrukt dat er in investeringsovereenkomsten vereisten moeten kunnen worden opgenomen ten aanzien van het gebruik van plaatselijke content en technologieoverdracht om buitenlandse ondernemingen aan te moedigen om eerder en later in de waardeketen gebruik te maken van lokale activiteiten en zo bij te dragen tot de economische ontwikkeling van het gastland; 32. moedigt de Afrikaanse landen aan vorderingen te boeken bij hun inspanningen op het gebied van regionale integratie teneinde enkele van de intra-Afrikaanse belemmeringen voor de industrialisering van de mijnbouw weg te nemen; 33. benadrukt dat exportheffingen in het kader van de WTO-regeling zijn toegestaan en een onderdeel kunnen vormen van beleidsstrategieën die gericht zijn op de ontwikkeling van fabrieksnijverheid of verwerkende industrieën; Profiteren van de inkomsten 34. dringt er bij de EU op aan ontwikkelingslanden te steunen bij het onderhandelen over investeringsovereenkomsten die duurzame sociale voordelen opleveren en betere sociaaleconomische omstandigheden; wijst erop dat door er bij ontwikkelingslanden op aan te dringen hun heffingen en royalty's te minimaliseren de mijnbouwondernemingen de fiscale capaciteit van deze staten verzwakken, terwijl daarentegen de zgn. "tariefescalatie" die door de EU op afgewerkte goederen wordt toegepast het voor ontwikkelingslanden die grondstoffen produceren moeilijker maakt om producten met toegevoegde waarde te produceren en te verwerken voor de export; 35. benadrukt dat er met ontwikkelingslanden moet worden onderhandeld over belastingverdragen en dat deze verdragen ten uitvoer moeten worden gelegd om ervoor te zorgen dat multinationale ondernemingen een billijke portie belastingen betalen; dringt er meer algemeen bij de EU op aan, om de steun aan ontwikkelingslanden voor belastinghervormingen en strengere belastingadministraties te vergroten zodat de inkomsten uit de winning van bodemschatten op adequate wijze kunnen worden belast, beheerd en gedeeld, en dringt aan op de sluiting van handelsovereenkomsten ter afschaffing van de tariefescalatie op selecte afgewerkte goederen omdat die tariefescalatie de productie en verwerking van op bodemschatten gebaseerde producten met een toegevoegde waarde kan hinderen, waardoor de strategie van economische diversificatie van ontwikkelingslanden wordt belemmerd; 36. benadrukt dat de illegale kapitaalstromen uit Afrika verband houden met het stilzwijgen rond mijnbouwcontracten en belastingregelingen; is derhalve van mening dat de bestrijding van belastingontwijking en belastingparadijzen een topprioriteit moeten blijven; 37. is bezorgd over de manier waarop concessies worden verleend aan mijnbouwondernemingen en de problemen die dit kan veroorzaken, met inbegrip van onteigening, waardoor mensen hun bestaansmiddelen worden afgenomen, en de problemen rond gebruiksrechten en landeigendomsrechten; dringt er bij de autoriteiten op aan "no go areas" af te bakenen in gebieden waarvan het milieu bij wet is beschermd of die een hoge concentratie hebben van ambachtelijke mijnbouwers, en dit te doen alvorens concessies te verlenen om onnodige onrust en problemen met plaatselijke gemeenschapen en mijnbouwondernemingen te voorkomen; dringt er eveneens bij de autoriteiten op aan capaciteit op te bouwen om overleg te plegen met de lokale gemeenschappen, de aanvraag van de concessie goed te beoordelen, toezicht te houden op het terrein en de effecten van de mijnbouw te beoordelen alvorens concessies te verlenen; dringt er bij de autoriteiten op aan ervoor te zorgen dat concessies voor ambachtelijke mijnbouw worden geformaliseerd en door de staat worden erkend, ook wanneer staten overstappen op industriële mijnbouw; 38. is