Het Europees Parlement, – gezien de definitieve jaarrekening van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken voor het begrotingsjaar 2016, – gezien het verslag van de Rekenkamer over de jaarrekening van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken voor het begrotingsjaar 2016, vergezeld van het antwoord van het Bureau (1) , – gezien de verklaring van de Rekenkamer voor het begrotingsjaar 2016 waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd (2) , overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de aanbeveling van de Raad van 20 februari 2018 betreffende de aan het Bureau te verlenen kwijting voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2016 (05941/2018 – C8-0087/2018), – gezien zijn besluit van 18 april 2018 (3) tot uitstel van het kwijtingsbesluit voor het begrotingsjaar 2016, en het antwoord van de uitvoerend directeur van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken, – gezien zijn besluit van 24 oktober 2018 (4) tot weigering kwijting te verlenen aan de uitvoerend directeur van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken voor het begrotingsjaar 2016, – gezien artikel 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (5) , en met name artikel 208, – gezien Verordening (EU) nr. 439/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 tot oprichting van een Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (6) , en met name artikel 36, – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1271/2013 van de Commissie van 30 september 2013 houdende de financiële kaderregeling van de organen, bedoeld in artikel 208 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad (7) , en met name artikel 108, – gezien artikel 94 en artikel 5, lid 2, onder a), tweede alinea, van bijlage IV bij het Reglement, 1. hecht zijn goedkeuring aan de afsluiting van de rekeningen van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken voor het begrotingsjaar 2016; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de uitvoerend directeur van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (L-serie). Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (10593/2018), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), i), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0463/2018), – gezien de Euro-Mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, – gezien de overeenkomst tussen Marokko en de EU over wederzijdse liberalisatiemaatregelen inzake landbouw- en visserijproducten, ook wel de liberaliseringsovereenkomst, die in werking is getreden op 1 september 2013, – gezien de uitspraak van het Gerecht in zaak T-512/12 van 10 december 2015, – gezien de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) (zaak C-104/16 P) van 21 december 2016, – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 11 juni 2018 (SWD(2018)0346), dat bij het voorstel voor een besluit van de Raad is gevoegd, – gezien het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht van 23 mei 1969 en de artikelen 34 en 36 daarvan, – gezien het verslag van de secretaris-generaal aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over de situatie in de Westelijke Sahara (S/2018/277), – gezien de resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties 2414 (2018) over de situatie in de Westelijke Sahara (S/RES/2414 (2018)), – gezien het Handvest van de Verenigde Naties, met name artikel 73 in Hoofdstuk XI betreffende niet-zelfbesturende gebieden, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name titel V, hoofdstuk I, artikel 21, lid 1, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 218, lid 6, onder a), – gezien zijn wetgevingsresolutie van 16 januari 2019 (1) over het ontwerp van besluit van de Raad, – gezien artikel 99, lid 2, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie visserij ( A8-0478/2018 ), A. overwegende dat de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko historische betrekkingen hebben, een nauwe samenwerking onderhouden die is opgebouwd in het kader van een veelomvattend partnerschap dat politieke, economische en sociale aspecten omvat, gesterkt door de geavanceerde status en de bereidheid van beide partijen om deze verder te ontwikkelen; B. overwegende dat de liberaliseringsovereenkomst tussen de EU en Marokko op 1 september 2013 in werking is getreden; overwegende dat op 19 november 2012 het Front Polisario de overeenkomst heeft voorgelegd aan het HvJ-EU met als argument dat de toepassing van de overeenkomst op het grondgebied van de Westelijke Sahara in strijd is met het internationaal recht; C. overwegende dat op 10 december 2015 het Gerecht het besluit van de Raad inzake de sluiting van de liberaliseringsovereenkomst nietig heeft verklaard; overwegende dat de Raad op 19 februari 2016 unaniem tegen dit arrest beroep heeft ingesteld; D. overwegende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie in zijn arrest van 21 december 2016 heeft bepaald dat de liberaliseringsovereenkomst geen rechtsgrondslag bevat op grond waarvan de Westelijke Sahara tot de werkingssfeer van de overeenkomst behoort en derhalve niet van toepassing kan zijn op dit gebied; E. overwegende dat punt 106 van het arrest bepaalt dat het volk van de Westelijke Sahara moet worden beschouwd als een "derde" in de zin van het beginsel van de relatieve werking van verdragen, wiens toestemming vereist is voor de uitvoering van de overeenkomst op het grondgebied; overwegende dat derhalve de werkingssfeer van deze overeenkomst zich niet uitstrekt tot het grondgebied van de Westelijke Sahara bij gebrek aan een dergelijke toestemming; F. overwegende dat ondernemingen nog steeds uit de Westelijke Sahara kunnen uitvoeren naar de Europese Unie, maar dat sinds 21 december 2016 geen tariefpreferenties meer van toepassing zijn op uit dit gebied afkomstige producten; G. overwegende dat er onvoldoende informatie beschikbaar is op grond waarvan de EU-douaneautoriteiten kunnen bepalen of de uit Marokko uitgevoerde producten afkomstig zijn uit de Westelijke Sahara, en daardoor het arrest van het HvJ-EU niet kan worden nageleefd; H. overwegende dat de Raad, na het arrest van het HvJ-EU, de Commissie een mandaat heeft verleend om de Protocollen nrs. 1 en 4 van de Euro-mediterrane associatieovereenkomst te wijzigen teneinde opneming van producten uit de Westelijke Sahara mogelijk te maken; overwegende dat de opneming ervan per definitie enige vorm van traceerbaarheid vereist om dergelijke producten te identificeren; I. overwegende dat het essentieel is om te waarborgen dat de overeenkomst in overeenstemming is met het arrest van het HvJ-EU in zaak C-104/16 P van 21 december 2016; J. overwegende dat de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) in Brussel en Rabat gekozen functionarissen en verscheidene vertegenwoordigers en organisaties van het maatschappelijk middenveld uit het niet-zelfbesturende grondgebied van de Westelijke Sahara hebben geraadpleegd; K. overwegende dat het Parlement het noodzakelijk acht om de situatie ter plaatse zelf te evalueren en inzicht te krijgen in de verschillende opvattingen die onder de bevolking leven; overwegende dat het Parlement herinnert aan de conclusies van het studiebezoek van de Commissie internationale handel (INTA) aan het gebied op 2 en 3 september 2018; L. overwegende dat de wijziging van de liberaliseringsovereenkomst in een bredere politieke en geopolitieke context plaatsvindt; M. overwegende dat na het einde van de Spaanse kolonisatie van de Westelijke Sahara het gebied al meer dan veertig jaar onderwerp is van een conflict; N. overwegende dat de Westelijke Sahara door de Verenigde Naties wordt beschouwd als een niet-gedekoloniseerd gebied; O. overwegende dat resolutie 2440 (2018) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties het mandaat van Minurso met nog eens zes maanden heeft verlengd; P. overwegende dat de EU en haar lidstaten de soevereiniteit van Marokko over het grondgebied van de Westelijke Sahara niet erkennen; overwegende dat de Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie Front Polisario erkennen als de vertegenwoordiger van de bevolking van de Westelijke Sahara; Q. overwegende dat de Verenigde Naties de Westelijke Sahara beschouwt als een niet-zelfbesturend gebied in de zin van artikel 73 van het Handvest; 1. herinnert eraan dat Marokko een bevoorrechte partner van de EU in het zuidelijk nabuurschap is, waarmee de EU een sterk, strategisch en langdurig partnerschap heeft opgebouwd dat betrekking heeft op politieke, economische en maatschappelijke vraagstukken, evenals op veiligheid en migratie; benadrukt dat Marokko een geavanceerde status is toegekend binnen het Europese nabuurschapsbeleid (ENB); 2. benadrukt dat het belangrijk is dat deze overeenkomst voorziet in waarborgen wat betreft de eerbiediging van het internationaal recht, met inbegrip van de mensenrechten, en dat de overeenkomst in overeenstemming is met het desbetreffende arrest van het HvJ-EU; 3. wijst op de verplichting voor de EU en haar lidstaten op grond van artikel 21 van het VEU om de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht na te leven; benadrukt in dit verband dat artikel 2, lid 1, van het Handvest van de Verenigde Naties onder andere betrekking heeft op eerbiediging van het beginsel van zelfbeschikking van volkeren; 4. herinnert eraan dat het optreden van de Unie op het internationaal toneel krachtens artikel 21 VEU moet worden geleid door de beginselen van de democratie, de rechtsstaat, de universaliteit en de ondeelbaarheid van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en de eerbiediging van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht; 5. benadrukt dat deze overeenkomst niet betekent dat de soevereiniteit van Marokko over de Westelijke Sahara, dat momenteel bij de Verenigde Naties als niet-zelfbesturend gebied geregistreerd staat en waarvan grote delen momenteel door het Koninkrijk Marokko worden bestuurd, op welke manier dan ook wordt erkend, en benadrukt dat het standpunt van de EU blijft dat de inspanningen van de VN worden ondersteund om te komen tot een rechtvaardige, duurzame en wederzijds aanvaardbare oplossing voor het conflict in de Westelijke Sahara waarmee wordt voorzien in de zelfbeschikking van het volk van de Westelijke Sahara, overeenkomstig het internationaal recht, het VN-Handvest en de VN-resoluties over deze kwestie; herhaalt dan ook zijn volledige steun aan de persoonlijk gezant van de secretaris-generaal van de VN voor de Westelijke Sahara, de heer Horst Köhler, in zijn inspanningen om de partijen terug naar de onderhandelingstafel van de VN te helpen om tot een dergelijke oplossing te komen; roept de partijen op deze onderhandelingen zonder voorwaarden vooraf en te goeder trouw te hervatten; benadrukt dat de ratificatie van de gewijzigde liberaliseringsovereenkomst tussen de EU en Marokko geen enkel nadelig gevolg mag hebben voor de uitkomst van het vredesproces met betrekking tot de Westelijke Sahara; 6. hoopt dat de begin december in Genève gehouden bijeenkomst van de bij het conflict betrokken partijen, op initiatief van de Verenigde Naties en met deelname van Algerije en Mauritanië, zal bijdragen tot de hervatting van het vredesproces; 7. erkent de twee in het arrest van het HvJ-EU gestelde criteria, namelijk dat in de tekst van de overeenkomst de Westelijke Sahara uitdrukkelijk moet worden vermeld en de instemming van de bevolking moet zijn verkregen, alsook het derde door de Raad toegevoegde criterium, namelijk de noodzaak om ervoor te zorgen dat de overeenkomst de plaatselijke bevolking ten goede komt; 8. benadrukt, zoals wordt verklaard in het verslag van de Commissie, dat alle redelijke en haalbare stappen zijn ondernomen om navraag te doen naar de instemming van de betrokken bevolking door middel van deze inclusieve raadplegingen; 9. onderstreept dat de Commissie en de EDEO gedurende het gehele raadplegingsproces regelmatig contact onderhielden met het team van de persoonlijk gezant van de secretaris-generaal van de VN voor de Westelijke Sahara; 10. neemt kennis van de legitieme belangen van de bevolking in het gebied en is van mening dat met het oog op de economische ontwikkeling van het gebied een gerespecteerde en geaccepteerde oplossing moet worden gevonden voor het lopende conflict; is tegelijkertijd ervan overtuigd dat het Sahrawi-volk ook het recht heeft zich in afwachting van een politieke oplossing te ontwikkelen; 11. stelt vast, op basis van gesprekken met verschillende plaatselijke actoren en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, dat sommige partijen hun steun aan de overeenkomst betuigen door hun recht op economische ontwikkeling te verdedigen, en andere partijen van mening zijn dat het politieke conflict eerst moet worden opgelost voordat handelspreferenties worden verleend; merkt op dat tijdens inclusieve raadplegingen onder leiding van de Commissie en de EDEO met een reeks organisaties uit de Westelijke Sahara en andere organisaties en organen, er door de meerderheid van de deelnemende partijen steun is uitgedrukt voor de sociaal-economische voordelen van de voorgestelde tariefpreferenties; 12. wijst erop dat het HvJ-EU in zijn arrest niet heeft verklaard op welke wijze de bevolking haar instemming moet uitdrukken en is dan ook van mening dat er enige onzekerheid blijft bestaan over dit criterium; 13. erkent dat de overeenkomst kan leiden tot de bevordering van sociale en duurzame ontwikkeling die een essentiële bijdrage levert aan de huidige economische, sociale en ecologische ontwikkeling en de mogelijkheden voor de ontwikkeling van zowel laag- als hooggeschoolde werkgelegenheidskansen ter plaatse; merkt op dat naar schatting circa 59 000 banen exportafhankelijk zijn, hetgeen overeenkomt met circa 10 % van de in het gebied wonende bevolking; 14. is van mening dat de tariefpreferenties van de EU een positief effect hebben gehad op de sectoren landbouw en visserij en hun exportniveaus in het niet-zelfbesturende gebied van de Westelijke Sahara; verzoekt evenwel zorgvuldig te controleren dat hier sprake is van lokale toegevoegde waarde, dat er lokaal wordt geherinvesteerd en in fatsoenlijke banen voor de lokale bevolking wordt voorzien; 15. is ervan overtuigd dat, ongeacht de uitkomst van het vredesproces, de lokale bevolking zal profiteren van de economische ontwikkeling en de daaruit voortvloeiende investeringen in infrastructuur, werkgelegenheid, gezondheidszorg en onderwijs; 16. erkent de bestaande investeringen in diverse sectoren en het streven naar de ontwikkeling van groene technologieën zoals hernieuwbare energie en de installatie voor de ontzilting van zeewater, maar benadrukt dat verdere inspanningen nodig zijn om te zorgen voor meer integratie in alle geledingen van de lokale economie; 17. erkent de zakelijke initiatieven van Sahrawis, met name die van jonge mensen, onder wie vele vrouwen, en benadrukt hun behoefte aan meer exportmogelijkheden en rechtszekerheid teneinde meer investeringen mogelijk te maken in sectoren met een grote vraag naar werk, zoals landbouw, visserij en infrastructuur; 18. erkent het strategisch potentieel van de Westelijke Sahara als investeringsknooppunt voor de rest van het Afrikaanse continent; 19. waarschuwt voor de schadelijke effecten van het niet toepassen van tariefpreferenties voor producten uit het niet-zelfbesturend gebied van de Westelijke Sahara, en het signaal dat hiermee wordt afgegeven aan de jongere generatie die investeert of bereid is te investeren in het gebied, en haar potentieel om het te ontwikkelen; onderstreept het risico dat activiteiten worden verplaatst naar regio's waar van de preferenties kan worden geprofiteerd; merkt op dat de niet-uitvoering van tariefpreferenties volgens de Commissie de economische en sociale situatie van de lokale bevolking in de betrokken gebieden zou kunnen verslechteren; 20. is ervan overtuigd dat de aanwezigheid van de Europese Unie via onder meer deze overeenkomst de voorkeur verdient boven afschaffing wanneer het gaat om de uitoefening van en het toezicht op de mensenrechten en de individuele vrijheden, en verlangt een doortastende evaluatie en dialoog met Marokko over deze kwesties; 21. wijst erop dat andere delen van de wereld, die minder waarde hechten aan duurzame ontwikkeling, hoge arbeids- en sociale normen en mensenrechten, uitkijken naar nieuwe handelsmogelijkheden en grotere invloed zullen verkrijgen waar de EU zich terugtrekt; 22. benadrukt dat de voortdurende betrokkenheid van de EU bij het gebied een positief hefboomeffect zal hebben op de duurzame ontwikkeling ervan; 23. benadrukt dat rechtszekerheid van essentieel belang is voor het aantrekken van duurzame en langetermijninvesteringen in het gebied en derhalve voor de dynamiek en diversificatie van de lokale economie; 24. wijst erop dat sinds het arrest van het HvJ-EU de lidstaten geen handelspreferenties kunnen toepassen op producten die uit het niet-zelfbesturend gebied van de Westelijke Sahara afkomstig zijn en dat er aan de rechtsonzekerheid voor de ondernemers een einde is gekomen; 25. is zich ervan bewust en ernstig bezorgd dat het tot dusver bijzonder moeilijk is gebleken om vast te stellen welke producten worden uitgevoerd uit het niet-zelfbesturend gebied van de Westelijke Sahara; 26. benadrukt dat een kerncriterium voor instemming met de overeenkomst door het Parlement is dat erop wordt toegezien dat er een mechanisme in werking wordt gesteld waardoor de douaneautoriteiten van de lidstaten toegang hebben tot betrouwbare informatie over producten die afkomstig zijn uit de Westelijke Sahara en in de EU worden ingevoerd, in volledige overeenstemming met de douanewetgeving van de EU; benadrukt dat een dergelijk mechanisme tijdig gedetailleerde en uitgesplitste statistische gegevens over dergelijke uitvoer beschikbaar zal maken; betreurt dat de Commissie en Marokko er lang over hebben gedaan om overeenstemming over een dergelijk mechanisme te bereiken en verzoekt de Commissie van alle beschikbare corrigerende maatregelen gebruik te maken als de tenuitvoerlegging van de overeenkomst niet bevredigend is; dringt er bij de Commissie op aan het Parlement een jaarlijkse beoordeling te doen toekomen van de conformiteit van dit mechanisme met de douanewetgeving van de EU; 27. benadrukt dat het zonder een geldende overeenkomst waarin een mechanisme is opgenomen dat de identificatie van producten mogelijk maakt, het onmogelijk is te weten of en hoeveel producten afkomstig uit het niet-zelfbesturende gebied van de Westelijke Sahara op de Europese markt terechtkomen; 28. benadrukt dat de tenuitvoerlegging van de tussen de EU en Marokko overeengekomen regeling van jaarlijkse wederzijdse uitwisseling van informatie en statistische gegevens met betrekking tot de producten die vallen onder de dekking van de briefwisseling, noodzakelijk is om de reikwijdte van de overeenkomst en de impact ervan op ontwikkeling en plaatselijke bevolkingsgroepen te evalueren; 29. roept de Commissie en de EDEO ertoe op om nauwlettend toe te zien op de uitvoering en de resultaten van de overeenkomst en van hun bevindingen stelselmatig verslag uit te brengen aan het Parlement; 30. dringt er bij de Commissie op aan manieren te onderzoeken waarbij in de toekomst op doeltreffende wijze handelspreferenties kunnen worden verstrekt aan alle mensen die in de Westelijke Sahara leven; 31. herinnert eraan dat de EU en Marokko, zoals vastgesteld in de oorspronkelijke overeenkomst die in 2012 is gesloten, hebben onderhandeld over een ambitieuze en alomvattende overeenkomst inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten, verwerkte landbouwproducten, vis en visserijproducten, waarin is bepaald dat Marokko de volledige lijst van geografische aanduidingen van de EU moet beschermen; brengt eveneens in herinnering dat de in 2015 ingeleide procedure voor de sluiting van de overeenkomst is opgeschort ten gevolge van het arrest van het Hof van 21 december 2016; verzoekt de EU en Marokko die procedure onmiddellijk te hervatten en snel terug te keren naar de DCFTA-onderhandelingen; 32. herinnert aan de bijzonder grote gevoeligheid voor de Europese tuinbouwsector van bepaalde uitvoer van groenten en fruit uit Marokko naar de Unie waarvoor preferenties gelden die worden verleend bij de overeenkomst van 8 maart 2012 betreffende liberaliseringsmaatregelen voor het onderlinge handelsverkeer van landbouwproducten, verwerkte landbouwproducten, vis en visserijproducten; 33. benadrukt dat de toegang van alle derde landen tot de interne markt van de EU afhankelijk moet worden gesteld van de inachtneming van de sanitaire, fytosanitaire, traceerbaarheids- en milieuregels en -normen van de EU; 34. vraagt de Commissie om bevordering van equivalente maatregelen en controles tussen Marokko en de Europese Unie op het gebied van sanitaire, fytosanitaire, traceerbaarheids- en milieunormen en van regels inzake oorsprongsetikettering, teneinde een eerlijke concurrentie tussen de twee markten te waarborgen; 35. herinnert eraan dat de bijgewerkte overeenkomst de tariefcontingenten en de regeling voor preferentiële invoer zoals eerder overeengekomen niet wijzigt en slechts het geografische toepassingsgebied van de overeenkomst verduidelijkt voor de Europese producenten; 36. wenst er de aandacht op te vestigen dat de uitvoer van groenten en fruit naar de Unie waarvoor preferenties gelden uit hoofde van de overeenkomst in kwestie (namelijk tomaten en meloenen) gedeeltelijk afkomstig is van het grondgebied van de Westelijke Sahara en dat er ambitieuze projecten bestaan om deze productie en uitvoer nog uit te breiden; 37. neemt desondanks kennis van de verduidelijking die deze nieuwe overeenkomst heeft aangebracht en hoopt dat deze overeenkomst voortaan een stabiel en onbetwistbaar kader kan bieden voor de betrekkingen tussen de partijen bij deze overeenkomst en voor de betrokken marktdeelnemers aan weerszijden van de Middellandse Zee; 38. merkt op dat de gevoelige landbouwproducten in het oog moeten worden gehouden en dat een strikte toepassing van de quota noodzakelijk is, wil de overeenkomst evenwichtig functioneren; herinnert eraan dat artikel 7 van Protocol nr. 1 van de overeenkomst van 2012 een vrijwaringsclausule bevat op grond waarvan het mogelijk is passende maatregelen te nemen indien verhoogde invoer van gevoelige landbouwproducten uit hoofde van de overeenkomst ernstige problemen veroorzaakt op de markt en/of de desbetreffende productiesector ernstig schaadt; spreekt de wens uit dat de preferentiële invoer van gevoelige landbouwproducten uit Marokko en de Westelijke Sahara in de Unie aan passend en alomvattend toezicht door de Commissie onderworpen zal zijn en dat de Commissie bereid blijft zo nodig onverwijld gebruik te maken van bovenvermelde clausule; 39. neemt nota van het feit dat de EU-vaartuigen die in de betrokken wateren actief zijn, wettelijk verplicht zijn een volgsysteem voor vaartuigen (VMS) mee te voeren en dat de positie van een vaartuig aan de Marokkaanse autoriteiten moet worden meegedeeld, zodat het perfect mogelijk is de vaartuigen te volgen en te registreren waar hun visserijactiviteiten plaatsvinden; 40. roept de EU ertoe op zich meer in te zetten voor de bevordering van regionale samenwerking tussen de Maghreb-landen, die alleen kan leiden tot enorme positieve gevolgen voor de regio en daarbuiten; 41. wijst op de strategische noodzaak voor de EU om meer te werken met de Maghreb-landen en de banden met deze landen te ontwikkelen; ziet de uitbreiding van de associatieovereenkomst binnen deze context als een logisch onderdeel van deze strategie; 42. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (10593/2018), – gezien de ontwerpovereenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, tot wijziging van de bijlagen bij de Protocollen nrs. 1 en 4 van de Euro-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds (10597/2018), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), i), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8‑0463/2018), – gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 16 januari 2019 (1) over het voorstel voor een besluit, – gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A8‑0471/2018 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Marokko. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (10882/2018), – gezien de ontwerpovereenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en de Volksrepubliek China in verband met WTO-procedure voor geschillenbeslechting DS492 Europese Unie – Maatregelen die van invloed zijn op tariefconcessies voor bepaalde pluimveevleesproducten (10883/2018), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8‑0496/2018), – gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A8‑0472/2018 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Volksrepubliek China. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2018)0380 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 175, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8‑0231/2018), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 12 december 2018 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 5 december 2018 (2) , – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de adviezen van de Commissie internationale handel, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole en de Commissie regionale ontwikkeling, en het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A8‑0445/2018 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 16 januari 2019 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2019/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) transitie ( EFT ) [Am. 1. Dit amendement is van toepassing op de gehele tekst] HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 175, derde alinea, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Bij de uitvoering van de fondsen moeten de in artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en in artikel de artikelen 9 en 10 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ( VWEU ) neergelegde horizontale beginselen, met inbegrip van de in artikel 5 VEU neergelegde beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, worden geëerbiedigd, rekening houdend met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Overeenkomstig artikel 8 VWEU moeten de lidstaten en de Commissie moeten ernaar streven ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen, het genderperspectief te integreren en discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid te bestrijden. De doelstellingen van de fondsen moeten worden nagestreefd in het kader van duurzame ontwikkeling en van de bevordering door de Unie van de in de artikelen 11 en 191, lid 1, VWEU verankerde doelstelling inzake behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu, waarbij het beginsel "de vervuiler betaalt" wordt toegepast. [Am. 2] (2) Op 17 november 2017 hebben het Europees Parlement, de Raad en de Commissie gezamenlijk de Europese pijler van sociale rechten (6) afgekondigd als reactie op de sociale uitdagingen in Europa. Rekening houdend met de veranderende realiteit van de arbeidsmarkt, moet de Unie voorbereid worden op de huidige en toekomstige uitdagingen van de globalisering en digitalisering, door groei inclusiever te maken en het sociaal en werkgelegenheidsbeleid te verbeteren. De twintig kernbeginselen van de pijler zijn opgebouwd rond drie categorieën: gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt, billijke arbeidsvoorwaarden, en sociale bescherming en inclusie. De Europese pijler van sociale rechten fungeert als overkoepelende leidraad voor het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering transitie ( EFG ) ( EFT ) en stelt de Unie in staat de toepasselijke beginselen in de praktijk te brengen in het geval van grote herstructureringen. (3) Op 20 juni 2017 heeft de Raad de reactie van de Unie (7) op de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties (VN) (8) , "Een duurzame Europese toekomst", bekrachtigd. De Raad onderstreept hoe belangrijk het is om duurzame ontwikkeling te bereiken in al haar drie dimensies (economisch, sociaal en milieu), en om dit op een evenwichtige en geïntegreerde wijze te doen. Het is cruciaal dat duurzame ontwikkeling integraal deel gaat uitmaken van het beleidskader van de EU en dat de Unie ambitieus beleid voert om wereldwijde uitdagingen aan te pakken. De Raad verwelkomde de mededeling van de Commissie "Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst" van 22 november 2016 als een eerste stap naar het integreren van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen en het centraal stellen van duurzame ontwikkeling in alle beleidsdomeinen van de Unie, ook via haar financieringsinstrumenten. (4) In februari 2018 heeft de Commissie haar mededeling "Een nieuw, modern meerjarig financieel kader voor een Europese Unie die efficiënt haar prioriteiten verwezenlijkt na 2020" (9) vastgesteld. In de mededeling wordt onderstreept dat de Uniebegroting eveneens de unieke sociale markteconomie van Europa moet ondersteunen. Daarom zal het van het grootste belang zijn om de werkgelegenheidskansen te verbeteren en de knelpunten op het gebied van vaardigheden aan te pakken, in het bijzonder ook die welke verband houden met de digitalisering , de automatisering en de overgang naar een hulpbronnenefficiënte economie, met volledige inachtneming van de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering, die in 2015 is gesloten na afloop van de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering . Budgettaire flexibiliteit moet een belangrijk beginsel zijn van het volgende meerjarig financieel kader. De flexibiliteitsmechanismen moeten worden behouden om de Unie in staat te stellen tijdiger te reageren op onvoorziene gebeurtenissen en ervoor te zorgen dat de begrotingsmiddelen worden gebruikt waar zij het hardst nodig zijn. [Am. 3] (5) In haar "Witboek over de toekomst van Europa" (10) uit de Commissie haar bezorgdheid over isolationistische bewegingen, toenemende twijfels over de voordelen van open handel en de sociale markteconomie van de Unie in het algemeen. (6) In haar "discussienota over het in goede banen leiden van de mondialisering" (11) wijst de Commissie de combinatie van handelsgerelateerde globalisering en technologische verandering aan als de belangrijkste factor voor een stijgende vraag naar geschoolde arbeidskrachten en een verminderd aantal banen waarvoor lagere kwalificaties vereist zijn. Niettegenstaande de over het algemeen aanzienlijke Hoewel de voordelen van meer open handel en de verdere integratie van de wereldeconomieën, moeten deze worden erkend, moeten er passende manieren worden gevonden om de negatieve neveneffecten worden aangepakt ervan aan te pakken . Aangezien de huidige voordelen van globalisering reeds ongelijk verdeeld zijn over mensen en regio's, wat een zeer grote impact heeft voor diegenen voor wie globalisering negatieve gevolgen heeft, bestaat het gevaar dat de steeds sneller evoluerende technologische vooruitgang technologische en milieuveranderingen deze gevolgen nog zal zullen versterken. Daarom zal het, in overeenstemming met de beginselen van solidariteit en duurzaamheid, noodzakelijk zijn ervoor te zorgen dat de voordelen van globalisering billijker worden verdeeld door . Door middel van de structuurfondsen van de Unie, zoals het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+), moet sterker worden geanticipeerd op de algehele negatieve gevolgen van de globalisering en de technologische en milieugerelateerde transities, om zo de economische omgeving en de arbeidsmarkt beter aan te passen door economische openheid groei en technologische vooruitgang te verzoenen met passende sociale bescherming. [Am. 4] (7) In haar "discussienota over de toekomst van de EU-financiën" (12) onderstreept de Commissie de noodzaak om economische en sociale verschillen tussen en binnen de lidstaten te verkleinen. Investeren in duurzame ontwikkeling, gelijke behandeling, sociale inclusie, onderwijs en opleiding en gezondheid is daarom een kernprioriteit. [Am. 5] (8) De klimaatverandering, globalisering en technologische veranderingen zullen de onderlinge verwevenheid en afhankelijkheid van de wereldeconomieën wellicht nog versterken. Herverdeling van arbeid maakt integraal en onvermijdelijk deel uit van een dergelijke economische verandering. Indien de voordelen van verandering op billijke wijze moeten worden verdeeld, is steun verlenen aan ontslagen werknemers en personen die het risico lopen te worden ontslagen van cruciaal belang. De belangrijkste instrumenten van de Unie om steun te verlenen aan getroffen werknemers zijn het ESF+, dat is opgezet om anticiperende bijstand te bieden, en het EFT, dat is opgezet om reactieve steun te verlenen in het geval van onverwachte grote herstructureringen. Het EU-kwaliteitskader voor anticipatie op veranderingen en herstructurering (13) is het beleidsinstrument van de Unie dat het kader vaststelt voor beste praktijken voor anticipatie op en omgang met bedrijfsherstructurering. Het biedt een uitgebreid kader voor de wijze waarop de uitdagingen van economische aanpassing en herstructurering en de sociale gevolgen en de gevolgen voor de werkgelegenheid daarvan moeten worden aangepakt met adequate beleidsmiddelen. In het kader worden de lidstaten opgeroepen om op zodanige wijze gebruik te maken van nationale en EU-financiering dat de sociale gevolgen van herstructureringen, en met name de negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid, beter kunnen worden opgevangen. De belangrijkste instrumenten van de Unie om steun te verlenen aan getroffen werknemers zijn het ESF+, dat is opgezet om anticiperende bijstand te bieden, en het EFG, dat is opgezet om reactieve steun te verlenen in geval van onverwachte grote herstructureringen. [Am. 6] (9) Het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) is opgericht bij Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad (14) voor het meerjarig financieel kader van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2013 om de Unie in staat te stellen solidariteit te betonen met werknemers die worden ontslagen als gevolg van door de globalisering veroorzaakte grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen. (10) In het kader van het Europees economisch herstelplan is het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1927/2006 in 2009 bij Verordening (EG) nr. 546/2009 van het Europees Parlement en de Raad (15) uitgebreid tot werknemers die worden ontslagen als rechtstreeks gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis. (11) Voor de looptijd van het meerjarig financieel kader van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2020 is bij Verordening (EU) nr. 1309/2013 van het Europees Parlement en de Raad (16) het toepassingsgebied uitgebreid zodat niet alleen ontslagen eronder vallen die voortvloeien uit een ernstige economische ontwrichting, veroorzaakt doordat de in Verordening (EG) nr. 546/2009 behandelde wereldwijde financiële en economische crisis aanhoudt, maar ook ontslagen die voortvloeien uit een eventuele nieuwe wereldwijde financiële en economische crisis. (11 bis) Het EFT-programma moet zichtbaar zijn en er moeten meer en betere gegevens worden verstrekt, teneinde een deugdelijke wetenschappelijke beoordeling van het EFT mogelijk te maken en administratieve beperkingen bij de uitvoering van het programma voor bijstand bij de aanpassing van handel te voorkomen. [Am. 7] (12) De Commissie heeft een tussentijdse evaluatie van het EFG uitgevoerd om te beoordelen hoe en in welke mate de doelstellingen van het EFG worden bereikt. Het EFG bleek doeltreffend, met een hoger herintredingspercentage van ontslagen werknemers dan in de vorige programmeringsperiode. Uit de evaluatie is gebleken dat het EFG voor Europese meerwaarde zorgde. Dit geldt met name voor de volume-effecten ervan, wat betekent dat de EFG-steun niet alleen het aantal en de verscheidenheid van de aangeboden diensten verhoogt, maar ook het intensiteitsniveau ervan. Bovendien zijn EFG-maatregelen zeer zichtbaar en tonen zij de meerwaarde van EU-steun rechtstreeks aan het grote publiek. Er werden echter verschillende uitdagingen vastgesteld. Enerzijds werd de procedure voor beschikbaarstelling als overdreven lang beschouwd. Daarnaast hebben veel lidstaten melding gemaakt van problemen bij het opstellen van de uitgebreide achtergrondanalyse van de gebeurtenis die aanleiding gaf tot de gedwongen ontslagen. De belangrijkste reden die lidstaten met een potentieel EFG-dossier ervan weerhoudt een aanvraag in te dienen, zijn problemen op het vlak van financiële en institutionele capaciteit. Daarbij kan het louter gaan om een tekort aan arbeidskrachten — momenteel kunnen de lidstaten slechts om technische bijstand verzoeken wanneer zij een EFG-dossier uitvoeren. Aangezien gedwongen ontslagen onverwacht kunnen plaatsvinden, zou het belangrijk zijn dat de lidstaten in staat zijn om onmiddellijk te reageren en zonder vertraging een aanvraag kunnen indienen. Verder lijken in bepaalde lidstaten zwaardere inspanningen nodig voor het opbouwen van institutionele capaciteit om te zorgen voor een doelmatige en doeltreffende uitvoering van EFG-dossiers. De drempel van 500 ontslagen kreeg kritiek omdat hij te hoog wordt geacht, in het bijzonder in minder bevolkte gebieden (17) . (13) De Commissie onderstreept het blijvende belang van de rol van het EFG EFT als een flexibel fonds om werknemers die bij grootschalige herstructureringen hun baan verliezen, te ondersteunen en te helpen zo snel mogelijk een nieuwe baan te vinden. De Unie moet specifieke, eenmalige steun blijven verlenen om werknemers in door een ernstige economische ontwrichting getroffen regio's, bedrijfstakken, gebieden of arbeidsmarkten te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt in een hoogwaardig en duurzaam dienstverband . Gezien de wisselwerking tussen en de wederzijdse effecten van open handel, technologische veranderingen , digitalisering en automatisering of andere factoren, zoals de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie of de overgang naar een koolstofarme economie, en aangezien het bijgevolg steeds moeilijker wordt om een specifieke factor aan te wijzen die leidt tot ontslagen, moet de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG EFT in de toekomst niet enkel gebaseerd zijn op de ingrijpende gevolgen van een herstructurering. Gezien het doel van het EFG EFT , namelijk steun te verlenen in spoedeisende situaties en onverwachte omstandigheden, waarmee het een aanvulling is op de meer anticipatieve bijstand van het ESF+, moet het een flexibel en speciaal instrument buiten de maxima van het meerjarig financieel kader blijven, zoals in de mededeling van de Commissie "Een moderne begroting voor een Unie die ons beschermt, sterker maakt, en verdedigt: Het meerjarig financieel kader 2021 – 2027" en de bijlage (18) erbij is vermeld. [Ams. 8 en 97] (13 bis) In zijn resolutie van 30 mei 2018 over het meerjarig financieel kader en eigen middelen handhaafde het Parlement zijn ferme standpunt met betrekking tot het vereiste niveau van financiering voor essentiële beleidsmaatregelen van de Unie binnen het MFK 2021-2027, teneinde ervoor te zorgen dat de opdracht en de doelstellingen ervan kunnen worden verwezenlijkt. Het Parlement riep in het bijzonder ertoe op de specifieke MFK-financiering voor kmo's en de aanpak van de jeugdwerkloosheid te verdubbelen, was ingenomen met diverse voorstellen ter verbetering van de huidige bepalingen, met name de verhoogde toewijzingen voor speciale instrumenten, en verklaarde voornemens te zijn indien nodig over aanvullende verbeteringen te onderhandelen. [Am. 9] (14) Zoals aangegeven moet, om het Europese karakter van het EFG EFT te handhaven, een aanvraag voor steun worden ingediend wanneer een grote herstructurering een zeer grote impact heeft op de lokale of regionale economie. Dergelijke impact moet worden bepaald door een minimumaantal ontslagen binnen een specifieke referentieperiode. Rekening houdend met de bevindingen van de tussentijdse evaluatie, moet de drempel worden vastgesteld op 250 200 ontslagen binnen een referentieperiode van vier maanden (of zes maanden in sectordossiers) de respectievelijke referentieperioden . Rekening houdend met het feit dat ontslaggolven die in verschillende sectoren in dezelfde regio plaatsvinden een even grote impact hebben op de lokale arbeidsmarkt, moet het ook mogelijk zijn een aanvraag in te dienen voor een regio. Op kleine arbeidsmarkten, zoals kleine lidstaten of afgelegen gebieden, met inbegrip van de in artikel 349 VWEU bedoelde ultraperifere gebieden, of in uitzonderlijke omstandigheden, zou moet er een aanvraag kunnen worden ingediend in geval van een geringer aantal ontslagen. [Am. 10] (14 bis) Het EFT moet ernaar streven, met inachtneming van het beginsel van subsidiariteit en rekening houdend met de noodzaak van een aanzienlijke impact van de herstructurering als drempel voor een EFT-aanvraag, om solidariteit te tonen met de ontslagen werknemers van alle soorten ondernemingen, ongeacht de omvang ervan. [Am. 11] (14 ter) Het EFT moet een speciaal EU-instrument blijven, waarmee wordt gereageerd op situaties die grote herstructureringen teweegbrengen op de Europese arbeidsmarkt. De Unie moet echter blijven zoeken naar duurzamere manieren om de structurele veranderingen en problemen aan te pakken die de arbeidsmarkt treffen en dergelijke gebeurtenissen in de lidstaten tot gevolg hebben. [Am. 12] (15) Als blijk van de solidariteit van de Unie met ontslagen werknemers en zelfstandigen die hun werkzaamheden hebben beëindigd, moet het medefinancieringspercentage van de kosten van het pakket van individuele dienstverlening gelijk zijn aan het medefinancieringspercentage van het ESF+ in de respectieve betrokken lidstaat. (16) Het deel van de begroting van de Unie dat aan het EFG EFT wordt toegewezen, moet door de Commissie worden uitgevoerd onder gedeeld beheer met de lidstaten in de zin van Verordening (EU, Euratom) [number of the new Financial Regulation] van het Europees Parlement en de Raad (19) ("het Financieel Reglement"). Bijgevolg nemen de Commissie en de lidstaten de in het Financieel Reglement vermelde beginselen, zoals goed financieel beheer, transparantie en non-discriminatie, in acht bij de uitvoering van het EFG EFT onder gedeeld beheer. (17) Het Europees waarnemingscentrum voor het veranderingsproces, dat is ondergebracht bij de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) in Dublin, staat de Commissie en de lidstaten bij de beoordeling van trends in op het gebied van de globalisering en technologische en milieuveranderingen , van herstructureringen en van de aanwending van het EFG EFT bij met kwalitatieve en kwantitatieve analyses. Dergelijke analyses moeten voldoende uitgesplitste gegevens omvatten, met name naar geslacht uitgesplitste gegevens, teneinde genderongelijkheden doelmatiger te kunnen bestrijden. [Am. 13] (17 bis) De Europese herstructureringsmonitor (ERM) van Eurofound houdt met behulp van een netwerk van nationale correspondenten real-time toezicht op de verslaglegging van grootschalige herstructureringen in de gehele Unie. De ERM is uiterst relevant voor het EFT en zou zijn werkzaamheden moeten ondersteunen, met name door te helpen met het vroegtijdig in kaart brengen van situaties waarin mogelijk moet worden ingegrepen. [Am. 14] (18) Ontslagen werknemers en zelfstandigen die hun werkzaamheden hebben beëindigd, moeten, ongeacht hun arbeidsovereenkomst of -verhouding, op voet van gelijkheid toegang hebben tot het EFG EFT . Daarom moeten zowel ontslagen werknemers , ongeacht de aard en duur van hun arbeidsverhouding, als zelfstandigen die hun werkzaamheden hebben beëindigd, als mogelijke EFG- EFT- begunstigden in de zin van deze verordening worden beschouwd. [Am. 15] (19) Financiële bijdragen uit het EFG EFT moeten in de eerste plaats gericht zijn op actieve arbeidsmarktmaatregelen en individuele diensten die een snelle en duurzame terugkeer van de begunstigden op de arbeidsmarkt beogen in een hoogwaardig en duurzaam dienstverband binnen een toekomstgerichte sector, binnen of buiten de sector waar zij oorspronkelijk werkzaam waren , maar moeten daarnaast ook zelfstandig ondernemerschap en het oprichten van ondernemingen en coöperaties stimuleren . De maatregelen moeten de verwachte toekomstige behoeften van de lokale of regionale arbeidsmarkt weerspiegelen. Waar nodig moet echter ook de mobiliteit van ontslagen werknemers worden ondersteund om hen te helpen elders een nieuwe baan te vinden. Bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de verspreiding van vaardigheden die vereist zijn in het digitale tijdperk , en aan de uitbanning, waar nodig, van genderstereotypen op de arbeidsmarkt . Er moeten beperkingen worden gesteld aan het opnemen van geldelijke toelagen in een gecoördineerd pakket van individuele dienstverlening. De geldelijke toelagen moeten een aanvulling vormen op, en mogen dus niet in de plaats komen van eventuele maatregelen die op lidstaten en/of ondernemingen rusten uit hoofde van het nationaal recht of collectieve overeenkomsten. Bedrijven zouden kunnen moeten worden aangemoedigd om deel te nemen aan de nationale medefinanciering van de door het EFG EFT gesteunde maatregelen. [Am. 16] (19 bis) Bij de uitvoering en het ontwerp van een gecoördineerd pakket van individuele diensten gericht op bevordering van de herintegratie van de beoogde begunstigden, moeten de lidstaten de doelstellingen van de Digitale agenda en de strategie voor een digitale eengemaakte markt beter en gerichter benutten, met als uiteindelijk doel de aanzienlijke genderkloof binnen de ICT‑en STEM-sector (exacte wetenschappen, technologie, technische wetenschappen en wiskunde) te dichten en de omscholing en herkwalificatie van vrouwen binnen deze sectoren te bevorderen. Daarnaast moeten de lidstaten bij de uitvoering en het ontwerp van een gecoördineerd pakket van individuele diensten zien te vermijden dat, binnen die industrieën en sectoren waar dit van oudsher het geval is, het ene geslacht de overhand heeft. Een betere vertegenwoordiging van het minder vertegenwoordigde geslacht in diverse sectoren, zoals de financiële wereld en de ICT- en STEM-sector, zou de loon- en pensioenkloof tussen mannen en vrouwen helpen dichten. [Am. 17] (20) Bij de opstelling van het gecoördineerde pakket van actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen moeten de lidstaten de voorkeur geven aan maatregelen die in aanzienlijke mate zullen bijdragen tot de inzetbaarheid van de begunstigden. De lidstaten moeten ernaar streven dat zo spoedig mogelijk binnen de termijn van zes zeven maanden voor de datum waarop het eindverslag over de uitvoering van de financiële bijdrage moet worden ingediend, zoveel mogelijk alle begunstigden die aan deze maatregelen deelnemen in een hoogwaardig en duurzaam dienstverband op de arbeidsmarkt terugkeren. Bij de opstelling van het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening moet, in voorkomend geval, rekening worden gehouden met de achterliggende oorzaken van de ontslagen en worden vooruitgelopen op de toekomstperspectieven van de arbeidsmarkt en de dan benodigde vaardigheden. Het gecoördineerde pakket moet aansluiten bij de overgang naar een klimaatvriendelijke en hulpbronnenefficiënte economie. [Am. 18] (21) Bij het samenstellen van het gecoördineerde pakket van actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen moeten de lidstaten bijzondere aandacht besteden aan kansarme begunstigden, onder wie mensen met een handicap, mensen met familieleden te hunnen laste, jongere en oudere werklozen , mensen met een laag opleidingsniveau, mensen met een migrantenachtergrond en mensen die risico lopen op armoede, aangezien die groepen specifieke problemen ondervinden om terug te keren naar de arbeidsmarkt. Desondanks moeten de beginselen van gendergelijkheid en non-discriminatie, die tot de kernwaarden van de Unie behoren en in de Europese pijler van sociale rechten zijn verankerd, bij de uitvoering van het EFG EFT in acht worden genomen en worden bevorderd. [Am. 19] (21 bis) Tussen maart 2007 en maart 2017 heeft de Commissie 148 aanvragen voor medefinanciering uit het EFG ontvangen uit 21 lidstaten, voor een totaalbedrag van bijna 600 miljoen EUR, om steun te verlenen aan 138 888 ontslagen werknemers en 2 944 personen die geen werk hebben en evenmin onderwijs of een opleiding volgen (NEET's). [Am. 20] (22) Met het oog op een doeltreffende en snelle ondersteuning van de begunstigden moeten de lidstaten alles in het werk stellen zo snel mogelijk om volledige aanvragen voor een financiële bijdrage uit het EFG EFT in te dienen en moeten de EU-instellingen al het mogelijke doen om een snelle beoordeling van de aanvragen te waarborgen . Indien de Commissie om aanvullende informatie verzoekt voor de beoordeling van een aanvraag, moet het verstrekken van aanvullende informatie worden beperkt in de tijd. [Am. 21] (22 bis) Om de uitvoering en de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening te bevorderen moet er meer ruchtbaarheid worden gegeven aan het EFT en de mogelijkheden ervan, in het bijzonder op het niveau van de relevante instanties in de lidstaten. [Am. 22] (22 ter) De Commissie moet de toegang tot nationale en regionale autoriteiten vergemakkelijken door middel van een specifieke helpdesk die algemene informatie verstrekt en uitleg geeft over de procedures en over de manier waarop een aanvraag moet worden ingediend. Met het oog op statistieken en verdere analyse moet deze helpdesk standaardformulieren beschikbaar stellen. [Am. 23] (23) In het belang van de begunstigden en van de organen die bevoegd zijn voor de uitvoering van de maatregelen, moet de aanvragende lidstaat alle betrokkenen bij de aanvraagprocedure, op de hoogte houden van de behandeling van de aanvraag en gedurende het gehele uitvoeringsproces betrokken houden . [Am. 24] (24) Conform het beginsel van goed financieel beheer mogen kunnen de financiële bijdragen uit het EFG niet in de plaats komen van, maar moeten zij zo mogelijk eerder een aanvulling vormen op steunmaatregelen die voor de begunstigden in het kader van de fondsen van de Unie of in het kader van ander beleid of van andere programma's van de Unie beschikbaar zijn. Evenmin kan de financiële bijdrage van het EFT in de plaats komen van nationale maatregelen of maatregelen waarvoor de bedrijven die de werknemers ontslaan, verantwoordelijk zijn op grond van het nationaal recht en collectieve overeenkomsten. Zij moet daarentegen zorgen voor reële Europese meerwaarde. [Am. 25] (25) In het licht van het beginsel van gelijkheid moeten de lidstaten binnen hun gehele grondgebied, met inbegrip van plattelandsgebieden, zorgen voor effectieve toegang tot informatie over het EFT. De Commissie moet met name de verspreiding van bestaande goede praktijken bevorderen, de criteria voor steunverlening en de aanvraagprocedures van het EFT meer onder de aandacht brengen en meer inspanningen leveren om het Fonds bekend te maken bij de bevolking, in het bijzonder de beroepsbevolking. Er moeten bijzondere bepalingen worden opgenomen voor informatie- en communicatieactiviteiten betreffende EFG- EFT- dossiers en -resultaten. [Am. 26] (26) Ter bevordering van de uitvoering van deze verordening moeten de uitgaven voor financiering in aanmerking komen, hetzij met ingang van de datum waarop de lidstaat begint met de individuele dienstverlening, hetzij met ingang van de datum waarop een lidstaat de administratieve uitgaven voor de uitvoering van het EFG EFT op zich neemt. (27) Om te voorzien in de behoeften die zich met name de eerste maanden van ieder jaar voordoen, wanneer het bijzonder moeilijk is bedragen over te schrijven uit andere begrotingslijnen, moet tijdens de jaarlijkse begrotingsprocedure een toereikend bedrag aan betalingskredieten worden opgenomen onder de begrotingslijn van het EFG EFT . (27 bis) Om te voorzien in de behoeften die zich met name de eerste maanden van ieder jaar voordoen, wanneer er bijzonder weinig mogelijkheden zijn om bedragen over te schrijven uit andere begrotingslijnen, moet tijdens de jaarlijkse begrotingsprocedure een toereikend bedrag aan betalingskredieten worden opgenomen onder de begrotingslijn van het EFT. [Am. 27] (28) [Het begrotingskader van het EFG EFT wordt vastgesteld in het meerjarig financieel kader en het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van [tijdstip in de toekomst] betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (20) ("het Interinstitutioneel Akkoord")]. (29) In het belang van de begunstigden moet de steun zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking worden gesteld. De lidstaten en de bij het EFG - EFT -besluitvormingsproces betrokken instellingen van de Unie moeten alles in het werk stellen om de voor de behandeling benodigde tijd te verminderen en de procedures te vereenvoudigen zodat de besluiten betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG EFT probleemloos en snel kunnen worden vastgesteld. Daarom zal de begrotingsautoriteit in de toekomst besluiten over door de Commissie ingediende verzoeken om overschrijving, en zal een voorstel van de Commissie voor de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG niet langer nodig zijn . [Aparte stemming] (30) Wanneer een onderneming sluit, kunnen de ontslagen werknemers worden geholpen om sommige of alle activiteiten van hun voormalige werkgever over te nemen , en kan de lidstaat waar de onderneming is gevestigd, eventueel de middelen voorschieten die dringend noodzakelijk zijn om dit mogelijk te maken . [Am. 29] (31) Om politiek toezicht door het Europees Parlement en voortdurend toezicht door de Commissie op de met de EFG- EFT- steunverlening behaalde resultaten mogelijk te maken, moeten de lidstaten een eindverslag indienen over de uitvoering van het EFG EFT, dat moet voldoen aan vereisten voor helder toezicht en dat een follow-up van de begunstigden alsook een effectbeoordeling inzake gendergelijkheid moet bevatten . [Am. 30] (32) Overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad ("het Financieel Reglement") (21) of de opvolger daarvan moeten de lidstaten verantwoordelijk blijven voor de uitvoering van de financiële bijdrage en voor het beheer van en de controle op de door de financiering van de Unie ondersteunde acties. De lidstaten moeten verantwoorden hoe de uit het EFG EFT ontvangen financiële bijdrage is gebruikt. Aangezien de uitvoeringsperiode van de EFG EFT maatregelen kort is, moeten de verslagleggingsverplichtingen rekening houden met de bijzondere aard van de steunverlening door het EFG EFT . (32 bis) De lidstaten moeten doeltreffende communicatieactiviteiten ontplooien om financiële bijdragen van het EFT te promoten, erop te wijzen dat de financiering van de Unie afkomstig is en de zichtbaarheid van de maatregelen die de Unie in het kader van dit fonds heeft gefinancierd, te vergroten. [Am. 31] (33) De lidstaten moeten ook alle onregelmatigheden, met inbegrip van fraude door begunstigden, voorkomen, opsporen en doeltreffend aanpakken. Daarnaast kan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 (22) en de Verordeningen (Euratom, EG) nr. 2988/95 (23) en 2185/96 (24) administratieve onderzoeken, daaronder begrepen controles en verificaties ter plaatse, uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad. Overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1939 (25) kan het Europees Openbaar Ministerie overgaan tot onderzoek en vervolging van fraude en andere strafbare feiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad, zoals bepaald in Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (26) . De lidstaten moeten de nodige maatregelen nemen zodat personen of entiteiten die middelen van de Unie ontvangen ten volle meewerken aan de bescherming van de financiële belangen van de Unie, de nodige rechten en toegang verlenen aan de Commissie, het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), het Europees Openbaar Ministerie (EOM) en de Europese Rekenkamer (ERK) alsmede ervoor zorgen dat derden die betrokken zijn bij de uitvoering van middelen van de Unie gelijkwaardige rechten verlenen. De lidstaten moeten de vastgestelde onregelmatigheden, waaronder fraude, aan de Commissie rapporteren en verslag uitbrengen over het gevolg dat eraan wordt gegeven alsook het gevolg dat wordt gegeven aan de onderzoeken van het OLAF. (34) Overeenkomstig het Financieel Reglement, Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad[1], Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad[2], Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad[3] en Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad[4] moeten de financiële belangen van de Unie worden beschermd door evenredige maatregelen, daaronder begrepen voorkoming, opsporing, correctie en onderzoek van onregelmatigheden en fraude, terugvordering van verloren gegane, onverschuldigd betaalde of onjuist bestede financiële middelen alsmede, in voorkomend geval, oplegging van administratieve sancties. In het bijzonder kan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 en Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 onderzoeken, daaronder begrepen controles en verificaties ter plaatse, uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad. Overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1939 kan het Europees Openbaar Ministerie (EOM) overgaan tot onderzoek en vervolging van fraude en andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad in de zin van Richtlijn (EU) 2017/1371. Personen of entiteiten die middelen van de Unie ontvangen, moeten overeenkomstig het Financieel Reglement ten volle meewerken aan de bescherming van de financiële belangen van de Unie, de nodige rechten en toegang verlenen aan de Commissie, OLAF, het EOM en de Europese Rekenkamer alsmede ervoor zorgen dat derden die betrokken zijn bij de uitvoering van middelen van de Unie gelijkwaardige rechten verlenen. (35) Op deze verordening zijn de door het Europees Parlement en de Raad op basis van artikel 322 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goedgekeurde horizontale financiële regels van toepassing. Deze regels zijn vastgelegd in het Financieel Reglement en bepalen met name de procedure voor de vaststelling en uitvoering van de begroting door middel van subsidies, aanbestedingen, prijzen en indirecte uitvoering, en in de regels is voorzien in controle van de verantwoordelijkheid van de financiële actoren. De op basis van artikel 322 VWEU vastgestelde regels hebben tevens betrekking op de bescherming van de begroting van de Unie in geval van algemene tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten, aangezien de eerbiediging van de rechtsstaat een essentiële voorwaarde is voor goed financieel beheer en doeltreffende EU-financiering. (36) Uit hoofde van de punten 22 en 23 van het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 voor beter wetgeven (27) , is het nodig dit programma te evalueren op basis van de informatie die is verzameld via specifieke voorschriften voor monitoring, waarbij echter overregulering en administratieve lasten, in het bijzonder voor de lidstaten, worden vermeden. Waar passend kunnen in die voorschriften ook meetbare indicatoren worden opgenomen op basis waarvan gegevens over de effecten van het programma op het terrein worden verzameld. (37) Dit programma weerspiegelt het belang van de strijd tegen klimaatverandering in overeenstemming met de toezeggingen van de Unie om de Overeenkomst van Parijs en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties uit te voeren, en zal ertoe bijdragen dat klimaatactie in alle beleidsdomeinen van de Unie wordt geïntegreerd en dat , dat gedurende de MFK-periode 2021-2027 het algemene streefdoel van 25 % van de EU-begrotingsuitgaven voor de ondersteuning van klimaatdoelstellingen wordt bereikt , en dat zo spoedig mogelijk, en uiterlijk in 2027, een jaarlijks streefcijfer van 30 % wordt gehaald . Relevante acties zullen in kaart worden gebracht tijdens de voorbereiding en uitvoering van het Fonds, en opnieuw worden beoordeeld in het kader van de evaluatie ervan. [Am. 32] (38) Daar de doelstellingen van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang en de gevolgen ervan beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (39) Rekening houdend met het feit dat de beroepsbevolking gezien de digitale transformatie van de economie over een bepaald niveau van digitale vaardigheden moet beschikken, moet de verspreiding van vaardigheden die vereist zijn in het digitale tijdperk een verplicht horizontaal onderdeel vormen van de aangeboden gecoördineerde pakketten van individuele diensten en moet het doel om de deelname van vrouwen in de STEM-beroepen te vergroten daarvan deel uitmaken , [Am. 33] HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Voorwerp Bij deze verordening wordt het Europees Fonds voor transitie ( EFG EFT ) opgericht. In deze verordening worden de doelstellingen van het EFG EFT , de vormen van financiering door de Unie alsmede de regels en criteria voor de verstrekking van die financiering vastgelegd, met inbegrip van de aanvragen van de lidstaten voor financiële bijdragen uit het EFG EFT voor maatregelen die gericht zijn op de in artikel 7 bedoelde begunstigden. [Am. 34] Artikel 2 Taken Het EFG draagt bij tot een betere verdeling van de voordelen van Het EFT heeft ten doel de sociaaleconomische veranderingen te ondersteunen die voortvloeien uit de globalisering en de technologische vooruitgang door ontslagen werknemers te helpen aan te passen aan structurele veranderingen en milieugerelateerde veranderingen, door alternatieve en duurzame werkgelegenheid te bevorderen en zodoende ontslagen werknemers de helpende hand te bieden . Het EFT is een noodfonds dat reactief opereert en bijdraagt aan een rechtvaardige overgang . Als zodanig draagt het EFG EFT bij tot de uitvoering van de in de Europese pijler van sociale rechten bepaalde beginselen en verbetert het de economische samenhang tussen de regio's en de lidstaten. [Am. 35] Artikel 3 Doelstellingen 1. De algemene doelstelling van het programma is om, met het oog op hun herintegratie op de arbeidsmarkt, solidariteit te betonen met en financiële steun te verlenen aan ontslagen werknemers , ongeacht de aard en duur van hun arbeidsverhouding, en zelfstandigen die hun werkzaamheden hebben beëindigd als gevolg van onverwachte grote herstructureringen, zoals bedoeld in artikel 5 , leden 1 tot en met 3 . [Am. 36] 2. De specifieke doelstelling van het EFG is steun te verlenen EFT is om werknemers te steunen en bij te staan bij hun herintegratie op de arbeidsmarkt in het geval van onverwachte grote herstructureringen, met name wanneer die zijn veroorzaakt door uitdagingen die verband houden met de globalisering, zoals veranderingen in de wereldhandelspatronen, handelsgeschillen, financiële of economische crises, de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, de overgang naar een koolstofarme economie of als gevolg van de digitalisering , of automatisering en technologische veranderingen . Bijzondere nadruk wordt zowel gelegd op maatregelen die de meest kansarme groepen helpen als op de bevordering van gendergelijkheid . [Ams. 37 en 98 ] Artikel 4 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder a) "ontslagen werknemer": een werknemer wiens arbeidsovereenkomst , ongeacht de aard en duur van zijn arbeidsverhouding, voortijdig is beëindigd door gedwongen ontslag, of wiens arbeidsovereenkomst om economische redenen niet is verlengd; [Am. 38] b) "zelfstandige": een persoon die niet meer dan tien werknemers in dienst had; c) "begunstigde": een persoon die deelneemt aan de door het EFG EFT medegefinancierde maatregelen; d) "onregelmatigheid": elke inbreuk op het toepasselijke recht als gevolg van een handeling of nalatigheid van een bij de uitvoering van het EFG EFT betrokken economisch subject waarbij de begroting van de Unie door een onverschuldigde uitgave wordt of zou kunnen worden benadeeld. Artikel 5 Criteria voor steunverlening 1. De lidstaten kunnen financiële steun uit het EFG EFT aanvragen voor maatregelen die gericht zijn op ontslagen werknemers en zelfstandigen, in overeenstemming met de in dit artikel vastgelegde bepalingen. 