Het Europees Parlement, - gezien de mededeling van de Commissie ( COM(1999) 221 - C5-0185/1999 ), - gezien de mededeling van de Commissie - Bouwen aan een solidair Europa ( COM(2000) 79 ), - gezien aanbeveling nr. 1074 (1988) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa betreffende het gezinsbeleid, inzonderheid punt 5 daarvan (1) , - gezien aanbeveling 92/441/EEG van de Raad van 24 juni 1992 inzake gemeenschappelijke criteria met betrekking tot toereikende inkomsten en prestaties in de stelsels van sociale bescherming (2) , - gezien aanbeveling 92/442/EEG van de Raad van 27 juli 1992 betreffende de convergentie van de doelstellingen en het beleid op het gebied van de sociale bescherming (3) , - gezien de resolutie van de Raad van 30 juni 1993 inzake flexibele uittredingsregelingen (4) , - gezien de beginselverklaring van de Raad van de Europese Unie en de ministers van Sociale Zaken, in het kader van de Raad bijeen, van 6 december 1993 naar aanleiding van de afsluiting van het Europees Jaar van de ouderen en de solidariteit tussen de generaties (5) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 februari 1994 over maatregelen ten behoeve van ouderen (6) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 februari 2000 over de mededeling van de Commissie - Een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming (7) , - gezien besluit 2000/228/EG van de Raad van 13 maart 2000 betreffende richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2000 (8) , - gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 16 oktober 1992 waarbij 1999 wordt uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Ouderen (9) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 april 1999 over "Senioren in de 21e eeuw - een nieuwe optie op het leven” (10) , - gelet op het EG-Verdrag, inzonderheid op de artikelen 2, 3, 13, 127 en 137, - gelet op artikel 47, lid 1, van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ( A5-0319/2000 ), A. overwegende dat de vergrijzing van de bevolking, die een van de voornaamste verworvenheden van onze tijd is, de komende decennia echter de samenstelling van de maatschappij in een aantal lidstaten zal veranderen, B. overwegende dat de strategie van de Commissie om de lidstaten en de burgers aan te moedigen om te zorgen voor een gunstig klimaat voor gezond en actief oud worden niet uitsluitend gericht mag zijn op de leeftijdsgroep van 50 tot 75 jaar, die zich voornamelijk in de overgangsperiode van beroepsleven naar pensioen bevindt, maar ook op de leeftijdsgroep boven de 75, voor wier situatie een afzonderlijk verslag nodig zou zijn, C. overwegende dat het stimuleren van beleidsmaatregelen ter bevordering van actief ouder worden veronderstelt dat alle communautaire beleidsmaatregelen en strategieën op elkaar worden afgestemd en dat de nationale stelsels van sociale zekerheid en volksgezondheid en de middelen ter bestrijding van discriminatie worden gecoördineerd, D. overwegende dat extra maatregelen ter bestrijding van leeftijdsdiscriminatie en uitsluiting van de arbeidsmarkt en het maatschappelijk leven in het algemeen te rechtvaardigen zijn indien de artikelen 13 en 137 van het Verdrag breder worden geïnterpreteerd, E. overwegende dat de preventieve maatregelen gekoppeld moeten worden aan specifieke acties ten gunste van ouderen - vooral vrouwen - die in armoede en onzekerheid leven, F. overwegende dat vooral de oudere werknemers getroffen worden door de werkloosheid en de snelle technologische vooruitgang, twee verschijnselen die in alle lidstaten tot de dagelijkse realiteit zijn gaan behoren, G. gezien het ontbreken van voldoende statistische gegevens over de werkloosheid onder ouderen van beiderlei kunne, H. overwegende dat in de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid opnieuw gerefereerd wordt aan de oudere werknemers en dat in de prioritaire aanbevelingen van de Raad aan de lidstaten hun bescherming wordt bepleit, I. overwegende dat de werkorganisatie en de arbeidsomstandigheden dikwijls niet aan de werkelijke behoeften en capaciteiten van de oudere werknemers beantwoorden, J. overwegende dat de oudere werknemers de technologische ontwikkelingen nauwelijks zonder hulp kunnen volgen en dat de huidige herscholings- en specialisatieprogramma's al evenmin op hen afgestemd zijn, K. gezien de rol van levenslang leren, zowel in het professionele als niet-professionele leven, L. overwegende dat de ouderen geen homogene groep vormen en dat, wat hun individuele behoeften betreft, hun verscheidenheid moet worden