(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0054 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 338, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0020/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 10 december 2021 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A9-0282/2021 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 8 maart 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 138/2004 wat de regionale landbouwrekeningen betreft (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/590.) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0020 – C9‑0015/2022), – gezien Verordening (EU) 2021/691 (1) van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 betreffende het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers (EFG) en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1309/2013 (de “EFG-verordening”), – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (2) (de “MFK-verordening”), en met name artikel 8, – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (3) , en met name punt 9, – gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0038/2022 ), A. overwegende dat de Unie wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om aanvullende steun te verlenen aan werknemers die de gevolgen ondervinden van globalisering en van technologische en milieuveranderingen, zoals verschuivingen in de wereldhandelsstromen, handelsgeschillen, significante verschuivingen in de handelsbetrekkingen van de Unie of de samenstelling van de interne markt en financiële of economische crises, alsook de overgang naar een koolstofarme economie, of als gevolg van digitalisering of automatisering; B. overwegende dat de financiële bijdragen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) in de eerste plaats gericht moeten zijn op actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen en gepersonaliseerde diensten die erop gericht zijn begunstigden snel aan een fatsoenlijke en duurzame betrekking binnen of buiten hun oorspronkelijke sector te helpen, en hen tegelijkertijd voor te bereiden op een groenere en digitalere Europese economie; C. overwegende dat Spanje aanvraag EGF/2021/006 ES/Catalonië automobielsector heeft ingediend voor een financiële bijdrage uit het EFG naar aanleiding van het ontslag van 705 werknemers in de economische sector die is ingedeeld (4) in NACE Rev. 2-afdeling 29 (Vervaardiging van auto’s, aanhangwagens en opleggers) in de regio van NUTS-niveau 2 Catalonië (ES51) in Spanje, met als referentieperiode voor de aanvraag de periode van 1 januari 2021 tot 1 juli 2021; D. overwegende dat de aanvraag betrekking heeft op 346 ontslagen werknemers die hun werkzaamheden tijdens de referentieperiode in de economische sector moesten beëindigen, terwijl 359 werknemers vóór of na de referentieperiode werden ontslagen als gevolg van dezelfde gebeurtenissen die de aanleiding vormden voor de beëindiging van de werkzaamheden van de ontslagen werknemers tijdens de referentieperiode en derhalve ook als in aanmerking komende begunstigden zullen worden beschouwd; E. overwegende dat de aanvraag is ingediend op grond van de criteria voor steunverlening van artikel 4, lid 2, punt b), van de EFG-verordening, waarin is bepaald dat de beëindiging van de werkzaamheden van ten minste 200 ontslagen werknemers binnen een referentieperiode van zes maanden moet hebben plaatsgevonden in ondernemingen die actief zijn in dezelfde NACE Rev. 2-afdeling en gelegen zijn in een NUTS 2-regio of twee aan elkaar grenzende NUTS 2-regio’s in een lidstaat; F. overwegende dat Nissan op 28 mei 2020 de sluiting heeft aangekondigd van zijn fabriek in Barcelona, met meer dan 2 500 directe ontslagen en het verlies van 8 000 banen bij zijn leveranciers tot gevolg; overwegende dat de ontslagen waarnaar in dit verzoek wordt verwezen, zijn geconcentreerd in vier districten in de regio Barcelona (Barcelonès, Alt Penedès, Baix Llobregat en Vallès Oriental), waar een groot aantal bedrijven in de automobielsector is gevestigd; overwegende dat het aantal werknemers dat tussen januari en juni 2021 in Catalonië werd ontslagen middels een collectieve ontslagprocedure (7 993) al groter is dan het aantal ontslagen werknemers in heel 2020 (7 936), en dat het aantal banen dat in deze regio’s in de periode 2018-2020 is geschrapt, is toegenomen; G. overwegende dat het EFG een jaarlijks maximumbedrag van 186 000 000 EUR (in prijzen van 2018) niet mag overschrijden, zoals vastgesteld in artikel 8 van de MFK-verordening; 1. is het met de Commissie eens dat is voldaan aan de voorwaarden die zijn vastgelegd in artikel 4, lid 2, punt b), van de EFG-verordening en dat Spanje recht heeft op een financiële bijdrage ter hoogte van 2 795 156 EUR uit hoofde van die verordening, wat overeenkomt met 85 % van de totale kosten van 3 288 419 EUR, waarvan 3 138 300 EUR voor gepersonaliseerde diensten en 150 119 EUR voor de uitvoering van het EFG (5) ; 2. stelt vast dat de Spaanse autoriteiten de aanvraag op 23 september 2021 hebben ingediend, dat de Commissie haar beoordeling op 20 januari 2022 heeft afgerond en het Parlement hiervan diezelfde dag nog in kennis heeft gesteld; 3. stelt vast dat de aanvraag betrekking heeft op in totaal 705 ontslagen werknemers wier werkzaamheden zijn beëindigd; stelt voorts vast dat Spanje verwacht dat 450 van alle in aanmerking komende begunstigden zullen deelnemen aan de maatregelen (beoogde begunstigden); wijst erop dat er transparantie moet zijn in elke fase van de procedure en dringt erop aan dat het maatregelenpakket wordt uitgevoerd en geëvalueerd met betrokkenheid van de sociale partners; 4. herinnert eraan dat de sociale gevolgen van de ontslagen naar verwachting aanzienlijk zullen zijn voor Catalonië, waar de automobielindustrie de op twee na belangrijkste sector is (na de chemische sector en de voedingsindustrie), zowel wat omzet als wat werkgelegenheid betreft; 5. wijst erop dat 34,9 % van de beoogde begunstigden ouder is dan 54 jaar, 44,4 % vrouw is en 50,4 % lager middelbaar onderwijs of minder heeft afgerond; is van mening dat het leeftijdsprofiel en het opleidingsniveau van de beoogde begunstigden specifieke uitdagingen met zich meebrengen bij de herintreding van deze personen en benadrukt daarom dat erop moet worden toegezien dat bij de uitvoering van het pakket gepersonaliseerde steunmaatregelen naar behoren rekening wordt gehouden met leeftijd, opleidingsniveau en de combinatie van die twee; 6. stelt vast dat Spanje met ingang van 17 januari 2022 is begonnen met het verlenen van gepersonaliseerde diensten aan de beoogde begunstigden, wat betekent dat de periode om in aanmerking te komen voor een financiële bijdrage uit het EFG zal lopen van 17 januari 2022 tot 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van het financieringsbesluit; 7. wijst erop dat de gepersonaliseerde diensten die aan de ontslagen werknemers worden verleend voor in totaal 37,8 % van de financiële steun de volgende maatregelen omvatten: workshops over verschillende methoden voor het zoeken naar werk, loopbaanbegeleiding, opleidingen (horizontale competenties, omscholing, bijscholing, stages en beroepsopleiding), ondersteuning van ondernemerschap, steun voor het opzetten van een bedrijf, intensieve hulp bij het zoeken naar werk, waaronder het in kaart brengen van lokale en regionale uitzichten op werk, begeleiding door een mentor na herintreding en een waaier aan financiële stimuleringsmaatregelen; 8. is ermee ingenomen dat het gecoördineerde pakket gepersonaliseerde diensten zo gepland is dat ze passen in de Spaanse strategie voor de circulaire economie (6) , die gebaseerd moet zijn op niet-toxische materiaalcycli, en de strategie voor duurzame ontwikkeling van Catalonië (7) , en dat de EFG-aanvraag werd gesteund door vertegenwoordigers van de SOC (8) , het CIAC (9) en het Agència per la Competitivitat de l’Empresa (ACCIÓ) (10) , in een procedure waaraan ook de sociale partners hebben deelgenomen (11) ; merkt op dat opleidingsmaatregelen moeten voldoen aan de eis van verspreiding van de vaardigheden die vereist zijn in het digitale industriële tijdperk en in een groene en hulpbronnenefficiënte economie, overeenkomstig artikel 7, lid 2, van de EFG-verordening; 9. is ingenomen met het feit dat de stimuleringsmaatregelen een bijdrage omvatten van maximaal 20 EUR per dag voor ontslagen werknemers met zorgtaken en, voor een periode van maximaal drie maanden, van 350 EUR per maand voor mensen die weer aan het werk gaan; onderstreept dat deze maatregel is bedoeld om een snelle herintreding te bevorderen en oudere werknemers aan te sporen op de arbeidsmarkt te blijven; 10. benadrukt dat de Spaanse autoriteiten hebben bevestigd dat voor de subsidiabele acties geen steun uit andere fondsen of financieringsinstrumenten van de Unie wordt ontvangen; 11. wijst er nogmaals op dat steun uit het EFG geen vervanging mag zijn voor maatregelen die op grond van nationale wetgeving of collectieve arbeidsovereenkomsten onder de verantwoordelijkheid van bedrijven vallen, of voor welke vergoedingen of rechten ten behoeve van de begunstigden van het EFG dan ook, en dat de toewijzing dus geheel en al aanvullend moet zijn; 12. herinnert eraan dat het koolstofvrij maken van de vervoerssector op handen is; merkt op dat de digitale en groene transformatie ook gevolgen zal hebben voor de arbeidsmarkt en naar verwachting de automobielsector ingrijpend zal wijzigen; wijst in dit verband nogmaals op de belangrijke rol die de Unie moet spelen bij het bieden van de kwalificaties die nodig zijn voor een rechtvaardige transitie die aansluit bij de Europese Green Deal; is er sterk voorstander van dat het EFG in de periode 2021-2027 gebruikt blijft worden om solidariteit te betonen met de getroffen personen, maar dat tegelijkertijd de nadruk behouden blijft op de impact van herstructureringen op werknemers, en dringt erop aan dat bij toekomstige aanvragen zoveel mogelijk wordt gelet op beleidscoherentie; is van mening dat speciale aandacht moet worden besteed aan gekwalificeerd onderwijs, met inbegrip van beroepsopleiding, en bevordering van het zogenaamde duale leerlingstelsel, dat in diverse lidstaten doeltreffend is gebleken; 13. merkt op dat aan alle procedurele vereisten is voldaan; onderstreept dat transparantie in elke fase van de procedure noodzakelijk is; is ingenomen met de betrokkenheid van de sociale partners bij de werkgroep die is opgericht om het pakket maatregelen vast te stellen waarvoor medefinanciering uit het EFG wordt gevraagd, en dringt erop aan dat de sociale partners worden betrokken bij de uitvoering en evaluatie van het dienstenpakket; 14. hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; 15. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers naar aanleiding van een aanvraag van Spanje (EGF/2021/006 ES/Catalonië automobielsector) (De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit (EU) 2022/458.) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0025 – C9‑0025/2022), – gezien Verordening (EU) 2021/691 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 betreffende het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers (EFG) en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1309/2013 (1) (de “EFG-verordening”), – gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (2) , en met name artikel 8, – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (3) , (“IIA van 16 december 2020”), en met name punt 9, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0037/2022 ), A. overwegende dat de Unie wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om aanvullende steun te verlenen aan werknemers die de gevolgen ondervinden van globalisering en van technologische en milieuveranderingen, zoals verschuivingen in de wereldhandelsstromen, handelsgeschillen, significante verschuivingen in de handelsbetrekkingen van de Unie of de samenstelling van de interne markt en financiële of economische crises, alsook de overgang naar een koolstofarme economie, of als gevolg van digitalisering of automatisering; B. overwegende dat steun van de Unie aan ontslagen werknemers flexibel moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking moet worden gesteld, met inachtneming van het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 voor wat betreft het nemen van besluiten om middelen beschikbaar te stellen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG); C. overwegende dat de Unie het toepassingsgebied van het EFG had uitgebreid om financiële steun te verlenen in geval van grote herstructureringen en aldus de economische gevolgen van de COVID-19-crisis te dekken; D. overwegende dat de goedkeuring van de nieuwe EFG-verordening in 2021 het toepassingsgebied van het EFG verder heeft uitgebreid tot grote herstructureringen als gevolg van de overgang naar een koolstofarme economie of als gevolg van digitalisering of automatisering, waarbij ook de vereiste drempel voor de activering van het EFG is verlaagd van 500 ontslagen werknemers tot 200; E. overwegende dat in artikel 8, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad het jaarlijkse maximumbedrag voor het EFG is vastgesteld op 186 miljoen EUR (in prijzen van 2018) en dat in artikel 11, lid 1, van de EFG-verordening is bepaald dat op initiatief van de Commissie maximaal 0,5 % van dat bedrag beschikbaar kan worden gesteld voor technische bijstand; F. overwegende dat de Commissie in 2021 als gevolg van de COVID‑19-pandemie geen steun voor technische bijstand heeft gevraagd vanwege onzekerheid wat betreft algemene activiteiten en met name evenementen die fysieke aanwezigheid vereisen; G. overwegende dat technische bijstand kan bestaan uit technische en administratieve uitgaven voor de uitvoering van het EFG, zoals activiteiten op het gebied van voorbereiding, toezicht, controle, audit en evaluatie, alsmede gegevensverzameling, onder meer met betrekking tot institutionele informatietechnologiesystemen, communicatieactiviteiten en activiteiten die de zichtbaarheid van het EFG als fonds of met betrekking tot specifieke projecten en andere maatregelen voor technische bijstand vergroten; H. overwegende dat het voorgestelde bedrag van 290 000 EUR overeenkomt met circa 0,14 % van het beschikbare jaarlijkse maximumbedrag voor het EFG in 2022; 1. stemt ermee in dat de door de Commissie voorgestelde maatregelen gefinancierd worden als technische bijstand, in overeenstemming met artikel 11, leden 1 en 4, en artikel 12, leden 2, 3 en 4, van de EFG-verordening; 2. is verheugd over de opzet van een speciale website voor het EFG en verzoekt de Commissie deze regelmatig bij te werken en uit te breiden, teneinde de zichtbaarheid van de door het EFG betoonde Europese solidariteit bij het grote publiek te vergroten en de transparantie van het optreden van de Unie te verbeteren; 3. is verheugd dat de werkzaamheden in verband met de gestandaardiseerde procedures voor EFG-aanvragen en -beheer worden voortgezet, waarbij gebruikgemaakt wordt van de functies van het systeem voor elektronische gegevensuitwisseling (gemeenschappelijk systeem voor gedeeld fondsenbeheer – SFC), wat een vereenvoudiging en snellere verwerking van aanvragen mogelijk maakt, alsmede een betere verslaglegging; 4. wijst erop dat de Commissie het beschikbare bedrag voor administratieve bijstand zal besteden aan vergaderingen van de Deskundigengroep van contactpersonen van het EFG (twee leden per lidstaat), en één seminar waaraan de EFG-uitvoeringsorganen en sociale partners zullen deelnemen, met het oog op de bevordering van netwerken tussen de lidstaten; 5. roept de Commissie op het Parlement consequent te blijven uitnodigen voor deze vergaderingen en seminars, overeenkomstig de relevante bepalingen van het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie; 6. verzoekt de Commissie de beste praktijken die tijdens de COVID-19-pandemie zijn ontwikkeld, waar passend en nodig, aan te passen en, wanneer de omstandigheden van de pandemie dat toelaten, niet volledig los te laten, maar als basis te gebruiken voor betere werkmethoden en uitwisselingen; 7. onderstreept dat de algemene bekendheid en de zichtbaarheid van het EFG verder moeten worden versterkt; wijst erop dat dit bereikt moet worden door het EFG te presenteren in diverse publicaties en audiovisuele activiteiten van de Commissie, zoals voorzien in artikel 11, lid 1, van de EFG-verordening; 8. herinnert de lidstaten die aanvragen indienen aan hun belangrijke taak om op grote schaal bekendheid te geven aan de acties die met het EFG worden gefinancierd, en zich daarbij te richten tot de beoogde begunstigden, de lokale en regionale autoriteiten, de sociale partners, de media en het grote publiek, zoals bepaald in artikel 12 van de EFG-verordening; 9. hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; 10. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. BIJLAGE BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers (EGF/2022/000 TA 2022 – Technische bijstand op initiatief van de Commissie) (De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit (EU) 2022/457.) Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“het Handvest” genoemd), – gezien het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM), – gezien Verordening (EU) 2021/692 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1381/2013 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EU) nr. 390/2014 van de Raad (1) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (de conditionaliteitsverordening) (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 20 juli 2021, getiteld “Verslag over de rechtsstaat 2021 – De situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” ( COM(2021)0700 ), – gezien de richtsnoeren van de Commissie van 23 september 2020 voor de uitvoering van de EU-regels inzake de omschrijving en bestrijding van hulpverlening bij illegale binnenkomst, illegale doortocht en illegaal verblijf (3) , – gezien het rapport van de Groep Grondrechten en de rechtsstaat van het Europees Economisch en Sociaal Comité van juni 2020 met als titel “National developments from a civil society perspective, 2018-2019”, – gezien het verslag “Challenges facing civil society organisations working on human rights in the EU” van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) van 17 januari 2018, gezien de in 2020 gepubliceerde bulletins van het FRA over de gevolgen van de COVID-19-pandemie voor de grondrechten in de EU, en gezien zijn andere verslagen, gegevens en instrumenten, met name het informatiesysteem van de Europese Unie over de grondrechten (Efris), – gezien het verslag van het FRA van 22 september 2021: “Protecting civic space in the EU”, – gezien de gezamenlijke richtsnoeren van het Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten (ODIHR) van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Commissie van Venetië van 1 januari 2015 over de vrijheid van vereniging, – gezien het verslag van de Raad van Europa van 11 februari 2019 getiteld “Shrinking space for civil society: the impact on young people and their organisations”, – gezien de richtsnoeren van de OVSE/ODIHR en de Commissie van Venetië van 8 juli 2019 over de vrijheid van vreedzame vergadering, – gezien de richtsnoernota van de Verenigde Naties van 23 september 2020 over de bescherming en bevordering van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, – gezien de VN-Verklaring van 9 december 1998 betreffende het recht en de verantwoordelijkheid van personen, groeperingen en maatschappelijke instanties voor de bevordering en bescherming van universeel erkende mensenrechten en fundamentele vrijheden, – gezien Algemene Opmerking nr. 34 van het VN-Mensenrechtencomité van 12 september 2011 over artikel 19: vrijheid van mening en vrijheid van meningsuiting, – gezien Algemene Opmerking nr. 37 van het VN-Mensenrechtencomité van 17 september 2020 over artikel 21: het recht op vreedzame vergadering, – gezien het verdrag van de Economische Commissie voor Europa van de VN van 25 juni 1998 betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (Verdrag van Aarhus) en Besluit nr. VII/9 van 21 oktober 2021 inzake een mechanisme voor snelle respons voor het aanpakken van kwesties in verband met artikel 3, lid 8, van het Verdrag van Aarhus, – gezien VN-resoluties 2250 (2015), 2419 (2018) en 2535 (2020) over jongeren, vrede en veiligheid, – gezien de VN-Verklaring over mensenrechtenverdedigers van 1998, – gezien de aanbeveling van het Comité van Ministers van de Raad van Europa aan de lidstaten van 10 oktober 2007 over de juridische status van niet-gouvernementele organisaties in Europa, – gezien de verklaring van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa van 16 mei 2019, getiteld “Let’s defend LGBTI defenders”, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) van 20 maart 2019, getiteld “Een veerkrachtige democratie dankzij een sterk en divers maatschappelijk middenveld”, – gezien het advies van het EESC van 19 oktober 2017, getiteld “De financiering van organisaties van het maatschappelijk middenveld door de EU”, – gezien het jaarverslag 2020 van de partnerorganisaties van het Platform van de Raad van Europa ter bevordering van de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten, – gezien de mededeling van de Commissie van 2 december 2020 over een strategie ter versterking van de toepassing van het Handvest van de grondrechten in de EU ( COM(2020)0711 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 december 2020 over het actieplan voor Europese democratie ( COM(2020)0790 ), – gezien zijn resolutie van 3 oktober 2017 over het aanpakken van de steeds beperktere ruimte voor het maatschappelijk middenveld in ontwikkelingslanden (4) , – gezien zijn resolutie van 19 april 2018 over de noodzaak van invoering van een Europees waardeninstrument ter ondersteuning van maatschappelijke organisaties die in de Europese Unie op lokaal en nationaal niveau de fundamentele waarden uitdragen (5) , – gezien zijn resolutie van 14 november 2018 over de noodzaak van een omvattend EU-mechanisme voor de bescherming van democratie, de rechtsstaat en de grondrechten (6) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2020 over de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (7) , – gezien zijn resolutie van 13 november 2020 over de impact van de COVID-19-maatregelen op de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten (8) , – gezien zijn resolutie van 25 november 2020 over versterking van de mediavrijheid: bescherming van journalisten in Europa, haatzaaiende taal, desinformatie en de rol van platforms (9) , – gezien zijn resolutie van 26 november 2020 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie – Jaarverslag voor de jaren 2018-2019 (10) , – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over het verslag over de rechtsstaat 2020 van de Commissie (11) , – gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende een statuut voor Europese grensoverschrijdende verenigingen en organisaties zonder winstoogmerk (12) , – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over versterking van de democratie en de vrijheid en pluriformiteit van de media in de EU: oneigenlijk gebruik van civielrechtelijke en strafrechtelijke procedures om journalisten, ngo’s en het maatschappelijk middenveld het zwijgen op te leggen (13) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0032/2022 ), A. overwegende dat de Unie is gegrondvest op de in artikel 2 VEU verankerde waarden en dat de lidstaten deze waarden delen; overwegende dat in artikel 11, lid 2, VEU en in artikel 15, lid 1, VWEU, wordt benadrukt dat de civiele dialoog belangrijk is voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie; B. overwegende dat maatschappelijke organisaties geen winstoogmerk hebben en onafhankelijk zijn van overheidsinstellingen en commerciële belangen en met hun activiteiten bijdragen tot de verwezenlijking van de in artikel 2 VEU vastgelegde waarden en grondrechten van de EU; overwegende dat maatschappelijke organisaties diverse vormen kunnen aannemen, zoals verenigingen en stichtingen; overwegende dat voorvechters van de mensenrechten, activisten en informele groeperingen eveneens belangrijke actoren in het maatschappelijk middenveld zijn; C. overwegende dat een intersectionele benadering van essentieel belang is om de kwetsbaarheden waar burgers mee te maken krijgen bij hun contacten met het maatschappelijk middenveld, met succes aan te pakken; D. overwegende dat veel maatschappelijke organisaties worstelen om te overleven en problemen hebben in verband met financiering, hetgeen hun doeltreffendheid en hun vermogen om hun mandaat te volbrengen ernstig kan belemmeren; E. overwegende dat de ruimte voor het maatschappelijk middenveld verwijst naar het juridische en politieke kader waarbinnen mensen en groeperingen op zinvolle wijze kunnen deelnemen aan het politieke, economische, sociale en culturele leven van hun samenlevingen, door gebruik te maken van het recht om standpunten te uiten, het recht op informatie, en het recht op vergadering, vereniging en het aangaan van een dialoog met elkaar en met de autoriteiten; F. overwegende dat de vrijheid van denken en de vrijheid van meningsuiting, ook online, essentiële onderdelen zijn van een open, vrije en democratische samenleving; overwegende dat burgeractivisme de essentie vormt van een goed functionerende democratie waarin de rechten van minderheden worden gewaarborgd en geëerbiedigd; overwegende dat maatschappelijke organisaties het recht moeten hebben op een stem in het politieke en publieke debat, ongeacht of zij een standpunt innemen dat strookt met het overheidsbeleid of zij een aanpassing van de wetgeving nastreven; G. overwegende dat de vrijheid van vereniging een van de essentiële grondslagen van een democratische en pluralistische samenleving is, aangezien deze de burgers in staat stelt collectief op te treden op gebieden van wederzijds belang en bij te dragen aan de goede werking van het openbare leven; overwegende dat de vrijheid van vereniging niet alleen de mogelijkheid betreft om verenigingen tot stand te brengen of te ontbinden, maar ook waarborgt dat verenigingen kunnen functioneren zonder ongerechtvaardigde overheidsinmenging; overwegende dat het zoeken naar, bemachtigen en gebruiken van middelen van essentieel belang is voor het functioneren van iedere vereniging; overwegende dat het verbod op of de ontbinding van een vereniging altijd een laatste redmiddel moet zijn en dat tegen dergelijke besluiten beroep moet kunnen worden ingesteld; H. overwegende dat het recht op vreedzame vergadering een hoeksteen van de democratie is, en van cruciaal belang is voor de totstandbrenging van een tolerante en pluralistische samenleving waarin groepen met uiteenlopende geloofsovertuigingen, praktijken of politieke overtuigingen vreedzaam