2. Een financiële bijdrage uit het EFG EFT wordt toegekend bij grote herstructureringen die tot gevolg hebben: a) de beëindiging van de werkzaamheden van meer dan 250 ten minste 200 ontslagen werknemers of zelfstandigen binnen een referentieperiode van vier zes maanden in een onderneming in een lidstaat, ook wanneer die beëindiging van toepassing is bij leveranciers of downstreamproducenten; [Am. 39] b) de beëindiging van de werkzaamheden van meer dan 250 ten minste 200 ontslagen werknemers of zelfstandigen binnen een referentieperiode van zes negen maanden, met name in kmo's, die alle actief zijn in dezelfde NACE Rev. 2-afdeling en gelegen zijn in een NUTS 2-regio of twee aan elkaar grenzende NUTS 2‑regio's of in meer dan twee aan elkaar grenzende NUTS 2-regio's, mits meer dan 250 ten minste 200 werknemers of zelfstandigen zijn getroffen in twee van de regio's tezamen; [Am. 40] c) de beëindiging van de werkzaamheden van meer dan 250 ten minste 200 ontslagen werknemers of zelfstandigen binnen een referentieperiode van vier negen maanden, met name in kmo's, die actief zijn in dezelfde of verschillende NACE Rev. 2-afdelingen en gelegen zijn in dezelfde NUTS 2-regio. [Am. 41] 3. Op kleine arbeidsmarkten of in uitzonderlijke omstandigheden, met name ten aanzien met inbegrip van aanvragen door kmo's, die door de aanvragende lidstaat naar behoren worden onderbouwd, kan een aanvraag voor een financiële bijdrage op grond van dit artikel, zelfs als niet volledig voldaan wordt aan de criteria van lid 1, onder a), b) of c), als ontvankelijk worden aangemerkt, wanneer de gedwongen ontslagen ernstige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid werkgelegenheidsniveaus en de lokale , regionale of regionale nationale economie. De aanvragende lidstaat vermeldt aan welke van de criteria voor steunverlening van lid 1, onder a), b) of c), niet volledig wordt voldaan. Het totaalbedrag van de aanvragen voor uitzonderlijke omstandigheden mag niet meer bedragen dan 15 % van het jaarlijkse maximumbedrag van het EFG EFT . [Am. 42] 4. Het EFG EFT kan niet worden ingezet wanneer werknemers worden ontslagen als gevolg van bezuinigingen van een lidstaat op de begroting waardoor sectoren worden getroffen die in eerste instantie afhankelijk zijn van overheidsfinanciering. [Am. 43] Artikel 6 Berekening van de ontslagen en beëindigingen van werkzaamheden 1. De aanvragende lidstaat specificeert de methode die gebruikt wordt om het in artikel 4 vermelde aantal ontslagen werknemers en zelfstandigen te berekenen voor de toepassing van artikel 5 , leden 1 tot en met 3 . [Am. 44] 2. De aanvragende lidstaat berekent het in lid 1 bedoelde aantal door uit te gaan van een van de volgende data: a) de datum waarop de werkgever overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Richtlijn 98/59/EG van de Raad (28) de bevoegde overheidsinstantie schriftelijk kennisgeeft van het voorgenomen collectief ontslag; b) de datum van de individuele kennisgeving door de werkgever dat de arbeidsovereenkomst van de betrokken werknemer tijdelijk of definitief beëindigd wordt; c) de datum van de feitelijke beëindiging of de afloop van de arbeidsovereenkomst; d) de beëindiging van de terbeschikkingstelling aan de inlenende onderneming; of e) voor een zelfstandige, de datum van beëindiging van de werkzaamheden zoals bepaald in overeenstemming met de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. In de onder a) bedoelde gevallen verstrekt de aanvragende lidstaat de Commissie aanvullende informatie over het werkelijke aantal gedwongen ontslagen overeenkomstig artikel 5, lid 1, van deze verordening, voordat de evaluatie door de Commissie wordt afgerond. Artikel 7 In aanmerking komende begunstigden De aanvragende lidstaat kan een door het EFG EFT medegefinancierd gecoördineerd pakket van individuele diensten in overeenstemming met artikel 8 aanbieden aan in aanmerking komende begunstigden, onder wie: a) ontslagen werknemers en zelfstandigen die hun werkzaamheden hebben beëindigd, berekend overeenkomstig artikel 6, binnen de in artikel 5 , leden 1 tot en met 3 bedoelde referentieperioden; [Am. 45] b) ontslagen werknemers en zelfstandigen die hun werkzaamheden hebben beëindigd, berekend overeenkomstig artikel 6, buiten de in artikel 5 bedoelde referentieperioden, namelijk zes maanden voor het begin van de referentieperiode of tussen het einde van de referentieperiode en de laatste dag vóór de datum van de voltooiing van de beoordeling door de Commissie. De in de eerste alinea, onder b), bedoelde werknemers en zelfstandigen worden geacht in aanmerking te komen, op voorwaarde dat een duidelijk oorzakelijk verband kan worden gelegd met de gebeurtenis die aanleiding gaf tot de gedwongen ontslagen in de referentieperiode. In afwijking van artikel 5 mogen de aanvragende lidstaten door het EFT medegefinancierde individuele diensten aanbieden aan een aantal NEET's (personen die geen werk hebben en evenmin onderwijs of een opleiding volgen), die op de datum van de indiening van de aanvraag jonger dan 25 jaar of (indien lidstaten daartoe besluiten) jonger dan 30 jaar zijn. Dit aantal mag niet hoger zijn dan het aantal beoogde begunstigden en er wordt prioriteit gegeven aan personen die gedwongen zijn ontslagen of hun werkzaamheden hebben beëindigd, op voorwaarde dat ten minste enkele van de gedwongen ontslagen in regio's van NUTS 2-niveau zijn gevallen. [Am. 46] Artikel 8 Subsidiabele maatregelen 1. Een financiële bijdrage uit het EFG EFT kan worden bestemd voor actieve arbeidsmarktmaatregelen in het kader van een gecoördineerd pakket van individuele dienstverlening , om waarbij vakbondsorganisaties en/of werknemersvertegenwoordiger zijn betrokken , teneinde de beoogde begunstigden, en in het bijzonder de meest kansarme ontslagen werknemers, weer aan een hoogwaardige en duurzame dienstbetrekking of aan hoogwaardige en duurzame zelfstandige arbeid te helpen. [Am. 47] De verspreiding van vaardigheden die vereist zijn in het digitale industriële tijdperk in een hulpbronnenefficiënte economie moet een verplicht horizontaal onderdeel vormen van de gecoördineerde pakketten van individuele opleiding en/of diensten die worden aangeboden. Het opleidingsniveau moet worden aangepast aan de kwalificaties , vaardigheden en specifieke behoeften van de betrokken begunstigde. [Am. 48] Het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening kan met name het volgende omvatten: a) opleiding en omscholing op maat, onder meer op het gebied van informatie-en communicatietechnologie en andere vaardigheden die vereist zijn in het digitale tijdperk, certificering van opgedane ervaring, individuele hulp bij het zoeken van een baan, loopbaanbegeleiding, adviesverlening, begeleiding door een mentor, outplacementbegeleiding, bevordering van ondernemerschap, steun bij het uitoefenen van een zelfstandige activiteit, het opzetten van een eigen bedrijf en een overname door werknemers, en samenwerkingsactiviteiten; [Am. 49] b) speciale tijdelijke maatregelen, zoals sollicitatietoelagen, premies bij indiensttreding voor werkgevers, mobiliteitstoelagen mobiliteitstoelagen, toelagen voor kinderopvang , opleidings- of dagvergoedingen, waaronder toelagen voor verzorgers, en premies bij indiensttreding voor werkgevers, waaronder premies om ontslagen werknemers flexibele arbeidsregelingen aan te bieden . [Am. 50] De kosten van de onder b) bedoelde maatregelen mogen bedragen niet meer bedragen dan 35 % van de totale kosten voor het gecoördineerde pakket van de in dit lid vermelde individuele dienstverlening. [Am. 51] De investeringskosten voor wie zich als zelfstandige vestigt of een eigen bedrijf of coöperatie opricht of voor overnames door werknemers mogen bedragen niet meer dan 20 000 25 000 EUR per ontslagen werknemer bedragen . [Am. 52] Bij het samenstellen van het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening wordt rekening gehouden met de toekomstperspectieven op de arbeidsmarkt en de vereiste vaardigheden. Het gecoördineerde pakket is verenigbaar met de overgang naar een hulpbronnenefficiënte en duurzame economie en in het pakket ligt de nadruk op de verspreiding van vaardigheden die in het digitale industriële tijdperk vereist zijn en wordt rekening gehouden met de vraag op de lokale arbeidsmarkt , evenals met de mogelijkheid van herintegratie van werknemers in de beroepssector van hun voormalige dienstverband, waar een grote herstructurering voor vraag naar nieuwe of aanvullende vaardigheden heeft gezorgd, en waar bestaande vaardigheden het efficiëntst kunnen worden ingezet . [Am. 53] 2. De volgende maatregelen komen niet in aanmerking voor een financiële bijdrage uit het EFG EFT : a) speciale tijdelijke maatregelen als bedoeld in lid 1, onder b), waaraan niet de voorwaarde verbonden is dat de beoogde begunstigden actief deelnemen aan activiteiten op het gebied van het zoeken naar werk of opleiding; b) maatregelen waarvoor ondernemingen krachtens het nationale recht of collectieve arbeidsovereenkomsten verantwoordelijk zijn; b bis) maatregelen om met name kansarme werknemers, mensen met een verhoogd risico op armoede of oudere werknemers te stimuleren om te blijven werken dan wel zich weer aan te bieden op de arbeidsmarkt; [Am. 54] b ter) maatregelen waarvoor lidstaten verantwoordelijk zijn krachtens het nationale recht of collectieve arbeidsovereenkomsten. [Am. 55] De door het EFG EFT ondersteunde maatregelen treden niet onder geen beding in de plaats van maatregelen die gericht zijn op passieve sociale bescherming. [Am. 56] 3. Het gecoördineerde pakket van dienstverlening wordt uitgewerkt in overleg met de beoogde begunstigden of hun vertegenwoordigers, en / of met de sociale partners. [Am. 57] 4. Op initiatief van de aanvragende lidstaat kan een financiële bijdrage uit het EFG EFT beschikbaar worden gesteld voor de activiteiten op het vlak van voorbereiding, beheer, voorlichting en publiciteit en controle en rapportage. Artikel 9 Aanvragen 1. De aanvragende lidstaat dient binnen een periode van twaalf weken na de datum waarop is voldaan aan de criteria in artikel 5, lid 2 of 3, een aanvraag in bij de Commissie. 2. Binnen tien werkdagen na de datum van indiening van de aanvraag of, in voorkomend geval, na de datum waarop de Commissie de vertaling van de aanvraag heeft ontvangen, naargelang van welke datum het laatst valt, deelt bevestigt de Commissie de ontvangst van de aanvraag en deelt zij de lidstaat eventueel mee welke aanvullende gegevens zij nodig heeft om de aanvraag te kunnen beoordelen. [Am. 58] 3. Indien de lidstaat hierom verzoekt, verleent de Commissie reeds vroeg in de procedure technische bijstand. Indien de Commissie om aanvullende gegevens verzoekt, antwoordt de lidstaat binnen tien werkdagen na de datum van het verzoek. Op het naar behoren gemotiveerd verzoek van de betrokken lidstaat verlengt de Commissie die termijn met tien werkdagen. [Am. 59] 4. Aan de hand van de door de lidstaat verstrekte gegevens beoordeelt de Commissie binnen zestig veertig werkdagen na ontvangst van de volledige aanvraag of, indien van toepassing, de vertaling daarvan, definitief of de aanvraag aan de voorwaarden voor het toekennen van een financiële bijdrage voldoet. Indien de Commissie bij uitzondering niet aan deze deadline kan voldoen, licht zij schriftelijk toe om welke reden mag deze met twintig werkdagen worden verlengd, op voorwaarde dat zij de betrokken lidstaat voorafgaand een schriftelijke toelichting van de reden van haar vertraging toezendt . [Am. 60] 5. Een aanvraag moet de volgende gegevens bevatten: a) een beoordeling van het aantal gedwongen ontslagen overeenkomstig artikel 6, met inbegrip van de berekeningsmethode; b) indien de onderneming waar de gedwongen ontslagen zijn gevallen, haar activiteiten na die ontslagen heeft voortgezet, de bevestiging dat zij aan al haar wettelijke verplichtingen ten aanzien van de gedwongen ontslagen heeft voldaan en dienovereenkomstig voorzieningen heeft getroffen voor haar werknemers ; [Am. 61] b bis) een duidelijke indicatie van de activiteiten die reeds door de lidstaten zijn ondernomen om ontslagen werknemers bij te staan, en van de complementaire aard van de aangevraagde financiering uit het EFT wanneer het nationale of regionale autoriteiten aan middelen ontbreekt; [Am. 62] b ter) een overzicht van de financiering van de Unie die de onderneming waar de ontslagen zijn gevallen, reeds heeft ontvangen in de vijf jaren voorafgaand aan de collectieve ontslagen; [Am. 63] c) een korte beschrijving van de gebeurtenissen die tot het ontslag van de werknemers hebben geleid; d) indien van toepassing, gegevens van de ondernemingen, leveranciers of downstreamproducenten en sectoren waar de gedwongen ontslagen zijn gevallen, en categorieën beoogde begunstigden, uitgesplitst naar gender, leeftijdscategorie en onderwijsniveau; e) het verwachte effect van de gedwongen ontslagen op de lokale, regionale , nationale of nationale , in voorkomend geval, grensoverschrijdende economie en de werkgelegenheid; [Am. 64] f) een gedetailleerde beschrijving van het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening en de daarmee verband houdende uitgaven, waaronder met name maatregelen ter ondersteuning van werkgelegenheidsinitiatieven voor kansarme, laaggeschoolde, oudere en jongere begunstigden en begunstigden uit achtergestelde gebieden ; [Am. 65] g) een toelichting van de mate waarin de aanbevelingen van het EU-kwaliteitskader voor anticipatie op veranderingen en herstructurering in aanmerking zijn genomen en over de complementariteit van het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening met door andere nationale fondsen of fondsen van de Unie gefinancierde acties, met inbegrip van informatie over maatregelen die voor de betrokken ondernemingen waar de ontslagen zijn gevallen krachtens het nationale recht of collectieve arbeidsovereenkomsten verplicht zijn; h) de geraamde begroting voor de afzonderlijke onderdelen van het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening ter ondersteuning van de beoogde begunstigden, en voor elke vorm van activiteiten inzake voorbereiding, beheer, voorlichting en publiciteit, controle en rapportage; i) indicatieve, door de lidstaat bepaalde dossierspecifieke doelstellingen met betrekking tot het herintredingspercentage van begunstigden zes maanden na het einde van de uitvoeringsperiode, met het oog op evaluatie; j) de data waarop met de individuele dienstverlening aan de beoogde begunstigden en de activiteiten tot uitvoering van het EFG EFT , zoals vermeld in artikel 8, is begonnen of waarop verwacht wordt daarmee te beginnen; k) de procedures aan de hand waarvan de beoogde begunstigden of hun vertegenwoordigers, of de sociale partners alsmede lokale en regionale overheden of andere belanghebbenden zijn geraadpleegd, voor zover van toepassing; l) een verklaring dat de aangevraagde EFG EFT -steun in overeenstemming is met de procedurele en materiële voorschriften van de Unie inzake staatssteun, alsook een verklaring waarin wordt aangegeven waarom het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening niet in de plaats komt van maatregelen waarvoor bedrijven krachtens het nationale recht of collectieve arbeidsovereenkomsten verantwoordelijk zijn; m) de bronnen van nationale voorfinanciering of medefinanciering en andere medefinanciering, indien van toepassing; m bis) een verklaring dat de voorgestelde maatregelen complementair zijn met de door de structuurfondsen gefinancierde maatregelen en dat dubbele financiering zal worden voorkomen. [Am. 66] Artikel 10 Complementariteit, naleving en coördinatie 1. Een financiële bijdrage uit het EFG EFT is geen vervanging van de maatregelen die bedrijven krachtens het nationale recht of collectieve arbeidsovereenkomsten moeten nemen. 2. De ondersteuning van de beoogde begunstigden vormt een aanvulling op de nationale, regionale , lokale en lokale , in voorkomend geval, grensoverschrijdende maatregelen van de lidstaten, met inbegrip van maatregelen die worden medegefinancierd uit fondsen en programma's van de Unie, in overeenstemming met de aanbevelingen van het EU-kwaliteitskader voor anticipatie op veranderingen en herstructurering. [Am. 67] 3. De financiële bijdrage uit het EFG EFT blijft beperkt tot hetgeen noodzakelijk is om aan de beoogde begunstigden solidariteit te betonen met en tijdelijke, eenmalige steun te verlenen aan de beoogde begunstigden . De door het EFG EFT ondersteunde maatregelen zijn in overeenstemming met het recht van de Unie en dat van de lidstaten, met inbegrip van de voorschriften inzake staatssteun. [Am. 68] 4. Overeenkomstig hun respectieve verantwoordelijkheden dragen de Commissie en de aanvragende lidstaat zorg voor de coördinatie van de steun uit de fondsen en programma's van de Unie. [Am. 69] 5. De aanvragende lidstaat garandeert dat voor de specifieke maatregelen waarvoor uit het EFG EFT een financiële bijdrage wordt ontvangen, geen steun uit andere financieringsinstrumenten van de Unie ter beschikking wordt gesteld. Artikel 11 Gelijkheid van mannen en vrouwen en non-discriminatie De Commissie en de lidstaten garanderen dat de gelijkheid van mannen en vrouwen en de integratie van het genderperspectief een wezenlijk deel uitmaken van en bevorderd worden in de verschillende alle passende stadia van de uitvoering van de financiële bijdrage uit het EFG EFT . [Am. 70] De Commissie en de lidstaten nemen alle nodige maatregelen ter voorkoming van elke discriminatie op grond van gender, genderidentiteit, ras, etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid bij de toegang tot het EFG EFT en in de verschillende stadia van de uitvoering van de financiële bijdrage. Artikel 12 Technische bijstand op initiatief van de Commissie 1. Op initiatief van de Commissie kan maximaal 0,5 % van het jaarlijkse maximumbedrag van het EFG EFT worden gebruikt voor ter financiering van technische en administratieve bijstand voor de uitvoering ervan, zoals werkzaamheden op het gebied van voorbereiding, monitoring , gegevensverzameling , controle, audit en evaluatie, daaronder begrepen institutionele informatietechnologiesystemen, communicatiemaatregelen en maatregelen die de zichtbaarheid van het EFG EFT vergroten, alsook andere maatregelen voor administratieve en technische bijstand. De synergieën met bestaande systemen voor de monitoring van structurele verandering, zoals de ERM, worden versterkt. Dergelijke maatregelen kunnen betrekking hebben op toekomstige en eerdere programmeringsperioden. [Am. 71] 2. Met inachtneming van het in lid 1 genoemde maximumbedrag dient de Commissie een verzoek in tot overschrijving van kredieten voor technische bijstand naar de desbetreffende begrotingsonderdelen, in overeenstemming met artikel 31 van het Financieel Reglement. 3. De Commissie voert de technische bijstand uit op eigen initiatief onder direct of indirect beheer in overeenstemming met [artikel 62, lid 1, onder a) en c),] van het Financieel Reglement. Wanneer de Commissie de technische bijstand onder indirect beheer uitvoert, waarborgt zij de transparantie van de procedure voor aanwijzing van de derde die de haar opgelegde taak uitvoert en deelt zij alle bij het EFT betrokken partijen, met inbegrip van het Europees Parlement, mee welke onderaannemer hiervoor is gekozen. [Am. 72] 4. De technische bijstand van de Commissie omvat het verstrekken van informatie en richtsnoeren aan de lidstaten voor het gebruik van, het toezicht op en de evaluatie van het EFG EFT, met inbegrip van de oprichting van een helpdesk . De Commissie verstrekt ook informatie over en duidelijke richtsnoeren voor het gebruik van het EFG EFT aan de Europese en nationale sociale partners. De richtsnoeren kunnen ook betrekking hebben op de oprichting van taskforces in gevallen van ernstige economische ontwrichtingen in een lidstaat. [Am. 73] Artikel 13 Informatie, communicatie en publiciteit 1. De lidstaten erkennen de oorsprong van en geven zichtbaarheid aan de financiering van de Unie door aan meerdere doelgroepen samenhangende, doeltreffende en doelgerichte informatie te verstrekken, waaronder doelgerichte informatie aan de beoogde begunstigden, de lokale en regionale autoriteiten, de sociale partners, de media en het grote publiek. De lidstaten zorgen ervoor dat de Europese meerwaarde van de financiering wordt benadrukt, en ondersteunen de Commissie bij haar inspanningen op het gebied van gegevensverzameling teneinde de begrotingstransparantie te vergroten. [Am. 74] De lidstaten gebruiken het EU-embleem in overeenstemming met [bijlage VIII bij de verordening gemeenschappelijke bepalingen] in combinatie met een financieringsverklaring ("gefinancierd/medegefinancierd door de Europese Unie"). 2. De Commissie verzorgt een online aanwezigheid met informatie in alle officiële talen van de instellingen van de Unie die zij regelmatig bijwerkt, voor het verstrekken van geactualiseerde informatie over het EFG EFT , richtsnoeren voor de indiening van aanvragen en voor subsidiabele acties, een regelmatig bijgewerkte lijst met contactpersonen in de lidstaten en informatie over ingewilligde en afgewezen aanvragen en over de rol van het Europees Parlement en de Raad in de begrotingsprocedure. [Am. 75] 3. De Commissie bevordert de verspreiding van bestaande goede communicatiepraktijken, voert aan de hand van ervaringen informatie- en communicatieactiviteiten uit betreffende EFG EFT -dossiers en -resultaten met als doel de zichtbaarheid van het EFT te vergroten, informatie te verstrekken over de criteria voor steunverlening en over de aanvraagprocedures met betrekking tot het EFT, de effectiviteit van het EFG Fonds te verbeteren en ervoor te zorgen dat burgers en werknemers in de Unie , met inbegrip van burgers en werknemers in plattelandsgebieden, die beperkt toegang hebben tot informatie, op de hoogte zijn van het bestaan van het EFG EFT . [Am. 76] De lidstaten zorgen ervoor dat alle materiaal voor communicatie en zichtbaarheid beschikbaar wordt gesteld op verzoek van de instellingen, organen of agentschappen van de Unie en dat aan de Unie een kosteloze, niet-exclusieve en onherroepelijke licentie wordt toegekend voor het gebruik van dergelijk materiaal en eventuele reeds bestaande daaraan verbonden rechten. Via de licentie worden aan de Unie de volgende rechten toegekend: – intern gebruik, d.w.z. het recht om het materiaal voor communicatie en zichtbaarheid te reproduceren, te kopiëren en beschikbaar te stellen aan de instellingen en agentschappen van de EU en van de EU-lidstaten en hun personeel; – reproductie van het materiaal voor communicatie en zichtbaarheid, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook; – communicatie van het materiaal voor communicatie en zichtbaarheid aan het publiek met gebruikmaking van alle mogelijke communicatiemiddelen; – verspreiding van het materiaal voor communicatie en zichtbaarheid (of kopieën daarvan) in alle mogelijke vormen onder het publiek; – opslag en archivering van het materiaal voor communicatie en zichtbaarheid; – recht om sublicenties voor het materiaal voor communicatie en zichtbaarheid te verlenen aan derden. Aan de Unie kunnen aanvullende rechten worden toegekend. 4. De uit hoofde van deze verordening voor communicatie toegewezen middelen dragen ook bij tot de institutionele communicatie van de beleidsprioriteiten van de Unie, mits deze verband houden met de in artikel 3 vermelde algemene doelstelling. Artikel 14 Bepaling van de financiële bijdrage 1. Op basis van de overeenkomstig artikel 9 uitgevoerde beoordeling voert de Commissie, aan de hand van met name het aantal beoogde begunstigden, de voorgestelde maatregelen en de geraamde kosten, een evaluatie uit en doet zo snel mogelijk binnen de in artikel 9, lid 4, vastgestelde termijn een voorstel inzake de hoogte van de eventuele financiële bijdrage uit het EFG EFT die kan worden verstrekt binnen de grenzen van de beschikbare middelen. [Am. 77] 2. Het medefinancieringspercentage van het EFG EFT voor de aangeboden maatregelen wordt afgestemd op het hoogste medefinancieringspercentage van het ESF+ in de respectieve lidstaat. 3. Als de Commissie op basis van de overeenkomstig artikel 9 uitgevoerde beoordeling van mening is dat aan de voorwaarden voor een financiële bijdrage op grond van deze verordening wordt voldaan, zet zij onmiddellijk de in artikel 16 bedoelde procedure in gang en stelt zij de aanvragende lidstaat hiervan in kennis . [Am. 78] 4. Als de Commissie op grond van de in artikel 9 uitgevoerde beoordeling van mening is dat niet aan de voorwaarden voor een financiële bijdrage uit hoofde van deze verordening wordt voldaan, stelt zij de aanvragende lidstaat daarvan en alle andere betrokken partijen, met inbegrip van het Europees Parlement, onmiddellijk daarvan in kennis. [Am. 79] Artikel 15 Subsidiabiliteitsperiode 1. Uitgaven komen in aanmerking voor een financiële bijdrage uit het EFG EFT vanaf de in de aanvraag op grond van artikel 9, lid 5, onder j), bedoelde data waarop de betrokken lidstaat aanvangt of verwacht wordt aan te vangen met individuele dienstverlening aan de beoogde begunstigden of betalingsverplichtingen op zich neemt voor de administratieve uitgaven betreffende de uitvoering van het EFG EFT overeenkomstig artikel 8, leden 1 en 4. 2. De lidstaat voert de in artikel 8 bedoelde subsidiabele maatregelen zo spoedig mogelijk uit. In ieder geval moeten de maatregelen uiterlijk 6 maanden na de datum van inwerkingtreding van het besluit inzake de financiële bijdrage ten uitvoer worden gelegd en uiterlijk 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van het besluit betreffende de financiële bijdrage uit worden volbracht . [Am. 80] 3. De uitvoeringsperiode is de periode vanaf de in de aanvraag op grond van artikel 9, lid 5, onder j), bedoelde data waarop de betrokken lidstaat aanvangt met de individuele dienstverlening aan de beoogde begunstigden en met de in artikel 8 bedoelde activiteiten tot uitvoering van het EFG EFT , en eindigt 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van het besluit betreffende de financiële bijdrage. 4. Wanneer een begunstigde een onderwijs- of opleidingscursus volgt die twee jaar of langer duurt, komen de uitgaven voor een dergelijke cursus in aanmerking voor medefinanciering door het EFG EFT tot de datum waarop het in artikel 20, lid 1, bedoelde eindverslag moet worden ingediend, mits de desbetreffende uitgaven zijn gedaan vóór die datum. 5. Uitgaven uit hoofde van artikel 8, lid 4, zijn subsidiabel tot de uiterste termijn voor de indiening van het eindverslag overeenkomstig artikel 20, lid 1. Artikel 16 Begrotingsprocedure en uitvoering van de begroting 1. Als de Commissie heeft geconcludeerd dat aan de voorwaarden voor de toekenning van een financiële bijdrage uit het EFG EFT is voldaan, dient zij een verzoek in tot overschrijving naar de desbetreffende begrotingsonderdelen overeenkomstig artikel 31 van het Financieel Reglement voorstel in tot beschikbaarstelling van middelen uit het EFT. Het besluit tot beschikbaarstelling van middelen uit het EFT wordt gezamenlijk genomen door het Europees Parlement en de Raad, binnen een maand nadat het voorstel bij hen is ingediend. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen en het Europees Parlement met een meerderheid van de stemmen van zijn leden en van drie vijfde van het aantal uitgebrachte stemmen. Tegelijk met haar voorstel voor een besluit tot beschikbaarstelling van middelen uit het EFT dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een voorstel in tot overschrijving naar de betrokken begrotingsonderdelen. Indien er geen eensgezindheid bestaat, wordt een trialoogprocedure ingeleid. De overschrijvingen die betrekking hebben op het EFT worden verricht overeenkomstig artikel 31 van het Financieel Reglement. [Am. 81] 2. Het verzoek tot overschrijving moet vergezeld gaan van een samenvatting van het onderzoek van de subsidiabiliteit van de aanvraag. [Am. 82] 3. De Commissie stelt door middel van een uitvoeringshandeling een besluit betreffende een financiële bijdrage vast, dat in werking treedt op de datum waarop het Europees Parlement en de Raad de Commissie in kennis stellen van de goedkeuring van de begrotingsoverschrijving. Dit besluit vormt een financieringsbesluit in de zin van artikel 110 van het Financieel Reglement het besluit tot beschikbaarstelling van middelen uit het EFT vaststellen . [Am. 83] 3 bis. Een voorstel voor een besluit tot beschikbaarstelling van middelen uit het EFT krachtens lid 1 omvat onder meer: a) de overeenkomstig artikel 9, lid 4, uitgevoerde beoordeling en een samenvatting van de gegevens waarop die beoordeling is gebaseerd; b) bewijs dat aan de criteria van de artikelen 5 en 10 is voldaan; en c) een onderbouwing van de voorgestelde bedragen. [Am. 84] Artikel 16 bis Uitzonderlijke gevallen In uitzonderlijke gevallen en indien de resterende beschikbare financiële middelen van het Fonds in het jaar waarin de ingrijpende herstructurering zich voordoet, niet toereikend zijn voor de hulp die de begrotingsautoriteit nodig acht, mag de Commissie met het voorstel komen om het verschil uit het Fonds van het volgende jaar te financieren. Het begrotingsplafond van het Fonds dat is vastgesteld voor het jaar waarin de ingrijpende herstructurering zich voordoet en voor het volgende jaar, mag in geen geval overschreden worden. [Am. 85] Artikel 17 Betaling en gebruik van de financiële bijdrage 1. Na de inwerkingtreding van een besluit betreffende een financiële bijdrage overeenkomstig artikel 16, lid 3, betaalt de Commissie de financiële bijdrage, in een enkele voorfinancieringsbetaling van 100 %, in principe binnen 15 werkdagen aan de betrokken lidstaat uit. De voorfinanciering wordt vereffend wanneer de lidstaat de gecertificeerde uitgavenstaat indient overeenkomstig artikel 20, lid 1. Het ongebruikte bedrag wordt aan de Commissie terugbetaald. 2. De in lid 1 bedoelde financiële bijdrage valt onder het gedeeld beheer overeenkomstig artikel 63 van het Financieel Reglement. 3. De gedetailleerde technische financieringsvoorwaarden worden door de Commissie bepaald in het in artikel 16, lid 3, bedoelde besluit betreffende een financiële bijdrage. 4. Bij de uitvoering van de maatregelen van het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening kan de betrokken lidstaat bij de Commissie een voorstel indienen om de opgenomen acties te wijzigen door andere, in artikel 8, lid 1, onder a) en b), vermelde subsidiabele maatregelen toe te voegen, mits die wijzigingen naar behoren gemotiveerd zijn en in totaal niet meer bedragen dan de in artikel 16, lid 3, bedoelde financiële bijdrage. De Commissie beoordeelt de voorgestelde wijzigingen; indien zij ermee akkoord gaat, wijzigt zij het besluit betreffende een financiële bijdrage dienovereenkomstig. 5. De betrokken lidstaat heeft het recht bedragen te herverdelen tussen de begrotingsonderdelen van het op grond van artikel 16, lid 3, vastgestelde besluit betreffende een financiële bijdrage. Indien de herverdeling een verhoging met meer dan 20 % inhoudt voor een of meer van de vermelde onderdelen, stelt de lidstaat de Commissie vooraf in kennis. Artikel 18 Gebruik van de euro De in de aanvragen, besluiten betreffende financiële bijdragen en verslagen in verband met deze verordening genoemde bedragen worden in euro's uitgedrukt. Artikel 19 Indicatoren 1. Indicatoren om verslag uit te brengen over de door het programma geboekte vooruitgang bij het verwezenlijken van de in artikel 3 vermelde doelstellingen zijn vastgesteld in de bijlage. 2. Het prestatieverslagleggingssysteem waarborgt dat de gegevens voor het monitoren van de uitvoering en de resultaten van het programma op efficiënte en doeltreffende wijze en tijdig worden verzameld. Daartoe worden evenredige verslagleggingsvereisten opgelegd aan de lidstaten. 3. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 25 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de indicatoren in de bijlage te wijzigen, als zulks noodzakelijk wordt geacht om het gebruik van het Fonds doeltreffend te kunnen beoordelen. Artikel 19 bis Model voor de enquête onder begunstigden De enquête onder begunstigden, waarnaar wordt verwezen in artikel 20, lid 1, onder d), moet gebaseerd zijn op het model dat door middel van een uitvoeringshandeling door de Commissie wordt vastgesteld. Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van dit artikel te waarborgen, stelt de Commissie deze uitvoeringshandeling vast volgens de in artikel 26, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure. [Am. 86] Artikel 20 Eindverslag en afsluiting 1. Uiterlijk aan het einde van de zevende maand na afloop van de in artikel 15, lid 3, bedoelde termijn, dient de betrokken lidstaat bij de Commissie een eindverslag in over de uitvoering van de financiële bijdrage, met onder andere informatie over: a) het soort maatregelen en de belangrijkste verkregen resultaten, met toelichting van de uitdagingen, de opgedane ervaring, de synergieën en de complementariteit met andere EU-fondsen , in het bijzonder ESF+ , en met vermelding van eventuele complementariteit met maatregelen die door andere nationale of Unieprogramma's worden gefinancierd in overeenstemming met het EU-kwaliteitskader voor anticipatie op veranderingen en herstructurering; [Am. 87] b) de namen van de organen die het maatregelenpakket in de lidstaten verzorgen; c) de in artikel 19 bedoelde indicatoren; d) de resultaten van een enquête onder begunstigden die binnen zes maanden na het einde van de uitvoeringsperiode wordt gehouden en die informatie bevat over de waargenomen verandering in de inzetbaarheid van de begunstigden, of, voor degenen die al werk hebben gevonden, meer informatie bevat over de kwaliteit en de aard van het gevonden werk, zoals de wijzigingen op het vlak van arbeidstijden, de mate van verantwoordelijkheid of de wijziging van het salarisniveau in vergelijking met het vorige werk, en de sector waarin de betrokkene werk heeft gevonden, met uitsplitsing per gender, leeftijdsgroep en onderwijsniveau; [Am. 88] e) het feit of de onderneming waar de ontslagen vallen, met uitzondering van start‑ups, micro-ondernemingen en kmo's, de afgelopen vijf jaar staatssteun heeft ontvangen of eerdere financiering uit het Cohesiefonds of de structuurfondsen van de Unie; [Am. 89] f) een verklaring waarin de uitgaven worden verantwoord. 2. Uiterlijk aan het einde van de negentiende maand na afloop van de in artikel 15, lid 3, bedoelde termijn, dient de betrokken lidstaat de volledige en naar behoren geverifieerde gegevensverzameling in met informatie over de in punt 3 van de bijlage vermelde resultaatindicator op langere termijn. [Am. 90] 3. Uiterlijk zes maanden nadat de Commissie alle overeenkomstig lid 1 vereiste gegevens heeft ontvangen, sluit zij de financiële bijdrage af door het eindbedrag van de financiële bijdrage uit het EFG EFT te bepalen alsook het eventuele saldo dat de betrokken lidstaat verschuldigd is overeenkomstig artikel 24. De afsluiting vindt enkel plaats indien de resultaatindicator op langere termijn wordt verstrekt overeenkomstig lid 2. Artikel 21 Tweejaarlijks verslag 1. Uiterlijk 1 augustus 2021 en vervolgens om de twee jaar, dient de Commissie een omvattend kwantitatief en kwalitatief verslag in bij het Europees Parlement en de Raad over de activiteiten die in de twee voorafgaande jaren op grond van deze verordening en Verordening (EU) nr. 1309/2013 zijn ondernomen. Het verslag heeft in hoofdzaak betrekking op de door het EFG EFT behaalde resultaten en bevat met name informatie over de ingediende aanvragen, de snelheid waarmee zij werden verwerkt en eventuele tekortkomingen in de bestaande regels, de goedgekeurde besluiten, de gefinancierde maatregelen, met inbegrip van statistieken betreffende de in de bijlage vastgestelde indicatoren, en de complementariteit van die maatregelen met maatregelen die worden gefinancierd uit andere fondsen van de Unie, met name het ESF+, alsook informatie over de afsluiting van de financiële bijdragen, en het bevat tevens een overzicht van de aanvragen die zijn afgewezen of gereduceerd omdat er onvoldoende middelen beschikbaar waren of omdat zij niet aan de criteria voldeden. [Am. 91] 2. Het verslag wordt ter informatie aan de lidstaten, de Rekenkamer, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de Regio's en de sociale partners toegezonden. [Am. 92] Artikel 22 Evaluatie 1. De Commissie verricht om de vier jaar op eigen initiatief en in nauwe samenwerking met de lidstaten een evaluatie van de financiële bijdragen uit het EFG EFT, met inbegrip van een daaropvolgende effectbeoordeling van de toepassing ervan op nationaal, regionaal en lokaal niveau . Met het oog op de in de eerste alinea bedoelde evaluatie verzamelen de lidstaten alle beschikbare gegevens over EFT-dossiers en werknemers die steun hebben gekregen. [Am. 93] 2. De resultaten van de in lid 1 bedoelde evaluaties worden ter informatie toegezonden aan het Europees Parlement, de Raad, de Rekenkamer, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de Regio's en de sociale partners. Bij de ontwikkeling van nieuwe programma's op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken of de verdere ontwikkeling van bestaande programma's moet rekening worden gehouden met de aanbevelingen in de evaluaties. 3. De in lid 1 bedoelde evaluaties bevatten relevante statistieken betreffende de financiële bijdragen, uitgesplitst per sector en lidstaat. [Am. 94] 4. Om ervoor te zorgen dat de voortgang van het EFG EFT bij het behalen van de doelstellingen ervan doeltreffend wordt beoordeeld, is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 25 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de bijlage te wijzigen met het oog op herziening of aanvulling van de indicatoren, indien nodig, en deze verordening aan te vullen met bepalingen betreffende de vaststelling van een kader voor toezicht en evaluatie. Artikel 23 Beheer en financiële controle 1. Onverminderd de verantwoordelijkheid van de Commissie voor de uitvoering van de algemene begroting van de Unie, zijn de lidstaten verantwoordelijk voor het beheer en de financiële controle van de door het EFG EFT gefinancierde maatregelen. Dit houdt in dat zij: a) verifiëren dat de nodige beheers- en controleregelingen zijn getroffen en dat deze zodanig worden toegepast dat de middelen van de Unie op efficiënte en correcte wijze worden gebruikt en dat het beginsel van goed financieel beheer wordt nageleefd; b) ervoor zorgen dat in de overeenkomsten met de organen die het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening verzorgen het verstrekken van toezichtsgegevens als een verplichting is opgenomen; c) verifiëren dat de gefinancierde maatregelen naar behoren zijn uitgevoerd; d) vaststellen dat de gefinancierde uitgaven worden onderbouwd door verifieerbare bewijsstukken, wettelijk zijn en geen onregelmatigheden vertonen; e) onregelmatigheden, waaronder fraude, voorkomen, opsporen en corrigeren, en onterecht betaalde bedragen terugvorderen, in voorkomend geval verhoogd met rente wegens laattijdige betaling. De lidstaten rapporteren onregelmatigheden, waaronder fraude, aan de Commissie. 2. Voor de toepassing van artikel [63, lid 3,?] van het Financieel Reglement wijzen de lidstaten de organen aan die bevoegd zijn om de uit het EFG EFT gefinancierde maatregelen te beheren en te controleren. Deze organen verstrekken de Commissie de in [artikel 63, leden 5, 6) en 7)?] van het Financieel Reglement bedoelde informatie over de uitvoering van de financiële bijdrage wanneer het in artikel 20, lid 1, van deze verordening bedoelde eindverslag wordt ingediend. Wanneer de uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1309/2013 aangewezen autoriteiten voldoende garanties bieden dat de betalingen wettig en regelmatig zijn en correct worden geboekt, kan de betrokken lidstaat de Commissie ervan in kennis stellen dat deze autoriteiten uit hoofde van deze verordening worden bevestigd. In dat geval geeft de lidstaat aan welke autoriteiten worden bevestigd en welke functie zij hebben. 3. Bij het vaststellen van een onregelmatigheid gaan de lidstaten over tot de nodige financiële correcties. De correcties door de lidstaten houden in dat de financiële bijdrage geheel of gedeeltelijk wordt ingetrokken. Bedragen die door een geconstateerde onregelmatigheid ten onrechte zijn uitbetaald, worden door de lidstaat teruggevorderd en aan de Commissie terugbetaald; indien terugbetaling door de desbetreffende lidstaat niet binnen de daarvoor gestelde termijn plaatsvindt, is achterstandsrente verschuldigd. 4. In het kader van haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de algemene begroting van de Unie stelt de Commissie alles in het werk om te verifiëren of de gefinancierde acties conform het beginsel van goed financieel beheer zijn uitgevoerd. Het is de verantwoordelijkheid van de aanvragende lidstaat zorg te dragen voor een goed functionerend systeem voor beheer en controle. De Commissie verifieert of dergelijke systemen inderdaad aanwezig zijn. Onverminderd de bevoegdheden van de Rekenkamer en de controles van de lidstaten overeenkomstig de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, mogen ambtenaren of vertegenwoordigers van de Commissie de door het EFG EFT gefinancierde maatregelen ter plaatse controleren, waaronder door middel van steekproeven, mits deze controles ten minste één werkdag van tevoren worden aangekondigd. De Commissie stelt de aanvragende lidstaat in kennis van de controle teneinde alle nodige medewerking te verkrijgen. Aan deze controles mogen ambtenaren of vertegenwoordigers van de betrokken lidstaat deelnemen. 5. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 25 gedelegeerde handelingen vast te stellen om lid 1, onder e), aan te vullen met de criteria waarbij wordt bepaald welke onregelmatigheden moeten worden gerapporteerd en welke gegevens moeten worden verstrekt. 6. Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van dit artikel, stelt de Commissie door middel van een uitvoeringshandeling het model vast voor de rapportering van onregelmatigheden volgens de in artikel 26, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure. 7. De lidstaat zorgt ervoor dat alle bewijsstukken met betrekking tot uitgaven gedurende een periode van drie jaar na de afsluiting van een financiële bijdrage uit het EFG EFT ter beschikking van de Commissie en de Rekenkamer worden gehouden. Artikel 24 Terugvordering van de financiële bijdrage 1. Als de daadwerkelijke kosten van het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening lager uitvallen dan de financiële bijdrage uit hoofde van artikel 16, vordert de Commissie het overeenkomstige bedrag terug nadat zij de betrokken lidstaat de gelegenheid heeft gegeven opmerkingen te maken. 2. Als de Commissie na de nodige verificatie vaststelt dat een lidstaat niet voldoet, hetzij aan de in het besluit betreffende een financiële bijdrage vastgelegde verplichtingen, hetzij aan zijn verplichtingen op grond van artikel 23, lid 1, geeft zij de betrokken lidstaat de gelegenheid opmerkingen te maken. Indien geen overeenstemming is bereikt, stelt de Commissie door middel van een uitvoeringshandeling een besluit vast om tot de vereiste financiële correcties over te gaan door de bijdrage uit het EFG EFT aan de desbetreffende maatregel geheel of gedeeltelijk in te trekken. Zij neemt dit besluit binnen twaalf maanden na ontvangst van de opmerkingen van de lidstaat. Bedragen die door een geconstateerde onregelmatigheid ten onrechte zijn uitbetaald, worden door de betrokken lidstaat teruggevorderd; indien terugbetaling door de aanvragende lidstaat niet binnen de daarvoor gestelde termijn plaatsvindt, is achterstandsrente verschuldigd. Artikel 25 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 19, lid 3, en artikel 23, lid 5, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 19, lid 3, en artikel 23, lid 5, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het besluit laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 19, lid 3, en artikel 23, lid 5, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. Artikel 26 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (29) . 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 4 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing. Artikel 27 Overgangsbepaling Verordening (EU) nr. 1309/2013 blijft van toepassing op aanvragen die tot en met 31 december 2020 worden ingediend. Zij is van toepassing tot de afsluiting van de respectieve dossiers. Artikel 28 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Deze verordening is van toepassing op de aanvragen die vanaf 1 januari 2021 worden ingediend. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE Gemeenschappelijke output- en resultaatindicatoren voor EFG - EFT- aanvragen Alle persoonsgegevens (30) moeten worden uitgesplitst naar gender (vrouw, man, non-binair). (1) Gemeenschappelijke outputindicatoren betreffende de begunstigden — werklozen*; — inactieven*; — werknemers*; — zelfstandigen*; — jonger dan 30 jaar*; — ouder dan 54 jaar*; — met lager secundair onderwijs of minder (ISCED 0-2)*; — met hoger secundair (ISCED 3) of postsecundair onderwijs (ISCED 4)*; — met hoger onderwijs (ISCED 5 tot en met 8)*; — met minder dan twee jaar beroepservaring; — met tussen de twee en tien jaar beroepservaring; — met meer dan tien jaar beroepservaring . [Am. 95] Het totale aantal begunstigden moet automatisch worden berekend op basis van de gemeenschappelijke outputindicatoren in verband met de beroepsstatus (31) . Die gegevens over begunstigden die deelnemen aan de door het EFG EFT medegefinancierde maatregelen moeten in het in artikel 20, lid 1, bedoelde eindverslag worden verstrekt. (2) Gemeenschappelijke resultaatindicatoren voor de begunstigden — percentage EFG - EFT- begunstigden met een arbeidsovereenkomst (uitgesplitst naar soort arbeidsovereenkomst: voltijds/deeltijds, bepaalde/onbepaalde tijd) en percentage dat werkt als zelfstandige, zes maanden na het einde van de uitvoeringsperiode*; — percentage EFG - EFT- begunstigden dat een kwalificatie behaalt zes maanden na het einde van de uitvoeringsperiode*; — percentage EFG - EFT- begunstigden dat onderwijs of opleiding volgt zes maanden na het einde van de uitvoeringsperiode*. Deze gegevens moeten in het in artikel 20, lid 1, bedoelde eindverslag worden verstrekt en moeten met behulp van door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en via enquêtes onder begunstigden (als aangegeven in artikel 20, lid 1, onder d)) verstrekte gegevens worden verzameld. Die gegevens moeten betrekking hebben op het berekende totale aantal volgens de gemeenschappelijke outputindicatoren gerapporteerde begunstigden. De percentages moeten dus ook betrekking hebben op dit berekende totaal. (3) Gemeenschappelijke resultaatindicator op langere termijn voor de begunstigden — percentage EFG - EFT- begunstigden dat aan het werk is, met inbegrip van werk als zelfstandige, achttien maanden na het einde van de in het financieringsbesluit vermelde uitvoeringsperiode*. Deze gegevens moeten uiterlijk op het einde van de negentiende maand na het einde van de uitvoeringsperiode beschikbaar worden gesteld. De gegevens moeten betrekking hebben op het berekende totale aantal volgens de gemeenschappelijke outputindicatoren gerapporteerde begunstigden. De percentages moeten dus ook betrekking hebben op dit berekende totaal. Bij grotere dossiers met meer dan 1 000 begunstigden kunnen de gegevens ook worden verzameld op basis van een representatieve steekproef van het totale aantal volgens een outputindicator gerapporteerde begunstigden. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2018)0312 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0202/2018), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 7 december 2018 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A8-0361/2018 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. hecht zijn goedkeuring aan zijn verklaring die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd en die samen met de definitieve wetgevingstekst in de L-reeks van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden bekendgemaakt; 3. neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd en die samen met de definitieve wetgevingstekst in de L-reeks van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden bekendgemaakt; 4. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 16 januari 2019 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2019/... van het Europees Parlement en de Raad inzake de verdeling van de in de WTO-lijst van de Unie opgenomen tariefcontingenten na de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 32/2000 van de Raad (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2019/216.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Verklaring van het Europees Parlement Het Europees Parlement hecht er groot belang aan dat het tijdens de voorbereiding van gedelegeerde handelingen volledig op de hoogte wordt gehouden, en wijst met name op punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven, dat bepaalt dat het Europees Parlement en de Raad, om te zorgen voor gelijke toegang tot alle informatie, alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten ontvangen. Verklaring van de Commissie De Commissie neemt de beginselen van betere regelgeving en de verbintenissen van het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven volledig in acht. Zij zal daarom trachten zo spoedig mogelijk een wetgevingsvoorstel bij de Raad en het Europees Parlement in te dienen om Verordening (EG) nr. 32/2000 van de Raad in overeenstemming te brengen met het door het Verdrag van Lissabon ingevoerde rechtskader. Het Europees Parlement, – gezien zijn besluit van 6 februari 2018 over de instelling, bevoegdheden, aantal leden en ambtstermijn van de Bijzondere Commissie toelatingsprocedure van de Unie voor pesticiden (1) , – gezien artikel 191 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het zevende algemeen milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2020 (2) , – gezien het Verdrag van de Economische Commissie van de Verenigde Naties voor Europa (VN-ECE) betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (het Verdrag van Aarhus), – gezien Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG (3) van de Raad ("de verordening"), – gezien Verordening (EG) nr. 396/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 23 februari 2005 tot vaststelling van maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen in of op levensmiddelen en diervoeders van plantaardige en dierlijke oorsprong en houdende wijziging van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad (4) , – gezien Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels, tot wijziging en intrekking van de Richtlijnen 67/548/EEG en 1999/45/EG en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1907/2006 (5) , – gezien Richtlĳn 2003/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 tot voorziening in inspraak van het publiek in de opstelling van bepaalde plannen en programma's betreffende het milieu en, met betrekking tot inspraak van het publiek en toegang tot de rechter, tot wĳziging van de Richtlĳnen 85/337/EEG en 96/61/EG van de Raad (6) , – gezien Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (7) , – gezien Verordening (EU) nr. 546/2011 van de Commissie van 10 juni 2011 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad wat uniforme beginselen voor de evaluatie en de toelating van gewasbeschermingsmiddelen betreft (8) , – gezien Verordening (EU) nr. 283/2013 van de Commissie van 1 maart 2013 tot vaststelling van de gegevensvereisten voor werkzame stoffen (9) , – gezien Verordening (EU) nr. 284/2013 van de Commissie van 1 maart 2013 tot vaststelling van de gegevensvereisten voor gewasbeschermingsmiddelen (10) , – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1056 van de Commissie van 29 juni 2016 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 wat betreft de verlenging van de goedkeuringsperiode van de werkzame stof glyfosaat (11) en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1313 van de Commissie van 1 augustus 2016 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 wat betreft de voorwaarden voor de goedkeuring van de werkzame stof glyfosaat (12) , – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2017/2324 van de Commissie van 12 december 2017 tot verlenging van de goedkeuring van de werkzame stof glyfosaat overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, en tot wijziging van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 van de Commissie (13) , – gezien zijn resoluties van 13 april 2016 (14) en 24 oktober 2017 (15) over de ontwerpuitvoeringsverordening van de Commissie tot verlenging van de goedkeuring van de werkzame stof glyfosaat overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, en tot wijziging van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011, – gezien zijn resolutie van 15 februari 2017 over biologische pesticiden met een laag risico (16) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2016 over de bevordering van innovatie en economische ontwikkeling in het toekomstige Europese landbouwbeheer (17) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2016 over technologische oplossingen voor duurzame landbouw in de EU (18) , – gezien zijn resolutie van 13 september 2018 over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1107/2009 betreffende gewasbeschermingsmiddelen (19) , – gezien de in april 2018 door de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement gepubliceerde beoordeling van de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1107/2009 en de relevante bijlagen bij die beoordeling, – gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 23 november 2016 in zaak C-442/14, Bayer CropScience SA-NV en Stichting De Bijenstichting tegen College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (20) , – gezien het besluit van de Europese Ombudsman van 18 februari 2016 in zaak 12/2013/MDC betreffende het handelen van de Commissie ten aanzien van de toelating en het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (pesticiden), – gezien de op 20 maart 2015 gepubliceerde studie "IARC Monographs Volume 112: evaluation of five organophosphate insecticides and herbicides", – gezien de door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) gepubliceerde artikelen van respectievelijk 12 november 2015 en 7 september 2017, "Conclusion on the peer review of the pesticide risk assessment of the active substance glyphosate" (21) en "Peer review of the pesticide risk assessment of the potential endocrine disrupting properties of glyphosate" (22) , – gezien het advies van het Comité risicobeoordeling (RAC) van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) over de indeling van glyfosaat van 15 maart 2017, – gezien wetenschappelijk advies 5/2018 van juni 2018 inzake het mechanisme voor wetenschappelijk advies over de EU-toelatingsprocedures voor gewasbeschermingsmiddelen (23) , – gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1185/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende statistieken over pesticiden ( COM(2017)0109 ), – gezien het door de deskundigengroep over duurzame gewasbescherming opgestelde en op 28 juni 2016 door de Raad bekrachtigde uitvoeringsplan om de beschikbaarheid van gewasbeschermingsmiddelen met een laag risico te vergroten en de toepassing van geïntegreerde gewasbescherming in de lidstaten te versnellen, – gezien het verslag van de speciale rapporteur van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties voor het recht op voedsel, dat op 24 januari 2017 werd gepubliceerd en handelde over het wereldwijde gebruik van pesticiden in de landbouw en de gevolgen daarvan voor de mensenrechten, – gezien artikel 13 VWEU, waarin is bepaald dat de Unie en de lidstaten bij het formuleren en uitvoeren van het beleid van de Unie, in het bijzonder op het gebied van de interne markt, ten volle rekening moeten houden met hetgeen vereist is voor het welzijn van dieren als wezens met gevoel, – gezien Richtlijn 2010/63/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2010 betreffende de bescherming van dieren die voor wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt (24) , – gezien de speciale Eurobarometer-enquête nr. 442 van maart 2016, waaruit blijkt dat 89 % van de EU-burgers van mening is dat de EU meer zou moeten doen om het belang van het dierenwelzijn internationaal onder de aandacht te brengen en dat 90 % van de EU-burgers het belangrijk vindt dat er strenge normen inzake dierenwelzijn worden vastgesteld, – gezien de talrijke verzoekschriften die bij het Europees Parlement worden ingediend door bezorgde burgers die hun recht uit hoofde van de artikelen 24 en 227 VWEU en artikel 44 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie uitoefenen, en waarin wordt gepleit voor het uitbannen van dierproeven in Europa en voor het vaststellen van internationale normen inzake dierenwelzijn, – gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de transparantie en duurzaamheid van de EU-risicobeoordeling in de voedselketen ( COM(2018)0179 ) (25) , – gezien het feit dat de Commissie momenteel bezig is met een Refit-evaluatie van Verordening (EG) nr. 1107/2009, – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Bijzondere Commissie toelatingsprocedure van de Unie voor pesticiden ( A8-0475/2018 ), Algemene overwegingen A. overwegende dat Verordening (EG) nr. 1107/2009 ("de verordening") tot doel heeft "een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van mens en dier en van het milieu te waarborgen en de werking van de interne markt te verbeteren door de regels voor het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, te harmoniseren en tegelijkertijd de landbouwproductie te verbeteren"; B. overwegende dat de EU-toelatingsprocedure voor gewasbeschermingsmiddelen tot de strengste ter wereld behoort; overwegende dat de Bijzondere Commissie toelatingsprocedure van de Unie voor pesticiden (PEST) zich, naar aanleiding van de vraagtekens die diverse belanghebbenden bij de beoordeling van glyfosaat hadden geplaatst, tot taak heeft gesteld gebieden vast te stellen waarop de EU-toelatingsprocedure voor gewasbeschermingsmiddelen verder kan worden verbeterd en de aanbevelingen te doen die zij nodig acht om een hoog niveau van bescherming te waarborgen van de gezondheid van mens en dier en van het milieu; C. overwegende dat het voorzorgsbeginsel een overkoepelend beginsel van het Uniebeleid is, zoals bepaald in artikel 191 VWEU; overwegende dat de verordening volgens artikel 1, lid 4, ervan, op het voorzorgsbeginsel stoelt; overwegende dat de risicobeheersingsbeslissing waarin artikel 13, lid 2, van de verordening voorziet, in overeenstemming moet zijn met de voorwaarden van het voorzorgsbeginsel zoals bepaald in artikel 7, lid 1, van Verordening (EG) nr. 178/2002; overwegende dat in artikel 7, lid 2, van Verordening nr. 178/2002 is bepaald dat maatregelen die op basis van het voorzorgsbeginsel zijn vastgesteld, evenredig moeten zijn; D. overwegende dat diverse belanghebbenden vraagtekens hebben geplaatst bij de beoordeling van glyfosaat, en dat er met name aan wordt getwijfeld of er een onafhankelijke, objectieve en transparante beoordeling heeft plaatsgevonden en of de indelingscriteria van Verordening (EG) nr. 1272/2008 correct zijn toegepast, de toepasselijke richtsnoeren op de juiste wijze zijn gebruikt en het voorzorgsbeginsel naar behoren is toegepast; E. overwegende dat een gewasbeschermingsmiddel, krachtens artikel 4, lid 3, van de verordening, na gebruik volgens goede gewasbeschermingspraktijken in normale realistische gebruiksomstandigheden, onder meer geen onmiddellijk of uitgesteld schadelijk effect mag hebben op de gezondheid van de mens, met name op die van kwetsbare bevolkingsgroepen, en geen onaanvaardbare effecten mag hebben op het milieu; F. overwegende dat de evaluatie van de tenuitvoerlegging van de verordening heeft aangetoond dat de doelstellingen betreffende de bescherming van de gezondheid van mens en dier en van het milieu niet ten volle worden verwezenlijkt en dat er verbeteringen kunnen worden aangebracht teneinde alle doelstellingen van de verordening te behalen; G. overwegende dat het van het grootste belang is dat de verordening in alle lidstaten volledig ten uitvoer wordt gelegd; H. overwegende dat het werk van de bevoegde nationale autoriteiten die betrokken zijn bij de goedkeurings- en toelatingsprocedures vaak vertragingen oploopt; overwegende dat is vastgesteld dat de bevoegde nationale autoriteiten die betrokken zijn bij de goedkeurings- en toelatingsprocedure, in sommige gevallen over te weinig personele en financiële middelen beschikken; overwegende dat niet alleen het probleem van vertragingen bij de beoordelingswerkzaamheden maar ook het gebrek aan middelen mogelijk gevolgen heeft voor de kwaliteit van de beoordelingen, voor zowel werkzame stoffen als gewasbeschermingsmiddelen; I. overwegende dat de onafhankelijkheid van de risicobeoordeling de basis vormt voor het vertrouwen in de verordening en de levensmiddelenwetgeving van de Unie; J. overwegende dat het besluitvormingsproces in alle stadia van de procedure te weinig transparant is gebleken, van het gebrek aan openbaarheid van de volledige studies en ruwe gegevens tot het risicobeheer; K. overwegende dat het recht op toegang tot de documenten van de EU-instellingen, met inbegrip van EU-agentschappen, belangrijk is en dat uitzonderingen hierop dan ook strikt moeten worden uitgelegd; voorts overwegende dat in de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie is neergelegd dat transparantie en toegang tot documenten ertoe bijdragen dat de EU-agentschappen meer legitimiteit genieten in de ogen van de burger en dat zij meer verantwoording afleggen aan de burger binnen een democratisch systeem (26) ; L. overwegende dat Verordening (EU) nr. 283/2013 van de Commissie tot vaststelling van de gegevensvereisten voor werkzame stoffen regelmatig moet worden geactualiseerd om aan te sluiten bij de actuele wetenschappelijke en technische kennis; overwegende dat de mededeling van de Commissie in het kader van de tenuitvoerlegging van Verordening (EU) nr. 283/2013 van de Commissie van 1 maart 2013 tot vaststelling van de gegevensvereisten voor werkzame stoffen (27) de meest uitgebreide bron van (test)richtsnoeren vormt, hoewel verschillende van de vermelde documenten mogelijk verouderd zijn en moeten worden geactualiseerd; overwegende dat de methoden die voor de wetenschappelijke beoordeling van werkzame stoffen worden gebruikt, in de vorm van de door de EFSA en de lidstaten gehanteerde richtsnoeren, niet altijd overeenstemmen met de huidige stand van de wetenschappelijke en technische kennis zoals voorgeschreven bij artikel 4 van de verordening; overwegende dat sommige belangrijke tests geen deel uitmaken van de risicobeoordeling of dat recente wetenschappelijke methoden ontbreken (zoals het geval is bij recente ecotoxicologische tests voor bodemorganismen en bij de beoordeling van de concentratie in het milieu en de residuen in stof, wind, lucht en water); M. overwegende dat de geactualiseerde richtsnoeren inzake bijen waarop de EFSA zich in haar recente beoordeling van drie neonicotinoïden baseert, nog niet formeel zijn goedgekeurd; overwegende dat de richtsnoeren inzake bodemorganismen die de EFSA op dit ogenblik hanteert, van 2002 dateren; N. overwegende dat in gewone richtsnoeren de wettelijke vereisten in praktische stappen worden omgezet en wordt uitgelegd wat er moet gebeuren, terwijl in testrichtsnoeren wordt gespecificeerd welke testprotocollen er bij het genereren van gegevens moeten worden gevolgd en wordt uitgelegd hoe de tests moeten worden uitgevoerd; O. overwegende dat het wijdverbreide en onnodige preventieve gebruik van gewasbeschermingsmiddelen reden tot zorg is; P. overwegende dat uitdroging door middel van gewasbeschermingsmiddelen (d.w.z. de behandeling van de eigenlijke gewasaanplant vóór de oogst, om de rijping te versnellen en de oogst te vergemakkelijken) niet wenselijk is; Q. overwegende dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in gebieden die door het brede publiek of door kwetsbare groepen mensen worden gebruikt, ongepast is; R. overwegende dat de EU, volgens gegevens van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO), in 2016 368 588 ton pesticiden heeft gebruikt, een hoeveelheid die goed is voor 11,8 % van het verbruik wereldwijd; S. overwegende dat het gebruik van pesticiden in de EU sinds 2009 een opwaartse trend vertoont; overwegende dat de verschillen tussen de lidstaten evenwel groot zijn, variërend van een sterke toename tot een forse afname van het gebruik van pesticiden; overwegende dat de totale, in 16 EU-lidstaten verkochte hoeveelheid werkzame stoffen in pesticiden tussen 2011 en 2016 met 1,6 % is toegenomen; T. overwegende dat in de periode tot en met 2018 493 werkzame en basisstoffen zijn goedgekeurd; U. overwegende dat in het verslag van de Commissie over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1185/2009 wordt gewezen op de tekortkomingen van statistieken over pesticiden en het gebrek aan kennis over het gebruik van specifieke werkzame stoffen; V. overwegende dat uit het verslag inzake pesticideresiduen in voedsel in de Europese Unie in 2016 (28) , dat in 2018 door de EFSA werd gepubliceerd, naar voren kwam dat 96,2 % van de monsters binnen de door de EU-wetgeving toegestane limieten viel; W. overwegende dat het algemene publiek onvoldoende weet heeft van gevaren en risico's, en over onvoldoende kennis beschikt om in te schatten welke gevaren en risico's wel of niet aanvaardbaar zijn en in welke mate de maximumresidugehalten in Europa worden nageleefd; X. overwegende dat bij het nemen van besluiten over de toelating van nieuw ontwikkelde werkzame stoffen en gewasbeschermingsmiddelen steevast sprake is van onzekerheid met betrekking tot de stoffen en middelen in kwestie; overwegende dat na het verlenen van de toelating sprake is van een gebrek aan toezicht; overwegende dat er geen gegevens zijn over de precieze mate waarin gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast, over de tenuitvoerlegging en doeltreffendheid van mitigatiemaatregelen en over de eventuele schadelijke gevolgen voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu; Y. overwegende dat er onvoldoende gegevens zijn over de effecten van werkzame stoffen, beschermstoffen, synergisten en formuleringshulpstoffen en hun metabolieten in de praktijk, alsook over formuleringen en mengsels van middelen; overwegende dat de volledige impact van pesticiden op de gezondheid van mens en dier en op het milieu daarom nog niet precies bekend is; Z. overwegende dat het proefproject inzake milieumonitoring van het gebruik van pesticiden met behulp van honingbijen nog niet ten uitvoer is gelegd, ondanks de opneming ervan in de begroting van de Unie voor de boekjaren 2017 en 2018; AA. overwegende dat de productie en het gebruik van chemische stoffen op manieren die leiden tot de minimalisering van significante negatieve gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu een van de doelstellingen is van het zevende algemeen milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2020; voorts overwegende dat er nog steeds grote onzekerheid bestaat over de totale gecombineerde effecten van verschillende chemische stoffen