(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2002) 336 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 137, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0297/2002), – gelet op de artikelen 67, 89 en 158, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt (A5&nbhy;0426/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2002) 504 ), – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 37 van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0477/2002), – gelet op artikel 67 en artikel 158, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0422/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , − gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM (2002) 550 ), − gelet op de artikelen 170, lid 2 en artikel 300, lid 2, eerste alinea van het EG-Verdrag, − geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG-Verdrag (C5-0516/2002), − gelet op de artikelen 67, 97, lid 7 en 158, lid 1 van zijn Reglement, − gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0412/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Oekraïne. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , − gezien het voorstel voor een besluit van de Raad (12684/2002), − gelet op de artikelen 87, lid 3, letter e) en 300, lid 2, eerste alinea van het EG-Verdrag, − geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0396/2002), − gelet op de artikelen 67, 97, lid 7 en 158, lid 1 van zijn Reglement, − gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0413/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het aanvullend protocol; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Tsjechië. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , − gezien het voorstel voor een besluit van de Raad (12685/2002), − gelet op de artikelen 87, lid 3, letter e) en 300, lid 2, eerste alinea van het EG-Verdrag, − geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0397/2002), − gelet op de artikelen 67, 97, lid 7 en 158, lid 1 van zijn Reglement, − gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0414/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het aanvullend protocol; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Bulgarije. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad (12686/2002), – gelet op artikel 87, lid 3, letter e) en artikel 300, lid 2, eerste alinea van het EG&nbhy;Verdrag, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0398/2002) – gelet op de artikelen 67, 97, lid 7 en 158, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0415/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het aanvullend protocol; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Roemenië. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Denemarken (11098/2002 (1) ), – gelet op de artikelen 30, 31 en 34, lid 2, onder c) van het EU-Verdrag, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0418/2002), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0429/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het initiatief van het Koninkrijk Denemarken, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Denemarken (11097/2002) (1) , – gelet op artikel 34, lid 2, letter c) van het EU-Verdrag, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0419/2002), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0430/2002), 1. verwerpt het initiatief van het Koninkrijk Denemarken; 2. verzoekt het Koninkrijk Denemarken zijn initiatief in te trekken; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering van het Koninkrijk Denemarken. Het Europees Parlement , – gelet op de artikelen 21, 194 en 195 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 13 van het EG-Verdrag en artikel 21 van het Handvest van de grondrechten (1) , – gelet op zijn Besluit nr. 94/262/EGKS, EEG, EGA van 9 maart 1994 inzake het statuut van de Europese Ombudsman en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van zijn ambt (2) , met name artikel 3, lid 7, – gelet op artikel 179, lid 2 van zijn Reglement, – onder verwijzing naar zijn vroegere resoluties van 16 juli 1998 over het speciaal verslag van de Europese Ombudsman over de toegang van het publiek tot documenten (3) ; van 15 mei 2001 over het verzoekschrift in de 21e eeuw (4) ; van 17 november 2000 over het speciaal verslag van de Europese Ombudsman inzake geheimhouding bij de aanwervingsprocedures van de Commissie (5) ; van 6 september 2001 over het speciaal verslag van de Europese Ombudsman inzake een code van goed administratief gedrag en de toegankelijkheid van die code voor het publiek (6) ; van 11 december 2001 over het speciaal verslag van de Europese Ombudsman naar aanleiding van klacht 713/98 over het recht op informatie en gegevensbescherming (7) en van 11 december 2001 over de herziening van het Verdrag met het oog op de versterking van het petitierecht (8) , – onder verwijzing naar zijn resoluties over gelijke kansen en de gelijkheid van mannen en vrouwen van 15 november 2000 (9) van 31 mei 2001 (10) van 24 oktober 2001 (11) en van 25 april 2002 (12) , – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften (A5&nbhy;0355/2002), A. overwegende dat de Europese Ombudsman krachtens het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap door hem gerechtvaardigd geacht onderzoek op eigen initiatief dan wel op basis van klachten verricht wanneer wanbeheer bij het optreden van de communautaire instellingen of organen wordt geconstateerd, met uitzondering van het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg bij de uitoefening van hun gerechtelijke taak, B. overwegende dat in artikel 3, lid 6 van het statuut van de Europese Ombudsman en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van zijn ambt bepaald is dat indien de Ombudsman een geval van wanbeheer ontdekt, hij zich tot de betrokken instelling of het betrokken orgaan wendt en eventueel ontwerpaanbevelingen doet, C. overwegende dat de Ombudsman tijdens de diverse fasen van het onderzoek in deze zaak getracht heeft tot een minnelijke schikking te komen en de volgende ontwerpaanbeveling heeft gedaan: "De Europese Commissie moet uiterlijk op 30 september 2001 de door haar gehanteerde regel afschaffen op grond waarvan nationale deskundigen die bij de Commissie gedetacheerd zijn niet parttime mogen werken", D. overwegende dat het speciaal verslag van de Ombudsman een uitstekende gelegenheid biedt om alle aspecten van het geval in kwestie en het probleem van discriminatie op grond van geslacht onder de loep te nemen, E. overwegende dat bepalingen of regelingen inzake de toegang tot het arbeidsproces en arbeidsvoorwaarden volgens de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie "een indirecte discriminatie [inhouden] jegens vrouwelijke werknemers wanneer zij, hoewel in neutrale bewoordingen gesteld, feitelijk veel meer vrouwen dan mannen benadelen, tenzij dit verschil in behandeling wordt gerechtvaardigd door objectieve factoren die niets van doen hebben met discriminatie op grond van geslacht" (13) , F. overwegende dat met het oog op de niet te weerleggen cijfers van het percentage vrouwen onder vergelijkbare Commissieambtenaren dat parttime werkt, artikel 2, lid 1 van de Regeling van de Commissie van toepassing op nationale deskundigen die bij de diensten van de Commissie zijn gedetacheerd waarin bepaald wordt dat nationale deskundigen die bij de Commissie gedetacheerd zijn gedurende hun gehele detacheringsperiode op fulltime-basis werken, tot discriminatie op grond van geslacht kan leiden, G. overwegende dat de Commissie niet in staat is gebleken de eis dat gedetacheerde nationale deskundigen fulltime moeten werken te rechtvaardigen op grond van relevante en aanvaardbare objectieve factoren, in het bijzonder in het besef dat volgens de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie budgettaire overwegingen als zodanig geen discriminatie ten nadele van een der geslachten kunnen rechtvaardigen (14) , H. overwegende dat de Commissie weliswaar de noodzaak heeft aanvaard om haar regeling te wijzigen, maar desalniettemin twee maal heeft nagelaten de aanbevelingen van de Ombudsman in dezen op te volgen onder het voorwendsel dat zij nog steeds "in onderhandeling is met de personeelsvertegenwoordiging van de Commissie en de andere instellingen" over een breder hervormingsplan, I. overwegende dat de Commissie onlangs in reactie op het ingrijpen van de Ombudsman een besluit over de regeling inzake nationale, bij de Commissie gedetacheerde deskundigen, heeft aangenomen waarmee de bepaling dat deze gedetacheerde nationale deskundigen niet in deeltijd kunnen werken, wordt geschrapt (15) , 1. is van mening dat de Ombudsman door dit onderzoek in te stellen de opdracht heeft uitgevoerd die hem op grond van artikel 195 van het Verdrag is opgedragen; 2. onderschrijft het speciaal verslag van de Ombudsman dat deel uitmaakt van de inspanningen om iedere vorm van discriminatie op grond van geslacht te elimineren; is het ermee eens dat de Europese Ombudsman terecht constateert dat de Commissie geen geldige redenen heeft gegeven om niet in alle opzichten aan de ontwerpaanbeveling van de Ombudsman van 10 mei 2001 te voldoen; 3. juicht het toe dat de Commissie naar aanleiding van de aanbeveling van de Ombudsman de beloftes is nagekomen die zij tijdens het onderzoek heeft gedaan, ook al is dit later gebeurd dan zij zelf had aangegeven; 4. verwacht van de Commissie - die op grond van haar Witboek dat op 1 maart 2000 werd goedgekeurd, heeft toegezegd een modelwerkgever te worden en voornemens is genderkwesties stelselmatig en principieel in overweging te nemen - dat zij haar hervorming in overeenstemming met dit basisbeginsel doorvoert; 5. bevestigt dat de instellingen van de Unie de naleving van grondrechten niet naar eigen goeddunken ter discussie kunnen stellen of de naleving van wettelijke voorschriften inzake niet-discriminatie voor zich uit kunnen schuiven; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Ombudsman en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op het speciale verslag van de Europese Ombudsman aan het Europees Parlement (C5&nbhy;0277/2002) (1) , – gelet op de artikelen 21, 194, 195, 255 en 286 van het EG-Verdrag, - gelet op de artikelen 1 en 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, - gelet op artikel 3, lid 7 van het Statuut van de Europese Ombudsman, – gelet op artikel 47, lid 1 van het Reglement, – gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften (A5&nbhy;0363/2002), A. overwegende dat het politieke proces binnen de instellingen van de Europese Unie een doorzichtig proces dient te zijn en dat het publiek toegang dient te hebben tot de officiële documenten waarop politieke besluiten en wetgevende besluiten zijn gebaseerd, B. gelet op de bepalingen van Besluit nr. 93/731/EG van de Raad van 20 december 1993 betreffende de toegang van het publiek tot documenten van de Raad (2) , en op Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001, betreffende de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (3) , C. gelet op de door "Statewatch" ingediende klacht, 1. steunt de aanbeveling van de Ombudsman dat de Raad van de Europese Unie het verzoek van de klager zou moeten heroverwegen en toegang zou moeten geven tot de verlangde documenten, tenzij daarop een of meer van de in artikel 4 van bovengenoemd Besluit nr. 93/731 vervatte uitzonderingen van toepassing zijn; 2. is ingenomen met de gepubliceerde voornemens van de secretaris-generaal van de Raad om de aanbeveling van de Ombudsman ten uitvoer te leggen en verzoekt de Raad binnen zes maanden aan de ter zake bevoegde commissie van het Europees Parlement verslag uit te brengen over de verdere concrete maatregelen die ter uitvoering van het besluit van de secretaris-generaal en van de bovengenoemde nieuwe EU-verordening genomen zijn; 3. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 272 van het EG-Verdrag, – gelet op het Verdrag houdende het Statuut van de Europese scholen (1) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 5 maart 2002 betreffende de aan de Commissie te verlenen kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting voor het begrotingsjaar 2000 (SN 1649/02) (2) , – gezien het verslag van de Rekenkamer over de jaarrekening van de Europese scholen betreffende het per 31 december 2000 afgesloten begrotingsjaar (3) , – gezien het speciaal verslag van de Rekenkamer nr. 5/2000 over de uitgaven voor gebouwen van het Hof van Justitie (bijgebouwen Erasmus en Thomas More, bijgebouw C), vergezeld van de antwoorden van het Hof van Justitie (4) , – gezien het werkdocument van de Begrotingscommissie over de Europese scholen van 7 juni 1999 (5) , – gezien het werkdocument van de Begrotingscommissie over de toekomstige financiering van de Europese scholen van 1 februari 2002 (6) , – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport ( A5-0395/2002 ), A. overwegende dat volgens het huidige Verdrag houdende het Statuut van de Europese scholen het stelsel van de Europese scholen een stelsel sui generis is waarmee een vorm van samenwerking tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en de Europese Gemeenschappen tot stand komt, B. overwegende dat de volgende feiten en ontwikkelingen de begrotingsautoriteit dwingen zich te beraden over de toekomstige financiering van de Europese scholen: C. overwegende dat volgens het huidige Verdrag houdende het statuut van de Europese scholen, het doel van de Europese scholen is het gezamenlijk onderwijs aan kinderen van het personeel van de Europese Gemeenschappen, met het oog op de goede werking van de Europese Instellingen, D. overwegende dat een aantal van de vooronderstellingen waarop de " raison d'être " van de scholen gebaseerd is, opnieuw geëvalueerd moeten worden, E. overwegende dat de huidige financieringswijze van de Europese scholen in het licht van de hoger vermelde ontwikkelingen opnieuw aan een evaluatie toe is, F. overwegende dat de aanwezigheid van een school die in een Europees baccalaureaat voorziet een sterk gewaardeerd pluspunt is voor een regio om investeringen aan te trekken van internationaal opererende bedrijven of administratieve diensten, G. overwegende dat de houder van een Europees baccalaureaat een aanvraag tot inschrijving kan doen in alle Europese universiteiten, H. overwegende dat de oprichting van nieuwe Europese scholen niet is vastgelegd in rubriek 5 van de huidige financiële vooruitzichten, I. overwegende dat de begrotingsautoriteit niet op de hoogte is gesteld van de kosten van de uitbreiding voor de Europese scholen, J. overwegende dat de Europese scholen de enige scholen in Europa zijn die onderwijs in de moedertaal bieden in alle elf talen met inbegrip van de minder wijd verbreide talen, 1. is van mening dat de toegenomen uitwisseling van studenten tussen Europese universiteiten, de globalisering van de wereldeconomie en de hoge intrinsieke waarde van het Europees baccalaureaat het rechtvaardigen dat dit baccalaureaat op ruimere schaal wordt aangeboden; 2. is van mening dat de " raison d'être " van de huidige Europese scholen opnieuw moet worden bekeken, aangezien sommige van de kleinere scholen een zeer beperkt aantal leerlingen hebben van personeelsleden van een Europese instelling (tussen 5 en 11%) en het overdreven is te stellen dat hun bestaan een noodzakelijke voorwaarde is voor de goede werking van de Europese instelling, en vindt dat de huidige " raison d'être " moet worden verruimd tot de "Europese toegevoegde waarde" van de scholen; 3. is niettemin van mening dat de Europese scholen bijdragen tot de versterking van de Europese gedachte en dat daarom het behoud van bestaande of de oprichting van nieuwe Europese scholen een stap is op de weg naar Europese integratie; 4. merkt op dat de Europese scholen, behalve die van Brussel, Luxemburg en München, een beperkt aantal leerlingen hebben van personeelsleden van een Europese instelling; gelooft dat het belang van de Europese scholen voor de "goede werking van de Europese instellingen" thans moet worden onderworpen aan een onafhankelijke evaluatie; 5. benadrukt dat adequate overgangsmaatregelen moeten worden genomen wanneer een van de huidige Europese scholen zou sluiten; 6. verzoekt plaatselijke, regionale of nationale autoriteiten die het waarderen een Europese school te hebben, te zoeken naar extra mogelijkheden voor praktische en financiële samenwerking en deelneming; 7. dringt aan op meer onafhankelijkheid voor elk van de Europese scholen, die hen in staat zou stellen fondsenwervende activiteiten te ondernemen, zoals het aanbieden van talencursussen, welke de integratie van de scholen in de regio's waar zij functioneren ten goede zouden komen; is derhalve voorstander van een begrotingsstructuur die kredieten toekent per school volgens overeengekomen en objectieve criteria; 8. is van mening dat het aantal vertegenwoordigers van de Commissie in de raad van bestuur moet worden verhoogd om te zorgen voor een sterkere invloed van de Gemeenschap in het besluitvormingsproces van de Europese scholen; 9. is van mening dat het Europees baccalaureaat van groot nut is voor alle kinderen wier ouders gedurende een bepaalde periode in het buitenland wonen; 10. stelt voor een interinstitutionele werkgroep op te richten om strategische opties voor de Europese scholen te ontwikkelen en te evalueren, zo nodig op basis van een onafhankelijke en objectieve studie; 11. signaleert evenwel dat de begrotingsautoriteit van de Europese Gemeenschappen de bijdragen van de Europese Gemeenschappen vaststelt in het kader van de begrotingsprocedure; 12. verzoekt de Commissie per 1 maart 2003 een wetgevingsvoorstel in te dienen waarin zij methoden voorstelt om zonder in strijd te komen met het Verdrag houdende het statuut van de Europese scholen, een eind te maken aan de huidige discrepantie tussen de wetgevende bepalingen, die intergouvernementeel van aard zijn en de budgettaire bepalingen, die gedeeltelijk een supranationaal (communautair) karakter hebben; 13. verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen waarin wordt bepaald dat de aan de Europese scholen betaalde subsidie uit de Gemeenschapsbegroting een "forfaitaire subsidie" wordt in plaats van een "evenwichtssubsidie"; 14. verzoekt de Commissie het Europees Parlement tweemaal per jaar officieel op de hoogte te stellen van de belangrijke ontwikkelingen in de Europese scholen; 15. verzoekt de raad van bestuur van de Europese scholen samen met de Commissie vóór 1 maart 2003 aan de begrotingsautoriteit een verslag voor te leggen met voorstellen omtrent: 16. verzoekt de Commissie een aanbesteding te doen voor een onafhankelijke en objectieve evaluatie van het systeem van de Europese scholen, met name inzake: verzoekt voorts de Commissie dit verslag voor te leggen aan de raad van bestuur en de Europese instellingen; 17. is van mening dat de raad van bestuur vóór 15 februari 2003 aan de begrotingsautoriteit een volledig uitgewerkt financieel en budgettair voorstel moet voorleggen voor de oprichting van de nieuwe Europese scholen in Alicante en Frankfurt; 18. verlangt dat de raad van bestuur in de toekomst de voorafgaande toestemming van de begrotingsautoriteit vraagt voor besluiten die hij wenst te nemen welke aanzienlijke meerjarige gevolgen hebben voor de begroting van de Unie; 19. verzoekt de raad van bestuur zijn zelf opgestelde criteria voor de sluiting van bestaande scholen te herzien, rekening houdend met de beschikbaarheid van alternatieven en onder waarborging van de bestaande taalverscheidenheid; 20. verzoekt de raad van bestuur de verdeling van de leerlingen in drie categorieën stop te zetten aangezien dit discriminerend is; 21. verzoekt de raad van bestuur vóór 1 maart 2003 aan de begrotingsautoriteit een voorstel voor te leggen om het schoolgeld ("minerval"), dat de ouders van de leerlingen moeten betalen, meer in overeenstemming te brengen met de reële kosten per leerling; dit schoolgeld dient tenminste even hoog te zijn als de toeslag die ambtenaren van de EU-instellingen voor schoolgaande kinderen ontvangen; 22. is van mening dat het verdrag van 1994 wellicht moet worden herzien in het licht van deze aanbevelingen; 23. verzoekt de Raad en de lidstaten bij het nemen van besluiten omtrent de oprichting van nieuwe agentschappen en hun plaats van vestiging, locaties te kiezen waar andere internationale instellingen of organisaties aanwezig zijn om de financiering en de werking van een toekomstig model van de Europese school te vergemakkelijken; Onderwijsaspecten 24. is van mening dat kleuterklassen en lagereschoolklassen, waar een enkele gekwalificeerde leerkracht onderwijs geeft, niet groter mogen zijn dan dertig leerlingequivalenten; verzoekt de raad van bestuur dit beginsel te steunen; 25. verzoekt de Commissie te waarborgen, via haar vertegenwoordiger in de raad van bestuur van de Europese scholen, dat er