kunnen samenleven; overwegende dat inperkingen van en toezicht op vreedzame vergaderingen wettig, noodzakelijk en evenredig moeten zijn, en het beginsel van non-discriminatie moeten eerbiedigen; I. overwegende dat het recht op informatie een eerste voorwaarde is voor een gefundeerd publiek debat en om autoriteiten en overheidsinstellingen ter verantwoording te kunnen roepen; J. overwegende dat de vrijheid van meningsuiting en de toegang tot informatie in bepaalde lidstaten zijn ingeperkt onder het mom van de bestrijding van desinformatie met betrekking tot COVID-19; overwegende dat maatregelen ter bestrijding van terrorisme of haatzaaiende taal niet mogen leiden tot een onnodige beknotting van de vrijheid van meningsuiting; overwegende dat strategische rechtszaken tegen publieke inspraak (SLAPP’s) ook zijn gebruikt om maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers aan te pakken, alsmede activisten die zich inzetten voor het milieu, de rechtsstaat, lhbtiq+‑rechten en vrouwenrechten in verschillende lidstaten; overwegende dat SLAPP’s een sterk afschrikkend effect op de vrijheid van meningsuiting en openbaar activisme hebben; K. overwegende dat de vrijheid van vereniging in bepaalde lidstaten wordt uitgehold door hervormingen waardoor maatschappelijke organisaties het risico lopen te worden uitgeschreven of waardoor onnodig omslachtige administratieve procedures worden gecreëerd, met inbegrip van maar niet beperkt tot de incorrecte toepassing van maatregelen of beleid ter bestrijding van het witwassen van geld, als gevolg waarvan het recht op belangenbehartiging wordt ingeperkt; L. overwegende dat in bepaalde lidstaten beperkingen zijn opgelegd met het bewuste doel de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in te perken; overwegende dat deze beperkingen gepaard gaan met juridische, administratieve en fiscale intimidatie, criminalisering en negatieve retoriek met het doel maatschappelijke organisaties te stigmatiseren, hun legitimiteit in twijfel te trekken en hun capaciteit om hun rechtmatige werk uit te voeren, uit te hollen; overwegende dat haatzaaiende taal, zowel online als offline, verbale en fysieke intimidatie en aanvallen ook afkomstig zijn van niet-overheidsactoren; overwegende dat maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers die actief zijn op het gebied van de rechtsstaat, transparantie en corruptie, vrouwenrechten, met inbegrip van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, milieukwesties, de bescherming van minderheden en lhbtiq+‑rechten, en de vrijheid van de media en vrijheid van meningsuiting, alsook organisaties die bijstand verlenen aan asielzoekers en personen die betrokken zijn bij opsporings- en reddingsoperaties, bijzonder kwetsbaar zijn; M. overwegende dat het inperken van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in buurlanden ook implicaties en gevolgen heeft voor de toestand van het maatschappelijk middenveld in de EU; N. overwegende dat bepaalde nationale maatschappelijke organisaties die als waakhond optreden, met name door zich bezig te houden met de monitoring van en verslaglegging over schendingen van rechten en vrijheden, belangenbehartiging en geschillenbeslechting, in het bijzonder worden getroffen door beperkingen, vergeldingsmaatregelen en toezicht; O. overwegende dat de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa de situatie van verdedigers van lhbtiq+‑rechten in Europa als zorgwekkend heeft beschreven en verschillende gevallen heeft gemeld van online- en offline-intimidatie, gewelddadige aanvallen, haatcampagnes en doodsbedreigingen in de lidstaten en nabuurschapslanden; overwegende dat deze ontwikkeling samenhangt met het tot zondebok verklaren van andere minderheidsgroepen en indruist tegen het beginsel dat alle mensen gelijk worden geboren en dezelfde rechten hebben; P. overwegende dat een goede relatie tussen de staat en zijn burgers inhoudt dat alle burgers, met inbegrip van kinderen en jongeren, aan het debat moeten kunnen deelnemen en het overheidsbeleid moeten kunnen beïnvloeden; overwegende dat democratieën alleen kunnen gedijen als iedereen in de democratische systemen gelooft en als de instellingen geloofwaardig zijn voor de burgers; Q. overwegende dat bepaalde lidstaten beperkingen hebben opgelegd aan het vermogen van maatschappelijke organisaties om politieke activiteiten te ontplooien; overwegende dat andere lidstaten de beschuldigingen dat maatschappelijke organisaties politiek zijn, gebruiken als middel om hen te stigmatiseren en hun legitimiteit in twijfel te trekken; overwegende dat de praktijk van het in twijfel trekken van de legitimiteit van maatschappelijke organisaties in bepaalde lidstaten in verband kan worden gebracht met door de staat of media gevoerde lastercampagnes; overwegende dat maatschappelijke organisaties melding maken van discriminerende en restrictieve financieringspraktijken in bepaalde lidstaten; R. overwegende dat in bepaalde lidstaten beleidsmaatregelen en procedures zijn vastgesteld die een afschrikkend effect op de ruimte voor het maatschappelijk middenveld hebben, met als doel zelfcensuur tot stand te brengen en burgers ervan te weerhouden hun rechten uit te oefenen; overwegende dat deze beleidsmaatregelen dikwijls een combinatie omvatten van vage bepalingen die overheidsinstanties een ruime discretionaire bevoegdheid laten, en onevenredig hoge sancties; overwegende dat alleen al het vooruitzicht op toepassing van deze maatregelen genoeg is om tot zelfcensuur te leiden, zonder dat de maatregelen daadwerkelijk hoeven te worden toegepast; S. overwegende dat het recht op vreedzame vergadering in het merendeel van de lidstaten is ingeperkt door het noodzakelijke gebod tot afstand houden; overwegende dat bepaalde lidstaten in de afgelopen jaren wetgeving hebben ingevoerd als gevolg waarvan het recht op vreedzame vergadering is ingeperkt en vereisten inzake toestemming en kennisgeving zijn gecreëerd; overwegende dat de rechtshandhavingsautoriteiten in bepaalde lidstaten steeds meer bevoegdheden krijgen, wat aanleiding geeft tot bezorgdheid over de noodzaak en evenredigheid ervan; T. overwegende dat de noodwetgeving in antwoord op de gezondheidscrisis in bepaalde lidstaten is gebruikt als voorwendsel om de grondrechten en vrijheden arbitrair in te perken en hard op te treden tegen het maatschappelijk middenveld en andere kritische stemmen; overwegende dat is gebleken dat deze maatregelen in sommige gevallen niet voldoen aan de vereisten inzake noodzaak, evenredigheid, beperktheid in de tijd en non-discriminatie, wat betekent dat alle hieruit voortvloeiende beperkingen van grondrechten en fundamentele vrijheden niet als legitiem en wettig kunnen worden beschouwd; overwegende dat maatschappelijke organisaties ondanks hun rol in de praktijk niet zijn geraadpleegd over de ontwikkeling van noodmaatregelen; U. overwegende dat de verspreiding van de COVID-19-pandemie tot een ongekende inzet door maatschappelijke organisaties heeft geleid bij het leveren van oplossingen voor de pandemie en het verlenen van bijstand aan mensen in kwetsbare situaties; overwegende dat jongerenorganisaties tijdens de pandemie een positieve impact hebben gehad op het tegengaan van misinformatie en het versterken van het vertrouwen in overheidsinstellingen; overwegende dat passende langetermijnfinanciering en institutionele steun voor het maatschappelijk middenveld, in tijden van crisis meerwaarde creëren; V. overwegende dat de opkomst van door de regering georganiseerde niet-gouvernementele organisaties (GONGO’s), die tot doel hebben de politieke legitimiteit van de machthebbers permanent te ondersteunen alsook steun te bieden aan de overheid in het publieke debat en aan haar politieke doelstellingen, onder het mom van onafhankelijkheid, een van de ernstigste vormen van aanval op maatschappelijke organisaties is en hun voortbestaan in gevaar brengt door actief burgerschap te ondermijnen en overheidsfinanciering te ontzien; W. overwegende dat alhoewel maatschappelijke organisaties in toenemende mate economische activiteiten uitoefenen en bijdragen aan de sociale economie, er geen wetgevingsmaatregelen zijn genomen om hun activiteiten op EU-niveau vrij te geven; overwegende dat het beginsel van non-discriminatie en het vrije verkeer van kapitaal met betrekking tot grensoverschrijdende donaties, ondanks concrete jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), nog altijd niet algemeen in de lidstaten wordt toegepast; X. overwegende dat de deelname door maatschappelijke organisaties aan de ontwikkeling van wetgeving en beleid moet worden vergemakkelijkt door middel van beleidskaders die het mogelijk maken dat zij een dialoog kunnen voeren met overheidsinstanties; overwegende dat er weliswaar vooruitgang is geboekt op zowel nationaal als EU-niveau, maar dat de dialoog met het maatschappelijk middenveld vaak nog altijd een ad-hocproces is; Y. overwegende dat buitenlandse financiering in sommige lidstaten het doelwit is geweest van juridische en politieke aanvallen; overwegende dat beperkingen die worden opgelegd aan maatschappelijke organisaties die buitenlandse financiering ontvangen, in strijd zijn met het Unierecht, namelijk artikel 63 VWEU inzake het vrije verkeer van kapitaal en het Handvest; overwegende dat het HvJ-EU in zaak C-78/18 (14) van oordeel was dat de aan hem voorgelegde wetgeving in strijd was met het vrije verkeer van kapitaal en het recht op vereniging; Z. overwegende dat de Unie met de Europese Green Deal en de digitale transformatie een proces in gang heeft gezet; overwegende dat dit proces een gezonde ruimte voor het maatschappelijk middenveld zal vergen, zodat burgers en de betrokken gemeenschappen hun belangen kenbaar kunnen maken, over beleidsoplossingen in discussie kunnen treden en nieuwe sociale contracten kunnen sluiten; 1. wijst op de cruciale rol die maatschappelijke organisaties spelen bij de verwezenlijking en bescherming van de waarden van de Unie die zijn vastgelegd in artikel 2 VEU, en bij de formulering en uitvoering van EU-wetgeving, -beleid en -strategieën, met inbegrip van de bestrijding van klimaatverandering, digitale transformatie en het herstel van de COVID-19-pandemie; benadrukt dat zij een belangrijke bijdrage leveren aan de totstandkoming van een gefundeerd publiek debat doordat zij uitdrukking geven aan aspiraties in de samenleving, kwetsbare en gemarginaliseerde mensen een stem geven, toegang tot essentiële diensten bieden, deskundigheid op het gebied van beleidsvorming leveren, actief burgerschap bevorderen, fungeren als scholen voor democratie en optreden als onmisbare waakhonden doordat zij democratische controle uitoefenen op overheidsorganen en verantwoordingsplicht met betrekking tot overheidsmaatregelen en het gebruik van publieke middelen afdwingen; erkent daarom dat de ruimte voor het maatschappelijk middenveld een integraal onderdeel is van de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten; benadrukt dat de Unie zich daarom moet inzetten voor het behoud en de ontwikkeling van de civiele ruimte op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau; 2. benadrukt dat maatschappelijke organisaties alleen gedijen wanneer de ruimte voor het maatschappelijk middenveld een gunstig en veilige omgeving voor hen is die vrij is van ongepaste inmenging, intimidatie, pesterijen en afschrikkende effecten van de zijde van statelijke en niet-statelijk actoren; herinnert lidstaten aan hun positieve verplichting om te zorgen voor een gunstig klimaat voor maatschappelijke organisaties, met inbegrip van toegang tot transparante financieringsmechanismen en mechanismen voor dialoog met burgers, in overeenstemming met de internationale mensenrechtennormen inzake de vrijheid van vereniging, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering, en zoals ook bevestigd in het Handvest; wijst erop dat pluriformiteit van de media belangrijk is willen maatschappelijke organisaties tot de publieke meningsvorming kunnen doordringen en daardoor bijdragen aan het publieke debat; 3. waarschuwt ervoor dat in de hele EU de ruimte voor het maatschappelijk middenveld verslechterd als gevolg van beleidsmaatregelen die de activiteiten van maatschappelijke organisaties, hun toegang tot duurzame financiering en hun vermogen om deel te nemen aan de besluitvorming belemmeren; veroordeelt elke vorm van intimidatie, laster, stigmatisering, criminalisering en het tot zondebok verklaren van maatschappelijke organisaties; wijst erop dat deze acties een gevaar vormen voor actief burgerschap en het kunnen laten horen van kritische stemmen, en dus het publieke debat en bijgevolg het fundament van de democratie ondermijnen; 4. merkt op dat de COVID-19-pandemie veel van de bestaande uitdagingen waarmee maatschappelijke organisaties worden geconfronteerd, verder heeft aangescherpt, zoals blijkt uit het verslag van het FRA uit 2021, waarin door 57 % van de nationale en lokale organisaties werd vastgesteld dat de situatie was “verslechterd” of “sterk verslechterd” in vergelijking met voorgaande jaren; stelt met bezorgdheid vast dat bepaalde regeringen van de pandemie hebben geprofiteerd om de ruimte voor het maatschappelijk middenveld terug te dringen en controversiële wetten en discriminerende maatregelen aan te nemen die niet altijd verband houden met de pandemie, terwijl het vermogen van de samenleving om te mobiliseren beperkt was, met inbegrip van het vermogen om deel te nemen aan het publieke debat en gevolg te geven aan de vrijheid van meningsuiting, vergadering en vereniging; 5. is het eens met de Commissie dat inperkingen van de speelruimte van het maatschappelijk middenveld een teken zijn dat de rechtsstaat in gevaar komt; is verheugd over het feit dat de Commissie als onderdeel van haar jaarlijkse verslag over de rechtsstaat de aandacht heeft gericht op de omgeving voor het maatschappelijk middenveld, waarbij zij terecht aangeeft dat de rechtsstaat niet kan functioneren zonder een levendig maatschappelijk middenveld dat zijn activiteiten kan uitvoeren in een veilige en gunstige omgeving; dringt er daarom bij de Commissie op aan haar toezicht op de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in de lidstaten te intensiveren en te structureren door een “Europese index voor de ruimte voor het maatschappelijk middenveld” op te stellen op basis van bestaande kaders voor het meten van deze ruimte, en door in haar jaarlijks verslag over de rechtsstaat een volwaardig hoofdstuk te wijden aan de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van landspecifieke aanbevelingen, en hierin ook alle grondrechten mee te nemen; spoort de Commissie aan structureel gebruik te maken van de verslagen van het FRA, en het FRA in te schakelen voor methodologisch advies; 6. is ermee ingenomen dat de Commissie in verband met een aantal EU- beleidsterreinen en -strategieën en financieringsprogramma’s het belang van het maatschappelijk middenveld erkent; benadrukt evenwel dat het versnipperde karakter van deze aanpak ertoe leidt dat de situatie van maatschappelijke organisaties ter plaatse nauwelijks effectief verbetert; 7. dringt er daarom bij de Commissie op aan een volwaardige strategie voor het maatschappelijk middenveld vast te stellen ten behoeve van de bescherming en ontwikkeling van een ruimte voor het maatschappelijk middenveld binnen de Unie waarin alle bestaande instrumenten worden geïntegreerd, lacunes op het gebied van monitoring, ondersteuning en bescherming worden opgevuld en daadwerkelijke politieke erkenning wordt gegeven aan de cruciale rol van maatschappelijke organisaties bij de verwezenlijking van democratische waarden en beleidsvorming, en waarin een duidelijke koppeling bestaat tussen monitoring- en rapportage-instrumenten enerzijds en handhavingsmechanismen anderzijds met het oog op het waarborgen van tijdige en doeltreffende follow-up-maatregelen; verzoekt de Commissie initiatieven te verkennen voor het versterken van de netwerken de maatschappelijke organisaties ondersteunen; 8. is van mening dat deze strategie een reeks concrete maatregelen moet omvatten ter bescherming en versterking van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, onder meer door: 9. verzoekt de Raad en de Commissie de samenhang van het intern en extern beleid van de Unie te waarborgen waar het de bescherming en facilitering van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld betreft, onder meer door interne richtsnoeren betreffende mensenrechtenverdedigers vast te stellen die in overeenstemming zijn met de richtsnoeren betreffende het extern optreden van de EU; Een gunstig regelgevings- en politiek klimaat zonder afschrikkende effecten, bedreigingen en aanvallen 10. benadrukt dat het vermogen tot handelen van maatschappelijke organisaties ervan afhangt of er een gunstig juridisch en politiek klimaat bestaat, met name wat betreft de uitoefening van de vrijheid van vereniging, vreedzame vergadering en meningsuiting en het recht op publieke inspraak; dringt er bij de lidstaten op aan de uitoefening van deze rechten te waarborgen in overeenstemming met de Europese en internationale rechtsorde en normen, met inbegrip van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, de aanbeveling van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 28 november 2018 aan de lidstaten over de noodzaak om de bescherming en bevordering van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in Europa te versterken, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, de VN-verklaring over mensenrechtenverdedigers en de VN-leidraad over de bescherming en bevordering van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, en gebruik te maken van de mogelijkheid om de Commissie van Venetië om advies over geplande wetgeving te verzoeken; 11. herinnert aan het belang van onafhankelijke, onpartijdige, professionele en verantwoordelijke journalistiek bij de berichtgeving over de activiteiten van maatschappelijke organisaties in zowel de private als de publieke media, alsook aan het belang van de openbare toegankelijkheid van informatie als belangrijke pijlers van democratische, op de rechtsstaat gefundeerde staten; 12. betreurt de toenemende concentratie van media-eigendom ten koste van pluraliteit, onafhankelijkheid en eerlijke openbare vertegenwoordiging van de ideeën en acties van maatschappelijke organisaties; herinnert eraan dat onafhankelijke en verantwoordelijke journalistiek en toegang tot pluralistische informatie belangrijke pijlers van de democratie zijn en dat de acties en de inbreng van het maatschappelijk middenveld van vitaal belang zijn voor de bloei van elke democratie; verzoekt de lidstaten erop toe te zien dat de media gevrijwaard blijven van politieke en economische druk, de pluriformiteit van de media te waarborgen en te zorgen voor transparantie; verzoekt de Commissie media-eigendomsregels voor de gehele EU voor te stellen, naast de regels voor de transparantie van media-eigendom, als minimale vereisten in het kader van de komende EU-wet inzake mediavrijheid om de pluriformiteit van de media te vergroten; 13. is van mening dat de bijdrage van maatschappelijke organisaties aan de interne markt en de sociale economie, evenals hun rol bij de verwezenlijking van het EU-beleid en de waarden die zijn verankerd in artikel 2 VEU, een sterk argument vormen voor het wegnemen van de hindernissen die hun activiteiten op EU-niveau in de weg staan; verzoekt de Commissie dan ook in reactie hierop met passende maatregelen te komen, met inbegrip van wetgevingsvoorstellen, om deze doelstelling te verwezenlijken; wijst erop dat dergelijke wetgeving niet alleen zou voorzien in basisbescherming voor maatschappelijke organisaties, maar ook een gelijk speelveld zou kunnen creëren waardoor zij hun volledige potentieel kunnen benutten; 14. verzoekt de Commissie om in haar effectbeoordelingen een systematische controle van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld op te nemen, met duidelijkere criteria voor de definitie van een gunstige omgeving voor het maatschappelijk middenveld, op basis van internationale mensenrechtennormen voor de vrijheid van vereniging, meningsuiting en vergadering, zoals bekrachtigd in het Handvest, om te voorkomen dat geplande wetgeving negatieve gevolgen heeft voor deze ruimte; verzoekt de Commissie bij het vaststellen van risico’s de nodige waarborgen in te voeren en ontwerprichtsnoeren op te stellen met betrekking tot de uitvoering hiervan door de lidstaten in samenwerking met het maatschappelijk middenveld; 15. verzoekt de Commissie ook de uitvoering van de EU-wetgeving te evalueren en te monitoren om te waarborgen dat deze geen negatieve gevolgen heeft voor de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, en in de nodige rechtsmiddelen te voorzien indien dit wel het geval is; verzoekt de lidstaten vergelijkbare rechtsmiddelen op nationaal niveau vast te stellen; 16. verzoekt de Commissie haar bevoegdheden op grond van de Verdragen te gebruiken om EU-wetgeving voor te stellen met het oog op het aanpakken van lacunes en uitdagingen waar actoren uit het maatschappelijk middenveld in de hele Unie mee te kampen hebben, met inbegrip van minimumnormen op het gebied van de registratie, werking en financiering van maatschappelijke organisaties en procedurele waarborgen tegen SLAPP’s, en richtsnoeren te verstrekken over de manier waarop de EU-wetgeving kan worden toegepast om het maatschappelijk middenveld beter te beschermen; 17. is van mening dat een statuut voor non-profitorganisaties en grensoverschrijdende verenigingen in de EU zou kunnen zorgen voor een extra niveau van bescherming voor maatschappelijke organisaties die te maken krijgen met onnodige belemmeringen voor hun oprichting of werking; 18. verzoekt de lidstaten de uitoefening van het recht op vreedzame vergadering in acht te nemen en te faciliteren, en wijst erop dat dit recht alleen kan worden beperkt door de beginselen van noodzakelijkheid en evenredigheid te eerbiedigen, in overeenstemming met het toepasselijk recht; waarschuwt voor de uitbreiding van de bevoegdheden van de rechtshandhavingsautoriteiten in bepaalde lidstaten bij de controle op vergaderingen; veroordeelt elk onevenredig gebruik van geweld tegen demonstranten, evenals hun criminalisering, vervolging en tegen hen gerichte surveillance; dringt erop aan dat de lidstaten onmiddellijk de wetten en regels intrekken die het geweld tegen demonstranten doen toenemen of het recht om te betogen beperken; verzoekt de Commissie richtsnoeren uit te vaardigen voor de bescherming van de vrijheid van vreedzame vergadering, zowel in tijden van gezondheidscrises als in normale tijden; 19. wijst erop dat een aanzienlijk deel van de activiteiten van het maatschappelijk middenveld sinds de uitbraak van de pandemie online is gegaan; verzoekt de Commissie en de lidstaten de volledige vrijheid van meningsuiting te waarborgen, elke vorm van haatzaaiende taal tegen te gaan en meer bewustzijn te creëren met betrekking tot haatzaaiende taal en de risico’s daarvan voor de democratie en voor mensen, ook en met name op online sociale netwerken; 20. waarschuwt voor de schadelijke gevolgen van beleid en retoriek die een afschrikkend effect hebben op de ruimte voor het maatschappelijk middenveld; verzoekt de Commissie nadrukkelijk de analyse van afschrikkende effecten een centraal aspect te maken van haar jaarlijks verslag over de rechtsstaat, voort te bouwen op zaak C-78/18 om maatregelen aan te vechten die de uitoefening van de rechten van het Handvest belemmeren wanneer vergelijkbare benaderingen mogelijk zijn, en voorlopige maatregelen te nemen om onherstelbare schade te voorkomen zolang de rechterlijke toetsing loopt; 21. veroordeelt het feit dat vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties in bepaalde lidstaten als rechtstreeks gevolg van hun werkzaamheden te kampen hebben met fysieke en verbale aanvallen, pesterijen en intimidatie, zowel online als offline; betreurt voorts dat de gevolgen voor de geestelijke gezondheid van deze vertegenwoordigers onder meer kunnen bestaan uit burn-outs, depressie, trauma’s als gevolg van het verlenen van hulp en compassiemoeheid, en dat er onvoldoende onderzoek is gedaan naar de psychologische gevolgen die vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties kunnen ondervinden als gevolg van hun werkzaamheden; onderstreept dat kinderen en jongeren extra kwetsbaar zijn, aangezien zij mogelijk geen melding doen van gevallen van haat en intimidatie omdat ze niet weten wat intimidatie inhoudt en hoe en bij wie ze de situatie moeten aankaarten; 22. veroordeelt alle bedreigingen en aanvallen van overheidsactoren en aan de overheid verbonden actoren op maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers, met inbegrip van negatieve en stigmatiserende retoriek, het tot zondebok verklaren van maatschappelijke organisaties, en juridische, gerechtelijke, bestuurlijke en fiscale intimidatie, en veroordeelt het feit dat overheidsactoren maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers niet beschermen tegen dergelijke aanvallen en bedreigingen; veroordeelt eveneens alle aanvallen en bedreigingen door niet-overheidsactoren, met inbegrip van SLAPP’s; 23. maakt zich zorgen over het lage aantal meldingen op nationaal niveau van aanvallen en bedreigingen ten aanzien van maatschappelijke organisaties; dringt er bij de lidstaten op aan dergelijk handelen ondubbelzinnig te veroordelen, preventieve en doeltreffende maatregelen te nemen, alle gerelateerde beschuldigingen stelselmatig, onverwijld, grondig, onafhankelijk en onpartijdig te onderzoeken, en te investeren in opleidingsprogramma’s voor autoriteiten zodat zij dit soort zaken beter kunnen aanpakken; verzoekt de Commissie deze processen te combineren met het doen van aanbevelingen en het vergemakkelijken van de uitwisseling van optimale werkmethoden; 24. benadrukt dat een goede samenwerking tussen het maatschappelijk middenveld, de politie en de betrokken instellingen essentieel is voor het aanpakken van tekortkomingen en voor het vinden van optimale werkmethoden voor de bescherming van activisten, het maatschappelijk middenveld en de democratie zelf; 25. maakt zich ernstig zorgen over de toenemende mate van geweld en haat tegen organisaties en activisten die actief zijn op het gebied van religieuze minderheden of racismebestrijding, feminisme en lhbtiq+-rechten; 26. herinnert eraan dat het tot zondebok verklaren van maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor vrouwenrechten, minderheden en kwetsbare groepen zoals lhbtiq+-personen geen op zichzelf staand incident betreft, maar fungeert als opzettelijke en geleidelijke afbraak van de grondrechten die worden beschermd op grond van artikel 2 VEU, en deel uitmaakt van een bredere politieke agenda of “anti-gendercampagne”; verzoekt de lidstaten te waken voor initiatieven die gericht zijn op inperking van verworven rechten die bedoeld zijn om mensen te vrijwaren van en beschermen tegen discriminatie en gelijkheid te bevorderen; 27. verzoekt de Commissie verwijzingen naar aanvallen op mensenrechtenverdedigers op te nemen in haar verslaglegging uit hoofde van het kaderbesluit betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat, bij het monitoren en beoordelen van de EU-regels en -instrumenten ter bescherming van de rechten van misdaadslachtoffers, en bij het herzien van de EU-bepalingen over de bestrijding van haatzaaiende taal en haatmisdrijven; 28. stelt vast dat de Unie momenteel niet over doeltreffende procedures beschikt om adequaat te kunnen reageren wanneer maatschappelijke organisaties melden dat de democratische normen en de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in de lidstaten in gevaar zijn; steunt de invoering van een EU-waarschuwingsmechanisme om maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers in staat te stellen aanvallen te melden, waarschuwingen te registreren, trends in kaart te brengen en slachtoffers tijdig en gericht te ondersteunen; is van mening dat een dergelijk mechanisme ook bevorderlijk zal zijn voor de verbetering van de verslaglegging op Unieniveau, input zal leveren voor de jaarlijkse evaluatie van de rechtsstaat door de Commissie en zal bijdragen tot een betere informatieverstrekking aan het Europees publiek in het algemeen; 29. betreurt ten zeerste dat zowel de Commissie als de Raad afwijzend hebben gereageerd op het initiatief van het Parlement in verband met het instellen van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en de grondrechten, dat door een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement, de Commissie en de Raad zou worden geregeld; herinnert eraan dat het monitoren van de ruimte voor het maatschappelijk middenveld nauw verbonden is met de democratie en de grondrechten, en dat een mechanisme voor het monitoren van de waarden uit hoofde van artikel 2 VEU in dit opzicht het beste instrument is voor een holistische aanpak; 30. spoort de Commissie aan haar handhavingsbevoegdheden in te zetten ten aanzien van de lidstaten die in strijd met het EU-recht de ruimte voor het maatschappelijk middenveld onnodig inperken, onder meer door middel van inbreukprocedures, het kader voor de rechtsstaat, de nieuwe conditionaliteitsverordening en de in artikel 7 VEU vastgestelde procedure; verzoekt de Commissie de actieve participatie van het maatschappelijk middenveld en zijn betekenisvolle bijdrage aan deze processen te waarborgen, en ervoor te zorgen dat de legitieme belangen van de eindontvangers en begunstigden naar behoren worden beschermd; 31. is van oordeel dat de lidstaten de registratie, werking, financiering en grensoverschrijdende bewegingen van maatschappelijke organisaties niet strafbaar mogen stellen of anderszins negatief mogen beïnvloeden; maakt zich in dit kader zorgen over de interpretatie door bepaalde lidstaten van EU-bepalingen, die kan leiden tot het strafbaar stellen van de activiteiten van maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers, met name op het gebied van migratie, dikwijls in strijd met de richtsnoeren van de Commissie; verzoekt de lidstaten onmiddellijk een eind te maken aan het onterecht strafbaar stellen en vervolgen van opsporings- en reddingsactiviteiten, en spoort de Commissie ertoe aan de desbetreffende lidstaten actief in het oog te houden en maatregelen tegen hen te nemen; herhaalt eveneens dat alle actoren die zich om humanitaire redenen bezighouden met migranten en die betrokken zijn bij opsporings- en reddingsactiviteiten moeten voldoen aan de algemene beginselen van het internationaal recht en het recht inzake de mensenrechten en het toepasselijke Europees en nationaal recht ten aanzien van die beginselen; Duurzame en niet-discriminerende toegang tot hulpbronnen 32. merkt op dat maatschappelijke organisaties wat betreft financiering onder meer geconfronteerd worden met een gebrek aan toereikende financieringsbronnen, omslachtige administratieve procedures voor toegang tot financiering, een gebrek aan transparantie en billijkheid bij de toewijzing van middelen, en restrictieve subsidiabiliteitscriteria; 33. wijst op de conclusies in VN-resolutie nr. 2535(2020), te weten dat een versnelde jongerenparticipatie van cruciaal belang is voor de totstandbrenging en het behoud van vreedzame samenlevingen; 34. benadrukt de belangrijke en positieve bijdragen die jongeren kunnen leveren en daadwerkelijk leveren aan de inspanningen ten behoeve van democratische en vreedzame samenlevingen; verzoekt de lidstaten bijgevolg de investeringen in jongeren en jongerenorganisaties op te schroeven; roept voorts op tot de passende financiering van het Erasmus+-programma en benadrukt de rol daarvan bij de totstandbrenging van een democratisch Europa; 35. dringt er bij de Commissie op aan bestaande belemmeringen in kaart te brengen en een uitgebreide reeks maatregelen en aanbevelingen voor te stellen ter waarborging van voorspelbare, passende en gunstige langetermijnfinanciering voor maatschappelijke organisaties, met inbegrip van de financiering van hun operationele activiteiten op het gebied van belangenbehartiging en monitoring; wijst erop dat bureaucratische maatregelen bij EU-financiering voor maatschappelijke organisaties moeten worden voorkomen; 36. is van mening dat openheid en transparantie van essentieel belang zijn voor de totstandbrenging van de verantwoordingsplicht van en het publieke vertrouwen in maatschappelijke organisaties, zolang deze tot doel hebben legitieme publieke toetsing te waarborgen en ervoor te zorgen dat de verslagleggingsvereisten te allen tijde noodzakelijk en evenredig zijn; veroordeelt iedere vorm van misbruik van transparantiemaatregelen met als doel specifieke maatschappelijke organisaties te stigmatiseren; 37. benadrukt dat het veiligstellen van aanvullende bronnen van financiering belangrijk is, onder meer van overheidsinstellingen op alle niveaus, particuliere, filantropische en individuele donateurs, lidmaatschapsgelden en inkomsten uit economische activiteiten en uit lokale, regionale en nationale bronnen, aangezien dit maatschappelijke organisaties veerkrachtiger kan maken ten aanzien van mogelijke overheidsbeperkingen op externe financiering; verzoekt de lidstaten en de EU het rechtskader voor maatschappelijke organisaties te verbeteren en de voorwaarden voor toegang tot verschillende financieringsbronnen, waaronder particuliere en buitenlandse financiering, voor hen te versoepelen; onderstreept dat overheidsfinanciering alle soorten activiteiten van het maatschappelijk middenveld moet dekken, met inbegrip van belangenbehartiging, procesrecht en activiteiten in de rol van waakhond, onderwijs en bewustmaking, dienstverlening en capaciteitsopbouw en coalitievorming, waardoor de waarden van de Unie die zijn vastgelegd in artikel 2 VEU worden bevorderd en beschermd; verzoekt de lidstaten en de EU verder te gaan dan projectfinanciering en te voorzien in kernfinanciering voor infrastructuur en meerjarige financieringscycli om de duurzaamheid van het maatschappelijk middenveld te waarborgen; 38. veroordeelt iedere vorm van politiek of anderszins gemotiveerde discriminatie bij de toewijzing van publieke middelen en de daaruit voortvloeiende afschrikkende effecten; verzoekt de lidstaten in dit kader duidelijke, transparante en niet-discriminerende procedures te waarborgen; veroordeelt alle soorten beperkingen op de toegang tot financiering, met name wanneer die gericht zijn tegen maatschappelijke ondernemingen en activisten die zich inzetten voor de bescherming van de rechten van vrouwen, lhbtiq+-personen, minderheden, migranten en vluchtelingen; 39. benadrukt dat campagnes van maatschappelijke organisaties omtrent een bepaald thema niet aan financieringsbeperkingen mogen worden onderworpen onder het voorwendsel dat ze zouden overlappen met verkiezingen of andere politieke campagnes; stelt vast dat in veel gevallen de voor maatschappelijke organisaties beschikbare financiële middelen een medefinancieringscomponent bevatten, wat kan betekenen dat de begunstigde een deel van de benodigde middelen uit andere bronnen moet zien te genereren, hetgeen schadelijk kan zijn voor het project of de werking van de organisatie; is dan ook van oordeel dat het aandeel van de verplichte medefinanciering redelijkerwijs beperkt moet zijn en dat rekening moet worden gehouden met verschillende middelen die gemonetariseerd kunnen worden; 40. betreurt dat overheidsinstanties openbaredienstverplichtingen op gebieden als huisvesting, gezondheid, onderwijs en asiel uitbesteden aan maatschappelijke organisaties, en dat deze uitbesteding verder gaat dan een evenwichtige samenwerking van overheidsinstanties met non-profitorganisaties die goede ervaring hebben in het werken met en voor de betrokken personen, en niet wordt ondersteund door voldoende aanvullende middelen; benadrukt dat bij dergelijke uitbestedingspraktijken gebruik wordt gemaakt van middelen van het maatschappelijk middenveld om verantwoordelijkheden van staten na te komen en niet de broodnodige ruimte wordt gelaten voor publieke participatie van maatschappelijke organisaties door middel van belangenbehartiging, strategische rechtszaken en openbaar onderwijs; 41. is ernstig bezorgd over de opkomst van GONGO’s en de daarmee verband houdende discriminerende en vaak ondoorzichtige praktijken op het gebied van overheidsfinanciering; waarschuwt voor het schadelijke effect ervan op de democratie, pluralisme en diversiteit binnen het maatschappelijk middenveld, en op de manier waarop de legitimiteit van maatschappelijke organisaties wordt ervaren, en daarmee op de bereidheid van burgers om actief burgerschap te ontplooien; verzoekt de lidstaten groepen die in strijd met de toepasselijke rechtsregels tot haat aanzetten te onderzoeken en daar maatregelen tegen te nemen; benadrukt dat zij het publieke debat kunnen verstoren, met ondermijning van de essentie van de democratie tot gevolg; 42. dringt er bij de Commissie op aan voorwaarden en procedures uiteen te zetten om ervoor te zorgen dat voor het maatschappelijk middenveld bestemde EU-middelen, zowel in direct als gedeeld beheer, uitsluitend worden toegekend aan organisaties die strikt onafhankelijk zijn van elke regering en volledig in overeenstemming met de in artikel 2 VEU verankerde EU-waarden handelen; spoort de Commissie aan om beschuldigingen van een discriminerende verdeling van EU-financiering onder maatschappelijke organisaties aan de orde te stellen en om passende maatregelen te nemen om te waarborgen dat EU-middelen niet worden aangewend om GONGO’s te ondersteunen; 43. juicht toe dat het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” is aangenomen met een ruimere begroting van 1,55 miljard EUR voor de periode 2021-2027, en erkent dat dit een adequaat antwoord vormt op de uitdagingen waar het maatschappelijk middenveld in de EU mee te kampen heeft, en een eerste stap is in de richting van een meer systemisch kader voor bijstand aan maatschappelijke organisaties in de Unie; verzoekt de Commissie maatschappelijke organisaties actief te raadplegen bij de vaststelling van werkprogramma’s en financieringsmechanismen met het oog op de waarborging van transparantie, flexibiliteit en gebruiksvriendelijkheid; is ingenomen met de mechanismen voor het opnieuw verstrekken van subsidies binnen het onderdeel Waarden van de Unie; benadrukt het belang van het veiligstellen van voldoende financiering voor activiteiten in verband met de waakhondfunctie, belangenbehartiging, procesrecht en capaciteitsopbouw, aangezien deze activiteiten de bijdrage van maatschappelijke organisaties bevorderen bij het waarborgen van de EU-waarden en grondrechten; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat financiering wordt gereserveerd voor de ondersteuning van maatschappelijke organisaties bij het uitvoeren van de taken en rollen die in het kader van verschillende sectorale beleidsmaatregelen aan hen zijn toegewezen; pleit voor specifieke noodfinanciering voor en praktische ondersteuning van maatschappelijke actoren en mensenrechtenverdedigers die het risico lopen dat hun grondrechten geschonden worden; 44. verzoekt de Commissie meer te doen voor het bevorderen van de deelname van maatschappelijke organisaties aan het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” en andere centraal beheerde fondsen, onder meer door verdere vereenvoudiging, flexibelere subsidiabiliteitscriteria en gerichte informatie en opleidingen; verzoekt de Commissie meer toezicht uit te oefenen op de in de lidstaten gehanteerde praktijken, en aanbevelingen te doen voor het bevorderen van de deelname van maatschappelijke organisaties aan programma’s in gedeeld beheer; verzoekt de Commissie maatschappelijke organisaties meer te betrekken bij en beter op te leiden voor het monitoren van de besteding van EU-middelen op het niveau van de lidstaten; 45. is van mening dat begrotingssteun voor maatschappelijke organisaties niet alleen moet worden gepland, maar ook moet worden bevorderd en ondersteund in alle EU-programma’s; betreurt het feit dat het Europees herstelpakket niet specifiek gericht was op maatschappelijke organisaties, naast bedrijven en kleine en middelgrote ondernemingen; verzoekt de Commissie en de lidstaten erop toe te zien dat maatschappelijke organisaties betrokken zijn bij de uitvoering en monitoring van de nationale herstel- en veerkrachtplannen en van andere middelen in gedeeld beheer en te onderzoeken of de nationale herstelplannen tegemoet komen aan de financieringsbehoeften van maatschappelijke organisaties; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat onafhankelijke maatschappelijke organisaties geen negatieve gevolgen ondervinden van de intrekking van financiering uit hoofde van de conditionaliteitsverordening of de voorwaarden die verbonden zijn aan fondsen en programma’s in het kader van het meerjarig financieel kader of de herstel- en veerkrachtfaciliteit op grond waarvan de eerbiediging van de rechtsstaat en het beginsel van non-discriminatie een randvoorwaarde vormt voor het ontvangen van financiering, door te voorzien in specifieke regelingen op basis waarvan financiering aan maatschappelijke organisaties kan worden toegekend, waarbij deze regelingen zijn toegespitst op de omgeving waarin de organisaties actief zijn; 46. dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat EU-middelen uitsluitend worden toegekend aan organisaties die strikt onafhankelijk zijn van elke regering en volledig in overeenstemming met de EU-waarden handelen; 47. veroordeelt de pogingen van bepaalde lidstaten om beperkingen op te leggen aan buitenlandse financiering, het daarmee verband houdende politieke discours dat zij hebben verspreid en de maatregelen die zij hebben genomen met het doel maatschappelijke organisaties te stigmatiseren of intimideren; herinnert eraan dat het HvJ-EU van oordeel was dat deze in strijd zijn met het vrije verkeer van kapitaal en het recht op vereniging; verzoekt de Commissie in dit kader door te gaan met het inleiden van inbreukprocedures en structureel voorlopige maatregelen te nemen; verzoekt de Commissie de beperkingen ten aanzien van buitenlandse financiering in de Unie in kaart te brengen om te waarborgen dat de door het HvJ-EU bevestigde beginselen in alle lidstaten daadwerkelijk worden geëerbiedigd; 48. benadrukt het belang van belastingvoordelen voor het stimuleren van particuliere donaties; spoort de lidstaten aan dergelijke regelingen verder uit te bouwen; verzoekt de Commissie optimale werkmethoden in kaart te brengen en aanbevelingen te verstrekken; erkent hoe belangrijk het is dat maatschappelijke organisaties de nationale regels naleven op het gebied van belastingen en de bestrijding van het witwassen van geld, maar herinnert eraan dat dergelijke regels en transparantie van de financiering over het algemeen niet mogen worden misbruikt voor het belemmeren van activiteiten van maatschappelijke organisaties en het creëren van afschrikkende effecten die van invloed zijn op hun leden en donateurs; 49. herinnert eraan dat internationale normen betreffende de vrijheid van vereniging met zich meebrengen dat de autoriteiten een vermoeden toepassen ten gunste van de vrijheid van maatschappelijke organisaties om financiering uit iedere bron aan te trekken en te ontvangen, ook met betrekking tot de wettigheid van hun activiteiten, waarbij beperkingen mogelijk zijn als die zijn voorgeschreven door de wet, een of meer rechtmatige doelen dienen en in een democratische samenleving noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van de doelen in kwestie; 50. verzoekt de Commissie richtsnoeren te verstrekken voor het beginsel van non-discriminatie en het vrije verkeer van kapitaal met betrekking tot grensoverschrijdende donaties; benadrukt dat een aanpassing van de definitie van het begrip “algemeen nut” wederzijdse erkenning en gelijke behandeling op het gebied van grensoverschrijdende donaties en de aan de status van algemeen nut verbonden voordelen mogelijk zou maken; verlangt een definitie van het begrip “algemeen nut” op EU-niveau aangezien dit grensoverschrijdende donaties kan bevorderen – wederzijdse erkenning van de status van algemeen nut en gelijke behandeling op het gebied van de daaraan verbonden voordelen worden dan immers mogelijk; verzoekt de Commissie maatregelen te ontwikkelen voor het wegnemen van belemmeringen met betrekking tot grensoverschrijdende filantropie, en voor het waarborgen van gelijke behandeling van grensoverschrijdende donaties, in overeenstemming met de arresten van het HvJ-EU; Dialoog met het maatschappelijk middenveld en deelname aan beleidsvorming 51. benadrukt dat een dialoog met het maatschappelijk middenveld belangrijk is voor gefundeerde beleidsvorming en onderstreept dat maatschappelijke organisaties een sleutelrol vervullen als bemiddelaars tussen burgers en autoriteiten op alle niveaus, door een gestructureerde dialoog te waarborgen; onderstreept dat maatschappelijke organisaties een belangrijke rol spelen in het voortdurende contact met burgers, met inbegrip van gemarginaliseerde of kwetsbare groepen; stelt vast dat zij dankzij hun deskundigheid eveneens een sleutelrol spelen in de civiele dialoog, en degenen die zich op de grootste afstand bevinden in staat stellen deel te nemen en hun zorgen te uiten, waarbij zij democratische controle uitoefenen en verantwoordingsplicht met betrekking tot overheidsmaatregelen waarborgen; 52. is verheugd over de positieve stappen die in bepaalde lidstaten zijn gezet in de vorm van nieuwe strategieën met betrekking tot de dialoog met het maatschappelijk middenveld en adviescomités voor het maatschappelijk middenveld; veroordeelt echter praktijken die de deelname van maatschappelijke organisaties opzettelijk belemmeren, zoals de uitsluiting van deze organisaties van publieke processen, de toepassing van ondoorzichtige parapluwetten en versnelde parlementaire processen waarbij de verplichtingen op het gebied van raadpleging en overleg terzijde worden geschoven; 53. herinnert eraan dat de toegang van maatschappelijke organisaties tot besluitvormingsprocessen vaak nog verder is belemmerd door de urgentie van de aan COVID-19 gerelateerde maatregelen; stelt evenwel vast dat een aantal lidstaten pogingen onderneemt om dit probleem te verhelpen; 54. betreurt het feit dat de dialoog met het maatschappelijk middenveld vaak een ad-hocproces blijft; verzoekt de lidstaten coherente beleidskaders te ontwikkelen zodat gezorgd wordt voor gestructureerde, voorspelbare en langetermijnprocessen, inclusieve participatie en systematische evaluatie, en passende middelen toe te wijzen, onder meer voor het opleiden van ambtenaren; verzoekt de Commissie in nauwe samenwerking met het maatschappelijk middenveld aanbevelingen te doen op basis van de analyse van bestaande werkmethoden; 55. is van mening dat alle EU-instellingen hun voorwaarden voor de samenwerking met maatschappelijke organisaties overeenkomstig artikel 11 VEU moeten herzien om een open, transparante, betekenisvolle en regelmatige dialoog met maatschappelijke organisaties te waarborgen, op voet van gelijkheid met andere belanghebbenden; verzoekt de Commissie te overwegen een interinstitutionele overeenkomst in te dienen betreffende de dialoog met het maatschappelijk middenveld tussen alle belangrijke instellingen, die niet alleen alle domeinen van het Uniebeleid beslaat maar ook transversale processen, zoals de Staat van de Unie of de Conferentie over de toekomst van Europa; 56. is in dit kader van mening dat de voorzitter van het Parlement ook een van haar vicevoorzitters zou kunnen aanwijzen voor het voeren van een open, transparante en regelmatige dialoog met maatschappelijke organisaties; spoort de fracties ertoe aan hun eigen vormen van dialoog met het maatschappelijk middenveld te ontwikkelen; 57. verzoekt de Commissie met name om in het kader van haar raadplegingsprocedures het evenwicht te herstellen tussen vertegenwoordigers van bedrijfsbelangen en vertegenwoordigers van andere belangen, zoals werknemersrechten, sociale rechten en milieubescherming, en te zorgen voor waarborgen tegen oneerlijke lobbypraktijken die niet verenigbaar zijn met een eerlijke en transparante dialoog; 58. verzoekt de lidstaten, de EU-instellingen in het algemeen en de Commissie in het bijzonder om te zorgen voor nauw overleg met het maatschappelijk middenveld bij het ontwerp of de herziening van wetgeving die impact kan hebben op de ruimte voor het maatschappelijk middenveld en op de vrijheden; 59. merkt op dat een vicevoorzitter van de Commissie de verantwoordelijkheid krijgt om een open, transparante en regelmatige dialoog met het maatschappelijk middenveld te voeren; benadrukt dat de dialoog met het maatschappelijk middenveld verder geoperationaliseerd moet worden; verzoekt de Commissie met name te overwegen om binnen ieder directoraat-generaal specifieke contactpunten op te zetten om het maatschappelijk middenveld in staat te stellen nauw contact te onderhouden met de vicevoorzitter van de Commissie; acht het van essentieel belang een prominente rol toe te kennen aan een brede waaier aan maatschappelijke organisaties via een transparant selectieproces dat wordt uitgevoerd door deskundigengroepen en adviesraden die de Commissie ondersteunen, en daarbij speciale aandacht te schenken aan maatschappelijke organisaties die opkomen voor kwetsbare en ondervertegenwoordigde groepen; 60. verzoekt de Commissie gebruik te maken van de vaststelling van nationale programma’s voor de aanwending van EU-fondsen en de tenuitvoerlegging van EU-strategieën en actieplannen door de lidstaten om de lidstaten aan te sporen tot de invoering van doeltreffende mechanismen voor de deelname van en dialoog met het maatschappelijk middenveld; pleit voor een versterkte participatie van het maatschappelijk middenveld in het kader van het Europees Semester en bij het monitoren van het Europees herstelpakket; 61. is ingenomen met het Europees Jaar van de Jeugd als een kans om de samenwerking en dialoog met het maatschappelijk middenveld in een democratische samenleving verder te bevorderen; 62. zegt toe passende maatregelen te nemen naar aanleiding van dit verslag en roept de Commissie en de Raad op dezelfde toezegging te doen; o o o 63. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name de tweede, vierde, vijfde, zesde en de zevende alinea van de preambule, artikel 2, artikel 3, lid 3, tweede alinea, en artikel 6, – gezien de artikelen 10 en 19 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 2, 3, 4, 5 en 21, – gezien de Europese pijler van sociale rechten, met inbegrip van het derde beginsel inzake gelijke kansen, en het bijbehorende actieplan, – gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (1) (richtlijn inzake rassengelijkheid), – gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (2) , – gezien de oprichting in juni 2016 van de EU-groep op hoog niveau voor de bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en andere vormen van onverdraagzaamheid, – gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018, getiteld: “Bouwen aan een sterker Europa: de rol van het beleid inzake jongeren, onderwijs en cultuur” ( COM(2018)0268 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 september 2020, getiteld: “Een Unie van gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025” ( COM(2020)0565 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 december 2020 over de Europese media in het digitale decennium: Een actieplan ter ondersteuning van het herstel en de transformatie” ( COM(2020)0784 ), – gezien Richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) (3) , – gezien Verordening (EU) 2021/817 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van “Erasmus+”: het programma van de Unie voor onderwijs en opleiding, jeugd en sport (4) , – gezien Verordening (EU) 2021/818 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het Programma Creatief Europa (2021-2027) (5) , – gezien Verordening (EU) 2021/888 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma “Europees Solidariteitskorps” (6) , – gezien Verordening (EU) 2021/692 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” (7) , – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, – gezien de aanbeveling van de Raad van 12 maart 2021 inzake de gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma (8) , – gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (9) , – gezien het verslag over de grondrechten van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten van 9 juni 2020 en de tweede enquête van het bureau inzake minderheden en discriminatie van 5 december 2017 en het bijbehorende verslag en de samenvatting, getiteld “Being black in the EU” van respectievelijke 23 november 2018 en 15 november 2019, waarin de ervaringen worden beschreven van mensen van Afrikaanse afkomst met rassendiscriminatie en racistisch geweld in de EU, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021, getiteld “Een Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” ( COM(2021)0101 ), – gezien de conclusies van de Raad van 15 november 2018 over het werkplan voor cultuur 2019-2022 (10) , – gezien het strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma voor 2020-2030 van 7 oktober 2020, – gezien de mededeling van de Commissie van 5 oktober 2021, getiteld “EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030)” ( COM(2021)0615 ), – gezien zijn resolutie van 19 juni 2020 over de antiracismedemonstraties na de dood van George Floyd (11) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018 inzake de bevordering van gemeenschappelijke waarden, inclusief onderwijs en de Europese dimensie in lesgeven (12) , – gezien zijn resolutie van 26 maart 2019 over de grondrechten van mensen van Afrikaanse afkomst in Europa (13) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over de uitvoering van de nationale strategieën voor integratie van de Roma: bestrijding van een negatieve houding ten opzichte van mensen met een Romani-achtergrond in Europa (14) , – gezien zijn resolutie van 11 maart 2021 over de rechten van het kind in het licht van de EU-strategie voor de rechten van het kind (15) , – gezien de door de Commissie ingeleide inbreukprocedures wegens niet-naleving van de richtlijn inzake rassengelijkheid door het discrimineren van Roma-kinderen in het onderwijs (inbreukprocedures nrs. 20142174, 20152025 en 20152206), – gezien Verordening (EU) 2021/1057 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+)” (16) , – gezien zijn resolutie van 23 november 2021 over het sportbeleid van de EU: beoordeling en mogelijke verdere stappen (17) , – gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van geharmoniseerde regels betreffende artificiële intelligentie (wet op de artificiële intelligentie) en tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen van de Unie ( COM(2021)0206 ), – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over de Europese onderwijsruimte: een gedeelde holistische benadering (18) , – gezien de studie opgesteld in oktober 2021 door de beleidsondersteunende afdeling Structuur- en Cohesiebeleid van het directoraat-generaal Intern Beleid van de Unie over de rol van cultuur, onderwijs, media en sport bij de bestrijding van racisme, – gezien de algemene beleidsaanbevelingen van de Europese Commissie tegen Racisme en Onverdraagzaamheid van de Raad van Europa, met name aanbeveling nr. 10 van 15 december 2006 inzake de bestrijding van racisme en discriminatie in en door middel van het onderwijs op school, – gezien de routekaart van de Europese Commissie tegen Racisme en Onverdraagzaamheid voor effectieve gelijkheid van 27 september 2019, – gezien de zesde evaluatie van de Commissie van de gedragscode voor de bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op internet, – gezien doelstelling 10 van de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling: minder ongelijkheid binnen en tussen landen, – gezien de Conferentie over de toekomst van Europa, – gezien de aanbevelingen van oktober 2021 van de Europese Groep van regulerende instanties voor audiovisuele mediadiensten voor de nieuwe praktijkcode betreffende desinformatie, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs ( A9-0027/2022 ), A. overwegende dat discriminatie en racisme de menselijke waardigheid, kansen voor zelfontplooiing, welvaart, welzijn en vaak de veiligheid ondermijnen; overwegende dat racistische stereotypen vaak generaties lang standhouden; overwegende dat discriminatie op grond van ras of etnische afkomst verboden is in de EU; overwegende dat onder meer migranten, vluchtelingen en asielzoekers aan racisme en discriminerend gedrag worden blootgesteld; B. overwegende dat raciale discriminatie en intimidatie volgens het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (19) nog steeds wijdverbreid zijn in de hele Europese Unie; overwegende dat met name raciale, religieuze en etnische minderheden maar al te vaak het slachtoffer worden van intimidatie, geweld, raciale en etnische profilering, onder meer door rechtshandhavende instanties, en haatzaaiende uitingen, zowel online als offline; overwegende dat de meeste door haat ingegeven racistische en xenofobe incidenten niet door de slachtoffers worden gemeld (20) ; overwegende dat raciale en etnische minderheden in de EU worden geconfronteerd met structurele discriminatie en in sommige gevallen segregatie, op bepaalde gebieden van het dagelijks leven, met inbegrip van huisvesting, gezondheidszorg, werkgelegenheid, onderwijs en rechtsstelsels; C. overwegende dat in het EU-actieplan tegen racisme 2020-2025 structureel racisme wordt omschreven als discriminerend gedrag dat kan zijn ingebed in sociale, financiële en politieke instellingen en gevolgen heeft voor de politieke hefbomen en beleidsvorming; D. overwegende dat het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties structurele discriminatie definieert als de regels, normen, routines, houding en gedragspatronen in instellingen en andere maatschappelijke structuren die groepen of individuen belemmeren bij het verwezenlijken van dezelfde rechten en kansen die de meerderheid van de bevolking ter beschikking staan; E. overwegende dat migranten, vluchtelingen, politieke asielzoekers en leden van raciale, religieuze en etnische minderheden beperkte toegang hebben tot de arbeidsmarkt en vaak het voorwerp zijn van arbeidsuitbuiting; F. overwegende dat gebleken is dat het verzamelen van gegevens van goede kwaliteit een van de meest doeltreffende manieren is om sociale problemen te analyseren - zowel kwantitatief als kwalitatief - en van nut is voor het formuleren, aanpassen, controleren en ontwikkelen van empirisch onderbouwde beleidsmaatregelen om deze problemen aan te pakken; G. overwegende dat bepaalde opinieleiders en politici in de gehele EU er hardnekkige racistische en xenofobische denkbeelden op na houden, waardoor er een maatschappelijk klimaat ontstaat dat een voedingsbodem is voor racisme, discriminatie en haatmisdrijven; overwegende dat dit klimaat verder wordt aangewakkerd extremistische bewegingen zoals fascistische en extreem rechtse bewegingen, die onze samenlevingen uiteen proberen te spelen; overwegende dat dergelijke handelingen in strijd zijn met de gemeenschappelijke Europese waarden en idealen van democratie en gelijkheid die alle lidstaten hebben onderschreven; H. overwegende dat tal van minderheden het slachtoffer zijn van politiegeweld, zoals collectieve bestraffing en raciale profilering; overwegende dat er specifieke maatregelen nodig zijn om dit fenomeen tegen te gaan; overwegende dat als gevolg van tekortkomingen in de rechtsstaat en het strafrecht de slachtoffers van politiegeweld onvoldoende bescherming en toegang tot de rechter hebben en vaak worden vervolgd door overheidsinstanties; overwegende dat racisme tegen etnische en raciale minderheden tot geweld en moorden heeft geleid; I. overwegende dat de manier waarop mensen, ongeacht hun ras of etnische achtergrond, in de media worden neergezet, negatieve stereotypen met raciale connotaties kan versterken; overwegende dat de culturele sector en de media de mogelijkheid hebben om inclusie te bevorderen en racisme en dergelijke stereotypen te bestrijden; J. overwegende dat de strijd tegen online en offline racisme en discriminatie, in zowel openlijke als indirecte vorm, in onze samenlevingen opgevoerd moet worden en dat wij daar met zijn allen verantwoordelijk voor zijn; overwegende dat de Europese Unie en de lidstaten verder moeten nadenken over en zich moeten blijven inzetten voor de bestrijding van structureel racisme en structurele discriminatie van waar veel minderheden mee te maken hebben; K. overwegende dat desinformatie vaak op minderheden is gericht en aanzet tot sociale onrust; overwegende dat onafhankelijke en pluralistische media die naar evenwichtige verhalen streven, inclusieve samenlevingen bevorderen; L. overwegende dat solidariteit, respect voor het menselijk leven en voor andere mensen waarden zijn die van generatie op generatie worden doorgegeven; overwegende dat schoolonderwijs een cruciale rol speelt in dit proces; M. overwegende dat toegang tot onderwijs en een hoger opleidingsniveau in heel Europa een probleem is voor gemeenschappen die te maken krijgen met raciale discriminatie; overwegende dat segregatie in het onderwijs nog altijd een groot probleem vormt in Europa; overwegende dat in sommige lidstaten nog steeds sprake is van het plaatsen van kinderen op gescheiden scholen en de discriminerende praktijk om kinderen van etnische en raciale minderheden op scholen voor kinderen met een verstandelijke handicap te plaatsen; N. overwegende dat scholen een belangrijke rol kunnen spelen door leerlingen het belang van diversiteit te laten ervaren, inclusie te bevorderen, racisme te bestrijden en raciale stereotypes en vooroordelen terug te dringen; O. overwegende dat het voor kinderen en jongeren belangrijk is te merken dat zij overal in de samenleving vertegenwoordigd zijn, ook in het onderwijs, in de culturele en sportclubs en activiteiten waaraan zij deelnemen, op het internet en in de media waar zij gebruik van maken; P. overwegende dat sport een sleutelrol speelt in het sociale, culturele en educatieve leven en mensen van verschillende rassen, etnische groepen en religies kan verenigen, dat sport kan worden gebruikt om gemeenschappen samen te brengen en waarden als gelijkheid, toegankelijkheid en respect te bevorderen, maar dat zich bij sportevenementen en in de sport in het algemeen in heel Europa herhaaldelijk racistische incidenten hebben voorgedaan en dat er nog veel uitdagingen in verband met racisme zijn; overwegende dat de radicalisering die zich binnen bepaalde aan sport gelieerde groepen voordoet, moet worden bestreden; Q. overwegende dat mensen die tot raciale en etnische minderheden behoren onevenredig sterk geraakt worden door de nadelige gevolgen van de COVID-19-pandemie, hetgeen de ongelijkheid versterkt, benadrukt en aanscherpt, onder meer in cultuur, media, onderwijs en sport; overwegende dat door haat ingegeven intimidatie en haatmisdrijven tijdens de uitbraak van de COVID-19-pandemie aanzienlijk zijn toegenomen; Algemene context 1. benadrukt dat racisme op alle gebieden van ons dagelijks leven bestaat en vele vormen kan hebben; roept op tot een nultolerantiebenadering van dit probleem; wijst erop dat verschillende groepen, gemeenschappen en individuen te maken hebben met racisme, vreemdelingenhaat en discriminatie; wijst erop dat elke specifieke vorm van racisme specifieke kenmerken heeft, waarbij bepaalde vormen van racisme in sommige lidstaten meer op de voorgrond treden dan in andere, onder meer om historische of politieke redenen; 2. wijst op het EU-actieplan tegen racisme; is ingenomen met de opname van een specifiek onderdeel over onderwijs en specifieke verwijzingen naar media, sport en cultuur; verzoekt de Commissie en de lidstaten een holistische benadering te volgen en adequate financiering en middelen ter beschikking te stellen om de verbintenissen in het kader van het plan na te komen, zonder afbreuk te doen aan de financiering van bestaande programma’s en acties, en met inachtneming van de Europese waarden; 3. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de coördinator voor racismebestrijding over passende middelen kan beschikken en dat de werkzaamheden om rassengelijkheid te integreren in het beleid van de EU worden gedeeld door alle DG’s; 4. ziet uit naar de beoordeling van het bestaande rechtskader ter bestrijding van discriminatie, racisme, vreemdelingenhaat en andere vormen van onverdraagzaamheid; verzoekt de Commissie de tenuitvoerlegging van dit kader te beoordelen, te bepalen hoe dit waar nodig kan worden verbeterd, en een regelmatige dialoog en uitwisseling van beste praktijken met de lidstaten en belanghebbenden te houden, met name met hen die de zorgen vertegenwoordigen van degenen die met racisme en raciale discriminatie te kampen hebben; 5. herinnert eraan dat nationale actieplannen een doeltreffend instrument zijn om te reageren op racisme, discriminatie op grond van ras of etnische afstamming en daarmee samenhangende onverdraagzaamheid in de lidstaten, aangezien zij het mogelijk maken concrete maatregelen te nemen als reactie op specifieke situaties; betreurt dat slechts 15 lidstaten dergelijke plannen hebben vastgesteld (21) ; dringt er bij de Commissie op aan om de geplande gemeenschappelijke richtsnoeren te publiceren voor de uitvoering van nationale actieplannen tegen racisme en raciale discriminatie en andere instrumenten om de inspanningen op nationaal niveau te ondersteunen; roept op om bij de ontwikkeling van die plannen specifieke doelstellingen op te nemen om de volledige diversiteit van de samenleving op het gebied van cultuur, onderwijs, media en sport te weerspiegelen; acht het in dit verband noodzakelijk goede praktijken te verzamelen en met de lidstaten te delen teneinde de ontwikkeling van hun nationale actieplannen te vergemakkelijken en het uitwisselen van ervaringen tussen nationale agentschappen te bevorderen; 6. is ingenomen met de publicatie en uitvoering van specifieke EU-richtsnoeren inzake het verzamelen van gelijkheidsgegevens gebaseerd op ras of etnische afkomst die in overeenstemming met de EU-richtlijn rassengelijkheid op vrijwillige en anonieme wijze moeten worden verzameld en waarbij wordt gezorgd voor de bescherming van persoonsgegevens, zelfidentificatie en overleg met betrokken gemeenschappen; roept de lidstaten op de nationale statistieken aan te passen en belemmeringen weg te nemen voor het systematisch verzamelen van betrouwbare, uitgesplitste en landspecifieke gegevens over gelijkheid, deze te vergemakkelijken en - waar nodig - te verbeteren, teneinde de wortels van racisme en discriminatie in kaart te brengen en deze te bestrijden en een empirisch onderbouwd beleid op zowel nationaal als EU-niveau te ondersteunen; roept de Commissie en de lidstaten op deze gegevens te gebruiken voor de ontwikkeling van beleid om rassengelijkheid te bewerkstelligen en deze gegevens toegankelijk te maken voor het publiek, met volledige inachtneming van het grondrecht op privacy, de bescherming van persoonsgegevens en de relevante EU-wetgeving, waaronder de richtlijn rassengelijkheid, de algemene verordening gegevensbescherming (22) en de voorgestelde e-privacy-verordening (23) , alsmede de relevante nationale rechtskaders; 7. is ingenomen met het streven naar diversiteit en inclusie binnen Erasmus+, Creatief Europa, het Europees Solidariteitskorps, het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”, het initiatief “Nieuw Europees Bauhaus”, ESF+ en de Europese jongerengarantie; benadrukt dat de bijdrage van elk van deze programma’s aan de bestrijding van racisme systematisch moet worden gevolgd en geanalyseerd en dat een overzicht van goede praktijken moet worden opgesteld; verzoekt de Commissie te waarborgen dat de recent gepubliceerde inclusiestrategieën geïntegreerd worden in alle relevante EU-programma’s en initiatieven op het gebied van onderwijs, cultuur, media en sport en toezicht te houden op de uitvoering en impact ervan; 8. is ingenomen met de erkenning van de Commissie dat er behoefte is aan een intersectionele benadering van beleidsvorming; verzoekt de Commissie en de lidstaten te waarborgen dat de relevante doelstellingen voor racismebestrijding op alle beleidsterreinen worden uitgevoerd; 9. neemt met bezorgdheid kennis van het gebrek aan overeenstemming in de Raad over het voorstel van de Commissie van 2 juli 2008 voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid (24) ; verzoekt de lidstaten om zo spoedig mogelijk te komen met een gemeenschappelijk standpunt over het voorstel; steunt de Commissie om vooruitgang in de richting van de vereiste unanimiteit in de Raad om dit voorstel goed te keuren, aan te moedigen; 10. moedigt verdere samenwerking aan tussen de Europese Commissie tegen Racisme en Onverdraagzaamheid (ECRI), organen voor de bevordering van gelijke behandeling in de lidstaten, ngo’s, regeringen en belanghebbenden, met name die welke de zorgen vertegenwoordigen van individuen en groepen die te maken hebben met racisme en raciale discriminatie; verzoekt de lidstaten in het bijzonder de aanbevelingen van de Europese Commissie tegen racisme en intolerantie volledig uit te voeren; 11. verzoekt de Commissie en de lidstaten hun steun aan de Alliantie der beschavingen van de Verenigde Naties te vergroten teneinde de internationale, interculturele en interreligieuze dialoog en samenwerking te versterken; 12. wijst erop dat de beperkte toegang tot technologieën en digitale infrastructuur op het gebied van onderwijs, cultuur, sport en media een nieuwe vorm van discriminatie en ongelijkheid dreigt te creëren die door de Commissie en de lidstaten naar behoren en snel moet worden aangepakt; 13. verzoekt de lidstaten hulplijnen, bemiddelingsinstanties en opleiding van personeel op te zetten om geweld of andere raciale of etnische incidenten in de onderwijs-, culturele, media- en sportsector naar behoren aan te pakken en daarover verslag uit te brengen; 14. verzoekt de Commissie en de lidstaten een versterkte strategie te ontwikkelen ter bevordering van de integratie van mensen uit plattelands-, berg- en geïsoleerde gebieden, met name jongeren en vrouwen, in onderwijs-, culturele, sport- en media-activiteiten, en tegelijkertijd lokale en aangepaste infrastructuur te ontwikkelen en daarin te investeren; 15. verzoekt de Commissie en de lidstaten een samenhangend actieplan op te stellen om het risico van discriminatie waarmee mobiele werknemers en met name hun kinderen worden geconfronteerd, naar behoren aan te pakken, met inbegrip van beperkte toegang tot hoogwaardig onderwijs, cultuur, media en sport; Cultuur 16. benadrukt dat in Europese samenlevingen sprake is van een toenemende culturele diversiteit en een groeiend aandeel in het buitenland geboren bevolkingsgroepen en hun nakomelingen; is van mening dat cultuur, onderwijs en sport van fundamenteel belang zijn om een open samenleving te bevorderen die iedereen toelaat; acht het belangrijk de bijdrage en nalatenschap aan de Europese cultuur en kennis van deze bevolkingsgroepen door de geschiedenis heen te erkennen; 17. wijst erop dat racisme diep geworteld is in de samenleving en vervlochten is met zijn culturele wortels, erfgoed en sociale normen; benadrukt derhalve de belangrijke rol die cultuur kan en moet spelen bij het bestrijden van discriminatie en racisme en het bevorderen van sociale inclusie, diversiteit, gelijkheid en verdraagzaamheid; wijst op het belang van de stimuleren van intercultureel leren; 18. wijst op de enorme bijdrage van diverse gemeenschappen aan de culturele en taalkundige verscheidenheid in Europa; 19. betreurt het bestaan van belemmeringen voor de deelname van minderheden aan cultuur, met name stereotypen, vooroordelen segregatie en gettovorming; verzoekt de Commissie en de lidstaten initiatieven te bevorderen die gericht zijn op een meer diverse deelname van raciale gemeenschappen en individuen aan de culturele sector, met name door gebruik te maken van financiering uit alle relevante programma’s om dergelijke belemmeringen weg te nemen; dringt aan op meer steun voor bestaande kanalen en de totstandbrenging van ondersteunende netwerken en stimuleringsactiviteiten, ook voor die in voorsteden, op het platteland, in ultraperifere gebieden en in andere achterstandsregio’s; 20. verzoekt de lidstaten initiatieven te ontplooien om mensen met verschillende raciale en etnische achtergronden aan te moedigen deel te nemen aan culturele evenementen, zoals voucherregelingen of soortgelijke initiatieven; 21. verzoekt de Commissie en de lidstaten de monitoring en evaluatie te verbeteren, onder meer door participatie-instrumenten en beste praktijken te testen, te delen en uit te wisselen, waardoor de uitwerking van het bevorderen van inclusie en non-discriminatie en het bestrijden van racisme door middel van cultuur kan worden aangetoond en een bijdrage kan worden geleverd tot het tot stand brengen van inclusiever beleid; 22. verzoekt de lidstaten en relevante belanghebbenden de diversiteit in culturele instellingen op werknemers- en managementniveau te bevorderen door subsidiabiliteits- en gunningscriteria in te voeren in organisaties die overheidsmiddelen ontvangen, en ervoor te zorgen dat alle werknemers vanaf het begin van hun loopbaan worden betaald; 23. is ingenomen met het werk van de Werkgroep open-coördinatiemethode van deskundigen uit de lidstaten inzake gendergelijkheid in de culturele en creatieve sectoren; verzoekt de lidstaten in het volgende werkplan voor cultuur een Werkgroep open-coördinatiemethode van deskundigen uit de lidstaten inzake de bestrijding van racisme door middel van kunst en cultuur op te nemen; verzoekt de Werkgroep open-coördinatiemethode een onderzoek te voeren naar de rol van cultuur en de creatieve sector bij het bevorderen van rassengelijkheid binnen deze sectoren; 24. is ingenomen met de opneming van de meest behoeftige mensen en plaatsen als een van de strategische assen van het Nieuw Europees Bauhaus; vraagt dat dit initiatief rekening houdt met de sociale inclusie van migranten teneinde hun gelijke toegang tot kansen te bieden; 25. is er een groot voorstander van dat bepaalde lidstaten erkennen dat culturele werken en kunstvoorwerpen naar hun plaats van oorsprong moeten worden teruggebracht, omdat dit het respect voor en het wederzijds begrip voor elkaars cultureel erfgoed zou bevorderen en de waarde ervan zou verhogen, niet in de laatste plaats doordat deze werken en kunstvoorwerpen voor het publiek toegankelijk worden gemaakt; roept op tot de nodige onderzoeken, studies en uitwisselingen met het oog op de opstelling van coherente programma’s voor de restauratie van culturele werken en kunstvoorwerpen in hetzij hun land van oorsprong, hetzij een andere, door het land van oorsprong aangewezen, passende culturele instelling, in overeenstemming met de desbetreffende internationale overeenkomsten voor de bescherming van het cultureel erfgoed; moedigt de Commissie aan de dialoog te faciliteren om de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten, niet-EU-landen, musea en andere culturele instellingen te bevorderen; Onderwijs 26. wijst op de doorslaggevende rol van onderwijs en opleiding bij het aanpakken van structureel racisme en discriminatie, het opbouwen van inclusieve samenlevingen, het ontkrachten van vooroordelen en stereotypen, en het bevorderen van tolerantie, begrip en diversiteit; benadrukt de rol van de nieuwe Europese onderwijsruimte in de strijd tegen alle vormen van discriminatie binnen en buiten de klas, met name bij de ontwikkeling van hoogwaardige en inclusieve onderwijsruimten; 27. benadrukt dat bepaalde elementen van de Europese geschiedenis, waaronder kolonialisme, slavernij en genocide, met name de Holocaust, samen met andere uitingen van racisme, nog steeds een onuitwisbare impact hebben op de hedendaagse samenleving, ook in de onderwijsstelsels en de ontwikkeling van onderwijsprogramma’s; stelt voor de onderwijsprogramma’s te herzien om de geschiedenis van onze samenlevingen door middel van een gerichte en gecontextualiseerde aanpak uit te leggen, teneinde de verbanden met het heden beter te begrijpen en te werken aan de uitbanning van de stereotypen die leiden tot de discriminatie waarvan wij thans getuige zijn; 28. wijst op de noodzaak om in geschiedeniscurricula meer ruimte te geven voor objectief en feitelijk leren over verschillende raciale of etnische ideologieën, hun vormen en oorsprong, zoals slavernij, kolonialisme en fascisme, evenals het misbruik van wetenschap voor hun rechtvaardiging, alsmede de gevolgen en mogelijke overblijfselen ervan in deze tijd; 29. moedigt de lidstaten aan de ontwikkeling van diverse en inclusieve leerplannen in het onderwijs en onderwijsinstrumenten of -activiteiten te bevorderen om te waarborgen dat auteurs, geschiedkundigen, wetenschappers, kunstenaars en andere personen met verschillende raciale en etnische achtergronden in educatief en ander essentieel informatief materiaal worden opgenomen; 30. benadrukt de rol van onderwijs bij het bevorderen van burgerschap en de gemeenschappelijke waarden vrijheid, verdraagzaamheid en non-discriminatie; onderstreept dat het van belang is synergieën tot stand te brengen tussen burgerschapsonderwijs in heel Europa en het EU-beleid ter bestrijding van racisme en discriminatie; moedigt de lidstaten aan meer nadruk te leggen op onderwijs over de geschiedenis van de EU, teneinde de samenhang te bevorderen; is van mening dat deze gebieden integraal deel moeten uitmaken van de curricula voor burgerschapsvorming; 31. verzoekt de lidstaten de taal, cultuur en geschiedenis van minderheden in de schoolprogramma’s, in musea en andere culturele en historische contexten te bevorderen, en de bijdrage van hun cultuur aan het Europees erfgoed te erkennen; verzoekt de lidstaten coherente en consistente maatregelen te ontwikkelen, met passende middelen om de kunst en cultuur van door raciale discriminatie getroffen en etnische groepen te stimuleren, te ondersteunen en te bevorderen, teneinde het materiële en immateriële erfgoed van de cultuur van traditionele gemeenschappen te onderzoeken en in stand te houden; 32. verzoekt de Commissie en de lidstaten meertaligheid te bevorderen als een belangrijk instrument dat mensen samenbrengt; 33. onderstreept dat het van belang is de kinderen van mobiele werknemers in de lidstaten passende steun te bieden, zodat zij hun moedertaal kunnen leren en kennis kunnen maken met de cultuur van hun eigen land en het nieuwe land van verblijf, met het oog op een betere integratie; 34. dringt erop aan dat meer nadruk wordt gelegd op de studie van menswetenschappen, geschiedenis, filosofie, talen en literatuur, hetgeen gemeenschappelijke vakken zijn die kunnen helpen om de Europese geest van eendracht te bevorderen; dringt erop aan dat in de curricula voor geschiedenis een gerichte aanpak wordt gehanteerd van de geschiedenis van de rassen- en etnische gemeenschappen die in Europa leven, teneinde een breder en feitelijker perspectief op de Europese en de wereldgeschiedenis te bevorderen en een beter begrip te kweken van de interacties tussen de verschillende continenten voor, tijdens en na de Europese kolonisatie; dringt erop aan dat in geschiedenisboeken de nadruk wordt gelegd op de bijdragen van rassengemeenschappen aan de ontwikkeling en vormgeving van het Europa van vandaag; 35. verzoekt de lidstaten actief op te treden tegen vooroordelen in schoolboeken, onderwijsinstrumenten, films en nieuwsprogramma’s voor kinderen en jongeren, en sport; verzoekt de lidstaten deze doelstellingen in de uitvoering van het Europees Jaar van de Jeugd 2022 op te nemen; 36. veroordeelt ten stelligste de praktijk van rassen- en etnische segregatie in scholen, die in Europa nog steeds bestaat; waarschuwt dat dergelijke praktijken tot marginalisering, voortijdig schoolverlaten, lage inschrijvingspercentages en het creëren van parallelle sociale ruimten leiden, structurele discriminatie in stand houden en gelijke toegang tot een kwaliteitsvol leven belemmeren; roept alle lidstaten op een inclusief beleid in te voeren of te versterken om te voorkomen dat gemarginaliseerde groepen leerlingen, van kleuteronderwijs tot hoger onderwijs, al dan niet opzettelijk in aparte