Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 21 en 36, – gezien het Handvest van de Verenigde Naties, het VN-Verdrag inzake het recht van de zee, de Slotakte van Helsinki van 1 augustus 1975 en de daaropvolgende documenten en het Handvest van Parijs voor een Nieuw Europa van 19-21 november 1990, – gezien het verslag van 16 juni 2021 van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) getiteld “CFSP Report – Our priorities in 2021” (HR(2021)0094), – gezien resolutie 1325 (2000) van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000 over vrouwen, vrede en veiligheid, – gezien haar aanbeveling betreffende de koers van de politieke betrekkingen tussen de EU en Rusland van 16 september 2021 (1) en haar resolutie over de situatie aan de Oekraïense grens en in de door Rusland bezette gebieden van Oekraïne van 16 december 2021 (2) , – gezien de gezamenlijke verklaringen over de samenwerking tussen de EU en de NAVO van 10 juli 2016 en 8 juli 2018, – gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in Hongkong, waaronder die van 8 juli 2021 over Hongkong, in het bijzonder de zaak Apple Daily (3) , en van 19 juni 2020 over de wet inzake de nationale veiligheid die de Volksrepubliek China heeft uitgevaardigd voor Hongkong en de noodzaak van de EU de hoge mate van autonomie van Hongkong te verdedigen (4) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0354/2021 ), A. overwegende dat het de plicht en verantwoordelijkheid van het Parlement is om democratisch toezicht te houden op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), en dat het zowel tijdig en op een transparante manier de benodigde informatie moet krijgen als over doeltreffende middelen moet beschikken om deze rol volledig en doeltreffend te kunnen vervullen; B. overwegende dat recente internationale ontwikkelingen en multidimensionale uitdagingen en een snel veranderende geopolitieke omgeving de bestaande trends die van invloed zijn op belangrijke aspecten van het GBVB van de EU hebben versneld, de kwetsbaarheid van de EU ten aanzien van externe gebeurtenissen en druk aan het licht hebben gebracht, de noodzaak hebben onderstreept van een krachtiger, ambitieuzer, geloofwaardig, strategisch en eensgezind EU-optreden op het wereldtoneel, en benadrukt dat de EU autonoom haar eigen strategische doelstellingen moet kunnen vaststellen en de capaciteiten moet kunnen ontwikkelen om die na te streven; C. overwegende dat deze ontwikkelingen en uitdagingen onder meer de ongekende COVID-19-pandemie, die haar oorsprong vond in Wuhan (China), en de gevolgen daarvan omvatten; alsook de veranderende rol van de VS op het wereldtoneel, de pogingen van Rusland om de Europese veiligheidsarchitectuur te ontmantelen en zijn aanhoudende aanvallen op Oekraïne en bezetting van gebieden in Georgië en Oekraïne, hybride aanvallen op EU-lidstaten, zoals het inzetten van migranten met als politiek doel onze democratische grondvesten te doen wankelen; de voortdurende inbreuken op het internationale recht door Belarus; de toenemende assertiviteit van de Chinese Communistische Partij en andere autoritaire en totalitaire regimes; de recente snelle ineenstorting van het overheidsapparaat van Afghanistan en de daaropvolgende overname van het land door de Taliban; de spanningen in de Indo-Pacifische regio, met name in de Zuid- en Oost-Chinese Zee en in de Straat van Taiwan; de proliferatie van massavernietigingswapens; de betwisting van wapenbeheersingsovereenkomsten; klimaatverandering; financiële criminaliteit; de verergering van regionale conflicten die tot ontheemding van bevolkingsgroepen hebben geleid; concurrentie om natuurlijke hulpbronnen; energie- en waterschaarste; falende staten; terrorisme; grensoverschrijdende georganiseerde misdaad; cyberaanvallen; en desinformatiecampagnes; D. overwegende dat deze bestaande trends het gevolg zijn van verschuivingen in het mondiale machtsevenwicht richting een multipolaire wereld met toegenomen geopolitieke concurrentie die mondiale governance en het verschaffen van internationale collectieve voorzieningen bemoeilijken terwijl daaraan juist steeds meer behoefte is; E. overwegende dat er een nieuw tijdperk van “on-vrede” is aangebroken, een tijd van toenemende geopolitieke onzekerheid met een groeiend aantal regionale conflicten en hevige machtsstrijd met aanzienlijke gevolgen voor de veiligheid van de EU; F. overwegende dat de voortdurende militaire opbouw van Russische strijdkrachten langs de grens en in de illegaal bezette gebieden van Oekraïne, alsook in Belarus en het district Kaliningrad, een geloofwaardige en ernstige dreiging vormt voor de veiligheid van Oekraïne en Europa; overwegende dat alle verdere militaire acties en hybride aanvallen van de Russische Federatie beantwoord moeten worden met de vaststelling van zware economische en financiële sancties in nauwe samenwerking met de Verenigde Staten, de NAVO en andere partners; G. overwegende dat de nadelige impact van klimaatverandering op de veiligheid van de EU steeds duidelijker zichtbaar wordt; H. overwegende dat tegen 2050 naar verwachting meer dan de helft van de wereldwijde bevolkingsgroei in Afrika zal plaatsvinden, namelijk 1,3 miljard van de naar schatting bijkomende 2,4 miljard mensen wereldwijd; overwegende dat de concentratie van deze groei in een aantal van de armste landen in combinatie met de effecten van klimaatverandering zal leiden tot een reeks nieuwe uitdagingen die, indien zij niet onmiddellijk worden aangepakt, bijzonder problematische gevolgen zullen hebben voor zowel de betreffende landen als de EU; overwegende dat in het UNCTAD-verslag van 2019 over handel en ontwikkeling (5) is geraamd dat er 2,5 biljoen USD extra per jaar nodig zal zijn om de verbintenissen van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN te halen; I. overwegende dat de EU op het wereldtoneel moet optreden met een eensluidende stem die is geworteld in een gemeenschappelijke strategische cultuur, teneinde haar leidersrol te ontwikkelen en multilateralisme nieuw leven in te blazen en te hervormen door uitdrukking te geven aan haar waarden van democratie, de rechtsstaat, sociale rechtvaardigheid, grondrechten met inbegrip van gendergelijkheid en steun voor vrijheid wereldwijd, en haar visie voor een duurzame en inclusieve toekomst; J. overwegende dat een ruime meerderheid van de burgers van de EU – ook gezien de opmerkingen die tot dusver zijn geplaatst op het digitale platform van de Conferentie over de toekomst van Europa – voorstander is van een sterkere rol voor de EU en een gemeenschappelijke Europese aanpak op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid, en vindt dat het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU samenhangender en doeltreffender moet zijn; 1. onderstreept dat de EU om haar strategische doelstelling inzake de ontwikkeling van haar mondiale leidersrol te verwezenlijken, haar GBVB op basis van de volgende zes acties moet vormgeven: Het voortouw nemen bij de versterking van multilaterale partnerschappen voor mondiale prioriteiten, met name haar partnerschap met de VN, en bij de bescherming en bevordering van democratie en mensenrechten wereldwijd 2. is verheugd over de toenemende ambitie en initiatieven van de EU om het voortouw te nemen bij de bevordering van mondiale partnerschappen voor kernprioriteiten en bij de versterking van de op regels en waarden gebaseerde multilaterale orde middels een hervorming van belangrijke instellingen en organisaties teneinde deze doeltreffender te maken en hun veerkracht te vergroten, en middels een betere gebruikmaking van bestaande mechanismen en instellingen voor multilaterale mondiale governance; merkt op dat deze initiatieven het voor de internationale gemeenschap, onder internationaal recht, mogelijk maken om op doeltreffende wijze het hoofd te bieden aan mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, pandemieën, de energiecrisis en terroristische dreigingen, en om de invloed van kwaadwillige autoritaire actoren te bestrijden; herhaalt dat het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU moet bijdragen aan de uitvoering van de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling 2030 (SDG’s); 3. benadrukt de noodzaak om een werkelijk strategisch partnerschap tussen de EU en de VN te ontwikkelen op het gebied van klimaatactie en mensenrechten en in het kader van crisisbeheersing; verzoekt de lidstaten en regeringen wereldwijd om meer bevoegdheden, middelen en interventiecapaciteit toe te kennen aan VN-organen; betreurt het dat China en Rusland de VN-Veiligheidsraad ervan weerhouden onderdrukkende regimes voor hun daden te veroordelen, een eensgezind internationaal antwoord op verschillende crises in de weg staan, en de uitvoering van besluiten van de G7 op VN-niveau tegenhouden; spreekt nogmaals zijn krachtige steun uit voor het Internationaal Strafhof (ICC) en verzoekt de EU en de lidstaten om voldoende financiële steun te verlenen zodat het ICC zich van zijn taken kan kwijten; 4. onderstreept de noodzaak voor de EU om wereldwijd de democratie te verdedigen en te bevorderen door zelf het goede voorbeeld te geven, onder meer door toe te zien op de strikte naleving van de beginselen van democratie, mensenrechten en de rechtsstaat in alle EU-lidstaten; verzoekt de EU te ijveren voor een wereldwijde alliantie van democratieën; is overtuigd van de noodzaak van het bundelen van middelen, het uitwisselen van best practices, het coördineren van gezamenlijk optreden en het ontwikkelen van gedeelde strategieën om kwaadwillige inmenging en desinformatie door autoritaire staten en hun handlangers, vijandige niet-statelijke actoren en organisaties, en antidemocratische actoren binnen democratische samenlevingen, tegen te gaan; is van mening dat de EU en haar lidstaten, om dit tot een succes te maken, door middel van nauwe samenwerking met onder meer NAVO, moeten ijveren voor een overheidsbrede en maatschappijbrede aanpak voor het tegengaan van hybride dreigingen, in combinatie met een ambitieuze agenda ter ondersteuning van de democratie die gericht is op het behoud en de bevordering van de vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van de media; spreekt in dit verband zijn volledige steun uit voor de “Summits for Democracy” die door de VS zijn gehouden, waarbij de nadruk ligt op concrete maatregelen om de universele mensenrechten te verdedigen, achteruitgang van de democratie te voorkomen en corruptie te bestrijden; 5. verzoekt de EU haar instrumentarium voor het tegengaan van buitenlandse inmengings-, propaganda- en beïnvloedingsoperaties te ontwikkelen, met inbegrip van nieuwe instrumenten die het mogelijk maken kosten op te leggen aan daders, en de relevante structuren, met name de strategische taakgroepen voor communicatie van de EDEO, te versterken; is ingenomen met de lopende herziening van de praktijkcode betreffende desinformatie van de Commissie; benadrukt de noodzaak voor de EU om de zichtbaarheid van haar acties te vergroten door middel van een betere, meer strategische communicatie over haar externe optreden richting haar eigen burgers maar ook buiten de EU; 6. maakt zich ernstige zorgen over de aanhoudende achteruitgang van de democratie en de tegenslagen op het gebied van de mensenrechten in steeds meer derde landen, waaronder aanvallen op politieke rechten en op de integriteit van verkiezingen; wijst nogmaals op het belang van aanhoudende steun vanuit de EU voor verkiezingsprocessen wereldwijd, onder meer door middel van verkiezingswaarnemingsmissies, en herinnert aan de fundamentele rol van het Parlement in dit verband; beklemtoont dat het van belang is dat binnenlandse verkiezingswaarnemers het hoogste beschermingsniveau genieten; vraagt de EU om op het gebied van verkiezingswaarneming nog nauwer samen te werken met alle relevante partners, zoals de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de Raad van Europa en de organisaties die de Verklaring inzake de beginselen voor internationale verkiezingswaarneming en de Gedragscode voor internationale verkiezingswaarnemers onderschrijven; 7. spoort de EU aan te werken aan haar leiderschapsrol bij de verdediging en bevordering van vrijheid, democratie en mensenrechten in multilaterale fora, en met name binnen de VN; is van mening dat de EU moet zorgen voor een transparant en doeltreffend gebruik van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EUGHRSR), onder meer door het toepassingsgebied ervan uit te breiden tot corruptiegerelateerde misdrijven; herhaalt dat de EU de mensenrechtenbepalingen van de door haar gesloten internationale overeenkomsten beter moet handhaven; herinnert aan het politieke karakter van de EUGHRSR, die deel uitmaakt van een geïntegreerde en alomvattende beleidsaanpak van de EU; 8. dringt aan op de volledige uitvoering en stelselmatige integratie van gendermainstreaming en het genderactieplan III van de EU (GAP III) in al het externe optreden van de EU, op alle niveaus waarop betrekkingen plaatsvinden en bij alle relevante activiteiten en concepten, en ook na afloop van GAP III; verzoekt de EU en de lidstaten het voortouw te nemen bij de tenuitvoerlegging van resolutie 1325 (2000) van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid; dringt bij de EDEO aan op verbetering van het geografische evenwicht zodat de verscheidenheid van de lidstaten ook naar behoren wordt weerspiegeld in de nationaliteiten die zijn vertegenwoordigd in zijn organisatie, zoals vermeld in artikel 27 van het statuut van de ambtenaren van de EU (6) ; 9. dringt aan op een doeltreffende uitvoering van het EU-concept voor vredesbemiddeling van 2020 om de positie van de EU als invloedrijke mondiale actor die investeert in conflictpreventie en -bemiddeling te verstevigen, en die het voortouw neemt op het gebied van de bevordering en totstandbrenging van vrede op internationaal niveau; herinnert aan het voordeel dat de EU geniet ten opzichte van afzonderlijke lidstaten als het gaat om conflictpreventie en -oplossing; beklemtoont de belangrijke rol die het Parlement hierbij speelt door middel van parlementaire diplomatie; erkent de rol van jongerenorganisaties bij het bouwen aan vreedzame samenlevingen, en hun rol bij de bevordering van een vredelievende cultuur, verdraagzaamheid en interculturele en interreligieuze dialoog; 10. herhaalt zijn pleidooi voor meer steun voor de maritieme veiligheidsstrategie van de EU nu het handhaven van de vrije scheepvaart zowel in het nabuurschap als in de rest van de wereld een steeds grotere uitdaging vormt; beklemtoont dat de vrijheid van scheepvaart te allen tijde moet worden geëerbiedigd; verzoekt de EU om meer aandacht te schenken aan de waarborging van de vrijheid van scheepvaart en op maatregelen die zijn gericht op de-escalatie en preventie van gewapende conflicten en militaire incidenten op zee; 11. dringt aan op een ambitieuze EU-agenda, in samenwerking met belangrijke partners, voor het steunen van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de EU en voor het agenderen van de kwestie van vervolging op grond van godsdienst of levensovertuiging; merkt op dat steun voor de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging bijdraagt aan duurzame vrede en derhalve helpt bij de aanpak van veel van de uitdagingen van de EU en haar partners; dringt er bij de Commissie op aan om zo spoedig mogelijk een nieuwe speciale gezant van de EU voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging te benoemen; 12. is ingenomen met de inspanningen van de EU als wereldleider in de strijd tegen klimaatverandering en verzoekt de Commissie en de EDEO met klem om met nieuwe initiatieven te komen, zoals de internationalisering van de Europese Green Deal en initiatieven gericht op klimaatgerelateerde veiligheidsrisico’s, en om de impact van klimaatverandering op plaatselijk niveau aan te pakken, met name in kwetsbare bevolkingsgroepen en gemeenschappen die zwaar zijn getroffen; is van mening dat de EU ambitieuze CO2-reductiedoelstellingen in derde landen moet steunen en benadrukt dat klimaatdiplomatie een cruciale rol moet spelen; verwacht dat de tenuitvoerlegging van de Europese Green Deal aanzienlijke geopolitieke gevolgen zal hebben en van invloed zal zijn op de betrekkingen van de EU met enkele van haar partners, bijvoorbeeld voor wat betreft de afhankelijkheid van de EU van leveringen van fossiele brandstoffen uit Rusland; 13. is ingenomen met de aanpak en de mondiale voortrekkersrol van de EU bij de levering van COVID-19-vaccins en de aanpak van de sociale en economische gevolgen van de pandemie via het Covax-mechanisme en het mondiale herstelpakket in het kader van Team Europa; verzoekt de EU een robuuste, mondiale gezondheidsstrategie voor te stellen, waarbij zowel mondiale inspanningen als inspanningen op EU-niveau komen kijken, om een betere wereldwijde paraatheid en een doeltreffende respons op toekomstige crises te waarborgen en wereldwijd gratis, eerlijke, betaalbare en billijke toegang tot vaccins te verzekeren; herhaalt dat de EU meer autonoom moet worden op het gebied van gezondheidszorg en haar toeleveringsketens moet diversifiëren om niet langer afhankelijk te zijn van autoritaire en totalitaire regimes; is ingenomen met het partnerschap van de EU en de VS inzake de mondiale COVID-19-vaccinatiecampagne; 14. erkent dat technologie, connectiviteit en gegevensstromen belangrijke dimensies van de externe betrekkingen en partnerschapsovereenkomsten van de EU zijn en aanzienlijke geopolitieke implicaties hebben; verzoekt de EU met klem mondiale partnerschappen te ontwikkelen met het oog op de vaststelling van eerlijke, open en op waarden gestoelde normen voor een op regels gebaseerd, ethisch, mensgericht gebruik van technologieën die geen inbreuk doen op de privacy van individuele gebruikers, met name voor wat betreft artificiële intelligentie en de governance van het internet, door cyberdiplomatie een centrale plaats te geven in haar externe optreden; benadrukt dat de EU in dit verband moet zorgen voor samenwerking en coördinatie tussen democratieën en ervoor moet zorgen dat bij de aanpak van conflicten het internationaal en humanitair recht wordt geëerbiedigd; wijst op de specifieke dreiging van nieuwe digitale technologieën voor mensenrechtenverdedigers en anderen wanneer hun activiteiten gecontroleerd, ingeperkt en ondermijnd worden, zoals onlangs aanschouwelijk is gemaakt door de onthullingen van het Pegasus Project; verzoekt de EU het initiatief te nemen om tot een moratorium te komen op de uitvoer van spywaretechnologie die wordt ingezet voor onderdrukking, en om een robuust internationaal regelgevingskader op dit gebied vast te stellen; verzoekt de EU en de lidstaten erop toe te zien dat de mensenrechten terdege worden nageleefd en dat de uitvoer en technische bijstand van Europese bewakingstechnologie naar behoren worden gecontroleerd overeenkomstig de verordening inzake producten voor tweeërlei gebruik (7) ; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan om overheden van derde landen ertoe te bewegen een einde te maken aan repressieve praktijken en wetgeving in naam van cyberbeveiliging en terrorismebestrijding; wijst erop dat de EU de rechten van het individu moet beschermen; benadrukt dan ook dat stelsels voor de beoordeling van burgers (“social scoring”) niet stroken met de fundamentele waarden van de EU; benadrukt dat dergelijke beleidsmaatregelen en surveillance-instrumenten onder geen beding in de EU mogen worden ingevoerd of gebruikt; benadrukt derhalve dat de EU zich moet inspannen om het grensoverschrijdende bereik van digitale onderdrukking in te perken en tegen te gaan; merkt op dat uitvoer van defensietechnologieën en wapens een bevoegdheid van de lidstaten is; 15. herhaalt dat de EU een mondiale strategie voor connectiviteit moet ontwikkelen en uitvoeren, bij wijze van uitbreiding van de huidige EU-strategie voor sterkere banden tussen Europa en Azië, en als strategische respons om haar invloed in regio’s zoals Latijns-Amerika, Afrika en Azië te versterken; is daarom ingenomen met het ambitieuze en veelzijdige “Global Gateway”-initiatief dat op 1 december 2021 door de Commissie werd gepresenteerd en dat tot doel heeft op eerlijke en duurzame wijze samen met partners overal ter wereld te investeren in onder meer digitale netwerken en hoogwaardige infrastructuur, en dat sterkere partnerschappen beoogt zonder afhankelijkheid te creëren; benadrukt dat de Commissie connectiviteitsprojecten met derde landen voorwaardelijk moet maken aan de naleving van strenge sociale en arbeidsnormen, transparantie, mensenrechten, due diligence, interoperabiliteit, goed bestuur en democratische waarden, en het ethisch gebruik van technologie zowel in eigen land als daarbuiten; merkt in dit verband op dat de Commissie een strategie moet ontwikkelen om de toegang van haar partners tot betrouwbare en veilige technologie te verbeteren; beklemtoont dat investeringen in connectiviteit moeten bijdragen aan de economische veerkracht en het koolstofarm maken van de economie op een wijze die verenigbaar is met de Overeenkomst van Parijs; is van mening dat een grotere inzet nodig is om de connectiviteitspartnerschappen van de EU uit te voeren en spoort de Commissie aan deze connectiviteitsprojecten te ontwikkelen in combinatie en in samenwerking met gelijkgezinde partners; zou graag zien dat er tijdens de volgende AU-EU-top een connectiviteitspartnerschap wordt aangegaan met de Afrikaanse Unie (AU); 16. is ingenomen met het mondiale “Build Back Better World”-initiatief van de G7 en verzoekt de EU met klem een actieve rol te spelen bij de verdere ontwikkeling ervan, onder meer door verbanden te leggen met de “Global Gateway”-strategie aangezien deze twee initiatieven elkaar wederzijds kunnen versterken; Verbeteren van de zichtbaarheid en besluitvorming van de EU en het volledig en meer doeltreffend benutten van de harde en zachte machtsinstrumenten van de EU, onder meer door invoering van besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op het gebied van het buitenlands beleid van de EU 17. herhaalt dat de EU in de allereerste plaats eenheid en een sterkere en werkelijke politieke wil van haar lidstaten behoeft om samen overeenstemming te bereiken over en te werken aan de bevordering van gemeenschappelijke doelstellingen voor het buitenlands beleid van de EU alsook samenwerking op het gebied van de veiligheid en defensie van de EU, gericht op tenuitvoerlegging van de doelstellingen, waarden, beginselen en normen van artikel 21 VEU; beklemtoont de noodzaak tot de oprichting van een veiligheids- en defensie-unie die kan dienen als startpunt voor het voeren van een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid, overeenkomstig de bepaling van artikel 42, lid 2, VEU; 18. beklemtoont dat het buitenlands beleid van de EU dient te beschikken over zijn eigen instrumenten op het gebied van buitenlandse zaken, mensenrechten, en veiligheid en defensie; herinnert eraan dat de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) is vastgelegd in het Verdrag van Lissabon, maar pas in 2017 werd opgericht; verzoekt de lidstaten en de Raad derhalve de moed te hebben om optimaal gebruik te maken van alle instrumenten van het buitenlands beleid die in de Verdragen beschikbaar zijn; 19. onderstreept dat de EU in samenwerking met de lidstaten haar vermogen moet versterken om efficiënt, tijdig, proactief en onafhankelijk op te treden en haar respons op actuele en toekomstige uitdagingen vorm te geven; wijst erop dat de EU dringend een mechanisme tot stand moet brengen voor de automatische uitwisseling van informatie en inlichtingen tussen de lidstaten en de EU over buitenlandse zaken en veiligheidskwesties die zich buiten de EU voordoen, waaronder terrorisme, aangezien dit een blijvende dreiging vormt voor Europese waarden en de veiligheid in Europa en een multidimensionale aanpak behoeft; is ingenomen met het lopende proces met betrekking tot het strategisch kompas als het uitgangspunt voor verdere ontwikkeling richting een Europese defensie-unie en ten behoeve van de strategische soevereiniteit van de EU met betrekking tot haar veiligheid en defensie, alsmede voor de totstandkoming van een gemeenschappelijke Europese strategische veiligheids- en defensiecultuur gestoeld op onze gedeelde waarden en doelen en een gemeenschappelijk begrip van dreiging, en met respect voor het specifieke veiligheids- en defensiebeleid van de lidstaten; verwacht dat het strategisch kompas zal helpen vorm te geven aan een gedeelde visie voor de veiligheid en defensie van de EU teneinde strategische autonomie te bereiken; benadrukt dat het resultaat moet worden weergegeven in een aangepaste versie van de integrale EU-strategie van 2016 waarin rekening wordt gehouden met de belangrijkste dreigingen, uitdagingen en kansen, en waarin routes worden uitgestippeld die de EU in staat stellen een meer proactieve rol in de wereld te spelen; benadrukt voorts dat deze bevindingen de basis moeten vormen voor een herziening van andere documenten, zoals het vermogensontwikkelingsplan van 2018; 20. benadrukt het belang van mensenrechten als integraal onderdeel van het instrumentarium van de EU inzake buitenlandse zaken en onderstreept de complementariteit ervan; spoort de EU aan de verdediging van de mensenrechten en de toepassing van sancties af te stemmen met partnerlanden teneinde de impact ervan te vergroten; herinnert eraan dat een consistente en uniforme toepassing van beperkende maatregelen in alle lidstaten een voorwaarde is voor de geloofwaardigheid en doeltreffendheid van het buitenlands beleid van de EU; dringt er bij de Commissie, in haar rol als hoedster van de Verdragen, en bij de Raad en de VV/HV, die verantwoordelijk zijn voor de eenheid, consistentie en doeltreffendheid van het buitenlands beleid van de EU, op aan ervoor te zorgen dat nationale reacties op inbreuken op door de EU vastgestelde beperkende maatregelen doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn; verzoekt de EU in dit verband te zorgen voor de doeltreffendheid en volledige naleving van de beperkende maatregelen van de EU die zijn opgelegd naar aanleiding van de Russische agressie tegen Oekraïne en de illegale annexatie door Rusland van de Krim; dringt aan op nauwe coördinatie en samenwerking tussen de EU en de VS bij het gebruik van sancties om gemeenschappelijke doelen van buitenlands en veiligheidsbeleid na te streven, waarbij mogelijke onbedoelde gevolgen voor de belangen van beide landen worden vermeden; 21. wijst er voorts op dat het eenmaal door de Raad aangenomen strategisch kompas een aanzienlijke meerwaarde moet bieden voor het GBVB en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) van de EU en de solidariteit onder de lidstaten verder moet versterken; is ingenomen met het feit dat het strategisch kompas voortbouwt op een gemeenschappelijke analyse van dreigingen en uitdagingen waarmee onze EU en haar lidstaten worden geconfronteerd, actuele en toekomstige vermogenshiaten in kaart brengt – zowel op institutioneel gebied als wat betreft middelen – en een duidelijke routekaart levert om deze hiaten te vullen; herhaalt dat het Parlement voornemens is bij dit proces betrokken te zijn, met name door zijn recht op controle uit te oefenen en een regelmatige herzieningsprocedure in te stellen; wijst erop dat het definitieve ontwerp van het strategisch kompas en het strategisch concept van de NAVO met elkaar in overeenstemming dienen te zijn teneinde te zorgen voor een versterkte samenwerking en lastenverdeling, en manieren te vinden om de samenwerking tussen de EU en de NAVO te versterken; noemt opnieuw het beginsel van één set strijdkrachten; verzoekt de lidstaten met klem om na voltooiing van het strategisch kompas een gedeelde strategische cultuur en een ambitieuze overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke lezing van artikel 42, lid 7, VEU en artikel 222 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie en over hun verhouding tot artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag; verwacht dat het strategisch kompas meer kansen zal kunnen bieden aan partnerschapslanden, met inbegrip van het Oostelijk Partnerschap, op het vlak van het vergroten van de weerbaarheid tegen moderne dreigingen en uitdagingen op het gebied van veiligheid; is van mening dat het huidige agressieve buitenlands en veiligheidsbeleid van Rusland in dit document moet worden aangemerkt als een grote bedreiging voor de veiligheid van het Europese continent; 22. herinnert eraan dat de Verdragen voorzien in de mogelijkheid om de besluitvormingsprocedures in verband met het GBVB te verbeteren; herinnert aan artikel 31, lid 2, VEU op grond waarvan de Raad bepaalde besluiten met betrekking tot het GBVB met gekwalificeerde meerderheid van stemmen kan nemen, alsook aan de overbruggingsclausule als bedoeld in artikel 31, lid 3, VEU die voorziet in de mogelijkheid geleidelijk over te gaan op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid voor besluiten met betrekking tot het GBVB die geen gevolgen hebben op militair of defensiegebied maar die de solidariteit en wederzijdse steun in de EU vergroten in geval van crises; benadrukt dat het vermogen tot optreden van de EU wordt belemmerd door unanimiteit en dringt er derhalve op aan dat de lidstaten voor het GBVB besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen hanteren; roept daarbij in het bijzonder nogmaals op tot invoering van besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen voor het aannemen van verklaringen over internationale mensenrechtenkwesties en aan mensenrechten gerelateerde besluiten, de invoering en toepassing van sancties in het kader van de EUGHRSR en alle besluitvorming omtrent civiele missies in het kader van het GVDB; onderstreept dat toepassing van de artikelen 31 en 44 VEU de flexibiliteit en het vermogen van de EU om op te treden zou kunnen verbeteren met betrekking tot tal van kwesties inzake buitenlands beleid; 23. dringt aan op intensiever overleg tussen de EU en de NAVO op het niveau van het Politiek en Veiligheidscomité en de Noord-Atlantische Raad; 24. dringt nogmaals aan op de invoering van nieuwe vormen van samenwerking, zoals de Europese Veiligheidsraad, met het oog op de ontwikkeling van een geïntegreerde conflict- en crisisaanpak; onderstreept dat over de samenstelling en het mogelijke mandaat van deze samenwerking moet worden nagedacht; wijst erop dat de lopende Conferentie over de toekomst van Europa een nuttig kader biedt waarbinnen innovatieve voorstellen op dit vlak vorm kunnen krijgen; dringt erop aan dat de conferentie ambitieuzer is ten aanzien van de externe dimensie van het EU-beleid, onder meer op het gebied van veiligheid en defensie, bijvoorbeeld door de oprichting van permanente multinationale militaire eenheden van de EU en de invoering van gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de besluitvorming over het buitenlandbeleid van de EU; merkt evenwel op dat nieuwe institutionele kaders alleen geen oplossing bieden voor de structurele en politieke uitdagingen waarvoor het GVDB zich gesteld ziet; herhaalt zijn oproep om een Raad van ministers van Defensie op te richten; 25. wijst erop dat de eigen instrumenten van de EU tevens de oprichting van een Europese diplomatieke academie moeten omvatten, waar EU-diplomaten vanaf de basis worden opgeleid en elkaar vinden in gemeenschappelijke waarden en belangen van de EU, waardoor een heuse esprit de corps ontstaat die wordt bepaald door een gemeenschappelijke diplomatieke cultuur vanuit Europees perspectief; pleit voor de volledige uitvoering van het proefproject voor de totstandbrenging van een Europese diplomatieke academie (“Towards the creation of a European Diplomatic Academy”), dat de weg kan vrijmaken voor het opzetten van deze opleiding en dat de vaststelling van een selectieproces moet omvatten voor opneming in de delegaties van de EDEO en de EU; benadrukt het belang van het versterken van de diplomatieke vertegenwoordiging van de EU in derde landen en het streven naar een volwaardige diplomatieke vertegenwoordiging bij multilaterale organisaties in het algemeen en de VN in het bijzonder; wijst erop dat een sterkere EU-vertegenwoordiging in derde landen en bij multilaterale organisaties zeer bevorderlijk zou zijn voor de zo noodzakelijke eensgezindheid onder de EU-instellingen en de lidstaten voor wat betreft de aanpak van mondiale uitdagingen op het gebied van het GBVB; 26. benadrukt dat een holistische benadering van het GBVB synergie vereist tussen alle beschikbare middelen van de EU op het gebied van extern optreden; vestigt in dit verband de aandacht op de belangrijke rol die het Europees Parlement speelt op diplomatiek vlak en het voordeel dat het in dit opzicht geniet, met name dankzij interparlementaire betrekkingen en de uitgebreide contacten van het Parlement in het kader van programma’s met derden ter ondersteuning van de democratie; verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten te erkennen dat het Parlement integraal onderdeel uitmaakt van “Team Europa”, en dit ook in de operationele structuren te laten terugkomen; benadrukt dat cultuur een nuttig diplomatiek instrument is geworden en een fundamenteel onderdeel van de zachte macht van de EU; onderstreept dat er in cultuur een groot potentieel ligt om de waarden van de EU te bevorderen; 27. verzoekt de EDEO en de Raad om stappen te ondernemen om de reikwijdte en de mandaten van de speciale vertegenwoordigers en speciale gezanten van de EU te evalueren en tot een transparante en volledige beoordeling te komen van de effectiviteit en toegevoegde waarde van deze functies, zoals verzocht in de aanbeveling van het Parlement van 13 maart 2019 (8) ; dringt er bij de EDEO en de Raad op aan alle noodzakelijke stappen te ondernemen om zo spoedig mogelijk gehoor te geven aan de aanbeveling van het Parlement; 28. is ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de prognosecapaciteit van de EU te versterken, onder meer met betrekking tot het GBVB, zoals blijkt uit het tweede jaarlijkse strategisch prognoseverslag getiteld “Het vermogen en de vrijheid tot handelen van de EU”; stelt voor interinstitutionele prognoseactiviteiten op politiek niveau te verrichten teneinde prognoses in de beleidsvorming te integreren en de paraatheid van de EU ten aanzien van toekomstige uitdagingen zoals klimaatgerelateerde crises en conflicten te verbeteren en haar vermogen te versterken om regionale en mondiale ontwikkelingen te beïnvloeden; 29. beklemtoont dat de externe dimensie van de EU-begroting naar behoren gefinancierd moet zijn en zodanig moet worden opgezet dat er onmiddellijk kan worden gereageerd op actuele, opkomende en toekomstige uitdagingen; dringt erop aan in de begroting voor het extern optreden te focussen op prioriteitsgebieden, zowel geografisch als thematisch, en op gebieden waar EU-optreden de meeste meerwaarde kan opleveren; Ontwikkelen van Europese soevereiniteit door het extern en intern handelen van de EU op een coherente manier aan elkaar te verbinden, en door het vermogen tot autonoom optreden waar nodig, te combineren met de bereidheid om strategische solidariteit met gelijkgezinde partners na te streven 30. verzoekt de EU haar strategische soevereiniteit te vergroten op specifieke gebieden die van fundamenteel belang zijn voor het handhaven van de vooraanstaande positie van de Unie in de internationale arena, zoals bevordering van de waarden van de EU, grondrechten, eerlijke handel, economie, veiligheid en technologie, sociale rechtvaardigheid, de groene en digitale transitie, energie, en haar rol ten aanzien van de assertiviteit van autoritaire en totalitaire regimes; benadrukt dat het externe optreden en het interne beleid van de EU met elkaar in samenspraak moeten zijn; herhaalt zijn oproep voor de oprichting van een Europese veiligheids- en defensie-unie die als startpunt zou dienen voor het voeren van een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid, overeenkomstig de bepaling van artikel 42, lid 2, VEU, en die de EU in staat zou stellen autonoom op te treden om haar veiligheidsbelangen indien nodig veilig te stellen, en waardoor de EU een meer capabele en geloofwaardige strategische partner zou worden voor haar bondgenoten, waaronder de NAVO en de VS; dringt aan op intensivering en stroomlijning van de defensiesamenwerking, bijvoorbeeld op het gebied van defensiematerieel; 31. benadrukt dat autonomie op het gebied van veiligheid en defensie inhoudt dat de EU betrouwbare en interoperabele strategische capaciteiten ten behoeve van doeltreffend crisisbeheer ontwikkelt, coördineert en snel kan inzetten; de EU en haar burgers beschermt; belangrijke partners opleidt; efficiënte samenwerking, besluitvorming en taakverdeling, ontwikkeling en productiecapaciteit bereikt tussen de lidstaten – in volledige solidariteit en op EU-niveau – en andere internationale organisaties zoals de VN en de NAVO; en over het vermogen beschikt om waar nodig autonoom en onafhankelijk te beslissen en op te treden, in overeenstemming met haar eigen belangen, beginselen en waarden zoals vastgelegd in artikel 21 VEU, met name door een positie te verwerven als doeltreffende mondiale speler, en met volledige eerbiediging van het internationaal recht; benadrukt dat prioriteit moet worden gegeven aan het tot stand brengen van sterke en betrouwbare bondgenootschappen, partnerschappen en multilaterale regelingen, alsook aan het creëren van strategische solidariteit met gelijkgestemde landen; beklemtoont dat deze aanpak de samenwerking met partners verder moet versterken, met name in het kader van de NAVO; merkt op dat deze versterkte Europese strategische capaciteiten en structuren verenigbaar met en complementair moeten zijn aan de NAVO; is in dit verband ingenomen met de aankondiging door de voorzitter van de Commissie van een top over Europese defensie onder het Franse voorzitterschap van de Raad; onderstreept dat de EU en de NAVO tegen eind 2021 een gezamenlijke verklaring over samenwerking zullen voorleggen; dringt aan op de totstandbrenging van een “snelle-inzetcapaciteit”, zoals voorgesteld door de VV/HV, als een eerste stap in de richting van de oprichting van permanente multinationale militaire eenheden van de EU; benadrukt dat een dergelijke troepenmacht een meerwaarde zou moeten vormen ten opzichte van de EU-gevechtsgroepen, die nog nooit zijn ingezet; verzoekt de Raad en de Commissie derhalve om mogelijkheden te wegen en te ontwikkelen voor de totstandbrenging van multinationale militaire eenheden gefinancierd vanuit zowel de Europese Vredesfaciliteit als de begroting van de EU, door volop gebruik te maken van de huidige mogelijkheden die in de EU-verdragen besloten liggen; 32. erkent de NAVO als het blijvende fundament voor collectieve Europese veiligheid en defensie, en spoort bondgenoten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan aan hun toezeggingen te bekrachtigen inzake de NAVO als de belangrijkste instelling voor de verdediging van het Euro-Atlantisch gebied; herhaalt zijn oproep aan bondgenoten om de overeengekomen eisen inzake lastenverdeling te handhaven en na te leven, met inbegrip van defensie-uitgaven met een streefcijfer van 2 % van het bbp, zoals overeengekomen tijdens de NAVO-top in Newport in 2014; 33. verzoekt de lidstaten hun wapenuitvoerbeleid af te stemmen op de bepalingen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (9) , en alle criteria strikt toe te passen; herhaalt zijn oproep aan de VV/HV om prioriteit te verlenen aan non-proliferatie, ontwapening en wapenbeheersing, aangezien sommige beheersingsregelingen door kwaadwillige overheden worden betwist en andere grotendeels worden genegeerd, en er nieuwe technologieën worden ontwikkeld en ingezet die mogelijk niet alleen als disruptief kunnen worden aangemerkt, maar zelfs als revolutionair op het vlak van militaire zaken; 34. onderstreept dat de Unie haar technologische, operationele en digitale soevereiniteit en deskundigheid verder moet ontwikkelen en versterken door in te zetten op een grotere en sterke Europese defensie-industrie en -markt, de ontwikkeling van de Europese industriële en technologische defensiebasis, meer gezamenlijk militair onderzoek en militaire ontwikkeling, aanbestedingen, opleidingen en onderhoud, een gemeenschappelijke benadering van voorzieningszekerheid en een ambitieuzere samenwerking met democratische bondgenoten; benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan opkomende disruptieve technologieën, cyberbeveiligingsmaatregelen en cyberdefensie, de bescherming en veerkracht van kritieke infrastructuur en de voorzieningszekerheid van belangrijke technologische componenten zoals micro-geleiders; herinnert aan de mogelijkheden die worden geboden door bestaande instrumenten en mechanismen zoals PESCO, het Europees Defensiefonds en de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie; verzoekt de lidstaten dergelijke instrumenten en mechanismen ten volle in te zetten; is ingenomen met de eerste oproepen tot het indienen van voorstellen voor het Europees Defensiefonds, dat een essentieel instrument vormt voor het versterken van de Europese veiligheid en defensie en de strategische soevereiniteit van de EU; 35. maakt zich zorgen over de technologische afhankelijkheid van de EU van aanbieders uit derde landen, met name niet-democratische staten; maakt zich zorgen over het feit dat Europa voor haar cyberbeveiliging afhankelijk is van buitenlandse producten; roept de EU-instellingen op een EU-brede consensus te bereiken over het noodzakelijk behoud van Europese onafhankelijk op verschillende belangrijke technologische terreinen, en met een pragmatische en autonome benadering te komen om te voorkomen dat zich binnen kritieke technologische sectoren afhankelijkheden en geopolitieke dwang voordoen; onderstreept in het bijzonder het strategisch belang van infrastructuur voor 5G en transmissiekabels op de zeebodem; 36. onderstreept dat een gemeenschappelijk cyberdefensiebeleid en aanzienlijke cyberdefensievermogens kernelementen zijn voor de ontwikkeling van een verdergaande en sterkere Europese veiligheids- en defensie-unie; benadrukt dat zowel de gemeenschappelijke als de nationale militaire cyberdefensievermogens dringend moeten worden ontwikkeld en versterkt; onderstreept dat alle EU-instellingen en lidstaten op alle niveaus moeten samenwerken om een cyberbeveiligingsstrategie op te zetten; verzoekt de EDEO een toereikend niveau van cyberbeveiliging te waarborgen voor zijn bezittingen, panden en activiteiten, waaronder zijn hoofdkantoor en de EU-delegaties; 37. benadrukt dat de Europese ruimtevaartsector een sleutelrol vervult bij het verwezenlijken van autonomie voor de EU op mondiaal niveau, alsook bij het waarborgen van de welvaart en veiligheid van onze samenlevingen; uit zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat de kosmische ruimte in hoog tempo transformeert tot een politieke arena die de geopolitieke concurrentie op aarde weerspiegelt en een nieuwe technologische grens vormt, en in beginsel snel een militaire arena zou kunnen worden als de juiste internationale rechtsinstrumenten niet worden ingezet; steunt initiatieven die erop gericht zijn het ruimtevaartbeleid van de EU te stimuleren, waaronder het ambitieuze nieuwe ruimtevaartprogramma van de EU, en die tot doel moeten hebben de huidige en toekomstige Europese ruimteactiva te beschermen; benadrukt dat de politieke en financiële toezeggingen van de EU gelijk op moeten gaan met haar ambities op het gebied van de ruimtevaart; verzoekt de EU meer inspanningen te verrichten voor het ontwikkelen van brede internationale ruimtevaartwetgeving ter voorkoming van een bewapening van de ruimte; steunt het Satellietcentrum van de Europese Unie dat besluitvormers voorziet van tijdige waarschuwingen over mogelijke crises en situatiekennis op mondiaal niveau; Nader ontwikkelen van regionale strategieën, waaronder diplomatieke en economische betrekkingen en samenwerking op het gebied van veiligheid 38. is ingenomen met de conclusies naar aanleiding van de door het Sloveens voorzitterschap van de Raad georganiseerde Westelijke Balkan-top in Brdo pri Kranju; herhaalt zijn steun voor het Europese perspectief van de landen van de Westelijke Balkan en herhaalt daarom zijn oproep om het uitbreidingsproces te versnellen en een duidelijk traject te bieden voor landen die tot de EU willen toetreden; dringt er bij de lidstaten op aan hun beloften eindelijk na te komen, en benadrukt dat het dringend noodzakelijk is onmiddellijk de eerste intergouvernementele conferenties met Albanië en Noord-Macedonië te houden en Kosovo visumliberalisering toe te staan; benadrukt dat het uitbreidingsproces in hoge mate gestoeld blijft op de verwezenlijking van alle betreffende criteria door de kandidaat-lidstaten, zoals gedefinieerd door de Europese Raad, met bijzondere nadruk op de versterking van de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten en de rechten van minderheden, alsook verzoening en economische vooruitgang in de Westelijke Balkan, als voorwaarden voor duurzame vrede, stabiliteit en welvaart; benadrukt de noodzaak van nauwere samenwerking bij het aanpakken van gemeenschappelijke uitdagingen; benadrukt dat er lering moet worden getrokken uit de ervaringen met betrekking tot het uitbreidingsbeleid, alsook dat het zaak is in de regio verhoogde zichtbaarheid en aanvullende investeringen tot stand te brengen teneinde het publieke bewustzijn te bevorderen, en daarmee ook de geloofwaardigheid en betrokkenheid van de EU; pleit ervoor dat de EU samenwerkt met de landen in de Westelijke Balkan met het oog op het vinden van oplossingen voor problemen die verdere hervormingen belemmeren, onder meer met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de 14 kernprioriteiten in Bosnië en Herzegovina en het waarborgen van de uitvoering van de vredesovereenkomst van Dayton; benadrukt het belang van de Europese integratie van deze partnerlanden met het oog op de stabiliteit en veiligheid van het hele continent; roept de EU op het maatschappelijk middenveld in de Westelijke Balkan te steunen bij het bevorderen en verspreiden van de Europese waarden; spreekt zijn waardering uit voor het werk dat EUFOR Althea heeft verricht, waarmee wordt bijgedragen aan vrede, stabilisatie en de Europese integratie van Bosnië en Herzegovina; herinnert eraan dat deze operatie nog steeds een centrale rol speelt voor de veiligheid en stabiliteit in Bosnië en Herzegovina en de regio; benadrukt dat er met het oog op een mogelijke toekomstige uitbreiding behoefte is aan een meer efficiënte besluitvorming op EU-niveau;spreekt zich krachtig uit tegen de ongrondwettelijke separatistische acties van de autoriteiten van de Servische Republiek die gericht zijn op het creëren van parallelle instellingen op het gebied van geneeskunde en medische apparatuur, justitie, defensie, veiligheid en belastingen, waardoor de staatsstructuren van Bosnië en Herzegovina worden ondermijnd en de eenheid en territoriale integriteit van het land existentieel bedreigd worden; hekelt de nadelige rol van regionale actoren en Russische buitenlandse inmenging; verzoekt de Raad gerichte sancties op te leggen tegen Milorad Dodik en zijn bondgenoten wegens zijn corrupte activiteiten, aanhoudende destabilisering van het land en ondermijning van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Bosnië en Herzegovina; 39. onderstreept dat het onlangs goedgekeurde instrument voor pretoetredingssteun 2021-2027 (IPA III) een langetermijninvestering in de Europese toekomst van de regio moet ondersteunen, en benadrukt dat op doeltreffende wijze gebruik moet worden gemaakt van de verbeterde conditionaliteit van het instrument om concrete resultaten te behalen; juicht het toe dat onder het gemoderniseerde IPA III strengere voorwaarden gelden ten aanzien van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat; is verheugd over het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan en pleit voor de onmiddellijke uitvoering ervan met het oog op het herstel en de economische groei van de regio op de lange termijn, alsook de duurzame connectiviteit, zodat de Westelijke Balkan dichter bij de eengemaakte markt van de EU komt te staan; 40. betuigt nogmaals zijn onwrikbare steun aan de landen van het Oostelijk Partnerschap, met name wat betreft hun onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit binnen hun internationaal erkende grenzen, alsook eerbiediging van de wil van de burgers om over hun eigen toekomst en buitenlandbeleid te beslissen, vrij van externe invloeden; roept op tot de volledige uitvoering van de associatieovereenkomsten met Georgië, Moldavië en Oekraïne, en de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst met Armenië; benadrukt dat het zaak is de onderhandelingen over de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Azerbeidzjan voort te zetten overeenkomstig de voorwaarden die het Europees Parlement heeft vastgesteld in zijn aanbeveling van 4 juli 2018 over de onderhandelingen over de brede overeenkomst tussen de EU en Azerbeidzjan (10) ; dringt er bij de landen van het Oostelijk Partnerschap, en met name bij de landen die zich reeds op het pad van democratie en Europese integratie bevinden, op aan te waarborgen dat de fundamentele vrijheden, de mensenrechten en de rechtsstaat worden geëerbiedigd en dat de doorvoering van de nodige sociale, economische en politieke hervormingen wordt voortgezet; is ingenomen met de gezamenlijke mededeling van de Commissie van 18 maart 2020 getiteld “Het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap na 2020: de weerbaarheid versterken – een Oostelijk Partnerschap dat iedereen ten goede komt” (JOIN(2020)0007); wijst er nogmaals op dat de steun van de EU voor verdere integratie afhangt van concrete vooruitgang met betrekking tot deze hervormingen; steunt het EU-beginsel van conditionaliteit en differentiatie, met inbegrip van stimulansen; benadrukt dat het succes van de landen van het Oostelijk Partnerschap uitsluitend op basis van het EU-integratieproces kan worden aangetoond en geconsolideerd, en dat Russische burgers hiermee bovendien kunnen zien welke sociaal-economische voordelen hervormingen met een Europese insteek te bieden hebben; verzoekt de Commissie en de Raad de komende top van het Oostelijk Partnerschap te gebruiken om een krachtig signaal van steun aan onze partners te geven; verzoekt de EU-leiders ervoor te zorgen dat de vijf langetermijndoelstellingen en de tien nieuwe streefdoelen voor 2025 een echte bijdrage leveren aan het sociale en economische herstel van de COVID-19-pandemie, de economische banden versterken en zorgen voor handelsroutes tussen de EU en partnerlanden, met financiering in het kader van het in juni 2021 voorgestelde economisch en investeringsplan; 41. veroordeelt de directe en indirecte betrokkenheid van Rusland en andere externe actoren bij gewapende conflicten en hybride aanvallen, bezettingen en troepenopbouw in de regio en aan hun grenzen met de regio; benadrukt dat de aanhoudende nabije dreigingen de fysieke aanwezigheid van zowel de EU als de NAVO in de regio vereist; steunt de versterking van de samenwerking tussen de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap op het gebied van veiligheid en defensie, met name waar het de bevordering van vreedzame oplossingen voor regionale conflicten betreft, de aanpak van hybride dreigingen, cyberaanvallen, desinformatie en propagandacampagnes, het een halt toeroepen van inmenging door derde partijen in democratische processen en het verhogen van de maatschappelijke veerkracht; erkent de convergentie van de drie geassocieerde partners met het GBVB en steunt nauwere samenwerking op het gebied van het GVDB, met inbegrip van deelname aan PESCO indien aan de voorwaarden is voldaan; 42. maakt zich ernstig zorgen over de situatie in Belarus; veroordeelt ten stelligste de inzet van geweld tegen vreedzame demonstranten en dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van en het intrekken van alle aanklachten tegen alle politieke gevangenen, zowel vóór als na de zogenaamde presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020; herhaalt dat het Aleksandr Loekasjenko niet erkent als president van Belarus; verzoekt de Raad onverwijld en in nauwe samenwerking met de internationale partners de strengste en breedst mogelijke sancties in te voeren tegen alle Belarussische daders van verkiezingsfraude, geweld en repressie in Belarus en tegen personen of entiteiten die activiteiten organiseren die het illegaal overschrijden van de buitengrenzen van de EU vergemakkelijken of die aan dergelijke activiteiten bijdragen; verzoekt de Raad de internationale coördinatie voort te zetten om de dictator en zijn regime nog meer te isoleren; veroordeelt ten stelligste de hybride aanvallen van het regime van Loekasjenko op de EU, met inbegrip van de inzet van irreguliere migranten aan de buitengrenzen van de EU en de inzet van mensen voor politieke doeleinden in strijd met de internationale normen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan snel te reageren op nieuwe dreigingen, in overeenstemming met het EU-recht en internationale verplichtingen, en het GBVB en hun migratie- en asielbeleid aan te passen aan de nieuwe uitdagingen; is solidair met de lidstaten die met dergelijke bedreigingen worden geconfronteerd; uit zijn bezorgdheid over de grootschalige inzet van Russische troepen in Belarus, beschouwt dit als een bedreiging voor de Europese veiligheid en de soevereiniteit van Belarus, en dringt aan op onmiddellijke terugtrekking en eerbiediging van deze soevereiniteit; herhaalt zijn onwrikbare steun voor een democratisch Belarus en benadrukt het belang van meer samenwerking met de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie in Belarus; benadrukt het belang van het platform van het Europees Parlement voor de strijd tegen straffeloosheid in Belarus, en pleit voor het gebruik van alle beschikbare rechtsmiddelen om Loekasjenko en de leden van zijn regime voor het gerecht te brengen; 43. pleit voor een grotere betrokkenheid van de EU en de lidstaten in de zuidelijke Kaukasus, met het oog op de stabiliteit en welvaart van de regio, alsook om de invloed en inmenging van regionale machten tegen te gaan; is ingenomen met de inzet van de voorzitter van de Europese Raad ten behoeve van het temperen van de politieke crisis in Georgië; ziet dit als een voorbeeld van EU-leiderschap en pleit voor een vergelijkbare aanpak van de crisis- en conflictsituaties in de regio van het Oostelijk Partnerschap en daarbuiten; steunt de territoriale integriteit van Georgië en veroordeelt de Russische bezetting van Georgische gebieden, zoals de regio’s Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië; herinnert Rusland aan zijn internationale verplichtingen uit hoofde van de door de EU onder het Frans voorzitterschap bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 2008; roept Rusland op een constructieve houding aan te nemen en voortgang tijdens de internationale besprekingen in Genève mogelijk te maken; verzoekt Rusland een eind te maken aan de mensenrechtenschendingen in de bezette gebieden in Georgië en herinnert de Russische Federatie aan haar wettelijke verplichting als macht die effectieve controle uitoefent, zoals vastgelegd in het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Georgië v Rusland (II) (11) ; veroordeelt de provocaties door de bezettingsmacht, onder meer in de vorm van het kidnappen van Georgische burgers, moord, illegale detentie en grensbepaling; verzoekt de EU, haar lidstaten en de VV/HV zich actief in te zetten om tot een duurzame regeling te komen tussen Armenië en Azerbeidzjan over Nagorno-Karabach en om een verdere escalatie van de spanningen in de regio te voorkomen, met name door Azerbeidzjan en Armenië ertoe aan te sporen naoorlogse kwesties aan te pakken, met inbegrip van de afbakening van grenzen en de vrijlating van alle resterende krijgsgevangenen; wijst erop dat de Minsk-groep (OVSE) nog altijd de enige internationaal erkende organisatie is die dit conflict kan beslechten op basis van de beginselen van territoriale integriteit, het niet-gebruiken van geweld, zelfbeschikking en gelijke rechten, alsook het vreedzaam beslechten van conflicten; pleit ervoor dat deze groep zijn bemiddelende rol snel hervat; 44. veroordeelt andermaal het agressieve beleid van Rusland ten aanzien van Oekraïne ten zeerste, met name in de vorm van de ongekende militaire aanwezigheid aan de grens met Oekraïne, in het bezette Donbas en de illegaal geannexeerde Krim, en in Belarus, de aanhoudende financiële en militaire steun voor illegale gewapende troepen in Donbas, de illegale bezetting van de Autonome Republiek Krim in Oekraïne en de stad Sebastopol, de blokkade van de Zee van Azov en de herhaalde cyber- en andere hybride aanvallen gericht tegen Oekraïne; onderstreept dat de Russische militaire opbouw een bedreiging vormt voor de vrede, stabiliteit en veiligheid in Europa; verzoekt de Russische regering haar troepen bij de Oekraïense grens vandaan terug te trekken en te stoppen met het bedreigen van haar buurlanden; benadrukt dat verdere Russische agressie tegen Oekraïne zal leiden tot ernstige politieke, economische, financiële en persoonlijke sancties tegen de Russische Federatie, haar economie en haar besluitvormers; is verheugd over de totstandbrenging van het internationaal platform voor de Krim en verzoekt de EU-instellingen, de lidstaten en alle gelijkgestemde partners actief deel te nemen aan dit initiatief dat tot doel heeft de territoriale integriteit van Oekraïne te herstellen; herhaalt zijn steun aan de Mejlis van de Krimtataren als enig internationaal erkend vertegenwoordigend orgaan van de Krimtataren en prijst de onverzettelijke houding van de Oekraïense burgers in de bezette Krim, met name de Krimtataren; dringt erop aan de akkoorden van Minsk nieuw leven in te blazen om het militaire conflict in Oost-Oekraïne te beëindigen; steunt aanhoudende oproepen voor meer en geloofwaardige militaire en veiligheidsbijstand aan Oekraïne met betrekking tot de veiligheidssector en militaire hervormingen, en overweegt ook militaire opleidingen te verstrekken aan officieren in de Oekraïense krijgsmacht; neemt nota van de eerste bijeenkomst in het kader van de cyberdialoog tussen de EU en Oekraïne en dringt aan op meer EU-bijstand op het gebied van cyberbeveiliging aan Oekraïne; is ingenomen met de besprekingen over de instelling van een raadgevende en militaire opleidingsmissie van de EU in Oekraïne en spreekt zijn steun hiervoor uit; 45. veroordeelt de wijdverbreide gewelddaden die na de vreedzame protesten in Kazachstan in januari 2022 zijn uitgebroken ten stelligste; verzoekt de Kazachse autoriteiten een volledig en onafhankelijk internationaal onderzoek in te stellen naar de schendingen van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden die zich tijdens de ongeregeldheden hebben voorgedaan; 46. benadrukt de urgentie van de lopende dialoog over veiligheid in Europa tussen de Verenigde Staten, hun Europese bondgenoten en Rusland; pleit ervoor dat de EU een integrale partner bij deze besprekingen moet zijn om de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van alle Europese staten te handhaven, vertrouwenwekkende maatregelen te bevorderen en spanningen op het Europese continent te de-escaleren; benadrukt tegelijkertijd dat de EU, indien de Russische Federatie Oekraïne binnendringt, bereid moet zijn om in samenwerking met de Verenigde Staten en andere bondgenoten en nauwe partners vergaande sancties tegen Rusland op te leggen; 47. herhaalt dat Georgië en Oekraïne conform artikel 49 VEU een Europees perspectief hebben en een verzoek mogen indienen om lidstaten te worden van de Unie, op voorwaarde dat zij alle criteria van Kopenhagen en de democratische beginselen in acht nemen, de fundamentele vrijheden, de mensenrechten en de rechten van minderheden eerbiedigen, en het functioneren van de rechtsstaat garanderen; dringt er daarom bij de EU en haar lidstaten op aan het Europese perspectief van Georgië en Oekraïne te erkennen, hetgeen van vitaal belang wordt geacht voor de veiligheid en stabiliteit van deze landen, en hen ertoe aan zal zetten om door te gaan met de uitvoering van interne hervormingen; 48. is ingenomen met de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de VV/HV van 9 februari 2021 over het hernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap (12) en pleit voor vrede, stabiliteit en democratische beginselen in de regio; verzoekt de Commissie de in deze gezamenlijke mededeling beschreven initiatieven volledig ten uitvoer te leggen; betreurt het dat 25 jaar na het in gang zetten van het zogeheten proces van Barcelona de totstandbrenging van een ruimte van gedeelde welvaart, stabiliteit en vrijheid met de mediterrane landen van het Zuidelijk Nabuurschap nog altijd niet is voltooid; pleit evenwel nogmaals voor een doortastende herziening van het volledige Europees nabuurschapsbeleid wat betreft financiering en steun voor buurlanden van de EU, om ervoor te zorgen dat de partners van het nabuurschap vooruitgang boeken met betrekking tot de hervormingen en zich verbinden tot een nauwe dialoog en samenwerking met de EU, in combinatie met op maat gesneden beleid; 49. herinnert aan de beloftes van de EU met betrekking tot het vredesproces in het Midden-Oosten en de totstandbrenging van een akkoord tussen beide partijen, ook wat de definitieve status van het akkoord betreft, waarin met name aandacht moet worden besteed aan de noodzaak om op het terrein de voorwaarden te behouden voor een vreedzame tweestatenoplossing op basis van de grenzen van 1967, met Jeruzalem als hoofdstad van beide staten, waarbij een veilige staat Israël en een onafhankelijke, democratische, aaneengesloten en levensvatbare staat Palestina zij aan zij leven in vrede en veiligheid, op basis van het recht op zelfbeschikking en volledige eerbiediging van het internationaal recht; roept in dit kader op tot de hervatting van oprechte vredesinspanningen zodat beide zijden met steun van de internationale gemeenschap concrete resultaten kunnen behalen; verzoekt de EU zich meer in te spannen om het vredesproces tussen Israëli’s en Palestijnen vlot te trekken, onder meer door middel van maatregelen ten behoeve van de totstandbrenging van vertrouwen, een regionale dialoog en meer trans-Atlantische samenwerking in de regio, alsook door haar invloed ten opzichte van beide partijen beter aan te wenden; benadrukt dat het noodzakelijk blijft de verlening van essentiële diensten aan de miljoenen Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten te ondersteunen; dringt daarom aan op voortzetting van de politieke en financiële steun van de EU en de internationale gemeenschap aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA); 50. roept op tot het staken van acties die de praktische levensvatbaarheid van de tweestatenoplossing kunnen ondermijnen, zoals name de vestiging van Israëlische nederzettingen en het slopen van Palestijnse huizen en infrastructuur in de bezette Westelijke Jordaanoever, met inbegrip van Oost-Jeruzalem; pleit voor een politieke oplossing voor het opheffen van de blokkade en het verlichten van de humanitaire crisis in de Gazastrook, met inbegrip van de nodige veiligheidsgaranties om geweld tegen Israël te voorkomen; veroordeelt terrorisme ten stelligste; benadrukt het belang van Palestijnse verkiezingen voor het herstel van de democratische legitimiteit van, alsook de steun van de bevolking voor, de politieke instellingen in Palestina; 51. benadrukt dat de Abraham-akkoorden een jaar geleden gesloten zijn en benadrukt het belang ervan voor vrede en samenwerking in de regio; roept de Commissie en de Raad op de normalisering van de betrekkingen tussen Israël en de Arabische landen te steunen aan de hand van de uitvoering en verlenging van de Abraham-akkoorden, die sterk bijdragen aan het verwezenlijken van duurzame vrede in het Midden-Oosten; erkent de belangrijke rol van de VS; 52. maakt zich ernstig zorgen over de situatie in Libanon en roept de Libanese regering met klem op missiegedreven, geloofwaardig en verantwoordingsplichtig te handelen, vrij van buitenlandse inmenging; benadrukt in het bijzonder de verantwoordelijkheid van Hezbollah en andere facties voor het onderdrukken van de Libanese volksbeweging van 2019 en voor de politieke en economische crisis in Libanon; verzoekt Iran om zich niet te mengen in Libanese aangelegenheden en dringt aan op eerbiediging van de soevereiniteit en de politieke onafhankelijkheid van Libanon; veroordeelt met klem het afvuren van raketten door Hezbollah vanuit Zuid-Libanon op civiele gebieden in Israël; verwerpt iedere rol voor president Bashar al-Assad in Syrië na de beëindiging van het conflict, onder verwijzing naar Resolutie 2254 (2015) van de VN-Veiligheidsraad; verwelkomt en steunt de strafrechtelijke onderzoeken tegen Assad en zijn medestanders in verband met het gebruik van chemische wapens, en houdt hen verantwoordelijk voor talrijke andere oorlogsmisdaden; beveelt de lidstaten aan de lijst van partijen aan wie gerichte sancties zijn opgelegd, uit te breiden, zodat deze lijst ook civiele en militaire functionarissen uit het regime van Assad omvat van wie op betrouwbare wijze is aangetoond dat zij betrokken zijn geweest bij oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en andere ernstige schendingen; verzoekt de Commissie nogmaals een EU-actieplan ter bestrijding van straffeloosheid te presenteren, met een specifiek onderdeel gericht op Syrië; benadrukt dat met dit actieplan moet worden gestreefd naar een betere coördinatie en harmonisatie van de inspanningen van de lidstaten en van de middelen die zij inzetten om oorlogsmisdadigers in de EU te vervolgen; 53. blijft zeer bezorgd over het steeds assertiever wordende buitenlandse beleid van de Turkse regering, dat herhaaldelijk zorgt voor onenigheid tussen Turkije en de EU in haar geheel, de afzonderlijke lidstaten en de landen in haar nabuurschap; merkt op dat uit het verslag van 19 oktober 2021 (13) van de Europese Commissie over Turkije blijkt dat de mate van overeenstemming tussen het beleid van Turkije en het buitenlands beleid van de EU bijzonder laag is en in augustus 2021 ongeveer 14 % bedroeg; herinnert aan de langdurige verslechtering van de situatie op het gebied van mensenrechten en democratie in Turkije; merkt op dat de EU-financiering voor Turkije onderworpen zal worden aan bepaalde regels met betrekking tot conditionaliteit, zoals de eerbiediging van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, het internationaal recht en de Europese waarden en beginselen; pleit voor de hervatting van een diplomatieke dialoog die bijdraagt tot het vinden van duurzame oplossingen voor de geschillen in het oostelijke Middellandse Zeegebied; erkent dat Turkije een land van cruciaal strategisch belang zal blijven voor de EU, en dat de banden op gebieden van wederzijds belang moeten worden geïntensiveerd, met speciale aandacht voor bepaalde beleidsdomeinen, zoals klimaatverandering, terrorismebestrijding, migratie, veiligheid en economie; is in dit kader verheugd over de recente eerste dialoog op hoog niveau over migratie en veiligheid en uit opnieuw zijn waardering voor Turkije voor de opvang van miljoenen Syrische migranten en vluchtelingen; concludeert dat het vooruitzicht dat Turkije op korte termijn tot de EU zal toetreden, momenteel onrealistisch is; dringt er daarom met klem op aan dat de Commissie overeenkomstig het in oktober 2005 vastgestelde onderhandelingskader aanbeveelt de toetredingsonderhandelingen met Turkije formeel op te schorten indien de huidige negatieve trend niet met spoed en consequent wordt omgekeerd, zodat beide partijen op realistische wijze en door middel van een gestructureerde dialoog op hoog niveau kunnen nagaan of het huidige kader geschikt is en naar behoren kan functioneren, en zodat zij mogelijke nieuwe en alternatieve brede modellen voor toekomstige betrekkingen kunnen overwegen; herinnert eraan dat de EU bereid is gebruik te maken van alle instrumenten die zij ter beschikking heeft, met inbegrip van sancties, om haar belangen en die van haar lidstaten te verdedigen en de regionale stabiliteit te bewaren; 54. onderstreept het belang van de volledige tenuitvoerlegging van het terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het VK, met inbegrip van het protocol inzake Ierland en Noord-Ierland, alsook van de handels- en samenwerkingsovereenkomst; benadrukt het belang van het protocol voor het behoud van vrede en stabiliteit, alsook voor de integriteit en goede werking van de eengemaakte markt; is verheugd over de stappen die zijn gezet richting de oprichting van een Parlementaire Partnerschapsassemblee EU-VK, die bestaat uit leden van het Europees Parlement en leden van het parlement van het Verenigd Koninkrijk, zoals in de overeenkomst is bepaald; is nog steeds bereid het samenwerkingskader tussen de EU en het VK verder te ontwikkelen en te versterken, hetgeen zou kunnen leiden tot een akkoord over buitenlands veiligheids- en defensiebeleid en kwesties van gemeenschappelijk belang; onderstreept in dit verband het belang van een nauwe samenwerking tussen de EU en het VK in internationale fora, met name in het kader van de Verenigde Naties, gelet op de vele gedeelde waarden en belangen en de geografische nabijheid; 55. onderstreept dat de trans-Atlantische samenwerking tussen de EU en de VS moet worden versterkt op basis van een gelijkwaardig partnerschap, gemeenschappelijke waarden en doelstellingen, het beginsel van partnerschap inzake leiderschap en verantwoordelijkheid, en met inachtneming van de autonomie, belangen en ambities van de tegenpartij; is in dit verband ingenomen met de verklaring “Towards a renewed Transatlantic partnership” van de top tussen de EU en de VS van 2021, die een goede basis vormt voor een ambitieuze trans-Atlantische agenda; staat volledig achter en zet zich in voor het streven naar synergieën en gedeelde doelstellingen op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid door de samenwerking in het kader van de trans-Atlantische dialoog tussen de EU en de VS verder te verdiepen om vele van de belangrijkste globale problemen aan te pakken, zoals de klimaatverandering en de dreiging die uitgaat van autoritaire en totalitaire regimes; is verheugd over de oprichting van de Trans-Atlantische Raad voor handel en technologie; beveelt aan om periodiek topontmoetingen tussen de EU en de VS te houden om de onontbeerlijke trans-Atlantische samenwerking een voortdurende impuls op het hoogste niveau te geven; spreekt nogmaals zijn steun uit voor de oprichting van een Trans-Atlantische Politieke Raad onder leiding van de hoofden van het buitenlands beleid van beide partijen; onderstreept dat sterke trans-Atlantische betrekkingen mede afhankelijk zijn van de verdere ontwikkeling van het vermogen van de EU om op te treden; benadrukt dat de EU zich snel moet aanpassen aan de veranderende rol van de VS op het wereldtoneel om haar vitale belangen te vrijwaren en haar doelstellingen op het gebied van buitenlands beleid na te streven; benadrukt dat de EU en de VS hun inspanningen voor de bestrijding van terrorisme en radicalisering moeten coördineren en ervoor moeten zorgen dat hiervoor voldoende middelen worden uitgetrokken; vraagt de EU en de VS samen iets te doen aan de aanhoudende en toenemende bedreigingen voor de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed, met name in conflictgebieden; 56. beklemtoont dat de betrekkingen tussen de EU en Afrika van het grootste belang zijn om aan de behoeften van de partnerlanden te voldoen en hun enorme potentieel te ontwikkelen, alsook voor het verwezenlijken van gemeenschappelijke belangen; onderstreept dat deze relatie met het naburige continent van de EU een gemeenschappelijke bestemming moet weerspiegelen en gericht moet zijn op het creëren van een geloofwaardig perspectief, met name voor de jongste generaties; is ingenomen met de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de VV/HV van 9 maart 2020 getiteld “Naar een brede strategie met Afrika” (14) en herhaalt zijn oproep om verder te gaan dan de donor-ontvanger-relatie en een echt partnerschap na te streven, specifiek gericht op de menselijke ontwikkeling en de bescherming van natuurlijke hulpbronnen; wijst er in dit verband op dat het nodig is de Commissie en de VV/HV te verzoeken de besprekingen met de Afrikaanse partners van de EU te verdiepen, zowel individuele landen als regionale organisaties, zoals de regionale economische gemeenschappen en regionale mechanismen die tezamen de Afrikaanse Unie vormen; benadrukt dat het van belang is de Afrikaanse Unie en haar regionale componenten te steunen bij hun streven naar de totstandbrenging van een doeltreffende veiligheidsarchitectuur voor conflictpreventie en conflictbeheersing, onder meer in de vorm van brede steun voor de operationalisering van de Afrikaanse stand-by-troepenmacht en haar regionale componenten; verzoekt om een strikte uitvoering van de SDG’s op alle gebieden van de betrekkingen tussen de EU en Afrika; is ingenomen met de conclusies van de Post-Cotonou-overeenkomst van april 2021, en het versterken van de banden van de EU met de landen van de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (OACPS) en de samenwerking met multilaterale fora inzake de agenda voor duurzame ontwikkeling en klimaatactie; uit zijn bezorgdheid over de vertraging bij de ondertekening van de post-Cotonou-overeenkomst; neemt kennis van de overnameovereenkomsten met Afrikaanse landen; 57. maakt zich grote zorgen over de toenemende onveiligheid in de Sahelregio, die gevolgen heeft voor de veiligheid en de levensomstandigheden van talloze burgers, en het stijgende aantal aanvallen door militante islamitische groeperingen met ernstige gevolgen voor de stabiliteit in de regio, met name in Mali en Burkina Faso; roept de EU en de G5-Sahel op maatregelen te nemen om een hevige verslechtering van de veiligheid in de bredere regio te voorkomen; is in dit opzicht ingenomen met de hernieuwde partnerschap tussen de NAVO en Mauritanië, het land dat de belangrijkste bondgenoot van de EU in de regio is en strijdkrachten in de frontlinie heeft die de strijd aangaan met terrorisme in de regio; veroordeelt de aanwezigheid van particuliere militaire en veiligheidsbedrijven in Afrika, met name de Russische Wagner-groep die door het Kremlin gesteund wordt, die op grote schaal schendingen van de mensenrechten heeft begaan en de belangen van niet-democratische staten heeft verdedigd ten koste van onschuldige burgers en van de veiligheid, stabiliteit en welvarendheid van door oorlog verscheurde Afrikaanse landen; benadrukt dat de strategie voor Afrika moet worden geactualiseerd door middel van een geïntegreerde aanpak die veiligheid en ontwikkeling kan waarborgen, teneinde stabiliteit te bereiken met betrekking tot de zorgwekkende situatie in de Sahel, rekening houdend met de ontwikkelingen in 2021, gezien de toenemende instabiliteit aldaar en de grote impact die gebeurtenissen in de regio hebben, niet alleen voor Afrika, maar ook voor de EU en haar lidstaten; benadrukt, in het licht daarvan, dat er moet worden gewerkt aan een strategie op het gebied van defensie, ontwikkeling en vredesopbouw om de opkomst van jihadistische groeperingen in de Sahel-regio en andere delen van Afrika tegen te gaan; 58. is ernstig bezorgd over de ontwikkelingen in Rusland en herhaalt dat de EU er belang bij heeft de vrijheid, stabiliteit en vrede te bewaren, niet alleen op het Europees continent, maar ook daarbuiten; is van oordeel dat de EU nauw met de NAVO en andere partners moet samenwerken om Rusland te ontmoedigen om in Europa, met name in de Baltische staten en in Oost-Europa, destabiliserende en subversieve acties te ondernemen, bijvoorbeeld inmenging in verkiezingen, desinformatiecampagnes en steun voor extreemrechtse partijen; benadrukt dat de Russische autoriteiten meer afgestraft moeten worden voor de onderdrukking van hun eigen burgers; betreurt het feit dat de Russische militaire troepen in strijd met het internationaal recht nog altijd delen van Oekraïne en Georgië bezetten, nog altijd aanwezig zijn in de Republiek Moldavië, en dat Rusland de vrede en veiligheid in de regio blijft ontwrichten en op actieve wijze hybride acties uitvoert tegen democratieën in Europa; maakt zich zorgen over de inmenging van Rusland in de Westelijke Balkan in de vorm van hybride tactieken, met inbegrip van desinformatiecampagnes, die tot doel hebben de rol en inzet van de EU ten behoeve van de Europese toekomst van de afzonderlijke landen te ondermijnen; onderstreept de noodzaak om in deze context met één stem te spreken via het EU-beleid, ook wat de handhaving van sancties betreft; verzoekt de Commissie derhalve haar strategie ten aanzien van Rusland beter met de lidstaten af te stemmen, zodat de EU als één front kan optreden tegen de Russische dreigingen; onderstreept dat het Parlement de EU heeft aangeraden om samen met de lidstaten het EU-beleid ten aanzien van Rusland te herzien en een brede EU-strategie ten aanzien van Rusland te ontwikkelen; verzoekt de EU een strategie inzake de toekomstige EU-betrekkingen met een democratisch Rusland te ontwikkelen, waardoor de Russische bevolking een duidelijk beeld zou krijgen van de voordelen die deze betrekkingen zouden opleveren; onderstreept dat de betrekkingen met Rusland niet substantieel kunnen veranderen zolang Rusland een agressief beleid voert ten aanzien van de EU en haar buurlanden; wijst er nogmaals op dat de EU duidelijk moet maken dat, als Rusland zijn huidige beleid ten aanzien van Belarus voortzet, de EU Rusland aanvullende inperkings- en afschrikkende maatregelen zal moeten opleggen; uit zijn bezorgdheid over de herhaalde schendingen van de overeenkomsten en normen op het gebied van wapenbeheersing door Rusland, wat heeft geleid tot de instorting van het Verdrag ter vernietiging van de kernwapens voor de middellange en de korte afstand, alsmede over de Russische schendingen van het Verdrag inzake chemische wapens door het gebruik van militair zenuwgas, zowel in eigen land als op het grondgebied van de EU; beklemtoont dat druk moet worden uitgeoefend op de Russische Federatie opdat zij het internationaal recht en de internationale verdragen naleeft; betreurt het feit dat Rusland energiebronnen gebruikt als geopolitiek instrument om druk uit te oefenen, met name de gaslevering aan de lidstaten via Oekraïne, en dringt erop aan de energieafhankelijkheid van Rusland tot een minimum te beperken door diversificatie van energiebronnen en -routes aan te moedigen, onder meer door het Nord Stream 2-project stop te zetten; vraagt de Commissie en de lidstaten de Europese energiezekerheid te versterken, met name gezien de huidige sterke stijging van de gas- en elektriciteitsprijzen; verzoekt de EU met klem meer toenadering te zoeken tot de Russische bevolking, onder meer door een duidelijk omschreven doelstelling inzake betrokkenheid vast te stellen die niet alleen gericht is op traditionele, selectieve betrekkingen met het Kremlin, maar ook op een “strategische” en meer dynamische betrokkenheid bij de oppositie en het maatschappelijk middenveld in het land; 59. benadrukt dat het noordpoolgebied van strategisch en geopolitiek belang is voor de EU en onderstreept de toezegging van de EU om een verantwoordelijke actor te zijn en te streven naar een duurzame en vreedzame ontwikkeling van de regio op de lange termijn; wijst op de unieke complexiteit van de uitdagingen waar het noordpoolgebied mee te kampen heeft, welke uitdagingen meer betrokkenheid en oplossingen van de EU vergen, mede rekening houdend met de kennis en wil van de bevolking, met inbegrip van de inheemse bevolking; is in dit kader ingenomen met de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de VV/HV van 13 oktober 2021, getiteld “Een sterker engagement van de EU voor een groener, vreedzaam en welvarend noordpoolgebied” (15) ; roept alle belanghebbenden op te reageren op de uiterst alarmerende gevolgen van de klimaatverandering in het noordpoolgebied; benadrukt dat de mogelijke militarisering van het noordpoolgebied aanzienlijke veiligheidsrisico’s met zich meebrengt, zowel in de regio als daarbuiten, en is bezorgd over de mogelijke overloopeffecten van mondiale veiligheidskwesties naar het noordpoolgebied en over de geleidelijke en substantiële Russische militaire opbouw aldaar, alsook over de gevolgen van verstrekkende Chinese ontwikkelings- en infrastructuurinitiatieven en -ambities in de regio; merkt op dat het noordpoolgebied een cruciale rol speelt in de veiligheid van Europa als geheel; benadrukt dat de EU een duidelijk beeld moet hebben van haar rol in het kader van veiligheidskwesties in het noordpoolgebied en zich moet inzetten voor een goede samenwerking met de NAVO; benadrukt het belang van de naleving van de internationale wetgeving en overeenkomsten die tot doel hebben ervoor te zorgen dat de spanningen in het noordpoolgebied laag worden gehouden; roept op tot meer aandacht voor de aanleg van de eerste glasvezelkabel door het noordpoolgebied als onderdeel van het zenuwstelsel van het internet, hetgeen steeds meer gebruikt wordt voor internationale inlichtingenactiviteiten; moedigt de leden van de Arctische Raad aan de toegenomen militarisering aan te pakken en platforms te zoeken om dit adequaat aan te pakken, zowel met leden als met niet-leden van de Arctische Raad; spoort de EU aan haar inspanningen op te schroeven om de status van waarnemer binnen de Arctische Raad te verkrijgen, met het oog op meer geopolitieke invloed; 60. onderstreept dat China een samenwerkings- en onderhandelingspartner voor de EU is, maar ook een concurrent en een systemische rivaal op steeds meer gebieden; herhaalt zijn oproep aan de EU om, zoals in zijn resolutie van 16 september 2021 over een nieuwe EU-strategie ten aanzien van China wordt onderstreept (16) , een assertievere, meer omvattende en samenhangendere EU-strategie ten aanzien van China te ontwikkelen die alle lidstaten verenigt en in de betrekkingen met een steeds assertiever en interventionistisch China het belang van de EU als geheel vooropstelt; benadrukt dat deze strategie een op regels gebaseerde, multilaterale orde moet bevorderen, de verdediging van de waarden en belangen van de EU centraal moet stellen en moet stoelen op de volgende drie beginselen: samenwerking waar mogelijk, concurrentie waar nodig en confrontatie waar vereist; dringt aan op meer samenwerking tussen democratische landen om de toenemende assertiviteit van en repressie door de Chinese Communistische Partij aan te pakken; 61. pleit krachtig voor een zinvolle deelname van Taiwan als waarnemer aan bijeenkomsten, mechanismen en activiteiten van internationale organisaties, en voor een intensievere samenwerking tussen de EU en Taiwan, onder meer in de vorm van een bilaterale investeringsovereenkomst; verzoekt de VV/HV en de Commissie met spoed van start te gaan met een effectbeoordeling, openbare raadpleging en verkennend onderzoek inzake de bilaterale investeringsovereenkomst met de Taiwanese autoriteiten in aanloop naar de onderhandelingen over het intensiveren van de bilaterale economische betrekkingen; wijst met grote bezorgdheid op het recente machtsvertoon en de recente escalaties van de spanningen in de regionale hotspots, zoals de Oost- en Zuid-Chinese Zee en de Straat van Taiwan; maakt zich ernstig zorgen over de aanhoudende militaire manoeuvres van China in de Straat van Taiwan, met inbegrip van manoeuvres tegen Taiwan of in de luchtdefensiezone (ADIZ) van Taiwan; roept de Volksrepubliek China op een eind te maken aan dit dreigen met militair geweld, dat een ernstig risico vormt voor de vrede en stabiliteit in de Straat van Taiwan en de Indo-Pacifische regio; herhaalt dat de betrekkingen tussen China en Taiwan constructief en op basis van dialoog moeten worden ontwikkeld; benadrukt zijn verzet tegen unilaterale maatregelen die de status quo met betrekking tot de Straat van Taiwan kunnen ondermijnen; benadrukt dat wijzigingen van de betrekkingen tussen China en Taiwan niet mogen worden doorgevoerd tegen de wil van de Taiwanese burgers; verzoekt de EU en de lidstaten een proactieve rol te spelen in de samenwerking met gelijkgestemde internationale partners om vrede en stabiliteit in de Straat van Taiwan na te streven en partnerschappen aan te gaan met de democratische regering van Taiwan; 62. veroordeelt met kracht de huidige mensenrechtenschendingen in het communistische China, met name tegen etnische en religieuze minderheden, waarbij voornamelijk islamitische Oeigoeren, christenen en Tibetanen worden geviseerd, maar veroordeelt ook de onderdrukking van de democratie en vrijheden in Macau en Hongkong, onder meer door het opleggen van de zeer strenge wet inzake nationale veiligheid in 2020; veroordeelt het agressieve gedrag van China in de Zuid- en