een coëfficiënt ontwikkeld wordt met betrekking tot kinderen met speciale onderwijsbehoeften en leerlingen wier moedertaal afwijkt van de taal waarin zij het meeste onderwijs krijgen (Taal I), en deze coëfficiënt toe te passen bij de berekening van de omvang der klassen; 26. verzoekt de Commissie, via haar vertegenwoordiger in de raad van bestuur van de Europese scholen, te waarborgen dat de raad van bestuur actief de bruikbaarheid onderzoekt van andere opleidingen dan het Europese baccalaureaat, die leerlingen met erkende speciale onderwijsbehoeften zouden kunnen volgen; 27. verzoekt de raad van bestuur van de Europese scholen te waarborgen dat geen van zijn vergaderingen wordt gehouden in een stad zonder een Europese school; verzoekt verder in de agenda van vergaderingen van de raad van bestuur in beginsel voor bestuursleden die dit wensen, de mogelijkheid op te nemen om een Europese school te bezoeken; 28. verzoekt de raad van bestuur in het belang van de transparantie alle niet-vertrouwelijke agenda's en notulen van zijn vergaderingen on-line openbaar te maken en, zodra de herziening van het Verdrag inzake de Europese scholen van 1994 in werking treedt, in geval van stemmingen bij gekwalificeerde meerderheid, in de notulen eveneens het standpunt van elk bestuurslid te vermelden; o o o 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Rekenkamer, de raad van bestuur van de Europese scholen alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het jaarverslag 2001 van de Commissie ( COM (2001) 756 – C5&nbhy;0286/2002), – gezien het verslag van de Commissie inzake het jaarverslag van het GCO 2001 ( COM(2002) 306 – C5-0507/2002), – gezien Besluit nr. 182/1999/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 1998 betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (1998-2002) (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 februari 2001 over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's - Totstandbrenging van de "Europese onderzoekruimte": oriëntaties voor de activiteiten van de Unie op het gebied van onderzoek (2002-2006) (2) , – gezien Besluit nr. 1513/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2002 betreffende het zesde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en van innovatie (2002-2006) (3) en Beschikking 2002/834/EG van de de Raad van 30 september 2002 tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie: "Integratie en versterking van de Europese onderzoeksruimte" (2002-2006) (4) , die tijdig zijn aangenomen om op 1 januari 2003 in werking te kunnen worden gesteld, – gezien de mededeling van de Commissie "Meer onderzoek voor Europa - Op weg naar 3% van het BBP" ( COM(2002) 499 ), – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen (A5&nbhy;0428/2002), A. overwegende dat de Europese Unie zich op de bijeenkomst van de Europese Raad van 23 en 24 maart 2000 in Lissabon voor het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw het strategische doel heeft gesteld om "de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden", en dat zij aldus heeft erkend dat een beter OTO-beleid noodzakelijk was als een van de sleutelelementen van de algemene strategie om dat doel te realiseren, B. overwegende dat de Europese Raad op zijn bijeenkomst op 15 en 16 juni 2001 in Göteborg aan de strategie van Lissabon een derde dimensie, te weten het milieu, heeft toegevoegd en heeft ingestemd met een strategie voor duurzame ontwikkeling als aanvulling op de politieke verplichtingen van de Unie op het gebied van economische en sociale vernieuwing, C. overwegende dat krachtens artikel 166 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap alle activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling in een door de Raad vastgesteld meerjarenkaderprogramma worden opgenomen, overeenkomstig de in artikel 251 van het Verdrag bepaalde procedure, na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité, D. overwegende dat het kaderprogramma een essentieel instrument is voor de verwerkelijking van de Europese onderzoeksruimte, E. overwegende dat de Europese Unie met het GCO over een uitvoerend lichaam beschikt dat bijzonder geschikt is om de bestaande bekwaamheden in de lidstaten te mobiliseren en bij te dragen aan de verwerkelijking van de Europese onderzoeksruimte, F. overwegende dat de Europese Unie vlak voor de toetreding staat van nieuwe lidstaten en dat in deze nieuwe lidstaten het BNP per inwoner gemiddeld aanzienlijk lager is dan in de Europese Unie, hetgeen de verschillen in concurrentievermogen, onderzoekspotentieel en innovatievermogen binnen de Gemeenschap zal doen toenemen, G. overwegende dat de internationale rol die het Europese onderzoek, met name in de ontwikkelingslanden, speelt, in stand gehouden en versterkt moet worden, H. overwegende dat meer aandacht moet worden besteed aan de bezorgdheid van de burger ten aanzien van bepaalde onderzoeken en dat het van belang is het fundamentele onderzoek niet te verwaarlozen, evenmin als de onderzoeksactiviteiten op andere, niet-technologische gebieden, zoals management, economische en sociale wetenschappen en menswetenschappen, I. gezien de noodzaak van transparantie op onderzoeksgebied en gezien het belang van een werkelijke dialoog met het maatschappelijk middenveld en van interactie tussen wetenschap en samenleving en tussen wetenschap en bestuur, J. overwegende dat het noodzakelijk is nieuwe instrumenten voor interventie in te voeren en het beheer van alle Europese OTO-activiteiten te vereenvoudigen door de administratieve procedures te versoepelen, K. gezien zijn voornemen om zich meer bezig te houden met de follow-up van de Europese OTO-activiteiten, L. overwegende dat de Europese Unie op de bijeenkomst van de Europese Raad van Barcelona op 15 en 16 maart 2002 als doelstelling heeft vastgelegd om tot 2010 in de buurt te komen van een investering van 3% van het BBP in onderzoek; dat desalniettemin dat percentage momenteel slechts 1,92%, bedraagt tegenover 2,64% in de VS en 3,04% in Japan, M. overwegende dat de deelneming van het MKB tijdens het 5e OTO-Kaderprogramma aanzienlijk was en derhalve verlangend dat de vereenvoudigde procedures worden gehandhaafd, N. gezien de impuls die Commissaris Busquin heeft gegeven aan het gemeenschappelijk onderzoeksbeleid door het een centrale plaats te geven in het beleid van de Europese Unie op het gebied van duurzame ontwikkeling en het huidige en toekomstige welzijn van haar inwoners, uitgaande van het concept van de Europese Onderzoeksruimte, O. gezien de follow-up die het zelf aan deze onderwerpen heeft gegeven, dankzij zijn werkgroepen over ethiek, het GCO en de follow-up van het 6e OTO-Kaderprogramma, P. overwegende dat het GCO in de loop van 2001 is gestart met een herstructurering van zijn instituten, alsmede met een hergroepering van de activiteiten welke succesvol is gebleken, 1. stelt vast dat het kaderprogramma doelmatig heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de Europese Unie met name doordat het halverwege het 5e OTO-Kaderprogramma werd aangepast aan het nieuwe concept van de Europese onderzoeksruimte en van de Europese toegevoegde waarde; 2. wenst dat de internationale rol van het communautaire onderzoek, met name met betrekking tot de ontwikkelingslanden, zal worden opgenomen in de doelstellingen van de Europese onderzoeksruimte; 3. wenst dat verdragen worden opgesteld inzake ondersteuning van het internationale onderzoek tussen de Commissie en onderzoeksinstellingen zoals het IRD, het CIRAD en andere; 4. is van mening dat de positieve onderdelen van het kaderprogramma in stand moeten worden gehouden, omdat zij in de drie pijlers van het kaderprogramma, het milieu, de economie en de sociale pijler, een grote bijdrage kunnen leveren aan de duurzame ontwikkeling; 5. merkt op dat de procedures voor deelneming aan het 5e OTO-Kaderprogramma traag en ingewikkeld waren en wenst derhalve dat de Commissie alles in het werk stelt om de procedures van het 6e OTO-Kaderprogramma te vereenvoudigen, en daarbij het MKB niet uit het oog te verliezen; 6. verlangt de opstelling van vereenvoudigde procedures voor deelnemers die geen onderzoeksinstituten zijn, zoals verenigingen of plaatselijke overheden, teneinde het onderzoek dichter bij de burger te brengen; 7. vraagt de Raad de invoering van het communautaire octrooi te bespoedigen; 8. wenst de wederzijdse openstelling van nationale onderzoeksprogramma's overeenkomstig de Mededeling van de Commissie van 25 juni 2001 over de internationale dimensie van de Europese onderzoekruimte ( COM(2001) 346 ), 9. verzoekt de Commissie informatie te verstrekken over de inkaartbrenging van de wetenschappelijke topkwaliteit in Europa; 10. verzoekt de Commissie haar verslagen over "benchmarking" van onderzoek ter beschikking te stellen, tezamen met de jaarverslagen over het onderzoeksbeleid; 11. wenst dat het streefpercentage van de deelneming van vrouwen, alsmede van de beurzen die hun in het 6e OTO-kaderprogramma ter beschikking worden gesteld, 50% bedraagt en wenst regelmatig over deze kwesties te worden geïnformeerd; 12. wenst te vernemen hoe het staat met de raadpleging van het 6e OTO-kaderprogramma inzake de oproepen tot indiening van blijken van belangstelling; 13. verzoekt de Commissie het beheer van het 6e OTO-Kaderprogramma transparanter en eenvoudiger te structureren, met minder beheer- en raadgevingscomités, waarvan er sommige overbodig zijn, met talrijke deskundigen op alle niveaus; 14. wenst dat de Commissie tracht gebruik te maken van de synergie tussen het 6e OTO-Kaderprogramma en de MEDA-programma's, alsmede van de verschillende overeenkomsten die de EU met derde landen verbinden; 15. verzoekt de Commissie de raadplegingsprocedures te vereenvoudigen en leesbaarder te maken; Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) 16. wijst op de belangrijke rol van het GCO in het 6e Kaderprogramma en in de verwerkelijking van de Europese onderzoeksruimte middels zijn taak om wetenschappelijke en technische ondersteuning te bieden aan het communautaire beleid, waarmee in hoge mate kan worden bijgedragen aan de invoering van een communautair wetenschappelijk en technisch referentiestelsel in Europa, en onderstreept daarom de noodzaak dat de contacten tussen het Europees Parlement en het GCO hechter worden; 17. onderstreept het belang van de activiteiten van het GCO voor de veiligheid van de burger, de milieu- en gezondheidsbescherming, alsmede voor de bescherming tegen fraude, en met name van de activiteiten die verband houden met de ontwikkeling van alternatieve methoden voor dierproeven, voor de veiligheid en kwaliteit van voeding, voor de controle van netwerken van topcentra en geïntegreerde projecten, met het oog op een realistische toepassing op de onderwerpen waarvoor het bevoegd is; De genderdimensie 18. benadrukt het cruciaal belang van een genderdimensie op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling; vindt dat de enorme ondervertegenwoordiging van vrouwen in betrekkingen binnen het onderzoeksdomein nogmaals aantoont dat de EU nog steeds bij lange na niet in staat is om haar arbeidspotentieel ten volle te benutten en aldus "de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld" te worden, hetgeen één van haar doeleinden was in de Lissabonstrategie; 19. onderstreept dat een grotere vertegenwoordiging van vrouwen algemeen gezien noodzakelijk is, maar toch niet volstaat om een samenleving met volledig gelijke kansen voor mannen en vrouwen te creëren, en beklemtoont aldus de noodzaak om voor een genderdimensie op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling te zorgen; wijst erop dat het van groot belang is te beseffen dat de huidige Europese samenleving doorgaans niet genderbewust is; 20. erkent en waardeert ten zeerste dat de Commissie in de voorbije jaren verschillende initiatieven in het kader van "Vrouwen en wetenschap" heeft ontplooid, zoals de oprichting van de "Helsinki-groep" en de realisatie van het observatiesysteem "gender watch system" dat een grondige evaluatie mogelijk maakt van de mate waarin de genderdimensie in de onderzoeksprogramma's geïntegreerd is; 21. betreurt echter dat de doelstelling van een deelname aan de programma's van 40% vrouwen niet gehaald werd, vooral aangezien tegenwoordig meer dan 50% van de kandidaten onder de leeftijd van 35 met een universitair diploma vrouwen zijn, en dat er geen verdere positieve actie ondernomen werd om dit doel te bereiken; 22. is ingenomen met het grote aanbod van genderspecifieke studieresultaten bij "Vrouwen en wetenschap" die de ongehoorde ondervertegenwoordiging van vrouwen in alle vakgebieden van het onderzoeksdomein, vooral in het vakgebied van de informatietechnologie, aantonen, maar beklemtoont dat deze resultaten als basis moeten dienen voor verdere acties, daar gegevensverwerking alleen niets oplevert; 23. betreurt ten zeerste dat in de academische wereld slechts 1 op 8 van de bestuurs- en kaderbetrekkingen door vrouwen bekleed wordt, en verzoekt de Commissie dringend om de lidstaten door middel van de open coördinatiemethode dringend aan te zetten tot actie, zo nodig ook positieve actie, teneinde de oorspronkelijk nagestreefde minimumgrens van 40% vrouwelijke deelname in alle vakgebieden van het openbaar onderzoek te bereiken; 24. vraagt de Commissie erop toe te zien dat de advies-, evaluatie- en toezichtgroepen ten minste voor 40% uit vrouwelijke leden bestaan; 25. verzoekt de Commissie eveneens met klem om zich actief in te zetten voor meer financiële middelen voor vrouwen- en genderstudies en voor de oprichting van een Europees Genderinstituut voor emancipatievraagstukken teneinde een beter inzicht te krijgen in de situatie van vrouwen in de onderzoekswereld en de mogelijkheden voor vrouwen om een onderzoeksloopbaan uit te bouwen; 26. benadrukt dat dringend erkend moet worden dat kinderen niet alleen de verantwoordelijkheid zijn van vrouwen, maar van beide ouders en ook van de samenleving in het algemeen; is van mening dat er derhalve maatregelen genomen moeten worden die een beter samengaan van werk en gezin bevorderen, zoals het beschikbaar stellen in elke lidstaat van kinderopvang- en kinderhulpfaciliteiten, zodat vrouwen op het gebied van onderzoek en wetenschap gelijke kansen kunnen krijgen; 27. is blij met de plaats die in het gedeelte "Wetenschap en samenleving" van het tweede specifieke programma "Structurering van de Europese onderzoekruimte" is ingeruimd voor "Vrouwen en wetenschap"; 28. beklemtoont tenslotte dat het uiterst belangrijk is om op alle niveaus van het zesde kaderprogramma (2002-2006) en in de toekomstige kaderprogramma's een genderdimensie op te nemen, met onder meer een gendertraining voor ambtenaren en concrete doelstellingen die ervoor moeten zorgen dat vrouwelijke onderzoekers in de toekomst gelijke kansen hebben en gelijk vertegenwoordigd zijn in de door de EU gesteunde onderzoeksprojecten en -programma's en wel met het oog op beter gebruik van het menselijk potentieel en verhoging van het kwaliteitsniveau in het Europese onderzoek; in dit verband is het met name van belang ook in de toekomst statistische gegevens te verzamelen en te verspreiden met betrekking tot de deelneming van mannen en vrouwen op alle niveaus van het kaderprogramma. o o o 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, - gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2002) 290 ) (1) , - geraadpleegd door de Raad (C5-0361/2002), - onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 februari 1998 over het ontwerp voor een Financieel Reglement van toepassing op de samenwerking inzake ontwikkelingsfinanciering in het kader van de Vierde ACS-EEG-Overeenkomst, gewijzigd bij het Akkoord van 4 november 1995 ( COM(1996) 676 - C4-0101/1997 - 1996/0307(CNS) (2) , - gelet op het op 26 februari 2001 in Nice getekende Verdrag (3) en in het bijzonder op verklaring nr. 23 betreffende de toekomst van de Unie, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 31 mei 2001 over het Verdrag van Nice en de toekomst van de Europese Unie (4) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 november 2001 over de grondwettelijke procedure en de toekomst van de Europese Unie (5) , - gezien de verklaring van de Europese Raad van Laken van 15 december 2001 over de toekomst van de Europese Unie (6) , - gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A5-0409/2002 ), A. overwegende dat op basis van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (7) de uitgaven voor het EOF geen Gemeenschapsuitgaven vormen en het juridisch en institutioneel kader van het EG-Verdrag derhalve op deze uitgaven niet kan worden toegepast, B. overwegende dat de Raad, overeenkomstig het bepaalde in het voornoemde arrest, het Parlement vrijwillig heeft geraadpleegd, C. overwegende dat er geen vooruitgang is geboekt ten aanzien van de opneming van de EOF's in de begroting van de EU, waar het Parlement herhaaldelijk om heeft gevraagd, en dat het Parlement in het kader van de voorbereiding van de Europese Conventie in zijn eerder genoemde resolutie over de grondwettelijke procedure en de toekomst van de Europese Unie (paragraaf 4, onder d)) opnieuw uitdrukkelijk heeft aangedrongen op die budgettering, D. overwegende dat het Parlement juridisch niet verplicht is de begrotingsbepalingen betreffende de EOF's te legitimiseren door middel van het uitbrengen van een advies over het voorstel voor een verordening houdende het Financieel Reglement van toepassing op het 9e EOF, en dat het uitbrengen van een advies binnen het bestaande kader voor het EOF zou betekenen dat het Parlement een politieke verantwoordelijkheid op zich neemt voor een groot aantal aspecten die aan zijn controle ontsnappen, 1. weigert advies uit te brengen over het voorstel van de Commissie; 2. is van mening dat het standpunt in deze resolutie geen negatieve gevolgen voor de uitvoering van de EOF's mag hebben; onderstreept dat deze resolutie beoogt het juridisch, institutioneel en budgettair kader van het EOF te verbeteren; 3. verzoekt de Commissie vóór medio 2003 een mededeling over de gevolgen van een budgettering van het EOF in te dienen, zoals zij bij de vaststelling van de middelen voor het 9e EOF heeft beloofd; 4. verzoekt de Raad, bij ontstentenis van een advies van het Parlement, rekening te houden met de opmerkingen van de Rekenkamer in zijn advies nr. 12/2002 betreffende het Financieel Reglement voor het 9e EOF; 5. verzoekt de Europese Conventie en de toekomstige IGC over de hervorming van de Verdragen zich te buigen over de kwestie van de opneming van het EOF in de begroting van de Unie; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Conventie, alsmede aan de Rekenkamer. Het Europees Parlement , – gezien het speciaal verslag nr. 2/2002 van de Rekenkamer (C5&nbhy;0257/2002) (1) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 28 februari 2002 over de omzetting van het Socrates-programma (2) en over de uitvoering van het programma Jeugd voor Europa (3) , – onder verwijzing naar Besluit nr. 818/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 1995 houdende aanneming van de derde fase van het programma "Jeugd voor Europa" (4) en Besluit nr. 819/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 1995 tot instelling van het communautaire actieprogramma Socrates (5) , – gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 149, – gelet op de artikelen 47, lid 2 en 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport (A5&nbhy;0386/2002), A. overwegende dat artikel 149, lid 2 van het Verdrag de volgende doelstellingen voor het optreden van de Gemeenschap vermeldt: bevordering van de mobiliteit van docenten en studenten, bevordering van de samenwerking tussen onderwijsinstellingen, bevordering van de uitwisseling van informatie en ervaring omtrent de gemeenschappelijke vraagstukken waarmee de onderwijsstelsels van de lidstaten worden geconfronteerd, bevordering van de ontwikkeling van uitwisselingsprogramma's voor jongeren alsmede bevordering van de ontwikkeling van het onderwijs op afstand, B. overwegende dat het Europees Parlement de taak heeft de Commissie kwijting voor de uitvoering van de jaarlijkse begroting te verlenen, C. overwegende dat aan de vijfjarenprogramma's (1995-1999) resp. 920 miljoen EUR (Socrates) en 126 miljoen EUR (Jeugd voor Europa) was toegewezen, zonder de financiële middelen voor de geassocieerde landen, D. overwegende dat de geldigheidsduur van de programma's voor de periode 2000-2006 werd verlengd en dat deze thans over een kredietomvang van 1 850 miljoen EUR (Socrates) en 520 miljoen EUR (Jeugd voor Europa) beschikken, 1. onderstreept het belang dat de samenwerking over de grenzen heen tussen onderwijsinstellingen heeft voor het groeiende respect en het toenemende begrip voor elkaar onder burgers van Europa; deze samenwerking legt daarmee de