erkend en in aanmerking moet worden genomen in gerichte beleidsmaatregelen, M. overwegende dat de stijging van de gemiddelde leeftijd van de bevolking een van de vele significante factoren is die zware druk veroorzaken op de socialezekerheidsstelsels van een aantal lidstaten, N. overwegende dat er geen empirisch bewijs is voor een scherpe stijging van de kosten van de gezondheidszorg ten gevolge van demografische veranderingen in de leeftijdsgroep van 55 tot 75 jaar, omdat de kosten van de gezondheidszorg slechts iets meer toenemen dan de toename van het BBP van de lidstaten, O. overwegende dat zeer vele bejaarden zonder enige mogelijkheid van een actief maatschappelijk leven volledig afhankelijk zijn van hun familie, en gezien de gevolgen van deze omstandigheid voor hun familieleden, P. gezien de ongelijke verdeling van de lasten van de verzorging van ouderen over de gezinsleden, die vooral voor vrouwen een belasting vormt, alsmede het ontbreken van toegankelijke maatschappelijke infrastructuur, Q. gezien de wens van ouderen om na hun pensionering actief te blijven, R. overwegende dat het bevorderen van de "solidariteit tussen de generaties” niet louter gezien mag worden in termen van financiële solidariteit (of van "sociaal-economische planning”) maar moet berusten op een holistische aanpak, met maatregelen ter ondersteuning van de gezinsstructuren en van de particuliere dimensie van de solidariteit tussen de generaties, 1. onderstreept dat het proces van aanpassing van de samenleving aan de vergrijzing van de bevolking erop gericht moet zijn de situatie van de ouderen te verbeteren en niet louter gezien mag worden als eenzijdige aanpassing van de ouderen aan de voorwaarden van de arbeidsmarkt, aangezien de ouderen op vele andere manieren dan alleen door hun werk een bijdrage leveren aan de maatschappij; dringt er bij de Commissie op aan dat zij op zoek gaat naar betere manieren om de rijke ervaring en de capaciteiten van de ouderen te benutten; 2. zegt zijn steun toe aan de strategie voor gezond en actief ouder worden maar verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat dit niet het enige criterium wordt op grond waarvan de oudere in de samenleving al dan niet wordt geaccepteerd; verzoekt de Commissie op lokaal, nationaal en Europees niveau informatiecampagnes op te zetten over de integratie van ouderen in de economie, de samenleving en de cultuur, zodat iedereen er zich van bewust wordt dat de ouderen een waardevolle hulpbron vertegenwoordigen en zodat alle negatieve stereotypes verdwijnen en de gelijkheid en de solidariteit tussen de verschillende generaties worden versterkt, hetgeen als grondslag kan dienen voor sociale vrede en een Europees sociaal model; 3. stemt in met een holistische aanpak van het ouder worden, gebaseerd op de synergie tussen de werkgelegenheidsstrategie, de maatregelen tegen discriminatie en maatschappelijke uitsluiting, waarbij overheidspensioenen een fatsoenlijk inkomen verschaffen en aan allen gezondheidszorg van hoge kwaliteit wordt geboden; 4. verzoekt de Commissie en de lidstaten specifiek beleid en concrete programma's te ontwikkelen voor elke categorie ouderen, aangezien ouderen geen homogene groep vormen, maar er ongelijkheden zijn wat betreft hun levenskwaliteit en hun financiële zelfstandigheid; 5. verheugd dat de Commissie erkent dat oudere vrouwen een bijzonder kwetsbare groep zijn, die vaak op vele manieren en in vele situaties wordt gediscrimineerd, en verlangend dat preventieve maatregelen gekoppeld worden aan specifieke acties ten gunste van ouderen - vooral vrouwen - die in armoede en onzekerheid leven, 6. is van mening dat de ontwerprichtlijn van de Raad (11) , die een algemeen kader wil instellen voor gelijke behandeling op het werk en op het vlak van de werkgelegenheid, geen waarborgen biedt voor de rechten van de ouderen; verzoekt bijgevolg de Commissie op basis van artikel 13 van het Verdrag een nieuwe ontwerprichtlijn in te dienen die specifiek de strijd tegen leeftijdsdiscriminatie op het oog heeft; 7. verzoekt de Commissie in het kader van het communautaire initiatief EQUAL terdege rekening te houden met de omvang en de ernst van het probleem van de discriminatie van de oudere op de werkplek; 8. verzoekt de Raad maatregelen te nemen om te controleren of alle lidstaten de aanbevelingen inzake hun werkgelegenheidsbeleid, inzonderheid wat de oudere werknemers betreft, naleven, alsmede de maatregelen voor de uitwisseling van informatie en beste praktijken tussen de lidstaten; 9. is van mening dat