op de menselijke gezondheid en het milieu; AB. overwegende dat in artikel 4, lid 3, van de verordening betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen is bepaald dat gewasbeschermingsmiddelen "geen onmiddellijk of uitgesteld schadelijk effect op de gezondheid van de mens [mogen hebben,] rekening houdend met bekende cumulatieve en synergistische effecten"; overwegende dat in Verordening (EG) nr. 396/2005 is bepaald dat "bekende cumulatieve en elkaar versterkende gevolgen" moeten worden meegewogen "indien methoden beschikbaar zijn om deze gevolgen te evalueren"; AC. overwegende dat dergelijke methoden inmiddels beschikbaar zijn en een proefbeoordeling van de cumulatieve gevolgen van de blootstelling aan pesticiden in levensmiddelen voor de schildklier en het zenuwstelsel van de mens naar verwachting eind 2019 door de EFSA zal worden afgerond; AD. overwegende dat het op dit ogenblik niet wettelijk verplicht is om werkzame stoffen te testen op hun ontwikkelingsneurotoxiciteit (DNT), die bijvoorbeeld autisme, ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) en dyslexie tot gevolg kan hebben; overwegende dat er ontwikkelingsstudies en neurotoxiciteitsstudies nodig zijn, die aanleiding kunnen geven tot ad-hocvervolgstudies naar specifieke punten van zorg; overwegende dat de EFSA momenteel bezig is met een project om niet-dierlijke alternatieven te ontwikkelen voor het screenen op DNT-effecten; AE. overwegende dat er bezorgdheid bestaat dat de toepassing van de verordening, voor wat betreft het gebruik van dierproeven om gevaren en risico's in kaart te brengen, niet in overeenstemming is met de drie V's (de beginselen van vervanging, vermindering en verfijning) van Richtlijn 2010/63/EU betreffende dierproeven, aangezien de Verordeningen (EU) nr. 283/2013 en (EU) nr. 284/2013 van de Commissie, evenals daarmee verband houdende richtsnoeren, sedert de vaststelling ervan niet zijn geactualiseerd, hoewel er gevalideerde alternatieve tests en technologieën voorhanden zijn; AF. overwegende dat voor het testen van de gevolgen voor de menselijke gezondheid dierproeven worden ingezet, die niet noodzakelijkerwijs nauwkeurige voorspellingen opleveren voor reacties bij de mens; AG. overwegende dat meer vaart moet worden gezet achter de ontwikkeling en validatie van nieuwe, diervrije methoden die informatie opleveren over de onderliggende mechanismen van toxiciteit voor de mens, met inbegrip van scenario's met schadelijke gevolgen voor de mens; AH. overwegende dat tal van landbouwproducten uit derde landen, als het aankomt op de toelating en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, een lager beschermingsniveau hebben voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu; overwegende dat het belangrijk is om ervoor te zorgen dat het Europese beschermingsniveau niet te lijden heeft onder de invoer van landbouwproducten; AI. overwegende dat in de Unie illegaal ingevoerde gewasbeschermingsmiddelen in omloop en gebruik zijn die een potentiële bedreiging vormen voor de volksgezondheid, en oneerlijke concurrentie inhouden voor gewasbeschermingsmiddelen die zijn onderworpen aan de toelatingsprocedure overeenkomstig de huidige Uniewetgeving; Aanvragen tot goedkeuring van werkzame stoffen AJ. overwegende dat diverse belanghebbenden, als het gaat om transparantie en het vermijden van belangenconflicten, vraagtekens hebben geplaatst bij het recht van de aanvrager om bij de eerste aanvraag tot goedkeuring van een werkzame stof de lidstaat-rapporteur te kiezen; AK. overwegende dat het diverse belanghebbenden daarnaast zorgen baart, in termen van transparantie en het vermijden van belangenconflicten, dat de door de Commissie met de verlenging van een beoordelingsverslag belaste lidstaat-rapporteur dezelfde kan zijn als de lidstaat-rapporteur die eerder het ontwerp-beoordelingsverslag heeft opgesteld; AL. overwegende dat sinds de inwerkingtreding van de verordening slechts elf van de 28 lidstaten door aanvragers tot lidstaat-rapporteur voor nieuwe werkzame stoffen zijn verkozen, waaruit blijkt dat er aanzienlijke onderlinge verschillen zijn voor wat betreft expertise en personele middelen; AM. overwegende dat Frankrijk, Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ongeveer 80 % van de dossiers hebben afgehandeld; overwegende dat de brexit een zware wissel zal trekken op de werkdruk van de overige lidstaten; AN. overwegende dat in artikel 8, lid 1, van de verordening is bepaald dat de aanvrager een beknopt dossier moet overleggen, met onder meer de samenvattingen en resultaten van tests en studies voor elk punt van de vereiste gegevens, met inbegrip van een beoordeling van alle verstrekte informatie; AO. overwegende dat diverse belanghebbenden bedenkingen naar voren hebben gebracht over de bij wet vastgestelde beoordelingsaanpak en in het bijzonder over wie er verantwoordelijk is voor het verstrekken van wetenschappelijke studies en bewijs in het kader van de beoordeling van werkzame stoffen, wie collegiaal getoetste wetenschappelijke literatuur dient te verstrekken en wie de studies dient te beoordelen; AP. overwegende dat in artikel 8, lid 5, van de verordening is voorgeschreven dat het aanvraagdossier vergezeld moet gaan van collegiaal getoetste wetenschappelijke open literatuur over de werkzame stof en de relevante metabolieten; AQ. overwegende dat voor nieuwe werkzame stoffen doorgaans alleen gegevens uit door de aanvrager verrichte wettelijk voorgeschreven studies voorhanden zijn; AR. overwegende dat de risicobeoordeling op al het beschikbare wetenschappelijke bewijs moet zijn gebaseerd; overwegende dat collegiaal getoetste wetenschappelijke open literatuur belangrijke informatie verschaft in aanvulling op de door aanvragers verstrekte studies op basis van goede laboratoriumpraktijken (GLP), en bevindingen kan omvatten waarmee beoordelaars attent worden gemaakt op schadelijke gevolgen die niet naar voren komen tijdens standaardtests; AS. overwegende dat de GLP-beginselen door de OESO zijn ontwikkeld om ervoor te zorgen dat studies volgens de voorschriften en aan de hand van een bepaalde testmethode worden uitgevoerd, zodat frauduleuze praktijken worden voorkomen; overwegende dat de EU deze beginselen heeft overgenomen in Richtlijn 2004/10/EG, waarin is bepaald dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat laboratoria die onderzoek doen naar de veiligheid van chemische stoffen zowel voldoen aan de GLP-beginselen van de OESO als aan Richtlijn 2004/9/EG, die de lidstaten ertoe verplicht op hun grondgebied de instanties voor de uitvoering van de controle op de naleving van de GLP aan te wijzen; AT. overwegende dat alle lidstaten, zoals in 2015 door de Commissie werd gerapporteerd, de GLP-richtlijnen hebben omgezet en functionele nationale programma's voor toezicht op GLP-naleving hebben opgezet; AU. overwegende dat de testrichtsnoeren van de OESO de reproduceerbaarheid, samenhang en uniformiteit van onderzoek waarborgen, toezichthoudende instanties in staat stellen de kwaliteit en relevantie van studies te beoordelen, de methodologische validiteit van studies te garanderen en de wederzijdse aanvaarding van gegevens door de lidstaten te vergemakkelijken; Ontwerpbeoordeling door de lidstaat-rapporteur AV. overwegende dat in artikel 11, lid 2, van de verordening is bepaald dat de lidstaat-rapporteur op grond van de stand van de wetenschappelijke en technische kennis een onafhankelijke, objectieve en transparante beoordeling uitvoert; AW. overwegende dat is vastgesteld dat de diverse lidstaten die als lidstaat-rapporteur optreden uiteenlopende praktijken hanteren ten aanzien van verwijzingen naar de samenvattingen van collegiaal getoetste literatuur van de aanvrager; overwegende dat het een grondregel is dat verklaringen die van anderen afkomstig zijn in wetenschappelijke werken duidelijk worden aangeduid, door middel van aanhalingstekens; AX. overwegende dat het Parlement op de hoogte is van het debat over het literatuuronderzoek in het risicobeoordelingsverslag over glyfosaat van het Duitse Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR); overwegende dat diverse belanghebbenden hun zorgen hebben uitgesproken over het feit dat belangrijke elementen van de risicobeoordeling over glyfosaat zijn overgenomen uit de aanvraag, zonder dat duidelijk is aangegeven dat het om verwijzingen gaat; EFSA-advies over ontwerp-beoordelingsverslagen en classificatie van de werkzame stoffen door het ECHA AY. overwegende dat de geloofwaardigheid van het systeem van de Unie voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen sterk afhangt van het publieke vertrouwen in de EFSA, de autoriteit die de wetenschappelijke adviezen verstrekt welke de basis vormen voor besluiten inzake voedselveiligheid in Europa; overwegende dat het tanende vertrouwen van de bevolking in de EFSA zorgwekkend is; AZ. overwegende dat circa twee derde van de nationale deskundigen die voor de EFSA werken, uit slechts zes lidstaten afkomstig is; BA. overwegende dat volgens artikel 4, lid 1, tweede alinea, van de verordening bij de beoordeling van de werkzame stof eerst moet worden vastgesteld of aan de goedkeuringscriteria van bijlage II, punten 3.6.2 tot en met 3.6.4 en punt 3.7 (de zogenaamde "uitsluitingscriteria") is voldaan; overwegende dat een van deze uitsluitingscriteria betrekking heeft op de classificatie van een stof als kankerverwekkend (categorie 1A of 1B) overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1272/2008; BB. overwegende dat het Internationaal Agentschap voor Onderzoek naar Kanker (IAK) glyfosaat heeft geclassificeerd als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens (groep 2A) aan de hand van zijn nomenclatuur (equivalent aan categorie 1B in Verordening (EG) nr. 1272/2008); overwegende dat de Europese agentschappen die verantwoordelijk zijn voor het verstrekken van wetenschappelijke beoordelingen voor EU-beslissingen inzake risicobeheer, de EFSA en het ECHA, nadat zij alle beschikbare informatie hadden beoordeeld, met inbegrip van de beoordeling van het IAK, tot de slotsom kwamen dat deze classificatie niet gerechtvaardigd was uit hoofde van de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1272/2008; BC. overwegende dat het IAK zich bij zijn conclusie, overeenkomstig zijn werkingsprincipes, liet leiden door gepubliceerde literatuur en dat de EFSA en het ECHA zich voor de kern van hun evaluatie tevens beriepen op niet-gepubliceerde, door de aanvrager voorgelegde studies overeenkomstig artikel 8 van de verordening; BD. overwegende dat diverse andere bevoegde autoriteiten in landen als de VS, Canada, Nieuw Zeeland, Australië en Japan nadien nieuwe beoordelingen van glyfosaat hebben afgerond en tot de conclusie zijn gekomen dat de stof niet kankerverwekkend is; overwegende dat glyfosaat nog wordt beoordeeld door het Amerikaanse Bureau voor milieubescherming, dat in zijn ontwerpbeoordeling van de milieurisico's duidelijk heeft vermeld dat er mogelijke gevolgen kunnen zijn voor vogels, zoogdieren en terrestrische en aquatische planten; BE. overwegende dat de EU-classificatie, zoals blijkt uit een in 2017 door de EFSA uitgevoerd vergelijkend onderzoek naar 54 pesticiden die volgens het systeem van de EU en het systeem van het IAK waren beoordeeld, in 14 gevallen conservatiever (en daarmee strenger) was dan die van het IAK, in elf gevallen (glyfosaat en tien andere werkzame stoffen) minder streng, en in 29 gevallen vergelijkbaar; BF. overwegende dat diverse belanghebbenden de adviezen van de EFSA en het ECHA om glyfosaat niet als kankerverwekkend in te delen, in twijfel hebben getrokken; BG. overwegende dat het helaas niet mogelijk is gebleken deze zorgen weg te nemen binnen de Bijzondere Commissie; BH. overwegende dat de Commissie in oktober 2017 het Europese burgerinitiatief "Verbied glyfosaat en bescherm mens en milieu tegen giftige gewasbeschermingsmiddelen" ontvankelijk heeft verklaard; overwegende dat meer dan een miljoen burgers de Commissie hebben opgeroepen een verbod op het gebruik van glyfosaat voor te stellen aan de lidstaten, de goedkeuringsprocedure voor pesticiden te hervormen en verplichte streefdoelen op EU-niveau vast te stellen om het gebruik van pesticiden te beperken; BI. overwegende dat in de "Monsanto Papers", het recente arrest van het hooggerechtshof van de staat Californië in zaak Dewayne Johnson vs. Monsanto (zaak CGC-16-550128) en het daaropvolgende beroep de onafhankelijkheid van de evaluatieprocedure van glyfosaat in twijfel wordt getrokken en de vraag wordt gesteld in hoeverre belangenconflicten een rol kunnen hebben gespeeld; Goedkeuring van werkzame stoffen door de Commissie BJ. overwegende dat in de verordening een termijn van zes maanden is vastgesteld waarbinnen de Commissie, op basis van de conclusies van de EFSA, met een ontwerpverordening moet komen; BK. overwegende dat het besluit tot verlenging van de goedkeuring van glyfosaat geen juridisch bindende risicobeperkende maatregelen op Unieniveau omvatte; overwegende dat de Commissie heeft besloten in de goedkeuringsvoorwaarden een specifieke aanbeveling aan te nemen, krachtens welke de lidstaten bij het verlenen van toelatingen voor gewasbeschermingsmiddelen die glyfosaat bevatten, bijzondere aandacht moeten schenken aan het risico voor gewervelde landdieren; overwegende dat bij nagenoeg alle vormen van gebruik van glyfosaat een hoog langetermijnrisico is vastgesteld voor gewervelde landdieren die geen doelsoort zijn, met inbegrip van zoogdieren en vogels; BL. overwegende dat het ECHA heeft geconcludeerd dat glyfosaat ernstig oogletsel veroorzaakt en giftig is voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen; BM. overwegende dat het niet duidelijk is onder welke omstandigheden de Commissie en de lidstaten een risico onaanvaardbaar achten voor het milieu; BN. overwegende dat de Commissie, gesteund door de lidstaten, werkzame stoffen goedkeurt waarvan de EFSA heeft vastgesteld dat deze een groot risico voor het milieu en de biodiversiteit inhouden, wat reden tot zorg is, aangezien een gewasbeschermingsmiddel volgens artikel 4, lid 3, onder e), van de verordening, geen onaanvaardbare effecten op het milieu mag hebben; BO. overwegende dat de Europese Ombudsman in haar besluit in zaak 12/2013/MDC van 18 februari 2016 heeft verklaard dat indiening van bevestigende informatie geen gegevensvereisten mag betreffen zoals die golden op het moment van indiening van het dossier in verband met de beoordeling van de gezondheidsrisico's en waarvoor adequate richtsnoeren beschikbaar waren; BP. overwegende dat bevestigende informatie in het algemeen niet onderworpen is aan dezelfde mate van wetenschappelijke toetsing of hetzelfde beoordelingsniveau als de gegevens die bij de oorspronkelijke aanvraag werden verstrekt, aangezien collegiale toetsing hierbij door de EFSA niet stelselmatig wordt toegepast; overwegende dat de Europese Ombudsman de Commissie in haar besluit van 2016 heeft gevraagd om te overwegen of alle bevestigende informatie voortaan stelselmatig moet worden onderworpen aan collegiale toetsing door de EFSA en of de richtsnoeren dienovereenkomstig moeten worden gewijzigd; BQ. overwegende dat uit het vervolgverslag van de Commissie van februari 2018 over de tien werkzame stoffen die in het kader van het onderzoek van de Ombudsman zijn onderzocht, kan worden opgemaakt dat de procedure betreffende bevestigende informatie ertoe heeft geleid dat twee werkzame stoffen, haloxyfop-P en malathion, voor langere tijd op de markt zijn gebleven, terwijl het gebruik ervan anders zou zijn ingeperkt; BR. overwegende dat het gebrek aan beschikbare gegevens over biologische bestrijdingsmiddelen met een laag risico hoofdzakelijk te wijten is aan het feit dat de gegevensvereisten zijn ontworpen voor chemische gewasbeschermingsmiddelen en derhalve niet geschikt zijn voor biologische middelen met een laag risico; BS. overwegende dat de Commissie, niettegenstaande de risico's die de EFSA in haar conclusies over werkzame stoffen heeft gesignaleerd, de risicobeperkende maatregelen vaak overlaat aan de lidstaten, hoewel de Commissie uit hoofde van de verordening bevoegd is deze op EU-niveau op te leggen; overwegende dat de Europese Ombudsman in haar besluit in zaak 12/2013/MDC deze gang van zaken heeft afgekeurd; BT. overwegende dat het wenselijk is dat de lidstaten, als het zorgen betreft die betrekking hebben op hun specifieke situatie, zelf beslissen over risicobeheersingsmaatregelen; BU. overwegende dat er onvoldoende gewasbeschermingsmiddelen met een laag risico beschikbaar zijn; overwegende dat op een totaal van nagenoeg vijfhonderd op de EU-markt verkrijgbare werkzame stoffen slechts tien stoffen zijn goedgekeurd als gewasbeschermingsmiddelen met een laag risico; overwegende dat de beperkte beschikbaarheid van gewasbeschermingsmiddelen met een laag risico de tenuitvoerlegging en ontwikkeling van geïntegreerde gewasbescherming bemoeilijkt; overwegende dat deze beperkte beschikbaarheid te wijten is aan de langdurige beoordelings-, toelatings- en registratieprocedure; BV. overwegende dat er tegenwoordig geavanceerde technieken zoals precisielandbouw en robotica kunnen worden gebruikt om de akkers nauwkeurig te controleren en onkruid of schadelijke insecten in een vroeg stadium te verwijderen; overwegende dat deze geavanceerde technieken in de Europese Unie nog in de kinderschoenen staan en door de Unie en de lidstaten moeten worden ondersteund; Toelating van gewasbeschermingsmiddelen door de lidstaten BW. overwegende dat gewasbeschermingsmiddelen, voorafgaand aan de toelating ervan, grondig moeten worden beoordeeld op grond van de huidige wetenschappelijke en technische kennis; overwegende dat gebrek aan personele en/of financiële middelen ertoe kan leiden dat al te zeer wordt vertrouwd op de beoordeling in het kader van de goedkeuring van de werkzame stoffen in verband met de besluitvorming over gewasbeschermingsmiddelen; BX. overwegende dat bij de procedure voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen, en in het bijzonder de gegevensvereisten voor de risicobeoordeling, rekening moet worden gehouden met het gebruik van de gewasbeschermingsmiddelen in de praktijk; BY. overwegende dat bij het verlenen van toelatingen voor gewasbeschermingsmiddelen bijzondere aandacht moet uitgaan naar het risico voor "kwetsbare groepen"; overwegende dat kwetsbare groepen in de verordening zijn gedefinieerd als mensen die specifieke aandacht behoeven als het gaat om de beoordeling van acute en chronische gevolgen van gewasbeschermingsmiddelen voor de gezondheid; overwegende dat hiertoe zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, ongeboren kinderen, zuigelingen en kinderen en ouderen behoren, alsmede werknemers en bewoners die gedurende langere tijd blootstaan aan hoge doses pesticiden; BZ. overwegende dat in artikel 25 van de verordening is bepaald dat beschermstoffen en synergisten, om in de positieve lijst te worden opgenomen, aan dezelfde goedkeuringsprocedure moeten worden onderworpen als werkzame stoffen; overwegende dat de Commissie nog geen beschermstoffen of synergisten heeft goedgekeurd; CA. overwegende dat in artikel 27 van de verordening is bepaald dat de Commissie in bijlage III een negatieve lijst met onaanvaardbare formuleringshulpstoffen moet opnemen; overwegende dat de Commissie de negatieve lijst met onaanvaardbare formuleringshulpstoffen nog niet heeft vastgesteld, maar heeft aangegeven voornemens te zijn dit uiterlijk eind 2018 te doen; overwegende dat die vertraging onaanvaardbaar is gezien de gevolgen van de betreffende stoffen; overwegende dat bepaalde lidstaten zelf negatieve lijsten met onaanvaardbare formuleringshulpstoffen hebben opgesteld, bij ontstentenis van een dergelijke lijst op EU-niveau; CB. overwegende dat de afwezigheid van dergelijke EU-lijsten een grondige beoordeling van de risico's van gewasbeschermingsmiddelen bemoeilijkt; CC. overwegende dat er bedenkingen zijn gerezen over het systeem van zones en in het bijzonder over de vertragingen die zich tijdens de procedure voordoen en de frequentie waarmee aanvragen, in verband met wederzijdse erkenning, geheel of gedeeltelijk opnieuw worden beoordeeld vanwege de uiteenlopende nationale eisen die aan de beoordelingsmodellen van lidstaten in dezelfde zone worden gesteld; overwegende dat de procedure inzake wederzijdse erkenning door de lidstaten tot doel had de procedures te vereenvoudigen en het onderlinge vertrouwen te vergroten; overwegende dat de toepassing van de procedure voor wederzijdse erkenning van belang is voor de werking van de interne markt en als een belangrijk instrument wordt beschouwd om het verdelen van taken te bevorderen, de inachtneming van termijnen te waarborgen en gebruikers tegelijkertijd te verzekeren van optimale bescherming; CD. overwegende dat de Commissie op dit ogenblik aan een IT-systeem werkt, te weten het beheersysteem voor toelatingsaanvragen voor gewasbeschermingsmiddelen (Plant Protection Products Application Management System – PPPAMS), dat openbaar toegankelijk zal zijn en de werking van het systeem van wederzijdse erkenning ten goede zal komen; CE. overwegende dat het tot dusverre ontbreekt aan een overzicht van alle in de EU toegelaten gewasbeschermingsmiddelen, aangezien de lidstaten niet verplicht zijn om de Commissie stelselmatig op de hoogte te stellen van hun toelatingsbesluiten; CF. overwegende dat in Verordening (EU) nr. 283/2013 van de Commissie is bepaald dat er studies met betrekking tot toxiciteit bij langdurige blootstelling moeten worden uitgevoerd; overwegende dat Verordening (EU) nr. 284/2013 van de Commissie momenteel toxicologische studies vereist met betrekking tot de blootstelling van gebruikers, omstanders, omwonenden en werknemers, evenals verschillende langetermijn- en chronischetoxicologiestudies voor dieren en studies over het lot en het gedrag in bodem, water en lucht, met inbegrip van de route en de afbraak in de lucht en de verplaatsing via de lucht, maar geen studies met betrekking tot de toxiciteit van gewasbeschermingsmiddelen bij langdurige blootstelling; CG. overwegende dat de lidstaten bezig zijn met het opzetten van een vergelijkende beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen die stoffen bevatten die voor vervanging in aanmerking komen; overweging dat dergelijke middelen uiteindelijk moeten worden vervangen door veiliger gewasbeschermingsmiddelen en niet-chemische methoden zoals gespecificeerd in Richtlijn 2009/128/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van een kader voor communautaire actie ter verwezenlijking van een duurzaam gebruik van pesticiden (29) ; CH. overwegende dat in recente verslagen wordt gewezen op een aanzienlijke afname van de biodiversiteit met betrekking tot vogels en insecten, met name bijen en andere bestuivers; overwegende dat over de afgelopen 27 jaar een afname van meer dan 75 % van de totale hoeveelheid biomassa aan vliegende insecten is waargenomen (30) ; overwegende dat de intensivering van de landbouw (zoals het hele jaar door bewerken van de grond, het gebruik van pesticiden, de toename van het gebruik van kunstmest en de frequentie van agronomische maatregelen), die niet was meegenomen in deze analyse, hiervoor een geloofwaardige verklaring zou kunnen vormen; overwegende dat de intensivering van de landbouw in verband is gebracht met een algehele afname van de biodiversiteit met betrekking tot planten, insecten, vogels en andere soorten; overwegende dat biodiversiteit en robuuste ecosystemen, met name bijen en andere bestuivende insecten, van fundamenteel belang zijn voor het waarborgen van een gezonde, duurzame landbouwsector; CI. overwegende dat het verbod op alle buitentoepassingen van drie neonicotinoïden (imidacloprid, clothianidin en thiamethoxam) wordt toegejuicht; overwegende dat het verbod op deze neonicotinoïden niet mag worden afgezwakt door onterechte afwijkingen van artikel 53; CJ. overwegende dat het gebruik van andere systemische gewasbeschermingsmiddelen, ook voor de behandeling van zaad, zoveel mogelijk moet worden beperkt als deze een gevaar inhouden voor de volksgezondheid en het milieu; CK. overwegende dat binnen de EU in toenemende mate noodtoelatingen worden gebruikt en verleend overeenkomstig artikel 53, lid 2, van de verordening; overwegende dat sommige lidstaten aanmerkelijk meer gebruikmaken van artikel 53 dan andere; overwegende dat de EFSA in een recente beoordeling van de noodtoelatingen van drie neonicotinoïden tot de slotsom kwam dat deze toelatingen in een aantal gevallen aan de bepalingen van de wetgeving voldeden maar in andere gevallen niet; CL. overwegende dat de systematische vertragingen die zich tijdens de toelatingsprocedure voordoen, ook een toename van het aantal noodtoelatingen tot gevolg kunnen hebben; overwegende dat het noch haalbaar noch wenselijk is om, in bijzondere gevallen die geen echte noodgevallen zijn, een beroep te doen op artikel 53 voor kleine toepassingen; overwegende dat de EFSA een onderzoek moet instellen naar de gevolgen van vervanging en de beschikbaarheid van niet-chemische methoden; CM. overwegende dat de aandacht in het bijzonder moet uitgaan naar gewasbeschermingsmiddelen voor kleine toepassingen, aangezien er voor bedrijven momenteel weinig economische stimulans is om dergelijke middelen te ontwikkelen; CN. overwegende dat de Commissie sedert de inwerkingtreding van de verordening slechts eenmaal gebruikgemaakt heeft van de mogelijkheid om, overeenkomstig artikel 53, lid 2, advies in te winnen bij de EFSA; Algemene opmerkingen 1. is van oordeel dat, hoewel het systeem van de EU een van de strengste ter wereld is, zowel de verordening als zodanig als de uitvoering ervan verbetering behoeft om het beoogde doel te kunnen bereiken; 2. stelt vast dat de Commissie momenteel bezig is met een Refit-evaluatie van de verordening; 3. onderstreept hoe belangrijk het is om de onafhankelijkheid, objectiviteit en transparantie van op wetenschappelijke deskundigheid gebaseerde beoordelingen van werkzame stoffen en gewasbeschermingsmiddelen te waarborgen; 4. vraagt de Commissie en de lidstaten om voldoende middelen en passende expertise beschikbaar te stellen voor het beoordelen van werkzame stoffen en gewasbeschermingsmiddelen, en om de onafhankelijkheid, objectiviteit en transparantie van beoordelingen te waarborgen in het licht van de huidige wetenschappelijke en technische kennis; 5. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de op gevaren gebaseerde uitsluitingscriteria voor werkzame stoffen die mutageen, kankerverwekkend of giftig voor de voortplanting zijn, of werkzame stoffen die hormoonverstorende eigenschappen hebben, volledig en uniform worden toegepast; 6. wenst dat de Commissie en de lidstaten, wanneer bij een beoordeling van beschikbare informatie de mogelijkheid van schadelijke gevolgen voor de gezondheid is geconstateerd, maar er nog wetenschappelijke onzekerheid heerst, in hun rol als risicomanagers het voorzorgsbeginsel naar behoren toepassen door de voorlopige risicobeheersmaatregelen te treffen die noodzakelijk zijn voor het waarborgen van een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid; 7. dringt er bij de Commissie op aan stelselmatig te berichten over de wijze waarop rekening is gehouden met dit beginsel en waarop het besluit inzake risicobeheersing is genomen; 8. is ingenomen met de aanbeveling in het kader van het mechanisme voor wetenschappelijk advies dat de Commissie een bredere maatschappelijke discussie moet stimuleren om in de gehele EU tot een gedeelde visie op duurzame levensmiddelenproductie te komen waarin ook de rol van gewasbeschermingsmiddelen wordt meegenomen; is van mening dat hierbij rekening moet worden gehouden met factoren als onder meer de kwaliteit, veiligheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid van levensmiddelen voor de consument, een eerlijk inkomen uit en de duurzaamheid op lange termijn van de landbouwproductie, de klimaatverandering, alsook de risico's en voordelen op korte en lange termijn voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu in verband met verschillende scenario's voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, waaronder geïntegreerde gewasbescherming en een scenario op basis van nulgebruik; 9. is van mening dat binnen het EU-systeem meer aandacht moet uitgaan naar het wijdverbreide en oneigenlijke preventieve gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de gevolgen ervan voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu, alsook naar de eventuele ontwikkeling van resistentie door het doelorganisme; 10. benadrukt dat Richtlijn 2009/128/EG, en in het bijzonder de bepalingen inzake geïntegreerde gewasbescherming en passende opleiding van landbouwers op dit gebied, volledig ten uitvoer moeten worden gelegd vanwege het verband met het toelatingssysteem; wijst erop dat voor meer informatie kan worden verwezen naar de lopende werkzaamheden van het Parlement op dit gebied; 11. roept de Commissie en de lidstaten op de samenhang te waarborgen tussen, enerzijds, de goedkeuring van werkzame stoffen en de toelating van gewasbeschermingsmiddelen in het kader van deze verordening en, anderzijds, het doel van Richtlijn 2009/128/EG; 12. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan niet langer werkzame stoffen of gewasbeschermingsmiddelen toe te laten die voor uitdroging worden gebruikt; 13. wenst dat de Commissie en de lidstaten het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in gebieden die door het brede publiek of door kwetsbare groepen worden gebruikt, in de zin van artikel 12 van Richtlijn 2009/128/EG, niet langer toestaan; 14. dringt er bij de Commissie op aan in de verordening specifieke maatregelen op te nemen voor de doeltreffende bescherming van kwetsbare groepen, teneinde onverwijld en zonder uitzondering een einde te maken aan het gebruik van pesticiden over lange afstanden, in de buurt van scholen, kinderdagverblijven, speeltuinen, ziekenhuizen, kraamklinieken en zorgtehuizen; 15. roept de Commissie op het nodige te doen om ervoor te zorgen dat de per werkzame stof en lidstaat georganiseerde verkoopstatistieken met betrekking tot pesticiden openbaar beschikbaar zijn en dat de statistieken met betrekking tot het gebruik van pesticiden verder worden verbeterd, zodat ze een gedegen basis vormen voor milieueffectbeoordelingen en de vergelijkende beoordeling op grond van de verordening; 16. pleit voor het opzetten van een doeltreffend systeem voor systematisch toezicht na het in de handel brengen, zodat de daadwerkelijke effecten van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op de gezondheid van mens en dier, alsmede op het milieu als geheel, op de voet kunnen worden gevolgd, ook op de lange termijn; benadrukt dat middels het toezicht na het in de handel brengen van gewasbeschermingsmiddelen moet worden gegarandeerd dat op effectieve wijze informatie wordt verzameld en tussen alle belanghebbenden wordt gecommuniceerd, en dat deze informatie transparant en publiekelijk toegankelijk moet zijn; wenst dat de EFSA en het ECHA geharmoniseerde richtlijnen ontwikkelen op dit gebied, dit met het oog op effectief toezicht na het in de handel brengen; 17. verzoekt de Commissie een gestandaardiseerd EU-breed IT-platform of een gestandaardiseerde EU-brede databank op te zetten om de uitwisseling van toezichtsgegevens na het in de handel brengen te ondersteunen en dringt erop aan dat gedurende de toelatingsprocedure gebruik wordt gemaakt van gegevens inzake het toezicht na het op de markt brengen en andere vormen van toezicht; 18. roept de Commissie op meer vaart te zetten achter de tenuitvoerlegging van het proefproject inzake ecologische monitoring van het gebruik van pesticiden door middel van honingbijen, dat het onder meer mogelijk zal maken de tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving te evalueren in termen van de toepassing en toelating van pesticiden; 19. vraagt de Commissie om een epidemiologisch onderzoek uit te voeren naar de daadwerkelijke gevolgen van gewasbeschermingsmiddelen voor de volksgezondheid; 20. dringt bij de Commissie aan op de verdere ontwikkeling en toepassing van benaderingen om de gecombineerde effecten van chemische stoffen aan te pakken door in alle EU-wetgeving een geïntegreerde en gecoördineerde beoordeling te bevorderen; 21. is ingenomen met het lopende project van de EFSA om DNT-effecten in kaart te brengen, maar is van mening dat dit niet volstaat zolang er geen wettelijke verplichting is om werkzame stoffen en andere bestanddelen van pesticiden op DNT-effecten te beoordelen in het kader van de toelatingsprocedure; wenst dat de Commissie daarom in kaart brengt op welke manieren ervoor kan worden gezorgd dat werkzame stoffen en andere bestanddelen van gewasbeschermingsmiddelen op DNT-effecten worden beoordeeld, daarbij betrouwbare, diervrije en op de mens gerichte mechanistische methoden voor de beoordeling van DNT-gevaren volledig in aanmerking nemend; 22. is van mening dat de verdere ontwikkeling van onderzoek en innovatie in de Unie van essentieel belang is en pleit er daarom voor dat Horizon Europa, andere financiële instrumenten van de Unie en de lidstaten voldoende middelen beschikbaar stellen ter bevordering van: 23. verzoekt de Commissie het belang in acht te nemen van een regelgevingskader dat onderzoek en innovatie bevordert om betere en veiligere gewasbeschermingsmiddelen en alternatieven te ontwikkelen; 24. herinnert eraan dat de toegang tot veilige en efficiënte gewasbescherming essentieel is om landbouwers in staat te stellen in de natuur voorkomende voedselverontreinigende stoffen, zoals kankerverwekkende mycotoxinen, die de veiligheid van onze levensmiddelen in gevaar brengen, te bestrijden; 25. herinnert eraan dat de gewassen en de bodem- en klimaatgesteldheid in de lidstaten, en met name in de ultraperifere gebieden van de Europese Unie, zeer divers zijn en specifieke kenmerken hebben; wenst dat bij de toelatingsprocedures rekening wordt gehouden met deze diversiteit; 26. roept de EFSA en de Commissie op hun risicocommunicatie te verbeteren, teneinde het publiek naar behoren en op passende, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke wijze te informeren; is van mening dat het belangrijk is om de publieke kennis over (aanvaardbare en niet-aanvaardbare) gevaren en risico's en het publieke bewustzijn omtrent het niveau van naleving van de MRL-waarden in Europa te vergroten, en om gebruikers te informeren over eventuele risicobeperkende maatregelen; 27. roept op tot de volledige tenuitvoerlegging van het beginsel van de 3 V's; 28. wenst dat er, voor zover beschikbaar, diervrije methoden en technologieën worden gebruikt voor het testen van werkzame stoffen, beschermstoffen, synergisten, andere formuleringshulpstoffen en productformules, en dringt erop aan dat de cumulatieve en mengseleffecten van werkzame stoffen en gewasbeschermingsmiddelen worden beoordeeld; 29. vraagt om de Verordeningen (EU) nr. 283/2013 en (EU) nr. 284/2013 van de Commissie te actualiseren telkens wanneer er nieuwe gevalideerde alternatieve testen en technologieën voorhanden zijn; 30. dringt erop aan dat de Commissie wetenschappelijke en technische ontwikkelingen erin opneemt, ten gunste van nieuwe benaderingen op het gebied van wetenschap voor regelgevingsdoeleinden, die het voorspellende vermogen van de wettelijk voorgeschreven testen verbeteren en het gebruik van dierproeven overbodig maken; 31. verzoekt de Commissie na te gaan op welke manieren ervoor kan worden gezorgd dat relevante gegevens van testen op mensen, bijvoorbeeld gegevens die worden verzameld tijdens klinische proeven voor het testen van geneesmiddelen, verplicht moeten worden toegevoegd aan de in de oproep tot inschrijving van het ECHA of de EFSA beoogde, vrij toegankelijke databanken, zodat deze gegevens van testen op mensen kunnen worden gebruikt voor de validatie van de diervrije methodologieën in ontwikkeling; 32. vraagt de Commissie en de lidstaten om te zorgen voor doeltreffende controles van landbouwproducten die uit derde landen worden ingevoerd, opdat de Europese voedselproductie niet alleen verzekerd is van een hoog beschermingsniveau maar ook van een eerlijk speelveld; 33. verzoekt de Commissie en de lidstaten zich er meer voor in te zetten om de handel in illegale gewasbeschermingsmiddelen een halt toe te roepen, aangezien deze producten de doelstellingen van de EU-wetgeving op dit gebied ondermijnen; Aanvragen tot goedkeuring van werkzame stoffen 34. roept de Commissie op een voorstel tot wijziging van de verordening in te dienen op grond waarvan zij de bevoegdheid krijgt een werkprogramma vast te stellen voor het aanwijzen van de lidstaat-rapporteur in het kader van aanvragen, op basis van de volgende criteria voor een onafhankelijke, objectieve en transparante beoordeling: expertise, middelen, de afwezigheid van belangenconflicten, de relevantie van het middel, de technische capaciteiten en het vermogen om tot wetenschappelijk onderbouwde en betrouwbare resultaten te komen, samen met een uitgebreid collegiaal toetsingsproces en raadpleging van de belanghebbenden, overeenkomstig het systeem voor de verlenging van de goedkeuring van werkzame stoffen; 35. vraagt de Commissie de beoordeling van verlengingsaanvragen toe te vertrouwen aan een andere lidstaat dan de lidstaat die belast was met de eerdere beoordeling(en), onder voorwaarde dat het noodzakelijke niveau van expertise en middelen kan worden gewaarborgd; 36. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat alleen lidstaten die een hoge kwaliteit van beoordeling kunnen garanderen en effectieve procedures voor de beoordeling van belangenconflicten voorhanden hebben, lidstaat-rapporteur worden; 37. wenst dat de Commissie, met steun van de EFSA, de nationale referentielaboratoria beoordeelt die aan de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaat-rapporteur zijn verbonden, teneinde ervoor te zorgen dat de ontwerp-beoordelingsverslagen van de lidstaten-rapporteurs van een vergelijkbaar niveau van expertise zijn; 38. roept de lidstaten voorts op hun audits van laboratoria met GLP-erkenning op verantwoordelijke wijze uit te voeren en verzoekt de Commissie onder haar auspiciën een EU-verificatiesysteem op te zetten voor de audits die de lidstaten uitvoeren; 39. neemt kennis van het voorstel van de Commissie over de transparantie en duurzaamheid van de EU-risicobeoordeling in de voedselketen en is ingenomen met de kans om de huidige situatie in dit opzicht te verbeteren; 40. acht het van belang dat aanvragers verplicht alle te verrichten, wettelijk voorgeschreven studies laten optekenen in een openbaar register en dat er een inspraakperiode plaatsvindt waarin belanghebbenden bestaande gegevens kunnen aandragen om ervoor te zorgen dat alle relevante informatie in acht wordt genomen; benadrukt dat in de bepalingen inzake het openbaar register tevens is vastgelegd dat het erkende laboratorium de begin- en einddatum van de studie moet registreren, dat de controlegegevens moeten worden gepubliceerd en dat deze gegevens, met inbegrip van de gebruikte testmethoden en met inachtneming van de bescherming van persoonsgegevens, moeten worden opgenomen in een register van historische controles; is van oordeel dat bij een aanvraag alleen geregistreerde wettelijk voorgeschreven studies mogen worden ingediend; 41. onderstreept dat aanvragers alle studies, met inbegrip van de ruwe gegevens, verplicht moeten overleggen aan de lidstaat-rapporteur, en wel in een machinaal leesbaar formaat; 42. pleit ervoor dat bovenstaande studies, met inbegrip van alle ondersteunende gegevens en informatie met betrekking tot toelatingsaanvragen, in hun geheel en in een machinaal leesbaar formaat openbaar worden gemaakt, zodat de transparantie wordt gewaarborgd, de studies tijdig en met inachtneming van de bescherming van persoonsgegevens kunnen worden onderworpen aan een onafhankelijke controle en ervoor wordt gezorgd dat degenen die de studies hebben aangevraagd deze alleen voor niet-commerciële doeleinden kunnen gebruiken, teneinde de betreffende intellectuele-eigendomsrechten te beschermen; 43. verzoekt de Commissie te beoordelen of het dienstig is niet langer verplicht te stellen dat de aanvrager wetenschappelijke, collegiaal getoetste open literatuur over de werkzame stof en aanverwante formuleringen verstrekt, maar deze taak in plaats daarvan toe te wijzen aan de lidstaat-rapporteur, die hierbij door de EFSA wordt ondersteund; 44. onderstreept dat bij de beoordeling evenveel gewicht moet worden toegekend aan collegiaal getoetste open literatuur, indien voorhanden, als aan studies op basis van goede laboratoriumpraktijken; is van mening dat beide soorten een geldige bijdrage leveren aan de beoordeling en moeten worden gewogen aan de hand van hun relatieve kwaliteit en relevantie voor de aanvraag in kwestie; 45. verzoekt de Commissie na te gaan of het wenselijk is niet langer verplicht te stellen dat de aanvrager de in het kader van de aanvraag te verstrekken gegevens beoordeelt, maar deze taak in plaats daarvan toe te wijzen aan de lidstaat-rapporteur; 46. dringt aan op een onafhankelijke herbeoordeling van de geldende regels voor het literatuuronderzoek, teneinde ervoor te zorgen dat alle relevante studies in aanmerking worden genomen; Ontwerpbeoordelingen door de lidstaat-rapporteur 47. wijst erop dat de lidstaat-rapporteur artikel 9 van de verordening strikt moet toepassen, opdat ervoor wordt gezorgd dat aanvragen volledig zijn voordat ze ontvankelijk worden geacht; 48. onderstreept dat de beoordeling een grondige evaluatie moet omvatten van de ruwe gegevens en van de gegevens in verband met de eindformule van het product die in die fase van de evaluatie beschikbaar zijn; pleit ervoor dat de lidstaat-rapporteur in het ontwerp-beoordelingsverslag duidelijk aantoont dat alle studies naar behoren zijn gecontroleerd op relevantie, wetenschappelijke kwaliteit en geldigheid, en zo nodig verdere studies opneemt die door de aanvrager als niet ter zake doend werd beschouwd; wijst erop dat gegevens waarin melding wordt gemaakt van negatieve bijwerkingen alleen terzijde kunnen worden geschoven als hiervoor een wetenschappelijke, op feiten gebaseerde rechtvaardiging is, bijvoorbeeld de correcte toepassing van relevante richtsnoeren van de OESO; 49. vraagt de Commissie om na te gaan wat de beste manier is om ervoor te zorgen dat werkzame stoffen worden beoordeeld op basis van de meest frequente vormen van gebruik, de meest gebruikte formuleringen, hun dosering en relevante blootstellingsscenario's; 50. pleit ervoor dat bij alle beoordelingen wordt uitgegaan van een systematische beoordeling van al het beschikbare bewijsmateriaal en dringt aan op volledige transparantie ten aanzien van het gebruik van "bewijskracht"; 51. beveelt aan dat de lidstaat-rapporteur het overnemen van paragrafen zoveel mogelijk beperkt tot gemotiveerde en naar behoren gemelde gevallen; staat erop dat er, voor zover het de beoordeling door de aanvrager betreft en wanneer er zinsneden uit het aanvraagdossier worden overgenomen, een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de beoordeling van de autoriteit en de beoordeling van de aanvrager; EFSA-advies over ontwerp-beoordelingsverslagen en classificatie van de werkzame stoffen door het ECHA 52. wenst dat de Commissie en de lidstaten ervoor zorgen dat belangrijke tests (bijvoorbeeld recente ecotoxicologische tests voor bodemorganismen en beoordeling van de concentratie in het milieu en de residuen in stof, wind, lucht en water, en tests met betrekking tot de toxische effecten van stoffen op lange termijn, met name op kwetsbare groepen) en recente wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen op methodologiegebied in de risicobeoordeling worden opgenomen; 53. vraagt de Commissie om haar overzicht inzake actuele richtsnoeren en testrichtlijnen naar behoren te actualiseren; 54. roept de Commissie op de voltooiing van het proces voor de harmonisering van gegevensvereisten en methodologieën te vergemakkelijken en versnellen, in het bijzonder op het gebied van richtsnoeren inzake ecotoxicologie en het lot en gedrag in het milieu; 55. verzoekt de Commissie maximumresidugehalten (MRL's) vast te stellen voor bodems en oppervlaktewater, onder meer aan de hand van de gegevens die zijn verzameld in het kader van het milieutoezicht na het in de handel brengen; 56. dringt erop aan dat MRL's voor levensmiddelen en diervoeders sneller en efficiënter worden vastgesteld, en dat, door de beoordelingstermijnen tussen de MRL's en goedkeuring of vernieuwing te harmoniseren, voor meer samenhang wordt gezorgd; 57. pleit ervoor dat de gegevens die na het in de handel brengen in het kader van het milieutoezicht zijn verzameld, worden gebruikt om de nauwkeurigheid van de voorspelde concentratie in het milieu (PEC) in milieugedragsmodellen te controleren; 58. verzoekt de Commissie een voorstel tot wijziging van Verordening (EU) nr. 284/2013 van de Commissie in te dienen om ervoor te zorgen dat er gegevensvereisten in worden opgenomen met betrekking tot de langetermijntoxiciteit van gewasbeschermingsmiddelen en verdere blootstellingsroutes, in het bijzonder als gevolg van wind- en watererosie van de bodem, aan de hand van actuele modellen; 59. wenst dat de EFSA haar richtsnoeren regelmatig aanpast aan de stand van de ontwikkelingen op alle relevante gebieden, dit met het oog op de beoordeling van de residugehalten op korte en lange termijn van werkzame stoffen, formuleringen en mengsels in oppervlaktewater, de bodem, wind en stof; 60. is van mening dat de richtsnoeren van de EFSA risicobeoordelaars voldoende duidelijke handvatten moeten bieden, opdat voor een kwalitatief hoogwaardige beoordeling kan worden gezorgd en aanvragers kunnen uitgaan van voorspelbaarheid en samenhang; 61. vraagt de Commissie en de lidstaten om in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders onverwijld alle richtsnoeren goed te keuren die nog in behandeling zijn, waaronder de geactualiseerde richtsnoeren inzake bijen die de EFSA in haar recente evaluatie van drie neonicotinoïden hanteerde; 62. verzoekt de EFSA de richtsnoeren voor bijen verder te actualiseren, los van de goedkeuring van alle richtsnoeren die nog in behandeling zijn, en daarbij rekening te houden met andere soorten bestuivers, zogeheten cocktaileffecten en de technische haalbaarheid; 63. is ingenomen met de proefbeoordeling van de cumulatieve gevolgen en pleit ervoor deze uiterlijk eind 2018 af te ronden en daarna binnen afzienbare tijd cumulatieve risicobeoordelingen te verrichten in het kader van de toelatingsprocedure; pleit ervoor dat voorrang wordt gegeven aan en vaart wordt gezet achter onderzoek naar andere blootstellingsroutes, naast het zenuwstelsel en de schildklier; 64. verzoekt de EFSA, de Commissie en de lidstaten een extra veiligheidsfactor toe te passen bij het berekenen van de "veilige" blootstellingsdoseringen, zodat rekening wordt gehouden met de potentiële toxiciteit van mengsels in gevallen waarin een grote mate van onzekerheid blijft bestaan die niet kan worden weggenomen door aanvullende tests; 65. roept de EFSA en het ECHA op de gebruiksvriendelijkheid van de informatie op hun websites te verbeteren, ook met het oog op het toestaan van datamining; 66. wenst dat de lidstaten ervoor zorgen dat zij naar behoren zijn vertegenwoordigd in de EFSA; raadt de lidstaten aan op constructieve manieren samen te werken met de EFSA; 67. adviseert om de wetenschappelijke kennis en capaciteit te verstevigen door het netwerk van deskundigen van de EU-agentschappen, instanties van de lidstaten, en bij risicobeoordelingen betrokken instituten en universitaire onderzoeksgroepen te ondersteunen, uit te breiden en te versterken; 68. pleit voorts voor samenwerking met internationale deskundigen in het kader van internationale wetenschappelijke netwerken, teneinde het wetenschappelijk debat en de wetenschappelijke inbreng te ondersteunen en daarmee de internationale samenwerking binnen het systeem voor collegiale toetsing te versterken, hetgeen meer internationaal erkende resultaten van hoge kwaliteit zal opleveren; 69. beveelt aan dat de EFSA haar adviezen in collegiaal getoetste tijdschriften publiceert, teneinde de constructieve dialoog te versterken en meer nationale deskundigen en andere wetenschappers te motiveren en aan te moedigen om deel te nemen aan haar werkzaamheden; 70. pleit ervoor dat aan de EFSA en het ECHA, ook met het oog op de verwachte extra werklast, voldoende middelen worden toegewezen om hun taken op onafhankelijke, objectieve en transparante wijze te kunnen uitvoeren, teneinde een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van mens en dier en van het milieu te waarborgen; 71. benadrukt dat de geloofwaardigheid van het systeem voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen sterk afhangt van het publieke vertrouwen in de Europese agentschappen; onderstreept dat een transparant proces van wetenschappelijke beoordelingen van belang is voor het handhaven van het publieke vertrouwen; is daarnaast ingenomen met de aanhoudende inspanningen van de EFSA om, met het oog op het waarborgen van onafhankelijkheid en het beslechten van eventuele belangenconflicten, haar systeem en de meest recente, in 2017 gepubliceerde versie van haar onafhankelijkheidsbeleid te verbeteren; 72. roept de EFSA op ervoor te zorgen dat alle deskundigen die deelnemen aan de beoordeling een publieke verklaring afleggen omtrent hun belangen en dat deskundigen met belangenconflicten worden uitgesloten van alle fasen van het proces van collegiale toetsing; 73. verzoekt de oprichting voor te stellen van een onafhankelijk toezichtscomité binnen de EFSA, dat wordt belast met het onderzoeken van mogelijke belangenconflicten; 74. benadrukt dat er voldoende middelen moeten worden toegewezen, zodat de laatste hand kan worden gelegd aan milieutoezicht en analyses na het in de handel brengen op landschapsschaal, waaronder het toezicht op bestrijdingsmiddelenresiduen in bodems en stof, waarvan de resultaten met de EFSA moet worden gedeeld; 75. roept de EFSA op ervoor te zorgen zij over de nodige expertise beschikt om de beschikbaarheid en toepassing van niet-chemische methoden volledig te kunnen beoordelen; 76. wenst dat de Commissie, middels het mechanisme voor wetenschappelijk advies, op verzoek optreedt als bemiddelaar in wetenschappelijke meningsverschillen over werkzame stoffen; 77. dringt erop aan dat in het kader van het mechanisme voor wetenschappelijk advies een begin wordt gemaakt met een systematische evaluatie van alle beschikbare studies over de kankerverwekkende eigenschappen van glyfosaat en glyfosaatformuleringen, zodat kan worden beoordeeld of een herziening van de toelating van glyfosaat, overeenkomstig artikel 21 van de verordening, gerechtvaardigd zou zijn; Goedkeuring van werkzame stoffen door de Commissie 78. vindt het uiterst betreurenswaardig dat zich voorafgaand aan en na de collegiale toetsing door de EFSA tal van vertragingen hebben voorgedaan op het niveau van de lidstaten en de Commissie, betreurt met name de vertragingen bij de beoordeling van stoffen die aan de uitsluitingscriteria voldoen, en verzoekt de lidstaten-rapporteurs en de Commissie met klem om zich aan de in de verordening vastgestelde termijnen te houden; 79. wijst op de noodzaak van politieke verantwoording voor de goedkeuring van uitvoeringshandelingen bij gebruikmaking van de comitéprocedure; is verontrust over het gebrek aan transparantie binnen het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders; verzoekt de Commissie en de lidstaten de algehele transparantie van de procedures te vergroten, onder meer door gedetailleerde notulen van de comitédiscussies en de desbetreffende standpunten te verstrekken, met name door de besluiten van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders toe te lichten en te motiveren en door de stemmen van de lidstaten openbaar te maken; 80. verzoekt de Commissie en de lidstaten een onafhankelijkheidsbeleid goed te keuren en zich ervan te vergewissen dat de leden van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders vrij zijn van belangenconflicten; 81. vraagt de Commissie en de lidstaten streng de hand te houden aan artikel 53 van de verordening en duidelijke, op wetenschappelijke kennis gebaseerde criteria vast te stellen voor wat moet worden verstaan onder onaanvaardbare effecten op het milieu, daarbij rekening houdend met de werkelijke (acute en chronische) blootstelling aan meervoudige gewasbeschermingsmiddelen; 82. dringt er bij de Commissie op aan de toepassing van de procedure voor aanvullende gegevens strikt te beperken tot het doel dat daarvoor is vastgesteld in artikel 6, onder f), van de verordening, namelijk wanneer tijdens de beoordelingsprocedure of naar aanleiding van nieuwe wetenschappelijke en technische kennis nieuwe eisen worden vastgesteld; is van mening dat de bescherming van de volksgezondheid en het milieu de hoogste prioriteit moet hebben, terwijl aanvragers tegelijkertijd moeten kunnen rekenen op betrouwbare termijnen voor toelating; onderstreept dat de volledigheid van dossiers uiterst belangrijk is voor de goedkeuring van werkzame stoffen; betreurt dat de afwijking in de vorm van de procedure betreffende bevestigende informatie ertoe heeft geleid dat ten minste twee werkzame stoffen waarvan het gebruik anders zou zijn ingeperkt, voor langere tijd op de markt zijn gebleven; 83. wenst dat de Commissie het richtsnoer in kwestie dusdanig wijzigt dat bevestigende gegevens systematisch aan een volledige collegiale toetsing door de EFSA worden onderworpen, zoals het geval is bij de oorspronkelijke gegevens in de aanvraag; 84. verzoekt de Commissie juridische bindende risicobeperkende maatregelen op te nemen in de goedkeuring van werkzame stoffen, teneinde de bekende risico's van gewasbeschermingsmiddelen aan te pakken, alsook de lidstaten te ondersteunen bij het vaststellen van de risicobeperkende maatregelen die geschikt zijn voor de specifieke situatie van hun land, daarbij rekening houdend met de landbouwkundige, klimatologische en milieuomstandigheden op hun grondgebied; 85. vraagt de Commissie verder om ervoor te zorgen dat daarna op de markt toezicht wordt gehouden op de doeltreffendheid en doelmatigheid van de toegepaste beperkende maatregelen; 86. verzoekt de Commissie toe te zien op de volledige toepassing van artikel 25 van de verordening, zodat beschermstoffen en synergisten alleen mogen worden gebruikt nadat ze zijn goedgekeurd; onderstreept dat de gegevensvereisten voor de goedkeuring van beschermstoffen en synergisten gelijk moeten zijn aan die voor werkzame stoffen, en pleit voor de vaststelling van een uitvoeringshandeling overeenkomstig artikel 25, lid 3, van de verordening; 87. verzoekt de Commissie uiterlijk eind 2018 overeenkomstig artikel 27 van de verordening de eerste negatieve lijst met onaanvaardbare formuleringshulpstoffen vast stellen, samen met criteria en een procedure voor de vaststelling van nieuwe formuleringshulpstoffen; pleit daarom voor de opname van gegevens die vereist zijn uit hoofde van REACH, de CLP-verordening en de biocidenverordening, en van gegevens die door de lidstaten zijn verzameld tijdens de vaststelling van hun eigen negatieve lijst met onaanvaardbare formuleringshulpstoffen; 88. verzoekt de Commissie om, overeenkomstig zijn resolutie van 15 februari 2017 over biologische pesticiden met een laag risico en zijn resolutie van 13 september 2018 over de tenuitvoerlegging van de verordening, vóór het einde van haar huidige mandaat een specifiek wetsvoorstel voor te leggen tot wijziging van de verordening, los van de algemene herziening in het kader van de Refit-procedure, dit met het oog op de invoering van een strenge, kwalitatief hoogwaardige en versnelde beoordelings-, toelatings-, en registratieprocedure; 89. verzoekt de Commissie de transparantie te verbeteren door een website op te zetten waarop de tijdlijn en fasen voor de goedkeuring van iedere werkzame stof worden weergegeven, alsook de besluiten van de lidstaten-rapporteurs, de EFSA en het ECHA, de besluiten van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, de duur van de vergunning en andere relevante gegevens; Toelating van gewasbeschermingsmiddelen door de lidstaten 90. verzoekt de Commissie het systeem van zones kritisch tegen het licht te houden en zodoende te evalueren wat de beste manier is om te waarborgen dat de geharmoniseerde wetenschappelijke beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen naar behoren wordt verricht, met inachtneming van de verantwoordelijkheden van de lidstaten in verband met de toelating, beperking of weigering ervan; dringt voorts aan op een herziening van de beperkingen voor de weigering van toelating; 91. is van mening dat de procedure voor wederzijdse erkenning van cruciaal belang is om de werklast te delen en de naleving van de uiterste termijnen te faciliteren; betreurt de vertragingen bij de beoordeling door de lidstaten die instaan voor het onderzoeken van de vergunningsaanvragen en de problemen in verband met de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning; roept de Commissie op zich samen met de lidstaten ervoor in te zetten om de werking van het systeem van zones te verbeteren; onderstreept dat de volledige tenuitvoerlegging van de bestaande wetgeving als doel moet hebben dubbel werk te voorkomen en nieuwe stoffen zonder onnodige vertragingen beschikbaar te maken voor landbouwers; 92. dringt er bij de lidstaten op aan te voldoen aan de in de verordening vastgestelde termijnen voor de evaluatie van gewasbeschermingsmiddelen en de bepalingen inzake wederzijdse erkenning; 93. roept de EFSA op geharmoniseerde richtsnoeren vast te stellen voor de beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen en vraagt de Commissie deze aansluitend goed te keuren; 94. roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat alle gewasbeschermingsmiddelen naar behoren worden beoordeeld, onder meer aan de hand van blootstellingsscenario's, op basis van gegevens die zijn verkregen voor het gewasbeschermingsmiddel zelf, en is van oordeel dat gegevens over gewasbeschermingsmiddelen niet mogen worden geëxtrapoleerd op basis van gegevens die zijn verkregen over werkzame stoffen, mits dit wetenschappelijk gerechtvaardigd is en milieutoezicht na het in de handel brengen heeft aangetoond dat deze werkwijze betrouwbaar is; 95. vraagt de Commissie om binnen twee jaar een gedetailleerd verslag over de nationale praktijken op het gebied van risicobeoordeling en risicobeheer van gewasbeschermingsmiddelen in te dienen bij het Parlement; 96. roept de lidstaten op te garanderen dat alle besluiten inzake de verlening van vergunningen voor gewasbeschermingsmiddelen op een degelijke risicobeoordeling berusten van de reële blootstelling (acuut en chronisch) van kwetsbare groepen en verzoekt om het overeenstemmende EFSA-richtsnoer in deze zin te wijzigen; 97. onderstreept dat aanvragers alle studies, met inbegrip van de ruwe gegevens, verplicht moeten overleggen aan de lidstaat die de aanvraag tot toelating onderzoekt, en wel in een machinaal leesbaar formaat; 98. pleit ervoor dat bovenstaande studies, met inbegrip van alle ondersteunende gegevens en informatie met betrekking tot toelatingsaanvragen, in hun geheel en in een machinaal leesbaar formaat openbaar worden gemaakt, zodat de transparantie wordt gewaarborgd, de studies tijdig en met inachtneming van de bescherming van persoonsgegevens kunnen worden onderworpen aan een onafhankelijke controle en ervoor wordt gezorgd dat degenen die de studies hebben aangevraagd deze alleen voor niet-commerciële doeleinden kunnen gebruiken, teneinde de betreffende intellectuele-eigendomsrechten te beschermen; 99. verzoekt de Commissie na te gaan of het wenselijk zou zijn om de EFSA de verantwoordelijkheid te geven voor de risicobeoordeling van gewasbeschermingsmiddelen, terwijl het feitelijke besluit over de toelating van gewasbeschermingsmiddelen op nationaal niveau moet blijven plaatsvinden om rekening te houden met de specifieke situatie van elk land; 100. wenst dat de lidstaten de doeltreffendheid vergroten door de coördinatie binnen en tussen de zones te verbeteren, teneinde het werk beter te verdelen en optimaal gebruik te maken van de middelen van elke lidstaat, en dat zij afwijkingen ingevolge artikel 53 van de verordening alleen toestaan als de bestaande verplichtingen strikt worden nagekomen; 101. is van mening dat het systeem voor wederzijdse erkenning tussen de zones moet worden verbeterd; 102. dringt er bij de lidstaten op aan de toelatingsprocedures op nationaal niveau beter ten uitvoer te leggen teneinde de afwijkingen en verlengingen die worden toegestaan uit hoofde van artikel 53 van de verordening te beperken tot echte noodsituaties; roept de lidstaten op streng de hand te houden aan artikel 53 van de verordening en alleen aanvragen tot afwijking in aanmerking te nemen en te onderzoeken die volledig zijn ingevuld, en alleen volledige kennisgevingen van afwijkingen voor te leggen aan de Commissie en de andere lidstaten; 103. vraagt de Commissie ten volle gebruik te maken van haar controlebevoegdheden uit hoofde van artikel 53, leden 2 en 3, teneinde afwijkingen en verlengingen overeenkomstig artikel 53 te beperken tot gerechtvaardigde noodsituaties; 104. wenst dat de lidstaten erop toezien dat er een openbare raadpleging van de relevante belanghebbenden wordt gehouden voordat er een noodtoelating wordt verleend overeenkomstig artikel 53, dat onnodige vertraging bij de verlening van de betreffende toelating wordt voorkomen en dat alle relevante belanghebbenden tijdig ervan in kennis worden gesteld of de toelating in kwestie al dan niet wordt verleend; 105. roept alle lidstaten op tot openbaarmaking van de door hen ontvangen volledig ingevulde aanvraagformulieren waarin om een noodtoelating wordt verzocht overeenkomstig artikel 53, ongeacht of de toelating wordt verleend of geweigerd; 106. verzoekt de Commissie methoden te ontwikkelen om te bepalen of, en zo ja wanneer, bepaalde afwijkingen moeten worden toegestaan, met name in verband met "verwaarloosbare blootstelling" of "ernstig fytosanitair gevaar"; 107. roept de lidstaten op elkaar, de Commissie en het publiek op de hoogte te stellen van de toelating en intrekking van gewasbeschermingsmiddelen, alsmede van risicobeperkende maatregelen, om zo te zorgen voor een EU-breed overzicht van op de markt verkrijgbare gewasbeschermingsmiddelen en het daarmee verband houdende risicobeheer; 108. dringt bij de Commissie en de lidstaten aan op een betere uitwisseling van gegevens over gewasbeschermingsmiddelen die veiliger zijn dan gewasbeschermingsmiddelen met bestanddelen die voor vervanging in aanmerking komen, om zo de vergelijkende beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen te vereenvoudigen; 109. merkt op dat uit onderzoek naar het gebruik van koper in gebieden waar dit van oudsher wordt gebruikt, is gebleken dat dit gevolgen heeft voor de microbiologische bodemkwaliteit; deelt het standpunt dat koper moet worden beschouwd als een tijdelijk middel voor gewasbescherming en dat het gebruik ervan moet worden afgebouwd zodra er betere alternatieven beschikbaar komen; 110. verzoekt de Commissie en de lidstaten de ontwikkeling en het gebruik van duurzame en ecologische alternatieven voor gewasbeschermingsmiddelen, maatregelen voor geïntegreerde gewasbescherming en bestrijdingsmiddelen met een laag risico te bevorderen als een belangrijke maatregel om de schadelijke effecten van gewasbescherming te verminderen; erkent dat de verdere ontwikkeling van en meer onderzoek naar deze middelen noodzakelijk is; verzoekt de Commissie daarom de mogelijkheden te onderzoeken om innovatie op dit gebied te stimuleren; 111. verzoekt de Commissie met een voorstel tot wijziging van de verordening te komen, zodat niet alleen het gebruik, maar ook het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen met een laag risico procedureel gezien gemakkelijker wordt gemaakt voor marktdeelnemers; is van mening dat er met name meer duidelijkheid nodig is betreffende het op de markt brengen van basisstoffen; 112. dringt erop aan dat kmo-producenten van gewasbeschermingsmiddelen transparante en eerlijke toegang krijgen tot werkzame stoffen; 113. wenst dat de Commissie de effecten analyseert van de in de huidige wetgeving vastgestelde voorschriften voor de toelating van en de handel in gewasbeschermingsmiddelen en biociden, in termen van de personele middelen en economische capaciteiten die kmo-producenten ter beschikking staan, en dat zij na elke eventuele wijziging van de bestaande regelgeving haar analyse herhaalt; benadrukt dat de resultaten van dergelijke analyses beschikbaar moeten worden gesteld voor raadpleging door het publiek; 114. pleit voor een geharmoniseerde definitie van "kleine toepassing", teneinde een gelijk speelveld te bevorderen, en beveelt aan één EU-lijst met belangrijke gewassen op te stellen; 115. roept de Commissie, de EFSA en de lidstaten op ervoor te zorgen dat alle relevante belanghebbenden, waaronder het publiek, worden betrokken bij alle activiteiten voor belanghebbenden betreffende pesticiden, zoals voorzien in Richtlijn 2003/35/EG en het Verdrag van Aarhus; 116. roept de Commissie en de lidstaten op te waarborgen dat de in de verordening opgenomen voorschriften voor de prioritering van niet-chemische methoden naar behoren worden toegepast; o o o 117. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2018)0467 ), – gezien artikel 203 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0314/2018), – gezien artikel 78 quater van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A8-0441/2018 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien deel IV van de overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds (1) , – gezien zijn resolutie van 11 december 2012 over het ontwerpbesluit van de Raad tot sluiting van de overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds (2) , en Midden-Amerika, anderzijds, en het bijbehorende tussentijdse verslag (3) , – gezien de jaarverslagen van de Commissie van 18 maart 2015, 18 februari 2016 en 5 april 2017 over de uitvoering van deel IV van de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds (respectievelijk COM(2015)0131 , COM(2016)0073 en COM(2017)0160 ), – gezien zijn resolutie van 31 mei 2018 over de situatie in Nicaragua (4) en de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) namens de EU over de situatie in Nicaragua van 2 oktober 2018, – gezien de resoluties van de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering over het bestuur van de globalisering en over maatschappelijk verantwoord ondernemen in de EU en in Latijns-Amerikaanse en Caribische landen (LAC), die beide op 20 september 2018 in Wenen zijn aangenomen, – gezien het verslag van de Commissie van 9 november 2017 over de uitvoering van vrijhandelsovereenkomsten 1 januari 2016 - 31 december 2016 (SWD(2017)0364), – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 februari 2018 inzake hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in vrijhandelsovereenkomsten van de EU (5) , – gezien zijn resoluties van 30 mei 2018 over het jaarverslag over de uitvoering van het gemeenschappelijk handelsbeleid (6) en van 25 oktober 2018 over het in goede banen leiden van de mondialisering: handelsaspecten (7) , – gezien het verslag van de vierde vergadering van het Associatiecomité van 14 juni 2018, – gezien het verslag van 13 juni 2018 aan het Forum voor het maatschappelijk middenveld van de vierde vergadering van de raad inzake handel en duurzame ontwikkeling over de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie (EU) en Midden-Amerika (8) , – gezien de samenvatting van het debat in de gezamenlijke vergadering van de adviesgroepen van het maatschappelijk middenveld van Europa en Midden-Amerika op 16 juni 2016 (9) , – gezien de openbare hoorzittingen in de Commissie internationale handel (INTA) op 20 juni 2018, 15 maart 2016, en 27 maart 2012, – gezien zijn aanbeveling van 13 december 2017 aan de Raad en de Commissie na het onderzoek naar witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking (10) , – gezien de gezamenlijke verklaring over handel en economische empowerment van vrouwen ter gelegenheid van de ministeriële conferentie van de World Trade Organization (WTO) in Buenos Aires in december 2017, – gezien artikel 52 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A8-0459/2018 ), A. overwegende dat de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Midden-Amerika (hierna "de overeenkomst") de eerste interregionale associatieovereenkomst was die de EU heeft gesloten; overwegende dat de overeenkomst gebaseerd is op drie pijlers, namelijk politieke dialoog, samenwerking en handel; overwegende dat de handelspijler van de overeenkomst (deel IV) vrij breed en ambitieus was toen erover werd onderhandeld, maar dat het achteraf ontbreekt aan actuele bepalingen over, onder andere, gender en handel, digitale handel en e-handel, aanbestedingen, investeringen, anticorruptie of het midden- en kleinbedrijf (mkb); B. overwegende dat de handelspijler van de overeenkomst voorlopig is toegepast voor een periode van vijf jaar: sinds 1 augustus 2013 met Honduras, Nicaragua en Panama, sinds 1 oktober 2013 met Costa Rica en El Salvador, en sinds 1 december 2013 met Guatemala; C. overwegende dat de pijlers politieke dialoog en samenwerking nog steeds niet door alle lidstaten worden toegepast, aangezien niet alle lidstaten de overeenkomst hebben geratificeerd; overwegende dat de niet-toepassing van deze twee pijlers leidt tot een onevenwichtigheid tussen handelsgerelateerde kwesties en politieke kwesties, namelijk de kernwaarden van de EU, zoals de bevordering van democratie en mensenrechten; D. overwegende dat Midden-Amerika een relatief kleine markt is met bijna 43 miljoen inwoners en goed is voor 0,25 % van het mondiale bbp; E. overwegende dat de Midden-Amerikaanse landen de afgelopen 15 jaar meer openstonden voor handel dan andere landen met hetzelfde inkomensniveau; overwegende echter dat import nog steeds de belangrijkste bron van handel met andere landen is; F. overwegende dat de belangrijkste markt voor Midden-Amerika de regio zelf is, omdat de Midden-Amerikaanse gemeenschappelijke markt de op een na grootste handelspartner is voor de meeste landen in de regio, goed voor 26 % van alle export; G. overwegende dat uitvoering van de handelsovereenkomsten van de EU een hoofdprioriteit is van het Parlement, de Raad en de Commissie om het gemeenschappelijk handelsbeleid (GHB) van de EU te monitoren, beoordelen en kalibreren; overwegende dat verslag uitbrengen over de uitvoering van de overeenkomst met Midden-Amerika een tijdige en nuttige bijdrage is aan de reflectie over mogelijke modernisering ervan; H. overwegende er nu voldoende ervaring, data en statistische informatie is om de uitvoering van de handelspijler van de overeenkomst te beoordelen; overwegende dat in de resolutie van het Parlement die parallel met zijn goedkeuring van de overeenkomst op 11 december 2012 is aangenomen de doelstellingen voor de handelspijler en suggesties voor de follow-up tijdens de uitvoering (11) die relevant zijn voor de analyse zijn opgenomen; I. overwegende dat in advies 2/15 van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 16 mei 2017 (12) werd bevestigd dat het GHB een op waarden gebaseerd beleid is en dat de bevordering van duurzame ontwikkeling een integraal onderdeel is van het GHB; J. overwegende dat de mensenrechtensituatie in verschillende Midden-Amerikaanse landen zorgwekkend is; Belangrijkste conclusies en aanbevelingen 1. is van mening dat de overeenkomst ernaar streeft een van zijn belangrijkste initiële doelstellingen te verwezenlijken omdat de overeenkomst het proces van regionale integratie probeert te versterken door intra-regionale instellingen, samenwerking en dialoog te ondersteunen, en zo een bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), de universele VN-agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en, in het kader van het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling zoals vastgelegd in artikel 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), aan de complementariteit van hun productiesectoren, door eerlijke grensoverschrijdende uitwisseling te bevorderen en regionale duurzame economische samenwerking te stimuleren; herhaalt dat de overeenkomst bijdraagt tot consolidering van de bredere strategische dimensie van het partnerschap tussen de EU en Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (LAC); is van mening dat het van essentieel belang is dat de overeenkomst volledig in werking treedt, hetgeen afhangt van de interne ratificatie door enkele EU-lidstaten (13) , en de effectieve en adequate uitvoering van alle bepalingen van de handelspijler door beide partijen; 2. herinnert aan het belang van versterking van de bi-regionale samenwerking om het multilaterale handelsstelsel in stand te houden en te versterken, als een essentiële pijler voor de verwezenlijking van de SDG's en om een economisch bestuur op basis van regels te waarborgen, waarbij een eerlijker, meer inclusieve en duurzame handel wordt gewaarborgd; herinnert met name aan zijn steun voor de WTO, waarbij het zijn rol bij het creëren van economische stabiliteit en het ondersteunen van groei en ontwikkeling benadrukt, en roept de partijen op gebruik te maken van de dialoog die door de overeenkomst wordt gestimuleerd om gezamenlijke strategieën voor de noodzakelijke modernisering van de WTO te identificeren en te ontwikkelen; 3. onderstreept dat Midden-Amerika een van de regio's is die het meest te lijden hebben onder klimaatverandering en natuurrampen, en dringt daarom aan op een zeer zorgvuldig onderzoek naar het verband tussen verandering van landgebruik als gevolg van de liberalisering van investeringen en de toegang tot eigendom, en de uitbreiding van monoculturen, naar bescherming van en toegang tot watervoorraden en zoet water en de noodzaak om de respectieve openbare voorzieningen in stand te houden en/of te ontwikkelen, en naar samenwerking bij de ontwikkeling van niet-vervuilende openbare vervoers- en energiesystemen; 4. benadrukt dat de overeenkomst steunt op een op regels gebaseerde, eerlijke en voorspelbare relatie ter bevordering van een veiliger economische omgeving die stoelt op de beginselen van duurzame ontwikkeling en eerbiediging van de mensenrechten en arbeids- en milieunormen met inachtneming van de rechtsstaat en goed bestuur, en benadrukt dat er doeltreffende anticorruptiemaatregelen moeten worden getroffen; is van mening dat een dergelijke voorspelbaarheid positieve gevolgen heeft voor economische groei, de handel in goederen, de verlening van diensten, de deelname aan openbare aanbestedingen en het aantrekken van investeringen, het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid, het creëren van betere arbeidsomstandigheden en een hogere levensstandaard, zelfs als de stromen zich niet altijd op lineaire wijze ontwikkelen; 5. dringt er bij de Commissie op aan geactualiseerde en volledige jaarverslagen op te stellen over de uitvoering van de overeenkomst zoals vereist wordt in de relevante uitvoeringsverordeningen; is van mening dat de informatie in het Verslag over de uitvoering van vrijhandelsovereenkomsten niet toereikend is (SWD(2017)0364); merkt op dat de gegevens over de import vanuit Midden-Amerika sterk fluctueren aangezien de Midden-Amerikaanse export zich concentreert op grondstoffen waarvan de prijzen gebaseerd zijn op de wereldmarkt, of productonderdelen in de mondiale waardeketens; moedigt de partijen sterk aan, met het oog op een zorgvuldige beoordeling van de uitvoering van de overeenkomst, om passende maatregelen te treffen om de inzameling en levering van regelmatige, geactualiseerde, vergelijkbare en betrouwbare statistische gegevens te verbeteren, o.a. over de handel in goederen en diensten, investeringen en klimaatverandering, alsmede over de mate van consolidering van mkb-activiteiten, en evaluaties uit te voeren op basis van gegevens die per geslacht zijn uitgesplitst; moedigt beide partijen verder aan toe te zien op de handhaving van internationaal overeengekomen normen voor de bestrijding van witwassen, alsmede belastingontduiking en -ontwijking; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om de uitvoering van haar handelsovereenkomsten te actualiseren en een gemeenschappelijke methodologie voor een meer coherente evaluatie van de uitvoering ervan te ontwikkelen; 6. is verheugd over het feit dat de handelsstromen tussen de partijen bestendig zijn gebleken ondanks een ongunstige internationale economische context; neemt kennis van het volgende: de EU-export is met 22 % gestegen, terwijl de import uit de vijf Midden-Amerikaanse landen is toegenomen met 18,3 %, dat de belangrijkste bestemming van EU-goederen in Midden-Amerika Costa Rica is, gevolgd door Panama en Guatemala, en dat de belangrijkste exporteur van goederen naar de EU Costa Rica is, gevolgd door Honduras en Guatemala; stelt met bezorgdheid vast dat de export van Costa Rica naar de EU in 2015 met 40,4 % is gedaald doordat een belangrijke producent van IT-apparatuur naar Zuidoost-Azië is verhuisd, waardoor de import vanuit Midden-Amerika in totaal met 16,8 % is gedaald; 7. betreurt het dat noch Midden-Amerika noch de EU volledig gebruikmaken van de hun toegewezen tariefcontingenten (TC's) en verzoekt potentiële sectoren aan te wijzen waarin de handel zou moeten worden aangemoedigd; betreurt dat cijfers over de benuttingsgraad van de preferenties alleen beschikbaar zijn in Costa Rica; is bezorgd dat slechts 16,6 % van de EU-export naar Costa Rica geprofiteerd heeft van de vrijhandelsovereenkomst terwijl het percentage voor de export uit Costa Rica naar de EU op 92 % lag (14) ; herinnert aan het belang om handel inclusiever te maken en een passende integratie van het mkb en met name van kleinschalige boeren in waardeketens te faciliteren; verzoekt de Commissie in dit opzicht om actieve maatregelen te treffen teneinde de kennis te vergroten en het benutten van de kansen die de overeenkomst biedt onder Europese producenten, met name het mkb, te faciliteren om de benuttingsgraad van de preferenties en het gebruik van bestaande TC's te verhogen; 8. merkt op dat de belangrijkste producten die door Midden-Amerika naar de EU worden geëxporteerd nog steeds geconcentreerd zijn in de primaire sector en in producten met een relatief lage toegevoegde waarde, zoals textiel, koffie, suiker, auto-onderdelen of garnalen, terwijl de belangrijkste producten die door de EU naar Midden-Amerika worden geëxporteerd machines en apparaten zijn, alsmede producten voor de chemische of aanverwante industrieën en vervoersmaterieel; merkt echter op dat de overeenkomst begint bij te dragen tot de modernisering en diversificatie van de uitvoer uit Midden-Amerika met meer toegevoegde waarde, zoals naalden, protheses en medische apparatuur, en tot een stijgende export van Fair Trade-producten en gecertificeerde biologische producten; 9. betreurt dat noch in het derde jaarverslag noch in het Verslag over de uitvoering van vrijhandelsovereenkomsten van de EU 2016 relevante gegevens zijn opgenomen om investeringsstromen te beoordelen; verzoekt de Commissie dergelijke gegevens in toekomstige verslagen op te nemen; 10. neemt kennis van het feit dat de totale EU-handel in diensten met Midden-Amerika licht is afgenomen en geconcentreerd lijkt te zijn in Panama en Costa Rica, en dringt er bij de Commissie op aan per sector landenspecifieke analyses te maken; 11. erkent dat er vooruitgang is geboekt ten aanzien van sanitaire en fytosanitaire normen (SPS), oorsprongsregels (RoO) en technische handelsbelemmeringen (TBT's), en dringt er bij de partijen op aan om de vroegtijdige waarschuwing en transparantie te verbeteren alsmede de uitwisseling van informatie over interne wetgeving en procedures; merkt op dat Midden-Amerika bezorgd is over het nieuwste wettelijke kader van de EU dat export van palmolie potentieel zou kunnen belemmeren; herhaalt dat er tijdig informatie moet worden uitgewisseld en dat er meer ex ante uitwisseling nodig is zodat partijen kunnen anticiperen en zich kunnen aanpassen aan veranderende patronen en kunnen voldoen aan interne wettelijke voorschriften; 12. benadrukt dat er meer vooruitgang moet worden geboekt met betrekking tot het probleem van de discriminerende belastingen van Costa Rica op de invoer van alcoholische dranken; is tevens bezorgd over de slepende dossiers met betrekking tot de effectieve bescherming van de geografische aanduidingen (GA's), bijvoorbeeld in Costa Rica (manchego), Guatemala (parmigiano) of Honduras (lijst van generieke middelen), en beveelt aan dat er meer inspanningen worden geleverd met betrekking tot de naleving; 13. betreurt dat er in de huidige overeenkomst niet een specifiek hoofdstuk is gewijd aan het midden- en kleinbedrijf, en moedigt de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), de lidstaten en Midden-Amerika aan een dergelijk hoofdstuk op te nemen in een toekomstige herziening van de overeenkomst; roept de partijen op het midden- en kleinbedrijf alle juridische en administratieve ondersteuning en instrumenten ter beschikking te stellen die het nodig heeft om in het kader van deze overeenkomst actief te worden op het gebied van handel en investeringen, om uitwisselingen te stimuleren en hun deelname eraan te versterken zodat ook zij profiteren van de voordelen van de overeenkomst, onder meer door actieve maatregelen ter bevordering van de internationalisering van het midden- en kleinbedrijf en het opzetten van contactpunten en een gespecialiseerde website voor het midden- en kleinbedrijf; herhaalt dat de bewustwording over de overeenkomst onder en de beschikbare ondersteuning aan de belanghebbenden, met name het midden- en kleinbedrijf, in beide regio's moet worden bevorderd; herhaalt dat de samenwerking in strategische sectoren van beide regio's moet worden gestimuleerd met passende technische en financiële middelen; 14. benadrukt dat een eerlijke en transparante openstelling van de markten voor openbare aanbestedingen in Midden-Amerika van essentieel belang is om gelijke concurrentievoorwaarden voor bedrijven te waarborgen; is bezorgd dat de markten voor openbare aanbestedingen in Midden-Amerika verder kunnen worden opengesteld op het niveau van de centrale en regionale overheid; 15. beschouwt intra-regionale non-tarifaire maatregelen als een belangrijke belemmering van investeringen in Midden-Amerika; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat Midden-Amerikaanse landen betere investeringsvoorwaarden scheppen en het lokale ondernemingsklimaat voor Europese investeerders verbeteren, waardoor de werkgelegenheid en de infrastructuur kunnen worden verbeterd en er kan worden voorzien in de belangrijke ontwikkelingsbehoeften van de regio; 16. dringt aan op de concrete uitvoering van de specifieke toezeggingen in verband met de bepalingen op het gebied van handel en duurzame ontwikkeling (TSD), die integraal deel uitmaken van de overeenkomst en van essentieel belang zijn voor de verwezenlijking van de gestelde doelen; neemt er kennis van dat de Commissie in 2019, en ook in de toekomst, een ex post evaluatie van de overeenkomst zal verrichten, met inbegrip van het TSD-hoofdstuk, en dat zij daarvoor onafhankelijke deskundigen zal inschakelen; herinnert eraan dat in het TSD-hoofdstuk is bepaald dat er interne adviesgroepen (IAG's) of comités zullen worden opgericht die bevoegd zijn voor zaken die verband houden met arbeid, milieu en duurzame ontwikkeling; is met name verheugd over het feit dat er nu in alle Midden-Amerikaanse landen mechanismen bestaan zodat maatschappelijke organisaties advies kunnen geven; merkt op dat er ernstige bezorgdheid is geuit met betrekking tot de onafhankelijkheid van deze adviesgroepen en de mate waarin zij in sommige Midden-Amerikaanse landen kunnen deelnemen; betreurt in dit verband dat de vergaderingen van het Associatiecomité en de Subcomités en het Forum voor dialoog van het maatschappelijk middenveld in 2017 niet gehouden zijn, en dringt erop aan dat deze vergaderingen ten minste jaarlijks worden gehouden; verzoekt alle partijen bij de overeenkomst snel mechanismen en de nodige financiële middelen vast te stellen om de in de overeenkomst voorziene IAG's te versterken, en te zorgen voor onafhankelijke maatschappelijke organisaties, met een evenwichtige vertegenwoordiging van belanghebbenden zodat zij er op passende wijze aan kunnen deelnemen; nodigt de partijen bij de overeenkomst tevens uit doeltreffende mechanismen voor een dialoog met de adviesgroepen in te voeren alsmede de leden van de verschillende subcomités, en hen te betrekken bij het ex post evaluatieproces dat is voorzien voor 2019; is verheugd over de aanbevelingen die gedaan zijn tijdens de derde gezamenlijke vergadering van de IAG's van de EU en Midden-Amerika op 16 juni 2016 en roept de partijen op er gevolg aan te geven; herinnert eraan dat het TSD-hoofdstuk juridisch bindende bepalingen bevat om de normen op het gebied van mensenrechten, arbeid en milieubescherming effectief ten uitvoer te leggen; is verheugd over het feit dat de overeenkomst de weg heeft geëffend voor een regelmatige dialoog over de tenuitvoerlegging van de gezamenlijke verbintenissen; merkt op dat het Parlement de Commissie heeft aangemoedigd de toezichts-, uitvoerings- en handhavingsmechanismen van TSD-hoofdstukken aan te scherpen; is derhalve verheugd over het 15-puntenplan van de Commissie om de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling (TSD) doeltreffender te maken en herinnert eraan dat de dialoog met de verschillende betrokken partijen, waaronder het Parlement, moet worden voortgezet over een doeltreffend handhavingsmechanisme voor de in de handelsovereenkomsten aangegane verbintenissen inzake arbeid en milieubescherming; 17. verzoekt de partijen de overeenkomst te herzien en een geschikt en doeltreffend mechanisme voor geschillenbeslechting in te voeren, en tevens te overwegen, naast verschillende andere handhavingsmethodes, als afschrikkende maatregel sancties op te leggen die in laatste instantie kunnen worden gebruikt in geval van ernstige schendingen en die de sociale partners en het maatschappelijk middenveld in staat stellen op passende wijze deel te nemen; 18. dringt er bij de EU en alle Midden-Amerikaanse landen op aan de multilaterale milieuovereenkomsten inzake de bestrijding van de klimaatverandering te ratificeren en volledig ten uitvoer te leggen, met name het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering en de Overeenkomst van Parijs; wijst op de noodzaak de samenwerking tussen de EU en Midden-Amerika op dit gebied te intensiveren; 19. neemt kennis van de verschillende landenverslagen die zijn opgesteld door de IAO en van de problemen die nog steeds niet zijn opgelost; dringt er bij de betrokken Midden-Amerikaanse staten op aan alle geweld uit te roeien dat gebruikt wordt tegen vakbondsactivisten en inheemse bevolkingsgroepen, en wetgevingsmaatregelen te treffen om IAO-verdragen effectief uit te voeren, o.a. de verdragen inzake de vrijheid van vereniging, collectieve arbeidsovereenkomsten, non-discriminatie en kinderarbeid; benadrukt dat arbeidsinspecties moeten worden geïntensiveerd en dat de sociale dialoog moet worden versterkt; 20. verzoekt de Commissie de verzekering te geven dat goederen of delen van goederen die in exportproductiezones (EPZ's) worden geproduceerd niet onder de preferentiële tarieven van de overeenkomst vallen, aangezien EPZ's internationale arbeidsnormen en nationale milieuwetgeving niet hoeven na te leven; verzoekt de Commissie om concrete informatie over douane- of andere bepalingen die worden toegepast om producten uit EPZ's te onderscheiden die dus niet onder de tariefafbraak vallen; 21. herhaalt dat de drempels die zijn vastgesteld in het stabilisatiemechanisme voor bananen, dat als bijlage bij de overeenkomst is gevoegd en dat geldig is tot 2020, niet mogen worden overschreden, en dat de partijen wanneer dit mechanisme is verstreken, statistische gegevens moeten blijven verstrekken, ook over Fair Trade- en biologische producten; merkt op dat Nicaragua en Guatemala in september 2018 hun drempels hebben overschreden (respectievelijk 349 % en 102 %) en is bezorgd dat dit gevolgen zal hebben voor de Europese bananenproducenten; herinnert aan de toezegging van de Commissie om de situatie van bananenproducenten in de Unie uiterlijk op 1 januari 2019 te evalueren en dat indien er sprake is van een ernstige verslechtering van de markt of van de situatie van bananenproducenten in de Unie, een verlenging van de geldigheid van het mechanisme kan worden overwogen; herinnert eraan dat de Commissie, in het licht van het stabilisatiemechanisme en de vrijwaringsclausule die in de overeenkomst zijn opgenomen, grondiger en regelmatiger informatie over marktontwikkelingen ter beschikking moet stellen van zowel het Europees Parlement als de betrokken industriële sectoren; 22. benadrukt dat de recente politieke en economische ontwikkelingen, die o.a. geleid hebben tot geweld, straffeloosheid, corruptie, kwetsbare rechtsstelsels en een gebrekkige rechtsstaat in sommige Midden-Amerikaanse landen, negatieve economische gevolgen kunnen hebben op de regio als geheel en zouden kunnen leiden tot destabilisatie van de regio; is bijzonder bezorgd over de huidige situatie in Nicaragua en veroordeelt deze ten zeerste; dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan de situatie in Nicaragua nauwlettend te volgen en, indien nodig, na te gaan welke maatregelen er kunnen worden getroffen in het licht van de associatieovereenkomst; herinnert eraan dat de democratieclausule een essentieel onderdeel is van alle overeenkomsten van de Unie met derde landen; 23. herinnert aan de verplichting van de EU, als verankerd in artikel 8 van het VWEU, alsmede aan de toezegging van de EU en andere ondertekenaars van de "Verklaring van Buenos Aires over gender en handel", om gendermainstreaming te bevorderen; roept de partijen op om het genderperspectief van de overeenkomst te versterken en te bevorderen en ondersteunen dat in een toekomstige herziening een specifiek hoofdstuk over gender wordt opgenomen; 24. dringt er bij Oostenrijk, België en Griekenland op aan de overeenkomst te ratificeren, en herhaalt dat het van belang is dat de overige delen van de overeenkomst volledig worden toegepast, inclusief de samenwerking met betrekking tot economische en handelsontwikkeling (artikelen 52 en overige); 25. is verheugd over het feit dat de partijen eindelijk de administratieve en institutionele procedures zijn gestart om het relevante protocol goed te keuren voor de integratie van Kroatië in de overeenkomst; o o o 26. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de EDEO, de lidstaten, de regeringen van de Midden-Amerikaanse landen en de EuroLat-Vergadering. (Gewone wetgevingsprocedure – eerste lezing) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van het InvestEU-programma HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 173 en artikel 175, derde alinea, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (4) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (-1) Het Europees Fonds voor strategische investeringen is een waardevol instrument gebleken voor de mobilisatie van private investeringen via het gebruik van de EU-garantie en de eigen middelen van de EIB-groep. (1) Met 1,8 % van het bbp van de EU, tegen 2,2 % in 2009, lagen de activiteiten op het gebied van infrastructuurinvesteringen in de Unie in 2016 ongeveer 20 % onder de investeringspercentages van vóór de wereldwijde financiële crisis. Hoewel de investeringsquotes in de Unie zich blijken te herstellen, blijven zij zo onder het niveau dat in een krachtige herstelperiode mag worden verwacht en zijn zij ontoereikend om de jarenlange onderinvesteringen te compenseren. Belangrijker is dat de huidige niveaus en prognoses van publieke en private investeringen niet de structurele investeringsbehoeften van de Unie dekken om op lange termijn groei te handhaven in het licht van de technologische veranderingen en het mondiale concurrentievermogen, onder meer voor innovatie, vaardigheden, infrastructuur, kleine en middelgrote ondernemingen ("kmo's") en de noodzaak om belangrijke maatschappelijke uitdagingen zoals duurzaamheid of vergrijzing aan te pakken. Voortzetting van de steun is dan ook nodig om marktfalen en suboptimale investeringssituaties aan te pakken en de investeringskloof in bepaalde sectoren te verkleinen teneinde de beleidsdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken. (2) Uit evaluaties is gebleken dat de verscheidenheid aan financiële instrumenten die in het kader van het meerjarig financieel kader 2014-2020 zijn gecreëerd, tot overlappingen heeft geleid. Deze verscheidenheid heeft ook tot complexiteit geleid voor intermediairs en eindontvangers, die met verschillende subsidiabiliteits- en rapportageregels werden geconfronteerd. Het ontbreken van verenigbare regels belemmerde ook de combinatie van verschillende fondsen van de Unie, hoewel een dergelijke combinatie gunstig zou zijn geweest voor de ondersteuning van projecten die verschillende soorten financiering nodig hadden. Er moet dan ook één fonds, het InvestEU-fonds, worden opgericht om de steun aan de eindontvangers efficiënter te laten functioneren door het financiële aanbod in het kader van één enkele begrotingsgarantie te integreren en te vereenvoudigen, waardoor de impact van het optreden van de Unie wordt verbeterd en de kosten voor de begroting van de Unie worden verminderd. (3) De afgelopen jaren heeft de Unie ambitieuze strategieën goedgekeurd om de eengemaakte markt te voltooien en duurzame en inclusieve groei en banen te stimuleren, zoals de Europa 2020 strategie, de kapitaalmarktenunie, de strategie voor een digitale eengemaakte markt , de Europese agenda voor cultuur , het pakket schone energie voor alle Europeanen, het actieplan van de Unie voor de circulaire economie, de strategie voor emissiearme mobiliteit, de ▌ruimtevaartstrategie voor Europa en de Europese pijler van sociale rechten . Het InvestEU-fonds moet de synergieën tussen deze elkaar wederzijds versterkende strategieën benutten en versterken door steun te verlenen voor investeringen en toegang tot financiering. (4) Op het niveau van de Unie vormt het Europees Semester voor de coördinatie van het economisch beleid het kader voor de vaststelling van de nationale hervormingsprioriteiten en de monitoring van de uitvoering ervan. De lidstaten ontwikkelen , in samenwerking met lokale en regionale autoriteiten, hun eigen nationale meerjarige investeringsstrategieën ter ondersteuning van deze hervormingsprioriteiten. De strategieën moeten samen met de jaarlijkse nationale hervormingsprogramma's worden gepresenteerd om een overzicht te bieden van en te zorgen voor de coördinatie van de prioritaire investeringsprojecten die met nationale middelen of EU-middelen, of met beide, moeten worden ondersteund. Voorts kan met deze strategieën de EU-financiering op een samenhangende wijze worden gebruikt en kan de toegevoegde waarde van met name uit hoofde van de Europese structuur- en investeringsfondsen, de Stabilisatiefunctie voor Europese investeringen en het InvestEU-fonds te ontvangen financiële steun in voorkomend geval worden gemaximaliseerd. (5) Het InvestEU-fonds dient bij te dragen aan de verbetering van het concurrentievermogen en de sociaal-economische convergentie van de Unie, onder meer op het gebied van innovatie , digitalisering, efficiënt gebruik van middelen conform een circulaire economie, de duurzaamheid en inclusiviteit van de economische groei van de Unie en de sociale veerkracht ▌en de integratie van de kapitaalmarkten van de Unie, met inbegrip van oplossingen voor de aanpak van de fragmentatie ervan en de diversifiëring van de financieringsbronnen voor de ondernemingen in de Unie. Dit zou de economie en het financiële stelsel van de Unie veerkrachtiger maken en het vermogen van de Unie om te reageren op een conjuncturele neergang vergroten. Daartoe moet het InvestEU-fonds projecten ondersteunen die technisch , economisch en maatschappelijk levensvatbaar zijn door een kader te bieden voor het gebruik van vreemdvermogens-, risicodelings- en eigenvermogensinstrumenten, op basis van een garantie uit hoofde van de begroting van de Unie en door financiële bijdragen van de uitvoerende partners , indien relevant . Het moet vraaggestuurd zijn, en de steun in het kader van het InvestEU-fonds moet er tegelijkertijd op gericht zijn strategische voordelen op lange termijn op te leveren op essentiële beleidsterreinen van de Unie die anders niet of onvoldoende worden gefinancierd, en zo bij te dragen tot de verwezenlijking van beleidsdoelstellingen van de Unie. (5 bis) De Commissie en de uitvoerende partners moeten erop toezien dat het InvestEU-programma elke vorm van synergie en complementariteit met subsidiefinanciering en andere acties op de beleidsterreinen die het ondersteunt benut, in overeenstemming met de doelstellingen van andere programma's van de Unie, zoals Horizon Europa, de Connecting Europe Facility, het programma Digitaal Europa, het programma Eengemaakte markt, het Europees Ruimtevaartprogramma, het Europees Sociaal Fonds+, Creatief Europa en het Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE). (5 ter) De culturele en creatieve sectoren zijn veerkrachtige en snel groeiende sectoren in de Unie die zowel economische als culturele waarde genereren uit intellectuele eigendom en individuele creativiteit. Het immateriële karakter van hun activa beperkt echter hun toegang tot private financiering, wat onontbeerlijk is om op internationaal niveau te kunnen investeren, uitbreiden en concurreren. De daartoe opgerichte garantiefaciliteit binnen Creatief Europa heeft de financiële capaciteit en het concurrentievermogen van culturele en creatieve bedrijven met succes versterkt. Daarom moet het InvestEU-programma de toegang tot financiering voor kmo's en organisaties uit de culturele en creatieve sectoren blijven bevorderen. (6) Het InvestEU-fonds moet steun verlenen voor investeringen in materiële en immateriële activa , waaronder cultureel erfgoed, om duurzame en inclusieve groei, investeringen en werkgelegenheid te bevorderen en aldus bij te dragen tot een beter welzijn , een eerlijkere inkomensverdeling en meer economische, sociale en territoriale cohesie in de Unie. InvestEU-projecten moeten voldoen aan de sociale en milieunormen van de Unie, zoals naleving van de arbeidsrechten en klimaatvriendelijk gebruik van energie en afvalbeheer. Steun uit het InvestEU-fonds moet een aanvulling vormen op steun van de Unie die wordt verleend via subsidies. (7) De Unie heeft haar goedkeuring gehecht aan de doelstellingen van de Agenda 2030 van de Verenigde Naties en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling daarvan en het Akkoord van Parijs in 2015, alsook het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030. Om de overeengekomen doelstellingen te bereiken, met inbegrip van de doelstellingen die deel uitmaken van het milieubeleid van de Unie, moeten de maatregelen voor duurzame ontwikkeling significant worden geïntensiveerd. Bijgevolg moeten de beginselen van duurzame ontwikkeling en veiligheid de basis vormen voor de vormgeving van het InvestEU-fonds en mogen investeringen in verband met fossiele brandstoffen niet worden gesteund, tenzij dat naar behoren wordt gemotiveerd door het feit dat de investering bijdraagt tot de doelstellingen van de energie-unie . (8) Het InvestEU-programma moet bijdragen tot de opbouw van een duurzaam financieel stelsel in de Unie dat de heroriëntering van privaat kapitaal op sociale en duurzame investeringen ondersteunt overeenkomstig de doelstellingen die zijn geformuleerd in het actieplan van de Commissie voor de financiering van duurzame groei (5) . (8 bis) Om langetermijnfinanciering en duurzame groei te bevorderen, dienen langetermijninvesteringsstrategieën van verzekeringsmaatschappijen te worden aangemoedigd door een herziening van de solvabiliteitsvereisten voor de bijdragen voor de financiering van investeringsprojecten die worden ondersteund door de EU-garantie in het kader van het InvestEU-programma. Om de prikkels van verzekeraars in lijn te brengen met de doelstelling van de Unie van duurzame groei op lange termijn en om belemmeringen voor investeringen in het kader van het InvestEU-programma weg te nemen, moet de Commissie rekening houden met deze herziening als onderdeel van de evaluatie waarvan sprake is in artikel 77 septies, lid 3, van Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad (6) . (9) Als uitdrukking van het belang van de aanpak van de klimaatverandering in lijn met de toezeggingen van de Unie om het Akkoord van Parijs en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties uit te voeren, zal het InvestEU-programma bijdragen tot de integratie van klimaatmaatregelen en tot het bereiken van een algemene doelstelling van 25 % van de begrotingsuitgaven van de Unie ter ondersteuning van klimaatdoelstellingen onder het MFK 2021-2027 en zo spoedig mogelijk, en uiterlijk in 2027, van een jaarlijkse doelstelling van 30 % . Bij de acties in het kader van het InvestEU-programma zal naar verwachting minstens 40 % van de totale financiële middelen van het InvestEU-programma aan de realisatie van klimaatdoelstellingen bijdragen. De betrokken acties zullen tijdens de voorbereiding en de uitvoering van het InvestEU-programma worden vastgesteld en zullen opnieuw worden beoordeeld in het kader van de betrokken evaluatie- en herzieningsprocedures. (10) De bijdrage van het InvestEU-fonds aan de verwezenlijking van de klimaatdoelstelling en de sectorale doelstellingen van het klimaat- en energiekader 2030 zal worden gevolgd aan de hand van een EU-klimaatvolgsysteem dat door de Commissie in samenwerking met de uitvoerende partners is ontwikkeld en waarbij op passende wijze gebruik wordt gemaakt van de criteria die in [de verordening tot vaststelling van een kader ter bevordering van duurzame investeringen (7) ] zijn vastgesteld om te bepalen of een economische activiteit uit milieuoogpunt duurzaam is. Het InvestEU-programma moet ook bijdragen tot de uitvoering van andere dimensies van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG's). (11) Volgens het Global Risks Report 2018 van het World Economic Forum heeft de helft van de tien meest kritieke risico's die de wereldeconomie bedreigen, betrekking op het milieu. Dergelijke risico's zijn onder meer lucht-, bodem- , binnenwater- en oceaanverontreiniging , extreme weersomstandigheden, biodiversiteitsverlies en het falen van de beperking van en de aanpassing aan de klimaatverandering. Milieubeginselen zijn sterk verankerd in de Verdragen en veel van het beleid van de Unie. Bijgevolg moet de integratie van milieudoelstellingen in de verrichtingen in verband met het InvestEU-fonds worden bevorderd. Milieubescherming en de daarmee samenhangende preventie en het beheer van risico's moeten worden geïntegreerd in de voorbereiding en uitvoering van investeringen. De EU moet ook haar uitgaven in verband met biodiversiteit en luchtverontreiniging volgen om te voldoen aan de rapportageverplichtingen krachtens het Verdrag inzake biologische diversiteit en Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad (8) . Investeringen ten behoeve van ecologische duurzaamheidsdoelstellingen moeten daarom worden gevolgd met behulp van gemeenschappelijke methoden die coherent zijn met die welke zijn ontwikkeld in het kader van andere programma's van de Unie die betrekking hebben op klimaat, biodiversiteit en beheer van luchtverontreiniging, zodat het individuele en gecombineerde effect van investeringen op de belangrijkste componenten van het natuurlijke kapitaal, waaronder lucht, water, land en biodiversiteit, kan worden beoordeeld. (12) Investeringsprojecten waarvoor met name op het gebied van infrastructuur substantiële steun van de Unie wordt verleend, moeten worden onderworpen aan een duurzaamheidstoets in overeenstemming met de richtsnoeren die de Commissie in nauwe samenwerking met de uitvoerende partners in het kader van het InvestEU-programma en na openbare raadplegingen moet ontwikkelen en waarbij op passende wijze gebruik wordt gemaakt van de criteria die zijn vastgesteld in [de verordening tot vaststelling van een kader ter bevordering van duurzame investeringen] om te bepalen of een economische activiteit ecologisch duurzaam is en coherent met de richtsnoeren die voor andere programma's van de Unie zijn ontwikkeld. Dergelijke richtsnoeren dienen in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel passende bepalingen te omvatten om overmatige administratieve lasten te voorkomen , en projecten die een bepaalde omvang zoals omschreven in de richtsnoeren niet overschrijden, moeten worden uitgesloten van de duurzaamheidstoets . (13) De lage investeringspercentages in infrastructuur in de Unie tijdens de financiële crisis ondermijnden het vermogen van de Unie om duurzame groei, concurrentievermogen en convergentie te stimuleren. Forse investeringen in de Europese infrastructuur, met name in interconnectie en energie-efficiëntie en de totstandbrenging van een interne Europese vervoersruimte , zijn van fundamenteel belang om de duurzaamheidsdoelstellingen van de Unie , waaronder de verbintenissen van de Unie met betrekking tot de SDG's, en de energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030 te halen. De steun uit het InvestEU-fonds moet dan ook gericht zijn op investeringen in vervoer, energie, met inbegrip van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie, het milieu, klimaatmaatregelen en maritieme en digitale infrastructuur , bijvoorbeeld ter ondersteuning van de ontwikkeling en uitrol van intelligente vervoerssystemen (ITS) . Het InvestEU-programma moet prioriteit geven aan gebieden waarop te weinig wordt geïnvesteerd en waar extra investeringen nodig zijn, zoals duurzame mobiliteit, energie-efficiëntie en acties die bijdragen tot de verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen voor 2030 en de lange termijn. Om het effect en de toegevoegde waarde van de financieringssteun van de Unie te maximaliseren, is het aangewezen een gestroomlijnd investeringsproces te bevorderen dat zichtbaarheid van de projectpijplijn mogelijk maakt en de synergieën tussen de relevante programma's van de Unie op gebieden zoals vervoer, energie en digitalisering maximaliseert . Rekening houdend met de bedreigingen voor de veiligheid moet bij investeringsprojecten waarvoor steun van de Unie wordt verleend, rekening worden gehouden met de beginselen inzake de bescherming van de burgers in de publieke ruimte. Een en ander moet een aanvulling vormen op de inspanningen van andere fondsen van de Unie, zoals het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, waarmee steun wordt verleend voor de veiligheidscomponenten van investeringen met betrekking tot de publieke ruimte, vervoer, energie en andere kritieke infrastructuur. (13 bis) Het InvestEU-programma moet burgers en gemeenschappen die dat willen, in staat stellen te investeren in een duurzamere, koolstofarme samenleving, onder meer in het kader van de energietransitie. Overwegende dat burger­energiegemeenschappen, hernieuwbare-energiegemeenschappen en consumenten van zelfgeproduceerde hernieuwbare energie inmiddels volgens de [herziene richtlijn hernieuwbare energie] en [herziene elektriciteitsrichtlijn] worden erkend als essentiële actoren in de energietransitie van de EU en in die hoedanigheid ondersteuning ontvangen, moet InvestEU de marktdeelname van die actoren helpen bevorderen. [Am. 3] (13 ter) Het InvestEU-programma moet in voorkomend geval bijdragen tot de doelstellingen van de [herziene richtlijn hernieuwbare energiebronnen] en de [verordening governance van de energie-unie], en bij investeringsbesluiten de energie-efficiëntie bevorderen. Het moet ook bijdragen aan de langetermijnrenovatiestrategie voor gebouwen die de lidstaten moeten opstellen uit hoofde van de [richtlijn energieprestatie van gebouwen]. Het programma moet de digitale eengemaakte markt versterken en bijdragen tot het verkleinen van de digitale kloof en tegelijkertijd de dekking en connectiviteit in de hele Unie vergroten. (13 quater) Het waarborgen van de veiligheid van weggebruikers is een enorme uitdaging bij de ontwikkeling van de vervoerssector, en het huidige beleid en de recente investeringen dragen slechts in beperkte mate bij aan de beperking van het aantal doden of zwaargewonden bij verkeersongevallen. Het InvestEU-programma moet de inspanningen helpen opvoeren om technologieën te ontwerpen en toe te passen die bijdragen aan veiligere voertuigen en weginfrastructuur. (13 quinquies) Echte multimodaliteit is een kans om een efficiënt en milieuvriendelijk vervoersnetwerk te ontwerpen dat het maximale potentieel van alle vervoersmiddelen benut en synergieën tussen de vervoersmiddelen tot stand brengt. Het InvestEU-programma kan een belangrijk middel worden voor ondersteuning van investeringen in multimodale vervoersknooppunten die, ondanks hun aanzienlijk economisch potentieel en zakelijke haalbaarheid, een wezenlijk risico voor private investeerders inhouden. (14) Hoewel het niveau van de totale investeringen in de Unie stijgt, zijn investeringen in activiteiten met een hoger risico, zoals onderzoek en innovatie, nog steeds ontoereikend. Aangezien de publieke financiering van onderzoeks- en innovatieactiviteiten de productiviteitsgroei bevordert en cruciaal is om private onderzoeks- en innovatieactiviteiten te stimuleren, zijn de daaruit voortvloeiende onderinvesteringen in onderzoek en innovatie schadelijk voor het industriële en economische concurrentievermogen van de Unie en de levenskwaliteit van haar burgers. Het InvestEU-fonds moet passende financiële producten aanbieden voor de verschillende stadia van de innovatiecyclus en een breed scala van belanghebbenden, met name om opschaling en toepassing van oplossingen op commerciële schaal in de Unie mogelijk te maken, teneinde dergelijke oplossingen concurrerend te maken op de wereldmarkten en excellentie van de Unie inzake groene technologieën op mondiaal niveau te bevorderen . Om investeringen in activiteiten met een hoger risico, zoals onderzoek en innovatie, te ondersteunen, is het van essentieel belang dat Horizon Europa, met name de Europese Innovatieraad, in synergie werkt met de financiële producten die in het kader van het InvestEU-programma zullen worden ingezet. Bovendien ondervinden innovatieve kmo's en start-ups moeilijkheden om financiering te verkrijgen – met name als ze op immateriële activa zijn gericht –, waardoor de Europese Innovatieraad op uiterst complementaire wijze met de specifieke financiële producten in het kader van het InvestEU-programma moet werken met het oog op continue steun voor dergelijke kmo's. In dat opzicht moet de ervaring die is opgedaan met de in het kader van Horizon 2020 ingezette financiële instrumenten, zoals InnovFin en de leninggarantie voor kmo's in het kader van Cosme, dienen als een stevige basis om deze gerichte steun te verstrekken. (14 bis) Toerisme is een belangrijke sector van de economie van de Unie en het InvestEU-programma moet bijdragen aan het versterken van het concurrentievermogen van de sector op lange termijn door acties te ondersteunen die gericht zijn op een overgang naar duurzaam, innovatief en digitaal toerisme. (15) Er zijn dringend significante inspanningen nodig om te investeren in en een stimulans te geven aan digitale transformatie en de voordelen ervan onder alle burgers en bedrijven in de Unie , in steden en op het platteland, te verspreiden. Tegenover het sterke beleidskader van de strategie voor de digitale eengemaakte markt moeten nu investeringen met een soortgelijke ambitie staan, onder meer in kunstmatige intelligentie , in overeenstemming met het programma Digitaal Europa, met name op het gebied van ethiek, machine learning, het internet der dingen, biotechnologie en fintech, wat de efficiëntie kan verhogen bij het mobiliseren van kapitaal voor ondernemingsprojecten . (16) Kmo's vertegenwoordigen meer dan 99 % van de bedrijven in de Unie en hun economische waarde is van significant en cruciaal belang . Bij de toegang tot financiering staan zij echter voor problemen vanwege het hoge risico en het ontbreken van voldoende onderpand. Bijkomende uitdagingen vloeien voort uit de behoefte van kmo's en ondernemingen van de sociale economie om concurrerend te blijven door deel te nemen aan activiteiten op het gebied van digitalisering, internationalisering, transformatie in de geest van een circulaire economie en innovatie en door hun personeel bij- en na te scholen. Bovendien hebben zij, in vergelijking met grotere ondernemingen, toegang tot een beperkter aantal financieringsbronnen: zij geven gewoonlijk geen obligaties uit en hebben slechts beperkte toegang tot effectenbeurzen of grote institutionele beleggers. De gebrekkige toegang tot kapitaal voor kmo's wordt bovendien versterkt door de relatief zwakke risico- en durfkapitaalsector in de Unie. De toegang tot financiering is nog moeilijker voor kleine en middelgrote ondernemingen waarvan de activiteiten op immateriële activa zijn gericht. Kmo's in de Unie zijn in hoge mate afhankelijk van banken en schuldfinanciering in de vorm van rekening-courantkredieten, bankleningen of leasing. Om kmo's beter in staat te stellen hun oprichting, groei , innovatie en duurzame ontwikkeling te financieren, hun concurrentievermogen te waarborgen, economische neergangen op te vangen en de economie en het financiële stelsel veerkrachtiger te maken in tijden van economische neergang of schokken en beter in staat te stellen werkgelegenheid en sociaal welzijn te scheppen , is het noodzakelijk kmo's te ondersteunen die met de bovengenoemde uitdagingen worden geconfronteerd door hun toegang tot financiering te vergemakkelijken en meer gediversifieerde financieringsbronnen ter beschikking te stellen. Een en ander vormt ook een aanvulling op de initiatieven die reeds zijn genomen in het kader van de kapitaalmarktenunie. Programma's zoals Cosme zijn van belang geweest voor kmo's in de zin dat zij de toegang tot financiering in alle fasen van de levenscyclus van kmo's hebben vergemakkelijkt, en daarbij is nog het EFSI gekomen, waarvan kmo's snel gebruik hebben gemaakt. Het InvestEU-fonds moet daarom voortbouwen op die successen en gedurende de gehele levenscyclus van een bedrijf werkkapitaal en investeringen alsook financiering voor leasingtransacties verstrekken en een kans bieden om te focussen op specifieke, meer doelgroepgerichte financiële producten. (16 bis) Ondernemingen die diensten van algemeen belang aanbieden, vervullen een essentiële en strategische rol in belangrijke sectoren met grote netwerkindustrieën (energie, water, afvalstoffen, milieu, postdiensten, vervoer en telecommunicatie), en in de gezondheidszorg, het onderwijs en de sociale diensten. Door deze ondernemingen te steunen, waarborgt de Unie het welzijn van haar burgers en democratische keuzes, bijvoorbeeld met betrekking tot de kwaliteit van diensten. (17) Zoals aangegeven in de discussienota over de sociale dimensie van Europa (9) en de Europese pijler van sociale rechten (10) en het kader van de Unie betreffende het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap , is het opbouwen van een meer inclusieve en eerlijkere Unie voor de Unie een topprioriteit om ongelijkheid aan te pakken en beleid inzake sociale insluiting in Europa te bevorderen. Ongelijkheid van kansen is met name van invloed op de toegang tot onderwijs, opleiding , cultuur, werkgelegenheid, gezondheidszorg en sociale diensten . Investeringen in de sociale, vaardigheden- en met menselijk kapitaal verband houdende economie, alsmede in de integratie van kwetsbare bevolkingsgroepen in de samenleving, kunnen de economische kansen vergroten, vooral als de investeringen op het niveau van de Unie worden gecoördineerd. Het InvestEU-fonds moet worden gebruikt om investeringen in onderwijs en opleiding te ondersteunen, met inbegrip van het bijscholen en nascholen van werknemers, onder meer in regio's die afhankelijk zijn van een koolstofintensieve economie en die getroffen worden door de structurele overgang naar een koolstofarme economie, bij te dragen tot een toename van de werkgelegenheid, met name onder ongeschoolden en langdurig werklozen, en de situatie te verbeteren met betrekking tot gendergelijkheid, gelijke kansen, solidariteit tussen de generaties, de gezondheidssector en de sector van sociale diensten , sociale woningbouw, dakloosheid, digitale inclusiviteit, gemeenschapsontwikkeling, de rol en de plaats van jongeren in de samenleving en van kwetsbare mensen, waaronder onderdanen van derde landen. Het InvestEU-programma moet ook bijdragen aan de ondersteuning van de Europese cultuur en creativiteit. Om de ingrijpende transformaties van samenlevingen in de Unie en de arbeidsmarkt in het komende decennium tegen te gaan, is het noodzakelijk te investeren in menselijk kapitaal, sociale infrastructuur, duurzame en sociale financiering, microfinanciering, financiering van sociale ondernemingen en nieuwe bedrijfsmodellen voor sociale economie, waaronder investeringen in sociale effecten en sociale uitbesteding. Het InvestEU-programma moet het zich ontwikkelende socialemarktecosysteem versterken door het aanbod van en de toegang tot financiering voor micro- en sociale ondernemingen en charitatieve instellingen te vergroten, om tegemoet te komen aan de vraag van degenen die dit het meest nodig hebben. In het verslag van de taskforce op hoog niveau inzake investeringen in sociale infrastructuur in Europa (11) is vastgesteld dat er een totale investeringskloof is van ten minste 1,5 triljoen EUR voor de periode tussen 2018 en 2030 met betrekking tot sociale infrastructuur en diensten, onder meer op het gebied van onderwijs, opleiding, gezondheid en huisvesting, die ook op het niveau van de Unie steun vergen. Bijgevolg moeten de collectieve kracht van publiek, commercieel en filantropisch kapitaal en de steun van alternatieve soorten financiële dienstverleners zoals ethische, sociale en duurzame actoren, en van stichtingen worden aangewend om de ontwikkeling van de waardeketen van de sociale markt en een veerkrachtigere Unie te ondersteunen. (18) Het InvestEU fonds moet in het kader van vier beleidsvensters opereren, die de belangrijkste beleidsprioriteiten van de Unie weerspiegelen, namelijk duurzame infrastructuur; onderzoek, innovatie en digitalisering; kleine en middelgrote ondernemingen; en sociale investeringen en vaardigheden. (19) Elk beleidsvenster moet uit twee compartimenten bestaan, namelijk een EU-compartiment en een lidstaatcompartiment. Het EU-compartiment moet marktfalen of suboptimale investeringssituaties in de hele Unie of in specifieke lidstaten aanpakken , onder meer met betrekking tot beleidsdoelstellingen van de Unie . Het lidstaatcompartiment moet marktfalen of suboptimale investeringssituaties in een of meerdere lidstaten aanpakken. Daarnaast moet het voor de lidstaten mogelijk zijn bij te dragen aan het lidstaatcompartiment in de vorm van garanties of contanten. De EU- en lidstaatcompartimenten moeten, waar nodig, op complementaire wijze worden gebruikt ter ondersteuning van een financierings- of investeringsverrichting, onder meer door steun van beide compartimenten te combineren. Regionale autoriteiten moeten de mogelijkheid hebben om via de lidstaten een deel van de door hen beheerde middelen onder gedeeld beheer over te maken aan het InvestEU-fonds, dat wordt gereserveerd voor InvestEU-projecten in dezelfde regio. Acties die uit hoofde van het InvestEU fonds worden gesteund via EU- of lidstaatcompartimenten mogen private financiering niet overlappen of verdringen en mogen de concurrentie op de interne markt niet verstoren. (20) Het lidstaatcompartiment moet specifiek zijn geconcipieerd om het mogelijk te maken middelen onder gedeeld beheer te gebruiken voor de voorziening van een garantie die door de Unie wordt verleend. Die mogelijkheid zou de meerwaarde van de door de Unie ondersteunde begrotingsgarantie verhogen door deze te verstrekken aan een breder publiek van ontvangers van financiering en voor meer soorten projecten, en door de manieren te diversifiëren om de doelstellingen van de fondsen onder gedeeld beheer te bereiken, terwijl tegelijkertijd een consistent risicobeheer van de voorwaardelijke verplichtingen wordt gewaarborgd door de garantie van de Commissie onder indirect beheer te implementeren. De Unie moet de financierings- en investeringsverrichtingen garanderen waarin de garantieovereenkomsten tussen de Commissie en de uitvoerende partners in het kader van het lidstaatcompartiment voorzien, de Fondsen onder gedeeld beheer moeten voor de voorziening van de garantie zorgen, volgens een voorzieningspercentage dat door de Commissie , in overleg met de lidstaat, wordt vastgesteld op basis van de aard van de verrichtingen en de daaruit voortvloeiende verwachte verliezen, en de lidstaat en/of de uitvoerende partners of particuliere investeerders moet(en) de verliezen boven de verwachte verliezen dragen door de verlening van een back-to-backgarantie aan de Unie. Dergelijke regelingen moeten worden gesloten in de vorm van één enkele bijdrageovereenkomst met elke lidstaat die vrijwillig voor deze optie kiest. De bijdrageovereenkomst moet een of meer specifieke garantieovereenkomsten omvatten die in de betrokken lidstaat moeten worden uitgevoerd. De vaststelling van het voorzieningspercentage per geval vereist een afwijking van [artikel 211, lid 1,] van Verordening (EU, Euratom) nr. XXXX (12) (het "Financieel Reglement"). Bij deze opzet is ook voorzien in één regeling voor begrotingsgaranties die worden ondersteund door centraal beheerde fondsen of door fondsen onder gedeeld beheer, waardoor de combinatie ervan zou worden vergemakkelijkt. (21) Het InvestEU-fonds moet openstaan voor bijdragen van derde landen die lid zijn van de Europese Vrijhandelsassociatie, toetredende landen, kandidaten en potentiële kandidaten , landen die onder het nabuurschapsbeleid vallen en andere landen, overeenkomstig de voorwaarden die tussen de Unie en die landen zijn vastgesteld. Dit moet in voorkomend geval verdere samenwerking met de betrokken landen mogelijk maken, met name op het gebied van onderzoek en innovatie en kleine en middelgrote ondernemingen. (22) Deze verordening stelt de financiële middelen vast voor andere maatregelen van het InvestEU-programma dan de voorziening van de EU-garantie, die voor het Europees Parlement en de Raad in de loop van de jaarlijkse begrotingsprocedure het voornaamste referentiebedrag vormen in de zin van [ verwijzing die in voorkomend geval moet worden bijgewerkt overeenkomstig het nieuw interinstitutioneel akkoord: punt 17 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (13) ]. (23) De EU-garantie van 40 817 500 000 EUR (lopende prijzen) op het niveau van de Unie zal naar verwachting meer dan 698 194 079 000 EUR aan extra investeringen in de hele Unie mobiliseren en moet ▌over de beleidsvensters worden verdeeld. (23 bis) De lidstaten kunnen bijdragen aan het lidstaatcompartiment in de vorm van garanties of contanten. Zonder afbreuk te doen aan de prerogatieven van de Raad bij de tenuitvoerlegging van het stabiliteits- en groeipact (SGP), moeten eenmalige bijdragen door de lidstaten aan het lidstaatcompartiment in de vorm van garanties of contanten of bijdragen door een lidstaat of door nationale stimuleringsbanken die tot de algemene overheidssector worden gerekend of namens een lidstaat handelen op investeringsplatformen, in beginsel worden opgevat als eenmalige maatregelen in de zin van artikel 5 van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad (14) en artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad (15) . (24) De EU-garantie die het InvestEU-fonds ondersteunt, moet indirect door de Commissie worden geïmplementeerd en is voor het benaderen van financiële intermediairs, indien van toepassing, en eindontvangers van uitvoerende partners afhankelijk. De selectie van de uitvoerende partners moet transparant en vrij van belangenconflicten zijn. De Commissie dient met elke uitvoerende partner een garantieovereenkomst voor de toewijzing van garantiecapaciteit uit het InvestEU-fonds te sluiten om de financierings- en investeringsverrichtingen ervan te ondersteunen die aan de doelstellingen en subsidiabiliteitscriteria van het InvestEU-fonds voldoen. Het risicobeheer van de garantie mag de rechtstreekse toegang van de uitvoerende partners tot de garantie niet belemmeren. Zodra de garantie in het kader van het EU-compartiment aan uitvoerende partners is verleend, moeten zij volledig verantwoordelijk zijn voor het gehele investeringsproces en het zorgvuldigheidsonderzoek van de financierings- of investeringsverrichtingen. Het InvestEU-fonds moet projecten ondersteunen die doorgaans een hoger risicoprofiel hebben dan de projecten die door normale verrichtingen van de uitvoerende partners worden ondersteund en die in de periode waarin de EU-garantie kan worden benut, zonder InvestEU-steun niet, of niet in dezelfde mate, door uitvoerende partners zouden kunnen worden uitgevoerd. (24 bis) Het InvestEU-fonds dient een passende governancestructuur te hebben, waarvan de functie in verhouding moet staan tot diens enige doel, namelijk het zeker stellen van een passend gebruik van de EU-garantie, waarbij de politieke onafhankelijkheid van investeringsbesluiten en, in voorkomend geval, het beginsel van de marktgestuurde aard van het InvestEU-fonds moeten worden gewaarborgd. Die governancestructuur dient te bestaan uit een bestuur, een adviesraad en een volledig onafhankelijk investeringscomité. De Commissie moet beoordelen in welke mate de door de uitvoerende partners ingediende investerings- en financieringsverrichtingen verenigbaar zijn met het recht en het beleid van de Unie, terwijl de besluiten over financierings- en investeringsverrichtingen uiteindelijk door een uitvoerende partner moeten worden genomen. Bij de algemene samenstelling van de governancestructuur moet worden gezorgd voor een genderevenwicht. (25) Er dient een adviesraad te worden ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie, de Europese Investeringsbank (EIB)-groep, de uitvoerende partners en vertegenwoordigers van de lidstaten , één deskundige voor elk van de vier beleidsvensters, benoemd door het Europees Economisch en Sociaal Comité, en een door het Comité van de Regio's benoemde deskundige , om informatie uit te wisselen en van gedachten te wisselen over de benutting van de financiële producten die in het kader van het InvestEU-fonds worden ingezet, en om te discussiëren over veranderende behoeften en nieuwe producten, met inbegrip van specifieke territoriale marktkloven. (26) Het bestuur moet de strategische koers van het InvestEU-fonds bepalen en de regels vaststellen die noodzakelijk zijn voor de werking ervan, evenals de regels die van toepassing zijn op de verrichtingen met investeringsplatformen. Het bestuur moet uit de volgende zes leden bestaan: drie door de Commissie benoemde leden, één door de Europese Investeringsbank benoemd lid, één door de adviesraad uit de groep vertegenwoordigers van de uitvoerende partners benoemd lid, dat geen vertegenwoordiger van de EIB-groep mag zijn, en één door het Europees Parlement benoemde deskundige, die geen instructies vraagt of aanvaardt van instellingen, organen, bureaus of agentschappen van de Unie, van enige regering van een lidstaat of van enige andere publieke of private entiteit, en volstrekt onafhankelijk moet handelen. De deskundige dient zijn taken onpartijdig en in het belang van het InvestEU-fonds uit te voeren. Gedetailleerde notulen van de bestuursvergaderingen moeten worden bekendgemaakt zodra ze door het bestuur zijn goedgekeurd, en het Europees Parlement moet onmiddellijk in kennis worden gesteld van de bekendmaking ervan. (27) Voordat een project aan het investeringscomité wordt voorgelegd, moet een door de Commissie georganiseerd secretariaat dat verantwoording verschuldigd is aan de voorzitter van het investeringscomité nagaan of de door de uitvoerende partners verstrekte documentatie volledig is en de Commissie bijstaan bij het beoordelen in welke mate investerings- en financieringsverrichtingen verenigbaar zijn met het recht en het beleid van de Unie. Het secretariaat moet ook het bestuur bijstaan. (28) Een investeringscomité, bestaande uit onafhankelijke deskundigen, dient tot een besluit te komen over de verlening van steun uit hoofde van de EU-garantie voor financierings- en investeringsverrichtingen die aan de subsidiabiliteitscriteria voldoen, en externe deskundigheid te leveren bij de beoordeling van investeringsprojecten. Het investeringscomité dient verschillende formaties te hebben om de verschillende beleidsterreinen en sectoren zo goed mogelijk te bestrijken. (29) Bij de selectie van de uitvoerende partners voor de inzet van het InvestEU-fonds moet de Commissie rekening houden met de capaciteit van de tegenpartij om de doelstellingen van het InvestEU-fonds te verwezenlijken en eraan bij te dragen, teneinde een adequate geografische dekking en diversificatie te waarborgen, private investeerders aan te trekken en te zorgen voor voldoende risicodiversificatie alsmede voor nieuwe oplossingen om marktfalen en suboptimale investeringssituaties aan te pakken en economische, sociale en territoriale cohesie te garanderen . Gezien de rol van de EIB krachtens de Verdragen, haar capaciteit om in alle lidstaten actief te zijn en de ervaring die zij heeft opgedaan in het kader van de huidige financiële instrumenten en het EFSI, dient de EIB-groep een bevoorrechte uitvoeringspartner te blijven in het kader van het EU-compartiment van het InvestEU-fonds. Naast de EIB-groep moeten nationale stimuleringsbanken of -instellingen in staat zijn om een aanvullend financieel productassortiment aan te bieden, aangezien hun ervaring en capaciteiten op regionaal niveau gunstig kunnen zijn voor het maximaliseren van de impact van publieke middelen op het gehele grondgebied van de Unie , en om een billijk geografisch evenwicht tussen de projecten te waarborgen en zo bij te dragen aan het verminderen van regionale verschillen . Bij het opstellen van de regels betreffende de deelname van nationale stimuleringsbanken of -instellingen aan het InvestEU-programma moet rekening worden gehouden met het evenredigheidsbeginsel met betrekking tot de complexiteit, de omvang en het risico van de betrokken uitvoerende partners zodat een gelijk speelveld wordt gewaarborgd voor kleinere en jongere stimuleringsbanken of -instellingen. Bovendien moet het mogelijk zijn andere internationale financiële instellingen als uitvoerende partner te hebben, met name wanneer zij in bepaalde lidstaten een comparatief voordeel bieden in termen van specifieke deskundigheid en ervaring. Ook andere entiteiten die aan de criteria van het Financieel Reglement voldoen, moeten als uitvoeringspartner kunnen optreden. (29 bis) Investeringsplatformen moeten, in voorkomend geval, mede-investeerders, overheidsinstanties, deskundigen, onderwijs-, opleidings- en onderzoeksinstellingen, de betrokken sociale partners en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, en andere relevante actoren op Unie-, nationaal en regionaal niveau bij elkaar brengen. (30) Om ervoor te zorgen dat de interventies in het