Oost-Chinese Zee, dat negatieve gevolgen heeft voor de vrijheid van scheepvaart, alsook het revisionistische standpunt van China in Oost-Azië, dat tot grensconflicten met buurlanden heeft geleid; 63. herhaalt zijn krachtige veroordeling van de ongegronde en arbitraire sancties die de Chinese autoriteiten hebben opgelegd aan verschillende Europese personen en entiteiten, met inbegrip van vijf EP-leden; herhaalt zijn oproep aan de Chinese regering om deze volledig ongerechtvaardigde beperkende maatregelen op te heffen; 64. veroordeelt de acties van de Volksrepubliek China in Hongkong, en beklemtoont dat de huidige ondermijning van de autonomie van Hongkong niet alleen indruist tegen de verplichtingen van China uit hoofde van bilaterale verdragen en het internationaal recht, maar ook twijfels doet ontstaan over de geloofwaardigheid van Peking als partner; bekrachtigt zijn steun voor de gerichte sancties in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten tegen de Chinese ambtenaren die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen in Hongkong en Xinjiang, en spoort de Raad voorts aan gerichte sancties vast te stellen, met inbegrip van de toepassing van reisverboden en de bevriezing van tegoeden, tegen personen en entiteiten in Hongkong en de Volksrepubliek China wegens de ernstige mensenrechtenschendingen en schendingen van het internationaal recht in Hongkong; verzoekt de lidstaten die nog steeds een uitleveringsverdrag met China en Hongkong hebben individuele uitleveringen op te schorten wanneer een uitlevering het risico van foltering of wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing met zich meebrengt, wanneer de uitgeleverde persoon om politieke redenen aangeklaagd zou worden, in andere situaties waar etnische minderheden, vertegenwoordigers van de prodemocratische oppositie in Hongkong of dissidenten in het algemeen het doelwit zouden zijn, en wanneer dit in strijd zou zijn met de verplichtingen van de EU uit hoofde van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens; 65. benadrukt dat het van belang is dat de EU samenwerkt met haar trans-Atlantische partners om een onafhankelijk extern onderzoek te verrichten naar de herkomst van het COVID-19-virus dat voor het eerst in Wuhan, China, is vastgesteld, teneinde de nodige antwoorden en inzichten te krijgen met betrekking tot de mogelijke preventie van toekomstige mondiale rampen die een rechtstreeks effect hebben op het buitenlands en veiligheidsbeleid; 66. veroordeelt het uitoefenen van druk op Litouwen en andere EU-lidstaten en -partners door de Chinese Communistische Partij (CCP), en pleit voor een hogere mate van solidariteit voor landen die door de CCP onder druk worden gezet, onder meer door samen te werken met onze democratische bondgenoten bij het openstellen van onze markten voor economieën die het slachtoffer zijn van de economische dwang van de CCP; is ingenomen met het besluit van de Commissie om bij de Wereldhandelsorganisatie een zaak aanhangig te maken tegen China en ter verdediging van Litouwen; 67. is verheugd over de aankondiging door de voorzitter van de Commissie van plannen om een nieuwe gezamenlijke mededeling voor te leggen over de Golfregio; verzoekt de EU met een samenhangende strategie te komen voor een evenwichtige betrokkenheid van de EU in de regio, waarbij regionale veiligheid en samenwerking worden bevorderd als belangrijkste strategische doelstelling; merkt op dat ernaar moet worden gestreefd dat deze betrokkenheid synergieën met de inspanningen van de regionale actoren creëert, zoals de Bagdad-conferentie voor samenwerking en partnerschap, onder meer door een toenemende steun van de EU voor dialooginitiatieven op het gebied van burgerdiplomatie, in samenspraak met de academische wereld, het maatschappelijk middenveld, religieuze leiders en andere actoren; is verheugd over de de-escalatie van spanningen tussen Iran en Saudi-Arabië en roept beide landen op snel over te gaan tot de volledige normalisering van de diplomatieke betrekkingen; herhaalt dat de prioriteit van de EU erin bestaat het gezamenlijk alomvattend actieplan (JCPOA) opnieuw leven in te blazen met het oog op de veiligheid van Europa en de regio; herinnert eraan dat het JCPOA de enige manier blijft om de zorgwekkende nucleaire activiteiten van Iran een halt toe te roepen; prijst de rol van de VV/HV en de EDEO voor hun bemiddeling tussen de VS en Iran in het kader van de inspanningen om het JCPOA nieuw leven in te blazen; roept de VS en Iran op zinvolle onderhandelingen te starten met het oog op hun hernieuwde participatie in het JCPOA; dringt erop aan dat de weg naar de heractivering van het JCPOA zowel de volledige terugkeer van Iran naar zijn verplichtingen uit hoofde van het JCPOA omvat als de opheffing van alle Amerikaanse sancties in verband met het JCPOA; merkt op dat het zaak is de bredere kwalijke en destabiliserende activiteiten van Iran in het Midden-Oosten en daarbuiten aan te pakken en te bestrijden, ook op het grondgebied van de lidstaten; benadrukt dat iedere overeenkomst met Iran voldoende waarborgen moet omvatten om te verzekeren dat Iran niet in staat zal zijn nucleaire wapens te verwerven; maakt zich ernstig zorgen over de door de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) gemelde gebrekkige toegang tot controle- en bewakingsapparatuur in nucleaire voorzieningen en locaties in Iran, als gevolg waarvan de IAEA sterk wordt beperkt bij het verifiëren en monitoren van de nucleaire activiteiten van Iran, alsook over het feit dat het al twee jaar onmogelijk is gebleken de nodige waarborgen te verkrijgen; veroordeelt de mensenrechtenschendingen door Iran tegen zijn eigen bevolking, zijn ballistischerakettenprogramma en zijn terroristische activiteiten in de regio; 68. onderstreept dat de situatie in Afghanistan een waarschuwing vormt voor de EU om de internationale aanpak van natievorming in derde landen te herzien, een nieuwe strategische invulling te geven aan de geïntegreerde aanpak van haar externe beleid, haar aandeel in de verantwoordelijkheid voor mondiale veiligheid te vergroten en te streven naar meer soevereiniteit in haar buitenlands en veiligheidsbeleid; maakt zich zorgen over de dramatische humanitaire, politieke, economische en veiligheidssituatie in het land, met name nu een op de drie Afghanen honger lijdt; verzoekt de Commissie en de EDEO de humanitaire hulp op te schroeven en alle beschikbare middelen in te zetten om te waarborgen dat Afghanen die risico lopen, worden beschermd; beklemtoont dat het Taliban-regime de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid moet dragen voor de bescherming van mensenlevens en eigendommen, evenals het herstel van de veiligheid, de openbare orde en de overheidsdiensten; herhaalt dat Afghaanse vrouwen en meisjes, mensen in beroepen die banden hebben met het Afghaanse maatschappelijk middenveld, mensenrechtenverdedigers, politieke activisten, journalisten, academici, kunstenaars, religieuze en etnische minderheden en andere risicogroepen in veiligheid en waardigheid moeten kunnen leven en volledige toegang moeten hebben tot het onderwijs en het openbaar leven, net als alle andere leden van de Afghaanse bevolking; is ingenomen met de brede internationale steun voor hun rechten en vrijheden; pleit voor de verdere evacuatie van Afghanen die risico lopen, met name vrouwelijke rechters, mensenrechtenverdedigers, journalisten, plaatselijk personeel en andere personen die risico lopen als gevolg van hun werkzaamheden ten behoeve van de democratie en fundamentele vrijheden; verzoekt de EU de verwezenlijkingen van de afgelopen twintig jaar niet teniet te doen en ervoor te zorgen dat Afghanistan niet wederom verandert in een toevluchtsoord voor terroristische groeperingen; verzoekt de EU een grondig onderzoek te verrichten naar en lering te trekken uit de 20 jaar lang geleverde inspanningen in Afghanistan, en onmiddellijk een alomvattende, op lering gebaseerde EU-strategie voor Afghanistan en de omringende landen te ontwikkelen; benadrukt het belang van samenwerking met buurlanden en andere landen uit de regio om de mondiale veiligheid en regionale stabiliteit te waarborgen, rekening houdend met het feit dat niet alle regionale mogendheden en buurlanden van Afghanistan dezelfde doelstellingen hebben als de door de VS geleide coalitie; wijst in dit verband op de belangrijke rol die sommige landen hebben gespeeld bij de repatriëring van Europese burgers en bij de evacuatie van Afghaanse burgers in ernstige moeilijkheden, hetgeen met name mogelijk werd gemaakt door aanzienlijke diplomatieke druk die door deze landen is uitgeoefend in de confrontatie met de Taliban-troepen; 69. is ingenomen met de hernieuwde inspanningen van de EU ten aanzien van de Indo-Pacifische regio en met de erkenning van het toenemende belang van de regio voor de EU, zoals aan de orde gesteld in de gezamenlijke mededeling van de VV/HV en de Commissie van 16 september 2021 over de EU-strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio (17) , alsook in de conclusies van de Raad van 19 april 2021 over datzelfde onderwerp; pleit voor een sterkere samenwerking met de landen in de regio, met name Japan, de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN), Australië, Nieuw-Zeeland en Korea; erkent de intense geopolitieke concurrentie en de hevige territoriale geschillen in de regio, die met name een gevolg zijn van de toenemende assertieve houding van China ten opzichte van zijn buurlanden; verzoekt alle partijen de beginselen van het internationaal recht in acht te nemen, met name het VN‑Verdrag inzake het recht van de zee; onderstreept dat er behoefte is aan een langetermijntoezegging ten aanzien van de Indo-Pacifische regio, alsook aan de totstandbrenging van alomvattende en strategische bilaterale en multilaterale dialoogmechanismen met landen in de regio en met de plaatselijke samenlevingen, met name met gelijkgestemde landen, zoals Japan, Zuid-Korea, Australië en Nieuw-Zeeland; onderstreept het belang van veiligheid en stabiliteit in de Indo-Pacifische regio voor de welvaart en veiligheid in de EU; wijst op de nieuwe partnerschappen in de regio, zoals de oprichting van de trilaterale militaire alliantie tussen Australië, het VK en de VS (AUKUS), en betreurt het feit dat dit partnerschap tot stand is gebracht met een laag niveau van coördinatie; 70. vestigt de aandacht op de toenemende regionale en geopolitieke invloed van India; onderstreept dat er meer politieke inzet nodig is om het partnerschap tussen de EU en India kracht bij te zetten en het potentieel van de bilaterale betrekkingen ten volle te benutten; merkt nogmaals op dat er behoefte is aan een meer diepgaand partnerschap dat gestoeld moet zijn op gedeelde waarden en volledige eerbiediging van de mensenrechten; erkent dat India een belangrijke partner voor de EU is vanwege zijn positie en leidende rol binnen fundamentele domeinen; benadrukt dat de Indiase nabuurschap en de Indo-Pacifische regio steeds meer een ruimte zijn geworden waarin China, gezien zijn expansiedrang en ambities, in toenemende mate uitdagingen veroorzaakt op het gebied van strategische, geopolitieke, economische en handelskwesties; 71. vraagt dat de samenwerking met de partners van de EU in Latijns-Amerika wordt opgevoerd en versterkt; is ervan overtuigd dat sterkere betrekkingen met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (de LAC-landen) een belangrijke rol spelen in de geopolitieke strategie van de EU in de wereld; benadrukt dat de EU de banden moet aanhalen die zorgen voor verbondenheid tussen de EU en de LAC-landen, met name bij de verdediging van de op regels gebaseerde, multilaterale orde; verzoekt de EU alle beschikbare instrumenten te gebruiken om haar samenwerking met de LAC-partners te versterken; dringt er bij de EU op aan haar positie als voorkeurspartner van de landen in Latijns-Amerika te herstellen met het oog op andere geopolitieke actoren die steeds meer ruimte innemen in de regio, in het bijzonder als gevolg van de COVID-19-pandemie en vaccindiplomatie; verzoekt de EU en de lidstaten een assertiever beleid te voeren ten aanzien van autoritaire regimes die hebben geprofiteerd van hun betrekkingen met de EU en die de rechten en vrijheden van hun burgers hebben beperkt, geschonden of onderdrukt; Versterken van democratisch toezicht, controle en verantwoording en de parlementaire dimensie van het GBVB van de EU 72. vestigt de aandacht op de specifieke bijdrage van het Europees Parlement aan het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU via zijn parlementaire diplomatie, onder meer via zijn verslagen en resoluties, zijn dichte netwerk van vaste interparlementaire organen, zijn politieke dialoog met ambtsdragers in de hele wereld en zijn democratische steun, bemiddeling en verkiezingswaarnemingsactiviteiten; verwijst naar zijn factfindingmissie naar Oekraïne in januari en februari 2022 als voorbeeld van het reactievermogen van zijn parlementaire diplomatie; bevestigt dat het Parlement ten volle gebruik moet maken van zijn toezichts- en begrotingsbevoegdheden met betrekking tot de besluiten van de Unie op het internationale toneel; benadrukt het belang van de programma’s ter ondersteuning van de democratie van het Parlement, die een krachtige bijdrage kunnen leveren aan de versterking van de rol van de EU overal ter wereld door het gesprek aan te gaan met belangrijke politieke belanghebbenden en door duurzaam democratisch bestuur in niet-EU-landen te bevorderen; 73. onderstreept dat de politieke en technische dialoog tussen parlementen van cruciaal belang is en goed moet worden gecoördineerd met het optreden van de uitvoerende macht; benadrukt dan ook het belang van de vlotte uitwisseling van alle relevante, informatie tussen instellingen op het gebied van het GBVB, waaronder de uitwisseling van relevante, vertrouwelijke informatie, met het oog op de doeltreffendheid van het externe optreden van de EU als geheel en een GBVB in het kader waarvan verantwoording kan worden afgelegd; 74. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan parlementair toezicht op het externe optreden van de EU mogelijk te maken en te versterken, onder meer door regelmatige beraadslagingen met de VV/HV en de Commissie te handhaven; benadrukt dat een dergelijk toezicht van belang is voor een goede werking van de Europese democratie en voor het vertrouwen van de bevolking; benadrukt dat een dergelijk toezicht een eerste stap kan zijn in de richting van een sterkere institutionele rol voor het Parlement in het GBVB; dringt aan op een snelle afronding van de onderhandelingen inzake de vervanging van het Interinstitutioneel Akkoord van 2002 over de toegang van het Parlement tot gevoelige informatie van de Raad op het gebied van veiligheids- en defensiebeleid (18) ; dringt aan op coördinatie van de veiligheids- en informatiediensten van de lidstaten; 75. benadrukt het belang van de parlementaire vergaderingen als platform voor samenwerking en institutionele dialoog, en onderstreept hun waardevolle bijdrage aan het extern optreden van Europa, onder meer op het gebied van veiligheid, en van de noodzaak om hun activiteiten te bevorderen en hun correcte werking en ontwikkeling te waarborgen; pleit voor een versterkt toezicht van het Parlement op de werkzaamheden van de EU-delegaties bij het vertegenwoordigen van de EU-waarden en -beginselen in het buitenland en bij het behartigen van de EU-belangen, zonder de op mensenrechten gebaseerde benadering hierbij uit het oog te verliezen; benadrukt dat de EU-delegaties over alle nodige en passende middelen en capaciteiten moeten beschikken om deze taken op doeltreffende wijze te kunnen uitvoeren; 76. dringt erop aan de grotere betrokkenheid van het Europees Parlement bij de programmering van “Europa in de wereld” en IPA III volledig te benutten; is ingenomen met de invoering van een tweejaarlijkse geopolitieke dialoog op hoog niveau over externe financieringsinstrumenten als een cruciaal instrument om de prioriteiten van het buitenlands beleid van de EU niet alleen te controleren, maar ook actief vorm te geven; onderstreept dat deze geopolitieke dialogen tot doel hebben het Parlement in staat te stellen leidraden, strategische sturing en richtsnoeren te ontwikkelen met betrekking tot de programmering en uitvoering van de thematische en geografische prioriteiten in het kader van “Europa in de wereld” en IPA III; benadrukt evenwel dat het Parlement de betreffende voorbereidende documenten tijdig moet ontvangen en dat deze documenten voldoende gedetailleerd moeten zijn om een betekenisvolle toetsing mogelijk te maken; verzoekt om meer transparantie bij de uitvoering van de financieringsinstrumenten door de instelling van één gemeenschappelijke, transparante openbare gegevensbank van projecten en maatregelen; 77. herinnert de Raad aan het recht van het Parlement om op de hoogte te worden gehouden tijdens alle fasen van de procedures in het kader van de onderhandelingen over en de sluiting van internationale overeenkomsten, alsook aan zijn recht om zijn toestemming voor dergelijke overeenkomsten te geven of te onthouden; is vastbesloten deze in het Verdrag vastgelegde bevoegdheden uit te oefenen, teneinde de transparantie van en het democratisch toezicht op de internationale overeenkomsten die tot stand zijn gekomen na namens de EU gevoerde onderhandelingen te waarborgen, alsook de bevoegdheden ten aanzien van de tenuitvoerlegging van de Europese Vredesfaciliteit, zoals in zijn aanbeveling van 28 maart 2019 wordt opgemerkt (19) , onder meer met betrekking tot de complementariteit ervan met andere EU-instrumenten op het gebied van extern optreden; 78. herhaalt dat het naar zijn mening hoog tijd is om de verklaring over de politieke verantwoordingsplicht van 2010 te herzien teneinde deze basis voor de betrekkingen tussen het Parlement en de VV/HV te verbeteren; o o o 79. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de regeringen en regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien zijn resolutie van 27 februari 2014 over de inzet van gewapende drones (1) , – gezien zijn resolutie van 11 december 2018 over militaire mobiliteit (2) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over autonome wapensystemen, – gezien zijn standpunt van 26 november 2019 over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en Richtlijn 2008/118/EG houdende een algemene regeling inzake accijns wat betreft defensie-inspanningen binnen het Uniekader (3) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid – jaarverslag 2018 (4) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over het jaarverslag over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – jaarverslag (5) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over wapenuitvoer: uitvoering van gemeenschappelijk standpunt 2008/944/GBVB (6) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (7) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de uitvoering van Richtlijn 2009/81/EG betreffende aanbestedingen op defensie- en veiligheidsgebied, en van Richtlijn 2009/43/EG betreffende de overdracht van defensiegerelateerde producten (8) , – gezien zijn standpunt van 28 april 2021 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Unie, van de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds, en van de overeenkomst tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland inzake beveiligingsprocedures voor de uitwisseling en bescherming van gerubriceerde gegevens (9) , – gezien zijn resolutie van 7 juli 2021 over de samenwerking tussen de EU en de NAVO in het kader van de trans-Atlantische betrekkingen (10) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de stand van de cyberdefensievermogens van de EU (11) , – gezien Verordening (EU) 2021/697 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot oprichting van het Europees Defensiefonds en tot intrekking van Verordening (EU) 2018/1092 (12) , – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (13) , – gezien het document getiteld “Uitvoeringsplan inzake veiligheid en defensie”, dat op 14 november 2016 door de vicevoorzitter van de Europese Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) aan de Raad is voorgelegd, en de conclusies van de Raad van 14 november 2016 over de uitvoering van de integrale EU-strategie op het gebied van veiligheid en defensie, waarin een ambitieniveau voor de EU op het gebied van veiligheid en defensie is uiteengezet, – gezien de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, op 19 november 2018 in het kader van de Raad bijeen, over het sluiten van een pact inzake het civiele gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), – gezien de conclusies van de Raad van 10 december 2018 over vrouwen, vrede en veiligheid, – gezien de conclusies van de Raad van 7 juni 2018 over jongeren, vrede en veiligheid en de conclusies van de Raad van 5 juni 2020 over jongeren in het extern optreden, – gezien de conclusies van de Raad van 20 november 2020 over de strategische evaluatie van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) 2020, – gezien de verklaring van de leden van de Europese Raad van 26 februari 2021 over veiligheid en defensie, – gezien de conclusies van de Raad van 16 april 2021 over een hernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap: een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 16 april 2021 over de geïntegreerde strategie van de Europese Unie voor de Sahel, – gezien de conclusies van de Raad van 25 november 2013, van 18 november 2014, van 18 mei 2015, van 27 juni 2016, van 14 november 2016, van 18 mei 2017, van 17 juli 2017, van 25 juni 2018, van 17 juni 2019, van 10 december 2019, van 17 juni 2020, van 12 oktober 2020, van 20 november 2020, van 7 december 2020 en van 10 mei 2021 over het GVDB, – gezien de conclusies van de Raad van 18 oktober 2021 over EUFOR-operatie Althea, – gezien de conclusies van de Raad van 22 oktober 2021 over de door het Belarussische regime gelanceerde hybride aanval waarbij migranten worden ingezet, – gezien de nieuwe strategische agenda 2019-2024 die op 20 juni 2019 door de Europese Raad is goedgekeurd, – gezien de gezamenlijke verklaring van de leden van de Europese Raad en de lidstaten van de groep van vijf voor de Sahel (de “G5-Sahel”) van 28 april 2020, – gezien het concept voor een geïntegreerde aanpak van klimaatverandering en veiligheid van de Raad, zoals aangenomen op 5 oktober 2021, – gezien de routekaart voor klimaatverandering en defensie van de Raad van 9 november 2020, – gezien het verslag over de jaarlijkse evaluatie inzake de defensie van het Europees Defensieagentschap dat aan de Raad is voorgelegd tijdens zijn bijeenkomst op 20 november 2020, – gezien Besluit (GBVB) 2019/797 van de Raad van 17 mei 2019 betreffende beperkende maatregelen tegen cyberaanvallen die de Unie of haar lidstaten bedreigen (14) , – gezien Besluit (GBVB) 2017/2315 van de Raad van 11 december 2017 tot instelling van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en tot opstelling van de lijst van deelnemende lidstaten (15) , – gezien Besluit (GBVB) 2021/509 van de Raad van 22 maart 2021 tot oprichting van een Europese Vredesfaciliteit, en tot intrekking van Besluit (GBVB) 2015/528 (16) , – gezien Besluiten (GBVB) 2021/748, 2021/749 en 2021/750 van de Raad van 6 mei 2021 betreffende de deelname van Canada, het Koninkrijk Noorwegen en de Verenigde Staten van Amerika aan het PESCO-project militaire mobiliteit, – gezien Besluit (GBVB) 2021/1143 van de Raad van 12 juli 2021 betreffende een militaire opleidingsmissie van de Europese Unie in Mozambique (EUTM Mozambique), – gezien de algemene strategie getiteld “Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: Een sterker Europa – Een algemene strategie van de Europese Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid”, dat door de VV/HV is gepresenteerd op 28 juni 2016, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 6 maart 2014 getiteld “Voor een open en veilig mondiaal maritiem domein: onderdelen voor een maritieme veiligheidsstrategie van de Europese Unie” (JOIN(2014)0009), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 7 juni 2017 getiteld “Een strategische aanpak van weerbaarheid in het externe optreden van de EU” (JOIN(2017)0021), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 december 2020 getiteld “De EU-strategie inzake cyberbeveiliging voor het digitale tijdperk” (JOIN(2020)0018), – gezien de toespraken van voorzitter Von der Leyen over de Staat van de Unie van 2020 en 2021 en de bijbehorende intentieverklaringen, – gezien het jaarlijks werkprogramma van het Europees Defensiefonds voor 2021 dat op 30 juni 2021 door de Commissie is goedgekeurd, – gezien Evaluatie nr. 09/2019 van de Europese Rekenkamer van 12 september 2019 inzake Europese defensie, – gezien het Noord-Atlantisch Verdrag, – gezien de twee gezamenlijke verklaringen over de samenwerking tussen de EU en de NAVO, die op 8 juli 2014 en 10 juli 2018 zijn ondertekend, – gezien het zesde voortgangsverslag van 17 mei 2021 inzake de uitvoering van de gemeenschappelijke reeks voorstellen als bekrachtigd door de Raad van de Europese Unie en de Raad van de NAVO op 6 december 2016 en 5 december 2017, – gezien de gemeenschappelijke reeks van 74 voorstellen voor de uitvoering van de gezamenlijke verklaring van Warschau, die werd bekrachtigd door de Raad van de Europese Unie en de Raad van de NAVO op 6 december 2016 en 5 december 2017, – gezien de verklaring van de top EU-VS: “Naar een hernieuwd trans-Atlantisch partnerschap” van 15 juni 2021, – gezien de onwettige invasie en annexatie van de Krim door Rusland, – gezien de schending van de lucht- en maritieme grenzen van de lidstaten door Rusland, – gezien de toegenomen economische en militaire aanwezigheid van China in de landen van het Middellandse Zeegebied en Afrika, – gezien de dreiging die uitgaat van binnenlands en buitenlands terrorisme, met name van groepen zoals Da’esh, – gezien nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie, ruimtevaartcapaciteiten en kwantumcomputing, die nieuwe kansen bieden voor de mensheid, maar ook zorgen voor nieuwe uitdagingen voor het defensie- en buitenlands beleid die een duidelijke strategie en consensus onder bondgenoten vereisen, – gezien het Handvest van de Verenigde Naties en de Slotakte van Helsinki van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) van 1975, – gezien de bepalingen van de verdragen van de VN inzake het recht van de zee, – gezien het slotcommuniqué van de buitengewone top van de Economische gemeenschap van West-Afrikaanse staten (Ecowas) van 8 september 2021, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de Verenigde Naties, met name SDG 16 ter bevordering van vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie constitutionele zaken, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0358/2021 ), A. overwegende dat in 2020 de COVID 19-pandemie licht heeft geworpen op de toenemende gevaren op wereldvlak en de kwetsbaarheid van de Unie wegens haar externe afhankelijkheid; overwegende dat de pandemie ertoe heeft geleid dat onder het begrip veiligheid en strategische autonomie nu ook zorgen met betrekking tot volksgezondheid, technologie en economie vallen; B. overwegende dat Europa geconfronteerd wordt met een snelle en duurzame verslechtering van zijn strategische omgeving; overwegende dat terrorisme een grote dreiging blijft vormen; overwegende dat sommige landen machtsambities aan de dag leggen en een expansionistische strategie nastreven waarbij van gewapend geweld gebruikgemaakt wordt; overwegende dat zulke strategieën het risico met zich meebrengen dat de zee, de ruimte, de Noordpool of de cyberspace worden gemilitariseerd, en opnieuw een wapenwedloop op gang wordt gebracht; C. overwegende dat de toename van het aantal cyberaanvallen op strategische infrastructuur tijdens de COVID-19-crisis, en onlangs nog de zaak Pegasus, voorbeelden zijn die de snelle ontwikkeling van beschermingsmaatregelen tegen de allerlaatste vormen van cyberdreiging en de meest geavanceerde spionagetechnieken rechtvaardigen; overwegende dat de EU heeft toegezegd 1,6 miljard EUR te zullen investeren in reactievermogen en in de uitrol van cyberbeveiligingsinstrumenten ten behoeve van overheden, ondernemingen en particulieren, alsmede de samenwerking tussen de openbare en particuliere sector op dit gebied te zullen ontwikkelen; D. overwegende dat het Parlement als het forum dat vormgeeft aan de Europese democratie een doelwit vormt; overwegende dat door de digitalisering van de werkzaamheden ten gevolge van telewerken tijdens de COVID-19-pandemie onze blootstelling aan bestaande dreigingen alleen maar groter is geworden; E. overwegende dat de EU met de militaire vermogens van haar lidstaten over een gezamenlijk budget van 395 miljard EUR beschikt en daarmee tweede is op de wereldranglijst; overwegende dat de vermogens van Europa versnipperd zijn en te lijden hebben onder overlappingen, lacunes en een gebrek aan interoperabiliteit; F. overwegende dat de toenemende complexiteit van de dreigingen verband houdt met de technologische ontwikkeling, de digitalisering van de samenleving en de internationale economische integratie; overwegende dat er zich bijgevolg steeds vaker hybride dreigingen voordoen met een combinatie van militaire en/of niet-militaire middelen zoals desinformatie, het inzetten van migranten voor chantage, cyberaanvallen of economische druk, die haaks staan op de Europese belangen en waarden en een steeds grotere bedreiging vormen voor de veiligheid van de EU, haar ondernemingen, overheidsdiensten en burgers; G. overwegende dat teneinde het hoofd te kunnen bieden aan de steeds frequentere crisissituaties aan de grenzen van de Unie of in de gebieden waar de Unie belangen heeft, de lidstaten, overeenkomstig de hoofddoelen van de EU, hebben toegezegd snellereactievermogens, met name gevechtsgroepen, te verstrekken; overwegende dat deze behept zijn met talloze beperkingen van zowel politieke, organisatorische als financiële aard; overwegende dat zij bijgevolg nooit zijn ingezet; H. overwegende dat een ongekende opbouw van Russische troepen in en rond Oekraïne in combinatie met de eisen van het Kremlin – indien daar niet tegen wordt opgetreden – zou kunnen leiden tot de terugkeer van invloedssferen in Europa en de ambities van de oostelijke partners van de EU, zoals Oekraïne en Georgië, om toe te treden tot de NAVO zou kunnen fnuiken; I. overwegende dat de internationale gemeenschap en met name de EU zich inzet in de Sahel en in het bijzonder in Mali; overwegende dat de Malinese junta Russische militaire instructeurs en huurlingen die banden hebben met de zogenaamde Wagner Group heeft verwelkomd en reeds gebruikt om deel te nemen aan militaire activiteiten in Mali; overwegende dat dit bedrijf zich overal waar het actief is geworden schuldig heeft gemaakt aan gewelddaden; J. overwegende dat door de terugtrekking uit Afghanistan en de machtsovername door de Taliban het risico op terrorisme in de regio maar ook daarbuiten is toegenomen; overwegende dat de EU een GVDB-missie, de politiemissie van de Europese Unie in Afghanistan (EUPOL Afghanistan) heeft ingezet in de periode 2007-2016 en 17 miljard EUR heeft uitgetrokken voor Afghanistan; overwegende dat de lidstaten tijdens de terugtrekking afhankelijk waren van de Verenigde Staten die met de inzet van 6 000 soldaten in een mum van tijd de luchthaven van Kabul hadden beveiligd, waardoor het mogelijk was Europese burgers en bedreigde Afghaanse onderdanen te evacueren; overwegende dat de EU in deze situatie niet bij machte was een luchtbrug te organiseren of haar evacuatie-operaties te coördineren; overwegende dat als de Unie een soortgelijke operatie als de evacuatie uit Kabul had moeten organiseren, zij bij de huidige stand van zaken niet bij machte zou zijn snel beslissingen te nemen, troepen in te zetten en op doeltreffende, reactieve wijze evacuatie-operaties en luchtbruggen te verzorgen; overwegende dat het derhalve hoogst noodzakelijk is dat de Unie en haar lidstaten uit de Afghaanse crisis alle noodzakelijke lering trekken en aan de hand daarvan het vermogen van de Unie versterkt om in een soortgelijke situatie autonoom te handelen; overwegende dat het strategisch kompas de mogelijkheid moet bieden het ambitieniveau van de Unie vast te stellen, vooral met betrekking tot de uit de Afghaanse mislukking getrokken lering; Een veiligheids- en defensiedoctrine voor de EU dankzij het strategisch kompas als instrument van strategische autonomie 1. benadrukt dat de EU geconfronteerd wordt met: is van mening dat instabiliteit en onvoorspelbaarheid aan de grenzen van de Unie en in haar directe omgeving (Noord-Afrika, het Midden-Oosten, de Kaukasus, de Balkan, het oostelijke Middellandse Zeegebied, enz.), alsmede in haar uitgebreide nabuurschap (de Sahel, de Hoorn van Afrika, enz.), samen met Russische agressie tegen Oekraïne en Georgië, zowel een directe als een indirecte bedreiging vormen voor de veiligheid van het continent; wijst op het onlosmakelijke verband tussen interne en externe veiligheid; erkent dat een actieve betrokkenheid in het nabuurschap in het belang is van de Europese Unie; benadrukt het belang van stabiliteit in de Westelijke Balkan; neemt met bezorgdheid kennis van de toenemende militarisering van de Krim en de pogingen van de Russische Federatie om het Zwarte Zeegebied te destabiliseren; 2. spreekt zich met klem uit tegen de Russische militaire opbouw in en rond Oekraïne, alsook tegen de eis van het Kremlin om de verdere uitbreiding van de NAVO een halt toe te roepen en de Europese veiligheidsarchitectuur te hervormen op basis van een verouderd idee van “invloedssferen”; benadrukt dat elk democratisch land vrij is zijn eigen allianties te kiezen en spreekt in dit verband zijn krachtige steun uit voor de prowesterse aspiraties van Oekraïne en Georgië, met inbegrip van hun lidmaatschap van de NAVO en de toekomstige toetreding tot de EU; 3. merkt op dat 2020 werd beheerst door de COVID-19-pandemie en talrijke uitdagingen voor het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de Unie, waardoor onze ontoereikende coördinatie en afhankelijkheid van de rest van de wereld aan het licht zijn gekomen; benadrukt dat de EU hieruit lering moet trekken, met name met het oog op de versterking van de digitale en technologische soevereiniteit en de algehele strategische autonomie als internationale speler, en haar vermogen en bereidheid om, indien nodig, autonoom te beslissen en op te treden op het gebied van buitenlandse zaken, veiligheid en defensie, en om haar afhankelijkheid van actoren die niet dezelfde waarden delen, opnieuw te beoordelen; herhaalt dat de Unie ook haar autonomie op het gebied van gezondheidszorg moet versterken; 4. is ingenomen met de aanvang van de werkzaamheden inzake het strategisch kompas – een strategische reflectie zonder precedent – die in maart 2022 moeten worden afgesloten; benadrukt dat de ontwikkeling van het strategisch plan een uitgangspunt is voor de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijke Europese defensie in overeenstemming met de bepalingen van artikel 42, lid 2, VEU, en voor het definiëren van het GVDB, en dat dit een belangrijke stap moet zijn in de richting van een echte Europese defensie-unie die rekening houdt met de specifieke constitutionele situatie van sommige lidstaten; is van mening dat het strategisch pact moet zorgen voor meer cohesie op het gebied van veiligheid en defensie; benadrukt dat – in een zeer multipolaire wereld met toenemende concurrentie tussen supermachten – het gecombineerde gewicht van de Unie kan bijdragen tot het waarborgen van de veiligheid van de EU-lidstaten en dat een robuust EU-defensiebeleid nodig is opdat de EU over de middelen beschikt om doeltreffend te werken aan vrede, menselijke veiligheid, democratie en duurzame ontwikkeling; benadrukt dat een Europese defensie-unie deel uitmaakt van de verklaarde doelstelling van de EU om strategische autonomie te bereiken; merkt in dit verband op dat het antwoord op de externe veiligheidsuitdagingen van de Unie en haar lidstaten in de eerste plaats ligt in de bevestiging en praktische tenuitvoerlegging van capaciteiten voor een betere beoordeling van crisissituaties, snellere besluitvorming en robuustere maatregelen wanneer de omstandigheden dat vereisen, waar nodig autonoom, teneinde haar belangen en waarden te verdedigen, met inachtneming van allianties en partnerschappen; merkt op dat het de samenhang van de Unie op het gebied van veiligheid en defensie zou vergroten; is van oordeel dat er dringend een echte Europese veiligheids- en defensie-unie moet komen die alle veiligheidsaspecten, -instrumenten, -begrotingen en -vermogens omvat, zowel militair als civiel, alsmede de gehele conflictcyclus, van preventie tot stabilisering na een conflict, op basis van een modern, vooruitstrevend en krachtig concept van menselijke veiligheid, dat inspeelt op de veiligheidseisen van EU-burgers, de lokale bevolking en de veiligheid en stabiliteit van staatsinstellingen; dringt er bij de EU op aan haar institutionele capaciteiten voor conflictpreventie, bemiddeling, dialoog en de-escalatie op te bouwen; 5. onderstreept hoe belangrijk het is dit kompas te koppelen aan een alomvattende dreigingsanalyse; onderstreept dat het strategisch kompas het ambitieuze antwoord van de Unie moet zijn op deze analyse, waarvan de bevindingen regelmatig en realistisch moeten worden geëvalueerd met het oog op de ontwikkeling van een mechanisme voor een permanente dreigingsevaluatie en parlementaire raadpleging; 6. onderstreept dat het strategisch kompas het mogelijk moet maken het handelingsvermogen van de Unie als een steeds geloofwaardigere strategische partner en een mondiale speler op het gebied van vrede te versterken, wat bijdraagt tot de versterking en verdediging van een op regels gebaseerd internationaal systeem en tot multilaterale samenwerking, alsook de capaciteit om, indien nodig, autonoom op te treden; benadrukt dat deze exercitie regelmatig moet worden bijgewerkt en een ambitieuze koers moet aanhouden, met als doel realistisch en operationeel te zijn, en een tijdschema voor de tenuitvoerlegging van besluiten en monitoringmechanismen moet omvatten; benadrukt dat de exercitie de Unie in staat moet stellen consistente en effectieve vooruitgang te boeken in de richting van een coherent defensiebeleid, een gemeenschappelijke strategische cultuur, een gemeenschappelijk begrip van de strategische uitdagingen van de EU en het vermogen om op dreigingen te anticiperen, en te voorzien in een snelle en gecoördineerde reactie, toekomstige interventiescenario’s en een capaciteit voor autonome veerkracht, zodat de EU middelen kan mobiliseren op basis van solidariteit, overeenkomstig de Verdragen, wanneer een lidstaat wordt bedreigd en wanneer de internationale vrede, veiligheid en stabiliteit buiten de EU in gevaar zijn, met als uiteindelijk doel de bescherming van Europese burgers, belangen en waarden te waarborgen; herinnert eraan dat het huidige ambitieniveau van de EU op het gebied van veiligheid en defensie, zoals uiteengezet in de conclusies van de Raad van 14 november 2016, onder meer respons op externe conflicten en crises, capaciteitsopbouw van partners, en “bescherming van de Unie en haar burgers” omvat; onderstreept het belang van de geïntegreerde aanpak als basis voor de respons van de EU op conflicten en crises; 7. benadrukt hoe belangrijk het is dat het Parlement, en met name zijn Subcommissie veiligheid en defensie, van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) regelmatig updates en verslagen ontvangt over de uitvoering van het strategisch kompas zodra dit in maart 2022 is goedgekeurd; Missies en operaties van het GVDB in 2020 – evaluatie en aanbevelingen 8. herinnert eraan dat de Unie momenteel elf civiele missies en zeven militaire missies en operaties uitvoert; wijst erop dat slechts drie missies hiervan beschikken over een uitvoerend mandaat: de operatie Atalanta in Somalië van de door de Europese Unie geleide zeemacht (EUNAVFOR), de militaire operatie in het Middellandse Zeegebied (EUNAVFOR MED IRINI) van EUNAVFOR, en de militaire operatie van de Europese Unie in Bosnië en Herzegovina (EUFOR Althea); legt de nadruk op de brede inzet van de EU in de Sahel en de Hoorn van Afrika via zes civiele missies (de EU-capaciteitsopbouwmissie in Mali (EUCAP Mali), EUCAP Sahel Niger, EUCAP Somalia), en zes militaire missies (opleidingsmissie van de Europese Unie in Mali (EUTM Mali), EUTM Somalia, EUNAVFOR Atalanta, EUNAVFOR MED IRINI); wijst erop dat het potentieel van deze missies en operaties nog niet volledig wordt benut en zij de gevolgen ondervinden van de COVID-19-pandemie, waardoor hun activiteit beïnvloed wordt en hun doeltreffendheid beperkt is; stelt voor de begroting, planning en uitrusting van GVDB-missies en -operaties van de EU te beoordelen in het licht van de lering die is getrokken uit COVID-19 en overweegt daarom een evaluatie van de resultaten en mogelijke aanpassing van hun mandaat als onderdeel van de standaard strategische evaluatie van een missie; 9. benadrukt het belang voor de Unie van duurzame stabiliteit, menselijke veiligheid en welvaart in haar buurlanden; stelt vast dat de militaire operaties van het GVDB nu bijna uitsluitend gericht zijn op de opleiding van strijdkrachten (EUTM), geen uitvoerende dimensie hebben en beperkt ondersteund worden; is van mening dat zonder de niet-uitvoerende dimensie van deze missies aan te passen het mandaat moet worden verstevigd waarbij de klemtoon moet liggen op begeleiding, teneinde Europese adviseurs in staat te stellen zo nauwkeurig mogelijk ter plaatse te controleren of het opleidingsprogramma goed is uitgevoerd en aansluit op de operationele behoeften van de lokale strijdkrachten; 10. benadrukt dat de levering van wapens in het kader van de Europese Vredesfaciliteit volledig in overeenstemming moet zijn met het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake wapenuitvoer, het internationaal recht inzake mensenrechten en het humanitair recht, en doeltreffende transparantiebepalingen moet omvatten; 11. betreurt de acties van de coupplegers in Mali; is zeer bezorgd over het ontoereikende aanbod aan essentiële overheidsdiensten in Mali en in de Sahel in het algemeen; is zeer verontrust over de verslechterde veiligheidssituatie in de regio; is ernstig bezorgd over de verslagen van de secretaris-generaal van de VN waarin melding wordt gemaakt van eerdere en aanhoudende ernstige mensenrechtenschendingen en ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht, waaronder vermeende oorlogsmisdaden door gewapende groeperingen, waaronder terroristische groeperingen, Malinese strijdkrachten en andere strijdkrachten van de G5-Sahel; betreurt ten zeerste de straffeloosheid in dit opzicht en onderstreept dat dergelijke voortdurendee misdaden ook een ondermijning zijn van de Europese en internationale inspanningen om een beschermde en veilige omgeving te creëren en gewapende groeperingen en terroristen te bestrijden; benadrukt de toenemende betrokkenheid van vijandige actoren in een regio die van vitaal belang is voor onze veiligheid en die de gemeenschappelijke doelstelling van de EU en Mali van menselijke veiligheid, vrede, stabiliteit en duurzame ontwikkeling in het land in gevaar zou kunnen brengen, waar andere actoren die niet noodzakelijkerwijs dezelfde ethische beginselen delen als de EU en haar lidstaten bereid zijn vermogenslacunes op te vullen, ongeacht de eerbiediging van de internationale normen van de rechtsstaat of het oorlogsrecht; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de toenemende invloed van buitenlandse particuliere militaire ondernemingen en over de mogelijke plannen van de Malinese regering om samen te werken met een particulier Russisch militair bedrijf, de aan het Kremlin gelieerde Wagner Group, bij de opleiding van haar strijdkrachten; wijst erop dat een dergelijke samenwerking onverenigbaar is met samenwerking met de EU op het gebied van veiligheid en defensie, met name EUTM Mali, en dat de EU daarom haar inzet in Mali opnieuw zou moeten beoordelen; dringt er bij de huidige Malinese autoriteiten op aan af te zien van contracten met de Wagner Group en het personeel daarvan niet toe te staan het Malinese grondgebied te betreden; onderstreept meer in het algemeen de noodzaak om nauwlettend toe te zien op de acties van particuliere veiligheids- en militaire ondernemingen die hun mondiale voetafdruk in kwetsbare gebieden zoals Afrika, Latijns-Amerika en Oost-Europa vergroten, en herinnert eraan dat het belangrijk is het Parlement op de hoogte te houden van deze kwestie; 12. neemt nota van de aankondiging van de reorganisatie van het Franse militaire optreden in de Sahel, die plaatsvindt in samenwerking en overleg met onze internationale en Afrikaanse partners; benadrukt dat deze ontwikkelingen moeten plaatsvinden in nauw overleg met alle internationale partners, met name Europese, die in de Sahel aanwezig zijn; is ingenomen met de voortdurende inzet van de EU en haar lidstaten voor de stabilisering van de landen van de G5-Sahel, met name via de ondersteuning van de gemeenschappelijke strijdmacht van de G5-Sahel, door de versterking van de GVDB-missies van de EU en de toenemende betrokkenheid van Europese lidstaten bij de Takuba-taskforce; 13. is verheugd over de aanpassing van het nieuwe uitgebreide mandaat van EUTM Mali; dringt aan op versterking van de structurele samenwerking en niet-uitvoerende ondersteuning van de strijdkrachten en op versnelling van het regionaliseringsproces dat de missie in staat stelt militaire bijstand te verlenen aan de strijdkrachten van de G5-landen en met name aan Burkina Faso en Niger, hetgeen gevolgen zal hebben voor de internationale, Europese en Afrikaanse partners; benadrukt de door de Europese Vredesfaciliteit geboden mogelijkheden wat betreft de levering van materieel voor de opleiding van Malinese strijdkrachten dat essentieel is voor de versterking van het optreden en de doelmatigheid van het Europese optreden; is ervan overtuigd dat de EU haar capaciteit om materieel ter beschikking te stellen snel en doeltreffend moet vergroten, zodat de EUCAP- en EUTM-missies hun geloofwaardigheid bij de lokale autoriteiten niet verliezen, op voorwaarde dat deze veiligheidstroepen het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten eerbiedigen en onder democratisch toezicht staan; 14. dringt bij de lidstaten erop aan een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de adviesactiviteit van EUTM Mali en de personele middelen te sturen die daaraan kunnen bijdragen; herinnert eraan dat het regionaliseringsproces van het GVDB in de Sahel moet worden voortgezet om de samenwerking en coördinatie met de internationale actoren alsmede met de in deze regio betrokken lidstaten van de EU te versterken door middel van lopende initiatieven zoals het partnerschap voor veiligheid en stabiliteit in de Sahel (P3S); benadrukt dat de EU ook robuuste ondersteuning biedt voor het operationeel maken van de gemeenschappelijke strijdkrachten van de G5-Sahel en de daarmee samenhangende politiecomponent; is ingenomen met de nieuwe geïntegreerde strategie van de EU voor de Sahel, die onder meer kiest voor een bredere aanpak gericht op versterking van het bestuur en bijzondere nadruk legt op de noodzaak van versterking van de aanwezigheid van de staat en de openbare diensten in de landen in de regio; benadrukt de inspanningen van de EUCAP Sahel Mali ter ondersteuning van de inzet van Malinese veiligheidstroepen in centraal Mali; benadrukt de inspanningen van de EUCAP Sahel Niger om bij te dragen aan de uitwerking van een nationaal defensie- en veiligheidsbeleid in Niger; herinnert eraan dat de regionalisering van GVDB-acties de geïntegreerde aanpak van de EU ten aanzien van de Sahel ondersteunt en dat de acties van de regionale advies- en coördinatiecel (RACC) als zodanig moeten worden voortgezet; is van mening dat een geregionaliseerde benadering van het GVDB in de Sahel relevant is, maar een duidelijkere organisatie en coördinatie vereist tussen de huidige civiele en militaire GVDB-missies, lokale actoren en andere internationale organisaties, zoals de VN-vredesmissie – de Multidimensionale Geïntegreerde Stabilisatiemissie van de VN in Mali (MINUSMA) – en de operaties onder leiding van het Franse leger; benadrukt dat een aanzienlijke inspanning ten aanzien van Burkina-Faso vereist is, gelet op de intensiteit van de dreigingen waaraan dit land met beperkte middelen het hoofd moet bieden; herinnert eraan dat de militaire en veiligheidsrespons, om blijvend doeltreffend te zijn, gepaard moeten gaan met concrete en zichtbare maatregelen om de bevolking essentiële diensten te verlenen; benadrukt hoe belangrijk het is dat actievere steun kan worden gegeven aan de aan de Golf van Guinee liggende landen zodat zij de uitbreiding van de terroristische dreiging kunnen tegengaan; benadrukt de noodzaak om speciale aandacht te besteden aan de toenemende instabiliteit in de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika en de belangrijke gevolgen die de ontwikkelingen in deze regio’s hebben, niet alleen voor het Afrikaanse continent, maar ook voor de Europese Unie; 15. is ingenomen met de lopende besprekingen over de deelname van Mozambique en India aan GVDB-missies en -operaties in Afrika; is verheugd over de actieve deelname van Georgië aan de acties in het kader van het GVDB en met name over zijn deelname aan de opleidingsmissies in de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) en in Mali; 16. wijst erop dat de veiligheidssituatie in Somalië uiterst zorgwekkend is en dat deze in de Hoorn van Afrika en zelfs daarbuiten een destabiliserende factor vormt; benadrukt nogmaals dat Al-Shabaab een van de sterkste aan Al Qaida gelieerde terreurorganisaties is en dat deze karakterisering de lidstaten ertoe zou moeten aanzetten een grotere participatie aan de Europese missies en operaties in deze strategische regio en in de daarvoor benodigde kosten, te overwegen; benadrukt dat de uitbreiding van EUTM Somalia met een adviescapaciteit voor de bevelsstructuren het mogelijk maakt om aanzienlijke invloed uit te oefenen op de uitvoering van de operaties, alsook binnen het multilaterale apparaat van militaire bijstand; onderstreept dat EUNAVFOR Atalanta, EUCAP en EUTM Somalië een samenhangend geheel vormen ter ondersteuning van het strategische kader van de Unie voor de Hoorn van Afrika; erkent de doorslaggevende rol van de operatie Atalanta in de strijd tegen piraterij en illegale handel in de Hoorn van Afrika, waarmee de schepen van het Wereldvoedselprogramma met succes worden beschermd, evenals de rol van EUCAP Somalia in de adviesverlening aan de federale en regionale autoriteiten van Puntland en Somaliland bij de ontwikkeling van de activiteiten op het gebied van de kustwacht en de maritieme politie; benadrukt dat de inzet van de EU in de regio van de Hoorn van Afrika nog steeds belangrijk is voor de versterking van de vermogens van de Somalische veiligheidstroepen en wijst eveneens op de noodzaak de doeltreffendheid ervan te versterken; is ingenomen met de deelname van gelijkgestemde partners om te zorgen voor veilige waterwegen in de Golf van Aden en de Indische Oceaan, en moedigt verdere deelname aan; dringt aan op een geïntegreerde benadering voor het aanpakken van ontwikkelings- en bestuurskwesties die piraterij in de hand werken; 17. constateert met bezorgdheid de verslechtering van de politieke en veiligheidssituatie in de Centraal-Afrikaanse Republiek; dringt aan op het herstel van een inclusieve dialoog tussen de regering, de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld, en op de revitalisering van de vredesovereenkomst; betreurt dat de president van de CAR sinds 2018 zijn toevlucht heeft genomen tot de Wagner Group, een particuliere militaire onderneming die gelieerd is aan Rusland, die verantwoordelijk is voor oorlogsmisdaden en ernstige schendingen van de mensenrechten in de Centraal-Afrikaanse Republiek; is verontrust over de impact van deze beslissing voor de levensvatbaarheid en effectiviteit van de opleidingsmissie voor Centraal-Afrikaanse strijdkrachten; spreekt zijn afkeuring uit over de toename van dreigingen en vijandelijke incidenten door bepaalde plaatselijke en buitenlandse gewapende groeperingen, met inbegrip van buitenlandse beveiligingsbedrijven, jegens de Multidimensionale Geïntegreerde Stabilisatiemissie van de Verenigde Naties in de Centraal-Afrikaanse Republiek (MINUSCA), en over de desinformatiecampagnes die zijn gericht tegen het optreden van de Unie; is ingenomen met de lancering van de adviesmissie van de Europese Unie in de Centraal-Afrikaanse Republiek (EUAM RCA) en steunt deze ten volle; is ingenomen met het optreden van de EUTM-missie en met name de opleiding van officieren en onderofficieren van de Centraal-Afrikaanse strijdkrachten (FACA) en haar bijdrage aan het alomvattend hervormingsproces in de veiligheidssector (RSS) dat wordt gecoördineerd door MINUSCA, en geeft deze zijn volledige steun; benadrukt dat met de bevolking moet worden gecommuniceerd over de doelstellingen en de voortgang van de missie; dringt erop aan hoe belangrijk het is dat in het kader van de strategische herziening in de eerste helft van 2022 een evaluatie wordt gemaakt van het werkelijke vermogen van de EU om tegemoet te komen aan de behoeften van FACA wat uitrusting betreft; dringt erop aan dat steun in het kader van de Europese Vredesfaciliteit voor door de EUTM gevormde eenheden afhankelijk wordt gesteld van de voorwaarde dat de autoriteiten van de CAR positieve ontwikkelingen in de politieke, interne en regionale situatie bevorderen; 18. wijst andermaal op het strategische belang van de Straat van Mozambique; is ingenomen met de toezegging van de lidstaten en de HV/VV om te reageren op de verergering van de terroristische dreiging in Cabo Delgado en is verontrust over het risico dat deze dreiging zich gaat uitbreiden in het gebied; is ingenomen met het besluit van de Raad om de militaire opleidingsmissie van de Europese Unie in Mozambique (EUTM Mozambique) te starten; neemt nota van het gebruik van de Europese Vredesfaciliteit om de gemeenschappelijke kosten van EUTM Mozambique te dekken en om militair materieel te leveren; verzoekt de Raad en de EDEO optimaal gebruik te maken van de Europese Vredesfaciliteit en deze ervaring te benutten voor de verbetering en uitbreiding van de Europese Vredesfaciliteit in de toekomst; merkt op dat de EUTM beantwoordt aan een specifieke doelstelling, namelijk het opleiden van speciale eenheden voor de bestrijding van de islamitische opstand in de regio Cabo Delgado, met inbegrip van de jihadistische beweging Ansar al-Sunna; dringt, gezien de situatie, aan op een zo spoedige mogelijke inzet ervan; dringt er bij de lidstaten op aan een billijker bijdrage te leveren aan de opbouw van de troepenmacht voor de missie; onderstreept de noodzaak van een alomvattende coherente langetermijnstrategie voor Mozambique, dat ook islamistische opstanden moet bestrijden om de tekortkomingen van het bestuur en ontwikkelingsbehoeften aan te pakken teneinde tot een duurzame oplossing van het conflict te komen; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat de regeringstroepen zich houden aan het internationaal humanitair recht en dat degenen die over de schreef gaan met buitengerechtelijke executies, foltering, plundering en andere vormen van strafbaar optreden voor de rechter worden gebracht; 19. juicht toe dat de Raad EUFOR-operatie Althea zonder voorbehoud toegedaan is, zoals vermeld in de conclusies van 18 oktober 2021, en is ingenomen met de verlenging van de missie Althea in 2020 en de heroriëntering van haar mandaat ter ondersteuning van de autoriteiten van Bosnië en Herzegovina (BiH) bij de handhaving van een beschermde en veilige omgeving, en ook met de derde strategische evaluatie van de operatie die is voorgelegd in juni 2021; herinnert eraan dat deze missie de weg heeft gebaand naar vrede, stabilisatie en de Europese integratie van BiH en dat deze missie nog steeds een cruciale rol speelt voor de veiligheid en stabiliteit van BiH en de regio; herinnert eraan dat de ervaringen die met deze missie zijn opgedaan, alsook de lering die eruit is getrokken, een aanzienlijke meerwaarde vormen voor alle huidige en toekomstige militaire en civiele GVDB-missies en -operaties; is verontrust over mogelijke ongrondwettelijke en secessionistische acties van het Servische lid van het presidentschap van BiH, Milorad Dodik, die het vredesakkoord van Dayton en daardoor de veiligheid en vrede in de regio als geheel ondermijnen; benadrukt dat er nog steeds voldoende versterkingscapaciteit achter de horizon moet worden gehandhaafd om snel te kunnen reageren in geval van een verslechterende veiligheidssituatie; stelt vast dat deze missie zou kunnen worden versterkt door veilige informatie- en communicatiekanalen naar de hoofdsteden van de lidstaten, en door verbetering van de vermogens voor het verzamelen en analyseren van inlichtingen uit open bronnen; beklemtoont het belang dat de secondaire mijnruimwerkzaamheden en de collectieve opleiding van de strijdkrachten van BiH worden voortgezet; dringt er bij de lidstaten op aan hun toezeggingen met betrekking tot de opbouw van de troepenmacht voor Althea na te komen; kijkt uit naar de deelname van Oekraïne aan de missie Althea; erkent het belang van de samenwerking tussen de EU en de NAVO in de Westelijke Balkan, met name via de EUFOR-missie Althea, waarvan het operationeel hoofdkwartier zich dankzij de Berlijn Plus-regeling bij het Algemeen Hoofdkwartier van de Geallieerde Mogendheden in Europa (SHAPE) bevindt; 20. neemt met tevredenheid kennis van de resultaten van de waarnemingsmissie van de Europese Unie in Georgië (EUMM Georgië); stemt in met de verlenging ervan voor een periode van twee jaar; onderstreept dat het denkproces over de verbintenissen van het GVDB in de regio moet worden voortgezet; veroordeelt met klem de illegale bezetting en militarisering door Rusland van de Georgische regio’s van Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië, hetgeen een ernstige bedreiging vormt voor de regio van het Oostelijk Partnerschap en voor heel Europa; is bezorgd over de verslechterende veiligheidssituatie in de bezette gebieden van Georgië en over de activiteiten van de Russische Federatie, die de vrede en veiligheid in de regio van het Oostelijk Partnerschap destabiliseren; dringt er bij de EU op aan van Rusland te blijven eisen constructief deel te nemen aan de internationale besprekingen in Genève en zijn verplichtingen uit hoofde van de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008 na te komen, met name door al zijn strijdkrachten terug te trekken uit de bezette gebieden van Georgië en de EU-waarnemingsmissie ongehinderd toegang te verlenen tot het hele grondgebied van Georgië; spreekt zijn afkeuring uit over de illegale gevangennemingen en ontvoeringen van Georgische burgers en de toegenomen “grensleggingsactiviteiten” langs de administratieve grens; is bezorgd over de desinformatiecampagnes die gericht zijn op de EUMM Georgia-missie en dringt aan op versterking van haar capaciteiten voor monitoring, analyse en strategische communicatie; betuigt nogmaals zijn onwrikbare steun aan de landen van het Oostelijk Partnerschap, met name wat betreft hun onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit binnen hun internationaal erkende grenzen; moedigt de EU aan haar inzet voor vreedzame conflictoplossing in de hele regio van het Oostelijk Partnerschap te versterken; herhaalt zijn oproep aan de EU om ervoor te zorgen dat de veiligheidsdimensie van de landen van het Oostelijk Partnerschap naar behoren aan bod komt in het strategisch kompas en zich te beraden over de invoering van een reeks veiligheidspacten – kaders om meer te investeren in en ondersteuning te bieden aan de samenwerking op veiligheids-, militair, inlichtingen- en cybergebied – met Georgië, Moldavië en Oekraïne als geassocieerde landen, teneinde hun weerbaarheid en veiligheid te versterken; 21. neemt nota van de versterking van de adviesmissie van de EU in Irak (EUAM) middels de toevoeging van ondersteuning van de uitvoering van de hervorming van de binnenlandse veiligheid, de uitvoering van nationale strategieën ter bestrijding en preventie van terrorisme (met inbegrip van de strijd tegen gewelddadig extremisme) en georganiseerde misdaad, met een speciale verwijzing naar grensbeheer, financiële criminaliteit, met name corruptie, witwassen en illegale handel in goederen van het cultureel erfgoed; 22. vraagt de EU de aanhoudende en toenemende bedreigingen voor de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed en de smokkel van cultuurgoederen, met name in conflictgebieden, aan te pakken; merkt op dat sommige gemeenschappen in Irak, doordat zij hun cultureel erfgoed en hun historische wortels verliezen, hen kwetsbaarder hebben gemaakt voor radicalisering; herinnert eraan dat EUAM Irak de enige GVDB-missie of -operatie is die een onderdeel “bescherming van cultureel erfgoed” in haar mandaat heeft opgenomen om lokale partners bijstand en scholing te bieden bij het aanpakken van veiligheidsproblemen in verband met het behoud en de bescherming van cultureel erfgoed; verzoekt de Raad en de EDEO een soortgelijke component op te nemen in andere missies en operaties; 23. moedigt de inzet aan van leden van de Europese missie voor bijstandsverlening inzake geïntegreerd grens­beheer in Libië (EUBAM Libya) naar Tripoli, van waaruit de missie haar activiteiten zal uitvoeren; stelt voor dat deze missie die gericht is op de ondersteuning van de Libische autoriteiten bij de ontmanteling van georganiseerde criminele netwerken die verwikkeld zijn in migrantensmokkel, mensenhandel en terrorisme op grensbeheersgebieden, in het kader van een regionale strategie blijft onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de door de EU geleide ontwikkeling van de grenscapaciteiten van de landen van de Sahel in verband met GVDB-missies in de Sahel (met name EUCAP Sahel Niger), te ondersteunen; spreekt opnieuw zijn ernstige bezorgdheid uit over het lot van migranten, asielzoekers en vluchtelingen in Libië; dringt aan op de sluiting van detentiecentra voor migranten door de Libische autoriteiten en milities; 24. is ingenomen met de lancering van de GVDB-operatie in het Middellandse Zeegebied, EUNAVFOR MED IRINI, en de verlenging ervan tot 31 maart 2023; legt de nadruk op de essentiële rol hiervan bij de uitvoering van het wapenembargo tegen Libië overeenkomstig Resolutie 2526 (2020) van de VN-Veiligheidsraad; benadrukt dat capaciteitsopbouw de mensen- en wapenhandel ontwricht; betreurt het dat EUNAVFOR MED IRINI in 2020 met talrijke inspectieweigeringen werd geconfronteerd, zelfs door Turkse schepen; dringt aan op een transparante communicatie van de EDEO in dit verband; merkt op dat EUNAVFOR MED tot op heden over zeer weinig middelen beschikt, waardoor de capaciteiten van de missie erg beperkt zijn; is bezorgd over het feit dat de NAVO, die actief is in het gebied via operatie Sea Guardian, niet effectief meewerkt door nauwer samen te werken of informatie en middelen te delen; benadrukt het strategische belang van publieke communicatie over de missie en haar controles aan boord, verkennende benaderingen en inspecties, met inbegrip van weigeringen; benadrukt de internationale verplichtingen inzake opsporing en redding van mensen in nood op zee, met volledige inachtneming van het zeerecht; verzoekt de EU een belangrijke rol te spelen in het Middellandse Zeegebied, aangezien zij een speler is geworden die de stabiliteit van de regio kan waarborgen; is ingenomen met de resultaten van de EU-cel voor contact en planning (EULPC) bij het verstrekken van expertise op het gebied van veiligheid, inlichtingen en planning aan EU-actoren in Brussel, ter plaatse of op zee (EU-delegatie, EUBAM, EUNAVFOR MED) en aan de VN-Ondersteuningsmissie in Libië (UNSMIL); 25. betreurt de algehele destabiliserende rol van Turkije op vele aandachtsgebieden in de EU en haar buurlanden, hetwelk een bedreiging vormt voor de vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio; is uiterst bezorgd over de illegale activiteiten en de dreiging met militaire acties van Turkije in het oostelijke Middellandse Zeegebied tegen EU-lidstaten, met name Griekenland en Cyprus, alsmede over de onlangs aangekondigde illegale activiteiten van Turkije in de Cypriotische en de Griekse maritieme zone, en veroordeelt deze ten stelligste; neemt kennis van pogingen om de spanningen te verminderen, maar betreurt provocerende acties, dreigende agressie tegen operatie MED IRINI door Turkse militaire vaartuigen, in strijd met het internationaal recht en de soevereine rechten van de EU-lidstaten; herhaalt dat de Unie bereid is alle instrumenten en opties die tot haar beschikking staan in te zetten, waaronder die uit hoofde van artikel 29 VEU en artikel 215 van VWEU, om haar belangen en die van haar lidstaten te verdedigen en om de regionale stabiliteit te handhaven; 26. prijst de werkzaamheden van de adviesmissie van de Europese Unie voor de hervorming van de civiele veiligheidssector in Oekraïne (EUAM Ukraine); neemt nota van het beoordelingsverslag van de behoeften van de EDEO met betrekking tot de sector militair beroepsonderwijs in Oekraïne en is ingenomen met de lopende werkzaamheden om op basis daarvan een mogelijke EU-betrokkenheid in Oekraïne af te bakenen, en de inspanningen van Oekraïne en internationale partners om het militair beroepsonderwijs in Oekraïne te hervormen, aan te vullen; 27. dringt erop aan het civiele GVDB nieuw leven in te blazen door 22 verbintenissen van het civiele GVDB-pact uit te voeren; benadrukt dat in het strategisch kompas de ambitie moet worden vastgelegd om het civiele GVDB te vernieuwen, en dat pact 2.0 tijdig moet worden vastgesteld; steunt het idee dat het kompas fundamentele aspecten van het civiele GVDB moet schetsen, met inbegrip van de ontwikkeling van civiele vermogens na 2023; steunt het idee dat de strategische prioriteiten voor het civiele GVDB moeten worden gekoppeld aan de jaarlijkse evaluatie van het pact; benadrukt de noodzaak van een sterkere koppeling tussen het GVDB, justitie en binnenlandse zaken en acties onder leiding van de Commissie, waar passend en met inachtneming van de verschillende taken en procedures van beide beleidsterreinen zoals voorgeschreven in het Verdrag, en de andere relevante actoren op het gebied van crisisbeheersing, teneinde de GVDB-bijdrage aan het respons van de Unie op veiligheidsuitdagingen te vergroten; verzoekt de EU zich te beraden op en maatregelen te nemen ten aanzien van de huidige procedures voor het inzetten van missies, met het oog op een sneller en doeltreffender besluitvormingsproces; is van mening dat de EU haar uitgebreide evaluatie van de civiele missies EUCAP Sahel Mali, EUCAP Sahel Niger, EUCAP Somalia en EUAM RCA moet blijven uitvoeren en de mandaten, begrotingen en personele middelen van de missies moet beoordelen, zodat zij aan werkelijke behoeften voldoen en het operationele potentieel en de effectiviteit van de missies worden bevorderd; 28. erkent de bijdrage van GVDB-missies en -operaties aan vrede en stabiliteit, maar wijst op de aanhoudende structurele zwakte en de langdurige besluitvormingsprocessen voor civiele en militaire GVDB-missies en -operaties; onderstreept hoe belangrijk het is de militaire missies te voorzien van flexibelere en robuustere mandaten die zijn afgestemd op de situatie ter plaatse; pleit voor veranderingen in de GVDB-structuren en -procedures opdat missies sneller en met meer flexibiliteit en samenhang kunnen worden ingezet; benadrukt de dringende behoefte aan een betere afstemming tussen de bestaande Europese ad-hocoperaties en de militaire missies of operaties van het GVDB, met name wanneer het hoofd moet worden geboden aan een dringende crisis of toegang moet worden gewaarborgd tot betwiste strategische gebieden; benadrukt dat alle toekomstige mandaten een duidelijke en uitgebreide exitstrategie moeten hebben vergezeld van een lijst van de daarvoor benodigde middelen; benadrukt dat alle missies, en met name de militaire missies, moeten samenwerken met de lokale bevolking om binnen een redelijke termijn capaciteit op te bouwen, teneinde een duurzame exit mogelijk te maken; 29. benadrukt de noodzaak van een regelmatige, systematische en transparante evaluatie van alle GVDB-missies en -operaties op basis van relevante strategische en operationele criteria; verzoekt de VV/HV een proces op gang te brengen waarin lering wordt getrokken uit vroegere en lopende missies, operaties en acties, en zich te concentreren op de vraag aan welke politieke, institutionele, maar ook sociaaleconomische voorwaarden moet zijn voldaan opdat veiligheids- en defensieacties daadwerkelijk duurzame vredesopbouw en de versterking van duurzame en democratische bestuursstructuren ondersteunen; is van mening dat het noodzakelijk is meer operationele verantwoordelijkheden bij de uitvoering en het beheer van de missies en operaties over te dragen aan het militaire bevel hiervan; dringt er meer algemeen op aan dat de militaire structuren van de EU stelselmatig betrokken worden bij elk beleid en alle instrumenten die van invloed zijn op de operationele inzet van de Europese strijdkrachten en met name bij de werkzaamheden van het programmacomité van het EDF; 30. is zeer bezorgd over de zwakke opbouw van de troepenmacht voor operaties en missies, en verzoekt de lidstaten met klem hieraan onverwijld iets te doen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan GVDB-missies en -operaties te voorzien van het nodige personeel, opleiding en capaciteiten om hun mandaten te vervullen en meer alert en veerkrachtiger te worden onder minder gunstige omstandigheden; wijst in dit verband op het PESCO-project “Crisis Response Operation Core” dat momenteel wordt besproken en dat tot doel heeft het proces voor de opbouw van de troepenmacht te verbeteren; betreurt tegelijkertijd dat tot nu toe slechts zes lidstaten deelnemen aan dit PESCO-project; verzoekt de Raad en de Commissie ten volle gebruik te maken van de Europese Vredesfaciliteit en van de door de Verdragen geboden mogelijkheden voor financiering uit de begroting van de Unie, teneinde de opbouw van strijdkrachten en de inzet van militairen te vergemakkelijken; steunt de deelname van derde landen aan operaties en missies in het kader van het GVDB, waarbij de Europese belangen en waarden moeten worden geëerbiedigd; is van mening dat de deelname van derde landen indien en waar nodig moet worden uitgebreid; 31. is bezorgd over de toenemende manipulatie van informatie, desinformatie en hybride dreigingen waaraan met name Rusland en China zich schuldig maken, maar ook andere actoren, die verschillende operatieterreinen en GVDB-missies en -operaties rechtstreeks treffen, waardoor hele regio’s worden gedestabiliseerd en de missies van de EU in het buitenland worden delegitimeerd; dringt erop aan de respons van GVDB-missies en -operaties op deze dreigingen zo spoedig mogelijk te structureren; onderstreept in dit verband de noodzaak van gezamenlijke inspanningen van de EU, de lidstaten en de partnerlanden, onder meer bij de voorbereiding op hybride dreigingen, cyberaanvallen en chemische, biologische, radiologische en nucleaire (CBRN) risico’s; is ingenomen met de vorming van de reserve voor crisisresponscapaciteit voor CBRN-incidenten; dringt er bij de EDEO op aan concrete steun te verlenen aan GVDB-missies en -operaties door middel van strategische communicatie; 32. dringt aan op de versterking van de commandostructuren van Unie, in het bijzonder de militaire staf (EMUE) en het militair plannings- en uitvoeringsvermogen (MPCC), die zo snel mogelijk de beschikking moeten krijgen over de noodzakelijke personeelsbezetting, uitrusting en middelen, en die in staat moeten zijn op veilige wijze gerubriceerde informatie uit te wisselen, ook met de lidstaten en de missies/operaties; betreurt in dit verband het uitstel van de overgang naar fase 2 van het MPCC en dringt er bij de lidstaten aan hun verplichtingen inzake de verwezenlijking hiervan, volledig na te komen; benadrukt hoe belangrijk het is dat het MPCC zo spoedig mogelijk een echte, volwaardige bevels- en uitvoeringsstructuur (HQ) wordt die een toekomstgerichte en strategisch anticiperende functie kan vervullen en de Europese operaties en missies kan leiden met het reactievermogen en de flexibiliteit die binnen de strategische context vereist is, en om de strategische operationele autonomie van de Europeanen te versterken; 33. benadrukt dat de deelname van vrouwen aan GVDB-missies bijdraagt aan de doeltreffendheid van de missie en een gunstige invloed heeft op de geloofwaardigheid van de EU als verdediger van gelijke rechten voor vrouwen en mannen wereldwijd; roept op tot een meer systematische uitvoering van Resolutie 1325 van de Veiligheidsraad van de VN inzake vrouwen, vrede en veiligheid (WPS) en van Resolutie 2250 van de Veiligheidsraad van de VN inzake jeugd, vrede en veiligheid (YPS), en tot versterking van de WPS- en YPS-agenda van de EU; pleit voor zinvolle gendermainstreaming bij de formulering van het GVDB, met name via een beter genderevenwicht bij het personeel en de leiding van GVDB-missies en -operaties en door het ingezette personeel een specifieke opleiding te geven; dringt aan op maatregelen om te zorgen voor een werkomgeving die vrij is van seksuele en gendergerelateerde intimidatie; dringt er nogmaals op aan dat genderanalyse wordt opgenomen in nieuwe GVDB-instrumenten, waaronder het Europees Defensiefonds (EDF) en de Europese Vredesfaciliteit; is ingenomen met het feit dat voor alle civiele GVDB-missies nu een genderadviseur is benoemd en pleit ervoor hetzelfde te doen voor de militaire GVDB-missies; moedigt de EU-lidstaten aan om vrouwen naar voren te schuiven als kandidaat voor openstaande vacatures; betreurt dat het aantal vrouwen dat werkzaam is in het kader van GVDB-missies, en met name militaire operaties, nog steeds erg laag is; dringt er bij de EDEO op aan de noodzaak van een concrete doelstelling te bevorderen om het aantal vrouwen in de missies en operaties voor crisisbeheersing van de EU te doen toenemen; dringt er bij de lidstaten op aan op zoek te gaan naar manieren om het beleid voor het werven en behouden van personeel te versterken en de participatie van vrouwen aan missies voor vredesopbouw en vredeshandhaving te bevorderen; onderstreept de noodzaak om een nieuwe EU-begrotingslijn in te voeren voor de financiering van de rol van genderadviseurs in militaire GVDB-missies; 34. ziet uit naar de gezamenlijke mededeling over een strategische aanpak ter ondersteuning van de ontwapening, demobilisatie en re-integratie van ex-strijders, aangekondigd in de intentieverklaring van de Staat van de Unie 2020, als een tijdige herziening van het EU-concept voor steun aan ontwapening, demobilisatie en re-integratie uit 2006; benadrukt het belang van het hervormingsproces in de veiligheidssector (RSS) als prioriteit voor met name onze civiele GVDB-missies; verzoekt de Commissie en de EDEO de komende gezamenlijke mededeling over een strategische aanpak ter ondersteuning van ontwapening, demobilisatie en re-integratie uit te breiden tot het RSS en capaciteitsopbouw ter bevordering van acties op het gebied van veiligheid en ontwikkeling (CBSD), teneinde te komen tot een consistente, coherente en grondig vernieuwde aanpak van de veiligheidsbijstand aan derde landen door de Unie; dringt aan op samenhang tussen de GVDB-instrumenten en de ontwikkelingshulp van de EU; Het vooruitlopen op en beheren van crises 35. prijst het coöperatieve vermogen van de Europese legers om de burgers te helpen bij de bestrijding van de pandemie in 2020; is van mening dat de waardevolle bijdrage van de strijdkrachten tijdens de COVID-19-pandemie heeft aangetoond hoe belangrijk het gebruik van de militaire middelen en vermogens van de lidstaten is bij de ondersteuning van het Uniemechanisme voor civiele bescherming; moedigt de Unie en de lidstaten aan gedetailleerde regelingen voor de uitvoering van artikel 44 VEU te overwegen en ten volle te benutten, zodat de Unie snel, doeltreffend en met de nodige flexibiliteit op veiligheidscrises met een sterke collectieve EU-dimensie kan reageren, onder meer door het mogelijk te maken dat ad-hocoperaties die reeds door een groep lidstaten worden ondernomen achteraf een EU-mandaat krijgen; is ingenomen met de positieve rol die de luchtmacht heeft gespeeld bij het bundelen en coördineren van de middelen tijdens de COVID-19-pandemie, met name wat betreft de overbrenging van patiënten voor medische behandelingen en de levering van uitrusting tussen de lidstaten, alsook de synergieën die zijn gecreëerd met de infrastructuur en middelen van de NAVO-bondgenoten voor luchttransport en het vervoer van essentiële uitrusting; is met name ingenomen met de bijzondere rol van het Europees luchttransportcommando (EATC) bij de evacuatie en overbrenging van patiënten en de levering van medische uitrusting tijdens de pandemie; moedigt in het algemeen het gebruik van militaire luchtmobiliteit aan, met inbegrip van vervoer, bijtanken in de lucht en medische evacuaties in Europa, waardoor de doeltreffendheid en efficiëntie van de militaire luchtvervoeroperaties in Europa worden gewaarborgd; nodigt de lidstaten in dit verband uit om de gezamenlijke ontwikkeling van deze strategische defensie-uitrusting te overwegen en pleit voor de oprichting van een militaire noodeenheid van de EU om het grensoverschrijdende gebruik van militaire logistieke vermogens in noodsituaties te vergemakkelijken, teneinde de coördinatie, synergie en solidariteit bij het verlenen van bijstand aan civiele ondersteuningsoperaties te vergroten; 36. steunt het streven van de HV/VV om een “snelle-interventiemacht” op te richten, bestaande uit een multinationale landbrigade van ongeveer 5 000 manschappen en uit lucht-, zeemacht- en speciale eenheden die in het geval van een noodsituatie op het gebied van veiligheid kunnen worden gemobiliseerd; herinnert eraan dat de EU momenteel niet over de nodige deskundigheid en capaciteiten te land, ter zee en in de lucht beschikt om initiële operaties uit te voeren om de veiligheid in een gebied te herstellen; is van mening dat het realistisch en noodzakelijk is dat de lidstaten in eerste instantie in het kader van het strategisch kompas overeenstemming bereiken over de omstandigheden waarin de inzet van een dergelijke interventiemacht noodzakelijk is, alsmede over een of meerdere operationele scenario’s, onder meer op heel korte termijn; herinnert er echter aan dat de EU-gevechtsgroepen al meer dan 15 jaar bestaan maar nog nooit zijn ingezet, met name vanwege het gebrek aan politieke consensus tussen de lidstaten en de complexiteit van de uitvoering en financiering, hoewel zij al meermaals ingezet hadden kunnen worden; herinnert aan de noodzaak om de gevechtsgroepen operationeel te maken door regelmatig oefeningen op het terrein te houden; betreurt het gebrek aan engagement van de lidstaten ten aanzien van de gevechtsgroepen, zowel in politiek als in praktisch opzicht; hekelt het feit dat slechts één gevechtsgroep, onder leiding van Italië, operationeel was in 2021; uit zijn bezorgdheid over de slechte strategische planning voor 2022 en 2023 en roept op tot de herziening ervan; roept de lidstaten op zich meer in te zetten voor de militaire capaciteiten van de EU; stelt dat het concept van een snelle-interventiemacht een meerwaarde zou moeten bieden in vergelijking met de gevechtsgroepen van de EU; roept de Raad en de Commissie daarom op de opties voor de oprichting van een vaste macht die permanent gestationeerd is en samen wordt opgeleid, grondig te beoordelen, te onderzoeken en uit te werken; is van mening dat de nieuwe “snelle-interventiemacht” ofwel het resultaat moet zijn van de ambitieuze hervorming van de gevechtsgroepen, ofwel de gevechtsgroepen volledig moet vervangen, teneinde verdere overlapping van de vermogens in het GVDB van de EU te voorkomen; is het eens met het ambitieniveau van de HV/VV ten aanzien van de robuustheid van de militaire instrumenten van de EU, en met name de ad-hocinstrumenten; verzoekt de Raad en de EDEO te onderzoeken hoe de inzet van de EU-gevechtsgroepen of een nieuwe “snelle-interventiemacht”, de uitvoering van artikel 44 van het VEU en de nog onbenutte operationele component van PESCO het best kunnen worden georganiseerd; verwacht dat de aaneenkoppeling van deze elementen de EU en haar lidstaten in staat stelt om met militaire middelen snel en doeltreffend te reageren op crises in haar nabuurschap en de taken uit te voeren die zijn uiteengezet in artikel 43, lid 1, VEU, ook bekend als de Petersbergtaken; 37. wijst op het belang van nauwkeurige en tijdige inlichtingen om de besluitvorming te ondersteunen, de veiligheid van missies en operaties te waarborgen en beïnvloeding en desinformatiecampagnes die tegen deze missies en operaties zijn gericht beter te bestrijden; verzoekt de EDEO om in de operatiegebieden een inlichtingencapaciteit op te zetten door in alle GVDB-missies en -operaties inlichtingeneenheden op te richten die in real time inlichtingen verstrekken aan het Inlichtingen- en situatiecentrum van de EU (EU-Intcen), de EUMS en het civiel plannings- en uitvoeringsvermogen (CPCC), ter ondersteuning van de besluitvorming; benadrukt meer in het algemeen dat het werk van EU-Intcen en het directoraat Inlichtingen van de EUMS (EUMS INT) afhankelijk is van de bereidheid van de lidstaten om informatie te delen en roept op tot de verhoging van de financiële en technische middelen van EU-Intcen; is het eens met de analyse van de voorzitter van de Commissie in haar toespraak over de Staat van de Unie 2021 dat de EU de samenwerking op het gebied van inlichtingen moet verbeteren; wijst op het belang van situationeel bewustzijn en van coördinatie tussen de nationale inlichtingendiensten, en is verheugd dat de voorzitter van de Commissie heeft opgeroepen tot een gezamenlijk EU-centrum voor situationeel bewustzijn, een cruciaal instrument om de strategische prognoses en de strategische autonomie van de EU te verbeteren; 38. is verheugd over de instelling van de Europese Vredesfaciliteit in 2020; herinnert eraan dat de Europese Vredesfaciliteit de Unie in staat zal stellen sneller en doeltreffender te reageren op de bestaande uitdagingen op veiligheidsgebied, en dringt er derhalve op aan dat de faciliteit snel operationeel wordt; benadrukt dat de vereiste uitrusting – waar nodig met inbegrip van dodelijke uitrusting – en opleiding moeten worden verstrekt in de relevante operatiegebieden, waarbij rekening moet worden gehouden met het geografisch evenwichtige karakter van de faciliteit, met volledige inachtneming van de acht criteria van Gemeenschappelijk Standpunt 944, de mensenrechten en het humanitair recht en onder voorbehoud van een uitgebreide voorafgaande risicobeoordeling en permanente monitoring door de EU van de levering van militaire technologie aan actoren uit derde landen, alsmede doeltreffende transparantiebepalingen; benadrukt dat de EDEO nauwlettend moet toezien op en moet zorgen voor de traceerbaarheid en het correcte gebruik van het materiaal dat in het kader van de Europese Vredesfaciliteit aan onze partners wordt geleverd, rekening houdend met de 360 graden-benadering van de faciliteit; wijst erop dat de Europese Vredesfaciliteit niet alleen betrekking heeft op de verstrekking van uitrusting aan partners, maar ook dient als financieringsoptie voor de gemeenschappelijke kosten van militaire operaties in het kader van het GVDB, waarvan voor zover nodig gebruik moet worden gemaakt; verbindt zich ertoe de samenhang en complementariteit tussen de GVDB-missies en -operaties, het financiële instrument van de Unie NDICI en de Europese Vredesfaciliteit te waarborgen; herhaalt zijn oproep om binnen de EDEO een nieuwe administratieve afdeling op te richten om dit nieuwe instrument te beheren; benadrukt de noodzaak om het strategisch kompas te gebruiken om een duidelijke visie te ontwikkelen over hoe de lidstaten de Europese Vredesfaciliteit willen gebruiken op korte, middellange en lange termijn; 39. is ingenomen met de routekaart van de EDEO van november 2020 over klimaatverandering en defensie, die concrete maatregelen bevat om het steeds relevanter wordende verband tussen klimaat en veiligheid aan te pakken; onderstreept dat natuurrampen, wereldwijde pandemieën of door de mens veroorzaakte rampen steeds vaker voorkomen en dat zij net als cyber- en hybride dreigingen voor nog meer veiligheidsuitdagingen zorgen en dus extra middelen vergen; moedigt de Unie en haar lidstaten aan hun vermogens om deze nieuwe uitdagingen aan te gaan, te ontwikkelen; benadrukt dat er geen middelen mogen worden onttrokken aan traditionele, conventionele defensie- en