basis voor de acceptatie van de Europese integratie; 2. is er daarom zeer verheugd over dat van de ter beschikking staande middelen voor ca. 90% gebruik werd gemaakt; stelt echter vast dat het hier om een uitsluitend kwantitatief meetinstrument gaat; 3. wenst derhalve van de Commissie te vernemen welke kwalitatieve resultaten de evaluatie heeft opgeleverd; 4. hecht er als deel van de begrotingsautoriteit groot belang aan dat de middelen doeltreffend en overeenkomstig de doelstellingen van de programma's worden gebruikt; 5. betreurt in dit verband dat de Europese Rekenkamer haar speciale verslag pas in 2002 heeft voorgelegd, hoewel de resultaten van haar onderzoek betrekking hebben op de onderzoekperiode 1995-1999; constateert echter dat een van de belangrijkste redenen voor de vertraging de late indiening van het evaluatieverslag door de Commissie was; 6. constateert dat de tekortkomingen in de tenuitvoerlegging van de eerste fase van het Socrates-programma - zoals de late sluiting van contracten tussen de Commissie en de nationale agentschappen, ongerechtvaardigde vertraging bij de uitbetaling van subsidies, het ontbreken van gezamenlijke acties met het oog op een zo groot mogelijke synergie tussen de verschillende Gemeenschapsprogramma's op onderwijsgebied, en tekortkomingen in informatiebeheersystemen - ook in de tweede fase van het programma, die in 2000 van start is gegaan, nog steeds afbreuk doen aan de tenuitvoerlegging; 7. constateert dat tekortkomingen in de tenuitvoerlegging van het programma "Jeugd voor Europa" - zoals het onvermogen van de Commissie om consequente cijfers te leveren over de tenuitvoerlegging ervan, ongerechtvaardigde vertraging bij de uitbetaling van subsidies, onvoldoende samenwerking tussen Commissie, lidstaten en nationale bureaus, het onbevredigende participatieniveau van kansarme jongeren, onevenredig hoge administratiekosten en lange procedures voor de goedkeuring van projectvoorstellen - ook afbreuk doen aan de tenuitvoerlegging van het Jeugd-programma, dat in 2000 van start is gegaan; 8. neemt derhalve met grote bezorgdheid kennis van de volgende opmerkingen in het speciaal verslag 2/2002 van de Rekenkamer Gebreken in de opzet De beide programma's Socrates (zie de paragrafen 10-14) en JVE (zie de paragrafen 15-18) vertonen tekortkomingen in de opzet. Met name de opzet van het programma Socrates is complex en wordt gekenmerkt door een ongelijksoortig geheel van 38 acties, subacties en maatregelen, hetgeen heeft geleid tot onderling verschillende lezingen en tot een moeilijker samenwerking tussen de lidstaten. Evenzo werd wegens het ontbreken van welomschreven criteria en parameters de beoordeling bemoeilijkt van de resultaten van de uitgevoerde programma's. Voorts was er geen geschikt kader opgezet om te komen tot synergie tussen de diverse communautaire programma's. (…) Zo heeft de delegatie van bevoegdheden aan een BTB geleid tot gebreken die de Rekenkamer nu herhaaldelijk heeft geconstateerd (al zijn de aangetroffen situaties niet zo ernstig als bij andere communautaire programma's): onregelmatigheden in de delegatie van bevoegdheden in principe en in de wijze van uitvoering, diverse gevallen van belangenverstrengeling en risico's voor het vermogen van de Gemeenschap, alsook het kostbare karakter van het beheer (zie de paragrafen 25-36). De gedecentraliseerde acties leden bij de uitvoering onder het ontbreken van zowel een juridisch kader dat nauwkeurig de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de lidstaten en de Commissie vastlegde als een passend statuut voor de NA's, waarvan de meeste niet beschikten over middelen die waren afgestemd op de hun toevertrouwde taken (zie de paragrafen 39-51). Termijnen en tekortkomingen in de uitvoering De termijnen in de besluitvorming van de wetgever leidden ertoe dat de twee programma's te laat van start gingen; ontbrekende structuren en een falend voorlichtingsbeleid hebben de uitvoering van nieuwe acties vertraagd (zie de paragrafen 9 en 21). De logge beheersinstrumenten zorgden voor extra oponthoud in de uitvoering en hadden als voornaamste gevolg dat de algemene doelstelling van voorfinanciering van de projecten een illusie bleek te zijn. De begunstigden ontvingen de communautaire subsidie soms zelfs pas na uitvoering van de projecten. Al deze vertragingen bij elkaar verhinderden dat de acties werden afgesloten op de data die waren gepland in de financiële kaderovereenkomsten, waarvan het beheer in het algemeen tekortschoot (zie de paragrafen 46-50). De uitvoering werd belemmerd door een inadequaat computernetwerk (zie paragraaf 51). Tekortkomingen in het beheer zijn vastgesteld bij de meeste van de 27 gecontroleerde NA's en bij het BTB, vanaf de selectie van de projecten tot de follow-up van de uitvoering ervan. Deze gebreken werden in de hand gewerkt doordat het ontbrak aan een daadwerkelijke controle- en evaluatiecultuur bij zowel de nationale (zie de paragrafen 53-56) als de communautaire beheerders (zie de paragrafen 75-83). Zo leidde de controle ertoe dat de Rekenkamer bij verschillende projectenfraude vermoedde en dat zij hiervan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) op de hoogte heeft gebracht (zie de paragrafen 74 en 98). Meer in het algemeen hadden deze gebreken negatieve gevolgen voor de resultaten en het algemene effect van de acties (zie de paragrafen 63-65, 80-83 en 91-92), ook al was het niet altijd mogelijk deze te meten omdat de relevante statistische gegevens ontbraken. Dit geldt voor het programma JVE, waarvan onmogelijk is na te gaan of er gevolg gegeven is aan de door de Europese wetgever geuite wens om kansarme jongeren te helpen (zie de paragrafen 17 en 68). Beoordelingsverslagen werden te laat opgesteld en het effect ervan blijft twijfelachtig. De procedures voor het sluiten van contracten, het beheer van en het toezicht op studie- en evaluatiecontracten bleken, zowel bij de Commissie als bij de contractanten, ernstige tekortkomingen en onregelmatigheden te vertonen (zie de paragrafen 91-102)." 9. acht het onaanvaardbaar dat de totale bedragen die worden gegeven voor de uitgaven van de programma's Socrates en Jeugd voor Europa in de algemene begroting van de Europese Unie verschillen van de bedragen die worden gegeven in de rekening van ontvangsten en uitgaven en de balans (punt 8 van het speciaal verslag); 10. wenst derhalve dat de Commissie ten volle en onverwijld de aanbevelingen van de Rekenkamer opvolgt: 11. erkent zowel de tekortkomingen in de opzet, het beheer of de tenuitvoerlegging van de programma's Socrates en Jeugd voor Europa in de periode 2000-2006 als de inspanningen van de Commissie om deze te corrigeren, en zal er bij de indiening van voorstellen voor de verlenging van deze programma's op toezien dat wordt gezorgd voor een doeltreffender beheer en eenvoudiger procedures (met name voor de toekenning van geringe subsidies). 12. verzoekt de Commissie te verduidelijken welke agentschappen naar communautair publiek recht de bureaus voor technische bijstand zullen vervangen; 13. onderstreept de verantwoordelijkheid van de nationale agentschappen voor de afwikkeling en financiering van gedecentraliseerde programma's; 14. hecht er verder waarde aan dat bij de aanzet tot de programma's rekening wordt gehouden met het voorfinancieringsbeginsel; 15. onderstreept hoe belangrijk het is ervoor te zorgen dat jongeren die zich in een benadeelde positie bevinden toegang hebben tot de activiteiten die in het kader van het programma Jeugd voor Europa worden gestimuleerd; 16. constateert dat de Rekenkamer zeven gevallen van verdenking van fraude in verband met haar verslag aan OLAF heeft gemeld; dat de verdenking in twee gevallen niet gegrond bleek, dat in twee gevallen de beoordeling nog niet is afgesloten en dat in drie verdere gevallen een onderzoek is ingesteld; verzoekt OLAF de Commissie begrotingscontrole onverwijld op de hoogte te stellen van het resultaat van de beoordeling en het onderzoek; 17. wenst er door de Commissie over te worden geïnformeerd welke consequenties de omzetting van interne revisieorganen in interne auditorganen voor de financiële controle van de programma's heeft; 18. herinnert eraan dat toezicht en evaluatie fundamentele en steeds terugkerende taken van overheidsadministraties zijn en dat een stelselmatige uitbesteding daarvan noch begrijpelijk nog wenselijk is; onderstreept dat in gevallen waarin de Europese instellingen van mening zijn dat de evaluatie die wordt bevorderd door de nationale en communautaire administratie en bovendien door de interne en externe auditors moet worden aangevuld door een externe evaluatie; de evaluerende instelling moet worden geselecteerd op grond van haar competentie en onafhankelijkheid van het programma of de acties die geëvalueerd moeten worden; verzoekt de Commissie derhalve geleidelijk een einde te maken aan "kadercontracten" die met externe partners zijn gesloten ter evaluering van de huidige programma's en voor evaluatiedoeleinden niet bij herhaling een beroep te doen op dezelfde partners; verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve voor evaluatiedoeleinden niet een beroep te doen op een partner die in het verleden contractuele betrekkingen met de Commissie had in verband met het ontwerp van, toezien op of evalueren van acties of maatregelen van deze programma's; 19. acht het onaanvaardbaar dat de ex ante-beoordelingen van de programma's Socrates en Jeugd voor Europa voor de periode 2000-2006 werden opgesteld, voordat de tussentijdse beoordelingen van de programma's 1995-1999 waren afgesloten; 20. kondigt reeds nu aan dat over een eventuele verlenging van de programma's en acties na 2006 slechts een besluit kan worden genomen in het licht van de evaluatie van de lopende maatregelen; 21. verzoekt de Rekenkamer in haar jaarverslag bijzondere aandacht te schenken aan de programma's Socrates en Jeugd voor Europa, opdat kan worden nagegaan of de Commissie een eind heeft gemaakt aan de gebreken die zijn opgetreden; 22. wenst nadrukkelijk dat de Commissie de beoogde tussentijdse verslagen op tijd voorlegt en wenst bovendien jaarlijks op de hoogte te worden gesteld van de uitvoering van de programma's; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad van Ministers en de regeringen van andere aan de programma's deelnemende landen, de betrokken nationale parlementen, de voorzitter van de Europese Rekenkamer, alsmede aan de directeur van OLAF. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (9635/1/2002 – C5&nbhy;0450/2002 (1) ), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 417 (3) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2002) 254 (4) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A5&nbhy;0404/2002), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in tweede lezing vastgesteld op 17 december 2002 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2002/…/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 83/477/EEG van de Raad betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name op artikel 137, lid 2, Gezien het voorstel van de Commissie, opgesteld na raadpleging van de sociale partners en het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats (5) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (6) , Na raadpleging van het Comité van de regio's, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (7) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In zijn conclusies van 7 april 1998 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest (8) heeft de Raad de Commissie verzocht voorstellen tot wijziging van Richtlijn 83/477/EEG (9) in te dienen, en er daarbij meer bepaald rekening mee te houden dat de beschermende maatregelen vooral gericht en afgestemd moeten zijn op de werknemers die het grootste risico lopen, met name werknemers die asbestverwijderingswerkzaamheden verrichten en werknemers die op het werk bij onderhoudswerkzaamheden incidenteel met asbest in aanraking komen. (2) In bovengenoemde conclusies wordt de Commissie voorts verzocht om voorstellen tot wijziging van Richtlijn 83/477/EEG in te dienen en daarbij rekening te houden met de resultaten van het onderzoek naar grenswaarden voor blootstelling aan chrysotiel en naar methoden voor het meten van asbest in de lucht, uitgaande van de methode waarvoor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft gekozen. Soortgelijke maatregelen moeten worden genomen voor vervangingsproducten. (3) Het Economisch en Sociaal Comité vraagt de Commissie in zijn advies over asbest (10) nieuwe maatregelen te nemen om het gevaar van blootstelling voor werknemers te verkleinen. (4) Het verbod op het in de handel brengen en het gebruik van chrysotiel met ingang van 1 januari 2005, ingevoerd bij Richtlijn 76/769/EEG van de Raad van 27 juli 1976 betreffende onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (11) , zal bijdragen aan een aanzienlijke vermindering van de blootstelling van de werknemers aan asbest. (5) Alle werknemers moeten worden beschermd tegen de risico's van blootstelling aan asbest en dientengevolge moeten de uitzonderingen voor de sectoren zeescheepvaart en luchtvaart worden geschrapt. (6) Om de betrokken vezels eenduidig te definiëren, moeten zij in mineralogisch opzicht of aan de hand van hun CAS-nummer (Chemical Abstract Service) opnieuw worden gedefinieerd. (7) Onverminderd andere communautaire bepalingen inzake het in de handel brengen en het gebruik van asbest, zal een beperking van de activiteiten die een blootstelling aan asbest met zich meebrengen, bij de preventie van ziekten in verband met deze blootstelling een zeer belangrijke rol spelen. (8) De meldingsregeling voor werkzaamheden die gepaard gaan met blootstelling aan asbest, dient aan de nieuwe werksituaties te worden aangepast. (9) Activiteiten die werknemers aan asbestvezels blootstellen bij de winning van asbest, de vervaardiging en de verwerking van asbestproducten of de vervaardiging en verwerking van producten waaraan doelbewust asbestvezels zijn toegevoegd, moeten gelet op de ernstige en moeilijk te vermijden blootstelling worden uitgesloten. (10) Rekening houdende met de meest recente technische kennis dienen de bemonsteringsmethodologie voor het meten van de asbestconcentratie in de lucht en de methode voor het vaststellen van het aantal vezels beter te worden gedefinieerd. (11) Hoewel het niveau van blootstelling aan asbest waaronder geen risico op kanker bestaat, nog niet is vastgesteld, is het wenselijk de grenswaarde voor blootstelling aan asbest op het werk te verlagen. (12) De werkgevers moeten worden verplicht om vóór de aanvang van het asbestverwijderingsproject aan te geven of er asbest in de gebouwen of installaties aanwezig is of kan zijn en om deze informatie mee te delen aan alle personen die door gebruik, onderhoud of andere werkzaamheden in of aan het gebouw het risico lopen aan asbest te worden blootgesteld. (13) Er moet nadrukkelijk op worden toegezien dat sloopwerkzaamheden of werkzaamheden voor het verwijderen van asbest worden verricht door ondernemingen die op de hoogte zijn van alle voor de bescherming van de werknemers te treffen voorzorgsmaatregelen. (14) Werknemers die aan asbest blootgesteld worden of kunnen worden, moeten een specifieke opleiding krijgen teneinde de aan deze blootstelling verbonden risico's aanzienlijk te beperken. (15) De blootstellingsregisters en gezondheidsdossiers, als bedoeld in Richtlijn 83/477/EEG, moeten in overeenstemming gebracht worden met de lijsten en dossiers bedoeld in Richtlijn 90/394/EEG van de Raad van 28 juni 1990 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan carcinogene agentia op het werk (zesde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) (12) . (16) Het is wenselijk de praktische aanbevelingen voor het klinisch toezicht op de blootgestelde werknemers bij te werken, rekening houdend met de meest recente medische kennis, teneinde de met asbest verband houdende ziekten in een vroeg stadium te kunnen opsporen. (17) Daar de doelstellingen van het overwogen optreden, namelijk de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve wegens de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (18) De wijzigingen in deze richtlijn vormen een concreet onderdeel van de verwezenlijking van de sociale dimensie van de interne markt. (19) Deze wijzigingen zijn tot een minimum beperkt teneinde de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen niet onnodig te bemoeilijken. (20) Derhalve dient Richtlijn 83/477/EEG dienovereenkomstig gewijzigd te worden, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Richtlijn 83/477/EEG wordt als volgt gewijzigd: 1) artikel 1, lid 2, wordt geschrapt; 2) artikel 2 wordt vervangen door: Artikel 2 Voor de toepassing van deze richtlijn worden onder "asbest" de volgende vezelachtige silicaten verstaan: ____________ * Registratienummer van de Chemical Abstract Service (CAS). 3) artikel 3 wordt als volgt gewijzigd : 3. "3. Mits het gaat om sporadische blootstellingen met een geringe intensiteit en uit de resultaten van de risicobeoordeling volgens lid 2 blijkt, dat de blootstellingsgrenswaarde voor asbest in de lucht van de arbeidsplaats niet zal worden overschreden, kunnen de artikelen 4, 15 en 16 buiten toepassing blijven, wanneer het werk bestaat in: "3 bis. Na overleg met de sociale partners, overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijken, worden door de lidstaten praktische richtsnoeren opgesteld voor de vaststelling van sporadische blootstelling met een geringe intensiteit, als bedoeld in lid 3." 4) artikel 4 wordt als volgt gewijzigd: 2) Vóór de aanvang van de werkzaamheden doet de werkgever melding aan de verantwoordelijke autoriteit van de lidstaat, overeenkomstig de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. 4) Telkens wanneer een verandering in de arbeidsomstandigheden kan leiden tot een aanzienlijke toename van de blootstelling aan stof van asbest of asbesthoudende materialen, dient een nieuwe melding te worden gedaan. 5) aan artikel 5 wordt de volgende alinea toegevoegd: Onverminderd andere Gemeenschapsvoorschriften betreffende het in de handel brengen en het gebruik van asbest zijn activiteiten die de werknemers aan asbestvezels blootstellen bij de winning van asbest, bij de vervaardiging en de verwerking van asbestproducten, dan wel de vervaardiging en de verwerking van producten die doelbewust toegevoegde asbest bevatten, verboden, met uitzondering van het behandelen en storten van producten die afkomstig zijn van sloop en asbestverwijdering. 6) artikel 6 wordt vervangen door: Artikel 6 Bij alle in artikel 3, lid 1, bedoelde werkzaamheden wordt de blootstelling op het werk aan stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen, tot een minimum beperkt en wordt zij in ieder geval onder de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde gebracht, met name door de volgende maatregelen: _________________ * PB L 377 van 31.12.1991, blz. 20. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/31/EG (PB L 168 van 2.7.1994, blz. 28). 7) artikel 7 wordt vervangen door: Artikel 7 1. Afhankelijk van de resultaten van de eerste risicobeoordeling wordt, om de naleving van de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde te waarborgen, op gezette tijden de concentratie aan asbestvezels in de lucht op het werk gemeten. 2. De monstername is representatief voor de persoonlijke blootstelling van de werknemer aan stof afkomstig van asbest of asbesthoudende materialen. 3. De monstername wordt uitgevoerd na raadpleging van de werknemers en/of hun vertegenwoordigers in de onderneming. 4. De monstername wordt uitgevoerd door personeel met de vereiste deskundigheid. De daaropvolgende monsteranalyse wordt uitgevoerd in laboratoria die toegerust zijn voor het tellen van vezels overeenkomstig de methode van lid 6. 5. De duur van de monstername wordt zo gekozen dat, hetzij door meting hetzij door een tijdgewogen berekening, de representatieve blootstelling voor een achturige referentieperiode (één ploeg) kan worden vastgesteld. 6. De telling van de vezels gebeurt bij voorkeur met een fasecontrastmicroscoop overeenkomstig de in 1997 * door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbevolen methode of een methode die gelijkwaardige resultaten oplevert. Bij het meten van de in lid 1 bedoelde asbestconcentratie in de lucht worden alleen vezels die langer zijn dan vijf micrometer, een breedte hebben van minder dan 3 micrometer en een lengte/breedteverhouding van meer dan 3:1 in aanmerking genomen. _________________ * Determination of airborne fibre number concentrations. A recommended method, by phase-contrast optical microscopy (membrane filter method), WHO, Geneva, 1997 (ISBN 92 4 154496 1). 