scholen, onderwijsinstellingen of klassen worden geplaatst, sociale insluiting te bevorderen met de garantie van gelijke kansen voor iedereen, en ervoor te zorgen dat alle kinderen gelijke toegang hebben tot kwaliteitsonderwijs en buitenschoolse activiteiten, waaronder cultuur en sport; moedigt de lidstaten aan de integratie van kinderen uit minderheidsgroepen in scholen en lokale gemeenschappen actief te bevorderen en het seculiere karakter van het openbaar onderwijs te vrijwaren, met eerbiediging van de culturele en religieuze identiteiten; 37. verzoekt de Commissie en de lidstaten maatregelen te nemen om kinderen uit raciale en etnische minderheden en uit precaire sociaaleconomische milieus te steunen op hun weg naar uitmuntendheid door hen te helpen op hoog niveau deel te nemen aan buitenschoolse activiteiten (bijvoorbeeld kunst en sport), hen in staat te stellen naar scholen te gaan die aan hun specifieke behoeften voldoen, hun hoogwaardige onderwijsmogelijkheden te bieden en de nodige financiële voorzieningen te treffen; 38. verzoekt de lidstaten het recht op onderwijs voor elk kind te waarborgen en maatregelen vast te stellen om voortijdig schoolverlaten te bestrijden en te voorkomen, en te zorgen voor genderevenwichtige toegang tot hoogwaardig, inclusief onderwijs vanaf de vroege kinderjaren tot de adolescentie; verzoekt de Commissie nieuwe financieringsinstrumenten of subprogramma’s uit te werken, die de maatregelen van de lidstaten moeten aanvullen, met het oog op gerichte en op maat gesneden steun voor kwaliteitsonderwijs voor kinderen vanaf drie jaar die met extreme armoede te kampen hebben en niet in aanmerking komen voor bestaande of toekomstige EU-financieringsinitiatieven op het gebied van onderwijs en sociale inclusie, zoals Erasmus+, de kindergarantie of ESF+; 39. wijst op het belang van onderwijs aan kinderen en jongeren om hen bewust te maken van de negatieve gevolgen van onverdraagzaamheid en hun kritisch denkvermogen te ontwikkelen; onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat het onderwijs over de mensenrechten al op zeer jonge leeftijd begint en dat het lesmateriaal de diversiteit en het pluralisme van de samenleving weerspiegelt en geen racistische inhoud bevat; 40. verzoekt de Commissie onderzoek naar systemen voor vroegtijdige waarschuwing en doeltreffende lesmethoden ter bestrijding van racisme en discriminatie op scholen te bevorderen, rekening houdend met de in Europa bestaande beste praktijken, en de verspreiding van resultaten te bevorderen met het oog op het uitbannen van pesten op grond van ras; 41. roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat onderwijzend personeel uit raciale en etnische minderheidsgroepen gelijke en eerlijke toegang krijgt tot onderwijs- en opleidingsfuncties op alle onderwijsniveaus en dat er maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat zowel onderwijzend personeel als leerlingen worden beschermd tegen rassendiscriminatie in het schoolsysteem; 42. betreurt de structurele discriminatie van duizenden vluchtelingenkinderen in Europa die weinig of geen toegang tot onderwijs hebben gehad; benadrukt dat afzonderlijke lessen in opvangkampen, vaak gegeven door vrijwilligers, geen vervanging mogen zijn voor scholing; pleit voor verplicht onderwijs voor vluchtelingenkinderen in het schoolsysteem van het gastland als voorwaarde om toegang te krijgen tot EU-financiering op het gebied van migratie; 43. verzoekt de lidstaten te zorgen voor een passende opleiding voor leraren, ongeacht hun vak, hun specialisatie, de leeftijd van hun leerlingen, of het soort instelling waar zij les zullen geven, teneinde hen toe te rusten met de vaardigheden en culturele bekwaamheden die zij nodig hebben om integratie en verdraagzaamheid te bevorderen en discriminatie in het onderwijsstelsel te bestrijden; dringt erop aan dat alle opvoeders en jeugdwerkers de tijd krijgen om deel te nemen aan eerste opleiding van onderwijsgevenden en bij- en nascholing die gericht zijn op onderwijs in een multiculturele, multiraciale context, met inbegrip van opleiding in onbewuste vooroordelen; verzoekt de lidstaten programma’s voor een leven lang leren in te voeren voor ambtenaren en met name voor staatsveiligheidstroepen om racistisch en xenofoob gedrag uit te bannen; 44. herinnert eraan dat artificiële-intelligentiesystemen die bedoeld zijn om te worden gebruikt in onderwijs en beroepsopleiding, alsmede bij de aanwerving van onderwijzend personeel in sommige gevallen worden beschouwd als “hoog risico”; dringt aan op deugdelijke risicobeoordelingen voorafgaand aan het gebruik van dergelijke instrumenten; 45. wijst op het belang van herdenkingsactiviteiten in het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” en de noodzaak van voldoende financiering en zichtbaarheid voor projecten die gericht zijn op het herdenken en onderzoeken van en onderwijzen over gebeurtenissen in de recente Europese geschiedenis, en op bewustmaking onder Europese burgers van hun gemeenschappelijke geschiedenis, cultuur, cultureel erfgoed en waarden, zodat hun inzicht in de EU en haar oorsprong, doel en diversiteit wordt vergroot; 46. wijst erop dat mobiliteitsprogramma’s zoals Erasmus+ een zegen zijn voor de educatieve, sociale, persoonlijke en professionele ontwikkeling en hebben bijgedragen tot het kweken van begrip voor andere mensen; spoort ertoe aan dergelijke programma’s te blijven steunen; 47. benadrukt de waarde van EU-burgerschapsvorming voor wederzijds begrip en sociale cohesie, een overtuiging die wordt gedeeld door de burgers die hun bijdrage hebben geleverd aan de Conferentie over de toekomst van Europa, en die ook in aanmerking zal worden genomen in de conclusies van de conferentie die dit jaar zullen worden gepubliceerd; 48. wijst op het belang van de erkenning van niet-formeel en informeel onderwijs, alsmede van de automatische erkenning van diploma’s en kwalificaties als essentiële instrumenten om personen uit raciale en etnische groepen kansen te bieden, structureel racisme en discriminatie aan te pakken en diversiteit te bevorderen; 49. erkent het belang van rolmodellen voor het behalen van een hoger opleidingsniveau; moedigt de oprichting aan van een pan-Europees platform van personen en groepen personen afkomstig uit raciale en etnische minderheden die hun ervaringen kunnen delen met lerenden; 50. benadrukt dat het van belang is het grote publiek en de publieke opinie bewust te maken van de diverse aard van onze samenlevingen door middel van educatief en ander informatief materiaal; 51. verzoekt de lidstaten om bezuinigingen op de begroting voor onderwijsprogramma’s te vermijden, omdat dit zou kunnen leiden tot minder ruimte voor discussies over intercultureel bewustzijn en antiracisme (25) ; 52. benadrukt het belang van door de EU gefinancierde sociale programma’s, met name de schoolmaaltijdregelingen, voor de integratie van sociaal achtergestelde kinderen en jongeren; Media 53. benadrukt het belang van vertegenwoordiging en diversiteit voor de ontwikkeling van inclusieve samenlevingen; herinnert aan de verantwoordelijkheid van de media om samenlevingen in al hun diversiteit te weerspiegelen, en betreurt het gebrek aan raciale en etnische diversiteit in tal van mediakanalen; dringt er bij de culturele en mediasector op aan praktijken te vermijden die negatieve stereotypen over etnische en raciale minderheden herhalen of versterken en moedigt hen aan om leden van deze minderheden in een positieve rol te tonen; verzoekt de betrokken partijen diversiteit en vertegenwoordiging binnen hun organisaties aan de orde te stellen, onder meer door een voor diversiteit verantwoordelijke persoon te benoemen en initiatieven uit te voeren om mediaprofessionals beter vertrouwd te maken met kwesties van diversiteit en inclusiviteit, zodat de onafhankelijke en pluralistische aard van hun taken beter tot uiting komt; 54. is ingenomen met de communicatie- en bewustmakingscampagne van de Commissie om de diversiteit in de audiovisuele sector te bevorderen, zowel off- als on-screen; dringt erop aan dat deze campagne gericht moet zijn op de diversiteit en de geschiedenis van gemeenschappen die te maken krijgen met raciale discriminatie en andere vormen van marginalisering en nadruk moet leggen op de manier waarop de verwezenlijking van raciale rechtvaardigheid een bijdrage kan leveren aan een vreedzamer en democratischer Europa met een grotere cohesie; 55. is verheugd over het feit dat het Europees Waarnemingscentrum voor de digitale media is belast met het aanpakken van desinformatie en acties die gericht zijn tegen minderheidsgemeenschappen; benadrukt dat in onderwijsprogramma’s dringend meer nadruk moet worden gelegd op de ontwikkeling van kritisch denken, mediageletterdheid en digitale vaardigheden; benadrukt de cruciale effecten die campagnes en initiatieven op het gebied van mediageletterdheid kunnen hebben voor het beperken van verhalen over raciale discriminatie die via desinformatie worden verspreid; benadrukt dat aan jongeren analyse- en operationele instrumenten moeten worden aangereikt zodat zij de verspreiding van haatzaaiende uitingen online kunnen herkennen en bestrijden; 56. dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de definitie van haatzaaiende uitingen, zowel online als offline, en de strafbaarstelling van haatmisdrijven volledig en correct in het nationaal recht van de lidstaten worden omgezet, en waar nodig inbreukprocedures in te leiden; 57. is ingenomen met de zesde evaluatie van de gedragscode voor de bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op internet en de vooruitgang bij het verwijderen van haatzaaiende uitlatingen op internet; betreurt echter dat hoewel het gemiddelde van de binnen 24 uur beoordeelde meldingen hoog blijft (81 %), het is gedaald ten opzichte van 2020 (90,4 %) en dat het gemiddelde verwijderingspercentage van 62,5 % lager was dan in 2019 en 2020; dringt er bij de Commissie op aan de samenwerking met platforms voort te zetten om haatzaaiende uitlatingen online uit te bannen en de verwijderingspercentages, transparantie en feedback aan gebruikers te verbeteren; 58. is bezorgd over de verspreiding van haatzaaiende uitlatingen en desinformatie op basis van AI en algoritmen die raciale en discriminerende inhoud bevatten; merkt op dat dergelijke haatzaaiende uitlatingen en desinformatie een onmiddellijk verstorend effect in onze samenlevingen hebben; roept op tot inspanningen om dergelijke activiteiten tegen te gaan, met name door het ontwerpen van speciale AI en algoritmen met het uiteindelijke doel de stroom van haatdragende taal en desinformatie in te dammen en de repercussies ervan te beperken; 59. wijst op het algemene gebruik van de Engelse taal bij de ontwikkeling, de uitrol en het gebruik van AI, waaronder in inhoudsfilters; waarschuwt dat online haatzaaien ook plaatsvindt in andere talen, waarvan de inhoudfilters minder doeltreffend zijn; dringt aan op maatregelen ter bestrijding van haatzaaiende uitlatingen in alle talen; 60. is ingenomen met de praktijk die een aantal internationale aanbieders van audiovisuele diensten hebben ingesteld om vóór uitzendingen van media disclaimers toe te voegen met betrekking tot schadelijke en racistische inhoud; moedigt de ontwikkeling van dergelijke praktijken binnen Europese audiovisuele kringen aan; 61. merkt op dat sommige lidstaten beschikken over audiovisuele regelgevende instanties die de bevoegdheid hebben sancties op te leggen naar aanleiding van programma’s die discriminerende of racistische inhoud bevorderen; moedigt de lidstaten aan hun regelgevende agentschappen in dit verband te versterken; dringt erop aan dat de Europese Groep van regulerende instanties voor audiovisuele mediadiensten toegang krijgt tot middelen om nationale agentschappen goed te coördineren bij het verzamelen en delen van hoogwaardige gegevens en bij het toezicht op deze taken; roept de Commissie en de lidstaten op een einde te maken aan de financiering door de EU en overheden van mediakanalen die door de bevoegde regelgevende autoriteiten in strijd worden bevonden met de wettelijke normen inzake de bestrijding van haatzaaiende taal en vreemdelingenhaat; 62. veroordeelt de racistische retoriek van bepaalde media die rassengemeenschappen stigmatiseren, bijvoorbeeld door migranten aan te wijzen als de bron van diverse economische en sociale problemen en door onevenredig veel aandacht te besteden aan door migranten gepleegde misdrijven; verzoekt de lidstaten doeltreffende maatregelen te nemen om te voorkomen dat de media stigmatiserende retoriek, haatzaaiende uitlatingen, valse verhalen en negatieve portretten van bepaalde etnische of raciale groepen verspreiden die er alleen maar toe dienen de betrokken personen te ontmenselijken; 63. onderstreept de noodzaak om digitale platformen en sociale netwerken meer te responsabiliseren om de verspreiding van het aanzetten tot rassenhaat tegen migranten en minderheidsgroepen tegen te gaan; Sport 64. wijst erop dat sportclubs en -federaties een cruciale rol te vervullen hebben bij de bestrijding van racisme, onder meer door het bewustzijn van deze fenomenen te vergroten; herinnert eraan dat sport en in het bijzonder teamsport een drijvende kracht is achter sociale inclusie, gelijkheid en de bevordering van EU-waarden, zoals bedoeld in de Erasmus+-verordening; juicht het toe dat de EU en de lidstaten financiële middelen ter beschikking stellen om mensen die in armoede leven, met name minderheden en kinderen, in staat te stellen aan sportactiviteiten deel te nemen; 65. merkt op dat racisme wordt genoemd in de sectorspecifieke prioriteit inzake partnerschappen voor sport van kernactie 2 van het jaarlijks werkprogramma 2022 van Erasmus+ en dat breedtesportinitiatieven die gericht zijn op inclusie en de strijd tegen racisme in het kader van de nieuwe kleinschalige partnerschappen kunnen worden gefinancierd; verzoekt de Commissie om deze initiatieven te beoordelen en systematisch toezicht te houden op het aantal en de soort sportprojecten die de strijd tegen racisme als voornaamste aandachtspunt hebben en op de financieringsbedragen die daaraan worden toegewezen; verzoekt de Commissie de integratie van migranten en mensen uit raciale en etnische minderheidsgroepen in breedtesportclubs te bevorderen; 66. is ingenomen met de inspanningen van ngo’s en basisorganisaties in verschillende lidstaten om sport te gebruiken als middel om mensen bij elkaar te brengen en het collectieve geheugen te bevorderen met het oog op het opbouwen van respect en inclusie; verzoekt de Commissie een databank van beste praktijken op het gebied van sportonderwijs en media op te stellen teneinde de ontwikkeling ervan in de hele Unie te bevorderen; 67. is van mening dat meer aandacht moet worden besteed aan de vertegenwoordiging van diverse groepen in de sport in het algemeen en in leidinggevende functies bij sportorganisaties, waaronder vrouwen en kansarme groepen zoals vluchtelingen, etnische en raciale minderheden en de lhbtiq-gemeenschap; dringt er bij de internationale, Europese en nationale sportbestuursorganen en belanghebbenden op aan maatregelen te nemen op het gebied van diversiteit en inclusie, met name om iets te doen aan het lage aantal vrouwen en personen uit etnische minderheden in leidinggevende functies en bestuursraden; verzoekt de lidstaten om inclusief sportbeleid te ontwikkelen, met toereikende financiering om ervoor te zorgen dat sport toegankelijk is voor iedereen, ongeacht etnische, raciale of sociaaleconomische achtergrond of handicaps; 68. dringt aan op een nultolerantiebenadering van racisme, haatzaaiende taal, geweld en ander racistisch gedrag in de sport en dringt er bij de Commissie, de lidstaten en de sportbonden op aan maatregelen te ontwikkelen om dergelijke incidenten te voorkomen en doeltreffende straffen en maatregelen ter ondersteuning van de slachtoffers aan te nemen, alsmede maatregelen om sporters die racisme aan de kaak stellen of zich uitspreken voor diversiteit, te beschermen tegen represailles; 69. dringt er bij de Commissie op aan aanbevelingen of richtsnoeren op sportgebied uit te werken om racisme in de sport op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau te bestrijden en inclusie en respect te bevorderen, ook voor diegenen die specifieke kleding willen dragen, op alle niveaus van de sport; verzoekt sportorganisaties en belanghebbenden op alle niveaus actief bij te dragen tot een dergelijke code, deze te onderschrijven en te integreren in hun statuten; moedigt organisaties aan een dergelijke code en de inhoud daarvan meer onder de aandacht te brengen bij hun leden en familie en het bredere publiek; o o o 70. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 168 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin is vastgesteld dat bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Unie een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid moet worden verzekerd, en dat tot doel heeft de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen ter verbetering van de complementariteit van hun gezondheidsdiensten in de grensgebieden, – gezien artikel 174 VWEU betreffende de versterking van de economische, sociale en territoriale samenhang, – gezien Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels (1) , – gezien Richtlijn 2011/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (2) (“richtlijn grensoverschrijdende gezondheidszorg”), en met name artikel 168, – gezien Verordening (EU) nr. 1304/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 van de Raad (3) , – gezien de studie van de Commissie over grensoverschrijdende samenwerking getiteld “Capitalising on existing initiatives for cooperation in cross-border regions” (Voortbouwen op bestaande initiatieven voor samenwerking in grensgebieden), die in maart 2018 werd gepubliceerd (4) , – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s van 14 oktober 2020 over de implementatie van en perspectieven voor grensoverschrijdende gezondheidszorg (5) , – gezien de mededeling van de Commissie van 11 november 2020, getiteld “Bouwen aan een Europese gezondheidsunie: de veerkracht van de EU bij grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid versterken” ( COM(2020)0724 ), – gezien het verslag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van 19 november 2020, getiteld “Health at a Glance: Europe 2020”, – gezien zijn in eerste lezing vastgestelde standpunt van 9 maart 2021 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor de Unie op het gebied van gezondheid (“EU4Health-programma”) voor de periode 2021-2027, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 282/2014 (6) , – gezien Verordening (EU) 2021/522 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van een actieprogramma voor de Unie op het gebied van gezondheid (“EU4Health-programma”) voor de periode 2021-2027, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 282/2014 (7) , – gezien Verordening (EU) 2021/695 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van Horizon Europa — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1290/2013 en (EU) nr. 1291/2013 (8) , – gezien Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds (9) , – gezien Verordening (EU) 2021/1059 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 betreffende specifieke bepalingen voor de doelstelling “Europese territoriale samenwerking” (Interreg) ondersteund door het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en door externe financieringsinstrumenten (10) , – gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (11) , – gezien de in opdracht van de Commissie regionale ontwikkeling in 2021 uitgevoerde studie over grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van de gezondheidszorg (12) , – gezien de richtsnoeren van de Commissie over de Europese structuur- en investeringsfondsen 2014-2020, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie regionale ontwikkeling ( A9-0026/2022 ), A. overwegende dat het gebrek aan basisinfrastructuur, goed opgeleid personeel en hoogwaardige diensten in regio’s van NUTS-niveau 2 (regio’s met tussen de 800 000 tot 3 miljoen inwoners) met een bbp per hoofd van de bevolking van minder dan 75 % van het gemiddelde van de EU-27 en overgangsregio’s met een bbp per hoofd van de bevolking tussen 75 % en 90 % van het gemiddelde van de EU-27 een ernstige belemmering vormt voor gelijke toegang tot gezondheidszorg en de belangrijkste reden is waarom hoogwaardige gezondheidsinfrastructuur en voldoende en goed opgeleid zorgpersoneel een prioriteit zouden moeten zijn voor alle nationale en regionale overheden; B. overwegende dat de uitbraak van de COVID-19-pandemie het cruciale belang van de gezondheidssector heeft aangetoond en meer heeft gevergd van gezondheidszorgstelsels en gezondheidswerkers, en zo de zwakke punten en tekortkomingen van de gezondheidszorgstelsels en de ongelijkheden op het gebied van de gezondheidszorg tussen en binnen de lidstaten aan het licht heeft gebracht, met name in grensregio’s, ultraperifere regio’s, afgelegen en plattelandsgebieden, met inbegrip van regio’s met een lage bevolkingsdichtheid; C. overwegende dat het cohesiebeleid, via het investeringsinitiatief coronavirusrespons (CRII) en het investeringsinitiatief coronavirusrespons plus (CRII+), de eerste verdedigingslinie tegen de COVID-19-pandemie vormde, waarmee is aangetoond dat dit beleid aanzienlijk kan bijdragen tot het terugdringen van ongelijkheden op gezondheidsgebied door de vooruitgang op het gebied van e-gezondheid, e-geneeskunde en andere vormen van digitalisering te ondersteunen, die weliswaar een bron van nieuwe mogelijkheden zijn, maar ook passende apparatuur vereisen om elke specifieke situatie het hoofd te kunnen bieden, alsmede opleiding van medisch personeel om op elke specifieke situatie te kunnen inspelen; D. overwegende dat de normen voor de verstrekking van gezondheidszorg in de EU nog steeds vallen onder de exclusieve bevoegdheden van de lidstaten en er aanzienlijke verschillen bestaan tussen regio’s, hetgeen tot ongelijkheden leidt; overwegende dat regio’s van NUTS-niveau 2 met een bbp per hoofd van de bevolking van minder dan 75 % van het gemiddelde van de EU-27 niet in staat zijn een bedrag per hoofd van de bevolking aan gezondheidszorg te besteden dat enigszins in de buurt komt van dat van hun meer ontwikkelde tegenhangers; E. overwegende dat de EU-instrumenten die bedoeld zijn om een aantal van deze problemen te compenseren, meestal beperkt zijn tot “zachte” wetgeving, hetgeen leidt tot algemene tekortkomingen; overwegende dat een gestructureerdere benadering op Unieniveau, aangevuld met een sterker en uitgebreider rechtskader en juridisch bindende actiemiddelen, vereist is om de samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten te verbeteren, de gezondheid van mensen beter te beschermen en de bestaande ongelijkheden in de gezondheidszorg doeltreffend aan te pakken; F. overwegende dat de Commissie grensoverschrijdende samenwerking in de gezondheidszorg ondersteunt door middel van talrijke studies en initiatieven zoals Interreg, die in het kader van de structuurfondsen worden gefinancierd; G. overwegende dat grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van gezondheidszorg de steun en betrokkenheid vereist van een breed scala van partners, sociale en medische instellingen, zorgverzekeraars en overheidsinstanties, die de bestaande belemmeringen voor het overschrijden van grenzen op gebieden als vrij verkeer, informatie, verschillende belasting- en socialezekerheidsstelsels, alsook de erkenning van kwalificaties voor zorgpersoneel en belemmeringen waarmee zorginstellingen te maken krijgen, moeten aanpakken; H. overwegende dat het recht op toegang tot hoogwaardige gezondheidszorg, met inbegrip van preventieve zorg, deel uitmaakt van de Europese pijler van sociale rechten en dat dergelijke hoogwaardige gezondheidszorg ook toegankelijk moet zijn voor mensen in grensgebieden, die 40 % van het grondgebied van de EU uitmaken en waar bijna een derde van de EU-bevolking woont, en die over het algemeen economisch slechter presteren dan andere regio’s in de lidstaten, in het bijzonder grensgebieden met een lagere bevolkingsdichtheid en kwetsbare economieën, zoals landelijke, afgelegen en ultraperifere gebieden en eilanden; I. overwegende dat de versterking van het cohesiebeleid noodzakelijk is om de verschillen tussen de normen voor gezondheidszorg in de EU te verkleinen; J. overwegende dat de uitgaven voor gezondheidszorg in de EU goed zijn voor bijna 10 % van het bbp, en dat 15 % van de beroepsbevolking in de EU werkt in gezondheidsgerelateerde sectoren; overwegende dat er nog steeds sprake is van aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten en hun regio’s wat betreft het niveau van de uitgaven voor gezondheidszorg en de beschikbaarheid van artsen en gezondheidswerkers; K. overwegende dat de ernstige ontvolking van grensgebieden, vooral onder jongeren en geschoolde arbeidskrachten, het gebrek aan economische kansen in deze gebieden illustreert en ze bovendien minder aantrekkelijk maakt wat werkgelegenheid in de gezondheidszorgsector betreft; overwegende dat het personeelstekort in de rechtvaardige gezondheidszorg, hetzij als gevolg van een beperking van het aantal studenten, hetzij als gevolg van te weinig loopbaanvooruitzichten, een van de belangrijkste problemen is voor de duurzaamheid van de Europese gezondheidszorgstelsels; L. overwegende dat in de laatste twee meerjarige financiële kaders (MFK’s) gezondheidszorginvesteringen uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) doorgaans geconcentreerd waren in de minder ontwikkelde lidstaten en regio’s van NUTS-niveau 2 met een bbp per hoofd van de bevolking van minder dan 75 % van het gemiddelde van de EU-27, en meestal gericht waren op de modernisering van de gezondheidsdiensten, terwijl de investeringen uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) gericht waren op de toegang tot gezondheidszorg en doorgaans geconcentreerd waren in landen die met bijzondere uitdagingen kampen op het gebied van toegang tot betaalbare, duurzame en hoogwaardige diensten; M. overwegende dat de primaire verantwoordelijkheid voor gezondheidszorg momenteel bij de lidstaten ligt, aangezien zij bevoegd zijn voor de organisatie en financiering van gezondheidszorgdiensten en medische praktijken; N. overwegende dat de prioriteiten van NextGenerationEU digitalisering en de veerkracht van de gezondheidszorgstelsels omvatten; O. overwegende dat grensoverschrijdende gezondheidszorg een van de beleids- en werkterreinen is die het meest te kampen hebben met juridische en niet-juridische belemmeringen als gevolg van grote verschillen tussen de nationale stelsels; P. overwegende dat een Europese gezondheidsunie nauwere