kader van het EU-compartiment van het InvestEU-fonds op marktfalen en suboptimale investeringssituaties ▌zijn gericht en tegelijkertijd de doelstellingen van een optimale geografische reikwijdte verwezenlijken, moet de EU-garantie worden toegewezen aan uitvoerende partners, die alleen of samen met andere uitvoerende partners een of meer lidstaten kunnen bestrijken. In het laatste geval blijft de contractuele verantwoordelijkheid van de uitvoerende partners beperkt tot hun respectieve nationale mandaten. Om een betere geografische diversificatie te bevorderen, kunnen speciale regionale investeringsplatformen worden opgericht die zijn gericht op belanghebbende groepen van lidstaten, waarbij de inspanningen en de deskundigheid van financiële instellingen die werden onderworpen aan een pijlerbeoordeling, worden gecombineerd met nationale stimuleringsbanken met beperkte ervaring op het gebied van het gebruik van financiële instrumenten. Dergelijke structuren moeten worden aangemoedigd, onder andere met beschikbare steun uit de InvestEU-advieshub. Ten minste 75 % van de EU-garantie in het kader van het EU-compartiment moet worden toegewezen aan de EIB-groep. Er kunnen bedragen van meer dan 75 % van de EU-garantie beschikbaar worden gesteld aan de EIB-groep indien de nationale stimuleringsbanken of -instellingen het resterende deel van de garantie niet volledig kunnen gebruiken. Evenzo kunnen bedragen van meer dan 25 % van de EU-garantie beschikbaar worden gesteld aan andere uitvoerende partners indien de EIB-groep haar deel van de garantie niet volledig kan gebruiken. Nationale stimuleringsbanken of -instellingen kunnen volledig profiteren van de EU-garantie, ook indien zij besluiten deze via de EIB-groep of het Europees Investeringsfonds te laten lopen. (31) De EU-garantie in het kader van het lidstaatcompartiment moet worden toegewezen aan elke uitvoerende partner die overeenkomstig [artikel 62, lid 1, onder c)], van het [Financieel Reglement] subsidiabel is, met inbegrip van nationale of regionale stimuleringsbanken of -instellingen, de EIB, het Europees Investeringsfonds en andere multilaterale ontwikkelingsbanken. Bij de selectie van de uitvoerende partners in het kader van het lidstaatcompartiment moet de Commissie rekening houden met de voorstellen van elke lidstaat. Overeenkomstig van het [Financieel Reglement] moet de Commissie de regels en procedures van de uitvoerende partner beoordelen om zich ervan te vergewissen dat deze een niveau van bescherming van de financiële belangen van de Unie bieden dat gelijkwaardig is aan het door de Commissie geboden niveau. (32) Financierings- en investeringsverrichtingen moeten uiteindelijk in eigen naam door een uitvoerende partner worden vastgesteld, overeenkomstig zijn interne regels en procedures worden uitgevoerd en in zijn eigen financiële staten administratief worden verwerkt. De Commissie dient dan ook uitsluitend verantwoording af te leggen over elke financiële verplichting die uit de EU-garantie voortvloeit, en het maximumbedrag van de garantie bekend te maken, met inbegrip van alle relevante informatie over de verstrekte garantie. (33) Het InvestEU-fonds dient in voorkomend geval een soepele en efficiënte combinatie van subsidies of financiële instrumenten, of beide, mogelijk te maken, die uit de begroting van de Unie of uit andere fondsen zoals het EU-innovatiefonds voor de handel in emissierechten (ETS) worden gefinancierd, waarbij die garantie wordt verleend in situaties waarin dit noodzakelijk is om investeringen optimaal te ondersteunen om bepaald marktfalen of suboptimale investeringssituaties aan te pakken. (34) Projecten die door de uitvoerende partners worden ingediend voor steun in het kader van het InvestEU-programma, met inbegrip van de combinatie met steun van andere programma's van de Unie, moeten als geheel ook in overeenstemming zijn met de doelstellingen en subsidiabiliteitscriteria die zijn vervat in de regels van de relevante programma's van de Unie. Over het gebruik van de EU-garantie moet worden beslist volgens de regels van het InvestEU-programma. (35) De InvestEU-advieshub moet de ontwikkeling van een robuuste pijplijn van investeringsprojecten in elk beleidsvenster ondersteunen door te voorzien in de daadwerkelijke uitvoering van geografische diversificatie om bij te dragen aan de doelstelling van de Unie om te zorgen voor economische, sociale en territoriale samenhang en regionale verschillen te verminderen. De advieshub dient bijzondere aandacht te besteden aan de noodzaak om kleine projecten te verzamelen en in grotere portefeuilles te bundelen. De Commissie moet overeenkomsten ondertekenen met de EIB-groep en andere uitvoerende partners om deze aan te wijzen als advieshub-partners. De Commissie, de EIB-groep en de andere uitvoerende partners moeten nauw samenwerken om te zorgen voor doeltreffendheid, synergieën en een doeltreffende geografische ondersteuning in de gehele Unie, rekening houdend met de deskundigheid en lokale capaciteit van lokale uitvoerende partners, alsook met bestaande structuren, zoals de Europese investeringsadvieshub . Daarnaast moet in een sectoroverschrijdende component in het kader van het InvestEU-programma worden voorzien om te zorgen voor één enkel aanspreekpunt en beleidsoverschrijdende projectontwikkelingsbijstand voor centraal beheerde programma's van de Unie. [Am. 5] (36) Om te zorgen voor een brede geografische spreiding van de adviesdiensten in de hele Unie en om met succes gebruik te maken van de lokale kennis over het InvestEU-fonds, moet waar nodig worden gezorgd voor een lokale aanwezigheid van de InvestEU-advieshub, als aanvulling op de bestaande steunregelingen en de aanwezigheid van lokale partners , teneinde tastbare, proactieve maatwerkhulp ter plaatse te bieden. Om het verlenen van adviserende ondersteuning op lokaal niveau te vergemakkelijken en te zorgen voor doeltreffendheid, synergieën en een doeltreffende geografische ondersteuning in de gehele Unie, moet de InvestEU-advieshub samenwerken met nationale stimuleringsbanken of -instellingen en de beheersautoriteiten van de Europese structuur- en investeringsfondsen en hun expertise benutten en toepassen. In de lidstaten waar geen nationale stimuleringsbanken of -instellingen bestaan, moet de InvestEU-advieshub in voorkomend geval en op verzoek van de betrokken lidstaat, proactieve adviserende ondersteuning voor de oprichting van een dergelijke bank of instelling verlenen. (36 bis) De InvestEU-advieshub moet adviserende ondersteuning verlenen aan kleine projecten en projecten voor start-ups, in het bijzonder wanneer start-ups hun investeringen in onderzoek en innovatie willen beschermen door intellectuele eigendomsrechten als patenten aan te vragen. (37) In het kader van het InvestEU-fonds is er behoefte aan steun voor projectontwikkeling en capaciteitsopbouw om de organisatorische capaciteiten en marktmakende activiteiten te ontwikkelen die nodig zijn om kwaliteitsprojecten tot stand te brengen. Bovendien is het de bedoeling de voorwaarden te scheppen voor de uitbreiding van het potentiële aantal subsidiabele ontvangers in zich ontwikkelende en lokale marktsegmenten, met name wanneer de geringe omvang van individuele projecten de transactiekosten op projectniveau aanzienlijk verhoogt, zoals voor het socialefinancieringsecosysteem. De steun voor capaciteitsopbouw moet dan ook complementair en additioneel zijn ten opzichte van acties in het kader van andere EU-programma's die een specifiek beleidsterrein bestrijken. Er moet voor worden gezorgd dat de capaciteitsopbouw van potentiële projectontwikkelaars, met name lokale organisaties van dienstverleners en autoriteiten, wordt ondersteund. (38) Het InvestEU-portaal moet worden opgezet om te voorzien in een gemakkelijk toegankelijke en gebruikersvriendelijke projectdatabank ter bevordering van de zichtbaarheid van investeringsprojecten die financiering zoeken, met een sterkere focus op het verstrekken aan de uitvoerende partners van een mogelijke pijplijn van investeringsprojecten die verenigbaar is met het recht en het beleid van de Unie. (39) Ingevolge de punten 22 en 23 van het Interinstitutioneel Akkoord voor beter wetgeven van 13 april 2016 (16) moet het InvestEU-programma worden geëvalueerd op basis van informatie die aan de hand van specifieke monitoringvereisten is verzameld, waarbij overregulering en administratieve lasten, met name voor de lidstaten, moeten worden vermeden. Deze vereisten kunnen in voorkomend geval meetbare indicatoren omvatten als basis voor de evaluatie van de effecten van het InvestEU-programma in de praktijk. (40) Er moet een solide monitoringkader, gebaseerd op output-, resultaat- en impactindicatoren, worden geïmplementeerd om de vorderingen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie te volgen. Om ervoor te zorgen dat verantwoording wordt afgelegd aan de Europese burgers, moeten de Commissie en het bestuur jaarlijks verslag uitbrengen aan het Europees Parlement en de Raad over de voortgang, het effect en de verrichtingen van het InvestEU-programma. (41) De horizontale financiële regels die het Europees Parlement en de Raad op grond van artikel 322 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie hebben vastgesteld, zijn op deze verordening van toepassing. Deze regels zijn neergelegd in het Financieel Reglement en bepalen met name de procedure voor het opstellen en uitvoeren van de begroting door middel van subsidies, overheidsopdrachten, prijzen, indirecte uitvoering, en voorzien in controles op de verantwoordelijkheid van financiële actoren. De op basis van artikel 322 VWEU vastgestelde regels hebben ook betrekking op de bescherming van de begroting van de Unie in geval van algemene tekortkomingen ten aanzien van de rechtsstaat in de lidstaten, aangezien de eerbiediging van de rechtsstaat een essentiële basisvoorwaarde is voor een goed financieel beheer en effectieve EU-financiering. (42) Verordening (EU, Euratom) nr. [ het nieuwe FR ] is van toepassing op het InvestEU-programma. Zij stelt regels vast voor de uitvoering van de begroting van de Unie, met inbegrip van de regels inzake begrotingsgaranties. (43) Overeenkomstig het Financieel Reglement, Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad (17) , Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad (18) , Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad (19) en Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad (20) moeten de financiële belangen van de Unie worden beschermd door evenredige maatregelen, daaronder begrepen voorkoming, opsporing, correctie en onderzoek van onregelmatigheden en fraude, invordering van verloren gegane, onverschuldigd betaalde of onjuist bestede financiële middelen alsmede, in voorkomend geval, oplegging van administratieve sancties. In het bijzonder kan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 en Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 administratieve onderzoeken, daaronder begrepen controles en verificaties ter plaatse, uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad. Overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1939 kan het Europees Openbaar Ministerie (EMO) overgaan tot onderzoek en vervolging van fraude en andere strafbare feiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad in de zin van Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad (21) . Personen of entiteiten die middelen van de Unie ontvangen, moeten overeenkomstig het Financieel Reglement ten volle meewerken aan de bescherming van de financiële belangen van de Unie, de nodige rechten en toegang verlenen aan de Commissie, OLAF, het EMO en de Europese Rekenkamer alsmede ervoor zorgen dat derden die betrokken zijn bij de uitvoering van middelen van de Unie gelijkwaardige rechten verlenen. (44) Derde landen die lid zijn van de Europese Economische Ruimte (EER) kunnen aan programma's van de Unie deelnemen in het kader van de samenwerking die is ingesteld bij de EER-Overeenkomst, die voorziet in de uitvoering van de programma's door middel van een besluit op grond van die overeenkomst. Derde landen kunnen ook op basis van andere rechtsinstrumenten deelnemen. Er moet een specifieke bepaling in deze verordening worden opgenomen om offshorebedrijven en ondernemingen die zijn gevestigd in "niet-meewerkende" landen uit te sluiten en de nodige rechten en toegang te verlenen aan de bevoegde ordonnateur, het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en de Europese Rekenkamer zodat zij hun respectieve bevoegdheden ten volle kunnen uitoefenen en het recht van de Unie kunnen waarborgen om te zorgen voor goed financieel beheer en haar financiële belangen te beschermen . (45) Krachtens [ referentie in voorkomend geval bijwerken overeenkomstig een nieuw LGO-besluit: artikel 88 van Besluit 2013/755/EU van de Raad ] zijn personen en entiteiten die zijn gevestigd in landen en gebieden overzee subsidiabel overeenkomstig de voorschriften en doelstellingen van het InvestEU-programma en eventuele regelingen die van toepassing zijn op de lidstaat waarmee het betrokken land of gebied overzee banden heeft. (46) Om de niet-essentiële onderdelen van deze verordening aan te vullen met investeringsrichtsnoeren , die de Commissie in nauwe samenwerking met de uitvoerende partners en na raadplegingen moet ontwikkelen, en waaraan financierings- en investeringsverrichtingen moeten voldoen, om een snelle en flexibele aanpassing van de prestatie-indicatoren te vergemakkelijken en om het voorzieningspercentage aan te passen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden gedelegeerd om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen met betrekking tot de opstelling van de investeringsrichtsnoeren voor de financierings- en investeringsverrichtingen in het kader van verschillende beleidsvensters, de wijziging van bijlage III bij deze verordening om de indicatoren te herzien of aan te vullen en de aanpassing van het voorzieningspercentage. Dergelijke investeringsrichtsnoeren dienen, in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel, passende bepalingen te omvatten om overmatige administratieve lasten te voorkomen. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen plaatsvinden in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven van 13 april 2016. Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen." (47) Het InvestEU-programma moet marktfalen en suboptimale investeringssituaties in de hele Unie en/of in specifieke lidstaten aanpakken en voorzien in Uniebrede markttests van innovatieve financiële producten en systemen om deze te verspreiden voor nieuw of complex marktfalen. Bijgevolg is optreden op het niveau van de Unie gerechtvaardigd, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Voorwerp Bij deze verordening wordt het InvestEU-fonds ingesteld dat voorziet in een EU-garantie voor financierings- en investeringsverrichtingen van de uitvoerende partners ter ondersteuning van het interne beleid van de Unie. Bij deze verordening wordt ook een adviesmechanisme ingesteld om de ontwikkeling van duurzame en voor investering in aanmerking komende projecten en de toegang tot financiering te ondersteunen en te voorzien in daarmee samenhangende capaciteitsopbouw ("InvestEU-advieshub"). Voorts wordt voorzien in een databank om zichtbaarheid te verlenen aan projecten waarvoor projectontwikkelaars financiering zoeken, en om investeerders informatie te verstrekken over investeringskansen ("InvestEU-portaal"). In deze verordening worden de doelstellingen van het InvestEU-programma, de begroting en de bedragen voor de EU-garantie voor de periode 2021-2027, de vormen van financiering door de Unie alsmede de regels voor de verstrekking van die financiering vastgelegd. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: (-1) "additionaliteit": additionaliteit als omschreven in artikel 7 bis van deze verordening en als bedoeld in artikel 209, lid 2, onder b), van het Financieel Reglement; (-1 bis) "advieshub-partner": de in aanmerking komende tegenpartij waarmee de Commissie een overeenkomst ondertekent voor de uitvoering van een dienst die door de InvestEU-advieshub wordt geleverd; (1) "blendingverrichtingen": door de EU-begroting ondersteunde verrichtingen, waarbij niet-terugbetaalbare vormen van steun of terugbetaalbare steun of beide instrumenten uit de begroting van de Unie worden gecombineerd met terugbetaalbare vormen van steun van instellingen voor ontwikkelingsfinanciering of andere openbare financiële instellingen, alsmede van commerciële financiële instellingen en investeerders; voor de toepassing van deze definitie kunnen programma's van de Unie die worden gefinancierd uit andere bronnen dan de begroting van de Unie, zoals het innovatiefonds van de EU-regeling voor de handel in emissierechten (ETS), worden gelijkgesteld met door de begroting van de Unie gefinancierde programma's van de Unie; (1 bis) "bijdrageovereenkomst": het juridische instrument waarin de Commissie en de lidstaten de voorwaarden voor de EU-garantie in het kader van het in artikel 9 gespecificeerde lidstaatcompartiment vastleggen; (1 ter) "EIB-groep": de Europese Investeringsbank en haar dochterondernemingen; (2) "EU-garantie": een door de begroting van de Unie verstrekte algemene garantie volgens welke de begrotingsgaranties overeenkomstig [artikel 219, lid 1,] van het [Financieel Reglement] van kracht worden door de ondertekening van individuele garantieovereenkomsten met uitvoerende partners; (2 bis) "financiële bijdrage": een bijdrage van een uitvoerende partner in de vorm van bepaalde risico's die de partner voor zijn rekening neemt en/of financiële steun voor een verrichting die onder deze verordening valt; (3) "financieel product": een financieel mechanisme of een financiële regeling die is overeengekomen tussen de Commissie en de uitvoerende partner krachtens welke de uitvoerende partner directe financiering of financiering via intermediairs aan eindontvangers verstrekt in een van de vormen bedoeld in artikel 13; (4) "financierings- en/of investeringsverrichtingen": verrichtingen waarbij financiering aan eindontvangers op directe of indirecte wijze in de vorm van financiële producten wordt verstrekt, die door een uitvoerende partner in eigen naam worden uitgevoerd, in overeenstemming met zijn interne regels worden verstrekt en in zijn eigen financiële rekeningen worden verwerkt; (5) "fondsen onder gedeeld beheer": fondsen die in de mogelijkheid voorzien om een bedrag daarvan toe te wijzen aan de voorziening voor een begrotingsgarantie in het lidstaatcompartiment van het InvestEU-fonds, namelijk het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), het Europees Sociaal Fonds+ (ESF+), het Cohesiefond, het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO); (6) "garantieovereenkomst": het rechtsinstrument waarbij de Commissie en een uitvoerende partner bepalen onder welke voorwaarden voor financierings- of investeringsverrichtingen het voordeel van de EU-garantie moet worden voorgesteld, de begrotingsgarantie voor deze verrichtingen moet worden verleend en deze in overeenstemming met de bepalingen van deze verordening moeten worden uitgevoerd; (7) "uitvoerende partner": de in aanmerking komende tegenpartij zoals een financiële instelling of een andere intermediair waarmee de Commissie een garantieovereenkomst ▌ondertekent; (8) "InvestEU-advieshub": de technische bijstand als omschreven in artikel 20; (9) "InvestEU-portaal": de databank als omschreven in artikel 21; (10) "InvestEU-programma": het InvestEU-fonds, de InvestEU-advieshub, het InvestEU-portaal en de blendingverrichtingen gezamenlijk; (10 bis) "investeringsrichtsnoeren": de reeks criteria, gebaseerd op de beginselen die in deze verordening worden vastgesteld met betrekking tot de algemene doelstellingen, subsidiabiliteitscriteria en in aanmerking komende instrumenten, die wordt gebruikt door het investeringscomité om op transparante en onafhankelijke wijze te besluiten hoe de EU-garantie wordt gebruikt; (10 ter) "investeringsplatformen": special purpose vehicles, beheerde rekeningen, contractuele regelingen voor medefinanciering of risicodeling dan wel met andere middelen opgezette regelingen die entiteiten als middel gebruiken om bij te dragen aan de financiering van een aantal investeringsprojecten, en waartoe kunnen behoren: (a) nationale of subnationale platformen waarin diverse investeringsprojecten op het grondgebied van een bepaalde lidstaat worden gebundeld; (b) meerlanden- of regionale platformen waarin partners uit diverse lidstaten of derde landen worden samengebracht die geïnteresseerd zijn in projecten in een bepaald geografisch gebied; (c) thematische platformen waarin investeringsprojecten binnen een bepaalde sector worden gebundeld; (11) "microfinanciering": microfinanciering als omschreven in Verordening [[ESF+] nummer]; (12) "midcap-ondernemingen": entiteiten met maximaal 3000 werknemers die geen kmo of kleine midcap-onderneming zijn; (13) "nationale stimuleringsbanken of -instellingen" ("NPBI") : juridische entiteiten die beroepsmatig financiële activiteiten verrichten en van een lidstaat of een entiteit van een lidstaat op centraal, regionaal of lokaal niveau de opdracht hebben gekregen om ontwikkelings- of stimuleringsactiviteiten te verrichten; (14) "kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's)": micro-, kleine en middelgrote ondernemingen als omschreven in de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (22) ; (15) "kleine midcap-ondernemingen": entiteiten met maximaal 499 werknemers die geen kmo zijn; (16) "sociale onderneming": een sociale onderneming als omschreven in Verordening [[ESF+] nummer ]; (16 bis) "duurzame financiering": het proces waarin naar behoren rekening wordt gehouden met milieu- en sociale overwegingen bij het nemen van beslissingen over investeringen, hetgeen leidt tot meer investeringen in langetermijn- en duurzame activiteiten; (17) "derde land": een land dat geen lidstaat van de Unie is. Artikel 3 Doelstellingen van het InvestEU-programma 1. De algemene doelstelling van het InvestEU-programma is de ondersteuning van de beleidsdoelstellingen van de Unie door middel van financierings- en investeringsverrichtingen die bijdragen tot: (a) het concurrentievermogen van de Unie, waaronder onderzoek, innovatie en digitalisering; (a bis) een toename van de werkgelegenheid in de Unie en het scheppen van hoogwaardige banen in de Unie; (b) de groei en de duurzaamheid van de economie van de Unie, waardoor de Unie de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen van de Klimaatovereenkomst van Parijs kan halen ; (c) de sociale innovatie, veerkracht en inclusiviteit van de Unie; (c bis) de bevordering van wetenschappelijke en technologische vooruitgang, van cultuur, onderwijs en opleiding; (c ter) economische, territoriale en sociale samenhang; (d) de integratie van de kapitaalmarkten van de Unie en de versterking van de eengemaakte markt, met inbegrip van oplossingen om de fragmentatie van de kapitaalmarkten van de Unie aan te pakken, meer diversiteit te brengen in de financieringsbronnen voor ondernemingen in de Unie en houdbare financiering te bevorderen. 2. De specifieke doelstellingen van het InvestEU-programma zijn: (a) ondersteuning van financierings- en investeringsverrichtingen in duurzame infrastructuur op de gebieden bedoeld in artikel 7, lid 1, onder a); (b) ondersteuning van financierings- en investeringsverrichtingen in onderzoek, innovatie en digitalisering in alle beleidsvensters, waaronder ondersteuning voor de opschaling van innovatieve bedrijven en het op de markt brengen van technologieën ; (c) verbetering en vereenvoudiging van de toegang tot en de beschikbaarheid van financiering voor en versterking van het mondiale concurrentievermogen van innovatieve start-ups, kleine , middelgrote en micro-ondernemingen en, in gerechtvaardigde gevallen, voor kleine midcap-ondernemingen; (d) verbetering van de toegang tot en de beschikbaarheid van microfinanciering en financiering voor kmo's, sociale ondernemingen en de culturele, creatieve en onderwijssectoren , ondersteuning van financierings- en investeringsverrichtingen met betrekking tot sociale investeringen , competenties en vaardigheden en ontwikkeling en consolidatie van markten voor sociale investeringen, op de gebieden als bedoeld in artikel 7, lid 1, onder d). Artikel 4 Begroting en bedrag van de EU-garantie 1. De EU-garantie ten behoeve van het EU-compartiment als bedoeld in artikel 8, lid 1, onder a), bedraagt 40 817 500 000 EUR (lopende prijzen). Er wordt een voorzieningspercentage van 40 % ingesteld. Een bijkomend bedrag van de EU-garantie kan worden verstrekt ten behoeve van het lidstaatcompartiment bedoeld in artikel 8, lid 1, onder b), op voorwaarde dat de overeenstemmende bedragen overeenkomstig [artikel 10, lid 1,] van Verordening [[VGB] nummer ] (23) en artikel [75, lid 1,] van Verordening [inzake GLB-plannen.] nummer ] (24) door de lidstaten worden toegewezen. Naast de bijdrage waarnaar wordt verwezen in de tweede alinea, kunnen lidstaten bijdragen aan het lidstaatcompartiment in de vorm van garanties of contanten. De bijdragen van derde landen als bedoeld in artikel 5 verhogen eveneens de EU-garantie als bedoeld in de eerste alinea, door het verstrekken van een volledige voorziening in contanten overeenkomstig [artikel 218, lid 2,] van het [Financieel Reglement]. 2. De ▌verdeling van het bedrag bedoeld in de eerste alinea van lid 1 van dit artikel wordt vastgesteld in bijlage I . De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 26 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen door, indien nodig, de in bijlage I bedoelde bedragen voor elk venster met maximaal 15 % aan te passen . 3. De financiële middelen voor de uitvoering van de maatregelen bedoeld in de hoofdstukken V en VI bedragen 525 000 000 EUR (lopende prijzen). 4. Het in lid 3 bedoelde bedrag kan ook worden gebruikt voor technische en administratieve bijstand bij de uitvoering van het InvestEU-programma, zoals activiteiten op het gebied van voorbereiding, monitoring, controle, audit en evaluatie, met inbegrip van bedrijfsinformatietechnologiesystemen. Artikel 5 Met het InvestEU-fonds geassocieerde derde landen Het EU-compartiment van het InvestEU-fonds bedoeld in artikel 8, lid 1, onder a), en elk van de beleidsvensters bedoeld in artikel 7, lid 1, kunnen bijdragen van de volgende derde landen ontvangen om deel te nemen aan bepaalde financiële producten overeenkomstig [artikel 218, lid 2,] van het [Financieel Reglement]: (a) landen van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) die lid zijn van de Europese Economische Ruimte (EER), in overeenstemming met de in de EER-overeenkomst vastgestelde voorwaarden; (b) toetredingslanden, kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaten, in overeenstemming met de algemene beginselen en algemene voorwaarden voor hun deelname aan programma's van de Unie zoals vastgesteld in de desbetreffende kaderovereenkomsten en besluiten van de associatieraad, of in soortgelijke overeenkomsten, alsmede in overeenstemming met de specifieke voorwaarden die zijn vastgesteld in overeenkomsten tussen de Unie en die landen; (c) landen die onder het Europees nabuurschapsbeleid vallen, in overeenstemming met de algemene beginselen en algemene voorwaarden voor deelname van die landen aan programma's van de Unie zoals vastgesteld in de desbetreffende kaderovereenkomsten en besluiten van de associatieraad, of in soortgelijke overeenkomsten, alsmede in overeenstemming met de specifieke voorwaarden die zijn vastgesteld in overeenkomsten tussen de Unie en die landen; (d) derde landen, in overeenstemming met de voorwaarden die zijn vastgesteld in een specifieke overeenkomst betreffende de deelname van het derde land aan programma's van de Unie, op voorwaarde dat de overeenkomst: (i) een billijk evenwicht waarborgt tussen de bijdragen van en de voordelen voor het derde land dat aan programma's van de Unie deelneemt; (ii) de voorwaarden voor deelname aan de programma's vaststelt, met inbegrip van de berekening van de financiële bijdragen aan afzonderlijke programma's en de administratieve kosten ervan. Deze bijdragen worden aangemerkt als bestemmingsontvangsten overeenkomstig artikel [21, lid 5,] van het [Financieel Reglement]; (iii) het derde land geen beslissingsbevoegdheid ten aanzien van het programma verleent; (iv) de rechten van de Unie waarborgt om te zorgen voor een goed financieel beheer en haar financiële belangen te beschermen. Artikel 6 Uitvoering en vormen van financiering door de Unie 1. De EU-garantie wordt ten uitvoer gelegd in indirect beheer met organen als bedoeld in artikel [62, lid 1, onder c), ii) tot en met vii),] van het [Financieel Reglement]. Andere vormen van EU-financiering uit hoofde van deze verordening worden ten uitvoer gelegd in direct of indirect beheer in overeenstemming met het [Financieel Reglement], met inbegrip van subsidies die ten uitvoer worden gelegd in overeenstemming met [titel VIII] daarvan. 2. Door de EU-garantie gedekte financierings- en investeringsverrichtingen die deel uitmaken van blendingverrichtingen waarbij steun uit hoofde van deze verordening wordt gecombineerd met steun uit hoofde van een of meerdere andere programma's van de Unie of uit hoofde van het innovatiefonds van de EU-regeling voor de handel in emissierechten (ETS): (a) zijn in overeenstemming met de beleidsdoelstellingen en voldoen aan de criteria om in aanmerking te komen die zijn vastgesteld in de regels van het programma van de Unie op grond waarvan de steun is toegekend; (b) nemen de bij deze verordening vastgestelde regels in acht. 2 bis. Blendingverrichtingen waarbij steun uit hoofde van deze verordening wordt gecombineerd, moeten zo probleemloos mogelijk verlopen. 3. Blendingverrichtingen met een financieringsinstrument dat volledig door andere programma's van de Unie of door het ETS-innovatiefonds zonder gebruik van de EU-garantie uit hoofde van deze verordening wordt gefinancierd, voldoen aan de beleidsdoelstellingen en criteria om in aanmerking te komen die zijn vastgesteld in de regels van het programma van de Unie op grond waarvan de steun is toegekend. 4. Overeenkomstig artikel 6, lid 2, wordt over de niet-terugbetaalbare vormen van steun en/of financieringsinstrumenten uit de begroting van de Unie die deel uitmaken van de blendingverrichting bedoeld in de leden 2 en 3, beslist volgens de regels van het desbetreffende programma van de Unie en worden deze in de blendingverrichting ten uitvoer gelegd in overeenstemming met deze verordening en [titel X] van het [Financieel Reglement]. De verslaglegging omvat ook informatie over de overeenstemming met de beleidsdoelstellingen en de criteria om in aanmerking te komen die zijn vastgesteld in de regels van het programma van de Unie op grond waarvan de steun is toegekend, alsmede over de naleving van deze verordening. HOOFDSTUK II InvestEU-fonds Artikel 7 Beleidsvensters 1. Het InvestEU-fonds verricht zijn activiteiten via de volgende beleidsvensters die tekortkomingen van de markt en/of suboptimale investeringssituaties behandelen binnen hun specifiek toepassingsgebied: (a) beleidsvenster voor duurzame infrastructuur: omvat duurzame investeringen op het gebied van vervoer, met inbegrip van multimodaal vervoer, verkeersveiligheid, renovatie en onderhoud van spoor- en weginfrastructuur, toerisme, energie, met name een groter gebruik van hernieuwbare energie, energie-efficiëntie overeenkomstig de energiekaders voor 2030 en 2050, projecten voor de renovatie van gebouwen die gericht zijn op energiebesparing en de integratie van gebouwen in een communicerend energie-, opslag-, digitaal en transportsysteem, een grotere mate van interconnectie, digitale connectiviteit en toegang, ook in plattelandsgebieden , levering en verwerking van grondstoffen, ruimtevaart, oceanen , binnenwateren , afvalpreventie en de circulaire economie , natuur en andere milieu-infrastructuur, uitrusting, mobiele activa en invoering van innovatieve technologieën die bijdragen aan de doelstellingen inzake milieu of sociale duurzaamheid van de Unie of aan beide, en voldoen aan de normen van de Unie inzake milieu of sociale duurzaamheid; (b) beleidsvenster voor onderzoek, innovatie en digitalisering: omvat activiteiten op het gebied van onderzoek , productontwikkeling en innovatie, overdracht van technologieën en onderzoeksresultaten aan de markt, ondersteuning van marktaanjagers en samenwerking tussen ondernemingen, demonstratie en invoering van innovatieve oplossingen en steun voor opschaling van innovatieve ondernemingen , met inbegrip van start-ups en kmo's , en digitalisering van het bedrijfsleven in de EU op basis van de opgedane ervaringen, in het bijzonder met het InnovFin ; (c) beleidsvenster voor kleine en middelgrote ondernemingen: vereenvoudigde toegang tot en beschikbaarheid van financiering voor start-ups en kleine en middelgrote ondernemingen , met inbegrip van innovatieve kmo's, en, in gerechtvaardigde gevallen, voor kleine midcap-ondernemingen , met name om hun mondiale concurrentievermogen, innovatie, digitalisering en duurzaamheid te verbeteren ; (d) beleidsvenster voor sociale investeringen en vaardigheden: omvat ethische en duurzame financiering, microfinanciering, buy-outs door werknemers, financiering voor sociale ondernemingen en sociale economie en maatregelen ter bevordering van gendergelijkheid en actieve deelname van vrouwen en kwetsbare groepen ; vaardigheden, educatie, opleiding en aanverwante diensten; sociale infrastructuur (met inbegrip van sociale woningen en studentenwoningen); sociale innovatie; gezondheidszorg en langdurige zorg; inclusiviteit en toegankelijkheid; culturele activiteiten met een maatschappelijk doel; culturele en creatieve sectoren, onder meer met doelstellingen op het gebied van interculturele dialoog en sociale cohesie; integratie van kwetsbare personen, waaronder onderdanen van derde landen; 2. Wanneer een financierings- of investeringsverrichting die aan het in artikel 19 bedoelde investeringscomité wordt voorgesteld, onder meer dan één beleidsvenster valt, wordt deze toegewezen aan het venster waaronder haar voornaamste doelstelling of de voornaamste doelstelling van de meeste van haar subprojecten valt, tenzij de investeringsrichtsnoeren anders bepalen. 3. Financierings- en investeringsverrichtingen die onder alle beleidsvensters ▌als bedoeld in lid 1 ▌vallen, worden in voorkomend geval onderworpen aan een toetsing van hun duurzaamheid op het gebied van klimaat-, milieu- en sociale effecten, om milieuschade te beperken en om maximale klimaat-, milieu- en sociale voordelen te verwezenlijken. Met dat doel verstrekken ontwikkelaars die om financiering verzoeken, passende informatie op basis van door de Commissie op te stellen richtsnoeren in de vorm van een gedelegeerde handeling en rekening houdend met de criteria die in Verordening (EU) nr. .../... betreffende de totstandbrenging van een raamwerk om duurzame beleggingen te bevorderen ( COM(2018)0353 ) zijn vastgesteld om te bepalen of een economische activiteit uit milieuoogpunt duurzaam is . Projecten die een bepaalde omvang zoals omschreven in de richtsnoeren niet overschrijden, kunnen zo nodig worden uitgesloten van de toetsing. De richtsnoeren van de Commissie maken het mogelijk: a) wat aanpassing betreft, de weerbaarheid ten aanzien van potentiële ongunstige gevolgen van klimaatverandering te verzekeren door middel van een kwetsbaarheids- en risicobeoordeling, met inbegrip van toepasselijke aanpassingsmaatregelen, en wat beperking betreft, de kosten van broeikasgasemissies en de positieve effecten van mitigerende maatregelen in de kosten-batenanalyse op te nemen en te zorgen voor naleving van de milieudoelstellingen en -normen van de Unie ; b) rekenschap te geven van geconsolideerde projectimpact met betrekking tot de voornaamste bestanddelen van het natuurlijk kapitaal op het gebied van lucht, water, land en biodiversiteit; b bis) de gevolgen in te schatten voor de werkgelegenheid en het creëren van kwalitatief hoogwaardige banen; c) de gevolgen in te schatten voor de sociale inclusie van bepaalde gebieden of bevolkingsgroepen. 4. De uitvoerende partners verstrekken de nodige informatie voor het volgen van investeringen die bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie inzake klimaat en milieu, op basis van de door de Commissie te verstrekken richtsnoeren , en om zo nodig te beoordelen of de verrichtingen aan Verordening (EU) .../... [betreffende de totstandbrenging van een raamwerk om duurzame beleggingen te bevorderen] voldoen . 4 bis. In het beleidsvenster voor kleine en middelgrote ondernemingen wordt ook steun verleend aan begunstigden die steun kregen van de verschillende EU-garantiefaciliteiten die in het kader van InvestEU zijn samengevoegd, met name de garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sector van het programma Creatief Europa. 5. De uitvoerende partners streven ernaar dat : (a) ten minste 65 % van de investeringen uit hoofde van het beleidsvenster voor duurzame infrastructuur aanzienlijk bijdraagt tot de doelstellingen van de Unie inzake klimaat en milieu , overeenkomstig de Overeenkomst van Parijs; (b) op het gebied van vervoer ten minste 10 % van de investeringen uit hoofde van het beleidsvenster voor duurzame infrastructuur bijdraagt tot de realisatie van de EU-doelstelling om uiterlijk in 2050 een einde te maken aan de dodelijke verkeersongevallen en ernstige verwondingen en om spoor- en verkeersbruggen en -tunnels te renoveren met het oog op de veiligheid ervan; (c) ten minste 35 % van de investeringen uit hoofde van het beleidsvenster voor onderzoek, innovatie en digitalisering bijdraagt tot de doelstellingen van Horizon Europa; (d) een aanzienlijk percentage van de aan kleine en middelgrote ondernemingen en kleine midcap-ondernemingen aangeboden garantie uit hoofde van het beleidsvenster voor kleine en middelgrote ondernemingen innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen ondersteunt. De Commissie tracht er samen met de uitvoerende partners voor te zorgen dat het deel van de begrotingsgarantie dat wordt gebruikt voor het beleidsvenster voor duurzame infrastructuur, wordt verdeeld met het oog op een evenwicht tussen de acties op de verschillende gebieden. 6. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 26 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de investeringsrichtsnoeren voor elk van de beleidsvensters te bepalen. 6 bis. Wanneer de Commissie informatie over de interpretatie van de investeringsrichtsnoeren verstrekt, stelt ze die informatie ter beschikking van de uitvoerende partners, het investeringscomité en de InvestEU-advieshub. Artikel 7 bis Additionaliteit Voor de toepassing van deze verordening wordt het volgende verstaan onder "additionaliteit": steun van het InvestEU-fonds voor verrichtingen die tot doel hebben marktfalen of suboptimale investeringssituaties in de hele Unie en/of in specifieke lidstaten aan te pakken en die in de periode waarin de EU-garantie kan worden benut, zonder steun van het InvestEU-fonds niet, of niet in dezelfde mate, door uitvoerende partners zouden kunnen worden uitgevoerd. Artikel 8 Compartimenten 1. De beleidsvensters bedoeld in artikel 7, lid 1, bestaan elk uit twee compartimenten die ▌tekortkomingen van de markt of suboptimale investeringssituaties als volgt behandelen: (a) het EU-compartiment behandelt een van de volgende situaties: (i) tekortkomingen van de markt of suboptimale investeringssituaties met betrekking tot beleidsprioriteiten van de Unie ▌; (ii) tekortkomingen van de markt of suboptimale investeringssituaties in de hele Unie en/of in specifieke lidstaten ; of (iii) nieuwe of complexe tekortkomingen van de markt of suboptimale investeringssituaties met het oog op de ontwikkeling van nieuwe financiële oplossingen en marktstructuren; (b) het lidstaatcompartiment behandelt specifieke tekortkomingen van de markt of suboptimale investeringssituaties in een of meerdere lidstaten om te voldoen aan de doelstellingen van de bijdragende fondsen onder gedeeld beheer. 2. De in lid 1 bedoelde compartimenten worden in voorkomend geval op complementaire wijze gebruikt ter ondersteuning van een financierings- of investeringsverrichting, onder meer door steun van beide compartimenten te combineren. Artikel 9 Specifieke bepalingen die van toepassing zijn op het lidstaatcompartiment 1. Bedragen die door een lidstaat zijn toegewezen krachtens artikel [10, lid 1,] van Verordening [[VGB] nummer] of artikel [75, lid 1,] van Verordening [inzake GLB-plannen] nummer] worden gebruikt voor de voorziening van het gedeelte van de EU-garantie in het lidstaatcompartiment ter dekking van financiering- en investeringsverrichtingen in de betrokken lidstaat. 1 bis. De lidstaten kunnen ook bijdragen aan het lidstaatcompartiment in de vorm van garanties of contanten. Deze bijdragen mogen, wanneer er een beroep wordt gedaan op de garantie, pas worden gebruikt voor betalingen nadat de middelen uit de eerste alinea van artikel 4, lid 1, zijn gebruikt. 2. Om dat gedeelte van de EU-garantie in het lidstaatcompartiment in te stellen wordt een bijdrageovereenkomst gesloten tussen de lidstaat en de Commissie. ▌ Twee of meer lidstaten kunnen een gezamenlijke bijdrageovereenkomst met de Commissie sluiten. In afwijking van [artikel 211, lid 1,] van het [Financieel Reglement] wordt het voorzieningspercentage voor de EU-garantie in het lidstaatcompartiment vastgesteld op 40 % en kan het in elke bijdrageovereenkomst opwaarts of neerwaarts worden aangepast om rekening te houden met de risico's die verbonden zijn aan de voor gebruik in aanmerking komende financiële producten. 3. De bijdrageovereenkomst bevat ten minste de volgende elementen: a) het totale bedrag van het gedeelte van de EU-garantie in het lidstaatcompartiment dat aan de lidstaat toebehoort, het voorzieningspercentage daarvan, het bedrag van de bijdrage uit fondsen onder gedeeld beheer, de opbouwperiode van de voorziening in overeenstemming met het jaarlijks financieel plan en het bedrag van de daaruit voortspruitende voorwaardelijke verplichting die met de door de betrokken lidstaat en/of de uitvoerende partners of particuliere investeerders te verstrekken back-to-backgarantie moet worden gedekt; b) de strategie met de financiële producten en hun minimale hefboomeffect, de geografische dekking, de investeringsperiode en indien van toepassing, de categorieën van eindontvangers en in aanmerking komende intermediairs; c) ▌de geselecteerde uitvoerende partner of partners in overleg met de lidstaten ; d) de mogelijke bijdrage uit de fondsen onder gedeeld beheer aan investeringsplatformen en de InvestEU-advieshub; e) de jaarlijkse verslagleggingsverplichtingen ten aanzien van de lidstaat, met inbegrip van de verslaglegging in overeenstemming met de in de bijdrageovereenkomst vermelde indicatoren; f) bepalingen over de vergoeding van het gedeelte van de EU-garantie in het lidstaatcompartiment; g) mogelijke combinatie met middelen uit het EU-compartiment, onder meer in een gelaagde structuur om in overeenstemming met artikel 8, lid 2, een betere risicodekking te bereiken. Bijdragen van fondsen onder gedeeld beheer mogen, indien de lidstaten hiervoor kiezen en in overleg met de uitvoerende partners, worden gebruikt om een deel van gestructureerde financieringsinstrumenten te garanderen. 4. De bijdrageovereenkomsten worden door de Commissie ten uitvoer gelegd door middel van garantieovereenkomsten gesloten met de uitvoerende partners overeenkomstig artikel 14. Indien binnen negen maanden na de ondertekening van de bijdrageovereenkomst geen garantieovereenkomst is gesloten of het bedrag van de bijdrageovereenkomst niet volledig is vastgelegd door middel van een of meerdere garantieovereenkomsten, wordt in het eerste geval de bijdrageovereenkomst beëindigd of in het tweede geval dienovereenkomstig gewijzigd, en wordt het niet-gebruikte bedrag van de voorziening opnieuw gebruikt in overeenstemming met [artikel 10, lid 5,] van Verordening [[VGB] nummer ] en artikel [75, lid 5,] van Verordening [inzake GLB-plannen] nummer ]. Indien de garantieovereenkomst niet naar behoren ten uitvoer is gelegd binnen een termijn vastgesteld in artikel [10, lid 6,] van Verordening [[VGB] nummer ] of in artikel [75, lid 5,] van Verordening [inzake GLB-plannen] nummer ], wordt de bijdrageovereenkomst beëindigd en wordt het niet-gebruikte bedrag van de voorziening opnieuw gebruikt in overeenstemming met [artikel 10, lid 6,] van Verordening [[VGB] nummer ] en artikel [75, lid 6,] van Verordening [inzake GLB-plannen] nummer ]. 5. De volgende regels zijn van toepassing op de voorziening voor het gedeelte van de EU-garantie in het lidstaatcompartiment dat bij de bijdrageovereenkomst is ingesteld: (a) na de opbouwfase bedoeld in lid 3, onder a), van dit artikel wordt elk jaarlijks overschot van voorzieningen, berekend door vergelijking tussen het bedrag van voorzieningen dat vereist is door het voorzieningspercentage en de daadwerkelijke voorzieningen, opnieuw gebruikt in overeenstemming met [artikel 10, lid 6,] van het [VGB] en artikel [75, lid 6,] van Verordening [inzake GLB-plannen] nummer ]; (b) in afwijking van [artikel 213, lid 4,] van het [Financieel Reglement] geeft de voorziening na de in lid 3, onder a), van dit artikel bedoelde opbouwfase tijdens de beschikbaarheid van dat gedeelte van de EU-garantie in het lidstaatcompartiment geen aanleiding tot jaarlijkse aanvullingen; (c) de Commissie stelt de lidstaat onmiddellijk in kennis wanneer het niveau van de voorzieningen voor het gedeelte van de EU-garantie in het lidstaatcompartiment als gevolg van een beroep op dat gedeelte van de EU-garantie onder 20 % van de initiële voorziening valt; (d) ▌ HOOFDSTUK III EU-garantie Artikel 10 EU-garantie 1. De EU-garantie in het kader van het InvestEU-fonds wordt aan de uitvoerende partners verleend in overeenstemming met [artikel 219, lid 1,] van het [Financieel Reglement] en wordt beheerd overeenkomstig [titel X] van het [Financieel Reglement]. De EU-garantie is onherroepelijk, onvoorwaardelijk en op eerste aanvraag verschuldigd aan in aanmerking komende tegenpartijen voor de financierings- en investeringsverrichtingen die onder deze verordening vallen en de kosten ervan zijn exclusief gekoppeld aan de kenmerken en het risicoprofiel van de onderliggende verrichtingen, met inachtneming van de aard van de onderliggende verrichtingen en de verwezenlijking van de beleidsdoelstellingen die worden nagestreefd, met inbegrip van, indien naar behoren gemotiveerd, de mogelijke toepassing van specifieke gunstige voorwaarden en prikkels, in het bijzonder: (a) in situaties waarin gespannen omstandigheden op de financiële markten de uitvoering van een haalbaar project zouden belemmeren; (b) indien dit noodzakelijk is voor het faciliteren van de oprichting van investeringsplatformen of de financiering van projecten in sectoren of gebieden waar sprake is van ernstig marktfalen en/of een suboptimale investeringssituatie. Bovendien voorziet de EU-garantie in: (a) een robuust mechanisme zodat er snel gebruik van kan worden gemaakt; (b) een duur die in overeenstemming is met de looptijd van de laatste vordering van de laatste begunstigde; (c) een adequaat toezicht op de risico's en de garantieportefeuille; (d) een betrouwbaar mechanisme voor het ramen van verwachte kasstromen indien van de garantie gebruik wordt gemaakt; (e) adequate documentatie met betrekking tot beslissingen over risicobeheer; (f) afdoende flexibiliteit met betrekking tot de manier waarop de garantie wordt gebruikt, zodat uitvoerende partners onmiddellijk kunnen profiteren van de garantie wanneer/als dat nodig is, met name als er geen andere garantieregeling voorhanden is; (g) indien relevant, de naleving van alle aanvullende eisen die de relevante toezichthouder stelt voor effectieve, volledige risicomitigatie. 1 bis. De EU-garantie in het kader van het EU-compartiment wordt toegewezen aan de uitvoerende partners. Ten minste 75 % van de EU-garantie in het kader van het EU-compartiment wordt toegewezen aan de EIB-groep. Er kunnen bedragen van meer dan 75 % van de EU-garantie beschikbaar worden gesteld aan de EIB-groep indien de nationale stimuleringsbanken of -instellingen het resterende deel van de garantie niet volledig kunnen gebruiken. Evenzo kunnen bedragen van meer dan 25 % van de EU-garantie beschikbaar worden gesteld aan andere uitvoerende partners indien de EIB-groep haar deel van de garantie niet volledig kan gebruiken. Nationale stimuleringsbanken of -instellingen kunnen volledig profiteren van de EU-garantie, ook indien zij besluiten deze via de EIB-groep of het Europees Investeringsfonds te laten lopen. 2. Ondersteuning met de EU-garantie kan voor onder deze verordening vallende financierings- en investeringsverrichtingen worden verleend voor een investeringsperiode die eindigt op 31 december 2027. Contracten tussen de uitvoerende partner en de eindontvanger of de financiële intermediair of een andere entiteit bedoeld in artikel 13, lid 1, onder a), worden ondertekend vóór 31 december 2028. Artikel 11 In aanmerking komende financierings- en investeringsverrichtingen 1. Het InvestEU-fonds ondersteunt alleen publieke en private financierings- en investeringsverrichtingen die (a) voldoen aan de voorwaarden gesteld in [de punten a) tot en met e) van artikel 209, lid 2, van [het Financieel Reglement], en het in artikel 7 bis van deze verordening gestelde additionaliteitsvereiste, en indien van toepassing door de particuliere investeringen in overeenstemming met [artikel 209, lid 2,] van [het Financieel Reglement] te maximaliseren; (b) bijdragen tot , een aanvulling vormen op en stroken met de beleidsdoelstellingen van de Unie en binnen het toepassingsgebied vallen van de beleidsdomeinen die in aanmerking komen voor financierings- en investeringsverrichtingen volgens het passende beleidsvenster in overeenstemming met bijlage II bij deze verordening; en (c) overeenstemmen met de investeringsrichtsnoeren. 2. Naast projecten die zich in de Unie bevinden, kan het InvestEU-fonds de volgende projecten en activiteiten ondersteunen via financierings- en investeringsverrichtingen: (a) ▌ projecten tussen entiteiten die in een of meer lidstaten zijn gevestigd en zich uitstrekken over een of meerdere derde landen, waaronder toetredende landen, kandidaat-landen en potentiële kandidaten, landen die binnen het toepassingsgebied van het nabuurschapsbeleid vallen, leden van de Europese Economische Ruimte of van de Europese Vrijhandelsassociatie, of over landen en gebieden overzee als bedoeld in bijlage II bij het VWEU of een geassocieerd derde land, ongeacht of er een partner is in die derde landen of overzeese landen of gebieden; (b) financierings- en investeringsverrichtingen in de in artikel 5 bedoelde landen die tot een specifiek financieel product hebben bijgedragen. 3. Het InvestEU-fonds kan financierings- en investeringsverrichtingen ondersteunen voor het verstrekken van financiering aan ontvangende juridische entiteiten die gevestigd zijn in een van de volgende landen: (a) een lidstaat of een met een lidstaat verbonden land of gebied overzee; (b) een derde land of gebied dat met het InvestEU-programma geassocieerd is in overeenstemming met artikel 5; (c) een derde land als bedoeld in lid 2, onder a), indien van toepassing; (d) andere landen waar dat nodig is voor de financiering van een project in een land of een gebied als bedoeld in de punten a) tot en met c). Artikel 12 Selectie van uitvoerende partners 1. De Commissie selecteert overeenkomstig van het [Financieel Reglement] de uitvoerende partners of een groep van uitvoerende partners, als bedoeld in de tweede alinea van dit lid, uit de in aanmerking komende tegenpartijen. Voor het EU-compartiment hebben de in aanmerking komende tegenpartijen hun interesse laten blijken en zijn zij in staat financierings- en investeringsverrichtingen in één of meer lidstaten of regio's te dekken. De uitvoerende partners kunnen samen ook financierings- en investeringsverrichtingen in één of meer lidstaten of regio's dekken door een groep te vormen. De uitvoerende partners, wier contractuele verantwoordelijkheid is beperkt tot hun respectieve nationale mandaten, kunnen marktfalen of suboptimale investeringssituaties ook aanpakken met behulp van vergelijkbare, op de lokale omstandigheden afgestemde instrumenten. Naar gelang de rijpheid van elk project kan de groep uitvoerende partners op elk moment en met verschillende samenstellingen worden gevormd om op efficiënte wijze aan de markteisen te kunnen voldoen. Voor het lidstaatcompartiment kan de betrokken lidstaat een of meerdere in aanmerking komende tegenpartijen als uitvoerende partners voorstellen uit die welke hun interesse overeenkomstig artikel 9, lid 3, onder c), hebben laten blijken. Wanneer de betrokken lidstaat geen uitvoerende partner voorstelt, handelt de Commissie in overeenstemming met de tweede alinea van dit lid ten aanzien van de uitvoerende partners die in staat zijn financierings- en investeringsverrichtingen te dekken in de betrokken geografische gebieden. 2. Bij de selectie van de uitvoerende partners zorgt de Commissie ervoor dat de portefeuille van financiële producten in het InvestEU-fonds: (a) de dekking van de in artikel 3 genoemde doelstellingen maximaliseert; (b) de impact van de EU-garantie maximaliseert door middel van de eigen middelen die door de uitvoerende partner worden ingezet; (c) waar mogelijk particuliere investeringen maximaliseert; (d) geografische diversificatie nastreeft en de financiering van kleinere projecten mogelijk maakt ; (e) voor voldoende risicodiversificatie zorgt; (f) innoverende financiële en risico-oplossingen bevordert om tekortkomingen van de markt en suboptimale investeringssituaties aan te pakken; (f bis) additionaliteit bewerkstelligt. 3. Bij de selectie van de uitvoerende partners houdt de Commissie ook rekening met: (a) de mogelijke kosten en vergoeding voor de begroting van de Unie; (b) de capaciteit van de uitvoerende partner om de vereisten van [artikel 155, lid 2, en artikel 155, lid 3, ] van het [Financieel Reglement] met betrekking tot belastingontwijking, belastingfraude, belastingontduiking, witwassen, financiering van terrorisme en niet-coöperatieve rechtsgebieden nauwgezet ten uitvoer te leggen. (b bis) het vermogen van de uitvoerende partner om de financierings- en investeringsverrichtingen te evalueren aan de hand van internationaal erkende sociale-beoordelingsnormen, met bijzondere aandacht voor maatschappelijke en milieu-effecten; (b ter) het vermogen van de uitvoerende partner om publiekelijk bewijs te leveren van en te zorgen voor transparantie en openbare toegang tot informatie in verband met elke financierings- en investeringsverrichting; (b quater) in voorkomend geval, het vermogen van de uitvoerende partner om financiële instrumenten te beheren, rekening houdend met zijn in het verleden opgedane ervaring met financiële instrumenten en beheersautoriteiten, als bedoeld in Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad (25) . 4. Nationale stimuleringsbanken of -instellingen kunnen als uitvoerende partner worden geselecteerd op voorwaarde dat zij voldoen aan de voorschriften neergelegd in dit artikel en in artikel 14, lid 1, tweede alinea. Artikel 13 In aanmerking komende soorten financiering 1. De EU-garantie kan worden gebruikt ten behoeve van risicodekking voor de volgende soorten financiering die door uitvoerende partners worden verstrekt: (a) leningen, garanties, tegengaranties, kapitaalmarktinstrumenten, andere vormen van financiering of kredietaanvulling, waaronder achtergestelde schulden, deelnemingen of quasi-deelnemingen in aandelenkapitaal die direct of indirect door financiële intermediairs, fondsen, investeringsplatforms of andere platforms worden verstrekt om aan eindontvangers te worden doorgegeven; (b) financiering of garanties door een uitvoerende partner aan een andere financiële instelling om deze in staat te stellen de onder a) bedoelde financieringsactiviteiten te verrichten. Voor de dekking door de EU-garantie wordt de onder a) en b) van de eerste alinea bedoelde financiering verleend, verkregen of uitgegeven ten behoeve van de in artikel 11, lid 1, bedoelde financierings- of investeringsverrichtingen wanneer de financiering door de uitvoerende partner is verleend in overeenstemming met een financieringsovereenkomst of -transactie die is ondertekend of is aangegaan door de uitvoerende partner na de ondertekening van de garantieovereenkomst tussen de Commissie en de uitvoerende partner en die niet is verstreken of niet is geannuleerd. 2. Financierings- en investeringsverrichtingen via fondsen of andere intermediaire structuren worden door de EU-garantie gedekt overeenkomstig in de investeringsrichtsnoeren neer te leggen bepalingen, zelfs indien een minderheid van de geïnvesteerde middelen via deze structuur wordt belegd buiten de Unie en in de in artikel 11, lid 2, bedoelde landen of in andere activa die niet in aanmerking komen uit hoofde van deze verordening. Artikel 14 Garantieovereenkomsten 1. De Commissie sluit met elke uitvoerende partner een garantieovereenkomst overeenkomstig de voorschriften van deze verordening met betrekking tot de verlening van de EU-garantie ten belope van een door de Commissie vast te stellen bedrag. Ingeval uitvoerende partners een groep als bedoeld in artikel 12, lid 1, tweede alinea, vormen, wordt één enkele garantieovereenkomst gesloten tussen de Commissie en elke uitvoerende partner binnen de groep of één uitvoerende partner namens de groep. 2. De garantieovereenkomst bevat in het bijzonder bepalingen betreffende: (a) het bedrag en de voorwaarden van de door de uitvoerende partner te verstrekken financiële bijdrage; (b) de voorwaarden van de financiering of de garanties die door de uitvoerende partner aan een andere aan de uitvoering deelnemende juridische entiteit worden verstrekt, indien dat het geval is; (c) in overeenstemming met artikel 16, nadere regels betreffende de verlening van de EU-garantie, waaronder de dekking van portefeuilles van specifieke soorten instrumenten en de respectieve gebeurtenissen die aanleiding geven tot een mogelijk beroep op de EU-garantie; (d) de vergoeding voor het nemen van risico's, te verdelen tussen de Unie en de uitvoerende partner in verhouding tot hun respectieve aandeel in het nemen van risico's; (e) de betalingsvoorwaarden; (f) de verbintenis van de uitvoerende partner om de besluiten van de Commissie en het investeringscomité te aanvaarden met betrekking tot het gebruik van de EU-garantie ten behoeve van de voorgestelde financierings- of investeringsverrichting, onverminderd de door de uitvoerende partner genomen beslissingen over de voorgestelde verrichting zonder de EU-garantie; (g) regelingen en procedures met betrekking tot de invordering van schulden waarmee de uitvoerende partner wordt belast; (h) financiële en operationele verslaglegging en monitoring van de verrichtingen onder EU-garantie; (i) essentiële prestatie-indicatoren, met name met betrekking tot het gebruik van de EU-garantie, de verwezenlijking van de in de artikelen 3, 7 en 11 bedoelde doelstellingen en criteria alsmede het aantrekken van particulier kapitaal; (j) indien van toepassing, de regelingen en procedures met betrekking tot blendingverrichtingen; (k) andere toepasselijke bepalingen overeenkomstig de vereisten van [titel X] van het [Financieel Reglement]. 3. De garantieovereenkomst bepaalt eveneens dat de vergoeding die de Unie toekomt uit hoofde van onder deze verordening vallende financierings- en investeringsverrichtingen, wordt verminderd met betalingen als gevolg van een beroep op de EU-garantie. 4. Voorts bepaalt de garantieovereenkomst dat aan de uitvoerende partner verschuldigde bedragen met betrekking tot de EU-garantie worden afgetrokken van het totale bedrag van de vergoeding, de inkomsten en de terugbetalingen die de uitvoerende partner aan de Unie verschuldigd is uit hoofde van onder deze verordening vallende financierings- en investeringsverrichtingen. Wanneer dit bedrag niet toereikend is om het overeenkomstig artikel 15, lid 3, aan de uitvoerende partner verschuldigde bedrag te dekken, wordt het uitstaande bedrag opgenomen uit de voorziening voor de EU-garantie. 5. Wanneer de garantieovereenkomst uit hoofde van het lidstaatcompartiment wordt gesloten, kan zij voorzien in participatie door vertegenwoordigers van de lidstaten of de regio's die betrokken zijn bij het toezicht op de uitvoering van de garantieovereenkomst. Artikel 15 Voorschriften voor het gebruik van de EU-garantie 1. De verlening van de EU-garantie wordt afhankelijk gesteld van de inwerkingtreding van de garantieovereenkomst met de betrokken uitvoerende partner. 2. Financierings- en investeringsverrichtingen worden alleen door de EU-garantie gedekt als ze aan de in deze verordening en in de desbetreffende investeringsrichtsnoeren neergelegde criteria voldoen en als het investeringscomité heeft geconcludeerd dat ze voldoen aan de vereisten om door de EU-garantie te worden ondersteund. De uitvoerende partners blijven verantwoordelijk voor het waarborgen dat de financierings- en investeringsverrichtingen aan deze verordening en de desbetreffende investeringsrichtsnoeren voldoen. 3. Voor de uitvoering van financierings- en investeringsverrichtingen met de EU-garantie is de Commissie geen administratieve uitgaven of vergoedingen verschuldigd aan de uitvoerende partner, tenzij de uitvoerende partner op grond van de aard van de beleidsdoelstellingen die door het uit te voeren financiële product worden nagestreefd, kan aantonen dat een uitzondering moet worden gemaakt. De dekking van die kosten wordt geregeld in de garantieovereenkomst en voldoet aan [artikel 209, lid 2, onder g),] van het [Financieel Reglement]. 4. Bovendien mag de uitvoerende partner de EU-garantie overeenkomstig artikel 14, lid 4, gebruiken voor de dekking van het betreffende aandeel in de mogelijke invorderingskosten, tenzij dit in mindering wordt gebracht op de opbrengst van de invordering. Artikel 16 Dekking en voorwaarden van de EU-garantie 1. De vergoeding voor het nemen van risico's wordt verdeeld tussen de Unie en een uitvoerende partner in verhouding tot hun respectieve aandeel in het nemen van risico's met een portefeuille van financierings- en investeringsverrichtingen of, in voorkomend geval, met afzonderlijke verrichtingen en wordt exclusief gebaseerd op de kenmerken en het risicoprofiel van de onderliggende verrichtingen . De uitvoerende partner heeft op eigen risico een passende blootstelling aan financierings- en investeringsverrichtingen die door de EU-garantie worden ondersteund, tenzij uitzonderlijk de beleidsdoelstellingen die door het uit te voeren financiële product worden nagestreefd, van die aard zijn dat de uitvoerende partner redelijkerwijs niet zijn eigen risicodragende capaciteit daaraan kan bijdragen. 2. De EU-garantie dekt: (a) met betrekking tot de in artikel 13, lid 1, onder a), bedoelde schuldproducten: (i) de hoofdsom en alle rente en overeenkomstig de voorwaarden van de financieringsverrichtingen aan de uitvoerende partner verschuldigde maar niet door hem ontvangen bedragen tot het moment van de wanbetaling; met betrekking tot achtergestelde schuld worden uitstel, verlaging of een vereiste exit als wanbetaling beschouwd; (ii) herstructureringsverliezen; (iii) verliezen die voortvloeien uit schommelingen van andere valuta's dan de euro op markten waarop de mogelijkheden tot langetermijnhedging beperkt zijn; (b) met betrekking tot de in artikel 13, lid 1, onder a), bedoelde investeringen in de vorm van deelnemingen of quasi-deelnemingen: de geïnvesteerde bedragen en de eraan verbonden financieringskosten en verliezen die voortvloeien uit schommelingen van andere valuta's dan de euro; (c) met betrekking tot financiering of garanties door een uitvoerende partner aan een andere juridische entiteit dan de in artikel 13, lid 1, onder b), bedoelde juridische entiteiten: 3. de gebruikte bedragen en de eraan verbonden financieringskosten. Ingeval de Unie na een beroep op de EU-garantie een betaling aan de uitvoerende partner doet, treedt zij in de desbetreffende rechten, in zoverre die blijven bestaan, van de uitvoerende partner met betrekking tot zijn financierings- of investeringsverrichtingen die door de EU-garantie worden gedekt. De uitvoerende partner gaat namens de Unie over tot invordering van de schuldvorderingen voor de bedragen waarvoor de Unie in de rechten is getreden, en betaalt de Unie terug met de ingevorderde bedragen. HOOFDSTUK IV BESTUUR Artikel 16 bis Bestuur 1. Het InvestEU-fonds wordt beheerd door een bestuur dat, met het oog op het gebruik van de EU-garantie, in overeenstemming met de algemene doelstellingen van artikel 3 beslist over: (a) de strategische koers van het InvestEU-fonds; (b) het operationele beleid en de operationele procedures die noodzakelijk zijn voor de werking van het InvestEU-fonds; (c) de regels die van toepassing zijn op verrichtingen met investeringsplatformen. 2. Het bestuur: (a) bestaat uit de volgende zes leden: (i) drie door de Commissie benoemde leden, (ii) één door de EIB-groep benoemd lid, (iii) één door de adviesraad uit de groep vertegenwoordigers van de uitvoerende partners benoemd lid; dit lid is geen vertegenwoordiger van de EIB-groep, (iv) één door het Europees Parlement benoemde deskundige. Die deskundige vraagt of aanvaardt geen instructies van instellingen of organen van de Unie, van enige regering van een lidstaat of van enige andere publieke of private entiteit, en handelt volstrekt onafhankelijk. De deskundige voert zijn of haar taken onpartijdig en in het belang van het InvestEU-fonds uit; (b) kiest een voorzitter uit de drie door de Commissie benoemde leden voor een eenmalig hernieuwbare vaste termijn van drie jaar; (c) bespreekt en houdt zo veel mogelijk rekening met de standpunten van alle leden. Indien de leden het niet met elkaar eens kunnen worden, neemt het bestuur zijn besluiten met een meerderheid van stemmen van zijn leden. In de notulen van de bestuursvergaderingen worden de standpunten van alle leden inhoudelijk weergegeven. 