8) artikel 8 wordt vervangen door: Artikel 8 De werkgevers zorgen ervoor dat geen enkele werknemer wordt blootgesteld aan een asbestconcentratie in de lucht die groter is dan 0,1 vezel per cm 3 , berekend als tijdgewogen gemiddelde over een periode van acht uur (TGG). 9) artikel 9, lid 1, wordt geschrapt; 10) artikel 10 wordt als volgt gewijzigd: Wanneer de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde wordt overschreden, worden de oorzaken voor deze overschrijding opgespoord en worden zo snel mogelijk passende maatregelen getroffen om deze situatie te verhelpen. 3. Wanneer de blootstelling niet met andere middelen kan worden beperkt en de grenswaarde het dragen van individuele ademhalingsapparatuur vereist, mag dit niet blijvend zijn en moet het voor iedere werknemer tot het strikt noodzakelijke worden beperkt. Tijdens de werkzaamheden waarvoor persoonlijke ademhalingsapparatuur nodig is worden in functie van de fysische en klimatologische belasting en in voorkomende gevallen in samenspraak met de werknemers en/of hun vertegenwoordigers, overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijken, de nodige rustpauzes voorzien. 11) het volgende artikel wordt ingevoegd: Artikel 10 bis Voordat wordt begonnen met sloop- of onderhoudswerkzaamheden neemt de werkgever, indien van toepassing na het opvragen van informatie bij de eigenaren, alle nodige maatregelen om de materialen waarvan wordt vermoed dat ze asbest bevatten, te identificeren. Indien ook maar de geringste twijfel bestaat over de aanwezigheid van asbest in een materiaal of constructie, worden de van toepassing zijnde bepalingen van deze richtlijn gevolgd. 12) artikel 11, lid 1, wordt vervangen door: 1. Voor bepaalde werkzaamheden, zoals sloop, verwijdering, reparatie en onderhoud, waarvan kan worden verwacht dat ondanks preventieve technische maatregelen ter beperking van de asbestconcentratie in de lucht, de in artikel 8 vastgestelde grenswaarde zal overschreden worden, stelt de werkgever maatregelen vast voor de bescherming van de werknemers tijdens deze werkzaamheden, in het bijzonder: 13) artikel 12, lid 2, eerste en tweede alinea, wordt vervangen door: 2. In het in lid 1 bedoelde plan worden maatregelen opgenomen die nodig zijn voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk. In het plan wordt met name voorgeschreven: 14) de volgende artikelen worden ingevoegd: Artikel 12 bis 1. De werkgever zorgt voor een passende opleiding voor alle werknemers die aan asbesthoudend stof worden of kunnen worden blootgesteld. Deze opleiding wordt met regelmatige tussenpozen gratis verstrekt. 2. De inhoud van de opleiding is voor de werknemers gemakkelijk toegankelijk. Zij verschaft hun de nodige kennis en vaardigheden inzake preventie en veiligheid, met name met betrekking tot: 3. Op communautair niveau worden praktische richtsnoeren vastgesteld voor de opleiding van werknemers die asbest verwijderen. Artikel 12 ter Alvorens zij werkzaamheden zoals sloop of verwijdering van asbest kunnen verrichten, moeten bedrijven hun bekwaamheid op dit gebied aantonen overeenkomstig de nationale wetgeving en/of praktijken. 15) artikel 14, lid 2, punt b), wordt vervangen door: 16) artikel 15, punt 3), wordt vervangen door: 3) Aan de werknemers wordt advies en informatie verschaft over elke medische keuring waaraan zij zich na het einde van de blootstelling kunnen onderwerpen. De voor het medisch toezicht verantwoordelijke arts of instantie kunnen verklaren dat het medisch toezicht na het einde van de blootstelling zolang moet worden voortgezet, als zij voor de gezondheid van de betrokkene noodzakelijk achten. Dit voortgezet toezicht gebeurt in overeenstemming met de nationale wetgevingen en/of praktijken. 17) artikel 16, punt 2) wordt als volgt gewijzigd : 2) De in punt 1 bedoelde registers en de in artikel 15, punt 1, bedoelde individuele gezondheidsdossiers worden ten minste 40 jaar na het einde van de blootstelling bewaard, overeenkomstig de nationale wetgeving en/of praktijken. 3) De in punt 2) bedoelde bescheiden worden, overeenkomstig de nationale wetgeving en/of praktijken, aan de bevoegde nationale autoriteit overhandigd op het moment dat de onderneming haar activiteiten beëindigt. 18) het volgende artikel wordt ingevoegd: Artikel 16 bis De lidstaten voorzien in adequate sancties die van toepassing zijn in geval van inbreuken op de nationale wetgeving die is gebaseerd op deze richtlijn. Deze sancties zijn doeltreffend, proportioneel en afschrikwekkend. 19) bijlage I wordt geschrapt; 20) bijlage II, punt 3), wordt vervangen door: 3) Het gezondheidskundig onderzoek van de werknemers geschiedt overeenkomstig de beginselen en gebruiken van de arbeidsgeneeskunde. Het dient minstens de volgende maatregelen te omvatten: De voor het toezicht op de gezondheid verantwoordelijke arts of instantie besluiten op grond van de jongste inzichten van de arbeidsgeneeskunde tot verder onderzoek, zoals cytologisch onderzoek van het sputum, röntgenonderzoek van de borstkas of computertomografie. Artikel 2 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om vóór ... (13) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 3 Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 4 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Spanje (9408/2002 (1) ), – gelet op artikel 30, lid 1, sub a) en b), artikel 31, sub a) en b) en artikel 34, lid 2, sub c) van het EU-Verdrag, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0317/2002), – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig het Protocol tot opneming van het Schengen-acquis in het kader van de Europese Unie, – op de hoogte gesteld door de Raad van het feit dat het Verenigd Koninkrijk en Ierland willen meewerken aan de vaststelling en toepassing van de betrokken maatregel in het initiatief van het Koninkrijk Spanje, – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de ontwikkeling van het Schengen-informatiesysteem II ( COM(2001)720 ), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0436/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het initiatief van het Koninkrijk Spanje, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad de tekst dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het initiatief van het Koninkrijk Spanje; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering van het Koninkrijk Spanje. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Spanje (9407/2002 (1) ), – gelet op de artikelen 62, 63 en 66 van het EG-Verdrag, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 67 van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0316/2002), – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig het Protocol tot opneming van het Schengen-acquis in het kader van de Europese Unie, – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de ontwikkeling van het Schengen-informatiesysteem II ( COM(2001)720 ), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0436/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het initiatief van het Koninkrijk Spanje, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad de tekst dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het initiatief van het Koninkrijk Spanje; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering van het Koninkrijk Spanje. Het Europees Parlement , – gezien de verklaring van de Europese Raad van Laken van 15 december 2001 over de toekomst van de Europese Unie (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 april 1991 over de aard van de communautaire besluiten (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 april 2000 met voorstellen voor de intergouvernementele conferentie: aanpassing van de instellingen voor een geslaagde uitbreiding (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 november 2001 over de grondwettelijke procedure en de toekomst van de Unie (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 november 2001 over het Witboek van de Commissie "Europese governance" (5) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 februari 2002 over de tenuitvoerlegging van de financiëledienstenwetgeving (6) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 mei 2002 over de afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten (7) , – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A5-0425/2002 ), A. overwegende dat de hiërarchie van rechtsnormen van de Unie langs twee afzonderlijke lijnen loopt: B. overwegende dat behoudens enkele beperkte wijzigingen de onderlinge verhouding tussen de besluiten van de Unie en die van de lidstaten adequaat is en dat het scala aan rechtsinstrumenten waarin het EG-Verdrag voorziet aan de behoefte voldoet, waar dit op een dubbel onderscheid berust: C. overwegende dat niettemin de volgende actie moet worden ondernomen: D. overwegende dat daarentegen de onderlinge samenhang van de normatieve besluiten die door de instellingen van de Unie worden uitgevaardigd weinig bevredigend is om twee belangrijke redenen: E. overwegende dat daarom een algehele herziening van de nomenclatuur voor de besluiten van de Unie nodig is, door F. overwegende dat de ongekende toename van het aantal lidstaten en de omstandigheid dat de wetgevende macht uit twee exponenten bestaat, het Europees Parlement en de Raad, die handelen in het kader van de medebeslissingsprocedure, twee redenen zijn voor een grondige reorganisatie van de bevoegdheid tot uitvoerende regelgeving, zoals met name bedoeld in artikel 202 van het EU-Verdrag, en wel volgens de volgende twee beginselen: Xxxph 1. beveelt de invoering aan van een geheel vernieuwde typologie van de besluiten van de Unie, gebaseerd op de volgende drie beginselen: 2. stelt de Europese Conventie voor om in de toekomstige grondwet van de Unie drie categorieën van normatieve besluiten op te nemen, elk met relatief homogene goedkeuringsprocedures en specifieke en begrijpelijke benamingen; Het constitutionele deel Samenstelling 3. stelt voor het constitutionele deel in één tekst onder te brengen, onderverdeeld in twee delen: deel A, de grondwet, moet de grondrechten vastleggen, de doelstellingen en beginselen van de Unie, de bevoegdheden die haar zijn toebedeeld, de instellingen en de procedures die het optreden van de instellingen regelen; het omvat het Handvest van de grondrechten; deel B omvat alle bepalingen die alle huidige Verdragsbepalingen die niet in het constitutioneel deel worden opgenomen en die niet komen te vervallen; het gaat met name om de bepalingen met de beginselen voor de sectoriële beleidsterreinen van de Unie; voor deel A en deel B zouden verschillende wijzigingsprocedures moeten gelden; Vorm 4. stelt vast dat de grondwet een tekst naar internationaal recht blijft, door de lidstaten ondertekend en geratificeerd volgens hun respectieve grondwettelijke procedures; zij kan dus niet de vorm van een constitutioneel verdrag aannemen; Procedure 5. is van mening dat de procedure ter herziening van de verdragen moet worden gewijzigd ter consolidering van de democratische vooruitgang, die blijkt uit de doorslaggevende rol die een conventie, waarvan de meerderheid bestaat uit vertegenwoordigers die bij algemeen kiesrecht zijn gekozen, speelt bij de opstelling van de grondwet; hierbij moet worden gestipuleerd dat de Europese Raad de ontwerpamendementen op het constitutioneel verdrag, die worden opgesteld door een conventie opgericht naar het model van de huidige Europese Conventie, moet goedkeuren; zou de Europese Raad wijzigingen willen aanbrengen in de hem voorgelegde tekst, dan zouden de voorgestelde amendementen aan de Conventie ter goedkeuring moeten worden voorgelegd, Het wetgevende deel Samenstelling 6. stelt voor dat het wetgevende deel besluiten omvat die volgens de medebeslissingsprocedure op voorstel van de Commissie en met gekwalificeerde meerderheid worden vastgesteld door de twee exponenten van de wetgevende macht d.w.z. het Europees Parlement en de Raad; deze besluiten vallen onder de volgende categorieën: Procedure 7. stelt voor de verschillende wetgevingsbesluiten bij medebeslissing vast te stellen volgens de volgende procedures: 8. stelt met betrekking tot financiële wetten voor dat 9. is evenwel van mening dat medebeslissing in de begrotingsprocedure niet mag worden onderworpen aan dezelfde procedure als medebeslissing in de wetgevingsprocedure omdat de begroting binnen een nauwkeurige termijn moet worden vastgesteld en voor de mogelijkheid van definitieve verwerping van de financiële wet als gevolg van onenigheid tussen Raad en Parlement dus geen plaats is; benadrukt de noodzaak van een vereenvoudiging en verbeterde transparantie van de jaarlijkse begrotingsprocedure, teneinde concentratie op een kortere termijn mogelijk te maken; is van mening dat verschillende mogelijke opties onderzocht kunnen worden om eventuele onenigheid tussen beide exponenten van de begrotingsautoriteit op te vangen; geregeld zou bijvoorbeeld moeten worden dat de kredieten die nodig zijn voor de dekking van de wettelijke en contractuele verplichtingen van de Unie ofwel ambtshalve op de begroting worden opgenomen, dan wel dat het Parlement hierover het "laatste woord" krijgt, binnen de strikte grenzen van een maximaal percentage van de per rubriek vast te stellen uitgavenverhogingen ten opzichte van het voorafgaande begrotingsjaar; deze beide oplossingen zouden kunnen worden gecombineerd; 10. verzoekt de Begrotingscommissie in het licht hiervan zo spoedig mogelijk een verslag over de herziening van de begrotingsprocedure op te stellen; Hiërarchie 11. is van mening dat de organieke wetten in overeenstemming met de grondwet moeten zijn en dat de wetten, kaderwetten en financiële wetten in overeenstemming met de grondwet en de organieke wetten moeten zijn 12. wijst er evenwel op dat begrotingsbesluiten vier specifieke problemen qua juridische hiërarchie genereren, met name Het uitvoerende deel 13. is van mening dat de bevoegdheid tot uitvoerende regelgeving de tenuitvoerlegging van wetgevende besluiten tot doel heeft; meent vanuit dit gezichtspunt dat deze bevoegdheid toekomt aan de Commissie en, in het kader van hun respectieve territoriale bevoegdheid, aan de lidstaten; meent evenwel dat de wetgevende macht, bestaande uit Raad en Parlement, het nemen van bepaalde technische uitvoeringsmaatregelen ook kan delegeren aan een gespecialiseerd agentschap of zelfregulerend orgaan; 14. herinnert eraan dat alle uitvoerende regelgeving in overeenstemming moet zijn met de wetgeving en moet zijn onderworpen aan de algemene wettigheidstoetsing door het Hof van Justitie; 15. wijst erop dat artikel 202 moet worden gewijzigd teneinde de verantwoordelijkheid van de wetgevende macht te bekrachtigen die gebaseerd is op de gelijke rechten tussen het Europees Parlement en de Raad bij het omlijnen van de wetgevende taken waartoe de uitvoerende macht wordt gemachtigd en de controle op de wijze waarop deze de haar toegekende bevoegdheden uitoefent, en dat hiertoe tevens een controle-instrument in het leven moet worden geroepen in de vorm van een recht van evocatie ("call back"); Samenstelling 16. stelt voor dat uitvoerende besluiten worden ingedeeld in twee categorieën: Procedure 17. is van mening dat de procedure voor de goedkeuring van en de controle op uitvoeringsmaatregelen een andere moet zijn naar gelang de wetgevende macht de verantwoordelijkheid daarvoor aan de Commissie of aan een bijzondere entiteit, een gespecialiseerd agentschap of zelfregulerend orgaan, toevertrouwt; stelt in dit verband de volgende richtsnoeren voor: Bijzondere gevallen Normatieve besluiten uit hoofde van titel VI van het EU-Verdrag 18. stelt voor dat de juridisch bindende besluiten genoemd in artikel 34 van het EU-Verdrag verdwijnen en door wetgevende besluiten worden vervangen; stelt vast dat bepaalde bijzonder gevoelige gebieden, met name strafrechtelijke vraagstukken waarvoor thans bepalingen in de vorm van overeenkomsten worden vastgesteld, met inachtneming van het medebeslissingsbeginsel de invoering van specifieke procedures kunnen rechtvaardigen met betrekking tot bijvoorbeeld het initiatiefrecht of de meerderheid die voor de goedkeuring ervan vereist is; Internationale overeenkomsten 19. is van mening dat internationale overeenkomsten die door de Unie worden gesloten met betrekking tot moeten worden goedgekeurd door de Raad met gekwalificeerde meerderheid, na instemming van het Europees Parlement; de onderhandelingen worden op basis van een door de Raad, na raadpleging van het Parlement, verleend mandaat door de Commissie gevoerd; 20. acht het noodzakelijk, gelet op het feit dat internatonale overeenkomsten een hogere juridische status hebben dan alle interne juridische besluiten van de Unie, dat hun conformiteit met de grondwet en de organieke besluiten streng wordt gecontroleerd; stelt voor dat het recht om het Hof van Justitie advies te vragen omtrent de conformiteit van een internationale overeenkomst met de grondwet en de organieke besluiten van de Unie wordt uitgebreid tot het Europees Parlement en zelfs tot een aanzienlijke minderheid van de leden van deze instelling; De overeenkomsten tussen sociale partners bedoeld in artikel 139 van het Verdrag 21. is van mening dat de overeenkomsten bedoeld in artikel 139 van het EG-Verdrag op verzoek van de sociale partners door de Commissie moeten worden goedgekeurd; is evenwel van mening dat die goedkeuring niet mag worden gegeven wanneer beide exponenten van de wetgevende macht, Europees Parlement en Raad, zich met gekwalificeerde meerderheid hiertegen verzetten; 22. wijst erop dat overeenkomsten tussen sociale partners de grondwet en de organieke besluiten moeten eerbiedigen; Interinstitutionele akkoorden 23. herhaalt dat interinstitutionele akkoorden een belangrijk instrument zijn voor de coördinatie en de regeling van de werkrelaties tussen de instellingen; meent dat die overeenkomsten in overeenstemming moeten zijn met de constitutionele en organieke bepalingen; is van mening dat met het oog op een doelmatiger controle door het Hof van Justitie ook een aanzienlijk aantal Europese parlementsleden deze rechterlijke instelling omtrent zulke besluiten zou moeten kunnen raadplegen; Coördinatie van het nationaal beleid 24. acht het onontbeerlijk dat de in de verdragen vastgelegde procedures voor optreden ter coördinatie van nationaal beleid worden gestroomlijnd en geherstructureerd. Stelt voor, met name in het geval waar de coördinatiebevoegdheid bij de Unie ligt, 25. roept de lidstaten op om hun samenwerkingsprocedures op onder hun bevoegdheid vallende gebieden te formaliseren in een politieke overeenkomst buiten het Verdrag om; stemt ermee in dat de Europese Raad kan verlangen dat de Commissie optreedt op dit gebied en herhaalt dat het Europees Parlement recht heeft op toegang tot alle nodige informatie, aangezien deze samenwerking onvermijdelijk van invloed is op de uitvoering van het communautaire deel van de gemeenschappelijke strategie; o o o 26. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de Europese Conventie. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 472 – C5-0010/2002), – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0384/2002), A. overwegende dat de Commissie het Europees Parlement raadpleegt over voltooiing van de lijst van de Gemeenschap van voedselproducten die in de Europese Unie mogen worden bestraald; overwegende dat in de definitieve lijst opnieuw moet worden bevestigd dat de bescherming van de gezondheid van de consument en van het milieu voorrang moet hebben op alle andere overwegingen, B. overwegende dat de Gemeenschap overeenkomstig artikel 174, lid 1 van het EG-Verdrag dient bij te dragen tot behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu en bescherming van de gezondheid van de mens, en dat dit beleid gebaseerd dient te zijn op het voorzorgsbeginsel, C. overwegende dat in Richtlijn 1999/2/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 februari 1999 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake de behandeling van voedsel en voedselingrediënten met ioniserende straling wordt geëist dat een voedselproduct uitsluitend mag worden bestraald als dit technisch noodzakelijk is, als de behandeling geen gevaren voor de gezondheid met zich meebrengt, de consument tot voordeel strekt en niet gebruikt wordt ter vervanging van behoorlijke hygiënische, sanitaire en landbouwpraktijken; overwegende dat bestraald voedsel of voedsel dat bestraalde bestanddelen bevat van een etiket voorzien dient te zijn, en dat bestraald voedsel uit derde landen vergezeld moet gaan van nauwkeurige documentatie, en uitsluitend in door de Gemeenschap goedgekeurde installaties behandeld mag zijn, D. overwegende dat de Wereldgezondheidsorganisatie heeft verklaard dat bestraling, mits behoorlijk uitgevoerd, geen gevaar voor de gezondheid oplevert, E. overwegende dat uitsluitend in België, Frankrijk, Italië, Nederland en het VK bestraling is toegestaan van andere voedselproducten dan kruiden, specerijen en plantaardige smaakmakers (1) , en dat zelfs in deze landen in feite slechts een gering aantaal voedingsproducten wordt bestraald, F. overwegende dat ziekenhuizen in sommige lidstaten in het dieet van de patiënten bestraald voedsel gebruiken om mogelijk schadelijke bacteriën te verwijderen, G. overwegende dat enkele consumentenorganen twijfels hebben over de technische noodzaak en het voordeel voor de consument, en vrezen dat de technologie wordt gebruikt ter vervanging van behoorlijke hygiëne; overwegende dat enkele voedselproducenten en handelaars in vleesproducten, gedroogde vruchten/groenten, aardappelen, melkproducten, graanvlokken en thee er geen voorstander van zijn dat hun producten op de lijst worden geplaatst, H. overwegende dat de verkoop van op ongeoorloofde wijze bestraalde voedingsproducten zonder etiket in de EU reeds voorkomt, en een gevaar voor de gezondheid kan betekenen; overwegende dat overtreding van de wetgeving inzake etikettering de consument misleidt , waaruit blijkt dat meer controle en rechtshandhaving noodzakelijk zijn, I. overwegende dat door bestraling voedingsstoffen verloren gaan en in sommige voedingsproducten radiolytische producten vrijkomen, waarvan er enkele gevaren voor de gezondheid kunnen opleveren; overwegende dat er geen gegevens beschikbaar zijn over de gevaren die op lange termijn voor de gezondheid ontstaan door een dieet dat voor een groot deel bestaat uit bestraald voedsel, en dat zo spoedig mogelijk onderzoek moet worden uitgevoerd naar de eventuele gevaren voor de gezondheid, J. overwegende dat bestraling kan bijdragen tot het verhullen van lage hygiënische normen in sommige sectoren van de voedselproductie, zoals de aquacultuur en verwerking van garnalen, 1. spreekt er zijn waardering voor uit dat de Commissie bij de definitieve opstelling van de lijst van de Gemeenschap rekening heeft gehouden met de mening van consumenten en voedingsindustrie en voor het feit dat met name is gewezen op het voordeel voor de consument, de werkelijke technologische behoefte en het voorkomen van behandelingen die kunnen worden misbruikt om beproefde methoden te vervangen; 2. verzoekt de Commissie met de Wereldgezondheidsorganisatie samen te werken bij het in opdracht geven en verspreiden van onderzoek naar de veiligheid van bestraald voedsel voor de consument en werknemers in de voedingsindustrie en de detailhandel; 3. neemt kennis van het voorstel van de Commissie de huidige lijst als volledig te beschouwen en is van mening dat toevoegingen aan kruiden, specerijen en plantaardige smaakmakers in de EU slechts mogen worden bestraald indien uit wetenschappelijke gegevens blijkt dat dit veilig en efficiënt is; 4. wijst er met nadruk op dat voor ieder voedselproduct verplicht een gedetailleerde analyse moet worden uitgevoerd alvorens voorstellen worden ingediend om voedselproducten aan de positieve lijst (overeenkomstig richtlijn 1999/2/EG) toe te voegen, en dat bewijzen worden aangevoerd waaruit blijkt dat op ondubbelzinnige wijze is voldaan aan iedere in Bijlage I bij richtlijn 1999/2/EG genoemde voorwaarde om toestemming te verlenen voor bestraling; 5. verzoekt de Commissie onderzoek uit te voeren naar de gevolgen voor de gezondheid en veiligheid van werknemers die betrokken zijn bij de bestraling van voedsel; 6. verzoekt de Commissie voor het desinfecteren van voedsel de ontwikkeling en validering van veilige en doelmatige vervangers van chemisch uitroken en methylbromide te stimuleren; 7. verzoekt de Commissie van alle lidstaten te eisen dat zij ieder jaar testprogramma's uitvoeren in het kader waarvan steekproefsgewijs voedsel wordt onderzocht om te voorkomen dat op ongeoorloofde wijze bestraalde, niet-geëtiketteerde producten worden verkocht, alle resultaten openbaar te maken en de wetgeving streng te handhaven; 8. dringt aan op de onmiddellijk verwijdering van alle ten onrechte als "niet bestraald" gemerkte producten, wanneer deze bewering via de daarvoor bestemde tests is weerlegd; 9. verzoekt de Commissie in alle lidstaten regelmatig controles uit te voeren van geïmporteerde voedselmiddelen en ingrediënten die mogelijkerwijs bestraald zijn (o.a. onderzoek voor het ontdekken van bestraling), met name indien de voedselproducten worden ingevoerd uit derde landen waarvan bekend is dat zij op grote schaal voedselbestraling toepassen, bijvoorbeeld de VS en Brazilië; 10. dringt erop aan dat in de richtlijnen strafmaatregelen wordt opgenomen ten aanzien van importeurs of producenten van voedingsproducten die geen controle uitvoeren om te waarborgen dat zij geen ongeoorloofd bestraalde ingrediënten of producten krijgen aangeleverd, alsook ten aanzien van producenten en importeurs die terzake dienende gegevens achterhouden; 11. dringt er met klem op aan dat onderzoek naar de gevolgen op lange termijn van het eten van een voornamelijk uit bestraalde voedingsproducten samengesteld dieet wordt uitgevoerd en dat geen voedselproducten aan de lijst worden toegevoegd als wordt aangetoond dat de gezondheid op lange termijn gevaar loopt; 12. wijst er met nadruk op dat de gevolgen die kinderen op korte en lange termijn ondervinden van het eten van een voornamelijk uit bestraalde voedingsproducten samengesteld dieet moeten worden gebruikt als referentie voor de beoordeling van de gevaren voor de gezondheid van de mens, daar kinderen bijzonder heftig reageren op blootstelling aan chemische producten en een geringe hoeveelheid voedende bestanddelen in voedsel; 13. wijst er met nadruk op dat het vervangingsbeginsel moet worden toegepast; gevaarlijke processen moeten worden vervangen door veiliger processen; producenten en verwerkers van voedsel moeten hiertoe worden verplicht om gevaren voor werknemers, de gezondheid van de mens en het milieu te voorkomen; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 150, lid 2, artikel 154, lid 1 en artikel 160 van zijn Reglement, alsmede op zijn besluit van 16 januari 2002 over de instelling van een Tijdelijke Commissie mond- en klauwzeer (1) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 5 april 2001 (2) en van 6 september 2001 (3) over het voorkomen van mond- en klauwzeer in de Europese Unie in 2001, – onder verwijzing naar de hoorzittingen en de delegatiebezoeken van zijn Tijdelijke Commissie mond- en klauwzeer aan de zwaarst getroffen gebieden in het Verenigd Koninkrijk en Nederland, – gezien de verslagen van het Voedsel- en Veterinair Bureau van de Commissie over inspectiereizen naar het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Ierland en Nederland naar aanleiding van de mond- en klauwzeerepidemie in 2001 DG (SANCO) 3318, 3323, 3324, 3331, 3333, 3338, 3439 (2001), – gezien de verdere navolgende verslagen: – gezien de "Petitie, aangeboden door ondernemers uit de hippische sector in de toezichtsgebieden Oene en Kootwijkerbroek", – gezien het verzoekschrift van de stichting "Ent Europa", – gezien de talrijke schriftelijke bijdragen van particulieren en organisaties, die na afloop van de mond- en klauwzeerepidemie 2001 en met het oog op het toekomstige beleid ter voorkoming en bestrijding van mond- en klauwzeer werden gericht aan zijn Tijdelijke Commissie mond- en klauwzeer, – gezien het verslag van de Tijdelijke Commissie mond- en klauwzeer ( A5-0405/2002 ), I. sStelt vast en overweegt hetgeen volgt: Inleiding 1. De snelheid en omvang van de verbreiding van de uitbraken van mond- en klauwzeer (MKZ) van het type Pan-Azië O in 2001 in de Europese Unie, met name in het Verenigd Koninkrijk, is in de geschiedenis van MKZ zonder weerga. 2. MKZ is een virale aandoening bij tweehoevige dieren (herkauwers, varkens). Het MKZ-virus is zeer agressief en kan uiterst gemakkelijk worden overgedragen. Van groot belang is de ziekte door de enorme financiële verliezen als gevolg van de verminderde opbrengst van de dieren, het handelsembargo op de daarvan afkomstige producten en de uitgaven voor het uitroeien van de ziekte, en niet het minst door de enorme sociale en psychische gevolgen voor de getroffen bevolkingsgroepen; 3. Alleen al in het Verenigd Koninkrijk werden bij 2 030 bevestigde uitbraken volgens gegevens van het Britse National Audit Office 6,5 miljoen dieren (runderen, schapen, varkens, geiten en wild) bij betaling van compensatie in het kader van de bestrijding van de epidemie, resp. als rechtstreeks gevolg van de maatregelen ter beheersing van de epidemie gedood uit zogenaamde overwegingen van dierenbescherming; volgens andere schattingen zou het aantal gedode dieren zelfs tot 10 miljoen bedragen, omdat veel geslachte pasgeboren lammeren en kalveren voor de compensatieregeling niet werden meegeteld. In Nederland bedroeg dit aantal circa 285 000 dieren, in Frankrijk rond 63 000 en in Ierland 53 000 dieren. De crisis heeft in het Verenigd Koninkrijk vooral schapen getroffen bij wie de ziekte uiterlijk slechts moeilijk kan worden onderkend. 4. De MKZ-uitbraak van 2001 en de bestrijdingsmaatregelen leidden tot vergaande maatschappelijke ontwrichting in de betrokken landen en andere delen van de EU en hadden zeer ingrijpende economische gevolgen voor de betrokken gebieden. Vooral de boeren wier dieren niet werden afgemaakt en alle sectoren van de levensmiddelenproductie voor en na de veeteelt, alsmede de rest van de economie, vooral de toerismesector, hadden met zware financiële verliezen te kampen. 5. De oorsprong van de epidemie is nog niet duidelijk. Onderzoeken van de Britse regering wijzen in de richting van een besmetting door het voeren van varkens met afval van illegaal binnengebracht vlees, begin februari 2001 op een boerderij in Heddon-on-the-Wall (Northumberland) van waaruit het virus is terechtgekomen bij schapen van een nabijgelegen boerderij. Vermoedelijk heeft het virus zich in het gehele land verbreid via een schapenmarkt in Longtown en andere markten, en is het daarna overgeslagen naar Frankrijk en Ierland. Door indirect contact met besmette installaties heeft de epidemie ook Nederland bereikt. Vermoedens over andere oorzaken van de crisis konden niet worden onderbouwd. 6. Omdat slechts een zeer klein aantal gevallen feitelijk is getest en bij relatief weinig gevallen de ziekte tijdens laboratoriumtests ook werkelijk is vastgesteld, is het van wezenlijk belang dat de epidemiologische gegevens worden gepubliceerd en aan een onafhankelijke kritische beoordeling worden onderworpen, zodat voor de toekomst lering kan worden getrokken over de verspreiding en de bestrijding van de ziekte. De kadervoorwaarden voor de bestrijding van MKZ in 2001 7. De sterke toename van de gebruiksveestapel en de beweidingsdichtheid in sommige zones van de EU, de stijging van de diertransporten en de intensivering van de handel in de EU en met derde landen gedurende de afgelopen decennia hebben het gevaar van infectie van grote delen van de dierenpopulatie in de EU vergroot en hebben derhalve geleid tot hoge verliezen voor de economie en hoge kosten voor de overheid in verband met de noodzakelijke controle- en bestrijdingsmaatregelen en de vergoedingen die moesten worden betaald. De steunmechanismen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in de EU werken intensief vervoer van en handel in MKZ-gevoelige dieren op de interne markt en derhalve ook de verspreiding van veeziekten in de hand zonder dat daar een dienovereenkomstige uitbreiding van de controle en de veterinaire stelsels en onderzoek naar vaccins en moderne testapparatuur tegenover staat. 8. Verschillende lidstaten van de Europese Unie volgden de strategie om alle runderen in te enten voordat de Europese Unie in 1991 besloot over te gaan tot de huidige praktijk om de dieren af te maken. 9. In de EU is, in afwijking van de tot dan toe in de meeste lidstaten gebezigde praktijk, de profylactische inenting tegen MKZ sinds 1992 verboden. Op basis van het verbod wordt derhalve ook in het geval van een MKZ-uitbraak in principe een "non-vaccinatiebeleid" gevolgd. Dit beleid is afgestemd op de handelspolitieke aanbevelingen van het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten (Office International des Epizooties - OIE), die de voorwaarden voor en gevolgen van noodvaccinaties bij het uitbreken van MKZ - althans ten tijde van de crisis in 2001 - ontoereikend vastlegden. De aanbevelingen van het OIE omvatten veel te lange termijnen voor het opnieuw verkrijgen van de voor de handel zo belangrijke "MKZ-vrij"-status, wanneer in het geval van een uitbraak noodvaccinaties (preventieve vaccinaties) plaatsvonden, en hierin werd geen rekening gehouden met de laatste wetenschappelijke stand van zaken met betrekking tot tests waarmee een onderscheid kan worden gemaakt tussen gevaccineerde en besmette dieren. 10. Bovendien was er in de aanbevelingen van het OIE geen snelle procedure voorhanden voor het instellen van erkende MKZ-vrije zones op het grondgebied van het land waar uitbraken werden vastgesteld en waar een MKZ-besmettingszone was ingesteld. De afbakening van een MKZ-vrije zone zou echter zeer lang hebben geduurd en derhalve leek een regionalisering, in het bijzonder in verband met noodvaccinaties, niet aantrekkelijk. 11. Het communautaire beleid bij het uitbreken van MKZ tot die tijd was derhalve erop gericht om de besmette kudde, alsmede MKZ-gevoelige dieren die met de besmettingshaard of besmette vectoren in aanraking waren gekomen of ten aanzien waarvan was aangetoond dat ze op een andere manier waren besmet (het "stamping out"-beleid) te ruimen. Noodvaccinaties dienden in beginsel te worden vermeden en - op verzoek van de betrokken lidstaat - slechts in het geval van een massaal uitbreken bij wijze van uitzondering mogelijk te zijn. Dit beleid kan na de ervaringen met MKZ in 2001 niet in zijn huidige vorm worden voortgezet. 12. De MKZ-crisis van 2001 heeft in de betrokken gebieden tot traumatische ervaringen geleid. Voortaan moet bij het afbakenen van bestrijdingsstrategieën en -methoden in het beleid van de EU en van de lidstaten rekening worden gehouden met de sociale en psychologische uitwerking op de bevolking, alsmede met de gevolgen voor de niet-agrarische economische sectoren, zoals het toerisme, in gebieden die door het uitbreken van MKZ worden getroffen. Tot op heden werden bij het beleid van principiële niet-vaccinatie handelsaspecten te zeer op de voorgrond geplaatst. Preventie en bestrijding van MKZ in het Verenigd Koninkrijk in 2001 13. Het Verenigd Koninkrijk maakte bij de bestrijding van MKZ gebruik van een rampenplan, zoals bedoeld in artikel 5, lid 2 van Richtlijn 90/423/EEG, dat in 1993 door de Commissie werd toegestaan en voor het laatst in 2000 werd aangepast. Dit rampenplan voldeed aan de criteria van Beschikking 91/42/EEG. Het rampenplan was afgestemd op de ervaringen die tot die tijd met MKZ waren opgedaan en ging uit van een plaatselijk optreden van MKZ met niet meer dan tien uitbraken. Richtlijn 85/511/EEG bepaalt in haar door Richtlijn 90/423/EEG gewijzigde versie uitdrukkelijk dat er moet worden voorzien in noodvaccinaties wanneer "de epizoötie zich op grote schaal dreigt te verspreiden", en dat bij dit besluit "in het bijzonder rekening (wordt) gehouden met de dichtheid van de veebezetting in sommige gebieden en de noodzaak speciale rassen te beschermen". Het Britse onderzoek naar de opgedane ervaringen "Lessons to be learned" toonde echter aan dat nergens uit bleek dat het VK zich bij de aanpassing van zijn strategisch beleid aan de Europese verslagleggingsrichtsnoeren van 1999 had gehouden. De rampenplannen voor vaccinatie waren minimaal. Dit was een fundamenteel zwak punt van het Britse rampenplan en de beleidsuitvoering, die de Commissie had moeten toetsen en waarin correcties hadden moeten worden aangebracht. 14. Op het moment dat in het Verenigd Koninkrijk het uitbreken van MKZ werd bevestigd, was er reeds sprake van 50 tot 70 uitbraken en vervolgens van 12 (mini-)epidemieën. De omvang van de MKZ-crisis in 2001 reikte derhalve veel verder dan die welke als uitgangspunt was gebruikt voor de nationale en regionale rampenplannen. Op grond van de voorafgaande ervaringen en de in te schatten risico's zou het echter buitensporig zijn geweest om het MKZ-rampenplan met inbegrip van de nodige personele en materiële middelen op een dergelijke omvang af te stemmen. Het rampenplan zou echter vanuit het huidige perspectief ook een scenario voor een ernstige en uitgebreide uitbraak, inclusief een slechtst denkbare situatie, hebben moeten omvatten. 15. De rampenplannen en de personele en logistieke voorbereiding op een uitbraak van MKZ of andere meldplichtige exotische dierziekten in het Verenigd Koninkrijk vertoonden echter volgens een door de nationale veterinaire diensten in opdracht gegeven rapport van februari 1999 ("Rapport-Drummond") aanzienlijke tekortkomingen. De aanbevelingen in dit rapport betreffende de oplossing van deze problemen werden voor de uitbraak van de crisis nauwelijks ten uitvoer gelegd, ook al toonde het hoofd van de nationale veterinaire dienst zich in juli 2000 bezorgd over de stand van de voorbereiding, met name met het oog op het slachten, de verwerking van kadavers, de opleiding van het personeel en de beschikbaarheid van rampenplannen, die aan de nieuwste stand zijn aangepast. 16. Aan het Verenigd Koninkrijk werd onmiddellijk een uitvoerverbod opgelegd, terwijl de Britse regering er van 20 februari 2001 (toen het eerste geval bevestigd werd) tot 23 februari 2001 mee wachtte om een verbod uit te vaardigen op het vervoer van MKZ-gevoelige dieren op nationale schaal en de veemarkten te sluiten. Dit uitstel veroorzaakte een aanzienlijke toename van het aantal gevallen. Volgens de huidige inzichten zou weliswaar een onmiddellijk nationaal vervoersverbod van MKZ-gevoelige dieren bij de eerste vaststelling van MKZ in het Verenigd Koninkrijk op zijn plaats geweest zijn, maar dat zou op het gegeven tijdstip door grote delen van de bevolking als overdreven zijn beschouwd. 17. Het ontbreken van een doeltreffend systeem voor snelle identificatie en tracering van de transportwegen van schapen, de diersoort die het zwaarst door de ziekte getroffen was, en de tekortkomingen bij de controles op handelaren en markten hebben de bestrijding van de epidemie aanzienlijk bemoeilijkt. 18. De structuren en de organisatie van de overheid (regerings- en bestuursdiensten) in het Verenigd Koninkrijk zijn zeer complex. De aanpak van de epidemie werd gekenmerkt door een tekort aan coördinatie tussen het personeel van de veterinaire diensten en van de beleidsdiensten binnen de Nationale Veterinaire Dienst en tussen de regio's en het centrum. Dit leidde tot een aantal problemen bij de vaststelling en tenuitvoerlegging van de controlestrategie van de regering. Een duidelijke afbakening van bevoegdheden ontbrak eveneens. 19. Het veterinair personeel dat voltijds in Britse overheidsdienst werkt, werd in de afgelopen 20 jaar tot ongeveer de helft teruggebracht, waarbij echter het aantal van de doorgaans in het veld actieve dierenartsen in overheidsdienst volgens de Britse regering slechts weinig varieerde. Deze ingrijpende inkrimping van het personeel van de nationale veterinaire dienst viel bovendien samen met de opheffing van plaatselijke veterinaire centra en de concentratie in regionale centra, hetgeen wel moest leiden tot een verloren gaan van kennis betreffende specifieke plaatselijke kenmerken. Daardoor werd over de hele linie het vermogen om op de crisis te reageren, ondermijnd, te meer daar in dezelfde periode de gebruiksveestapel aanzienlijk toenam. Aan het begin van de epidemie was er onvoldoende personeel om het snel groeiende aantal besmette boerderijen en de nodige controle- en uitroeiingsmaatregelen aan te kunnen. Als gevolg daarvan moest een groot aantal buitenlandse dierenartsen snel worden aangeworven om de epidemie te helpen bestrijden. Een internationaal plan voor hulpverlening van overheidswege was niet beoogd. In een groot aantal gevallen werd het hulpaanbod van veeartsen uit het Verenigd Koninkrijk – zowel met als zonder MKZ-ervaring – afgewimpeld, hoewel er honderden buitenlandse veeartsen werden ingezet. Hun hulp was van onschatbare waarde, hoewel in sommige gevallen bij de boeren mogelijk onzekerheid ontstond, wat deels toe te schrijven was aan taalproblemen. 20. Het voorlichtingsbeleid van de Britse regering was vóór en tijdens de crisis ontoereikend. De inhoud van het rampenplan was aan het begin en tijdelijk tijdens het uitbreken niet bekend (zij verscheen pas in augustus 2001 op de website van het Ministerie van Landbouw). De Farmers' Union van Ulster was aan het begin van het uitbreken van de epidemie zelfs niet op de hoogte van het bestaan van het rampenplan. 