samenwerking, coördinatie en kennisuitwisseling op gezondheidsgebied tussen de lidstaten en relevante belanghebbenden moet bevorderen en ertoe moet bijdragen, en de capaciteit van de EU moet vergroten om grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid te bestrijden; De verschillen in gezondheidszorg verkleinen via het cohesiebeleid 1. onderstreept dat via het cohesiebeleid van de EU wordt geïnvesteerd in gezondheid als een belangrijk onderdeel van regionale ontwikkeling, sociale convergentie en regionaal concurrentievermogen, teneinde de economische en sociale ongelijkheden te verminderen; 2. wijst erop dat de toegang tot openbare diensten van essentieel belang is voor de 150 miljoen inwoners van interne grensgebieden, maar vaak wordt bemoeilijkt door talloze juridische en administratieve belemmeringen; verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve maximale inspanningen te leveren om deze belemmeringen weg te nemen, met name wanneer deze verband houden met gezondheidsdiensten, vervoer, onderwijs, arbeidsmobiliteit en het milieu; 3. is van mening dat de EU een strategische en geïntegreerde benadering moet ontwikkelen met betrekking tot belangrijke ziekten, door verschillende middelen uit diverse fondsen, met inbegrip van de cohesiefondsen, samen te brengen; benadrukt dat het model van het Europees kankerbestrijdingsplan moet worden gekopieerd om andere gezondheidsproblemen aan te pakken, zoals problemen met de geestelijke gezondheid en hart- en vaatziekten; 4. wijst op de toename van mentale ziekten en aandoeningen, met name sinds de uitbraak van de COVID-19-pandemie; verzoekt de Commissie zo snel mogelijk een nieuw Europees actieplan voor de geestelijke gezondheid voor te stellen op basis van het model van het Europees kankerbestrijdingsplan, waarbij gebruik wordt gemaakt van alle beschikbare instrumenten, met inbegrip van het cohesiebeleid, in de vorm van een alomvattend plan met maatregelen en streefcijfers, waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten; 5. is van oordeel dat het herstel van de COVID-19-pandemie een gelegenheid biedt om sterkere en veerkrachtigere gezondheidsstelsels op te bouwen door gebruik te maken van de instrumenten van het cohesiebeleid; steunt de Commissie bij de totstandbrenging van een goed functionerende Europese gezondheidsunie teneinde het enorme potentieel van samenwerking op gezondheidsgebied te benutten; 6. wijst erop dat veel regio’s van NUTS-niveau 2 met een bbp per hoofd van de bevolking van minder dan 75 % van het gemiddelde van de EU-27 en overgangsregio’s met een bbp per hoofd van de bevolking tussen 75 % en 90 % van het gemiddelde van de EU-27, alsook plattelandsgebieden en gebieden met een lage bevolkingsdichtheid, niet op uniforme wijze voldoen aan de normen voor de verstrekking van gezondheidszorg in vergelijking met de diensten die in meer ontwikkelde delen van de EU beschikbaar zijn; benadrukt dat verdere convergentie en samenwerking tussen de lidstaten en op het niveau van de EU nodig zijn op dit gebied, met name via investeringen in het kader van het cohesiebeleid; verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve samen te werken bij de vaststelling van minimumnormen voor zowel gezondheidsinfrastructuur als gezondheidsdiensten, en de EU-middelen te gebruiken om gelijke toegang tot minimumkwaliteitsnormen in alle regio’s te waarborgen, en met name voor dringende problemen in grensgebieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten hun krachten en middelen te bundelen om deze doelstelling te bereiken; 7. herinnert aan de aanzienlijke bijdrage van het cohesiebeleid aan de geplande investeringen in de gezondheidssector in de afgelopen programmeringsperiode (2014‑2020) via het ESF en het EFRO, ten belope van tot nu toe ongeveer 24 miljard EUR, gericht op het verbeteren van de toegang tot diensten en op de ontwikkeling van gespecialiseerde gezondheidsinfrastructuur en -capaciteiten om de ongelijkheden op gezondheidsgebied te verminderen; 8. is van mening dat investeringen in innovatie van de gezondheidszorg, gezondheidszorgstelsels en gekwalificeerd en voldoende gezondheidspersoneel de ongelijkheden op gezondheidsgebied zullen verminderen en het dagelijks leven van de burgers aanzienlijk zullen blijven verbeteren, hetgeen zal leiden tot een hogere levensverwachting; wijst op het belang van de EU en de nationale en regionale autoriteiten om te zorgen voor een efficiëntere betrokkenheid van een breed scala aan zorginstellingen; wijst voorts op de noodzaak van rechtstreekse samenwerking, acties en projecten waarbij gebruik wordt gemaakt van de instrumenten van het cohesiebeleid tussen en binnen de lidstaten en hun regio’s om procedures vast te stellen die erop gericht zijn de bureaucratische lasten voor patiënten te verminderen en zoveel mogelijk problemen bij de zorgverzekeringsdiensten in grensgebieden op te lossen; 9. verzoekt de lidstaten naar behoren rekening te houden met de positieve bijdrage van de particuliere gezondheidszorgsector en ervoor te zorgen dat bij de programmering van de volgende cohesieprogramma’s voldoende middelen beschikbaar zijn voor particuliere projecten op het gebied van gezondheidsinfrastructuur en -diensten; 10. beveelt aan om bij de vaststelling van het gezondheidszorgbeleid op regionaal, nationaal en EU-niveau te zorgen voor een op maat gesneden en adaptieve aanpak van het gezondheidsbeleid en het sociaal en economisch beleid, met als doel de dialoog, de synergieën en de geplande investeringen uit de structuurfondsen en andere relevante EU-programma’s zoals Interreg te verbeteren, bijvoorbeeld door in eerste instantie medische apparatuur ter beschikking te stellen, medisch personeel uit te wisselen en patiënten over te brengen naar ziekenhuisvoorzieningen die aan de onvervulde gezondheids- en sociale behoeften van de burgers tegemoet kunnen komen; 11. benadrukt dat de Europese referentienetwerken (ERN’s) de toegang tot de gezondheidszorg voor zeldzame en complexe ziekten zouden kunnen verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor continue steun en betere middelen voor de ERN’s en nationale expertisecentra voor zeldzame en complexe ziekten en het werkterrein van de ERN’s uit te breiden naar andere gebieden, zoals programma’s voor ernstige brandwonden en orgaantransplantatie; verzoekt de Commissie na te gaan of het haalbaar is om in het kader van het cohesiebeleid een speciaal fonds op te richten om rechtvaardige toegang tot goedgekeurde therapieën voor zeldzame ziekten te waarborgen; 12. verzoekt de lidstaten om bij de vaststelling van het gezondheidszorgbeleid rekening te houden met de specifieke kenmerken van grensgebieden en het keuzerecht van patiënten, en gebruik te maken van de instrumenten van het cohesiebeleid om de regionale gezondheidsinfrastructuur en procedures te ontwikkelen die het voor patiënten mogelijk maken voor medische diensten in de regio aan beide zijden van de grens te kiezen, ongeacht hun lidstaat van verblijf; 13. stelt voor dat de Commissie een Europese adviesraad inzake gezondheid in het leven roept, waarbij nationale, regionale en lokale overheden en andere belanghebbenden worden betrokken, met als doel een beter gebruik van de Europese fondsen te bevorderen en te werken aan een doeltreffende en geharmoniseerde respons op gemeenschappelijke volksgezondheidskwesties; 14. dringt aan op betere synergieën en complementariteit tussen de programma’s van het cohesiebeleid, met als doel de regionale verschillen te verkleinen, met name bij Horizon Europa, dat nieuwe kennis moet genereren, en EU4Health, en deze nieuwe kennis optimaal te benutten ten behoeve van de burgers en gezondheidszorgstelsels; 15. verzoekt de Commissie haar bevoegdheid op het gebied van het gezondheidsbeleid ten volle te benutten en de nationale en regionale autoriteiten te steunen bij het versterken van de gezondheidsstelsels, en daarbij de opwaartse convergentie van de gezondheidszorgnormen te bevorderen met het oog op het verminderen van de ongelijkheden op gezondheidsgebied in en tussen de lidstaten, en de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten te vergemakkelijken, met name in verband met de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, onder meer door waar passend gebruik te maken van het EU4Health-programma en het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+); 16. wijst op het belang van het cohesiebeleid bij het aanpakken van genderongelijkheid in de gezondheidszorg en het bevorderen van gendergerelateerde gezondheidsprioriteiten van de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025, waaronder seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; 17. verzoekt de Commissie de integratie van gezondheidszorg en medische behandelingen te bevorderen op basis van gezondheids- en zorgstrategieën, zodat de patiënt centraal wordt gesteld en overlappingen, lacunes en gebrek aan zorg worden voorkomen, met name in het geval van chronisch zieke patiënten of ouderen, waarbij vooral lering kan worden getrokken uit de ervaringen met grensoverschrijdende programma’s; 18. wijst erop dat bij de evaluatie van het totaalbedrag van de gefinancierde structurele projecten en benchmarks in de context van gezondheid ook de latere gezondheidsresultaten van afzonderlijke projecten moeten worden geëvalueerd om de resultaten ervan te kunnen volgen, een continue analyse van hun doeltreffendheid te kunnen verrichten en de juiste conclusies te kunnen trekken, teneinde de programmering en uitvoering van deze projecten in de toekomst te verbeteren, onder meer met het oog op de verdere ontwikkeling van een door de Commissie opgestelde gids voor goede praktijken; 19. onderstreept dat het belangrijk is door te gaan met de opbouw van een alomvattende gezondheidsinfrastructuur en de bestaande ongelijkheden zoveel mogelijk te verkleinen; herinnert eraan dat het cohesiebeleid een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan de opbouw van gezondheidsinfrastructuur in alle delen van de EU, met name in regio’s van NUTS-niveau 2 met een bbp per hoofd van de bevolking van minder dan 75 % van het gemiddelde van de EU-27 en in overgangsregio’s met een bbp per hoofd van de bevolking tussen 75 % en 90 % van het gemiddelde van de EU-27, teneinde hoogwaardige, volledig uitgeruste en veerkrachtige gezondheidszorgstelsels tot stand te brengen in de hele EU om de volksgezondheid beter te beschermen; benadrukt bovendien dat het noodzakelijk is om een operationeel netwerk voor grensoverschrijdende samenwerking tussen de lidstaten en hun regio’s op te zetten waarmee doeltreffend zou kunnen worden gereageerd op huidige en toekomstige uitdagingen op gezondheidsgebied; 20. dringt erop aan de fondsen van het cohesiebeleid te gebruiken voor de ontwikkeling van gespecialiseerde kenniscentra voor specifieke ziekten in de hele EU, die ook hun buurlanden zouden bestrijken en zouden bijdragen tot grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van gezondheidszorg; herhaalt in dit verband dat alle bestaande EU-instrumenten, zoals EU4Health en Horizon Europa, in synergie moeten worden gebruikt om de ontwikkeling te ondersteunen van een netwerk van dergelijke centra, die op billijke wijze over het hele grondgebied van de EU moeten worden gespreid; 21. benadrukt dat mensen in grensgebieden, plattelandsgebieden en ultraperifere regio’s vaak te maken krijgen met belemmeringen voor gelijke toegang tot gezondheidszorg die hun mogelijkheden beperken om de zorg te verkrijgen die zij nodig hebben, met name in de vorm van basisinfrastructuur voor gezondheidszorg, voldoende gekwalificeerd zorgpersoneel en toegang tot levensnoodzakelijke geneesmiddelen; benadrukt dat hoogwaardige diensten beschikbaar moeten zijn en tijdig moeten kunnen worden verkregen zodat deze mensen voldoende toegang krijgen tot de gezondheidsinfrastructuur en de gezondheidszorg die zij nodig hebben; wijst bovendien op de specifieke situatie met betrekking tot de toegang tot gezondheidszorg in grensgebieden aan de externe grenzen van de EU en de perifere regio’s, waar EU‑burgers al met talrijke uitdagingen te maken hebben; 22. merkt op dat vervoerskosten een van de redenen zijn voor de stijgende prijs van geneesmiddelen en klinische apparatuur voor ziekenhuizen en gezondheidscentra in ultraperifere gebieden, afgelegen gebieden en gebieden met een lage bevolkingsdichtheid, die ook te kampen hebben met lange levertijden, hetgeen betekent dat regionale gezondheidsdiensten meer capaciteit moeten hebben om grote voorraden op te slaan en tekorten te voorkomen; is derhalve van mening dat de EU een antwoord op deze kwesties moet vinden; 23. wijst erop dat gelijke toegang tot gezondheidszorg ook de inclusie van mensen, met inbegrip van personen met een handicap of anderszins benadeelde personen, zal vergroten en het niveau van hun sociale bescherming zal verhogen; merkt op dat het bevorderen van de toegankelijkheid van geestelijke gezondheidszorg ook kan helpen de werkgelegenheid te vergroten en armoede in minder ontwikkelde gebieden uit te bannen; 24. benadrukt dat het belangrijk is Europese middelen te mobiliseren om meer te investeren in ziektepreventie, de bevordering van een gezonde levensstijl en actief ouder worden teneinde vroegtijdige druk op gezondheidszorgstelsels te voorkomen; wijst op het belang van ondersteuning van campagnes om met name jongeren bewust te maken van de voordelen van een gezonde levensstijl, en het belang van ondersteuning van de ontwikkeling van screeningprogramma’s voor de vroegtijdige opsporing van ernstige ziekten; 25. is van mening dat er, om de belangrijkste belemmeringen voor gelijke toegang tot gezondheidszorg in plattelandsgebieden weg te nemen, breed gebruik moet worden gemaakt van geavanceerde technologieën zoals e-gezondheid, robotchirurgie en 3D‑printen, als integraal onderdeel van het concept “slimme dorpen”, met als doel de toegang tot gezondheidszorg te verbeteren en de efficiëntie en kwaliteit te verhogen; benadrukt dat het belangrijk is de cohesieprogramma’s van de EU te gebruiken om de uitrol van digitale oplossingen te verbeteren en technische bijstand te verlenen aan overheidsdiensten, verzekeringsmaatschappijen en andere actoren in de gezondheidszorg die te maken hebben met kwesties in verband met grensoverschrijdende samenwerking; benadrukt daarom dat snelle internettoegang in plattelands- en afgelegen gebieden moet worden gewaarborgd, digitale geletterdheid bij alle leeftijdsgroepen in die gebieden moet worden bevorderd en gezondheidsdiensten in plattelands- en afgelegen gebieden moeten worden uitgerust met de middelen die nodig zijn om doeltreffende onlinegezondheidszorg zoals e-geneeskunde te waarborgen en klinische gegevens op een beveiligde en geharmoniseerde manier op te slaan; beveelt aan een duurzame vergelijkbare grensoverschrijdende databank op te zetten en de grens- en grensoverschrijdende actoren in de gezondheidszorg in kaart te brengen om de grensoverschrijdende realiteit zichtbaar te maken en nieuwe mogelijkheden te creëren; 26. wijst op de verdiensten van een Europese aanpak van de COVID-19-pandemie, met gezamenlijke aankopen, voorraden en andere maatregelen; dringt erop aan deze aanpak voort te zetten en verder te ontwikkelen, en gebruik te maken van de instrumenten van het cohesiebeleid voor andere gezamenlijke EU-aankopen van medische uitrusting en behandelingen, zoals vaccins ter voorkoming van kanker, bijvoorbeeld vaccins tegen het humaan papillomavirus (HPV) en hepatitis B, en nooduitrusting, teneinde de betaalbaarheid van en toegang tot behandelingen te verbeteren; 27. dringt aan op doortastende maatregelen in het kader van het cohesiebeleid, in overeenstemming met de in de EU geldende wettelijke bepalingen, om het aanzienlijke tekort aan voldoende en gekwalificeerde gezondheidswerkers in grens- en plattelandsgebieden te verminderen, met name door gezondheidswerkers en hun gezin te helpen zich in deze gebieden te vestigen, mogelijkheden te bieden voor bij- en nascholing en specialisatie, goede arbeidsomstandigheden te waarborgen en hen aan te moedigen om in deze gebieden hun praktijk te beginnen of te hervatten; 28. wijst erop dat duurzame langetermijninvesteringen in zorgpersoneel gezien de ernstige economische, sociale en gezondheidseffecten van de COVID-19-crisis dringender zijn dan ooit; wijst erop dat met name moet worden geïnvesteerd in voldoende zorgpersoneel, opleiding via het ESF + en de financiering van de specialisatie en subspecialisatie van gezondheidswerkers in de lidstaten en regio’s die met een braindrain worden geconfronteerd; roept de lidstaten die geconfronteerd worden met een braindrain in de gezondheidszorg op om prioriteit te geven aan investeringen uit het cohesiebeleid ter verbetering van de werkomgeving van medisch personeel; 29. roept op tot het gebruik van middelen uit het cohesiebeleid om de werkomgeving van zorgpersoneel te verbeteren en de gezondheidszorgsector aantrekkelijker te maken, teneinde strategieën te bevorderen om belangstelling te wekken en zorgpersoneel te behouden in regio’s van NUTS-niveau 2 met een bbp per hoofd van de bevolking van minder dan 75 % van het gemiddelde van de EU-27, in overgangsregio’s met een bbp per hoofd van de bevolking tussen 75 % en 90 % van het gemiddelde van de EU-27 en in gebieden met een lage bevolkingsdichtheid en minder economische welvaart, ter aanvulling van nationaal en regionaal beleid dat erop gericht is in de hele EU te zorgen voor voldoende gezondheidswerkers; dringt aan op een grotere rol voor lokale en regionale overheden, met name in grensgebieden, bij het opzetten en uitvoeren van programma’s en projecten in het kader van het cohesiebeleid die een aanzienlijke impact hebben op het verkleinen van de verschillen op gezondheidsgebied; 30. spoort de lidstaten aan echte samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende gezondheidszorg te waarborgen, zodat de rechten van de patiënt worden geëerbiedigd overeenkomstig de richtlijn inzake grensoverschrijdende gezondheidszorg, alsook te waarborgen dat de beschikbaarheid en kwaliteit van diensten toenemen; 31. wijst erop dat de COVID-19-crisis heeft aangetoond dat er meer moet worden geïnvesteerd om de paraatheid, het reactievermogen en de veerkracht van gezondheidszorgstelsels te versterken en grensoverschrijdende samenwerking in de hele EU te waarborgen, en dat solidariteit, duurzaamheid en rechtvaardigheid daarom essentieel zijn om deze crisis en de verwoestende sociaaleconomische gevolgen ervan te boven te komen; 32. benadrukt dat de COVID-19-crisis het belang duidelijk heeft gemaakt van publiek-private partnerschappen bij de behandeling van patiënten, het onderzoek naar geneesmiddelen en vaccins, en de distributie van vaccins; is van mening dat rekening moet worden gehouden met de kosten-batenverhouding van het gebruik van EU-middelen voor onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten in de gezondheidszorg die via publiek-private partnerschappen worden uitgevoerd; 33. wijst op de noodzaak van een onlineplatform met relevante belanghebbenden teneinde de uitwisseling van beste praktijken en discussies over grensoverschrijdende gezondheidszorg aan te moedigen; 34. is van mening dat de COVID-19-pandemie een historisch omslagpunt vormt voor investeringen in gezondheidszorgstelsels en toekomstige personeelscapaciteit; verzoekt om de oprichting van een sterke en voldoende gefinancierde Europese gezondheidsunie om de samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten te verbeteren, openbare gezondheidsstelsels te versterken, de gezondheid van mensen beter te beschermen en de lang bestaande ongelijkheden op het gebied van de gezondheidszorg aan te pakken; Grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van gezondheid — bijdrage van Interreg-programma’s en andere kansen 35. dringt erop aan de middelen van NextGenerationEU en de cohesiefondsen te gebruiken om de digitale capaciteiten van gezondheidszorgstelsels radicaal te verbeteren; wijst op de noodzaak van een verbeterde interoperabiliteit van IT-systemen, aangezien dit de belangrijkste pijler is voor het vergemakkelijken van de grensoverschrijdende verlening van e-gezondheidsdiensten en met name telegeneeskundediensten; 36. verzoekt de Commissie en de lidstaten de instrumenten van het cohesiebeleid te gebruiken om de digitalisering van medicatiediensten in Europese ziekenhuizen te bevorderen, met inbegrip van traceerbaarheidssystemen, om fouten in verband met medicatie te beperken, de communicatie tussen zorgafdelingen te verbeteren en de administratieve lasten te vereenvoudigen; dringt aan op de uitvoering en ontwikkeling van de digitale diensteninfrastructuur voor e-gezondheid (eHDSI), met inbegrip van een enkel Europees digitaal patiëntendossier, dat waarborgt dat burgers overal in de EU snel toegang hebben tot adequate medische diensten; 37. verzoekt de Commissie een Europese lijst van essentiële geneesmiddelen op te stellen en de beschikbaarheid en betaalbaarheid ervan te waarborgen door middel van permanente voorraden, gezamenlijke prijsonderhandelingen en gezamenlijke aanbestedingen, met gebruikmaking van EU-instrumenten, waaronder de instrumenten van het cohesiebeleid; 38. wijst erop dat veel grensgebieden reeds een geschiedenis van samenwerking op gezondheidsgebied hebben en over de nodige structuren beschikken, die zij in de geest van Europese solidariteit ten volle zouden moeten benutten; 39. wijst op het belang van de mobiliteit van patiënten en de grensoverschrijdende toegang tot veilige en hoogwaardige gezondheidszorg in de EU; herinnert eraan dat patiënten vaak niet kunnen profiteren van gezondheidszorgdiensten in buurlanden vanwege de verschillende systemen voor de terugbetaling van de kosten, terwijl grensarbeiders te maken krijgen met verwarrende regelingen voor belastingen en sociale uitkeringen omdat de lidstaten verschillende socialezekerheidsstelsels hanteren; dringt daarom sterk aan op de bevordering van specifieke intermediairs, zoals zones van georganiseerde toegang tot grensoverschrijdende gezondheidszorg (ZOAST), Europese groeperingen voor territoriale samenwerking (EGTS), waarnemingsposten op gezondheidsgebied en andere netwerken om de grensoverschrijdende samenwerking in de gezondheidszorg te helpen coördineren, in samenwerking met lokale, regionale en nationale autoriteiten; benadrukt dat verbeteringen van de grensoverschrijdende gezondheidszorg patiënten ten goede kunnen komen door rechtvaardige toegang tot gezondheidsdiensten en -infrastructuur in andere lidstaten of hun aangrenzende regio’s mogelijk te maken, met inbegrip van diagnose en klinische proeven, op basis van het beginsel van “de gemakkelijkste, dichtstbijzijnde, beste en snelste toegang”; roept op tot efficiëntere mogelijkheden voor het vervoer van patiënten naar de dichtstbijzijnde grensoverschrijdende voorzieningen, en erkent dat het wegnemen van alle juridische en administratieve belemmeringen nog steeds een last vormt en in een toekomstige verordening betreffende een Europees grensoverschrijdend mechanisme (ECBM) moet worden aangepakt; 40. wijst op het belang van de recente maatregelen in het kader van het cohesiebeleid om de COVID-19-pandemie aan te pakken, namelijk het investeringsinitiatief coronavirusrespons (CRII), het investeringsinitiatief coronavirusrespons plus (CRII+) en de herstelbijstand voor cohesie en de regio’s van Europa (React-EU); benadrukt bovendien dat vergelijkbare maatregelen werden opgenomen in Verordening (EU) 2021/1060; 41. beveelt ten zeerste aan vereenvoudigde informatie voor patiënten en gezondheidswerkers in grensgebieden te verbeteren en te verspreiden via een handleiding voor patiënten of via grensoverschrijdende regionale contactpunten; 42. erkent het bestaan van talrijke geslaagde grensoverschrijdende gezondheidsprojecten in heel Europa en benadrukt dat de ervaring die met deze projecten is opgedaan, moet worden gebruikt om voort te bouwen op het slimme gebruik van bestaande projecten in het kader van het cohesiebeleid, door de grensoverschrijdende samenwerking op dit gebied verder te verbeteren en te vergemakkelijken, ten behoeve van iedereen in de EU; benadrukt daarnaast hoe belangrijk het is te leren van de succesverhalen van een aantal grensgebieden en het potentieel ervan verder te benutten; 43. erkent het belang van investeringen in gezondheid in programma’s voor grensoverschrijdende samenwerking die inspelen op de in de grensgebieden geconstateerde behoeften en uitdagingen op gezondheidsgebied, zoals grensoverschrijdend bestuur, dat belangrijk is in noodsituaties, bijvoorbeeld nooddiensten die regio’s aan weerszijden van de grens bestrijken; wijst op de cruciale rol die investeringen in hoogwaardige openbare diensten spelen bij het opbouwen van sociale veerkracht en het helpen van mensen om economische, gezondheids- en sociale crises het hoofd te bieden; roept de Commissie en de lidstaten op prioriteit te geven aan investeringen in de gezondheidssector van grensgebieden door middel van een doeltreffende mix van investeringen in infrastructuur, innovatie, menselijk kapitaal, goed bestuur en institutionele capaciteit; 44. wijst op het belang van grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied voor alle Europese regio’s en de noodzaak om oplossingen te vinden voor grensoverschrijdende gezondheidszorg, met name voor grensgebieden waar burgers dagelijks de grens oversteken; wijst erop dat een hoog niveau van samenwerking tussen grensgebieden vereist is om de nodige diensten te verlenen; 45. roept op om bij projecten die in de nieuwe programmeringsperiode via Interregprogramma’s worden gefinancierd en projecten die met name gericht zijn op kwetsbare en gemarginaliseerde groepen meer aandacht te besteden aan patiënten, alsook aan de gendergerelateerde gezondheidsprioriteiten van de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025, waaronder seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; 46. is van mening dat de financiële middelen die in het kader van de doelstelling “Europese territoriale samenwerking” beschikbaar zijn, moeten worden gebruikt om functionele grensoverschrijdende openbare gezondheidsdiensten tot stand te brengen en niet louter als instrument mogen worden gebruikt om niet-verbonden gezondheidsfaciliteiten te creëren; benadrukt daarnaast dat projecten in het kader van Interreg een duidelijke grensoverschrijdende component moeten hebben; verzoekt de Commissie en de lidstaten de ontwikkeling te bevorderen van een alomvattende gezamenlijke territoriale planning voor grensgebieden op het gebied van gezondheidszorgdiensten; 47. herinnert eraan dat Interregprogramma’s een belangrijk instrument zijn geworden om problemen op te lossen die kenmerkend zijn voor grensgebieden, om de samenwerking tussen partners over de grenzen heen te bevorderen en om het potentieel van Europese grensgebieden te ontwikkelen; 48. benadrukt dat de grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied in de laatste Interreg V-A-periode er onder meer op gericht was de grensoverschrijdende mobiliteit van gezondheidswerkers en patiënten te vergemakkelijken, innovatie te bevorderen en toegang tot hoogwaardige gezondheidszorg te ontwikkelen door gebruik te maken van gemeenschappelijke apparatuur, gedeelde diensten en gezamenlijke faciliteiten in grensgebieden, en dat die samenwerking projecten omvatte met betrekking tot acties zoals opleiding (38 %), behandeling en diagnose (22 %) en apparatuur (17 %); 49. dringt erop aan projecten te financieren ter vergemakkelijking van grensoverschrijdende gezondheidscontracten, waarbij patiënten in het kader van contractuele overeenkomsten reizen en worden behandeld en hun gezondheidswerkers vrij kunnen kiezen; 50. merkt op dat de Commissie en de lidstaten met het oog op succesvolle grensoverschrijdende openbare gezondheidszorgdiensten een grote hoeveelheid gegevens moeten verzamelen over de aard van de juridische en niet-juridische belemmeringen in elk grensgebied en een beleidsspecifieke analyse moeten ondersteunen over de manier waarop deze belemmeringen kunnen worden weggewerkt; 51. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de bestaande coördinatie-instanties grensoverschrijdende behandelingen op basis van geneesmiddelen voor geavanceerde therapie faciliteren, en dat patiënten in de hele EU rechtvaardige toegang hebben tot innovatieve therapieën; verzoekt de lidstaten de toegang tot dergelijke innovatieve behandelingen in het buitenland op doeltreffende en tijdige wijze goed te keuren en de terugbetalingsprocessen voor patiënten te versnellen; 52. is van mening dat kenniscentra het gebruik van grensoverschrijdende contracten nog meer zouden kunnen stimuleren en doen toenemen en dat dergelijke centra bijgevolg van groot belang kunnen zijn voor en ten goede kunnen komen aan de verbetering van de algemene gezondheidssituatie, waardoor de levensverwachting van EU-burgers stijgt; 53. verzoekt de Commissie, de lidstaten en de regio’s een beter beheer van grensoverschrijdende gezondheidszorg aan te moedigen, aangezien patiënten in de EU nog steeds worden geconfronteerd met ernstige problemen en belemmeringen bij de toegang tot gezondheidszorg in andere lidstaten en slechts een minderheid van de potentiële patiënten zich bewust is van hun recht om gebruik te maken van grensoverschrijdende gezondheidszorg; roept de Commissie en de lidstaten op informatie beter te verspreiden en een passende EU-brede campagne te overwegen teneinde het publiek te informeren over hun rechten en over hoe zij toegang kunnen krijgen tot grensoverschrijdende gezondheidszorg; wijst nogmaals op het belang van de financiering van digitalisering en investeringen in publieksinformatie, alsook van de integratie van informatie- en datasystemen om de toegang en het gebruik te vergemakkelijken; 54. verzoekt de Commissie een uitgebreide studie uit te voeren naar het kader voor de samenwerking tussen verzekeringsstelsels in de EU en daarbij te kijken naar potentiële knelpunten en tekortkomingen waarmee patiënten te maken krijgen die op het grondgebied van een andere lidstaat willen gebruikmaken van medische diensten, alsook naar administratieve belemmeringen die burgers ervan weerhouden gebruik te maken van grensoverschrijdende gezondheidszorg, en erop te wijzen hoe de instrumenten van het cohesiebeleid kunnen worden gebruikt om deze potentiële problemen op te lossen; 55. benadrukt dat het gebrek aan een gecoördineerd grensoverschrijdend stelsel voor zorgverzekeringen ertoe leidt dat patiënten ervan afzien zich over de grens te laten behandelen wanneer zij de kosten van de zorg niet vooraf kunnen betalen, voordat hun verzekering hen vergoedt; 56. is van mening dat de uitwisseling van kennis en het opschalen van praktijken via Interreg zullen bijdragen tot de versterking van de paraatheids- en responsvoorzieningen over de grenzen heen, die tijdens de door de pandemie veroorzaakte crisis een belangrijke factor zijn geworden; 57. is van mening dat in het kader van Interregprogramma’s gezamenlijke openbare gezondheidsdiensten kunnen worden verleend en andere grensoverschrijdende initiatieven kunnen worden gestart, aangezien de bevordering van een dergelijke nabijheid in hoge mate verenigbaar is met de doelstelling van groene duurzaamheid; 58. benadrukt dat verschillende Interregprojecten hebben bijgedragen tot de bestrijding van COVID-19 door grensgebieden in de hele EU, bijvoorbeeld door middel van de mobiliteit van patiënten in de intensieve zorg en gezondheidswerkers, het verstrekken van medische apparatuur, persoonlijke beschermingsmiddelen en PCR-tests over de grenzen heen, de uitwisseling van informatie of het verlenen van juridisch advies; wijst daarom op het belang van kleinschalige en grensoverschrijdende projecten om mensen samen te brengen en zo nieuwe mogelijkheden te creëren voor duurzame lokale ontwikkeling en grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied; merkt echter op dat de grenssluitingen in de EU tijdens de pandemie de mobiliteit van patiënten en gezondheidswerkers hebben belemmerd, dat de informatie over infectiegegevens, vaccinaties of voorwaarden voor de overdracht van patiënten niet voldoende was geharmoniseerd tussen de lidstaten en dat dit de gezamenlijke epidemiologische respons op COVID-19 heeft vertraagd, verwarring heeft gecreëerd en de regionale samenwerking tussen de zwaarst getroffen regio’s heeft belemmerd; 59. is er vast van overtuigd dat er vanwege de bestaande diversiteit tussen grensgebieden behoefte is aan oplossingen op maat en een lokale benadering, die een voorwaarde zijn voor duurzame lokale ontwikkeling; 60. verzoekt de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten de flexibiliteit die wordt geboden door de programma’s van het cohesiebeleid, zoals vastgesteld in Verordening (EU) 2021/1060, en de Interreg-programma’s volledig te benutten om de huidige COVID-19-crisis aan te pakken; 61. roept de Commissie en de lidstaten op om, in het licht van de COVID-19-pandemie, gezamenlijk via het cohesiebeleid en het EU4Health-programma steun te verlenen aan de ontwikkeling van responsstrategieën, protocollen en procedures op nationaal en EU‑niveau, teneinde bij toekomstige volksgezondheidscrises een betere samenwerking mogelijk te maken; 62. is van mening dat grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied in het kader van het cohesiebeleid niet volledig mogelijk zal zijn zonder de wederzijdse erkenning van diploma’s en kwalificaties op het gebied van medische dienstverlening in alle lidstaten; verzoekt de Commissie een kader voor te stellen voor de automatische erkenning van het niveau van hogeronderwijsdiploma’s op Europees niveau, op basis van het in 2015 door de landen van de Benelux ondertekende besluit; 63. verzoekt de lidstaten beter gebruik te maken van bilaterale overeenkomsten en samenwerkingsregelingen op te zetten om de belemmeringen voor grensoverschrijdende gezondheidszorg weg te nemen; o o o 64. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie inzake de versterking van de economische, sociale en territoriale samenhang van de Unie, – gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (1) (hierna de “verordening gemeenschappelijke bepalingen” genoemd), en met name de eerste beleidsdoelstelling daarvan, zoals vastgelegd in artikel 5, – gezien Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds (2) , – gezien Verordening (EU) 2021/1059 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 betreffende specifieke bepalingen voor de doelstelling “Europese territoriale samenwerking” (Interreg) ondersteund door het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en door externe financieringsinstrumenten (3) , – gezien Verordening (EU) 2021/1057 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1296/2013 (4) , – gezien Verordening (EU) 2020/2221 van het Europees Parlement en de Raad van 23 december 2020 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1303/2013 wat betreft extra middelen en uitvoeringsregelingen om bijstand te verlenen ter bevordering van het crisisherstel in de context van de COVID-19-pandemie en de sociale gevolgen daarvan en ter voorbereiding van een groen, digitaal en veerkrachtig herstel van de economie (React-EU) (5) , – gezien Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie (6) , – gezien Verordening (EU) 2021/523 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van het InvestEU-programma en tot wijziging van Verordening (EU) 2015/1017 (7) , – gezien Verordening (EU) 2021/694 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot oprichting van het programma Digitaal Europa (8) , gericht op de ondersteuning van digitale transformatie in de EU, – gezien het herstelinstrument NextGenerationEU, – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020, getiteld “De digitale toekomst van Europa vormgeven” ( COM(2020)0067 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 9 maart 2021, getiteld “Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium” ( COM(2021)0118 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020, getiteld “Een kmo-strategie voor een duurzaam en digitaal Europa” ( COM(2020)0103 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019, getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020, getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020, getiteld “Actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 – Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk” ( COM(2020)0624 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 juni 2021, getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU – Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040” ( COM(2021)0345 ), – gezien de verslagen van de Commissie van 2020 over de index van de digitale economie en samenleving, – gezien de studie van zijn beleidsondersteunende afdeling Structuur- en Cohesiebeleid van 15 juni 2018, getiteld “Digital Agenda and Cohesion Policy”, – gezien de op 9 april 2019 door EU-ministers en vertegenwoordigers van de lidstaten en door Noorwegen en het VK ondertekende toezeggingsverklaring “Women in Digital”, – gezien de Verklaring van Berlijn van 8 december 2020 over een digitale samenleving en een op waarden gebaseerde digitale overheid, – gezien het verslag van het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) van 16 oktober 2020, getiteld “Gender Equality Index 2020: Digitalisation and the future of work”, – gezien de aanbeveling van de Raad van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) over breedbandconnectiviteit, zoals gewijzigd op 24 februari 2021, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 2 oktober 2020 over COVID-19, de eengemaakte markt, het industriebeleid en de digitalisering en externe betrekkingen, en met name die over de digitale transformatie, – gezien de ontwerpconclusies van de Raad van 11 december 2020 betreffende digitalisering ten bate van het milieu, – gezien de ontwerpconclusies van de Raad van 7 april 2021, getiteld “Telework in the context of remote work”, – gezien het gecombineerd plan voor telewerken en het klimaat van de Stad Brussel, – gezien de studie van zijn beleidsondersteunende afdeling Economische Zaken, Wetenschapsbeleid en Levenskwaliteit van 30 april 2021, getiteld “The impact of teleworking and digital work on workers and society: Special focus on surveillance and monitoring, as well as on mental health of workers”, – gezien de EU-actie voor slimme dorpen, die uitgaat van de Commissie, – gezien de studie van zijn beleidsondersteunende afdeling Structuur- en Cohesiebeleid van 30 september 2020, getiteld “EU lagging regions: state of play and future challenges”, – gezien de Verklaring van Cork 2.0 van 5 en 6 september 2016, getiteld “A Better Life in Rural Areas”, – gezien de gezamenlijke studie van het Comité van de Regio’s en de Commissie van 18 januari 2018, getiteld “Innovation Camp Methodology Handbook: Realising the potential of the Entrepreneurial Discovery Process for Territorial Innovation and Development” (9) , – gezien het Ierse beleid voor de ontwikkeling van het platteland voor 2021-2025 met de naam “Our Rural Future”, en de nadruk die daarin wordt gelegd op telewerken in plattelandsgebieden, – gezien het verslag van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden van 28 september 2020, getiteld “Living, working and COVID-19”, – gezien de studie van de Commissie van augustus 2019, getiteld “The changing nature of work and skills in the digital age” (10) , – gezien het werkdocument van de Commissie van december 2018, getiteld “The Geography of EU Discontent” (11) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over de digitale toekomst van Europa vormgeven: belemmeringen voor de werking van de digitale eengemaakte markt wegnemen en het gebruik van AI voor Europese consumenten verbeteren (12) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (13) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over het cohesiebeleid en regionale milieustrategieën in het kader van de strijd tegen de klimaatverandering (14) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over demografische tendensen in de regio’s van de EU ombuigen met behulp van instrumenten van het cohesiebeleid (15) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling ( A9-0010/2022 ), A. overwegende dat de EU ernaar streeft een doeltreffend digitaal beleid te voeren dat alle mensen en bedrijven in staat stelt in alle regio’s een duurzame en welvarende digitale toekomst tot stand te brengen; B. overwegende dat de digitale transformatie eerlijk en inclusief moet zijn, kansen moet creëren en gelijkheid, de levenskwaliteit, het regionale concurrentievermogen en de modernisering van de economie moet bevorderen; C. overwegende dat de digitale transitie en de lopende groene transitie, die samen “de dubbele transitie” worden genoemd, hand in hand moeten gaan; overwegende dat de sociale dimensie hiervan niet mag worden veronachtzaamd; D. overwegende dat een moderne economie de invoering meebrengt van nieuwe bedrijfsmodellen die zijn afgestemd op de ontwikkelingen van de vierde industriële revolutie en die een antwoord zullen bieden op de moderne uitdagingen van de digitale en de groene transformatie; E. overwegende dat de Europese regio’s met de grootste behoefte aan een duurzame transitie over het algemeen regio’s zijn waar veel armoede en uitsluiting voorkomt; overwegende dat voor een snel herstel beslissende maatregelen en investeringen noodzakelijk zijn die gericht moeten zijn op het verzachten van de economische en sociale gevolgen van de pandemie, het heropstarten van de economische activiteit, het bevorderen van de duurzame ontwikkeling, de groene transitie en de digitale transformatie, en het toepassen van de beleidsbeginselen van de Europese pijler van sociale rechten om het concurrentievermogen van Europa te verbeteren; F. overwegende dat het nieuwe meerjarig financieel kader in combinatie met NextGenerationEU het grootste stimuleringspakket ooit in de EU vormt en ertoe zal bijdragen de Unie in de periode na COVID-19 groener, digitaler en veerkrachtiger herop te bouwen; overwegende dat het nieuwe cohesiebeleid de lidstaten tegelijkertijd een ongekende kans biedt om de digitalisering te stimuleren, aangezien het hen verplicht een minimumbedrag toe te wijzen aan de digitale transitie en ervoor te zorgen dat aan bepaalde voorwaarden moet zijn voldaan, als uiteengezet in het investeringskader voor het cohesiebeleid 2021‑2027, om dergelijke financiering te ontvangen; G. overwegende dat er in de EU nog steeds een digitale kloof bestaat in geografisch opzicht en wat leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, sociaal-economische status en inkomen betreft, waardoor sommige personen en bedrijven niet de vruchten kunnen plukken van de digitale transformatie; overwegende dat deze digitale kloof voor regio’s die te kampen hebben met demografische achteruitgang de achterstand nog kan vergroten, wat bijdraagt tot territoriale onevenwichtigheden in de EU; H. overwegende dat er nog steeds aanzienlijke investeringen nodig blijken voor breedbanddekking in Europa, en met name in de plattelandsgebieden, waar 10 % van de huishoudens geen gebruik kan maken van een vast netwerk, waar 41 % niet over snelle breedbandtechnologie van welke aard ook beschikt, en waar slechts 59 % toegang heeft tot een breedbandnetwerk van de volgende generatie (ten minste 30 megabit/s), tegenover 87 % van de huishoudens in de rest van de EU (16) ; overwegende dat plattelands- en perifere gebieden vaak niet alleen te kampen hebben met lage ICT-connectiviteit, maar ook met andere structurele problemen, zoals een gebrek aan infrastructuur en diensten, lage inkomens of een gebrek aan onderwijsvoorzieningen en culturele troeven, die ertoe leiden dat hoogopgeleide mensen verhuizen naar gebieden waar hun vooruitzichten rooskleuriger zijn (braindrain) (17) ; overwegende dat EU-financiering de aanleg van essentiële infrastructuur moet vergemakkelijken om demografische uitdagingen aan te pakken; I. overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) de ruggengraat van de Europese economie vormen, 99 % van alle bedrijven in de EU vertegenwoordigen en werk bieden aan ongeveer 100 miljoen mensen; overwegende dat zij goed zijn voor meer dan de helft van het bbp van Europa en niet alleen cruciaal zijn voor het verwezenlijken van de dubbele transitie van de EU naar een duurzame en digitale economie, maar ook voor het toevoegen van waarde in elke sector van de economie; overwegende dat echter slechts 17 % van de kmo’s met succes digitale technologieën in het bedrijf heeft geïntegreerd, tegenover 54 % van de grote ondernemingen; overwegende dat sommige bedrijfstakken en traditionele sectoren, zoals de bouwsector en de sectoren agrovoeding, textiel en staal, achterliggen op het gebied van de digitale transformatie (18) ; J. overwegende dat de COVID-19-pandemie weliswaar heeft geleid tot een massale uitbreiding van telewerk en op ICT gebaseerd mobiel werk (TICTM) (19) en dat er aldus een groot potentieel is ontstaan om verdere verbindingen tussen werkplekken aan te leggen van stedelijke centra naar kleinere steden, voorsteden en plattelandsgebieden, maar dat er toch aanzienlijke verschillen zijn in de mogelijkheid om telewerk te verrichten tussen hoog- en laagbetaalde werknemers, tussen hoofd- en handarbeiders en naargelang gender (20) ; overwegende dat TICTM en de digitalisering van diensten onder bepaalde voorwaarden een meer evenwichtige geografische spreiding van de werkgelegenheid en de bevolking kunnen bevorderen; K. overwegende dat het ESF+ om bij te dragen aan de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten investeringen in mensen en systemen op het gebied van werkgelegenheid, onderwijs en sociale inclusie moet ondersteunen en tegelijkertijd steun moet verlenen ter verbetering van de kwaliteit, inclusiviteit, doeltreffendheid en relevantie voor de arbeidsmarkt van onderwijs- en opleidingsstelsels, met inbegrip van de bevordering van digitaal leren en de professionele ontwikkeling van onderwijzend personeel; overwegende dat dit de economische, sociale en territoriale samenhang zou ondersteunen overeenkomstig artikel 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; L. overwegende dat uit de ervaringen tijdens de COVID-19-pandemie is gebleken hoe belangrijk de ontwikkeling van digitale infrastructuur is voor de werking van economieën en samenlevingen, met inbegrip van openbare gezondheidszorg, openbaar onderwijs en openbaar bestuur; overwegende dat tijdens de pandemie veel van de bestaande problemen in plattelandsgebieden nog zichtbaarder zijn geworden en de kwetsbaarheid van deze gebieden nog is benadrukt, met name wat betreft digitale capaciteit, kwaliteit en aanbod van gezondheidszorg, onderwijs, breedbandtoegang, veerkrachtige waardeketens en digitale vaardigheden; M. overwegende dat hoewel in de Europese vaardighedenagenda de doelstelling is geformuleerd dat 70 % van de volwassen bevolking in de EU tegen 2025 ten minste over digitale basisvaardigheden moet beschikken, 42 % van de EU-bevolking nog steeds niet over digitale basisvaardigheden beschikt en 37 % van de werknemers nog steeds niet over toereikende digitale vaardigheden beschikt, volgens de Commissie; overwegende dat er nog steeds grote geografische verschillen bestaan in het niveau van ICT-vaardigheden; overwegende dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de ICT-sector in de EU, aangezien zij slechts 17 % (21) van de gespecialiseerde ICT-functies bekleden en minder vaak over gespecialiseerde digitale vaardigheden beschikken en minder vaak gespecialiseerd werk verrichten in de ICT-sector; overwegende dat minder dan 25 % van de ondernemingen in de EU-27 in 2019 ICT-opleidingen aan het personeel heeft verstrekt en dat er in dit verband aanzienlijke verschillen bestaan tussen de lidstaten (22) ; overwegende dat de genderkloof met name voor startende ondernemingen blijft bestaan, aangezien 91 % van het totale in de Europese technologiesector geïnvesteerde kapitaal in 2020 naar teams met uitsluitend mannelijke stichters is gegaan (23) ; N. overwegende dat de ontwikkeling van de ICT-sector en maatregelen ter bevordering van innovatie ook noodzakelijk zijn om de economische en sociale digitalisering in het algemeen en de digitalisering in industriële sectoren in het bijzonder te ondersteunen; O. overwegende dat de digitalisering van overheidsdiensten hand in hand moet gaan met het recht op privacy en de bescherming van persoonsgegevens, in overeenstemming met de algemene verordening gegevensbescherming (24) ; Het cohesiebeleid voor 2021-2027 en de uitdagingen van de dubbele transitie 1. is ingenomen met het pakket voor het cohesiebeleid 2021-2027 en de eerste beleidsdoelstelling ervan, die gericht is op de ontwikkeling van “een competitiever en slimmer Europa door bevordering van een innovatieve en slimme economische transformatie en regionale ICT-connectiviteit” (25) ; 2. wijst op de rol die het nieuwe cohesiebeleid kan spelen bij het bevorderen van de dubbele digitale en groene transitie; onderstreept dat de digitale component en de innovatiecomponent van het nieuwe cohesiebeleid van cruciaal belang zullen zijn om een duurzame en inclusieve transformatie van de samenleving naar een socialere en meer concurrerende economie mogelijk te maken en om de doelstellingen van de Europese Green Deal en van Europa’s digitale decennium van Europa voor 2030 te verwezenlijken; benadrukt de noodzaak van goede en betaalbare digitale infrastructuur, naast maatregelen ter bevordering van de digitale vaardigheden van alle gebruikersgroepen, en benadrukt dat in dit verband ook de flexibele en complementaire inzet van verschillende soorten steun en financiering voor stimulansen moet zorgen; 3. herinnert eraan dat voor de lidstaten met het oog op de verwezenlijking van de eerste beleidsdoelstelling steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds (hierna “EFRO-CF” genoemd) beschikbaar is voor investeringen in innovatie in overeenstemming met het concept “slimme specialisatie”; verzoekt de nationale en regionale autoriteiten hun benadering van slimme specialisatie te actualiseren door zich te richten op de meest veelbelovende gebieden en projecten wat innovatiemogelijkheden en duurzame ontwikkeling betreft; 4. benadrukt hoe belangrijk het concept “slimme dorpen” is om de digitale en klimaatgerelateerde uitdagingen van de EU aan te pakken en juicht de integratie ervan in het toekomstige gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en cohesie- en regionaal beleid toe; dringt erop aan dat de lidstaten hun benadering van slimme dorpen integreren in de cohesiebeleidsprogramma’s op nationaal en regionaal niveau; 5. herinnert eraan dat de lidstaten op grond van de EFRO-CF-verordening ten minste 8 % van hun middelen moeten toewijzen aan investeringen in banen en groei met het oog op duurzame stedelijke ontwikkeling; betreurt dat een soortgelijke vereiste voor plattelandsgebieden nog niet kon worden vastgesteld; merkt in dit verband op dat in de verordening is bepaald dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan het aanpakken van milieu- en klimaatuitdagingen en aan het benutten van het potentieel van digitale technologieën voor innovatiedoeleinden, zodat regionale autoriteiten de financiering kunnen richten op het domein van duurzame stedelijke ontwikkeling; 6. herinnert eraan dat in de verordening tot oprichting van het programma Digitaal Europa is bepaald dat gezamenlijk optreden in het kader van dit instrument en het EFRO-CF moet bijdragen tot de ontwikkeling en versterking van regionale en lokale ecosystemen inzake innovatie, industriële transformatie en de digitale transformatie van de samenleving en de overheden; 7. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan ambitieuzere doelstellingen vast te stellen voor de digitale ontwikkeling van alle EU-regio’s en dringt aan op een Europees digitaal actieplan voor alle regio’s met tussentijdse doelstellingen en maatregelen voor 2025 en specifieke aanbevelingen voor de EU en de lidstaten om tegen 2030 tastbare resultaten te bereiken; 8. benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat bij digitaliseringsprocessen terdege rekening wordt gehouden met de specifieke regionale kenmerken en behoeften; herinnert eraan dat een uniforme aanpak de bestaande kloof tussen regio’s en gebieden met een verschillend ontwikkelingsniveau dreigt te vergroten; 9. benadrukt dat het belangrijk is te zorgen voor samenhang tussen de talrijke initiatieven en programma’s van de EU ter bevordering van digitalisering en dienovereenkomstig synergieën met de instrumenten in het kader van het cohesiebeleid tot stand te brengen om de kansen op dit gebied optimaal te benutten; dringt er bij de lidstaten op aan rekening te houden met de noodzaak om in het kader van investeringen in digitalisering een groeidoelstelling op te nemen die is afgestemd op de strategieën voor duurzame economische ontwikkeling, en overlappingen in dit verband te voorkomen; 10. merkt op dat een efficiënt mobiliteitssysteem een van de voorwaarden is voor regionale economische ontwikkeling, territoriale samenhang en de ontwikkeling van het regionale potentieel; wijst daarom op de noodzaak om te voorzien in de nodige financiering voor de ontwikkeling en het onderhoud van ecologisch duurzame en betaalbare vervoersverbindingen, die de oudere generatie ertoe kunnen aanzetten langer in de landbouw te blijven en jongeren uit regionale centra kunnen aantrekken om op het platteland te werken; 11. onderstreept dat minder ontwikkelde regio’s in de EU met specifieke uitdagingen worden geconfronteerd; verzoekt de Commissie deze regio’s bijstand op maat te verlenen ter versterking van de bestuurlijke capaciteit, kennis en technologische deskundigheid, om te zorgen voor een succesvolle transitie van de desbetreffende economieën en samenlevingen met het oog op een steeds meer digitale toekomst; 12. is ingenomen met het standpunt van de Raad ter ondersteuning van de erkenning door de Commissie van de “dubbele uitdaging” van de groene transitie en de digitale transformatie; onderstreept het potentieel van de dubbele transitie voor nieuwe groene en digitale banen die nodig zijn voor het economisch herstel na de COVID-19-pandemie, en is ervan overtuigd dat de digitale component van cruciaal belang zal zijn voor het verwezenlijken van de ambities in het kader van de Europese Green Deal en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, zoals uiteengezet in “De digitale toekomst van Europa vormgeven”, de digitale strategie van de EU; 13. onderstreept de noodzaak om de ontwikkeling van digitale oplossingen te ondersteunen, niet alleen met het oog op het voorkomen van de klimaatverandering, bijvoorbeeld door de broeikasgasemissies te verminderen middels digitale hulpbronnenefficiëntie en slimme innovatie, maar ook met het oog op aanpassing aan de klimaatverandering; benadrukt dat er digitale waarschuwingsinstrumenten en -apps moeten worden ontwikkeld ter beperking van de negatieve gevolgen van natuurrampen zoals overstromingen, modderstromen, hittegolven en bosbranden; Overbrugging van de digitale kloof 14. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de toekomstige waarnemingspost voor het platteland uitgebreide en actuele gegevens over de digitale kloof verzamelt om de lidstaten te ondersteunen bij het in kaart brengen van de behoeften van de regio’s en steden; acht het van fundamenteel belang over actuele informatie te beschikken over de vooruitgang inzake digitalisering in alle Europese regio’s, en verzoekt de Commissie gegevens over de index van de digitale economie en samenleving op NUTS 2-niveau te verstrekken; 15. wijst erop dat de digitale kloof twee aspecten met verschillende oorsprong omvat, infrastructuur en capaciteit, en dat de uit te voeren beleidsmaatregelen in het kader van de twee aspecten niet dezelfde zijn en op de respectieve kenmerken van elk van beide moeten worden afgestemd; 16. stelt met bezorgdheid vast dat de digitale kloof in en tussen de lidstaten blijft bestaan; is met name bezorgd over de digitale kloof tussen stad en platteland wat de kwaliteit en betaalbaarheid van breedbandnetwerken betreft (26) ; herinnert er met name aan dat toekomstige investeringen in het kader van het EFRO-CF verder moeten bijdragen tot de ontwikkeling van snelle digitale infrastructuurnetwerken; benadrukt dat in dit kader bijzondere aandacht moet uitgaan naar plattelandsgebieden; 17. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan steun en bijstand te verlenen aan bestaande platforms en projecten op het gebied van inclusieve en eerlijke digitalisering als instrumenten om alle gebieden van de EU, met inbegrip van afgelegen en plattelandsgebieden, in de 21e eeuw te brengen; 18. merkt op dat er een ernstige kloof bestaat tussen de digitale vaardigheden van volwassenen in plattelandsgebieden en volwassenen die in steden wonen, en stelt vast dat die kloof met name gevolgen heeft voor mensen met een laag inkomen, vrouwen en ouderen; merkt op dat deze kloof in bepaalde lidstaten bijzonder groot is en de bestaande moeilijkheden bij het vinden van een baan in plattelandsgebieden nog groter maakt; verzoekt de lidstaten te investeren in gerichte bijscholing en onderwijsmaatregelen om de digitale kloof te dichten, en beklemtoont dat deze kloof onder meer verband houdt met een gebrek aan toegang tot netwerken met een hoge capaciteit; 19. neemt met grote belangstelling kennis van het digitaal kompas van de Commissie, dat is bedoeld om de digitale ambities van de EU voor 2030 te vertalen in concrete doelstellingen voor vier belangrijke sectoren: vaardigheden, beveiligde en duurzame digitale infrastructuur, de digitale transformatie van bedrijven en de digitalisering van overheidsdiensten; verzoekt de Commissie op gezette tijden verslag uit te brengen over de vooruitgang op deze vier gebieden; 20. is ervan overtuigd dat de digitalisering een kans biedt om de levenskwaliteit te verbeteren en onderwijskansen, het scheppen van banen, innovatie en een betere toegankelijkheid van overheidsdiensten in plattelandsgebieden en gebieden met een ontwikkelingsachterstand te bevorderen, waardoor ontvolking kan worden omgebogen en braindrain kan worden tegengegaan; 21. is ingenomen met de doelstelling in het kader van het programma inzake digitaal beleid voor 2030 om ervoor te zorgen dat alle bevolkte gebieden in de EU tegen het eind van het decennium door 5G worden gedekt; verzoekt de Commissie in toekomstige wetgeving maatregelen te bevorderen om de uitrol van 5G-netwerken in plattelandsgebieden te vergemakkelijken, met name door belastende administratieve procedures te verminderen of af te schaffen; 22. benadrukt dat de aanhoudende digitale kloof tussen plattelands- en stedelijke gebieden moet worden gedicht en dat het potentieel van de digitalisering en connectiviteit in plattelandsgebieden moet worden benut door de ontwikkeling van een horizontale strategie; verzoekt de lidstaten gebruik te maken van de middelen in het kader van het cohesiebeleid, het GLB en NextGenerationEU om het concept “slimme dorpen” voor de periode na 2020 te ontwikkelen en verder ingang te doen vinden, aangezien dit zal bijdragen tot de digitalisering, de versterking van het economisch potentieel, innovatie en sociale inclusie in plattelandsgebieden en de zelfstandigheid van plattelandsgemeenschappen door middel van projecten op maat die gericht zijn op het verbeteren van breedbandconnectiviteit en infrastructuur; herinnert er echter aan dat de digitaliseringsstrategieën moeten worden afgestemd op de plattelandscontext en dat de uitvoering daarvan de betrokkenheid en actieve deelname van de plattelandsgemeenschappen zelf vergt, evenals de toepassing van digitale en robottechnologieën in de landbouw; benadrukt dat de doelstelling voor 2030 inzake de overgang naar duurzame landbouw kan worden behaald via de bevordering van nieuwe technologieën, onderzoek en innovatie en permanente kennisoverdracht naar het platteland; 23. dringt er bij de lidstaten op aan de financiële middelen waarover zij in het kader van zowel de Europese structuur- en investeringsfondsen als NextGenerationEU kunnen beschikken, ten volle en zo efficiënt mogelijk te gebruiken om regio’s de gerichte steun te bieden die zij nodig hebben om achterstand in te lopen en de digitale kloof in plattelandsgebieden en tussen de generaties te dichten; verzoekt de lidstaten bovendien de uitrol van netwerken met zeer hoge capaciteit te ondersteunen door middel van adequate overheidsfinancieringsregelingen in gebieden die niet door de markt worden bediend, en sectoroverschrijdende en alomvattende oplossingen te bieden, zoals slimme dorpen en hubs voor innovatie op het platteland; steunt inspanningen ter bevordering van de digitalisering door de thematische concentratie in het cohesiebeleid te versterken en door tegelijkertijd de samenwerking met de Europese Investeringsbank of andere ontwikkelingsbanken te stimuleren; vestigt de aandacht op het risico dat de ongelijkheid nog toeneemt doordat de meest kwetsbare gebieden, die vaak over minder capaciteit beschikken om op doeltreffende wijze financiering te plannen en middelen te besteden, niet naar behoren worden ondersteund hoewel de behoeften daar het grootst zijn; 24. dringt bovendien aan op de volledige uitvoering van de Connecting Europe Facility, waarvan het nieuwe digitale financieringsinstrument samen met grotere grensoverschrijdende digitale connectiviteit een essentiële rol zal spelen bij het wegwerken van de economische, sociale en territoriale verschillen, waardoor de regio’s en plattelandsgebieden in Europa talloze nieuwe kansen krijgen; Inclusieve en eerlijke digitalisering 25. benadrukt de noodzaak van duurzame, inclusieve digitalisering die sociaal en economisch rechtvaardig is en waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten; onderstreept dat steun in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen moet bijdragen tot de ontwikkeling van het digitale potentieel en innovatie in de kmo-sector om de digitale capaciteiten en vaardigheden van de bevolking te vergroten, dat dergelijke steun inclusie in de digitale samenleving moet ondersteunen en de economische, sociale en territoriale samenhang in alle EU-regio’s moet bevorderen, met bijzondere aandacht voor minder ontwikkelde regio’s; 26. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de digitalisering van overheidsdiensten hand in hand gaat met maatregelen die toegang tot internet zonder discriminatie, beperking of inmenging bevorderen; herinnert eraan dat het succes van de digitale transitie afhankelijk is van stabiele en betaalbare internetverbindingen met hoge capaciteit; 27. onderstreept de uitdagingen van de perifere gebieden van Europa, met inbegrip van de eilanden, wat digitale connectiviteit betreft; is van mening dat digitale connectiviteit een van de essentiële pijlers moet zijn van elke strategie voor de Europese eilanden; roept op tot verdere actie om de digitale transitie voor alle lokale gemeenschappen inclusief te maken; 28. stelt met bezorgdheid vast dat de bestaande ongelijkheid die voortvloeit uit de digitale kloof tussen bevolkingsgroepen, nog groter is geworden doordat tijdens de COVID-19-pandemie het gebruik van digitale oplossingen en TICTM is toegenomen; benadrukt echter dat de digitalisering onder bepaalde voorwaarden sociaal en economisch kwetsbare en gemarginaliseerde groepen ook ten goede kan komen; vestigt er de aandacht op dat wie digitaal wordt uitgesloten, dubbel wordt uitgesloten, aangezien de betrokkenen ook problemen kunnen ondervinden bij de toegang tot onderwijs, de arbeidsmarkt of essentiële overheidsdiensten; onderstreept dat met name slimme dorpen als praktische oplossing kunnen dienen om de beschikbare diensten in plattelandsgebieden te vergroten en zo de bestaande ongelijkheid te verminderen; 29. benadrukt dat de COVID-19-pandemie het belang van digitale oplossingen, en met name telewerken, aan het licht heeft gebracht; dringt er bij de Commissie op aan een richtlijn voor te stellen inzake minimumnormen en -voorwaarden voor eerlijk telewerk, om de gezondheid en veiligheid van werknemers te beschermen en te zorgen voor fatsoenlijke arbeidsomstandigheden, met inbegrip van het vrijwillige karakter van dergelijk werk, de eerbiediging van de werktijden, verlof, een evenwicht tussen werk en privéleven en andere digitale rechten op het werk, zoals het recht om offline te zijn, en de bescherming van de privacy van werknemers, onder meer door het verbod op monitoring op afstand of enige andere vorm van digitale tracering en op het gebruik van artificiële intelligentie bij aanwervingsprocedures, en tegelijk rekening te houden met de kaderovereenkomst inzake digitalisering van de Europese sociale partners; 30. verzoekt de Commissie en de lidstaten een globale strategie te ontwikkelen waarin een holistisch perspectief op alle niveaus wordt geïntegreerd om de sociale ongelijkheden en discriminatie in verband met de digitalisering en telewerken of hybride werkregelingen aan te pakken en de positieve effecten ervan te versterken; 31. is van mening dat de versterking van de positie van de burgers, de raadpleging van de relevante belanghebbenden en de betrokkenheid van lokale autoriteiten van cruciaal belang zijn voor zowel een goede planning als een succesvolle uitvoering van regionale digitale strategieën; Digitalisering van kleine en middelgrote ondernemingen en overheidsdiensten 32. dringt erop aan dat er follow-up wordt gegeven aan het actieplan inzake e-overheid met twee overkoepelende hoofddoelstellingen: enerzijds zorgen voor een efficiënte digitale transformatie en minder bureaucratie, waardoor de levenskwaliteit van de burgers wordt verbeterd, door middel van maatregelen die de toegang van het publiek en de overheidsdiensten in alle lidstaten verbeteren en de transparantie vergroten, en anderzijds maatregelen vaststellen om de digitale vaardigheden van werknemers in de overheidssector te verbeteren; onderstreept dat in het kader van deze follow-up rekening moet worden gehouden met de vele lessen die zijn getrokken uit de COVID-19-pandemie, waarbij overheidsdiensten bijna uitsluitend online zijn gaan werken; 33. merkt op dat uit de COVID-19-pandemie is gebleken dat de toename van TICTM onze samenleving kwetsbaarder heeft gemaakt voor cyberaanvallen, zowel in de particuliere als in de overheidssector; herinnert eraan dat de toegang op afstand tot netwerken in de particuliere of de overheidssector nieuwe oplossingen voor cyberbeveiliging vergt; 34. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan sneller vooruitgang te boeken met de digitalisering van overheidsdiensten, met inbegrip van scholen, universiteiten, onderzoeksinstellingen, openbaar vervoer, e-overheid en efficiënt bestuur; 35. merkt op dat de COVID-19-pandemie de opkomst van elektronische overheidsdiensten en e-gezondheidsoplossingen heeft versneld; benadrukt dat het tekort aan e-vaardigheden bij gezondheidswerkers moet worden aangepakt en dat patiënten, en met name ouderen en sociaal achtergestelde burgers, in staat moeten worden gesteld gebruik te maken van digitale gezondheidsdiensten; waarschuwt voor het risico dat sommige mensen voor wie het moeilijker is de technologieën te gebruiken die zij nodig hebben of zich deze te veroorloven, zoals ouderen of sociaal achtergestelde personen, aan hun lot zouden worden overgelaten; wijst op de noodzaak van overheidsinvesteringen op gebieden als personele middelen, een digitaal aanbod voor het publiek en proactieve steunmaatregelen om te zorgen voor niet-discriminerende, snelle en hoogwaardige toegang tot digitale overheidsdiensten, met inbegrip van gezondheidsdiensten, voor iedereen; benadrukt in dit verband dat maatregelen op het gebied van onderwijs en de ontwikkeling van digitale vaardigheden moeten worden bevorderd en versterkt, met name in plattelandsgebieden; benadrukt dat het volledige potentieel van nieuwe digitale instrumenten, technologieën en oplossingen voor een gezonde samenleving moet worden ontsloten; 36. onderkent dat het belangrijker dan ooit is te zorgen voor eerlijk en sociaal duurzaam werk en echte participatie van werknemers bij het vormgeven van de arbeidsomstandigheden – op digitale platforms net zoals in alle andere sectoren – en dat werknemers democratische invloed moeten kunnen uitoefenen op het bestuur op het werk; beklemtoont dat de voordelen van de digitalisering breed en eerlijk moeten worden verdeeld en dat werknemers in de digitale sector dezelfde rechten en arbeidsomstandigheden moeten genieten als werknemers in andere sectoren; verzoekt de Commissie met een voorstel te komen voor een richtlijn inzake fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en -rechten in de digitale economie; 37. onderstreept de cruciale rol van ondernemers, micro-ondernemingen en kmo’s bij het scheppen van fatsoenlijke banen, duurzame groei en plattelandsontwikkeling en is van mening dat overheidsinvesteringen via het cohesiebeleid en andere instrumenten zullen bijdragen tot betere sociale, economische en territoriale samenhang in alle regio’s van de EU; benadrukt dat toegang tot financiering een van de meest urgente problemen is voor veel micro- en kleine ondernemingen en dat de verschillende soorten kmo’s geïndividualiseerde vormen van steun en stimulansen op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau vereisen, naargelang de omstandigheden en het technologisch niveau; dringt er bij de regio’s op aan op kmo’s gerichte innovatiestrategieën vast te stellen die zijn afgestemd op hun strategieën voor slimme specialisatie op het gebied van onderzoek en innovatie; 38. betreurt dat de overgrote meerderheid van kmo’s in de EU de kansen van de digitale transformatie nog niet ten volle heeft aangegrepen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de lidstaten hun operationele programma’s gebruiken om zich te richten op kmo’s in gebieden met een lager digitaal ontwikkelingspeil; 39. merkt op dat e-handel een groot potentieel heeft voor kmo’s op het platteland en lokale producenten, aangezien dit hun bereik vergroot en belemmeringen wegruimt in regio’s die te kampen hebben met ernstige en permanente geografische of demografische uitdagingen; verzoekt de regio’s en lidstaten van de EU proefprojecten en digitaliseringsstrategieën uit te stippelen om e‑handel te integreren in de bedrijfsmodellen van kmo’s op het platteland; 40. onderkent het potentieel van digitalisering voor de verbinding van bedrijven, en met name kmo’s, en wijst op de positieve impact van digitalisering op de verlening van sociale diensten zoals slimme vervoersoplossingen, e-gezondheid, internetbankieren en leermiddelen op maat voor kwetsbare studenten; herinnert eraan dat het belangrijk is tegelijkertijd onderwijs in digitale vaardigheden aan te bieden om ervoor te zorgen dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten; 41. herinnert eraan dat in de verordening tot oprichting van het programma Digitaal Europa is bepaald dat de synergieën in het kader van dit programma en het EFRO-CF moeten bijdragen tot de ontwikkeling en versterking van regionale en lokale ecosystemen inzake innovatie, industriële transformatie en de digitale transformatie van de samenleving en de overheden; 42. wijst op het standpunt van de Rekenkamer (27) over het EFRO-CF, namelijk dat kmo’s innovatieve oplossingen bieden voor uitdagingen als klimaatverandering, hulpbronnenefficiëntie en sociale cohesie en helpen bij de verspreiding van dergelijke innovatie in de Europese regio’s, en dat zij derhalve essentieel zijn voor de transitie van de EU naar een duurzame en digitale economie; 43. stelt met bezorgdheid vast dat zowel startende ondernemingen als gevestigde kmo’s kampen met een gebrek aan geschoolde werknemers en benadrukt dat het tekort aan vaardigheden bijzonder acuut is inzake digitalisering en nieuwe technologieën, aangezien 35 % van de beroepsbevolking (28) over weinig of geen digitale vaardigheden beschikt; is van mening dat er initiatieven moeten worden genomen om kmo’s te ondersteunen die met bijzondere uitdagingen worden geconfronteerd, om bij de beroepsbevolking de competenties en vaardigheden te ontwikkelen die van vitaal belang zijn voor de moderne economie, onder meer teneinde digitaal talent aan te trekken en te behouden, en om tegelijkertijd flexibele digitale vaardigheden en bij- en omscholingsmogelijkheden voor iedereen te bevorderen, ongeacht arbeidssituatie, leeftijd, onderwijs of beroep; 44. benadrukt hoe belangrijk het is het aantal innovatieve bedrijven te laten stijgen door te zorgen voor toegang tot nieuwe technologieën, door aan te sluiten in het kader van de vierde industriële revolutie en normen voor een duurzame economie in acht te nemen, particulier kapitaal te mobiliseren, personele middelen te ontwikkelen en initiatieven voor slimme steden te ondersteunen; Bevordering van vaardigheden voor het digitale tijdperk 45. benadrukt dat het tekort aan digitale vaardigheden in de EU moet worden aangepakt, zodat alle personen en bedrijven optimaal kunnen profiteren van de digitale transformatie; dringt aan op de geleidelijke uitvoering van het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 van de Commissie ter bevordering van betere digitale vaardigheden, aangezien hiermee zou worden gezorgd voor onderwijs, opleiding en arbeidskansen voor iedereen, ook wat ondernemerschap betreft; wijst op de cruciale rol van de lidstaten en de regionale overheden bij het ondersteunen van de inspanningen van de autoriteiten van plattelandsgebieden om digitale inclusie vorm te geven en te garanderen, door de gegevens van burgers te beschermen en mensen en lokale ondernemingen controle te geven via de toegang tot gegevens; benadrukt dat digitale vaardigheden en mediageletterdheid gedurende het hele leven vanaf jonge leeftijd moeten worden bevorderd; verzoekt de Commissie de verlening van steun te bevorderen aan onderwijsprogramma’s en initiatieven op het gebied van digitale mediageletterdheid op scholen, in instellingen voor beroepsopleiding en aan universiteiten; benadrukt in dit verband het belang van het ESF+ voor de financiering van projecten die werknemers of werklozen helpen nieuwe vaardigheden te verwerven, met het oog op de doelstellingen van het fonds om hen uit te rusten met nieuwe vaardigheden waarmee zij hun positie op het werk kunnen verbeteren (bijscholing) of met vaardigheden die hen kunnen helpen ander werk te vinden (omscholing); is van mening dat het van belang is hybride leermodellen te ontwikkelen zodat ook mensen met slechts elementaire of helemaal geen digitale vaardigheden zich toch kunnen bijscholen; 46. is ingenomen met de aanbeveling in het kader van de versterkte jongerengarantie dat mensen die geen scholing volgen en geen werk en geen stage hebben, hun digitale vaardigheden moeten laten beoordelen en – indien er lacunes worden vastgesteld – opleiding moeten krijgen om hun digitale vaardigheden te verbeteren; 47. merkt op dat er een kritieke kloof op het gebied van digitale vaardigheden bestaat tussen mensen die in plattelandsgebieden wonen en mensen die in steden wonen, alsook tussen de generaties; merkt bovendien op dat TICTM onevenredig veel voorkomt onder in de stad gevestigde, goed opgeleide werknemers in de dienstensector die over sterke digitale vaardigheden beschikken; wijst op het gebrek aan mogelijkheden in plattelandsgebieden om digitale vaardigheden te verwerven; dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan gebruik te maken van het ESF+ en het EFRO om maatregelen te nemen om dit onevenwicht weg te werken en arbeidskansen te bieden in regio’s waar ontvolking dreigt; merkt op dat slimme dorpen als praktische oplossing kunnen dienen, omdat daarin een digitale bottom-upbenadering wordt gevolgd waarin gebruik wordt gemaakt van instrumenten voor digitaal leren; 48. onderstreept dat de bevordering en ontwikkeling van digitale vaardigheden een essentiële rol speelt bij het vergroten van de capaciteit van de arbeidsmarkt, sociale inclusie bevordert, technologische diversificatie ondersteunt en arbeidskansen schept, met name in plattelandsgebieden en minder ontwikkelde regio’s; spoort de Commissie aan haar inspanningen op te voeren om het tekort inzake digitale vaardigheden weg te werken door alle belanghebbenden in het kader van de coalitie voor digitale vaardigheden en banen hierbij te betrekken; 49. merkt op dat het ESF+, waarnaar wordt verwezen in het kader van de vierde beleidsdoelstelling van de verordening gemeenschappelijke bepalingen, een specifieke doelstelling omvat met betrekking tot digitale vaardigheden, inclusiviteit en opleidingsstelsels, onder meer door validatie van niet-formeel en informeel leren; 50. benadrukt dat in de Europese vaardighedenagenda wordt opgeroepen tot investeringen in infrastructuur met een grote sociale impact, met inbegrip van digitale infrastructuur, via het EFRO-CF en het InvestEU-programma; wijst op de behoefte aan investeringen in digitale infrastructuur via het EFRO-CF en het InvestEU-programma, waarmee wordt voortgebouwd op initiatieven ter bevordering van digitale vaardigheden, zoals het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027; 51. herhaalt dat het aanpakken van demografische veranderingen een fundamentele uitdaging vormt voor de EU, die prioriteit moet krijgen bij het ontwerp en de uitvoering van programma’s; herinnert er in dit verband aan dat een van de hoofddoelstellingen van het EFRO-CF voor 2021-2027 erin bestaat stedelijke en plattelandsgebieden met geografische of demografische belemmeringen te ondersteunen, waarbij de lidstaten financiële steun van de EU moeten toewijzen aan projecten ter bevordering van digitale ontwikkeling in de betrokken gebieden en ICT-connectiviteit; herinnert er in dit kader aan dat er bijzondere steun moet worden verleend aan NUTS 3-gebieden of lokale bestuurlijke eenheden met een bevolkingsdichtheid van minder dan 12,5 inwoners per vierkante kilometer of met een gemiddelde jaarlijkse bevolkingsafname van meer dan 1 % tussen 2007 en 2017, en dat die aan specifieke regionale en nationale beoordelingen moeten worden onderworpen; 52. is ingenomen met de oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie en de focus ervan op opleiding en vaardigheden; juicht toe dat dit fonds voorziet in investeringen in sociale infrastructuur, zoals opleidingscentra, om alle regio’s middels betere arbeidskansen en hoogwaardige banen te helpen bij hun transitie naar klimaatneutraliteit tegen uiterlijk 2050, en benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan digitale vaardigheden; verzoekt de Commissie na te gaan of het nodig en haalbaar is het Fonds voor een rechtvaardige transitie te herzien om de huidige uitdagingen aan te pakken; 53. verzoekt de lidstaten en hun beheersautoriteiten om de toegang tot middelen in het kader van NextGenerationEU en de Europese structuur- en investeringsfondsen voor plattelandsgebieden te bevorderen en te vereenvoudigen; acht het noodzakelijk te zorgen voor nauwkeurige monitoring van alle relevante institutionele actoren wat het gebruik betreft van de middelen in het kader van NextGenerationEU en de Europese structuur- en investeringsfondsen op territoriaal niveau, om te waarborgen dat de financiering eerlijk wordt verdeeld over de regio’s; 54. stelt met bezorgdheid vast dat in het kader van veel openbare aanbestedingen voor digitale programma’s een oproep tot het indienen van voorstellen zal worden uitgeschreven, hetgeen de capaciteit van plattelandsgebieden om toegang te krijgen tot middelen in het kader van NextGenerationEU en de Europese structuur- en investeringsfondsen zou kunnen ondermijnen, aangezien de capaciteitsopbouw en technische ondersteuning bij de programmering en besteding van EU-middelen traditioneel minder sterk is in die gebieden; 55. verzoekt de Commissie en de Raad spoedig uitvoering te geven aan de conclusies van de Raad over mensenrechten, participatie en het welzijn van ouderen in het tijdperk van digitalisering, en in dit verband een platform “participatie en vrijwilligerswerk na het beroepsleven” op te richten, en uitwisselingen en banden tussen de generaties te bevorderen; o o o 56. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan het Comité van de Regio’s en de lidstaten.