veiligheidsvermogens om deze nieuwe veiligheidsuitdagingen aan te gaan; 40. beschouwt de instrumentalisering van migratiestromen via de oostelijke buitengrenzen van de EU in combinatie met desinformatiecampagnes als een vorm van gecombineerde hybride oorlogsvoering, gericht op de intimidatie en destabilisatie van de EU; verzoekt de Unie relevante wetgeving te ontwikkelen die de noodzakelijke waarborgen biedt om doeltreffend te reageren op de instrumentalisering van migratie voor politieke doeleinden door derde landen, teneinde de doeltreffende bescherming van de buitengrenzen van de EU en de bescherming van de mensenrechten en de menselijke waardigheid te waarborgen en maatregelen te treffen om irreguliere grensoverschrijdingen te voorkomen; betuigt nogmaals zijn solidariteit met Letland, Litouwen en Polen ten aanzien van de instrumentalisering van migratie door het regime van Loekasjenko om de EU te destabiliseren; Een weerbaardere Unie: de toegang tot omstreden strategische terreinen waarborgen en de wederzijdse bijstand en veiligheid tussen de lidstaten versterken Het vrije verkeer op zee beschermen 41. wijst erop dat de huidige geopolitieke spanningen op maritiem gebied de Unie ertoe nopen de universele waarden en beginselen, het VN-Handvest, het internationaal recht zoals het Verdrag van de VN inzake het recht van de zee (Unclos), het multilateralisme en de internationale samenwerking te verdedigen en haar belangen te beschermen door de vrijheid van de scheepvaart, de veiligheid van de maritieme communicatie en offshore-infrastructuur te waarborgen; herinnert eraan dat de maritieme belangen van de Unie nauw verbonden zijn met het welzijn, de welvaart en de veiligheid van haar burgers, en dat ongeveer 90 % van de buitenlandse handel van de Unie en 40 % van haar binnenlandse handel over zee verloopt; wijst op de bevoegdheden en de macht, met name in wetgevend opzicht, van de Europese Unie op het gebied van weerbaarheid; 42. wijst opnieuw op de noodzaak om de rol van de Unie als verschaffer van internationale maritieme veiligheid te versterken; roept de Unie op om voort te bouwen op de maritieme operaties van het GVDB en deze te ontwikkelen teneinde over een sterk platform te beschikken voor de verdere ontwikkeling van een permanenter operationeel engagement op internationaal niveau; dringt erop aan te onderzoeken of het mogelijk is regelmatig marine-oefeningen te organiseren waarbij waar mogelijk bemande en onbemande middelen worden gecombineerd, teneinde de interoperabiliteit te versterken; acht het van groot belang dat de Unie een stabiele en veilige situatie in de haar omringende zeeën handhaaft; stelt met bezorgdheid vast dat in de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (CARD) wordt erkend dat de maritieme capaciteiten op het gebied van commando en controle, inlichtingen, bewaking en verkenning “belangrijke tekortkomingen” vertonen; is ingenomen met de zes PESCO-projecten die gericht zijn op de ontwikkeling van maritieme vermogens, en met de gezamenlijke projecten voor de ontwikkeling van maritieme vermogens; benadrukt dat de EU en de NAVO nauw met elkaar moeten samenwerken met het oog op een doeltreffende gezamenlijke aanpak van bedreigingen voor de maritieme veiligheid, zoals grensoverschrijdende en georganiseerde misdaad, met inbegrip van georganiseerde criminele netwerken die betrokken zijn bij mensenhandel, wapen- en drugshandel, smokkel en illegale visserij; 43. is in dit verband ingenomen met de lancering van het concept “gecoördineerde maritieme aanwezigheid” en een proefproject in de Golf van Guinee; dringt erop aan dat dit concept op basis van een behoeftenanalyse, met inbegrip van de mogelijkheid om bij te dragen tot de de-escalatie van regionale spanningen, wordt uitgebreid tot andere belangrijke gebieden, met name de Indo-Pacifische regio, teneinde de internationale positie en waarden van Europa te waarborgen en te beschermen; dringt erop aan dat dit concept en de desbetreffende lopende missies worden geëvalueerd en in het Parlement worden besproken; verzoekt de Commissie bovendien om in de komende actualisering van de mededeling over internationale oceaangovernance, die voor 2022 gepland staat, bijzondere aandacht te besteden aan veiligheids- en defensieaspecten; verzoekt de maritieme lidstaten hun militaire vermogens op marinegebied te versterken om zowel asymmetrische als conventionele dreigingen voor de maritieme veiligheid, de vrijheid van scheepvaart en de blauwe economie van de EU aan te pakken; verzoekt de EU haar maritieme veiligheidsstrategie uiterlijk in 2022 bij te werken; is ingenomen met de lancering begin 2020 van de missie European Maritime Awareness in the Strait of Hormuz (EMASOH), en steunt de tweeledige doelstelling ervan, namelijk het waarborgen van een veilige navigatieomgeving en het verminderen van de huidige regionale spanningen; is ingenomen met de alomvattende en gecoördineerde strategische evaluatie van EUNAVFOR Atalanta, EUTM Somalië en EUCAP Somalië en de uitbreiding ervan, teneinde alle veiligheidsaspecten te bestrijken; Hybride dreigingen bestrijden 44. veroordeelt de vijandige handelingen tegen lidstaten, zoals hybride aanvallen waarbij migratie wordt geïnstrumentaliseerd; roept de Unie en de lidstaten op hun capaciteiten voor het identificeren van hybride dreigingen te verbeteren; dringt erop aan dat de Unie en de lidstaten vastberaden en op gecoördineerde wijze reageren op elke nieuwe kwaadwillige, illegale of ontwrichtende cyberactiviteit, door volledig gebruik te maken van de instrumenten die de EU tot haar beschikking heeft, in overleg met haar partners; roept de lidstaten op de nationale cyberdefensievermogens te verbeteren; verzoekt de Unie te werken aan de ontwikkeling van een rechtsinstrument om te reageren op hybride dreigingen en een brede cybercapaciteit te ontwikkelen, met inbegrip van veilige netwerken, communicatie en informatie-uitwisseling, opleidingen en oefeningen, onder meer via PESCO-projecten en door optimaal gebruik te maken van het instrumentarium voor cyberdiplomatie van de EU; roept op tot een dringende herziening van het beleidskader voor cyberdefensie, om het preventie-, attributie-, afschrikkings- en reactievermogen van de Unie en haar lidstaten te vergroten door hun positie, situationeel bewustzijn, instrumenten en procedures te versterken; benadrukt dat alle EU-instellingen en EU-lidstaten op alle niveaus moeten samenwerken om een cyberbeveiligingsstrategie tot stand te brengen, met als hoofddoel de weerbaarheid verder te versterken en gemeenschappelijke, maar ook betere nationale, robuuste civiele en militaire cybervermogens te ontwikkelen om op aanhoudende veiligheidsuitdagingen te kunnen reageren; is derhalve ingenomen met het Europees cyberdefensiebeleid dat in de toespraak over de Staat van de Unie van 2021 is aangekondigd; is ingenomen met de toegenomen samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van cyberdefensie in het kader van PESCO, met inbegrip van de snellereactieteams bij cyberincidenten; herinnert eraan dat het welslagen van EU-missies en -operaties in toenemende mate afhankelijk is van ononderbroken toegang tot een veilige cyberruimte en dus robuuste en veerkrachtige operationele cybervermogens vereist, alsook een adequate respons op aanvallen op militaire installaties, missies en operaties; erkent dat cyberdefensie tot op zekere hoogte doeltreffender is als zij ook een aantal offensieve middelen en maatregelen omvat, mits het gebruik ervan in overeenstemming is met het internationaal recht; is bezorgd over de afhankelijkheid van de EU en haar lidstaten van buitenlandse instrumenten om hun cyberbeveiliging te waarborgen; benadrukt dat binnen de Europese publieke en private entiteiten een cultuur van cyberbeveiliging moet worden bevorderd, onder meer via de invoering van speciale cursussen en leerplannen; neemt kennis van het belangrijke opleidingswerk dat door de Europese Veiligheids- en defensieacademie (EVDA) op het gebied van cyberdefensie wordt verricht, en is in dit verband ingenomen met de oprichting van het platform voor onderwijs, opleiding, evaluatie en oefeningen op cybergebied (ETEE); benadrukt dat de EVDA structurele EU-financiering moet genieten om haar bijdrage tot het bevorderen van de EU-cyberdefensievaardigheden te kunnen vergroten, met name gezien de toegenomen vraag naar cyberdeskundigen op hoog niveau; erkent het toenemende belang van vermogens op cybergebied en op het gebied van geautomatiseerde inlichtingen; benadrukt dat deze vermogens een bedreiging vormen voor alle lidstaten en EU-instellingen; spoort alle EU-instellingen en lidstaten aan om hun cyber- en geautomatiseerde technologieën te blijven verbeteren en pleit bovendien voor samenwerking op het gebied van deze technologische ontwikkelingen; beveelt aan om mogelijkheden te onderzoeken om de opbouw van de cybercapaciteit van onze partners te bevorderen, zoals het uitbreiden van het mandaat van EU-opleidingsmissies tot cyberdefensieaspecten, of het opzetten van civiele cybermissies; is ingenomen met de sancties die zijn opgelegd aan Russische, Chinese en Noord-Koreaanse plegers van cyberaanvallen, met inbegrip van WannaCry, NotPetya en Operation Cloud Hopper; 45. roept de EDEO op om in overeenstemming met het Actieplan voor de Europese democratie een EU-toolkit te ontwikkelen die er niet alleen op gericht is de weerbaarheid van de lidstaten en belanghebbenden tegen desinformatie te vergroten, maar ook verplichte vereisten voor sociale platforms vast te stellen en het voor burgers mogelijk te maken met kennis van zaken beslissingen te nemen, alsmede het vermogen van de EU te verbeteren om de strijd tegen desinformatie en opzettelijk kwaadwillige gedragingen op te voeren, teneinde deze te identificeren, te ontmoedigen, te bestrijden en te bestraffen; 46. dringt gezien de toenemende bedreigingen en de noodzakelijke aanpassing van onze instellingen aan op maatregelen in de Europese instellingen, waaronder het Europees Parlement, om de interne capaciteit te verstevigen; wijst op het belang van de interinstitutionele coördinatie door het computercrisisteam voor de instellingen, organen en instanties van de EU (CERT-EU); roept de Europese instellingen en met name de Commissie op de nodige personele middelen ter beschikking te stellen om CERT-EU te versterken; dringt er in dit verband bij de HV/VV en/of de lidstaten op aan de financiële en personele middelen te verhogen teneinde het vermogen van de EU om zich tegen cyberaanvallen te verdedigen, te versterken; 47. spoort aan tot meer wederzijdse operationele bijstand tussen de lidstaten; wijst op het belang van aanvullende oefeningen op basis van scenario’s voor crisisbeheersing; verzoekt de lidstaten met klem om na voltooiing van het strategisch kompas tot een ambitieuze gemeenschappelijke interpretatie te komen van artikel 42, lid 7, VEU en artikel 222 VWEU, met inbegrip van de activering van artikel 222 VWEU en artikel 42, lid 7, VEU in een hypothetisch scenario van een cyberaanval; benadrukt in dit verband dat de voorwaarden voor de activering van artikel 42, lid 7, VEU en de nadere voorwaarden voor de nodige bijstand nooit duidelijk zijn omschreven en roept op tot een operationelere tenuitvoerlegging van dit instrument; De soevereiniteit van de Unie in de ruimte en de lucht behouden 48. roept de Unie op een ruimteverdedigingsstrategie te ontwikkelen om de autonome en ononderbroken toegang van de EU en haar lidstaten tot ruimteactiva te allen tijde te behouden; beklemtoont dat de totstandkoming van een gemeenschappelijke Europese strategische veiligheids- en defensiecultuur in de ruimte moet worden bevorderd, de strategische afhankelijkheid moet worden verminderd de operationele governance van de Europese ruimteprogramma’s moet worden verbeterd, met strategische autonomie op alle andere gebieden als uiteindelijke doel; steunt initiatieven die erop gericht zijn het ruimtevaartbeleid van de EU een impuls te geven, waaronder het ambitieuze nieuwe EU-ruimtevaartprogrammater bescherming van de huidige en vroegere Europese ruimteactiva; moedigt de Unie aan het situationeel bewustzijn en de ondersteuning van geo-inlichtingen op te voeren door haar eigen expertisecapaciteit via het Satellietcentrum van de EU (Satcen) te versterken, alsook die van de lidstaten, teneinde de koppeling tussen het GVDB en het ruimtevaartprogramma van de EU te waarborgen via Galileo, met name PRS en Copernicus, investeringskansen te benutten (met name in het kader van Horizon Europa en het Europees Defensiefonds) en andere mogelijke synergieën tussen ruimtevaart en defensie (met inbegrip van capaciteit) te onderzoeken; onderstreept hoe belangrijk het voor de Unie is om over autonome ruimtetoegang en eigen lanceersystemen te beschikken; dringt erop aan dat de Unie het voortouw neemt bij de versterking van het internationale ruimterecht, een terrein dat steeds meer omstreden is; verzoekt de EU en haar lidstaten om internationale initiatieven inzake ontwapening in de ruimte actief te bevorderen; 49. beseft dat de kosmische ruimte snel in een militaire arena kan veranderen indien de juiste internationale rechtsinstrumenten niet worden ingesteld; dringt erop aan dat de Unie het voortouw neemt bij de versterking van het internationale ruimterecht, een terrein dat steeds meer omstreden is, en dat zij ernaar streeft de bewapening van de ruimte te voorkomen door te werken aan een alomvattend internationaal rechtsinstrument en allianties, internationale samenwerking en multilaterale oplossingen in dat verband te bevorderen; 50. is ingenomen met het voorstel voor een nieuw Europees project voor beveiligde connectiviteit, met inbegrip van kwantumsatellieten; pleit ervoor dit project snel uit te voeren, teneinde het beveiligingsniveau van de telecommunicatie in de Unie te verhogen; wijst op het toenemende risico op cyberaanvallen en fysieke aanvallen op Europese satellieten en satellieten van de lidstaten; roept op om dergelijke aanvallen te voorkomen en defensiemechanismen ertegen te ontwerpen; 51. is bezorgd over de voortdurende toename van ruimteschroot, met name in lage omloopbanen, dat onze satellietcapaciteit in gevaar brengt, en over de toename van het aantal microsatellieten; benadrukt dat de nieuwe megaconstellaties van satellieten het risico op botsingen nog groter maken; is ingenomen met de lopende werkzaamheden met betrekking tot de ontwikkeling van een Europees beleid voor het beheer van ruimteverkeer en roept op tot de intensivering van de onderhandelingen om tot internationale reacties te komen; is van mening dat een dergelijk beleid concreet moet leiden tot een betere capaciteit voor monitoring van ruimteschroot; stelt voor dat het Satcen de opdracht krijgt om de veiligheid en/of kwetsbaarheid van de satellieten van de EU en de lidstaten ten aanzien van ruimteschroot, cyberaanvallen en rechtstreekse raketaanvallen te analyseren en daarover een verslag op te stellen; 52. wijst op het belangrijke werk van het Satcen van de EU; betreurt dat voor de financiering van de Satcen-missies geen gebruik kan worden gemaakt van de langetermijnprogrammering van de EU-begroting en benadrukt dat het Satcen van de EU structurele financiering van de Unie moet krijgen om aan het optreden van de Unie te kunnen blijven bijdragen, met name om GVDB-missies en -operaties te ondersteunen met satellietopnames in een hoge resolutie; is van mening dat in het werkprogramma van het EDF rekening moet worden gehouden met de behoeften van het Satcen op het gebied van technologische ontwikkeling; stelt voor om in het kader van PESCO een gemeenschap te creëren voor de analyse van geospatiale gegevens; is van mening dat Satcen in dit verband een belangrijke rol moet spelen; stelt voor dat het Parlement en het Satcen een overeenkomst ondertekenen op grond waarvan het Parlement toegang krijgt tot de beeld- en analysediensten van het centrum die het nuttig acht voor informatie en voor de ontwikkeling van zijn standpunten en besluitvorming, met volledige inachtneming van de geheimhoudings- en veiligheidsprocedures van het Satcen; 53. dringt aan op de eerbiediging van het vrije luchtverkeer; roept de Unie op om zichzelf te verdedigen tegen bedreigingen voor de burgerluchtvaart of schendingen van haar luchtruim en de veiligheid van de internationale luchtvaart te verdedigen, in samenwerking met de luchtpolitiemissie van de NAVO en met de partners van de EU; verzoekt de HV/VV te beginnen met de werkzaamheden om na te gaan of het concept van een gecoördineerde aanwezigheid op zee moet worden uitgebreid tot het luchtruim; De strategische infrastructuur beschermen 54. wijst op de nieuwe dreigingen waarmee Europa wordt geconfronteerd, waaronder economische dwang, desinformatiecampagnes, inmenging bij verkiezingen en diefstal van intellectuele eigendom; merkt op dat deze bedreigingen tot nu toe geen aanleiding geven tot de toepassing van artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag of artikel 42, lid 7, van het VEU, maar dat er wel gezamenlijk op dergelijke dreigingen moet worden gereageerd; roept op tot meer Europese coördinatie om verdere hybride aanvallen van bepaalde internationale actoren te beoordelen, te analyseren en te voorkomen; dringt erop aan de bestaande instrumenten van de Unie operationeel te maken, zodat zij doeltreffender kunnen bijdragen aan het voorkomen en bestrijden van hybride dreigingen en het beschermen van kritieke infrastructuur en de werking van onze democratische instellingen, alsmede aan de veiligheid van onze toeleveringsketens, waarbij rekening moet worden gehouden met bestaande structuren en met de nieuwe mogelijkheid van gezamenlijke tegenmaatregelen als onderdeel van de bredere hybride toolbox; wijst erop dat de Europese instellingen, organen en andere instanties hun capaciteit op het gebied van strategische communicatie dringend moeten ontwikkelen, moeten voorzien in veilige communicatiesystemen en capaciteit op het gebied van snelle reactie op aanvallen, en hun weerbaarheid aanzienlijk moeten vergroten; 55. verzoekt de Unie de lessen toe te passen die zijn getrokken uit de oefeningen op basis van de scenario’s in verband met artikel 42, lid 7, VEU, en een flexibele en niet-bindende analyse voor de activering ervan uit te werken, teneinde de wederzijdse bijstand en de solidariteit tussen de lidstaten te versterken; 56. benadrukt dat glasvezelkabels wereldwijd de ruggengraat vormen van onze digitale economieën en dat 97 % van al het internetverkeer via glasvezelkabels verloopt; benadrukt dat hoewel deze kabels een centraal en onmisbaar onderdeel van de kritieke infrastructuur van de EU vormen en dus van groot geopolitiek belang zijn, zij onlangs het doelwit van sabotage of buitenlandse spionageactiviteiten waren; is van mening dat de beveiliging en bescherming van deze kabels een prioriteit moet zijn voor de EU; verzoekt de EU met klem een EU-programma voor de beveiliging van glasvezelkabels op te zetten, met inbegrip van onderzoek, coördinatie, beleidsvorming, het melden, onderzoeken en monitoren van incidenten en opleiding van kustwachten; wijst erop dat onze moderne economieën in het algemeen, maar ook de defensie- en de veiligheidssector in het bijzonder, sterk afhankelijk zijn van halfgeleiders; is in dat verband ingenomen met de aankondiging van de voorzitter van de Commissie dat het tekort aan halfgeleiders moet worden aangepakt door onderzoek, ontwerp en productie in de EU te versterken door middel van een Europese chipwet; wijst in dat verband met klem op de rol van de Europese defensie- en veiligheidssector in de EU, die de middelen verschaft om de veiligheid van de Europese burgers en de duurzame economische ontwikkeling van de Unie te waarborgen; is ingenomen met de inspanningen van de EU om deze doelstellingen te verwezenlijken, alsook met de oprichting van de Europese grondstoffenalliantie (ERMA); Civiele en militaire vermogens ontwikkelen, de processen en de ontwikkeling verbeteren en de samenhang ervan waarborgen 57. stelt vast dat de pandemie onze kwetsbaarheden, zwakke punten en actuele uitdagingen heeft aangetoond; stelt vast dat de EU tijdens de chaotische militaire evacuatie van de internationale luchthaven van Kabul niet over alle capaciteiten en vermogens beschikte om de veilige en gecoördineerde evacuatie van haar burgers uit Afghanistan te waarborgen; roept daarom op tot een grondige evaluatie; dringt aan op politieke bereidheid om in noodsituaties en in tijden van crisis snel, doeltreffend en duidelijk te handelen, en roept op om de strategische afhankelijkheid van Europa te verminderen, onder meer wanneer die gevolgen heeft voor het vermogen van Europa om militair op te treden; herinnert aan de doelstelling om de strategische autonomie van de Europese Unie te versterken zodat zij een geloofwaardige strategische partner kan zijn die veeleisend is en in staat is haar belangen en waarden te verdedigen; is in dit opzicht ingenomen met de werkzaamheden en initiatieven van de Commissie en de activiteiten van de EDEO; 58. is ingenomen met de vooruitgang die is geboekt bij de ontwikkeling van nieuwe Europese militaire vermogens in het kader van het industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie (EDIDP) en de voorbereidende actie inzake defensieonderzoek (PADR) door de versterking van de Europese technologische en industriële defensiebasis (EDTIB), die van cruciaal belang is voor de verwezenlijking van strategische autonomie; onderstreept het belang van een sterke, concurrerende en innovatieve EDTIB, in combinatie met de totstandbrenging van een EU-markt voor militaire uitrusting die volledig in overeenstemming is met de regels van de interne markt en het Gemeenschappelijk Standpunt van de EU over wapenuitvoer; verzoekt de Commissie om uit deze instrumenten concrete lessen te trekken ten behoeve van het EDF teneinde operationele resultaten te behalen; is ingenomen met de goedkeuring van de EDF-verordening en de duidelijke regels die erin zijn opgenomen; herinnert aan de uiterst gevoelige en strategische aard van defensieonderzoek, zowel voor het concurrentievermogen van de industrie als voor de strategische autonomie van de EU; is van mening dat het, om het concurrentievermogen van de EDTIB in stand te houden, van essentieel belang is de toegang van ondernemingen in deze sector tot bancaire en niet-bancaire financiering te ondersteunen; benadrukt dat defensieproductie grotendeels voor tweeërlei gebruik is en ook de civiele sector dient; roept de Commissie op ervoor te zorgen dat het EU-milieukeur niet alleen de industrie aanmoedigt milieuvriendelijker te zijn, maar ook het concurrentievermogen van de Europese defensiesector vrijwaart, aangezien deze een belangrijke rol speelt voor de strategische autonomie van de EU; 59. pleit voor de invoering van doeltreffende governance waarbij de Commissie en de lidstaten betrokken zijn voor het beheer van projecten, zowel op nationaal niveau als op het niveau van de industrie; beveelt de Commissie aan na te gaan hoe de bureaucratische lasten kunnen worden verlicht teneinde de deelname van bedrijven, met name kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), aan EDF-projecten te vergemakkelijken; roept op om bij initiatieven zoals EDIDP, PESCO en het EDF de betrokkenheid van kmo’s te vergemakkelijken door de inspanningen ter ondersteuning van incubatie en kapitaalinvestering op te voeren; beveelt aan een gezamenlijk mechanisme in te stellen voor praktijktests van de vermogens die in het kader van het EDIDP en het EDF zijn ontwikkeld, teneinde de integratie van deze vermogens in de nationale legers te vergemakkelijken; is ingenomen met de bepalingen van de richtlijn betreffende aanbestedingen op defensiegebied (Richtlijn 2009/81/EG) die gericht zijn op de bevordering van coöperatieve aanbestedingen op defensiegebied, en roept de lidstaten op de ontwikkelingsinspanningen in het kader van het EDF ten volle te benutten en ervoor te zorgen dat voldoende schaalvoordelen worden bereikt; 60. dringt er bij de Commissie op aan haar inspanningen voort te zetten om de versnippering van de interne EU-markt voor defensieproducten – die nog steeds leidt tot onnodige overlappingen en meer inefficiënties bij de defensie-uitgaven van de lidstaten – tegen te gaan; 61. betreurt dat de bedragen voor het EDF en militaire mobiliteit in het MFK zijn verlaagd, waardoor samenhang tussen de defensie-initiatieven van de Unie (PESCO, CARD, EDF en de Connecting Europe Facility (CEF)) nog noodzakelijker wordt; wijst in dit verband op de rol van het Europees Defensieagentschap (EDA); herinnert aan de conclusies van de eerste CARD en met name aan het belang van meer samenhang tussen Europese initiatieven voor vermogensprioritering en de nationale planningsprocessen, vooral op lange termijn, teneinde echt op de behoeften van de strijdkrachten in te spelen; verzoekt de Raad en de Commissie de CARD-aanbevelingen verder te integreren in toekomstige EDF-werkprogramma’s en PESCO-projecten teneinde de samenhang tussen deze instrumenten te verbeteren; herinnert in dit verband aan de uiteindelijke verantwoordelijkheid van de lidstaten voor de verwezenlijking van het doel van een samenhangend Europees vermogenslandschap, met name op de in het CARD-verslag genoemde gebieden; herinnert bovendien aan het belang van de toezegging die de lidstaten in verschillende kaders hebben gedaan om een hoog niveau van investeringen in defensie te handhaven en de mogelijkheden van het Europees Defensiefonds te benutten om nieuwe investeringen te bevorderen; benadrukt dat voldoende financiële, personele en andere middelen essentieel zijn om ervoor te zorgen dat de Unie de kracht en het vermogen heeft om de vrede en veiligheid binnen haar grenzen en in de wereld te bevorderen; dringt aan op een verhoging van de begroting voor het EDF na 2027; 62. neemt kennis van de lancering van het NAVO-innovatiefonds inzake opkomende en disruptieve technologieën, dat door 16 EU-lidstaten en het VK is ondertekend; benadrukt dat dit fonds betrekking heeft op onderwerpen die ook in het EDF aan bod komen en verzoekt alle deelnemende EU-lidstaten derhalve te zorgen voor complementariteit met het EDF, teneinde onnodige overlappingen te voorkomen; wijst in dat verband op de noodzaak van nauwe samenwerking tussen de EU en het VK op het gebied van veiligheid en defensie; 63. verzoekt de EU-lidstaten die NATO-bondgenoten zijn om ervoor te zorgen dat hun nationale defensiebudgetten ten minste 2 % van hun bbp bedragen; 64. benadrukt dat PESCO en het EDF instrumenten zijn die in de eerste plaats het belang van de EU en de lidstaten dienen; onderstreept dat PESCO en het EDF het mogelijk moeten maken de defensiesamenwerking met een grote Europese meerwaarde tussen de lidstaten te versterken; herinnert daarom aan de doelstellingen om de strategische autonomie van de Unie te versterken, de operationaliteit van de Europese strijdkrachten en de interoperabiliteit van defensiesystemen te vergroten, de versnippering van het vermogenslandschap en de Europese defensiemarkt voor deze initiatieven te verminderen, het concurrentievermogen van de EDTIB te ondersteunen, de strategische autonomie en technologische soevereiniteit te versterken, de operationele capaciteit te verbeteren en de versnippering van de Europese defensiemarkt te verminderen; 65. betreurt dat er vertraging is opgelopen bij de herziening van het besluit over PESCO-governance; herinnert aan de noodzaak om financiële stimulansen te ontwikkelen; herinnert eraan dat over de deelname van derde landen aan afzonderlijke PESCO-projecten per geval moet worden beslist, wanneer die deelname in het strategische belang van de Unie is, met name voor de verstrekking van technische deskundigheid of aanvullende vermogens, en dat die deelname in hoge mate voorwaardelijk moet zijn en gebaseerd moet zijn op vaststaande en daadwerkelijke wederkerigheid; vraagt om volledig te worden betrokken bij besluiten om deelname aan PESCO-projecten open te stellen voor derde landen; is ingenomen met de eerste fases van het project voor militaire mobiliteit en dringt aan op de snelle uitvoering van de daaropvolgende fases; is ingenomen met de deelname van de Verenigde Staten, Noorwegen en Canada aan het project voor militaire mobiliteit; is ingenomen met de bilaterale partnerschappen op het gebied van de veiligheids- en defensiedialoog, met name met Canada en Noorwegen, die beiden een belangrijke bijdrage leveren aan de GVDB-missies en -operaties; 66. onderstreept dat het EDF de opbouw en consolidatie van Europese industriesectoren en Europese industriële leiders moet bevorderen en het concurrentievermogen van kmo’s moet stimuleren door middel van een meerjarenprogrammeringslogica die de ontwikkeling van technologie- en competentieroutekaarten omvat, om te zorgen voor de nodige voorspelbaarheid die onontbeerlijk is voor complexe langetermijnprojecten en de synergieën tussen de civiele en de defensiesector te benutten; benadrukt daarom dat er synergieën tot stand moeten worden gebracht met verschillende beleidsmaatregelen van de Unie, en met name Horizon Europa en het Europees ruimtevaartprogramma, zodat de middelen van het EDF daadwerkelijk kunnen worden geconcentreerd op militaire vraagstukken in enge zin; is ingenomen met het actieplan van de Commissie voor synergieën tussen de civiele, de defensie- en de ruimtevaartindustrie, waarmee innovatie van producten voor tweeërlei gebruik wordt bevorderd; roept de Unie en de Commissie op om in al het beleid systematisch rekening te houden met de bijdrage van de EDTIB aan de strategische autonomie van de Unie; verzoekt de Commissie ook met een specifieke industriële strategie voor de EDTIB te komen; 67. is verheugd dat de strategische evaluatie van PESCO heeft geleid tot een vermindering van het aantal projecten, die nu gerichter zijn, en tot meer politieke follow-up; herinnert de lidstaten eraan dat het belangrijk is om hun verbintenissen in dit verband na te komen teneinde projecten efficiënter te maken en de volledige operationele capaciteit binnen de afgesproken termijn, en met name vóór 2025, te verwezenlijken; verwacht dan ook dat de volgende strategische evaluatie ook een grondige evaluatie omvat die tot resultaten van PESCO-projecten moet leiden; 68. steunt het voorstel van de Commissie om in de EU ontworpen en ontwikkeld defensiemateriaal vrij te stellen van btw, wat een positieve maatregel is met als doel de praktijken op mondiaal niveau te standaardiseren en de strategische autonomie van Europa te bevorderen; 69. is van mening dat het vermogensaspect van het strategisch kompas de volgende doelstellingen moet hebben: 70. onderstreept dat de digitale sector kansen biedt, maar ook een aanzienlijke bedreiging vormt door vijandige acties van statelijke en niet-statelijke actoren tegen onze veiligheid en democratieën, waardoor de in het recht inzake gewapende conflicten vastgestelde grenzen vervagen, en wijst erop dat deze sector geen grenzen kent; is van mening dat er meer moet worden gedaan om de toegang van Europeanen tot deze thans omstreden sector te waarborgen en een cultuur van veiligheid en solidariteit onder Europeanen te ontwikkelen, alsmede doeltreffende instrumenten om dit te bereiken; dringt erop aan speciale aandacht te besteden aan de impact van opkomende technologieën, om te waarborgen dat zij in de gehele Unie worden toegepast en gebruikt, onderzoek en innovatie bevorderen en de weerbaarheid van de Unie vergroten, met dien verstande dat het gebruik ervan moet worden gecontroleerd, en met name dat: 71. verzoekt de EU daarom het voortouw te nemen bij de wereldwijde inspanningen om een alomvattend regelgevingskader voor de ontwikkeling en het gebruik van op AI gebaseerde wapens op te zetten; verzoekt de HV/VV, de lidstaten en de Europese Raad een gemeenschappelijk standpunt inzake autonome wapensystemen vast te stellen, met waarborgen betreffende zinvolle menselijke controle over de kritieke functies van wapensystemen; dringt aan op de start van internationale onderhandelingen over een juridisch bindend instrument om volledig autonome wapens te verbieden; steunt de werkzaamheden inzake dodelijke autonome wapensystemen in het kader van het Conventionelewapensverdrag (CWV), dat momenteel het enige internationale forum is waar deze kwesties worden besproken; 72. is verheugd over de hernieuwde inzet van de lidstaten voor het gemeenschappelijk standpunt zoals gewijzigd bij het Besluit (GBVB) 2019/1560 van de Raad, en benadrukt het belang van een grondige beoordeling van aanvragen inzake uitvoervergunningen voor technologie en militaire uitrusting, overeenkomstig de daarin uiteengezette bepalingen; wijst erop dat in Besluit (GBVB) 2019/1560 van de Raad en de desbetreffende conclusies van 16 september 2019 blijk wordt gegeven van een toenemend besef onder de lidstaten dat er op nationaal en EU-niveau grotere transparantie en convergentie op het gebied van wapenuitvoer nodig is; is verheugd over de inspanningen die zijn geleverd om de transparantie en het publieke en parlementaire toezicht op de wapenuitvoer te vergroten; dringt aan op gezamenlijke inspanningen om de risicobeoordelingen, de controles van de eindgebruikers en de verificaties na verzending te verbeteren; 73. is stellig van mening dat, aangezien de EU steeds ambitieuzer wordt op het gebied van defensie, er behoefte is aan meer convergentie en consistentie in het wapenexportbeleid van de lidstaten; verzoekt de lidstaten zich volledig te houden aan Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie, zoals gewijzigd bij Besluit (GBVB)2019/1560 van de Raad, en criterium 4 inzake regionale stabiliteit strikt toe te passen; dringt aan op een raadplegingsmechanisme tussen de lidstaten om de naleving van het gemeenschappelijk standpunt te beoordelen; 74. neemt kennis van de gezamenlijke inspanningen van een aantal lidstaten om buiten het EU-kader essentiële toekomstige vermogens te ontwikkelen, met name het toekomstige luchtgevechtssysteem (FCAS) en grondgevechtssysteem (MGCS); benadrukt dat deze projecten van belang zijn voor de versterking van de Europese militaire vermogens in het algemeen; benadrukt dat in de resultaten van de eerste CARD de modernisering en verwerving van hoofdgevechtstanksystemen als een aandachtsgebied voor samenwerking zijn aangemerkt; beveelt de betrokken lidstaten aan aanvullende samenwerkings- en financieringsmogelijkheden op Europees niveau te verkennen, met name het EDF, teneinde het innovatiepotentieel van de Europese defensie-industrie ten volle te benutten en meer schaalvoordelen te behalen; beschouwt in dat verband het door het Verenigd Koninkrijk geleide Tempest-project, waaraan ook EU-lidstaten deelnemen, als een onnodige overlapping met FCAS, en moedigt de staten die aan beide projecten deelnemen derhalve aan beide projecten te combineren, teneinde schaalvoordelen te behalen en de interoperabiliteit tussen de EU en het VK te waarborgen; benadrukt in dit verband dat de EU en het VK nauw moeten samenwerken op het gebied van veiligheids- en defensiekwesties, sterkere defensiepartnerschappen moeten opbouwen en de autonomie van de partnerlanden moeten ondersteunen; De defensiepartnerschappen versterken en de soevereiniteit van de partnerlanden ondersteunen Het multilateralisme inzake wapenbeheersing, ontwapening en non-proliferatie verdedigen 75. dringt erop aan om in een context van geleidelijke erosie, die wordt gekenmerkt door de terugtrekking van de Verenigde Staten en Rusland uit het Verdrag inzake het open luchtruim, steun te verlenen aan de versterking en het behoud van de architectuur voor wapenbeheersing in Europa; dringt erop aan de regelingen en fora voor ontwapening in alle opzichten actief te steunen en te versterken: universalisering, steun voor de tenuitvoerlegging, politieke en institutionele ondersteuning, en financiële steun; roept de Unie op om in het kader van de Organisatie voor het verbod van chemische wapens (OPCW) bijzondere aandacht te schenken aan chemische, biologische, radiologische en nucleaire risico’s, met bijzondere nadruk op de verbodsregeling en de conventionele verplichtingen van het Verdrag inzake chemische wapens (CWC) en de bestrijding van straffeloosheid; 76. is ingenomen met de verlenging van het New START-verdrag en betreurt het einde van het Verdrag inzake kernwapens voor de middellange afstand (INF-verdrag); neemt kennis van de proliferatie van hypersonische raketten; is van mening dat de Europese Unie moet helpen een internationale wapenwedloop van hypersonische raketten te voorkomen; bevestigt opnieuw zijn volledige steun voor de verbintenis van de EU en haar lidstaten ten aanzien van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV) als de hoeksteen van de regeling voor nucleaire non-proliferatie en ontwapening; herhaalt zijn oproep om tijdens de 10e NPV-toetsingsconferentie concrete en doeltreffende maatregelen vast te stellen; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat de EU een sterke en constructieve rol speelt bij de ontwikkeling en versterking van wereldwijde, op regels gebaseerde non-proliferatie-inspanningen en structuren voor wapenbeheersing en ontwapening; 77. spreekt opnieuw zijn niet-aflatende steun uit voor het gezamenlijk alomvattend actieplan (JCPOA) als het best mogelijke middel om van Iran garanties op het gebied van non proliferatie te krijgen; is verheugd over de hervatting van de besprekingen en roept alle partijen op zich weer volledig aan de afspraken te houden; roept de Unie op om te waarborgen dat de verplichtingen uit hoofde van het Verdrag inzake chemische wapens door alle partijen worden nagekomen en om straffeloosheid te bestrijden; verzoekt de EU en haar lidstaten zich in te zetten voor een protocol bij het Verdrag inzake biologische wapens waarin verificatiemechanismen worden vastgesteld; De dialoog, partnerschappen en samenwerking inzake veiligheid en defensie versterken 78. benadrukt dat de Unie een strategische benadering moet hanteren van haar wederzijds voordelige partnerschappen, op basis van met name gedeelde waarden en beginselen inzake de verdediging van haar belangen en haar streven naar strategische autonomie; benadrukt dat het in het belang van de Unie is om samen met de partners op te treden, met volledige inachtneming van de allianties, waarbij strategische autonomie deel uitmaakt van het multilaterale kader; 79. dringt aan op een nog intensievere samenwerking met internationale organisaties en met name met de VN, waaronder tussen GVDB-missies en vredeshandhavingsoperaties, met name in gezamenlijke operatiegebieden; onderstreept het belang van samenwerking met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) op het gebied van veiligheid; 80. benadrukt dat de trans-Atlantische samenwerking tussen de EU en de VS moet worden versterkt op basis van een gelijkwaardig partnerschap, dat stoelt op gedeelde waarden en doelstellingen, met inachtneming van de autonomie, belangen en aspiraties van de andere partij; is ingenomen met de totstandbrenging van een strategische dialoog tussen de EU en de VS op het gebied van veiligheid en defensie die erop gericht is bij te dragen tot wederzijds voordelige en evenwichtige trans-Atlantische betrekkingen; is met name ingenomen met de lopende en komende dialogen tussen de EU en de VS over China, Rusland en de Indo-Pacifische regio; wijst op de operationele dimensie van het partnerschap en het belang van het waarborgen dat de strategische autonomie van de Unie behouden blijft, met name ten aanzien van de Amerikaanse regels inzake de internationale wapenhandel (ITAR); is ingenomen met het feit dat dit formaat geschikt is om hybride bedreigingen aan te pakken; is in dit verband ingenomen met de betrokkenheid van derde landen bij het EDA op basis van administratieve overeenkomsten, mits deze betrokkenheid vergezeld gaat van juridisch bindende tegenprestaties en waarborgen die het mogelijk maken de defensie- en veiligheidsbelangen van de Unie en haar lidstaten veilig te stellen; betreurt dat de EU-bondgenoten amper geraadpleegd en geïnformeerd zijn over de terugtrekking uit Afghanistan en over het trilaterale veiligheidspact (AUKUS); benadrukt dat dit de EU er eens te meer aan moet herinneren dat zij, teneinde een wereldspeler op het gebied van vrede te worden, dringend werk moet maken van haar defensiebeleid; 81. wijst erop dat de noodzakelijke samenwerking met de NAVO die is verankerd in artikel 42, lid 2, van het Noord-Atlantisch Verdrag moet worden ontwikkeld met inachtneming van de specifieke kenmerken en rollen van de NAVO en de EU, met volledige eerbiediging van de besluitvormingsautonomie van beide organisaties; pleit voor een sterkere NAVO, gesteund door een sterkere Europese Unie (de Europese pijler binnen de NAVO), en zou graag zien dat het partnerschap tussen de EU en de NAVO op zeer concrete wijze wordt ontwikkeld, met name gezien de toenemende hybride aard van de dreigingen, en dat het ook parameters omvat die niet onmiddellijk militair van aard zijn in het kader van de strategische concurrentie in vredestijd; erkent dat de Europese Unie, wat nieuwe dreigingen op Europees grondgebied betreft, zoals desinformatie, diefstal van intellectuele-eigendom, economische dwang of cybersabotage, haar vermogens aan het versterken is om een veiligheidsleverancier te worden; benadrukt dat de huidige strategische situatie noopt tot ondubbelzinnige steun van de NAVO voor Europese initiatieven op defensiegebied, waaronder op het gebied van vermogens, waarbij de prerogatieven van elke instelling moeten worden geëerbiedigd; herinnert eraan dat het belangrijk is om de Berlijn Plus-regeling volledig uit te voeren en uitwisseling van gerubriceerde documenten tussen beide organisaties mogelijk te maken; is van mening dat de gelijktijdige werkzaamheden met betrekking tot het strategisch kompas van de EU en de verwachte actualisering van het strategisch concept van de NAVO een unieke gelegenheid bieden om duidelijke prioriteiten en samenhang vast te stellen, en om aanvullende synergieën te identificeren teneinde de trans-Atlantische band te versterken en de samenwerking tussen de EU en de NAVO te stimuleren; wenst in dat verband dat in het nieuwe strategische concept van de NAVO rekening wordt gehouden met en aansluiting wordt gezocht op het strategisch kompas van de Unie; erkent de rol van de NAVO als hoeksteen van de collectieve veiligheid voor de lidstaten die ook lid zijn van de NAVO; stelt echter met bezorgdheid vast dat de aanzienlijke en aanhoudende verschillen met een van de NAVO-lidstaten die geen EU-lid is de samenwerking tussen de twee organisaties in de weg staan en de solidariteit tussen de lidstaten ondermijnen, met name in de strategische zone in het oostelijk Middellandse Zeegebied; kijkt uit naar de nieuwe gezamenlijke verklaring van de EU en de NAVO; 82. wijst op de mogelijke exponentiële toename van dreigingen van extremisten na de terugtrekking van de NAVO uit Afghanistan en de daaropvolgende machtsovername door de taliban; roept op om grondig na te denken over de lessen die zijn getrokken uit Afghanistan en dringt aan op een actieve strategie in de regio om de gevolgen van Afghanistan als nieuwe veilige broedplaats voor extremisme en terrorisme te matigen; bevestigt nogmaals dat er inspanningen moeten worden geleverd om de veiligheid en de mensenrechten van Afghanen te waarborgen en hen te vrijwaren van geweld, vervolging en moorden; benadrukt dat het noodzakelijk is de evacuaties voort te zetten, met name van degenen die voor de EU hebben gewerkt; merkt op dat de terugtrekking uit Afghanistan heeft aangetoond dat de EU haar aandeel in de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in de wereld moet vergroten en een zinvolle bijdrage moet leveren aan de versterking van haar vermogens en capaciteiten; 83. dringt aan op nauwere betrekkingen met de democratische landen in de Indo-Pacifische regio, en in specifieke beleidssectoren (cyberbeveiliging, hybride dreigingen, maritieme veiligheid, wapenbeheersing enz.), alsmede met de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean) en met Latijns-Amerikaanse partners; wijst op de veiligheidsuitdagingen in de Indo-Pacifische regio, die voor de EU van groot belang zijn; maakt zich steeds meer zorgen over de gestaag toenemende bewapeningsinspanningen en militaire houding van China, met name de gemelde test van een hypersonische raket en de toenemende schendingen van de luchtruimbewakingszone van Taiwan; roept alle betrokken partijen op hun meningsverschillen met vreedzame middelen op te lossen, de spanningen te de-escaleren en niet eenzijdig actie te ondernemen om de status quo te veranderen; verzoekt alle partijen de beginselen van het internationaal recht in acht te nemen, met name Unclos; wijst op het toenemende belang van uit de Indo-Pacifische regio afkomstige desinformatie, die de activiteiten van de EU in de regio dreigt te ondermijnen, en verzoekt de Raad en de Commissie derhalve deze uitdaging op soortgelijke wijze aan te pakken als desinformatie die afkomstig is van de oostelijke flank van de EU; maakt zich ernstig zorgen over het recente machtsvertoon en de escalerende spanningen in regionale hotspots, zoals de Zuid- en Oost-Chinese Zee en de Straat van Taiwan; benadrukt dat de vrede en stabiliteit in de Indo-Pacifische regio van groot belang zijn voor de EU en haar lidstaten; geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de voortdurende militaire manoeuvres van China in de Straat van Taiwan, met inbegrip van de manoeuvres die gericht zijn op Taiwan of die plaatsvinden in de luchtruimbewakingszone van Taiwan; verzoekt de Volksrepubliek China een einde te maken aan dit militaire vertoon, dat een ernstige bedreiging vormt voor de vrede en de stabiliteit in de Straat van Taiwan en in de Indo-Pacifische regio; wijst opnieuw op de noodzaak van dialoog, zonder dwang of destabiliserende tactiek door een van de partijen; benadrukt dat het zich verzet tegen unilaterale acties die de status quo van de Straat van Taiwan kunnen ondermijnen en wijst erop dat elke wijziging in de betrekkingen tussen China en Taiwan niet tegen de wil van de Taiwanese burgers mag worden doorgevoerd; benadrukt dat de steeds oorlogszuchtigere houding van China tegenover bepaalde staten en gebieden reden tot bezorgdheid geeft; wijst erop dat de EU de mogelijke gevolgen van een regionaal conflict voor de veiligheid van de EU moet beoordelen, waarbij ook moet worden nagegaan hoe de EU moet reageren op een verslechterende veiligheidssituatie in de Indo-Pacifische regio en daarbuiten; is ingenomen met de lopende discussie over de deelname van Japan aan EUTM Mali en Mozambique, en over de deelname van India aan GVDB-operaties en -missies in Afrika; 84. is ingenomen met de ondertekening van de strategische militaire en defensiesamenwerkingsovereenkomst tussen Griekenland en Frankrijk als positieve stap op weg naar Europese strategische autonomie en de totstandbrenging van een echte en functionerende Europese defensie-unie; dringt aan op nauwere samenwerking met partnerlanden in het Middellandse Zeegebied om extremisme, terrorisme, illegale wapenhandel en mensenhandel te bestrijden; 85. benadrukt dat het van geopolitiek belang is dat de Unie de hoofdverantwoordelijkheid op zich neemt voor haar regionale stabiliteit, veiligheid en welvaart en dat zij destabiliserende processen in het EU-nabuurschap, zowel in het oosten als in het zuiden, alsmede in het noordpoolgebied, voorkomt; erkent de toenemende politieke, economische, ecologische, veiligheids- en strategische waarde van de noordpoolcirkel; vraagt de lidstaten om de samenwerking met de Arctische Raad met betrekking tot alle kwesties die van belang zijn voor de EU voort te zetten en om een alomvattende strategie voor die regio uit te stippelen; wijst op de opkomende veiligheidsuitdagingen in het noordpoolgebied als gevolg van de veranderende omgeving en de toenemende geopolitieke belangstelling voor de regio; benadrukt dat het EU-beleid inzake het noordpoolgebied moet worden opgenomen in het GVDB; wijst erop dat de EU een duidelijke visie moet hebben op haar rol ten aanzien van veiligheidskwesties in het noordpoolgebied en dat zij doeltreffend moet samenwerken met de NAVO; wijst erop dat het noordpoolgebied een gebied van vredige samenwerking moet blijven en waarschuwt voor toenemende militarisering in de regio; 86. erkent het belang van de rol van het GVDB in het oostelijk nabuurschap; is voorstander van diepere samenwerking op militair en defensiegebied met landen van het Oostelijk Partnerschap, teneinde de stabiliteit aan de grenzen van de EU te handhaven; roept opnieuw op tot een actievere rol voor de EU bij de vreedzame oplossing van lopende conflicten en bij de preventie van eventuele toekomstige conflicten in de regio; dringt erop aan dat de landen van het Oostelijk Partnerschap worden ondersteund en dat geïnteresseerde landen van het Oostelijk Partnerschap worden betrokken bij de activiteiten van het Europees Centrum voor de bestrijding van hybride dreigingen; dringt aan op de oprichting van een EU-samenwerkingsplatform StratCom – Oostelijk Partnerschap om problemen in verband met de bestrijding van desinformatie aan te pakken met het oog op de versterking van de weerbaarheid van de landen van het Oostelijk Partnerschap; 87. erkent de bijdrage van Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne aan GVDB-missies en -operaties; is voorstander van nauwere samenwerking met deze gewaardeerde partners op het gebied van defensie en veiligheid; 88. spreekt zich nogmaals krachtig uit tegen het agressieve gedrag van Rusland ten aanzien van Oekraïne, met name de ongekende militaire opbouw aan de grens met Oekraïne, in Donbas, op het bezette schiereiland de Krim en in Belarus, de aanhoudende financiële en militaire steun voor gewapende groeperingen in Donbas, de illegale bezetting van de Autonome Republiek Krim en de stad Sebastopol, de blokkade van de Zee van Azov en de herhaalde cyber- en andere hybride aanvallen tegen Oekraïne; onderstreept dat de Russische militaire opbouw en de herhaaldelijke schendingen van de wapenstilstand een bedreiging vormen voor de vrede, stabiliteit en veiligheid in Europa; verzoekt de Russische regering haar troepen bij de Oekraïense grens terug te trekken en te stoppen met het bedreigen van haar buurlanden; herinnert eraan dat het Normandiëkwartet, het Minsk I- en het Minsk II-akkoord de enige diplomatieke initiatieven zijn die erop gericht zijn de vijandelijkheden tussen Oekraïne en de door Rusland gesteunde separatisten in Donetsk en Loehansk een halt toe te roepen en dringt erop aan inspanningen te steunen om de onderhandelingen in het kader van het Normandiëkwartet weer op gang te brengen en tastbare resultaten te bereiken; is ingenomen met de aanzienlijke inspanningen om de intensieve samenwerking tussen de EU, haar lidstaten en de Verenigde Staten, en tussen de lidstaten onderling, met betrekking tot de situatie in stand te houden; roept op tot meer en geloofwaardige militaire en veiligheidssteun aan Oekraïne, afhankelijk van de behoeften van het land, onder meer door de Europese Vredesfaciliteit in te zetten; spoort de lidstaten aan hun bilaterale militaire en veiligheidssteun aan Oekraïne te verhogen; neemt nota van de eerste bijeenkomst in het kader van de cyberdialoog tussen de EU en Oekraïne en staat klaar om indien nodig de EU bijstand op het gebied van cyberbeveiliging aan Oekraïne te vergroten; is ingenomen met de lancering van de dialoog tussen de EU en Oekraïne over cyberbeveiliging en pleit voor soortgelijke interactie met andere geïnteresseerde landen van het Oostelijk Partnerschap; 89. betreurt het ontbreken van een partnerschap tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van defensie en veiligheid, aangezien de Britse regering daar geen belangstelling voor heeft, ondanks de toezeggingen in de politieke verklaring waarin het kader wordt geschetst voor de toekomstige betrekkingen tussen de EU en het VK; wijst op de noodzaak van een overeenkomst tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk over samenwerking op het gebied van buitenlands beleid en veiligheid om de gemeenschappelijke mondiale veiligheidsuitdagingen beter het hoofd te kunnen bieden; dringt er bij de Britse regering op aan onderhandelingen te voeren met het oog op de totstandbrenging van een sterke samenwerking op het gebied van buitenlands beleid, veiligheid, defensie en vermogensontwikkeling; roept op tot nauwere samenwerking en een sterker partnerschap met relevante Afrikaanse organisaties, zoals de Afrikaanse Unie, Ecowas, de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC), G5-Sahel en het Pan-Afrikaanse Parlement, om een grotere parlementaire rol in Afrika te bevorderen; roept de EU voorts op zich te houden aan de toezeggingen die zij tijdens de vierde EU-Afrika-top heeft gedaan om de economische en politieke stabiliteit te ondersteunen en de vermogens van de Afrikaanse stand-bytroepenmacht te blijven steunen; benadrukt, gezien het cyclische karakter van de conflicten in de regio, de noodzaak van meer politiek engagement met de regeringen die door de EU worden ondersteund om voor meer transparantie te zorgen, corruptie te bestrijden, inclusie te bevorderen en met de burgers samen te werken om de explosieve toename van gewapende en etnische conflicten in Afrika te beteugelen; 90. dringt aan op samenwerking inzake opleiding en militaire capaciteitsopbouw met partnerlanden die zijn verzwakt door conflicten of regionale dreigingen of die te maken krijgen met vijandige buitenlandse inmenging; 91. erkent de rol van de toename van illegale geldstromen naar belastingparadijzen en het risico ervan in termen van toenemende militarisering, de financiering van terroristische activiteiten en wereldwijde instabiliteit; dringt aan op meer maatregelen om het witwassen van geld tegen te gaan en de positie van partners te versterken, vooral in Afrika en Latijns-Amerika, door middel van mechanismen om duistere financiële transacties waarbij belastingparadijzen betrokken zijn, tegen te gaan; De Europese governance van het GVDB verbeteren 92. is ingenomen met het feit dat het directoraat-generaal Defensie-industrie en Ruimtevaart (DG DEFIS) operationeel is geworden; is ingenomen met de aankondiging dat begin 2022 een Europese defensietop zal worden gehouden, en met het feit dat de voorzitter van de Europese Raad 2022 heeft uitgeroepen tot het jaar van Europese defensie; verwacht dat beide initiatieven een nieuwe impuls zullen geven aan de verdere ontwikkeling van de Europese defensie-unie; verzoekt de burgers, academici, maatschappelijke organisaties en de privésector om hun verwachtingen inzake de GVDB-architectuur, vrede, defensie, de veiligheidsagenda, het strategisch kompas en de rol van de EU in de wereld tijdens de Conferentie over de toekomst van Europa kenbaar te maken; verzoekt de EU-instellingen rekening te houden met deze verwachtingen en ze om te zetten in concrete voorstellen en acties; benadrukt dat het van belang is de instrumenten waarover het maatschappelijk middenveld beschikt, te verbeteren om ervoor te zorgen dat het op zinvolle wijze wordt betrokken bij de formulering van en het toezicht op het defensiebeleid; dringt aan op de oprichting van een volwaardige commissie voor veiligheid en defensie in het Europees Parlement, alsmede op de formalisering van een Raad van ministers van Defensie van de Unie; 93. herinnert aan de rol van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid; verzoekt de lidstaten een hervorming van het besluitvormingsproces, en met name artikel 31 VEU, te onderzoeken, waarbij besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt uitgebreid naar het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU op terreinen met betrekking tot het GVDB, en de mogelijkheid wordt onderzocht om volledig gebruik te maken van overbruggingsclausules en het toepassingsgebied van artikelen die de solidariteit en wederzijdse bijstand van de EU in tijden van crisis vergroten; 94. wijst erop dat het Parlement van tevoren moet worden geraadpleegd en naar behoren moet worden geïnformeerd over de planning, wijziging en mogelijke beëindiging van GVDB-missies; benadrukt dat het Europees Parlement actief moet worden betrokken bij de evaluatie van GVDB-missies en -operaties, teneinde de transparantie ervan en de politieke en publieke steun ervoor te vergroten; is van mening dat zijn aanbevelingen naar behoren in aanmerking moeten worden genomen; is vastbesloten zijn toezichthoudende rol ten volle te vervullen met betrekking tot het “Europa in de wereld”-instrument, met name de vredes- en veiligheidsdimensie ervan, en bij de uitvoering van het EDF; 95. wijst op de noodzaak om op het gebied van GVDB-aangelegenheden nauwer samen te werken met de nationale parlementen teneinde de verantwoordingsplicht, de controle en de defensiediplomatie te versterken; 96. onderstreept dat het Parlement regelmatig moet worden geïnformeerd en geraadpleegd over de uitvoering van PESCO, gezien de noodzakelijke koppeling ervan met de verschillende financieringsinstrumenten van het GVDB, met name het EDF, waarop het Europees Parlement controle uitoefent; 97. wijst op het belang van doeltreffende koppelingen tussen verschillende bestuursstructuren van de EU (Commissie, EDEO, EDA enz.) en op de noodzaak om goede betrekkingen te bevorderen met het Europees Parlement, de enige instelling die de burgers van de Unie vertegenwoordigt, overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van de Verdragen; 98. zal er goed op letten dat de bijzondere aard van militaire aangelegenheden beter wordt weerspiegeld in het recht van de Europese Unie; herinnert er in dit verband aan dat het Parlement voorstander is van de handhaving van het statuut van het leger, dat beantwoordt aan de zeer specifieke eisen van het militaire beroep en de doeltreffendheid van de strijdkrachten in alle lidstaten waarborgt; roept op om de interventiecapaciteit van de inlichtingendiensten te handhaven, aangezien die diensten hun taak op het gebied van de bescherming van de nationale veiligheid niet kunnen uitvoeren zonder volledige toegang tot verbindingsgegevens, preventief en gedurende een voldoende lange periode, onder toezicht van de nationale rechter en het Europees Verdrag voor de rechten van de mens; neemt kennis van de goedkeuring door de Raad van zijn algemene oriëntatie over het pakket voor een gemeenschappelijk Europees luchtruim; herinnert eraan dat de soevereiniteit van de lidstaten en de vrijheid van handelen van de Europese strijdkrachten moeten worden gevrijwaard; herinnert in verband met de verlening van diensten aan de vereisten inzake nationale veiligheid die verband houden met de toegang tot en betrouwbaarheid en integriteit van gegevens en is van mening dat het opnemen van militaire vrijwaringsclausules in de EU-regelgeving het mogelijk moet maken deze dubbele uitdaging aan te gaan; o o o 99. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Commissie, de voorzitter van de Europese Commissie en de bevoegde commissarissen, zoals de commissaris voor Interne Markt, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de secretaris-generaal van de NAVO, de agentschappen van de Europese Unie op het gebied van ruimtevaart, veiligheid en defensie, en de regeringen en de nationale parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, – gezien de artikelen 2, 3, 8, 21 en 23 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de artikelen 17 en 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens en andere mensenrechtenverdragen en -instrumenten van de VN, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, – gezien het VN-Verdrag van 1948 inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide en resolutie 43/29 van de VN-Mensenrechtenraad van 22 juni 2020 over het voorkomen van genocide, — gezien het VN-Verdrag van 18 december 1979 inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, – gezien de Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van onverdraagzaamheid en discriminatie op grond van godsdienst of levensbeschouwing, bekendgemaakt in resolutie 36/55 van de Algemene Vergadering van de VN van 25 november 1981; – gezien de VN-verklaring van 18 december 1992 over de rechten van personen die behoren tot nationale, etnische, godsdienstige en taalkundige minderheden, – gezien de verklaring van de Verenigde Naties over de verdedigers van de mensenrechten, die op 10 december 1998 bij consensus is aangenomen, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, en de twee op 25 mei 2000 aangenomen facultatieve protocollen daarbij, – gezien het VN-Wapenhandelsverdrag inzake uitvoer en uitvoerbeoordeling en de EU-gedragscode betreffende wapenuitvoer, – gezien de verklaring van Peking van september 1995, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van de rechten van de mens en de waardigheid van de mens met betrekking tot de toepassing van de biologie en de geneeskunde (CETS nr. 164), dat is goedgekeurd op 4 april 1997, en de protocollen daarbij, zijn Verdrag inzake de bestrijding van mensenhandel (CETS nr. 197), dat is goedgekeurd op 16 mei 2005, en zijn Verdrag inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik (CETS nr. 201), dat is goedgekeurd op 25 oktober 2007, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (“het Verdrag van Istanbul”) van 11 mei 2011, dat niet alle lidstaten hebben geratificeerd, – gezien het Zesde Protocol van de Raad van Europa bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, inzake de afschaffing van de doodstraf, – gezien Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/821 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot instelling van een Unieregeling voor controle op de uitvoer, de tussenhandel, de technische bijstand, de doorvoer en de overbrenging van producten voor tweeërlei gebruik (2) , – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld (3) , – gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024, dat op 18 november 2020 door de Raad is aangenomen, – gezien de oproep van de secretaris-generaal van de VN tot actie op het gebied van de mensenrechten, – gezien de conclusies van de Raad van 16 november 2015 inzake de steun van de EU aan overgangsjustitie, – gezien de conclusies van de Raad van 17 februari 2020 over prioriteiten van de EU in de mensenrechtenfora van de VN in 2020 en van 22 februari 2021 over prioriteiten van de EU in de mensenrechtenfora van de VN in 2021, – gezien de conclusies van de Raad van 13 juli 2020 over de prioriteiten van de EU bij de VN en de 75e Algemene Vergadering van de VN (september 2020-september 2021) en van 12 juli 2021 over de prioriteiten van de EU bij de VN tijdens de 76e Algemene Vergadering van de VN (september 2021-september 2022), – gezien Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die op 25 september 2015 is aangenomen, en met name de doelstellingen nrs. 1, 4, 5, 8 en 10 daarvan, – gezien resoluties 1325, 1820, 1888, 1889, 1960, 2106, 2122 en 2242 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid, – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 28 mei 2019 tot instelling van de Internationale Dag ter herdenking van de slachtoffers van geweld op grond van godsdienst of overtuiging en gezien die van 19 december 2017 tot instelling van de Internationale Dag voor de herdenking van en het eerbetoon aan de slachtoffers van terrorisme, – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur voor het recht op vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging van 17 mei 2019 over de uitoefening van die rechten in het digitale tijdperk, – gezien de informatieve nota van de speciale VN-rapporteur voor het recht op vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging over strategische rechtszaken tegen publieksparticipatie en het recht op vrijheid van vergadering en vereniging, – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur voor de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting van 28 mei 2019 over de negatieve gevolgen van de toezichtsindustrie voor de vrijheid van meningsuiting, – gezien het EU-actieplan voor gendergelijkheid en empowerment van vrouwen in het externe optreden van de EU 2021-2025 (GAP III), – gezien de EU-strategie voor de rechten van het kind 2021-2024, – gezien de publicatie van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa van 27 oktober 2020 “Time to take action against SLAPPs”, – gezien de herziene richtsnoeren van de Raad van 16 september 2019 voor het EU-beleid ten aanzien van derde landen met betrekking tot foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, – gezien de EU-richtsnoeren van 24 juni 2013 voor de bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst of overtuiging, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 september 2012 “Aan de basis van democratie en duurzame ontwikkeling: het maatschappelijke engagement van Europa in de externe betrekkingen” ( COM(2012)0492 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 8 april 2020 over de wereldwijde EU-respons op COVID-19 (JOIN(2020)0011), – gezien de mededeling van de Commissie van 23 september 2020 over een nieuw migratie- en asielpact ( COM(2020)0609 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020 “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 17 februari 2021 over het versterken van de bijdrage van de EU aan op regels gebaseerd multilateralisme (JOIN(2021)0003), – gezien het jaarverslag 2020 van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld, – gezien zijn resolutie van 3 juli 2018 over de schending van de rechten van inheemse volkeren, inclusief landroof (4) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2019 over de EU-richtsnoeren en het mandaat van de speciale gezant van de EU voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de Europese Unie (5) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (6) , – gezien zijn resolutie van 20 januari 2021 over het jaarverslag 2019 over mensenrechten en democratie in de wereld en het beleid van de Europese Unie ter zake (7) , en zijn eerdere resoluties over voorgaande jaarverslagen, – gezien zijn resolutie van 10 maart 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven en verantwoordingsplicht van ondernemingen (8) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de gevolgen van klimaatverandering voor de mensenrechten en de rol die milieuactivisten in dit kader spelen (9) , — gezien zijn resolutie van 16 september 2021 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende het aanmerken van gendergerelateerd geweld als een nieuwe vorm van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, VWEU (10) , – gezien al zijn in 2020 en 2021 aangenomen resoluties over mensenrechtenschendingen, de democratie en de rechtsstaat (ook wel spoedresoluties genoemd), overeenkomstig artikel 144 van zijn Reglement, – gezien zijn Sacharovprijs voor de vrijheid van denken, die in 2020 werd toegekend aan de democratische oppositie in Belarus en in 2021 aan Aleksej Navalny, – gezien de definitie van organisaties uit het maatschappelijk middenveld in de verklarende woordenlijst van de samenvattingen van de EU-wetgeving, – gezien het EU-beleidskader voor steun aan overgangsjustitie, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0353/2021 ), A. overwegende dat de Europese Unie op bepaalde waarden berust, namelijk eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, zoals is vastgelegd in artikel 2 van het VEU; overwegende dat niemand, op welke manier dan ook, mag worden vervolgd of geïntimideerd vanwege zijn of haar betrokkenheid bij activiteiten ter bescherming en bevordering van de mensenrechten of de democratie; overwegende dat praktijken waarbij kritische stemmen het zwijgen wordt opgelegd en publieksparticipatie en de toegang tot informatie worden beperkt, een rechtstreekse impact hebben op de mensenrechten en de democratie; B. overwegende dat de EU in het licht van de huidige ernstige bedreigingen van het multilateralisme en het internationaal recht nog meer engagement aan de dag moet leggen op het gebied van het bevorderen en beschermen van de mensenrechten wereldwijd; overwegende dat het beleid en de maatregelen van de EU op het gebied van de mensenrechten moeten leiden tot een assertiever, vastberadener en doeltreffender optreden, met behulp van alle instrumenten die zij tot haar beschikking heeft; overwegende dat de EU voortdurend op zoek moet gaan naar de beste manieren om doeltreffend op te treden met de meest geschikte instrumenten om mensenrechtenschendingen wereldwijd aan te pakken, en haar instrumentarium voor de mensenrechten in dit verband regelmatig moet evalueren; C. overwegende dat het Europees Parlement een cruciale rol speelt als uitgesproken EU-instelling die zich hard maakt voor de verdediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden en als fervente medestander van mensenrechtenverdedigers wereldwijd; D. overwegende dat het EU-actieplan voor mensenrechten en democratie 2020-2024 een routekaart is voor de prioriteiten van de EU op het gebied van de mensenrechten, die centraal moeten staan in alle externe beleidsterreinen van de EU; overwegende dat de EU, om de mensenrechten in de wereld daadwerkelijk te bevorderen, moet zorgen voor samenhang tussen haar diverse interne en externe beleidslijnen; Algemene uitdagingen en beleidsinstrumenten 1. is uiterst bezorgd over de uitdagingen voor de mensenrechten en de democratie, die resulteren in een verzwakking van de bescherming van democratisch bestuur en democratische instellingen en van de universele mensenrechten, alsmede in een inkrimping van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, die overal ter wereld worden waargenomen; beklemtoont het verband tussen de rechtsstaat, de democratie en mensenrechtenschendingen; roept de EU en haar lidstaten op meer gezamenlijke inspanningen te leveren om de uitdagingen voor de mensenrechten aan te pakken, zowel individueel als in samenwerking met gelijkgestemde internationale partners, waaronder de VN; verzoekt de EU en haar lidstaten het goede voorbeeld te geven en op te treden als een echte wereldleider op het gebied van de bevordering en de bescherming van de mensenrechten, gendergelijkheid en de rechtstaat, en om krachtig stelling te nemen tegen aanvallen op het beginsel dat de mensenrechten universeel, onvervreemdbaar, ondeelbaar, onderling afhankelijk en onderling verbonden zijn; 2. benadrukt het belang van zowel het nieuwe instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) – Europa in de wereld als het EU-actieplan voor mensenrechten en democratie 2020-2024 voor dit doel; herinnert eraan dat het gebruik van gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Raad over mensenrechtenkwesties zou leiden tot een doeltreffender en proactiever buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, en de samenwerking zou versterken in aangelegenheden die voor de EU van essentieel strategisch belang zijn, waarbij haar fundamentele waarden zouden worden weerspiegeld; benadrukt de noodzaak om tot gemeenschappelijke standpunten en consensus tussen de lidstaten te komen; beklemtoont dat het belangrijk is dat de lidstaten de verantwoordelijkheid nemen voor het EU-actieplan en dat zij publiekelijk rapporteren over de maatregelen die zij nemen in het kader van dit strategisch document; spoort nationale en regionale parlementen, nationale mensenrechteninstellingen en lokale organisaties van het maatschappelijk middenveld ertoe aan om met hun autoriteiten op lidstaatniveau in gesprek te gaan over hun bijdrage aan de uitvoering van het externe mensenrechtenbeleid van de EU; 3. is ernstig bezorgd over het toenemende aantal niet-liberale democratieën en autocratische regimes, die voor het eerst in twintig jaar wereldwijd in de meerderheid zijn en die ernaar streven hun eigen bevolking te onderdrukken en vrijheid, democratisch bestuur en internationale normen te verzwakken; roept de EU en de lidstaten op ten volle gebruik te maken van de instrumenten waarover zij beschikken, waaronder hun economische invloed in het kader van wederzijdse handelsbetrekkingen, om te komen tot een ambitieuzere ondersteuning van vrijheid, goed bestuur, de rechtsstaat en democratische instellingen, en om wereldwijd bij te dragen tot het waarborgen van ruimte voor het maatschappelijk middenveld; 4. verzoekt de EU haar samenwerking met de Verenigde Staten en andere gelijkgestemde democratische partners te blijven intensiveren om vrijheid en democratie wereldwijd te ondersteunen en weerstand te bieden aan autoritaire en totalitaire regimes; pleit voor de goedkeuring van nieuwe internationale instrumenten ter verdediging van de democratie; roept de Commissie op de EU-programma’s voor staatsopbouw te evalueren, bij te werken en verder te ontwikkelen om de efficiëntie ervan te vergroten en de duurzaamheid van de bereikte resultaten te verbeteren; 5. beklemtoont dat de ambitieuze verbintenis en retoriek van het externe mensenrechtenbeleid van de EU vereisen dat zij consequent is en het goede voorbeeld geeft, om ondermijning van haar geloofwaardigheid te voorkomen wanneer zij zich tegen de wereldwijde achteruitgang van de democratie kant; verzoekt de EU in dit verband om in het bijzonder toe te zien op de beoordeling en preventie van schendingen in verband met de eigen beleidsmaatregelen, projecten en financiering in derde landen en om de transparantie daarvan te waarborgen ter voorkoming van inconsistente benaderingen van soortgelijke mensenrechtensituaties wereldwijd, en om een klachtenmechanisme in te voeren voor degenen wier rechten mogelijk zijn geschonden door EU-activiteiten; 6. benadrukt het belang van de steun van de EU voor bemiddeling en verkiezingsprocessen via haar bijstand aan binnenlandse waarnemers en via de verkiezingswaarnemingsmissies, waarin het Europees Parlement een actieve rol speelt; beklemtoont dat het belangrijk is te voorzien in het hoogste beschermingsniveau voor binnenlandse verkiezingswaarnemers en pleit voor aanvullende ondersteuning op dit gebied; wijst op de noodzaak van een doeltreffende follow-up van de verslagen en aanbevelingen van deze missies, om democratische normen te versterken en toekomstige vreedzame democratische transities en ontwikkelingen in de betrokken landen te bevorderen; herinnert aan de politieke bemiddelingsinstrumenten van het Europees Parlement, die verder zouden kunnen worden ontwikkeld om deze algemene aanpak te ondersteunen; benadrukt hoe belangrijk het is dat de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) de in het kader van de verkennende missies opgestelde verslagen tijdig en op passende wijze bij het Europees Parlement blijven indienen, volgens de overeengekomen procedure; 7. verzoekt de EU nauw samen te werken met binnenlandse en internationale organisaties zoals de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de Raad van Europa en de organisaties die de Verklaring inzake de beginselen voor internationale verkiezingswaarneming hebben goedgekeurd, om belemmeringen voor de verkiezingscampagne van kandidaten, verkiezingsfraude en -onregelmatigheden en de vervolging van vrije media vanwege hun verslaglegging over verkiezingsprocessen doeltreffend op te sporen; 8. benadrukt dat het Europees Parlement moet streven naar doeltreffendere communicatie op het gebied van de bescherming van de mensenrechten, onder andere door zijn urgentieresoluties over mensenrechtenschendingen te vertalen in de lokale taal van de desbetreffende landen en ze daar te publiceren en verspreiden; Thematisch programma voor mensenrechten en democratie 9. herinnert eraan dat eerbiediging van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat een transversale doelstelling is in het gehele instrument NDICI – Europa in de wereld, zoals bepaald in artikel 3 (doelstellingen) van de verordening; benadrukt het belang van het thematisch programma voor democratie en mensenrechten dat is aangenomen in het kader van het NDICI – Europa in de wereld, ter bescherming van mensenrechten en ter bevordering van vrijheid en democratie in de wereld; 10. herhaalt dat de diversificatie en maximalisering van de financieringsregelingen en -mechanismen voor actoren van het maatschappelijk middenveld in het kader van het NDICI essentiële onderdelen zijn en moeten worden aangemoedigd door rekening te houden met de specifieke kenmerken van deze actoren en ervoor te zorgen dat hun actieradius noch het aantal potentiële gesprekspartners worden beperkt, en door daarnaast te blijven werken aan een grotere autonomie voor het maatschappelijk middenveld, overeenkomstig het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling; wenst dat het niveau en de flexibiliteit van de financiering voor het maatschappelijk middenveld en mensenrechtenverdedigers in het kader van het thematisch NDICI-programma voor democratie en mensenrechten, ook voor ProtectDefenders.eu en het Europees Fonds voor Democratie, een weerspiegeling vormen van de ernst van de huidige niet-liberale reactie en de wereldwijde inkrimping van het maatschappelijk middenveld; 11. pleit voor meer transparantie met betrekking tot mensenrechtenbepalingen in financieringsovereenkomsten in het kader van het NDICI en een verduidelijking van het mechanisme en de criteria voor de opschorting van deze overeenkomsten in geval van een schending van de mensenrechten, democratische beginselen en de rechtsstaat of in ernstige gevallen van corruptie; dringt er bij de Commissie op aan geen begrotingssteun uit te keren aan regeringen van derde landen als operationele modaliteit voor het verstrekken van hulp in landen waar sprake is van wijdverbreide mensenrechtenschendingen en onderdrukking van mensenrechtenverdedigers; 12. is verheugd over de strategische dialoog tussen de Commissie en het Parlement over alle onderdelen van het NDICI, en verzoekt de Commissie ten volle rekening te houden met de inbreng van het Europees Parlement met betrekking tot de prioriteiten op het gebied van mensenrechten, zowel in het thematisch programma als in alle geografische programma’s; wijst erop dat het instrument alleen ten volle effect kan sorteren als de mensenrechtenagenda in alle externe beleidsmaatregelen en programma’s van de EU wordt gestroomlijnd, als er samenhang is met het interne beleid van de EU en als de EU wordt gezien als een geloofwaardige internationale speler die zich inzet voor de verdediging en bevordering van de mensenrechten; 13. prijst het werk van het Europees Fonds voor Democratie op het gebied van de ondersteuning van het maatschappelijk middenveld en vrije media in het zuidelijke en oostelijke nabuurschap van de EU en in de Westelijke Balkan; verzoekt de Commissie meer mechanismen voor indirecte toekenning op te nemen in de EU-programma’s ter ondersteuning van de democratie om bottom-upbenaderingen van de ondersteuning van democratie te bevorderen en te waarborgen dat kleinere initiatieven op regionaal of lokaal niveau ook EU-steun kunnen krijgen; 14. spreekt opnieuw zijn steun uit voor het werk van Europese politieke stichtingen die de volgende generatie politieke leiders in het nabuurschap van de EU en daarbuiten ondersteunen en versterken; Speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten 15. is ingenomen met de bijdrage van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten (SVEU) aan de verdediging en bevordering van de mensenrechten in de wereld; benadrukt dat de SVEU een belangrijke rol speelt bij het vergroten van de doeltreffendheid van het mensenrechtenbeleid van de EU door samen te werken met derde landen en gelijkgestemde partners om de mensenrechtenagenda vooruit te helpen, en door de interne en externe samenhang van het EU-beleid op dit gebied te vergroten; herhaalt dat de benoeming van de SVEU aan een voorafgaande hoorzitting in het Parlement moet worden onderworpen; 16. merkt op dat het mandaat van de SVEU moet worden uitgebreid en zijn of haar rol zichtbaarder moet worden gemaakt om een zinvol effect op de mensenrechten te hebben; beklemtoont dat de SVEU een flexibel mandaat heeft dat aan veranderende omstandigheden kan worden aangepast; is van mening dat het standpunt van de SVEU doeltreffender zou kunnen worden gemaakt door communicatieactiviteiten te intensiveren en er meer bekendheid aan te geven, onder meer door het publiceren van openbare verklaringen ter ondersteuning van mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen, zoals Sacharovprijswinnaars en -finalisten, en van mensenrechtenverdedigers die langdurig gevangen zitten, en aldus bij te dragen tot de bescherming van hun fysieke integriteit en hun essentiële werk; beklemtoont dat het belangrijk is dat de SVEU voor de mensenrechten nauw samenwerkt met andere speciale vertegenwoordigers van de EU voor landen en regio’s om mensenrechten in de regionale beleidsmaatregelen van de EU te stroomlijnen; 17. beveelt aan dat de SVEU specifieke aandacht besteedt aan de landen en onderwerpen die worden aangekaart in de maandelijkse urgentieresoluties van het Parlement over mensenrechtenschendingen, en aan mensenrechtenschendingen in het algemeen, met name wanneer die gepleegd worden onder autoritaire regimes; 18. verzoekt de Commissie, de VV/HV en de lidstaten om de SVEU en zijn of haar team te verzekeren van politieke steun en voldoende personele en financiële middelen; 19. spoort de SVEU aan om diplomatieke inspanningen te leveren om de steun van de EU voor het internationaal humanitair recht en voor internationale justitie te bevorderen; herhaalt zijn verzoek om een specifieke speciaal vertegenwoordiger van de EU voor deze kwestie; EU-mensenrechtendialogen 20. erkent dat de mensenrechtendialogen van de EU het potentieel hebben om de mensenrechten en de democratie in de bilaterale betrekkingen met derde landen te bevorderen, maar benadrukt dat zij, willen zij doeltreffend zijn, resultaatgericht moeten worden gevoerd en gebaseerd moeten zijn op duidelijke ijkpunten om de resultaten ervan te evalueren; betreurt het dat in de herziene EU-richtsnoeren voor mensenrechtendialogen met niet-EU-landen weliswaar specifieke doelstellingen worden vastgesteld, maar geen indicatoren worden genoemd aan de hand waarvan een gedegen evaluatie zou kunnen worden verricht; verzoekt de EDEO voor elke dialoog dergelijke evaluaties uit te voeren, overeenkomstig de EU-richtsnoeren en met follow-up van individuele gevallen die zowel in het kader van de mensenrechtendialogen als door het Europees Parlement aan de orde zijn gesteld; meent dat indien er geen concrete resultaten worden geboekt op het gebied van mensenrechtendialogen met derde landen, nadere evaluatie nodig is van de manier waarop bilaterale betrekkingen moeten worden onderhouden; 21. wijst nogmaals op de toezegging in het kader van de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers om individuele gevallen van mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen, aan te kaarten tijdens EU-mensenrechtendialogen met niet-EU-landen, en onderstreept dat er consequent voor moet worden gezorgd dat deze gevallen bij die gelegenheden aan de orde worden gesteld; verwacht van de EDEO dat hij specifieke aandacht besteedt aan de individuele zaken die door het Parlement worden aangekaart – met name in de urgentieresoluties – en aan de Sacharovprijswinnaars en -finalisten die gevaar lopen, en dat hij verslag uitbrengt over de genomen maatregelen; 22. benadrukt dat de dialogen een van de instrumenten moeten zijn in het alomvattende engagement van de EU op het gebied van de mensenrechten en dat zij niet mogen worden gezien als vervanging voor besprekingen over mensenrechten op forums op hoog niveau met alle relevante actoren en, in het bijzonder, met de strategische partners van de EU; verzoekt de EDEO om de informatie over geplande dialogen – zowel bilateraal als binnen internationale fora – ruim van tevoren te delen met de Commissie buitenlandse zaken en de Subcommissie mensenrechten van het Europees Parlement en met maatschappelijke organisaties; 23. wijst erop dat alle actoren van het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van onafhankelijke maatschappelijke organisaties, confessionele organisaties, vakbonden, door de gemeenschap geleide organisaties en mensenrechtenverdedigers, een essentiële rol te vervullen hebben in de dialogen, zowel door inbreng te leveren voor de dialogen zelf als door de resultaten ervan te evalueren; benadrukt dat de EU en haar lidstaten, waar mogelijk en wenselijk, daadwerkelijke, toegankelijke en inclusieve consultatie en participatie van dergelijke organisaties moeten waarborgen in het kader van officiële en informele dialogen, alsmede in het kader van verkennende besprekingen; verzoekt de EDEO en de Commissie de communicatie en de transparantie met betrekking tot het maatschappelijk middenveld te verbeteren; roept daartoe de EDEO en de Commissie op om de zichtbaarheid van contactpunten voor de mensenrechten in de geografische afdelingen van hun hoofdkantoor te vergroten, en om de steun voor