acties voor het leeftijdsbestendig maken van beleid en maatregelen noodzakelijk zijn, op dezelfde wijze als genderbestendigheid een vast bestanddeel is geworden van de programma's van de structuurfondsen en in de werkgelegenheidsrichtsnoeren van de lidstaten; 10. meent dat de EU in het kader van de initiatieven van het ESF er bij de lidstaten op moet aandringen dat zij specifieke voorzieningen voor bijstand aan ouderen in het leven roepen en nieuwe herscholingsprogramma's uitwerken die specifiek gericht zijn op de oudere werknemers, met als doel: 11. verzoekt de lidstaten steun te verlenen aan de uitwerking van flexibele modellen waarbinnen de arbeidstijd zo kan worden georganiseerd dat het werk van de oudere werknemer optimaal wordt benut; 12. stemt in met een actieve strategie om de gezondheid en veiligheid op het werk te bevorderen, aangepast aan de behoeften van oudere werknemers, waarbij alle werknemers hiervan profiteren ; verzoekt de Commissie de gezondheids- en veiligheidsverordeningen vanuit het perspectief van de oudere werknemers te onderzoeken met het oog op wijzigingen; 13. dringt bij de lidstaten aan op concrete maatregelen, zoals bij- en herscholingsprogramma's, ter bevordering van de reïntegratie van de ouderen - vrouwen en mannen - in het beroepsleven; 14. is van mening dat moet worden erkend dat een leven lang leren inderdaad het gehele leven lang belangrijk is, en niet alleen met betrekking tot betaalde arbeid of de arbeidsmarkt; dat het begrip een levenlang leren ook moet gelden voor de tijd na de pensionering en de toegang van ouderen - met pensioen of werkend - tot regelingen voor een leven lang leren moet worden bevorderd; 15. verzoekt eveneens de sociale partners op Europees en nationaal niveau werkende ouderen de mogelijkheden te bieden zich aan te passen aan de technologische ontwikkelingen en te zorgen voor flexibele arbeidstijden, arbeidsverhoudingen en pensionering; 16. is van mening dat ernaar moet worden gestreefd gezin en beroepsleven met elkaar in overeenstemming te brengen en dringt aan op een betere verdeling van de taken in het gezin tussen mannen en vrouwen en een beleid inzake werkgelegenheid en sociale bescherming dat rekening houdt met deze overwegingen, vooral waar het gaat om de verplichtingen van vrouwen en mannen bij de zorg voor ouderen en kinderen; is van oordeel dat het gezinsbeleid en het fiscaal beleid beter moeten worden ingezet om de arbeidsparticipatie van vrouwen te bevorderen; 17. verlangt dat de Commissie en de lidstaten rekening houden met de specifieke situatie van diegenen die niet meer in staat zijn te werken wegens gezinsleden met ernstige gebreken of wegens onvrijwillige werkloosheid, en er als gevolg van een ontoereikende pensioenverzekering in inkomen op achteruit gaan en daarom economisch afhankelijker worden; 18. verzoekt de lidstaten bijvoorbeeld door middel van een verplegingsverzekering de kosten op te vangen van de verzorging van bejaarden die geen zelfstandig leven meer kunnen leiden en moeten worden opgenomen ofwel de kosten te vergoeden van de gezinnen die deze bejaarden thuis verzorgen; 19. verzoekt de Commissie medische en sociale studies en research, uitwisseling van resultaten en projecten te bevorderen ter bescherming van de menselijke waardigheid en ter verbetering van de levenskwaliteit van bejaarden die geen zelfstandig leven meer kunnen leiden, die gehandicapt zijn of aan invaliderende aandoeningen lijden, zoals stoma- of Alzheimerpatiënten; 20. wijst erop dat de economische noodzaak dat ouderen op de arbeidsmarkt blijven niet noodzakelijkerwijze samenvalt met de daadwerkelijke belangen, wensen en voorkeuren van alle ouderen en dat het bevorderen van een "actieve oude dag” niet mag worden gebruikt als excuus om adequate hulpdiensten en pensioenen voor ouderen te verminderen of na te laten deze te ontwikkelen; 21. stemt in met het voorstel van de Commissie om de verplichte vervroegde uittreding te beperken; stemt echter in met de idee van het bevorderen van vrijwillige geleidelijke of gedeeltelijke uittreding en is van mening dat mensen die hun normale pensioenleeftijd bereiken, moeten kunnen kiezen tussen te blijven werken of met pensioen te gaan; 22. is van mening dat het een uitdaging voor de samenleving is een pensioenbeleid in stand te houden dat gebaseerd is op het gedegen beginsel van solidariteit tussen de generaties, die zal helpen de cohesie van de maatschappij in stand te houden en het beginsel van aan het inkomen gekoppelde pensioenen te handhaven; 23. is van mening