3. Het bestuur stelt de Commissie wijzigingen voor in de verdeling van de in bijlage I bedoelde bijdragen. 4. Het bestuur organiseert regelmatig een raadpleging van de relevante belanghebbenden – met name mede-investeerders, overheidsorganen, deskundigen, onderwijs-, opleidings- en onderzoeksinstellingen, filantropische organisaties, de relevante sociale partners en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld – over de koers en de tenuitvoerlegging van het uit hoofde van deze verordening uitgevoerde investeringsbeleid. 5. De uitvoerige notulen van de bestuursvergaderingen worden zo snel mogelijk na goedkeuring ervan door het bestuur bekendgemaakt. Artikel 17 Adviesraad 1. De Commissie en het bestuur worden geadviseerd door een adviesraad ▌. 1 bis. De adviesraad streeft naar een genderevenwicht en bestaat uit: (a) één vertegenwoordiger van elke uitvoerende partner; (b) één vertegenwoordiger van elke lidstaat; (c) één vertegenwoordiger van de EIB-groep; (d) één vertegenwoordiger van de Commissie; (e) één deskundige voor elk beleidsvenster, benoemd door het Europees Economisch en Sociaal Comité; (f) één door het Comité van de Regio's benoemde deskundige. 2. ▌ 3. ▌ 4. De bijeenkomst van de adviesraad ▌wordt ▌voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie . De vertegenwoordiger van de EIB-groep is de vicevoorzitter . ▌ De adviesraad komt op gezette tijden bijeen en ten minste tweemaal per jaar op verzoek van de voorzitter. ▌ De uitvoerige notulen van de bijeenkomsten van de adviesraad worden zo snel mogelijk na goedkeuring ervan door de adviesraad bekendgemaakt. De Commissie stelt de werkingsregels en -procedures vast en beheert het secretariaat van de adviesraad. 5. De adviesraad: ▌ (a) verleent advies over het ontwerp van op grond van deze verordening uit te voeren financiële producten; (b) verleent de Commissie en het bestuur advies over marktfalen en suboptimale investeringssituaties en marktomstandigheden; ▌ (c) informeert de lidstaten over de uitvoering van het InvestEU-fonds binnen elk beleidsvenster ; (d) wisselt met de lidstaten standpunten over marktontwikkelingen uit en deelt beste praktijken. Artikel 17 bis Methodologie voor risicobeoordeling De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 26 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen door een methodologie voor risicobeoordeling vast te stellen. Deze methodologie voor risicobeoordeling wordt ontwikkeld in nauwe samenwerking met de EIB-groep en de andere uitvoerende partners en omvat: (a) een risicobeoordelingsclassificatie om een consistente en gestandaardiseerde behandeling van alle verrichtingen te garanderen, ongeacht de bemiddelende instelling; (b) een methodologie voor het beoordelen van de potentieelverlieswaarde en de kans op wanbetaling, gebaseerd op duidelijke statistische methoden en met inachtneming van milieu-, sociale en governancecriteria (ESG); (c) een methode voor de beoordeling van het uitstaande bedrag en het verlies bij wanbetaling, rekening houdend met de waarde van de financiering, het projectrisico, de terugbetalingstermijnen, het onderpand en andere relevante indicatoren. Artikel 17 ter Scorebord 1. Er wordt door elke uitvoerende partner een scorebord met indicatoren (het "scorebord") gebruikt om de kwaliteit en de degelijkheid te beoordelen van investeringen die mogelijk zullen worden ondersteund via de EU-garantie. Het scorebord garandeert een onafhankelijke, transparante en geharmoniseerde beoordeling van het potentiële en daadwerkelijke gebruik van de EU-garantie. 2. Elke uitvoerende partner vult het scorebord in voor de financierings- en investeringsverrichtingen die hij voorstelt. Als een investeringsverrichting wordt voorgesteld door meerdere uitvoerende partners, wordt het scorebord door de verschillende betrokken uitvoerende partners gezamenlijk ingevuld. 3. Het scorebord bevat met name een beoordeling van: (a) het risicoprofiel van de voorgestelde financierings- en investeringsverrichtingen, dat het resultaat is van de toepassing van de in artikel 17 bis bedoelde risicobeoordelingsmethode; (b) het voordeel voor de eindontvangers; (c) nakoming van de verbintenissen van de Unie op het gebied van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering, de Europese pijler van sociale rechten en het Handvest van de grondrechten; (d) de naleving van de criteria om in aanmerking te komen; (e) de kwaliteit van de investeringsverrichting en de bijdrage ervan aan duurzame groei en werkgelegenheid; (f) de bijdrage van de investeringsverrichting aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het InvestEU-programma; (g) de technische en financiële bijdrage aan het project; (h) de mate waarin de vastgestelde gevallen van marktfalen of suboptimale investeringssituaties worden aangepakt met de voorgestelde verrichting. 4. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 26 gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde deze verordening aan te vullen door regels vast te stellen voor het scorebord dat door de uitvoerende partners moet worden gebruikt. 5. Indien noodzakelijk kan de Commissie uitvoerende partners ondersteunen bij de toepassing van de methodologieën voor risicobeoordeling en het invullen van het scorebord. Zij garandeert dat de beoordelingsmethode correct wordt toegepast en dat de scoreborden die in het investeringscomité worden gepresenteerd van hoge kwaliteit zijn. Artikel 18 ▌ Artikel 19 Investeringscomité 1. Er wordt een volledig onafhankelijk investeringscomité opgericht. Het investeringscomité: (a) onderzoekt de voorstellen voor financierings- en investeringsverrichtingen die door uitvoerende partners met het oog op dekking door de EU-garantie worden ingediend en waarvan de Commissie heeft bepaald dat zij in overeenstemming zijn met het recht en het beleid van de Unie ; (b) gaat na of die voorstellen aan deze verordening en de desbetreffende investeringsrichtsnoeren voldoen, waarbij het bijzondere aandacht schenkt aan het in artikel 7 bis van deze verordening bedoelde vereiste van additionaliteit en , in voorkomend geval, aan het in [artikel 209, lid 2, onder d),] van het [Financieel Reglement] bedoelde vereiste van betrokkenheid van particuliere investeringen; en (c) controleert of de financierings- en investeringsverrichtingen die door de EU-garantie zouden worden ondersteund, aan alle desbetreffende vereisten voldoen. 2. Het investeringscomité komt in vier verschillende formaties bijeen, die overeenstemmen met de in artikel 7, lid 1, bedoelde beleidsvensters. Elke formatie van het investeringscomité bestaat uit zes bezoldigde externe deskundigen. De deskundigen worden overeenkomstig van het [Financieel Reglement] geselecteerd en worden door de Commissie benoemd voor een vaste termijn van ten hoogste vier jaar. Deze termijn kan worden hernieuwd maar mag in totaal niet langer dan zeven jaar duren. Het bestuur kan besluiten de ambtstermijn van een zittend lid van het investeringscomité te hernieuwen zonder de in dit lid vastgestelde procedure te hoeven volgen. De deskundigen beschikken over veel relevante marktervaring inzake projectstructurering en -financiering of financiering van kmo's of grote ondernemingen. De samenstelling van het investeringscomité garandeert dat het een ruime kennis heeft van de sectoren die door de in artikel 7, lid 1, bedoelde beleidsvensters worden bestreken, en van de geografische markten in de Unie en dat het in zijn geheel genderevenwicht realiseert. Vier leden zijn permanente leden van alle vier formaties van het investeringscomité. Bovendien hebben de vier formaties elk twee deskundigen met ervaring op het gebied van investeringen in de sectoren die door dat beleidsvenster worden bestreken. Ten minste één van de permanente leden beschikt over deskundigheid op het gebied van duurzame investeringen. Het bestuur wijst de leden van het investeringscomité aan de passende formatie of formaties toe. Het investeringscomité kiest een voorzitter uit zijn permanente leden. De Commissie stelt de procedureregels vast en organiseert het secretariaat voor het investeringscomité. Het secretariaat staat tevens het bestuur bij. 3. Wanneer zij deelnemen aan de activiteiten van het investeringscomité voeren de leden ervan hun taken in onpartijdigheid en uitsluitend in het belang van het InvestEU-fonds uit. Zij vragen noch aanvaarden instructies van de uitvoerende partners, de instellingen van de Unie, de lidstaten of andere publieke of private organen. De cv's en belangenverklaringen van alle leden van het investeringscomité worden openbaar gemaakt en voortdurend bijgewerkt. Elk lid van het investeringscomité deelt de Commissie en het bestuur onverwijld alle informatie mee die nodig is om op continue basis de afwezigheid van belangenconflicten na te gaan. Het bestuur kan een lid uit zijn functie ontheffen als hij de in dit lid vastgestelde vereisten niet naleeft, of om andere naar behoren gemotiveerde redenen. 4. Wanneer het investeringscomité overeenkomstig dit artikel handelt, wordt het ondersteund door een door de Commissie georganiseerd secretariaat en is het verantwoording verschuldigd aan de voorzitter van het investeringscomité . Het secretariaat gaat na of de documentatie die door de uitvoerende partners is verstrekt, te weten een gestandaardiseerd aanvraagformulier, het scorebord en alle andere documenten die het investeringscomité relevant acht , volledig is . Het investeringscomité kan de uitvoerende partners tijdens de bijeenkomsten om verduidelijkingen vragen, of hen verzoeken aanvullende informatie te verstrekken tijdens een volgende bijeenkomst. Voor financierings- of investeringsverrichtingen die door de EU-garantie worden gedekt, zijn projectbeoordelingen door een uitvoerende partner niet bindend voor het investeringscomité. Het investeringscomité gebruikt voor zijn beoordeling en controle van de voorstellen het in artikel 17 ter bedoelde scorebord van indicatoren. 5. De conclusies van het investeringscomité worden bij gewone meerderheid van alle leden genomen, waarbij deze gewone meerderheid onder meer wordt gevormd door ten minste één van de deskundigen . Bij staking van stemmen is de stem van de voorzitter van het investeringscomité doorslaggevend. De conclusies van het investeringscomité waarbij de steun van de EU-garantie voor een financierings- of investeringsverrichting wordt goedgekeurd, worden openbaar gemaakt en bevatten de redenen voor de goedkeuring. Zij verwijzen eveneens naar de algemene beoordeling op basis van het scorebord. In de lijst van conclusies waarmee de steun van de EU-garantie wordt goedgekeurd, neemt het investeringscomité waar mogelijk informatie op over de verrichtingen, met name een beschrijving, de identiteit van de projectontwikkelaars of financiële intermediairs en de doelstellingen van het project. De openbaarmaking bevat geen commercieel gevoelige informatie. Voor commercieel gevoelige besluiten maakt het investeringscomité de besluiten en de informatie over de projectontwikkelaars of financiële intermediairs openbaar op de datum waarop de relevante financiering tot een einde komt, of op een eerdere datum indien er geen sprake meer is van commerciële gevoeligheid. Het scorebord wordt openbaar gemaakt vóór de ondertekening van een financierings- of investeringsverrichting of subproject ▌. De openbaarmaking bevat geen commercieel gevoelige informatie of persoonsgegevens die op grond van de gegevensbeschermingsregels van de Unie niet openbaar mogen worden gemaakt. ▌Twee maal per jaar dient het investeringscomité bij het Europees Parlement en de Raad een lijst in met alle conclusies, evenals de scoreborden die betrekking hebben op al deze beslissingen . Bij het indienen van deze informatie worden strikte vertrouwelijkheidseisen in acht genomen . De conclusies van het investeringscomité waarmee het gebruik van de EU-garantie wordt afgewezen, worden tijdig beschikbaar gesteld aan de betrokken uitvoerende partner. 6. Wanneer het investeringscomité wordt gevraagd het gebruik van de EU-garantie goed te keuren voor een financierings- of investeringsverrichting die een faciliteit, programma of structuur met onderliggende subprojecten is, ziet die goedkeuring ook op de onderliggende subprojecten, tenzij het investeringscomité in naar behoren gemotiveerde gevallen besluit zich het recht voor te behouden die subprojecten afzonderlijk goed te keuren. 6 bis. Het investeringscomité kan, wanneer het dat noodzakelijk acht, bij de Commissie voorstellen tot wijziging van de investeringsrichtsnoeren indienen. HOOFDSTUK V InvestEU-advieshub Artikel 20 InvestEU-advieshub 1. De InvestEU-advieshub verleent adviserende ondersteuning voor de identificatie, voorbereiding, ontwikkeling, structurering, aanbesteding en uitvoering van investeringsprojecten, of versterkt de capaciteit van ontwikkelaars en financiële intermediairs om financierings- en investeringsverrichtingen uit te voeren. Zijn adviserende ondersteuning kan betrekking hebben op alle fasen van de levenscyclus van een project of financiering van een ondersteunde entiteit, naargelang het geval. De Commissie ondertekent overeenkomsten met de EIB-groep en andere uitvoerende partners om deze aan te wijzen als advieshub-partners en hen te belasten met de verlening van de in de vorige alinea bedoelde adviserende ondersteuning en de in lid 2 bedoelde diensten. De Commissie richt het centrale toegangspunt tot de InvestEU-advieshub op en wijst de verzoeken om adviserende ondersteuning toe aan de geschikte advieshub-partner. De Commissie, de EIB-groep en de andere uitvoerende partners werken nauw samen om te zorgen voor doeltreffendheid, synergieën en een doeltreffende geografische ondersteuning in de gehele Unie, terdege rekening houdend met de bestaande structuren en werkzaamheden. De InvestEU-advieshub is beschikbaar als een onderdeel in elk in artikel 7, lid 1, bedoeld beleidsvenster en bestrijkt alle sectoren binnen dat beleidsvenster. Bovendien zijn sectoroverschrijdende adviesdiensten en adviesdiensten voor capaciteitsopbouw beschikbaar. 2. De InvestEU-advieshub verricht met name de volgende diensten: (a) het inrichten van een centraal contactpunt voor bijstand voor projectontwikkeling aan autoriteiten en projectontwikkelaars voor centraal beheerde programma's van de Unie; (a bis) het verstrekken van alle beschikbare aanvullende informatie aan autoriteiten en projectontwikkelaars over de investeringsrichtsnoeren en de interpretatie van die richtsnoeren; (b) het bijstaan van projectontwikkelaars, in voorkomend geval, bij de ontwikkeling van hun projecten zodat die voldoen aan de in de artikelen 3, 7 en 11 vastgestelde doelstellingen en criteria om in aanmerking te komen, en het vergemakkelijken van de ontwikkeling van aggregatoren voor kleinschalige projecten; die bijstand loopt echter niet vooruit op de conclusies van het investeringscomité over de dekking van de steun van de EU-garantie voor die projecten; (b bis) het benutten van het potentieel om, onder meer via investeringsplatformen, kleinschalige projecten aan te trekken en te financieren; (c) het ondersteunen van acties en het mobiliseren van lokale kennis om het gebruik van de steun van het InvestEU-fonds in de hele Unie te vergemakkelijken en het actief bijdragen waar mogelijk aan de doelstelling van sectorale en geografische diversificatie van het InvestEU-fonds door de uitvoerende partners te ondersteunen bij het creëren en ontwikkelen van potentiële financierings- en investeringsverrichtingen; (d) het faciliteren van de oprichting van samenwerkingsplatformen voor collegiale uitwisseling en deling van gegevens, knowhow en beste praktijken ter ondersteuning van een pijplijn van projecten en sectorontwikkeling , met inbegrip van het helpen bevorderen van samenwerking tussen enerzijds filantropische organisaties en anderzijds andere potentiële investeerders en projectontwikkelaars, met name met betrekking tot het beleidsvenster voor sociale investeringen en vaardigheden ; (e) het verlenen van proactieve adviserende ondersteuning , waar nodig door middel van lokale aanwezigheid, bij de oprichting van investeringsplatformen, in het bijzonder grensoverschrijdende en macroregionale investeringsplatformen en investeringsplatformen waarin kleine en middelgrote projecten in één of meer lidstaten worden samengevoegd op basis van thema of regio ; (e bis) het vergemakkelijken en ondersteunen van het gebruik van combinaties met subsidies of financiële instrumenten die uit de begroting van de Unie of andere bronnen worden gefinancierd, teneinde de synergieën en complementariteit tussen de instrumenten van de Unie te versterken, en de hefboomwerking en de impact van het InvestEU-programma te maximaliseren; (f) het ondersteunen van acties voor capaciteitsopbouw voor de ontwikkeling van organisatiecapaciteiten, vaardigheden en processen en de versnelling van de investeringsbereidheid van organisaties, zodat ontwikkelaars en autoriteiten pijplijnen van investeringsprojecten kunnen uitbouwen , financiële instrumenten en investeringsplatformen kunnen ontwikkelen en projecten kunnen beheren, en financiële intermediairs financierings- en investeringsverrichtingen kunnen uitvoeren voor entiteiten die moeilijkheden ondervinden om toegang tot financiering te krijgen, inclusief door steun voor de ontwikkeling van risicobeoordelingscapaciteit of sectorspecifieke kennis , met bijzondere aandacht voor de culturele en creatieve sectoren; (f bis) het proactief verlenen van adviserende ondersteuning voor start-ups, in het bijzonder wanneer deze hun investeringen in onderzoek en innovatie willen beschermen door intellectuele eigendomsrechten zoals patenten aan te vragen. 3. De InvestEU-advieshub is beschikbaar voor publieke en private projectontwikkelaars , met inbegrip van nationale stimuleringsbanken, investeringsplatformen, kmo's en start-ups, alsook voor overheidsorganen en voor financiële en andere intermediairs. 4. Er mogen vergoedingen in rekening worden gebracht voor de in lid 2 bedoelde diensten om een deel van de kosten van de dienstverrichting te dekken , met uitzondering van diensten voor publieke projectontwikkelaars en instellingen zonder winstoogmerk, die kosteloos worden aangeboden . De vergoedingen die voor de in lid 2 bedoelde diensten in rekening worden gebracht bij kmo's bedragen maximaal een derde van de kosten van de dienstverrichting. 5. Om de in lid 1 bedoelde doelstelling te bereiken en om het verlenen van adviserende ondersteuning te vergemakkelijken, bouwt de InvestEU-advieshub voort op de deskundigheid van de Commissie , de EIB-groep en de andere uitvoerende partners. 6. De InvestEU-advieshub heeft waar nodig lokale aanwezigheid. Er wordt met name voorzien in een lokale aanwezigheid in lidstaten of regio's die moeilijkheden ondervinden bij de ontwikkeling van projecten in het kader van het InvestEU-fonds. De InvestEU-advieshub biedt ondersteuning bij de overdracht van kennis aan regionale en lokale instanties teneinde voor de in lid 1 bedoelde steun regionale en lokale capaciteit en deskundigheid op te bouwen en kleine projecten ten uitvoer te leggen en te ondersteunen . 6 bis. Om de in lid 1 bedoelde adviserende ondersteuning te verlenen en om het verlenen van die adviserende ondersteuning op lokaal niveau te vergemakkelijken, werkt de InvestEU-advieshub samen met en profiteert hij van de expertise van nationale stimuleringsbanken of -instellingen. Samenwerking tussen enerzijds de InvestEU-advieshub en anderzijds een nationale stimuleringsbank of -instelling kan de vorm aannemen van een contractueel partnerschap. De InvestEU-advieshub streeft ernaar ten minste één samenwerkingsovereenkomst met een nationale stimuleringsbank of -instelling per lidstaat te sluiten. In de lidstaten waar geen nationale stimuleringsbanken of -instellingen bestaan, verleent de InvestEU-advieshub in voorkomend geval en op verzoek van de betrokken lidstaat, proactieve adviserende ondersteuning voor de oprichting van een dergelijke bank of instelling. 7. De uitvoerende partners adviseren projectontwikkelaars die financiering aanvragen, met name wanneer het kleinschaligere projecten betreft, om hun projecten aan de InvestEU-advieshub voor te leggen, met het oog op, in voorkomend geval, een betere voorbereiding van hun projecten en een beoordeling van een mogelijke bundeling van projecten. De uitvoerende partners brengen in voorkomend geval ontwikkelaars ook op de hoogte van de mogelijkheid hun projecten op het in artikel 21 bedoelde InvestEU-portaal te plaatsen. HOOFDSTUK VI Artikel 21 InvestEU-portaal 1. Het InvestEU-portaal wordt door de Commissie opgericht. Het is een openbaar toegankelijke en gebruiksvriendelijke projectendatabank, waarin relevante informatie over elk project wordt verstrekt. 2. Het InvestEU-portaal biedt een kanaal voor projectontwikkelaars om hun projecten waarvoor zij financiering zoeken, zichtbaarheid te geven en er investeerders informatie over te verstrekken. De opname van projecten in het InvestEU-portaal heeft geen invloed op de besluiten betreffende de projecten die uiteindelijk worden geselecteerd voor ondersteuning uit hoofde van deze verordening, enig ander Unie-instrument, of voor publieke financiering. 3. Alleen projecten die met het recht en het beleid van de Unie verenigbaar zijn, worden op het portaal geplaatst. 4. Projecten die aan de in lid 3 vastgestelde voorwaarden voldoen, worden door de Commissie aan de relevante uitvoerende partners en, in voorkomend geval, aan de InvestEU-advieshub toegezonden. 5. De uitvoerende partners onderzoeken de projecten die binnen hun geografische en activiteitenbereik vallen. HOOFDSTUK VII Verantwoordingsplicht, monitoring en rapportage, evaluatie en controle Artikel 21 bis Verantwoordingsplicht 1. Op verzoek van het Europees Parlement of de Raad brengt de voorzitter van het bestuur aan de verzoekende instelling verslag uit over de prestaties van het InvestEU-fonds, onder meer door deel te nemen aan een hoorzitting voor het Europees Parlement. 2. De voorzitter van het bestuur antwoordt mondeling of schriftelijk op de door het Europees Parlement of de Raad tot het InvestEU-fonds gerichte vragen, in elk geval binnen vijf weken na de datum van ontvangst van een vraag. 3. Op verzoek van het Europees Parlement of van de Raad legt de Commissie een verslag voor over de toepassing van deze verordening. Artikel 22 Monitoring en rapportage 1. De indicatoren om te rapporteren over de voortgang van het InvestEU-programma in de richting van de algemene en specifieke doelstellingen die in artikel 3 zijn vastgesteld, zijn opgenomen in bijlage III bij deze verordening. 2. Teneinde te zorgen voor een effectieve beoordeling van de voortgang van het InvestEU-programma naar de verwezenlijking van zijn doelstellingen, is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 26 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van bijlage III bij deze verordening om indien nodig de indicatoren te herzien of aan te vullen en tot aanvulling van deze verordening met bepalingen inzake de vaststelling van een kader voor monitoring en evaluatie. 3. Het prestatierapportagesysteem waarborgt dat de gegevens voor het monitoren van de uitvoering en de resultaten op efficiënte en doeltreffende wijze en tijdig worden verzameld. Daartoe worden evenredige rapportagevereisten opgelegd aan de uitvoerende partners en andere ontvangers van middelen van de Unie, naargelang het geval. 4. De Commissie rapporteert over de uitvoering van het InvestEU-programma overeenkomstig [de artikelen 241 en 250] van het [Financieel Reglement]. De EIB-groep en de uitvoerende partners verstrekken daartoe jaarlijks de informatie , onder meer over de werking van de garantie, die de Commissie nodig heeft om haar rapportageverplichting te kunnen nakomen. 5. Daarnaast dient iedere uitvoerende partner elke zes maanden een verslag bij het Europees Parlement en de Commissie in over de financierings- en investeringsverrichtingen die onder deze verordening vallen, uitgesplitst tussen het EU-compartiment en het lidstaatcompartiment per lidstaat, naargelang het geval. Het verslag bevat een beoordeling van de naleving van de voorschriften voor het gebruik van de EU-garantie en van de in bijlage III bij deze verordening vastgestelde essentiële prestatie-indicatoren. Het verslag bevat in de ruimst mogelijke mate ook operationele, statistische, financiële en boekhoudkundige gegevens over elke financierings- en investeringsverrichting en op het niveau van de compartimenten, de beleidsvensters en het InvestEU-fonds , met inachtneming van de bescherming van persoonsgegevens en commercieel gevoelige informatie . Een van deze verslagen bevat de informatie die de uitvoerende partners verstrekken overeenkomstig [artikel 155, lid 1, onder a),] van het [Financieel Reglement]. De Commissie verzamelt en beoordeelt de verslagen van de uitvoerende partners en dient een samenvatting in de vorm van openbare jaarverslagen in, waarin informatie wordt verstrekt over de mate waarin de uitvoering van het programma voldoet aan de doelstellingen en prestatie-indicatoren, met vermelding van de risico's en kansen voor de financierings- en investeringsverrichtingen die door het InvestEU-programma worden ondersteund. Artikel 23 Evaluatie 1. Evaluaties worden tijdig verricht zodat ze in de besluitvorming kunnen worden meegenomen. 2. Tegen 30 september 2024 verricht de Commissie een tussentijdse evaluatie van het InvestEU-programma, in het bijzonder van het gebruik van de EU-garantie. 3. Aan het einde van de uitvoering van het InvestEU-programma, doch uiterlijk twee jaar na afloop van de in artikel 1 genoemde periode, verricht de Commissie een eindevaluatie van het InvestEU-programma, in het bijzonder van het gebruik van de EU-garantie. 4. De Commissie deelt de conclusies van de evaluaties tezamen met haar opmerkingen mee aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. 5. De uitvoerende partners dragen bij aan en verstrekken de Commissie de nodige informatie voor het verrichten van de in de leden 1 en 2 bedoelde evaluaties. 6. In overeenstemming met [artikel 211, lid 1,] van het [Financieel Reglement] neemt de Commissie elke drie jaar in het in van het [Financieel Reglement] bedoelde jaarverslag een herziening op van de toereikendheid van het in artikel 4, lid 1, van deze verordening bedoelde voorzieningspercentage in het licht van het werkelijke risicoprofiel van de financierings- en investeringsverrichtingen die door de EU-garantie worden gedekt. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 26 gedelegeerde handelingen vast te stellen om het in artikel 4, lid 1, van deze verordening bedoelde voorzieningspercentage op basis van die herziening met ten hoogste 15 % aan te passen. Artikel 24 Audits Audits naar het gebruik van de financiering van de Unie uitgevoerd door de Europese Rekenkamer alsmede door personen of entiteiten, daaronder begrepen door andere personen of entiteiten dan die welke door de instellingen of organen van de Unie zijn gemachtigd, vormen de basis van de algemene zekerheid in de zin van van het [Financieel Reglement]. Artikel 25 Bescherming van de financiële belangen van de Unie Wanneer een derde land aan het InvestEU-programma deelneemt op grond van een besluit in het kader van een internationale overeenkomst of op grond van een ander rechtsinstrument, verleent het derde land de nodige rechten en toegang aan de verantwoordelijke ordonnateur, het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en de Europese Rekenkamer, zodat deze hun respectieve bevoegdheden ten volle kunnen uitoefenen. In het geval van OLAF omvatten deze rechten het recht om onderzoeken, waaronder controles en verificaties ter plaatse, uit te voeren, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF). Artikel 26 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. Gedelegeerde handelingen die betrekking hebben op activiteiten die worden uitgevoerd door of met medewerking van de uitvoerende partners worden in nauwe samenspraak met deze uitvoerende partners voorbereid. 2. De in artikel 4, lid 2, artikel 7, leden 3 en 6, artikel 17 bis, artikel 17 ter, artikel 22, lid 2, en artikel 23, lid 6, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor een termijn van vijf jaar met ingang van [de inwerkingtreding van deze verordening]. De Commissie stelt uiterlijk negen maanden vóór het einde van die termijn van vijf jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet. 3. De in artikel 4, lid 2, artikel 7, leden 3 en 6, artikel 17 bis, artikel 17 ter, artikel 22, lid 2, en artikel 23, lid 6, bedoelde bevoegdheidsdelegatie kan te allen tijde door het Europees Parlement of de Raad worden ingetrokken. Een besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven van 13 april 2016. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 4, lid 2, artikel 7, leden 3 en 6, artikel 17 bis, artikel 17 ter, artikel 22, lid 2, en artikel 23, lid 6, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie heeft medegedeeld daartegen geen bezwaar te zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd. HOOFDSTUK VIII Transparantie en zichtbaarheid Artikel 27 Informatie, communicatie en publiciteit 1. De uitvoerende partners erkennen de oorsprong van en geven zichtbaarheid aan de financiering van de Unie (met name wanneer zij de acties en de resultaten ervan promoten), door meerdere doelgroepen, waaronder de media en het grote publiek, doelgericht en op samenhangende en doeltreffende wijze te informeren , en hierbij ook aandacht te besteden aan sociale en milieu-effecten . 2. De Commissie voert informatie- en communicatieacties uit met betrekking tot het InvestEU-programma en de acties en de resultaten ervan. De aan het InvestEU-programma toegewezen financiële middelen dragen tevens bij aan de institutionele communicatie over de politieke prioriteiten van de Unie, voor zover ze verband houden met de in artikel 3 bedoelde doelstellingen. HOOFDSTUK IX OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN Artikel 28 Overgangsbepalingen 1. Ontvangsten, terugbetalingen en invorderingen van financieringsinstrumenten die zijn ingevoerd bij de in bijlage IV bij deze verordening genoemde programma's kunnen worden gebruikt voor de voorziening van de EU-garantie uit hoofde van deze verordening. 2. Ontvangsten, terugbetalingen en invorderingen uit de bij Verordening (EU) 2015/1017 ingevoerde EU-garantie kunnen worden gebruikt voor de voorziening van de EU-garantie uit hoofde van deze verordening, tenzij ze worden gebruikt voor de in de artikelen 4, 9 en 12 van Verordening (EU) 2015/1017 bedoelde doeleinden. Artikel 29 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Zij is van toepassing met ingang van 1 januari 2021. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Indicatieve bedragen per specifieke doelstelling Voor financierings- en investeringsverrichtingen geldt overeenkomstig artikel 4, lid 2, de volgende ▌verdeling: (a) ▌11 500 000 000 EUR voor de in artikel 3, lid 2, onder a), genoemde doelstellingen; (b) ▌11 250 000 000 EUR voor de in artikel 3, lid 2, onder b), genoemde doelstellingen; (c) ▌ 12 500 000 000 EUR voor de in artikel 3, lid 2, onder c), genoemde doelstellingen; (d) ▌ 5 567 500 000 EUR voor de in artikel 3, lid 2, onder d), genoemde doelstellingen. BIJLAGE II In aanmerking komende gebieden voor financierings- en investeringsverrichtingen De financierings- en investeringsverrichtingen kunnen betrekking hebben op een of meer van de volgende gebieden: 1. Ontwikkeling van de energiesector, overeenkomstig de prioriteiten van de energie-unie, met inbegrip van energievoorzieningszekerheid en de verbintenissen die in de agenda 2030 en het akkoord van Parijs zijn aangegaan, in het bijzonder door middel van: (a) uitbreiding van de opwekking, bespoediging van de uitrol, levering of toepassing van schone en duurzame hernieuwbare-energieoplossingen ; (b) energie-efficiëntie , energietransitie en energiebesparing (met klemtoon op het verminderen van de vraag door middel van vraagzijdebeheer en de renovatie van gebouwen); (c) het ontwikkelen, slimmer maken en moderniseren van duurzame energie-infrastructuur (transmissie- en distributieniveau, opslagtechnologieën , slimme netten ) , en het vergroten van de mate van interconnectie tussen de elektriciteitsnetwerken van de lidstaten; (d) productie en levering van duurzame synthetische brandstoffen uit hernieuwbare/koolstofneutrale bronnen , en alternatieve brandstoffen , onder meer voor alle vervoerswijzen, overeenkomstig de bepalingen van [richtlijn hernieuwbare energie 2009/28/EG] ; (e) infrastructuur voor koolstofafvang en voor koolstofopslag in industriële processen, bio-energie-installaties en productiefaciliteiten met het oog op de energietransitie . 2. Ontwikkeling van duurzame , veilige vervoersinfrastructuren en mobiliteitsoplossingen en uitrusting en innovatieve technologieën overeenkomstig de prioriteiten van de Unie op het gebied van vervoer en de verbintenissen die in het akkoord van Parijs zijn aangegaan, in het bijzonder door middel van: (a) projecten ter ondersteuning van de TEN-T-infrastructuur, met inbegrip van stedelijke knooppunten, zee- en binnenhavens, luchthavens, multimodale terminals en hun verbinding met de hoofdnetwerken en de telematicatoepassingen in Verordening (EU) nr. 1315/2013 ; (a bis) TEN-T-infrastructuurprojecten die het gebruik mogelijk maken van ten minste twee verschillende vervoerswijzen, met name multimodale vrachtterminals en knooppunten voor personenvervoer; (b) slimme en duurzame projecten op het gebied van stedelijke mobiliteit , met inbegrip van binnenvaart en luchtvervoer (gericht op stadsvervoersmiddelen met lage emissie, niet-discriminerende toegankelijkheid, luchtvervuiling en lawaai, energieverbruik en meer veiligheid, inclusief voor fietsers en voetgangers ); (c) ondersteuning van de hernieuwing en modernisering van rollend materieel om mobiliteitsoplossingen met lage emissie te benutten , met inbegrip van het gebruik van alternatieve brandstoffen en synthetische brandstoffen van hernieuwbare/koolstofneutrale bronnen in voertuigen van alle vervoerswijzen ; (d) spoorweginfrastructuur, overige spoorwegprojecten , binnenvaartinfrastructuur en zeehavens en snelwegen op zee ; (e) infrastructuur voor alternatieve brandstoffen voor alle vervoerswijzen , waaronder elektrische laadpunten ; (e bis) slimme en duurzame mobiliteitsprojecten die gericht zijn op (i) verkeersveiligheid (inclusief verbetering van de veiligheid van bestuurders en passagiers en vermindering van het aantal dodelijke ongevallen en zwaargewonden), (ii) toegankelijkheid (inclusief in plattelandsgebieden), (iii) emissievermindering, (iv) de ontwikkeling en toepassing van nieuwe vervoerstechnologieën en -diensten, met name door kmo's en met betrekking tot geconnecteerde en autonome vervoerswijzen, alsmede geïntegreerde ticketing; (e ter) projecten voor het onderhoud of de modernisering van bestaande vervoersinfrastructuur, met inbegrip van snelwegen op het TEN-T, indien nodig om de verkeersveiligheid te verbeteren of te handhaven, ITS-diensten te ontwikkelen of de integriteit en normen van de infrastructuur te waarborgen, met name veilige parkeerterreinen en -voorzieningen, stations voor alternatieve brandstoffen en oplaadsystemen voor elektrische voertuigen; (e quater) weginfrastructuur voor het vervoer in cohesielanden, minder ontwikkelde regio's of grensoverschrijdende vervoersprojecten. 3. Milieu en hulpbronnen, in het bijzonder door middel van: (a) water, met inbegrip van watervoorziening en -zuivering, kustinfrastructuur en andere watergerelateerde groene infrastructuur; (b) infrastructuur voor afvalbeheer; (c) projecten en ondernemingen op het gebied van milieubronnenbeheer en duurzame technologieën; (d) verbetering en herstel van ecosystemen en hun diensten; (e) duurzame stads-, plattelands- en kustontwikkeling en -regeneratie ; (f) maatregelen op het gebied van klimaatverandering, met inbegrip van vermindering van het risico op natuurrampen , aanpassing aan en beperking van de klimaatverandering ; (g) projecten en ondernemingen die de circulaire economie uitvoeren door in de productie en de levenscyclus van producten aspecten van hulpbronnenefficiëntie te integreren, met inbegrip van de duurzame voorziening van primaire en secundaire grondstoffen; (h) koolstofarm maken van en substantieel verminderen van de emissies van energie-intensieve industrieën, met inbegrip van grootschalige demonstratie van innovatieve lage-emissietechnologieën en de uitrol daarvan ; (h bis) projecten ter bevordering van een duurzaam cultureel erfgoed, met name strategieën en instrumenten om het Europese materiële en immateriële culturele erfgoed te beschermen. 4. Ontwikkeling van infrastructuur voor digitale connectiviteit, in het bijzonder door middel van projecten ter ondersteuning van de uitrol van digitale netwerken met zeer hoge capaciteit , 5G-connectiviteit en verbetering van digitale connectiviteit en toegang, met name wat plattelandsgebieden en perifere regio's betreft. 5. Onderzoek, ontwikkeling en innovatie, in het bijzonder door middel van: (a) ondersteuning van onderzoeksinfrastructuur en onderzoeks- en innovatieprojecten op alle thematische gebieden, die zijn omschreven in en bijdragen aan de doelstellingen van Horizon Europa; (b) projecten van ondernemingen , met inbegrip van opleiding en de bevordering van het opzetten van clusters en bedrijfsnetwerken ; (c) demonstratieprojecten en -programma's evenals de uitrol van de bijbehorende infrastructuren, technologieën en processen; (d) samenwerkingsprojecten inzake onderzoek en innovatie tussen de academische wereld , organisaties voor onderzoek en innovatie en de industrie; publiek-private partnerschappen en maatschappelijke organisaties; (e) kennis- en technologieoverdracht; (f) nieuwe doeltreffende en toegankelijke gezondheidsproducten, inclusief geneesmiddelen, medische hulpmiddelen , diagnostiek en medicinale producten voor geavanceerde therapie , nieuwe antimicrobiële stoffen en innovatieve ontwikkelingsprocessen waarbij het gebruik van dierproeven wordt vermeden . 6. Ontwikkeling , uitrol en opschaling van digitale technologieën en diensten, in het bijzonder door middel van: (a) kunstmatige intelligentie , in overeenstemming met het programma Digitaal Europa, met name met betrekking tot ethiek ; (a bis) kwantumtechnologie; (b) infrastructuren voor cyberveiligheid en netwerkbescherming; (c) internet der dingen; (d) blockchain en andere distributed-ledgertechnologieën; (e) geavanceerde digitale vaardigheden; (f) andere geavanceerde digitale technologieën en diensten die bijdragen aan de digitalisering van de industrie van de Unie en de integratie van digitale technologieën, diensten en vaardigheden in de vervoerssector van de Unie; (f bis) robotica en automatisering. 7. Financiële steun voor entiteiten met maximaal 3 000 werknemers . Het kmo-venster focust alleen op kmo's en kleine midcap-ondernemingen en sociale ondernemingen die kmo's zijn , in het bijzonder door middel van: (a) het verstrekken van werkkapitaal en investeringen , met name met betrekking tot acties die een ondernemingscultuur en ‑klimaat stimuleren en de oprichting en groei van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen bevorderen ; (b) het verstrekken van risicokapitaal van de aanloop- tot de uitbreidingsfase met het oog op het verwerven van een leiderschapspositie op technologisch gebied in innovatieve en duurzame sectoren , inclusief het verbeteren van hun digitaliserings- en innovatiecapaciteit en het waarborgen van hun mondiale concurrentievermogen . 8. Culturele en creatieve sectoren; media, audiovisuele sector en journalistiek , in het bijzonder, maar niet uitsluitend, door middel van: (a) nieuwe technologieën, zoals hulpverleningstechnologie, toegepast op culturele goederen en diensten; (b) gebruik van digitale technologieën voor het behoud en de restauratie van het Europese materiële en immateriële culturele erfgoed; (c) culturele en creatieve industrieën en sectoren – bijvoorbeeld augmented reality/virtual reality, onderdompelingsomgevingen, interfaces tussen mensen en computers, internetprotocollen en cloudinfrastructuren, 5G, nieuwe media; (d) technologisch beheer van intellectuele-eigendomsrechten. 9. De toeristische sector . 10. Duurzame landbouw, bosbouw, visserij, aquacultuur en andere onderdelen van de ruimere duurzame bio-economie. 11. Sociale investeringen, met inbegrip van die ter ondersteuning van de verwezenlijking van de Europese pijler van sociale rechten, in het bijzonder door middel van: (a) ethische en duurzame financiering, microfinanciering, financiering voor sociale ondernemingen en sociale economie; (b) vraag naar en aanbod van vaardigheden; (c) onderwijs, beroepsopleiding en aanverwante diensten; (d) sociale infrastructuur, met name (i) onderwijs en opleiding, inclusief vroegschoolsonderwijs en vroegschoolse opvang, onderwijsfaciliteiten, studentenwoningen en digitale uitrusting; (ii) sociale huisvesting; (iii) gezondheid en langetermijnzorg, met inbegrip van klinieken, ziekenhuizen, eerstelijnszorg, thuiszorg en gemeenschapszorg; (e) sociale innovatie, met inbegrip van innovatieve sociale oplossingen en regelingen om sociale effecten en resultaten op de in dit punt bedoelde gebieden te bevorderen; (f) culturele activiteiten met een maatschappelijk doel; (f bis) maatregelen ter bevordering van gendergelijkheid en actieve deelname van vrouwen; (g) integratie van kwetsbare personen, waaronder onderdanen van derde landen; (h) innovatieve gezondheidsoplossingen, waaronder e-gezondheid, gezondheidsdiensten en nieuwe zorgmodellen; (i) inclusie van en toegankelijkheid voor personen met een handicap. 12. Ontwikkeling van de defensie-industrie, waardoor de strategische autonomie van de Unie wordt versterkt, in het bijzonder door middel van steun voor: (a) de toeleveringsketen van de defensie-industrie van de Unie, in het bijzonder door middel van financiële steun voor kmo's en midcaps; (b) ondernemingen die deelnemen aan disruptieve innovatieprojecten in de defensiesector en daarmee samenhangende technologieën voor tweeërlei gebruik; (c) de toeleveringsketen van de defensiesector bij samenwerkingsprojecten voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van defensie, met inbegrip van die welke door het Europees Defensiefonds worden gesteund; (d) infrastructuur voor onderzoek en opleiding op het gebied van defensie. 13. Ruimte, in het bijzonder door middel van de ontwikkeling van de ruimtevaartsector volgens de doelstellingen van de ruimtestrategie voor Europa om: (a) de voordelen voor de samenleving en economie van de Unie zo groot mogelijk te maken; (b) het concurrentievermogen van ruimtevaartsystemen en -technologieën te bevorderen, in het bijzonder met het oog op de onafhankelijkheid van de toeleveringsketens ▌; (c) ondernemerschap op het gebied van ruimtevaart , met inbegrip van downstreamontwikkeling, te ondersteunen; (d) de autonomie van de Unie bevorderen door een veilige en beveiligde toegang tot de ruimte, zowel civiel als militair. 13 bis. Zeeën en oceanen, door de ontwikkeling van een duurzame blauwe economie volgens de doelstellingen van het geïntegreerd maritiem beleid, met name door: (a) maritiem ondernemerschap; (b) een innovatieve en concurrerende maritieme industrie; (c) kennis over de oceanen en blauwe carrières; (d) tenuitvoerlegging van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, in het bijzonder SDG 14 (Leven onder water); (e) hernieuwbare mariene energie en de circulaire economie. [Ams 2 en 16/rev] BIJLAGE III Essentiële prestatie-indicatoren 1. Volume van de InvestEU-financiering (uitgesplitst per punt en subpunt van de in bijlage II vastgestelde voor financierings- en investeringsverrichtingen in aanmerking komende gebieden ) 1.1 Volume van de ondertekende verrichtingen 1.2 Gemobiliseerde investeringen 1.3 Gemobiliseerd bedrag aan particuliere financiering 1.4 Bereikte hefboom- en multiplicatoreffecten 1.4 bis Synergieën met andere programma's van de Unie 2. Geografische dekking van de InvestEU-financiering (uitgesplitst per punt en subpunt van de in bijlage II vastgestelde voor financierings- en investeringsverrichtingen in aanmerking komende gebieden ) 2.1 Aantal landen met InvestEU-projecten 2.1 bis Aantal regio's met InvestEU-projecten 2.1 ter Aantal en volume van de verrichtingen per lidstaat en per regio 3. Effect van de InvestEU-financiering 3.1 Aantal gecreëerde of ondersteunde banen 3.2 Investeringen ter ondersteuning van energie- en klimaatdoelstellingen , gedetailleerd per beleidsvenster en categorie, en aandeel klimaatrelevantie 3.3 Investeringen ter ondersteuning van digitalisering 3.3 bis Investeringen ter ondersteuning van sociale doelstellingen 4. Duurzame infrastructuur 4.1 Energie: Extra geïnstalleerde capaciteit voor de opwekking van hernieuwbare energie (MW) per bron 4.2 Energie: Aantal huishoudens , aantal openbare en commerciële gebouwen met een verbeterde energieverbruikclassificatie , met inbegrip van de mate van verbetering van de classificatie of gelijkwaardig cijfer, of aantal huishoudens dat is gerenoveerd tot NZEB en passiefhuisstandaard 4.3 Digitalisering: Extra huishoudens , openbare en commerciële gebouwen met een breedbandtoegang van ten minste 100 megabit per seconde die kan worden opgewaardeerd tot gigabitsnelheid , of aantal gecreëerde wifihotspots 4.4 Vervoer: Investeringen gemobiliseerd in TEN-T-projecten waarvan in: ▌ – kernnetwerk en uitgebreid netwerk in de delen die zijn vastgesteld in de bijlage bij [Verordening nr. XXX, verwijzing invoegen naar de nieuwe Connecting Europe Facility]; – multimodale infrastructuur; – innoverende oplossingen die bijdragen aan een evenwichtige mix van vervoerswijzen, inclusief voor binnenvaart en luchtvervoer; – aantal uitgerolde infrastructuurpunten voor alternatieve brandstoffen 4.5 Milieu: Investeringen die bijdragen aan de uitvoering van plannen en programma's die op grond van het acquis van de Unie op milieugebied met betrekking tot luchtkwaliteit, water, afval en natuur vereist zijn 4.5 bis Aantal uitgerolde infrastructuurpunten voor alternatieve brandstoffen 4.6 Emissievermindering: hoeveelheid CO2 die minder is uitgestoten 5. Onderzoek, innovatie en digitalisering 5.1 Bijdrage aan de doelstelling dat 3 % van het bbp van de Unie in onderzoek, ontwikkeling en innovatie wordt geïnvesteerd in het hele programma 5.2 Aantal ondersteunde ondernemingen in het hele programma die onderzoeks- en innovatieprojecten verrichten 5.2 bis Aantal projecten dat voorheen steun ontving via het programma Horizon Europa en/of het programma Digitaal Europa 6. Kmo's 6.1 Aantal ondersteunde ondernemingen per grootte (micro, klein, middelgroot en kleine midcaps) 6.2 Aantal ondersteunde ondernemingen per fase (start, groei/uitbreiding) , in het bijzonder innovatieve kmo's 6.3 Aantal ondersteunde ondernemingen per sector 7. Sociale investeringen en vaardigheden 7.1 Sociale infrastructuur: Capaciteit en bereik van de ondersteunde sociale infrastructuur per sector: huisvesting, onderwijs, gezondheid, andere 7.2 Microfinanciering en financiering voor sociale ondernemingen: aantal ondersteunde ondernemingen uit de sociale economie 7.2 bis Microfinanciering en financiering voor sociale ondernemingen: aantal opgerichte ondernemingen uit de sociale economie 7.2 ter Microfinanciering en financiering voor sociale ondernemingen: aantal ondersteunde ondernemingen uit de sociale economie per fase (start, groei/uitbreiding) 7.5 Vaardigheden: Aantal personen dat nieuwe vaardigheden verwerft of vaardigheden laat valideren : formeel , informeel en niet-formeel onderwijs en opleidingskwalificatie BIJLAGE IV Het InvestEU-programma - Voorgaande instrumenten A. Eigenvermogensinstrumenten: — Europese Technologiefaciliteit (ETF98): Besluit 98/347/EG van de Raad van 19 mei 1998 betreffende maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en werkgelegenheid scheppende kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) - Het groei- en werkgelegenheidsinitiatief (PB L 155 van 29.5.1998, blz. 43). — TTP : Besluit van de Commissie tot vaststelling van een aanvullend financieringsbesluit betreffende de financiering van acties van de activiteit "Interne goederenmarkt en sectoraal beleid" van het directoraat-generaal Ondernemingen en Industrie voor 2007 en tot vaststelling van het kaderbesluit betreffende de financiering van de voorbereidende actie "De Europese Unie speelt zijn rol in een geglobaliseerde wereld" en van vier proefprojecten "Erasmus voor jonge ondernemers", "Maatregelen ter bevordering van samenwerking en partnerschappen tussen micro-, kleine en middelgrote ondernemingen", "Technologie-overdracht" en "Europese topbestemmingen" van het directoraat-generaal Ondernemingen en Industrie voor 2007 (C(2007)531). — Europese Technologiefaciliteit (ETF01): Beschikking 2000/819/EG van de Raad van 20 december 2000 betreffende een meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap, met name voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) (2001-2005) (PB L 333 van 29.12.2000, blz. 84). — Faciliteit voor snelgroeiende, innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen (GIF): Besluit nr. 1639/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 2006 tot vaststelling van een kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013) (PB L 310 van 9.11.2006, blz. 15). — Connecting Europe Facility (CEF) : Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/1017 van het Europees Parlement en de Raad van 25 juni 2015 betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen, de Europese investeringsadvieshub en het Europese investeringsprojectenportaal en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1291/2013 en (EU) nr. 1316/2013 — het Europees Fonds voor strategische investeringen (PB L 169 van 1.7.2015, blz. 1). — Eigenvermogensfaciliteit voor groei van COSME (COSME-EFG): Verordening (EU) nr. 1287/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (COSME) (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1639/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 33). — InnovFin Equity: – Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 104); – Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van "Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)" en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81); – Besluit 2013/743/EU van de Raad van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van "Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)" en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 965). — Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) - Investeringen in capaciteitsopbouw: Verordening (EU) nr. 1296/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 betreffende een programma van de Europese Unie voor werkgelegenheid en sociale innovatie ("EaSI") en tot wijziging van Besluit nr. 283/2010/EU tot instelling van een Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit voor werkgelegenheid en sociale insluiting (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 238). B. Garantie-instrumenten: — Garantiefaciliteit voor kmo's '98 (SMEG98): Besluit 98/347/EG van de Raad van 19 mei 1998 betreffende maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en werkgelegenheid scheppende kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) - Het groei- en werkgelegenheidsinitiatief (PB L 155 van 29.5.1998, blz. 43). — Garantiefaciliteit voor kmo's '01 (SMEG01): Beschikking 2000/819/EG van de Raad van 20 december 2000 betreffende een meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap, met name voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) (2001-2005) (PB L 333 van 29.12.2000, blz. 84). — Garantiefaciliteit voor kmo's '07 (SMEG07): Besluit nr. 1639/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 2006 tot vaststelling van een kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013) (PB L 310 van 9.11.2006, blz. 15). — Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit - Garantie (EPMF-G): Besluit nr. 283/2010/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 maart 2010 tot instelling van een Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit voor werkgelegenheid en sociale insluiting (PB L 87 van 7.4.2010, blz. 1). — RSI (proefgarantiefaciliteit voor O&amp;I-gestuurde kleine, en middelgrote bedrijven en kleine midcap-ondernemingen): – Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) Verklaringen van de Commissie (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1); – Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma Samenwerking tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86); – Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma Capaciteiten tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 299). — EaSI-garantie: Verordening (EU) nr. 1296/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 betreffende een programma van de Europese Unie voor werkgelegenheid en sociale innovatie ("EaSI") en tot wijziging van Besluit nr. 283/2010/EU tot instelling van een Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit voor werkgelegenheid en sociale insluiting (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 238). — Leninggarantiefaciliteit van COSME (COSME-LGF): Verordening (EU) nr. 1287/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (COSME) (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1639/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 33). — InnovFin Debt : – Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van "Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)" en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81); – Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 104); – Besluit 2013/743/EU van de Raad van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van "Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)" en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 965). — Garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sectoren (CCS GF): Verordening (EU) nr. 1295/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten nr. 1718/2006/EG, nr. 1855/2006/EG en nr. 1041/2009/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 221). — Garantiefaciliteit voor studentenleningen (SLGF): Verordening (EU) nr. 1288/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van "Erasmus+": het programma van de Unie voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport en tot intrekking van Besluiten nr. 1719/2006/EG, nr. 1720/2006/EG en nr. 1298/2008/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 50). — Particuliere financiering van energie-efficiëntie (PF4EE): Verordening (EU) nr. 1293/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 614/2007 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 185). C. Instrumenten voor risicodeling: — Financieringsfaciliteit met risicodeling (RSFF): Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) Verklaringen van de Commissie (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1). — InnovFin : – Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van "Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)" en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81); – Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 - het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 104). — Schuldinstrument van de Connecting Europe Facility (CEF DI): Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129). — Faciliteit voor de financiering van natuurlijk kapitaal (NCFF): Verordening (EU) nr. 1293/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 614/2007 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 185). D. Specifieke investeringsinstrumenten: — Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit – Fonds commun de placements – Fonds d'investissements spécialisés (EPMF FCP-FIS): Besluit nr. 283/2010/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 maart 2010 tot instelling van een Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit voor werkgelegenheid en sociale insluiting (PB L 87 van 7.4.2010, blz. 1). — Marguerite: – Verordening (EG) nr. 680/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2007 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van de trans-Europese netwerken voor vervoer en energie (PB L 162 van 22.6.2007, blz. 1); – Besluit van de Commissie van 25 februari 2010 over de deelname van de Europese Unie aan het Europees Fonds 2020 voor energie, klimaatverandering en infrastructuur (het Margueritefonds) (C(2010)0941). — Europees Fonds voor energie-efficiëntie (EEEF) : Verordening (EU) nr. 1233/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2010 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 663/2009 tot vaststelling van een programma om het economische herstel te bevorderen via financiële bijstand van de Gemeenschap aan projecten op het gebied van energie (PB L 346 van 30.12.2010, blz. 5). (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2018)0358 ), – gezien artikel 23, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0386/2018), – gezien artikel 78 quater van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A8‑0433/2018 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2018)0437 ), – gezien artikel 7 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0380/2018), – gezien artikel 78 quater van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A8-0406/2018 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn resolutie van 6 februari 2018 over het jaarverslag 2016 van de Europese Centrale Bank (1) , – gezien het Jaarverslag 2017 van de Europese Centrale Bank (ECB), – gezien de statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB) en van de Europese Centrale Bank, met name de artikelen 2, 3, 7, 10, lid 2, 15, 21, 32, lid 5, en 33, lid 1, – gezien de artikelen 129, lid 3, 130, 138, lid 2, 282, leden 2 en 3, 283, lid 2, en 284, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de toespraak van de president van de ECB, Mario Draghi, op 19 juni 2018 in Sintra, – gezien het Economic Bulletin van de ECB, nummer 5/2018, – gezien artikel 11 van Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad van 3 mei 1998 over de invoering van de euro (2) , – gezien artikel 128, lid 1, VWEU over de hoedanigheid van wettig betaalmiddel van de euro, – gezien de feedback op de input van het Parlement in het kader van zijn resolutie over het jaarverslag 2016 van de ECB, – gezien het economisch jaarverslag 2017 van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB), – gezien het verslag van het Europees Comité voor systeemrisico's (ESRB) getiteld "Kwetsbaarheden in de sector van het niet-zakelijk onroerend goed in de EU" van november 2016, en de bijbehorende landspecifieke waarschuwingen aan acht lidstaten, – gezien artikel 132, lid 1, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A8-0424/2018 ), A. overwegende dat de euro onbetwist nog steeds de op een na belangrijkste munteenheid in het internationale monetaire systeem is; overwegende dat de steun onder de bevolking voor de euro in 2017 groot was, gezien het feit dat bijna drie kwart (73 %) van de respondenten in de eurozone zich voor de gemeenschappelijke munt uitsprak, hetgeen het beste resultaat was sinds najaar 2004; B. overwegende dat het bbp van de EU en de eurozone volgens de zomerprognose van 2018 van de Commissie in 2017 met 2,4 % is gegroeid, wat meer is dan dat van de VS; overwegende dat volgens dezelfde prognose het bbp in 2018 en 2019 met respectievelijk 2,1 en 2,0 % zal groeien; C. overwegende dat de meest recente economische cijfers in 2018 een zekere vetraging van de groei ten opzichte van de hoge groei in 2017 laten zien, vanwege een zwakkere impuls van externe handel en hogere olieprijzen; D. overwegende dat volgens cijfers van Eurostat uit mei 2018 de werkloosheid in de EU en de eurozone nu bijna terug is op het niveau van voor de crisis en zich op respectievelijk 7,0 % en 8,4 % bevindt; overwegende dat het aantal werkenden en de arbeidsmarktparticipatie in de eurozone zich op het hoogste niveau bevinden sinds het begin van de economische en monetaire unie in 1999; E. overwegende dat de groei- en werkloosheidscijfers ondanks enige convergentie nog steeds sterk uiteenlopen tussen de verschillende landen en regio's, waardoor de economie gevaarlijk kwetsbaar blijft en een gezonde en evenwichtige ontwikkeling in gevaar komt; overwegende dat de jeugdwerkloosheid nog steeds meer dan het dubbele van het gemiddelde bedraagt, en zich eind 2017 op 16,8 % en 18,8 % bevindt voor de EU en de eurozone; F. overwegende dat de huidige breed gedragen economische expansie voornamelijk het gevolg is van uitvoer en binnenlandse consumptie in de lidstaten; overwegende dat vorig jaar de investeringen het snelst groeiden sinds 2007, aangestuwd door het mondiaal herstel en het investeringsplan voor Europa; benadrukt de rol van het EFSI bij het overbruggen van de investeringskloof in de EU, door een totale investering van 256,9 miljard EUR te mobiliseren en financiering te verstrekken aan bijna 550 000 kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) die van financiering uit het Europees Investeringsfonds (EIF) profiteren; G. overwegende dat de EU-lidstaten die niet deelnemen aan de eenheidsmunt en die voor hun munt een flexibele wisselvoet genieten, verschillen vertonen wat hun economische prestaties betreft; overwegende dat de lidstaten die de eenheidsmunt in de laatste tien jaar hebben ingevoerd, relatief betere prestaties hebben geleverd dan landen met een flexibele wisselvoet; H. overwegende dat de jaarlijkse inflatie van het geharmoniseerd indexcijfer van de consumptieprijzen (GICP) volgens de macro-economische prognoses van de medewerkers van het Eurosysteem van juni 2018 voor de eurozone naar verwachting 1,7 % zal bereiken in 2018, 2019 en 2020, waarmee er sprake is van herstel ten opzichte van dieptepunten in het verleden, en dus naar de middellangetermijndoelstelling van de ECB van net onder 2 % toe beweegt, maar die doelstelling toch net niet haalt, én met grote onderlinge verschillen in de eurozone; overwegende dat de groei van de totale inflatie vooral wordt veroorzaakt door hogere energieprijzen, terwijl de onderliggende inflatie slechts marginaal is gegroeid tot 1,0 % van 0,9 % in 2016, en geen tekenen vertoond van een duurzame positieve tendens in 2017; overwegende dat loonstijging in overeenstemming met productiviteitstoename een belangrijke voorwaarde blijft voor een duurzame groei van de onderliggende inflatie; I. overwegende dat het geaggregeerde begrotingstekort in de eurozone volgens de voorjaarsprognose van de Commissie van 2018 naar verwachting in 2018 zal dalen van 0,9 % tot 0,7 % van het bbp, en naar verwachting in 2019 verder zal dalen tot 0,6 %, in vergelijking met verwachte tekorten van 5,9 % van het bbp in de VS en 2,7 % in Japan; J. overwegende dat de ECB verwacht dat de inflatie op de middellange termijn geleidelijk toe zal nemen, ondersteund door de gevolgen van de huidige monetaire beleidskoers, aanhoudende economische expansie, stijgende lonen en de absorptie van de economische vertraging; K. overwegende dat de banken van de eurozone hun vermindering van het aantal niet-renderende leningen hebben versneld, van 8 % van de totale leningen in 2014 tot 4,9 % in het vierde kwartaal van 2017; overwegende dat het totale volume van niet-renderende leningen in de EU nog steeds 950 miljard EUR bedraagt; overwegende dat niet-renderende leningen hetzij moeten worden verkocht, (gedeeltelijk) afgeschreven of op passende wijze verdisconteerd om voor financiële stabiliteit te zorgen en negatieve gevolgen voor bestaande rekeninghouders, spaarders en beleggers te vermijden; overwegende dat er aanzienlijke verschillen bestaan tussen lidstaten wat betreft het aantal niet-renderende leningen; overwegende dat het percentage niet-renderende leningen in acht lidstaten nog steeds aanzienlijk meer dan 10 % is, en dat het percentage in twee lidstaten meer dan 40 % is; L. overwegende dat er behoefte bestaat aan een versterkte secundaire markt voor niet-renderende leningen, teneinde de marktliquiditeit op Europees niveau te vergroten en eventuele onduidelijke situatie op de markt te vermijden; overwegende dat financiële instellingen die op de secundaire markt actief zijn, verplicht moeten worden rekening te houden met de belangen van de consumenten en alle relevante nationale en EU-eisen inzake consumentenbescherming in acht te nemen; M. overwegende dat de Raad van bestuur van de ECB tijdens zijn vergadering van oktober 2017 heeft besloten de netto-aankopen in het kader van het programma voor de aankoop van activa (Asset Purchase Programme – APP) tot september 2018 voort te zetten met maandelijks 30 miljard EUR; overwegende dat de Raad van bestuur van de ECB tijdens zijn vergadering van juni 2018 heeft besloten de maandelijkse aankoop voort te zetten met een verminderd bedrag van 15 miljard EUR tot het einde van 2018 en de aankoop daarna geheel stop te zetten, afhankelijk van binnenkomende gegevens die zijn inflatievooruitzichten op middellange termijn bevestigen, en dat hij dit besluit heeft bevestigd tijdens zijn vergadering van september 2018; N. overwegende dat de Raad van bestuur van de ECB zijn verwachtingen heeft bevestigd om de rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties en de rentetarieven voor de marginale beleningsfaciliteit en de depositofaciliteit ongewijzigd te laten op respectievelijk 0,00 %, 0,25 % en 0,40 % tot ten minste het einde van de