het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van technische ondersteuning, te versterken, met name in landen waar onderdrukkende regimes ernaar streven het werk van het maatschappelijk middenveld te voorkomen; 24. benadrukt dat de mensenrechtendialogen bedoeld zijn als centraal onderdeel van het instrumentarium voor het buitenlands beleid van de EU, en daarom geen doel op zich kunnen zijn; herhaalt dat overeenkomstig artikel 21 van het VEU de waarden waarop de Unie gebaseerd is de leidraad moeten vormen voor alle aspecten van haar externe beleidsmaatregelen; roept de EDEO en de Raad daarom op een beter evenwicht te vinden tussen diplomatie, belangen en waarden dat meer in overeenstemming is met de mensenrechtendoelstellingen die ten grondslag liggen aan het externe optreden van de EU, met een grotere nadruk op het langetermijnperspectief; herhaalt in dit verband dat eerbiediging van de mensenrechten een onderliggende voorwaarde moet zijn voor EU-steun aan partnerlanden; Multilateralisme en internationale rechtspraak 25. merkt op dat 2020 het 75-jarig bestaan betekende van de Verenigde Naties, een essentieel universeel forum voor het bereiken van internationale consensus over vrede en veiligheid, duurzame ontwikkeling en eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal recht; roept de EU en haar lidstaten op hun vitale steun aan de VN te handhaven en zich te blijven inspannen om in de VN en andere multilaterale fora met één stem te spreken; vestigt de aandacht op de uitdagingen voor de universele uitoefening van de mensenrechten en benadrukt dat inclusiever en doeltreffender multilateralisme en internationale samenwerking nodig zijn; wijst op de cruciale rol van de VN-organen als forum voor het bevorderen van vrede, conflictoplossing en de bescherming van de mensenrechten, en pleit in dit verband voor een krachtiger optreden en meer middelen; is ingenomen met de oproep van de secretaris-generaal van de VN tot actie op het gebied van de mensenrechten, 26. betreurt dat bepaalde landen met twee maten blijven meten bij de aanpak van mensenrechtensituaties wereldwijd; veroordeelt het toenemende aantal pogingen om het functioneren van VN-organen, met name de Mensenrechtenraad, te ondermijnen door de algemene geldigheid van de mensenrechten in twijfel te trekken en de op regels gebaseerde internationale orde te dwarsbomen; betreurt het dat landen waar autocratische regimes heersen en de mensenrechten herhaaldelijk worden geschonden lid zijn geworden van de Mensenrechtenraad, dat zij hun verplichtingen op het gebied van de mensenrechten met de voeten treden en een betreurenswaardige staat van dienst hebben als het gaat om de medewerking met de VN-mechanismen die zijn opgericht via de Mensenrechtenraad; pleit in dit verband voor een fundamentele hervorming van de Mensenrechtenraad, waarbij onder meer duidelijke criteria worden vastgesteld voor zijn leden; verzoekt de EDEO in het bijzonder het initiatief te nemen voor en leiding te geven aan inspanningen met het oog op een gecoördineerd standpunt van de EU en de lidstaten ten aanzien van het lidmaatschap van de Mensenrechtenraad, wat de transparantie in het verkiezingsproces zou bevorderen, met name door de stemmen van de lidstaten openbaar te maken en door de redeneringen achter de stemmen te verstrekken; benadrukt voorts dat er sprake moet zijn van een daadwerkelijke selectieprocedure door ervoor te zorgen dat de drie regionale blokken waarin de lidstaten aanwezig zijn, meer kandidaten voordragen dan er zetels zijn, en door de verantwoordingsplicht van de kandidaten te verbeteren door hun vrijwillige toezeggingen te controleren, evenals de mate waarin zij in het verleden medewerking hebben verleend aan de Mensenrechtenraad, de verdragsorganen van de VN en de speciale procedures; 27. veroordeelt alle aanvallen tegen de mandaathouders voor de speciale procedures van de VN en tegen de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van hun mandaat; wijst erop dat de soevereiniteit van staten niet als voorwendsel mag worden gebruikt om het toezicht van de internationale gemeenschap op de mensenrechten te ontlopen, aangezien alle staten – ongeacht hun politiek, economisch en cultureel bestel – volgens het VN-Handvest en resolutie 60/251 van de Algemene Vergadering van de VN de plicht en verantwoordelijkheid hebben om alle mensenrechten en fundamentele vrijheden voor eenieder te bevorderen en te beschermen, en dat de Mensenrechtenraad zich moet buigen over situaties waarin de mensenrechten worden geschonden; 28. verzoekt de lidstaten en de democratische partners van de EU om deze pogingen vastberaden tegen te gaan en krachtiger op te treden tegen ernstige schendingen van internationale mensenrechten; roept de Raad en de lidstaten ertoe op zich in te zetten voor een hervorming van multilaterale instellingen om deze veerkrachtiger te maken en in staat te stellen om consequentere en beter aanpasbare beslissingen te nemen; 29. beklemtoont dat voldoende financiering nodig is voor alle mensenrechtenorganen van de VN, met name de verdragsorganen en speciale procedures; verzoekt de secretaris-generaal van de VN in dit verband te voorzien in passende middelen uit de VN-begroting en spoort de EU-lidstaten ertoe aan hun vrijwillige bijdragen te verhogen; 30. onderstreept dat de kandidaturen van niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) voor raadgevende status binnen de Economische en Sociale Raad van de VN onpartijdig, eerlijk en transparant moeten worden beoordeeld; schaart zich achter het verzoek van de EU om de sterk vertraagde kandidaturen van bepaalde gerenommeerde ngo’s goed te keuren; 31. hekelt dat het afgelopen jaar zo’n 240 afzonderlijke leden van het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenverdedigers en journalisten in 45 landen het slachtoffer zijn geworden van vergeldingsmaatregelen en intimidatie vanwege hun samenwerking met de VN, volgens berichten van de secretaris-generaal van de VN; verzoekt de EU en haar lidstaten krachtig op te treden tegen dergelijke vergeldingsacties, onder meer door middel van een mondiale demarche ten aanzien van de betrokken landen, en alle mogelijke maatregelen te nemen om te helpen voorzien in veilige en open ruimten voor interactie tussen personen en organisaties van het maatschappelijk middenveld en de VN en VN-vertegenwoordigers en -mechanismen; 32. herhaalt opnieuw zijn krachtige steun voor het Internationaal Strafhof (ICC) als de enige internationale instelling die in staat is sommige van ’s werelds gruwelijkste misdrijven te vervolgen en de slachtoffers ervan recht te doen; benadrukt de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het ICC; verzoekt de EU en de lidstaten om voldoende financiële steun te verlenen om het ICC in staat te stellen zijn taken uit te voeren; steunt het universele karakter van het Statuut van Rome en dringt erop aan dat de EU in met derde landen te sluiten overeenkomsten een specifieke clausule betreffende de ratificatie van en de toegang tot het Statuut opneemt; verzoekt de EU intensiever te overleggen met de landen die nog niet tot het Statuut van Rome zijn toegetreden; veroordeelt met klem elke aanval op het personeel of de onafhankelijkheid van het ICC; is van mening dat pogingen om de geloofwaardigheid en de essentiële rol van het ICC te ondermijnen een aanval vormen op het multilateralisme en als zodanig door de EU en haar lidstaten moeten worden bestreden, ook indien deze pogingen afkomstig zijn van landen die trouwe partners zijn van de EU; wijst erop dat het ICC volledige toegang moet hebben tot de landen die het onderzoekt, wil het zijn taken kunnen vervullen; benadrukt het potentieel van andere innovatieve instrumenten om daders van internationale misdrijven ter verantwoording te roepen, waaronder universele rechtsmacht bij nationale rechtbanken; wijst in dit verband op de lopende besprekingen binnen de Commissie voor Internationaal Recht van de VN over de immuniteit van overheidsambtenaren en dringt aan op follow-up daarvan; roept de EU op de capaciteitsopbouw op nationaal niveau in derde landen te blijven versterken, en tegelijkertijd steun te verlenen aan internationale strafhoven en -mechanismen, alsmede aan platforms en organisaties die zich inzetten voor de bestrijding van straffeloosheid, zoals de Coalitie voor het ICC; 33. herhaalt zijn verzoek om maatregelen die zijn gericht op de bestrijding van straffeloosheid en de bevordering van de verantwoordingsplicht in door conflicten getroffen regio’s en landen; merkt op dat het Parlement en de Raad het proefproject omtrent een Europees waarnemingscentrum voor de bestrijding van straffeloosheid hebben goedgekeurd; verzoekt de Commissie en de EDEO in dit verband soortgelijke instrumenten in te voeren om de slachtoffers sterker te doen staan en ze te ondersteunen via toegang tot verhaal en schadeloosstelling, ook als het gaat om corruptie; Specifieke uitdagingen op het gebied van de mensenrechten COVID-19 34. benadrukt dat de COVID-19-crisis de recente tendens van niet-liberale democratieën en autocratische regimes om de democratie te verzwakken, aanzienlijk heeft versterkt; betreurt dat deze regimes de epidemiologische crisis misbruiken om de vrijheid van meningsuiting, vergadering, godsdienst en levensovertuiging verder in te perken door de werking van democratische instellingen te beperken en afwijkende meningen te onderdrukken, onder meer door de vrijheid van de media zowel online als offline te beperken en critici en klokkenluiders te belagen met lastercampagnes; betreurt eveneens dat deze regimes zich schuldig maken aan discriminatie van gemarginaliseerde bevolkingsgroepen, met name inheemse bevolkingsgroepen en andere minderheden, massaal gebruikmaken van bewakingsinstrumenten en desinformatiecampagnes, de toegang tot informatie – met name van pluralistische en onafhankelijke media – beperken door het internet volledig af te sluiten, de bandbreedte te beperken en inhoud te blokkeren, noodmaatregelen toepassen zonder duidelijke criteria voor de intrekking ervan, de democratische uitoefening van verkiezingen beperken, en gebruikmaken van selectieve toegang tot gezondheidszorg om bepaalde bevolkingsgroepen te discrimineren; 35. erkent de belangrijke rol die mensenrechtenverdedigers hebben gespeeld in de respons op de COVID-19-crisis door naast hun dagelijkse werkzaamheden met betrekking tot de mensenrechten ook een veelheid aan nieuwe rollen op zich te nemen, ongeacht de significante en onevenredige risico’s die zij lopen; merkt bezorgd op dat overheden wereldwijd de pandemie hebben aangegrepen als een kans om zich specifiek tegen mensenrechtenverdedigers te keren door te weigeren hen vrij te laten uit de gevangenis, hun geïsoleerde opsluiting te verlengen, bezoek in de gevangenis te beperken en ze tijdens zittingen op basis van verzonnen beschuldigingen achter gesloten deuren te veroordelen; 36. benadrukt dat de COVID-19-pandemie in de meeste landen ter wereld negatieve gevolgen heeft gehad voor de economische en sociale rechten, en dat de gezondheidscrisis en de daaropvolgende economische crisis hebben geleid tot een toename van de ongelijkheid binnen en tussen landen; hekelt de herhaalde pogingen van de autoriteiten om essentiële informatie over de oorsprong en verspreiding van COVID-19 verborgen te houden voor internationale onderzoekers; benadrukt dat de zeer negatieve gevolgen van de COVID-19-crisis groepen in een kwetsbare situatie, met inbegrip van vrouwen, lhbtiq’ers, armen, kinderen, personen met een handicap, migranten, vluchtelingen, asielzoekers, religieuze en nationale minderheden, informele werknemers en personen in de gevangenis of in hechtenis, onevenredig zwaar hebben getroffen; wijst erop dat groepen in een kwetsbare situatie tevens meer te lijden hebben onder de negatieve economische en sociale gevolgen van de pandemie, en onder de beperkingen in de toegang tot gezondheidszorg en onderwijs; neemt met bezorgdheid kennis van de toename van onverdraagzaamheid, discriminatie en haatzaaiende taal tegen bepaalde groepen in kwetsbare situaties, met name minderheidsgroepen, en van beperkingen van de fundamentele vrijheden; 37. wijst erop dat de EU meer steun moet verlenen om de negatieve gevolgen van de COVID-19-pandemie aan te pakken, met name voor groepen in kwetsbare situaties; dringt er derhalve op aan dat de EU dringend haar inspanningen opvoert om een einde te maken aan de onrustwekkende onevenwichtigheid bij de mondiale distributie van vaccins, en daarbij haar eerdere toezegging nakomt om het COVID-19-vaccin als een mondiaal collectief goed te ondersteunen, onder meer door de overdracht van technologie en de intensivering van lokale productie, ook via C-TAP (COVID-19 Technology Access Pool), om zo te waarborgen dat vaccins beschikbaar, toegankelijk en voor zo veel mogelijk mensen betaalbaar zijn; wijst erop dat het van belang is de versterking van onderwijs- en gezondheidszorgstelsels te ondersteunen om ze weerbaar te maken tegen toekomstige bedreigingen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan de financiering voor de verlening van openbare basisgezondheidsdiensten te versterken; wijst in dit verband op het belang van sociale bescherming; roept hiertoe op tot meer steun voor innovatieve technologieën en is verheugd over de reactie van Team Europa; erkent het recht op lichamelijke en geestelijke gezondheid, dat in veel landen nog steeds onderhevig is aan stigmatisering en discriminatie, en benadrukt hoe de COVID-19-pandemie een enorme verwaarlozing in de verlening van geestelijke gezondheidszorg aan het licht heeft gebracht; Mensenrechtenverdedigers 38. looft het belangrijke werk dat alle mensenrechtenverdedigers wereldwijd verrichten en waarvoor zij soms de zwaarste prijs betalen, en maakt van deze gelegenheid gebruik om de bijdrage van alle mensenrechtenverdedigers aan de mensenrechtenbeweging te erkennen; wijst er nogmaals op dat mensenrechtenverdedigers vaak de enige gesprekspartners zijn die ter plaatse aan monitoring en mensenrechtenbescherming kunnen doen in gebieden die bijvoorbeeld bezet of geannexeerd zijn, met name gebieden met bevroren conflicten, waar de actiemogelijkheden zowel voor de internationale gemeenschap als voor de EU beperkt zijn; 39. is ernstig bezorgd over de precaire situatie van mensenrechtenverdedigers en betreurt het feit dat zij het slachtoffer zijn van toenemend geweld, waaronder gerichte moorden; wijst erop dat sommige landen een bijzonder zorgwekkende reputatie hebben op het gebied van de vervolging, intimidatie, kidnapping en buitengerechtelijke executies van mensenrechtenverdedigers; wijst op de bijzonder ernstige situatie van vrouwelijke en inheemse mensenrechtenverdedigers en degenen die zich inzetten voor arbeidsrechten en milieu, die nog is verergerd door de COVID-19-crisis; betreurt dat steeds vaker technieken zoals intimidatie, strafbaarstelling en lastercampagnes, willekeurige arrestaties en hechtenis voor onbepaalde tijd in onmenselijke omstandigheden worden gebruikt om mensenrechtenverdedigers het zwijgen op te leggen, vaak op grond van vage beschuldigingen van terrorisme; herhaalt zijn oproep aan EU-delegaties en ambassades van de lidstaten in derde landen om oog te hebben voor ontwikkelingen en problemen met betrekking tot het recht om mensenrechten te bevorderen en te beschermen, om informatie over de situatie van mensenrechtenverdedigers te vragen, te ontvangen en daarop te reageren, alsook om activisten regelmatig in de gevangenis te bezoeken, hun processen te volgen en te ijveren voor hun toegang tot de rechter en tot bescherming; verzoekt de EU en haar lidstaten voorts een strategie te ontwikkelen voor ambitieuze EU-maatregelen om het toenemend aantal aanvallen op mensenrechtenverdedigers aan te pakken; 40. pleit voor de dringende invoering van een EU-brede regeling voor de afgifte van visa voor kort verblijf voor de tijdelijke herplaatsing van mensenrechtenverdedigers, met name door instructies op te nemen in het EU-visumhandboek en door de rechtsinstrumenten inzake visa, met name de Visumcode, aan te passen; betreurt dat op dit gebied het afgelopen jaar te weinig vooruitgang is geboekt en meent dat dringend opnieuw en op een zinvolle manier moet worden gekeken naar een meer gecoördineerd EU-beleid voor de afgifte door de lidstaten van noodvisa voor mensenrechtenverdedigers; 41. vraagt dat het Europees Parlement meer bevoegdheden krijgt om toezicht te houden op de acties van EU-delegaties op het gebied van mensenrechtenschendingen in derde landen en dat concrete en krachtige maatregelen worden getroffen indien zij niet aan hun verantwoordelijkheden kunnen voldoen; benadrukt dat de EU-delegaties moeten kunnen beschikken over alle noodzakelijke en gepaste middelen en capaciteiten om doeltreffend op te treden bij mensenrechtenkwesties in derde landen; 42. veroordeelt krachtig de moord op mensenrechtenverdedigers over de hele wereld en eist gerechtigheid en verantwoordingsplicht voor deze aanvallen op het hoogste besluitvormingsniveau; wijst erop dat de meeste van deze mensenrechtenverdedigers zich inzetten voor de bescherming van hun land en het milieu en de verdediging van de rechten van inheemse volkeren; herhaalt zijn oproep om ervoor te zorgen dat het beginsel van vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming volledig wordt geëerbiedigd, overeenkomstig Verdrag nr. 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) betreffende inheemse en in stamverband levende volkeren; wijst erop dat de toegang tot de rechter overal ter wereld moet worden verbeterd teneinde de wijdverspreide straffeloosheid voor dergelijke moorden te bestrijden; merkt echter op dat er niet alleen meer inspanningen nodig zijn op het gebied van herstel en schadevergoeding, maar ook op het gebied van preventie, onder meer door de versterking van nationale plannen voor de bescherming van mensenrechtenverdedigers in derde landen; De vrijheid van meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging 43. beklemtoont dat recente onthullingen, zoals het schandaal omtrent NSO Pegasus, aantonen dat het bespioneren van onder meer mensenrechtenverdedigers en journalisten een uiterst alarmerende kwestie is en het gevaar lijken te bevestigen dat bewakingstechnologie wordt misbruikt om de mensenrechten te ondermijnen; pleit voor de bevordering van een veilige en open ruimte en voor het opbouwen van de capaciteit van maatschappelijke organisaties, mensenrechtenverdedigers, journalisten en andere betrokken personen om hen te beschermen tegen cyberbewaking en inmenging; wijst op de noodzaak van sterkere nationale en internationale regelgeving op dit gebied; 44. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over met name de beperkingen van de vrijheid van meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging en onderstreept de noodzaak om deze vrijheden te waarborgen en te eerbiedigen; wijst nogmaals op de specifieke uitdagingen op het gebied van de vrijheid van mening en meningsuiting en het feit dat deze verband houden met de vrijheid van informatie, met inbegrip van toegang tot onafhankelijke en betrouwbare informatie, zowel online als offline; 45. merkt op dat onafhankelijke journalistiek en het bestaan van betrouwbare mediakanalen nog nooit zo essentieel zijn geweest voor het behoud van veilige, gezonde en goed functionerende menselijke gemeenschappen als vandaag en beklemtoont dat er meer overheidssteun nodig is voor onafhankelijke journalistiek over de hele wereld; veroordeelt dat steeds vaker gebruik wordt gemaakt van juridische intimidatie en beperkende wetgeving om kritische stemmen het zwijgen op te leggen, bijvoorbeeld door strategische rechtszaken tegen publieksparticipatie en de criminalisering van laster, zowel online als offline, die als doel hebben journalisten, klokkenluiders en mensenrechtenverdedigers af te schrikken zodat zij stoppen met het onderzoeken en onthullen van corruptie en andere kwesties van openbaar belang in vele landen; herinnert aan de noodzaak van transparantie met betrekking tot media-eigendom, inclusief aandeelhouders, aangezien dit essentieel is om de pluriformiteit van de media te waarborgen; 46. wijst nogmaals op de specifieke uitdagingen op het gebied van de vrijheid van vereniging vanwege beperkende wetgeving, zoals wetten inzake de bestrijding van terrorisme, extremisme en corruptie, gericht tegen maatschappelijke organisaties, en de daaruit voortvloeiende risico’s in verband met omslachtige registratie-, financierings- en rapportagevereisten als vormen van staatscontrole, alsook andere maatregelen zoals het onderdrukken van protesten door middel van geweld, intimidatie en willekeurige detentie; veroordeelt dergelijk misbruik van wetgevende of politiemacht en veiligheidsmaatregelen om het recht op protest in te perken; wijst erop dat in 2020 en 2021 tientallen demonstraties zijn onderdrukt, waarbij manifestanten zijn vermoord en honderden vreedzame manifestanten willekeurig zijn aangehouden, en dat veel van hen werden gemarteld en mishandeld en hoge boetes moesten betalen na rechtszaken waarbij de procedurele minimumnormen niet werden gegarandeerd; veroordeelt de schendingen van het recht op collectieve onderhandelingen, raadpleging en de participatie van werknemers en vakbonden; 47. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de beperking van de academische vrijheid en de toename van censuur en gevangenneming van wetenschappers overal ter wereld, hetgeen aanzienlijke gevolgen heeft voor het recht op onderwijs; verzoekt de EU en haar lidstaten met klem hun diplomatieke inspanningen op te voeren middels bilaterale en multilaterale contacten in verband met bedreigingen van en aanvallen op de academische vrijheid door overheids- en niet-overheidsactoren; verzoekt de EDEO en de Commissie de bestaande ondersteunings- en beschermingsmechanismen voor mensenrechtenverdedigers te herzien teneinde de capaciteit te ontwikkelen om bij aanvallen op de academische vrijheid te bepalen welke bijstand, met inbegrip van bescherming en ondersteuning in noodsituaties, nodig is en deze te verschaffen; verzoekt de Commissie de steun op hoog niveau aan het Europees Interuniversitair Centrum voor mensenrechten en democratisering en de Global Campus of Human Rights als vlaggenschip van de steun van de EU voor mensenrechteneducatie overal ter wereld te waarborgen; 48. verklaart dat autoritaire staten steeds vaker immense culturele of sportevenementen organiseren om hun internationale legitimiteit op te krikken, terwijl ze kritiek in eigen land steeds meer aan banden leggen; verzoekt de EU en haar lidstaten om met nationale sportfederaties, actoren uit het bedrijfsleven en organisaties van het maatschappelijk middenveld te overleggen over de modaliteiten van hun deelname aan dergelijke evenementen, met inbegrip van de Olympische Winterspelen van 2022 in Peking; dringt aan op de ontwikkeling van een EU-beleidskader inzake sport en mensenrechten; Het recht op een veilige en gezonde omgeving 49. erkent dat de klimaatverandering een van de grootste bedreigingen voor de mensenrechten van onze en toekomstige generaties vormt en met name een ernstig risico inhoudt voor de fundamentele rechten van personen en gemeenschappen op leven, gezondheid, voedsel, huisvesting en een toereikende levensstandaard; benadrukt dat regeringen verplichtingen hebben op het gebied van mensenrechten en duurzame ontwikkeling; is zich bewust van het nauwe verband tussen mensenrechten, een gezond milieu, biodiversiteit en de bestrijding van klimaatverandering, en is ingenomen met de oproep van de VN tot wereldwijde erkenning van het recht op een veilig, schoon, gezond en duurzaam milieu; benadrukt de vitale rol die verdedigers van de mensenrechten op milieugebied en de lokale en inheemse bevolking spelen bij het behoud van een dergelijk milieu, ondanks de vaak door hen ondervonden bedreigingen met geweld door degenen die verantwoordelijk zijn voor en profiteren van praktijken die schadelijk zijn voor het milieu; moedigt de EU en haar lidstaten aan te ijveren voor de erkenning van ecocide als internationaal misdrijf in het kader van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, en verzoekt de Commissie de relevantie van ecocide voor het EU-recht en de EU-diplomatie te bestuderen; roept de EU en de lidstaten op doortastende initiatieven te nemen om de straffeloosheid van milieumisdrijven op wereldniveau te bestrijden; 50. wijst op de verplichtingen en verantwoordelijkheden van staten en andere verantwoordelijken, waaronder bedrijven, om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten, de negatieve gevolgen ervan voor de mensenrechten en de achteruitgang en het verlies aan biodiversiteit te voorkomen, en om passende, voldoende ambitieuze en niet-discriminerende beleidsmaatregelen te bevorderen die voorzien in participatie van burgers en toegang tot doeltreffende rechtsmiddelen en die in overeenstemming zijn met de verplichtingen op het gebied van de mensenrechten; dringt er bij de EU op aan om de gevolgen van de mondiale klimaatcrisis te bestrijden, onder meer door doeltreffende en duurzame beleidsmaatregelen in te voeren en te voldoen aan de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; herhaalt zijn verzoek aan de EU en haar lidstaten om de koppeling tussen mensenrechten en milieu in hun externe optreden te versterken en om verdedigers van mensenrechten en milieurechten doeltreffend te beschermen; 51. vestigt met name de aandacht op het verband tussen de exploitatie van hulpbronnen en de financiering van conflicten, oorlogen en geweld, en erkent dat de gevolgen van de klimaatverandering voor het milieu kunnen leiden tot een toename van gedwongen migratie en ontheemding; 52. benadrukt dat inheemse volkeren vaak de eerste slachtoffers zijn geweest van ontbossing, waardoor hun rechten, onder meer hun landrechten, en hun toegang tot essentiële hulpbronnen in het gedrang zijn gekomen; benadrukt in dit verband dat inheemse volkeren het recht hebben om de prioriteiten en strategieën voor hun zelfontwikkeling en voor het gebruik van hun land, grondgebieden en andere hulpbronnen uit te werken en vast te stellen; herinnert eraan dat straffeloosheid voor schendingen van de rechten van inheemse volkeren een van de drijvende krachten achter de ontbossing is en acht het derhalve van het allergrootste belang dat de schuldigen verantwoording afleggen voor deze schendingen; Rechten van de vrouw, empowerment van vrouwen en gendergelijkheid 53. benadrukt het cruciale belang om de rechten van de vrouw te bevorderen en verwelkomt het EU-actieplan voor gendergelijkheid en empowerment van vrouwen in het externe optreden 2021-2025 (GAP III) als teken van de inzet van de EU op dit gebied; prijst de belangrijke rol die vrouwelijke politieke leiders en burgeractivisten in politieke, sociale en milieubewegingen spelen, en betreurt het feit dat vrouwen vaak het doelwit worden van geweld als gevolg van zowel hun geslacht als hun activiteiten, en deze zelfs met hun leven moeten bekopen; 54. herinnert eraan dat de Overeenkomst van Istanbul, als het eerste universeel bindende verdrag ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en meisjes en huiselijk geweld, het referentiekader vormt voor internationale normen die verder moeten worden geratificeerd en ingevoerd; 55. erkent dat de pandemie een onevenredig grote impact heeft gehad op vrouwen, met name de toename van gendergerelateerd geweld ten gevolge van lockdownmaatregelen; betreurt dat vrouwen, ook in de EU, nog steeds de meerderheid uitmaken van de slachtoffers van gendergerelateerd geweld, zoals huiselijk geweld en seksueel geweld en misbruik, waaronder genitale verminking van vrouwen, en worden gediscrimineerd in het politieke en beroepsleven, alsmede bij de toegang tot onderwijs en gezondheidszorg; wijst erop dat het aanbod van zorg, bescherming en toegang tot de rechter voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld en mensenhandel als gevolg van de pandemie aanzienlijk is afgenomen; verzoekt de EU de ontwikkeling van noodhulpplannen en -protocollen zowel in de VN als in partnerlanden te bevorderen, met als doel hulpprogramma’s aan te passen aan de omstandigheden van de pandemie, de nasleep ervan en toekomstige crises; is ingenomen met de gezamenlijke inspanningen en investeringen van de EU, samen met de VN, voor de lancering van het Spotlight-initiatief, dat tot doel heeft alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes uit te bannen; 56. betreurt dat de algemene vooruitgang op het gebied van vrouwenrechten ver achterblijft bij de toezeggingen die de VN-landen in het Verdrag van Peking van 1995 hebben gedaan, en is bezorgd over de tendens tot afbrokkeling van de geboekte vooruitgang; is uiterst bezorgd over de verslechtering van het recht van alle mensen om zonder dwang en discriminatie volledige zeggenschap te hebben over met hun seksualiteit verband houdende aangelegenheden, alsmede over hun seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met name wat betreft de veilige en vrije toegang tot abortus; veroordeelt alle pogingen om bestaande waarborgen en bescherming op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten terug te draaien, en veroordeelt ook wetgeving, beleid en praktijken waarmee deze rechten in veel landen wereldwijd nog worden ontzegd of ingeperkt; benadrukt dat de toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, alsook het recht op informatie, gezinsplanning, moderne anticonceptiemiddelen, veilige en legale abortus en pre- en postnatale gezondheidszorg voor moeders, voor iedereen moeten worden gewaarborgd; verzoekt de EU en haar lidstaten de onvervreemdbare rechten van vrouwen op lichamelijke integriteit, waardigheid en autonome besluitvorming te benadrukken, de universaliteit en ondeelbaarheid van alle mensenrechten, ongeacht de context, te verdedigen en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te bevorderen als onderdeel van hun internationale verbintenissen en in overeenstemming met de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de VN; 57. uit zijn ernstige bezorgdheid over het gebruik van seksueel en gendergerelateerd geweld als oorlogswapen; benadrukt dat seksuele misdrijven en gendergerelateerd geweld volgens het Statuut van Rome worden beschouwd als oorlogsmisdrijven, misdaden tegen de menselijkheid of onderdelen van genocide of foltering; roept op tot gezamenlijk optreden om een einde te maken aan het gebruik van seksueel geweld als oorlogswapen; verzoekt de EU straffeloosheid bij schendingen van seksuele en reproductieve rechten in conflictsituaties tegen te gaan en ondersteunt de rechten van vrouwen en meisjes op de waarheid, doeltreffende rechtsmiddelen en schadevergoeding met betrekking tot schendingen van deze rechten; 58. benadrukt dat ramingen van de WHO erop duiden dat wereldwijd ongeveer één op de drie vrouwen (30 %) in hun leven slachtoffer is geweest van lichamelijk en/of seksueel intiem partnergeweld of seksueel geweld door een non-partner; onderstreept dat het grootste deel van dit geweld intiem partnergeweld is; wijst op het feit dat elke dag 137 vrouwen door een familielid worden vermoord; dringt er bij de EU en mondiale actoren op aan intiem partnergeweld krachtig te veroordelen en alle beschikbare instrumenten in te zetten om partnergeweld te voorkomen, slachtoffers te beschermen en daders te vervolgen; veroordeelt de misdaden die binnen families tegen meisjes en vrouwen worden gepleegd in verband met gedrag dat niet passend wordt geacht, teneinde de zogenaamde reputatie van de familie te herstellen; 59. merkt op dat de situatie van slachtoffers van mensenhandel, voor het merendeel vrouwen, in 2020 aanzienlijk is verslechterd omdat zij door de COVID-19-pandemie in een nog kwetsbaarder positie zijn gebracht; is ingenomen met de introductie van de EU‑strategie voor de bestrijding van mensenhandel (2021-2025); beklemtoont dat het met name noodzakelijk is de strijd tegen mensenhandel en de criminele organisaties die daarbij betrokken zijn, op te voeren; wijst erop dat de identificatie van slachtoffers van mensenhandel tijdens de COVID-19-pandemie nog moeilijker is geworden; roept de EU en haar lidstaten derhalve op hun inspanningen op het gebied van internationale samenwerking inzake justitie en wetshandhaving op te voeren teneinde mensenhandel te voorkomen en slachtoffers te identificeren, te voorkomen dat zij gecriminaliseerd worden en hen de nodige medische en psychologische bijstand te verstrekken, in nauwe samenwerking met het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding, ngo’s en maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de bescherming van slachtoffers; 60. veroordeelt commercieel draagmoederschap, een mondiaal fenomeen waardoor vrouwen overal ter wereld worden blootgesteld aan uitbuiting en mensenhandel en waarvan financieel en sociaal kwetsbare vrouwen specifiek doelwit zijn; beklemtoont de zware impact van deze praktijk op vrouwen, vrouwenrechten, de gezondheid van vrouwen en gendergelijkheid en onderstreept de grensoverschrijdende gevolgen ervan; dringt aan op een Europees rechtskader om de negatieve gevolgen van commercieel draagmoederschap aan te pakken; De rechten van het kind 61. herinnert eraan dat kinderrechten niet stoppen aan de grenzen en pleit voor een stelselmatige en samenhangende aanpak van de bevordering en verdediging van de rechten van het kind binnen en buiten Europa, overeenkomstig het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind en de Agenda 2030; 62. herhaalt zijn oproep aan de EU en haar lidstaten om hun inspanningen op te voeren teneinde alle vormen van misbruik tegen kinderen uit te bannen; is ingenomen met de recentelijk vastgestelde EU-strategie voor de rechten van het kind (2021-2024); wijst er echter op dat kinderen nog steeds het slachtoffer zijn van geweld, vroege en gedwongen huwelijken, gedwongen bekering, prostitutie, kinderpornografie en pedofilie, seksueel misbruik, waaronder genitale verminking, mensenhandel, gedwongen scheiding van hun ouders, kinderarbeid en rekrutering als kindsoldaten, en blijven lijden onder een gebrek aan toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, en onder ondervoeding en armoede, met name in humanitaire crisissituaties en gewapende conflicten; wijst erop dat 2021 het Internationaal Jaar voor de uitbanning van kinderarbeid is; dringt erop aan dat de rechten van het kind en de VN-agenda voor kinderen in gewapende conflicten worden geïntegreerd in alle onderdelen van het externe beleid van de EU; verzoekt de EU met klem ervoor te zorgen dat haar handelsbeleid en haar ontwikkelingsbeleid volledig coherent zijn teneinde kinderarbeid uit te bannen; beklemtoont in dit verband het proefproject omtrent een dialoog met verschillende belanghebbenden over duurzame cacao; verzoekt de lidstaten hun verantwoordelijkheid te nemen met betrekking tot de bescherming van kinderen van buitenlandse strijders die EU-burgers zijn; 63. verzoekt de EU de rechten van het kind en de bescherming van kinderen te integreren in het volledige externe beleid van de EU, ook in het kader van mensenrechtendialogen, internationale en handelsovereenkomsten, het instrument voor pretoetredingssteun en het NDICI – Europa in de wereld; wijst op de noodzaak om alle voor kinderen relevante EU-interventies op te volgen en de volledige uitvoering van een “berokken geen schade”-benadering van kinderrechten te waarborgen; Mensenhandel en dwangarbeid 64. veroordeelt elke vorm van mensenhandel, dwangarbeid en moderne slavernij waarvan diverse groepen, waaronder vrouwen, kinderen, migranten en geschoolde werknemers, het slachtoffer worden; herinnert de lidstaten eraan dat deze activiteiten zowel in de landen van herkomst als in een internationale context moeten worden vervolgd en veroordeeld; dringt erop aan dat uitgebreid moet worden gecontroleerd of de mensenrechten en arbeidsrechten worden geëerbiedigd wanneer bijdragen worden geleverd aan de financiering van diensten waaraan derde landen behoefte hebben, teneinde te voorkomen dat deze in precaire omstandigheden worden verleend of dat er mensenrechten mee worden geschonden; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan in multinationale fora het voortouw te nemen bij acties om elke vorm van mensenhandel, dwangarbeid en moderne slavernij uit te bannen, aangezien deze fenomenen niet alleen afschuwelijke misdaden zijn, maar ook migratie onder precaire omstandigheden veroorzaken die aanleiding geeft tot kwetsbaarheid en lijden; verzoekt de EU, met het oog op de ernst van deze schendingen, een specifieke clausule inzake de verwerping en onverenigbaarheid van elke vorm van mensenhandel, dwangarbeid en moderne slavernij, waar diverse groepen, waaronder vrouwen, immigranten en geschoolde werknemers, het slachtoffer van kunnen worden, op te nemen in geldende overeenkomsten en die welke in de toekomst worden gesloten met derde landen; Onverdraagzaamheid en discriminatie 65. herhaalt zijn krachtige veroordeling van discriminatie, vreemdelingenhaat, onverdraagzaamheid, vervolging en moord op grond van ras, etniciteit, nationaliteit, sociale klasse, handicap, kaste, godsdienst, overtuiging, leeftijd, seksuele gerichtheid en genderidentiteit, die in veel landen nog steeds een groot probleem vormen; beklemtoont dat de COVID-19-pandemie een zeer onevenredige impact heeft gehad op etnische en rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en aanverwante onverdraagzaamheid; is ingenomen met de introductie van het EU-actieplan tegen racisme 2020-2025, waarin niet alleen de individuele en sociale dimensies, maar ook de structurele aard van dit verschijnsel worden onderkend; wijst erop dat, ondanks twintig jaar werk sinds de goedkeuring van de Verklaring en het Actieprogramma van Durban in 2001, racisme, discriminatie, vreemdelingenhaat en daarmee samenhangende onverdraagzaamheid in tal van landen in de wereld een plaag blijven en roept op tot een nultolerantiebenadering ten aanzien van deze verschijnselen; verzoekt regeringen, regionale organisaties, het maatschappelijk middenveld en andere belanghebbenden om hun inspanningen voor de daadwerkelijke uitvoering van de Verklaring te verdubbelen en om actieplannen ter bestrijding van racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en daarmee samenhangende onverdraagzaamheid te ontwikkelen en uit te voeren; roept de EU op om een mondiale antiracismetop te organiseren met het oog op de wereldwijde bestrijding van racisme en discriminatie, in samenwerking met gelijkgestemde partners en internationale organisaties zoals de OVSE, de VN, de Afrikaanse Unie, de Organisatie van Amerikaanse Staten en de Raad van Europa; 66. betreurt het feit dat inheemse volkeren wereldwijd nog steeds te maken hebben met wijdverbreide en systematische discriminatie en vervolging, met inbegrip van gedwongen ontheemding, willekeurige arrestaties en moorden op mensenrechten- en landverdedigers; roept de EU, de lidstaten en hun partners in de internationale gemeenschap er nogmaals toe op alle nodige maatregelen te nemen voor de erkenning, bescherming en bevordering van de rechten van inheemse volkeren, waaronder die op hun taal, hun land, hun grondgebied en hun hulpbronnen; roept tevens op tot de invoering van een klachtenmechanisme waar klachten over schendingen en misbruik kunnen worden ingediend; is ingenomen met het werk dat het maatschappelijk middenveld en de ngo’s verrichten op deze gebieden; wijst op de benoeming door het Parlement van een vaste rapporteur voor inheemse volkeren, met als doel toezicht te houden op de mensenrechtensituatie van inheemse volkeren; moedigt landen aan om de bepalingen van IAO-verdrag nr. 169 betreffende inheemse en in stamverband levende volken te ratificeren; beveelt de EU en haar lidstaten aan om in relevante en nieuwe kaders voor passende zorgvuldigheid verwijzingen op te nemen naar inheemse volkeren en de rechten krachtens de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volken; 67. neemt met grote bezorgdheid kennis van de schaal en de gevolgen van hiërarchische kastenstelsels, discriminatie op grond van kaste, en de aanhoudende mensenrechtenschendingen op grond van kaste, met inbegrip van de ontzegging van toegang tot het gerechtelijk apparaat of werkgelegenheid, aanhoudende segregatie, armoede en stigmatisering, en hinderpalen voor de uitoefening van fundamentele mensenrechten en de bevordering van menselijke ontwikkeling op grond van kaste; herhaalt zijn oproep aan de EU en haar lidstaten om hun inspanningen en steuninitiatieven op het niveau van de VN en in de betreffende derde landen te intensiveren om discriminatie op grond van kaste uit te bannen; Rechten van lhbtiq’ers 68. veroordeelt met kracht de mensenrechtenschendingen, discriminatie, vervolging en doodsbedreigingen en moorden waarvan lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders, non-binaire personen, interseksuele personen en queer personen (lhbtiq’ers) overal ter wereld het slachtoffer zijn, een situatie die nog is verergerd omdat COVID-19 als excuus wordt gebruikt om hard op te treden tegen lhbtiq-verdedigers en homofobe en transfobe laster te verspreiden; dringt er bij de EU op aan om een leidende rol te spelen bij de verdediging van de rechten van lhbtiq’ers in internationale fora, onder meer door te werken aan de decriminalisering van seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken en aan de uitbanning van interseksuele genitale verminking, zogenaamde “conversietherapie” en de gedwongen sterilisatie van transgenders; is ingenomen met het feit dat de EU zich er in de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025 toe heeft verbonden kwesties aangaande lhbtiq’ers in haar externe beleid op te nemen, met inbegrip van steun in het kader van het NDICI – Europa in de wereld en het instrument voor pretoetredingssteun; verzoekt de EU en haar lidstaten de EU-richtsnoeren inzake de bevordering en bescherming van de mensenrechten van lhbtiq’ers in haar buitenlands beleid grondig en consequent toe te passen; Het recht op vrijheid van denken, geweten, godsdienst of overtuiging 69. onderschrijft volledig het recht van eenieder om een godsdienst of levensovertuiging te hebben, of niet te geloven, en het recht een godsdienst of levensovertuiging te belijden, van godsdienst of levensovertuiging te veranderen of zijn geloof of levensovertuiging te verzaken zonder angst voor geweld, vervolging of discriminatie; onderstreept dat het belangrijk is vervolging op grond van godsdienst of overtuiging tegen te gaan en veroordeelt dat minderheden op vele plaatsen in de wereld op deze grond worden gediscrimineerd; roept de lidstaten en de EDEO op om terdege nota te nemen van deze gevallen en er dienovereenkomstig op te reageren; veroordeelt het misbruik van godslasteringswetten om discriminatie te bestendigen en betreurt het gebruik van godsdienst en religieuze instellingen ten nadele van de mensenrechten door de vervolging, ook met juridische middelen, van geloofs- of religieuze minderheden en gemeenschappen, vrouwen, lhbtiq’ers en andere groepen in kwetsbare situaties; veroordeelt opnieuw elke poging van autoriteiten of regeringen om zich te bemoeien met de keuze van religieuze of andere maatschappelijke leiders of om die niet te erkennen; benadrukt dat staten de verantwoordelijkheid hebben om de mensenrechten van personen die wat hun levensovertuiging of religie betreft tot een minderheid behoren, te bevorderen en te beschermen; onderstreept het belang van initiatieven van het maatschappelijk middenveld in dit verband; 70. verzoekt de Commissie en de Raad ambitieuze programma’s ten uitvoer te leggen om de vrijheid van godsdienst of overtuiging wereldwijd te verdedigen, onder meer door internationale inspanningen om bewijsmateriaal van gruweldaden te verzamelen aan te moedigen en te ondersteunen, de daders voor de rechter te brengen, de strafmaat effectief te maken en slachtoffers te compenseren; verzoekt de Raad, de Commissie, de EDEO en de lidstaten om in samenwerking met derde landen maatregelen ter voorkoming en bestrijding van haatmisdrijven te nemen; 71. wijst erop dat de functie van speciaal EU-gezant voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de EU in totaal meer dan een jaar vacant is geweest; herhaalt zijn oproep aan de Raad en de Commissie om zo spoedig mogelijk een transparante en volledige evaluatie te verrichten van de doeltreffendheid en toegevoegde waarde van de functie van de speciale gezant, de speciale gezant passende middelen ter beschikking te stellen en het institutioneel mandaat, de capaciteit en de taken van de speciale gezant adequaat te ondersteunen; Nationale, etnische en taalkundige minderheden 72. herinnert aan de verplichtingen van staten om de rechten van hun nationale, etnische, culturele, religieuze en taalkundige minderheden te beschermen op hun respectieve grondgebieden; verzoekt de Commissie om de bescherming van de rechten van personen die tot minderheden behoren wereldwijd te ondersteunen, onder meer in het kader van haar thematische programma voor de bevordering van democratie en mensenrechten; 73. verzoekt de regeringen van EU-partnerlanden om de fundamentele mensenrechten van nationale, etnische en linguïstische minderheden, met inbegrip van hun cultuur, taal, godsdienst, tradities en geschiedenis, te eerbiedigen teneinde hun cultuur en diversiteit in stand te houden; herhaalt dat deze regeringen hun verplichtingen en toezeggingen in het kader van internationale verdragen en overeenkomsten moeten nakomen; betreurt alle pogingen om de grondrechten en mensenrechten van etnische en taalkundige minderheden te miskennen door middel van gedwongen assimilatie; Het recht op deelname aan vrije en eerlijke verkiezingen 74. onderstreept dat het recht om deel te nemen aan overheidsbeleid, met name via verkiezingen, niet alleen een mensenrecht op zich is, maar intrinsiek is verbonden met een aantal andere mensenrechten, waarvan de eerbiediging van cruciaal belang is voor een zinvol verkiezingsproces en de kern van een democratisch bestuursmodel vormt; 75. veroordeelt met klem de uitholling van democratische waarden in een aantal derde landen, alsook de uitdagingen op het gebied van electorale integriteit, verkiezingsgeweld, misbruik van overheidsmiddelen door regeringspartijen, het hardhandig aanpakken van politieke tegenstanders, censuur en bedreigingen aan het adres van onafhankelijke media, alsook de toenemende desinformatie; dringt er bij de EU op aan om deze uiterst zorgwekkende situatie tegen te gaan door met concrete en doeltreffende voorstellen te komen, en zo opnieuw te bevestigen dat zij bereid is een leidende rol op zich te nemen bij de bevordering van democratische waarden en vrije en eerlijke verkiezingen in derde landen; 76. betreurt het feit dat autoritaire en illiberale regimes afstappen van het pad van volwassen democratie, universele mensenrechten en democratische normen, en een valse indruk van legitimiteit wekken door middel van gemanipuleerde verkiezingsprocessen die noch vrij, noch eerlijk, noch transparant zijn; verzoekt de EU en haar lidstaten om de bevordering van de democratische weerbaarheid in derde landen te versterken met alle instrumenten waarover zij beschikken; 77. dringt erop aan om de bescherming van democratische en verkiezingsprocessen aan te merken als een van de belangrijkste mondiale vraagstukken, en om in nauwe samenwerking met internationale organisaties zoals de OVSE een doeltreffend kader voor respons op inmengingen van elke aard in verkiezingsprocessen te ontwikkelen; Corruptie en mensenrechten 78. is van mening dat corruptie schendingen van de mensenrechten in de hand werkt, in stand houdt en institutionaliseert en onevenredig veel gevolgen heeft voor de meest kwetsbare en gemarginaliseerde individuen en groepen in de samenleving; dringt erop aan dat de EU en de lidstaten corruptie als zodanig in hun externe optreden moeten aanpakken door de hoogste transparantienormen toe te passen op hun financiering aan derde landen, door steun te verlenen aan corruptiebestrijdende maatschappelijke organisaties, journalisten en klokkenluiders, en tegelijkertijd de oprichting van doeltreffende anticorruptie-instellingen en de vaststelling van robuuste regelgevingskaders te bevorderen en rechtsgebieden met geheimhoudingsregelingen en belastingparadijzen aan te pakken; 79. verzoekt de EU om instrumenten aan te nemen tegen autoritaire leiders en degenen die hen financieel ondersteunen, inclusief degenen die betrokken zijn bij verkiezingsfraude, om illegale tegoeden bloot te leggen en te bevriezen en om de toepassing van universele rechtsmacht in gevallen van grove mensenrechtenschendingen te bevorderen; 80. is zich bewust van het feit dat de EU geen goed voorbeeld voor de bestrijding van corruptie kan zijn zolang sommige van haar lidstaten en sommige in de EU gevestigde actoren op deze gebieden een ongunstige staat van dienst hebben; verwacht van de Commissie en de lidstaten dat ze concrete maatregelen nemen tegen wanpraktijken op deze gebieden; beveelt het Parlement, de Commissie en de lidstaten aan om significante steun te verlenen aan maatschappelijke organisaties, journalisten en klokkenluiders die corruptie aan de kaak stellen; 81. onderstreept de noodzaak om beginselen te ontwikkelen voor en te streven naar een internationaal erkende wettelijke definitie van grootschalige corruptie, die ook het systemische karakter ervan omvat, als misdrijf in het nationaal en internationaal recht; 82. pleit voor een strengere aanpak van lopende gevallen van straffeloosheid bij grootschalige corruptie door een striktere handhaving van de wetgeving inzake corruptiebestrijding, om ervoor te zorgen dat de plegers van grootschalige corruptie ter verantwoording worden geroepen; dringt erop aan dat omvattende benaderingen in kaart worden gebracht, waaronder hervormingen van de internationale justitiële instellingen, zoals de uitbreiding van de rechtsmacht van het Internationaal Strafhof; Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU GHRSR – “EU-Magnitski-wet”) 83. is verheugd over de aanneming van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU GHRSR – “EU-Magnitski-wet”) als een essentiële aanvulling op het instrumentarium van de EU op het gebied van mensenrechten en buitenlands beleid, die de rol van de EU als mondiale speler op het gebied van mensenrechten versterkt door haar in staat te stellen beperkende maatregelen te nemen tegen rechtspersonen en natuurlijke personen die betrokken zijn bij ernstige schendingen van de mensenrechten in de wereld; looft de Raad voor het goedkeuren van de eerste gerichte sancties in het kader van de regeling en verzoekt de Raad indien nodig aanvullende maatregelen te nemen; meent dat de toepassing van de EU GHRSR de vaststelling van andere EU‑instrumenten voor de bescherming van de mensenrechten niet in de weg staat of uitsluit, en dat beide met elkaar kunnen worden gecombineerd en elkaar kunnen aanvullen; veroordeelt alle willekeurige en ongerechtvaardigde beperkende maatregelen die aan de EU of andere entiteiten worden opgelegd als vergelding voor besluiten van de EU in het kader van de EU GHRSR; betreurt dat de Raad heeft besloten om bij de aanneming van sancties inzake mensenrechtenkwesties eenparigheid van stemmen te gebruiken, en herhaalt zijn pleidooi voor de invoering van gekwalificeerde meerderheid van stemmen; 84. herhaalt zijn verzoek om het toepassingsgebied van de EU GHRSR uit te breiden tot gevallen van corruptie, teneinde ervoor te zorgen dat de economische en financiële helpers van mensenrechtenschenders effectief worden aangepakt; wijst op de alternatieve mogelijkheid voor de Commissie om te komen met een wetgevingsvoorstel voor de invoering van een nieuwe thematische sanctieregeling voor ernstige gevallen van corruptie op basis van de definitie van het VN-Verdrag tegen corruptie; wijst erop dat er behoefte is aan een doeltreffende strategie om de EU GHRSR uit te voeren in overeenstemming met zowel het overige externe beleid van de EU, met name het mensenrechtenbeleid, als de bestaande internationale sanctieregelingen; benadrukt dat de EU GHRSR het beginsel moet eerbiedigen dat de algemene bevolking van het betrokken land niet mag worden benadeeld, in overeenstemming met het internationaal strafrecht en het internationaal humanitair recht; herinnert eraan dat de consequente en uniforme toepassing van beperkende maatregelen in alle lidstaten een absolute voorwaarde is voor de geloofwaardigheid en de doeltreffendheid van het externe optreden van de EU; is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat zij tegen eind 2021 een evaluatie zou verrichten van de praktijken die sancties ondermijnen en van de bestaande rapportageverplichtingen voor de lidstaten wat betreft de uitvoering en handhaving ervan; dringt er bij de Commissie, als hoedster van de Verdragen, en bij de VV/HV, als verantwoordelijke voor de eenheid, de samenhang en de doeltreffendheid van het buitenlands beleid van de EU, op aan ervoor te zorgen dat de nationale reacties op de niet-naleving van door de EU vastgestelde beperkende maatregelen doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn; Migratie en asiel 85. bevestigt opnieuw de onvervreemdbare mensenrechten van migranten, vluchtelingen en gedwongen ontheemden, en roept de EU en haar lidstaten op deze rechten ten volle te eerbiedigen en op te nemen in hun samenwerking met derde landen, zowel wat betreft de vaststelling van strenge wettelijke normen als, wat even belangrijk is, de handhaving ervan om de daadwerkelijke bescherming van deze rechten in de praktijk te waarborgen; herinnert eraan dat de EU en haar lidstaten bij hun externe en extraterritoriale acties, overeenkomsten en samenwerking op het gebied van migratie, grenzen en asiel de mensenrechten moeten eerbiedigen en beschermen, met name die welke zijn vastgelegd in het Handvest van de grondrechten, met inbegrip van het recht op leven, vrijheid en asiel, met name de individuele beoordeling van asielverzoeken; 86. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om het effect van de samenwerking met derde landen op het gebied van migratie te evalueren, met inbegrip van beoordelingen vooraf en een evaluatie van monitoringmechanismen, en om transparante risicobeoordelingen vooraf te verrichten van de gevolgen van formele, informele of financiële EU‑samenwerking met derde landen voor de rechten van migranten, vluchtelingen en gedwongen ontheemden; dringt bovendien aan op meer transparantie en een passende parlementaire controle en democratisch toezicht op haar activiteiten op dit gebied; benadrukt de risico’s die verbonden zijn aan informele regelingen inzake terugkeer en overname, die niet onderworpen zijn aan rechterlijke toetsing en derhalve geen effectieve verhaalmogelijkheden bieden voor mensenrechtenschendingen waarvan migranten en asielzoekers het slachtoffer zijn; herhaalt zijn verzoek aan de EU om ervoor te zorgen dat alle samenwerkings- en overnameovereenkomsten met derde landen op het gebied van migratie strikt in overeenstemming zijn met de internationale mensenrechten, het vluchtelingenrecht en het zeerecht, en met name met het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen; dringt erop aan dat de mensenrechten in alle activiteiten van Frontex en het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken worden geïntegreerd en worden gemonitord; 87. verzoekt de EU en haar lidstaten om de diepere oorzaken van migratie aan te pakken en ontwikkeling te ondersteunen en bevorderen, te investeren in onderwijs en directe hulp te bieden om de kansen van mensen te verbeteren, wat kan bijdragen tot stabielere en duurzamere samenlevingen; verzoekt de Commissie in dit verband na te gaan wat de beste manieren zijn om met derde landen samen te werken; vraagt de EU en haar lidstaten om het recht van vluchtelingen en asielzoekers te ondersteunen om naar hun land terug te keren wanneer de situatie van vervolging of geweld die hun ontheemding heeft veroorzaakt is beëindigd, met inachtneming van het non-refoulementbeginsel; 88. verzoekt de Commissie wetgevingsvoorstellen op te stellen teneinde de lidstaten de nodige waarborgen te bieden om doeltreffend te reageren op de instrumentalisering van migratie door derde landen; verzoekt partnerlanden en internationale organisaties om de tenuitvoerlegging van rechtskaders te verzekeren en hun inspanningen voor samenwerking bij de bestrijding van migrantensmokkel op te voeren, teneinde de bescherming van migranten te waarborgen en uitbuiting van migranten te voorkomen; 89. hekelt het aantal sterfgevallen langs migratieroutes en herhaalt zijn oproep tot een gecoördineerde Europese aanpak voor een snelle en doeltreffende identificatie van migranten en vluchtelingen die op weg naar de EU zijn omgekomen; betreurt dat sommige potentiële asielzoekers zelfs zijn teruggestuurd naar de grens of zijn uitgewezen naar plaatsen waar hun leven in gevaar was, in strijd met het internationaal recht en met name het asielrecht; veroordeelt de aanvallen op ngo’s die migranten helpen; verzoekt de EU en haar lidstaten volledig transparant te zijn over de toewijzing van middelen aan derde landen voor samenwerking op het gebied van migratie en ervoor te zorgen dat deze samenwerking noch direct, noch indirect ten goede komt aan overheidsinstanties die betrokken zijn bij schendingen van de mensenrechten; benadrukt de noodzaak om kaders voor de bescherming van migranten vast te stellen, met name door veilige en wettelijke procedures open te stellen voor migranten en de toegang tot humanitaire visa te vergemakkelijken, en om de toepassing ervan te verbeteren; roept het Europees Parlement op om toezicht te houden op de migratieovereenkomsten; Internationaal humanitair recht 90. benadrukt dat de universele eerbiediging van het internationaal humanitair recht en de internationale mensenrechtenwetgeving van het allergrootste belang is, en roept de partijen bij gewapende conflicten in de wereld op de volledige, tijdige en ongehinderde toegang van humanitaire hulporganisaties tot kwetsbare bevolkingsgroepen en gebieden te waarborgen, en deze burgerbevolking, met name vrouwen en kinderen, alsmede humanitaire en medische hulpverleners, te beschermen, zoals gegarandeerd door de Verdragen van Genève en de aanvullende protocollen daarbij; beklemtoont dat het van belang is bij te dragen tot de totstandbrenging van humanitaire corridors voor noodsituaties, met inbegrip van situaties waarin het (acute) risico bestaat van escalatie tot wijdverspreide en grootschalige schendingen van de mensenrechten; 91. herhaalt dat de EU en haar lidstaten de oproep van de secretaris-generaal van de VN en de VN-Veiligheidsraad tot een wereldwijd staakt-het-vuren actief moeten steunen, onder meer door het invoeren van doeltreffende maatregelen tegen illegale wapenhandel en het verbeteren van de transparantie en verantwoordingsplicht voor de wapenuitvoer van de lidstaten; betreurt dat de COVID-19-pandemie en de gevolgen daarvan politiek geweld hebben doen toenemen, concurrentie tussen gewapende groepen hebben verhevigd en reeds lang bestaande spanningen hebben verergerd, terwijl slachtoffers minder beschermd zijn achtergebleven; geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de toename van seksueel geweld in verband met conflicten, ondanks het feit dat in 2020 het twintigjarig bestaan van Resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid werd gevierd; 92. herinnert aan zijn resolutie van 27 februari 2014 over het gebruik van gewapende drones (11) , en geeft uiting aan zijn aanhoudende bezorgdheid over het gebruik daarvan buiten het internationale juridische kader; herhaalt zijn oproep aan de EU om onverwijld een juridisch bindend kader te ontwikkelen voor de inzet van gewapende drones, om ervoor te zorgen dat de lidstaten, overeenkomstig hun wettelijke verplichtingen, zich niet schuldig maken aan onwettig doelgericht doden of het derde landen gemakkelijk maken dit te doen; verzoekt de Commissie om het Parlement naar behoren op de hoogte te houden van het gebruik van EU-middelen voor alle onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten in verband met de bouw van drones; vraagt dat een evaluatie wordt verricht van het effect op de mensenrechten van verdere ontwikkelingsprojecten van drones; herinnert aan zijn resolutie van 12 september 2018 over autonome wapensystemen (12) , en dringt er bij de VV/HV en de lidstaten op aan om de ontwikkeling, de productie en het gebruik van volledig autonome wapens zonder betekenisvolle menselijke controle over de kritische taken van het kiezen van doelwitten en het inzetten van een aanval, te verbieden; dringt aan op het starten van internationale onderhandelingen over een juridisch bindend instrument dat dodelijke autonome wapens zonder betekenisvolle menselijke controle verbiedt; dringt er bij de VV/HV en de lidstaten op aan een gemeenschappelijk standpunt voor internationale onderhandelingen op dit gebied vast te stellen; Oorlogen en conflicten in de wereld en de gevolgen daarvan voor de mensenrechten 93. wijst op de veelzijdige bedreiging voor het genot van de mensenrechten die uitgaat van moderne gewapende conflicten, waarbij naast staten vaak ook niet-statelijke actoren en terroristische organisaties betrokken zijn, met alle desastreuze humanitaire gevolgen van dien; wijst op de mensenrechtenschendingen en het misbruik gepleegd door particuliere militaire en beveiligingsondernemingen; benadrukt dat slachtoffers van mensenrechtenschendingen zeer beperkte toegang tot de rechter hebben in gebieden die bijvoorbeeld bezet of geannexeerd zijn, met name gebieden met bevroren conflicten, waar ontwikkelde juridische en geïnstitutionaliseerde structuren voor de bescherming van de mensenrechten ontbreken of ontoereikend zijn; herhaalt zijn oproep aan de EU om haar respons op conflicten te versterken, waarvoor zij volledig haar eigen instrumenten moet ontwikkelen, die zij autonoom moet kunnen gebruiken, ook in samenwerking met partnerlanden en regionale organisaties, met onder meer een sterke nadruk op humanitaire hulp, conflictpreventie, overgangsjustitie, bemiddeling en goede diensten, alsook verzoening, het aanpakken van de diepere oorzaken van conflicten en het verlenen van de nodige steun aan de internationale vredesopbouw- en vredeshandhavingsmissies, alsmede aan EU-missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, en wederopbouwwerkzaamheden na conflicten, waarbij de mensenrechten en een krachtig genderperspectief worden ondersteund en nauwlettend in acht worden genomen; 94. is ingenomen met het nieuwe concept van vredesbemiddeling van de EU, waarmee het instrumentarium van de EU voor crisisbeheersing wordt uitgebreid tot de ruimere doelstelling van conflicttransformatie, en moedigt de ontwikkeling aan van verdere dialooginstrumenten en -capaciteiten op dit gebied; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om bij te dragen tot het indammen van gewapende conflicten en ernstige schendingen van de mensenrechten of van het internationaal humanitair recht door zich strikt te houden aan de bepalingen van artikel 7 van het VN-Wapenhandelsverdrag inzake uitvoer en uitvoerbeoordeling en van de EU-gedragscode betreffende wapenuitvoer, onder meer bij overdrachten van wapens en bewakings- en inlichtingenapparatuur die het risico inhouden dat de invoerende staat of niet-staatsactor mensenrechten of het internationaal humanitair recht schendt of dergelijke schendingen vergemakkelijkt; herhaalt zijn oproep tot strengere EU-brede controles op de wapenuitvoer van de EU, een betere controle op het eindgebruik van uitgevoerde wapens en meer coördinatie van de nationale besluiten over wapenuitvoer; 95. verzoekt de VV/HV en de Raad om bijzondere aandacht te schenken aan de mensenrechtensituatie in bezette en geannexeerde gebieden en om doeltreffende maatregelen te nemen om ernstige mensenrechtenschendingen ter plekke te voorkomen; benadrukt dat het belangrijk is te zorgen voor samenhang in het EU-beleid ten aanzien van de bezetting of annexatie van grondgebied; herinnert eraan dat het internationaal humanitair recht in dergelijke situaties leidend moet zijn voor het EU-beleid, ook in gevallen van langdurige bezetting; benadrukt de verantwoordelijkheid van in de EU gevestigde ondernemingen om de hoogste zorgvuldigheidsnormen toe te passen op elke economische of financiële activiteit in of met deze gebieden, en om te zorgen voor strikte naleving van het internationaal recht en het EU-sanctiebeleid, indien van toepassing op deze situaties; Overgangsjustitie 96. dringt aan op bevordering van een proces van overgangsjustitie dat ten goede komt aan de positie van het maatschappelijk middenveld, slachtoffers, gemarginaliseerde en kwetsbare bevolkingsgroepen, vrouwen, kinderen en jongeren, zowel plattelands- als stadsbewoners; spoort aan tot het creëren van verbindingen tussen permanente structuren zoals nationale rechtsstelsels en nationale instellingen, en netwerken voor het voorkomen van gruweldaden en initiatieven op het gebied van overgangsjustitie; benadrukt de noodzaak om slachtoffers en getroffen gemeenschappen instrumenten, ruimte en toegang tot informatie te geven; Zorgvuldigheidsvereiste en maatschappelijk verantwoord ondernemen 97. benadrukt dat de EU een unieke kans heeft om druk uit te oefenen op bedrijven om de mensenrechten op mondiaal niveau te handhaven met de aanstaande bindende EU‑wetgeving inzake zorgvuldigheid en verantwoordingsplicht van bedrijven, die bedrijven ertoe verplicht potentiële en/of feitelijke negatieve gevolgen voor de mensenrechten, het milieu en goed bestuur in hun waardeketens te onderkennen, te voorkomen, mede te delen, te verantwoorden en doeltreffend te verhelpen, alsook te voorzien in bedrijfsaansprakelijkheidsregelingen en toegang tot de rechter voor slachtoffers, en verantwoordingsplicht te waarborgen; pleit ervoor de wetgeving toe te passen op alle grote ondernemingen die onder het recht van een lidstaat vallen, op het grondgebied van de Unie zijn gevestigd of op de interne markt actief zijn, alsmede op beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en kmo’s in hoogrisicosectoren, waarbij afdoende rekening wordt gehouden met het evenredigheidsbeginsel; wijst erop dat er administratieve controles en sancties moeten worden vastgesteld en gehandhaafd om de wetgeving doeltreffend te maken en te zorgen voor een gelijk speelveld voor bedrijven; acht het noodzakelijk dat de zorgvuldigheidsstrategieën van bedrijven worden ontworpen en uitgevoerd in betekenisvol en regelmatig overleg met belanghebbende partijen, en toegankelijk worden gemaakt voor het publiek; is ingenomen met de volledige inwerkingtreding van de EU-taxonomieverordening (13) in 2020 en de EU-verordening betreffende conflictmineralen (14) in 2021, als constructieve stappen op dit gebied; 98. herhaalt dat naar schatting twee derde van de mensenrechtenverdedigers die vorig jaar wereldwijd werden vermoord zich inzetten voor de bescherming van hun land en het milieu en de verdediging van de rechten van inheemse volkeren, vaak in de context van zakelijke belangen; benadrukt de steeds grotere noodzaak voor de EU, zoals uitgedrukt door mensenrechtenverdedigers, om verplichte wetgeving inzake zorgvuldigheid op het gebied van mensenrechten voor bedrijven in te voeren; 99. herhaalt zijn oproep om dwangarbeid en andere vormen van mensenrechtenschendingen in toeleveringsketens te bestrijden, met inbegrip van schendingen van milieu- en arbeidsrechten en rechten van inheemse volkeren, alsook bedreigingen en aanvallen tegen mensenrechtenverdedigers; roept de EU-instellingen op om het goede voorbeeld te geven en een grondige zorgvuldigheidsbeoordeling van leveranciers (inclusief onderaannemers) van buiten de EU uit te voeren; verzoekt de Commissie en de Raad een verbod in te stellen op alle invoer, zonder onderscheid, van producten die het gevolg zijn van ernstige schendingen van de mensenrechten, met inbegrip van dwangarbeid; roept de Europese bedrijven op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen door een grondige evaluatie van hun toeleveringsketens uit te voeren om ervoor te zorgen dat zij niet betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen; 100. merkt op dat in 2021 het tienjarige bestaan wordt gevierd van de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten – een echt raamwerk waarvan de richtsnoeren, met name die van de derde pijler die gericht zijn op toegang tot verhaalsmogelijkheden en de eerbiediging van mensenrechtenverdedigers, een essentieel kader bieden om met derde landen samen te werken op het gebied van preventie, alsmede op het gebied van toegang tot gerechtelijke en buitengerechtelijke klachten- en verhaalmechanismen voor slachtoffers; benadrukt dat alle landen de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten volledig ten uitvoer moeten leggen, en verzoekt alle lidstaten die nog geen nationaal actieplan inzake bedrijfsleven en mensenrechten hebben vastgesteld om dat zo snel mogelijk te doen; wijst op de noodzaak van een internationaal bindend instrument aan de hand waarvan de activiteiten van transnationale en andere ondernemingen kunnen worden gereguleerd overeenkomstig het internationaal recht inzake de mensenrechten; moedigt de EU en haar lidstaten aan om constructief bij te dragen tot de werkzaamheden van de intergouvernementele werkgroep van de VN inzake transnationale bedrijven en andere ondernemingen met betrekking tot de mensenrechten; beschouwt dit als een noodzakelijke stap voorwaarts in de bevordering en bescherming van de mensenrechten; Het belang van krachtige mensenrechtenclausules in internationale overeenkomsten 101. roept andermaal op tot de systematische opname van afdwingbare mensenrechtenclausules in alle overeenkomsten tussen de EU en derde landen, waaronder vrijhandelsovereenkomsten, associatieovereenkomsten en op zichzelf staande investeringsbeschermingsovereenkomsten; dringt aan op een beter gebruik van deze clausules, onder meer door de vaststelling van specifieke mechanismen voor monitoring en probleemoplossing; dringt erop aan dat deze clausules door middel van duidelijke benchmarks worden gehandhaafd en gemonitord, met de medewerking van het Europees Parlement, het maatschappelijk middenveld en de relevante internationale organisaties; benadrukt dat de vaststelling van specifieke benchmarks de EU ertoe zou kunnen brengen na te gaan of bij niet-naleving evenredige sancties kunnen worden opgelegd; beklemtoont dat schendingen van overeenkomsten duidelijke gevolgen moeten hebben, waaronder, als laatste redmiddel, de opschorting van of de terugtrekking van de EU uit de overeenkomst bij de meest ernstige en aanhoudende gevallen van mensenrechtenschendingen; beveelt aan om in alle handels- en buitenlandse-investeringsovereenkomsten toezichtmechanismen inzake mensenrechten op te nemen, alsmede klachtenmechanismen, teneinde ervoor te zorgen dat getroffen burgers en lokale belanghebbenden daadwerkelijk verhaal kunnen halen; Handel en het stelsel van algemene tariefpreferenties (SAP) 102. benadrukt het sterke verband tussen handel en mensenrechten en de stimulerende rol die de toegang tot de handel speelt bij de naleving van de voorwaarden inzake mensenrechten voor derde landen; neemt kennis van het recente voorstel van de Commissie voor een herziene SAP-verordening (15) , die een gelegenheid biedt om dit verband verder te versterken; benadrukt de noodzakelijke bijdrage van het SAP aan het bereiken van de doelstellingen van de Europese Green Deal, naast andere beleidsmaatregelen, en stelt voor om na te gaan of een preferentiële behandeling kan worden gegeven aan duurzame goederen; beklemtoont dat de toegang tot de SAP+-status afhankelijk is van de eerbiediging van internationale verdragen en de vooruitgang op het gebied van de mensenrechten en roept op tot een strikte toepassing van de conditionaliteit op partnerlanden, inclusief de intrekking van de SAP+-status, indien gerechtvaardigd; verzoekt de Commissie om duidelijke en transparante benchmarks te gebruiken bij het beoordelen van de naleving van SAP+-verplichtingen; 103. benadrukt de noodzaak van een permanente dialoog tussen de EU en alle belanghebbenden in begunstigde landen, met name maatschappelijke organisaties en vakbonden, alsook van verdere verbeteringen inzake transparantie en monitoring, om ervoor te zorgen dat het SAP-stelsel voldoet aan zijn doelstelling van duurzame ontwikkeling en goed bestuur; Digitale technologieën 104. benadrukt de belangrijke rol die digitale technologieën hebben gespeeld, met name tijdens de COVID-19-pandemie; wijst erop dat deze technologieën ook in de periode na de pandemie overal ter wereld zullen worden toegepast en dat zij op passende wijze moeten worden gereguleerd om hun kracht te benutten en tegelijkertijd negatieve gevolgen voor de mensenrechten te voorkomen; wijst met name op het belang van doeltreffende waarborgen voor het recht op privacy en gegevensbescherming in de gezondheidsgerelateerde systemen voor massasurveillance, en van het evenredige gebruik ervan, dat tevens in de tijd beperkt moet zijn; benadrukt de duidelijke risico’s van het oneigenlijk gebruik van surveillancetechnologieën tegen mensenrechtenverdedigers, oppositiefiguren, journalisten, het maatschappelijk middenveld en anderen, zeker omdat deze technologieën een ernstige belemmering voor de verdediging van de mensenrechten, een risico voor de privacy en de vrijheid van meningsuiting en een ernstige bedreiging voor democratische instellingen vormen; roept de EU op om met spoed een robuust regelgevingskader op dit gebied vast te stellen om ervoor te zorgen dat het gebruik van deze technologieën in overeenstemming is met de internationale mensenrechtennormen; verzoekt de EU en haar lidstaten om uiterst zorgvuldig om te gaan met de mensenrechten en om de uitvoer van Europese bewakingstechnologie en technische bijstand naar behoren door te lichten; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan samen te werken met de overheden van derde landen om een einde te maken aan repressieve wetgeving en praktijken op het gebied van cyberveiligheid en terrorismebestrijding; verzoekt de EU het initiatief te nemen om een onmiddellijk, wereldwijd moratorium op de verkoop, de overdracht en het gebruik van spywaretechnologie te bevorderen; 105. neemt kennis van de voordelen die het toegenomen gebruik van artificiële intelligentie meebrengt, maar wijst erop dat de technologieën moeten worden ontwikkeld, ingezet en gebruikt onder betekenisvol menselijk toezicht, met volledige transparantie en met waarborging van verantwoordingsplicht en non-discriminatie, met name om zowel vooringenomenheid bij geautomatiseerde besluiten als inbreuken op de gegevensbescherming te voorkomen; 106. wijst op de cruciale rol van sociale platforms bij het bevorderen van de vrijheid van meningsuiting en van organisatie, maar benadrukt dat goede waarborgen nodig zijn voor het voorkomen van de manipulatie, ongerechtvaardigde beperking of curatie van de inhoud van gebruikers, met inbegrip van geautomatiseerde censuur, enerzijds, en de verspreiding van haatzaaiende uitlatingen, nepnieuws, desinformatie en doelbewust schadelijke inhoud, anderzijds; verzoekt de EU voorstellen te doen voor manieren om het onlinewerken van mensenrechtenverdedigers te vergemakkelijken en ertoe bij te dragen dat de notie dat het debat over mensenrechten onder alle omstandigheden moet worden bevorderd en beschermd, algemeen wordt erkend; is ingenomen met de vaststelling van de nieuwe EU-regels inzake de controle op de uitvoer van, de tussenhandel in, de technische bijstand voor en de doorvoer en overbrenging van technologieën voor tweeërlei gebruik; 107. benadrukt dat de democratie steeds meer wordt bedreigd door heimelijke buitenlandse financiering, desinformatie en andere online-inmenging, en herinnert eraan dat in autoritaire staten internet en de cyberruimte vaak de enige plaats zijn die vrij is van staatscontrole en censuur op mensenrechtenverdedigers, vrije media en de prodemocratische oppositie; dringt bij de Commissie en de Raad aan op de versterking van de EU-respons en de vaststelling van beschermingsmaatregelen met betrekking tot desinformatie, cyberaanvallen en andere hybride bedreigingen van kwaadwillende buitenlandse actoren die de maatschappelijke veerkracht en democratische processen in de hele EU, in ons nabuurschap en daarbuiten willen ondermijnen; beklemtoont dat er meer overheidssteun nodig is voor onderzoek naar nieuwe manieren om de verspreiding van nepnieuws te bestrijden; De doodstraf, foltering en andere vormen van mishandeling 108. herhaalt dat het sterk gekant is tegen de doodstraf, gezien het wrede en onomkeerbare karakter ervan, en roept de EU op haar inspanningen voor wereldwijde afschaffing op te voeren; benadrukt dat zich in 2020 een positieve tendens heeft afgetekend in de richting van een moratorium op executies met het oog op de volledige afschaffing van de doodstraf, waarbij 123 staten voor de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN over dit onderwerp hebben gestemd; is echter uiterst bezorgd over de aanzienlijke toename van het aantal executies in bepaalde landen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan om in alle internationale fora voor afschaffing te pleiten teneinde zo veel mogelijk steun voor dit standpunt te verzamelen; 109. betreurt het feit dat foltering en onmenselijke of onterende behandeling in vele landen nog steeds heel gangbare praktijken zijn en roept de EU op haar inspanningen op te voeren om deze praktijken uit te roeien, en tegelijkertijd de slachtoffers te ondersteunen en mechanismen te bevorderen om de daders ter verantwoording te roepen; roept alle landen die dit nog niet hebben gedaan op om toe te treden tot het Verdrag van de Verenigde Naties tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of straf, en tot het bijbehorende facultatieve protocol; erkent het belang van maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers in de strijd tegen foltering en andere vormen van mishandeling; veroordeelt in de scherpste bewoordingen de mensenrechtenschendingen die in detentiecentra zijn gemeld en dringt aan op een systematisch onderzoek naar alle beschuldigingen van schendingen; o o o 110. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de VN-Veiligheidsraad, de secretaris-generaal van de VN, de voorzitter van de 76e zitting van de Algemene Vergadering van de VN, de voorzitter van de VN-Mensenrechtenraad, de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten en de delegatiehoofden van de EU. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie (UNCAC), dat in werking is getreden op 14 december 2005, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens en de VN-verklaring over mensenrechtenverdedigers, – gezien het Handvest van de Verenigde Naties, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake sociale, economische en culturele rechten, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het Verdrag inzake bestrijding van omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de aanbeveling van de Raad van 2009 voor de verdere bestrijding van omkoping, de aanbeveling van 1996 inzake de aftrekbaarheid van belastingen van steekpenningen voor buitenlandse ambtenaren en aanverwante instrumenten, – gezien het verslag van de OESO van 2010 getiteld “Post-public employment: Good practices for preventing Conflict of Interest” (Uitdiensttreding bij de overheid: Goede praktijken ter voorkoming van belangenconflicten), – gezien de Overeenkomst van 1997 ter bestrijding van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de lidstaten van de Europese Unie betrokken zijn (1) , – gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024, dat op 18 november 2020 door de Raad van de Europese Unie is aangenomen, – gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers, die tijdens de 2914e zitting van de Raad Algemene Zaken van 8 december 2008 zijn aangenomen, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (“Sustainable Development Goals”, SDG’s) die worden beschreven in de resolutie van de VN van 25 september 2015, getiteld “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development” (Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling), waaronder SDG 16, die betrekking heeft op inspanningen op het gebied van corruptiebestrijding, – gezien het verslag van de Europese Investeringsbank (EIB) van 8 november 2013, getiteld “Policy on preventing and deterring prohibited conduct in European Investment Bank activities” (Beleid inzake het voorkomen en bestrijden van verboden gedrag bij activiteiten van de Europese Investeringsbank) (hierna “het antifraudebeleid van de EIB”), – gezien het verslag van de VN getiteld “Guiding Principles on Business and Human Rights: Implementing the United Nations ‘Protect, Respect and Remedy’ Framework” (Leidende beginselen inzake het bedrijfsleven en de mensenrechten: Tenuitvoerlegging van het kader van de Verenigde Naties voor bescherming, eerbiediging en herstel), – gezien de richtlijnen van de OESO van 2011 voor multinationale ondernemingen, alsmede haar normen ter bestrijding van corruptie, – gezien de conclusies van de Raad van 20 juni 2016 over bedrijfsleven en mensenrechten, – gezien Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten (2) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU‑Magnitski-wet) (3) , – gezien de wereldwijde sanctieregelingen van het Verenigd Koninkrijk ter bestrijding van corruptie van 2021 en zijn algemene beginselen voor schadeloosstelling van buitenlandse slachtoffers (met inbegrip van getroffen staten) van omkoping, corruptie en economische misdrijven, – gezien de aanneming van nieuwe bindende bepalingen door het Franse parlement inzake de teruggave van in beslag genomen gestolen activa aan de mensen in het land van herkomst, – gezien zijn resolutie van 10 maart 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven en verantwoordingsplicht van ondernemingen (4) , – gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over duurzame corporate governance (5) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de gevolgen van klimaatverandering voor de mensenrechten en de rol die milieuactivisten in dit kader spelen (6) , – gezien zijn besluit van 25 november 2020 over de gevolgen van de COVID-19-pandemie voor het buitenlands beleid (7) , – gezien zijn resolutie van 13 september 2017 over corruptie en het effect op de mensenrechten in derde landen (8) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2016 over strafrechtelijke aansprakelijkheid van bedrijven voor ernstige schendingen van de mensenrechten in derde landen (9) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2015 over belastingontwijking en belastingontduiking als uitdagingen voor bestuur, sociale bescherming en ontwikkeling in ontwikkelingslanden (10) , – gezien zijn resolutie van 8 oktober 2013 over corruptie in de publieke en de private sector: het effect op de mensenrechten in derde landen (11) , – gezien Richtlijn (EU) 2018/843 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering (12) , en het pakket wetgevingsvoorstellen van de Europese Commissie ter versterking van de EU-regels ter bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (AML/CFT), dat op 20 juli 2021 werd gepubliceerd, – gezien artikel 83, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) over vormen van criminaliteit met een grensoverschrijdende dimensie, waaronder corruptie, waarvoor de EU door middel van richtlijnen gemeenschappelijke regels kan vaststellen, – gezien Richtlijn 2014/42/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende de bevriezing en confiscatie van hulpmiddelen en opbrengsten van misdrijven in de Europese Unie (13) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/1153 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 tot vaststelling van regels ter vergemakkelijking van het gebruik van financiële en andere informatie voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van bepaalde strafbare feiten, en tot intrekking van Besluit 2000/642/JBZ van de Raad (14) , – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake strafrechtelijke en civielrechtelijke bestrijding van corruptie en andere, door de organen van de Raad van Europa vastgestelde juridische instrumenten en politieke aanbevelingen ter zake, waaronder de gemeenschappelijke regels tegen corruptie bij de financiering van politieke partijen en verkiezingscampagnes, en de resoluties (98) 7 en (99) 5 tot oprichting van de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco), die respectievelijk op 5 mei 1998 en 1 mei 1999 door het Comité van Ministers van de Raad van Europa zijn aangenomen, – gezien resolutie (97) 24 van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 6 november 1997 inzake de twintig richtsnoeren voor de bestrijding van corruptie, – gezien de verklaring van Greco van 15 april 2020 over corruptierisico’s en nuttige juridische verwijzingen in het kader van COVID-19, – gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen (15) , – gezien de politieke verklaring getiteld “Our common commitment to effectively addressing challenges and implementing measures to prevent and combat corruption and strengthen international cooperation” (Ons gezamenlijk streven om op doeltreffende wijze uitdagingen aan te pakken en maatregelen te treffen teneinde corruptie te bestrijden en de internationale samenwerking te versterken), die op 2 juni 2021 door de Algemene Vergadering van de VN werd aangenomen tijdens de speciale zitting tegen corruptie, en de bijdrage van de EU aan het slotdocument van de speciale zitting van de Algemene Vergadering van de VN inzake corruptie van 17 december 2019, – gezien het verslag van de werkgroep van de VN voor de mensenrechtenproblematiek in het kader van transnationale ondernemingen en andere bedrijven van 17 juni 2020, getiteld “Connecting the business and human rights and anti-corruption agendas” (Koppeling van de agenda’s voor het bedrijfsleven, mensenrechten en corruptiebestrijding), – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 17 december 2015 over nationale instellingen voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten, en de resolutie van de Mensenrechtenraad van de VN van 29 september 2016 over nationale instellingen voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten, – gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten (OHCHR) van 21 april 2020 over de uitdagingen waarvoor staten staan en de optimale werkmethoden die zij toepassen bij de opname van mensenrechten in hun nationale strategieën en beleid ter bestrijding van corruptie, met inbegrip van strategieën en beleidsmaatregelen die gericht zijn op niet-statelijke actoren, zoals de particuliere sector, – gezien het verslag van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van 15 april 2016 over optimale werkmethoden om de negatieve gevolgen van corruptie voor de uitoefening van de mensenrechten tegen te gaan, en het eindverslag van het Raadgevend comité van de VN voor de mensenrechten van 5 januari 2015 over de kwestie van de negatieve gevolgen van corruptie voor de uitoefening van de mensenrechten, – gezien de ontwerprichtsnoeren van het OHCHR inzake een mensenrechtenkader voor de ontneming van activa, – gezien het “UN Global Compact”-initiatief van de VN voor de afstemming van strategieën en maatregelen op universele beginselen op het gebied van mensenrechten, werkgelegenheid, milieu en corruptiebestrijding, – gezien de aanbevelingen van de Financiële-actiegroep, – gezien de jaarlijkse corruptieperceptie-index van Transparency International, – gezien artikel 118 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0012/2022 ), A. overwegende dat corruptie schendingen van de mensenrechten in de hand werkt, in stand houdt en institutionaliseert en de eerbiediging en tenuitvoerlegging van de mensenrechten in de weg staat; overwegende dat corruptie een misdrijf is dat onder artikel 83, lid 1, VWEU valt en een gemeenschappelijke definitie en aanpak vereist vanwege zijn bijzonder ernstige aard en grensoverschrijdende dimensie; B. overwegende dat corruptie de meest kwetsbare en gemarginaliseerde mensen en groepen van de samenleving naar verhouding zwaarder treft en daarmee het recht op non-discriminatie schendt, deze mensen, en met name vrouwen, belet op gelijke voet aan het politieke discours deel te nemen, en hen openbare en basisdiensten, gerechtigheid, natuurlijke hulpbronnen, banen, onderwijs, gezondheidszorg en huisvesting ontzegt; overwegende dat corruptie armoede en ongelijkheid verergert als gevolg van de verduistering van rijkdom en overheidsmiddelen, en daarmee het behoud van het natuurlijk milieu en de duurzaamheid daarvan aantast; C. overwegende dat corruptie een complex, mondiaal verschijnsel is dat in alle landen ter wereld voorkomt, ongeacht de plaatselijke economische en politieke stelsels; overwegende dat corruptiebestrijding internationale samenwerking vereist en een integraal onderdeel vormt van de internationale verbintenissen om de mensenrechten te eerbiedigen, de planeet te beschermen en ervoor te zorgen dat iedereen tegen 2030 vrede en voorspoed geniet, in het kader van de SDG’s van de VN, en in het bijzonder SDG 16, die gericht is op de bevordering van rechtvaardige, vreedzame en inclusieve samenlevingen, en in het kader waarvan de internationale gemeenschap er onder meer toe wordt opgeroepen de ontneming en teruggave van gestolen activa te versterken; D. overwegende dat corruptie doorgaans onder meer machtsmisbruik, gebrek aan verantwoordingsplicht, belemmering van de rechtsgang, gebruik van ongepaste invloed, institutionalisering van discriminatie, cliëntelisme, gijzeling van de staat, nepotisme, instandhouding van kleptocratieën en verstoring van de marktmechanismen omvat en vaak in verband kan worden gebracht met georganiseerde misdaad en in de hand wordt gewerkt door onvoldoende transparantie en toegang tot informatie; overwegende dat toenemend autoritarisme en de opkomst van ondemocratische regimes een vruchtbare bodem bieden voor corruptie en dat de bestrijding ervan vraagt om internationale samenwerking met gelijkgestemde democratieën; overwegende dat corruptie landen kwetsbaar maakt voor kwaadwillige beïnvloeding door buitenlandse mogendheden en bovendien schade toebrengt aan democratische instellingen; E. overwegende dat corruptie landen, gemeenschappen, bedrijven of mensen kan treffen, met name indien zij betrokken zijn bij onderzoek naar en melding, vervolging en berechting van corruptie en daarmee meer risico lopen en doeltreffende bescherming nodig hebben; overwegende dat het melden van corruptie een belangrijke oorzaak is dat journalisten worden vermoord, en dat er volgens het Comité voor de Bescherming van Journalisten in 2021 vóór oktober vijf journalisten zijn gedood die onderzoek deden naar corruptie; overwegende dat het beschermen van klokkenluiders tegen represailles en het bieden van doeltreffende rechtsbescherming en veilige meldingsprocedures in de overheids- en particuliere sfeer van cruciaal belang zijn voor de bestrijding van corruptie; overwegende dat alle corruptiebestrijdingsmaatregelen moeten stroken met de mensenrechtennormen; F. overwegende dat corruptie het bestuur en de kwaliteit van overheidsdiensten ondergraaft, de doelmatigheid en doeltreffendheid van democratische instellingen, het bestuur van ondernemingen, de checks-and-balances en de democratische beginselen schaadt, de rechtsstaat verzwakt, het vertrouwen van het volk aantast en duurzame ontwikkeling in de weg staat, hetgeen leidt tot de straffeloosheid van daders, de illegale verrijking van machthebbers en de vertoning van machtsbelust gedrag om aan vervolging te ontkomen; overwegende dat het gebrek aan een onafhankelijk rechtsstelsel de eerbiediging van de rechtsstaat ondergraaft; overwegende dat corruptie, met name in ontwikkelingslanden, een belangrijke katalysator van en factor in conflicten is en een destabiliserend effect heeft op de inspanningen op het gebied van vredesopbouw en tot grove mensenrechtenschendingen en soms zelfs tot het verlies van mensenlevens leidt; overwegende dat illegale geldstromen vanuit ontwikkelingslanden in de hand worden gewerkt en worden gestimuleerd door geheimhoudingsregelingen en belastingparadijzen, alsook door financiële en juridische actoren, die zich veelal in Europa bevinden; overwegende dat er maar weinig onderzoek wordt gedaan naar deze misdrijven en dat er zelden vervolging wordt ingesteld; G. overwegende dat corruptiepraktijken in de politiek, zoals verkiezingsfraude, illegale financiering van politieke campagnes en politieke partijen, en vriendjespolitiek, afbreuk doen aan het burgerrecht en het politieke recht om aan de politiek deel te nemen, te stemmen en zich verkiesbaar te stellen, en het vertrouwen in politieke partijen, verkozen vertegenwoordigers, democratische processen en regeringen aantasten, en daarmee de democratische legitimiteit van en het vertrouwen van het volk in de politiek schaden; overwegende dat de financiering van politieke campagnes en partijen bij gebrek aan doeltreffende regelgeving bijzonder gevoelig is voor corruptie en wereldwijd, met name door particuliere actoren en buitenlandse staten, wordt gebruikt om invloed uit te oefenen en zich in verkiezingen, referendumcampagnes en sociale debatten te mengen; overwegende dat buitenlandse staten en niet-statelijke actoren corruptie inzetten als buitenlands-beleidsinstrument om de totstandbrenging van goed werkende democratieën te belemmeren en, zowel in de EU als daarbuiten, steeds vaker gebruikmaken van strategieën waarbij de elite wordt gegijzeld en ambtenaren worden ingepalmd om de eigen belangen in politieke en wetgevingsprocessen te bevorderen; H. overwegende dat de voortdurende COVID-19-crisis de uit corruptie voortvloeiende mensenrechtenschendingen in bepaalde landen heeft verergerd, aangezien in gebieden met meer corruptie een groter aantal mensen overlijdt aan COVID-19 en de kwetsbaarste gemeenschappen naar verhouding zwaarder worden getroffen; overwegende dat corruptie de uitoefening van de mensenrechten, de fundamentele vrijheden en een redelijke levensstandaard inperkt door het vermogen van staten aan te tasten om openbare gezondheidsdiensten te verlenen of vaccins te verstrekken en deze eerlijk te verdelen; overwegende dat geneesmiddelen en medische hulpmiddelen bijzonder gevoelig zijn voor corruptie; overwegende dat veel regeringen misbruik hebben gemaakt van de noodbevoegdheden in verband met COVID-19 om hun macht te concentreren en harder op te treden tegen journalisten, klokkenluiders en maatschappelijke organisaties die corruptie aan de kaak stellen; I. overwegende dat de externe geloofwaardigheid van de EU ook afhangt van de doeltreffendheid van de corruptiebestrijding in de lidstaten en op EU-niveau; overwegende dat verschillende lidstaten van de EU hoog in de “Financial Secrecy Index” van 2020 van het Taks Justice Network staan, waarin rechtsgebieden worden gerangschikt naar mate van geheimhouding en de omvang van hun offshore-activiteiten; overwegende dat tekortkomingen in de lidstaten zijn vastgesteld in beoordelingen van het Mondiaal Forum inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden van de OESO en van de Financiële-actiegroep; overwegende dat de lidstaten van de EU voor meer transparantie moeten zorgen met betrekking tot media-eigendom; J. overwegende dat in bepaalde lidstaten misbruik wordt gemaakt van de burgerschaps- en verblijfsregelingen voor investeerders met het oog op witwaspraktijken of om middelen te verbergen die uit corrupte activiteiten zijn verkregen; overwegende dat in veel lidstaten regels bestaan voor het voorkomen van ongepaste beïnvloeding en corruptie van wetgevers en ambtenaren, waaronder voormalige ambtenaren, die een wezenlijke rol spelen bij het voorkomen, opsporen en monitoren van corrupte activiteiten; overwegende dat deze regels niettemin slechts gedeeltelijk worden gehandhaafd en dat de geharmoniseerde EU-regels niet volstaan en moeten worden versterkt; K. overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN in haar politieke verklaring van 2 juni 2021 haar verantwoordelijkheid en de noodzaak heeft erkend om dringend tegen corruptie op te treden en heeft toegezegd om de preventieve inspanningen te verdubbelen en te streven naar een multilaterale aanpak van corruptie, met name in het licht van de COVID-19-pandemie; L. overwegende dat de EU derde landen ondersteunt bij hun strijd tegen corruptie, niet alleen met behulp van technische ondersteuning, diplomatiek optreden en financiële steun en via multilaterale fora, maar ook door middel van EU-wetgeving en -normen, richtsnoeren en kaders voor extern optreden; M. overwegende dat de Raad zich er in het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024 toe heeft verbonden corruptie aan te pakken door middel van alomvattende bijstand in de vorm van steun voor overheidshervormingen, doeltreffende strategieën en rechtskaders voor corruptiebestrijding, met inbegrip van de bescherming van klokkenluiders en getuigen, gespecialiseerde organen, parlementen, onafhankelijke media en maatschappelijke organisaties, alsook door de ratificatie en tenuitvoerlegging van het UNCAC te ondersteunen; overwegende dat de externe geloofwaardigheid van de EU tevens afhangt van de doeltreffendheid van de corruptiebestrijding in de lidstaten; N. overwegende dat de particuliere sector en het bedrijfsleven, en met name multinationale ondernemingen en bankentiteiten, een belangrijke rol kunnen spelen bij de wereldwijde aanpak van corruptie en de beperking van de gevolgen ervan voor de mensenrechten; overwegende dat bankentiteiten aanzienlijk kunnen bijdragen aan de opsporing van witwaspraktijken, terrorismefinanciering en andere illegale activiteiten die verband houden met corruptie, en dat het daarom belangrijk is om een vruchtbare samenwerking tot stand te brengen tussen overheidsinstellingen en de particuliere sector; O. overwegende dat verplichte wetgeving inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven onmisbaar is om wereldwijd mensenrechten- en milieuschendingen in de gehele toeleveringsketen op doeltreffende wijze te voorkomen, aan te pakken en te verhelpen, en geen negatieve gevolgen mag hebben voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); overwegende dat de bepalingen van het UNCAC deel moeten uitmaken van de zorgvuldigheidsverplichtingen van het aankomende Commissievoorstel ter zake; P. overwegende dat de landspecifieke sanctieregelingen van de EU reeds de mogelijkheid bieden gerichte maatregelen te treffen tegen personen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor het uithollen van de democratie en de rechtsstaat, onder meer door middel van ernstig financieel wangedrag met betrekking tot overheidsmiddelen, mits de betrokken handelingen onder het UNCAC vallen; overwegende dat de goedkeuring van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (hierna “de Europese Magnitski-wet”) een cruciale toevoeging is aan het instrumentarium van de EU; overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft verzocht om verruiming van het toepassingsgebied van de regeling tot vormen van corruptie teneinde alle mensenrechtenschendingen, ongeacht de aard van de misdrijven, op doeltreffende wijze te bestrijden, en om totstandbrenging van een aanvullende regeling heeft verzocht in het geval dat vormen van corruptie niet in de herziene versie van de huidige regeling worden opgenomen; overwegende dat de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk ook soortgelijke sanctieregelingen ter bestrijding van corruptie hebben aangenomen; 1. beveelt de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan: Naar een mondiale EU-strategie voor corruptiebestrijding Samenhang tussen intern en extern optreden Mensenrechten en corruptiebestrijding: het instrumentarium van de EU verrijken en praktisch toepasbaar maken Steun voor het maatschappelijk middenveld, journalisten en mensenrechtenverdedigers Transparantie en verantwoordingsplicht van overheidsinstanties Bestrijding van corruptie via multilaterale fora Bedrijfsleven, corruptie en mensenrechten Bestraffing van corruptie met behulp van de Europese Magnitski-wet De gevolgen van COVID-19 Corruptie, klimaatverandering en mensenrechten De gendergerelateerde gevolgen van corruptie 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “In kaart brengen en aanpakken van belemmeringen voor de eengemaakte markt” ( COM(2020)0093 ), – gezien artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Langetermijnactieplan voor een betere uitvoering en handhaving van de regels inzake de eengemaakte markt” ( COM(2020)0094 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 13 november 2020 getiteld “Nieuwe consumentenagenda – De weerbaarheid van de consument versterken met het oog op duurzaam herstel” ( COM(2020)0696 ), – gezien de mededeling van de Commissie van getiteld “Actualisering van de nieuwe industriestrategie van 2020: een sterkere eengemaakte markt tot stand brengen voor het herstel van Europa” ( COM(2021)0350 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 17 maart 2021 getiteld “Samen toewerken naar een veilige en duurzame heropening” ( COM(2021)0129 ), – gezien zijn resolutie van 20 januari 2021 over het versterken van de eengemaakte markt: de toekomst van het vrij verkeer van diensten (1) , en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien Verordening (EU) 2018/1724 van het Europees Parlement en de Raad van 2 oktober 2018 tot oprichting van één digitale toegangspoort voor informatie, procedures en diensten voor ondersteuning en probleemoplossing en houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1024/2012 (2) (verordening inzake één digitale toegangspoort), – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s over het verslag inzake de belemmeringen voor de eengemaakte markt en het actieplan voor de handhaving van de eengemaakte markt (COR 2020/02355), – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over a) de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s – “Langetermijnactieplan voor een betere uitvoering en handhaving van de regels inzake de eengemaakte markt” ( COM(2020)0094 ), en b) de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s − “In kaart brengen en aanpakken van belemmeringen voor de eengemaakte markt” ( COM(2020)0093 ) (EESC 2020/01412), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Business Journey on the Single Market: Practical Obstacles and Barriers” (SWD(2020)0054), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 8 september 2020 getiteld “Evaluation of the Vertical Block Exemption Regulation” (SWD(2020)0172 final), – gezien de studie van juli 2020 van het directoraat-generaal Interne Markt, Industrie, Ondernemerschap en Midden- en Kleinbedrijf van de Europese Commissie getiteld “Territorial supply constraints in the EU retail sector”, – gezien de studie van februari 2018 van de Benelux getiteld “Territoriale leveringsbeperkingen in de detailhandel in België, Nederland en Luxemburg”, – gezien de studie van november 2020 van de beleidsondersteunende afdeling Economische Zaken, Wetenschapsbeleid en Levenskwaliteit van het Europees Parlement getiteld “Legal Obstacles in Member States to Single Market rules”, – gezien de studie van oktober 2020 van de afdeling Ondersteuning economische governance van het Europees Parlement getiteld “Background Reader On The European Semester Autumn 2020 Edition” (een overzicht van de publicaties in verband met het Europees Semester uit parlementair perspectief), – gezien de studie van februari 2021 van de beleidsondersteunende afdeling Economische Zaken, Wetenschapsbeleid en Levenskwaliteit van het Europees Parlement getiteld “The impact of COVID-19 on the Internal Market”, – gezien de studie van februari 2019 van de beleidsondersteunende afdeling Economische Zaken, Wetenschapsbeleid en Levenskwaliteit van het Europees Parlement getiteld “Contribution to Growth: The Single Market for Services – Delivering economic benefits for citizens and businesses”, – gezien Speciaal verslag nr. 05/2016 van de Europese Rekenkamer van 14 maart 2016 getiteld “Heeft de Commissie gezorgd voor een doeltreffende tenuitvoerlegging van de dienstenrichtlijn?”, – gezien het onderzoek van de Parlementaire Onderzoeksdiensten van april 2019 getiteld “Mapping the Cost of Non-Europe”, – gezien zijn resolutie van 12 december 2018 over het pakket eengemaakte markt (3) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9-0336/2021 ), A. overwegende dat de eengemaakte markt goed is voor 56 miljoen Europese banen en 25 % genereert van het bbp van de EU; overwegende dat de agrovoedingssector de grootste productiesector van de EU is wat werkgelegenheid en toegevoegde waarde betreft; B. overwegende dat duurzame ontwikkeling en een hoog niveau inzake sociale en milieunormen basisvoorwaarden zijn voor een vorm van productiviteit die verenigbaar is met de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Agenda 2030 van de VN en het streefdoel van klimaatneutraliteit uiterlijk in 2050; C. overwegende dat de bescherming en bevordering van de sociale rechten, de rechten van werknemers en de vakbondsrechten, met inbegrip van collectieve onderhandelingen, billijke lonen en goede arbeidsomstandigheden, een integrerend deel uitmaken van de totstandbrenging van een eengemaakte markt die goed functioneert, die billijk, inclusief en duurzaam is en die goederen en diensten van hoge kwaliteit levert; overwegende dat de economische vrijheden om goederen en diensten te leveren geen voorrang mogen krijgen boven en geen afbreuk mogen doen aan de grondrechten, met inbegrip van de sociale rechten, de rechten van werknemers en de vakbondsrechten; D. overwegende dat een alomvattende beoordeling van de non-tarifaire belemmeringen op de eengemaakte markt, met name in de agrovoedingssector, kan worden gebruikt als stimulans om deze belemmeringen aan te pakken; E. overwegende dat beoordelingen van de belemmeringen voor de eengemaakte markt onder andere gebaseerd moeten zijn op de ervaringen en inzichten van ondernemingen, werknemers en consumenten, die elke dag in meerdere of mindere mate met de eengemaakte markt te maken hebben, alsook op het doel van de op de eengemaakte markt toepasselijke regels; overwegende dat de bestaande belemmeringen voor de eengemaakte markt kmo’s en micro-ondernemingen onevenredig sterk treffen en zelfs bestraffen, en verhinderen dat zij grensoverschrijdende activiteiten ontplooien; F. overwegende dat de werking van de eengemaakte markt, de doeltreffende uitvoering van de bestaande EU-wetgeving en het wegnemen van belemmeringen zowel de verantwoordelijkheid is van de Commissie als van de lidstaten; G. overwegende dat veel belemmeringen voor de eengemaakte markt voortvloeien uit een onjuiste of onvolledige toepassing van de EU-wetgeving, een gebrek aan behoorlijke omzetting van het EU-recht in nationale rechtskaders, een gebrek aan passende maatregelen van het EU-recht tegen bestaande belemmeringen, hindernissen bij de toegang tot noodzakelijke informatie of eenzijdige beleidsmaatregelen van de lidstaten; overwegende dat onnodig regelgevend optreden op EU-niveau ook negatieve gevolgen kan hebben voor de eengemaakte markt en belemmeringen kan veroorzaken zoals hoge nalevingskosten en rechtsonzekerheid voor individuele consumenten; H. overwegende dat versnippering, restrictieve nationale regelgeving, ontoereikende of onjuiste tenuitvoerlegging, bureaucratie en overregulering, alsook het gebrek aan handhaving of passende maatregelen van het EU-recht om de belemmeringen weg te nemen, negatieve gevolgen kunnen hebben zowel op EU- als op nationaal niveau, waardoor burgers worden beroofd van banen, consumenten van keuzes en ondernemers van kansen; I. overwegende dat een non-tarifaire belemmering (NTB) een onevenredige of discriminerende regelgevingsmaatregel is die resulteert in een last of een kost die moet worden gedragen door een bedrijf dat een markt wenst te betreden, maar niet door bedrijven die al op de markt aanwezig zijn, of een kost die wordt opgelegd aan buitenlandse bedrijven maar niet aan binnenlandse bedrijven, onverminderd het recht van de lidstaten om regelgeving vast te stellen en legitieme doelstellingen van overheidsbeleid na te streven, zoals de bescherming van het milieu en van de rechten van consumenten en werknemers; overwegende dat het Parlement non-tarifaire belemmeringen heeft aangepakt in zijn resolutie van 26 mei 2016 (4) ; J. overwegende dat overregulering betekent: praktijken die ertoe leiden dat lidstaten ongerechtvaardigde bijkomende administratieve eisen invoeren die geen verband houden met de doelstellingen van de wetgeving en die de goede werking van de interne markt kunnen ondermijnen; overwegende dat overregulering echter moet worden onderscheiden van de vaststelling van strengere normen, die verder gaan dan de voor de hele EU geldende minimumnormen inzake milieu- en consumentenbescherming, gezondheidszorg en voedselveiligheid; K. overwegende dat de huidige Commissie nog geen alomvattend wetgevingspakket heeft voorgesteld om de tekortkomingen ten aanzien van de uitoefening van de fundamentele vrijheden van de eengemaakte markt aan te pakken dat verder gaat dan handhaving, afgezien van digitale initiatieven; overwegende dat de Commissie prioriteit heeft toegekend aan een betere handhaving van de bestaande wetgeving inzake de eengemaakte markt, naast een aantal digitale en groene initiatieven die de weg vrijmaken voor de dubbele transitie; L. overwegende dat bij de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van internemarktwetgeving altijd de juiste betrokkenheid moet worden gewaarborgd van de sociale partners en maatschappelijke organisaties; M. overwegende dat het Parlement en de Raad enkele van de voorstellen in het dienstenpakket van 2016 hebben verworpen; N. overwegende dat een duidelijke meerderheid van de ondernemingen van mening is dat de eengemaakte markt onvoldoende geïntegreerd is; overwegende dat de versnippering van de regels voor grensoverschrijdende handel grote gevolgen heeft voor ondernemingen en consumenten overal op de interne markt; O. overwegende dat handelaren, ondanks de inspanningen die in het verleden zijn geleverd door middel van talrijke programma’s en toepassingen, vaak nog steeds moeite hebben om informatie te vinden over de regels en procedures voor de grensoverschrijdende verlening van diensten en verkoop van goederen; P. overwegende dat 71 % van de kmo’s die het systeem voor wederzijdse erkenning van niet-geharmoniseerde goederen hebben uitgeprobeerd, een beslissing tot weigering van markttoegang heeft ontvangen en dat met de recente herziening van de verordening betreffende dit systeem werd beoogd de toepassing ervan voor ondernemingen te vergemakkelijken door een beter kader te bieden voor nationale besluitvorming; Q. overwegende dat de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (5) een essentieel instrument is voor het waarborgen van de goede werking van de eengemaakte markt, maar dat het gebrek aan instrumenten voor de automatische erkenning van kwalificaties en vaardigheden tussen de lidstaten de mobiliteit van beroepsbeoefenaren belemmert en zo leidt tot ongerechtvaardigde belemmeringen; R. overwegende dat de eengemaakte markt van de EU een nooit afgerond project is en dat de snelheid van de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen kan leiden tot nieuwe belemmeringen voor de eengemaakte markt die de volledige uitvoering ervan in de weg staan; S. overwegende dat de digitalisering en het gebruik van AI en nieuwe technologieën kunnen zorgen voor een aanzienlijke toegevoegde waarde voor de eengemaakte markt, kunnen bijdragen tot het beperken van de bestaande belemmeringen en lasten en nieuwe zakelijke kansen mogelijk kunnen maken, evenals de volledige werking van de digitale eengemaakte markt ten gunste van consumenten en ondernemingen; overwegende dat het gebruik van nieuwe technologieën en AI nuttig kan zijn om sommige belemmeringen op de digitale eengemaakte markt weg te nemen; T. overwegende dat het gebrek aan harmonisatie en ontoereikende minimumnormen leiden tot aanvullende kosten en een verminderde veiligheid van de producten op de eengemaakte markt en dat deze elementen tegelijkertijd het Europese concurrentievermogen verminderen op de internationale markten; U. overwegende dat het voor het kader van de eengemaakte markt essentieel is om een goed evenwicht te vinden tussen economische vrijheden, sociale rechten, de belangen van consumenten, werknemers en ondernemingen en het algemeen belang; V. overwegende dat de laatste tijd diverse verzoekschriften over non-tarifaire belemmeringen zijn ingediend bij de Commissie verzoekschriften van het Parlement (PETI), bijvoorbeeld verzoekschriften nrs. 0179/2021 en 0940/2020; W. overwegende dat de COVID-19-crisis een schok was zowel voor de productie als voor de consumptie en een nieuwe vorm heeft gegeven aan binnenlandse en grensoverschrijdende activiteiten, met gevolgen voor consumenten, bedrijven, werknemers en de verlening van diensten; overwegende dat sommige van deze effecten tijdelijk kunnen zijn, maar andere blijvende gevolgen zullen hebben voor de vorm en behoeften van de eengemaakte markt; overwegende dat als reactie op de pandemie een versnelling heeft plaatsgehad van de omschakeling naar digitale diensten; overwegende dat de crisis heeft aangetoond dat Europese integratie, sterke instellingen en regelgeving belangrijk zijn; overwegende dat willekeurige praktijken op het gebied van overheidsopdrachten tijdens de COVID-19-pandemie ernstige gevolgen hebben gehad voor de interne markt en de transparantie ernstig in gevaar hebben gebracht; overwegende dat de huidige moeilijke situatie niet alleen de verwijdering vereist van de belemmeringen die gerelateerd zijn aan COVID-19, maar ook die van de ongerechtvaardigde belemmeringen die op de interne markt aanwezig zijn sinds jaren, teneinde de eengemaakte markt te verbeteren en te verdiepen, als een van de manieren om uit de crisis te raken; De stand van zaken en beleidsdoelstellingen met betrekking tot de eengemaakte markt 1. is verheugd over het pakket voor de governance van de eengemaakte markt van maart 2020, dat erop gericht is de uitvoering en handhaving van de Europese wetgeving te verbeteren, in de eerste plaats door een overzicht te bieden van de bestaande en komende initiatieven; is ook van mening dat er nog steeds tekortkomingen bestaan op het gebied van wetgeving en rechtshandhaving, die de goede werking van de eengemaakte markt belemmeren; is met name van mening dat initiatieven ter verbetering van de eengemaakte markt voor diensten ontbreken; 2. steunt de mededeling van de Commissie over een langetermijnplan voor een betere uitvoering en handhaving van de regels inzake de eengemaakte markt, en met name de voorstellen om Solvit te versterken als instrument voor de beslechting van geschillen inzake de eengemaakte markt, om de Commissie een grotere rol toe te bedelen met betrekking tot hulp aan de lidstaten om het Unierecht juist, volledig en tijdig om te zetten, met het oog op een geharmoniseerde uitlegging en ter voorkoming van overregulering, en om in het kader van de ene digitale toegangspoort een instrument inzake belemmeringen op de eengemaakte markt in het leven te roepen, waardoor burgers en bedrijven anoniem melding kunnen maken van regelgevingsbelemmeringen waarmee zij bij de uitoefening van hun internemarktrechten worden geconfronteerd; 3. merkt op dat de prijs voor een gebrekkige uitvoering wordt betaald door zowel ondernemingen als consumenten en moedigt de Commissie aan prioriteit te verlenen aan passende handhavingsmaatregelen; 4. benadrukt de inspanningen om ervoor te zorgen dat de goede werking van de eengemaakte markt hand in hand gaat met inspanningen voor het verwezenlijken van de fundamentele doelstellingen van de EU op het gebied van duurzame ontwikkeling en een sociale markteconomie, alsook een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu; 5. benadrukt dat de eengemaakte markt nog steeds een van de grootste verdiensten van de Europese Unie is; dringt er daarom bij de Commissie op aan middelen in te zetten om kwesties met betrekking tot de eengemaakte markt aan te pakken, met name ongerechtvaardigde NTB’s, die beletten dat het potentieel van de eengemaakte markt voor consumenten, werknemers en bedrijven, met name kmo’s, ten volle wordt benut, door onnodige en onbillijke belemmeringen te creëren voor het vrije verkeer van goederen en diensten; 6. erkent dat een strenger toezicht, ook door de lidstaten, terughoudendheid op het gebied van regelgeving, een vereenvoudiging van de manier waarop het huidige regelgevingskader van de EU wordt toegepast en een grotere politieke nadruk op de eengemaakte markt waarschijnlijk nodig zijn om dergelijke belemmeringen effectief weg te nemen en de integratie op de eengemaakte markt verder te verdiepen; 7. erkent het fundamentele belang van beleid ter bescherming van de consument als factor die de eengemaakte markt versterkt en bijdraagt tot de integratie ervan; 8. verzoekt de Commissie de middelen van het programma voor de eengemaakte markt te gebruiken om de governance van de eengemaakte markt te versterken en de werking ervan te verbeteren, met name wat non-tarifaire belemmeringen betreft; 9. verzoekt de lidstaten de integriteit van de eengemaakte markt te eerbiedigen door beter informatie uit te wisselen over de tenuitvoerlegging van het Unierecht en deze tenuitvoerlegging beter te coördineren, met de hulp van de Commissie, zo veel mogelijk af te zien van de invoering van afwijkende nationale regels en op Europees niveau te zoeken naar oplossingen, de richtsnoeren voor betere regelgeving toe te passen bij de invoering van nationale regels, te voorzien in deugdelijke effectbeoordelingen en belanghebbenden te ondersteunen zodat zij naar behoren kunnen bijdragen tot het besluitvormingsproces, alsmede alle regels toe te passen op gerechtvaardigde, evenredige en niet-discriminerende wijze; 10. benadrukt dat de volledige verwezenlijking van de doelstellingen van de Green Deal en de Europese digitale agenda’s vooral afhangt van de doeltreffende werking van de eengemaakte markt en een passend overheidsbeleid, hetgeen van groot belang is voor marktefficiëntie en -innovatie en een van diverse instrumenten voor de modernisering van de Europese economieën; is daarom van mening dat de tekortkomingen van de eengemaakte markt even veel aandacht verdienen als de Green Deal en de Europese digitale agenda; onderstreept dat bij ander Europees beleid rekening moet worden gehouden met de regels van de eengemaakte markt en de beginselen ervan moeten worden geëerbiedigd; bevestigt andermaal zijn engagement voor de ontwikkeling en waarborging van een solide, duurzame en consument-, werknemer- en ondernemingsvriendelijke interne markt; 11. betreurt het feit dat een aantal NTB’s de doelstellingen van de industriestrategie van de EU kunnen ondermijnen, met name het terughalen van de productie en het versterken van de veerkracht van de Europese economie; onderstreept het feit dat een solide geïntegreerde eengemaakte markt waar NTB’s geëlimineerd zijn, een voorwaarde is voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de industriestrategie van de EU; 12. dringt er bij de lidstaten op aan erop toe te zien dat hun optreden proportioneel is en in strikte overeenstemming met de legitieme doelstellingen van het overheidsbeleid, zoals volksgezondheid, milieu, openbare diensten en het algemeen belang; betreurt het feit dat sommige lidstaten nog steeds verwijzen naar het openbaar belang om hun binnenlandse markt af te sluiten; wijst er voorts op dat vereisten zoals ongegronde territoriale beperkingen, onnodige taalvereisten en toetsingen van de economische behoefte leiden tot ongerechtvaardigde belemmeringen binnen de eengemaakte markt en verzoekt de Commissie het toezicht op de lidstaten in dit opzicht te verbeteren, met inbegrip van wettelijke kennisgevingsverplichtingen; 13. betreurt het feit dat het aantal inbreukprocedures tegen de lidstaten op het gebied van de eengemaakte markt volgens een studie van het Parlement tussen 2017 en 2019 is toegenomen en in 2019 opliep tot 800, het hoogste aantal sinds 2014; Belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen en diensten 14. merkt op dat de Commissie en belanghebbenden een reeks belangrijke ongerechtvaardigde belemmeringen voor grensoverschrijdende activiteiten hebben vastgesteld, waaronder: 15. merkt op dat EU-bedrijven die op de interne markt actief zijn al concrete voorbeelden van bovengenoemde belemmeringen hebben gemeld, bijvoorbeeld de verplichting voor buitenlandse dienstverleners om een onderneming te registreren in een handels- en vennootschapsregister van een lidstaat van ontvangst, zelfs als zij louter werknemers naar het grondgebied van de ontvangende lidstaat sturen op tijdelijke basis en daar geen infrastructuur hebben van waaruit zij activiteiten zouden verrichten op gebruikelijke, stabiele en continue wijze; 16. benadrukt dat de doeltreffendste manier om de versnippering van de eengemaakte markt te beperken erin bestaat om waar mogelijk te streven naar harmonisatie; benadrukt dat deze harmonisatie evenwel niet mag leiden tot meer regeldruk voor ondernemingen; 17. wijst erop dat handhaving van de rechtsstaat de integriteit van de eengemaakte markt versterkt en herinnert de lidstaten aan hun wettelijke kennisgevingsverplichtingen; 18. benadrukt dat de NTB’s onder andere ernstige gevolgen hebben voor de dienstensector en zo ook voor andere delen van de economie die op de dienstensector steunen; benadrukt voorts het feit dat de Commissie nog steeds 24 specifieke belemmeringen in 13 sectoren heeft vastgesteld die in strijd waren met de regels van de dienstenrichtlijn (6) , waaronder enkele belemmeringen die discriminerend zijn en vereisten inzake vestiging of nationaliteit; merkt op dat het doel van de exercitie was het al dan niet bestaan van beperkingen te documenteren en dat een beoordeling van de evenredigheid van beperkingen buiten de reikwijdte van de exercitie viel en dat bij de exercitie niet werd beoordeeld of de betrokken beperking gerechtvaardigd of evenredig was; 19. erkent dat uit het verslag een lichte daling blijkt van het niveau van de belemmeringen in bijna alle beoordeelde sectoren, hetgeen extra evaluatie door de Commissie nodig maakt; benadrukt evenwel dat het in kaart brengen van het verminderen van de belemmeringen in de verschillende dienstensectoren volgens de Commissie traag verliep van de tenuitvoerlegging van de dienstenrichtlijn in 2006 tot 2017 en dat voor de detailhandel de in kaart gebrachte belemmeringen tussen 2011 en 2017 zelfs zijn toegenomen, waardoor de geboekte vooruitgang werd tenietgedaan; 20. betreurt het feit dat enkele van de belemmeringen met betrekking tot de dienstenrichtlijn het gevolg zijn van de rechtsonzekerheid die deze richtlijn sinds zijn inwerkingtreding heeft veroorzaakt met betrekking tot zijn toepassingsgebied, met name voor kmo’s in de toeristische sector; 21. herinnert eraan dat openbare diensten bijzondere bescherming genieten ten aanzien van de regels van de interne markt gezien de taken van algemeen belang die zij vervullen, waardoor de regels die de overheid heeft vastgesteld voor de behoorlijke werking ervan geen niet-tarifaire belemmeringen vormen; herinnert in er in dit verband aan dat de dienstenrichtlijn niet geldt voor sociale diensten en gezondheidsdiensten; 22. verzoekt de Commissie en de lidstaten meer inspanningen te verrichten om belemmeringen voor de detailhandel weg te nemen en snel te handelen wanneer nieuwe belemmeringen worden vastgesteld; verzoekt de Commissie richtsnoeren op te stellen inzake de evenredigheid van toelatingsprocedures voor de detailhandel, teneinde de rechtszekerheid en voorspelbaarheid voor de detailhandel te verbeteren, en uiterlijk medio 2022 een nieuw actieplan voor de Europese detailhandel te presenteren; 23. herinnert eraan dat een aanzienlijk aantal problemen met de grensoverschrijdende verlening van diensten voortvloeit uit administratieve praktijken en niet uit een onverenigbaarheid met het Unierecht; 24. verzoekt de Commissie richtsnoeren te blijven ontwikkelen om ondermaatse wetgeving aan te pakken; wijst erop dat het ontbreken van een gemeenschappelijke interpretatie van de EU-wetgeving ter bevordering van het vrije verkeer van werknemers kan leiden tot een gebrek aan juridische duidelijkheid en bureaucratische lasten voor bedrijven en werknemers die diensten verlenen in diverse lidstaten; verzoekt de Commissie de lidstaten te steunen bij het omzettingsproces om een meer geharmoniseerde benadering te waarborgen; 25. betreurt het feit dat onvoldoende gebruik wordt gemaakt van de kennisgevingsprocedure in het kader van de dienstenrichtlijn en het kennisgevingssysteem TRIS (7) ; wijst erop dat dit het vermogen van de Commissie ondermijnt om ervoor te zorgen dat nieuwe dienstenwetgeving in overeenstemming is met de dienstenrichtlijn; verzoekt de lidstaten hun kennisgevingsverplichtingen overeenkomstig de dienstenrichtlijn na te komen; verzoekt de Commissie uiterlijk medio 2022 een actieplan te presenteren om het huidige kader te verbeteren; neemt in verband hiermee kennis van het voornemen van de Commissie om het handboek voor de tenuitvoerlegging van de dienstenrichtlijn bij te werken, teneinde er elementen in op te nemen die voortvloeien uit de meest recente rechtspraak en ervoor te zorgen dat de richtlijn beter wordt gehandhaafd; 26. wijst erop dat belemmeringen ook het gevolg kunnen zijn van het beperkte vermogen van nationale overheidsdiensten om diensten te verlenen in andere talen en van een gebrek aan relevante opleiding en infrastructuur; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat informatie en documenten in verband met markttoegang niet alleen beschikbaar zijn in de officiële taal van de lidstaat, maar ook in het Engels of een andere taal die het meest gebruikt wordt in de lokale economie; 27. verzoekt de Commissie en de lidstaten praktische, beknopte en gebruiksklare instrumenten vast te stellen voor de nationale autoriteiten om onjuiste praktijken en inbreuken aan te pakken en de regels van de interne markt te handhaven; 28. herinnert eraan dat een lidstaat zich alleen kan beroepen op de openbare orde, de volksgezondheid of de openbare veiligheid als hij kan aantonen dat er sprake is van een reële, voldoende ernstige bedreiging van een fundamenteel belang van de samenleving; acht daarom elke vorm van door de staat ondersteunde discriminatie onaanvaardbaar, bijvoorbeeld jegens personen met een handicap of op grond van economische positie, nationaliteit, leeftijd, ras of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, beroep, geslacht of seksuele geaardheid (met inbegrip van lgbtiq-fobie); is van mening dat dergelijke discriminatie de vrijheden van de interne markt kan beperken en aldus een NTB kan vormen voor het vrije verkeer van goederen en diensten, aangezien het hierdoor onmogelijk wordt gemaakt voor producenten en dienstverleners om dezelfde goederen en diensten te leveren in de hele EU en voor consumenten om te profiteren van de verworvenheden van de eengemaakte markt; 29. is verheugd over de aanzienlijke verbeteringen voor het vrije verkeer van goederen in de afgelopen jaren dankzij verordeningen zoals Verordening (EU) 2018/302 (8) (verordening geoblocking), Verordening (EU) 2019/1020 (9) (verordening betreffende markttoezicht en conformiteit van producten) en bovenal dankzij Verordening (EU) 2019/515 (10) (verordening betreffende de wederzijdse erkenning van goederen); herinnert eraan dat het beginsel van wederzijdse erkenning alleen van toepassing is op niet-geharmoniseerde goederen en benadrukt het belang van harmonisatie van bovenaf om een hoog niveau van productveiligheid en consumentenbescherming te waarborgen; is van mening dat een gedegen toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning en van de instrumenten die onlangs zijn ingesteld bij Verordening (EU) 2019/515 de agenda voor de eengemaakte markt op efficiënte wijze zou bevorderen, met name op gebieden waar nog problemen bestaan; 30. is van mening dat de vaststelling en tenuitvoerlegging van de verordening geoblocking gunstig is geweest voor consumenten met betrekking tot het faciliteren van grensoverschrijdende aankopen; herinnert er evenwel aan dat bepaalde belemmeringen blijven bestaan, met name wat de verstrekking van audiovisuele diensten en inhoud betreft, en dat dit tot uiting komt in een lager vertrouwen van de consument in grensoverschrijdende onlineaankopen; roept de Commissie op om in het kader van het voor 2022 geplande evaluatieverslag manieren voor te stellen om ongerechtvaardigde en inefficiënte geoblocking weg te nemen en te streven naar de totstandbrenging van een geharmoniseerde digitale eengemaakte markt; 31. wijst op het bestaan van discriminerende en concurrentieverstorende praktijken, zoals territoriale leveringsbeperkingen, die de ontwikkeling van de eengemaakte markt belemmeren en de potentiële voordelen ervan voor de consument ondermijnen; verzoekt de Commissie passende maatregelen voor te stellen om territoriale leveringsbeperkingen uit te bannen en zo de belemmeringen voor grensoverschrijdende handel weg te nemen met het oog op een volledig functionerende eengemaakte markt; 32. is ingenomen met het feit dat de harmonisatie van kwalificaties door middel van wederzijdse erkenning reeds heeft bijgedragen aan de groei van de eengemaakte markt voor diverse beroepen; betreurt evenwel het feit dat de mogelijkheden voor een verdere verbetering ernstig worden beperkt door administratieve belemmeringen die door de lidstaten zijn opgelegd; onderstreept dat de wederzijdse erkenning van diploma’s, kwalificaties en vaardigheden tussen de lidstaten het vrije verkeer van werknemers en diensten zou versterken en dringt er bij de lidstaten op aan de wederzijdse erkenning uit te breiden tot alle mogelijke onderwijs- en opleidingsniveaus en de nodige procedures voor deze uitbreiding zo snel mogelijk te verbeteren of in te voeren; 33. herinnert aan de specifieke status van gereguleerde beroepen op de eengemaakte markt en hun rol met betrekking tot het openbaar belang, maar onderstreept ook dat deze specifieke status niet mag worden gebruikt om ongerechtvaardigde belemmeringen in stand te houden die leiden tot de versnippering van de eengemaakte markt; 34. moedigt de lidstaten aan onnodige beperkingen voor beroepskwalificaties uit te bannen en moedigt de Commissie aan waakzaam te blijven en inbreukprocedures in te leiden wanneer lidstaten de EU-wetgeving inzake de erkenning van kwalificaties niet naleven; 35. herinnert eraan dat de richtlijn beroepskwalificaties gebaseerd is op het beginsel van gelijke behandeling en het verbod op discriminatie op grond van nationaliteit; 36. verzoekt de Commissie en de lidstaten continu het bewustzijn te vergroten onder ondernemingen en werknemers die misschien onvoldoende kennis hebben over wederzijdse erkenning en andere relevante regels die grensoverschrijdende activiteiten vergemakkelijken; 37. dringt erop aan dat het Europese kwalificatiekader wordt bevorderd en de toepassing ervan gefaciliteerd in de hele EU, zodat het een algemeen aanvaard erkenningsinstrument wordt; 38. betreurt de ontoereikende toegang tot informatie met betrekking tot arbeidsmobiliteit in de dienstensector en maakt zich zorgen over de omslachtige procedures in bepaalde lidstaten voor het verkrijgen van essentiële documenten en over de aanhoudende problemen om burgers tijdig een A1-formulier te verstrekken; benadrukt dat de toegang tot informatie, bijvoorbeeld over binnenlandse collectieve overeenkomsten, indien van toepassing en relevant, die verplicht is op grond van Richtlijn 2014/67/EG (11) , moet worden verbeterd ter facilitering van de naleving door bedrijven en de informatieverstrekking aan burgers; benadrukt dat deze informatie beschikbaar moet zijn via de ene digitale toegangspoort; verzoekt de Commissie en de Europese Arbeidsautoriteit passende maatregelen te nemen om de toegang tot informatie te verbeteren; 39. dringt er bij de Commissie op aan in het eerste kwartaal van 2022 als gepland een digitaal formulier in te voeren voor het melden van de detachering van werknemers, zoals uiteengezet in haar actualisering van de nieuwe industriestrategie van 2020, en daarbij een eenvoudig, gebruiksvriendelijk en interoperabel digitaal formulier vast te stellen dat aansluit bij de behoeften van Europese bedrijven, met name kmo’s; 40. herinnert eraan dat de toegang tot informatie van essentieel belang is en voor de gebruikers zo gemakkelijk mogelijk moet worden gemaakt; is van oordeel dat de maatregelen die in het kader van het goederenpakket zijn genomen om de toegang tot informatie over de toepasselijke voorschriften en verplichtingen voor ondernemingen te verbeteren, een welkome ontwikkeling zijn om de grensoverschrijdende handel te vergemakkelijken en tegelijkertijd een hoog niveau van consumentenbescherming te handhaven; dringt erop aan voldoende middelen uit te trekken voor de creatie van eenloketinstanties; 41. neemt kennis van het toenemende aantal toegangsregels voor voertuigen in steden die zowel van toepassing zijn op particuliere als op bedrijfsvoertuigen; verzoekt de Commissie na te gaan of coördinatie op EU-niveau nodig is; 42. benadrukt dat een behoorlijke werking van de eengemaakte markt van cruciaal belang is om een toereikende voorziening te waarborgen van betaalbare, kwalitatief hoogstaande producten, inclusief agrovoedingsproducten, in de hele EU; 43. benadrukt dat het belangrijk is de voorzieningssystemen in de EU dynamischer en weerbaarder te maken, ook op regionaal en plaatselijk niveau, en te zorgen voor een versterking van korte, slimme en geïntegreerde toeleveringsketens, met het oog op het waarborgen van een continue voorziening met producten in de hele EU; 44. beklemtoont dat moet worden gezorgd voor een eengemaakte markt die zo geharmoniseerd mogelijk is, door middel van een uniforme aanpak van etikettering in de hele EU, om belemmeringen voor de werking van de eengemaakte markt weg te nemen en tegelijk te waarborgen dat de aan consumenten verstrekte informatie helder, transparant, traceerbaar en begrijpelijk blijft; 45. verwelkomt de vaststelling van de herziene richtlijn oneerlijke handelspraktijken (12) en de stimulansen van de Commissie op dit gebied, en steunt het werk en de bevindingen van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek, die allemaal gericht zijn op het aanpakken van de kwestie van kwaliteitsverschillen; Digitalisering en gebruik van AI bij het aanpakken van belemmeringen op de eengemaakte markt 46. onderstreept het belang van een volledige werkende digitale eengemaakte markt die ten goede komt aan consumenten en ondernemingen en vraagt dat kmo’s ondersteuning krijgen om de belemmeringen en problemen bij hun digitale transformatie het hoofd te bieden; 47. is van mening dat de digitalisering en opkomende technologieën zoals AI kunnen bijdragen tot het realiseren van de doelstellingen van de EU en de interne markt kunnen verdiepen; benadrukt dat deze technologieën, als ze juist worden gebruikt, positief en transformerend kunnen zijn en kunnen worden ingezet voor het aanpakken van vele uitdagingen in verband met het wegnemen van belemmeringen op de eengemaakte markt; 48. verzoekt de Commissie verder te onderzoeken of het gebruik moet worden toegestaan en aangemoedigd van digitale oplossingen die kunnen helpen bij het verstrekken van verplichte product- of verpakkingsinformatie zonder dat de omvang van verpakkingen hoeft te worden vergroot of producten opnieuw hoeven te worden verpakt; 49. is verheugd over de voorstellen van de Commissie voor een wet inzake digitale diensten ( COM(2020)0825 ) en een wet inzake digitale markten ( COM(2020)0842 ) en verzoekt de Commissie en de lidstaten kaders vast te stellen die stroken met het overige beleid inzake de interne markt en het overige EU-beleid; is van mening dat het voor ondernemingen, met name kmo’s, en voor consumenten essentieel is dat er een duidelijke, geharmoniseerde en solide reeks regels bestaat; 50. is verheugd over het plan van de Commissie om voor autoriteiten een enig Europees toegangspunt voor informatie voor controles op non-foodproducten op te zetten; 51. roept de bevoegde EU- en nationale autoriteiten op passende maatregelen te nemen voor de ontwikkeling van één sjabloon voor officiële nationale websites en deze websites verenigbaar te maken met de ene digitale toegangspoort, met het oog op de verbetering van de toegang tot relevante informatie tussen de lidstaten; 52. erkent dat talrijke belemmeringen voortvloeien uit de beperkte capaciteit van overheden om hoogwaardige diensten te verlenen in grensoverschrijdende situaties; is van mening dat digitalisering van de overheidsdiensten en volwaardige e-overheidcapaciteiten nog steeds cruciaal zijn om enkele lastige NTB’s weg te nemen; verzoekt de Commissie het gebruik van digitale instrumenten te bevorderen en dringt er bij de lidstaten op aan zich ten volle te verplichten tot de digitalisering van de overheidsdiensten; benadrukt het feit dat het belangrijk is interoperabele en opensource-instrumenten op het gebied van e-overheid te gebruiken en te ontwikkelen om de ontwikkeling te bevorderen van e-overheidsprocedures die over de landsgrenzen heen compatibel zijn; herinnert er in dit verband aan dat de belangrijkste bepalingen met betrekking tot de ene digitale toegangspoort uiterlijk op 12 december 2020 in alle EU-lidstaten van kracht moesten zijn; benadrukt het belang van het beginsel “standaard digitaal” en het eenmaligheidsbeginsel, die burgers en ondernemingen tijd en geld zullen besparen, met name wanneer zij een ruimer gebruik krijgen; is verheugd over het voorstel om aan de ene digitale toegangspoort een instrument inzake belemmeringen op de eengemaakte markt toe te voegen; 53. betreurt het feit dat de tenuitvoerlegging van de ene digitale toegangspoort traag verloopt; verzoekt de lidstaten voldoende middelen in te zetten om de ene digitale toegangspoort snel ten uitvoer te leggen, op kmo-vriendelijke wijze, door op de gebruiker gerichte informatie te verstrekken over de regels en administratieve procedures van de eengemaakte markt, teneinde de toegangspoort zo veel mogelijk tot een virtuele eenloketinstantie te maken; verzoekt de lidstaten en de Commissie het toepassingsgebied van de ene digitale toegangspoort uit te breiden tot alle administratieve procedures die relevant zijn voor ondernemingen; 54. merkt op dat Solvit een groot potentieel heeft om het belangrijkste informele instrument voor probleemoplossing voor ondernemingen en consumenten te worden in gevallen van een onjuiste toepassing van het Unierecht; is ingenomen met het voorstel van de Commissie om van Solvit het standaardinstrument voor de beslechting van geschillen inzake de eengemaakte markt te maken; is van oordeel dat daarvoor het bestaan van deze instrumenten voor geschillenbeslechting meer onder de aandacht moet worden gebracht; 55. merkt op dat Solvit ondanks de bewustmakingsactiviteiten van de Commissie en de lidstaten bij veel burgers en ondernemingen nog steeds onbekend is; benadrukt dat de Commissie en de lidstaten verdere maatregelen moeten nemen om het instrument onder de aandacht te brengen; 56. merkt op dat Solvit gebaseerd is op aanbevelingen en niet op wetgeving en dat dus in het kader ervan geen wettelijk bindende besluiten kunnen worden genomen; onderstreept dat de werking van Solvit aanzienlijk kan worden verbeterd; 57. merkt op dat veel Solvit-centra nog steeds onderbemand zijn en niet beschikken over voldoende middelen en relevante opleiding voor het personeel, zodat zij niet de nodige kennis in huis hebben; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat Solvit-centra over voldoende middelen beschikken om te functioneren als gevraagd door de Commissie in haar mededeling COM(2017)0255 ; 58. vestigt de aandacht op het feit dat ongerechtvaardigde, onevenredige en discriminerende controlepraktijken die worden gehanteerd door de lidstaten, waaronder buitensporige boetes of het inzien van uit het oogpunt van de mededinging relevante bedrijfsgegevens, ook een vorm van belemmering binnen de interne markt zijn; merkt op dat Europese ondernemingen regelmatig melding maken van voorbeelden van dergelijke praktijken via Solvit, verzoekschriften die worden ingediend bij de Commissie PETI of klachten die worden ingediend bij de Commissie; 59. wijst erop dat er behoefte is aan een laagdrempelig, makkelijk toegankelijk contactpunt voor Europese burgers en ondernemingen en hun vertegenwoordigers om door de lidstaten genomen maatregelen die de eengemaakte markt van de EU belemmeren, aan te kaarten; wijst op de noodzaak van een soepele follow-up van deze klachten om de ongerechtvaardigde belemmeringen voor de eengemaakte markt zo snel mogelijk aan te pakken; 60. herinnert eraan dat de sector internationaal wegvervoer te maken heeft met NTB’s die de toegang tot nationale markten beperken, waardoor het concurrentievermogen van de sector wordt beperkt; 61. wijst op het belang van de harmonisatie van normen voor de interne markt en benadrukt dat het belangrijk is belanghebbenden en ondernemingen nauwer bij het harmonisatieproces te betrekken om onnodige belemmeringen van de toegang tot de eengemaakte markt van de EU te voorkomen; Handhaving en monitoring van de naleving 62. is in principieel opzicht verheugd over de taskforce voor de handhaving van de eengemaakte markt (Single Market Enforcement Taskforce, SMET), die de overeenstemming van het nationale recht met de regels van de eengemaakte markt moet beoordelen en prioriteit moet verlenen aan de dringendste belemmeringen, overregulering moet aanpakken en horizontale handhavingskwesties moet bespreken; merkt op dat de SMET niet slechts problemen moet vaststellen, maar ook mogelijke oplossingen moet voorstellen; verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor een grotere betrokkenheid van belanghebbenden bij de activiteiten van de SMET; 63. herinnert eraan dat het plan van de Commissie om door middel van de SMET, die voor het eerst bijeenkwam in april 2020, de handhaving van het Unierecht op te voeren, tot nu toe slechts beperkte resultaten heeft opgeleverd; betreurt het feit dat de werkmethoden van de SMET onvoldoende transparant zijn; verzoekt de Commissie en de lidstaten de transparantie van de SMET te verbeteren en belanghebbenden te betrekken bij zijn vergaderingen, alsmede ervoor te zorgen dat de SMET deelnemerslijsten en agenda’s en notulen van zijn vergaderingen publiceert op de website van de Commissie; verzoekt de Commissie om uiterlijk eind 2022 concrete resultaten van de werkzaamheden van de SMET voor te leggen en deze in te dienen bij de Commissie interne markt en consumentenbescherming van het Parlement en bij de Raad Concurrentievermogen, overeenkomstig haar mededeling van 10 maart 2020 over een langetermijnactieplan voor een betere uitvoering en handhaving van de regels inzake de eengemaakte markt ( COM(2020)0094 ); 64. verzoekt de Commissie regelmatig, minstens om de drie jaar, een verslag over NTB’s te presenteren, het bestaande scorebord van de eengemaakte markt op transparante wijze uit te breiden en een lijst op te stellen van de inbreukprocedures en de nationale regelgeving die vermoedelijk in strijd is met het Unierecht; 65. verzoekt de Commissie en de lidstaten op consistente, snelle en rigoureuze wijze te beoordelen of nationale regels een hindernis vormen voor de interne markt en, als dit het geval is, na te gaan of zij noodzakelijk, niet-discriminerend, evenredig en gerechtvaardigd zijn, zoals bepaald in Richtlijn (EU) 2015/1535 inzake informatieverstrekking met betrekking tot technische voorschriften en Richtlijn (EU) 2018/958 (13) inzake de toegang tot gereglementeerde beroepen; merkt op dat behoorlijke effectbeoordelingen en omstandige motiveringen ontbreken, met name met betrekking tot nationale product- en dienstenvoorschriften; verzoekt de Commissie om naar aanleiding van klachten snel over te gaan tot besluiten, zodat vanuit het oogpunt van de eindgebruiker relevante kwesties snel worden aangepakt en doeltreffend afgehandeld; 66. herinnert eraan dat de lidstaten en de Commissie gedurende de hele levenscyclus van de regelgeving gezamenlijk de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen om ervoor te zorgen dat de regels inzake de eengemaakte markt worden nageleefd, mede rekening houdend met de Overeenkomst van Parijs en de Europese pijler van sociale rechten, en dat de rechten van de burgers, inclusief de rechten van werknemers en consumenten, worden gehandhaafd; benadrukt het feit dat er een harmonisatie voor de hele EU moet komen van de regels inzake de frequentie en de kwaliteit van controles en andere activiteiten in verband met het markttoezicht, met name wat productveiligheid betreft, en dat instrumenten moeten worden bevorderd voor de uitwisseling van informatie tussen nationale autoriteiten om de samenwerking op dit gebied te versterken; 67. verzoekt alle lidstaten ervoor te zorgen dat alle bevoegde autoriteiten binnen hun rechtsgebied beschikken over alle minimale bevoegdheden en over de nodige financiële en personele middelen om de behoorlijke toepassing van het acquis van de interne markt te waarborgen; 68. wijst op het belang van evenredig toezicht, inspecties en de oplegging van sancties door relevante autoriteiten aan marktdeelnemers die de wetgeving niet naleven, ongeacht de lidstaat van vestiging; benadrukt dat het niet alleen van essentieel belang is om de instrumenten voor samenwerking tussen de nationale autoriteiten en de Commissie op het gebied van markttoezicht te gebruiken, maar ook om nieuwe instrumenten te ontwikkelen voor het afgeven van een vroegtijdige waarschuwing met betrekking tot nalevingsproblemen die de veiligheid van de consument in gevaar brengen, met name door te zorgen voor een intensiever toezicht op Europees niveau; 69. benadrukt het belang van een grotere mate van harmonisatie die doeltreffende en efficiënte samenwerking op het gebied van handhaving tussen de bevoegde autoriteiten omvat om inbreuken op te sporen, te onderzoeken, de stopzetting ervan te gelasten of een verbod erop in te stellen; 70. wijst op het belang van monitoring en is daarom ingenomen met het scorebord van de eengemaakte markt als instrument voor het monitoren van de prestaties; benadrukt dat telkens een debat over de uitkomsten van het scorebord moet plaatsvinden op de hoogste politieke niveaus, teneinde een politiek engagement te garanderen om de vastgestelde belemmeringen aan te pakken, niet alleen vanuit een zakelijk perspectief, maar ook met betrekking tot de uitdagingen waarmee werknemers, consumenten en burgers te maken krijgen, naar behoren rekening houdend met overwegingen in het kader van het sociaal en milieubeleid; 71. verwelkomt de capaciteitsopbouw voor nationale overheidsinstanties, beroepsbeoefenaren op het gebied van aanbestedingen, rechters en andere beoefenaren van juridische beroepen, waarvoor financiering beschikbaar is uit hoofde van het steunprogramma voor hervormingen; Belemmeringen voor de eengemaakte markt als gevolg van de COVID-19-respons 72. herinnert eraan dat bij de eerste respons op de pandemie door de lidstaten en de Commissie geen rekening werd gehouden met de behoeften van de eengemaakte markt, en herinnert aan de ernstige gevolgen hiervan voor het vrije grensoverschrijdende verkeer van goederen, personen en diensten; is van mening dat een nadere beoordeling van de gevolgen van de pandemie voor de eengemaakte markt nodig zal zijn om conclusies te kunnen trekken uit de COVID-19-crisis; 73. verzoekt de lidstaten, als de pandemische situatie verslechtert, de richtsnoeren van de Commissie betreffende de uitoefening van het recht op vrij verkeer van werknemers tijdens de uitbraak van COVID-19 en de mededeling van de Commissie getiteld “Naar een gefaseerde en gecoördineerde aanpak van het herstel van het vrije verkeer en de opheffing van de binnengrenscontroles” (C(2020)3250) volledig uit te voeren, om werknemers, met name werknemers in de vervoerssector, grensarbeiders, gedetacheerde werknemers en seizoenarbeiders, en dienstverleners in staat te stellen grenzen te overschrijden en een onbelemmerde toegang te hebben tot hun werkplek; 74. is ingenomen met het herstelpakket NextGenerationEU, de EU-richtsnoeren voor grensbeheer, de green lanes, het digitaal EU-COVID-certificaat om het vrije verkeer te vergemakkelijken en andere maatregelen die erop gericht zijn de normale werking van de eengemaakte markt mogelijk te maken; 75. betreurt het feit dat sommige lidstaten aanvullende reisbeperkingen, zoals quarantaine, hebben ingevoerd voor sommige houders van het digitaal EU-COVID-certificaat; merkt op dat deze beperkingen bijzonder lastig zijn voor grensoverschrijdende en gedetacheerde werknemers; 76. herinnert eraan dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat COVID-19-maatregelen geen gevolgen hebben voor de stroom van producten, met name levensmiddelen, binnen de EU, ook niet wanneer het gaat om gebieden die niet verbonden zijn met het Europese vasteland; 77. stelt vast dat de COVID-19-pandemie tot bepaalde beperkingen tussen en binnen de lidstaten heeft geleid, naast een neergang in de hotel-, restaurant- en cateringsector, met rampzalige gevolgen voor de voedselproductie; 78. is van mening dat duurzame ontwikkeling, eerlijke transitie, sociale inclusie en het scheppen van hoogwaardige banen het pad moeten effenen voor herstel; 79. is verheugd over het voorstel van de Commissie om een noodinstrument voor de eengemaakte markt in te voeren; verzoekt de Commissie dit te ontwikkelen als wettelijk bindend structureel instrument voor het waarborgen van het vrije verkeer van personen, goederen en diensten in het geval van toekomstige crises; 80. verzoekt de Commissie en de lidstaten de lessen die getrokken zijn op proactieve wijze te gebruiken en een responsplan voor noodsituaties te ontwikkelen, dat moet zorgen voor een gezamenlijke respons en zo veel mogelijk het vrije verkeer van goederen, diensten en personen, met name grensarbeiders, moet waarborgen; herinnert aan de noodzaak van een snelle kennisgeving door de lidstaten van nationale maatregelen die het vrije verkeer van goederen en diensten beperken; 81. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en houdende intrekking van Besluit nr. 1082/2013/EU ( COM(2020)0727 ), met name haar voorstel voor de instelling van een mechanisme voor controle op beperkingen op de uitvoer van medische apparatuur op de interne markt; 82. wijst erop dat dringend moet worden gezorgd voor een ruimere toegang tot digitale diensten en technologieën die tijdens noodgevallen essentieel zijn voor de soepele werking van de eengemaakte markt en voor de toegang van burgers en ondernemingen tot overheidsdiensten door middel van e-overheidsoplossingen; erkent dat digitale uitsluiting en het ontbreken van internettoegang enkele van de belangrijkste NTB’s vormen voor de digitale transformatie van de eengemaakte markt van de EU; o o o 83. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de artikelen 114 en 352 VWEU, – gezien artikel 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten, en met name artikel 12, – gezien artikel 11 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, – gezien zijn advies (1) inzake het voorstel van de Commissie voor een verordening betreffende het statuut van de Europese vereniging (2) , – gezien zijn resolutie van 13 maart 1987 over de verenigingen zonder winstoogmerk in de Europese Gemeenschappen (3) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2020 over de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (4) , – gezien zijn verklaring van 10 maart 2011 over de opstelling van een Europees Statuut voor onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen (5) , – gezien het advies van het EESC getiteld “Het onontgonnen potentieel van Europese filantropie (verkennend advies op verzoek van het Roemeense voorzitterschap)”, – gezien de gezamenlijke richtsnoeren inzake de vrijheid van vereniging (CDL-AD(2014)046) die zijn vastgesteld door de Europese Commissie voor democratie middels het recht (Commissie van Venetië) en het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE, – gezien de artikelen 47 en 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0007/2022 ), A. overwegende dat de vrijheid van vereniging op alle niveaus is verankerd in artikel 63 VWEU, in samenhang met de artikelen 7, 8 en 12 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), en dat die artikelen verenigingen zonder winstoogmerk (hierna “non-profitorganisaties” genoemd) bescherming bieden tegen discriminerende, onnodige en ongerechtvaardigde beperkingen met betrekking tot de financiering van hun activiteiten; B. overwegende dat de term “non-profitorganisatie” in het kader van deze resolutie betrekking heeft op de vele vormen van non-profitorganisaties in de Unie, die zowel op lidmaatschap gebaseerd als niet op lidmaatschap gebaseerd kunnen zijn, zoals verenigingen, liefdadigheidsorganisaties, organisaties zoals stichtingen waarvan het vermogen bestemd is voor een specifiek doel, en andere soortgelijke organisaties; C. overwegende dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft erkend dat de staat de positieve verplichting heeft om het genot van het recht op de vrijheid van vereniging te waarborgen, en dat het EHRM in zijn arrest van 21 oktober 2005, Ouranio Toxo e.a./Griekenland (6) , heeft geoordeeld dat de daadwerkelijke en effectieve eerbiediging van de vrijheid van vereniging niet mag worden beperkt tot louter de plicht van de staat om geen inmenging te plegen; overwegende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie in zijn arrest in zaak C‐78/18 (7) heeft geoordeeld dat de vrijheid van vereniging niet alleen de mogelijkheid omvat om een vereniging op te richten of te ontbinden, maar eveneens de mogelijkheid voor die vereniging om in de tussenliggende tijd te handelen; D. overwegende dat non-profitorganisaties van fundamenteel belang zijn om de belangen van burgers en het maatschappelijk middenveld te behartigen, onder meer door diensten te verlenen in vaak onrendabele segmenten van de sociale sector, deelname aan het maatschappelijke leven te bevorderen en de rechten van minderheden te verdedigen; overwegende dat zij bovendien een belangrijke rol spelen bij het anticiperen op en het aanpakken van sociaal-economische uitdagingen en bij het dichten van de lacunes in diensten en economische activiteiten, naast de nationale, regionale en lokale overheden; E. overwegende dat non-profitorganisaties vaak gebruikmaken van de vrijheid van meningsuiting en deze bevorderen, met name ter bevordering van het openbaar belang, de actieve deelname aan het democratische leven ondersteunen en fungeren als scholen voor democratie; F. overwegende dat de COVID-19-crisis heeft aangetoond dat non-profitorganisaties een cruciale rol spelen door mensen met hun vele problemen te helpen en aldus voor sociale cohesie te zorgen; overwegende dat hun positie echter is verzwakt als gevolg van de COVID-19-crisis, met name omdat hun activiteiten onderbroken zijn en er nieuwe behoeften en taken zijn ontstaan; G. overwegende dat de Europese democratie afhankelijk is van het vermogen van maatschappelijke en representatieve organisaties om vrij en over de grenzen heen te kunnen werken; overwegende dat de essentiële rol die maatschappelijke en representatieve organisaties spelen door bij te dragen tot de democratie wordt beschouwd als een fundamentele waarde van de Unie, zoals in met name artikel 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) wordt onderkend, en dat deze een open, transparante en gestructureerde dialoog vergt; H. overwegende dat non-profitorganisaties een integraal deel uitmaken van het maatschappelijk middenveld in de Unie en dat zij zowel liefdadigheidsorganisaties omvatten, zoals stichtingen die bijdragen tot het werk van afzonderlijke personen en dit werk bevorderen, als non-profitorganisaties die het openbaar belang verdedigen; I. overwegende dat betrouwbare statistische informatie over non-profitorganisaties schaars is of niet onmiddellijk beschikbaar is; J. overwegende dat de Europese statuten voor Europese vennootschappen, Europese coöperatieve vennootschappen of Europese partijen niet geschikt zijn om non-profitorganisaties te laten samenwerken over de grenzen heen; K. overwegende dat bedrijven, commerciële ondernemingen en economische samenwerkingsverbanden de mogelijkheid hebben om een Europees economisch samenwerkingsverband op te richten; L. overwegende dat overheidsinstanties een Europese groepering voor territoriale samenwerking kunnen oprichten; M. overwegende dat een Europees statuut voor verenigingen moet openstaan voor organisaties en personen die over de grenzen heen willen deelnemen aan uitwisselingen en wederzijds willen leren; N. overwegende dat de oproep van het Parlement voor nationale statistische registers voor sociaaleconomische actoren geen betrekking heeft op organisaties buiten de sociale economie; O. overwegende dat veel non-profitorganisaties een volwaardige rol spelen in de economie en in de ontwikkeling van de interne markt, door regelmatig bepaalde economische activiteiten te ontplooien; overwegende dat de omvang van de grensoverschrijdende financiële stromen tussen verenigingen of non-profitorganisaties de afgelopen tien jaar aanzienlijk is toegenomen; P. overwegende dat beleidsmakers en het maatschappelijk middenveld zich tegenwoordig meer bewust zijn van het potentieel van non-profitorganisaties met het oog op dienstverlening, burgerparticipatie en maatschappelijke innovatie; overwegende dat hun potentieel waarschijnlijk onbenut blijft op een groot aantal gebieden, zoals onderwijs, cultuur, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening, onderzoek, ontwikkelingshulp, humanitaire bijstand en rampenparaatheid; Q. overwegende dat het sociaal-economische potentieel van non-profitorganisaties in de Europese Unie voortdurend toeneemt doordat zij banen scheppen in een breed scala aan sectoren; R. overwegende dat non-profitorganisaties een sleutelrol spelen door personen te ondersteunen om actief deel te nemen aan het democratische leven; S. overwegende dat non-profitorganisaties weliswaar de overgrote meerderheid van de activiteiten op nationaal niveau uitvoeren, maar dat ook steeds meer non-profitorganisaties over de grenzen heen actief zijn en zij aldus de sociale cohesie tussen de lidstaten versterken, met name in grensregio’s die bijna 40 % van het grondgebied van de Unie beslaan; T. overwegende dat met name grensoverschrijdende non-profitorganisaties in aanzienlijke mate bijdragen tot het behalen van de doelstellingen van de Unie en dat zij talrijke, gevarieerde en transnationaal relevante activiteiten ontwikkelen die het openbaar belang op verschillende gebieden bevorderen; overwegende dat deze onder meer betrekking hebben op, maar niet beperkt zijn tot de bescherming en bevordering van grondrechten en fundamentele waarden, milieubescherming, onderwijs, cultuur, maatschappelijk werk en ontwikkelingshulp; U. overwegende dat er ondanks het snelgroeiende aantal grensoverschrijdende non-profitorganisaties in de Europese Unie geen geharmoniseerd pan-Europees wetgevingskader bestaat dat hen in staat stelt actief te zijn en zich behoorlijk te organiseren over de grenzen heen; V. overwegende dat de grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties momenteel culturele, juridische en politieke verschillen vertonen die voortvloeien uit de nationale rechtsstelsels, door het gebrek aan regelgeving van de Unie voor deze organisaties; W. overwegende dat het Parlement al sinds 1987 en met name in zijn resolutie van 13 maart 1987 over de verenigingen zonder winstoogmerk in de Europese Gemeenschappen heeft benadrukt dat er op Europees niveau een passende verordening voor Europese non-profitorganisaties moet worden ingevoerd; X. overwegende dat elke organisatie die van een Europees statuut geniet of door gemeenschappelijke Europese minimumnormen wordt beschermd, zich moet inzetten voor de bevordering en uitvoering van de gemeenschappelijke waarden en doelstellingen van de Unie, als verankerd in de Verdragen en in het Handvest; Huidige situatie 1. merkt op dat non-profitorganisaties niet over een rechtsvorm op het niveau van de Unie beschikken, zodat de vertegenwoordiging van de belangen van het maatschappelijk middenveld niet op gelijke voet staat met die van commerciële ondernemingen en economische samenwerkingsverbanden, die al sedert lang over een rechtsvorm op het niveau van de Unie beschikken; 2. merkt op dat de grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties nog steeds zeer complex zijn als gevolg van de juridische, culturele, politieke en economische verschillen tussen de lidstaten, en dat grensoverschrijdende activiteiten van dergelijke organisaties door de administratieve en fiscale behandeling ervan momenteel tot hogere transactiekosten leiden dan nationale activiteiten; 3. benadrukt dat het huidige rechtskader op Unie- en nationaal niveau ontoereikend is om een sterk pan-Europees maatschappelijk middenveld tot stand te brengen en te ondersteunen, terwijl dit noodzakelijk is voor de democratie; wijst derhalve op de noodzaak om een nieuwe rechtsvorm in te voeren, namelijk die van Europese vereniging, met regels voor de oprichting, transparantie, verantwoordingsplicht en het bestuur van een Europese vereniging; 4. onderstreept dat moet worden gezorgd voor coördinatie op het niveau van de Unie, dat versnippering moet worden vermeden en dat een geharmoniseerde aanpak ten aanzien van Europese verenigingen in de hele Unie moet worden ondersteund middels de aanwijzing van een Raad voor Europese verenigingen; verzoekt de Commissie in dit verband de verschillende opties te onderzoeken en een voorstel in te dienen voor de meest geschikte vorm en status voor een dergelijke Raad voor Europese verenigingen, waarin alle lidstaten vertegenwoordigd zijn en die over welomschreven besluitvormingsbevoegdheden beschikt; 5. is van mening dat wetgeving van de Unie ter ondersteuning van non-profitorganisaties ook nodig is voor de voltooiing van de interne markt; 6. benadrukt dat de vrijheid van verkeer en van vestiging weliswaar in de Verdragen is verankerd, maar dat het grondrecht van vereniging nog steeds niet volledig wordt ondersteund en bevorderd in de verschillende rechtsgebieden van de lidstaten door het gebrek aan passende organisatievormen en het gebrek aan gelijke behandeling van de bestaande vormen in de hele Unie, hetgeen enerzijds een hinderpaal vormt voor transnationale activiteiten en projecten, grensoverschrijdende missies en de mobiliteit van maatschappelijke organisaties, en anderzijds rechtsonzekerheid veroorzaakt; 7. betreurt het gebrek aan een instrument om het vrije verkeer van non-profitorganisaties, ongeacht de lidstaat waar deze zijn gevestigd of waar hun leden wonen, verder te bevorderen, met name door de juridische en administratieve belemmeringen weg te nemen; 8. benadrukt dat non-profitorganisaties die in de hele Unie actief zijn, door het gebrek aan onderlinge afstemming van praktijken vaak te maken krijgen met ongerechtvaardigde beperkingen, zoals vergoedingen, formaliteiten en administratieve en andere belemmeringen, die hun dagelijkse werking in gevaar brengen en hen ervan weerhouden hun missie over de grenzen heen uit te breiden; onderstreept dat dergelijke belemmeringen ook leiden tot een aanzienlijke toename van de werklast, doordat veel uiteenlopende administratieve procedures moeten worden gevolgd in meer dan één lidstaat; 9. betreurt dat non-profitorganisaties in een aantal lidstaten geen gebruik konden maken van ondersteuningsregelingen tijdens de pandemie; 10. benadrukt dat het gebrek aan onderlinge afstemming van praktijken ook leidt tot ongelijke concurrentievoorwaarden als gevolg van de verschillende marktomstandigheden en andere belemmeringen waar non-profitorganisaties in de verschillende lidstaten mee worden geconfronteerd, bijvoorbeeld bij het openen van bankrekeningen, het aantrekken en boeken van buitenlandse middelen, het verkrijgen van toegang tot maatregelen en regelingen ter bevordering van het openbaar belang, het genieten van bepaalde vormen van financiële of fiscale behandeling, of het aanwerven van personeel, met name bij het aanwerven van personeel over de grenzen heen, hoewel dit moet worden bevorderd met het oog op het vrije verkeer van werknemers; 11. verzoekt de Commissie zich te buigen over de verschillende vormen waarin non-profitorganisaties in de lidstaten actief zijn en een vergelijkende analyse te maken; 12. wijst erop dat non-profitorganisaties bijdragen aan innovatie, onderzoek, economische ontwikkeling en werkgelegenheid, met name in de sociale, technologische, culturele en ondernemingssector; 13. onderkent de bijdrage van non-profitorganisaties tot bepaalde strategische doelstellingen van de Unie, zoals de bestrijding van de klimaatcrisis, de aanpak van de digitale transformatie en het herstel van de COVID-19-pandemie; onderstreept dat het alleen mogelijk zal zijn die doelstellingen te behalen als het maatschappelijk middenveld hiertoe bijdraagt door die kwesties in heel Europa te bevorderen, met name wat betreft de uitvoering van het nodige beleid op lokaal, regionaal, nationaal en Unieniveau, met inachtneming van de belangen en rechten van de betrokkenen; 14. betreurt dat de gegevens schaars of verouderd zijn; verzoekt de lidstaten geregeld uitgesplitste gegevens te verstrekken en verzoekt de Commissie betrouwbare en regelmatig bijgewerkte statistische bronnen tot stand te brengen op basis van vaste methoden die de transparantie en vergelijkbaarheid waarborgen, en het mogelijk te maken dergelijke gegevens over grensoverschrijdende activiteiten en bijdragen in de werkzaamheden van Eurostat op te nemen; wijst erop dat het volgens een in opdracht van het EESC uitgevoerde studie van 2017, getiteld “Recent Evolutions of the Social Economy in the European Union”, voor 9 miljoen van de in totaal 13,6 miljoen bezoldigde functies in coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen, stichtingen en soortgelijke entiteiten in de Europese Unie ging om banen bij verenigingen en stichtingen, die daarmee de belangrijkste bron van werkgelegenheid in die sector zijn; benadrukt dat dit ook aantoont dat over deze sector, die groter is dan de sociale economie, meer gegevens nodig zijn; 15. betreurt dat de Commissie en de lidstaten niet met wetgeving zijn gekomen om een gunstig klimaat te scheppen waarin non-profitorganisaties kunnen bijdragen tot de werking van de interne markt en om het vrije kapitaalverkeer over de grenzen heen te waarborgen, en betreurt dat het statuut van de Europese vereniging nog niet is vastgesteld, ondanks diverse pogingen en talrijke oproepen van het maatschappelijk middenveld en het Parlement; 16. is ingenomen met het komende actieplan voor de sociale economie en is van mening dat aangezien slechts bepaalde non-profitorganisaties actief zijn in de sociale economie, dit actieplan aanbevelingen moet bevatten over hoe grensoverschrijdende belemmeringen kunnen worden weggenomen, en dat dit moet worden aangevuld met afzonderlijke wetgevingsinitiatieven ter ondersteuning van non-profitorganisaties; 17. is van mening dat de voorgestelde rechtsinstrumenten vanwege hun bijzondere karakter geen gevolgen mogen hebben voor de reglementering van politieke partijen; herinnert er voorts aan dat de Unie de status eerbiedigt die kerken, religieuze organisaties of gemeenschappen, alsmede levensbeschouwelijke of niet-confessionele organisaties volgens het nationale recht hebben; onderstreept dat dit niet wegneemt dat organisaties waarvan de waarden en doelstellingen in een religieuze, levensbeschouwelijke of niet-confessionele overtuiging zijn geworteld, zoals religieus geïnspireerde liefdadigheidsorganisaties zonder winstoogmerk, onder het toepassingsgebied van die voorgestelde instrumenten kunnen vallen; wijst erop dat vakbonden in verschillende lidstaten een bijzondere, voordelige status krijgen en dat zij daarom van het toepassingsgebied van de voorgestelde instrumenten moeten worden uitgesloten; wijst erop dat het personen die een vereniging willen oprichten, vrijstaat gebruik te maken van de bepalingen van de voorgestelde verordening en de vorm aan te nemen van een Europese vereniging; merkt op dat de voorgestelde richtlijn betreffende minimumnormen op alle non-profitorganisaties in de Unie van toepassing moet zijn; Bescherming van het maatschappelijk middenveld en de vrijheid van vereniging 18. uit zijn bezorgdheid over de belemmeringen waar non-profitorganisaties in de hele Unie mee worden geconfronteerd en over de verschillen die voortvloeien uit nationale wetten, regelingen of administratieve praktijken of beleidsmaatregelen; wijst erop dat dit negatieve gevolgen kan hebben voor het maatschappelijk middenveld, dat dit de grondrechten, en met name de vrijheid van vereniging, meningsuiting en informatie, onnodig kan beperken, en dat dit non-profitorganisaties ervan kan weerhouden hun activiteiten over de grenzen heen uit te breiden; 19. houdt terdege rekening met de mogelijkheden die de digitalisering en het internet bieden om de uitoefening van het recht op vrijheid van vereniging te bevorderen, bijvoorbeeld door de registratie en oprichting van non-profitorganisaties te vergemakkelijken en online mogelijk te maken; 20. benadrukt dat non-profitorganisaties van groot belang zijn voor de democratie en de beleidsvorming op alle niveaus: zij bevorderen het openbaar belang, maken deel uit van de controlemechanismen die nodig zijn voor de rechtsstaat, en zijn een drijvende kracht achter burgerparticipatie; is ingenomen met de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de behartiging van het openbaar belang en bij politiek activisme en in het kader van actief sociaal leven; 21. herhaalt dat non-profitorganisaties vrij zijn om deel te nemen aan het politieke of openbare debat middels hun doelstellingen of activiteiten; veroordeelt de pogingen om de ruimte voor het maatschappelijk middenveld op politieke gronden te beperken, en veroordeelt dat hun de status van organisatie van openbaar belang wordt ontzegd, geweigerd of dat deze wordt betwist op basis van vermeende of daadwerkelijke politieke activiteiten, terwijl hun activiteiten er niet op gericht zijn om één bepaalde partij te ondersteunen of in de plaats te komen van partijpolitiek; is van mening dat dergelijke gevallen gevaarlijk zijn voor de Europese democratie; 22. benadrukt het belang van de onafhankelijkheid van non-profitorganisaties en de noodzaak om te zorgen voor een gunstig klimaat voor deze organisaties, hun verscheidenheid te eerbiedigen en te begrijpen dat organisaties van openbaar belang niet alleen diensten verlenen in de praktijk, maar ook het openbaar belang bevorderen en toezicht houden op het overheidsbeleid; 23. herinnert aan het belang van onafhankelijke, onpartijdige, professionele en verantwoordelijke journalistiek voor informatie, zowel in de particuliere als in de openbare media, over de activiteiten van non-profitorganisaties, en aan het belang van de toegang tot pluralistische informatie, aangezien het hier gaat om belangrijke pijlers van de democratie; is bezorgd over de lastercampagnes en het misbruik van procesrecht in verschillende lidstaten ten aanzien van actoren die deelnemen aan het proces van publieke participatie, met inbegrip van non-profitorganisaties, door verkozen ambtenaren, overheidsinstanties of entiteiten die onder de zeggenschap van de overheid staan, alsook door particulieren en particuliere entiteiten; benadrukt dat het Parlement op 11 november 2021 een resolutie over SLAPP’s heeft aangenomen (8) ; 24. is van mening dat een verordening inzake het rechtskader het Europees maatschappelijk middenveld alleen ten goede zal komen als non-profitorganisaties gebruik kunnen maken van toereikende en gemakkelijk toegankelijke financiering, zowel op nationaal als op Europees niveau; wijst erop dat overheidsfinanciering en particuliere financiering van non-profitorganisaties belangrijk zijn, aangezien zij minder inkomsten uit winstgevende activiteiten krijgen; onderstreept in dit verband het bestaan van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”, dat onder meer gericht is op non-profitorganisaties; wijst erop dat subsidies van de Unie overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad (9) gepaard moeten gaan met medefinanciering, die kan worden verstrekt in de vorm van eigen middelen, door de actie of het werkprogramma voortgebrachte inkomsten, of bijdragen in geld of in natura van derden; is van mening dat met name in het geval van non-profitorganisaties met zeer weinig financiële middelen moet worden overwogen om het eigenvermogensvereiste te beperken en niet-geldelijke bijdragen als zodanig in aanmerking te nemen, op voorwaarde dat een dergelijke behandeling de mededinging niet verstoort bij de toegang tot financiering; merkt op dat Uniefinanciering die beschikbaar is voor non-profitorganisaties vaak medefinanciering vereist, wat betekent dat de begunstigde zelf een deel van de benodigde fondsen uit andere bronnen moet werven; wijst erop dat een te hoog eigenvermogensvereiste voor non-profitorganisaties nadelig zou zijn, aangezien zij mogelijk niet in staat zijn de nodige middelen aan te trekken en sommige organisaties aldus zouden worden uitgesloten; is daarom van mening dat moet worden overwogen om het aandeel in de medefinanciering te beperken, en dat verschillende elementen die in geld kunnen worden uitgedrukt, zoals de door vrijwilligers geïnvesteerde tijd of bijdragen in natura, in aanmerking moeten worden genomen; 25. wijst erop dat het belangrijk is dat non-profitorganisaties relevante informatie verstrekken aan het publiek; vestigt er voorts de aandacht op dat financiële transparantie van openbaar belang is, aangezien non-profitorganisaties een aanzienlijke invloed hebben op het openbare leven en het openbare debat; 26. is van mening dat de invoering van een status voor Europese verenigingen nationale en lokale organisaties de kans zal bieden om meer aandacht te geven aan Europese kwesties, over de grenzen heen deel te nemen aan wederzijds leren en uitwisselingen, en hen zal helpen toegang te krijgen tot Uniefinanciering; verzoekt de Commissie en de lidstaten voldoende middelen beschikbaar te stellen voor maatschappelijke organisaties, de toegang tot middelen te verbeteren en de procedures om toegang te krijgen tot middelen verder te vereenvoudigen voor maatschappelijke organisaties, met inbegrip van kleine en lokale organisaties; 27. is voorts van mening dat de voorgestelde wetgeving moet worden aangevuld met maatregelen ter ondersteuning van een regelmatige, zinvolle en gestructureerde dialoog met het maatschappelijk middenveld en representatieve organisaties, overeenkomstig artikel 11 VEU; verzoekt de Commissie in dit verband na te gaan of het mogelijk is op het niveau van de Unie een participatiestatus te regelen voor organisaties van openbaar belang; 28. benadrukt dat willekeurige en politiek gemotiveerde discriminatie op grond van de doelstellingen en activiteiten van non-profitorganisaties, alsook op grond van hun financieringsbronnen, de vrijheid van vereniging belemmert en derhalve een bedreiging vormt voor de vrijheid van meningsuiting; Erkenning van verenigingen, non-profitorganisaties en openbaar belang in de gehele Unie 29. onderkent dat er in de wetgeving op nationaal niveau en in de rechtstradities van de lidstaten verschillende benaderingen bestaan van de definitie en erkenning van al dan niet op lidmaatschap gebaseerde non-profitorganisaties en van de definitie, erkenning en toekenning van de status van openbaar belang; onderstreept dat er ondanks deze verschillen consensus over bestaat dat er Europese minimumnormen moeten komen en dat non-profitorganisaties rechtspersoonlijkheid moeten kunnen verwerven; 30. verzoekt de Commissie de activiteiten van openbaar belang van non-profitorganisaties te erkennen en te bevorderen door de status van openbaar belang binnen de Unie te harmoniseren, en benadrukt dat de nationale wetgeving en administratieve praktijken ter regulering van non-profitorganisaties, onder meer inzake de oprichting, registratie, werking, financiering, financiële en fiscale behandeling of belastingverlagingen, en grensoverschrijdende activiteiten, niet mogen discrimineren op basis van de vestigingsplaats van de organisatie, noch ten aanzien van enige groep of persoon, op welke grond dan ook; 31. verzoekt de Commissie de vaststelling te overwegen van een voorstel om de wederzijdse erkenning van belastingvrije organisaties van openbaar belang, met inbegrip van liefdadigheidsorganisaties, in elke lidstaat te bevorderen indien zij in een van de lidstaten voor belastingdoeleinden als dusdanig worden erkend; 32. benadrukt dat het tot de totstandbrenging van een gelijk speelveld en aldus tot de voltooiing van de interne markt kan bijdragen het statuut van en de minimumnormen voor non-profitorganisaties op het niveau van de Unie te regelen; 33. dringt er bij de Commissie op aan een specifieke, alomvattende strategie te ontwikkelen om het maatschappelijk middenveld in de Unie te versterken, onder meer door maatregelen in te voeren ter bevordering van de werking van non-profitorganisaties op alle niveaus; 34. verzoekt de Commissie om op basis van artikel 352 VWEU een voorstel voor een verordening tot vaststelling van het statuut van de Europese vereniging in te dienen en daarbij gevolg te geven aan de aanbevelingen in deze resolutie en in deel I van de bijlage bij deze resolutie; 35. verzoekt de Commissie om op basis van artikel 114 VWEU een voorstel in te dienen voor een richtlijn betreffende gemeenschappelijke minimumnormen voor non-profitorganisaties in de Unie, teneinde een gelijk speelveld tot stand te brengen voor non-profitorganisaties door minimumnormen vast te stellen, het maatschappelijk middenveld in staat te stellen gebruik te maken van de vrijheden en de grondrechten en bij te dragen tot de versterking van de Europese democratie, en daarbij gevolg te geven aan de aanbevelingen in deze resolutie en in deel II van de bijlage bij deze resolutie; 36. verzoekt de Commissie de resultaten van de uit hoofde van paragraaf 11 uitgevoerde vergelijkende analyse te benutten om het in deel I van de bijlage vervatte voorstel voor een verordening en het in deel II van de bijlage vervatte voorstel voor een richtlijn naar behoren vergezeld te doen gaan van een lijst van nationale vormen van de organisaties die op grond van artikel 3, lid 2, van het in deel I van de bijlage vervatte voorstel en artikel 1 van het in deel II van de bijlage vervatte voorstel moeten worden geacht binnen het toepassingsgebied te vallen; o o o 37. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL DEEL I Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD betreffende het statuut van de Europese vereniging DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 352, Overwegende hetgeen volgt: (1) Grensoverschrijdende projecten en andere vormen van samenwerking, waarbij met name het maatschappelijk middenveld betrokken is, dragen op beslissende wijze bij tot het behalen van de doelstellingen van de Unie, met inbegrip van de bevordering van haar waarden, en tot het ontwikkelen van een heel scala aan uiteenlopende, transnationaal relevante activiteiten die het openbaar belang op tal van gebieden bevorderen. (2) Europese samenwerking over de grenzen heen tussen burgers en representatieve verenigingen is van essentieel belang voor de totstandbrenging van een overkoepelend Europees maatschappelijk middenveld, dat in lijn met de artikelen 11 en 15 van het Verdrag betreffende de Europese Unie een belangrijke rol speelt met het oog op de Europese democratie en de Europese integratie. (3) Bij het nastreven van hun doelstellingen spelen tal van verenigingen een belangrijke rol in de economie en in de ontwikkeling van de interne markt, doordat zij regelmatig economische activiteiten ontplooien. (4) Richtlijn .../... van het Europees Parlement en de Raad (hierna “de richtlijn inzake minimumnormen” genoemd) heeft tot doel het recht van de lidstaten op elkaar af te stemmen om te voorzien in minimumnormen en een gunstig klimaat ter bevordering van de werkzaamheden van non-profitorganisaties. (5) Verenigingen zijn de lijm die onze samenleving bij elkaar houdt. Zij spelen een sleutelrol doordat zij personen helpen, aansporen en in staat stellen actief deel te nemen aan het democratische en maatschappelijke leven in de Unie, en met name diegenen die te maken hebben met uitsluiting en discriminatie, en zij kunnen een cruciale rol spelen bij de ontwikkeling van het beleid van de Unie. (6) De Unie moet verenigingen, die een organisatievorm hebben die in alle lidstaten algemeen wordt erkend, een passend rechtsinstrument bieden dat hun transnationale en grensoverschrijdende activiteiten kan bevorderen en dat kan bijdragen tot de dialoog met het maatschappelijk middenveld op het niveau van de Unie. (7) De invoering van een organisatievorm op het niveau van de Unie zou het voor alle verenigingen gemakkelijker maken om hun doelstellingen over de grenzen heen na te streven en hun activiteiten op de interne markt te organiseren. (8) Artikel 63 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en de artikelen 7, 8 en 12 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna “het Handvest” genoemd) bieden non-profitorganisaties bescherming tegen discriminerende of ongerechtvaardigde beperkingen van de toegang tot middelen en van het vrije verkeer van kapitaal in de Unie. Dit betreft ook het vermogen om middelen uit binnenlandse en buitenlandse bronnen aan te trekken, veilig te stellen en te gebruiken, hetgeen essentieel is voor het bestaan en de werking van welke juridische entiteit dan ook. Overeenkomstig het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 18 juni 2020 in zaak C-78/18, Commissie/Hongarije (10) , mogen beperkingen alleen worden opgelegd voor legitieme doeleinden, zoals de nationale veiligheid, de openbare veiligheid of de openbare orde, moeten zij evenredig zijn met de doelstelling om deze belangen te beschermen, en moeten zij het minst ingrijpende middel zijn om de nagestreefde doelstelling te behalen. Het betreft hier onder meer beperkingen die voortvloeien uit regels inzake de bestrijding van het witwassen van geld en van de financiering van terrorisme, waarvan de toepassing moet voldoen aan de beginselen van noodzakelijkheid en evenredigheid, en waarbij met name rekening moet worden gehouden met de verplichtingen inzake risicobeoordeling uit hoofde van het internationaal recht en het recht van de Unie. Daarom mogen de lidstaten geen onredelijke, te ingrijpende of verstorende maatregelen toepassen, met inbegrip van rapportageverplichtingen die de organisaties een buitensporige of dure last opleggen. (9) Natuurlijke en rechtspersonen kunnen Europese vennootschappen oprichten op basis van Verordening (EG) nr. 2157/2001 van de Raad (11) , Europese coöperatieve vennootschappen op basis van Verordening (EG) nr. 1435/2003 van de Raad (12) , en Europese partijen op basis van Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad (13) . Geen van deze instrumenten stelt verenigingen echter in staat om samen te werken over de grenzen heen. (10) Verordening (EG) nr. 1082/2006 van het Europees Parlement en de Raad (14) regelt de oprichting van Europese groeperingen voor territoriale samenwerking (EGTS). Dergelijke groeperingen worden meestal gevormd door overheden op nationaal niveau, lokale overheden of andere publiekrechtelijke entiteiten. Niet-gouvernementele actoren uit het maatschappelijk middenveld en burgers vallen er dus niet onder. (11) Het Europees economisch samenwerkingsverband (EESV), waarin Verordening (EEG) nr. 2137/85 (15) voorziet, maakt het wel mogelijk bepaalde activiteiten gemeenschappelijk uit te voeren en tegelijk de onafhankelijkheid van zijn leden te bewaren. Het EESV komt echter niet tegemoet aan de specifieke behoeften van verenigingen uit het maatschappelijk middenveld. (12) Daarom is het noodzakelijk op het niveau van de Unie een passend geharmoniseerd regelgevingskader en regels vast te stellen om de oprichting van Europese verenigingen met eigen rechtspersoonlijkheid mogelijk te maken en de grensoverschrijdende oprichting en werking van dergelijke verenigingen te regelen. (13) Politieke partijen en vakbonden, alsook kerken en andere religieuze gemeenschappen en levensbeschouwelijke of niet-confessionele organisaties moeten van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten omdat de Unie niet bevoegd is om hun statuut te regelen en omdat deze een bijzondere status hebben binnen het nationale recht. Om deze redenen moeten zij anders worden behandeld dan andere verenigingen zonder die status, zoals religieus geïnspireerde liefdadigheidsorganisaties zonder winstoogmerk of organisaties die discriminatie bestrijden, ook op de arbeidsmarkt. (14) Deze verordening mag geen afbreuk doen aan werknemers- en vakbondsrechten, met inbegrip van bestaande rechten en beschermingsmaatregelen bij insolventie en procedures voor herstructurering, fusies, overgang van ondernemingen, en met betrekking tot voorlichting en lonen. Werkgevers moeten hun verplichtingen nakomen, ongeacht de vorm waarbinnen de activiteiten worden ontplooid. (15) Het is belangrijk te zorgen voor coördinatie op het niveau van de Unie, teneinde versnippering te voorkomen en een geharmoniseerde aanpak in de hele Unie voor de toepassing van deze verordening te ondersteunen. In dit verband moet deze verordening voorzien in de aanwijzing van een Raad voor Europese verenigingen, dat ressorteert onder of verbonden is met de Commissie en/of relevante instellingen, organen en instanties van de Unie. (16) Het Raad voor Europese verenigingen moet een vertegenwoordiger van het Bureau voor de grondrechten uitnodigen voor zijn vergaderingen wanneer deze betrekking hebben op de vrijheid van vereniging of de vrijheid van meningsuiting, in lijn met artikel 2 van Verordening (EG) nr. 168/2007 van de Raad (16) . (17) Bij deze verordening moeten specifieke termijnen worden ingevoerd voor administratieve procedures, onder meer met betrekking tot de registratie en de toekenning van de status van openbaar belang. Bij de beoordeling van de uitvoering en toepassing van deze verordening moet de Commissie met name nagaan hoe deze termijnen in de praktijk worden toegepast. (18) Om na te gaan of aan de vereisten van artikel 6 is voldaan, zou het kunnen dat de nationale instanties voor verenigingen de namen en adressen van de stichtende leden opvragen. De identiteit van de stichters en leden van non-profitorganisaties die natuurlijke personen zijn, kan gevoelige informatie vormen. Daarom moeten de lidstaten ervoor zorgen dat eventuele vereisten die de verwerking van dergelijke persoonsgegevens vergen, Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (17) (algemene verordening gegevensbescherming), en met name artikel 9, onverlet laten. (19) Een Europese vereniging kan wensen onderscheid maken tussen verschillende categorieën leden, zodat volwaardige leden stemrecht hebben en geassocieerde leden die de doelstellingen steunen, worden erkend, maar geen stemrecht hebben, en/of ereleden geen lidgeld hoeven te betalen, maar wel stemrecht hebben. De indeling van de leden in categorieën mag niet leiden tot ongerechtvaardigde discriminatie, met name op grond van staatsburgerschap. (20) Aangezien het toepassingsgebied van deze verordening beperkt is tot non-profitorganisaties, biedt het VWEU geen andere rechtsgrond dan artikel 352. (21) Aangezien de doelstellingen van deze verordening, namelijk de oprichting van een Europese vereniging, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar om de hierboven uiteengezette redenen beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie maatregelen nemen overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) neergelegde subsidiariteitsbeginsel. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Hoofdstuk I Onderwerp en algemene bepalingen Artikel 1 Onderwerp 1. In deze verordening worden de voorwaarden en procedures vastgesteld voor de oprichting, het bestuur, de registratie en de regulering van juridische entiteiten met de vorm van een Europese vereniging. 2. Een Europese vereniging is een onafhankelijke en autonome grensoverschrijdende entiteit die permanent op het grondgebied van de Unie is gevestigd en die door middel van een vrijwillige overeenkomst tussen natuurlijke of rechtspersonen is opgericht met het oog op een gemeenschappelijk non-profitdoel. 3. Een Europese vereniging is vrij haar doelstellingen en de activiteiten die noodzakelijk zijn om deze doelstellingen na te streven, te bepalen. 4. De doelstellingen van een Europese vereniging eerbiedigende doelstellingen en waarden waarop de Unie berust, als bepaald in de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en bevorderen deze. 5. Een Europese vereniging berust op lidmaatschap en kan de samenstelling en het lidmaatschap vrij bepalen. Dit kan de vaststelling inhouden van bijzondere vereisten voor leden, op basis van redelijke en objectieve criteria en met inachtneming van het beginsel van non-discriminatie. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: a) “non-profit”: niet in de eerste plaats gericht op het maken van winst, al kunnen economische activiteiten worden verricht. Wanneer een non-profitorganisatie winst maakt, wordt deze in de organisatie geïnvesteerd met het oog op haar doelstellingen en wordt deze niet verdeeld onder de leden, stichters of andere particuliere partijen. De toekenning van de status van openbaar belang krachtens artikel 21 is geen noodzakelijke voorwaarde om een organisatie als non-profitorganisatie te beschouwen. Indien de status van openbaar belang echter wordt toegekend, wordt het doel van de organisatie beschouwd als een ander doel dan het maken van winst; b) “onafhankelijk”: met betrekking tot verenigingen, vrij van ongeoorloofde staatsinmenging en niet behorend tot een overheids- of bestuurlijke structuur. In dit verband belet noch de ontvangst van overheidsfinanciering noch de deelname aan een adviesorgaan van de overheid dat een vereniging als onafhankelijk kan worden beschouwd, mits de zelfstandige werking en besluitvorming van de vereniging door deze financiering of deelname niet wordt aangetast; c) “autonoom”: met betrekking tot verenigingen, beschikkend over een institutionele structuur die het mogelijk maakt alle interne en externe organisatorische taken uit te oefenen en op onafhankelijke wijze wezenlijke besluiten te nemen; d) “openbaar belang”: een verbetering van het maatschappelijk welzijn of een onderdeel daarvan, die het algemeen belang van de samenleving ten goede komt; e) “grensoverschrijdend” of “over de grenzen heen”: met betrekking tot verenigingen, dat de doelstelling van transnationale samenwerking of samenwerking over de grenzen heen binnen de Unie wordt nagestreefd, of dat de stichtende leden van een vereniging uit ten minste twee lidstaten afkomstig zijn, wat verwijst naar de lidstaten waarvan zij burger of ingezetene zijn als het gaat om natuurlijke personen, en naar de lidstaten waar hun statutaire zetel is gevestigd als het gaat om rechtspersonen; f) “lid”: een natuurlijke of rechtspersoon die vrijwillig en bewust een aanvraag heeft gedaan om zich aan te sluiten bij een vereniging om haar doelstellingen en activiteiten te ondersteunen, en die op grond van de statuten van die vereniging tot de vereniging is toegelaten. Wanneer een vereniging wordt opgericht als gevolg van een omzetting of fusie, kan de bereidheid tot lidmaatschap als afdoende worden aangenomen. Artikel 3 Regels die van toepassing zijn op Europese verenigingen 1. Op Europese verenigingen zijn deze verordening en hun statuten van toepassing. Met betrekking tot aangelegenheden die in deze verordening niet zijn geregeld, geldt voor een Europese vereniging het recht van de lidstaat waarin de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft. 2. De lidstaten bepalen met welke juridische entiteit of categorie van juridische entiteiten een Europese vereniging vergelijkbaar wordt geacht om, op een wijze die strookt met de bepalingen en doelstellingen van deze verordening, het toepasselijke recht vast te stellen op grond van lid 1. Artikel 4 Nationale instantie voor verenigingen 1. De lidstaten wijzen een onafhankelijke overheidsinstantie aan (hierna “de nationale instantie voor verenigingen” genoemd) en stellen het in artikel 5 bedoelde Raad voor Europese verenigingen en de Commissie daarvan in kennis. De nationale instantie voor verenigingen is bevoegd voor de registratie van Europese verenigingen overeenkomstig artikel 10 en voor het toezicht op de toepassing van deze verordening, met volledige inachtneming van de grondrechten en fundamentele vrijheden van Europese verenigingen als voorzien in de Verdragen en in het Handvest. 2. Elke nationale instantie voor verenigingen draagt bij tot de consistente toepassing van deze verordening in de hele Unie. Daartoe werken de nationale instanties voor verenigingen met elkaar samen, onder meer in het kader van de Raad voor Europese verenigingen overeenkomstig de artikelen 5 en 22. Artikel 5 Raad voor Europese verenigingen 1. De Raad voor Europese verenigingen wordt aangewezen. 2. De Raad voor Europese verenigingen wordt bijgestaan door een secretariaat. 3. De Raad voor Europese verenigingen bestaat uit een vertegenwoordiger van elke nationale instantie voor verenigingen en drie vertegenwoordigers van de Commissie. 4. De Raad voor Europese verenigingen treedt onafhankelijk op bij de uitoefening van zijn taken en bevoegdheden. 5. Met het oog op de consistente toepassing van deze verordening heeft het Raad voor Europese verenigingen de volgende taken: a) in samenwerking met de Commissie en de nationale instanties voor verenigingen gemeenschappelijke formulieren of andere instrumenten ontwikkelen ter ondersteuning van de elektronische registratie van Europese verenigingen overeenkomstig artikel 10; b) de digitale databank van Europese verenigingen op het niveau van de Unie opzetten en beheren, als instrument voor informatie en voor statistische doeleinden en ter ondersteuning van de gestructureerde dialoog met het maatschappelijk middenveld over aangelegenheden van de Unie; c) de kennisgevingen van registratie, van ontbinding en andere relevante besluiten betreffende Europese verenigingen verwerken met het oog op bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie , als voorzien in deze verordening; d) beoordelen of de bepaling van de vergelijkbaar geachte juridische entiteiten door de lidstaten overeenkomstig artikel 3, lid 2, adequaat is; e) klachten over de toepassing van deze verordening in ontvangst nemen, onderzoeken en opvolgen, onverminderd de taken van de nationale instanties voor verenigingen; f) in voorkomend geval besluiten nemen over beroepen via zijn commissie van beroep, overeenkomstig de artikelen 10 en 11; g) alle vragen in verband met de toepassing van deze verordening onderzoeken en overleg plegen met de betrokken partijen en relevante belanghebbenden en deskundigen, op eigen initiatief of op verzoek van een van zijn leden of van de Commissie; h) richtsnoeren en aanbevelingen verstrekken, en optimale praktijken bepalen voor de nationale instanties voor verenigingen en voor Europese verenigingen, met het oog op de consistente toepassing van deze verordening; i) adviezen en aanbevelingen verstrekken aan de Commissie, op eigen initiatief of op verzoek van een van zijn leden of van de Commissie, en na raadpleging van de betrokken partijen en relevante belanghebbenden en deskundigen, over kwesties die verband houden met Europese verenigingen of met maatregelen die voortvloeien uit de richtlijn inzake minimumnormen; j) adviezen en aanbevelingen verstrekken aan de Commissie met betrekking tot de structuurfondsen en de operationele middelen die gericht zijn op het maatschappelijk middenveld, de organisatie van de dialoog met het maatschappelijk middenveld en de bescherming en bevordering van de rechten en waarden van de Unie, als verankerd in het VEU, het VWEU en het Handvest, teneinde de ontwikkeling van open, op rechten gebaseerde, democratische, egalitaire en inclusieve samenlevingen op basis van de rechtsstaat te ondersteunen en te bevorderen; k) samenwerking, en de effectieve bilaterale en multilaterale uitwisseling van informatie en optimale praktijken, met en tussen de nationale instanties voor verenigingen bevorderen; l) gemeenschappelijke opleidingsprogramma’s en personeelsuitwisselingen tussen nationale instanties voor verenigingen bevorderen. 6. Het Comité voor Europese verenigingen is verantwoording verschuldigd aan het Europees Parlement en de Raad en brengt jaarlijks verslag uit over zijn activiteiten aan het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. 7. Op de besprekingen van de Raad voor Europese verenigingen en zijn leden is Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad (18) van toepassing. 8. De Raad voor Europese verenigingen stelt zijn reglement van orde en zijn eigen werkregelingen vast. 9. De Raad voor Europese verenigingen kan vertegenwoordigers van relevante Europese agentschappen en onafhankelijke deskundigen, met name uit de academische wereld en het maatschappelijk middenveld, uitnodigen om zijn vergaderingen bij te wonen en kan hen regelmatig raadplegen. Hoofdstuk II Oprichting en registratie Artikel 6 Oprichting 1. Een Europese vereniging wordt opgericht: a) bij overeenkomst tussen ten minste drie stichtende leden; de stichtende leden moeten uit ten minste twee lidstaten afkomstig zijn, wat verwijst naar de lidstaten waarvan zij burger of ingezetene zijn als het gaat om natuurlijke personen, en naar de lidstaten waar hun statutaire zetel is gevestigd als het gaat om rechtspersonen; of b) als gevolg van de omzetting in een Europese vereniging van een bestaande, volgens het recht van een lidstaat opgerichte entiteit die voldoet aan de voorwaarden van punt a) en die haar statutaire zetel in de Unie heeft; of c) als gevolg van een fusie tussen ten minste twee bestaande Europese verenigingen; of d) als gevolg van een fusie tussen ten minste één bestaande Europese vereniging en ten minste één entiteit die tot de op grond van artikel 3, lid 2, bepaalde categorieën behoort; of e) als gevolg van een fusie tussen ten minste twee overeenkomstig artikel 3, lid 2, bepaalde entiteiten die volgens het recht van de desbetreffende lidstaten zijn opgericht en die hun statutaire zetel in de Unie hebben, mits deze entiteiten samen ten minste drie leden hebben en deze leden uit ten minste twee verschillende lidstaten afkomstig zijn. 2. Een lidstaat kan bepalen dat een van de op grond van artikel 3, lid 2, bepaalde entiteiten waarvan de statutaire zetel zich niet in de Unie bevindt, toch kan deelnemen aan de oprichting van een Europese vereniging, op voorwaarde dat dergelijke entiteit volgens het recht van een lidstaat is opgericht, een statutaire zetel in die lidstaat heeft en een aantoonbare en voortdurende economische, maatschappelijke of culturele band met die lidstaat heeft. 3. De oprichting van een Europese vereniging vindt plaats door middel van een schriftelijke overeenkomst tussen alle stichtende leden of door middel van een door alle stichtende leden ondertekend en naar behoren gecontroleerd schriftelijk verslag van de constituerende vergadering, indien een dergelijke controle bij de oprichting van verenigingen vereist is in het nationale recht. 4. Wanneer een stichtend lid vertrekt uit een Europese vereniging, leidt dit niet automatisch tot beëindiging of ontbinding van de Europese vereniging, mits zij haar activiteiten blijft uitvoeren bij overeenkomst tussen ten minste het in lid 1, punt a), bedoelde aantal personen. 5. Noch de oprichting van een Europese vereniging, noch enige procedure voor herstructurering mag worden gebruikt om de rechten van werknemers of vakbondsrechten of de arbeidsomstandigheden te ondermijnen. Er moet nog steeds worden voldaan aan de verplichtingen ten aanzien van de werknemers en schuldeisers, en de werknemers, vrijwilligers, vakbonden en werknemersvertegenwoordigers moeten naar behoren worden geïnformeerd en geraadpleegd, overeenkomstig de toepasselijke collectieve overeenkomsten, het nationale recht en het recht van de Unie. In voorkomend geval worden de collectieve overeenkomsten en de rechten van de werknemersvertegenwoordiging op bestuursniveau geëerbiedigd en gehandhaafd. Artikel 7 Lidmaatschap Het staat Europese verenigingen vrij om onderscheid te maken tussen volwaardige leden en andere categorieën leden. In de statuten van een Europese vereniging worden de rechten en plichten van elke categorie leden bepaald, met name wat hun stemrecht betreft. Artikel 8 Statuten 1. De stichtende leden stellen de statuten van de Europese vereniging op en zij ondertekenen deze bij haar oprichting of tijdens de constituerende vergadering. 2. De statuten bevatten ten minste de volgende gegevens met betrekking tot de Europese vereniging: a) de naam van de Europese vereniging, voorafgegaan of gevolgd door de afkorting “EA”; b) een nauwkeurige beschrijving van de doelstellingen, het non-profitkarakter en, in voorkomend geval, een beschrijving van de doelstellingen van openbaar belang; c) het adres van de statutaire zetel; d) de activa bij oprichting; e) de naam en het adres van de statutaire zetels van de stichtende leden, als het om rechtspersonen gaat; f) de voorwaarden en procedures voor de toelating, de uitsluiting en het ontslag van de leden; g) de rechten en plichten van de leden en, in voorkomend geval, de verschillende categorieën leden, alsmede de rechten en plichten van de leden in elke categorie; h) de bepalingen inzake het aantal leden van de raad van bestuur, de samenstelling, de benoeming en het ontslag van de raad van bestuur, de voorwaarden waaronder namens de vereniging een procedure tegen leden van de raad van bestuur kan worden ingeleid, alsmede de bepalingen inzake de werking van de raad van bestuur en de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de raad van bestuur, met inbegrip van de vertegenwoordigingsbevoegdheden ten aanzien van derden; i) de bepalingen inzake de werking, de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de algemene vergadering, als bedoeld in artikel 16, met inbegrip van de vereisten inzake meerderheid en quorum; j) de bepalingen betreffende de rechten en plichten van de leden, met inbegrip van het recht om te stemmen en het recht om moties in te dienen; k) de gronden en procedures voor vrijwillige ontbinding van de vereniging; l) de uitdrukkelijke verbintenis om de waarden van de Unie, als verankerd in artikel 2 VEU, te eerbiedigen; m) of de vereniging al dan niet over stichtingskapitaal beschikt en, zo ja, het bedrag van dat kapitaal; n) de regelmaat waarmee de algemene vergadering wordt bijeengeroepen; en o) de datum van vaststelling van de statuten en de procedure voor het wijzigen ervan. Artikel 9 Statutaire zetel 1. De statutaire zetel van een Europese vereniging is gevestigd op het grondgebied van de Unie, op de in haar statuten bepaalde plaats. De statutaire zetel bevindt zich waar het hoofdbestuur of de hoofdvestiging in de Unie van de Europese vereniging is gelegen. 2. Ingeval een Europese vereniging wordt opgericht als gevolg van een omzetting op grond van artikel 6, lid 1, punt b), besluiten de leden of de statutaire zetel van de Europese vereniging in de lidstaat moet blijven waarin de oorspronkelijke entiteit was geregistreerd, dan wel naar een andere lidstaat moet worden verplaatst. 3. Ingeval een Europese vereniging wordt opgericht als gevolg van een fusie op grond van artikel 6, lid 1, punt c), d) of e), besluiten de leden ervan in welke van de lidstaten waarin de fuserende entiteiten zijn geregistreerd, de statutaire zetel van de Europese vereniging wordt gevestigd. Artikel 10 Registratie 1. De stichtende leden van een Europese vereniging dienen binnen 30 dagen na de datum van oprichting van de vereniging als bepaald in artikel 6, lid 3, een registratieaanvraag in bij de nationale instantie voor verenigingen. 2. De nationale instantie voor verenigingen neemt binnen 30 dagen na ontvangst van de aanvraag een besluit over de registratie van de Europese vereniging, nadat zij heeft gecontroleerd of de aanvragers voldoen aan de vereisten van deze verordening. 3. Een lidstaat legt voor de registratie geen andere vereisten op dan die van deze verordening. 4. Indien de nationale instantie voor verenigingen de aanvraag aanvaardt, neemt zij de Europese vereniging in het desbetreffende nationale register op en deelt zij haar besluit binnen 15 dagen mee aan de Raad voor Europese verenigingen, dat de Europese vereniging vervolgens opneemt in de op grond van artikel 5, lid 5, punt b), opgezette digitale databank van Europese verenigingen. Binnen hetzelfde tijdskader deelt de nationale instantie voor verenigingen haar besluit ook mee aan het Bureau voor publicaties van de Europese Unie, dat ervoor zorgt dat de informatie onverwijld in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt. 5. Indien de registratieaanvraag is afgewezen of er nog geen besluit over is genomen binnen 30 dagen na indiening van de aanvraag, kan de aanvrager binnen 15 dagen na ontvangst van het besluit tot afwijzing of na het verstrijken van de termijn van 30 dagen voor het nemen van een besluit beroep instellen bij de overeenkomstig artikel 11 ingestelde commissie van beroep. De commissie van beroep neemt binnen 30 dagen nadat het beroep is ingesteld, een besluit over de registratieaanvraag. Indien de commissie van beroep de registratieaanvraag aanvaardt of binnen 30 dagen geen besluit neemt, gaat de nationale instantie voor verenigingen binnen 15 dagen nadat dat besluit is genomen of nadat werd nagelaten een besluit te nemen, over tot registratie. Elk besluit tot afwijzing van een registratieaanvraag wordt aan de aanvragers meegedeeld, met naar behoren onderbouwde redenen voor de afwijzing. 6. Wanneer een Europese vereniging overeenkomstig lid 4 in het desbetreffende nationale register is opgenomen, is de registratie van deze vereniging van kracht in de gehele Unie. 7. De registratie vindt plaats via de gemeenschappelijke registratieformulieren of andere instrumenten als bedoeld in artikel 5. De registratieprocedure verloopt elektronisch en toegankelijk en biedt aanvragers de mogelijkheid de officiële taal te gebruiken, of een van de officiële talen, van de lidstaat waarin de statutaire zetel van de Europese vereniging wordt gevestigd. De registratievergoedingen zijn niet hoger dan die voor de in artikel 3, lid 2, bedoelde entiteiten, overschrijden de administratieve kosten niet en vormen geen buitensporige financiële last, met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel. De nationale instanties voor verenigingen maken registratie langs niet-elektronische weg mogelijk. 8. Na ontvangst van een aanvraag van een Europese vereniging om toekenning van de status van openbaar belang beoordelen de nationale instanties voor verenigingen de aanvraag aan de hand van de vereisten van deze verordening. De nationale instanties voor verenigingen leggen in dit verband geen andere vereisten op dan die van deze verordening. 9. De nationale instantie voor verenigingen neemt binnen 15 dagen na ontvangst van de aanvraag van de status van openbaar belang een bindend besluit over de aanvraag. Deze termijn kan in naar behoren gemotiveerde gevallen met 15 dagen worden verlengd, wanneer de beoordeling van de aanvraag nader onderzoek vergt of het advies van de Raad voor Europese verenigingen vereist is. De nationale instantie voor verenigingen stelt de Europese vereniging onmiddellijk in kennis van de duur van en de redenen voor elke eventuele verlenging van de oorspronkelijke termijn van 15 dagen. 10. Indien de nationale instantie voor verenigingen de aanvraag van de status van openbaar belang aanvaardt, neemt zij het besluit in kwestie in het desbetreffende nationale register op en deelt zij haar besluit binnen 15 dagen mee aan de Raad voor Europese verenigingen, dat de status van openbaar belang van de Europese vereniging vervolgens opneemt in de overeenkomstig artikel 5, lid 5, punt b), opgezette digitale databank van Europese verenigingen. Binnen dezelfde termijn deelt de nationale instantie voor verenigingen haar besluit ook mee aan het Bureau voor publicaties van de Europese Unie, dat ervoor zorgt dat de informatie onverwijld in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt. 11. Wanneer een dergelijk besluit over de status van openbaar belang overeenkomstig lid 10 in het desbetreffende nationale register is opgenomen, is het vastgestelde besluit van kracht in de gehele Unie. 12. Indien de aanvraag van de status van openbaar belang is afgewezen of er nog geen besluit over is genomen binnen de in lid 9 bedoelde termijn, kan de aanvrager binnen 15 dagen na ontvangst van het besluit tot afwijzing beroep instellen bij de commissie van beroep, of bij het verstrijken van de termijn voor het nemen van een besluit de aanvraag voorleggen aan de overeenkomstig artikel 11 ingestelde commissie van beroep. De commissie van beroep neemt een besluit binnen 15 dagen nadat het beroep is ingesteld of nadat de aanvraag aan haar is voorgelegd, of binnen 30 dagen in naar behoren gemotiveerde gevallen. Indien de commissie van beroep de aanvraag van de status van openbaar belang aanvaardt of binnen de in de eerste alinea bedoelde termijn geen besluit neemt, gaat de nationale instantie voor verenigingen binnen 15 dagen nadat het desbetreffende besluit is genomen of nadat werd nagelaten een besluit te nemen, over tot toekenning van de status van openbaar belang. Elk besluit tot afwijzing van een registratieaanvraag wordt aan de aanvragers meegedeeld, met naar behoren onderbouwde redenen voor de afwijzing. 13. De stichtende leden van een Europese vereniging kunnen besluiten tegelijkertijd een registratieaanvraag en een aanvraag van de status van openbaar belang in te dienen; in dat geval wordt het nemen van een besluit over beide aanvragen als een geheel behandeld en zijn de langere termijnen van toepassing. Artikel 11 Commissie van beroep 1. Uiterlijk ... [... maanden na de datum van inwerkingtreding van deze verordening] stelt de Raad voor Europese verenigingen een commissie van beroep in, die bestaat uit een vertegenwoordiger van elke lidstaat en een vertegenwoordiger van de Commissie. De vertegenwoordiger van de Commissie is voorzitter. 2. De Commissie verzorgt het secretariaat van de Raad voor Europese verenigingen. 3. De commissie van beroep wordt bijeengeroepen door haar voorzitter en stelt besluiten vast bij volstrekte meerderheid van de leden. Artikel 12 Verplaatsing van de statutaire zetel 1. De statutaire zetel van een Europese vereniging kan naar een andere lidstaat worden verplaatst overeenkomstig dit artikel. De lidstaten dragen er zorg voor dat er geen belemmeringen bestaan voor de overdracht van activa en documenten van een Europese vereniging bij verplaatsing van haar statutaire zetel. Een dergelijke verplaatsing mag niet leiden tot andere wijzigingen in de statuten van de Europese vereniging dan die waarin dit artikel voorziet, noch tot de ontbinding van de Europese vereniging, noch tot de oprichting van een nieuwe rechtspersoon, en deze verplaatsing mag evenmin gevolgen hebben voor de rechten en verplichtingen die vóór de verplaatsing reeds bestonden, met uitzondering van rechten en verplichtingen die onlosmakelijk verbonden zijn met de verplaatsing. 2. Een voorstel tot verplaatsing wordt opgesteld door de raad van bestuur van de Europese vereniging en wordt bekendgemaakt overeenkomstig de nationale regels van de lidstaat waarin de statutaire zetel is gevestigd. 3. Een op grond van lid 2 opgesteld voorstel tot verplaatsing bevat nadere gegevens over: a) de voorgenomen statutaire zetel en de voorgestelde naam in de lidstaat van bestemming; b) de naam en het adres in de lidstaat van oorsprong; c) het voorstel tot wijziging van de statuten, met inbegrip van de nieuwe naam van de Europese vereniging, in voorkomend geval; d) het voor de verplaatsing voorgestelde tijdschema; en e) de verwachte juridische en economische gevolgen van de verplaatsing. 4. Binnen twee maanden na de bekendmaking van het voorstel kan er geen besluit tot verplaatsing worden genomen. Voor de besluiten tot verplaatsing gelden de voorwaarden die zijn vastgesteld voor de wijziging van de statuten van de Europese vereniging. 5. De schuldeisers en houders van andere rechten ten aanzien van de Europese vereniging die ontstaan zijn vóór de bekendmaking van het voorstel tot verplaatsing, hebben het recht om te verlangen dat de Europese vereniging hun passende zekerheden stelt. Het stellen van deze zekerheden wordt geregeld door het nationale recht van de lidstaat waarin de Europese vereniging vóór de verplaatsing haar statutaire zetel had. De lidstaten kunnen de toepassing van deze bepaling uitbreiden tot schulden die de Europese vereniging vóór de datum van de verplaatsing bij overheidsinstanties is aangegaan. 6. De bevoegde instantie van de lidstaat waarin de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft, geeft een attest af waarin wordt bevestigd dat de voor de verplaatsing vereiste handelingen en formaliteiten naar behoren zijn vervuld. 7. De nieuwe registratie kan pas plaatsvinden na overlegging van het in lid 8 bedoelde attest. De verplaatsing van de statutaire zetel van de Europese vereniging en de daaruit voortvloeiende wijziging van haar statuten worden van kracht op de datum waarop de verplaatsing overeenkomstig artikel 10 wordt geregistreerd. 8. Een lidstaat kan de verplaatsing van de statutaire zetel van Europese verenigingen die hun statutaire zetel op zijn grondgebied hebben, weigeren indien daartegen binnen de in lid 6 vastgestelde termijn van twee maanden formeel bezwaar wordt aangetekend door een aangewezen bevoegde instantie. Dit bezwaar kan alleen worden ingediend indien het gebaseerd is op redenen van openbare veiligheid, en wordt meegedeeld aan de nationale instantie voor verenigingen van de lidstaat van bestemming en aan de Raad voor Europese verenigingen. 9. Indien de verplaatsing van de statutaire zetel op grond van lid 8 wordt geweigerd, kan de Europese vereniging binnen 15 dagen na ontvangst van het besluit tot weigering beroep instellen bij de overeenkomstig artikel 11 ingestelde commissie van beroep. De commissie van beroep neemt een besluit binnen 15 dagen, of binnen 30 dagen in naar behoren gemotiveerde gevallen, wanneer de beoordeling van de aanvraag nader onderzoek vergt. 10. Indien de commissie van beroep de verplaatsing goedkeurt of binnen de in lid 11 bedoelde termijn geen besluit neemt, keurt de nationale instantie voor verenigingen van de bevoegde lidstaat de verplaatsing goed binnen 15 dagen nadat het desbetreffende besluit is genomen of nadat werd nagelaten een besluit te nemen. Elk besluit tot weigering van een verplaatsing wordt aan de aanvragers meegedeeld, met naar behoren onderbouwde redenen voor het besluit. 11. Indien de verplaatsing van de statutaire zetel definitief is geworden, deelt de nationale instantie voor verenigingen van de lidstaat waarin de Europese vereniging vóór de verplaatsing haar statutaire zetel had, die informatie binnen 15 dagen mee aan de nationale instantie voor verenigingen van de lidstaat waar de Europese vereniging haar statutaire zetel naar wil verplaatsen en aan de Raad voor Europese verenigingen. Uiterlijk 15 dagen na ontvangst van deze informatie neemt de nationale instantie voor verenigingen van de lidstaat van bestemming de Europese vereniging in het desbetreffende nationale register op. De Raad voor Europese verenigingen zorgt ervoor dat nadere gegevens over de verplaatsing uiterlijk 15 dagen na ontvangst van de mededeling van de lidstaat waarin de Europese vereniging vóór de verplaatsing haar statutaire zetel had, worden bekendgemaakt in de digitale databank van Europese verenigingen en in het Publicatieblad van de Europese Unie . De verplaatsing van de statutaire zetel van de Europese vereniging is van kracht en kan aan derden worden tegengeworpen vanaf de datum waarop de Europese vereniging is opgenomen in het nationale register van de lidstaat waarin de Europese vereniging haar nieuwe statutaire zetel heeft. 12. Indien tegen een Europese vereniging een procedure inzake ontbinding, opheffing, liquidatie, insolventie, staking van betalingen of een andere soortgelijke procedure is ingeleid, mag zij haar statutaire zetel niet verplaatsen. Artikel 13 Rechtspersoonlijkheid 1. Een Europese vereniging verkrijgt rechtspersoonlijkheid in alle lidstaten wanneer zij in het desbetreffende nationale register als Europese vereniging wordt geregistreerd. 2. Nadat kennis is gegeven van de registratie en voordat de Europese vereniging in het desbetreffende nationale register is opgenomen, kan de vereniging haar rechten als rechtspersoon uitoefenen indien zij “Europese vereniging in oprichting” als onderdeel van haar naam hanteert, met inachtneming van de nationale regels voor preventieve controle die van toepassing zijn op binnenlandse verenigingen in de lidstaat waarin de Europese vereniging in de oprichtingsfase haar statutaire zetel heeft. Indien handelingen zijn verricht in naam van de Europese vereniging vóór de verkrijging van rechtspersoonlijkheid en de Europese vereniging de uit die handelingen voortvloeiende verplichtingen niet op zich neemt, zijn de natuurlijke personen of rechtspersonen die deze handelingen verrichten, hoofdelijk aansprakelijk, tenzij anders is bepaald in de toepasselijke nationale regels van de lidstaat waarin de Europese vereniging in de oprichtingsfase haar statutaire zetel heeft. 3. Vanaf ... [datum van inwerkingtreding van deze verordening] mogen alleen Europese verenigingen die overeenkomstig deze verordening zijn opgericht en geregistreerd, de aanduiding “Europese vereniging” in hun naam opnemen, in de officiële taal of talen van de lidstaat waarin zij zijn gevestigd. Zij mogen dit doen zodra zij overeenkomstig artikel 10, lid 4, in het desbetreffende nationale register zijn opgenomen. 4. Als rechtspersonen zijn Europese verenigingen bevoegd om in eigen naam de bevoegdheden en rechten uit te oefenen en de plichten te vervullen die nodig zijn om hun doelstellingen na te streven, onder dezelfde voorwaarden als een van de overeenkomstig artikel 3, lid 2, bepaalde juridische entiteiten die zijn opgericht volgens het recht van de lidstaat waarin de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft. 5. Wanneer een Europese vereniging rechtspersoonlijkheid verkrijgt, verkrijgt zij als gevolg daarvan ook het recht en de bevoegdheid om: a) overeenkomsten te sluiten en andere rechtshandelingen te verrichten, waaronder de verwerving van roerende en onroerende goederen; b) middelen aan te trekken ter ondersteuning van haar non-profitactiviteiten; c) schenkingen en legaten te ontvangen; d) personeel in dienst te nemen; e) in rechte op te treden; en f) gebruik te maken van financiële diensten. Artikel 14 Bestuur en organen 1. Het staat een Europese vereniging vrij om in haar statuten haar interne beheerstructuren en bestuur vast te stellen, met inachtneming van de bepalingen van deze verordening. De structuren en het bestuur moeten in elk geval in overeenstemming zijn met de democratische beginselen en fundamentele waarden van de Unie. 2. Een Europese vereniging wordt bestuurd door ten minste twee organen, de raad van bestuur en de algemene vergadering. 3. Andere bestuursorganen kunnen door de raad van bestuur of de algemene vergadering worden opgericht, onder de voorwaarden en volgens de procedures van deze verordening en de statuten van de Europese vereniging. Artikel 15 Raad van bestuur 1. De raad van bestuur beheert de Europese vereniging; daarbij behartigt hij de belangen van de Europese vereniging en streeft hij naar het behalen van haar doelstellingen, als bepaald in de statuten van de Europese vereniging. 2. De raad van bestuur wordt overeenkomstig de statuten aangesteld door de algemene vergadering. Informatie over de samenstelling van de raad van bestuur wordt ter beschikking gesteld van de nationale instantie voor verenigingen binnen 6 maanden na de datum waarop hij is verkozen. De nationale instantie voor verenigingen stelt de Raad voor Europese verenigingen daarvan in kennis. Eventuele wijzigingen in de samenstelling worden op dezelfde wijze meegedeeld. De Europese vereniging maakt deze informatie openbaar. 3. Personen komen niet in aanmerking om lid te worden van de raad van bestuur, om bevoegdheden toegekend te krijgen, of om verantwoordelijkheden te aanvaarden op het gebied van beheer of vertegenwoordiging overeenkomstig lid 6, als zij onbekwaam zijn verklaard om op te treden als lid van een bestuurslichaam of ander soortgelijk leidinggevend of toezichthoudend orgaan van een juridische entiteit overeenkomstig: a) het Unierecht of het nationale recht dat op die personen van toepassing is; b) het Unierecht of het nationale recht dat van toepassing is op de op grond van artikel 3, lid 2, bepaalde juridische entiteiten in de lidstaat waarin de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft; of c) een rechterlijke of administratieve beslissing die in een lidstaat is vastgesteld of erkend. 4. Alle leden van de raad van bestuur hebben dezelfde rechten en plichten, binnen de reikwijdte van de taken die hun krachtens deze verordening en de statuten van de Europese vereniging worden toegekend. 5. De raad van bestuur kan bevoegdheden of verantwoordelijkheden op het gebied van het beheer delegeren aan commissies die uit een of meer leden van de Europese vereniging bestaan. De voorwaarden voor de uitoefening van een dergelijke delegatie worden in de statuten of door de algemene vergadering vastgesteld. 6. De raad van bestuur kan gewone en buitengewone vergaderingen houden. In het kader van zijn gewone vergaderingen komt de raad van bestuur bijeen volgens een in de statuten van de Europese vereniging vastgestelde regelmaat, en ten minste tweemaal per jaar, om de rekeningen, de activiteiten en de te verwachten vooruitzichten van de projecten van de Europese vereniging te bespreken. 7. De raad van bestuur stelt eenmaal per jaar een verslag op over de rekeningen en de activiteiten van de Europese vereniging, dat hij de nationale instantie voor verenigingen en het Raad voor Europese verenigingen toezendt. De Europese vereniging maakt het jaarverslag ook openbaar. 8. Onverminderd artikel 22, lid 2, en voor zover dit van toepassing is op de in artikel 3, lid 2, bedoelde entiteiten, stelt de raad van bestuur eenmaal per jaar een financieel overzicht op van de rekeningen van de Europese vereniging, met vermelding van de inkomsten uit economische activiteiten, middelen zoals kredieten en bankleningen, en schenkingen of niet-gecompenseerde ontvangsten in contanten of onroerend goed met betrekking tot het voorgaande kalenderjaar, evenals een begrotingsraming voor het komende begrotingsjaar. Overeenkomstig het nationale recht kunnen de lidstaten verlangen dat de raad van bestuur het financieel overzicht bekendmaakt aan de bevoegde instantie en aan de leden van de vereniging. In dat geval kunnen de leden de raad van bestuur verzoeken om nadere informatie, onder meer over de financieringsbronnen. De leden mogen dit alleen doen wanneer dit na onderzoek van het jaarlijkse financieel overzicht nodig blijkt met het oog op de transparantie en verantwoordingsplicht en op voorwaarde dat dit op evenredige wijze gebeurt. Daartoe is de Europese vereniging verplicht een volledige en nauwkeurige administratie bij te houden van alle financiële transacties, als bedoeld in artikel 23, lid 1. 9. De leden van de raad van bestuur zijn bevoegd om de Europese vereniging ten aanzien van derden en in rechte te vertegenwoordigen, binnen de grenzen en onder de voorwaarden die in de statuten van de vereniging zijn vastgesteld. Wanneer de bevoegdheid om de Europese vereniging ten aanzien van derden te vertegenwoordigen aan meer dan één lid wordt toegekend, oefenen deze personen die bevoegdheid gezamenlijk uit. 10. De Europese vereniging wordt ten opzichte van derden gebonden door alle rechtshandelingen die de leden van de raad van bestuur namens haar verrichten, tenzij door bedoelde handelingen de bevoegdheden worden overschreden die de raad van bestuur volgens het toepasselijke recht zijn toegekend of die de raad van bestuur wettelijk zijn verleend krachtens de statuten van de Europese vereniging. Artikel 16 Algemene vergadering 1. De ledenvergadering van de Europese vereniging, waarin alle leden bijeenkomen, wordt de algemene vergadering genoemd. 2. De raad van bestuur roept de algemene vergadering bijeen overeenkomstig de statuten van de Europese vereniging. 3. De leden worden uiterlijk 15 dagen voor de datum van de algemene vergadering in kennis gesteld van de algemene vergadering. 4. De raad van bestuur kan de algemene vergadering te allen tijde bijeenroepen, hetzij op eigen initiatief, hetzij op verzoek van ten minste een kwart van de leden. In de statuten kan een lagere drempel worden vastgesteld. 5. De algemene vergadering kan worden gehouden met fysiek aanwezige leden, met online aanwezige leden, of in een vorm die beide combineert, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de geldigheid van de algemene vergadering of van de vastgestelde besluiten. De raad van bestuur besluit voor elke algemene vergadering welke van de drie vormen wordt gebruikt, tenzij een meerderheid van de leden van de vereniging een andere vorm voorstelt. 6. In het verzoek om een algemene vergadering worden de redenen voor de bijeenroeping vermeld, evenals de punten die op de agenda moeten worden geplaatst. 7. Ieder lid heeft het recht op informatie en op toegang tot documenten, overeenkomstig de regels van de statuten en voorafgaand aan elke algemene vergadering. 8. Ieder lid heeft het recht aan de algemene vergadering deel te nemen, het woord te voeren en moties in te dienen. 9. Het recht van de leden om te stemmen en om moties in te dienen tijdens de algemene vergadering, wordt uitgeoefend in overeenstemming met de statuten van de Europese vereniging, overeenkomstig artikel 8, lid 2, punt j). 10. De leden kunnen voorafgaand aan een algemene vergadering een ander lid aanwijzen om hen op die vergadering te vertegenwoordigen, overeenkomstig een in de statuten van de Europese vereniging vast te stellen procedure. Een lid mag niet meer dan twee andere leden vertegenwoordigen. 11. Besluiten van de algemene vergadering over gewone aangelegenheden worden, tenzij anders bepaald, vastgesteld met een meerderheid van de stemmen van de aanwezige of vertegenwoordigde leden. De verdeling van de stemmen verloopt volgens de regels van de statuten van de Europese vereniging. Artikel 17 Verenigingsafdelingen en leidende actoren 1. Een Europese vereniging kan regionale afdelingen hebben. De afdelingen worden niet geacht een afzonderlijke rechtspersoonlijkheid te bezitten, maar kunnen namens de vereniging activiteiten organiseren en beheren, met inachtneming van de vereisten van hun statuten. 2. De raad van bestuur van een Europese vereniging kan afdelingen of leden met rechtspersoonlijkheid aanwijzen als leidende actoren bij de uitvoering van projecten van de Europese vereniging. De lidstaten staan toe dat afdelingen of leden als leidende actoren van een Europese vereniging projecten uitvoeren in hun rechtsgebied. Artikel 18 Wijzigingen van de statuten 1. Alle wijzigingen van de statuten van de Europese vereniging worden besproken op een daartoe bijeengeroepen algemene vergadering. 2. De leden worden ten minste 30 kalenderdagen vóór de datum die voor de vergadering is vastgesteld in kennis gesteld van elke algemene vergadering die wordt bijeengeroepen om wijzigingen van de statuten van de Europese vereniging die worden voorgesteld, te bespreken en er een besluit over te nemen. In de kennisgeving worden de desbetreffende voorstellen vermeld. 3. De algemene vergadering is bevoegd om de statuten te wijzigen indien ten minste de helft plus één van de leden van de Europese vereniging aanwezig of vertegenwoordigd is. 4. Wijzigingen van de statuten van de Europese vereniging worden vastgesteld indien ten minste twee derde van de aanwezige of vertegenwoordigde leden van de algemene vergadering voorstemt. 5. Wijzigingen van het gestelde doel van de Europese vereniging worden vastgesteld indien ten minste drie vierde van de aanwezige of vertegenwoordigde leden van de algemene vergadering voorstemt. 6. De tekst van de vastgestelde statuten wordt binnen 6 maanden na de datum van de vaststelling ervan ter beschikking gesteld van de nationale instantie voor verenigingen, die het Raad voor Europese verenigingen daarvan in kennis stelt. De Europese vereniging maakt deze informatie openbaar en deelt deze aan het Raad voor Europese verenigingen mee met het oog op opneming ervan in de in artikel 5, lid 5, punt b), bedoelde Europese databank. Hoofdstuk III Bepalingen betreffende de behandeling van Europese verenigingen in de lidstaten Artikel 19 Beginsel van non-discriminatie 1. Elke discriminerende behandeling van Europese verenigingen is verboden. 2. Europese verenigingen worden behandeld op dezelfde wijze als de overeenkomstig artikel 3, lid 2, bepaalde vergelijkbare nationale entiteiten. Artikel 20 Status van openbaar belang 1. Aan Europese verenigingen kan de status van openbaar belang worden toegekend indien aan elk van de volgende voorwaarden is voldaan: a) door de organisatie en met de activiteiten van de organisatie wordt een doelstelling van openbaar belang nagestreefd die het maatschappelijk welzijn of een onderdeel daarvan dient en die aldus het openbaar belang ten goede komt, op voorwaarde dat dit doel en deze activiteiten niet systematisch en rechtstreeks de structuren van een specifieke politieke partij ten goede komen. Onder meer de volgende doelstellingen worden van openbaar belang geacht: i) kunst, cultuur of instandhouding van historisch erfgoed; ii) milieubescherming en klimaatverandering; iii) bevordering en bescherming van de grondrechten en de waarden van de Unie, waaronder de democratie en de rechtsstaat, en uitbanning van elke vorm van discriminatie op grond van geslacht, ras, etnische afkomst, godsdienst, handicap, seksuele geaardheid of op welke grond dan ook; iv) sociale rechtvaardigheid, sociale inclusie en armoedepreventie of -bestrijding; v) humanitaire bijstand en humanitaire hulp, met inbegrip van rampenbestrijding; vi) ontwikkelingshulp en ontwikkelingssamenwerking; vii) bescherming van, bijstand aan en ondersteuning van kwetsbare bevolkingsgroepen, waaronder kinderen, ouderen, personen met een handicap, personen die internationale bescherming zoeken of internationale bescherming genieten en dakloze personen; viii) dierenbescherming; ix) wetenschap, onderzoek en innovatie; x) onderwijs en opleiding en participatie van jongeren; xi) bevordering en bescherming van de gezondheid en het welzijn, met inbegrip van verstrekking van medische zorg; xii) consumentenbescherming; en xiii) amateursporten en de promotie ervan; b) overschotten van economische of andere activiteiten die de organisatie inkomsten opleveren, worden uitsluitend gebruikt ter bevordering van de doelstellingen van openbaar belang van de organisatie; c) in geval van ontbinding van de organisatie garanderen wettelijke waarborgen dat alle activa nog steeds ter bevordering van doelstellingen van openbaar belang worden gebruikt; en d) leden van de bestuursstructuren van de organisatie die niet tot het personeel van de organisatie behoren, komen niet in aanmerking voor een vergoeding die verder gaat dan passende onkostenvergoedingen. 2. Overeenkomstig de vereisten van lid 1 kunnen Europese verenigingen bij de nationale instantie voor verenigingen van de lidstaat waarin zij hun statutaire zetel hebben, een aanvraag indienen om te worden erkend als vereniging die het openbaar belang bevordert. 3. De nationale instantie voor verenigingen neemt een besluit over de aanvraag van de status van openbaar belang overeenkomstig de procedure van artikel 10, leden 8 en 9. 4. De lidstaten behandelen een Europese vereniging waaraan de status van openbaar belang is toegekend op dezelfde wijze als juridische entiteiten waaraan in hun rechtsgebied een overeenkomstige status is toegekend. Artikel 21 Beginsel van nationale behandeling Europese verenigingen zijn onderworpen aan de bepalingen van het nationale recht dat van toepassing is op de op grond van artikel 3, lid 2, bepaalde juridische entiteiten in de lidstaat waarin zij haar statutaire zetel heeft. Artikel 22 Beginsel van niet-arbitraire behandeling Europese verenigingen mogen door de lidstaten niet verschillend worden behandeld louter op grond van de politieke wenselijkheid van hun doel, werkterrein of financieringsbronnen. Hoofdstuk IV Financiering en rapportage Artikel 23 Fondsenwerving en vrij gebruik van activa 1. Europese verenigingen kunnen in elke lidstaat en in derde landen middelen werven, ontvangen, vervreemden of schenken, waaronder financiële middelen, middelen in natura en materiële middelen, alsook personeel werven bij of ontvangen van welke bron dan ook, ongeacht of het gaat om overheidsinstanties, particulieren of particuliere organisaties. 2. Europese verenigingen zijn onderworpen aan de bepalingen van het recht van de Unie en het toepasselijke nationale recht betreffende belasting, douane, deviezen, het witwassen van geld en de financiering van terrorisme, alsmede aan de voorschriften betreffende de financiering van verkiezingen en politieke partijen, zoals van toepassing op de rechtspersonen die overeenkomstig artikel 3, lid 2, van deze verordening zijn aangewezen in de lidstaat waar zij hun statutaire zetel hebben. 3. Europese verenigingen zijn overeenkomstig het nationale recht onderworpen aan rapportage- en openbaarmakingsverplichtingen, onder meer met betrekking tot de samenstelling van de raad van bestuur, de bepalingen van de statuten, de financiering en financiële overzichten, zolang dergelijke verplichtingen de doelstelling van algemeen belang verwezenlijken die erin bestaat te waarborgen dat Europese verenigingen op transparante wijze te werk gaan en verantwoording afleggen, en zij noodzakelijk en evenredig zijn. De naleving van de in de eerste alinea bedoelde verplichtingen mag er niet toe leiden dat Europese verenigingen worden onderworpen aan strengere regels dan die welke van toepassing zijn op gelijkwaardige nationale entiteiten die op grond van artikel 3, lid 2, zijn aangewezen en op entiteiten met winstoogmerk. Deze rapportage- en openbaarmakingsverplichtingen mogen niet leiden tot een verschil in behandeling of beperking van de rechten en verplichtingen van de Europese vereniging, ongeacht de wenselijkheid van het doel of de financieringsbronnen ervan. Artikel 24 Boekhouding en controle van de rekeningen 1. Europese verenigingen houden een volledige en nauwkeurige administratie bij van alle financiële transacties. 2. Europese verenigingen stellen ten minste eenmaal per jaar: a) een jaarrekening; b) geconsolideerde jaarrekeningen (indien van toepassing); c) een begrotingsraming voor het komende begrotingsjaar; en d) een jaarlijks activiteitenverslag op. De raad van bestuur zendt het jaarlijkse activiteitenverslag en de financiële staat overeenkomstig artikel 14, lid 7, en artikel 14, lid 8, toe aan de nationale instantie voor verenigingen. 3. Het jaarlijkse activiteitenverslag bevat ten minste: a) informatie over de activiteiten van de Europese vereniging in het referentiejaar; b) informatie over de verwachte ontwikkeling, indien beschikbaar; en c) een beschrijving van de wijze waarop de doelstelling van openbaar belang gedurende het voorgaande jaar is bevorderd, indien de desbetreffende status aan de Europese vereniging is toegekend. 4. De jaarrekeningen van de Europese verenigingen, en, in voorkomend geval, de geconsolideerde jaarrekeningen, worden gecontroleerd overeenkomstig de bepalingen die van toepassing zijn op de op grond van artikel 3, lid 2, van deze verordening zijn aangewezen rechtspersonen in de lidstaat waar de betrokken Europese vereniging haar statutaire zetel heeft. De controle wordt ten minste eens in de vier jaar en ten hoogste eens in de twee jaar uitgevoerd. 5. Het verslag van de in lid 4 bedoelde controle wordt openbaar gemaakt op de wijze die is vastgesteld in de wetgeving van de lidstaat waar de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft. 6. De autoriteiten van de lidstaten schrijven Europese verenigingen niet voor n dat zij toegang verlenen tot informatie over hun leden die natuurlijke personen zijn, tenzij dit noodzakelijk is voor een openbaar strafrechtelijk onderzoek naar strafbare feiten waarop een maximale vrijheidsstraf van ten minste één jaar staat en dit na een beslissing van een onafhankelijke rechtbank gebeurt. 7. De nationale instantie voor verenigingen stuurt een halfjaarlijks overzicht met relevante informatie over alle in lid 4 bedoelde controles naar het Raad voor Europese verenigingen, dat zorgt voor de publicatie van het verslag in het Publicatieblad van de Europese Unie en op zijn website. 8. De regels inzake boekhouding en de controle van de rekeningen die van toepassing zijn op Europese verenigingen mogen niet minder gunstig zijn dan die welke overeenkomstig Richtlijn 2006/43/EG (19) of Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (20) gelden voor ondernemingen. 9. Dit artikel is van toepassing onverminderd gunstigere overeenkomstige nationale bepalingen in de lidstaat waar de statutaire zetel is gevestigd. Hoofdstuk V Samenwerking met de lidstaten en aansprakelijkheid Artikel 25 Samenwerking met de lidstaten 1. De nationale instantie voor verenigingen van de lidstaat van registratie raadpleegt tijdig de nationale instanties voor verenigingen van andere lidstaten over belangrijke kwesties in verband met de wettigheid en aansprakelijkheid van een bepaalde Europese vereniging, en stelt het Raad voor Europese verenigingen daarvan in kennis. 2. Tenzij in deze verordening anders is bepaald, verstrekken de nationale instanties voor verenigingen jaarlijks een overzicht van alle relevante informatie over besluiten betreffende Europese verenigingen op het grondgebied van hun lidstaat. Dit overzicht bevat onder meer een lijst van de gevallen waarin strafrechtelijke onderzoeken tegen Europese verenigingen zijn ingesteld, met inbegrip van gevallen waarin overeenkomstig artikel 24, lid 6, om openbaarmaking van informatie over de leden is verzocht. 3. Indien het Raad voor Europese verenigingen van oordeel is dat een nationale instantie voor verenigingen deze verordening niet heeft nageleefd, voorziet het de Commissie van alle relevante informatie. Vervolgens beoordeelt de Commissie die informatie en neemt zo nodig maatregelen. 4. Er worden doeltreffende voorzieningen in rechte ter beschikking gesteld van de Europese verenigingen om besluiten aan te vechten die door de nationale instantie voor verenigingen zijn genomen en die hen aangaan, waaronder de mogelijkheid om tegen dergelijke besluiten beroep in te stellen. Artikel 26 Aansprakelijkheid van Europese verenigingen en van de leden van hun raad van bestuur 1. De aansprakelijkheid van de Europese vereniging valt onder de bepalingen die van toepassing zijn op de rechtspersonen die overeenkomstig artikel 3, lid 2, van deze verordening zijn aangewezen in de lidstaat waar de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft. 2. De leden van de raad van bestuur van een Europese vereniging zijn gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk voor het verlies dat of de schade die een Europese vereniging lijdt als gevolg van een niet-nakoming van de verplichtingen die uit hun functie voortvloeien. Zij zijn echter niet gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk voor het verlies dat of de schade die door de Europese vereniging is geleden, indien is bewezen dat bepaalde specifieke verplichtingen niet zijn nagekomen die alleen uit de functies van een bepaald lid voortvloeien. 3. In de statuten wordt bepaald onder welke voorwaarden beroep namens de Europese vereniging kan worden ingesteld tegen leden van de raad van bestuur. Hoofdstuk VI Ontbinding, insolventie, liquidatie Artikel 27 Vrijwillige ontbinding 1. Een Europese vereniging kan vrijwillig worden ontbonden: a) bij besluit van de raad van bestuur uit hoofde van bepalingen in de statuten van de Europese vereniging, met instemming van de algemene vergadering; of b) bij besluit van de algemene vergadering; een dergelijk besluit kan door de algemene vergadering worden ingetrokken voordat de ontbinding of liquidatie van de Europese vereniging formeel van kracht wordt. 2. De Europese vereniging stelt de nationale instanties voor verenigingen uiterlijk 15 dagen na het nemen van een besluit van vrijwillige ontbinding op grond van lid 1 in kennis daarvan. 3. De nationale instantie voor verenigingen verwijdert de Europese vereniging onmiddellijk uit het desbetreffende nationale register en stelt het Raad voor Europese verenigingen en het Bureau voor publicaties van de Europese Unie, uiterlijk 15 dagen nadat zij op de hoogte is gebracht van de ontbinding, in kennis van de ontbinding van de Europese vereniging overeenkomstig lid 1. Onmiddellijk na een dergelijke kennisgeving publiceert de Autoriteit voor Europese verenigingen een aankondiging van ontbinding van de raad van de Europese vereniging in het Publicatieblad van de Europese Unie en verwijdert zij de Europese vereniging uit de digitale databank van de Unie. Het Publicatiebureau publiceert eveneens een aankondiging van ontbinding van de Europese vereniging in het Publicatieblad van de Europese Unie . 4. De ontbinding van de Europese vereniging wordt in de gehele Unie van kracht vanaf de datum waarop de vereniging uit het desbetreffende nationale register wordt verwijderd. Artikel 28 Onvrijwillige ontbinding 1. Een Europese vereniging kan alleen worden ontbonden door een definitief besluit van een bevoegde rechtbank in de lidstaat waar de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft of als laatst heeft gehad indien: a) de statutaire zetel van de Europese vereniging moet worden verplaatst of is verplaatst naar een locatie buiten het grondgebied van de Unie; b) niet meer wordt voldaan aan de in deze verordening gestelde voorwaarden voor de oprichting van de Europese vereniging; of c) de activiteiten van de Europese vereniging niet langer verenigbaar zijn met de doelstellingen en waarden van de Unie of een ernstige bedreiging vormen voor de openbare veiligheid. 2. Indien krachtens lid 1, punt a) of b), een besluit tot ontbinding wordt genomen, geeft de Autoriteit voor Europese verenigingen de Europese vereniging een redelijke termijn om haar situatie te regulariseren voordat het besluit in werking treedt. 3. Aanvragers krijgen toegang tot doeltreffende voorzieningen in rechte om bij het bevoegde hof van beroep beroep in te stellen tegen een besluit tot ontbinding. 4. De nationale instantie voor verenigingen verwijdert de Europese vereniging onmiddellijk uit het desbetreffende nationale register en stelt het Raad voor Europese verenigingen en het Bureau voor publicaties van de Europese Unie, uiterlijk 15 dagen nadat het besluit definitief is geworden, in kennis van de onvrijwillige ontbinding van de Europese vereniging. Onmiddellijk na een dergelijke kennisgeving verwijdert het Raad voor Europese verenigingen de Europese vereniging uit de digitale databank van de Unie en publiceert het Publicatiebureau een aankondiging van ontbinding van de Europese vereniging in het Publicatieblad van de Europese Unie . 5. De ontbinding van de Europese vereniging wordt in de gehele Unie van kracht vanaf de datum waarop de vereniging uit het desbetreffende nationale register wordt verwijderd. Artikel 29 Liquidatie en insolventie 1. De ontbinding van een Europese vereniging heeft de liquidatie ervan tot gevolg. Deze liquidatie valt onder het recht dat in de lidstaat waar de Europese vereniging haar statutaire zetel heeft, van toepassing is op de rechtspersonen die overeenkomstig artikel 3, lid 2, van deze verordening zijn aangewezen. 