ingenomen met de recente herziening van de transparantierichtlijn en de jaarrekeningrichtlijn, die de rapportage van betalingen aan de overheid voor de winningsindustrie en de houtkap verplicht stellen; dringt er bij de lidstaten op aan deze richtlijnen spoedig ten uitvoer te leggen; dringt erop aan de verzamelde gegevens over de inkomsten beschikbaar te stellen in een zo open en toegankelijk mogelijk formaat; 39. dringt er bij de autoriteiten op aan ervoor te zorgen dat mijnbouwvergunningen en andere activa worden verkocht of verleend via open en transparante biedingsprocedures; dringt er bij de autoriteiten op aan contracten te publiceren, inclusief bijlagen, kaarten en alle financiële details, om corruptie te voorkomen; dringt er bij de autoriteiten en de betrokken ondernemingen op aan om een volledige lijst van aandeelhouders van alle mijnbouwondernemingen te produceren, met name bij nieuwe overeenkomsten, en een volledige lijst van degenen die profiteren van deze overeenkomsten, om corruptie te voorkomen; dringt er bij de autoriteiten en de betrokken ondernemingen op aan ervoor te zorgen dat alle betalingen aan de regering op een gemakkelijk toegankelijke manier worden gepubliceerd; dringt er bij de EU op aan delfstofwinnende ondernemingen met een beursnotering in Europa te verplichten om alle gesloten contracten openbaar te maken; 40. dringt er bij de autoriteiten op aan om onderzoeken in te stellen naar ernstige beschuldigingen van corruptie in de mijnbouwsector en zo nodig over te gaan tot vervolging, beslagname van financiële middelen of transacties niet te laten doorgaan; dringt erop aan dat er bij de beoordeling van corruptierisico's ook gekeken moet worden naar inbeslagname van goederen, de verkoop van in beslag genomen goederen, de betrokkenheid van personen of ondernemingen als tussenpersonen bij het doorschuiven van concessies (met name wanneer deze tussenpersonen betrekkingen onderhouden met de overheid), de verkoop van activa onder hun waarde en de verkoop van activa zonder inschrijving (met name wanneer de activa van wezenlijk economisch belang zijn of wanneer inschrijvingen de norm zijn); dringt er bij de autoriteiten op aan ervoor te zorgen dat de eindafnemers van deze goederen verantwoording afleggen voor de partners waarmee zij hebben samengewerkt; Doorbreken van de spiraal van gewapend conflict en winning van bodemschatten 41. merkt met bezorgdheid op dat de winning van hoogwaardige natuurlijke rijkdommen, waaronder olie, gas, mineralen en hout, wereldwijd een belangrijke oorzaak is van conflicten; is van mening dat willen conflictpreventiestrategieën succesvol zijn de volgende problemen moeten worden aangepakt: de geringe betrokkenheid van gemeenschappen in het WI-ontwikkelingsproces; de oneerlijke winstdeling; de negatieve economische, sociale en milieugevolgen; het wanbeheer van de financiële middelen; de corruptie; de rol van legers en rebellenbewegingen; de ontoereikende institutionele en wettelijke kaders voor de ontwikkeling van WI's; en het feit dat er in vredesovereenkomsten te weinig aandacht wordt geschonken aan natuurlijke rijkdommen; 42. omarmt de African Mining Vision, volgens welke een milieuvriendelijke, maatschappelijk verantwoorde, transparante en inclusieve mijnbouwsector die duurzame voordelen oplevert voor de gemeenschap, essentieel is voor de aanpak van de schadelijke effecten van de mijnbouwsector en om conflicten in verband met de exploratie van mineralen te vermijden; dringt in dit verband aan op transparante en participatieve bestuursprocessen op alle niveaus om de milieu- en de sociale impact van de mijnbouw te beoordelen; 43. benadrukt dat de zgn. "conflictmineralen" een ernstig probleem