zomer van 2019, en in ieder geval tot er een aanhoudende wijziging in de inflatieontwikkeling optreedt die in overeenstemming is met de middellangetermijndoelstelling van de ECB; O. overwegende dat de laatste benutting van de gerichte langerlopende herfinancieringstransacties (TLTRO) in 2017 liet zien dat er een groeiende vraag bestond bij de banken in de eurozone; overwegende dat de doelstelling van de TLTRO is de kredietverstrekking door banken aan de reële economie te stimuleren; P. overwegende dat de balans van het Eurosysteem aan het einde van 2017 meer dan 4,5 biljoen EUR bedroeg, wat het hoogste niveau ooit was en 0,8 biljoen EUR meer vergeleken met het einde van 2016, en 41 % van het totale bbp van de eurozone uitmaakte; overwegende dat de ECB als gevolg van het programma voor het opkopen van obligaties aanzienlijke risico's in haar balans heeft opgenomen; Q. overwegende dat in 2017 het aantal en de waarde van de in omloop zijnde eurobankbiljetten respectievelijk met ongeveer 5,9 % en 4,0 % zijn gegroeid, terwijl het aantal en de waarde van de euromunten respectievelijk met 4,2 % en 4,0 % zijn gegroeid; R. overwegende dat de nettowinst van de ECB in 2017 1 275 miljard EUR bedroeg, vergeleken met 1 193 miljard EUR in 2016; overwegende dat deze stijging voornamelijk kan worden toegeschreven aan de stijging van de netto-rentebaten; S. overwegende dat de leden van de raad van bestuur van de ECB voortdurend hebben benadrukt hoe belangrijk het is om in de eurozone productiviteitsbevorderende structurele hervormingen door te voeren en een groeivriendelijk begrotingsbeleid te voeren, binnen het kader van het stabiliteits- en groeipact; T. overwegende dat artikel 123 VWEU en artikel 21 van de statuten van de ESCB/ECB de monetaire financiering van regeringen verbieden; U. overwegende dat de Europese Centrale Bank in haar toezichtfunctie niet altijd voldoende rekening heeft gehouden met het evenredigheidsbeginsel; Algemeen overzicht 1. is ingenomen met het feit dat het maatschappelijk draagvlak voor de euro in 2017 met acht procentpunt is gestegen ten opzichte van 2016, en dat bijna twee derde (64 %) van de ondervraagden vindt dat de gemeenschappelijke munt goed is voor hun land; 2. wijst er nogmaals op dat de euro veeleer een politiek project is dan een economisch; wijst er nogmaals op dat de eenheidsmunt niet kan worden teruggedraaid; 3. herinnert aan de verplichting voor elke lidstaat, met uitzondering van het VK en Denemarken, om de eenheidsmunt in te voeren, op voorwaarde dat voldaan is aan de convergentiecriteria van Maastricht; is van mening dat deelname aan de bankenunie moet worden gezien als een kracht voor landen die willen toetreden tot de eurozone; 4. benadrukt dat de statutaire onafhankelijkheid van de ECB, zoals vastgelegd in de Verdragen, van cruciaal belang is voor het vervullen haar mandaat van prijsstabiliteit en voor het beschermen van de instelling als geheel tegen politieke inmenging; 5. benadrukt dat de ECB verantwoordelijk is voor het monetair beleid van de eurozone als geheel; herinnert eraan dat de ECB-regels bepalen dat de leden van de raad van bestuur niet hun eigen lidstaat vertegenwoordigen, geen vetorecht hebben en geen instructies mogen aannemen van welke instelling, regering of ander orgaan dan ook, hetgeen de ECB in staat stelt onafhankelijk te opereren; 6. stelt vast dat het monetair beleid heeft bijgedragen aan de instandhouding van de gemeenschappelijke munt en de stabiliteit van de economische en monetaire unie; 7. herhaalt dat de onafhankelijkheid van de ECB de leden van de raad van bestuur de vrijheid biedt om op verantwoorde wijze en met eerbiediging van de passende verantwoordingsplicht te beslissen over deelname aan fora, met inbegrip van de fora die niet toegankelijk zijn voor het grote publiek, wanneer zij van oordeel zijn dat dit noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat het monetaire beleid van de ECB het best wordt gevoerd; neemt kennis van het advies van de Ombudsman van 5 juli 2018; 8. vraagt de ECB zich te concentreren op haar voornaamste doelstelling, te weten het waarborgen van prijsstabiliteit; herinnert eraan dat de ECB, overeenkomstig artikel 2 van haar statuten, artikel 127 VWEU en de nadere bijzonderheden in artikel 282 VWEU en onverminderd de hoofddoelstelling van prijsstabiliteit, "het algemene economische beleid in de Unie" ondersteunt teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van de in artikel 3 VEU omschreven doelstellingen van de Unie; 9. merkt op dat de economie van de EU in 2017 het snelst groeide in tien jaar en dat de economie van elke lidstaat is gegroeid; stelt vast dat de werkloosheid in de EU sinds 2008 niet meer zo laag is geweest, hoewel de keugdwerkloosheid nog wel altijd schrikbarend hoog is; is ingenomen met de rol van de ECB ten aanzien van de structurele hervormingen ter bevordering van duurzame en inclusieve groei die in sommige lidstaten zijn ondernomen als onderdeel van het lopend herstel; geeft nog eens aan dat het belangrijk is de economische en sociale gevolgen van deze hervormingen te beoordelen; 10. waarschuwt evenwel voor groter wordende onzekerheden als gevolg van factoren als: het gevaar van toenemend protectionisme; de Brexit-onderhandelingen; potentiële activabubbels; de opkomendemarktencrisis; historisch hoge niveaus van particuliere en publieke schulden; de algehele volatiliteit op de financiële markten die in het bijzonder verband houdt met de politieke risico's in een aantal lidstaten, die de groeivooruitzichten van de eurozone in gevaar brengen; toenemend populisme, isolationisme en ethnocentrisme over de hele breedte van het politieke spectrum; het verzet tegen de globalisering; en de groter wordende verschillen van inzicht tussen de lidstaten over de toekomst van de Europese integratie; 11. waarschuwt dat er volgens het Annual Economic Report 2018 van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) tekenen zijn dat de financiële onevenwichtigheden toenemen, vooral in landen die gespaard zijn gebleven in de grote financiële crisis, omdat daar in tegenstelling tot in de landen die zich middenin de crisis bevonden geen schuldenafbouw van de particuliere sector heeft plaatsgevonden; merkt op dat de onevenwichtigheden de vorm van sterke stijgingen van krediet in de particuliere sector hebben aangenomen; 12. legt de nadruk op het grote belang op dit kritieke ogenblik van het handhaven van een gunstig klimaat voor publieke en particuliere investeringen, die nog steeds achterlopen op de niveaus van voor de crisis; spoort de ECB aan om in overeenstemming met haar mandaat de noodzakelijke maatregelen te treffen om deze doelstelling te helpen realiseren; wijst er evenwel op dat op kredietverstrekking gebaseerde expansie tot een niet-geëigende toewijzing van reële hulpbronnen kan leiden; Structurele hervormingen 13. meent dat monetair beleid alleen niet volstaat om een duurzaam, gelijker en inclusief economisch herstel tot stand te brengen; herinnert een de anticyclische impact van monetair beleid in het herstel na de crisis, maar is van oordeel dat de structurele bijdrage van monetair beleid aan duurzame groei gering is; spoort de beleidsmakers dan ook aan de huidige economische progressie naar de middellange termijn door te trekken middels de implementatie van een mix van sociaal evenwichtige, ambitieuze en groeibevorderende en productiviteitvergrotende structurele hervormingen en begrotingsbeleid, in het kader van het pact voor stabiliteit en groei, met inbegrip van de flexibiliteitsbepalingen daarvan; herhaalt de woorden van de voorzitter van de European Fiscal Board die hij op 5 november 2018 uitsprak in de Commissie economische en monetaire zaken, namelijk dat 'flexibiliteit bij de regels moet een praktijk zijn die afhangt van de economische situatie waarin we ons bevinden', en sluit zich aan bij het standpunt in het rapport van juni 2018 dat 'om de geloofwaardigheid van het pact te garanderen, de flexibiliteitsbepalingen ervan op symmetrische wijze moeten worden toegepast, en niet uitsluitend wanneer de economie het slecht doet of zwak is'; 14. benadrukt dat buitensporige onevenwichtigheden op de lopende rekening moeten worden gecorrigeerd met passend budgettair en economisch beleid en productiviteitsverhogende hervormingen om de volledige doeltreffendheid van het monetair beleid te waarborgen; beklemtoont dat het monetair beleid van de ECB niet in de plaats kan treden van duurzame structurele hervormingen, die een verantwoordelijkheid zijn van de lidstaten; 15. vindt het zorgwekkend dat het aandeel van de EU in de mondiale directe buitenlandse investeringen sinds de crisis aanzienlijk is afgenomen; 16. neemt kennis van het advies van de ECB over de oprichting van een Europees depositoverzekeringssysteem (EDIS) als derde pijler van de bankenunie; benadrukt dat depositoverzekering een sleutelrol speelt bij het opbouwen van vertrouwen en het waarborgen van de bescherming van alle deposito's binnen de bankenunie; benadrukt dat het EDIS verder kan helpen om de financiële stabiliteit te verbeteren en te waarborgen; benadrukt dat risicodeling hand in hand moet gaan met risicobeperking; Programma voor de aankoop van activa 17. benadrukt dat de niet-standaard monetaire beleidsmaatregelen van de ECB hebben bijgedragen aan het voorkomen van de gevaren van deflatie die in het begin van 2016 nog steeds bestonden, en aan het starten van het herstel van de kredietverlening aan de particuliere sector, waarvan de jaarlijkse groei medio 2018 ongeveer 3 % bedroeg, in vergelijking met 0 % in 2015; 18. deelt de mening van de ECB dat, om de inflatiedoelstelling te verwezenlijken, duurzaam ondersteunende beleidsmaatregelen op begrotingsgebied, evenals concurrentievermogenbevorderende hervormingen, productiviteitsbevorderende hervormingen en loonstĳgingen in overeenstemming met de productiviteitsgroei nodig zijn; roept de lidstaten daarom op om hun inspanningen te verdubbelen volgens de beginselen van de "heilzame driehoek" van stimulering van investeringen, doorvoering van groeibevorderende en sociaal evenwichtige structurele hervormingen, en verantwoord begrotingsbeleid; 19. is bezorgd over de snel stijgende vastgoedprijzen in bepaalde lidstaten; maant daarom tot waakzaamheid voor het risico van een heropleving van vastgoedbubbels en een buitensporige schuldenlast van huishoudens en de particuliere sector in sommige lidstaten; 20. wijst op de opmerkingen van ESRB-president Mario Draghi (3) , die stelt dat de belangrijkste oorzaak van de kwetsbaarheid waardoor de vastgoedmarkten in de EU oververhit raken de rendementsnajaging door internationale investeerders, voornamelijk grensoverschrijdende financiering en niet-banken, is en dat beleidsmakers moeten onderzoeken of er nieuwe macroprudentiële instrumenten moeten worden ingevoerd voor niet-banken, vooral met betrekking tot hun commerciële vastgoedblootstellingen; 21. is het - onverminderd de onafhankelijkheid van de ECB - eens met het besluit van de ECB om het APP op duurzame wijze te beëindigen, afhankelijk van binnenkomende gegevens die haar inflatievooruitzichten op middellange termijn bevestigen, en is van mening dat dit instrument alleen op tijdelijke basis moet worden gebruikt, aangezien het tot nieuwe risico's voor de financiële stabiliteit leidt en de prikkels om de overheidsfinanciën te consolideren en structurele hervormingen door te voeren, vermindert; onderkent dat de mate waarin monetair beleid is toegepast om het herstel na de crisis te ondersteunen, ook onbedoelde negatieve gevolgen heeft gehad; 22. beklemtoont in het bijzonder dat het gedurende langere periodes toepassen van buitengewone beleidsmaatregelen negatieve distributionele gevolgen kan hebben; verzoekt de ECB daarom in haar volgende jaarverslag een uitgebreide en gedetailleerde analyse op te nemen over de neveneffecten van haar monetaire beleidsmaatregelen, inclusief de potentiële risico's voor de sectoren verzekeringen en pensioenen; 23. stelt vast dat het aankoopprogramma voor de overheidssector (Public Sector Purchase Programme – PSPP) met effecten met een omvang van 1,9 biljoen EUR aan het einde van 2017 het grootste deel uitmaakte van het APP; benadrukt het belang van het eerbiedigen van de emittentenlimiet van 33 % bij aankopen in de publieke sector; 24. stelt vast dat het aankoopprogramma bedrijfssector (Corporate Sector Purchase Programme – CSPP) van alle op de particuliere sector gerichte aankoopprogramma's in 2017 het meest heeft bijgedragen aan het APP, met 82 miljard EUR netto-aankopen; is ingenomen met het feit dat de ECB sinds 2017 de volledige lijst van alle CSPP-effecten openbaar maakt, met inbegrip van de namen van de emittenten, samen met alle geaggregeerde gegevens over deze effecten per land, risico, rating en sector; roept de ECB op een soortgelijk transparantiebeleid toe te passen voor alle programma's voor de aankoop van activa, met inbegrip van het ABSPP en het CBPP3, naast verdere maatregelen voor het openbaar maken van de operationele procedures die worden gevolgd bij de keuze voor de effecten die door de nationale centrale banken worden aangekocht; benadrukt dat het CSPP in geen geval tot concurrentieverstoringen binnen de interne markt mag leiden; 25. herinnert eraan dat de ECB als EU-instelling gebonden is aan de Overeenkomst van Parijs; verzoekt de ECB, met volledige inachtneming van haar mandaat, haar onafhankelijkheid en het kader voor risicobeheer, de toegewijdheid aan de Overeenkomst van Parijs en aan de economische, sociale en governancebeginselen (ESG) in haar beleid te integreren; 26. is ingenomen met de transparantie waar de ECB voor zorgt door middel van haar vooruitlopende richtsnoeren; waardeert in het licht van de huidige onzekerheden in het mondiale klimaat het besluit van de ECB om de rentevoet laag te houden; 27. onderstreept dat een juiste opeenvolging en uitvoering van de geleidelijke uitfasering van de buitengewone monetaire beleidsmaatregelen essentieel zal zijn om verstoringen van de markt te voorkomen; herinnert eraan dat het mogelijk is om tot renteverhoging over te gaan en tegelijkertijd een stabiele balansomvang van het Eurosysteem te handhaven als de economische omstandigheden dit rechtvaardigen; 28. benadrukt het belang van communicatie en vooruitlopende richtsnoeren voor een geslaagde normalisering van het monetaire beleid; 29. is zich bewust van de verschillende gevolgen die de normalisering van het monetaire beleid waarschijnlijk zal hebben voor de lidstaten, afhankelijk van het niveau en het looptijdprofiel van hun schuld; 30. onderstreept de omvang van de regelgevings- en structurele veranderingen die sinds de laatste economische crisis hebben plaatsgevonden, en de relevantie daarvan voor veel gebieden die betrekking hebben op het monetaire beleid; onderstreept het belang van onderzoek en studies om tot een beter begrip te komen van de nieuwe omstandigheden die voortvloeien uit de ontwikkelingen die in de afgelopen decennia hebben plaatsgevonden, en de gevolgen ervan voor het voeren van het monetaire beleid; 31. neemt kennis van de gevolgen van de negatieve depositorentevoet die sinds juni 2014 aan de banken wordt opgelegd; is van mening dat deze maatregel, als deze nog steeds wordt toegepast, gevolgen zou kunnen hebben voor de winstgevendheid van de bankensector en in de loop van het normaliseren van het monetair beleid in overeenstemming met het huidige herstel geleidelijk moet worden afgeschaft; 32. is op de hoogte van de mogelijke voortzetting van de TLTRO, waardoor banken tegen aantrekkelijke voorwaarden worden voorzien van financiering op de middellange termijn, op voorwaarde dat deze financiering daadwerkelijk wordt gebruikt om nieuw krediet te verstrekken aan de reële economie; neemt kennis van de stijgende vraag in de laatste TLTRO in 2017 door banken in de eurozone, die mogelijk werd veroorzaakt door verwachtingen dat de rentevoeten op deposito's zullen stijgen en de mogelijkheid zal bestaan om goedkoop winst te maken; verzoekt de ECB deze ontwikkeling nauwlettend te volgen om te waarborgen dat de TLTRO's daadwerkelijk worden gebruikt om de kredietverstrekking door banken aan de reële economie te stimuleren; 33. neemt kennis van de toename van de TARGET2-saldi, die op een aanhoudende uitstroom van kapitaal uit de periferie van de eurozone wijst; stelt vast dat volgens de analyse van de ECB de veranderingen in de TARGET-saldi grotendeels worden veroorzaakt door de liquiditeitsstromen die in het kader van het APP plaatsvinden, en geen symptoom zijn van hernieuwde druk op de financiële markten; verzoekt de ECB de onderliggende factoren en mogelijke risico's op te helderen die betrekking hebben op de onevenwichtigheden die hierdoor veroorzaakt kunnen worden; Overige aspecten 34. is ingenomen met de aanneming van de overeenkomst inzake noodliquiditeitssteun (Emergency Liquidity Assistance – ELA), waardoor de toewijzing van verantwoordelijkheden, kosten en risico's worden verduidelijkt; stelt vast dat deze overeenkomst uiterlijk in 2019 moet worden herzien; is van oordeel dat in de toekomst op EU-niveau moet worden besloten over het verlenen van noodliquiditeitssteun; 35. verzoekt de ECB om openheid te geven over het volledige bedrag van de winsten van het Eurosysteem die vanaf 2010 tot het volledige verstrijken van het programma zijn gegenereerd in het kader van de overeenkomst betreffende de netto financiële activa (ANFA) en het programma voor de effectenmarkten (SMP), met een precieze uitsplitsing per land waar in het aankopen in het kader van het SMP zijn gedaan (Griekenland, Ierland, Portugal, Spanje en Italië); 36. is ingenomen met de wijziging van artikel 22 van de statuten van het ESCB en van de ECB om het Eurosysteem te voorzien van een duidelijke rechtsgrondslag om zijn rol als valuta-uitgevende centrale bank voor centrale clearingtegenpartijen (CCP's) uit te oefenen, waardoor de ECB de bevoegdheid krijgt om de activiteiten van de clearingsystemen, met inbegrip van CCP's, te reguleren teneinde de risico's die dergelijke systemen opleveren voor de soepele werking van betalingssystemen en de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijke monetaire beleid, op doeltreffende wijze tegen te gaan; 37. verzoekt de ECB de aanbevelingen van Transparency International op te volgen, en met name die betreffende haar rol in de trojka; 38. verzoekt de ECB zich te blijven inspannen om ervoor te zorgen dat banken goed voorbereid zijn op alle mogelijke onvoorziene omstandigheden die verband houden met de brexit; verzoekt de ECB bovendien alle noodzakelijke voorbereidingen te treffen om de stabiliteit van de financiële markten van de EU te waarborgen, ook in het geval van een brexit waarbij het niet tot een akkoord komt; 39. benadrukt dat het nodig is dat de lidstaten in de eurozone een gezamenlijke regelgevingsstrategie voor de financiële sector na de brexit volgen en geen schadelijke neerwaartse concurrentie aangaan; 40. deelt de zienswijze dat een goed werkende, gediversifieerde en geïntegreerde kapitaalmarkt de doorwerking van het gemeenschappelijke monetaire beleid zou ondersteunen; dringt aan op het versnellen van het project voor de kapitaalmarktenunie om de financiële integratie te verdiepen, teneinde bij te dragen tot het vergroten van de schokbestendigheid, de doorwerking van het monetair beleid in de gehele monetaire unie te effectiever te maken en private risicodeling binnen de bankenunie en binnen de Unie als geheel te bevorderen; geeft aan dat het aankoopprogramma bedrijfssector tot versoepeling van de voorwaarden voor de toekenning van financiering aan bedrijven zou kunnen hebben geleid, met name in de niet-financiële sector (d.w.z. aan niet-financiële vennootschappen); 41. is van mening dat de diepere en beter verbonden Europese kapitaalmarkten als gevolg van de overgang naar een EU-CMU, evenals van een stap-voor-stap voltooide bankenunie, zullen bijdragen tot de diepte en liquiditeit van de financiële markten van de eurozone, en bevorderlijk zullen zijn voor de internationale reputatie van de euro; 42. verzoekt de ECB aandacht te blijven besteden aan de toegang tot krediet van kmo's, met name in het licht van het trage ritme van de verbetering van hun financiële situatie, zoals blijkt uit de enquête over de toegang van bedrijven tot financiering (Survey on the access to finance of enterprises, SAFE) van juni 2018; benadrukt dat een volledig functionerende kapitaalmarktenunie op de langere termijn alternatieve financiering kan verstrekken aan kmo's in aanvulling op die van de bankensector; 43. is van mening dat de kortste weg naar een goed functionerende kapitaalmarktunie bestaat uit het beperken van nationale regelgevingen die verhinderen dat de goed functionerende kapitaalmarkten een breder effect hebben in de gehele Unie, en uit het beperken van de lasten van nieuwe regelgeving; 44. verzoekt de ECB haar toezicht op de ontwikkeling van "distributed ledger"-technologie en de toegenomen cyberrisico's van financiële technologie te vergroten; 45. neemt ter kennis dat de ECB de mening deelt dat het belangrijk is om de relevantie en gevolgen te onderzoeken van de uitgifte van digitale valuta van de centrale bank (ook wel digitaal basisgeld, digital base money, DBM) aan het grote publiek; spoort de ECB aan een dergelijk onderzoek te houden en de resultaten ervan openbaar te maken; 46. onderstreept het feit dat cyberveiligheid belangrijk is voor de financiële sector en het betalingssysteem; verzoekt de ECB permanent bijzondere aandacht te besteden aan dit thema en het onder de aandacht te brengen in internationale fora, alsmede de samenwerking met de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming voort te zetten; 47. is het met de ECB eens dat fysiek geld een belangrijke rol vervult als wettig betaalmiddel, aangezien de euro in de hele eurozone het enige wettige betaalmiddel is, en herinnert alle lidstaten van de eurozone eraan dat euromunten en -bankbiljetten in de regel moeten worden aanvaard bij detailtransacties, onverminderd het recht van die lidstaten om een maximumbedrag voor contante betalingen op te leggen teneinde witwassen van geld, belastingfraude en financiering van terrorisme en georganiseerde criminaliteit tegen te gaan; 48. schaart zich achter de standpunten die de leden van de raad van bestuur hebben geuit over het belang van het ontwikkelen van werkelijk Europese betaalsystemen die immuun zijn voor externe verstoringen, bijvoorbeeld van een politieke aard; 49. vestigt de aandacht op de oproep die voorzitter Juncker in zijn State of the Union-rede in 2018 deed om de internationale rol van de euro en de noodzaak dat de euro zijn rol op het internationaal toneel ten volle speelt, aan de orde te stellen; 50. benadrukt dat het belangrijk is dat de ECB verantwoordingsplicht heeft tegenover het Parlement; is in dit verband ingenomen met de permanente dialoog tussen de ECB en het Parlement, en is ingenomen dat de president van de ECB, en waar van toepassing, de andere leden van de raad van bestuur regelmatig voor de Commissie economische en monetaire zaken en de plenaire vergadering verschijnen; spoort de ECB aan deze dialoog voort te zetten; benadrukt dat de ECB haar communicatie heeft verbeterd; is van mening dat zij zich moet blijven inspannen om haar besluiten, evenals haar acties om de prijsstabiliteit in de eurozone te handhaven en daardoor de koopkracht van de gemeenschappelijke munt te behouden, beschikbaar en begrijpelijk te maken voor alle burgers; 51. feliciteert de ECB met het traject dat zij tot nu toe heeft afgelegd, dat de transparantie en de aflegging van democratische verantwoording door de instelling aan de Europese burgers en het Parlement heeft vergroot; 52. verzoekt de Commissie economische en monetaire zaken zich inspanningen te getroosten om de opzet van de monetaire dialoog met de president van de ECB te verbeteren; 53. is ingenomen met de verbeterde, per sectie uitgesplitste en aanzienlijke feedback die de ECB heeft gegeven in reactie op de bijdrage van het Parlement inzake het jaarverslag 2016 van de ECB; verzoekt de ECB door te gaan met het afleggen van verantwoording en door te gaan met het elk jaar publiceren van schriftelijke feedback op de resolutie van het Parlement over het jaarverslag van de ECB; 54. brengt in herinnering dat er in de komende maanden belangrijke wijzigingen zullen plaatsvinden in de raad van bestuur van de ECB, aangezien meerdere leden van de raad van bestuur, onder wie de president, hun ambtstermijn beëindigen; is van mening dat deze veranderingen zorgvuldig en in volledige transparantie met het Parlement moeten worden voorbereid, in overeenstemming met de Verdragen; verzoekt de Raad met klem voor alle toekomstige vacatures een evenwichtige shortlist op te stellen van ten minste drie kandidaten, waardoor het Parlement een betekenisvollere adviserende rol kan spelen in de benoemingsprocedure; herhaalt zijn standpunt dat het genderevenwicht moet worden verbeterd, zowel in de raad van bestuur, als bij het personeel van de ECB in het algemeen; benadrukt dat de leden van de directie van de ECB uitsluitend moeten worden gekozen op grond van hun erkende reputatie en beroepservaring op monetair of bancair gebied; 55. is het eens met president Draghi, die in zijn mededeling van 13 september 2018 heeft verklaard dat het teveel aan uiteenlopende aankondigingen waaraan geen feitelijk gevolg is gegeven van de afgelopen maanden, in Italië heeft geleid tot het omhoogschieten van de rentevoeten voor overheidsobligaties en een toename van de spread, met negatieve gevolgen voor ondernemingen en gezinnen; o o o 56. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn resolutie van 1 maart 2018 over de bankenunie – jaarverslag 2017 (1) , – gezien de feedback van de Commissie en de Europese Centrale Bank (ECB) over de resolutie van het Europees Parlement van 1 maart 2018 over de bankenunie – jaarverslag 2017, – gezien de verklaring waarover de Eurotop op zijn bijeenkomst van 29 juni 2018 overeenstemming heeft bereikt, – gezien het speciaal verslag van de Europese Rekenkamer van 16 januari 2018 over de operationele doeltreffendheid van het crisismanagement van de ECB voor banken (2) , – gezien het voorstel van de Commissie van 24 mei 2018 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende door overheidsobligaties gedekte effecten ( COM(2018)0339 ), – gezien de vaststelling van de ECB van 23 februari 2018 dat de ABLV Bank en de ABLV Bank Luxembourg falen of waarschijnlijk zullen falen, in overeenstemming met de verordening inzake het gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme (3) , – gezien de start – op 31 januari 2018 – van de EU-brede stresstestexercitie 2018 van de Europese Bankautoriteit (EBA) (4) , – gezien de mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 augustus 2013 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis ("bankenmededeling") (5) , – gezien het statistisch jaarverslag van de ESMA over de derivatenmarkten in de EU van 18 oktober 2018, – gezien de aankondigingen van de ECB van 15 maart 2018 en 11 juli 2018 over de verwachtingen op toezichtsgebied met betrekking tot nieuwe niet-renderende leningen (6) , respectievelijk nadere stappen in haar toezichtsbenadering ten aanzien van het huidige volume van niet-renderende leningen (7) , – gezien het verslag van het Europees Comité voor systeemrisico's van september 2018 getiteld "Approaching non-performing loans from a macroprudential angle" (de aanpak van niet-renderende leningen vanuit macroprudentieel opzicht), – gezien de EU Shadow Banking Monitor nr. 3 van het ESRB van september 2018, – gezien de vacature voor de positie van voorzitter van de raad van toezicht van de ECB per 1 januari 2019 (8) , – gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 11 oktober 2017 over het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1024/2013 ( COM(2017)0591 ), – gezien de voorstellen tot wijziging van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (VKV) ( COM(2016)0850 ) en van Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (CRD IV) ( COM(2016)0854 ), – gezien het advies van de Europese Centrale Bank van 8 november 2017 inzake wijzigingen van het Uniekader voor kapitaalvereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen (CON/2017/46), – gezien het verslag van het ESRB van juli 2017 over de gevolgen van de IFRS voor de financiële stabiliteit, – gezien de conclusies van de Raad van 11 juli 2017 over het Actieplan inzake niet-renderende leningen in Europa, – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A8-0419/2018 ), A. overwegende dat het belasten van de ECB met het toezicht op systeemrelevante financiële instellingen succesvol gebleken is; B. overwegende dat bedrijfseconomisch toezicht en toezicht op antiwitwasmaatregelen niet als twee afzonderlijke zaken kunnen worden behandeld; C. overwegende dat de rol van de EBA aanzienlijk moet worden versterkt, teneinde tot een doeltreffende implementatie en controle te komen van de maatregelen voor het bestrijden van witwaspraktijken; D. overwegende dat het belangrijk is te verduidelijken hoe staatssteun in het kader van acties van depositogarantiestelsels wordt behandeld (9) ; E. overwegende dat er in de bankenstelsels van sommige lidstaten nog steeds sprake is van een verontrustend hoog aantal niet-renderende leningen en blootstellingen van niveau 2 en niveau 3; F. overwegende dat het aantal en het percentage niet-renderende leningen van lidstaat tot lidstaat nog steeds sterk variëren; G. overwegende dat de bankenunie openstaat voor deelname van lidstaten die de euro nog niet hebben ingevoerd; overwegende dat tot dusver geen enkele lidstaat heeft besloten op basis daarvan deel te nemen; overwegende dat verscheidene lidstaten momenteel overleg voeren over de mogelijkheid om tot de bankenunie toe te treden; overwegende dat verscheidene financiële instellingen voordelen zien in deelname aan de bankenunie; 1. neemt nota van de successen en resultaten van de bankenunie bij het helpen tot stand brengen van een echte interne markt, van gelijke randvoorwaarden, van financiële stabiliteit en van meer voorspelbaarheid voor marktdeelnemers; benadrukt dat het van belang is zich in te zetten voor de voltooiing van de bankenunie, dat er openheid moet zijn en dat alle lidstaten die deelnemen aan de bankenunie moeten kunnen rekenen op gelijke behandeling; brengt in herinnering dat de voltooiing van de bankenunie, met een Europees depositoverzekeringsstelsel en een fiscaal vangnet voor het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds, moeten worden voortgezet, net als de uitvoering van de risicoreductiemaatregelen, hetgeen voor meer financiële stabiliteit en betere groeivooruitzichten zorgt; 2. beklemtoont dat het belangrijk is zich in te zetten voor het proces van voltooiing van de kapitaalmarktenunie, omdat dit zal bijdragen tot de totstandbrenging van een daadwerkelijke interne kapitaalmarkt in de EU, de verstrekking van leningen aan de reële economie ten goede zal komen, het delen van particuliere risico's verder zal vergemakkelijken, de behoefte aan publieke risicodeling zal terugdringen, grensoverschrijdende investeringen zal helpen aanzwengelen en de financiering via banken zal completeren; 3. herinnert eraan dat de bankenunie openstaat voor alle lidstaten die erin willen participeren; juicht alle stappen toe die niet-euro-landen nemen om zich bij de bankenunie aan te sluiten, aangezien dit de bankenunie en de interne markt nauwer op elkaar doet aansluiten; 4. vindt dat de bankenunie zich er onder andere, naast het waarborgen van financiële stabiliteit, op zou moeten richten - met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel - het gediversifieerde EU-bankenlandschap, dat duurzaam is, in stand te houden en te vermijden dat het Europese bankenstelsel nog maar uit één model gaat bestaan, én dat kleinere banken onevenredig zwaar worden gestraft, omdat met deze verscheidenheid aan de behoeften van burgers en hun projecten tegemoet kan worden gekomen, en we hiermee over een diversificatie-instrument beschikken, hetgeen belangrijk is om potentiële schokken op te vangen; 5. benadrukt dat bij de omzetting van de voorstellen van internationale fora in het EU-recht rekening moet wordt gehouden met de kenmerken van de Europese bankensector; 6. benadrukt dat met name de richtsnoeren van het Bazels Comité voor bankentoezicht (BCBS) niet zonder meer in het EU-recht moeten worden omgezet, indien onvoldoende rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van het Europese bankenstelsel en het evenredigheidsbeginsel; 7. wijst nog eens op het belang van een samenhangend en bondig pakket regels voor de goede werking van de bankenunie, waarbij het belang van proportionaliteit niet uit het oog mag worden verloren; verzoekt de Commissie - in voorkomend geval - wat de bankenunie betreft de voorkeur te geven aan verordeningen als wetgevingsinstrument in plaats van aan richtlijnen, en er bij wijze van prioriteit voor te zorgen dat alle desbetreffende wetgeving in alle lidstaten ten volle en correct wordt geïmplementeerd; verzoekt de Commissie samen met de Europese toezichthoudende autoriteiten de belemmeringen voor de interne markt in kaart te brengen, én te elimineren; 8. is van oordeel dat de besluiten van de toezichthoudende en de afwikkelingsautoriteiten coherent moeten zijn, goed moeten worden toegelicht, transparant moeten zijn en openbaar moeten worden gemaakt; spoort de toezichthoudende en de afwikkelingsautoriteiten met klem aan de bepalingen op basis waarvan zij de toegang tot documenten kunnen weigeren, zo restrictief mogelijk toe te passen; Toezicht 9. neemt kennis van de recente – in 2018 uitgevoerde – beoordelingen van de ECB over "falen of waarschijnlijk falen"; beklemtoont dat het belangrijk is de reactietijd van het Europese systeem voor toezicht op banken te verkorten; vindt het zeer zorgwekkend dat enkele van de bedoelde gevallen aanleiding gaven tot twijfel omtrent de handhaving van de regels inzake het bestrijden van witwaspraktijken in de bankenunie; beklemtoont dat de EU dringend behoefte heeft aan een gemeenschappelijke benadering op dit gebeid, met een duidelijke bevoegdhedenverdeling; is in dit verband verheugd over het voorstel van de Commissie voor een versterking van de EBA wat betreft de bestrijding van witwaspraktijken; 10. neemt kennis van de EU-brede stresstests van de EBA; is ingenomen met de opneming van niveau 2- en niveau 3-instrumenten binnen de reikwijdte van de stresstest van 2018; is van oordeel dat bij de beoordeling van stresstests ook rekening moet worden gehouden met de resultaten van andere lopende activiteiten op de gebieden toezicht en monitoring; roept het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme (GTM), de EBA en het ESRB op om consistente methoden te hanteren bij het definiëren van de stresstest om zo een hoog niveau van transparantie van deze procedure te waarborgen en mogelijke verstoringen te vermijden; 11. wijst er nogmaals op dat er aan staatsschuld risico's verbonden zijn; neemt nota van de werkzaamheden van het Bazels Comité voor het bankentoezicht op het gebied van de risico's die aan staatsschulden verbonden zijn; maakt zich er voorts zorgen over dat meerdere financiële instellingen extreem grote risicoposities geïnvesteerd hebben in door hun eigen overheden uitgegeven staatsschuld; benadrukt dat het regelgevingskader van de EU inzake de prudentiële behandeling van staatsschulden dient te stroken met de internationale norm; 12. verwelkomt het dat de Commissie voorstelt de EBA een grotere rol te geven bij de aanpak van witwaspraktijken in de financiële sector; verzoekt de medewetgevers het voorstel zonder onnodige vertraging goed te keuren en legt de nadruk op de noodzaak van nauwere samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de nationale toezichthouders op basis van gemeenschappelijke normen binnen de EU en, bij volledige belasting van de nationale autoriteiten, gecoördineerd en ondersteund op EU-niveau; 13. blijft bezorgd over de recente gevallen van witwaspraktijken bij Europese banken en over het feit dat witwasgevallen de EU-economie kwetsbaar maken voor financiële en politieke instabiliteit; merkt op dat niet-EU-jurisdicties meerdere van dit soort gevallen hebben gemeld; pleit voor een uniforme aanpak bij prudentieel toezicht en toezicht op antiwitwasmaatregelen; stelt vast dat problemen in verband met de handhaving van antiwitwaswetgeving ook buiten de bankenunie zijn vastgesteld en dat niet-euro-landen er wat de bestrijding van dit soort praktijken baat bij zouden kunnen hebben zich bij de bankenunie aan te sluiten; 14. onderstreept het feit dat de financiële markten sterk met elkaar verweven zijn; beklemtoont dat het belangrijk is dat de banktoezichthouders voorbereid zijn op alle mogelijke uitkomsten van de brexitonderhandelingen tussen de EU-27 en het Verenigd Koninkrijk, en wijst erop dat dit niet inhoudt dat particuliere actoren zich niet hoeven voor te bereiden; verzoekt de Commissie en de toezichthouders op de gevolgen van de brexit uitputtend te analyseren; verzoekt de EU-27 meer aan gemeenschappelijke regelgeving en gemeenschappelijk toezicht te doen, én de kapitaalmarkten in de EU-27 zowel kwalitatief als kwantitatief naar een hoger plan te tillen; 15. spoort alle onderhandelaars aan zich in te zetten voor de vaststelling van een evenwichtig en houdbaar wetgevingspakket, teneinde de risico's in de bankensector in de aanloop naar de Europese verkiezingen in 2019 te reduceren; verzoekt de Raad in het bijzonder te goeder trouw te onderhandelen, met inachtneming van het gediversifieerde EU-bankenlandschap, het evenredigheidsbeginsel en het door het Europees Parlement aangenomen evenwichtige pakket; verzoekt de Commissie het probleem van 'too big to fail' serieus aan te pakken, samen met de risico's van verschillende EU-bankenmodellen, met inachtneming van hun omvang op de desbetreffende markten; 16. neemt nota van de lopende onderhandelingen over het pakket niet-renderende leningen; neemt nota van het ECB-addendum over niet-renderende leningen, alsook de werkzaamheden van de EBA met betrekking tot richtsnoeren voor het beheer van niet-renderende en respijtblootstellingen; juicht het toe dat het volume van niet-renderende leningen de afgelopen jaren is verminderd; spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over het feit dat het totale aantal en het percentage niet-renderende leningen en van niveau 2- en niveau 3-instrumenten in sommige lidstaten nog steeds aanzienlijk boven het gemiddelde ligt; onderstreept dat niet-renderende leningen momenteel nog altijd een aanzienlijk gevaar voor de financiële stabiliteit vormen, maar dat het gevaar kleiner is dan een paar jaar geleden; deelt de zienswijze van de Commissie dat de hoofdverantwoordelijkheid voor het verkleinen van het aantal niet-renderende leningen bij de lidstaten ligt, in concreto middels het vaststellen van doeltreffende insolventiewetgeving, en bij de banken zelf, maar benadrukt dat de EU er belang bij heeft om het aantal niet-renderende leningen te verminderen; 17. toont zich bezorgd over de op grote schaal door de bankinstellingen gebruikte interne modellen; roept het GTM en de EBA op om hun werkzaamheden met betrekking tot de vraag of het gebruik van interne modellen een passende optie is, voort te zetten, teneinde de geloofwaardigheid ervan vast te stellen en een gelijk speelveld tussen de instellingen tot stand te brengen; 18. neemt kennis van de lopende onderhandelingen over het Europees Systeem voor financieel toezicht (ESFT); is van oordeel dat een interne markt over passende bevoegdheden op het gebied van toezicht moet beschikken op EU-niveau; benadrukt dat de hoofdtaak van het ESFT erin bestaat een doeltreffende toezichtpraktijk te waarborgen; 19. verwelkomt de mededeling van de Commissie over FinTech; onderkent het grote potentieel van FinTech en het belang van het stimuleren van innovatie; geeft daarnaast aan dat heldere regelgeving en passend toezicht een 'must' zijn met het oog op de bescherming van consumenten, het waarborgen van financiële stabiliteit en het tot stand brengen van gelijke randvoorwaarden voor de actoren op de financiële markten; is van mening dat FinTech-bedrijven die dezelfde activiteiten verrichten als andere deelnemers van het financiële stelsel aan dezelfde regels onderworpen moeten zijn; beklemtoont dat de cyberveerkracht van de financiële sector in de EU voortdurend moet worden verbeterd; 20. maakt zich onverminderd zorgen over de omvang van het verschijnsel schaduwbankieren in de EU; herinnert eraan dat dit verschijnsel eind 2017 naar schatting ongeveer 40 % van het financieel stelsel van de EU uitmaakte; spoort overheden op EU-, nationaal en globaal niveau aan om alert toe te blijven zien op de aan deze activiteiten verbonden risico's en deze zo spoedig mogelijk aan te pakken, teneinde te zorgen voor eerlijke concurrentie, transparantie en financiële stabiliteit; verzoekt de Commissie zo snel mogelijk de resterende leemten in de bestaande regelgeving in kaart te brengen; 21. herinnert aan het oorspronkelijke debat over de rol van de ECB als zowel een monetaire, als een toezichthoudende autoriteit; is van oordeel dat de ECB er in zijn algemeenheid in is geslaagd die twee rollen gescheiden te houden; vindt overigens dat er aanvullend debat nodig is om het gevaar van een belangenverstrengeling tussen deze twee taken te vermijden; benadrukt het belang van de samenwerking tussen de EBA als regelgevende autoriteit en het GTM als toezichthoudende autoriteit binnen de bankenunie, met inachtneming van de bevoegdhedenverdeling; 22. is van mening dat verdere harmonisering van praktijken met betrekking tot de beoordeling van de vraag of een bank failliet gaat of waarschijnlijk failliet gaat, alsook een duidelijker onderscheid tussen toezichthoudende bevoegdheden en bevoegdheden inzake vroegtijdige interventie, helpen de crisisbeheersing door de bevoegde autoriteiten, vóór de afwikkeling ervan, doeltreffender te maken; Resolutie 23. neemt nota van de overeenstemming die tijdens de bijeenkomst van de Eurotop van 29 juni 2018 is bereikt, namelijk dat het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) het gemeenschappelijk achtervangmechanisme zal zijn voor het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds, en dat het ESM hervormd zal worden tot orgaan dat daadwerkelijke stabiliteitsondersteuning biedt, stoelend op strenge voorwaarden met betrekking tot verantwoordelijkheid, accountability en op het beginsel van het voorkomen van morele risico's, met inachtneming van het beginsel dat de belastingbetaler niet verantwoordelijk is voor bankrisico's; herinnert aan het standpunt van het Parlement dat dit mechanisme ten volle in het institutionele kader van de EU moet worden geïntegreerd, en benadrukt dat voor goed democratisch toezicht moet worden gezorgd; 24. herinnert eraan dat een normale insolventieprocedure van toepassing is wanneer een afwikkelingsmaatregel geacht wordt niet in het openbaar belang te zijn; is zich ervan bewust dat de verschillen in de insolventiewetgeving een weerspiegeling zijn van ingeburgerde nationale voorkeuren; merkt op dat de insolventiewetgeving baat kan hebben bij een verdere harmonisatie in de Unie, teneinde gemeenschappelijke regels en een gelijk speelveld voor alle banken, investeerders en crediteuren te waarborgen; 25. bekrachtigt zijn standpunt dat de regels met betrekking tot preventieve herkapitalisatie moeten worden verduidelijkt; geeft aan dat preventieve herkapitalisatie gebruikt kan worden als een instrument voor crisismanagement, maar is van mening dat dit moet worden beperkt tot uitzonderlijke gevallen waarin de bank in overeenstemming is met de geharmoniseerde minimumkapitaalniveaus en derhalve solvent, en inachtneming van de staatssteunregels van de EU gewaarborgd is; wijst er nog maar eens op dat het afwikkelingsmechanisme van de EU tot doel heeft ervoor te zorgen dat belastingbetalers worden beschermd, de kosten van slecht management van banken door hun aandeelhouders en crediteuren worden gedragen, en dat de stabiliteit van het financiële systeem als zodanig wordt gehandhaafd; benadrukt dat de regelgeving inzake de afwikkeling van kredietinstellingen nog beter moeten worden toegepast; 26. verzoekt de Commissie de sanering en afwikkeling van kredietinstellingen te evalueren in het licht van de regels inzake staatssteun; verzoekt de Commissie de regelgeving te evalueren in het licht van de richtlijn betreffende het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen; verzoekt de Commissie de regels inzake staatssteun met betrekking tot het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen op transparante wijze toe te passen; 27. benadrukt hoe belangrijk toegang tot liquide middelen is voor banken in afwikkeling, tijdens en direct na de afwikkelingsprocedures; volgt met belangstelling de lopende discussies over een mogelijk instrument voor de beschikbaarstelling van liquiditeit bij afwikkelingen; 28. verzoekt de Commissie regelmatig te controleren of de bankensector sinds het begin van de crisis indirecte subsidies en/of staatssteun heeft gekregen, waaronder in de vorm van onconventionele liquiditeitssteun, en dit in een verslag te publiceren; onderstreept dat staatssteun de werking van de interne markt kan verstoren; herinnert aan de strenge vereisten voor de toepassing van artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en verzoekt de Commissie eens te meer elk jaar te controleren of nog altijd aan de bedoelde vereisten wordt voldaan; 29. juicht de conclusie van de Europese Rekenkamer, in zijn verslag over de operationele doeltreffendheid van het crisismanagement van de ECB voor banken, toe dat de organisatiestructuur van de ECB en de middelen die zij inzet voor het beoordelen van herstelplannen en het toezicht op banken in problemen bevredigend zijn, naast de vaststelling dat er wat het uitwisselen van informatie en de doeltreffendheid van de coördinatie nog een inhaalslag moet worden gemaakt; wijst erop dat samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de autoriteiten van essentieel belang zijn voor een vlotte tenuitvoerlegging van afwikkelingsmaatregelen; 30. verwelkomt het herziene Memorandum of Understanding tussen de ECB en de gemeenschappelijke afwikkelingsraad; onderstreept dat een gestroomlijnde en in sommige gevallen automatische uitwisseling van informatie de doeltreffendheid vergroot en ertoe bijdraagt dat de druk op banken in verband met de verslagleggingsverplichting tot een minimum wordt beperkt; Depositoverzekering 31. neemt nota van de overeenstemming die tijdens de bijeenkomst van de Eurotop van 29 juni 2018 over het Europees depositoverzekeringsstelsel is bereikt, alsook van de mededeling van de Commissie van 11 oktober 2017 over dit stelsel; onderstreept dat het proces voor de vaststelling van het Europees depositoverzekeringsstelsel moet worden voortgezet voor de voltooiing van de bankenunie; onderkent de voordelen van risicodeling en een verdere risicoreductie; o o o 32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Bankenautoriteit, de Europese Centrale Bank, de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad, de nationale parlementen en de bevoegde autoriteiten in de zin van artikel 4, lid 1, punt 40, van Verordening (EU) nr. 575/2013. Het Europees Parlement, – gezien de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds (1) , – gezien de routekaart die in 2012 is overeengekomen tussen het Europees Parlement en de regeringen van Colombia en Peru, – gezien zijn resolutie van 13 juni 2012 over de handelsovereenkomst tussen de EU enerzijds en Colombia en Peru (2) anderzijds, – gezien zijn resolutie over de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst tussen de EU en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds (3) , – gezien zijn aanbevelingen van 13 december 2017 aan de Raad en de Commissie na het onderzoek naar witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking (4) , – gezien de handelsstatistieken en -gegevens die verstrekt zijn door, onder andere, Eurostat (5) , de Global Rights Index 2018 (6) van het ITUC (het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen) en de verslagen van de nationale vakbondsschool van Colombia (ENS) (7) , – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A8-0446/2018 ), A. overwegende dat de handelsovereenkomst tussen de EU en Colombia en Peru (hierna "de overeenkomst"), die gebaseerd is op regels en verankerd is in gemeenschappelijke waarden en internationale normen op het gebied van mensenrechten, arbeidsrechten, milieu, duurzame ontwikkeling, een zeer positieve impact kan hebben op de sociaal-economische ontwikkeling van de partijen bij de overeenkomst, op de economische integratie, de duurzame ontwikkeling, mensenrechten, verdere samenwerking inzake regionale en mondiale kwesties, en het dichter bij elkaar brengen van de landen en hun burgers; B. overwegende dat Peru een van de snelst groeiende en meest open economieën van de regio is, waarvan de handel zorgt voor 44 % van het bbp; overwegende dat Colombia de op twee na grootste economie is in Latijns-Amerika, met een economische groei die naar verwachting zal toenemen in de periode 2019-2020; C. overwegende dat het toezicht op de uitvoering van handelsovereenkomsten, met inbegrip van de sociale en milieugerelateerde gevolgen daarvan, een belangrijke taak van het Europees Parlement is; D. overwegende dat de overeenkomst dient te worden beoordeeld tegen de achtergrond van de ernstige economische en humanitaire crisis in Venezuela die grootschalige migratie naar Colombia en Peru tot gevolg heeft; overwegende dat beide landen een groot aantal migranten uit Venezuela hebben opgenomen; 1. beklemtoont dat de strategische waarden van de overeenkomst verder reiken dan alleen handel, aangezien de overeenkomst een solide basis legt voor diepere betrekkingen met een engagement op lange termijn om de mensenrechten, de sociale rechten, alsook de rechten van inheemse volkeren en landbouwers te eerbiedigen en het milieu te respecteren, en bijdraagt aan de totstandbrenging van een strategisch partnerschap tussen de EU en Latijns-Amerika; 2. herinnert aan het belang van een sterkere samenwerking gericht op het behoud en de versterking van het multilateraal handelsstelsel als essentiële pijler voor het verwezenlijken van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG’s) en het bewerkstelligen van economische governance op basis van regels ter waarborging van een eerlijker, inclusiever en duurzamer handelsstelsel; herinnert meer in het bijzonder aan zijn steun voor de WTO met betrekking tot de rol die deze organisatie speelt bij de totstandbrenging van economische stabiliteit en bij het ondersteunen van groei en ontwikkeling, en roept de partijen op de in het kader van de overeenkomst tot stand gebrachte dialoog te benutten om gezamenlijke strategieën vast te stellen en te ontwikkelen gericht op de noodzakelijke modernisering van de WTO; 3. benadrukt dat de handelsovereenkomst een goede gelegenheid biedt om de samenwerking, en niet alleen de interregionale, maar ook de intraregionale handel, tussen Colombia, Peru en Ecuador te versterken; 4. is verheugd dat Ecuador nu is toegetreden tot de overeenkomst als aanvullende factor ten behoeve van het versterken van de regionale integratie en benadrukt de constructieve rol die alle partijen hebben gespeeld om dit proces tot een succes te maken; herhaalt dat meer landen kunnen toetreden tot de overeenkomst; 5. is groot voorstander van de Colombiaanse vredesovereenkomst en herinnert aan de potentiële voordelen die de overeenkomst te bieden heeft en de noodzaak de overeenkomst ten volle te benutten ten behoeve van de uitvoering van de vredesovereenkomst, met inbegrip van een geïntegreerde landhervorming en het verzoeningsproces in Colombia; is van mening dat de overeenkomst belangrijke kansen biedt voor groei en werkgelegenheid, o.a. door een aantal specifieke uitdagingen aan te gaan, zoals de diversificatie van de economie, de ontwikkeling van de productie, of de invulling van de ruimtelijke ordening, met name in de armste gebieden die hard door het langdurige binnenlandse conflict zijn getroffen; dringt aan op de bevordering van de vredesovereenkomst in Colombia door het volledige potentieel van de overeenkomst te benutten en is van mening dat het vredesdividend in de vorm van economische en sociale ontwikkeling op korte termijn geïnd zal kunnen worden in overeenstemming met de 2030 Agenda voor duurzame ontwikkeling; herinnert eraan dat ook de aanhoudende en gestructureerde steun voor en dialoog met het maatschappelijk middenveld van essentieel belang zijn voor de totstandbrenging van een duurzame vrede, met name in plattelandsgebieden; 6. is verheugd dat de overeenkomst de markten opent voor, onder andere, goederen, diensten, overheidsopdrachten en investeringen, die op basis van de beginselen van duurzame ontwikkeling mogelijkheden kunnen scheppen voor hoogwaardige werkgelegenheid, betere arbeidsomstandigheden en een hogere levensstandaard door handel en investeringen te liberaliseren en uit te breiden; 7. neemt ter kennis dat de handel tussen de EU, Colombia en Peru sinds de inwerkingtreding van de overeenkomst is afgenomen; is echter van mening dat de overeenkomst voor een deel de negatieve trends in de internationale handelsstromen, de dalende grondstoffenprijzen en de economische vertraging in Latijns-Amerika heeft gecompenseerd, en zonder twijfel een stabiliserend effect heeft gehad; 8. is verheugd dat de EU-investeringen in Colombia en Peru zijn gestegen en wijst erop dat de EU de grootste buitenlandse investeerder is in beide landen; 9. is verheugd over het feit dat deze overeenkomst bedrijven in de dienstverleningssector helpt door de bevordering van goede regelgevingspraktijken, binnenlandse regelgeving en transparantie, en de rechtszekerheid helpt versterken en dat de overeenkomst als katalysator kan fungeren voor het bevorderen van het digitaal ondernemerschap in de regio, daarmee de armoede kan doen afnemen en het scheppen van werkgelegenheid kan bevorderen; 10. ondersteunt de totstandbrenging van een specifieke werkgroep, als bedoeld in artikel 109 van de overeenkomst, voor het bespreken van regelgevingskwesties betreffende de handel in diensten en elektronische handel, teneinde een evenwichtige en billijke concurrerende omgeving in het digitale ecosysteem te bevorderen; 11. wijst erop dat de overeenkomst heeft bijgedragen tot de modernisering en diversificatie van de uitvoer uit Colombia en Peru en een positief effect heeft gehad op Colombiaanse en Peruviaanse midden- en kleinbedrijven (mkb’s), maar merkt op dat de cijfers over de omvang van de uitvoer en de gecreëerde werkgelegenheid erg laag zijn en herinnert eraan dat er tijdens vorige periodes een vergelijkbare vooruitgang was; verzoekt de Commissie om de situatie van de lokale industrieën en de economische diversificatie in haar toekomstige analyse op te nemen; wijst erop dat de overeenkomst een mogelijk grotere bijdrage aan de ontwikkeling van de start-upcultuur in Colombia en Peru met zich meebrengt, met name waar het de ondernemersgemeenschappen in stedelijke centra als Bogotá, Medellín en Lima betreft; benadrukt echter dat er aanvullende inspanningen moeten worden geleverd met betrekking tot de diversificatie van de uitvoer van traditionele minerale, olie- en landbouwproducten, die 70 % uitmaken van het exportvolume, naar de uitvoer van verwerkte goederen en producten met een hogere toegevoegde waarde, om de economische ontwikkeling en werkgelegenheid te ondersteunen, met volledige inachtneming van de milieunormen en mensenrechten; 12. benadrukt dat sinds de voorlopige inwerkingtreding van de overeenkomst 1 155 Colombiaanse bedrijven – waarvan 328 mkb-bedrijven – en 2 328 Peruviaanse bedrijven – waarvan 90 % mkb-bedrijven – zijn begonnen te exporteren naar de EU; roept de partijen op het internationaliseringsproces van de mkb-bedrijven en hun wederzijdse markttoegang verder te ondersteunen en periodiek nauwkeurige gegevens te verstrekken over de betrokken sectoren en de mate van consolidatie van de activiteiten van mkb-bedrijven; 13. roept beide zijden op de uitvoering van en het bewustzijn over de overeenkomst te stimuleren; is van mening dat veel mkb-bedrijven in de EU, Colombia en Peru zich niet realiseren welke kansen de overeenkomst biedt; verzoekt de partijen derhalve om met name het preferentiegebruik bij mkb-bedrijven te onderzoeken en effectieve maatregelen te nemen om bij mkb-bedrijven het bewustzijn te vergroten over de mogelijkheden en voordelen die de overeenkomst met zich meebrengt, met inbegrip van het in het leven roepen van aanspreekpunten en het inrichten van een speciale website voor mkb-bedrijven; 14. constateert dat de export van landbouwproducten uit de EU naar beide landen aanzienlijk is gestegen sinds de voorlopige inwerkingtreding van de overeenkomst maar verlangt dat deze ontwikkeling nauwlettend wordt gecontroleerd door de Commissie en dat het Europees Parlement op de hoogte wordt gehouden van de effecten van de overeenkomst op de voedselproductie voor de lokale markt; herinnert eraan dat het van belang is de handel inclusiever te maken en erop toe te zien dat kleine landbouwbedrijven op passende wijze in de waardeketens worden opgenomen, in zowel Colombia en Peru, als nu ook in Ecuador; 15. herinnert eraan dat er vrijwaringsclausules zijn vastgesteld voor kwetsbare landbouwsectoren en dat de Commissie in dit kader met grotere regelmaat grondigere informatie over de marktontwikkelingen ter beschikking moet stellen, zowel aan het Europees Parlement als aan de betrokken sectoren; 16. erkent dat er door de partijen vooruitgang is geboekt bij de bestrijding van handelsbelemmeringen en de uitvoering op de meeste gebieden die onder de overeenkomst vallen, met name sanitaire en fytosanitaire aangelegenheden (SPS), oorsprongsregels (RoO) en technische handelsbelemmeringen (TBT’s); herinnert er echter aan dat anti-dumpingzaken geen inbreuk mogen vormen op de fundamentele regels van de antidumpingovereenkomst van de WTO; 17. wijst er verder op dat er meer vooruitgang nodig is, onder meer op de volgende gebieden: 18. is van mening dat de partijen gebruik moeten maken van de herzieningsclausule van de overeenkomst zodat deze o.a. de volgende onderwerpen omvat: 19. onderstreept dat corruptie een van de belangrijkste niet-handelsgerelateerde belemmeringen vormt voor het ondernemingsklimaat en de operationele problemen vergroot waar ondernemingen mee te kampen hebben; verzoekt de Commissie de overeenkomst te gebruiken om toezicht te houden op de binnenlandse hervormingen in onze partnerlanden met betrekking tot de rechtsstaat en goed bestuur en om doeltreffende anticorruptiemaatregelen te treffen; 20. neemt kennis van de positieve houding van de autoriteiten van beide landen om snelle oplossingen te vinden voor de resterende handelsbelemmeringen; 21. merkt op dat beide landen specifieke bezorgdheid hebben geuit over hun vermogen om te voldoen aan bepaalde voedselveiligheidsnormen voor de EU-markt, met name met betrekking tot de recente EU-wetgevingsvoorstellen inzake het cadmiumgehalte van cacao, hormoonontregelaars, nieuwe voedingsmiddelen en palmolie die sociale gevolgen dreigen te krijgen voor de meest kwetsbare gebieden van die landen, waar de productie van de desbetreffende goederen is geconcentreerd; roept de partijen op de financiële en technische samenwerking te intensiveren en optimaal in te zetten en vroegtijdige-waarschuwingsmechanismen en transparantie te bevorderen, en informatie uit te wisselen over nationale wetgeving en procedures om de partijen zo in staat te stellen in te spelen op en zich aan te passen aan veranderende patronen, en naleving van de nationale juridische vereisten te waarborgen; vraagt de Commissie begeleidende en ondersteunende maatregelen in overweging te nemen om lokale producenten te helpen voldoen aan de sanitaire vereisten van de EU, in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel; 22. dringt erop aan dat het van belang is de specifieke bepalingen die verband houden met de routekaart voor mensen-, milieu- en arbeidsrechten, waartoe het heeft opgeroepen in zijn resolutie van 13 juni 2012 inzake de EU-handelsovereenkomst met Colombia en Peru, op effectieve wijze uit te voeren door middel van concrete actieplannen; brengt met name in herinnering dat de partijen zich hebben verbonden tot handhaving van de normen met betrekking tot de vrijheid van vereniging, het recht op collectieve arbeidsovereenkomsten, strenge en effectieve arbeidsinspecties, geweld tegen sociale leiders en leiders van etnische minderheden, en bescherming van het milieu door middel van passende mechanismen op het gebied van preventie, controle en handhaving; is verheugd over de door Colombia geleverde inspanningen ter bestrijding van straffeloosheid in het geval van strafbare feiten, onder meer door het toepassen van betere onderzoeksmethoden, maar dringt er op aan dat er aanvullende inspanningen worden verricht om effectievere maatregelen te treffen om geweld tegen mensenrechtenactivisten, milieuactivisten, vakbondsleiders, leiders van etnische groeperingen en gemeenschappen uit te roeien en een einde te maken aan de aanhoudende ernstige strafbare feiten die gepleegd worden tegen vrouwen; 23. neemt nota van de ambitie van de Colombiaanse en Peruviaanse regering om de plattelandsbevolking alternatieven te bieden voor de teelt van coca, die door misdaadorganisaties wordt verwerkt; roept de Commissie op om met beide regeringen samen te werken om oplossingen te vinden; 24. erkent dat de in 2017 gesloten overeenkomst tussen de Colombiaanse regering en de vakbonden van overheidspersoneel gezorgd hebben voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden van meer dan een miljoen werknemers; uit zijn bezorgdheid over het bijzonder lage aantal werknemers dat bij een vakbond is aangesloten, alsook over het toenemend aantal unilateraal bepaalde salaris- en socialezekerheidsregelingen (' pactos colectivos ') met betrekking tot collectieve arbeidsovereenkomsten; 25. is verheugd dat volgens de Adviescommissie van de vakbonden bij de OESO het aantal inspecteurs in Colombia is gestegen; benadrukt dat er meer middelen moeten worden ingezet voor het waarborgen van effectieve arbeidsinspecties; dringt er bij de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) op aan Colombia te ondersteunen in zijn pogingen om de arbeidsinspecties te intensiveren, die duidelijk een enorme uitdaging vormen voor de Colombiaanse regering omdat de staat gedurende het lange gewapende conflict geen controle meer had over delen van het land, maar die desalniettemin moeten worden aangegaan, en verwacht dat er aanvullende en effectieve controles worden uitgevoerd, met name in plattelandsgebieden; vraagt de Commissie gedetailleerde informatie te verschaffen over het aantal inspecteurs en inspecties, alsook over eventueel aangetroffen onregelmatigheden; herinnert aan de aanbeveling van de Adviescommissie van de vakbonden bij de OESO die eruit bestaat dat het aantal arbeidsinspecteurs moet worden verhoogd om aan de internationale normen te voldoen; 26. is verheugd over de door Peru verrichte inspanningen en gedane toezeggingen tot het intensiveren van de naleving van zijn verbintenissen uit hoofde van het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling in de overeenkomst maar dringt erop aan dat aanvullende inspanningen moeten worden verricht om effectievere maatregelen te treffen om geweld tegen mensenrechtenactivisten, leiders van etnische groeperingen en gemeenschappen en met name tegen vrouwen te bestrijden; is verheugd over de onlangs in Peru genomen maatregelen ter verbetering van de arbeidsinspecties en spoort het land aan zijn inspanningen verder op te voeren overeenkomstig de aanbevelingen van de IAO; en is in dit kader verheugd over het feit dat Peru in 2018 het voorzitterschap van de raad van bestuur van de IAO op zich heeft genomen, als gevolg waarvan Peru een nog grotere voortrekkersrol zal vervullen waar het de inachtneming van de arbeidswetgeving betreft; benadrukt eveneens dat Peru op 6 augustus 2018 de raamovereenkomst 2018-2021 tussen Peru en de IAO inzake de bevordering van fatsoenlijk werk heeft geratificeerd; benadrukt, desalniettemin, het uitblijven van effectieve uitvoering van de IAO-verdragen 87 en 98, en uit zijn bezorgdheid over de recente veranderingen in de wetgeving die mogelijk een verlaging van het niveau van milieubescherming tot gevolg hebben; verzoekt de Commissie het Parlement naar behoren in kennis te stellen van de manier waarop zij op onafhankelijke wijze de officiële klacht over de naleving van de arbeids- en milieunormen vanuit het georganiseerd maatschappelijk middenveld in Peru in behandeling gaat nemen; 27. is van mening dat een dialoog tussen de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld van de EU, Colombia en Peru over de TSD-bepalingen van de overeenkomst een zinvolle methode is om heersende problemen in kaart te brengen en regeringen aan te moedigen meer vooruitgang te boeken om uiteindelijk te voldoen aan belangrijke internationale sociale, arbeids- en milieunormen; 28. benadrukt dat transparante en inclusieve raadplegingsmechanismes een sleutelrol spelen bij het waarborgen dat alle partijen zich houden aan erkende arbeids- en milieunormen; 29. brengt in herinnering dat het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling in de overeenkomst erin voorziet dat alle partijen binnenlandse adviesgroepen of -comités inrichten die zich bezighouden met kwesties met betrekking tot arbeids- en milieunormen en duurzame ontwikkeling en die bestaan uit onafhankelijke representatieve organisaties van het maatschappelijk middenveld, met een evenwichtige vertegenwoordiging van economische en maatschappelijke belanghebbenden en belanghebbenden uit de milieusector; is verheugd over de oprichting in Colombia van een raadplegingsgroep die onafhankelijk is van de regering; is van mening dat Peru het voorbeeld van Colombia moet volgen teneinde een hogere mate van onafhankelijkheid en transparantie te waarborgen; is verheugd over de beslissing van de vertegenwoordigers van de EU en de binnenlandse adviesgroepen van de Andeslanden om jaarlijks gezamenlijke vergaderingen te beleggen teneinde de uitwisseling van informatie en beste praktijken te verbeteren en ter voorbereiding van de aan de partijen aan te bieden gezamenlijke aanbevelingen; 30. dringt er bij de Commissie op aan haar inspanningen te verhogen om uitvoering te geven aan het 15-punten-plan dat tot doel heeft de bindende TSD-hoofdstukken effectiever te maken en herinnert aan het belang van de voortzetting van haar dialoog met de verschillende betrokken actoren, met inbegrip van het Parlement, teneinde een effectieve handhaving van de mensenrechten-, arbeids- en milieunormen te waarborgen; 31. herinnert eraan dat wetswijzigingen die zouden kunnen leiden tot een lager niveau van milieubescherming om zo meer buitenlandse investeringen aan te trekken in strijd zijn met de overeenkomst; 32. wijst met bezorgdheid op het hoge aandeel werknemers die werkzaam zijn in de informele economie in zowel Peru en Colombia, en dan met name vrouwen; benadrukt dat het van belang is effectief beleid tot stand te brengen om dit aandeel te doen afnemen, en is van mening dat de overeenkomst in dit opzicht een bijdrage kan leveren door meer formele werkgelegenheid te scheppen, bijvoorbeeld door het versterken van maatregelen die de economische activiteiten van mkb-bedrijven kunnen vergemakkelijken; 33. herinnert eraan dat de niveaus die zijn vastgesteld in het kader van het stabilisatiemechanisme voor bananen, en deel uitmaken van de overeenkomst en tot 2020 van toepassing zijn, in acht dienen te worden genomen, en onderstreept dat ook na het vervallen van het mechanisme toezicht moet worden gehouden op de invoer van bananen en dat de partijen in dit verband statistische gegevens moeten blijven verstrekken; is bezorgd dat Peru het niveau van het stabilisatiemechanisme voor bananen heeft overschreden en roept op tot een analyse van de gevolgen hiervan voor de markten in de EU; herinnert eraan dat de Commissie heeft toegezegd de situatie van de bananenproducenten in de EU uiterlijk 1 januari 2019 te beoordelen en dat als zij van mening is dat de situatie van de bananenproducenten in de EU ernstig is verslechterd, er een verlenging van de geldigheidsperiode van het mechanisme zou kunnen worden overwogen met instemming van de partijen bij de overeenkomst; 34. is verheugd dat Colombia op 30 mei 2018 is toegetreden tot de OESO, wat neerkomt op een erkenning van de belangrijke hervormingen die het land heeft doorgevoerd, zoals de hervorming van het justitieel apparaat, verbetering van het bestuur van staatsondernemingen en naleving van het anti-corruptieverdrag van de OESO; herinnert er voorts aan dat de Raad van de OESO heeft besloten dat Colombia na zijn toetreding de OESO-instanties moet voorzien van voortgangsrapportages, onder meer in de vorm van een vervolgevaluatie van de aanbevelingen in het formeel advies van het Handelscomité; moedigt Peru aan te blijven doorgaan met zijn hervormingen in het kader van de landenprogramma-overeenkomst van de OESO; 35. benadrukt het belang van een verdere verbetering van internationale samenwerking in het multilaterale, plurilaterale en regionale internationale kader, in de context van de WTO, zoals met betrekking tot onderhandelingen over de overeenkomst inzake milieugoederen (EGA) en de overeenkomst betreffende de handel in diensten (TiSA); 36. erkent de belangrijke inspanningen die de nationale parlementen hebben geleverd ten behoeve van de ratificering van de overeenkomst en roept hen op deze inspanningen voort te zetten; dringt er tevens bij de landen die dit nog niet hebben gedaan op aan een begin te maken met de bestudering van de ratificering inzake de toetreding van Ecuador tot de overeenkomst; 37. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de EDEO, de Commissie, de regeringen van Colombia en Peru en de secretaris-generaal van de OESO. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD), dat op 21 januari 2011 in de EU in werking is getreden overeenkomstig Besluit 2010/48/EG van de Raad van 26 november 2009 betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (1) , – gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (2) , – gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (3) , – gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (4) , – gezien het jaarverslag over de toepassing van het EU-Handvest van de grondrechten 2017 van de Commissie (5) , – gezien het EU-corruptiebestrijdingsverslag van de Commissie uit 2014 ( COM(2014)0038 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 juni 2011 getiteld "Corruptiebestrijding in de EU" ( COM(2011)0308 ), – gezien de Europese pijler van sociale rechten, – gezien de tweede enquête van de Europese Unie naar minderheden en discriminatie (EU-MIDIS II), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 augustus 2017 getiteld "Tussentijdse evaluatie van het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma" ( COM(2017)0458 ), – gezien de verwijzingen in eerdere verslagen naar de situatie van de grondrechten in de Europese Unie, – gezien zijn eerdere resoluties en eerdere resoluties van andere Europese en internationale instellingen en organen, – gezien de verslagen van nationale, Europese en internationale ngo's, – gezien de werkzaamheden van het Bureau van de EU voor de grondrechten (FRA), de Raad van Europa en de Commissie van Venetië, – gezien het verslag over de grondrechten 2017 van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) (6) , – gezien het verslag van het FRA getiteld "Antisemitism - Overview of data available in the European Union 2006–2016", – gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), – gezien zijn resolutie van 15 april 2015 over de Internationale Dag van de Roma – zigeunerhaat en de erkenning door de EU van de herdenkingsdag van de genocide op Roma tijdens WO II (7) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2017 over de grondrechtelijke aspecten bij de integratie van Roma in de EU: bestrijding van zigeunerhaat (8) , – gezien zijn resolutie van 1 juni 2017 over de bestrijding van antisemitisme (9) , – gezien zijn resolutie van 12 april 2016 over de situatie in het Middellandse Zeegebied en de noodzaak van een holistische EU-aanpak van migratie (10) , – gezien zijn resolutie van 7 februari 2018 over de bescherming en non-discriminatie ten aanzien van minderheden in de EU‑lidstaten (11) , – gezien de werkzaamheden van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, de Commissie constitutionele zaken, de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie verzoekschriften, – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A8-0466/2018 ), A. overwegende dat de eerbiediging van de rechtstaat een essentiële voorwaarde is voor de bescherming van de grondrechten, en overwegende dat de lidstaten de eindverantwoordelijkheid dragen voor het waarborgen van de mensenrechten van alle burgers door middel van het vaststellen en ten uitvoer leggen van internationale mensenrechtenverdragen; overwegende dat de rechtsstaat, de democratie en de grondrechten voortdurend geconsolideerd moeten worden; overwegende dat elke poging om deze beginselen te ondermijnen niet alleen schadelijk is voor de betrokken lidstaat, maar ook voor de Unie in haar geheel; overwegende dat corruptie een ernstige bedreiging voor de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten vormt, en alle lidstaten en de EU als geheel schade berokkent; overwegende dat er nog altijd verschillen zijn tussen de lidstaten wat betreft de tenuitvoerlegging van het rechtskader voor corruptiebestrijding; B. overwegende dat het Parlement er in zijn resoluties en verslagen reeds talloze keren bij de lidstaten op heeft aangedrongen een passend beleid te voeren om ervoor te zorgen dat de sociale, politieke en economische rechten voor personen met een handicap, ouderen en de meest kwetsbaren worden geëerbiedigd; overwegende dat er een nauw verband bestaat tussen de rechten van minderheden en de beginselen van de rechtsstaat; overwegende dat de rechten van personen die tot minderheden behoren in artikel 2 VEU uitdrukkelijk worden genoemd, en overwegende dat deze rechten op dezelfde wijze dienen te worden geëerbiedigd als de andere in de Verdragen verankerde rechten; C. overwegende dat Europa ook in 2017 te maken heeft gehad met een toestroom van migranten en asielzoekers, maar dat de grenzen en havens in toenemende mate worden gesloten; overwegende dat deze realiteit vraagt om echte Europese solidariteit zodat passende opvangvoorzieningen kunnen worden opgezet voor de meest behoeftige en de meest kwetsbare personen; overwegende dat veel migranten en asielzoekers die Europa proberen te bereiken ten prooi vallen aan smokkelaars en criminelen en een grote kans lopen het slachtoffer te worden van schendingen van hun rechten, onder meer in de vorm van geweld, misbruik en uitbuiting; overwegende dat vrouwen en kinderen een groter risico lopen het slachtoffer te worden van mensenhandel en seksueel misbruik door mensensmokkelaars en dat er daarom systemen in het leven geroepen moeten worden voor de bescherming van kinderen en dat de bestaande systemen versterkt moeten worden, ter voorkoming van en als reactie op tegen kinderen gerichte vormen van geweld, misbruik, verwaarlozing en uitbuiting, zoals toegezegd in het actieplan van Valletta en aan de orde gesteld in de resolutie van het Parlement van 3 mei 2018 over de bescherming van migrerende kinderen (12) ; D. overwegende dat in het verslag van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties inzake de bevordering en bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij de bestrijding van terrorisme wordt geoordeeld dat staten de plicht hebben hun bevolking te beschermen tegen terroristische daden, maar dat veiligheidsmaatregelen, onder meer in het kader van terrorismebestrijding, niet in strijd mogen zijn met de rechtsstaat of de grondrechten; E. overwegende dat uit het verslag van het FRA getiteld "Geweld tegen vrouwen: een Europese enquête", gepubliceerd in maart 2014, blijkt dat één op de drie vrouwen in Europa als volwassene minstens één keer met fysiek of seksueel geweld werd geconfronteerd, dat één op de vijf al online werd geïntimideerd, dat één op de twintig een verkrachting heeft meegemaakt, en dat meer dan één op de tien reeds het slachtoffer werd van een daad van seksuele agressie waarbij geweld werd gebruikt, en dat in dit verslag wordt benadrukt dat geweld tegen vrouwen een probleem is dat aangepakt moet worden in alle EU-lidstaten, ook in de lidstaten die nog niet het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul) hebben geratificeerd, gezien de omvang van het probleem en de ernstige gevolgen van geweld voor het leven van vrouwen en de samenleving als geheel; overwegende dat vrouwen met een handicap een groter risico lopen op huiselijk en seksueel geweld dan vrouwen zonder handicap; F. overwegende dat vrouwen en meisjes in de EU op verschillende manieren en in uiteenlopende situaties structurele genderongelijkheid ervaren, waaronder genderdiscriminatie, seksuele intimidatie, gendergerelateerd geweld en haatzaaiende uitingen gericht tegen vrouwen, wat hun vermogen om hun rechten uit te oefenen en op gelijke voet mee te doen in de samenleving ernstig beperkt; overwegende dat in 2017 de #MeToo-beweging mensen bewust heeft gemaakt van de omvang van het probleem en de mate waarin vrouwen te maken hebben met seksuele intimidatie en seksueel en gendergerelateerd geweld; overwegende dat de #MeToo-beweging tot een positief momentum voor gendergelijkheid heeft geleid, maar dat gevallen van seksuele intimidatie en seksueel en gendergerelateerd geweld nog steeds frequent voorkomen; overwegende dat in verslagen van afgelopen jaren is gewezen op een geleidelijke achteruitgang op het gebied van vrouwenrechten en gendergelijkheid in de EU; overwegende dat vrouwen in de Unie als gevolg van verschillend beleid en verschillende wetgeving in de lidstaten niet hetzelfde recht op abortus genieten; G. overwegende dat onder meer het recht op vrijheid van meningsuiting en vergadering mensen in democratische samenlevingen de mogelijkheid geeft om deel te nemen aan het publieke debat en maatschappelijke verandering teweeg te brengen; overwegende dat mediavrijheid, -pluralisme en -onafhankelijkheid essentiële onderdelen zijn van het recht op vrije meningsuiting en cruciaal zijn voor het functioneren van de democratie binnen de EU en haar lidstaten; overwegende dat journalisten en andere media-actoren in de Unie geconfronteerd worden met aanvallen, bedreigingen en zware druk, zowel vanuit de overheid als daarbuiten, of zelfs vermoord worden; overwegende dat de journaliste Daphne Caruana Galizia, die zich bezighield met onderzoek naar belastingontduikingschandalen, belastingfraude, corruptie en witwaspraktijken, in Malta is vermoord nadat zij melding had gedaan van meerdere bedreigingen aan haar adres, en dat onafhankelijk onderzoek nodig is om de identiteit van de daders volledig te achterhalen en hen te berechten; overwegende dat de pers en de organisaties van het maatschappelijk middenveld in een democratie een fundamentele rol spelen; H. overwegende dat artikel 21, lid 1, van het Handvest van de grondrechten bepaalt dat iedere discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, een handicap, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, godsdienst of overtuiging, taal, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, leeftijd of seksuele gerichtheid, verboden is; overwegende dat de vrijheid van gedachte, geweten en religie wordt gewaarborgd door artikel 10 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en artikel 9 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden; overwegende dat hardnekkige racistische en xenofobische denkbeelden langzamerhand normaal worden gevonden in de lidstaten en worden omarmd door opinieleiders en politici in de gehele EU, waardoor er een maatschappelijk klimaat ontstaat dat als voedingsbodem dient voor racisme, discriminatie en haatmisdrijven; overwegende dat dergelijke denkbeelden in strijd zijn met de gemeenschappelijke Europese waarden die alle lidstaten hebben onderschreven; I. overwegende dat migranten, nakomelingen van migranten en sociaal-culturele minderheden overal in de EU en op alle gebieden van het leven nog altijd op grote schaal worden gediscrimineerd; overwegende dat studies van het FRA aantonen dat slachtoffers met een irreguliere verblijfsstatus misbruik niet snel zullen melden bij de autoriteiten en dat personen met een immigrantenstatus meer risico lopen om slachtoffer te worden van een misdrijf; overwegende dat er ondanks talrijke verzoeken aan de Commissie slechts in beperkte mate stappen zijn gezet om een effectieve bescherming van minderheden te garanderen; J. overwegende dat het FRA een hoogwaardig kenniscentrum is geworden dat de EU-instellingen en de lidstaten voorziet van informatie met betrekking tot de grondrechten; Rechtsstaat, democratie en grondrechten 1. bevestigt dat de scheiding der machten en de onafhankelijkheid van de rechtspraak essentieel zijn, wil de rechtsstaat doeltreffend kunnen functioneren in een samenleving; brengt in herinnering dat dit idee verankerd ligt in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 en in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten, met name in de beginselen van gelijkheid voor de wet, het vermoeden van onschuld en het recht op een eerlijke en openbare behandeling van een zaak door een bevoegd, onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat bij de wet is ingesteld; brengt in herinnering dat deze fundamentele waarden als leidraad hebben gediend bij de opstelling van de inleidende artikelen van de Europese verdragen, waarbij alle lidstaten zich vrijwillig hebben aangesloten met de belofte zich hieraan te zullen houden; is van oordeel dat noch de nationale soevereiniteit, noch subsidiariteit een rechtvaardiging kan vormen voor stelselmatige weigering door een lidstaat om de fundamentele waarden van de Europese Unie en de Verdragen na te leven; 2. brengt in herinnering dat de rechtsstaat deel uitmaakt van en voorwaarde is voor de bescherming van alle waarden die zijn opgesomd in artikel 2 VEU; roept alle betrokken actoren op nationaal en EU-niveau, waaronder overheden, parlementen en de rechterlijke macht, op om zich krachtiger in te zetten voor het behoud en de handhaving van de rechtsstaat; herinnert eraan dat deze actoren verantwoordelijk zijn voor het wegwerken van tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat en een belangrijke rol spelen in het voorkomen van elke vorm van uitholling van de rechtsstaat; wijst erop dat de rechtsstaat geen onvoorwaardelijke toepassing van de wet impliceert, maar betekent dat wij als samenleving democratisch hebben afgesproken om te worden geregeerd door het recht met strikte eerbiediging van de internationale verdragen en met name van de rechten van de democratische oppositie en minderheden; 3. veroordeelt krachtig de pogingen van regeringen van sommige lidstaten om de scheiding der machten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te ondermijnen; spreekt zijn bezorgdheid uit over het feit dat de meeste lidstaten weliswaar in overeenstemming met de normen van de Raad van Europa wetgeving hebben aangenomen om de rechterlijke onafhankelijkheid en onpartijdigheid te waarborgen, maar dat er nog altijd problemen bestaan wat betreft de toepassing van deze normen, waardoor de nationale rechterlijke macht open staat voor politieke beïnvloeding en er bij de bevolking het gevoel ontstaat dat er sprake is van inmenging in het justitiële proces en van partijdigheid bij individuele rechters; herinnert eraan dat de Commissie, overeenkomstig artikel 17, lid 1, VEU en als hoedster van de Verdragen, gerechtigd en bevoegd is erop toe te zien dat de Verdragen en de door de instellingen uit hoofde van de Verdragen vastgestelde maatregelen ten uitvoer worden gelegd, en dat alle lidstaten de beginselen van de rechtsstaat en de andere waarden, die verankerd zijn in artikel 2 VEU, eerbiedigen; 4. neemt kennis van de inspanningen van de Commissie en de Raad om alle lidstaten ertoe te brengen de rechtstaat, democratie en grondrechten volledig te eerbiedigen, maar ook van de beperkte impact van de procedures krachtens artikel 7, lid 1, VEU; is van mening dat de EU inbreukprocedures moet kunnen inleiden tegen lidstaten die de waarden van artikel 2 VEU niet langer eerbiedigen, en dat als alle andere middelen falen artikel 7 VEU moet worden toegepast; is van mening dat het onvermogen van de Unie om een einde te maken aan de ernstige en voortdurende inbreuken in sommige lidstaten op de in artikel 2 VEU genoemde waarden zowel het vertrouwen tussen de lidstaten, als de geloofwaardigheid van de Unie ondermijnt; benadrukt bovendien dat de aanhoudende straffeloosheid van deze overtredingen andere lidstaten heeft aangemoedigd hetzelfde pad op te gaan; verzoekt de Raad alle voorstellen van de Commissie en het Parlement in verband met inbreukprocedures en mogelijke sancties te onderzoeken en op te volgen; 5. herinnert eraan dat de situatie van de rechtsstaat, de democratie en de grondrechten in alle lidstaten periodiek en op onpartijdige wijze moet worden geëvalueerd; benadrukt dat deze evaluatie moet worden uitgevoerd aan de hand van objectieve criteria; herinnert er op dit punt aan dat ook de Raad een belangrijke rol speelt bij de bescherming van de rechtsstaat en de andere in artikel 2 VEU genoemde waarden, en is ingenomen met de inspanningen van sommige lidstaten om binnen de Raad periodiek de situatie van de rechtsstaat in iedere lidstaat te evalueren; dringt er bij de Raad op aan snel vooruitgang te boeken op dit gebied; brengt voorts de resolutie van het Parlement van 25 oktober 2016 in herinnering met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (13) ; roept de Commissie opnieuw op om op grond van artikel 295 VWEU een voorstel in te dienen voor de sluiting van een Uniepact voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (EU-Pact voor DRG) in de vorm van een interinstitutioneel akkoord waarin regelingen worden vastgelegd om de samenwerking tussen de instellingen van de Unie en de lidstaten in het kader van artikel 7 VEU te bevorderen; is van mening dat dit een eerlijk, evenwichtig en preventief mechanisme kan vormen voor het aanpakken van alle mogelijke schendingen van de in artikel 2 van het VEU genoemde waarden, en een soortgelijke functie zou kunnen vervullen als het Europees semester voor het economisch beleid; wijst erop dat de rechtsstaat en de grondrechten nauw met elkaar verbonden zijn en benadrukt dat het noodzakelijk is om de gemeenschappelijke waarden van de EU en het Handvest onder de aandacht van alle Europeanen te brengen; benadrukt dat het belangrijk is dat het Europees Parlement ad-hocdelegaties naar de lidstaten stuurt wanneer er sprake is van duidelijk bewijs van ernstige schendingen van de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten; 6. deelt de opvatting dat elke beoordeling van de rechtsstaat gebaseerd moet zijn op betrouwbare, objectieve en vergelijkbare gegevens en analyses; herinnert eraan dat de grondrechten deel moeten uitmaken van de effectbeoordeling voor alle wetgevingsvoorstellen; is op dit punt verheugd over het nieuwe Europees informatiesysteem over de grondrechten (Efris) van het FRA, waarmee alle bestaande informatie aangaande de grondrechten, verkregen via de diverse mechanismen van de VN, Raad van Europa en de EU, samen zal worden gebracht; 7. wijst erop dat het verbeteren van de kwaliteit, onafhankelijkheid en doeltreffendheid van de nationale gerechtssystemen, met name met betrekking tot de rechters, openbare aanklagers en advocaten, een belangrijke prioriteit blijft voor de Europese Unie; benadrukt dat er binnen de rechtstelsels en gerechtelijke apparaten van de lidstaten dringend aandacht moet komen voor genderaspecten en dat het gendervraagstuk nader gedefinieerd moet worden en een grotere rol moet spelen in de opleidingsprogramma's voor rechterlijk personeel; 8. benadrukt dat corruptie niet alleen een aanzienlijke systemische belemmering vormt voor de verwezenlijking van de democratie en de eerbiediging van de rechtsstaat, maar ook tot vele schendingen van de grondrechten kan leiden en dus een ernstige bedreiging vormt voor het beginsel van eerlijke behandeling van alle burgers; geeft uiting aan zijn bezorgdheid over nieuwe wetgevingsinitiatieven die in bepaalde lidstaten zijn voorgesteld en die de reeds ondernomen hervormingen om de preventie van corruptie te versterken, kunnen terugdraaien; doet in dit verband een beroep op alle lidstaten en op de EU-instellingen om systemische corruptie krachtig te bestrijden en effectieve instrumenten te ontwikkelen voor de preventie, bestrijding en bestraffing van corruptie, de strijd tegen fraude en de periodieke controle op het gebruik van overheidsmiddelen; roept in dat verband de lidstaten en de EU-instellingen op om de spoedige instelling van het Europees Openbaar Ministerie (EOM) te faciliteren; verzoekt de lidstaten die nog niet hebben verklaard zich te willen aansluiten bij het EOM om dat alsnog te doen; betreurt in verband hiermee het besluit van de Commissie om het tweede halfjaarlijks verslag over de situatie van corruptie in de EU niet uit te brengen, en dringt er bij de Commissie op aan om haar verslagen over corruptiebestrijding te blijven publiceren; onderstreept dat het opstellen van gegevensoverzichten van corruptiebestrijding in het kader van het Europees semester als maatregel niet voldoende effectief is om corruptie duidelijk op de agenda te zetten; is ingenomen met de verklaring van de Commissie in haar mededeling "Corruptiebestrijding in de EU" dat zij toestemming zal vragen om deel te nemen aan Greco, het netwerk voor corruptiebestrijding dat door de Raad van Europa is opgezet; 9. wijst op het belang van de vrijheid van verkeer en verblijf als een van de belangrijkste fundamentele waarden die door de EU wordt gewaarborgd; benadrukt dat de brexit het leven van miljoenen Europeanen rechtstreeks beïnvloedt, met name EU-onderdanen die verblijven in het VK en VK-burgers die verblijven in de EU-27, en onderstreept dat het waarborgen van de grondrechten van mensen dezelfde prioriteit moet krijgen als andere aspecten; dringt erop aan dat de grondrechten van EU-onderdanen en hun gezinnen die op grond van het recht op vrij verkeer binnen de Unie zijn verhuisd na de brexit beschermd blijven; 10. benadrukt dat elke maatregel ter bestrijding van terrorisme of georganiseerde misdaad in overeenstemming moet zijn met de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in de EU; uit zijn bezorgdheid over het feit dat overheidsinstanties steeds vaker hun toevlucht nemen tot administratieve maatregelen die onverenigbaar zijn met de beginselen van de rechtsstaat en dat de maatregelen die getroffen worden op dit gebied zich uitbreiden tot een toenemend aantal misdrijven en delicten, met name in het kader van maatregelen uit hoofde van de noodtoestand; dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat elke uitzonderingswetgeving in overeenstemming is met het evenredigheids- en het noodzakelijkheidsbeginsel, en dat de maatregelen die in dit kader worden genomen duidelijk in tijd begrensd zijn en op regelmatige en democratische wijze worden gecontroleerd; is ertegen gekant dat immigratie en terrorisme over één kam worden geschoren en dat antiterrorismemaatregelen worden aangewend om bepaalde migratiestromen te beperken; Migratie 11. veroordeelt het misbruik en de schendingen van de mensenrechten waar sommige migranten en vluchtelingen het slachtoffer van zijn, met betrekking tot met name de toegang tot het grondgebied, opvangvoorzieningen, asielprocedures, detentiecentra voor migranten en de bescherming van kwetsbare personen, en benadrukt dat het belangrijk is dat de lidstaten het door de Unie aangenomen gemeenschappelijke asielpakket eerbiedigen en volledig ten uitvoer leggen; wijst erop dat één op de drie asielzoekers een kind is en dat deze groep bijzonder kwetsbaar is; roept de Unie en de lidstaten op meer te doen om te voorkomen dat niet-begeleide minderjarigen vermist raken; herinnert eraan dat het recht op asiel uitdrukkelijk wordt beschermd door artikel 18 van het Handvest; stelt met bezorgdheid vast dat vanwege versnelde procedures, lijsten van veilige landen, maar ook door de terugkeerprocedure op grond van Dublinprocedures, LGBTI-asielzoekers een verhoogd risico lopen om te worden teruggestuurd, voordat zij hun asielaanvraag kunnen staven in derde landen of andere lidstaten, in gevallen waarin zij vervolging vrezen op grond van hun seksuele geaardheid, genderidentiteit, genderexpressie of geslachtskenmerken; 12. roept de lidstaten op hun autoriteiten te verzoeken om te onderzoeken of hun legitieme doelstellingen kunnen worden bereikt met minder dwingende maatregelen dan detentie en alleen te besluiten tot detentie van asielzoekers, vluchtelingen en migranten als een dergelijk besluit ten volle onderbouwd kan worden met feitelijke en juridische argumenten; herinnert eraan dat alle lidstaten de Verdragen van Genève hebben ondertekend en derhalve verplicht zijn ervoor te zorgen dat alle bepalingen daarvan worden nageleefd, ongeacht de omstandigheden; benadrukt de dubbele discriminatie waarmee vrouwelijke migranten worden geconfronteerd, als migrant en als vrouw, en de bijzondere omstandigheden waaraan zij tijdens hun migratietraject en met name in detentie- of opvangcentra worden blootgesteld, met name de pesterijen en de aantasting van hun veiligheid, hun lichamelijke integriteit en hun privéleven, en wijst op de behoefte van vrouwen aan artikelen voor vrouwelijke hygiëne en reproductieve gezondheidszorg; pleit voor de invoering van systemen en voor de verbetering van bestaande systemen ter bescherming van vrouwen, die erop gericht zijn een einde te maken aan geweld, misbruik, verwaarlozing en uitbuiting van vrouwen, overeenkomstig de toezeggingen die zijn neergelegd in het actieplan van Valletta; 13. herinnert eraan dat Unicef er herhaaldelijk op gewezen heeft dat detentie nooit in het belang van het kind is en dat er derhalve alternatieven moeten worden ontwikkeld voor detentie, ongeacht of de kinderen wel of niet worden begeleid door hun gezin; pleit voor de ontwikkeling en invoering van specifieke procedures ter bescherming van alle kinderen, in overeenstemming met het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind; onderstreept dat scheiding van hun familieleden, onder meer wanneer zij worden vastgehouden, vrouwen en kinderen aan grotere risico's blootstelt; benadrukt tevens dat het beginsel dat het belang van het kind vooropstaat prevaleert in alle situaties waar kinderen bij betrokken zijn en wijst er tevens op dat het belangrijk is dat het recht om te worden gehoord in de praktijk wordt geëerbiedigd; roept in herinnering dat in artikel 14 van het Handvest van de grondrechten en artikel 28 van het Verdrag van de VN inzake de rechten van het kind het recht op onderwijs voor elk kind verankerd ligt, inclusief kinderen van migranten en vluchtelingen, en wel ongeacht hun status, niet-begeleid of begeleid, waarbij gescheiden scholing en segregatie vermeden moeten worden; verzoekt daarom dat alle lidstaten migranten- en vluchtelingenkinderen na hun aankomst snel toegang verlenen tot formeel en informeel onderwijs; benadrukt dat de lidstaten moeten waarborgen dat de kinderen van migranten en vluchtelingen effectief worden ondersteund door middel van taalkundige, sociale en psychologische ondersteuning op basis van hun individuele noden; is bezorgd over de specifieke behoeften en de kwetsbaarheid van asielzoekers uit gemarginaliseerde groepen, en verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat aan hun specifieke behoeften met betrekking tot veiligheid, gezondheidszorg en juridische erkenning wordt tegemoetgekomen; 14. herinnert eraan dat solidariteit het leidend beginsel moet zijn waarop het optreden van de Unie op gebied van migratie berust, en veroordeelt de lidstaten die dit beginsel met voeten treden; roept de Raad op om vaart te zetten achter de hervorming van de Dublinverordening, die momenteel door de Raad wordt geblokkeerd en waardoor het Europees gemeenschappelijk asielstelsel niet naar behoren kan functioneren; benadrukt dat de lidstaten moeten overgaan tot het opzetten van een combinatie van beschermingsgerelateerde stelsels, bijvoorbeeld inzake hervestiging en toelating op humanitaire gronden, zodat mensen die internationale bescherming nodig hebben de EU binnen kunnen komen om daar asiel aan te vragen; spoort de lidstaten aan het toekennen van humanitaire visa en reguliere mobiliteitsregelingen te faciliteren om legale en veilige toegangsroutes tot de EU te bevorderen voor mensen die bescherming nodig hebben, en ervoor te zorgen dat deze mensen, ongeacht hun status, toegang hebben tot diensten en dat hun grondrechten worden geëerbiedigd; benadrukt dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de externalisering van het EU-migratiebeleid en de samenwerking met derde landen waar volgens de Hoge Commissaris voor Vluchtelingen (UNHCR) sprake is van veelvuldige en ernstige schendingen van de mensenrechten; is van mening dat de Unie een sleutelrol zou moeten spelen in de hervestigingsinspanningen op mondiaal niveau; roept in herinnering dat elke handeling door een lidstaat, wanneer die wordt uitgevoerd binnen de toepassing van het EU-recht, in overeenstemming moet zijn met de rechten en beginselen van het Handvest van de grondrechten; roept de lidstaten op om het individuele recht op asiel op effectieve wijze te waarborgen en om herverdeling van vluchtelingen uit lidstaten die het meest zijn getroffen door grote aantallen vluchtelingen te accepteren; roept de lidstaten ook op om het beginsel van non-refoulement te eerbiedigen en om passende procedurele beschermingsmaatregelen in te voeren in hun asiel- en grensprocedures; veroordeelt ten stelligste dat sommige lidstaten niet voldoen aan de asiel- en terugkeerwetgeving van de EU en de rechten van migranten en asielzoekers schenden, door bijvoorbeeld geen effectieve toegang tot asielprocedures te verlenen, geen duidelijke informatie over rechtsmiddelen na een terugkeerbesluit te verstrekken, voedsel te weigeren aan migranten en asielzoekers, of door migranten automatisch en stelselmatig vast te zetten; 15. spreekt zijn waardering uit voor het werk dat wordt gedaan door diverse ngo's in de Middellandse Zee en hun pogingen om levens te redden en humanitaire hulp te bieden aan mensen in nood; herinnert eraan dat redding op zee een wettelijke plicht is krachtens het internationaal recht, met name artikel 98 van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee (geratificeerd door de Unie, alsmede door al haar lidstaten), waarin is bepaald dat iedere persoon in nood op zee hulp geboden moet worden; herinnert aan zijn resolutie van 5 juli 2018 over de richtsnoeren voor lidstaten om te voorkomen dat humanitaire bijstand strafbaar wordt gesteld (14) ; verzoekt de lidstaten ngo's te steunen in plaats van deze in hun werkzaamheden te belemmeren en verzoekt de Commissie en de lidstaten zoek- en reddingsoperaties op te zetten en te steunen; verzoekt de EU en haar lidstaten voldoende middelen toe te wijzen voor zoek- en reddingsacties in de context van een Europese humanitaire operatie; verzoekt de lidstaten de in de richtlijn hulpverlening opgenomen uitzondering voor humanitaire hulp in nationaal recht om te zetten om zo de ongewenste gevolgen van het hulpverleningspakket voor burgers en organisaties die humanitaire hulp verlenen aan migranten en voor de sociale cohesie in het gastland te beperken; 16. benadrukt dat in het kader van het integratieproces altijd gekeken moet worden naar de specifieke kwetsbaarheden en behoeften van migranten; roept in herinnering dat de noden van de migranten regelmatig en voor zo lang als dit nodig is, telkens opnieuw moeten worden vastgesteld, aangezien hun situatie en noden kunnen veranderen en ook sterk kunnen verschillen naargelang hun land van herkomst; wijst erop dat gezinshereniging een krachtige manier is om migranten zelfstandiger te maken en het vertrouwen te geven dat ze zich kunnen gaan vestigen en kunnen beginnen te integreren in hun nieuwe gastland; herinnert eraan dat een opvangbeleid alleen niet volstaat, en dat de EU voor de uitdaging staat om een doeltreffend integratiebeleid uit te werken; dringt er in dit opzicht op aan dat de uitwisseling tussen de lidstaten van goede praktijken op integratiegebied wordt versterkt; 17. neemt kennis van de invoering van verschillende nieuwe grootschalige informatiesystemen, alsmede van de doelstelling om de interoperabiliteit hiervan te verbeteren, met behoud van de nodige waarborgen, ook wat betreft gegevensbescherming en privacy; roept de lidstaten op om specifieke voorzorgsmaatregelen te nemen om te garanderen dat de interoperabiliteit van de grootschalige IT-systemen de grondrechten van alle burgers eerbiedigt, met speciale aandacht voor de rechten van het kind en kwetsbare personen, zoals personen die om internationale bescherming verzoeken en personen die internationale bescherming genieten, en discriminerende profilering; dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat de tenuitvoerlegging van interoperabiliteit ook voldoet aan de doelstellingen met betrekking tot het beschermen van kinderen, zoals het identificeren van vermiste kinderen en het helpen bij gezinshereniging; Vrouwenrechten 18. merkt met bezorgdheid op dat in de FRA-publicatie uit 2017 getiteld "Challenges to women's human rights in the EU" ("De mensenrechten van vrouwen op de proef gesteld") wordt bevestigd dat vrouwen en meisjes in de EU aanhoudend genderdiscriminatie, seksistische haatzaaiende uitingen en gendergerelateerd geweld ervaren, en dat dit hun vermogen om hun rechten uit te oefenen en op gelijke voet mee te doen in de samenleving ernstig beperkt; 19. merkt bezorgd op dat in het verslag van het Europees Gehandicaptenforum, getiteld "Ending forced sterilisation against women and girls with disabilities" wordt vermeld dat het nog altijd voorkomt dat vrouwen met een handicap worden gesteriliseerd, zonder dat zij hiervan op de hoogte zijn, ermee instemmen of hiervoor toestemming hebben verleend; 20. roept de lidstaten in dit verband op om zich, zoals wordt voorgesteld in het verslag van het FRA, meer in te zetten om de waardigheid en rechten van vrouwen en meisjes te beschermen, en daartoe aandacht te geven aan de volgende zes belangrijke actiepunten: organen voor gelijke behandeling de bevoegdheid geven alle vraagstukken die van invloed zijn op de rechten van vrouwen te behandelen, van gendergelijkheid tot geweld tegen vrouwen; de veiligheid online verbeteren; gendergelijkheid doeltreffender bevorderen in het onderwijs en permanente educatie; genderquota invoeren als een daadkrachtige stap richting positieve actie; rekening houden met gendergelijkheid bij de coördinatie van het economisch beleid binnen de EU door middel van het Europees Semester; en de gegevensverzameling en kennisverspreiding over alle mogelijke vormen van discriminatie en geweld tegen vrouwen en meisjes verbeteren; 21. veroordeelt alle vormen van geweld tegen vrouwen met klem en dringt er daarom nogmaals bij de Commissie op aan een wetsvoorstel in te dienen om de lidstaten te ondersteunen bij het voorkomen en uitbannen van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes en gendergerelateerd geweld; verzoekt de Raad om toepassing te geven aan de "passerelle"-clausule, en met eenparigheid van stemmen te besluiten dat geweld tegen vrouwen en meisjes (evenals andere vormen van gendergerelateerd geweld) aangemerkt dient te worden als een vorm van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, VWEU; is verheugd over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul op 13 juni 2017, ondanks de beperking tot slechts twee mandaten, aangezien dit het eerste uitgebreide juridisch bindende instrument op internationaal niveau is ter voorkoming en bestrijding van geweld tegen vrouwen en gendergerelateerd geweld, met inbegrip van huishoudelijk geweld; betreurt dat tot nu toe slechts 20 lidstaten het verdrag hebben geratificeerd; betreurt dat de discussies rondom de ratificatie van het Verdrag van Istanbul in sommige lidstaten gepaard gingen met misleidende interpretaties met betrekking tot de definitie van gendergerelateerd geweld en gender; spoort de overgebleven lidstaten en de Raad aan om het toetredingsproces van de EU tot het verdrag onverwijld af te ronden en overeenstemming te bereiken over de bijbehorende gedragscode om de tenuitvoerlegging van het verdrag door de EU te waarborgen; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan organisaties van het maatschappelijk middenveld die werken met slachtoffers van gendergerelateerd geweld, op alle mogelijke manieren te ondersteunen, onder meer door middel van regelmatige financiële ondersteuning; 22. benadrukt dat seksisme en genderstereotypen, die hebben geleid tot dominantie over en discriminatie van vrouwen, ernstige gevolgen hebben voor de grondrechten van vrouwen in alle aspecten van hun leven; wijst erop dat vrouwen vaak het slachtoffer zijn van meervoudige discriminatie, onder meer als gevolg van de etnische minderheid waartoe ze behoren, hun seksuele geaardheid, hun handicap of hun migrantenstatus; benadrukt dat in het onderwijs op alle niveaus en voor alle leeftijden aandacht moet worden besteed aan de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, niet-stereotype rolmodellen en de eerbiediging van persoonlijke integriteit, om alle vormen van discriminatie doeltreffend aan te pakken; spoort de lidstaten aan om dit vraagstuk op passende wijze op te nemen in de onderwijsprogramma's van scholen; betreurt dat vrouwen nog steeds te maken hebben met ongelijkheden in het beroepsleven, zoals een lagere arbeidsparticipatie, de loonkloof, het vaker voorkomen van deeltijdwerk, lagere pensioenrechten, loopbaanonderbrekingen en minder kansen op promotie; verzoekt de lidstaten de belangrijkste structurele belemmeringen voor de economische emancipatie van vrouwen, en de ondervertegenwoordiging van vrouwen op de arbeidsmarkt, in de besluitvorming en de politiek aan te pakken, en wijst erop dat deze belemmeringen en ondervertegenwoordiging het resultaat zijn van meervoudige en samenvallende vormen van ongelijkheid, stereotypen en discriminatie in de openbare en privésfeer; dringt er bij de lidstaten op aan te komen met maatregelen om seksuele intimidatie en geweld in de openbare ruimte, op het werk, offline en online effectief aan te pakken, en te voorzien in voldoende opvanghuizen en gerichte en geïntegreerde hulpverlening, waaronder traumahulp en begeleiding, voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld; verzoekt de lidstaten goede praktijken uit te wisselen en regelmatig opleidingen aan te bieden voor personeel van politie en justitie over alle vormen van geweld tegen vrouwen; 23. spreekt zijn steun uit voor de demonstraties die in 2017 in diverse lidstaten plaatsvonden naar aanleiding van de terugval op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheidsrechten, en van de uitgebreide media-aandacht voor gevallen van seksuele intimidatie; bevestigt nadrukkelijk dat het ontzeggen van seksuele of reproductieve gezondheidsdiensten en -rechten aan vrouwen en meisjes, met inbegrip van veilige en legale abortus, een vorm van geweld tegen vrouwen en meisjes is; herhaalt dat vrouwen en meisjes zeggenschap moeten hebben over hun lichaam en hun seksualiteit; spoort de EU-lidstaten aan om doeltreffende stappen te zetten om de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen te eerbiedigen en beschermen, met betrekking tot een reeks burgerlijke, politieke, economische, sociale en culturele rechten, zoals het recht op lichamelijke integriteit en op gezondheid, het recht om vrij te zijn van foltering en mishandeling en het recht op privacy, gelijke behandeling en non-discriminatie; benadrukt in dit verband dat personen met een handicap evenveel recht hebben als anderen om hun grondrechten uit te oefenen; verzoekt de lidstaten om omvattende seksuele voorlichting te waarborgen, evenals eenvoudige toegang voor vrouwen tot gezinsplanning en het volledige spectrum van reproductieve en seksuele gezondheidsdiensten, met inbegrip van moderne anticonceptiemethodes, en veilige en legale abortus; merkt op dat dit ook betekent dat wetten, beleid en werkwijzen die deze rechten schenden moeten worden afgeschaft en dat moet worden voorkomen dat de bestaande bescherming wordt afgezwakt; beklemtoont dat de Unie een belangrijke rol moet spelen bij het vergroten van de kennis op dit gebied en het bevorderen van beproefde praktijken; Mediavrijheid, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vergadering 24. roept in herinnering dat in artikel 11 van het Handvest van de grondrechten verankerd ligt dat eenieder het recht heeft om zonder inmenging een mening te koesteren, het recht heeft op vrijheid van meningsuiting en het recht heeft om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven; 25. benadrukt dat openbare beraadslaging en debat essentieel zijn voor het functioneren van democratische samenlevingen en spoort in dit opzicht de EU en haar lidstaten aan om verdere stappen te zetten om de vrijheid van meningsuiting en vergadering, als grondrechten en grondbeginselen van het democratisch proces, te waarborgen en te beschermen; herinnert eraan dat volgens het verslag uit 2017 van de secretaris-generaal van de Raad van Europa over de stand van de democratie, mensenrechten en de rechtsstaat de mogelijkheden voor vreedzaam protest worden ondermijnd wanneer openbare bijeenkomsten worden onderworpen aan ongeoorloofde beperkingen; veroordeelt in dit opzicht ten sterkste dat de vrijheid van vergadering steeds vaker wordt beperkt en dat autoriteiten dit in sommige gevallen hebben afgedwongen door middel van een buitensporig gebruik van geweld tegen vreedzame betogers; herinnert eraan dat rechtshandhavingsfunctionarissen bij de uitvoering van hun taken de menselijke waardigheid moeten eerbiedigen en beschermen en de mensenrechten voor iedereen moeten handhaven; benadrukt dat de politiediensten in eerste instantie moeten instaan voor de veiligheid en de bescherming van de burgers, en dat iedere vorm van buitensporig en ongeoorloofd geweld door rechtshandhavingsfunctionarissen op een onpartijdige manier en grondig moet worden onderzocht door de bevoegde autoriteiten van iedere lidstaat; 26. verzoekt de lidstaten om gepaste maatregelen te nemen om het bestaan van een pluralistisch, onafhankelijk en vrij medialandschap te beschermen en te bevorderen; veroordeelt met klem de tendens in bepaalde lidstaten om media in handen van regeringsgezinde bedrijven te brengen en publieke media te misbruiken om uitsluitend boodschappen van de overheid te verspreiden; wijst erop dat media de taak hebben om een gezond debat te stimuleren en daarom een pijler van de democratie vormen; 27. is bezorgd over het feit dat er in de EU-lidstaten weinig wettelijke bepalingen of beleidskaders zijn op nationaal niveau om journalisten en mediamedewerkers te beschermen tegen geweld, bedreigingen en intimidatie; brengt in herinnering dat, volgens de Raad van Europa, misbruik en misdaden jegens journalisten kunnen leiden tot een hoge mate van zelfcensuur, wat ernstige gevolgen heeft voor de vrijheid van meningsuiting, en het recht van burgers op informatie en participatie ondermijnt; is ernstig bezorgd over de moordaanslagen die nog steeds worden gepleegd op journalisten in lidstaten; dringt er bij de nationale wetshandhavingsautoriteiten op aan alle mogelijke maatregelen te nemen om dergelijk geweld te voorkomen, nauwer samen te werken met Europol en het onderzoek naar de dood van journalisten in de EU te bespoedigen; spreekt ook zijn bezorgdheid uit over de onzekere arbeidsomstandigheden van veel journalisten en andere personen die binnen de media werkzaam zijn en het vele fysieke en psychologische geweld waar zij mee te maken krijgen, waardoor zij hun taken mogelijk minder goed kunnen uitvoeren met gevolgen voor de kwaliteit en de diversiteit binnen de journalistiek; benadrukt het belang van EU-brede projecten, zoals de monitor voor de pluriformiteit van de media en het platform Mapping Media Freedom, die de risico's voor de pluriformiteit van de media in heel Europa beoordelen, beperkingen, bedreigingen en schendingen die van invloed zijn op de mediavrijheid in kaart brengen, bewustmakingscampagnes opzetten, ondersteuning verlenen aan journalisten die worden bedreigd en grensoverschrijdende onderzoeksjournalistiek ondersteunen; onderstreept dat de financiering met betrekking tot deze en soortgelijke problemen in het nieuwe MFK moeten worden veiliggesteld; 28. benadrukt de vitale rol van klokkenluiders bij het beschermen van het algemeen belang en het bevorderen van een cultuur van publieke verantwoording en integriteit, zowel binnen openbare als in particuliere instellingen; onderstreept dat klokkenluiders een belangrijke rol spelen in het kader van de onderzoeksjournalistiek en de mediavrijheid; spreekt zijn afkeuring uit over de bedreigingen, represailles en veroordelingen waar klokkenluiders in de EU nog altijd mee te maken hebben; herinnert in dit kader aan zijn resolutie van 24 oktober 2017 over legitieme maatregelen ter bescherming van klokkenluiders die handelen in het algemeen belang bij het onthullen van vertrouwelijke informatie van bedrijven en overheidsinstanties (15) ; wijst erop dat volgens de mededeling van de Commissie van 23 april 2018 over versterking van de bescherming van klokkenluiders op EU-niveau (16) , slechts tien lidstaten uitgebreide wetgeving hebben ingevoerd om klokkenluiders te beschermen; is ingenomen met het voorstel van de Commissie van 23 april 2018 voor een horizontale richtlijn inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden (17) , en onderstreept dat de medewetgevers hier snel een vervolg aan moeten geven, zodat het voorstel voor het einde van deze zittingsperiode kan worden aangenomen; 29. is ingenomen met de mededeling van de Commissie van 26 april 2018 getiteld "Aanpak van online desinformatie: een Europese aanpak" en de daarin opgenomen maatregelen (18) , die erop gericht zijn een transparanter, betrouwbaar en controleerbaar online-ecosysteem tot stand te brengen, teneinde de veiligheid en veerkracht van verkiezingsprocessen te verbeteren, onderwijs en mediageletterdheid te bevorderen, de steun voor kwaliteitsjournalistiek te vergroten, en de strategische communicatiemogelijkheden van de Unie te verbeteren; spreekt zijn bezorgdheid uit over het feit dat nepnieuws een bedreiging kan vormen voor de vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van de media, en wijst op de negatieve gevolgen die het verspreiden van valse nieuwsberichten kan hebben voor de kwaliteit van het politieke debat en de geïnformeerde participatie van de burgers in de democratische samenleving; is van oordeel dat voornamelijk de ontwikkeling van onderwijs en het kritisch leren denken ertoe bijdragen dat burgers in staat zijn hun eigen mening te vormen; benadrukt dat politiek profileren, desinformatie en manipulatie van informatie door partijen en private of publieke entiteiten binnen en buiten de EU kunnen worden gebruikt, en een bedreiging kunnen vormen voor de democratische waarden van de EU, zoals het geval was bij het Facebook-Cambridge Analytica-schandaal; dringt er bij de Commissie op aan door te gaan met haar werkzaamheden gericht op het voorkomen van deze praktijken en het waarborgen van gegevensbescherming, transparantie en cyberveiligheid; 30. spreekt zijn bezorgdheid uit over de belemmeringen die beschermers van mensenrechten, waaronder organisaties uit het maatschappelijk middenveld die actief zijn op het gebied van grondrechten en democratie, ervaren bij hun werk, zoals ernstige beperking van de vrijheid van vereniging en de vrijheid van meningsuiting voor deze organisaties en burgers, evenals beperking van de financiering; erkent de belangrijke rol van deze organisaties bij het waarborgen van fundamentele rechten en waarden voor iedereen en benadrukt dat ze in staat moeten zijn om hun werk veilig en met voldoende ondersteuning uit te voeren; is bezorgd over het feit dat de ruimte voor het maatschappelijk middenveld in sommige lidstaten beperkt wordt; roept de EU en haar lidstaten op om de oorzaken van de beperktere ruimte voor het maatschappelijk middenveld proactief aan te pakken en om de grondrechten te blijven waarborgen; pleit nogmaals voor voldoende financiering vanuit de EU, zoals verwoord in de resolutie van het Parlement van 19 april 2018 over de invoering van een Europees waardeninstrument (19) om maatschappelijke organisaties die in de Europese Unie fundamentele waarden uitdragen te ondersteunen en iedere vorm van misbruik van deze financiering te voorkomen; Racisme, vreemdelingenhaat, discriminatie, haatpropaganda en andere vormen van onverdraagzaamheid 31. wijst erop dat de EU en haar lidstaten discriminerende of gewelddadige incidenten die het geven van onderwijs aan de kinderen van migranten, vluchtelingen en Roma en kinderen uit minderheidsgroepen belemmeren adequaat moeten aanpakken en bestrijden, zowel door middel van wettelijke maatregelen als door het bevorderen van wederzijds begrip en sociale cohesie; roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat in reguliere onderwijsprogramma's doeltreffende maatregelen worden opgenomen om eerbied voor diversiteit, intercultureel begrip en mensenrechten, waaronder de rechten van het kind, te waarborgen en te bevorderen; dringt er in dit verband bij de lidstaten op aan om inclusief onderwijs op scholen vanaf jonge leeftijd te bevorderen; 32. wijst erop dat geweldsdaden en overtredingen die zijn ingegeven door racisme, vreemdelingenhaat, religieuze onverdraagzaamheid of vooroordelen tegen personen met een handicap of de seksuele geaardheid of genderidentiteit van personen, aangemerkt moeten worden als haatmisdrijven; veroordeelt alle vormen van haatmisdrijven en haatpropaganda die dagelijks in de EU plaatsvinden en in sommige lidstaten tegenwoordig normaal worden gevonden; veroordeelt ten zeerste de opkomst van extreemrechtse bewegingen en uit zijn bezorgdheid over het bagatelliseren van haatpropaganda, zoals sommige politieke actoren plegen te doen; roept op tot een nultolerantie-aanpak van elke vorm van discriminatie op elke grond; verzoekt de Raad de onderhandelingen over de richtlijn inzake gelijke behandeling onmiddellijk vlot te trekken en af te ronden; wijst erop dat Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht, dat door de lidstaten voor 28 november 2010 ten uitvoer moest worden gelegd, voorziet in een rechtsgrond om straffen op te leggen aan rechtspersonen die aanzetten tot geweld of haat tegen een minderheidsgroepering; 33. brengt in herinnering dat de lidstaten die uitgesplitste gegevens inzake alle vormen van discriminatie en haatmisdrijven systematisch registreren, verzamelen en jaarlijks publiceren dat enkel doen om achter de oorzaken van discriminatie te komen en discriminatie te bestrijden, en dat deze gegevens volstrekt anoniem zijn zodat iedere vorm van etnisch profileren of etnische statistieken wordt vermeden, en benadrukt dat de lidstaten hierdoor, samen met andere belangrijke belanghebbenden, in staat zullen zijn om doeltreffende en op feiten gebaseerde juridische en beleidsmaatregelen te ontwikkelen als antwoord op deze fenomenen; brengt in herinnering dat alle gegevens moeten worden verzameld conform de nationale wettelijke kaders en de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming; is ingenomen met de verzameling van richtsnoeren inzake haatmisdrijven voor politie en justitie en inzake toegang tot de rechter, bescherming en ondersteuning voor slachtoffers van haatmisdrijven, die is gecompileerd door de groep op hoog niveau voor de bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en andere vormen van onverdraagzaamheid; wijst er nogmaals op dat kinderlokking, cyberpesten en wraakporno nieuwe vormen van online-criminaliteit zijn die zeer ernstige gevolgen kunnen hebben, met name voor jongeren en kinderen; benadrukt in dit verband opnieuw het belang van media- en informatiegeletterdheid, vooral bij kinderen, zodat zij het internet verantwoord kunnen gebruiken; uit zijn bezorgdheid over het feit dat slachtoffers van haatmisdrijven geen melding doen van die haatmisdrijven vanwege ontoereikende waarborgen en het nalaten van de autoriteiten om in de lidstaten haatmisdrijven naar behoren te onderzoeken en de daders te veroordelen; dringt er daarom op aan slachtoffers aan te moedigen haatmisdrijven en discriminatie te melden en adequate bescherming en ondersteuning aan hen te bieden; 34. roept de lidstaten op om hun inspanningen gericht op de doeltreffende tenuitvoerlegging in de praktijk van Richtlijn 2000/43/EG van de Raad houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (de richtlijn inzake rassengelijkheid) (20) voort te zetten en om het kaderbesluit betreffende racisme en vreemdelingenhaat doeltreffend ten uitvoer te leggen om de voortdurende discriminatie van Roma, antisemitisme, islamofobie, afrofobie, zigeunerhaat en aporofobie te bestrijden; wijst erop dat de lidstaten een nationale integratiestrategie moeten opstellen, of hun nationale integratiestrategie moeten herzien en, zo nodig, wijzigen, om ervoor te zorgen dat alle mensen daadwerkelijk de mogelijkheden worden gegeven om echt actief deel te nemen aan de participerende samenleving, door hun grondrechten te bevorderen en te beschermen; 35. is bezorgd dat er in 2017 geen aanzienlijke verbetering is opgetreden wat betreft het verwezenlijken van de doelstellingen van de nationale strategieën voor integratie van de Roma; wijst erop dat de ESIF-middelen niet gekoppeld zijn aan de nationale strategieën voor integratie van Roma en vaak niet ten goede komen aan Roma; veroordeelt de discriminatie, segregatie, haattaal, door haat ingegeven misdrijven en sociale uitsluiting waarvan Roma het slachtoffer zijn; veroordeelt de voortdurende discriminatie van Roma bij de toegang tot huisvesting (met name de gedwongen uitzettingen), gezondheidszorg, onderwijs, de arbeidsmarkt, de rechter en gelijkheid voor de wet; waarschuwt ervoor dat Romakinderen en Romavrouwen bijzonder kwetsbaar zijn; 36. betreurt het dat LGBTI's in 2017 nog steeds het slachtoffer waren van pesterijen, intimidatie en geweld en nog altijd het slachtoffer waren van meervoudige discriminatie en haat, onder meer op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en werkgelegenheid; is bezorgd over het feit dat LGBTI's nog steeds op grond van gender gestigmatiseerd worden en te maken hebben met geweld en discriminatie, alsook over het gebrek aan kennis bij en het gebrek aan optreden door rechtshandhavingsinstanties, in het bijzonder ten aanzien van transgenders en gemarginaliseerde LGBTI's, en dringt er bij de lidstaten op aan wetgeving en beleid aan te nemen om homofobie en transfobie tegen te gaan; veroordeelt ten zeerste de bevordering en toepassing van therapieën om de geaardheid van LGBTI's te veranderen en spoort de lidstaten aan deze praktijken strafbaar te stellen; veroordeelt ook krachtig de pathologisering van trans- en interseksuele identiteiten; herinnert eraan dat het bestrijden van geweld in verband met de genderidentiteit, genderexpressie, seksuele kenmerken of seksuele geaardheid van een persoon tot de taken van de EU met betrekking tot gendergerelateerd geweld behoort; verzoekt de Commissie het genderperspectief hierbij in het oog te houden; dringt er bij alle lidstaten op aan maatregelen te treffen die het recht op genderidentiteit en genderexpressie, lichamelijke integriteit en zelfbeschikking op soortgelijke wijze eerbiedigen en steunen; verzoekt de lidstaten hun strafwetgeving te actualiseren overeenkomstig de richtlijn inzake rassengelijkheid; is van mening dat zowel seksuele gerichtheid als handicaps dienen te worden opgenomen in elke catalogus van aspecten die tegen discriminatie worden beschermd; is ingenomen met de uitvoering van bepaalde punten van de lijst maatregelen van de Europese Commissie om de gelijkheid van LGBTI's te bevorderen (2014-2019); verzoekt de Commissie haar ambitieuze en meerjarige planning op dit gebied te handhaven, in nauwe samenwerking met maatschappelijke organisaties die op dit gebied werkzaam zijn; 37. benadrukt dat discriminatie van religieuze minderheden moet worden bestreden; uit zijn bezorgdheid over de toename van antisemitisme en islamofobie; benadrukt dat haatzaaien en haatmisdrijven bestreden moeten worden om de opkomst en de radicalisering van racisten en xenofoben tegen te gaan, herinnert eraan dat racisme en xenofobie misdrijven zijn en geen meningen; 38. herinnert eraan dat het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD) een juridisch bindend internationaal verdrag is dat door de EU is ondertekend en geratificeerd, en momenteel ten uitvoer gelegd wordt met de Europese strategie inzake handicaps 2010-2020, ten einde gelijke kansen te waarborgen met betrekking tot: toegankelijkheid, participatie, gelijkheid, werkgelegenheid, onderwijs en opleiding, sociale bescherming, gezondheid en externe actie van de EU; onderstreept dat de Commissie in haar in februari 2017 gepubliceerde uitvoeringsverslag van de Europese strategie inzake handicaps heeft opgemerkt dat, hoewel er vooruitgang is geboekt, in het bijzonder met de Europese toegankelijkheidswet die in 2015 werd voorgesteld, personen met een handicap nog steeds worden benadeeld en gediscrimineerd ten aanzien van werkgelegenheid, onderwijs en sociale integratie; benadrukt in dit opzicht dat de doelstellingen van de strategie ongewijzigd blijven, dat specifieke actie ondernomen moet worden in de periode 2017-2020 en dat in de resolutie van het Parlement van 30 november 2017 over de tenuitvoerlegging van de Europese strategie inzake handicaps (21) verplichte eisen wat betreft toegankelijkheid van openbare ruimtes, een minimumpercentage aan werkgelegenheid voor mensen met een handicap, garanties op inclusief onderwijs, waaronder toegang tot initiatieven zoals Erasmus+, en speciale aandacht voor vrouwen en kinderen met een handicap worden aanbevolen; 39. roept alle lidstaten op een nationaal plan op te stellen om alle vormen van geweld tegen kinderen te bestrijden; herinnert aan zijn oproep aan de Commissie om zich er opnieuw toe te verbinden een nieuwe EU-Agenda voor de rechten van het kind op te stellen evenals een nieuwe strategie voor de rechten van het kind, te streven naar de doeltreffende integratie van de rechten van het kind in alle beleidsmaatregelen, wetgeving en financiële besluiten van de EU, en rekening te houden met de rechten van het kind bij het programmeren en uitvoeren van regionaal en cohesiebeleid; 40. betreurt de meervoudige en intersectionele discriminatie van ouderen in een vergrijzende Europese samenleving; roept de overheden op alle niveaus op om deze dimensie beter te integreren bij het ontwerpen en uitvoeren van beleid, onder meer in het kader van de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten; 41. is van mening dat de snelle ontwikkelingen in de digitale wereld vragen om doeltreffendere bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer; benadrukt dat het internet, de sociale media en andere media weliswaar fantastische communicatiemiddelen zijn, met name als informatiebron voor het publiek, maar dat deze middelen tegelijkertijd echter ook gebruikt kunnen worden als technologische instrumenten om het maatschappelijk middenveld te controleren, kwetsbare bevolkingsgroepen, met name kinderen en vrouwen, te bedreigen, met name door middel van stalking, intimidatie en de publicatie van seksueel getinte of naaktfoto's zonder toestemming van het slachtoffer; roept de lidstaten op het recht op het ontvangen en verspreiden van informatie overeenkomstig artikel 11 van het Handvest daadwerkelijk te waarborgen via een evenwichtige aanpak bij de regulering van inhoud op het internet; neemt nota van het voorstel van de Commissie voor een verordening om de verspreiding van terroristische inhoud online te voorkomen, en verzoekt de Raad en het Parlement om ervoor te zorgen dat in de tekst van de verordening wordt opgenomen dat rechterlijke toetsing bij beslissingen over het verwijderen van online-inhoud wordt gewaarborgd; Rol en mandaat van het FRA 42. is ingenomen met de positieve bevindingen van de tweede onafhankelijke externe evaluatie van het FRA voor de periode 2013 tot 2017 (oktober 2017) en de bijbehorende aanbevelingen van de raad van bestuur van het FRA; 43. is verheugd over de operationele werkzaamheden van het FRA in verschillende gebieden, bijvoorbeeld op de migratiehotspots in Griekenland en Italië, alsook over zijn voorlichtingsactiviteiten en scholing op het gebied van mensenrechten; pleit ervoor dat de algemene wettelijke opdracht van het Bureau wordt uitgebreid met de operationele taak om de instellingen, organen en instanties van de EU, en de lidstaten wanneer zij het EU-recht ten uitvoer leggen, te voorzien van technische bijstand, scholing en capaciteitsopbouw op het gebied van grondrechten; 44. neemt nota van de verschillende adviezen van het FRA en moedigt de lidstaten ten zeerste aan zijn aanbevelingen ter harte te nemen en er gevolg aan te geven, om te waarborgen dat de grondrechten in de EU daadwerkelijk worden geëerbiedigd; 45. herhaalt zijn oproep om het mandaat van het FRA in overeenstemming te brengen met het Verdrag van Lissabon, door onder andere uitdrukkelijk vast te stellen dat politiële en justitiële samenwerking is opgenomen in de oprichtingsverordening; 46. is ingenomen met de adviezen van het FRA over EU-wetsvoorstellen en is het eens met de aanbevelingen van zijn raad van bestuur dat wanneer de EU-wetgever wetgevingsdossiers behandelt waarin vraagstukken inzake grondrechten besproken worden, het Bureau in staat moet zijn om ondersteuning en expertise te verlenen waar en wanneer dit nodig is en niet alleen wanneer er formeel om wordt verzocht, en dat in de oprichtingsverordening moet worden bepaald dat het Bureau op eigen initiatief niet-bindende adviezen mag uitbrengen over EU-wetsvoorstellen zodat gedurende het wetgevingsproces volledig gebruik wordt gemaakt van de expertise van het Bureau; 47. is van mening dat de EU-instellingen moeten voorzien in verbeterde vormen van raadpleging, effectbeoordeling en juridische toetsing, onder meer door het inwinnen van advies bij passende onafhankelijke instanties zoals het FRA, wanneer een wetgevingsdossier mogelijk de grondrechten bevordert of negatief beïnvloedt; is in dit verband van mening dat een meer regelmatige raadpleging van het FRA zou kunnen worden overwogen in een herziene versie van het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven; 48. beveelt aan dat de EU-wetgevers het FRA om een onafhankelijk en extern advies inzake de mensenrechten vragen, als een wetgevingsdossier serieuze vragen oproept inzake de grondrechten; verzoekt de Europese Commissie erop toe te zien dat het FRA beschikt over de juiste mechanismen om zijn taken uit te kunnen voeren; o o o 49. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.