2. De Europese vereniging behoudt haar hoedanigheid in de zin van artikel 13 van deze verordening totdat haar liquidatie is afgesloten. Artikel 30 Toetsing en evaluatie Uiterlĳk op ... [vĳf jaar na de inwerkingtreding van deze verordening] brengt de Commissie aan de Raad en aan het Europees Parlement verslag uit over de toepassing van deze verordening en stelt zĳ in voorkomend geval wĳzigingen voor. Hoofdstuk VII Artikel 31 Slotbepalingen Deze verordening treedt in werking op de [...] dag na de dag van haar publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie . DEEL II Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende gemeenschappelijke minimumnormen voor non-profitorganisaties in de Unie (richtlijn minimumnormen) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, overwegende hetgeen volgt: (1) Het recht op vrijheid van vereniging is een grondrecht dat wordt erkend in het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”) en de grondwetten van de lidstaten; het is van wezenlijk belang is voor de werking van de democratie, aangezien het een essentiële voorwaarde is voor de uitoefening van andere grondrechten door individuen, waaronder het recht op vrijheid van meningsuiting. (2) Non-profitorganisaties genieten bescherming van bepaalde rechten, waaronder grondrechten, in hun eigen hoedanigheid, op grond van de relevante jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. (3) Non-profitorganisaties leveren een belangrijke bijdrage aan de verwezenlijking van doelstellingen van openbaar belang en aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie, onder meer door actieve deelname aan de economische, democratische en sociale activiteiten van onze samenlevingen te bevorderen. (4) Vandaag de dag spelen non-profitorganisaties, bij het nastreven van hun doelstellingen, een volwaardige rol in onze economie en bij de ontwikkeling van de interne markt, onder meer door zich bezig te houden met diverse activiteiten van zowel nationale als transnationale relevantie en regelmatig betrokken te zijn bij economische activiteiten. (5) Non-profitorganisaties zijn met name belangrijke drijvende krachten achter de ontwikkeling van de derde sector, die, op basis van de resultaten van het project 2014-2017 over de bijdrage van de derde sector aan de sociaal-economische ontwikkeling van Europa, dat werd gecoördineerd door het Instituut voor Sociaal Onderzoek (ISF) in Oslo (21) , naar schatting goed is voor ongeveer 13 % van de beroepsbevolking in Europa. (6) Non-profitorganisaties spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid van de Unie ter ondersteuning van de interne markt, zoals blijkt uit hun betrokkenheid bij diverse deskundigengroepen, zoals het Forum op hoog niveau voor een beter werkende voedselvoorzieningsketen. (7) In verslagen, onder meer van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, wordt gewezen op talrijke belemmeringen die voortvloeien uit nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken waarbij de oprichting, registratie, werkzaamheden, financiering en grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties is geregeld en die van invloed zijn op de mogelijkheden van natuurlijke of rechtspersonen of groepen van dergelijke personen, ongeacht hun nationaliteit, om in de gehele Unie non-profitorganisaties op te richten, te registreren of te laten functioneren. (8) Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft de lidstaten verzocht een gunstig klimaat voor filantropie te scheppen dat in overeenstemming is met de vrijheden en grondrechten van de Unie, waarin filantropische en burgeractie, particuliere giften aan doelen van openbaar belang en de oprichting van filantropische organisaties wordt aangemoedigd (22) . Het versterken van de complementariteit tussen het werk van overheidsinstellingen en filantropische organisaties en het waarborgen dat de nationale wetgeving en het beleid van de Unie de donatie van particuliere middelen ten behoeve van het algemeen belang vergemakkelijken door middel van het vrije verkeer van kapitaal in combinatie met het beginsel van non-discriminatie en gelijke fiscale behandeling van Europese filantropische organisaties, is dan ook belangrijk voor het aanboren van het potentieel van grensoverschrijdende donaties en investeringen ten behoeve van het algemeen belang. (9) Ondanks het snelgroeiende aantal grensoverschrijdende verenigingen en non-profitorganisaties in de Unie, is er momenteel geen geharmoniseerd pan-Europees wetgevingskader op grond waarvan zij naar behoren kunnen opereren en zichzelf kunnen organiseren op grensoverschrijdend niveau. (10) Gezien het belang van non-profitorganisaties is het van wezenlijk belang dat de oprichting en de werkzaamheden van deze organisaties afdoende worden vergemakkelijkt en beschermd in wetgeving van de lidstaten. (11) In Aanbeveling CM/Rec(2007)14 van het Comité van Ministers betreffende de rechtspositie van niet-gouvernementele organisaties in Europa hebben de lidstaten de rol van non-profitorganisaties, en in het bijzonder van niet-gouvernementele organisaties, reeds erkend als een wezenlijk element van de bijdrage van het maatschappelijk middenveld aan de transparantie en de verantwoordingsplicht van democratisch bestuur, en hebben zij de minimumnormen vastgesteld die moeten worden nageleefd met betrekking tot de oprichting, het beheer en de algemene activiteiten van dergelijke organisaties. (12) De gezamenlijke richtsnoeren inzake de vrijheid van vereniging (CDL-AD(2014)046) die zijn vastgesteld door de Europese Commissie voor democratie middels het recht (Commissie van Venetië) en het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE, bieden wetgevers richtsnoeren om internationale mensenrechtennormen inzake het recht op vrijheid van vereniging om te zetten in nationale wetgeving. (13) Op het niveau van de Unie moet overeenkomstig de vrijheid van vereniging en het vrije verkeer van kapitaal worden voortgebouwd op bestaande normen voor non-profitorganisaties die erop gericht zijn alle in de Unie gevestigde non-profitorganisaties hetzelfde beschermingsniveau en een gelijk speelveld te bieden, teneinde een klimaat te scheppen waarin dergelijke organisaties ongehinderd kunnen bijdragen aan de werking van de interne markt. (14) Deze richtlijn zorgt voor de onderlinge aanpassing van de wetten van de lidstaten met betrekking tot bepaalde aspecten van de oprichting, registratie, werkzaamheden, financiering, rapportage en grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties. (15) Deze richtlijn mag geen afbreuk doen aan de regels van de lidstaten inzake de belastingregelingen voor non-profitorganisaties die op hun grondgebied zijn gevestigd, staan geregistreerd of werkzaam zijn. Bij de omzetting van de bepalingen van deze richtlijn in nationaal recht moeten de lidstaten ervoor waken bepalingen op het gebied van de belastingwetgeving in te voeren of toe te passen die de registratie, de werkzaamheden, de financiering en het grensoverschrijdend verkeer van non-profitorganisaties op zodanige wijze beïnvloeden dat de letter of de geest van de in deze richtlijn neergelegde regels wordt ontdoken. (16) Deze richtlijn mag niet van invloed zijn op het strafrecht van de lidstaten. Bij de omzetting van de bepalingen van deze richtlijn in nationaal recht moeten de lidstaten ervoor waken strafrechtelijke bepalingen in te voeren of toe te passen die specifiek de registratie, de werkzaamheden, de financiering en het grensoverschrijdend verkeer van non-profitorganisaties regelen of beïnvloeden op een wijze die de letter of de geest van de in deze richtlijn neergelegde regels omzeilt. (17) Deze richtlijn moet van toepassing zijn op in de Unie gevestigde non-profitorganisaties die bedoeld zijn als vrijwillige verenigingen van natuurlijke of rechtspersonen, alsmede op organisaties die niet op lidmaatschap zijn gebaseerd en waarvan de activa zijn bestemd voor het nastreven van een specifiek doel, zoals stichtingen, opgericht voor onbepaalde tijd, die een ander hoofddoel nastreven dan het genereren van winst en die onafhankelijk en autonoom zijn. Het feit dat een organisatie geen rechtspersoonlijkheid heeft, mag haar niet uitsluiten van de door deze richtlijn geboden bescherming. (18) Bij het bepalen of een organisatie volgens artikel 2 van deze richtlijn wel of geen winstoogmerk heeft, moeten de directe begunstigden van organisaties die zorg verlenen aan personen met specifieke sociale behoeften of gezondheidsproblemen, niet als particuliere partijen worden beschouwd. (19) Politieke partijen moeten van het toepassingsgebied van deze richtlijn worden uitgesloten, voor zover hun activiteiten niet alleen betrekking hebben op het nastreven van gemeenschappelijke belangen, activiteiten of doeleinden, maar ook gericht zijn op het gezamenlijk verwerven en gebruiken van politieke macht. (20) Vakbonden en vakbondverenigingen moeten buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen. Deze uitsluiting mag niet door de lidstaten worden gebruikt als rechtvaardiging voor een beperking van vakbondsvoorrechten en -rechten die erkend zijn in de nationale, Unie- of internationale wetgeving of de mensenrechteninstrumenten, met name het Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa en de relevante verdragen en aanbevelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie en de daarmee verband houdende rechtspraak. (21) Deze richtlijn mag geen afbreuk doen aan de bevoegdheid van de lidstaten met betrekking tot de status van religieuze, levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties als bedoeld in artikel 17 VWEU. In dit verband moeten organisaties met hoofdzakelijk religieuze, levensbeschouwelijke en niet-confessionele doeleinden, zoals kerken en religieuze of niet-religieuze gemeenschappen, van de toepassing van deze richtlijn worden uitgesloten. Dit mag echter niet door de lidstaten worden gebruikt om andere organisaties waarvan de waarden en doelstellingen door godsdienstige, levensbeschouwelijke of niet-confessionele overtuigingen worden geïnspireerd, zoals op geloof gebaseerde liefdadige non-profitorganisaties, van het toepassingsgebied van deze richtlijn uit te sluiten. (22) Er moet sprake zijn van een vermoeden van het bestaan van een rechtmatig belang bij toegang tot een klachtenmechanisme en tot een administratief en gerechtelijk beroep voor personen die rechtstreeks betrokken zijn of waren bij een non-profitorganisatie, zoals de oprichters, directeuren, personeelsleden, maar ook voor alle personen die een procesbevoegdheid hebben in verband met de activiteiten van de non-profitorganisatie. Dat vermoeden moet ook bestaan voor begunstigden van de activiteiten van de non-profitorganisatie wanneer die begunstigden mogelijk geen lid zijn, maar wanneer zij diensten ontvangen of hebben ontvangen, of onderworpen zijn of zijn geweest aan besluiten van de organisatie die van invloed waren op hun dagelijks leven, zoals patiënten of bewoners van instellingen of opvangcentra, die worden beheerd door non-profitorganisaties, of ontvangers van donaties, zoals voedsel of kleding. (23) Nationale mensenrechteninstellingen zijn onafhankelijke instellingen die bij de wet en in overeenstemming met de in 1993 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties goedgekeurde Beginselen van Parijs zijn opgericht. Zij hebben de opdracht de mensenrechten op nationaal niveau te beschermen en te bevorderen in overeenstemming met de internationale mensenrechtennormen en -standaarden. (24) Het feit dat non-profitorganisaties de vrijheid hebben om doelstellingen te formuleren en activiteiten op te zetten, vloeit voort uit internationale en regionale mensenrechtennormen. Dit houdt tevens in dat dergelijke organisaties de vrijheid hebben om het toepassingsgebied van hun werkzaamheden te bepalen, op lokaal, regionaal, nationaal en internationaal niveau, en om lid te worden van andere organisaties, federaties en confederaties van organisaties. (25) Informatie over de identiteit van de oprichter en leden van non-profitorganisaties die natuurlijke personen zijn, kan gevoelige informatie zijn. Daarom moeten de lidstaten ervoor zorgen dat eventuele vereisten die leiden tot de verwerking van dergelijke persoonsgegevens geen afbreuk doen aan Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (23) (algemene verordening gegevensbescherming), en met name artikel 9. (26) Eenieder moet vrij kunnen beslissen of hij al dan niet lid wordt of blijft van een non-profitorganisatie en organisaties moeten vrij zijn om hun regels voor lidmaatschap vast te stellen, met als enige voorwaarde het non-discriminatiebeginsel. Lidmaatschap van een non-profitorganisatie mag geen reden zijn voor de toepassing van straffen of beperkende maatregelen, tenzij dit een gevolg is van de handhaving van het strafrecht. (27) Regels betreffende non-profitorganisaties moeten in overeenstemming zijn met het non-discriminatiebeginsel. Dit omvat de verplichting voor lidstaten ervoor te zorgen dat personen of groepen personen die een vereniging wensen op te richten, niet onrechtmatig bevoordeeld of benadeeld worden ten opzichte van andere personen of groepen personen. (28) De uitvoering van regels betreffende non-profitorganisaties moet worden verricht door regelgevende instanties die onpartijdig, onafhankelijk en tijdig optreden, overeenkomstig het recht op behoorlijk bestuur. Besluiten en handelingen die van invloed zijn op de uitoefening door non-profitorganisaties van hun rechten en plichten moeten onafhankelijk kunnen worden getoetst, onder meer door een rechtbank. (29) Het is noodzakelijk om de bureaucratische en wettelijke voorschriften te vereenvoudigen en verlichten, de autonome aard van non-profitorganisaties te respecteren, ervoor te zorgen dat de voorschriften niet onnodig belastend zijn, de regels inzake oprichting, registratie en schrapping uit het register te stroomlijnen en de bijbehorende procedures en systemen te moderniseren om een gunstig klimaat te scheppen voor de werkzaamheden van non-profitorganisaties in de gehele Unie en om de transparantie en het vertrouwen in de sector te vergroten. Daartoe moeten in deze richtlijn algemene verplichtingen inzake de vereenvoudiging van de administratieve regels en specifieke verplichtingen met betrekking tot bepaalde aspecten van het regelgevingskader worden vastgesteld. (30) Non-profitorganisaties die bijdragen aan het openbaar belang spelen een bijzonder belangrijke rol en moeten daarom in alle lidstaten onder dezelfde voorwaarden een gunstige behandeling krijgen. (31) Overeenkomstig het beginsel van noodzakelijkheid en evenredigheid van de beperkingen op het recht van vereniging, moeten het verbieden en het ontbinden van non-profitorganisaties altijd als laatste redmiddel worden gebruikt en mogen nooit het gevolg zijn van kleine overtredingen die kunnen worden rechtgezet of verholpen. (32) Er moet een reeks regels inzake gelijke behandeling, grensoverschrijdende omzettingen en fusies van non-profitorganisaties worden vastgesteld om de bewegingsvrijheid van non-profitorganisaties in de gehele Unie te vergroten. (33) De vrijheid van vereniging is een grondrecht en hoewel het mogelijk is dat verenigingen die niet formeel zijn opgericht in de wetgeving van een lidstaat niet worden erkend, mag dit geen afbreuk doen aan het recht van dergelijke verenigingen om op het grondgebied van de betreffende lidstaat te bestaan en actief te zijn. (34) Non-profitorganisaties hebben het recht te bestaan en actief te zijn in overeenstemming met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het Handvest, zelfs wanneer hun registratie op willekeurige wijze is geweigerd door de autoriteiten van hun lidstaat van vestiging. (35) Non-profitorganisaties moeten de vrijheid hebben om voor de uitoefening van hun activiteiten financiële, materiële en personele middelen te zoeken, te ontvangen en aan te wenden, in het binnenland, in het buitenland of in internationaal verband. Non-profitorganisaties in de gehele Unie hebben gemeld dat zij steeds moeilijker toegang krijgen tot middelen, waaronder overheidsfinanciering, en in een toenemend aantal lidstaten heerst bezorgdheid over de evenredigheid van de strenge regels die worden vastgesteld inzake de toegang van non-profitorganisaties tot buitenlandse financiering. Filantropische organisaties hebben in sommige gevallen ook problemen gemeld bij het verstrekken van donaties of subsidies. Daarom moeten er beginselen en normen worden vastgesteld voor de financiering van non-profitorganisaties, onder meer ten aanzien van de toegang tot en het gebruik van particuliere middelen en overheidsfinanciering, de uitoefening van economische activiteiten en de verplichting om grensoverschrijdende financiering niet onnodig te beperken, overeenkomstig de in de Verdragen bepaalde regels inzake het vrije verkeer van kapitaal. (36) Artikel 63 VWEU en de artikelen 7, 8 en 12 van het Handvest bieden non-profitorganisaties bescherming tegen discriminerende, onnodige en ongerechtvaardigde beperkingen van de toegang tot middelen en van het vrije kapitaalverkeer in de Unie. Dit betreft ook het vermogen om middelen van zowel binnenlandse als buitenlandse oorsprong aan te trekken, veilig te stellen en te gebruiken, hetgeen van het allerhoogste belang is voor het bestaan en de werking van welke juridische entiteit dan ook. Overeenkomstig het arrest van het HvJ-EU van 18 juni 2020 in zaak C-78/18, Europese Commissie/Hongarije (24) , mogen beperkingen alleen worden opgelegd in het belang van het openbaar beleid of de openbare veiligheid, moeten zij evenredig zijn met de doelstelling om deze belangen te beschermen, en moeten zij het minst ingrijpende middel zijn om de nagestreefde doelstelling te behalen. Dit betreft onder andere beperkingen die voortvloeien uit voorschriften inzake de bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme, die worden toegepast overeenkomstig de beginselen van noodzakelijkheid en evenredigheid, waarbij met name rekening wordt gehouden met de verplichtingen inzake risicobeoordeling uit hoofde van het internationaal recht en het recht van de Unie. Daarom mogen de lidstaten geen onredelijke, te ingrijpende of verstorende maatregelen toepassen, met inbegrip van rapportageverplichtingen die de organisaties een buitensporige of dure last opleggen. Om tegemoet te komen aan het openbaar belang bij het bieden van transparantie, met name ten aanzien van organisaties die van invloed zijn op het openbare leven en het openbare debat, moeten non-profitorganisaties worden onderworpen aan rapportage- en openbaarmakingsverplichtingen met betrekking tot hun vertegenwoordigers en de leden van hun bestuursorganen, de bepalingen van hun statuten en hun financiering. Dergelijke rapportage- en openbaarmakingsverplichtingen mogen niet leiden tot een beperking van de rechten en plichten van non-profitorganisaties. (37) In zijn rechtspraak erkent het HvJ-EU de toepassing van het beginsel van vrij verkeer van kapitaal op doelstellingen van openbaar belang en heeft het de in het VEU en het VWEU vastgelegde fundamentele vrijheden geïnterpreteerd als vrijheden waarvoor het beginsel van non-discriminatie moet worden toegepast op donateurs en organisaties van openbaar belang in de Unie, onder meer met betrekking tot de fiscale behandeling van entiteiten van openbaar belang en hun donateurs (25) . Indien nationale wetten blijven discrimineren of indien er dure en omslachtige procedures van toepassing zijn op niet-nationale organisaties is dit daarom in strijd met het recht van de Unie. (38) Non-profitorganisaties en hun leden moeten ten volle het recht op privacy en vertrouwelijkheid genieten. Hoewel de bescherming die wordt geboden door de Unie- en nationale regels inzake de verwerking van persoonsgegevens reeds van toepassing is op non-profitorganisaties, moeten minimumgaranties worden vastgesteld, met name wat betreft de vertrouwelijkheid van het lidmaatschap van non-profitorganisaties en de openbaarmaking van vertrouwelijke en gevoelige informatie. De lidstaten moeten elke vorm van toezicht op non-profitorganisaties buiten het strafrechtelijk kader verbieden. (39) Non-profitorganisaties moeten tijdig en op zinvolle wijze worden geraadpleegd over de invoering, herziening en uitvoering van wetgeving, beleid en praktijken die van invloed zijn op hun activiteiten, onder meer met betrekking tot de omzetting van de bepalingen van deze richtlijn in nationale wetgeving en de uitvoering van de bepalingen. Op alle overheidsniveaus moet daarom een regelmatige en transparante dialoog met het maatschappelijk middenveld in gang worden gezet. (40) Deze richtlijn doet geen afbreuk aan de rechten van werknemers, met inbegrip van bestaande rechten in het kader van insolventie en inzake lonen. Werkgevers moeten hun verplichtingen nakomen, ongeacht de vorm van hun werkzaamheden. (41) Bij deze richtlijn worden minimumnormen vastgesteld en het moet voor de lidstaten mogelijk zijn bepalingen vast te stellen of te handhaven die gunstiger zijn voor non-profitorganisaties, mits die bepalingen geen afbreuk doen aan de verplichtingen die voortvloeien uit deze richtlijn. De omzetting van deze richtlijn mag in geen geval een rechtvaardiging vormen voor een verlaging van het beschermingsniveau dat non-profitorganisaties reeds wordt geboden uit hoofde van het nationaal recht op de gebieden waarop het van toepassing is. (42) Uit hoofde van artikel 26, lid 2, VWEU omvat de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen en diensten wordt gewaarborgd. Non-profitorganisaties dragen in toenemende mate bij aan de ontwikkeling van de interne markt, onder meer door grensoverschrijdende en transnationale activiteiten te ontplooien. Artikel 114 VWEU is de juiste rechtsgrondslag voor het vaststellen van de maatregelen die nodig zijn voor de totstandbrenging en de werking van de interne markt. (43) Deze richtlijn eerbiedigt, bevordert en beschermt de grondrechten en beginselen die de Unie en haar lidstaten met elkaar verbinden overeenkomstig artikel 6 VEU, zoals die met name worden erkend in het Handvest. Deze richtlijn strekt tot specifieke tenuitvoerlegging van artikel 12 van het Handvest betreffende het recht op vrijheid van vereniging en artikel 11 van het Handvest betreffende het recht op vrijheid van meningsuiting en van informatie, te lezen in het licht van de overeenkomstige bepalingen van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Het is daarom van essentieel belang dat de bepalingen van deze richtlijn worden uitgevoerd en toegepast met inachtneming van de verplichting om de uitoefening van het recht op vrijheid van vereniging en vrijheid van meningsuiting en informatie niet onnodig te beperken en te vergemakkelijken, en de volledige eerbiediging van andere grondrechten en beginselen te waarborgen, waaronder het recht op bescherming van persoonsgegevens, de vrijheid van ondernemerschap, het recht op non-discriminatie, het recht op behoorlijk bestuur, het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en de rechten van de verdediging. (44) Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk de vaststelling van minimumnormen voor in de Unie gevestigde non-profitorganisaties, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt maar wegens de omvang en de gevolgen van deze richtlijn beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 VEU neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen treffen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Algemene bepalingen Artikel 1 Doel Met deze richtlijn wordt beoogd een gemeenschappelijke reeks maatregelen voor in de Unie gevestigde non-profitorganisaties vast te stellen om een gunstig klimaat te scheppen waarin dergelijke organisaties kunnen bijdragen aan de werking van de interne markt. In deze richtlijn wordt getracht de wetten, regelgeving en administratieve bepalingen van de lidstaten onderling aan te passen met betrekking tot bepaalde aspecten van de doelstellingen en activiteiten, de registratie, de werkzaamheden, de financiering, de rapportage en de grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties. Artikel 2 Toepassingsgebied 1. Deze richtlijn is van toepassing op in de Unie gevestigde non-profitorganisaties. 2. In deze richtlijn wordt onder “non-profitorganisatie” verstaan: vrijwillige en permanente verenigingen van natuurlijke of rechtspersonen met een gemeenschappelijk belang, een gemeenschappelijke activiteit of een gemeenschappelijk doel, alsmede organisaties die niet op lidmaatschap zijn gebaseerd en waarvan de activa bestemd zijn voor het nastreven van een specifiek doel, zoals stichtingen, die, ongeacht de vorm waarin de verenigingen of organisaties zijn opgericht: a) een hoofddoel nastreven dat niet het maken van winst is, hetgeen betekent dat eventuele winsten uit de activiteiten van de organisatie niet als zodanig onder haar leden, oprichters of andere particuliere partijen mogen worden verdeeld, maar moeten worden geïnvesteerd ten gunste van het nastreven van de doelstellingen van de organisatie; b) onafhankelijk zijn, in die zin dat de organisatie geen deel uitmaakt van een overheids- of bestuurlijke structuur en vrij zijn van welke ongepaste inmenging van de staat dan ook of van commerciële belangen. Overheidsfinanciering mag niet beletten dat een organisatie als onafhankelijk wordt beschouwd, zolang de autonomie van de werking en de besluitvorming van de organisatie niet in het gedrang komt; c) autonoom zijn, in die zin dat de organisatie een institutionele structuur heeft die haar in staat stelt haar interne en externe organisatorische functies ten volle uit te oefenen en op autonome wijze en zonder onnodige inmenging van de staat of andere externe actoren essentiële besluiten te nemen. 3. Deze richtlijn is van toepassing op non-profitorganisaties die voldoen aan de criteria van lid 2, ongeacht of zij al dan niet op lidmaatschap berusten en ongeacht of zij zijn geregistreerd of rechtspersoonlijkheid bezitten krachtens de wetgeving van de lidstaat waar zij zijn gevestigd. 4. Politieke partijen vallen buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn. 5. Vakbonden en vakbondverenigingen vallen buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn. 6. Organisaties die hoofdzakelijk een religieuze, levensbeschouwelijke of niet-confessionele doelstelling nastreven, vallen buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn. Deze uitsluiting geldt echter niet voor andere organisaties die niet een dergelijk specifiek doel nastreven en waarvan de waarden en doelstellingen geïnspireerd zijn door een godsdienstige, levensbeschouwelijke of niet-confessionele overtuiging. Artikel 3 Verhouding tot andere bepalingen van het recht van de Unie 1. De lidstaten passen de bepalingen van deze richtlijn toe met inachtneming van de regels van de Verdragen inzake het recht van vestiging en het vrije verkeer van diensten en de desbetreffende handelingen van de Unie betreffende de uitoefening van die rechten, met inbegrip van Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad (26) betreffende diensten op de interne markt. 2. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan het Unierecht of het nationale recht betreffende de bescherming van persoonsgegevens, met name Verordening (EU) 2016/679 en de overeenkomstige bepalingen van het nationaal recht. Hoofdstuk II Algemene verplichtingen Artikel 4 Minimumnormen 1. De lidstaten zien erop toe dat in de Unie gevestigde non-profitorganisaties de in deze richtlijn bepaalde minimumgaranties genieten. 2. Beperkingen op de in deze richtlijn vastgestelde minimumgaranties mogen alleen worden aangebracht indien zij noodzakelijk en evenredig zijn wat betreft het verwezenlijken van door het recht van de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang verwezenlijken of wat betreft de noodzaak de rechten en vrijheden van anderen te beschermen. 3. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan het recht van lidstaten om bepalingen vast te stellen of te handhaven die gunstiger zijn voor non-profitorganisaties, mits die bepalingen geen afbreuk doen aan de verplichtingen die voortvloeien uit deze richtlijn. Artikel 5 Non-discriminatie 1. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat hun wetgeving en administratieve praktijken ter regulering van non-profitorganisaties, onder meer inzake de oprichting, registratie, werking, financiering, financiële en fiscale behandeling of belastingverlagingen, en grensoverschrijdende activiteiten, niet discrimineren op basis van de vestigingsplaats van de non-profitorganisatie. 2. De lidstaten zien erop toe dat de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken ter regulering van non-profitorganisaties, inclusief ten aanzien van de oprichting, registratie, werkzaamheden, financiering en grensoverschrijdende activiteiten ervan, geen discriminatie inhouden van een groep of individu op welke grond dan ook, zoals leeftijd, geboorte, huidskleur, gender, seksuele geaardheid, genderidentiteit, gezondheidstoestand, immigratie- of verblijfsstatus, taal, nationale, etnische of sociale afkomst, politieke of andere denkbeelden, lichamelijke of geestelijke handicap, vermogen, ras, godsdienst of overtuiging of andere status. Artikel 6 Vereenvoudiging van de administratieve regels 1. De lidstaten moeten de nationale wetten, regelgeving en administratieve gebruiken met betrekking tot de oprichting, registratie, werkzaamheden, financiering, rapportageverplichtingen en grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties zo veel mogelijk vereenvoudigen om te waarborgen dat de vrijheid van vereniging op alle niveaus wordt beschermd en teneinde alle belemmeringen en discriminatie weg te nemen die van invloed zijn op de mogelijkheid voor natuurlijke of rechtspersonen of groepen van dergelijke personen om, ongeacht hun nationaliteit, op het grondgebied van de lidstaat een non-profitorganisatie op te richten, te registreren of in werking te stellen, bijvoorbeeld door toegang tot bancaire en financiële diensten mogelijk te maken, en door veilige en beveiligde kanalen te garanderen voor grensoverschrijdende donaties en toewijzingen van activa, zowel binnen als buiten de Unie. 2. De lidstaten zien erop toe dat op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties toegang hebben tot stelsels voor elektronische identificatie met het oog op de uitvoering van administratieve procedures, overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad (27) (eIDAS-verordening). Artikel 7 Recht op behoorlijk bestuur 1. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de toepassing van de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken die de oprichting, registratie, werkzaamheden, financiering, rapportageverplichtingen en grensoverschrijdende activiteiten van op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties regelen, wordt verricht door een aangewezen regelgevende autoriteit waarvan de bevoegdheden en taken duidelijk bij wet zijn bepaald en die haar taken uitoefent in overeenstemming met het beginsel van behoorlijk bestuur, met inbegrip van het recht van eenieder dat zijn zaken onpartijdig, billijk en binnen een redelijke termijn worden behandeld. 2. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat non-profitorganisaties waarvan is vastgesteld dat zij de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken overtreden die de oprichting, registratie, werkzaamheden, financiering, rapportageverplichtingen en grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties regelen, naar behoren in kennis worden gesteld van de vermeende overtreding en ruimschoots de gelegenheid krijgen overtredingen van administratieve aard recht te zetten. 3. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de voorschriften en praktijken met betrekking tot het toezicht op en de controle van non-profitorganisaties bij wet worden vastgesteld en in verhouding staan tot de rechtmatige doelen die zij nastreven. Dit houdt onder meer in dat ervoor moet worden gezorgd dat deze voorschriften en praktijken in de regel niet strenger zijn dan die welke voor particuliere ondernemingen gelden en dat de toepassing ervan het interne beheer van non-profitorganisaties niet verstoort en voor de betrokken organisaties geen buitensporige administratieve of financiële lasten met zich meebrengt. 4. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat het toezicht op en de registratie van non-profitorganisaties worden uitgevoerd door aangewezen toezichthoudende autoriteiten waarvan de bevoegdheden en taken duidelijk bij wet worden vastgelegd en op onafhankelijke wijze worden uitgeoefend met inachtneming van het recht op behoorlijk bestuur, onder meer met betrekking tot de gronden voor mogelijke inspecties en controles, de procedures, de duur en de reikwijdte van de inspecties en controles, en de bevoegdheden van de functionarissen die de inspecties en controles uitvoeren. 5. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat er uitgebreide, gemakkelijk toegankelijke en begrijpelijke informatie beschikbaar is voor het publiek over de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken die de oprichting, de registratie, de werkzaamheden, de financiering, de rapportageverplichtingen en de grensoverschrijdende activiteiten regelen van non-profitorganisaties die op hun grondgebied gevestigd, geregistreerd of werkzaam zijn, alsmede over de bevoegdheid, de procedures en de werking van de bevoegde regelgevende en toezichthoudende autoriteiten. Artikel 8 Recht op een doeltreffende voorziening in rechte 1. De lidstaten zorgen ervoor dat alle personen met een rechtmatig belang in verband met de oprichting, de registratie, de werkzaamheden, de financiering, de rapportageverplichtingen en de grensoverschrijdende activiteiten van non-profitorganisaties die op het grondgebied van een lidstaat zijn gevestigd, geregistreerd of werkzaam zijn, toegang hebben tot doeltreffende klachtenmechanismen bij een bevoegde onafhankelijke autoriteit, zoals een ombudspersoon of het nationaal mensenrechteninstituut, om hulp te vragen bij het opeisen van hun rechten, en toegang te krijgen tot een doeltreffend administratief en gerechtelijk beroep om beroep in te kunnen stellen tegen handelingen of besluiten die van invloed zijn op de uitoefening van hun rechten en plichten. Tot deze personen behoren non-profitorganisaties, de oprichters van de organisatie, directeuren, personeelsleden en begunstigden van de activiteiten van de non-profitorganisaties. 2. De lidstaten zien erop toe dat beroep of bezwaar tegen een besluit om een non-profitorganisatie te verbieden of te ontbinden, haar activiteiten op te schorten of haar activa te bevriezen, in de regel schorsende werking op een dergelijk besluit heeft, tenzij de schorsende werking tot gevolg heeft dat de handhaving van het strafrecht wordt verhinderd. 3. De lidstaten treffen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat non-profitorganisaties met rechtspersoonlijkheid beroepsrecht krijgen bij nationale rechtbanken, onder meer, in voorkomend geval, met het oog op de indiening van getuigenverklaringen door derden bij gerechtelijke procedures. 4. De lidstaten zien erop toe dat non-profitorganisaties die geen rechtspersoonlijkheid hebben, voor de bevoegde nationale autoriteiten en rechtbanken kunnen worden vertegenwoordigd door daartoe aangewezen personen met het oog op toegang tot de in dit artikel bedoelde rechtsmiddelen. Hoofdstuk III Regelgevingskader Artikel 9 Doelstellingen en activiteiten 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de vrijheid van non-profitorganisaties die op hun grondgebied werkzaam zijn om hun doelstellingen te bepalen en de voor het nastreven van die doelstellingen noodzakelijke activiteiten uit te voeren, alleen kan worden beperkt om uitzonderlijke redenen van openbare veiligheid. Zij nemen alle belemmeringen of beperkingen weg die van invloed zijn op het vermogen van non-profitorganisaties om dergelijke doelstellingen na te streven en dergelijke activiteiten uit te voeren. 2. De lidstaten zien erop toe dat non-profitorganisaties op hun grondgebied vrij zijn om de reikwijdte van hun werkzaamheden te bepalen, of deze nu lokaal, regionaal, nationaal of internationaal is. 3. De lidstaten zien erop toe dat de formaliteiten in verband met de oprichting en werkzaamheden van non-profitorganisaties op hun grondgebied, zoals bepaald in de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken, geen buitensporige financiële en administratieve last vormen. Dit omvat, in het geval van niet op lidmaatschap gebaseerde organisaties, de mogelijkheid om dergelijke organisaties wettelijk op te richten door middel van een schenking of legaat. 4. De lidstaten zien erop toe dat non-profitorganisaties op hun grondgebied lid kunnen worden van een andere non-profitorganisatie, een federatie of confederatie die op hun grondgebied of op het grondgebied van een andere lidstaat is gevestigd of geregistreerd, en zien erop toe dat dit lidmaatschap geen nadelige gevolgen heeft voor de betrokken organisatie. Artikel 10 Lidmaatschap 1. De lidstaten zien erop toe dat iedere natuurlijke of rechtspersoon het lidmaatschap kan aanvragen, waar mogelijk naargelang van de rechtsvorm, van een non-profitorganisatie die op hun grondgebied opgericht, geregistreerd of werkzaam is overeenkomstig de statuten en reglementen van die organisatie, en dat zij lidmaatschapsrechten vrij kunnen uitoefenen met inachtneming van de statuten en wettelijke beperkingen van de organisatie. 2. De lidstaten zien erop toe dat er geen straffen of beperkende maatregelen worden opgelegd als gevolg van het lidmaatschap van een non-profitorganisatie die krachtens de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken op hun grondgebied gevestigd, geregistreerd of werkzaam is, behalve wanneer deze gevolgen voortvloeien uit de handhaving van het strafrecht. 3. De lidstaten zien erop toe dat non-profitorganisaties die op hun grondgebied gevestigd, geregistreerd of werkzaam zijn, vrij zijn om te beslissen over de samenstelling van hun lidmaatschap. Dit kan de vaststelling inhouden van bijzondere vereisten voor leden, op basis van redelijke en objectieve criteria. Artikel 11 Statuten 1. De lidstaten zien erop toe dat op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties vrij zijn hun eigen statuten, reglementen en regels vast te stellen, met inbegrip van regels voor de bepaling van hun interne beheersstructuur en de benoeming van hun raad van bestuur en vertegenwoordigers. 2. De lidstaten zien erop toe dat de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken met betrekking tot de statuten van non-profitorganisaties niet voorschrijven dat non-profitorganisaties in hun statuten andere informatie moeten verstrekken dan: a) de naam en het adres (statutaire zetel) van de organisatie; b) de doelstellingen en activiteiten van de organisatie; c) de governanceregels van de organisatie, de bevoegdheden van haar bestuursorganen en, indien van toepassing, de benoeming van personen die in haar naam mogen handelen; d) de rechten en plichten van de leden van de organisatie; e) de datum waarop de statuten zijn vastgesteld, en de naam en het adres van de statutaire zetel van de oprichtende leden, als dit rechtspersonen zijn; f) de procedure die van toepassing is op de wijziging van de statuten; en g) de procedures die van toepassing zijn op de ontbinding van de organisatie of de fusie met een andere non-profitorganisatie. 3. Er kan van non-profitorganisaties worden verlangd dat zij in hun statuten of door middel van jaarlijkse rapportage nadere informatie over hun werkzaamheden, hun werking, de leden van hun bestuursorganen, hun vertegenwoordigers en hun financiering openbaar maken en bekendmaken, voor zover dit in overeenstemming is met de doelstelling van algemeen belang, in het bijzonder ten aanzien van de doelstellingen en activiteiten van de organisatie. Artikel 12 Rechtspersoonlijkheid 1. De lidstaten zien erop toe dat een non-profitorganisatie op hun grondgebied vrij kan beslissen of zij rechtspersoonlijkheid wenst te verwerven, niettegenstaande het feit dat de lidstaten kunnen bepalen welke organisatievormen rechtspersoonlijkheid hebben. 2. Indien een non-profitorganisatie rechtspersoonlijkheid heeft verworven, zorgen de lidstaten ervoor dat de rechtspersoonlijkheid van de organisatie duidelijk kan worden onderscheiden van die van haar leden, oprichters of andere rechtspersonen die met een dergelijke organisatie verbonden zijn. 3. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat registratie, indien vereist, of afronding van de oprichtingsakte voldoende is om non-profitorganisaties rechtspersoonlijkheid te verlenen. 4. De lidstaten zien erop toe dat voorafgaande toestemming nooit een voorwaarde is voor het verkrijgen van rechtspersoonlijkheid door een non-profitorganisatie en voor de uitoefening van de overeenkomstige handelingsbevoegdheid. 5. De lidstaten zien erop toe dat natuurlijke of rechtspersonen die samenwerken en die niet hebben getracht rechtspersoonlijkheid te verkrijgen, niet worden geacht een non-profitorganisatie met rechtspersoonlijkheid te vormen met als enig doel hen te onderwerpen aan nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken en daarmee hun werkzaamheden, financiering en grensoverschrijdende activiteiten te regelen of te beïnvloeden, tenzij er redenen zijn om aan te nemen dat de non-profitorganisatie krachtens de nationale wetgeving een criminele organisatie is. Artikel 13 Registratie 1. De lidstaten zien erop toe dat formele registratie geen voorwaarde of belemmering is voor de oprichting of werkzaamheden van non-profitorganisaties die op hun grondgebied zijn gevestigd of werkzaam zijn. 2. De lidstaten zien erop toe dat de procedures voor de registratie van non-profitorganisaties op hun grondgebied toegankelijk, gebruikersvriendelijk en transparant zijn. 3. De lidstaten zien erop toe dat de formaliteiten die van toepassing zijn op de registratie van op hun grondgebied gevestigde non-profitorganisaties overeenkomstig de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken, geen buitensporige administratieve last vormen. Dit houdt onder meer in dat wordt voorzien in een mechanisme van stilzwijgende instemming dat binnen dertig dagen na de registratieaanvraag van toepassing is, en dat wordt afgezien van de invoering van eisen ten aanzien van hernieuwde registratie en verlenging. 4. De lidstaten zien erop toe dat de kosten voor de registratie van non-profitorganisaties niet hoger zijn dan de administratieve kosten en in geen geval een buitensporige financiële last vormen, met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel. 5. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat op hun grondgebied gevestigde non-profitorganisaties langs elektronische weg kunnen worden geregistreerd, waarbij zij er tevens voor zorgen dat registratie ook via niet-elektronische middelen mogelijk is. 6. De lidstaten zien erop toe dat verschijning voor een rechtbank of een andere bevoegde nationale autoriteit met het oog op de registratie van een non-profitorganisatie alleen is vereist wanneer dit nodig is om de identiteit van een aanvrager vast te stellen. 7. De lidstaten zorgen ervoor dat aanvragers die in een andere lidstaat verblijven of daar hun statutaire zetel hebben en die voor een rechtbank of een andere bevoegde nationale instantie moeten verschijnen met het oog op de registratie van een non-profitorganisatie, dit kunnen doen voor de bevoegde rechtbank of een andere bevoegde instantie in de lidstaat waar zij verblijven, en dat deze verschijning voldoende wordt geacht voor registratie in de lidstaat van registratie. 8. De lidstaten houden een voor het publiek toegankelijke databank van geregistreerde non-profitorganisaties bij, die onder meer statistische informatie bevat over het aantal ingewilligde en afgewezen aanvragen, met inachtneming van de beginselen inzake gegevensbescherming en het recht op privacy. Artikel 14 Status van openbaar belang 1. De lidstaten zien erop toe dat een in een lidstaat van de Unie gevestigde of geregistreerde non-profitorganisatie een aanvraag kan indienen om te worden erkend als organisatie van openbaar belang en een overeenkomstige status kan krijgen zoals geregeld bij de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken, uitsluitend op grond van haar verklaarde of feitelijke doel, structuur en activiteiten met betrekking tot het grondgebied van de lidstaat die de status verleent. 2. De lidstaten stellen nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken vast om ervoor te zorgen dat non-profitorganisaties kunnen worden erkend als organisaties van openbaar belang en een overeenkomstige status kunnen krijgen indien aan de volgende cumulatieve voorwaarden wordt voldaan: a) het doel en de feitelijke activiteiten van de organisatie zijn gericht op een doelstelling van openbaar belang die het welzijn van de maatschappij of een deel daarvan dient en daarom bevorderlijk is voor het publieke goed, behalve wanneer een dergelijke doelstelling stelselmatig en rechtstreeks is gericht op het bevoordelen van de structuren van een bepaalde politieke partij. Onder meer de volgende doelstellingen worden van openbaar belang geacht: i) kunst, cultuur en instandhouding van historisch erfgoed; ii) milieubescherming en klimaatverandering; iii) bevordering en bescherming van de grondrechten en de waarden van de Unie, met inbegrip van de democratie, de rechtsstaat, de uitbanning van discriminatie op grond van gender, ras, etniciteit, godsdienst, handicap, seksuele geaardheid of op enige andere grond; iv) sociale rechtvaardigheid, sociale inclusie en armoede, met inbegrip van armoedepreventie en -bestrijding; v) humanitaire bijstand en humanitaire hulp, met inbegrip van rampenbestrijding; vi) ontwikkelingshulp en -samenwerking; vii) bescherming van, bijstand aan en ondersteuning van kwetsbare bevolkingsgroepen, met inbegrip van kinderen, ouderen, mensen met een handicap, personen die internationale bescherming zoeken of genieten en mensen die dakloos zijn; viii) dierenbescherming; ix) wetenschap, onderzoek en innovatie; x) onderwijs en opleiding en participatie van jongeren; xi) bevordering en bescherming van de gezondheid en het welzijn, met inbegrip van verstrekking van medische zorg; xii) consumentenbescherming; xiii) amateursporten en de promotie ervan. b) het overschot uit een economische of een andere inkomsten genererende activiteit van de non-profitorganisatie wordt uitsluitend gebruikt ter bevordering van de doelstellingen van openbaar belang van de organisatie; c) in het geval van de ontbinding van de non-profitorganisatie waarborgen wettelijke vrijwaringen dat alle activa van de organisatie ten goede zullen blijven komen aan doelstellingen van openbaar belang; d) de leden van de niet-statutaire bestuursstructuren van de organisatie komen niet in aanmerking voor een vergoeding die een adequate onkostenvergoeding overtreft. 3. De lidstaten zien erop toe dat een non-profitorganisatie waarvan is erkend dat zij bijdraagt aan het openbaar belang en waaraan op grond van de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken een overeenkomstige status is verleend, een dergelijke status alleen kan worden ingetrokken wanneer de bevoegde regelgevende instantie voldoende bewijs heeft geleverd dat de non-profitorganisatie niet langer aan de in lid 2 bepaalde voorwaarden voldoet. Artikel 15 Beëindiging, verbod en ontbinding 1. De lidstaten zien erop toe dat het bestaan van een non-profitorganisatie alleen kan worden beëindigd door een besluit van haar leden of door een uitspraak van een rechtbank. 2. De lidstaten zien erop toe dat de onvrijwillige beëindiging, het verbod of de ontbinding van een non-profitorganisatie alleen het gevolg kan zijn van inbreuken op het nationale recht die niet rechtgezet of ongedaan gemaakt kunnen worden. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat de onvrijwillige beëindiging, het verbod en de ontbinding van een non-profitorganisatie alleen het gevolg kunnen zijn van faillissement, langdurige inactiviteit of ernstige misstanden in strijd met de openbare veiligheid, zoals erkend door het recht van de Unie. 4. De lidstaten zien erop toe dat individuele wandaden van oprichters, bestuurders, personeelsleden of leden van een non-profitorganisatie, wanneer zij niet handelen namens de organisatie, in de regel niet leiden tot de onvrijwillige beëindiging, het verbod en de ontbinding van de organisatie. 5. De in dit artikel bedoelde bescherming is ook van toepassing op de schorsing van de activiteiten van een non-profitorganisatie wanneer die schorsing kan leiden tot bevriezing van de werkzaamheden van de organisatie, hetgeen neerkomt op ontbinding. Hoofdstuk IV Gelijke behandeling en mobiliteit Artikel 16 Gelijke behandeling 1. De lidstaten zien erop toe dat non-profitorganisaties die in hun rechtsgebied werkzaam zijn en die in een andere lidstaat zijn gevestigd of geregistreerd, op dezelfde wijze worden behandeld als non-profitorganisaties die in hun rechtsgebied zijn gevestigd of geregistreerd, ook wat betreft de toegang tot diensten, zoals bankdiensten, de verlening van vergunningen en, in voorkomend geval, de financiële en fiscale behandeling overeenkomstig de toepasselijke nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken, alsmede de toegang tot financiering van activiteiten die in het rechtsgebied van de lidstaat plaatsvinden of het openbaar belang van de lidstaat ten goede komen. 2. Voor de toepassing van lid 1 verlangen de lidstaten van non-profitorganisaties die in een andere lidstaat zijn gevestigd of geregistreerd, maar in hun rechtsgebied werkzaam zijn geen ander bewijs dan het bewijs van vestiging of registratie als non-profitorganisatie in een andere lidstaat. Artikel 17 Beginsel van niet-willekeurige behandeling De lidstaten zien erop toe dat de nationale regels betreffende op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties niet leiden tot ongerechtvaardigde discriminatie die alleen op de politieke wenselijkheid van het doel, het werkterrein of de financieringsbronnen van de organisatie is gebaseerd. Artikel 18 Grensoverschrijdende mobiliteit en continuïteit 1. De lidstaten nemen alle belemmeringen weg die de uitoefening door in een andere lidstaat gevestigde of geregistreerde non-profitorganisaties van hun recht op vrijheid van vestiging, vrij verkeer van diensten en vrij kapitaalverkeer op hun grondgebied in de weg staan. Dit doet geen afbreuk aan het voorrecht van de lidstaten om, om een non-profitorganisatie een formele status te geven, te eisen dat de organisatie rechtspersoonlijkheid heeft verkregen of in een nationaal register is opgenomen, overeenkomstig het recht van de lidstaat waar zij is gevestigd en/of wenst te opereren. 2. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat een in een andere lidstaat geregistreerde non-profitorganisatie het recht heeft om: a) haar statutaire zetel naar het grondgebied van een andere lidstaat te verplaatsen zonder dat er een nieuwe rechtspersoon hoeft te worden opgericht; b) gebruik te maken van een vereenvoudigde registratieprocedure waarbij de informatie en documentatie worden erkend die de non-profitorganisatie reeds heeft verstrekt aan de lidstaat waar zij voordien was geregistreerd. Artikel 19 Grensoverschrijdende omzettingen en fusies 1. De lidstaten zien erop toe dat een in hun rechtsgebied gevestigde of geregistreerde non-profitorganisatie kan worden omgezet in of kan fuseren met een andere in een andere lidstaat gevestigde of geregistreerde non-profitorganisatie, zonder dat deze fusie of omzetting leidt tot de onvrijwillige beëindiging, het verbod of de ontbinding, of de schorsing van de activiteiten van de organisatie. 2. De lidstaten zien erop toe dat bij een omzetting of een fusie als bedoeld in lid 1 de omzettende of fuserende non-profitorganisatie vrij is om in de lidstaat van bestemming een kantoor te vestigen of werkzaamheden uit te voeren. 3. De lidstaten stellen op basis van het gelijkwaardigheidsbeginsel de rechtsvorm vast die de omgezette of gefuseerde organisatie moet aannemen. 4. De lidstaten zien erop toe dat, indien de non-profitorganisatie die uit een omzetting of fusie als bedoeld in lid 1 ontstaat, niet voldoet aan de voorwaarden en vereisten die in de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken van de lidstaat van ontvangst zijn vastgelegd, de non-profitorganisatie een redelijke termijn krijgt om de nodige maatregelen te treffen om haar situatie te regulariseren. 5. De lidstaten zien erop toe dat noch grensoverschrijdende omzettingen noch fusies tot gevolg hebben dat rechten van werknemers of vakbonden, dan wel arbeidsvoorwaarden worden ondermijnd. Zij moeten ervoor zorgen dat er nog steeds wordt voldaan aan de verplichtingen van de werkgever ten aanzien van de werknemers en schuldeisers en dat de werknemers, vrijwilligers, vakbonden en werknemersvertegenwoordigers naar behoren worden geïnformeerd en geraadpleegd, overeenkomstig de toepasselijke collectieve overeenkomsten, het recht van de Unie en het nationale recht. In voorkomend geval worden de collectieve overeenkomsten en de rechten van de werknemersvertegenwoordiging op bestuursniveau geëerbiedigd en gehandhaafd. Hoofdstuk V Financiering Artikel 20 Fondsenwerving en vrij gebruik van activa 1. De lidstaten nemen alle belemmeringen weg die van invloed zijn op de mogelijkheden van op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties om middelen, met inbegrip van financiële middelen, middelen in natura en materiële middelen, te werven, te ontvangen, te vervreemden of te schenken, of om personeel te werven bij of te ontvangen van welke bron dan ook, met inbegrip van binnenlandse, buitenlandse of internationale entiteiten, ongeacht of het gaat om overheidsinstanties, particulieren of particuliere organisaties. 2. De lidstaten zien erop toe dat de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken niet leiden tot verschillen in behandeling van non-profitorganisaties op grond van hun financieringsbronnen of -bestemming. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat non-profitorganisaties het recht hebben eigendommen en activa te bezitten en er vrij over te beschikken overeenkomstig de nationale wetten die van toepassing zijn op soortgelijke entiteiten in hun rechtsgebied. 4. De lidstaten beperken de administratieve lasten met betrekking tot de grensoverschrijdende allocatie van activa tot een minimum en stellen non-profitorganisaties in staat winsten te genereren voor herinvestering in liefdadigheidsprojecten. Artikel 21 Overheidsfinanciering 1. De lidstaten waarborgen dat overheidsfinanciering beschikbaar wordt gesteld en wordt toegewezen aan non-profitorganisaties aan de hand van duidelijke, transparante en niet-discriminerende procedures. 2. Lid 1 is tevens van toepassing op middelen van de Unie die door de lidstaten worden uitgekeerd in het kader van gedeeld beheer, onder voorbehoud van de bepalingen van Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad (28) . Artikel 22 Grensoverschrijdende financiering 1. Overeenkomstig de regels van de Unie betreffende het vrije verkeer van kapitaal zien de lidstaten erop toe dat op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties niet worden benadeeld als gevolg van het aanvragen of ontvangen van financiering van natuurlijke of rechtspersonen die in de Unie of in de EER, maar buiten hun grondgebied, verblijven of zijn gevestigd. 2. Overeenkomstig de regels van de Unie betreffende het vrije verkeer van kapitaal zien de lidstaten erop toe dat natuurlijke of rechtspersonen geen nadeel ondervinden als gevolg van het verstrekken van financiering aan non-profitorganisaties die buiten hun grondgebied gevestigd, geregistreerd of werkzaam zijn. Artikel 23 Economische activiteiten De lidstaten zien erop toe dat non-profitorganisaties die op hun grondgebied gevestigd, geregistreerd of werkzaam zijn, vrij zijn om alle legale economische, zakelijke of commerciële activiteiten uit te oefenen, mits deze activiteiten hun doelstellingen zonder winstoogmerk direct of indirect ondersteunen, behoudens de vergunnings- of wettelijke eisen die in het algemeen op de betrokken activiteiten van toepassing zijn krachtens de nationale wetten, regelgeving en administratieve praktijken. Artikel 24 Rapportage en transparantie inzake financiering 1. De lidstaten zien erop toe dat de krachtens de nationale wetten, regelgeving en administratieve praktijken op non-profitorganisaties toepasselijke rapportage- en transparantieverplichtingen niet onnodig belastend zijn en evenredig zijn met de omvang van de organisatie en de reikwijdte van haar activiteiten, rekening houdend met de waarde van haar activa en inkomsten. 2. Voor de toepassing van lid 1 treffen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de rapportage- en transparantieverplichtingen die krachtens de nationale wetten, regelgeving en administratieve praktijken inzake de bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme op non-profitorganisaties van toepassing zijn, met inbegrip van de bepalingen ter uitvoering van internationale en Unieverplichtingen, zijn gebaseerd op een gerichte en geactualiseerde risicobeoordeling van de sector en van de betrokken organisaties, en niet leiden tot onevenredige vereisten of tot een ongepaste beperking van de toegang van non-profitorganisaties tot financiële diensten. 3. Op grond van artikel 11, lid 3, brengen non-profitorganisaties jaarlijks verslag uit over de rekeningen van de non-profitorganisaties en maken zij deze verslagen openbaar. Die verslagen bevatten informatie over de in het voorgaande kalenderjaar ontvangen financiering, informatie over de oorsprong en de waarde van de financiering, kredieten, bankleningen en donaties of niet-gecompenseerde ontvangst van contanten of eigendommen. 4. De lidstaten zorgen ervoor dat de krachtens de nationale wetten, regelgeving en administratieve praktijken op non-profitorganisaties toepasselijke rapportage- en transparantieverplichtingen niet leiden tot een verschil in behandeling van dergelijke organisaties of tot beperkingen van hun rechten of plichten, op grond van de financieringsbronnen, de doelstellingen of de activiteiten van de organisatie. Hoofdstuk VI Vertrouwelijkheid Artikel 25 Vertrouwelijkheid van het lidmaatschap 1. Wanneer een non-profitorganisatie op lidmaatschap is gebaseerd, treffen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat informatie over leden vertrouwelijk kan blijven. 2. De lidstaten garanderen dat informatie over het lidmaatschap van een non-profitorganisatie in verband met leden die natuurlijke personen zijn alleen toegankelijk is voor een bevoegde instantie wanneer toegang tot deze informatie nodig is voor een openbaar strafrechtelijk onderzoek naar strafbare feiten waarop een vrijheidsstraf staat met een maximum van ten minste één jaar en wanneer deze toegang wordt verleend naar aanleiding van een besluit van een onafhankelijke rechtbank. Artikel 26 Vertrouwelijke en gevoelige informatie 1. De lidstaten zien erop toe dat de nationale wetten, regelgeving of administratieve praktijken niet tot gevolg hebben dat op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties verplicht worden vertrouwelijke en gevoelige informatie openbaar te maken, zoals persoonsgegevens van de personeelsleden van de organisatie, vrijwilligers, leden, oprichters of donateurs. 2. De lidstaten zien erop toe dat op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties toegang hebben tot doeltreffende voorzieningen in rechte om de onrechtmatige verkrijging, het onrechtmatige gebruik of de onrechtmatige verspreiding van hun vertrouwelijke of gevoelige informatie te voorkomen of daarvoor schadeloosstelling te verkrijgen. 3. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de bescherming tegen de onrechtmatige verkrijging, het onrechtmatige gebruik of de onrechtmatige openbaarmaking van vertrouwelijke of gevoelige informatie van non-profitorganisaties; op grond van dit artikel, van toepassing is in verband met inspecties, controles en andere toezichthoudende activiteiten van de bevoegde instanties. Artikel 27 Controles De lidstaten zorgen ervoor dat non-profitorganisaties niet worden onderworpen aan ongerechtvaardigd en onevenredig toezicht, in het bijzonder op hun werkzaamheden of communicatie, of op die van de oprichters van de organisatie, de leden van haar bestuursstructuren, andere leden, personeel, vrijwilligers, donateurs, of andere particuliere partijen die daarmee in verband staan, tenzij dit gerechtvaardigd is in het belang van de openbare veiligheid. Hoofdstuk VII Slotbepalingen Artikel 28 Gunstigere behandeling en non-regressieclausule 1. De lidstaten kunnen bepalingen invoeren of handhaven die op hun grondgebied gevestigde, geregistreerde of werkzame non-profitorganisaties een gunstigere behandeling garanderen dan die welke in deze richtlijn is vastgelegd. 2. De uitvoering van deze richtlijn vormt geen reden voor de verlaging van het beschermingsniveau dat reeds door het nationale, internationale of Unierecht wordt geboden, ook wat de grondrechten betreft, op de gebieden die onder deze richtlijn vallen. Artikel 29 Omzetting in nationaal recht 1. De lidstaten stellen uiterlijk op … [1 jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] de nodige maatregelen vast en maken de betreffende maatregelen bekend om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 2. De lidstaten raadplegen de non-profitorganisaties die reeds op hun grondgebied gevestigd, geregistreerd of werkzaam zijn, tijdig, op transparante en zinvolle wijze over de omzetting en uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn. Artikel 30 Rapportage, evaluatie en toetsing 1. De lidstaten voorzien de Commissie van alle relevante informatie over de uitvoering en toepassing van deze richtlijn. Op basis van de verstrekte informatie dient de Commissie uiterlijk drie jaar na het verstrijken van de omzettingstermijn bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de tenuitvoerlegging en toepassing van deze richtlijn. 2. De Commissie dient, uiterlijk drie jaar na het verstrijken van de omzettingstermijn, rekening houdend met haar verslag dat uit hoofde van lid 1 is ingediend, bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in waarin het effect van de nationale wetgeving tot omzetting van deze richtlijn wordt beoordeeld. In dat verslag wordt de werking van deze richtlijn geëvalueerd en nagegaan of aanvullende maatregelen nodig zijn, waaronder eventuele wijzigingen om het nationaal recht dat van toepassing is op non-profitorganisaties verder te harmoniseren. 3. De Commissie maakt de in de leden 1 en 2 genoemde verslagen openbaar en gemakkelijk toegankelijk. Artikel 31 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na de publicatie van de richtlijn in het Publicatieblad van de Europese Unie . Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 2 en 3 en artikel 5, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien artikel 166 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de artikelen 14, 15, 32 en 34 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Europese pijler voor sociale rechten, met name de beginselen 1, 3 en 4, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap en de inwerkingtreding ervan op 21 januari 2011, overeenkomstig Besluit 2010/48/EG van de Raad van 26 november 2009 betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, ondertekend en geratificeerd door de EU en al haar lidstaten (1) , en met name artikel 27 betreffende werk en werkgelegenheid, – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (2) , – gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de jongerengarantie (3) , – gezien zijn resolutie van 10 februari 2021 over de gevolgen van COVID-19 voor jongeren en sport (4) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over het recht van het Parlement op informatie over de lopende beoordeling van de nationale plannen voor herstel en veerkracht (5) , – gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over een sterk sociaal Europa voor rechtvaardige transities, – gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019 over het meerjarig financieel kader 2021-2027 en eigen middelen: tijd om de verwachtingen van de burger in te lossen (6) , – gezien zijn resolutie van 10 juni 2021 over de standpunten van het Parlement over de lopende beoordeling door de Commissie en de Raad van de nationale plannen voor herstel en veerkracht (7) , – gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de Europese kindergarantie (8) , – gezien zijn standpunt van 8 juni 2021 betreffende het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) (9) , – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (10) , – gezien het verslag van de Internationale Arbeidsorganisatie van 21 oktober 2021 getiteld “Youth Employment in Times of COVID-19”, – gezien het verslag van het Europees Jongerenevenement 2021 getiteld “Youth Ideas Report for the Conference on the Future of Europe”, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Europees Jaar van de jeugd 2022, – gezien het Eurofound-verslag van 9 november 2021 getiteld “Impact of COVID-19 on young people in the EU”, – gezien het verslag van het Europees Jeugdforum van 17 juni 2021 getiteld “Beyond Lockdown: the ‘pandemic scar’ on young people” (11) , – gezien de resolutie van de Raad van de Europese Unie en van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over een kader voor Europese samenwerking in jeugdzaken: De EU-strategie voor jongeren 2019-2027 (12) , en met name het deel over Europese jongerendoelstellingen, – gezien het verslag van de Commissie van 12 oktober 2021 over de werkgelegenheids- en sociale ontwikkelingen in Europa getiteld “Towards a strong social Europe in the aftermath of the COVID-19 crisis: Reducing disparities and addressing distributional impacts”, – gezien de aanbeveling van de Raad van 30 oktober 2020, getiteld “Een brug naar banen – Versterking van de jongerengarantie” (13) , – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2021 over de situatie van de vrouw in de plattelandsgebieden van de EU (14) , – gezien zijn resolutie van 11 februari 2021 betreffende de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over de Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht (15) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 inzake eerlijke arbeidsvoorwaarden, rechten en sociale bescherming voor platformwerkers – nieuwe vormen van werkgelegenheid die gekoppeld zijn aan de digitale ontwikkeling (16) , – gezien het verslag “Youth Ideas” van het Europees Jongerenevenement 2021 voor de Conferentie over de toekomst van Europa, – gezien de vragen aan de Raad en de Commissie over de empowerment van Europese jongeren: werkgelegenheid en sociaal herstel na de pandemie (O-000075 – B9‑0002/2022 and O-000077 – B9‑0003/2022), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ingediende ontwerpresolutie, A. overwegende dat de COVID-19-pandemie een verwoestend effect heeft gehad op de arbeidsmarkt- en sociale situatie van jongeren in Europa, met afnemende of tijdelijk weggevallen mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling, een dalende arbeidsparticipatie en een daarmee gepaard gaande stijging van het aantal jongeren die geen werk hebben en evenmin onderwijs of een opleiding volgen (NEET’s, not in employment, education or training); overwegende dat het persoonlijke inkomen van jongeren aanzienlijk is gedaald en het risico op armoede en sociale uitsluiting is toegenomen; overwegende dat hun kansen op deelname aan de arbeidsmarkt in de toekomst in het geding komen; overwegende dat onmiddellijke actie nodig is om de toekomst en het welzijn van jongeren te verbeteren en veilig te stellen; overwegende dat de jeugdwerkloosheid met 15,9 % tweeënhalf keer zo hoog is als de algemene werkloosheid; B. overwegende dat de armoede naar verwachting zal toenemen als gevolg van de COVID‑19-pandemie; overwegende dat de jeugdwerkloosheid in de landen die bijzonder hard werden getroffen door de financiële crisis van 2007-2008 opnieuw bovengemiddeld is gestegen; overwegende dat deze ontwikkeling een groter gevaar vormt voor vrouwen, jongeren, ouderen, personen met een handicap en grote gezinnen; overwegende dat de economische prognoses van de Commissie voor het najaar van 2022 veelbelovende cijfers laten zien, met een daling van de werkloosheid, en een herstel van de arbeidsmarkten in 2022 tot het niveau van vóór de pandemie; overwegende dat de crisis vooral jongeren blijft treffen; overwegende dat het aantal jonge werknemers is gedaald ten opzichte van het eerste kwartaal van 2021 en overwegende dat in 2022 en 2023 naar verwachting 3,4 miljoen banen zullen worden gecreëerd (17) , zodat het essentieel is ervoor te zorgen dat jongeren van deze nieuwe arbeidskansen profiteren; overwegende dat steeds meer jongeren bij hun ouders thuis wonen om aan de armoede te ontsnappen; overwegende dat 29 % van alle huishoudens die drie generaties omvatten, risico op armoede loopt en 13 % een grote achterstand heeft; C. overwegende dat de landenclusters die vóór COVID-19 bestonden, grotendeels in stand zijn gebleven, ook wat betreft de NEET-cijfers; D. overwegende dat het aantal vrouwelijke NEET’s in 2020 gemiddeld 1,3 maal hoger lag dan het aantal mannelijke NEET’s; overwegende dat dit verschil bijzonder hoog is in de Oost-Europese landen, omdat vrouwen in die landen vaker taken binnen het gezin vervullen; overwegende dat de kans om NEET te worden afneemt naarmate het onderwijsniveau stijgt; overwegende dat het aandeel langdurig werklozen en ontmoedigde werkzoekenden in zuidelijke en mediterrane landen hoger ligt in de NEET-groep; E. overwegende dat jongeren de basis vormen voor duurzame economische en sociale welvaart in Europa en voor de EU een topprioriteit vormen, zoals bevestigd in de EU‑strategie voor jongeren en de versterkte jongerengarantie, en dat het daarom terecht is dat prioritaire maatregelen worden genomen voor de ondersteuning, bescherming, begeleiding en inclusie van jongeren, en dat er kansen voor hen gecreëerd moeten worden; F. overwegende dat het banenverlies als gevolg van de COVID-19-pandemie groter was in de leeftijdsgroep 15-24 jaar dan in de leeftijdsgroep 25-29 jaar, met name onder vrouwen; overwegende dat jongeren hard werden getroffen doordat het aantal werkuren sterker daalde dan de totale werkgelegenheid; overwegende dat de werkloosheidscijfers slechts een klein deel van de tijdens de COVID-19-crisis verloren gegane banen weerspiegelen, aangezien veel jongeren die werkloos werden niet in aanmerking kwamen voor een werkloosheidsuitkering of andere inkomenssteun; G. overwegende dat verbetering van de burgerparticipatie van jongeren een doelstelling is van de EU-strategie voor jongeren (2019-2027); H. overwegende dat jongeren relatief vaak atypisch werk verrichten en dat 43,8 % van de jongeren in de EU een tijdelijk contract heeft; I. overwegende dat voorzitter Von der Leyen in september 2021 een voorstel heeft aangekondigd om het jaar 2022 uit te roepen tot het Europees Jaar van de jeugd en aandacht te besteden aan de perspectieven van jongeren in Europa, en in te zetten op Europees, nationaal, regionaal en lokaal beleid en wetgevingsvoorstellen die kansen creëren voor jongeren in de hele EU; overwegende dat dit voorstel een daadwerkelijke en efficiënte impuls moet geven aan de verbetering van de arbeidsomstandigheden van jongeren in de EU; J. overwegende dat de geestelijke gezondheid van jongeren tijdens de pandemie aanzienlijk is verslechterd en dat de problemen op het gebied van geestelijke gezondheid in verschillende lidstaten verdubbeld zijn ten opzichte van het niveau voor de crisis; overwegende dat 64 % van de jongeren tussen de 18 en 34 jaar in het voorjaar van 2021 risico liep op een depressie, voor een deel vanwege het gebrek aan werkgelegenheid en hun financiële en economische vooruitzichten op de langere termijn, alsmede ten gevolge van eenzaamheid en sociale isolatie; overwegende dat negen miljoen jongeren in Europa (van 10 tot 19 jaar) psychische aandoeningen hebben, waarbij angst en depressie meer dan de helft van de gevallen uitmaken; overwegende dat de verslechtering van de geestelijke gezondheid ook kan worden toegeschreven aan de verslechterde toegang tot geestelijke-gezondheidsdiensten, de toegenomen werkdruk en de crisis op de arbeidsmarkt, die jongeren onevenredig zwaar hebben getroffen; overwegende dat in de EU 19 % van de jongens tussen 15 en 19 jaar geestelijke gezondheidsproblemen heeft, en 16 % van de meisjes van diezelfde leeftijd; overwegende dat zelfmoord in Europa de op één na belangrijkste doodsoorzaak onder jongeren is; K. overwegende dat kinderen die met beperkte middelen en in onzekere gezinssituaties opgroeien, een hoger risico op armoede en sociale uitsluiting lopen met ingrijpende gevolgen voor hun ontwikkeling en latere leven als volwassene, en dat zij belemmerd worden bij het opdoen van de nodige vaardigheden en beperkte werkgelegenheidskansen hebben, met een vicieuze cirkel van intergenerationele armoede tot gevolg; overwegende dat de Unie een sleutelrol kan spelen in de algemene bestrijding van kinderarmoede en van de sociale uitsluiting van kinderen; overwegende dat de Europese kindergarantie tot doel heeft om armoede en sociale uitsluiting te voorkomen en te bestrijden door behoeftige kinderen gratis doeltreffende toegang te garanderen tot essentiële diensten zoals voor- en vroegschoolse educatie en opvang, onderwijs- en schoolactiviteiten, gezondheidszorg en gezonde voeding, ten minste één gezonde maaltijd per schooldag en adequate huisvesting; L. overwegende dat een mondiaal, in tien landen uitgevoerd onderzoek onder leiding van de Universiteit van Bath, dat in september 2021 werd gepubliceerd, uitwees dat bijna 60 % van de jongeren zei zeer ongerust te zijn over de klimaatcrisis, terwijl meer dan 45 % van de ondervraagden aangeeft dat hun gevoelens over het klimaat hun dagelijks leven beïnvloeden en driekwart van hen zegt de toekomst met angst tegemoet te zien; overwegende dat 83 % van mening was dat we hebben verzuimd om voor de planeet te zorgen, terwijl 65 % vond dat de regeringen de jongeren in de steek laten; M. overwegende dat burgerparticipatie het welzijn van een persoon bewezen ten goede komt door zijn sociale netwerk uit te breiden, meer kansen te bieden om economisch, sociaal en lichamelijk actief te zijn en het risico op geestelijke gezondheidsproblemen te verkleinen; N. overwegende dat een hele generatie jonge kunstenaars en werknemers in de cultuursector als gevolg van de pandemie moeite zal hebben om hun plek te vinden in de samenleving; overwegende dat kunstenaars en culturele en creatieve werknemers vaak atypische arbeidspatronen hebben en vaak geen adequate socialezekerheidsbescherming genieten, met name in grensoverschrijdende contexten, wat vaak leidt tot uitsluiting van pensioenregelingen, ziektekostenverzekering en werkloosheidsuitkeringen; overwegende dat het gebrek aan collectieve onderhandelingen voor zelfstandige kunstenaars en culturele en creatieve werknemers hun positie op de arbeidsmarkt verder ondermijnt en leidt tot een gebrek aan adequate sociale bescherming; O. overwegende dat kunstenaars en cultuurprofessionals uit minderheidsgroepen, met inbegrip van vrouwen, jongeren, raciale, etnische en geografische minderheden, mensen met een kwetsbare sociaaleconomische achtergrond, personen met een handicap en lhbtiq+-personen, beperktere toegang hebben tot artistieke en culturele loopbanen en het hardst worden getroffen door de gevolgen van de pandemie; P. overwegende dat het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) het belangrijkste Europese fonds is met als doel jongeren betere toegang te bieden tot werk, gelijke toegang tot hoogwaardig, inclusief onderwijs en opleiding en de voltooiing ervan te bevorderen, aan de hand van algemeen en beroepsonderwijs en -opleiding tot aan het tertiair onderwijs, in welk verband een leven lang leren en leermobiliteit moeten worden bevorderd, alsmede de sociale integratie van jongeren die het risico lopen op armoede of sociale uitsluiting, onder wie de meest achtergestelde jongeren; Q. overwegende dat de spil van NextGenerationEU, de herstel- en veerkrachtfaciliteit (RRF), een historisch EU-instrument vormt om de lidstaten te helpen de economische en sociale gevolgen van COVID-19 te beperken door middel van hervormingen en investeringen in zes pijlers, waaronder hervormingen en investeringen op het gebied van kinderen en jongeren; R. overwegende dat de arbeidsmarktintegratie en sociale inclusie van jongeren betrekking heeft op hun gelijke toegang tot hoogwaardig, stabiel en goed betaald werk, fatsoenlijke en betaalbare huisvesting en adequate voeding, hoogwaardige gezondheidszorg en preventieve diensten, met inbegrip van bescherming van de geestelijke gezondheid en een minimumniveau van digitale infrastructuur; overwegende dat initiatieven op het gebied van onderwijs en de ontwikkeling van vaardigheden, vrijwilligerswerk, hoogwaardige stages en programma’s voor een leven lang leren van essentieel belang zijn om gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt te waarborgen en jongeren in staat te stellen met vertrouwen aan hun volwassen leven te beginnen; S. overwegende dat tijdens de vorige financiële crisis is gebleken dat als er voor jongeren geen mogelijkheden zijn om een goede stage te lopen of baan te vinden – op basis van een schriftelijke overeenkomst en met goede arbeidsomstandigheden, zoals een leefbaar loon, beroepsoriëntatie en loopbaanbegeleiding en bijscholing – er een zeer groot risico bestaat dat zij zich genoodzaakt voelen om onzekere banen te accepteren, te emigreren om werk te vinden of zich herhaaldelijk in te schrijven voor opleiding of scholing terwijl zij in feite op zoek zijn naar echt werk; T. overwegende dat van investeringen in jongeren, met name investeringen met een sociale impact, bekend is dat zij een positief effect hebben op de werkgelegenheid en de participatie van jongeren in de samenleving, en dat de geïnvesteerde middelen een meetbaar sociaal en financieel rendement opleveren, waardoor de economische ontwikkeling wordt bevorderd en tegelijkertijd maatschappelijke doelstellingen worden verwezenlijkt; overwegende dat hoewel de bestaande instrumenten en mechanismen zoveel mogelijk moeten worden benut, ook de toepassing van nieuwe instrumenten moet worden overwogen; U. overwegende dat verkokerd beleid op het gebied van jongerenwerkgelegenheid en sociale inclusie kan leiden tot dubbele uitgaven, als de coördinatie tussen de lidstaten en de belanghebbenden nog in de kinderschoenen staat en er nog geen permanente structuren zijn om te zorgen voor coördinatie tussen de verschillende actoren, de effecten te maximaliseren, een dekking zonder hiaten te waarborgen en innovatie te stimuleren; V. overwegende dat bestaande initiatieven en beleidsmaatregelen, zoals de versterkte jongerengarantie, de Europese jongerendialoog, Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps, en nieuwe voorstellen, zoals “aim, learn, master, achieve” (ALMA), jongeren moeten bereiken en de uitdagingen voor jongeren in 2022 moeten aanpakken, zoals jeugdwerkloosheid; overwegende dat deze initiatieven en beleidsmaatregelen een actief en passief arbeidsmarktbeleid, effectieve toegang tot maatregelen voor sociale integratie en sociale, gezondheids- en huisvestingsdiensten voor jongeren dienen te omvatten; overwegende dat het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding heeft vastgesteld dat niet alle leerlingplaatsen en opleidingsmogelijkheden van hoge kwaliteit zijn en dat niet alle leerlingen beschikken over arbeids- of socialezekerheidsrechten; overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 8 oktober 2020 zijn bezorgdheid heeft geuit over het feit dat jongeren in het kader van de jongerengarantie vaak geen deugdelijk aanbod wordt gedaan, en opmerkt dat stages die in het kader van de jongerengarantie worden aangeboden niet alleen betaalde stages moeten zijn, maar ook beperkt moeten zijn in duur en niet vele malen verlengd moeten kunnen worden, om te voorkomen dat jongeren oneindig lang stage lopen en als goedkope of zelfs gratis arbeidskrachten worden misbruikt, zonder dat zij sociale bescherming genieten of pensioen opbouwen; overwegende dat uit onderzoek blijkt dat jongeren van de huidige generatie hun eerste echte baan vinden als ze begin dertig zijn; W. overwegende dat de continue ontwikkeling van nieuwe horizontale vaardigheden onder jongeren, zoals digitale vaardigheden, en de ontwikkeling van vaardigheden met economisch potentieel, zoals groene of ondernemersvaardigheden, van cruciaal belang zijn voor een gezonde, inclusieve en toekomstgerichte Europese arbeidsmarkt en alle Europese jongeren toegang moet bieden tot hoogwaardig werk; overwegende dat hetzelfde geldt voor beroepsonderwijs, handelsvaardigheden en sociale vaardigheden; overwegende dat 40 % van de werkgevers geen mensen met de juiste vaardigheden kan vinden om hun vacatures te vervullen; overwegende dat de EU alle vormen van mismatch in vaardigheden moet wegwerken teneinde haar menselijk kapitaal doeltreffend te benutten; overwegende dat de jeugdwerkloosheid in veel Europese landen een ernstig economisch en maatschappelijk probleem is geworden (18) ; overwegende dat iedereen toegang moet hebben tot een goede digitale infrastructuur en tot een opleiding in digitale vaardigheden om de kloof tussen jongeren op het gebied van digitale geletterdheid te dichten en om iedereen gelijke kansen te bieden in het onderwijs en op de arbeidsmarkt; overwegende dat zachte vaardigheden zoals kritisch denken, teamwerk en interculturele communicatie even belangrijk zijn voor een gezond leven en een goed evenwicht tussen werk en privéleven van jongeren; X. overwegende dat de betrokkenheid van jongeren bij jongerenwerk, sociale bewegingen, jongerenorganisaties en sociaal ondernemerschap cruciaal is voor het vinden van nieuwe oplossingen; overwegende dat de betrokkenheid van particuliere actoren, bedrijven en het bedrijfsleven nodig is om de overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt te verbeteren en jongeren blijvend toegang te bieden tot bij- en omscholing en een leven lang leren; Y. overwegende dat discriminatie van jongeren in het algemeen een probleem blijft in de EU, waarbij jonge vrouwen en jongeren uit kwetsbare groepen vaak worden gediscrimineerd op basis van hun gender, etnische achtergrond (zoals Roma), seksuele gerichtheid en identiteit, handicap of een kansarme sociaaleconomische achtergrond, terwijl ze een veel groter risico lopen op werkloosheid, armoede onder werkenden en sociale uitsluiting; Z. overwegende dat jongeren in Europa en jongerenvertegenwoordigers en -organisaties, alsmede vakbonden, actief zijn bij de organisatie van betekenisvolle participatie van jongeren en het opstellen van beleidsaanbevelingen met oplossingen ter verbetering van de sociale en arbeidsintegratie, onder meer via hun betrokkenheid bij de Conferentie over de toekomst van Europa; overwegende dat zij moeten worden beschouwd als essentiële partners bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het Europees Jaar voor de jeugd en wat daarop volgt; AA. overwegende dat de arbeidskansen voor veel van de bovengenoemde groepen, met name jongeren met een handicap en jongeren die tot een Roma- of rondtrekkende gemeenschap behoren, ernstig worden beperkt door problemen bij de toegang tot hoogwaardig onderwijs dat hen op passende wijze voorbereidt op de moderne arbeidsmarkt; AB. overwegende dat jongeren een essentiële troef zijn voor het herstel en de ontwikkeling van alle EU-regio’s, met name de ultraperifere gebieden; overwegende dat in Mayotte de helft van de bevolking jonger is dan 18 jaar en dat in Frans Guyana de helft van alle inwoners jonger is dan 25 jaar; AC. overwegende dat in 2016 een derde van de landbouwers in de EU 65 jaar of ouder was en dat slechts 11 % van hen onder de 40 jaar was; AD. overwegende dat de landbouwsector en de landbouwbedrijven in de EU de ruggengraat van onze economie vormen; overwegende dat het, teneinde de voedselzekerheid te waarborgen en bij te dragen tot de groene transitie, cruciaal is om jongeren aan te trekken in de landbouw; AE. overwegende dat de ontvolking van plattelandsgebieden en de uittocht van jongeren naar stedelijke gebieden laten zien dat er oplossingen hiervoor moeten worden gevonden en dat moet worden nagedacht over strategieën op korte, middellange en lange termijn om jongeren in plattelandsgebieden te houden; AF. overwegende dat te veel jongeren met een handicap uitsluitend in een beschermde omgeving werk krijgen aangeboden en in bepaalde lidstaten niet dezelfde werknemers- of salarisrechten krijgen als mensen op de open arbeidsmarkt; AG. overwegende dat in het Youth Ideas-verslag van het Europees Jongerenevenement 2021 voor de Conferentie over de toekomst van Europa de volgende conclusies worden getrokken: 1. is ingenomen met het feit dat voorzitter Von der Leyen 2022 heeft uitgeroepen tot het Europees Jaar van de jeugd; is van mening dat 2022 een extra impuls moet geven aan de juiste en volledige uitvoering van de Europese strategie voor jongeren door middel van ambitieuze acties om de uitdagingen aan te pakken waarmee jongeren geconfronteerd worden, met name vanwege de negatieve gevolgen van de huidige COVID-19-pandemie, en door de concrete toepassing van andere bestaande instrumenten zoals de versterkte jongerengarantie ter bestrijding van de arbeidsmarkt- en sociale gevolgen van COVID-19; verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat alle op jongeren gerichte beleidsmaatregelen sectoroverschrijdend zijn en daarbij rekening te houden met de diversiteit van jongeren in Europa en de uitdagingen waar zij mee te maken hebben; is van mening dat het Europees Jaar van de jeugd moet bijdragen tot de uitvoering van de beginselen 1 en 3 van de Europese pijler van sociale rechten; 2. benadrukt dat veel mensen al werkloos zijn geraakt door de COVID-19-crisis, in het bijzonder jongeren, die vaker een onzekere baan hebben, een tijdelijk dienstverband hebben of in deeltijd werken en geen spaargeld hebben; is in dit verband ingenomen met het voornemen van de Commissie om de Europese jongerengarantie te versterken en verzoekt de Commissie en de lidstaten prioriteit te geven aan de bestrijding van de jeugdwerkloosheid; 3. wijst met grote bezorgdheid op het hoge niveau van de jeugdwerkloosheid in een aantal lidstaten en op de precaire aard van arbeidsovereenkomsten van jongeren, met name in sectoren die ernstig getroffen zijn door de COVID-19-crisis; dringt aan op een versterkt instrument voor de jongerengarantie met als doel de langdurige en jeugdwerkloosheid tegen 2030 met ten minste 50 % terug te dringen, waarbij criteria worden vastgesteld voor het scheppen van kwaliteitsbanen in overeenstemming met doelstelling 8 van de VN-agenda voor duurzame ontwikkeling 2030; meent dat het tijd is om de versterkte jongerengarantie niet alleen bindend en inclusief te maken voor alle lidstaten, onder meer door actief contact te leggen met mensen die al geruime tijd noch aan arbeidsmarkt noch onderwijs noch opleiding deelnemen alsmede jongeren met een kansarme sociaaleconomische achtergrond, onder wie jongeren met een handicap, lhbtiq+-jongeren en jonge Roma; 4. prijst de opname van geestelijke gezondheid in de jongerendoelstellingen als een van de prioriteiten zoals gespecificeerd voor het Europees Jaar van de jeugd, en verzoekt de Commissie ook prioriteit aan geestelijke gezondheid te geven in de komende zorgstrategie van de EU; benadrukt dat het verband tussen sociaal-economische factoren, zoals werkloosheid, onzekere huisvesting, geestelijke gezondheid en welzijn, aan de orde moet worden gesteld om een holistische en alomvattende aanpak op EU‑niveau van geestelijke gezondheid te waarborgen; benadrukt dat onzekerheid over de toekomst, met inbegrip van de gevolgen van de klimaatverandering, een nadelig effect heeft op de geestelijke gezondheid van jongeren; verzoekt de lidstaten daarom geestelijke gezondheid een integraal onderdeel te maken van het Europees sociaaleconomisch herstel van de pandemie en hier op het gebied van gezondheid op het werk, met name in onderwijs- en werkomgevingen prioriteit aan toe te kennen; dringt erop aan dat geestelijke gezondheidszorg voor alle leeftijdsgroepen, en in het bijzonder voor jongeren en kinderen, toegankelijk en betaalbaar wordt gemaakt, en dat ongelijkheden op gezondheidsgebied worden aangepakt door adequate steun te verlenen aan kwetsbare groepen jongeren; verzoekt de Commissie grondig onderzoek te doen naar de verschillende oorzaken van psychische klachten bij jongeren in Europa; 5. benadrukt de cruciale rol die jongeren moeten spelen bij de vormgeving van het werkgelegenheids- en sociaal beleid in Europa; is ingenomen met de EU‑jongerendialoog en met het jongerenwerk en de jongerenorganisaties die de EU dichter bij jongeren brengen, mits de processen voor participatie van jongeren gevolgd worden door concrete initiatieven van beleidsmakers; pleit ervoor om het beginsel van gezamenlijk beheer bij de ontwikkeling van jeugdbeleid te hanteren en om jongeren en jongerenvertegenwoordigers te betrekken bij de beleidsontwikkeling; verzoekt de Commissie de positieve impact te erkennen van de derde sector, met inbegrip van jongerenorganisaties, en de niet-formele en informele leermogelijkheden die zij bieden via, onder andere, vrijwilligerswerk en jongerenparticipatie, en de door jongeren in de derde sector verworven kennis en vaardigheden formeel te erkennen, teneinde jongeren te helpen hun vooruitzichten op de arbeidsmarkt te verbeteren; moedigt ertoe aan om bij het aanwerven van personeel maatschappelijke activiteiten te erkennen als waardevolle werkervaring; verzoekt de Commissie te overwegen het project “Europese Jongerenhoofdsteden” te steunen als voortzetting van het Europees Jaar van de jeugd 2022; verzoekt de Commissie en de lidstaten om, wanneer zij nieuwe initiatieven op alle beleidsterreinen voorstellen, de opname te overwegen van een jongerenclausule inzake de beoordeling van het effect van die initiatieven op jongeren; 6. benadrukt dat de lidstaten voldoende ESF ± middelen moeten blijven investeren in maatregelen ter ondersteuning van werkgelegenheid voor jongeren; benadrukt dat de lidstaten om die reden ten minste 15 % van hun ESF+-middelen onder gemeenschappelijk beheer moeten uittrekken voor gerichte acties en structurele hervormingen ter ondersteuning van hoogwaardige werkgelegenheid voor jongeren; wijst op de noodzaak van een bindende, effectievere en inclusievere jongerengarantie met duidelijke kwaliteitscriteria, die voorziet in bezoldigde stages en leerlingplaatsen voor alle NEET’s; Investeren in de jonge generatie 7. verzoekt de Commissie en de Raad ten volle en optimaal gebruik te maken van de financiële middelen die beschikbaar zijn binnen het meerjarig financieel kader 2021-2027, zonder afbreuk te doen aan de reeds in het kader van het ESF+ vastgestelde programma’s, naar aanleiding van de structurele problemen met betrekking tot jeugdwerkloosheid en armoede; herinnert eraan dat de ultraperifere regio’s in sterke mate met deze problematiek te kampen hebben en in dit verband dan ook specifieke steun nodig hebben; is daarom verheugd over de middelen die in het kader van de RRF beschikbaar zijn voor maatregelen ten behoeve van kinderen en jongeren en verwacht dat dit zal zorgen voor aanzienlijke kansen voor Europese jongeren; vraagt de sociale partners en jongerenorganisaties te betrekken bij het toezicht op en de evaluatie van de nationale herstel- en veerkrachtplannen; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het ESF+ geïntegreerde plannen op lokaal niveau ondersteunen om met name bij te dragen aan bij- en omscholing voor de meest kwetsbare groepen die negatieve gevolgen ondervinden van de transitie; 8. roept de lidstaten op te zorgen voor complementariteit tussen de maatregelen in het kader van de RRF, andere EU-programma’s zoals de Europese jongerengarantie en de Europese kindergarantie, en nationale investeringen en maatregelen ter bevordering van vaardigheden, onderwijs, opleidingen en integratie op de arbeidsmarkt, in overeenstemming met hun eigen behoeften en de specifieke nationale omstandigheden; verzoekt de Commissie de investeringen in en uitgaven voor jongerenprioriteiten in het kader van NextGenerationEU, de RRF en het ESF+ te blijven monitoren en het Parlement daar nauw bij te blijven betrekken; herinnert aan de kans die het venster sociale investeringen en vaardigheden in het kader van InvestEU biedt om investeringen met een sociaal effect te genereren; neemt kennis van de toenemende aandacht voor op jongeren gerichte obligaties met sociale impact en contracten met sociale resultaten, waarbij ook de particuliere sector bij het ontwerp en de uitvoering ervan wordt betrokken; 9. is ingenomen met de verhoging van de steun voor jonge landbouwers in het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid 2023-2027; 10. is verheugd over de ruimere werkingssfeer van de versterkte jongerengarantie, gericht op de leeftijdsgroep 15 tot 29 jaar; herinnert eraan dat de versterkte jongerengarantie echte arbeidskansen moet bieden in plaats van laagwaardige stages en opleidingstrajecten waar geen einde aan komt; Integratie van jongeren op de arbeidsmarkt 11. merkt met bezorgdheid op dat de jongerengarantie tot op heden haar doelstellingen niet volledig heeft gerealiseerd en dringt aan op versterkte maatregelen, onder meer door volledige benutting van de mogelijkheden die door het ESF+ worden geboden, om de werkgelegenheid te bevorderen door middel van actieve maatregelen voor integratie op de arbeidsmarkt en het creëren van duurzame instapposities die waarborgen dat jongeren toegang krijgen tot sociale zekerheid en een fatsoenlijk loon; verzoekt de Commissie om de lidstaten te verzoeken geactualiseerde regelingen op grond van de versterkte jongerengarantie te presenteren en met een kader te komen dat duidelijke en bindende kwaliteitsnormen omvat voor inschrijvingen in het kader van de initiatieven, teneinde positieve en duurzame resultaten voor jongeren en een succesvolle overgang naar de arbeidsmarkt te bevorderen; verzoekt de Commissie en de lidstaten bedrijven aan te moedigen om een actieve rol te spelen in de versterkte jongerengarantie; herinnert eraan dat het ESF+ onder meer een evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan de arbeidsmarkt moet bevorderen via maatregelen die onder meer gericht zijn op gelijke arbeidsvoorwaarden, een beter evenwicht tussen werk en privéleven en een betere toegang tot kinderopvang, met inbegrip van voor- en vroegschoolse educatie en opvang; herinnert eraan dat het ESF+ ook ten doel moet hebben een gezonde en goed aangepaste werkomgeving te creëren, zodat rekening wordt gehouden met gezondheidsrisico’s in verband met veranderende vormen van werk en de behoeften van een vergrijzende beroepsbevolking; 12. herinnert eraan dat partnerschappen met belanghebbenden een essentieel onderdeel zijn van de versterkte jongerengarantie, maar dat er op EU-niveau momenteel geen formeel orgaan of mechanisme bestaat voor hun deelname aan de monitoring en uitvoering van de jongerengarantieregelingen; verzoekt de Commissie om via het Comité voor de werkgelegenheid (EMCO) toe te zien op de uitvoering van de versterkte jongerengarantieregelingen en regelmatig aan het EMCO verslag uit te brengen over de uitvoering en de resultaten van die regelingen, alsmede om het Parlement hiervan op de hoogte te houden; verzoekt de Commissie een werkgroep op te richten voor de uitvoering van de versterkte jongerengarantie, die relevante belanghebbenden, waaronder partners uit het maatschappelijk middenveld, jongerenorganisaties en sociale partners, bij de werkzaamheden van het EMCO betrekt, teneinde de coördinatie en de uitwisseling van beste praktijken tussen de EU en nationale autoriteiten, samen met partners uit het maatschappelijk middenveld en jongerenorganisaties, te vergemakkelijken, en om de effecten ervan regelmatig te beoordelen en aanbevelingen te doen voor verbeteringen; 13. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de openbare diensten voor arbeidsvoorziening (ODA’s) via het Europees ODA-netwerk samenwerken met de lokale autoriteiten, de onderwijssector, jongerenorganisaties en de particuliere sector om hoogwaardige, stabiele en goedbetaalde werkgelegenheid te bevorderen en op maat gesneden steun voor opleiding, het zoeken naar werk en het adviseren van jongeren te stimuleren en moedigt de lidstaten aan de openbare diensten voor arbeidsvoorziening naar behoren in staat te stellen hulpmiddelen en opleidingen aan te bieden over hoe je geestelijk gezond blijft in economisch onzekere tijden en bij de lastige zoektocht naar werk; 14. beveelt aan om in de geestelijke gezondheidszorg meer aandacht te besteden aan werkgelegenheid, met name door te wijzen op de positieve bijdrage die hoogwaardig werk kan leveren aan het herstel van de geestelijke gezondheid; 15. verzoekt de lidstaten de toegang van jongeren tot betaalde, hoogwaardige en inclusieve stages en leerlingplaatsen te vergemakkelijken; dringt aan op versterking van de monitoringsystemen, om ervoor te zorgen dat jongeren een adequate en hoogwaardige eerste werkervaring opdoen en mogelijkheden krijgen voor bijscholing en nieuwe kwalificaties of referenties; is tegen het fenomeen van onbetaalde stages, omdat die een vorm van uitbuiting van jonge werknemers zijn en een schending inhouden van hun rechten, en verzoekt de Commissie en de lidstaten om, in samenwerking met het Parlement en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, een gemeenschappelijk rechtskader voor te stellen om een billijke beloning voor stages en leerlingplaatsen te waarborgen, teneinde uitbuitingspraktijken te voorkomen; veroordeelt het gebruik van nulurencontracten en verzoekt de lidstaten om werkgevers die stages en leerlingplaatsen aanbieden aan jongeren met een handicap, te ondersteunen; 16. verzoekt de Commissie om bestaande Europese instrumenten, zoals het kwaliteitskader voor stages en het Europees kader voor hoogwaardige en doeltreffende leerlingplaatsen, te herzien en kwaliteitscriteria voor het aanbod voor jongeren in te voeren, onder meer om een billijke vergoeding voor stagiairs en jongeren in een praktijk- of leerlingplaats te waarborgen, alsmede toegang tot sociale bescherming, duurzame werkgelegenheid en sociale rechten; Arbeidsmobiliteit en vaardigheden voor de toekomst 17. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het nieuwe ALMA-initiatief jongeren, met name jongeren die geen werk hebben en evenmin onderwijs of een opleiding volgen (NEET’s), helpt bij het vinden van tijdelijke hoogwaardige werkervaring in een andere lidstaat; beklemtoont dat het ALMA-programma moet voldoen aan kwaliteitsnormen die de arbeidsrechten van jongeren eerbiedigen, zoals een fatsoenlijke vergoeding, goede arbeidsomstandigheden en toegang tot sociale bescherming; 18. onderstreept dat digitale vaardigheden in de 21e eeuw van essentieel belang zijn voor jongeren en voor alle bedrijfstakken, en verzoekt de Commissie en de lidstaten te overwegen om in samenwerking met publieke entiteiten en particuliere bedrijven jongeren permanente, gecertificeerde en vrije toegang te bieden tot online- en offlinecursussen voor digitale vaardigheden en geletterdheid in alle EU-talen; dringt aan op het creëren van uitwisselingsruimten voor e-learning en e-onderwijs; dringt erop aan dat de EU en de lidstaten meer programma’s ontwikkelen, zoals eTwinning en het elektronisch platform voor volwassenenonderwijs in Europa; merkt op dat in veel lidstaten aanzienlijke beperkingen moeten worden weggenomen ten aanzien van de toegang tot hardware, faciliteiten, adequate opleiders en een passende digitale infrastructuur; herinnert er derhalve aan dat de toegang tot onlinecursussen moet worden gekoppeld aan de versterkte initiatieven om gebrekkige toegang tot internet en digitale hulpmiddelen aan te pakken, zodat niemand tussen wal en schip valt, en dringt erop aan dat de cursussen op een toegankelijke manier worden opgezet om te voorkomen dat jongeren met een handicap worden uitgesloten; 19. wijst op het belang van de ontwikkeling van groene vaardigheden en hoogwaardige werkgelegenheid in een klimaatneutrale, energie-efficiënte en circulaire economie, met name in de regio’s die het zwaarst door de groene transitie worden getroffen, zoals de regio’s die sterk afhankelijk zijn van de landbouw en de regio’s die betrokken zijn bij bestrijding van klimaatverandering, de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, het verminderen van de koolstofemissies, het verhogen van de energie-efficiëntie, afval- en waterbeheer, het verbeteren van de luchtkwaliteit en het herstel en de instandhouding van de biodiversiteit; dringt er bij de werkgevers op aan te zorgen voor bij- en/of omscholing van hun personeel en meer doeltreffende leerlingplaatsen aan te bieden in overeenstemming met het Europees kader voor hoogwaardige en doeltreffende leerlingplaatsen; 20. verzoekt de Commissie om in 2022 in het actieplan voor de sociale economie nieuwe instrumenten en initiatieven voor te stellen die gericht zijn op de ontwikkeling van ondernemerschap onder jongeren en sociale investeringen voor jongeren; 21. betreurt de ontoereikende correlatie tussen hervormingen en investeringen in onderwijs en opleiding enerzijds en maatregelen die zorgen voor de integratie van jongeren op de arbeidsmarkt, met name NEET’s, anderzijds; moedigt flexibele, inclusieve, toegankelijke en open leertrajecten aan door middel van individuele leerrekeningen en microcredentials voor jongeren, jeugdwerkers, opleiders en professionals, onder meer door middel van de verwerving van vaardigheden en competenties via niet-formeel onderwijs en informeel leren; onderstreept dat het versterken van de loopbaanbegeleiding vanaf jonge leeftijd en het ondersteunen van gelijke toegang tot informatie en advies voor studenten en volwassen lerenden, jongeren kan helpen geschikte onderwijs- en beroepstrajecten te kiezen die leiden naar voor hen geschikte werkgelegenheidskansen; 22. verzoekt de Commissie en de Raad nogmaals om de ontwikkeling van beroepsonderwijs en -opleiding verder aan te moedigen en commerciële vaardigheden beter te bevorderen, en daarbij het negatieve beeld dat in verscheidene lidstaten bestaat van niet-formeel onderwijs tegen te gaan en tegelijkertijd de aantrekkelijkheid van het beroepsonderwijs te vergroten door middel van communicatie- en voorlichtingscampagnes, leerplannen, centra of hubs op het gebied van commerciële vaardigheden voor jongeren, speciale ecosystemen voor beroepsonderwijs en -opleiding in lokale gemeenschappen, duale onderwijsstelsels en langetermijnmobiliteit voor leerlingen; is in dit verband ingenomen met het initiatief tot oprichting van Europese kenniscentra voor beroepsopleiding gericht op de verwerving van hoogstaande beroepsvaardigheden en de ondersteuning van ondernemersactiviteiten; verzoekt de Commissie en de lidstaten een afzonderlijke ruimte voor beroepsonderwijs en -opleiding en een Europees leerlingenstatuut in het leven te roepen; herhaalt dat stages deel moeten uitmaken van de educatieve en professionele ontwikkeling en derhalve een pedagogisch element moeten hebben; wijst erop hoe belangrijk het is de mechanismen voor de grensoverschrijdende erkenning van vaardigheden en kwalificaties te verbeteren, en dringt aan op de bevordering en ondersteuning van praktijken zoals intergenerationele solidariteit en mentorschap teneinde de ongelijkheden te verminderen en jongeren steun te bieden; 23. pleit ervoor dat werkgevers activiteiten in verband met burgerparticipatie scharen onder de activiteiten die zij bevorderlijk achten voor de persoonlijke en professionele ontwikkeling van (met name jonge) werknemers; 24. benadrukt dat bescherming van het minimumloon een doeltreffend middel is gebleken om armoede onder werkenden te bestrijden; wijst erop dat jonge werknemers in sommige lidstaten in de praktijk een loon onder het wettelijk minimumloon ontvangen vanwege de huidige variaties in de minimumloonniveaus, waardoor structurele leeftijdsdiscriminatie in stand wordt gehouden; verzoekt de lidstaten te zorgen voor de gelijke behandeling van jongeren op de arbeidsmarkt, onder meer wat betreft het wettelijk minimumloon in het voorstel voor een richtlijn betreffende toereikende minimumlonen in de Europese Unie ( COM(2020)0682 ); 25. benadrukt dat jongeren in veel lidstaten geen volledige toegang hebben tot minimuminkomensregelingen of er volledig van worden uitgesloten vanwege toelatingscriteria op basis van leeftijd; verzoekt de Commissie en de lidstaten in de komende aanbeveling van de Raad over een minimuminkomen maatregelen op te nemen om de toegang van jongeren tot deze regelingen te vergemakkelijken; Bestrijden van de uitsluiting van jongeren en voorkomen van een verloren generatie 26. verzoekt de Commissie een aanbeveling te formuleren om te waarborgen dat stages, leerlingplaatsen en bemiddelde arbeidsplaatsen als werkervaring worden beschouwd en bijgevolg toegang tot sociale uitkeringen bieden; dringt aan op een verlaging van de minimumduur van de bijdragen die nodig zijn om toegang te krijgen tot sociale uitkeringen; is ingenomen met het initiatief van de Commissie om een deskundigengroep op hoog niveau in te stellen die zich moet bezighouden met de toekomst van de welvaartsstaat, alsmede met de voornaamste uitdagingen waar jongeren mee te maken krijgen op het gebied van sociale bescherming; 27. verzoekt de Commissie na te gaan of het haalbaar is de huidige Europese Jongerensite, het Europass- en het Euresplatform samen te voegen tot één digitale ruimte met als doel om alle jonge Europeanen informatie te verstrekken en kansen te bieden op het gebied van opleiding, banen, stages, het beroepsonderwijs en -opleidingsaanbod, financiële steun, mobiliteitsprogramma’s, advies bij het opzetten van een eigen bedrijf, mentorprogramma’s, vrijwilligersregelingen, hun rechten als Europees burger, toegang tot cultuur enz.; stelt voor dit platform ook te gebruiken voor het centraliseren van alle aanvragen voor diverse programma’s en voor het bieden van informatie over de verschillende mogelijkheden die de EU jonge Europeanen, afhankelijk van hun persoonlijke situatie, te bieden heeft; juicht toe dat er in een aantal lidstaten onestopshops zijn opgezet en staat achter het samenvoegen van offlinediensten, wat van essentieel belang is om de begunstigden te bereiken en ze begeleiding en ondersteuning te kunnen bieden; pleit voor de opzet van onestopshops in alle lidstaten, in verschillende steden, om zo de meest kwetsbare groepen jongeren te bereiken; 28. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het nieuwe ALMA-initiatief jongeren, met name NEET’s, helpt om sociale en arbeidsmarktintegratie in hun eigen land te waarborgen door tijdelijk werk van goede kwaliteit te vinden en ervaring op te doen die voldoet aan de kwaliteitsnormen die de arbeidsrechten van jongeren in andere lidstaten waarborgen, zoals een billijke beloning en toegang tot sociale bescherming; wijst erop dat het van essentieel belang is jongeren voor, tijdens en na hun deelname aan het programma te begeleiden en te adviseren; benadrukt dat ALMA moet bijdragen aan echte mobiliteit en hoogwaardige programma’s voor de ontwikkeling van vaardigheden, beroepsopleidingen of werkgelegenheid voor alle deelnemers, ook voor jongeren met een handicap of jongeren uit kansarme milieus, alsmede een inclusiestrategie moet omvatten die samen met maatschappelijke organisaties en de sociale partners is ontwikkeld om gelijke toegang te waarborgen, discriminatie te voorkomen en eventuele belemmeringen weg te nemen, en geen instrument mag worden dat onzekere arbeidsvoorwaarden voor jongeren schept; merkt op dat steun moet worden verleend aan de nationale ODA’s bij de uitvoering ervan via de ESF+-begrotingslijn, in coördinatie met private en publieke partners, waarbij synergieën met de Europese onderwijsruimte tot stand moeten worden gebracht; verzoekt de Commissie met klem ervoor te zorgen dat ALMA toegevoegde waarde biedt naast de bestaande mogelijkheden uit hoofde van Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps, en te waarborgen dat virtueel leren en samenwerken in het kader van ESF+ gecombineerd blijft worden met fysieke mobiliteit; verzoekt de Commissie na te gaan of ALMA als mobiliteitscomponent kan worden opgenomen in de versterkte jongerengarantie; 29. beschouwt het welzijn van jongeren als een gedeelde verantwoordelijkheid van publieke en private actoren; verzoekt de Commissie en de lidstaten samen te werken met Europese en nationale werkgevers om aanbevelingen inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) uit te voeren teneinde kwetsbare jongeren bij te staan, en in toekomstige MVO-gerelateerde initiatieven bepalingen over jongeren op te nemen; 30. herinnert eraan dat jonge vrouwen een verhoogd risico lopen op discriminatie op de werkplek (19) , dat nog versterkt wordt door intersectionele ongelijkheden, werkloosheid, alleenstaand ouderschap en langdurige informele zorgtaken, waardoor zij vaak van de arbeidsmarkt worden uitgesloten of onder de armoedegrens kunnen blijven; verzoekt de Raad en de Commissie te overwegen om vanaf 2022 in jongeren- en werkgelegenheidsinitiatieven indicatieve minimumdoelstellingen op te nemen voor bijstand en op maat gesneden steunregelingen voor jonge vrouwen die risico lopen; verzoekt de Commissie om samen met de lidstaten nationale actieplannen voor de kindergarantie te integreren in maatregelen voor arbeidsintegratie op nationaal, regionaal en lokaal niveau om jonge alleenstaande ouders te ondersteunen; 31. wijst nogmaals op het belang van toegang tot fatsoenlijke en betaalbare huisvesting en sociale diensten op maat voor met name kwetsbare jongeren, waaronder jongeren met een handicap en jongeren uit grote gezinnen; verzoekt de Commissie samen te werken met de lidstaten op het gebied van huisvestingsprogramma’s voor jongeren, aangevuld met werkgelegenheids-, sociale en gezondheidsondersteunende diensten; benadrukt het belang van particuliere en publieke investeringen in sociale infrastructuur voor jongeren; is ingenomen met het door de Commissie gelanceerde Europees platform voor de bestrijding van dakloosheid en het einddoel daarvan, namelijk een einde maken aan dakloosheid in 2030, alsmede met de mogelijkheden die dit biedt voor jongeren; verzoekt de lidstaten en de Commissie maatregelen te treffen en programma’s uit te voeren voor jongeren die 18 zijn geworden en het risico lopen dakloos te worden, met name voor degenen die deel uitmaken van kwetsbare groepen, zoals lhbtiq+-daklozen; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de versterkte jongerengarantie bijdraagt tot het aanpakken van de in veel EU-lidstaten toenemende dakloosheid onder jongeren; 32. spoort de Commissie aan de voornaamste belemmeringen die jongeren ervan weerhouden te kiezen voor de landbouw, zoals de toegang tot land, financiering, kennis en innovatie, weg te nemen; 33. stelt met bezorgdheid vast dat er sprake is van een verslechtering van de omstandigheden voor veel jongeren in het algemeen en in het bijzonder voor kwetsbare jongeren die reeds te lijden hebben onder langdurige werkloosheid en sociale uitsluiting, zoals jonge Roma, jongeren met een handicap, jonge leden van de lhbtiq+-gemeenschap en jonge migranten, en roept op tot een gecoördineerde aanpak bij het creëren en aanbieden van kansen op sociale inclusie in het kader van de versterkte jongerengarantie, het ESF+ en de RRF; 34. verzoekt de Europese instellingen en de lidstaten ervoor te zorgen dat alle beleidsmaatregelen die op jongeren gericht zijn, op niet-discriminerende wijze worden vormgegeven, rekening houdend met de diversiteit van jongeren in Europa en de uitdagingen waarvoor zij staan; o o o 35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2020)0571 ), – gezien artikel 294, lid 2, en met name artikel 153, lid 2, punt b), in samenhang met artikel 153, lid 1, punt a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0301/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 16 februari 2021 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 22 december 2021 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9‑0114/2021 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. hecht zijn goedkeuring aan de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd en die samen met de definitieve wetgevingstekst in de L-reeks van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden bekendgemaakt; 3. neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; 4. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 17 februari 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2004/37/EG betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2022/431.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad betreffende het toepassingsgebied van Richtlijn 2004/37/EG [onmiddellijk na de wetgevingshandeling in de L-serie te publiceren] Het Europees Parlement en de Raad delen de visie dat gevaarlijke geneesmiddelen die één of meerdere stoffen bevatten welke voldoen aan de criteria om overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 als kankerverwekkend (categorie 1A of 1B), mutageen (categorie 1A of 1B) of reprotoxisch (categorie 1A of 1B) te worden ingedeeld, binnen het toepassingsgebied van Richtlijn 2004/37/EG vallen. Alle vereisten van Richtlijn 2004/37/EG zijn dienovereenkomstig van toepassing op gevaarlijke geneesmiddelen. Verklaring van de Commissie – Actieplan en wetgevingsvoorstellen De in artikel 18 bis, derde alinea, aan de Commissie opgelegde verplichtingen met betrekking tot het voorleggen van een actieplan en het indienen van een wetgevingsvoorstel mogen niet ingaan tegen de institutionele prerogatieven van de Commissie en haar rechtstreeks uit de Verdragen voortvloeiende initiatiefrecht. Artikel 18 bis, derde alinea, verwijst naar artikel 16 van Richtlijn 2004/37/EG, dat voorziet in de verplichting om grenswaarden vast te stellen op basis van de beschikbare informatie, met inbegrip van wetenschappelijke en technische gegevens, voor alle stoffen waarvoor dit mogelijk is. Bij de uitvoering van die bepaling wordt de Commissie ook verzocht het in artikel 18 bis, derde alinea, bedoelde actieplan voor te leggen. Omwille van de transparantie zal dit actieplan bestaan uit een lijst van de volgende 25 nieuwe of herziene stoffen die wetenschappelijk moeten worden geëvalueerd. De evaluaties van de vermelde stoffen zullen deel uitmaken van de bestaande procedure, met inbegrip van raadpleging van de sociale partners, het advies van het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats (ACSH) en een effectbeoordeling, om tijdig met de nodige wetgevingsvoorstellen te kunnen komen. (Gewone wetgevingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement, – gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (10542/1/2021 – C9‑0423/2021), – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 18 oktober 2017 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 1 februari 2018 (2) , – gezien het advies van de Commissie ( COM(2021)0693 ), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (3) inzake het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2017)0275 ), – gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord, – gezien artikel 67 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie vervoer en toerisme ( A9‑0006/2022 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het standpunt van de Raad in eerste lezing; 2. constateert dat de handeling is vastgesteld overeenkomstig het standpunt van de Raad; 3. verzoekt zijn Voorzitter de handeling samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 297, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te ondertekenen; 4. verzoekt zijn secretaris-generaal de handeling te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien de 66e zitting van de VN-Commissie inzake de Positie van de Vrouw, met als hoofdthema “Gendergelijkheid en empowerment van alle vrouwen en meisjes in de context van beleid en programma’s inzake klimaatverandering, milieu en risicobeperking bij rampen”, en de ontwerpconclusies daarvan, – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking van 15 september 1995 en de uitkomsten van de herzieningsconferenties ervan, – gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 1979, – gezien de artikelen 21 en 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN, het beginsel dat niemand mag achterblijven, en met name duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 1, waarmee wordt gestreefd naar de uitbanning van armoede, SDG 3, waarmee wordt beoogd te garanderen dat mensen een gezond leven kunnen leiden, SDG 5, waarmee wordt gestreefd naar gendergelijkheid en betere leefomstandigheden voor vrouwen, SDG 8, waarmee wordt gestreefd naar duurzame en economische groei, en SDG 13, waarmee wordt beoogd urgente maatregelen te treffen om klimaatverandering en de effecten ervan te bestrijden, – gezien de Overeenkomst van Parijs, die op 12 december 2015 werd goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen (COP21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) in Parijs, – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over het vijfentwintigjarig bestaan van de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling (ICPD25) (de top van Nairobi) (1) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2018 over vrouwen, gendergelijkheid en klimaatrechtvaardigheid (2) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (3) , – gezien het EU-actieplan voor gendergelijkheid en empowerment van vrouwen in het externe optreden 2021-2025 (GAP III), – gezien de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 van 5 maart 2020, – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over de situatie op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in de EU, in verband met de gezondheid van vrouwen (4) , – gezien de conclusies over gender en klimaatverandering die zijn aangenomen op de 26e Conferentie van de Partijen (COP26) bij het UNFCCC in Glasgow van 31 oktober t/m 6 november 2021, – gezien artikel 157, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat gelijkheid van mannen en vrouwen een basisprincipe is van de EU, dat is verankerd in het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het Handvest van de grondrechten; overwegende dat gendermainstreaming een belangrijk instrument is bij de integratie van dit beginsel in alle beleid, maatregelen en acties van de EU, onder meer in het externe optreden; B. overwegende dat 189 overheden van over de hele wereld, waaronder de Europese Unie en haar lidstaten, zich er tijdens de vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking in 1995 toe hebben verbonden toe te werken naar gendergelijkheid en de positie van alle vrouwen en meisjes te versterken; C. overwegende dat in het actieprogramma van Peking in 1995 duidelijk het verband is vastgesteld tussen gender, het milieu en duurzame ontwikkeling en is verklaard dat voor vrouwen een strategische rol is weggelegd in de ontwikkeling van duurzame en ecologisch verantwoorde consumptie- en productiepatronen, en dat vrouwen op gelijke voet moeten deelnemen aan de besluitvorming over het milieu op alle niveaus; D. overwegende dat in de SDG’s het verband wordt erkend tussen de verwezenlijking van gendergelijkheid en alle SDG’s, met inbegrip van SDG 13 inzake klimaatverandering, waarbij de mogelijkheid wordt geboden om de onderliggende oorzaken van genderongelijkheid aan te pakken en zo de weerbaarheid van vrouwen tegen klimaatverandering te versterken; E. overwegende dat genderongelijkheid, in combinatie met de klimaat- en milieucrises en ‑rampen, een van de grootste uitdagingen van onze tijd is, met een grensoverschrijdende dimensie die de hele planeet betreft en onevenredige gevolgen heeft voor vrouwen in al hun diversiteit, met name vrouwen die te maken hebben met intersectionele discriminatie, alsook vrouwen in gemarginaliseerde situaties en in conflictsituaties; F. overwegende dat vrouwen in al hun diversiteit zich in een kwetsbaarder situatie bevinden en geconfronteerd worden met hogere risico’s en lasten als gevolg van de klimaatverandering en milieu- en natuurrampen, en dit om verschillende redenen die variëren van ongelijke toegang tot hulpbronnen, onderwijs, arbeidskansen en landrechten tot heersende sociale en culturele normen en uiteenlopende ervaringen met intersectionele discriminatie; G. overwegende dat de ongekende crisis als gevolg van de COVID-19-pandemie en de diverse gevolgen ervan voor de samenleving, met inbegrip van de versterking van bestaande sociale en genderongelijkheden, een negatieve impact kunnen hebben op de tenuitvoerlegging van doeltreffende genderresponsieve klimaatactie; H. overwegende dat klimaatverandering een wereldwijd fenomeen is, dat meer schade veroorzaakt in de landen en gemeenschappen die het minst verantwoordelijk zijn voor de aardopwarming; overwegende dat diegenen die beschikken over minder middelen om zich aan te passen, het hardst zullen worden getroffen en het meest zullen lijden onder het effect van de klimaatverandering; I. overwegende dat klimaatverandering tot een toename van ontheemdingen leidt doordat mensen hun huizen tijdelijk of permanent moeten verlaten wanneer de omgeving voor hen onleefbaar wordt; overwegende dat sinds 2010 jaarlijks gemiddeld 21,5 miljoen mensen ontheemd zijn geraakt als gevolg van klimaatgerelateerde rampen; overwegende dat volgens cijfers van de VN vrouwen en meisjes 80 % vertegenwoordigen van de mensen die ontheemd zijn geraakt door de klimaatverandering en die het zwaarst zijn getroffen door extreme temperaturen en natuurrampen; J. overwegende dat de negatieve gevolgen van de klimaatverandering en de negatieve weerslag daarvan op de sociaaleconomische situatie kunnen leiden tot ernstige schendingen van de grondrechten van vrouwen en meisjes, met name voor intern ontheemden, migranten en asielzoekers, zoals een verhoogd risico op seksueel en gendergerelateerd geweld, uitbuiting en mensenhandel, gedwongen huwelijken, orgaanoogst en gevolgen van beperkte toegang tot gezondheidszorg, met inbegrip van reproductieve en geestelijke gezondheidsdiensten; K. overwegende dat gendergelijkheid en vrouwenrechten mensenrechten zijn, en voorwaarden zijn voor duurzame ontwikkeling, efficiënt beheer van de klimaatproblematiek, milieugerelateerde vrede en stabiliteit en het verwezenlijken van een eerlijke en rechtvaardige transitie waarbij niemand achterblijft; overwegende dat alle klimaatactie intersectionele en genderperspectieven moet omvatten en moet zorgen voor gelijke participatie van vrouwen in al hun diversiteit in besluitvormingsorganen op alle niveaus; L. overwegende dat de ongelijke participatie van vrouwen in besluitvormingsprocessen en arbeidsmarkten de ongelijkheid vergroot en vrouwen vaak belet om ten volle bij te dragen en deel te nemen aan beleidsvorming, planning en uitvoering in verband met klimaatverandering en milieu- en rampenrisico’s; M. overwegende dat een genderresponsieve, rechtvaardige transitie het potentieel heeft om fatsoenlijke banen voor vrouwen te creëren; overwegende dat vrouwen nog steeds te kampen hebben met structurele en culturele belemmeringen voor deelname aan alle aspecten van de energie- en klimaattransitie; overwegende dat de energiesector op het gebied van werkgelegenheid wereldwijd een van de economische sectoren met het grootste genderevenwicht blijft; N. overwegende dat vrouwen, met name alleenstaande ouders, vrouwen die te maken hebben met intersectionele discriminatie en vrouwen boven de pensioengerechtigde leeftijd, onevenredig worden getroffen door zowel klimaatverandering als armoede; overwegende dat vrouwen in al hun diversiteit in de loop van hun leven ook vaker te maken hebben met energiearmoede; overwegende dat bij de ecologische transitie ook rekening moet worden gehouden met de sociale en genderdimensie; O. overwegende dat veel kleine landbouwbedrijven eigendom zijn van vrouwen, die onevenredig zwaar worden getroffen door de klimaatverandering en extreme weergebeurtenissen, hetgeen leidt tot voedsel en watertekorten en hen kwetsbaarder maakt voor ondervoeding; P. overwegende dat in de Overeenkomst van Parijs is bepaald dat de partijen hun respectieve verplichtingen betreffende onder meer mensenrechten en gendergelijkheid in aanmerking moeten nemen wanneer zij in het kader van de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst maatregelen nemen om klimaatverandering tegen te gaan; Q. overwegende dat vrouwen bij het debat over en de aanpak van klimaatverandering een prominentere rol moeten spelen als leiders, gekozen vertegenwoordigers, professionals en technische vectoren voor verandering; overwegende dat vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd zijn in de nationale besluitvormingsorganen inzake klimaatverandering in de EU-lidstaten en op EU-niveau, waaronder het Europees Parlement, en wereldwijd slechts 32 % van de beroepsbevolking voor hernieuwbare energie vertegenwoordigen (5) ; R. overwegende dat de genderdimensie van klimaatverandering wordt erkend in de EU‑strategie voor gendergelijkheid 2020-2025; overwegende dat het GAP III voor het eerst een prioritair gebied voor klimaatverandering en milieu omvat; overwegende dat het EU-klimaatbeleid een aanzienlijke impact kan hebben op de bescherming van de mensenrechten en de bevordering van genderresponsieve klimaatbeleidsmaatregelen wereldwijd; Gendergelijkheid en empowerment van alle vrouwen en meisjes in de context van beleid en programma’s inzake klimaatverandering, milieu en risicobeperking bij rampen 1. beveelt de Raad het volgende aan: o o o 2. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de speciale EU-vertegenwoordiger voor de mensenrechten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over de Filipijnen, met name die van 15 september 2016 (1) , 16 maart 2017 (2) , 19 april 2018 (3) en 17 september 2020 (4) , – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, – gezien het gezamenlijk programma van de VN voor de mensenrechten in de Filipijnen, dat door de regering van de Filipijnen en de VN is ondertekend op 22 juli 2021, – gezien het gezamenlijke persbericht van de EU en de Filipijnen van 5 februari 2021 naar aanleiding van de eerste subcommissie goed bestuur, rechtsstaat en mensenrechten, – gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, – gezien Wet nr. 11479 van 3 juli 2020 van de Republiek der Filipijnen, ook bekend als de antiterrorismewet, – gezien de verklaring over de Filipijnen van Michelle Bachelet, Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, tijdens de 48e zitting van de Mensenrechtenraad op 7 oktober 2021, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Filipijnen en de EU reeds lang diplomatieke, economische, culturele en politieke betrekkingen onderhouden; overwegende dat de Europese Unie en de Filipijnen met de ratificatie van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst bekrachtigd hebben dat zij zich gezamenlijk inzetten voor de eerbiediging van de beginselen van goed bestuur, democratie en de rechtsstaat, voor de mensenrechten, voor de bevordering van sociale en economische ontwikkeling alsook voor vrede en veiligheid in de regio; B. overwegende dat er sinds de verkiezing van president Rodrigo Duterte in mei 2016 en het begin van de “oorlog tegen drugs” een groot aantal buitengerechtelijke executies en schendingen van de mensenrechten op de Filipijnen heeft plaatsgevonden; C. overwegende dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten in juni 2020 heeft gemeld dat de moorden in verband met de antidrugscampagne van de regering “wijdverbreid en systematisch” waren; overwegende dat volgens maatschappelijke organisaties 12 000 tot 30 000 mensen zijn omgekomen tijdens drugsinvallen, terwijl de autoriteiten 6 200 doden toeschrijven aan het politieoptreden tijdens deze invallen; overwegende dat president Duterte de politie uitdrukkelijk heeft aangemoedigd om buitengerechtelijke executies uit te voeren en daarbij immuniteit heeft beloofd, terwijl politieagenten die bij dergelijke praktijken betrokken zijn promotie hebben gekregen; overwegende dat president Duterte heeft verklaard zijn antidrugscampagne voort te zullen zetten tot het einde van zijn huidige ambtstermijn in juni 2022; D. overwegende dat sinds juni 2016 ten minste 146 verdedigers van de mensenrechten en ten minste 22 journalisten zijn gedood en dat er tot dusver in geen van deze zaken een veroordeling is uitgesproken; E. overwegende dat de aanvallen op de uitoefening van het recht op vrijheid van vereniging systematisch zijn; overwegende dat tussen juni 2019 en augustus 2021 16 vakbondsleden zijn gearresteerd en opgesloten, en dat 12 vakbondsleden gedwongen zijn hun banden met de vakbond te verbreken; overwegende dat 50 buitengerechtelijke executies van vakbondsleden zijn uitgevoerd onder het bewind van president Duterte; overwegende dat het klimaat van angst dat gecreëerd is, ernstig afbreuk doet aan het vermogen van werknemers om hun rechten uit te oefenen die worden beschermd door Verdrag nr. 87 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO); overwegende dat de regering de pandemie gebruikt om het gebrek aan optreden te rechtvaardigen en een tripartiete IAO-missie op hoog niveau naar het land heeft uitgesteld; F. overwegende dat het koppelen van organisaties en individuen aan communistische groeperingen door de autoriteiten, bekend als “red-tagging”, blijft leiden tot moorden, bedreigingen, niet-gerechtvaardigde arrestaties, intimidatie van verdedigers van de mensenrechten, tegenstanders, vakbondsactivisten, milieuactivisten en journalisten die beschuldigingen van buitengerechtelijke executies en andere mensenrechtenschendingen aan het licht willen brengen; overwegende dat de in 2020 aangenomen antiterrorismewet “red-tagging” heeft geïnstitutionaliseerd; G. overwegende dat het Hooggerechtshof op 9 december 2021 grotendeels de wettigheid heeft bevestigd van de antiterrorismewet die door de regering van president Duterte is aangenomen, op grond waarvan veiligheidstroepen de bevoegdheid hebben verdachten te arresteren en tot 24 dagen vast te houden zonder arrestatiebevel en zonder aanklacht; H. overwegende dat de COVID-19-pandemie de verslechtering van de mensenrechtensituatie in de Filipijnen verder heeft versneld, met name wat met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting, de integriteit van de media en voorspelbare handhaving, en ernstige gevolgen heeft voor het vermogen van de media en het maatschappelijk middenveld om dergelijke schendingen te documenteren; overwegende dat de meest kwetsbare gemeenschappen in stedelijke gebieden ernstig getroffen zijn door het gebruik van geweld door de politie en het leger voor het handhaven van de quarantaine; I. overwegende dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Michelle Bachelet, in haar meest recente verslag over de Filipijnen van 7 oktober 2021 heeft benadrukt dat er in het hele land sprake is van voortdurende en ernstige schendingen van de mensenrechten en dat fundamentele mensenrechtennormen worden genegeerd; J. overwegende dat de VN-Mensenrechtenraad in oktober 2020 heeft onderstreept dat het belangrijk is dat de regering van de Filipijnen garandeert dat voor schendingen van de mensenrechten verantwoording wordt afgelegd, en dat zij onafhankelijke, volledige en transparante onderzoeken naar deze schendingen uitvoert en iedereen vervolgt die ernstige misdaden heeft gepleegd; K. overwegende dat de onderzoekskamer van het Internationaal Strafhof op 15 september 2021 heeft bekendgemaakt toestemming te hebben verleend aan het openbaar ministerie om een onderzoek te starten naar misdaden tegen de menselijkheid, inclusief moorden die gepleegd zijn in de context van de “oorlog tegen drugs” onder het bewind van president Duterte, en ook naar degene die gepleegd zouden zijn in Davao City door de zogenoemde Davao Death Squad (doodseskader van Davao) van 2011 tot 2016; L. overwegende dat de Filipijnen zich in maart 2018 op initiatief van president Duterte uit het Internationaal Strafhof hebben teruggetrokken nadat het Internationaal Strafhof een vooronderzoek was gestart naar de klacht die tegen de heer Duterte was ingediend in verband met het hoge aantal moorden in het kader van de antidrugscampagne; M. overwegende dat er in het licht van de komende verkiezingen van mei 2022 meldingen zijn van toenemende laster-, haat- en desinformatiecampagnes en groeiende “trollenlegers” in de Filipijnse cyberspace; overwegende dat sociale media de belangrijkste bron van informatie zijn in de Filipijnen; overwegende dat dergelijke aanvallen met name gericht zijn tegen vrouwen en minderheidsgroepen; overwegende dat er onlangs meer dan 300 socialemedia-accounts zijn gedeletet wegens schending van de regels inzake spamming en manipulatie; overwegende dat het Filipijnse parlement, in een poging om online misbruik te bestrijden, een wet heeft aangenomen die gebruikers van sociale media verplicht hun wettelijke identiteit te registreren wanneer zij nieuwe accounts aanmaken; overwegende dat er gegronde bezorgdheid bestaat dat deze wet door de regering kan worden misbruikt om journalisten en het maatschappelijk middenveld aan te vallen; overwegende dat de Filipijnse autoriteiten de EU niet hebben uitgenodigd om een verkiezingswaarnemingsmissie uit te voeren; N. overwegende dat het Filipijnse Huis van Afgevaardigden op 2 maart 2021 in derde lezing wet nr. 7814 van het Huis van Afgevaardigden heeft goedgekeurd, die volgens de commissaris voor de mensenrechten van de Filipijnen voorziet in een vermoeden van schuld voor personen die beschuldigd worden van handel, financiering, verlening van bescherming, het door de vingers zien van activiteiten en/of betrokkenheid bij illegale drugs, en waarmee ook wordt geprobeerd de doodstraf weer in te voeren; O. overwegende dat de goedkeuring van de wet inzake de bescherming van verdedigers van de mensenrechten, die door het Huis van Afgevaardigden is aangenomen, nog steeds in behandeling is in de Senaat; P. overwegende dat volgens het landenprofiel in relatie tot gender (Gender Country Profile) dat is opgesteld door de EU-delegatie voor de Filipijnen, de patriarchale normen in de politiek, de cultuur en de maatschappij ook gecodificeerd en versterkt zijn in de wetten en het beleid van de Filipijnen, hetgeen mogelijk is gemaakt door onafgebroken door mannen gedomineerde legislaturen en beleidsorganen; overwegende dat wetten die momenteel van kracht zijn, zoals het herziene strafwetboek en het wetboek familierecht, nog steeds bepalingen bevatten die discriminerend zijn voor vrouwen; Q. overwegende dat Nobelprijswinnaar Maria Ressa, journalist en medeoprichter van de nieuwswebsite Rappler, in 2019 is gearresteerd wegens cyberlaster en op 15 juni 2020 is veroordeeld; overwegende dat de journalisten Orlando Dinoy en Reynante Cortes in 2021 zijn gedood door ongeïdentificeerde schutters; R. overwegende dat senator Leila De Lima na vijf jaar zonder proces nog steeds in de gevangenis zit op basis van een verzonnen aanklacht; overwegende dat senator De Lima is opgesloten op discriminerende gronden, aangezien zij uitgekozen is om haar politieke opvattingen en haar status als verdediger van de mensenrechten en als vrouw, en dat haar tijdens deze jaren van voorlopige hechtenis haar kiesrecht is ontnomen en de mogelijkheid om vergaderingen van de Senaat te volgen op afstand; overwegende dat senator De Lima, die heeft aangekondigd zich opnieuw verkiesbaar te willen stellen voor de Senaat, niet zal beschikken over dezelfde rechten en mogelijkheden om haar verkiezingscampagne te voeren als andere kandidaten; S. overwegende dat de Filipijnen een begunstigd land zijn van het stelsel van algemene preferenties Plus (SAP+); overwegende dat dit betekent dat de Filipijnen effectieve uitvoering moet geven aan 27 internationale verdragen inzake mensenrechten, arbeidsrechten, milieubescherming en goed bestuur; overwegende dat in 2020 26 % van de totale uitvoer uit de Filipijnen naar de EU (1,6 miljard EUR) in het kader van deze regeling een preferentiële behandeling genoot; 1. veroordeelt met klem de duizenden buitengerechtelijke executies en andere ernstige mensenrechtenschendingen in verband met de “oorlog tegen drugs”; dringt aan op een krachtige reactie van de EU; 2. herhaalt zijn oproep aan de regering van de Filipijnen om onmiddellijk een einde te maken aan alle geweld en mensenrechtenschendingen ten aanzien van vermoedelijke drugsdelinquenten, met inbegrip van wederrechtelijke moorden, willekeurige arrestaties, foltering en andere vormen van misbruik, en particuliere en door de overheid gesteunde paramilitaire groeperingen die bij de “oorlog tegen drugs” betrokken zijn, te ontbinden; 3. veroordeelt alle bedreigingen, pesterijen, intimidatie en geweld tegen personen die beschuldigingen van buitengerechtelijke executies en andere mensenrechtenschendingen in het land aan het licht willen brengen; hekelt de praktijk van regeringsfunctionarissen om activisten, journalisten en critici te “red-taggen”, waardoor zij worden blootgesteld aan mogelijke schade, en dringt in dit verband aan op de afschaffing van de nationale taskforce voor het beëindigen van lokale communistische gewapende conflicten (NTF-ELCAC), die belast is met het uitvoeren van red-tagging; 4. verzoekt de autoriteiten een einde te maken aan het red-taggen van organisaties en personen, met inbegrip van mensenrechten- en milieuactivisten, journalisten, vakbondsactivisten, medewerkers van kerken en humanitaire hulpverleners; verzoekt de regering alle mensenrechtenverdedigers, politieke dissidenten en journalisten die ten onrechte worden vastgehouden, vrij te laten en alle politiek gemotiveerde aanklachten tegen hen onmiddellijk in te trekken; 5. verzoekt de autoriteiten het recht op vrijheid van meningsuiting te eerbiedigen en ervoor te zorgen dat journalisten hun werk kunnen doen zonder angst; dringt erop aan een einde te maken aan de vervolging van Maria Ressa, Frenchie Mae Cumpio en alle andere onafhankelijke journalisten; 6. herhaalt zijn oproep aan de autoriteiten van de Filipijnen om een einde te maken aan de politieke intimidatie van senator Leila De Lima, haar onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating te gelasten, en in eerlijke processen de verantwoordelijken te vervolgen voor haar willekeurige detentie en andere mensenrechtenschendingen die tegen haar zijn begaan, zoals gendergerelateerde aanvallen en schendingen van haar recht op een eerlijk proces; dringt erop aan dat de EU de zaak tegen senator De Lima op de voet blijft volgen; 7. veroordeelt ten stelligste de vernederende, seksistische en misogyne verklaringen van president Duterte over vrouwen en mensen die zich identificeren als behorend tot de LGBTIQ+-gemeenschap, en dringt er bij hem op aan niet aan te zetten tot geweld tegen hen; 8. verzoekt de autoriteiten van de Filipijnen onmiddellijk onpartijdige, transparante, onafhankelijke en zinvolle onderzoeken in te stellen naar alle buitengerechtelijke executies, met inbegrip van de gevallen van Jory Porquia, Randall “Randy” Echanis en Zara Alvarez, alsook naar de gedwongen verdwijning en dood van Elena Tijamo, en naar schendingen die begaan zouden zijn tegen het internationaal recht inzake de mensenrechten en het internationaal humanitair recht, met het oog op de vervolging van de daders; verzoekt de Filipijnse autoriteiten te zorgen voor een onderzoek naar en vervolging van alle hoge politiefunctionarissen en politici wanneer er een redelijk vermoeden bestaat dat zij rechtstreeks en/of onder bevel of superieur verantwoordelijk zijn voor misdaden uit hoofde van het internationaal recht en andere ernstige schendingen van de mensenrechten; 9. eist dat de Filipijnse autoriteiten de vakbonden onmiddellijk raadplegen over een tijdgebonden routekaart voor de tenuitvoerlegging van de conclusies van het IAO-verslag over virtuele uitwisseling over de Filipijnen, en dat zij instemmen met een tripartiete IAO-missie op hoog niveau naar de Filipijnen vóór de IAO-conferentie van 2022, om toezicht te houden op de tenuitvoerlegging van de conclusies van de IAO van 2019; 10. benadrukt dat de personen die verantwoordelijk zijn voor schendingen van het nationale recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten ter verantwoording moeten worden geroepen, ongeacht hun rang of positie, in een eerlijk proces voor civiele rechtbanken; 11. herhaalt zijn verzet tegen de doodstraf en herinnert eraan dat strafwetgeving altijd gebaseerd moet zijn op het vermoeden van onschuld; 12. verzoekt de Filipijnen wetgeving die vrouwen blijft discrimineren te wijzigen of in te trekken en de rechten van vrouwen te bevorderen en te beschermen; 13. onderstreept dat de eerste kamer van vooronderzoek van het Internationaal Strafhof het verzoek van de aanklager heeft ingewilligd om een onderzoek in te stellen naar misdrijven die onder de jurisdictie van het Hof vallen en die gepleegd zouden zijn op het grondgebied van de Filipijnen tussen 1 november 2011 en 16 maart 2019 tijdens de campagne van de “oorlog tegen drugs”; 14. betreurt ten zeerste dat de regering van de Filipijnen besloten heeft zich uit het Statuut van Rome terug te trekken; verzoekt de regering op dat besluit terug te komen; spoort het Internationaal Strafhof aan tot voortzetting van zijn onderzoek naar de misdrijven tegen de menselijkheid die zouden zijn gepleegd bij de executies in het kader van de “oorlog tegen drugs”; verzoekt de regering van de Filipijnen volledig samen te werken met het openbaar ministerie van het Internationaal Strafhof bij zijn onderzoek naar de situatie in de Filipijnen en de binnenlandse instrumenten die de veiligheid van getuigen en bemiddelaars waarborgen, dringend te verbeteren en beter te financieren; 15. verzoekt de regering de antiterrorismewet en de bijbehorende uitvoeringsregels te wijzigen om deze in overeenstemming te brengen met de internationale normen inzake terrorismebestrijding; 16. is van mening dat zonder openbare en transparante openbaarmaking van alle bevindingen en de actieve betrokkenheid van onafhankelijke mensenrechten- en maatschappelijke organisaties het vermogen van het gezamenlijk VN-programma voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten in de Filipijnen om toezicht te houden op de mensenrechtensituatie in het land wordt ondermijnd en mogelijk niet leidt tot de nodige corrigerende maatregelen; 17. dringt er bij de Filipijnen op aan de wet inzake de rechten van inheemse volkeren volledig ten uitvoer te leggen en te voldoen aan hun verplichtingen uit hoofde van het internationaal recht om de mensenrechten van inheemse volkeren te beschermen, ook tijdens gewapende conflicten; is ontzet over de praktijk van handel in, militaire rekrutering van en het betrekken bij conflicten van kinderen door paramilitaire groepen in het land en dringt er bij alle betrokken partijen op aan een einde te maken aan dergelijke praktijken; 18. vreest dat tijdens de komende verkiezings- en campagneperiode de politieke rechten in de on- en offlinewereld verder zullen worden geschonden en beperkt; dringt er bij alle kandidaten op aan af te zien van desinformatiecampagnes en trollenlegers, en zich te verplichten tot eerlijke en op feiten gebaseerde campagnes, om verdere verdeeldheid in de Filipijnse samenleving en politiek te voorkomen; verzoekt de Filipijnse autoriteiten nauw samen te werken met socialemediabedrijven om manipulatie, spamming en alle andere pogingen om het publieke debat te laten ontaarden te voorkomen; 19. verzoekt de Filipijnse autoriteiten hun inspanningen op te voeren om eerlijke en vrije verkiezingen en een niet-toxisch klimaat voor on- en offlinecampagnes te waarborgen; betreurt in deze context het feit dat de Filipijnse autoriteiten de EU niet hebben uitgenodigd om een verkiezingswaarnemingsmissie uit te voeren; verzoekt de regering van de Filipijnen te zorgen voor een veilige, vrije en eerlijke verkiezingscampagne en maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat iedereen toegang heeft tot verkiezingsmiddelen; verzoekt de EU-delegatie en de vertegenwoordigingen van de EU-lidstaten het sturen van een internationale verkiezingswaarnemingsmissie te steunen en hun volledige steun te verlenen aan onafhankelijke lokale verkiezingswaarnemers, regelmatig met hen te vergaderen en alle incidenten die tijdens de verkiezingscampagne worden gemeld, nauwlettend te volgen, onder meer door deze problemen rechtstreeks aan te kaarten met de Filipijnse autoriteiten; 20. betreurt de verslechterende mensenrechtensituatie in de Filipijnen onder president Duterte en hoopt op vrije en eerlijke verkiezingen die leiden tot een nieuwe regering die democratisch is, de mensenrechten handhaaft, schendingen van de mensenrechten in het verleden onderzoekt en vervolgt en zich opnieuw aansluit bij het Statuut van Rome; 21. verzoekt de Commissie duidelijke, openbare, tijdgebonden benchmarks vast te stellen voor de Filipijnen om te voldoen aan hun mensenrechtenverplichtingen in het kader van het SAP+-stelsel en herhaalt met klem zijn oproep aan de Commissie om onmiddellijk de procedure in te leiden die kan leiden tot de tijdelijke intrekking van SAP+-preferenties indien er geen substantiële verbetering en bereidheid van de Filipijnse autoriteiten is om samen te werken; 22. herhaalt zijn verzoek aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid om de situatie in de Filipijnen nauwlettend te volgen en regelmatig verslag uit te brengen aan het Europees Parlement; 23. verzoekt de lidstaten zich te onthouden van elke uitvoer van wapens, bewakingstechnologie en andere uitrusting die door de Filipijnse autoriteiten kan worden gebruikt voor binnenlandse repressie; 24. verzoekt de EU-delegatie en de vertegenwoordigingen van de lidstaten in het land prioriteit te geven aan ondersteuning van het maatschappelijk middenveld en alle beschikbare instrumenten te gebruiken om hun steun voor het werk van mensenrechten- en milieuactivisten op te voeren; 25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen van de lidstaten, de president, de regering en het Congres van de Filipijnen, de regeringen van de lidstaten van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean), de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de secretaris-generaal van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Iran, – gezien de richtsnoeren van de EU inzake de doodstraf, – gezien de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers, – gezien de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU‑Magnitski-wet), – gezien de verklaring van 30 januari 2022 van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden over de veroordeling van Narges Mohammadi, – gezien de VN-grondbeginselen voor de bescherming van alle personen in enigerlei vorm van detentie of gevangenschap, daterend uit 1988, – gezien de verklaring van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van 18 maart 2021 met het verzoek om onmiddellijke vrijlating van dr. Ahmadreza Djalali en de verklaring van 25 november 2020, waarin Iran wordt opgeroepen diens terechtstelling tegen te houden, – gezien het tijdens zijn zitting van 20-24 november 2017 aangenomen advies van de werkgroep inzake willekeurige detentie van de VN-Mensenrechtenraad over Ahmadreza Djalali (Islamitische Republiek Iran), – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind van 1989, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de wereldwijde afschaffing van de doodstraf een van de belangrijkste doelstellingen van het mensenrechtenbeleid van de EU is; B. overwegende dat er volgens de VN tussen 1 januari en 1 december 2021 minstens 275 mensen zijn terechtgesteld in Iran, met inbegrip van ten minste twee jeugddelinquenten en tien vrouwen; overwegende dat Iran van alle landen ter wereld het hoogste aantal terechtstellingen per hoofd van de bevolking heeft; overwegende dat de Iraanse autoriteiten doodvonnissen hebben uitgesproken voor protestgerelateerde aanklachten en dat zij personen die zijn aangeklaagd vanwege wijdverbreide protesten hebben terechtgesteld, maar dat zij geen transparant onderzoek hebben gevoerd naar de ernstige beschuldigingen van het gebruik van buitensporig en dodelijk geweld door veiligheidsfunctionarissen tegen demonstranten; overwegende dat gevangenen in Iran vaak gefolterd worden, waardoor de bezorgdheid bestaat dat gevangenen op basis van valse bekentenissen de doodstraf krijgen voor strafbare feiten die zij niet hebben gepleegd; C. overwegende dat Iran de doodstraf aan minderjarigen oplegt en deze uitvoert, hetgeen in strijd is met de verplichtingen van het land uit hoofde van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind; overwegende dat er tussen 2009 en september 2020 ten minste 67 terechtstellingen van jeugddelinquenten zijn gemeld; overwegende dat er in januari 2022 in Iran 85 jeugddelinquenten in de dodencel zaten; D. overwegende dat de doodstraf in onevenredige mate wordt toegepast op etnische en religieuze minderheden, met name de Beloetsjen, Koerden, Arabieren en Baha’i; overwegende dat homoseksualiteit strafbaar wordt gesteld in het wetboek van strafrecht en dat de doodstraf tegen lhbtqi’ers wordt gebruikt; overwegende dat vrouwen de doodstraf krijgen als gevolg van de discriminerende aard van verschillende wetten die hen rechtstreeks aangaan; E. overwegende dat Iran volgens Verslaggevers zonder Grenzen na de terechtstelling van Rouhollah Zam op 12 december 2020 meer journalisten heeft terechtgesteld dan welk ander land dan ook; overwegende dat Iran voor journalisten nog steeds een van de repressiefste landen ter wereld is en dat journalisten en mediakanalen er niet-aflatend worden geïntimideerd; F. overwegende dat de Zweeds-Iraanse dr. Ahmadreza Djalali, die als wetenschapper verbonden is aan de Vrije Universiteit Brussel en de Università del Piemonte Orientale, in oktober 2017 na een uiterst oneerlijk proces op grond van een door foltering afgedwongen bekentenis tot de dood is veroordeeld wegens vermeende spionage; overwegende dat hij regelmatig in eenzame opsluiting in de Evingevangenis zit; G. overwegende dat vele gevallen zijn gemeld van onmenselijke en vernederende omstandigheden, met name in de Evingevangenis, en van een gebrek aan adequate toegang tot medische zorg tijdens de detentie, hetgeen in strijd is met de standaardminimumregels van de Verenigde Naties voor de behandeling van gevangenen; H. overwegende dat andere EU-onderdanen willekeurig worden vastgehouden in Iran; overwegende dat Iran de rechten die uit een dubbele nationaliteit voortvloeien niet erkent, waardoor het voor buitenlandse ambassades moeilijk is om in contact te treden met personen met een dubbele nationaliteit die gevangen zitten; I. overwegende dat de bokskampioen Mohammad Javad in januari 2022 ter dood is veroordeeld nadat hij werd beschuldigd van “de verspreiding van corruptie op aarde”; overwegende dat de worstelaar Navid Afkari, die verklaarde dat hij was gemarteld om een valse bekentenis af te leggen, in september 2020 werd terechtgesteld; overwegende dat hun vonnissen rechtstreeks verband houden met de vreedzame uitoefening van het recht op vrijheid van meningsuiting en vreedzame vergadering; J. overwegende dat de veroordelingen van Mohammad Javad en Navid Afkari deel uitmaken van het steeds hardere optreden tegen atleten in Iran; K. overwegende dat Narges Mohammadi, winnaar van de Per Anger-prijs die campagne voert tegen de doodstraf in Iran, recent tot nog eens acht jaar gevangenisstraf en 70 zweepslagen is veroordeeld; L. overwegende dat Nasrin Sotoudeh, een vermaard mensenrechtenadvocaat die onder meer campagne heeft gevoerd voor de geleidelijke afschaffing van de doodstraf en uitgebreid heeft samengewerkt met jonge gevangenen die ter dood waren veroordeeld voor feiten die zij hadden gepleegd toen zij nog geen 18 jaar waren, in maart 2019 tot 33 jaar en zes maanden gevangenisstraf is veroordeeld; overwegende dat Nasrin Sotoudeh als erkenning voor haar uitstekende werk op het gebied van de verdediging van de mensenrechten in 2012 de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken heeft gekregen van het Europees Parlement; M. overwegende dat de grootschalige gedwongen verdwijningen en standrechtelijke executies van politieke dissidenten in 1988 tot op heden niet zijn onderzocht en er nog niemand voor ter verantwoording is geroepen; N. overwegende dat de EU sinds 2011 als reactie op de mensenrechtenschendingen beperkende maatregelen neemt tegen Iran, waaronder het bevriezen van tegoeden en visumverboden voor personen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen, en een verbod op de uitvoer naar Iran van apparatuur die voor binnenlandse repressie of voor het toezicht op telecommunicatie zou kunnen worden gebruikt; overwegende dat deze maatregelen regelmatig worden geactualiseerd en zijn verlengd tot 13 april 2022; O. overwegende dat het aantal terechtstellingen, waaronder van vrouwen, aanzienlijk is gestegen sinds Ebrahim Raisi in augustus 2021 is aangetreden als president; P. overwegende dat er in Iran volgens verslagen elk jaar 400 tot 500 vrouwen op brute wijze worden vermoord bij zogenaamde eremoorden; overwegende dat eremoorden volgens het Iraanse wetboek van strafrecht in bepaalde omstandigheden zijn toegestaan, zonder bestraft te worden; overwegende dat vrouwen en mannen vaak geen gerechtigheid krijgen voor strafbare feiten die in naam van de “eer” tegen hen zijn begaan; overwegende dat Mona Heydari op 5 februari 2022 werd onthoofd door haar echtgenoot, die vervolgens in de zuidwestelijke stad Ahvaz door de straten paradeerde met haar afgehakte hoofd; overwegende dat Romina Ashrafi in mei 2020 op 13-jarige leeftijd door haar eigen vader in haar slaap werd onthoofd met een sikkel; Q. overwegende dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft aangegeven dat Iran de afgelopen jaren ‘s werelds grootste staatssponsor van terrorisme is gebleven en politieke, financiële, operationele en logistieke steun verleent aan diverse groepen die zowel op de terreurlijst van de EU als op de Amerikaanse lijst van buitenlandse terroristische organisaties staan; 1. herhaalt dat het Parlement onder alle omstandigheden groot tegenstander van de doodstraf blijft; roept de regering van Iran op tot een onmiddellijk moratorium op de toepassing van de doodstraf als een stap in de richting van de afschaffing ervan, en tot de omzetting van alle doodvonnissen; 2. roept de autoriteiten van de Islamitische Republiek Iran op om artikel 91 van het islamitische wetboek van strafrecht met spoed te wijzigen en de toepassing van de doodstraf voor feiten die door personen jonger dan 18 jaar zijn gepleegd in alle omstandigheden uitdrukkelijk te verbieden, zonder enige discretionaire bevoegdheid van rechters om de doodstraf of levenslange gevangenisstraf zonder mogelijkheid tot vrijlating op te leggen; 3. betuigt zijn diepste medeleven met de familie, vrienden en collega’s van alle onschuldige slachtoffers; 4. wijst op de noodzaak om een veilige en stimulerende omgeving te waarborgen waarin het mogelijk is de mensenrechten zonder angst voor represailles, straffen of intimidatie te verdedigen en te bevorderen; spreekt zijn uitdrukkelijke steun uit voor het verlangen van de Iraanse bevolking om in een vrij, stabiel, inclusief en democratisch land te wonen dat zijn nationale en internationale verbintenissen op het gebied van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden nakomt; 5. dringt er bij de Iraanse autoriteiten op aan alle aanklachten tegen dr. Ahmadreza Djalali onmiddellijk in te trekken, hem vrij te laten en schadeloos te stellen, en te stoppen met het bedreigen van zijn familie in Iran en Zweden; 6. verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de EU-lidstaten nogmaals om hun uiterste best te doen om de terechtstelling van dr. Ahmadreza Djalali te voorkomen; 7. spoort de Iraanse autoriteiten aan om zonder omhaal met de ambassades van de lidstaten in Teheran samen te werken, teneinde een alomvattende lijst op te stellen van personen met een dubbele Iraanse en EU-nationaliteit die momenteel in een Iraanse gevangenis vastzitten; 8. verzoekt alle lidstaten gezamenlijk openbare verklaringen af te leggen en diplomatieke initiatieven te nemen om toezicht te houden op oneerlijke processen en om de gevangenissen te bezoeken waar mensenrechtenverdedigers en andere gewetensgevangenen worden vastgehouden, met inbegrip van EU-onderdanen in Iran, in overeenstemming met de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers; dringt erop aan alle aanklachten tegen alle willekeurig vastgehouden EU-onderdanen onverwijld in te trekken; 9. roept de Iraanse autoriteiten op alle politieke gevangenen, met inbegrip van mensenrechtenverdedigers, en in het bijzonder de prominente mensenrechtenverdediger Narges Mohammadi, de politiek journalist Mehdi Mahmoudian, die onlangs tot nog eens zeven maanden gevangenisstraf is veroordeeld vanwege zijn acties tegen de doodstraf, en winnaar van de Sacharovprijs Nasrin Sotoudeh, vrij te laten; 10. betreurt het stelselmatige gebruik van foltering in Iraanse gevangenissen en wenst dat er onmiddellijk een eind wordt gemaakt aan alle vormen van foltering en slechte behandeling van gevangenen; keurt het af dat gevangenen doorgaans geen telefoongesprekken mogen voeren of familiebezoek mogen ontvangen; uit zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat gevangenen tijdens ondervragingen geen toegang hebben tot wettelijke vertegenwoordiging; 11. spreekt zich met klem uit tegen de gestaag verslechterende mensenrechtensituatie in Iran, in het bijzonder voor leden van etnische en religieuze minderheden, als gevolg van systematische discriminatie op politiek, economisch, sociaal en cultureel gebied; betreurt de alarmerende escalatie van de voltrekking van de doodstraf tegen demonstranten, dissidenten, mensenrechtenverdedigers en leden van minderheidsgroepen; 12. roept de Iraanse autoriteiten op een einde te maken aan alle vormen van discriminatie ten aanzien van personen die tot een etnische of religieuze minderheid behoren, met inbegrip van de Beloetsjen, Koerden, Arabieren, Baha’i, christenen en lhbti’ers, en dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle personen die worden vastgehouden vanwege de uitoefening van het recht op vrijheid van godsdienst en geloof of vanwege hun seksuele geaardheid; 13. veroordeelt het in niet mis te verstane bewoordingen dat de doodstraf wordt toegepast voor betrekkingen tussen personen van hetzelfde geslacht, die in Iran nog steeds illegaal zijn; 14. dringt er bij de Iraanse autoriteiten op aan de wet inzake de “jeugd en de bescherming van het gezin” onmiddellijk in te trekken en te zorgen voor toegang tot openbare diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid, met inbegrip van veilige, legale, gratis en hoogwaardige abortusdiensten onder alle omstandigheden; herinnert eraan dat het ontzeggen van abortus aan vrouwen een vorm van gendergerelateerd geweld is en kan neerkomen op foltering of wrede, onmenselijke en onterende behandeling; veroordeelt de bedreigingen van de Iraanse autoriteiten om de doodstraf voor abortus op te leggen ten stelligste en verzoekt de Iraanse autoriteiten met name deze bepaling onverwijld in te trekken; verzoekt de EU en de lidstaten samen te werken met de VN om nauwlettend toe te zien op de nieuwe wet inzake de “jeugd en de bescherming van het gezin”, de gevolgen daarvan voor de moedersterfte en alle ontwikkelingen met betrekking tot de toepassing van de doodstraf voor abortus; 15. wijst erop dat Iraanse burgers door middel van burgerinitiatieven voortdurend oproepen om de doodstraf af te schaffen en een einde te maken aan het gebruik ervan tegen mensenrechtenverdedigers en het onevenredige gebruik ervan tegen minderheden; steunt het Iraanse maatschappelijk middenveld en zijn vreedzame inspanningen ten behoeve van de mensenrechten; 16. verzoekt Iran bezoeken aan gevangenen toe te staan en volledig mee te werken aan alle speciale procedures van de VN-Mensenrechtenraad, met inbegrip van de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechtensituatie in de Islamitische Republiek Iran; 17. spoort de EU aan de mensenrechtenschendingen aan de orde te stellen in haar bilaterale betrekkingen met Iran; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid ervoor te zorgen dat de Europese Dienst voor extern optreden mensenrechtenkwesties blijft aankaarten in het kader van de dialoog op hoog niveau tussen de EU en Iran; bevestigt nogmaals dat de eerbiediging van de mensenrechten een cruciaal element vormt bij het uitbouwen van de betrekkingen tussen de EU en Iran; 18. is ingenomen met het feit dat de Raad wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten heeft aangenomen (EU‑Magnitski-wet) als een belangrijk instrument van de EU om sancties op te leggen aan wie de mensenrechten schendt; dringt aan op gerichte maatregelen, ofwel door de huidige EU-sanctieregeling voor de mensenrechten te gebruiken tegen Iran, ofwel door de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU‑Magnitski-wet) te gebruiken tegen Iraanse functionarissen die ernstige mensenrechtenschendingen, met inbegrip van terechtstellingen en willekeurige aanhoudingen van buitenlanders of personen met een dubbele nationaliteit in Iran, hebben gepleegd, onder wie rechters die journalisten, mensenrechtenverdedigers, politieke dissidenten en activisten ter dood hebben veroordeeld; 19. is van oordeel dat verdere gerichte sancties nodig zullen zijn als de Iraanse autoriteiten dr. Ahmadreza Djalali niet vrijlaten, zoals de EU en haar lidstaten vragen; 20. wijst op de destabiliserende rol van het Iraanse regime in de ruimere regio en hekelt het feit dat het Iraanse regime verantwoordelijk is voor de dood van talrijke burgers in Syrië, Yemen en Irak; 21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de secretaris-generaal van de VN, de hoogste leider en de president van de Islamitische Republiek Iran, alsook de leden van de Majles van Iran. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 19 december 2019 over schendingen van de mensenrechten, waaronder de godsdienstvrijheid, in Burkina Faso (1) , en van 16 september 2020 over de samenwerking tussen de EU en Afrika op het gebied van veiligheid in de Sahelregio, West-Afrika en de Hoorn van Afrika (2) , – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid namens de EU van 26 januari 2022 over de jongste ontwikkelingen in Burkina Faso, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de secretaris-generaal van de VN van 24 januari 2022 over Burkina Faso, – gezien de verklaring van de VN-Veiligheidsraad van 9 februari 2022 over de situatie in Burkina Faso, – gezien het slotcommuniqué naar aanleiding van de buitengewone top van de Autoriteit van staatshoofden en regeringsleiders van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) over de politieke situatie in Burkina Faso van 28 januari 2022, – gezien het Ecowas-protocol over democratie en goed bestuur, – gezien het slotcommuniqué van de Raad voor Vrede en Veiligheid (PSC) van de Afrikaanse Unie (AU) op zijn 1062e bijeenkomst van 31 januari 2022 over de situatie in Burkina Faso, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 maart 2020, getiteld “Naar een brede strategie met Afrika” (JOIN(2020)0004), – gezien de resolutie van de Paritaire Parlementaire Vergadering van de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) en de EU van 11 maart 2021 over democratie en de eerbiediging van de grondwettelijke orde in de EU- en de ACS-landen, – gezien de gezamenlijke verklaring van de leden van de Europese Raad en de lidstaten van de groep van vijf voor de Sahel (de “G5-Sahel”) van 28 april 2020, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de Verenigde Naties, met name SDG 16 ter bevordering van vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien de grondwet van de Republiek Burkina Faso, – gezien de Overeenkomst van Cotonou, – gezien het Afrikaans Handvest inzake democratie, verkiezingen en bestuur, – gezien het Verdrag van de Afrikaanse Unie betreffende de bescherming en ondersteuning van intern ontheemden in Afrika, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, – gezien het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 1979, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat op 24 januari 2022 het leger van Burkina Faso, geleid door luitenant-kolonel Paul-Henri Sandaogo Damiba en de zelfuitgeroepen Patriottische beweging voor behoud en herstel (MPSR), de gekozen regering onder leiding van president Kaboré heeft omvergeworpen; overwegende dat het grondwettelijk hof van Burkina Faso naderhand luitenant-kolonel Damiba heeft uitgeroepen tot het nieuwe de facto staatshoofd; B. overwegende dat kort voor de staatsgreep, president Kaboré bij de democratische verkiezingen in 2020 voor een tweede termijn herkozen was; overwegende dat hij werd gedwongen als president afscheid te nemen en terug te treden; overwegende dat hij sinds de staatsgreep door de strijdkrachten wordt vastgehouden en beperkt contact heeft met de buitenwereld; overwegende dat de partij van president Kaboré, de Volksbeweging voor vooruitgang (MPP), op 26 januari 2022 verzekerde dat Kaboré zich onder huisarrest in een presidentiële villa bevond en over een arts beschikte; C. overwegende dat bij de machtsovername de militaire junta de opschorting van de grondwet en de ontbinding van de regering en de nationale assemblee heeft aangekondigd; overwegende dat de grondwet op 31 januari 2022 weer van kracht is geworden; overwegende dat luitenant-kolonel Damiba in een verklaring op de televisie heeft aangekondigd dat Burkina Faso zijn internationale verplichtingen zal nakomen; D. overwegende dat de staatsgreep van het leger door het maatschappelijk middenveld in Burkina Faso met grote omzichtigheid en relatieve lankmoedigheid is begroet; E. overwegende dat na de militaire staatsgreep de AU, Ecowas en de Permanente Raad van la Francophonie Burkina Faso als lid hebben geschorst; overwegende dat Ecowas en de VN een interministeriële delegatie hebben gestuurd met het verzoek om een korte overgangsperiode en de vrijlating van president Kaboré; overwegende dat op 3 februari 2022 Ecowas heeft besloten geen nieuwe sancties op te leggen aan Burkina Faso, maar de nieuwe autoriteiten van het land heeft verzocht een “redelijk tijdschema voor de terugkeer naar de grondwettelijke orde” voor te leggen; F. overwegende dat op 8 februari 2022 een technisch comité met niet-militaire actoren is opgericht om de randvoorwaarden van de overgang in kaart te brengen; overwegende dat het comité twee weken de tijd heeft om voor de overgang een ontwerphandvest voor te stellen; overwegende dat de werkzaamheden van het technisch comité gericht moeten zijn op “het herstel van de territoriale integriteit, de consolidatie van de vrede door de geleidelijke terugkeer van intern ontheemden, goed bestuur en de terugkeer naar de grondwettelijke orde; G. overwegende dat de MPSR stelde dat de staatsgreep een reactie was op de verslechterende veiligheidssituatie in het land; overwegende dat de regering van Burkina Faso in 2017 een hervormingsproces van de veiligheidssector was gestart met de oprichting van een nationale raad voor defensie en veiligheid met als doel de veiligheidssector te moderniseren en corruptie daarbinnen te bestrijden; overwegende dat de ontevredenheid en kritiek van burgers, de oppositie en het leger zijn toegenomen toen president Kaboré niet in staat bleek de corruptie aan te pakken en met doeltreffende oplossingen te komen voor de enorme veiligheids-, sociale en economische uitdagingen van het land als gevolg van de verspreiding van gewelddadige aanvallen door terroristische groeperingen; H. overwegende dat de veiligheidssituatie in de Sahel een rechtstreeks gevolg is van de destabilisatie van de regio en de proliferatie van wapens na de interventie in Libië in 2011; I. overwegende dat tussen 2016 en 2021 de nationale begroting voor defensie en veiligheid is gestegen van 240 miljoen EUR tot 650 miljoen EUR, een stijging van meer dan 170 %; overwegende dat deze uitgaven de leefomstandigheden of de operationele capaciteit van soldaten niet hebben verbeterd, deels als gevolg van een hardnekkig financieel wanbeheer; J. overwegende dat in de afgelopen zes jaar duizenden mensen om het leven zijn gekomen bij aanvallen van jihadisten en opstandelingen; overwegende dat in twee jaar tijd meer dan 1 000 scholen zijn gesloten en veel mensen hun huis zijn ontvlucht om aan het geweld te ontsnappen; overwegende dat in juni 2021 in de dorpen Solhan en Tadaryat 174 mensen zijn omgekomen bij de dodelijkste aanval sinds 2015; overwegende dat op 4 november 2021 bij een jihadistische aanval op het garnizoen van de gendarmerie in Inata in het noorden van Burkina Faso 53 van de 120 soldaten die in afwachting waren van logistieke leveringen en steun, waaronder voedselrantsoenen, om het leven zijn gekomen; overwegende dat Human Rights Watch melding heeft gemaakt van standrechtelijke executies van honderden verdachten door veiligheidstroepen en regeringsgezinde milities, en overwegende dat vrijwel geen van deze aanvallen is onderzocht en vervolgd; K. overwegende dat de toenemende onveiligheid geleid heeft tot een massaal straatprotest in november 2021; overwegende dat de regering het internet heeft afgesloten, hetgeen de ontevredenheid van de bevolking verder heeft doen toenemen en kritiek heeft uitgelokt van mensenrechtenorganisaties en burgerbewegingen in het land; L. overwegende dat op 22 januari 2022, bij burgerprotesten tegen de verslechterende veiligheidssituatie in het land, gewelddadige demonstraties zijn uitgebroken in Ouagadougou en Bobo-Dioulasso, de twee grootste steden van Burkina Faso; overwegende dat de machtsovername door het leger plaatsvond twee dagen nadat de oproerpolitie in de hoofdstad Ouagadougou in botsing kwam met demonstranten van de regeringsoppositie; M. overwegende dat het escalerende geweld ertoe heeft geleid dat de situatie in Burkina Faso wat ontheemding en bescherming betreft een van de snelst groeiende crises in de wereld vormt, met ten minste 1,6 miljoen ontheemden; overwegende dat meer dan 19 000 Burkinezen naar Ivoorkust, Mali, Niger en Benin zijn gevlucht; overwegende dat vorig jaar het aantal intern ontheemden tot meer dan 1,5 miljoen is gestegen, wat een stijging van 50 % betekent; overwegende dat de Sahelregio geconfronteerd wordt met een ongekende plattelandsvlucht, aangezien mensen die gedwongen ontheemd zijn naar stedelijke gebieden trekken waar zij nieuwe risico’s lopen; overwegende dat onder de intern ontheemden met name vrouwen en jongeren ernstig worden bedreigd, onder meer met seksuele en arbeidsuitbuiting, gendergerelateerd geweld, gedwongen rekrutering en mensenhandel; overwegende dat Burkinese vrouwen, die in vergelijking met mannen 50 % minder kans hebben op toegang tot onderwijs, het meest getroffen worden door extreme armoede; N. overwegende dat de klimaatcrisis een zichtbaar en zeer schadelijk effect heeft op de Sahelregio en leidt tot droogte, mislukte oogsten, ontheemding, conflicten over land en hulpbronnen, voedselonzekerheid en armoede; overwegende dat een gebrek aan toegang tot onderwijs, arbeidskansen en inkomen leidt tot rekrutering door extremistische organisaties en jihadistische bewegingen, waardoor de regionale instabiliteit wordt aangewakkerd; O. overwegende dat met name de recente staatsgreep en de verslechterende situatie in Mali gevolgen hebben voor de situatie in Burkina Faso; overwegende dat de recente staatsgreep ook de vierde staatsgreep in West-Afrika in minder dan twee jaar is; overwegende dat het toenemende aantal staatsgrepen het gevolg is van een grote crisis van de politieke systemen van West-Afrika; P. overwegende dat de G5-Sahel, een gezamenlijke defensie-inspanning van Burkina Faso, Tsjaad, Mali, Mauritanië en Niger, met name gesteund door de EU en de AU, het optreden op het gebied van regionale ontwikkeling en veiligheid coördineert om terrorisme te bestrijden en stabiliteit in de regio te brengen, maar de lokale bevolking niet heeft kunnen overtuigen van zijn doeltreffendheid; Q. overwegende dat een groep Russische militaire contractanten in een brief de leiders van de staatsgreep van Burkina Faso heeft aangeboden het leger van het land op te leiden in zijn strijd tegen jihadisten; 1. veroordeelt en spreekt zijn bezorgdheid uit over de staatsgreep van de strijdkrachten waarbij de democratisch verkozen regering van Burkina Faso omvergeworpen is; benadrukt dat een dringende terugkeer naar de grondwettelijke orde noodzakelijk is, met inbegrip van een onmiddellijke terugkeer naar een burgerregering; 2. dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van president Kaboré en alle andere regeringsfunctionarissen; 3. is ingenomen met de aankondiging van de oprichting van het technisch comité om de volgende stappen van het overgangsproces te schetsen; neemt kennis van de publieke verklaringen van luitenant-kolonel Damiba, waarin hij toezegt zo spoedig mogelijk terug te keren naar het normale constitutionele leven en dat het land de internationale verplichtingen zal blijven nakomen; roept de militaire leiders op de internationale verplichtingen van Burkina Faso na te komen, met inbegrip van de volledige eerbiediging van de mensenrechten en de strijd tegen terroristische organisaties, in volledige samenwerking met de internationale gemeenschap; 4. herhaalt zijn steun aan Ecowas en de AU en hun bemiddelingsinspanningen in deze crisis; verzoekt de internationale gemeenschap, met inbegrip van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de Commissie, de dialoog met de Burkinese autoriteiten voort te zetten om te zorgen voor een tijdige en democratische overgang naar een door burgers geleide regering; verzoekt de autoriteiten van Burkina Faso en het technisch comité duidelijke tijdschema’s en processen vast te stellen met het oog op een zo spoedig mogelijke organisatie van inclusieve en transparante verkiezingen; 5. onderstreept dat een echte en eerlijke nationale dialoog, waarbij alle sectoren van het maatschappelijk middenveld betrokken zijn, nodig is om tot een duidelijke toekomstvisie voor de democratie in Burkina Faso te komen; 6. dringt er bij alle partijen in Burkina Faso op aan de persvrijheid te handhaven om ervoor te zorgen dat binnenlandse en internationale mediaorganisaties vrijelijk hun werk kunnen doen, met inbegrip van het documenteren van de situatie van binnenlandse ontheemden en operaties van de veiligheidstroepen; 7. moedigt de Nationale coördinatie voor een succesvolle transitie (CNRT) aan toezicht te houden op de autoriteiten en te eisen dat zij ervoor zorgen dat mensenrechtenactivisten en maatschappelijke organisaties bij de uitoefening van hun mandaat worden beschermd, onder meer als zij mensenrechtenschendingen, politiegeweld en buitensporig gebruik van geweld aan de kaak stellen; verzoekt de EU en haar lidstaten hun bescherming van en steun voor mensenrechtenactivisten in Burkina Faso op te voeren en in voorkomend geval de afgifte van noodvisa te vergemakkelijken en tijdelijk onderdak te bieden in de EU-lidstaten; 8. herinnert eraan dat het niet aanpakken van de straffeloosheid voor gruweldaden uit het verleden door veiligheidsdiensten en milities, de vredesinspanningen in Burkina Faso belemmert; verzoekt de autoriteiten van Burkina Faso de rechten van verdachten die tijdens terrorismebestrijdingsoperaties zijn gearresteerd, te beschermen en ervoor te zorgen dat de daders van mensenrechtenschendingen ter verantwoording worden geroepen; merkt op dat een zelfbenoemde regering zonder democratisch mandaat de inspanningen ter versterking van de rechtsstaat en de verantwoordingsplicht ondermijnt; 9. herhaalt dat de bescherming en veiligheid van burgers een van de belangrijkste taken van elke regering is en onderstreept dat in Burkina Faso aanvullende maatregelen moeten worden genomen om de bescherming van burgers te verbeteren; 10. dringt er bij de Commissie, de EDEO en de lidstaten op aan prioriteit te blijven geven aan de ondersteuning van de hervorming van de justitiële en veiligheidssector in Burkina Faso, om ervoor te zorgen dat er voldoende middelen en technische bijstand worden verstrekt voor de basis- en sectorale hervorming van de veiligheidssector, transparante en constructieve samenwerking tussen een civiele regering en het leger, en hernieuwde inspanningen tot aanpak van corruptie; 11. verzoekt de EU en haar lidstaten de financiële steun en humanitaire hulp te verhogen om tegemoet te komen aan de dringende behoeften van de bevolking van Burkina Faso, met name die van ontheemden en vluchtelingen in buurlanden; 12. dringt er bij de autoriteiten van Burkina Faso op aan de immuniteitsclausule in het statuut van de speciale strijdkrachten, een nieuwe militaire eenheid die in mei 2021 is opgericht, waarin wordt gesteld dat leden van de speciale strijdkrachten niet voor de rechter kunnen worden vervolgd voor acties die tijdens hun operaties worden ondernomen, te herzien, aangezien deze clausule het recht van slachtoffers op gerechtigheid en schadeloosstelling schendt; 13. verzoekt de lidstaten van de EU hun internationale verplichtingen na te komen om een grondig controle- en traceringssysteem toe te passen bij hun uitvoer van wapens naar landen buiten de EU, zoals bepaald in het wapenhandelsverdrag (ATT), teneinde misbruik en toename van schendingen van de mensenrechten te voorkomen; 14. spreekt zijn bezorgdheid uit over de algemene toestand van de democratie in de regio en roept alle actoren, zowel de binnenlandse als de internationale, op zich te beraden over de vraag welke lering uit de verschillende staatsgrepen moet worden getrokken en hoe de democratische processen in de regio beter kunnen worden ondersteund en aangemoedigd; 15. blijft er stellig van overtuigd dat de betrokkenheid van de Wagner Group in West-Afrika in strijd is met de doelstelling van totstandbrenging van vrede, veiligheid en stabiliteit in Burkina Faso en bescherming van de bevolking; dringt erop aan dat de kwestie van de activiteiten van de Wagner Group en andere particuliere militaire ondernemingen in Afrika tijdens de komende EU-Afrika-top grondig wordt besproken; 16. onderstreept dat terrorisme en instabiliteit in de hele Sahelregio een uitdaging vormen en de consolidatie van de democratie en de rechtsstaat ondermijnen; herinnert eraan dat het aanpakken van de onderliggende oorzaken van extremisme en militaire inspanningen om de controle van de regering in de gehele regio te herstellen, van essentieel belang zijn voor het versterken van de legitimiteit van democratisch verkozen regeringen onder de bevolking; 17. toont zich uitermate bezorgd over de gevolgen van veiligheidsdreigingen voor de effectiviteit van humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking; dringt er bij de lidstaten en de internationale gemeenschap op aan dat zij hun humanitaire hulp aan Burkina Faso verhogen, met name door middel van verstrekking van voedsel, water en medische diensten; verzoekt de autoriteiten het werk van humanitaire organisaties in Burkina Faso te ondersteunen en te faciliteren teneinde ongehinderde humanitaire toegang te waarborgen en hen in staat te stellen in de behoeften van ontheemden te voorzien; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de autoriteiten van de Republiek Burkina Faso, het secretariaat van de G5-Sahel, de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU en het Pan-Afrikaanse Parlement, de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten en de Afrikaanse Unie en haar instellingen.