dat de Commissie wanhopige en draconische maatregelen om te bezuinigen op moeizaam verdiende pensioenrechten dient te vermijden; dat behoefte bestaat aan veelomvattend langetermijnbeleid om het hoofd te bieden aan de uitdaging van de stijging van de gemiddelde leeftijd van de bevolking in de komende twee decennia en daarna; dat de bijdrage moet worden geëvalueerd die verschillende elementen als hogere werkgelegenheidspercentages, een langer beroepsleven, grotere besparingen, veranderingen in socialezekerheidsstructuren en nieuw immigratiebeleid kunnen leveren aan het opvullen van het pensioengat; 24. verzoekt de Commissie en de lidstaten ouderen gelegenheid te bieden tot deelname aan de planning en verwezenlijking van programma's met betrekking tot het economische, maatschappelijke en culturele leven; is in dat opzicht verheugd over het voornemen van de Commissie om een Europees forum voor ouderen te steunen, waarin de bestaande organisaties bij elkaar worden gebracht, waardoor de vertegenwoordiging en betrokkenheid van ouderen op EU-niveau wordt versterkt; 25. meent dat slechts van een goede levenskwaliteit van de ouderen sprake kan zijn indien zij zelfstandig kunnen leven en dat daarom meer nadruk moet worden gelegd op de psychisch-sociale factoren en op de zelfwaardering van de ouderen, om ze te helpen hun gevoel van eenzaamheid en verlatenheid te doorbreken, dat bij vele ouderen tot lusteloosheid en verlies van zelfstandigheid leidt; verzoekt derhalve de Commissie en de lidstaten een inventaris op te stellen van instrumenten die de mobiliteit van de ouderen kunnen verbeteren, inzonderheid in plattelandsgebieden en eilandregio's, het gebruik van de nieuwe technologieën kunnen bevorderen en de aanpassing van de stadscentra aan de behoeften van een samenleving die steeds meer ouderen telt kunnen stimuleren; 26. verzoekt de Commissie en de lidstaten innovatieve modellen te ontwikkelen voor de planning van steden, vervoer en woningbouw, om de woonkwaliteit van ouderen te waarborgen die hen in staat stelt zelfstandig te leven en zichzelf te verzorgen; 27. verzoekt de Commissie met aandrang ervoor te zorgen dat de lidstaten zich bewust worden van het belang van een verbetering van de situatie van de ouderen in het arbeidsmilieu maar ook van het belang van de actieve deelneming van de ouderen aan het sociale en culturele leven, zodat zij een kostbare bijdrage aan de samenleving leveren, zowel via het creëren van buurtcentra, structuren om maatschappelijke activiteit gekoppeld aan de vereiste sociale zekerheid te bevorderen, diensten voor de speciale behoeften van ouderen, faciliteiten om actief burgerschap en participatie te bevorderen, universiteiten voor de derde leeftijd en spel- en hobbyfaciliteiten, als door ondersteuning van het verenigingsleven en vrijwilligerswerk door ouderen, mede in de vorm van solidariteit met de hoogbejaarden; is van oordeel dat bijzondere aandacht dient te worden besteed aan de manier waarop het betrekken van ouderen bij de sociale economie, d.w.z. de derde weg, kan bijdragen tot de versterking van de sociale cohesie in gemeenschappen; 28. verzoekt de lidstaten in samenwerking met de Commissie ter gelegenheid van belangrijke culturele en sportieve evenementen, zoals de Olympische spelen, vrijwilligersactiviteiten van ouderen te ontwikkelen; 29. verzoekt de Commissie en de lidstaten de juiste instrumenten te ontwikkelen om tijdig de toekomstige demografische ontwikkelingen te voorzien; 30. verzoekt de Commissie nauw samen te werken met de kandidaatlanden, met name met de landen die overeenkomstige demografische tendensen vertonen als de Europese Unie, om de integratie van ouderen in beroep en samenleving ter hand te nemen; 31. verzoekt de Commissie een mededeling over het toenemende economische belang van het ouderentoerisme op te stellen alsook het toeristenverkeer van oudere burgers in de Europese Unie te bevorderen; 32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Dit voorstel wordt als volgt gewijzigd: (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement, - gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2000) 538 ), - geraadpleegd door de Raad overeenkomstig 37 van het EG-Verdrag (C5-0486/2000 ), - gelet op artikel 67 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid ( A5-0385/2000 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst dat de overlegprocedure wordt ingeleid ingeval de Raad voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst; 5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.