vormen in termen van mensenrechten; benadrukt dat goed bestuur, waaronder goede milieubeheerspraktijken en controle en eerbiediging van sociale normen, essentieel is om het probleem van conflictmineralen aan te pakken; 44. wijst erop dat de meeste initiatieven die internationaal tegen conflictmineralen worden ontplooid erop zijn gericht industrieën die de mineralen kopen aan te moedigen verantwoord gedrag aan de dag leggen, door certificeringssystemen voor ertssmelters; dringt erop aan de desbetreffende mensenrechten op te nemen in alle certificeringsprogramma's, overeenkomstig de internationale normen, zoals die welke zijn vastgesteld in het kader van het OESO-richtsnoer inzake de zorgvuldigheidsvereisten voor verantwoorde bevoorradingsketens van bodemschatten uit door conflicten getroffen gebieden en risicogebieden; 45. benadrukt dat, om ervoor te zorgen dat de huidige initiatieven inzake conflictmineralen de spiraal van gewapend conflict en winning van bodemschatten doorbreken, en om ervoor te zorgen dat zij voldoen aan de internationale normen van de OESO, er Europese wetgeving moet worden ingediend om deze initiatieven en in de EU opererende ondernemingen die gebruik maken van en handelen in natuurlijke rijkdommen te reguleren; dringt er derhalve bij de Commissie op aan te komen met bindende wetgeving inzake conflictmineralen; 46. benadrukt dat EU-regelgeving die ondernemingen die gebruik maken van en handelen in mineralen en andere natuurlijke rijkdommen uit door conflicten getroffen gebieden en risicogebieden ertoe verplicht om de nodige zorgvuldigheid te betrachten overeenkomstig het OESO-richtsnoer inzake de zorgvuldigheidsvereisten voor verantwoorde bevoorradingsketens van bodemschatten uit door conflicten getroffen gebieden en risicogebieden, noodzakelijk is in aanvulling op de herzieningen van de EU-richtlijnen inzake transparantie en jaarrekeningen over de openbaarmaking van financiële informatie en niet-financiële informatie van grote ondernemingen, alsmede de bepalingen over conflictmineralen in de Dodd Frank Act; is met name van mening dat dergelijke wetgeving: 47. benadrukt dat de EU-zorgvuldigheidswetgeving deel zou moeten uitmaken van een bredere en complementaire benadering die de oorzaken van conflicten en broze structuren aanpakt, en die wordt aangevuld met ontwikkelingshulpprogramma's, die gericht zouden moeten zijn op goed bestuur, hervorming van de veiligheidssector en op de opbouw van de capaciteit van de lokale autoriteiten en plaatselijke gemeenschappen om hun natuurlijke rijkdommen op duurzame wijze te beheren en ten bate van de plaatselijke bevolking; 48. dringt er bij de EU op aan steun te verlenen aan de capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden die rijk zijn aan bodemschatten en conflictvrije winningsprogramma's op te stellen; 49. dringt er bij ontwikkelingslanden op aan om nationale zorgvuldigheidswetgeving te handhaven en om OESO-zorgvuldigheid als vereiste op te nemen in de nationale mijnbouwwet; 50. dringt er bij de EDEO op aan een dialoog met belangrijke partnerlanden (zoals China, Japan, Brazilië, India en Zuid-Afrika) te bevorderen over het belang van handelsbeleid dat de beschermingsplicht in het algemeen en de VN-richtsnoeren en het OESO-kader in het bijzonder eerbiedigt; 51. dringt er bij de lidstaten op aan richtsnoeren uit te vaardigen voor Europese ondernemingen over strategieën voor het beperken van de risico's wanneer zij werkzaam zijn in conflict- en risicogebieden, teneinde deze ondernemingen te helpen hun werkzaamheden in deze gebieden voort te zetten wanneer dat ook in het belang is van de plaatselijke bevolking; o o o 52. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.