21. De informatiestroom van de overheidsinstanties naar de plaatselijke bureaus en getroffen boeren was zwak, en de adviezen van de diverse regeringsinstanties werden meermaals gewijzigd, weken van elkaar af of waren zelfs met elkaar in tegenspraak. Bovendien hebben functionarissen van het Ministerie van Landbouw, Bosbouw en Visserij via de infolijn van de Britse Boerenbond (National Farmers' Union - NFU) volgens de NFU herhaaldelijk om advies gevraagd omdat de benodigde informatie binnen het ministerie zelf niet beschikbaar was. 22. Veel van de problemen bij de bestrijding van de epidemie kwamen voort uit de bureaucratische en formalistische procedures voor de toekenning van vergoedingen, herhaalde vertragingen bij de besluitvorming en het optreden van overheidsinstanties, vooral in verband met de verwijdering van de kadavers, het ontbreken van efficiënte rampenplannen, ontoereikend geïnformeerd veterinair personeel, onderbezetting van de plaatselijk opgerichte bureaus voor de bestrijding van de epidemie, schendingen van de voorschriften inzake dierenbescherming bij de ruiming en in verband met het vervoersverbod. Niettemin wordt erkend dat de afwikkeling van schadeclaims op een billijke en doordachte manier dient te geschieden om fraude te voorkomen. In individuele gevallen werd ook gemeld dat de betrokken boeren in verband met de ruiming geïntimideerd en onder druk waren gezet. De genoemde tekortkomingen en het deels ontoereikende voorlichtingsbeleid leidden bij de betrokkenen tot aanzienlijke stress waarvan velen maanden na de crisis nog de psychische gevolgen ondervonden. 23. Anderzijds heeft het Voedsel- en Veterinair Bureau van de Commissie in maart 2001 vastgesteld dat de organisatorische reactie van het Verenigd Koninkrijk op het uitbreken van MKZ zowel op nationaal als plaatselijk niveau efficiënt en doeltreffend was, en dat de snelheid waarmee de centrale en plaatselijke crisiscentra werden opgezet, indrukwekkend was. Bovendien werd gewezen op de opofferingsgezindheid van het personeel dat werd ingezet ter bestrijding van de crisis. Tegelijkertijd merkte het VVB echter op dat de omvang van de epidemie de voor de bestrijding ervan beschikbare middelen al snel te boven ging. 24. Ondanks de snelle verspreiding van de epidemie gedurende de eerste paar weken, bleven grote delen van het land MKZ-vrij en in bepaalde gedeelten, zoals Kent, werd de epidemie met succes uitgeroeid. 25. Vanaf eind maart 2001 baseerde de Britse regering zich bij haar besluiten op epidemiologische modellen. De wijze van verspreiding speelde bij het opstellen van modellen volgens het hoofd van de groep van wetenschappelijk adviseurs van de Britse regering geen rol. Nog altijd is omstreden of de niet formeel erkende modellen die zijn gebruikt om het verloop van de epidemie in kaart te brengen wel wetenschappelijk waren: dit wordt met name nog steeds betwist door veterinaire wetenschappers met MKZ-ervaring. De gebruikte modellen resulteerden uiteindelijk in het eind maart 2001 geformuleerde voorstel tot toepassing van de nieuwe "24/48 hours contiguous cull" (het doden van vatbare dieren op besmette boerderijen binnen 24 uur na vaststelling van de besmetting en van vatbare dieren op nabijgelegen boerderijen binnen 48 uur) - een strategie die onvermijdelijk resulteerde in laksheid bij de naleving van bioveiligheidsnormen en aantoonbare inbreuken op de wetgeving inzake dierenwelzijn. 26. De epidemie leek echter uit de hand te lopen, tot zij tegen eind maart 2001 haar hoogtepunt bereikte. Op dat ogenblik werd een begin gemaakt met de toepassing van de "24/48 hours contiguous cull", werden de personele middelen uitgebreid en werd het leger ingezet om de logistieke problemen bij het opruimen van kadavers de baas te worden. Omstreden en twijfelachtig is of de "24/48 hours contiguous culls" feitelijk hebben geleid tot een ommekeer in het verloop van de epidemie (van een toename naar een afname van het aantal gevallen), ook al omdat het preventief ruimen van dieren op nabijgelegen boerderijen in veel gevallen in de praktijk niet kon worden uitgevoerd. 27. De inzet van het leger, met name met het oog op de logistieke ondersteuning bij het verwijderen van kadavers, vond pas op een relatief laat tijdstip plaats, namelijk toen de epidemie reeds niet meer onder controle was en dieren soms dagenlang dood op de desbetreffende boerderijen lagen. Achteraf gezien zou, indien het leger in een eerder stadium was ingezet, de achterstand bij het verwijderen van de kadavers zijn verminderd en zou de betrokken boeren en plattelandsgemeenschappen leed zijn bespaard. 28. De bestrijding van de epidemie in het Verenigd Koninkrijk verliep in Schotland (County of Dumfries and Galloway) beter dan in andere gebieden, aangezien de communicatiekanalen korter waren en de aanpak van een geïntegreerde rampenplanning werd gevolgd (de politieke besluiten en logistieke controle lagen vooral op regionaal niveau, ook al oefende de nationale veterinaire dienst op grond van speciale nationale overeenkomsten haar hierin vastgelegde bevoegdheden ook in Schotland uit). Bovendien waren sinds de vliegtuigramp van Lockerbie bijzondere crisismechanismen ontwikkeld. Het totale aantal MKZ-gevallen was evenwel in Schotland ook lager en de verplaatsingen van dieren vonden over het algemeen in zuidwaartse richting plaats. 29. Het grote aantal dieren dat werd geruimd heeft tot enorme problemen geleid bij de verwijdering van de kadavers, die had kunnen worden beperkt dankzij vaccinaties op boerderijen in de buurt of in een bepaalde radius rond de besmette boerderijen. 30. Het besluit van de Britse regering om in het kader van het massale preventief ruimen van dieren kadavers in massagraven te begraven of te verbranden, werd in de meeste gevallen zonder een passende raadpleging van de plaatselijke instanties genomen. Daardoor werd er inbreuk gemaakt op de richtsnoeren voor de menselijke gezondheid en het milieu door emissies en grondwatervervuiling. Dat was een enorme belasting voor de omringende bevolking, en de tv-beelden van brandstapels en massagraven shockeerden de burgers in hun opvatting over een gepaste omgang met dieren en hadden vernietigende gevolgen voor het toerisme in de betrokken gebieden. De impact van deze verwijderingsmethoden op het milieu werd in de concrete situatie destijds niet gecontroleerd om tot conclusies te komen, hoewel wordt erkend dat er kankerverwekkende stoffen in de atmosfeer terecht zijn gekomen als gevolg van het verbranden van kadavers op brandstapels. 31. het ruimen van vee leidde tengevolge van de daarmee verband houdende tijdsdruk in een aantal gevallen tot schendingen van de regelgeving inzake dierenbescherming. Naar verluidt hebben dieren onnodig geleden ten gevolge van het ondeskundig handelen bij het doden door gedeeltelijk onvoldoende geschoold personeel. Dit leidde er op zijn beurt toe dat een groot aantal veehouders en hun gezinsleden onnodig hebben geleden. De lidstaten zouden de noodzakelijke scholing van personeel moeten overwegen vóórdat er een epidemie uitbreekt; 32. Met de massale preventieve ruiming van dieren en het transport van de kadavers naar massagraven of verbrandingslocaties liep men eveneens het risico dat het virus zich verder verbreidde via het ingezette personeel of hun apparaten en door het vervoer van gedode dieren door niet-besmette gebieden. Er zijn anekdotische aanwijzingen dat dit inderdaad is geschied, maar er werden destijds geen officiële controles verricht. 33. Voor de in Cumbria, en ook in Dumfries en Galloway verplichte "3 km cull", d.w.z. het preventief ruimen van schapen, varkens en geiten in een straal van drie kilometer rond een besmette boerderij, ontbrak mogelijk een nationale rechtsgrondslag, afgezien nog van de vraag of deze maatregel praktisch en proportioneel was. De vraag betreffende de rechtmatigheid van de "3 km cull" kan uiteindelijk echter alleen worden beantwoord door de rechtbanken. In het Verenigd Koninkrijk heeft de rechter in twee zaken vastgesteld dat de "cull" in feite rechtmatig was. Een uitdrukkelijke toestemming of een uitdrukkelijk verbod op Europees niveau valt wat dat betreft niet te verwachten. 34. De vaccinatie van runderen van eind maart/begin april 2001 in Cumbria was een optie die was aanbevolen door de Chief Scientific Adviser van de regering en de Chief Veterinary Officer op voorwaarde dat bepaalde criteria, waaronder de steun voor landbouwers, werden nageleefd. De regering achtte deze optie niet realiseerbaar vanwege te weinig ondersteuning door de National Farmers' Union en de levensmiddelenhandel (de weerstand tegen vaccinaties was bij een aantal boeren blijkbaar gebaseerd op de onjuiste veronderstelling dat er geen EU-schadeloosstelling voor de mogelijke waardevermindering van gevaccineerde dieren beschikbaar was). De invloed van betrekkelijk kleine specifieke belangengroeperingen (delen van de vleesproducerende landbouwsector en de levensmiddelenhandel) op besluiten die van belang zijn voor het algemeen welzijn van hele regio's, schijnt in dit verband bij de aanpak van de MKZ-crisis in 2001 in het Verenigd Koninkrijk onevenredig groot te zijn geweest. Dit is des te bedenkelijker, omdat bij de levensmiddelenhandel de ongegronde en onbewezen vrees bestond dat de consument producten van gevaccineerde dieren niet zou accepteren. Het is zaak om in de naaste toekomst tot een akkoord en overeenstemming te komen om vast te stellen dat vlees en melk van gevaccineerde dieren veilig zijn voor menselijke consumptie, om te voorkomen dat bij een toekomstige epidemie opnieuw dit soort discussie wordt gevoerd. Bestrijding van MKZ in Nederland 35. Het MKZ-virus is kennelijk Nederland binnengekomen via een transport van Ierse kalveren die waren blootgesteld aan het virus dat zich bevond bij schapen uit het Verenigd Koninkrijk, tijdens een verplichte rustperiode op een officiële pleisterplaats voor diertransporten in Mayenne, Frankrijk. 36. De organisatie bij de bestrijding van MKZ in Nederland berustte op de ervaringen die waren opgedaan met de varkenspestcrisis. In het MKZ-rampenplan waren de verantwoordelijkheid en de procedures duidelijk geregeld: de besluitneming vond plaats op centraal niveau en de tenuitvoerlegging op regionaal niveau; er werd te weinig aandacht geschonken aan de plaatselijke en regionale kennis van zaken. 37. Het besluit tot instelling van een regionaal crisiscentrum werd echter pas genomen bij de eerste uitbraak van MKZ. De opzet van de regionale organisatie - inzet van personeel, voorzieningen - duurde meerdere dagen, waardoor waardevolle tijd verloren ging voordat de organisatie voor de tenuitvoerlegging van veterinaire maatregelen en de opbouw van een netwerk met andere betrokkenen in de regio volledig operationeel was en doeltreffend werkte. 38. De strategie van Nederland was er aanvankelijk op gericht het MKZ-virus zo snel mogelijk uit te roeien om terug te keren tot de status "MKZ-vrij zonder vaccinatie". De daaruit voortvloeiende aanzienlijke sociale en psychologische gevolgen voor de plattelandsbevolking werden door de regering op de koop toe genomen. Maar toen de toename van het aantal te ruimen dieren groter dreigde te worden dan de beschikbare kadaververwerkingscapaciteit, werd toestemming voor noodvaccinaties ter behoud aangevraagd en werden deze noodvaccinaties verricht. Pas toen het vaccinatieprogramma was voltooid en de epidemie uitgeroeid, schakelde de regering weer over op het slachten van gevaccineerde dieren opdat de export reeds na drie maanden kon worden hervat in plaats van na twaalf maanden overeenkomstig de aanbevelingen van het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten. 39. Het massale preventief ruimen van dieren leidde in Nederland en elders in de EU tot grote verontwaardiging bij het publiek; landbouwers, met name melkveehouders, veetelers, schapen- en geitenhouders en -fokkers en kleine boeren die voor hun hobby dieren houden en fokken, alsmede de meeste dierenartsen, de niet-agrarische plattelandsbedrijven en de samenleving als geheel, waarin steeds meer nieuwe, speciale belangenorganisaties ontstonden, pleitten voor nood- of preventieve vaccinaties, waarna de dieren in leven konden blijven, in plaats van ruiming. De MKZ-crisis in Nederland en de verontwaardiging bij het publiek kregen in de media zeer veel aandacht. 40. Soms ontbrak het aan een toereikende capaciteit om de maatregelen ten uitvoer te leggen, wat tot ongewilde aanpassingen in de plannen leidde. 41. Ook in Nederland vielen aanzienlijke tekortkomingen bij de bestrijding van MKZ toe te schrijven aan een ontoereikende coördinatie en een ontoereikend voorlichtingsbeleid van de nationale autoriteiten, alsmede aan ontbrekende contactmogelijkheden voor de betrokken boeren met de verantwoordelijke overheidsinstanties. 42. In de eerste dagen van de crisis in Nederland werd een ruimingsbeleid gevoerd. Al spoedig werd, met toestemming van de Commissie, bij de bestrijding van de veeziekte de zogenaamde ringvaccinatie toegepast. Alle dieren binnen die ring werden uiteindelijk geruimd om zo vroeg mogelijk weer te kunnen exporteren. Het besluit om de gevaccineerde dieren te ruimen werd genomen na raadpleging en met instemming van de landbouworganisaties. In Nederland werden uiteindelijk ca. 10 000 dieren per besmette boerderij geslacht, vergeleken met 2 000 in het Verenigd Koninkrijk. Dit lag echter ook aan de bijzonder grote dichtheid van de veestapel in Nederland en aan het feit dat de vaccinatie in het gebied rond Oene in een grote straal van 25 km als noodvaccinatie was gepland en toegestaan met als doel het verdere normale gebruik van de gevaccineerde dieren. 43. De Nederlandse regels inzake inhoudingen op de vergoedingen voor de boeren leidden tot deels buitengewone verlagingen die als onterecht werden gezien. Het stelsel van vergoedingen en inhoudingen bij veeziekten varieert in de EU zo sterk dat het gevaar van concurrentiedistorsies bestaat. Ervaringen in Frankrijk 44. De Franse autoriteiten lieten onmiddellijk nadat de eerste MKZ-uitbraak in het Verenigd Koninkrijk bekend werd, het MKZ-rampenplan op nationaal en regionaal niveau in werking treden en stelden, met medewerking van de betrokken beroepsorganisaties, crisisteams in. 45. MKZ werd in Frankrijk eveneens bestreden door preventieve ruiming, gepaard gaande met serologisch onderzoek en een tijdelijk vervoersverbod voor dieren die voor besmetting vatbaar waren. Van vaccinaties werd afgezien. Bij de twee MKZ-uitbraken in Frankrijk werden de voor besmetting vatbare dieren binnen een straal van 3 km om de betrokken boerderijen geruimd. 46. De MKZ-bestrijding in Frankrijk in 2001 was doeltreffend en succesvol, waarbij echter ook hier werd ingezien dat de identificatie en registratie van schapen voor verbetering vatbaar was. De economische en sociale consequenties speelden echter ook bij de strategie tot bestrijding van MKZ in Frankrijk geen belangrijke rol. Het probleem van de vaccinatie is in Frankrijk niet aan de orde geweest, gezien het beperkte aantal MKZ-uitbraken. 47. Het vraagstuk van ongelijke compensaties voor geleden schade speelde ook in Frankrijk een rol. Ervaringen in Ierland 48. De Ierse en Noord-Ierse autoriteiten waren door de uitbraken in Groot-Brittannië van tevoren gewaarschuwd en konden zich heel goed voorbereiden op het optreden van MKZ. De samenwerking en coördinatie tussen Ierland en Noord-Ierland verliep zonder problemen en droeg er in belangrijke mate toe bij dat het optreden van MKZ regionaal zeer beperkt bleef. De maatregelen waren doeltreffend en efficiënt. 49. Het vaccinatievraagstuk speelde wegens het geringe aantal uitbraken op het Ierse eiland geen rol. Ervaringen in Griekenland 50. In Griekenland zijn MKZ-epidemieën altijd sporadisch voorgekomen, d.w.z. de ziekte is niet endemisch. De uitbraken doen zich voornamelijk in de oostelijke delen van het land voor (Evros, Mitilene, Chios, Samos, Dodekanesos), want het is bekend dat de ziekte in Turkije endemisch is, terwijl dit in andere buurlanden niet het geval is. Vroeger werd aangenomen dat de ziekte Griekenland binnenkomt door de illegale invoer van levende dieren. Na de epidemieën in 1994 en 1996 waarbij duizenden dieren moesten worden afgemaakt, zijn de veehouders in Griekenland van het probleem doordrongen geraakt; zij beweren dat er geen dieren meer illegaal uit het buurland worden ingevoerd. 51. De laatste epidemie in de zomer van 2000 in de provincie Evros was te wijten aan het contact tussen dieren langs de Grieks-Turkse grens in de bedding van de rivier de Evros, waarin het water door de grote droogte laag stond. Zo konden de kuddes tijdens het grazen en drinken met elkaar in aanraking komen. Aangezien het virus zeer agressief is en uiterst gemakkelijk kan worden overgedragen, kon de besmetting gemakkelijk plaatsvinden. De herkomst van de geïsoleerde virusstam is met behulp van PCR in het laboratorium vastgesteld, namelijk sero-type Azië 1, een soortgelijk virus als aan de overzijde van de Evros. 52. Tijdens de epidemie in de zomer van 2000 waren er in de provincie Evros 12 haarden. Ongeveer 8 000 dieren (5 400 runderen, 2 300 schapen en geiten en 300 varkens) zijn afgemaakt en begraven, de kosten bedroegen 750 000 EUR. Dit bedrag omvat niet alleen de schadevergoedingen, maar ook de kosten van toezicht, ontsmetting, administratieve en andere uitgaven. De maatschappelijke beroering was gering: de media reageerden nauwelijks, evenals de dierenbeschermingsorganisaties. Rol van de Commissie bij de MKZ-bestrijding 53. De Commissie heeft bij het uitbreken van de crisis onmiddellijk gereageerd en de nodige maatregelen getroffen. Zij heeft in het verdere verloop van de crisis, aan de hand van adviezen van het Permanent Veterinair Comité, haar besluiten tijdig aan de ontwikkeling van de crisis aangepast en deze gedocumenteerd. Wat de aanpak van de crisis door de Commissie betreft, kan geen verzuim worden vastgesteld. Ook de nationale veterinaire autoriteiten van de betrokken lidstaten hebben met klem gewezen op het uitstekende optreden van de Commissie bij de bestrijding van de crisis. 54. Een toetsing van de rampenplannen van de lidstaten door de Commissie heeft echter binnen een redelijk tijdsbestek sedert de invoering van het verbod op profylactische vaccinaties in 1992 niet plaatsgevonden. Afgezien van de toetsing in het kader van de goedkeuring van de rampenplannen was noch de tenuitvoerlegging van het noodplan van het Verenigd Koninkrijk, noch van dat van Nederland of Frankrijk vóór het uitbreken van de crisis in 2001 gecontroleerd. MKZ-bestrijding in derde landen 55. Systematische preventieve vaccinatie is gebruikelijk in talrijke landen waar MKZ endemisch is. Noodvaccinaties in combinatie met gerichte ruiming heeft in de afgelopen jaren in Albanië (1996), Korea en Zuid-Afrika (2000) en Uruguay (2001) tot een snelle uitroeiing van de ziekte geleid. 56. Uit het voorbeeld van de MKZ-bestrijding in Uruguay in 2001 blijken de aanzienlijk positieve aspecten van noodvaccinaties zonder aansluitende slachting van de dieren bij een grootschalige uitbraak, hoewel de specifieke omstandigheden daar niet met die in de EU vergelijkbaar zijn. Door de massale vaccinatie van 10 miljoen runderen, in combinatie met vervoersbeperkingen, werd de ziekte binnen vijftien weken uitgeroeid. Amper 7.000 dieren werden geruimd. De gevolgen voor het sociale leven waren beperkt en de kosten voor het uitroeien van de ziekte (vaccins, ontsmettingsmiddelen, compensatie voor de boeren) bedroegen slechts 13,6 miljoen USD. Het vaccinatievraagstuk in het kader van de toekomstige strategie ter bestrijding van MKZ 57. De vraag of en in welke omvang bij het uitbreken van MKZ gevaccineerd moet worden, is ook na de ervaringen die in 2001 zijn opgedaan, niet duidelijk en a priori voor alle gevallen te beantwoorden. Vanwege de huidige implicaties voor de internationale handel is de vaccinatiebeslissing overigens geen wetenschappelijke, maar een politieke beslissing en hangt ervan af met welke omstandigheden en belangen rekening wordt gehouden en wat de prioritaire doelstellingen bij de bestrijding van de epidemie zijn. Een dergelijk besluit moet echter altijd zijn gebaseerd op degelijke wetenschappelijke bewijzen en ervaring en rekening houden met de specifieke omstandigheden van een epidemie. Veel bezwaren tegen vaccinatie kunnen worden weggenomen door verstandig overleg en duidelijke afspraken met de betrokken partijen voordat er een eventuele nieuwe epidemie uitbreekt. Ondanks recente wijziging van de aanbevelingen van het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten zou de drie maanden durende 'handelssanctie' bij vaccinatie, naar de mening van veel autoriteiten, door een toekomstig besluit van het OIE moeten worden opgeheven zodat ruiming en vaccinatie gelijk worden behandeld. Door een dergelijke wijziging zou het mogelijk zijn besluiten te nemen op basis van een adequate ziektebestrijding en niet op grond van economische en politieke overwegingen. 58. Uit de hoorzittingen van de Tijdelijke Commissie mond- en klauwzeer van het Europees Parlement is op het punt van de doeltreffendheid van vaccinaties ter beperking, resp. uitroeiing van MKZ ook uit veterinair resp. epidemiologisch oogpunt , b.v. het aantal serotypen, snelheid van handelen, problemen met het onderscheiden van antilichamen van geïnfecteerde dieren, niet gebleken dat de deskundigen het volledig met elkaar eens zijn. Een groot aantal deskundigen benadrukte echter dat noodvaccinatie onder bepaalde voorwaarden in vergelijking met de "stamping out"-methode een betere methode voor MKZ-bestrijding is. Voor het vaccinatieprobleem moet steeds in het concrete geval een oplossing worden gevonden. Dit probleem moet ook worden gezien tegen de achtergrond van het risico van toekomstige MKZ-uitbraken als gevolg van de toegepaste bestrijdingsmethode. 59. De massale ruiming van dieren en de daarop volgende vernietiging van het vlees hebben geleid tot groot maatschappelijk protest en zijn in ethisch opzicht alleen door bijzondere sociaal-economische redenen te rechtvaardigen. Daarnaast hebben sommige landen meer uitgegeven aan ziektebestrijdingsbeleid dan zij konden redden aan verloren exporthandel. Desbetreffende beslissingen moeten transparant zijn, anders zijn de bevolkingsgroepen die vooral onder het non-vaccinatiebeleid te lijden hebben gehad, bij een latere MKZ-uitbraak niet te vinden voor de noodzakelijke samenwerking. Bij de epidemie in 2001 is duidelijk geworden dat massale ruiming als in het VK en Nederland door het publiek niet meer aanvaard zal worden en dat alternatieve bestrijdingsstrategieën derhalve essentieel zijn. 60. De veterinairrechtelijke (en door handelsoverwegingen ingegeven) doelstelling om de epidemie zo snel mogelijk uit te roeien bij een zo klein mogelijk aantal ruimingen mag niet inhouden dat principieel van vaccinaties wordt afgezien, en moet steeds worden afgewogen tegen andere politieke doelstellingen, zoals het voorkomen van buitensporige economische verliezen in alle daarmee samenhangende sectoren van de levensmiddelenproductie en andere economische sectoren, en het voorkomen van traumatische psycho-sociale ervaringen in de betrokken regio's. 61. De tegenwoordig ter beschikking staande vaccins maken het - althans bij kuddes - mogelijk tussen besmette en gevaccineerde dieren te onderscheiden. Het probleem van de overdracht van MKZ door "carrier"-dieren (dieren waarbij het virus onder bepaalde voorwaarden na meer dan 28 dagen na een besmetting nog aantoonbaar is, maar die in sommige gevallen geen antistoffen tegen niet-structurele eiwitten ontwikkelen en geen klinische symptomen hebben) bestaat weliswaar in beginsel nog steeds en is vooralsnog niet kwantificeerbaar. Het risico van overdracht van MKZ door "carrier"-dieren is echter volgens vele deskundigen uiterst gering. 62. De internationale erkenning van serologische tests om - althans bij kuddes - antistoffen tegen 3ABC- of andere niet-structurele eiwitten aan te tonen om na een noodvaccinatie zo spoedig mogelijk de status "MKZ-vrij" te verkrijgen, is een belangrijke factor bij het besluit over vaccinatie bij het uitbreken van MKZ. 63. Het Wetenschappelijk comité voor gezondheid en welzijn van dieren heeft al in maart 1999 gesteld dat de kansen die vaccineren en testen bieden, in combinatie met slechts drie maanden durende handelsbeperkingen, de strategie voor de toekomst bepalen. 64. De negatieve handelsgevolgen voor de export van levende dieren en dierlijke producten bij vaccinatie zijn na de wijziging van de "Animal Health Code" van het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten (OIE) in mei 2002 (verkorting van de termijn voor de verkrijging van de "MKZ-vrij"-status tot 6 maanden bij noodvaccinaties zonder daarop volgende ruiming) duidelijk geringer. Dit impliceert echter dat de invoering van een vaccinatiebeleid waardoor de dieren kunnen blijven leven volgens de huidige aanbevelingen nog steeds commercieel onaantrekkelijk is, vergeleken bij een "stamping out"-beleid, waarna deze status al na drie maanden kan worden verkregen. 65. Noodvaccinatie met als doel de dieren met het oog op hun verdere normale gebruik te laten leven, dient derhalve in de toekomst bij een uitbraak niet meer te worden gezien als een laatste middel bij de bestrijding van MKZ, maar moet vanaf het begin als een van de eerste opties in overweging worden genomen. Bij besmette boerderijen en bekende gevaarlijke contacten is slachting de onmiddellijke vereiste. Daarbij moeten aan de hand van een transparante lijst van criteria de te verwachten gevolgen van de respectieve bestrijdingsstrategieën worden afgewogen. Personele en materiële middelen voor een doeltreffende tenuitvoerlegging van een vaccinatiestrategie moeten in de gehele EU snel ter beschikking worden gesteld. 66. Een door de Commissie eventueel in het kader van een voorstel voor een nieuwe regeling ter bestrijding van MKZ opgestelde lijst met criteria voor noodvaccinaties bij een uitbraak van MKZ zou onvolledig zijn als daarbij de economische, psychische en sociale gevolgen van de beslissing voor de betrokken gebieden buiten beschouwing zouden worden gelaten. Deze gevolgen moeten bij het te nemen besluit over de methode van de MKZ-bestrijding in aanmerking worden genomen. De bestrijding van MKZ mag niet alleen &nbhy; zoals bij vroegere besmettelijke veeziekten het geval was - als veterinairrechtelijke maatregel ter bescherming van de veestapel of bepaalde handelsbelangen worden gezien, maar moet ook de veranderde leefwijze van de bevolking, de veranderde instelling tegenover milieu en dierenbescherming en de toegenomen mobiliteit in aanmerking nemen, en gepaard gaan met een kosten-batenanalyse van de bestrijdingsstrategie. 67. Bij zeldzame dieren in dierentuinen of wildparken en bij wetenschappelijk waardevolle dieren in laboratoria moet principieel van ruiming worden afgezien en overgegaan worden tot vaccinatie indien verspreiding van het virus niet op andere wijze kan worden uitgesloten. 68. Noodvaccinatie moet altijd dan plaatsvinden als daarmee het massaal begraven van dieren of de verbranding daarvan op brandstapels, met daaraan verbonden risico's voor milieu en volksgezondheid, kan worden vermeden en het risico van een eventuele verdere verspreiding van het virus door gevaccineerde dieren betrekkelijk klein is. 69. De verdeling van een land in MKZ-vrije en niet-vrije gebieden dient in de toekomst bij een grote uitbraak een belangrijke rol te spelen, o.a. ter bepaling van de bestrijdingsstrategie, en dient altijd in geval van vaccinatie plaats te vinden. 70. De terugkeer naar profylactische (routinematige) vaccinatie tegen MKZ is momenteel nog geen nastrevenswaardige optie, vooral niet omdat er 7 verschillende serotypes bestaan die niet door een enkele vaccinatie kunnen worden bestreden, en binnen deze serotypes 80 bekende subtypes bestaan, die evenmin volledig door vaccinatie kunnen worden bestreden. De keuze van het juiste vaccin hangt bijgevolg af van het toeval. Voor het overige zouden de handelsgevolgen nu nog ernstig zijn, niet alleen omdat ingeënte dieren volgens de OIE-aanbevelingen niet naar landen met een "MKZ-vrij zonder vaccinatie"-status uitgevoerd kunnen worden, maar ook omdat de uitvoer van overige dierlijke producten van ingeënte dieren naar landen met de status "MKZ-vrij zonder vaccinatie" in de praktijk aanzienlijk bemoeilijkt zou worden. Invoerregels en -controles in de EU 71. Volledige traceerbaarheid van alle dierlijke producten voor menselijke consumptie binnen de EU dient te worden gegarandeerd. Daartoe behoort vermelding van het land van herkomst op alle leveranties van voedsel- en cateringproducten. 72. De invoerregels die moeten voorkomen dat ziekteverwekkers, met name ziekteverwekkers die op lijst A van het OIE staan, van elders worden overgebracht, zijn in de gehele EU geharmoniseerd. Naast controles door veeartsen aan de buitengrenzen voorzien deze regels in een aantal op sanitaire gronden berustende invoerbeperkingen voor dieren en dierlijke producten, alsmede in controle- en vergunningprocedures voor landen waaruit de EU levend vee of dierlijke producten invoert. 73. De EU voert geen MKZ-gevoelige dieren uit derde landen in, die niet "MKZ-vrij zonder vaccinatie" zijn. Voor de invoer van vlees uit landen die niet "MKZ-vrij zonder vaccinatie" zijn, gelden speciale voorwaarden (rundvlees moet bijvoorbeeld onder andere uitgebeend en gerijpt zijn). In tegenstelling tot wat publiekelijk wordt beweerd, zijn deze voorwaarden niet minder streng dan die welke gelden voor de export van vlees vanuit een lidstaat waar een MKZ&nbhy;uitbraak heeft plaatsgevonden naar een andere lidstaat. 74. Het is niet bewezen dat veeziektes in de EU de afgelopen jaren veroorzaakt zijn door producten die conform de regels worden ingevoerd en daarbij aan een controle worden onderworpen. Bij een inspectie van grensposten door het VVB zijn echter ernstige tekortkomingen in de invoercontrole aan het licht gekomen. 75. Het grootste gevaar met het oog op het binnenhalen van MKZ doet zich voor wanneer dierlijke producten illegaal worden binnengebracht uit landen waar MKZ endemisch is. Hoewel het in de praktijk vrijwel onmogelijk is een nul-risico van illegale import te garanderen, kan en moet er meer worden gedaan om illegale vleesimporten te controleren, te onderkennen en te vernietigen in het kader van een gezamenlijke strategie om te voorkomen dat de ziekte de Unie binnenkomt, alsook om het vertrouwen in de voedingssector te herstellen. 76. Op de luchthavens en punten van toegang tot de EU worden toeristen veel minder streng op de invoer van producten van dierlijke oorsprong gecontroleerd dan bijvoorbeeld in de VS, Australië of Nieuw-Zeeland. Het gevaar dat MKZ door toeristen of via proviand wordt binnengebracht, is weliswaar vrij gering, maar niet te veronachtzamen, zoals blijkt uit het feit dat op de luchthaven Heathrow bijvoorbeeld bij de controle van de bagage van vliegtuigpassagiers op enkele dagen in mei 2000 illegaal ingevoerde levensmiddelen, waaronder vlees van exotische dieren ("bushmeat") en verschillende soorten vis met een totaalgewicht van 3 100 kg, in beslag werden aangenomen. Alleen al op de luchthaven van Dublin wordt maandelijks ongeveer twee ton aan illegaal ingevoerde dierlijke producten ontdekt en in beslag genomen. Budgettaire aspecten 77. De begroting van de EU wordt volgens de Commissie door de maatregelen ter bestrijding van MKZ aanzienlijk belast. De verplichtingen in het jaar 2001 bedroegen 421 141 381 EUR (2 700 000 EUR voor Ierland, 3 300 000 EUR voor Frankrijk, 39 000 000 EUR voor Nederland en 376 141 381 EUR,- voor het Verenigd Koninkrijk). In 2002 werden daarvoor betalingen van 400 miljoen EUR verricht (2 700 000 EUR voor Ierland, 3 300 000 EUR voor Frankrijk, 39 000 000 EUR voor Nederland en 355 000 000 EUR voor het Verenigd Koninkrijk), bij welke betalingen ook de voorschotten zijn inbegrepen waartoe in augustus 2001 was besloten. 78. Krachtens de communautaire wetgeving wordt een vergoeding tot maximaal 60% verstrekt voor de kosten van de vernietiging van dieren, melk, veevoeder alsmede desinfectiemaatregelen, enz. in het geval van een uitbraak van MKZ. De overige 40% van de kosten worden vergoed uit de begrotingen van de lidstaten (VK, Ierland, Frankrijk en de meeste andere lidstaten) of uit fondsen waaraan veeboeren bijdragen (Nederland, Duitsland, Vlaanderen). Bij de uitbraak van MKZ in 2001 heeft het Nederlandse dierziektefonds, dat geheel bestaat uit bijdragen van boeren, de volle 40% aan kostenvergoeding in Nederland betaald. 79. Omdat epidemieën bij dieren niet te voorspellen zijn, zijn er in beginsel maar twee mogelijkheden om daarop in het kader van de EU-begroting te reageren: of men treft geen bijzondere voorzieningen en probeert bij een uitbraak binnen de bestaande begroting niet-benodigde middelen te vinden en te gebruiken, of de middelen worden via een aanvullende begroting beschikbaar gesteld. Deze praktijk werd tot dusver gevolgd, maar het is wenselijk op de begroting een bijzondere reserve te creëren waarvan het bedrag wordt vastgesteld op basis van de opgedane ervaring, de ontwikkeling van de profylaxe en een evaluatie van de risico's. 80. De methode bij de beoordeling van de verliezen van de voor compensatie in aanmerking komende boeren bepaalt ook de hoogte van de bijdrage van de Gemeenschap en moet derhalve op een transparante en objectieve grondslag en op de juiste waarde gebaseerd zijn, zonder dat toevallige schommelingen van de marktprijzen hierbij een rol spelen. Compensatieaspecten 81. Het is onaanvaardbaar dat uitsluitend aan boeren in wier belang het "non-vaccinatiebeleid" ten uitvoer wordt gelegd, schadevergoedingen krachtens Beschikking nr. 90/424/EEG voor het verlies van dieren tijdens een MKZ-epidemie worden toegekend, terwijl andere boeren en anderen in de overige economische sectoren - met name toerisme en sport - voor de verliezen als gevolg van dit beleid zelf moeten opkomen. Tegen deze achtergrond moeten de compensatieregelingen opnieuw worden bezien. 82. De Commissie wordt verzocht na te gaan of en in hoeverre nationale stelsels voor verplichte verzekering van de veeteelt in aanmerking komen voor steun uit openbare middelen in de vorm van cofinanciering van de uitgaven, dan wel of het zinvoller is een lidstaat waar een epidemie is uitgebroken, financieel te helpen op basis van een individueel besluit. 83. De praktijk bij het compenseren van landbouwers bij een MKZ-uitbraak is niet rechtvaardig. Het is niet logisch dat alleen die landbouwers compensatie krijgen wier dieren worden geruimd, en niet die landbouwers die dieren of dierlijke producten als gevolg van het vervoersverbod niet op een redelijke manier kunnen verkopen. Er dient dus ook rekening te worden gehouden met de financiële verliezen als gevolg van een vervoersverbod. De bepalingen van Beschikking nr. 90/424/EEG inzake vergoedingen door de EU zouden dienovereenkomstig gewijzigd moeten worden. 84. Compensatie voor verliezen in verband met MKZ moeten in beginsel worden gekoppeld aan een eigen bijdrage van de ontvanger, teneinde grotere stimulansen te geven voor het in acht nemen van de noodzakelijke maatregelen in verband met de bioveiligheid in de landbouw. De schadevergoeding uit openbare middelen zou niet hoger moeten zijn dan 80% van de geleden en voor compensatie in aanmerking komende schade. Het systeem van compensatie voor verliezen in verband met MKZ moet op Europees niveau vastgelegd worden en gelden voor alle lidstaten, teneinde concurrentieverstoringen te voorkomen. 85. De voorwaarden voor het verlenen van compensatie in verband met dierepidemieën, en met name MKZ, moeten transparant zijn, opdat vooral de betrokken landbouwers zich niet verzetten tegen maatregelen die in het kader van de bestrijding van epidemieën nodig zijn, omdat zij verkeerde opvattingen hebben over eventuele compensatie. Andere dierziekten 86. Afgezien van MKZ wordt de gebruiksveestapel in de EU bedreigd door een reeks andere dierziekten die deels ook gevaarlijk zijn voor de mens, zoals bijvoorbeeld OSE en de vogelpest (avian influenza). Economisch gezien zijn de grootste risico's momenteel MKZ, de klassieke varkenspest, de vesiculaire varkensziekte, pseudo-vogelpest (Newcastle disease) en vogelpest. 87. Wellicht door de algemene opwarming van de aarde doen zich overigens de laatste tijd in de gematigde streken ziekten voor als blauwetongziekte, die door muggen wordt overgebracht. 88. Het vaccinatiebeleid met betrekking tot dierziekten die grote economische schade kunnen veroorzaken en waarbij het risico bestaat dat deze van elders worden overgebracht, is in de EU niet uniform geregeld. De beschikbare vaccins - voorzover deze überhaupt beschikbaar zijn - bieden ten dele slechts een beperkte bescherming of worden (zoals bij de klassieke varkenspest) om economische redenen slechts in het kader van noodvaccinaties gebruikt. 89. Met het oog op de intensivering van de wereldhandel en de opwarming van het klimaat is het in Europees verband dringend noodzakelijk een uitvoerige analyse te maken van de bestaande en te verwachten bedreiging door de overbrenging van dierziekten van elders naar de EU die gepaard kunnen gaan met omvangrijke economische schade. II. dringt er bij de Commissie resp. de lidstaten op aan de navolgende maatregelen te treffen: 90. Bij de mondiale MKZ-bestrijding kunnen alleen duurzame successen worden behaald als men er in nauwe internationale samenwerking in slaagt de ziekte in de gebieden waar MKZ nog endemisch is, in belangrijke mate terug te dringen. De Commissie moet daarom in het kader van de FAO actief meewerken aan een mondiale strategie voor de MKZ-bestrijding, de betrokken landen sterker ondersteunen bij hun controle-inspanningen resp. bij het uitroeien van MKZ, met name door in gebieden waar de ziekte chronisch heerst, vaccins beschikbaar te stellen en bij diagnostisch onderzoek te helpen zodat zij zichzelf kunnen redden, en zich inzetten voor een verbetering van de samenwerking op het gebied van informatie-uitwisseling (systemen voor vroegtijdige waarschuwing). 91. De EU heeft met succes getracht in Turkije en Transkaukasië een bufferzone te creëren om te voorkomen dat de ziekte zich naar Zuidoost-Europa verspreidt. Er moeten afdoende begrotingsmiddelen voor deze maatregelen worden gereserveerd, in deze en andere regio's aan de grens van de uitbreidende Unie, alsmede voor ondersteuning van de bestrijding van andere A-ziekten in ontwikkelingslanden. 92. De Commissie moet er bij de toetredingsonderhandelingen voor zorgen dat op het moment van toetreding de grensposten in de kandidaat-landen aan de toekomstige buitengrenzen van de EU op het niveau van de huidige lidstaten zijn. De lidstaten moeten de samenwerking met de kandidaat-landen bij preventie en bestrijding van veeziekten uitbreiden, waarbij de Commissie coördinerend optreedt. 93. De lidstaten en de Gemeenschap moeten (door coördinatie met de bestaande vaccinbanken) voldoende grote voorraden vaccins respectievelijk antigenmateriaal aanhouden om deze waar nodig zonder problemen en snel beschikbaar te kunnen stellen aan landen die aan de EU grenzen. Om een bestrijdingsstrategie op basis van ruiming, vaccinatie of bioveiligheid ten uitvoer te leggen, is het van essentieel belang dat lidstaten daartoe snel personeel ter beschikking hebben. 94. Als leden van het OIE moeten de lidstaten er in samenwerking met de Commissie naar streven dat de OIE-aanbevelingen voortdurend worden aangepast aan de wetenschappelijke vorderingen bij de ontwikkeling van vaccins en testprocédés en dat de procedures binnen het OIE een snelle besluitvorming mogelijk maken. 95. De Commissie en de lidstaten worden verzocht er actief naar te streven dat de wachtperiode voor het herkrijgen van de status "MKZ-vrij" na een beleid van vaccinatie zonder de gevaccineerde dieren daarna te slachten, wordt aangepast aan de periode die van toepassing is wanneer een slachtbeleid wordt toegepast, m.a.w. in beide gevallen drie maanden. Daarbij moet evenwel in aanmerking worden genomen dat de tests voor het identificeren van besmette dieren in een gevaccineerde populatie verder moeten worden gevalideerd en verbeterd. 96. Aangezien een grote uitbraak van MKZ op de interne markt van de EU zeer snel grensoverschrijdende dimensies kan krijgen, moet rekening worden gehouden met de belangen van de buurlanden van een door MKZ getroffen lidstaat en met de belangen van de Gemeenschap als geheel. De Gemeenschap dient de mogelijkheid te hebben een belangrijke rol te spelen bij de vaststelling van de strategie voor MKZ-bestrijding als dit noodzakelijk is ter bescherming van essentiële belangen van door MKZ bedreigde lidstaten of van de Gemeenschap. De lidstaten dienen in te stemmen met desbetreffende voorstellen van de Commissie. Preventie, rampenplannen en methoden voor de bestrijding van dierziekten 97. De Commissie dient op basis van een analyse van de bestaande en te verwachten bedreiging door de overbrenging van dierziekten van elders naar de EU die gepaard kunnen gaan met omvangrijke economische schade en maatschappelijke ontwrichting, haar totaalconcept inzake preventie en bestrijding van ziekten onder gebruiksvee in de EU te herzien. Bij de voorbereiding van een dergelijke herziening van de strategie moet ook worden bekeken in hoeverre de toenemende mundialisering van de handel in voedingsmiddelen een rol speelt bij het steeds grotere aantal uitbraken van dierziekten en de steeds grotere verspreiding daarvan, en er moeten passende maatregelen worden omschreven om dit proces tegen te gaan - bijvoorbeeld onder meer door een beperking van het vervoer van vlees en levende dieren binnen en tussen de lidstaten, en de terbeschikkingstelling van meer lokale abattoirs. 98. Wettelijk afdwingbare strenge maatregelen inzake bioveiligheid met betrekking tot bedrijven in of in de nabijheid van besmette gebieden (bekend als "blauwe cellen" of Beperkte Besmette Gebieden) kunnen, zoals tijdens de laatste fase van de MKZ-crisis van 2001 in delen van het Verenigd Koninkrijk is gebleken, een positieve rol spelen bij de beperking van de verspreiding van de ziekte; dergelijke maatregelen moeten een integrerend bestanddeel worden van toekomstige MKZ-strategieën en gekoppeld worden aan eventuele uiteindelijke rechten op schadevergoeding. 99. De lidstaten dienen hun toezichtsysteem met het oog op dierziekten zodanig op te zetten dat uitbraken van ziekten vroegtijdig kunnen worden herkend. Als er een sterke verdenking bestaat van een uitbraak van een besmettelijke dierziekte (OIE-lijst A) in de toekomst, is het noodzakelijk een onmiddellijk en volledig verbod af te kondigen op het vervoer van daarvoor vatbare dieren die voor het gehele land geldt, zodat de kansen van verspreiding van de ziekte worden beperkt. De diagnose van de dierziekte dient via een vast protocol te verlopen en transparant te zijn voor alle betrokkenen. 100. De lidstaten dienen te voorzien in geregelde inspecties van de landbouwbedrijven, teneinde na te gaan of de veehouders de algemene gezondheids- en bioveiligheidsvoorschriften werkelijk kennen en in acht nemen. 101. De lidstaten dienen op basis van risicoanalyses na te gaan in hoeverre beperkingen van het vervoer van gebruiksdieren ook in ziektevrije periodes moeten worden ingevoerd, met name wanneer er een bijzonder risico op uitbraak van de ziekte bestaat, bijvoorbeeld wanneer in een andere lidstaat een ziekte is uitgebroken. De Commissie moet bij wijze van spoedmaatregel speciale aandacht besteden aan de rustperioden die gelden bij het vervoer van vee van de ene naar de andere handelaar. Zij moet maatregelen onderzoeken om veelvuldig vervoer zonder dat daaraan echte behoefte bestaat, te ontmoedigen. 102. De lidstaten moeten, uitgaande van de ervaringen met de MKZ-crisis in 2001, hun rampenplannen - met name voor wat betreft beschikbaar personeel, hulpmiddelen en laboratoriumcapaciteit - bijwerken en regelmatig testen. 103. De rampenplannen moeten zodanig zijn opgezet dat gewaarborgd wordt dat gebieden waarvan bewezen is dat zij MKZ-vrij zijn, maar die in landen liggen die door een MKZ-uitbraak zijn getroffen, als zodanig kunnen worden erkend. 104. De rampenplannen moeten berusten op een risicoanalyse en aan uiteenlopende scenario's beantwoorden, zodat ook uitbraken van grote omvang onder controle kunnen worden gehouden. Zij moeten rekening houden met de ruimingscapaciteit om ervoor te zorgen dat er voldoende capaciteit is om de dierkarkassen te verwijderen. De plannen moeten voorzien in vooraf geïdentificeerde plaatsen, bij de bepaling waarvan rekening is gehouden met de volksgezondheid, voedselveiligheid en sociale en milieuoverwegingen. De lidstaten moeten overwegen of er gezamenlijk gebruik kan worden gemaakt van de verwijderingscapaciteiten. 105. De rampenplannen moeten zodanig worden opgezet dat noodvaccinaties als een eerste bestrijdingsmaatregel vanaf het begin van een uitbraak kunnen worden uitgevoerd. 106. De criteria voor noodvaccinaties moeten zo concreet mogelijk worden omschreven, zonder de nodige speelruimte van de autoriteiten bij de bestrijding van de ziekte al te zeer in te perken. Naast de landbouw moeten ook eigenaren die gebruiksvee op kleine schaal houden, de levensmiddelhandel, andere relevante economische sectoren, plaatselijke autoriteiten en consumentenorganisaties en exploitanten van dierentuinen en wildparken bij de planning worden betrokken. 107. De lidstaten moeten in samenwerking met de Commissie compatibele en onderling koppelbare elektronische informatiesystemen opzetten die alle relevante gegevens voor een doeltreffend management van veeziekten bevatten en aan elkaar koppelen en waarin in geval van een uitbraak relevante informatie van de ter plaatse ingezette diensten (met name veeartsen) in real time en in overleg met de bevoegde instantie kan worden opgenomen. 108. De lidstaten moeten zorgen voor geïntegreerd crisismanagement en korte communicatiewegen tussen de betrokken instanties en moeten, voorzover dit de uitvoering van de nationale strategie niet in gevaar brengt, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, de besluitvormingsbevoegdheden zoveel mogelijk overdragen aan de instanties op lokaal respectievelijk regionaal niveau. Bij de uitwerking van de rampenplannen moet er ook voor worden gezorgd dat de maatregelen die in de beginfase worden genomen naar gelang van de risico's worden aangepast, en dat vaststaat langs welke informatiekanalen informatie aan het publiek wordt verstrekt. Er moeten bepalingen komen ter beperking van de verplaatsing van gebruiksvee in het belang van dierenwelzijn. Verder moeten er duidelijke contractuele regelingen komen met degenen die zich bezighouden met de bestrijding van een dierziekte om te voorkomen dat een noodgeval wordt aangegrepen voor commercieel gewin en ervoor te zorgen dat aan de normen van een financiële controlepraktijk wordt voldaan. 109. Bij de rampenplannen van de lidstaten moet ervoor worden gezorgd dat er sprake is van een open informatiebeleid voor de getroffen landbouwers, de mensen in de crisisgebieden en de bevolking in het algemeen en dat er stelsels voor psychologische ondersteuning voor getroffen landbouwers en kleine boeren bestaan als daar behoefte aan is. 110. De lidstaten moeten hun noodplannen op elkaar afstemmen, waarbij met name aandacht wordt besteed aan grensregio's. De Commissie dient hierbij coördinerend en faciliterend op te treden. 111. Bij de uitwerking van de rampenplannen moet er voortdurend contact bestaan tussen allen die hierbij in enig stadium betrokken zijn (overheidsinstanties en plaatselijke autoriteiten, landbouwsector, dierenwelzijnsorganisaties en burgers), en dit moet bijzondere aandacht krijgen bij de beoordeling van die plannen door de Commissie. 112. Er moet zo spoedig mogelijk overeenstemming worden bereikt over een vooraf omschreven, voor de gehele EU geldende lijst relevante dierlijke productcategorieën waarvoor MKZ-handelsbeperkingen gelden. 113. De Commissie moet het rampenplan en de slagvaardigheid van de veterinaire diensten van elke lidstaat ten minste een maal in de 3 jaar ter plaatse toetsen. 114. De lidstaten moeten ervoor zorg dragen dat de beginselen van hun rampenplannen te allen tijde via Internet beschikbaar zijn. 115. Er wordt een beroep gedaan op de lidstaten om de trend van personeelsinkrimping in de openbare veterinaire dienst onmiddellijk om te buigen en permanent te zorgen voor voldoende personeel voor de preventie en bestrijding van veeziekten, zodat de situatie ook bij grote uitbraken niet onbeheersbaar wordt. 116. De lidstaten moeten regelmatig bijscholingen en oefeningen ter beheersing van epidemieën met veehouders en veeartsen organiseren, ook grensoverschrijdend gezamenlijk met naburige lidstaten. De instelling van een de gehele EU beslaande veterinaire reserve van gekwalificeerde dierenartsen die beschikbaar zijn voor een snelle inzet, moet ernstig in overweging worden genomen. De beschikbaarheid van een reserve aan veeartsen is van beslissend belang voor het welslagen of falen van iedere beheersingsstrategie. De rampenplannen moeten ook de mogelijkheid bieden om op korte termijn een beroep te doen op veeartsen in de particuliere sector. 117. De lidstaten moeten meer doen aan voorlichting van het publiek over veeziekten en de gevolgen daarvan voor de menselijke gezondheid. 118. De Commissie moet zo snel mogelijk een voorstel indienen om Richtlijn 92/102/EEG zodanig aan te passen dat het identificeren van varkens, schapen en geiten wordt verbeterd. Bij wijze van prioriteit moet de Commissie aandacht geven aan elektronische identificatie als een duurzaam en veelzijdig middel voor een snelle, efficiënte en betrouwbare traceerbaarheid van gebruiksvee. 119. De lidstaten dienen richtlijnen met het oog op elementaire veiligheidsmaatregelen ter preventie van dierziekten uit te vaardigen die op boerderijen waar dieren worden gehouden, moeten worden nageleefd. Indien herhaaldelijk overtredingen worden vastgesteld, moet het mogelijk zijn de verantwoordelijke de exploitatie van een veehouderijbedrijf te verbieden. Invoercontroles 120. Om het risico te beperken dat veeziekten via illegale invoer van vlees of via de invoer van producten van dierlijke oorsprong in de bagage van luchtreizigers het land binnenkomen, moeten de lidstaten het controlepersoneel op de luchthavens op adequate wijze versterken en sterker gebruikmaken van honden die getraind zijn op het vinden van deze producten. Bij alle toegangen tot de EU moeten dezelfde maatregelen gelden en dient verhoogde waakzaamheid te worden betracht. 121. De Gemeenschap dient de overeenkomstig Richtlijn 72/462/EEG tot dusverre toegestane invoer van kleine hoeveelheden vlees die deel uitmaken van de persoonlijke bagage van reizigers en die bestemd zijn voor persoonlijk gebruik, zo snel mogelijk op te heffen. Overtredingen moeten met aanzienlijke geldboetes worden bestraft. 122. De lidstaten moeten aan de buitengrenzen van de EU uniforme controlemaatregelen treffen om een einde te maken aan de invoer van voor ziekten vatbare dieren en daarvan afgeleide producten wanneer deze afkomstig zijn uit MKZ-risicolanden of wanneer zich in buurlanden een MKZ-uitbraak voordoet. Er moet een volledige herziening van de EU-wetgeving en -controles inzake de invoer van levende dieren en dierlijke producten worden doorgevoerd om tekortkomingen in de huidige praktijk op te sporen. De EU mag evenmin de gevaren ten gevolge van plantenziekten over het hoofd zien. Een dergelijke herziening zou daarom ook de maatregelen inzake planten en plantaardige producten moeten omvatten. De controles moeten even strikt zijn met betrekking tot de invoer van planten en producten op basis van planten, en voorts dient aan de toetsing en aanscherping van die controles prioriteit te worden toegekend. 123. De Commissie dient dringend haar beleid te herzien met het oog op de invoering van een verbod op de invoer van vlees en dierlijke producten uit derde landen waar MKZ en andere besmettelijke dierziektes endemisch zijn, zoals dit in de Verenigde Staten bestaat. 124. De lidstaten moeten het in de EU geharmoniseerde systeem voor de invoer van tweehoevigen strikt toepassen en ervoor zorgen dat zij alleen worden ingevoerd uit volgens de lijst veilige derde landen en alleen als de vereiste veterinairrechtelijke attesten zijn overgelegd. Producten van dierlijke oorsprong mogen alleen afkomstig zijn uit erkende bedrijven en mogen alleen worden ingevoerd via grensposten die speciaal zijn uitgerust voor veterinaire controles. De lidstaten moeten bij overtredingen van de invoerbepalingen in de levensmiddelenhandel zo mogelijk identieke sancties met een afschrikkende werking opleggen. 125. De Commissie moet spoedig maatregelen treffen om het bestaande bewakingssysteem voor veetransporten binnen de EU ("Animo") te verbeteren. Voorts moet het systeem voor het bewaken van de invoer in de EU ("Shift") spoedig worden ingevoerd. 126. De Commissie dient onverwijld met een voorstel te komen tot wijziging van Richtlijn 97/78/EG tot vaststelling van de beginselen voor de organisatie van de veterinaire controles voor producten die uit derde landen in de Gemeenschap worden binnengebracht, voor wat betreft de aspecten waarop thans nog geen volledige controle kan worden uitgeoefend, zoals het binnenbrengen van voor vrije entrepots of de proviandering van vaartuigen bestemde producten, met name de voorwaarden voor het binnenbrengen ervan. Op deze wijze dient het binnenbrengen van voor vrije entrepots of de proviandering van vaartuigen bestemde producten die niet afkomstig zijn uit landen die producten naar de Europese Unie mogen uitvoeren, te worden verboden. Onderzoek en ontwikkeling 127. De Commissie moet onverwijld een communautair referentielaboratorium voor vesiculaire virusaandoeningen aanwijzen, dat de contacten met de nationaal verantwoordelijke laboratoria verzorgt, deze ondersteunt en de mogelijkheid heeft optimale methoden voor de diagnose van vesiculaire virusaandoeningen bij dieren beschikbaar te stellen, experimenten en veldproeven op het gebied van MKZ uit te voeren, informatie te verstrekken en bijscholingscursussen te organiseren. 128. Tests die door veeartsen ter plekke kunnen worden uitgevoerd, moeten internationaal gevalideerd en verder ontwikkeld worden zodat zijn goedkoop en solide genoeg zijn voor regelmatig gebruik. Wanneer zij ontwikkeld zijn, moeten zij elektronisch worden gekoppeld aan een centraal gegevensbestand dat bij een epidemie alle resultaten bevat. 129. De Commissie en de lidstaten moeten het onderzoek naar de op de A-lijst van het OIE voorkomende en in de EU optredende of te verwachten veeziekten sterker stimuleren en coördineren met als doel een routinematige vaccinatie mogelijk te maken. Ten aanzien van MKZ moet het accent liggen op: Vergoedingen 130. De Commissie moet een voorstel tot wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad indienen op grond waarvan de Gemeenschap in beginsel alleen nog in vergoedingen voor verliezen als gevolg van maatregelen ter bestrijding van MKZ mag bijdragen als de betrokken lidstaat alle relevante richtlijnen inzake MKZ voor de uitbraak in nationaal recht heeft omgezet en adequate voorbereidingen heeft getroffen met het oog op een mogelijke MKZ-uitbraak (rampenplan, personeel en hulpmiddelen, infrastructuur). Verder dient als voorwaarde voor schadeloosstelling te worden gesteld dat de ontvangers een redelijke eigen bijdrage leveren via verzekeringspremies of anderszins. 131. De Commissie en de lidstaten moeten nagaan in hoeverre het bestaande stelsel van schadeloosstelling de MKZ-bestrijding nadelig beïnvloedt; vooral het onrechtvaardige systeem waarin schadevergoedingen slechts aan één groep worden uitgekeerd (veehouders wier veestapel is geruimd), moet worden herzien. 132. In Nederland moet worden nagegaan of het vergoedingenstelsel wellicht kan worden losgekoppeld van de sancties op niet-naleving van bioveiligheidsvoorschriften, te meer daar veehouders in Nederland - in tegenstelling tot sommige andere lidstaten - via premieafdracht aan het noodfonds toch al een deel van de schade zelf dekken. 133. De Rekenkamer dient na te gaan hoe de EU–kredieten ter vergoeding van kosten die verband houden met MKZ, zijn gebruikt. Diversen 134. Paardachtigen zijn niet vatbaar voor het mond- en klauwzeervirus, maar zij kunnen wel drager van de ziekte zijn. Ter beperking van het risico van een indirecte verspreiding van het virus zijn strikte hygiënische voorzorgsmaatregelen essentieel en moeten alle onnodige verplaatsingen worden vermeden. In alle gevallen waarbij paarden worden vervoerd, mag dit alleen gebeuren in grondig schoongemaakte en gedesinfecteerde speciale vervoermiddelen voor paardenvervoer. 135. De Commissie dient op basis van een risicoanalyse een protocol op te stellen over het vervoer van niet voor de ziekte gevoelige dieren, bijvoorbeeld paarden, tijdens een MKZ-uitbraak. 136. De Commissie wordt verzocht op basis van de ervaringen van 2001, maar ook van de vooruitgang op wetenschappelijk gebied, binnen een jaar een kosten-batenanalyse voor profylactische vaccinatie op te stellen, zoals die door een aantal lidstaten voor 1992 met succes is toegepast. Deze studie dient ook een analyse te omvatten van de voor- en nadelen op het gebied van internationale handel, publieke opinie en de afzetmogelijkheden in de EU. 137. De Commissie dient bovendien een studie (kosten-batenanalyse) betreffende de MKZ&nbhy;bestrijdingsstrategieën bij een MKZ-uitbraak (noodvaccinaties/"stamping out") in opdracht te geven, in het kader waarvan de economische en niet-economische effecten in de getroffen gebieden en op nationaal en EU-niveau in aanmerking worden genomen. 138. De lidstaten moeten er met behulp van wettelijke en organisatorische maatregelen voor zorgen dat in geval van vaccinatie dierlijke producten van tegen MKZ ingeënte dieren op EU-niveau in de handel kunnen worden gebracht, als daar geen hygiënische bezwaren tegen bestaan. De grote ondernemingen uit de voedingsmiddelenbranche en de consumentenorganisaties moeten bij de plannen worden betrokken en eventuele verontrusting bij de burger moet door middel van logische uitleg worden weggenomen. 139. Op de lidstaten wordt voorts een beroep gedaan om richtlijn 91/628/EEG (zoals gewijzigd bij richtlijn 95/29/EG) inzake de bescherming van dieren tijdens het transport naar behoren om te zetten. Verder wordt de Commissie verzocht een nieuw wetgevingsvoorstel op dit gebied in te dienen, waarom het Parlement in zijn resolutie van 13 november 2001 over de bescherming van dieren tijdens het vervoer (17) heeft gevraagd. 140. De lidstaten moeten onverwijld een begin maken met de toepassing van de bepalingen die het gebruik van afval van cateringbedrijven als veevoeder verbieden uit hoofde van Verordening (EG) nr. 1774/2002 van 3 oktober 2002 van het Europees Parlement en de Raad inzake gezondheidsvoorschriften betreffende bijproducten van dierlijke oorsprong die niet bestemd zijn voor menselijke consumptie. 141. De Commissie moet bij het Europees Parlement en de Raad wetgevingsvoorstellen indienen ter verbetering van de normen van bioveiligheid in het kader van het dierenwelzijn, om het gevaar van verspreiding van besmettelijke ziekten tijdens het vervoer van dieren zo veel mogelijk te beperken (rekening houdend met rustplaatsen). Overwogen moet worden het aantal verplaatsingen van dieren te beperken en slacht dicht bij de plaats van productie van de dieren te bevorderen. 142. De Commissie moet bij het Parlement en de Raad een verslag indienen waarin zij evalueert of het VVB over voldoende personele middelen en infrastructuur beschikt om zijn taken op termijn doeltreffend uit te voeren. Mede tegen de achtergrond van de uitbreiding moet de Commissie ervoor zorgen dat het extra personeel en de aanvullende middelen ter beschikking worden gesteld die noodzakelijk zijn om het VVB in staat te stellen op hetzelfde niveau inspecties en controles te blijven uitvoeren. 143. De lidstaten dienen met het oog op de risico's in verband met dierepidemieën de mogelijkheden te bezien voor een verzekering voor de veeteeltsector, die niet alleen dekking biedt voor de directe verliezen, maar ook voorziet in vergoeding van vervolgschade, zoals bijvoorbeeld verliezen in verband met vervoersverboden, alsmede in een adequaat eigen risico van de verzekerde, teneinde prikkels te bieden voor goede landbouwpraktijken. 144. De Commissie dient te komen met een mededeling waarin verschillende mogelijkheden worden beschreven voor een verzekeringsregeling of een waarborgfonds voor de dekking van de kosten van MKZ en andere veeziektes die uit de EU-begroting worden vergoed. Deze mededeling dient een kosten-batenanalyse te bevatten van dergelijke regelingen alsmede aanbevelingen over bijvoorbeeld een particuliere verzekering met herverzekering of communautaire garanties, dan wel een EU-dierziektefonds dat tot een zeker plafond wordt gevuld door middel van bijdragen van alle veeboeren, hetgeen tot grotere stabiliteit van de EU-begroting zou leiden. De mededeling dient voorts een aanbeveling te bevatten over de invoering van dergelijke regelingen voor de indirecte kosten van epidemische veeziekten in zowel de agrarische als de niet-agrarische sector. 145. De Commissie dient de beschikbaarheid van veeartsenijkundig personeel, met name in afgelegen streken van de Unie, te evalueren en advies uit te brengen over de door de lidstaten te nemen maatregelen. Naarmate de extensivering toeneemt en de waarde van de veestapel aan de hand van wereldmarktprijzen wordt vastgesteld, zullen tal van veeartsenijkundige praktijken in afgelegen gebieden niet levensvatbaar blijken als steun van de Europese of nationale overheid ontbreekt. De gevolgen van een gebrek aan veeartsenijkundige faciliteiten zijn duidelijk geworden tijdens de uitbraak van MKZ in het VK. Dit heeft tot gevolg dat exotische ziekten en ziekten die de kop opsteken slecht in het oog worden gehouden. Er is eveneens een belangrijk probleem op het gebied van dierenwelzijn in het geding. 146. De Commissie moet spoedig een voorstel voor communautaire maatregelen ter beheersing van MKZ indienen waarin rekening wordt gehouden met de conclusies van deze resolutie. o o o III. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen en parlementen van de lidstaten, het Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's, de Rekenkamer, de landen die een verzoek om toetreding tot de Europese Unie hebben ingediend, het Internationaal Bureau voor Besmettelijke Veeziekten en de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties.