Het Europees Parlement , – gezien de conclusies van de Europese Raad van Tampere, Laken en Sevilla, – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake de halfjaarlijkse bijwerking van het scorebord van de vorderingen op het gebied van de totstandbrenging van een ruimte van "vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" in de Europese Unie (tweede halfjaar 2002)" ( COM(2002) 738 ), – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over het immigratie- en asielbeleid, – gezien de voorstellen van de Commissie inzake de omzetting van de besluiten van de Europese Raad van Tampere en zijn standpunten terzake (1) , – gezien het voorstel voor een algemeen plan ter bestrijding van illegale immigratie en mensenhandel in de Europese Unie (2) , – gezien de verklaringen van de Raad en de Commissie over immigratie- en asielbeleid van 18 december 2002, A. overwegende dat de Raad overeenkomstig het EG-Verdrag binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam maatregelen inzake asiel en immigratie dient vast te stellen, B. overwegende dat de Europese Raad in oktober 1999 te Tampere overeenstemming bereikte over de voornaamste elementen van een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid van de EU, maar dat het thans, 18 maanden voor het aflopen van deze periode van vijf jaar, essentieel is de vooruitgang hierbij te bespoedigen, C. overwegende dat de Commissie een positieve benadering heeft gehanteerd die volledig in overeenstemming is met alle aspecten van het programma van Tampere, D. overwegende dat de door de Raad vastgestelde maatregelen allereerst op de illegale immigratie waren gericht, E. overwegende dat tijdens het Deense voorzitterschap werkelijke inspaningen zijn gedaan op het gebied van het asielbeleid, maar dat er weinig vooruitgang is geboekt in de Raad, F. overwegende dat er tijdens ditzelfde voorzitterschap evenwel geen vorderingen zijn gemaakt op het gebied van immigratie, G. overwegende dat er weinig of geen vooruitgang is bereikt bij de vaststelling van een gemeenschappelijk EU-immigratiebeleid of bij de verbetering van de omstandigheden voor legale migranten, bijvoorbeeld bij de voorgestelde richtlijnen over gezinshereniging en de rechten van personen die langdurig legaal in een land verblijven; overwegende dat dergelijke maatregelen mede bijdragen tot het bereiken van de doelstelling van de bestrijding van illegale immigratie en mensenhandel, aangezien potentiële migranten niet langer in de verleiding moeten worden gebracht hun toevlucht tot illegale kanalen te nemen, H. overwegende dat de Europese Raad zich in juni 2002 in Sevilla heeft verplicht de uitvoering van het in Tampere aangenomen programma te bespoedigen, maar dat de voorstellen voor het uitvoeren van de agenda van Tampere, ondanks de verklaringen over de ondersteuning van een gemeenschappelijk immigratiebeleid door de regeringen van de lidstaten, vaak worden doorkruist en dat de Raad voortdurend de vooruitgang hierbij belemmert, I. overwegende dat de rechten in het Handvest van de grondrecht geëerbiedigd moeten worden en dat ze - afgezien van het hoofdstuk inzake de rechten van de burger - moeten gelden voor alle personen in de EU, waaronder met name het recht asiel aan te vragen, het recht op een doeltreffende bescherming door de wet en de eerbiediging van het beginsel van niet-uitwijzing, J. overwegende dat de rechten van migranten die langdurig legaal in een land verblijven met het oog op billijkheid en integratie zoveel mogelijk moeten worden aangepast aan die van de EU-burgers, K. overwegende dat rekening moet worden gehouden met de werkzaamheden van de Raad van Europa inzake immigratie en asiel, L. overwegende dat rekening moet worden gehouden met de werkzaamheden van werkgroep X "Vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" van de Europese Conventie en haar eindverslag van 2 december 2002, M. overwegende dat de bepalingen van het Verdrag van Nice, die op 1 februari 2003 in werking treden, voorzien in toepassing van de medebeslissingsprocedure en stemming met gekwalificeerde meerderheid in de Raad voor maatregelen in verband met het vluchtelingen- en asielbeleid, zodra de Raad met eenparigheid van stemmen communautaire wetgeving tot vaststelling van gemeenschappelijke regels en fundamentele beginselen terzake zal hebben aangenomen, N. gezien het ontwerpprogramma van het Griekse en het Italiaanse voorzitterschap voor het jaar 2003, Algemene kwesties 1. verwelkomt de voorstellen van de Commissie met betrekking tot het immigratie- en asielbeleid en bevestigt zijn standpunten terzake; betreurt dat de Raad, ondanks de initiatieven van het Deense voorzitterschap, tot op heden niet in staat is gebleken zich definitief uit te spreken over deze voorstellen; 2. neemt nota van de bemoedigende inspanningen die het Deense voorzitterschap geleverd heeft om op deze twee terreinen, asielbeleid en immigratie, vooruitgang te boeken; 3. dringt aan op een snelle en doeltreffende uitvoering van de conclusies van Sevilla; 4. is verheugd over het voornemen van de Raad en de Commissie statistische gegevens over immigratie en asiel te publiceren; 5. is verheugd over de snelle aanneming door de Raad van een veelomvattend plan ter bestrijding van illegale immigratie en van een plan inzake het beheer van de buitengrenzen, alsmede over het bereiken van overeenstemming over de verordening tot vaststelling van de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek dat door een onderdaan van een derde land bij een van de lidstaten wordt ingediend (Verordening Dublin II), maar betreurt het dat deze geen deel uitmaakten van een uitgebreid wetgevings- en beleidsprogramma; Immigratie 6. betreurt het dat tot dusverre geen actief gemeenschappelijk immigratiebeleid is ingesteld en onderstreept met name de noodzaak van een strategische perspectief op de lange termijn inzake de immigratie van arbeidskracht; 7. is verheugd over het voorstel betreffende de verblijfstitel met een korte geldigheidsduur die wordt afgegeven aan de slachtoffers van hulp bij illegale immigratie of mensenhandel die met de bevoegde autoriteiten samenwerken (3) ; 8. betreurt de vertraging die is opgetreden bij de aanneming van de richtlijn over de rechten van personen die langdurig in een land verblijven en de richtlijn inzake het recht op gezinshereniging die door het Europees Parlement van harte gesteund worden, alsmede van de richtlijn betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen ten behoeve van het verrichten van betaalde arbeid en zelfstandige economische activiteiten, en van de richtlijn betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen ten behoeve van studie, beroepsopleiding of vrijwilligerswerk ( COM(2002) 548 ); 9. verzoekt de EU en de lidstaten integratiemaatregelen te nemen waarmee de eerbiediging van de rechten en vrijheden van immigranten die legaal in een land verblijven, wordt gewaarborgd, met volledige inachtneming van de wet en de verantwoordelijkheid die immigranten hebben in de samenleving van het gastland te integreren; 10. is verheugd over de voorstellen ter verbetering van de visumveiligheid en de samenwerking bij de uitgifte van visa, en over de voorgestelde instelling van een databank voor visa; 11. herhaalt zijn wens dat wordt voorzien in een doeltreffend instrument voor de analyse van migrantenstromen en het verzamelen van informatie inzake immigratie; 12. verzoekt de Raad maatregelen te nemen om de uitwisseling van gegevens overeenkomstig de Europese regels inzake gegevensbescherming tussen de bestanden van Schengen, Europol en Eurodac mogelijk te maken om tot een doeltreffende bestrijding van mensensmokkel te komen; 13. verzoekt de Raad zich te gaan bezighouden met de gevoelige onderwerpen van sociale en wettelijke rechten voor onderdanen van derde landen en de bestrijding van de illegale arbeidsmarkt; 14. wijst erop dat strategieën die erop gericht zijn in de landen van herkomst de armoede te beperken, de levens- en arbeidsomstandigheden te verbeteren, werkgelegenheid te scheppen en de beroepsopleiding te bevorderen, op lange termijn zullen bijdragen tot het normaliseren van de migratiestromen; Asielbeleid 15. juicht de goedkeuring van Verordening Dublin II toe; 16. uit zijn voldoening over het akkoord dat is bereikt over het voorstel voor een richtlijn inzake minimumnormen voor vluchtelingen, maar betreurt dat deze richtlijn niet is aangenomen, met name vanwege bezwaren van een aantal lidstaten; 17. betreurt de vertraging die bij de Raad is ontstaan bij het aannemen van de Commissievoorstellen voor een gemeenschappelijk asielbeleid; waarschuwt voor een ontwikkeling waarbij de lidstaten unilaterale maatregelen nemen omdat gemeenschappelijke regels ontbreken; 18. neemt er nota van dat op 15 januari 2003 het EURODAC-systeem voor de verzameling en vergelijking van vingerafdrukken van asielzoekers in werking wordt gesteld; 19. constateert bijgevolg dat de Raad tendeert naar aanneming van communautaire wetgeving tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake asielbeleid, en dat bijgevolg de medebeslissingsprocedure EP/Raad en het stemmen bij gekwalificeerde meerderheid spoedig van toepassing moeten worden op het gebied van het asielbeleid, zoals aanbevolen door werkgroep X van de Conventie; Terugkeer en hertoelating 20. beklemtoont opnieuw dat bestrijding van illegale immigratie, netwerken van mensensmokkelaars en daaraan verbonden criminaliteit een van de prioriteiten van de Europese Unie moet blijven; wijst erop dat een unilaterale actie van de EU in deze context onvoldoende is en dat voor het bereiken van concrete resultaten samenwerking met de landen van herkomst en de transitolanden van essentieel belang is; 21. is ingenomen met het Groenboek en de mededeling van de Commissie over een communautair terugkeerbeleid voor personen die illegaal in de EU verblijven ( COM(2002) 175 respectievelijk COM(2002) 564 ) omdat hierin blijk wordt gegeven van een globale visie, met name waar het de samenwerking met derde landen betreft, maar onderstreept dat het Europees Parlement over hertoelatingsovereenkomsten moet worden geraadpleegd; 22. wijst erop dat vrijwillige terugkeer de allerhoogste prioriteit moet hebben; Controle aan de buitengrenzen 23. verzoekt de Commissie en de Raad na te gaan in hoeverre de voor het beheer van de externe grenzen voorgestelde maatregelen zijn uitgevoerd en hoe doeltreffend deze zijn; 24. verzoekt de Raad het idee van de instelling van een door de Gemeenschap gefinancierd Europees grensbewakingskorps in overweging te nemen dat bij noodgevallen en op verzoek van de lidstaten zou kunnen worden ingezet voor een tijdelijke ondersteuning van de nationale autoriteiten op kwetsbare lokaties aan de externe grenzen van de EU; Institutionele vraagstukken 25. herhaalt zijn wens dat de Raad rekening houdt met de werkzaamheden van werkgroep X "Vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" van de Europese Conventie en met het eindverslag van deze werkgroep van 2 december 2002; 26. betreurt dat er sprake is van een gebrek aan democratische controle op de goedgekeurde maatregelen omdat het Europees Parlement nog steeds louter wordt geraadpleegd, vaak binnen een termijn van drie maanden, en slechts zeer zelden op de hoogte wordt gesteld van belangrijke veranderingen in het onderhandelingsproces binnen de Raad; 27. onderstreept dat rekening moet worden gehouden met het standpunt van het Europees Parlement, en herinnert eraan dat het Parlement zich heeft uitgesproken over het merendeel van de voorstellen die maandenlang op de onderhandelingstafel van de Raad hebben gelegen; 28. dringt er bij de lidstaten op aan onverwijld over te gaan tot opneming in de nationale wetgeving van besluiten die door de Europese Unie zijn genomen, en is van oordeel dat de Commissie en het Europees Hof van Justitie over een veelomvattende en consistente bevoegdheid moeten beschikken om schendingen te vervolgen; 29. constateert dat in het bijzonder voor de maatregelen ter bestrijding van illegale immigratie, verbetering van het grenstoezicht en samenwerking met derde landen adequate financiële middelen noodzakelijk zullen zijn, zowel binnen de communautaire begroting als binnen de nationale begrotingen van de lidstaten; o o o 30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de parlementen en regeringen van de lidstaten. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst (PE-CONS 3668/2002 – C5&nbhy;0557/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 189 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2001) 697 (3) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2002) 435 – C5–0369/2002), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0001/2003), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, - onder verwijzing naar de ontwerpresoluties, ingediend door: - onder verwijzing naar zijn eerdere jaarverslagen over de situatie van de mensenrechten in de Europese Unie, en met name zijn resolutie van 5 juli 2001 over de toestand van de grondrechten in de Europese Unie in 2000 (1) , die de aanzet gaf tot een nieuwe benadering, alsmede het EU-Handvest van de grondrechten als referentiekader van die benadering, - gelet op de artikelen 6 en 7 van het EU-Verdrag, - gelet op het derde jaarverslag van de Europese Unie over de rechten van de mens in 2001, uitgebracht op 8 oktober 2001 (2) door de Raad Algemene Zaken, - gelet op de bevindingen van het Europees Waarnemingscentrum tegen racisme en vreemdelingenhaat (EUMC) en de diverse resoluties van het Europees Parlement over dit onderwerp, met name zijn aanbeveling van 16 mei 2001 betreffende het standpunt van de Europese Unie op de Wereldconferentie tegen racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en daarmee verbonden vormen van intolerantie (3) , - gelet op de uitspraken van het Europees Hof van Justitie en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, - gelet op de internationale Verdragen terzake en in het bijzonder op de in 2001 gepubliceerde bevindingen van de toezichtscomités van de belangrijkste Verdragen van de Verenigde Naties en de Raad van Europa (4) , - gelet op de rapportages van internationale en Europese NGO's die zich bezighouden met de mensenrechten, – gezien de verslagen over de landen van de Unie die in 2001 zijn aangenomen door de Europese commissie tegen racisme en onverdraagzaamheid van de Raad van Europa (5) , - gezien de openbare hoorzitting van het Europees Parlement op 17 april 2002 over de eerbieding van de grondrechten in de Europese Unie, - gelet op artikel 163 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en de Commissie verzoekschriften (A5&nbhy;0451/2002), Inleiding 1. wijst erop dat het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie een samenvatting vormt van de fundamentele waarden waarop de Unie is gebaseerd en waaraan ook wordt gerefereerd in de artikelen 6, lid 2, 7 en 29 van het EU-Verdrag over de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid; 2. meent dat, nu het Handvest eenmaal bestaat, het de taak van de EU–instellingen is de initiatieven te nemen die noodzakelijk zijn voor het vervullen van hun taak toe te zien op naleving van de grondrechten in de lidstaten, de verplichtingen in overweging nemend die zijn aangegaan met de ondertekening van het Verdrag van Nice op 27 februari 2001 inzake met name artikel 7, nieuw lid 1; 3. is van mening dat het zijn kerntaak is om te verifiëren of de grondrechten worden geëerbiedigd zowel - op grond van artikel 58 van zijn Reglement door de instellingen en organen van de Unie als door de lidstaten, overeenkomstig de Verdragen en artikel 108 van het Reglement; 4. meent dat zijn jaarlijks verslag over de toestand van de mensenrechten binnen de Europese Unie aan betekenis zou kunnen winnen door betere afstemming en samenhang met de externe mensenrechtenactiviteiten van het EP en door versterking van zijn controlerende functie ten opzichte van de Commissie en de Raad; dringt erop aan dat het jaarlijks rapport ieder jaar uiterlijk tijdens de vergaderperiode van juli wordt aangenomen; 5. beveelt aan het verslag over de naleving van de grondrechten in de EU op te nemen in de waarschuwingsprocedure overeenkomstig de artikelen 6 en 7 van het EU–Verdrag door de commissie ten principale de permanente opdracht te geven naleving van het Handvest te volgen, en erop toe te zien dat de andere betrokken commissies met deze commissie samenwerken en haar gedurende het jaar alle gegevens ter beschikking stellen; 6. meent dat het meer in het bijzonder de taak van het Europees Parlement is, krachtens zijn taak uit hoofde van artikel 7, lid 1 (nieuw) van het Verdrag van Nice, en van zijn bevoegde commissie om, in samenwerking met de nationale parlementen en de parlementen van de kandidaat-lidstaten, toe te zien op de eerbiediging van de in de hoofdstukken van het Handvest opgesomde rechten door zowel de Europese instellingen als de lidstaten; 7. is verheugd dat de Commissie op 16 oktober 2002 het Netwerk van deskundigen inzake grondrechten heeft geïnstalleerd en verzoekt de Commissie het rapport van het netwerk over de mensenrechtensituatie in de EU en de lidstaten, op basis van multidisciplinair materiaal, voor te leggen aan de Raad en aan het Parlement; zo zou het Parlement een evaluatie worden gepresenteerd van de tenuitvoerlegging van elk van de in het Handvest neergelegde rechten, met inachtneming van ontwikkelingen in nationale wetgevingen, de jurisprudentie van het Hof van Justitie in Luxemburg en het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg, en eventuele belangrijke jurisprudentie en uitspraken van de constitutionele rechtbanken van de lidstaten; 8. meent dat de Commissie het voorstel voor een EU Human Rights Monitoring Agency op onvoldoende onderbouwde gronden heeft afgewezen; wenst dit voorstel op de agenda te houden en verzoekt de Commissie na te gaan hoe het Netwerk van Mensenrechtendeskundigen zich tot een dergelijk waarnemingscentrum zou kunnen ontwikkelen; 9. verwelkomt het besluit van de Commissie (SEC (2001) 380/3 van 13 maart 2001) om wetgevingsvoorstellen en andere besluiten voortaan vooraf te toetsen aan hun verenigbaarheid met het Handvest van de grondrechten en zulks in een speciale clausule vast te leggen; verzoekt de Commissie het Parlement een overzicht te verstrekken van het aantal van zijn ontwerpwetgevingsvoorstellen en andere besluiten die inmiddels een dergelijke clausule bevatten en welke percentage deze uitmaken van het totaal aantal besluiten; 10. verzoekt de Europese Conventie nogmaals om het Handvest van de grondrechten op te nemen in het ontwerp voor een grondwet van de Unie; 11. verwelkomt het voornemen van de Raad om het interne en het externe mensenrechtenbeleid van de EU beter op elkaar af te stemmen en de ontwikkeling van middelen en praktijken daartoe te onderzoeken (Raad Algemene Zaken van 25 juni 2001), maar is bezorgd dat concretisering tot nu toe niet zichtbaar is geworden; verzoekt de Raad het Parlement voor 1 juli 2003 hierover te informeren; 12. dringt er bij zijn bevoegde organen op aan met spoed praktische verbeteringen te realiseren wat betreft de samenwerking en onderlinge afstemming tussen de parlementaire commissies die zich met de mensenrechtenproblematiek buiten respectievelijk binnen de Europese Unie bezighouden, met name om duidelijkheid te krijgen over de vraag welke commissie verantwoordelijk is voor de mensenrechten in de kandidaat-lidstaten; 13. dringt er bij Commissie en Raad op aan de jaarlijkse fora over de mensenrechten en de rechten van de burger (die beogen de dialoog met de NGO's meer continuïteit te geven) niet te beperken tot mensenrechtenkwesties die buiten de EU spelen, doch ook kwesties die binnen de EU spelen te behandelen en daarbij dwarsdoorsnijdende thema's aan bod te laten komen; verzoekt zijn bevoegde organen na te gaan hoe zijn betrokkenheid bij (de voorbereiding van) deze bijeenkomsten kan worden vergroot, om te zorgen voor werkelijk verhoogde effectiviteit; 14. roept alle lidstaten op hun achterstanden in het nakomen van hun verplichtingen tot het rapporteren over de uitvoering van de VN- mensenrechtenverdragen (6) aan de desbetreffende toezichtscomités (monitoring bodies) van de Verenigde Naties in te halen; verzoekt de Raad en de Conventie inzake de toekomst van Europa bij de beleidsvorming inzake een Europees mensenrechtenbeleid groter gewicht te geven aan de verplichtingen van de lidstaten tot naleving van de VN-mensenrechtenverdragen; 15. roept eveneens de lidstaten op - voorzover zij dit nog niet gedaan hebben- hun achterstanden in de rapportageverplichtingen aan de betreffende commissies van de Raad van Europa in te halen; 16. wijst er nogmaals op dat de democratie gebaseerd is op volledige eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, op volledige uitvoering van de beginselen der wettigheid en op de rechtstaat; verzoekt de lidstaten en instellingen van de EU dan ook de volledige naleving van de bepalingen van de internationale verdragen inzake de mensenrechten, met name het Europees Verdrag betreffende de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en de protocollen daarbij, te waarborgen in combinatie met hun respectieve grondwetten en wetten; Hoofdstuk 1: Waardigheid Recht op leven 17. verwelkomt het feit dat Ierland de doodstraf uit de grondwet heeft geschrapt, maar verzoekt Griekenland de doodstraf volledig af te schaffen om te voldoen aan de mensenrechtenverplichtingen van een lidstaat; 18. beveelt aan dat België, Duitsland, Griekenland, Ierland, Italië en Luxemburg het VN-Verdrag ter Voorkoming van terroristische bomaanslagen en dat België, Duitsland, Finland, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg en Portugal het VN-Verdrag betreffende het tegengaan van de financiering van het terrorisme ratificeren; 19. onderstreept nogmaals dat het het terrorisme, in welke vorm dan ook en ongeacht de vraag of het nu binnen of buiten de grenzen van de Unie is ontstaan of actief is, onvoorwaardelijk verwerpt en volstrekt veroordeelt, omdat het een ontkenning vormt van het meest fundamentele recht van de mens, het recht op leven; 20. onderstreept dat alle ideologieën legitiem zijn mits zij langs democratische wegen worden beleden en veroordeelt terroristische organisaties die mensen bedreigen en vermoorden omdat zij in een politiek ambt zijn gekozen en/of actief zijn in bepaalde politieke groeperingen; 21. wijst erop dat het terrorisme onherstelbare schade en groot lijden toebrengt aan de slachtoffers en hun familieleden en verwelkomt derhalve, en verlangt zelfs maatregelen die rekening houden met de bijzondere omstandigheden van deze personen; 22. bevestigt dat het beleid tot voorkoming en bestrijding van terrorisme in eerste instantie gericht moet zijn op het behoud en de versterking van de rechtsstaat en de democratie, daar het terrorisme de destabilisatie van de rechtsstaat nastreeft; 23. spreekt opnieuw zijn steun uit voor maatregelen ter bestrijding en voorkoming van terrorisme en wijst erop dat deze binnen de afgebakende grenzen van de rechtsstaat genomen moeten worden met volledige eerbiediging van de mensenrechten en openbare vrijheden; 24. onderschrijft volledig de "Guidelines on human rights and the fight against terrorism" aanvaard door het Comité van Ministers van de Raad van Europa op 11 juli 2002; 25. spreekt zijn bezorgdheid uit over de reeds gebleken nadelige effecten op de grondrechten van de maatregelen die genomen zijn ter bestrijding van terrorisme; 26. doet een beroep op de lidstaten om bij het tegengaan van terrorisme de grondrechten op geen enkele manier te schenden en elke inperking hiervan te bestrijden; 27. beveelt aan dat de lidstaten een tijdelijke bepaling in hun specifieke wetgeving voor terrorismebestrijding opnemen, volgens welke na een redelijke termijn een evaluatie en/of herziening moet worden uitgevoerd; 28. dringt er bij de Commissie en de Raad op aan om in 2003 een overzicht op te stellen van de maatregelen die de lidstaten na 11 september 2001 hebben genomen, en dit overzicht - vergezeld van een expliciete toetsing op hun mogelijke strijdigheid met de grondrechten - aan het Parlement te doen toekomen; Verbod van foltering en onmenselijke behandeling 29. wijst erop dat artikel 4 van het Handvest van de grondrechten luidt "niemand mag worden onderworpen aan folteringen of aan onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen" en eist dat aan deze bepaling in alle lidstaten strikt de hand wordt gehouden; 30. constateert met bezorgdheid dat reeds jarenlang in vrijwel alle EU-lidstaten misdragingen van politie en andere ordehandhavers en wantoestanden op politiebureaus en in gevangenissen een steeds terugkerend thema van mensenrechtenrapportages zijn; 31. meent dat de lidstaten hun beleidsinspanningen op dit terrein dienen te intensiveren, met name door 32. neemt met verontrusting kennis van het rapport van Amnesty International en de Internationale Helsinki-Federatie voor Mensenrechten, getiteld "Greece: Ill-treatment, shootings and impunity" (over ongestrafte mishandeling en wapenmisbruik door de politie) en onderschrijft de stelling dat ernstige schendingen van de mensenrechten in één lidstaat niet slechts onder verantwoordelijkheid van het land in kwestie vallen, maar eveneens aanleiding zouden moeten zijn tot terechte verontrusting in de EU als geheel; 33. meent dat de langdurigheid en de ernst van deze problematiek de kern raakt van de waardengemeenschap die de Europese Unie wil zijn, maar constateert dat de huidige Verdragen weinig beleidsruimte bieden; 34. beveelt aan dat de Europese Conventie de mogelijkheden verkent om tot effectievere regelgeving en beleidsvorming op EU-niveau te komen; Verbod van slavernij en dwangarbeid 35. beveelt aan dat Oostenrijk, België, Duitsland, Denemarken, Finland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Ierland, Luxemburg, Nederland, Portugal, Zweden en het Verenigd Koninkrijk het VN-Verdrag inzake internationale georganiseerde criminaliteit en het bijbehorende Protocol inzake mensensmokkel ratificeren; 36. beveelt aan dat Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Luxemburg, Nederland, Portugal, Zweden en het Verenigd Koninkrijk het VN-Protocol inzake de inzet van kinderen in gewapende conflicten ratificeren; 37. verwelkomt de aanneming in juli 2002 door de Raad van Kaderbesluit 2002/629/JBZ inzake de bestrijding van mensenhandel (7) en verzoekt de lidstaten onverwijld het kaderbesluit om te zetten in nationale wetgeving en zodra het EP zijn standpunt heeft ingenomen hun goedkeuring te hechten aan het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende verblijfstitel met een korte geldigheidsduur die wordt afgegeven aan de slachtoffers van hulp bij illegale immigratie of mensenhandel die met de bevoegde autoriteiten samenwerken (8) ; 38. roept de lidstaten, en in het bijzonder Griekenland, op een evenwichtig beleid ter voorkoming en bestrijding van alle vormen van mensenhandel en in het bijzonder vrouwenhandel te ontwikkelen en ten uitvoer te leggen, waarin naast vervolging van de daders ook bescherming en rehabilitatie van de slachtoffers voldoende aandacht krijgt en waarin niet alleen mensenhandel ten behoeve van de prostitutie maar ook van andere vormen van gedwongen tewerkstelling en uitbuiting wordt aangepakt; 39. stelt vast dat per jaar ongeveer een half miljoen vrouwen uit Oost- en Midden-Europa naar de Europese Unie worden getransporteerd om te worden verkocht voor de prostitutie; verzoekt de lidstaten dan ook de acties ter bestrijding van mensenhandel serieus aan te pakken door betere inzet van politiële, justitiële en sociale instanties en intensievere samenwerking met de kandidaat-lidstaten en andere buurlanden van de EU; 40. bepleit een intensievere bestrijding van illegale immigratie, omdat deze vaak leidt tot de tewerkstelling van rechteloze arbeidskrachten die op onaanvaardbare wijze worden behandeld en uitgebuit; 41. roept de Raad op de besluitvorming over het voorstel voor een Kaderbesluit van de Raad ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie af te ronden (9) ; Hoofdstuk 2: Vrijheden Vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst 42. roept Griekenland op het recht op weigering van militaire dienst op grond van gewetensbezwaren zonder voorbehoud en zonder verwijzing naar enige godsdienstige motivering te erkennen, vormen van alternatieve dienstplicht in te stellen die niet van langere duur zijn dan de militaire dienstplicht, en degenen die in verband hiermee gevangenisstraffen uitzitten onverwijld vrij te laten; 43. merkt op dat krachtens artikel 6 van het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen de staten die partij zijn bij het verdrag alle passende maatregelen nemen, waaronder wetgevende, om alle vormen van handel in vrouwen en van het exploiteren van prostitutie van vrouwen te bestrijden; 44. betreurt de schendingen van grondrechten als de vrijheid van meningsuiting en van verkeer, het recht op verdediging en op lichamelijke integriteit, die tijdens openbare manifestaties en in het bijzonder tijdens de G8-top in Genua hebben plaatsgevonden; 45. herinnert aan zijn aanbeveling van 12 december 2001 aan de Raad inzake "een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid: veiligheid op de vergaderingen van de Europese Raad en andere vergelijkbare evenementen" (10) , en verzoekt de lidstaten om een disproportionele aanwending van geweld te voorkomen en de nationale politiemachten de instructie gegeven om hun geweldaanwending onder controle te houden en de rechten van de individu te beschermen, zelfs wanneer men te maken heeft met verwarde situaties waarbij menigten betrokken zijn, waarin gewelddadige wetsovertreders zich onder vreedzame, wetsgetrouwe burgers hebben gemengd; is van oordeel dat het voor de nationale politiemachten verplicht zou moeten zijn het gebruik van vuurwapens te vermijden en te voldoen aan de VN-aanbeveling inzake proportionele geweldsaanwending en de ethische gedragscode van de Raad van Europa voor wetshandhaving; merkt in het bijzonder op dat het Europees Parlement, wat de ongeregeldheden in Genua in juni 2001 betreft, met buitengewone aandacht zal blijven het verloop zal volgen van het administratieve, gerechtelijke en parlementaire onderzoek dat in Italië op gang is gebracht om na te gaan of er bij die gelegenheid sprake is geweest van onmenselijke of de vernederende behandeling of bestraffing (art. 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie); 46. roept de lidstaten op om het pluralisme op religieus gebied te garanderen door gelijke behandeling van alle godsdiensten en erop toe te zien dat godsdienstige en seculiere standpunten gerespecteerd worden en op voet van gelijkheid tot uitdrukking kunnen worden gebracht; 47. doet aan de lidstaten de aanbeveling om de onwettige activiteiten van zogenaamde sekten te bestrijden, die de lichamelijke of psychische integriteit van individuele personen bedreigen, en daarbij het beginsel van de rechtsstaat te handhaven en de normale strafrechtelijke en civielrechtelijke procedures toe te passen, overeenkomstig het standpunt dat door de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa tot uitdrukking is gebracht (11) ; 48. meent dat ook de vrijheid een godsdienst of levensbeschouwing niet langer aan te hangen en de desbetreffende geloofsgemeenschap te verlaten onder de vrijheidsrechten dient te worden begrepen en dat dit recht door de overheid waar nodig actief beschermd dient te worden; 49. verzoekt de lidstaten te garanderen dat de vrijheid van godsdienst geen inbreuk maakt op de zelfstandigheid van vrouwen en het beginsel van gelijkheid van mannen en vrouwen, en dat de scheiding van kerk en staat in acht wordt genomen. Vrijheid van meningsuiting en informatie, recht op privacy, bescherming van gegevens van persoonlijke aard en toegang tot documenten 50. beveelt de Unie aan zich een dwingend rechtsmiddel te verschaffen dat op de gebieden die onder de tweede en derde pijler vallen gelijkwaardige garanties biedt als die welke zijn voorzien in Richtlijn 95/46/EG (12) ; is verontrust over de inhoud van Richtlijn 2002/58/EG (13) die het mogelijk maakt gegevens met betrekking tot elektronische boodschappen te bewaren (data retention) en pleit nogmaals voor de bepaling van maatregelen ter bescherming tegen illegale systemen voor het onderscheppen van boodschappen; 51. roept België, Denemarken en Ierland op het RvE-Verdrag inzake grensoverschrijdende televisie van 5 mei 1989 te ondertekenen en te ratificeren, roept Griekenland, Luxemburg, Nederland en Zweden op dit Verdrag te ratificeren en roept genoemde landen alsmede Portugal op het Protocol tot wijziging van dit Verdrag van 1 oktober 1998 te ondertekenen respectievelijk te ratificeren; 52. verzoekt de lidstaten de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid om ideeën in het openbaar naar voren te brengen te waarborgen, omdat dit een kernpunt van elk beleid ter bescherming van de grondrechten is; 53. beveelt de lidstaten aan de onderzoeksvrijheid en het verschoningsrecht van journalisten (het recht van journalisten om hun bronnen niet te onthullen) effectief te waarborgen, waar nodig door aanpassing van de wetgeving; 54. roept regeringsleden en andere politici in de lidstaten op de democratische meerwaarde van een vrije pers hoog in hun vaandel te voeren en zich te onthouden van publieke uitspraken die tenderen naar beknotting of beïnvloeding van de journalistieke vrijheid en onafhankelijkheid; 55. verwerpt uitdrukkelijk elke vorm van geweld, intimidatie of bedreiging tegen de vrije uitoefening van het beroep van journalist; verzoekt alle lidstaten daarom het recht op vrije meningsuiting te eerbiedigen en te verdedigen en betuigt nogmaals zijn solidariteit met de journalisten die het slachtoffer zijn geworden van aanslagen omdat zij de vrije uitoefening van dit recht weigeren op te geven; 56. beveelt de lidstaten aan waakzaam te zijn tegen politieke bemoeienis met de pers- en informatieorganen om te verhoeden dat deze volgens zuiver politieke criteria worden verdeeld en alleen nog maar een instrument worden tegen politieke tegenstanders; 57. beveelt de lidstaten aan waakzaamheid te betrachten ten aanzien van (quasi-) monopolies of zeer grote concentraties van de audiovisuele en geschreven media en beveelt die lidstaten waar deze nog niet bestaan aan onafhankelijke (zelf-)regulerende instanties in te stellen, ten einde antidemocratische tendensen doelmatig te bestrijden, de culturele verscheidenheid te behouden, de kwaliteit en pluraliteit van de programma's en de vrije toegang voor eenieder te waarborgen; 58. benadrukt het feit dat de vorming van de facto-monopolies nauwgezet moet worden gevolgd, waarbij niet alleen moet worden gelet op economische indicatoren, maar ook op het respect voor fundamentele rechten en in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting, zoals die bekrachtigd wordt in artikel 11 van het EU-Handvest van de grondrechten en artikel 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden; maakt zich zorgen over de situatie in Italië, waar een groot deel van de media en de advertentiemarkt - in uiteenlopende vormen - door een en dezelfde persoon gecontroleerd wordt; herinnert eraan dat een dergelijke situatie een ernstige schending zou kunnen vormen van een fundamenteel recht overeenkomstig artikel 7 van het EU-Verdrag, zoals gewijzigd bij het Verdrag van Nice; 59. wijst nogmaals op Verordening (EG) nr. 1049/2001 (14) en verzoekt de Commissie, de Raad en zijn eigen Secretariaat-generaal te waarborgen dat de letter en de geest van de verordening worden nageleefd zodat hierdoor werkelijk meer openheid ontstaat en de burgers toegang tot documenten krijgen; verzoekt de EU de verordening toe te passen in een geest van transparantie, de uitzonderingen en de bepalingen betreffende een speciale behandeling van gevoelige documenten alleen toe te passen wanneer dat absoluut noodzakelijk is, en zo spoedig mogelijke een instrument goed te keuren waarmee de bepalingen betreffende de toegang tot documenten van de instellingen en organen van de EU in overeenstemming met de verordening worden gebracht; Asielrecht & bescherming bij verwijdering, uitzetting en uitlevering 60. herhaalt zijn vele oproepen aan de Raad om de totstandkoming van een gemeenschappelijk EU-asielbeleid op basis van een humane opstelling en de eerbiediging van internationale overeenkomsten te bespoedigen en onderstreept daarbij dat de naleving van de mensenrechten het onaantastbare uitgangspunt dient te zijn en te blijven; 61. beveelt aan dat de EU en de lidstaten een ambitieus integratieprogramma voor burgers van derde landen, gebaseerd op het beginsel van non-discriminatie, goedkeuren en ten uitvoer brengen; 62. pleit overeenkomstig het beginsel non bis in idem voor afschaffing van de dubbele straf (veroordeling en uitzetting); 63. verzoekt de lidstaten de naturalisatieprocedure en/of verkrijging van de dubbele nationaliteit te versoepelen, zodat inwoners van buitenlandse herkomst die dat wensen een volwaardig burgerschap krijgen; 64. verzoekt de lidstaten te waarborgen dat het asielbeleid van eigen land en van de EU alsmede het beleid inzake grenscontroles en toelating in overeenstemming zijn met het beginsel van niet-uitwijzing (zoals neergelegd in het Verdrag van Genève en het EVRM), en te onderkennen dat de combinatie van de bepalingen van het Verdrag van Dublin en de begrippen veilig derde land en veilig land van herkomst, alsmede de bepalingen betreffende straffen voor en aansprakelijkheid van vervoerders, beperkte toegang tot tolken en advocaten, en de niet-opschortende werking van bepaalde beroepsprocedures, een bedreiging vormen voor dit beginsel; 65. verzoekt de lidstaten af te zien van initiatieven tot wijziging van het Verdrag van Genève zelf; herhaalt evenwel zijn verzoek om de EU-toelatingscriteria voor vluchtelingen te verruimen door met name rekening te houden met vervolgingen door anderen dan overheidsambtenaren en geslachtsgebonden vervolgingen (met inbegrip van de dreiging en het risico voor vrouwen dat hun geslachtsdelen worden verminkt) of vervolgingen op grond van seksuele geaardheid; 66. verzoekt de lidstaten om - in overeenstemming met de Vluchtelingenconventie en de aanbevelingen van de UNHCR - erop toe te zien dat alle asielzoekers toegang krijgen tot de asielprocedures, ook zij die geen identiteitsdocumenten hebben; 67. roept de lidstaten op steeds na te gaan of hun beslissingen in afzonderlijke asielzaken niet het beginsel van non-refoulement in gevaar brengen; 68. roept de lidstaten bij hun strijd tegen het terrorisme op te garanderen dat zij hun internationale verplichtingen inzake asiel nakomen en dat een eventuele uitsluiting van de toepassing van het Vluchtelingenverdrag gebaseerd wordt op de uitsluitingsgronden genoemd in dit Verdrag zelf (artikel 1, onder f en artikel 32) en dat een dergelijke uitsluiting nooit automatisch plaatsvindt; 69. verzoekt de lidstaten de detentie van asielzoekers te beperken tot uitzonderlijke gevallen en alleen om de redenen als uiteengezet in de richtsnoeren van de UNHCR betreffende criteria en normen die van toepassing zijn met betrekking tot de detentie van asielzoekers; 70. roept de lidstaten op er zorg voor te dragen dat personen niet worden uitgewezen naar landen waar zij het gevaar lopen de doodstraf te krijgen voor hun misdaden en/of te worden gemarteld of mishandeld, en geen waarborgen die niet bindend zijn te accepteren; roept de lidstaten tevens op om dit recht niet middels bilaterale verdragen uit te hollen; 71. is bezorgd over de gevallen van collectieve uitzetting die zich hebben voorgedaan en herinnert de lidstaten eraan dat collectieve uitzetting volgens het Handvest en Artikel 4 van Protocol nr. 4 bij het EVRM is verboden, tenzij een individuele, rechtvaardige en objectieve beoordeling ten grondslag ligt aan het besluit om buitenlanders massaal uit te zetten; Hoofdstuk 3: Gelijkheid Antidiscriminatiebeleid 72. verwelkomt het feit dat met de ratificatie door Luxemburg in 2001 alle lidstaten het IAO-Verdrag nr. 111 betreffende discriminatie in arbeid en beroep hebben geratificeerd; 73. beveelt aan dat Denemarken, Spanje, Frankrijk, Zweden en het Verenigd Koninkrijk het Protocol nr. 12 bij het EVRM ondertekenen en dat alle EU-lidstaten dit Protocol ratificeren; 74. roept de lidstaten op zowel nationaal als in EU-verband een samenhangend antidiscriminatiebeleid te voeren en daarbij in beginsel een gelijke mate van bescherming tegen discriminatie op verschillende gronden te verschaffen; verzoekt de Commissie een witboek op te stellen over de toekomstige gelijke behandelingsstrategie van de EU, waarin bovengenoemd uitgangspunt nader wordt geconcretiseerd en verzoekt de lidstaten alle passende maatregelen te nemen om dit uitgangspunt in de praktijk te brengen; 75. stelt vast dat lidstaten in de referentieperiode door het Europees Hof voor de rechten van de mens in de zaken nrs. 37119/97, 35972/97 en 29545/95 zijn veroordeeld wegens discriminatie bij de toegang tot een overheidsfunctie; verzoekt de Commissie na te gaan of in de genoemde gevallen Richtlijn 2000/78/EG (15) is overtreden en zonodig passende maatregelen te nemen; verzoekt voorts specifieke ontwerprichtlijnen in te dienen op grond van artikel 13 van het EG-Verdrag ter bestrijding van alle in artikel 13 genoemde discriminatiegronden; 76. dringt er voorts bij Italië op aan het arrest van het Europees Hof van Justitie in zaak C&nbhy;212/99, waarin discriminatie van buitenlandse universitaire lectoren werd vastgesteld, onverwijld uit te voeren; 77. roept de Commissie op korte termijn zijn voorstel voor een richtlijn inzake gelijke behandeling mannen en vrouwen buiten de sfeer van de arbeid af te ronden en aan Raad en Parlement voor te leggen; Racisme en vreemdelingenhaat 78. roept de lidstaten op een samenhangend beleid inzake bestrijding van discriminatie en bevordering van gelijkheid en diversiteit te voeren om racisme en vreemdelingenhaat als structureel maatschappelijk verschijnsel tegen te gaan en daarbij hun verplichtingen op basis van de relevante internationale verdragen, inclusief hun rapportageverplichting, na te komen en de dialoog met de desbetreffende internationale toezichtsinstanties op positieve wijze te betrekken bij de beleidsvorming; 79. roept de Europese instellingen en de lidstaten op de strijd tegen rassendiscriminatie en vreemdelingenhaat consequent voort te zetten en daarbij niet alleen oog te hebben voor de leden van etnische of religieuze minderheidsgroeperingen die al langere tijd in Europa verblijven, maar ook voor asielzoekers en nieuwe migranten; 80. spreekt zijn bezorgdheid uit over de toegenomen uitingen van rassendiscriminatie en vreemdelingenhaat, die onmiskenbaar gevoed is door reacties op de aanslagen van 11 september 2001, maar put ook bemoediging uit de vele goede praktijken waarbij verantwoordelijke politici en opinieleiders een boodschap van verzoening, gelijkheid en solidariteit hebben uitgezonden; 81. spreekt zijn bezorgdheid uit over de in aantal en hevigheid toegenomen uitingen van antisemitisme, en roept de lidstaten op meer aandacht aan signalering en preventie en aan vervolging van de daders te geven; 82. spreekt zijn bezorgdheid uit over discriminatie jegens Roma, vooral in de sfeer van het huisvestingsbeleid (met name in Griekenland en Italië) en dringt er bij de betrokken instanties op aan gelijke toegang tot onderwijs en andere publieke voorzieningen te garanderen, integratie te bevorderen en politiegeweld en intimidatie te vermijden; 83. roept de politieke partijen in de lidstaten op het Handvest van de Europese politieke partijen voor een niet-racistische samenleving te ondertekenen en na te leven en zich te onthouden van iedere politieke alliantie of samenwerking met politieke partijen die aanzetten of aansporen tot raciale of etnische vooroordelen en rassenhaat; 84. verwelkomt de inspanningen van het Europees Waarnemingscentrum voor Racisme en Vreemdelingenhaat (EUMC) om de nodige gegevens over racisme en vreemdelingenhaat te verzamelen en te analyseren en moedigt het aan deze gegevens op pro-actieve wijze te gebruiken; moedigt het EUMC aan haar functie inzake een dialoog met de regeringen en bestuursinstanties van de lidstaten uit te bouwen; Culturele, godsdienstige en taalkundige verscheidenheid 85. verwelkomt het feit dat België het RvE-Kaderverdrag ter Bescherming van Nationale Minderheden in 2001 heeft ondertekend; roept Frankrijk op hetzelfde te doen en beveelt voorts België, Frankrijk, Griekenland, Luxemburg en Nederland aan het Verdrag te ratificeren; 86. beveelt aan dat België, Griekenland, Ierland en Portugal het Europees Handvest voor Streektalen of talen van minderheden ondertekenen. Is verheugd over het feit dat Oostenrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk het Handvest in 2001 hebben geratificeerd en roept België, Frankrijk, Griekenland, Italië, Ierland, Luxemburg en Portugal op dit ook te doen; 87. verzoekt alle lidstaten (behalve Denemarken en Nederland, die dit al hebben gedaan) het IAO-Verdrag Nr. 169 inzake Inheemse Volken te ondertekenen en te ratificeren; 88. verzoekt de lidstaten de op hun grondgebied levende nationale minderheden te erkennen en hun rechten zoals vermeld in bovengenoemde verdragen te verzekeren; moedigt de lidstaten daarbij aan het begrip 'nationale minderheid' ruim te interpreteren en uit te strekken tot alle etnische minderheden wier emancipatie en maatschappelijke integratie doelstelling van beleid is; Gelijkheid van mannen en vrouwen 89. merkt op dat de rechten van vrouwen als individuele rechten moeten worden beschouwd en niet afhankelijk mogen worden gemaakt van de rol van vrouwen in het gezin of van enige andere sociale beperking; 90. verwelkomt het feit dat Duitsland, Griekenland, Nederland, Portugal en Spanje het Facultatieve Protocol bij het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) hebben geratificeerd, beveelt aan dat België, Luxemburg, Zweden en het Verenigd Koninkrijk dit voorbeeld volgen; 91. constateert het ontbreken van een uitgebreid en up-to-date, doch vergelijkbaar en toegankelijk overzicht van de stand van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de lidstaten; dringt er nogmaals bij de Commissie op aan een analyse te overleggen van de stand van de uitvoering door de lidstaten van de richtlijnen inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen en haar strategieën uiteen te zetten om deze uitvoering te verbeteren, waaronder het aanspannen van inbreukprocedures en eventuele aanpassing van de richtlijnen zelf; verzoekt de Commissie met klem ervoor te zorgen dat maatregelen worden genomen ter bestrijding en bestraffing van seksuele intimidatie, omdat dit een vernederende behandeling is voor ieder mens; 92. verzoekt de lidstaten te erkennen dat het een grondrecht is om gevrijwaard te blijven van geweld in de huiselijke sfeer en verkrachting binnen het huwelijk; constateert dat geweld tegen vrouwen nog steeds toeneemt en dat daarom gezocht moet worden naar nieuwe doeltreffende formules ter bestrijding van deze onduldbare vorm van onmenselijke behandeling; 93. meent dat een juridische aanpak van gelijke behandeling van mannen en vrouwen geplaatst dient te worden in de context van het maatschappelijke emancipatieproces en verzoekt daarom de Commissie een vergelijkende analyse te laten opstellen van de huidige stand van het emancipatieproces in de lidstaten, zodat de resultaten van een kwart eeuw Europees gelijke-behandelingsbeleid zichtbaar worden en bouwstenen voor toekomstig beleid worden aangedragen; 94. dringt er bij de Europese instellingen en bij de lidstaten op aan systematisch en zichtbaar 'gender mainstreaming' tot onderdeel te maken van al hun activiteiten op het gebied van de mensenrechten; 95. herinnert er aan dat mensenhandel merendeels vrouwenhandel is, die met name samenhangt met het gebrek aan economische zelfstandigheid van vrouwen en discriminatie op de arbeidsmarkt; nodigt de lidstaten uit deze sekse-specifieke dimensie steeds te onderkennen en vrouwenhandel niet op een hoop te gooien met mensensmokkel; 96. dringt er bij Nederland op aan het VN-Vrouwenverdrag na te leven en de conclusies van het CEDAW ter harte te nemen; beveelt derhalve aan dat Nederland maatregelen neemt om uitsluiting van vrouwen van het lidmaatschap van politieke partijen effectief tegen te gaan alsmede een einde te maken aan de nog resterende seksediscriminatie in het naamrecht; 97. beveelt Frankrijk aan het verschil in de minimale huwelijksleeftijd tussen meisjes en jongens (respectievelijk 15 en 18 jaar) op te heffen; 98. dringt erop aan dat het verbod voor vrouwen de berg Athos in Griekenland te betreden wordt opgeheven; stelt dat dit een gebied is van 400 km 2 , waar vrouwen niet mogen komen volgens een besluit uit 1045 van de monniken van de 20 kloosters in het gebied en dat dit besluit tegenwoordig een schending inhoudt van het algemeen erkende beginsel van gelijkheid van mannen en vrouwen, van de Gemeenschapswetgeving inzake niet-discriminatie en gelijkheid, alsook van de bepalingen inzake het vrije verkeer van personen in de EU; Discriminatie op basis van seksuele gerichtheid 99. verzoekt de Commissie een up-to-date en vergelijkend overzicht te laten opstellen van de situatie van homoseksuele mannen en lesbische vrouwen in de lidstaten, zodat inzicht wordt geboden in toe- of afname van discriminatieverschijnselen respectievelijk in het succes van het Europese en/of het nationale antidiscriminatiebeleid; 100. beveelt de lidstaten aan een expliciet en coherent beleid te voeren gericht op de bestrijding van discriminatie jegens homoseksuele mannen en vrouwen, alsmede op hun maatschappelijke emancipatie en integratie en op de bestrijding van vooroordelen via cultuur en onderwijs, door met name een voorlichtings- en solidariteitscampagne op Europese schaal te voeren; 101. is verheugd over het feit dat Oostenrijk per 13 augustus 2002 artikel 209 uit het Wetboek van Strafrecht heeft geschrapt en daarmee een einde maakt aan discriminatie op basis van seksuele gerichtheid in de wetgeving; Relatievormen 102. beveelt de lidstaten aan niet-huwelijkse relaties – zowel die tussen personen van verschillend geslacht als die tussen personen van gelijk geslacht - te erkennen en daaraan gelijke rechten als aan het huwelijk te verbinden; 103. dringt er op aan dat de Europese Unie de wederzijdse erkenning van niet-huwelijkse relaties, alsmede van het huwelijk tussen personen van gelijk geslacht op de politieke agenda plaatst en concrete voorstellen terzake ontwikkelt; Rechten van kinderen 104. beveelt aan dat België en het Verenigd Koninkrijk het Protocol nr. 7 van het EVRM ondertekenen en verwelkomt het feit dat Ierland het Protocol in 2001 heeft geratificeerd en roept België, Duitsland, Spanje en Nederland, Portugal en Verenigd Koninkrijk hetzelfde te doen; 105. beveelt aan dat België, Spanje, Finland en Nederland het Europees Verdrag inzake de adoptie van kinderen ondertekenen en roept voorts België, Spanje, Frankrijk, Finland, Luxemburg en Nederland op het Verdrag te ratificeren; 106. beveelt aan dat België, Duitsland, Spanje, Finland en Nederland het Europees Verdrag inzake de wettelijke status van buiten het huwelijk geboren kinderen ondertekenen en dat België, Duitsland, Spanje, Frankrijk, Finland, Italië en Nederland dit Verdrag ratificeren; 107. roept België, Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk op het Europees Verdrag over de uitoefening van de rechten van kinderen te ondertekenen; beveelt voorts aan dat Oostenrijk, België, Denemarken, Spanje, Frankrijk, Finland, Italië, Ierland, Luxemburg, Nederland, Portugal, Zweden en het Verenigd Koninkrijk dit Verdrag ratificeren; 108. dringt er bij de lidstaten op aan de rechten van kinderen conform de bestaande internationale verplichtingen te blijven verzekeren en daarbij in het bijzonder aandacht te besteden aan kinderen die leven in achterstandssituaties, zoals kinderen van asielzoekers, kinderen uit arme gezinnen en kinderen in kinderbeschermingsinstellingen, alsmede aan de bestrijding van kindersmokkel ten behoeve van seksuele of commerciële uitbuiting; 109. verzoekt de lidstaten te waarborgen dat alle kinderen die op hun grondgebied verblijven toegang hebben tot onderwijs; 110. is van mening dat uithuisplaatsing van kinderen met als enige reden de gevolgen van een leven in bittere armoede een schending van de grondrechten inhoudt; dat uithuisplaatsing, indien onvermijdelijk, voor zover mogelijk als tijdelijk dient te worden beschouwd en dat er dient te worden gestreefd naar terugkeer van het kind in zijn gezin; is voorts van mening dat in het kader van de criteria voor plaatsing in plaatsvervangende gezinnen en instellingen, en voor eventuele adoptie, alle rechten van het gezin en van het uit huis geplaatste kind moeten worden geëerbiedigd; dat de ouders met name moeten worden gesteund om zich ten volle te kunnen blijven kwijten van hun verantwoordelijkheden jegens het kind en de affectieve banden te kunnen onderhouden die voor de ontwikkeling en het welzijn van het kind noodzakelijk zijn; Bescherming tegen discriminatie op basis van leeftijd 111. meent dat de rechten van zowel jongeren als ouderen beschouwd dienen te worden als integraal onderdeel van de mensenrechten, en wijst in dit verband met name op het recht op vrijheid en eigen beslissingsbevoegdheid en het recht op privacy en roept de lidstaten op om een samenhangend beleid te voeren om discriminatie op grond van leeftijd tegen te gaan en de toegang tot maatschappelijke participatie te bevorderen, met name door iedere vorm van isolement te bestrijden; Rechten van personen met een handicap 112. verwelkomt het feit dat Luxemburg het Verdrag betreffende de arbeidsrevalidatie en werkgelegenheid voor personen met een handicap in 2001 heeft geratificeerd en beveelt aan dat Oostenrijk, België en het Verenigd Koninkrijk hetzelfde doen; 113. verwelkomt het Europees jaar (2003) van de burgers met een handicap en roept de lidstaten en de instellingen van de EU op voldoende vergelijkbare gegevens te verzamelen om de problematiek beter in kaart te brengen en een coherent beleid te voeren en wetgeving te ontwikkelen om discriminatie van mensen met een handicap tegen te gaan en hun maatschappelijke integratie in alle aspecten van het leven te bevorderen; verzoekt de lidstaten doeltreffend toe te zien op de uitvoering van antidiscriminatie-initiatieven en daarbij aandacht te besteden aan de gevolgen voor de mensen met een handicap, en overleg te voeren met gehandicaptenorganisaties over eventuele verbeteringen van het beleid en de praktijk op dit gebied; Hoofdstuk 4: Solidariteit 114. stelt tot zijn spijt vast dat uit de rechtspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens, uit het 15de verslag van het Comité van ministers van het Europees Sociaal Handvest en uit het deskundigenverslag van de Internationale Arbeidsorganisatie van 2001 blijkt dat er sprake is van een groot aantal overtredingen van sociale grondrechten in de lidstaten; 115. verzoekt de EU-lidstaten andermaal en meer dan tien jaar na ondertekening het VN-Verdrag betreffende de bescherming van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden van 18 december 1990 ratificeren; 116. beveelt aan dat Duitsland en Nederland het herziene Europees Sociaal Handvest ondertekenen en dat Oostenrijk, België, Duitsland, Denemarken, Spanje, Griekenland, Luxemburg, Nederland en het Verenigd Koninkrijk het herziene Handvest ratificeren; 117. is bezorgd over het grote aantal schendingen van het Europees Sociaal Handvest in de lidstaten, die blijkt uit het overzicht van het European Committee for Social Rights en dringt er bij de lidstaten op aan de geconstateerde gebreken te verhelpen; 118. verzoekt de Commissie een overzicht op te stellen van de overeenkomsten en verschillen tussen enerzijds de verplichtingen van de EU-lidstaten conform het Europees Sociaal Handvest en anderzijds de sociale grondrechten die onderdeel zijn van het acquis communautaire en de rechten die opgenomen zijn in het EU-Handvest van de grondrechten en dit overzicht aan de Raad en het Parlement te zenden, vergezeld van een Mededeling waarin voorstellen worden gedaan hoe gebleken onevenwichtigheden kunnen worden verholpen; 119. veroordeelt het feit dat zeven lidstaten de uit het Europees Sociaal Handvest voortvloeiende verplichtingen ten aanzien van de toegang van onderdanen van derde landen tot de arbeidsmarkt schenden, met name door toepassing van vaste immigratiequota en een beperkte verblijfsvergunning; 120. betreurt dat er in diverse lidstaten nog steeds grote beperkingen zijn aan het recht op organisatie, collectief onderhandelen en deelname aan collectieve actie voor mensen die in de publieke sector werkzaam zijn, met name in de geüniformeerde diensten van leger, politie, douane e.d.; bepleit om de mogelijkheden voor uitzonderingen die voor deze rechten in het Europees Sociaal Handvest bestaan, veel restrictiever toe te passen en zo mogelijk op te heffen; 121. wijst erop dat het Comité van Ministers van de Raad van Europa in 56 gevallen overtredingen van de lidstaten tegen de voorschriften van het Europees Sociaal Handvest op de gebieden kinderarbeid, bescherming van jonge moeders en toegang van onderdanen van derde landen tot de arbeidsmarkt heeft vastgesteld; 122. heeft kritiek op het feit dat de meeste lidstaten hun uit het Europees Sociaal Handvest voortvloeiende verplichtingen ten aanzien van kinderarbeid niet zijn nagekomen; stelt in dit verband met name vast dat het Comité van ministers van de Raad van Europa in dit verband een met redenen omklede aanbeveling aan Ierland en een waarschuwing aan Spanje heeft doen toekomen; verzoekt de Commissie met het oog op de omvang van de overtredingen een voorstel tot aanpassing van Richtlijn 94/33/EG (16) voor te leggen; 123. heeft kritiek op het feit dat de meeste lidstaten hun uit het Europees Sociaal Handvest voortvloeiende verplichtingen ten aanzien van moederschapsverlof, bescherming tegen ontslag van zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven alsmede ten aanzien van het recht op pauzes voor het geven van borstvoeding niet zijn nagekomen; verzoekt de Commissie bij de herziening van Richtlijn 92/85/EEG (17) rekening te houden met de constateringen van het Comité van Ministers van de Raad van Europa en daarnaast een voorstel tot herziening van Richtlijn 96/34/EG (18) ; 124. beveelt aan dat Finland de Europese Sociale Verzekeringscode (1964) ondertekent en dat Finland en Oostenrijk de Europese Sociale Verzekeringscode (1964) ratificeren; dat Finland, Oostenrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk het Protocol bij de Sociale Verzekeringscode ondertekenen en dat Denemarken, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Oostenrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk het Protocol ratificeren; dat Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk ) de herziene Europese Sociale Verzekeringscode (1990) ondertekenen en dat alle landen deze ratificeren; 125. beveelt aan Denemarken, Duitsland, Finland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden het Europees Sociaal Verzekeringsverdrag van 1972 ondertekenen en ratificeren en dat Ierland en Frankrijk dit Verdrag ratificeren; 126. verwelkomt het feit dat Italië het IAO-Verdrag ter bescherming van het moederschap heeft geratificeerd en roept de overige lidstaten op hetzelfde te doen; 127. is bezorgd over het feit dat in het verslag van het comité van experts van de IAO een groot aantal schendingen door de lidstaten van de iAo-conventies werd vastgesteld, waaronder schendingen van de volgende fundamentele internationale arbeidsnormen: 128. bepleit een voortvarender ratificatiebeleid van de lidstaten met betrekking tot recente IAO-Verdragen, zoals die over deeltijd, thuiswerk en particuliere arbeidsbemiddeling, die nauw aansluiten bij de problematiek van de atypische arbeidsrelaties die ook in EU-richtlijnen wordt aangepakt; dringt aan op een constructieve deelname en inbreng in de discussie over andere vormen van arbeid die een slechte bescherming kennen en zich vaak op de grens van zelfstandigheid (selfemployment) en loonafhankelijkheid bevinden; onderstreept de noodzaak van een betere afstemming en coördinatie tussen beleid en activiteiten in het kader van ESH, IAO en EU, zowel met betrekking tot het EU-handvest als met betrekking tot concrete (secundaire) wet- en regelgeving en waarschuwt dat coördinatie in EU-verband niet moet leiden tot verwaarlozing van of zelfs bewuste terugtrekking uit verplichtingen die uit IAO- en ESH- participatie voortvloeien; verzoekt zijn Commissie sociale zaken en werkgelegenheid een initiatiefrapport over deze materie te entameren; 129. verwacht van de landen die tot de EU wensen toe te treden concrete en doeltreffende maatregelen voor het in praktijk brengen van de grondrechten, met name bij de bestrijding van de mensenhandel en prostitutie; Hoofdstuk 5: Burgerschap Kiesrecht bij gemeenteraads- en Europese verkiezingen 130. beveelt aan dat Oostenrijk, België, Duitsland, Spanje, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Luxemburg en Portugal het Europees Verdrag inzake de deelneming van buitenlanders aan het openbare leven op plaatselijk niveau ondertekenen en ratificeren en dat het Verenigd Koninkrijk dit Verdrag ratificeert; en dat alle lidstaten het toepassen; 131. beveelt aan dat België, Spanje, Ierland, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk het Europees Verdrag inzake nationaliteit ondertekenen en ratificeren en dat Duitsland, Frankrijk, Finland, Italië en Ierland dit Verdrag ratificeren; 132. beveelt de lidstaten aan meer toegespitste voorlichting te verstrekken aan de in hun land wonende burgers van andere lidstaten over de voor hen openstaande mogelijkheden om deel te nemen aan en zich kandidaat te stellen bij lokale verkiezingen, alsmede aan de verkiezingen voor het Europees Parlement; 133. verzoekt de Commissie een nieuw verslag in te dienen over de toepassing van Richtlijn 94/80/EG (19) in de lidstaten in het licht van de nieuwe situatie die is ontstaan sinds het vorige verslag van mei 2001; 134. erkent het universele recht van personen met een handicap toegang te hebben tot alle aspecten van de verkiezingsprocedure, zoals wordt bevorderd door de internationale beweging van gehandicapten, de Internationale Stichting voor Kiesstelsels (IFES), het Internationaal Instituut voor democratie en bijstand bij verkiezingen (IDEA); verzoekt de lidstaten dit recht te verwezenlijken; 135. verzoekt de lidstaten om een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen bij lokale en Europese verkiezingen te bevorderen, daar de ongelijke deelname van mannen en vrouwen aan de besluitvorming afbreuk doet aan de democratische waarden van onze samenleving en ons politiek systeem; 136. beveelt de lidstaten aan het actieve en passieve kiesrecht bij gemeenteraads- en Europese verkiezingen uit te breiden tot alle burgers van derde landen die tenminste drie jaar legaal in de Europese Unie verblijven; 137. is van mening dat er steun dient te worden gegeven aan het voorstel dat is voorgelegd aan de Conventie over de toekomst van Europa om de Europese ombudsman de bevoegdheid te geven zaken betreffende de fundamentele rechten over te dragen aan het Hof van Justitie, indien geen oplossing kan worden gevonden in het verloop van een normaal onderzoek; 138. meent dat het petitierecht zeer belangrijk is, aangezien het de erkenning inhoudt van het fundamentele recht van EU-burgers probleemsituaties rechtstreeks voor te leggen aan het Europees Parlement; 139. is van mening dat er een evaluatie dient te worden gemaakt van de middelen waarmee het Parlement tegen schendingen van de mensenrechten en de grondrechten kan optreden, indien burgers via verzoekschriften aan het Europees Parlement om herstel van deze rechten hebben verzocht; Vrijheid van verkeer en verblijf 140. roept de Commissie en de lidstaten op de nog resterende belemmeringen voor de daadwerkelijke realisatie van het vrij personenverkeer, zoals die blijken uit de uitspraken van het Hof van Justitie onverwijld te slechten en daarbij elke vorm van discriminatie te vermijden en met name niet toe te staan dat het vrij verkeer van personen in verband met bijeenkomsten van de Europese Raad wordt beperkt, indien dit een adequaat middel lijkt om mensen ervan te weerhouden deel te nemen aan demonstraties; 141. dringt erop aan dat de wetgeving inzake het vrij verkeer van personen wordt vereenvoudigd op basis van het beginsel dat iedere onderdaan van een derde land het volledige recht heeft zich vrij te verplaatsen en te vestigen zodra hij wettelijk erkend is als houder van een langlopende verblijfsvergunning; 142. roept Griekenland op de administratieve achterstanden bij het ter hand stellen van een geldig verblijfsdocument aan diegenen die daar recht op hebben zo spoedig mogelijk in te halen; Hoofdstuk 6: Rechtspleging 143. verwelkomt de raadplegingsronde van de Commissie over de ' procedural safeguards for suspects and defendants in criminal proceedings' en moedigt haar aan spoedig met voorstellen te komen over de standaarden in de strafrechtspleging die in de Europese Unie zouden moeten gelden; 144. verzoekt de Raad een kaderbesluit aan te nemen over gemeenschappelijke normen voor procesrecht, bij voorbeeld met betrekking tot voorschriften inzake aan behandeling voorafgaande instructies en de rechten van de verdediging en met inbegrip van normen voor onderzoekmethoden en de definitie van bewijsmateriaal, teneinde in de gehele EU een gemeenschappelijk peil van bescherming van grondrechten te waarborgen; 145. verzoekt de lidstaten met klem de publicatie en vertaling te bevorderen van een "schriftelijke verklaring van rechten" die bij aankomst op een politiebureau of op de plaats van ondervraging moet worden uitgereikt aan personen die op het punt staan te worden ondervraagd; 146. verwelkomt de discussie die de Commissie heeft geopend over de noodzaak om gemeenschappelijke minimumnormen voor de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven vast te stellen; 147. spreekt zijn vreugde uit over het feit dat thans alle lidstaten het Statuut van het Internationaal Strafhof van de Verenigde Naties hebben geratificeerd en dat dit Statuut op 1 juli 2002 in werking is getreden, maar verzoekt de regeringen en parlementen van de lidstaten geen bilaterale overeenkomsten te sluiten die de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van lidstaten het Statuut van het Internationaal Strafhof ondermijnen, in het bijzonder overeenkomsten die bepaalde burgers in staat stelt zich te onttrekken aan rechtsvervolging door het Internationaal Strafhof; 148. is bezorgd om het grote aantal en de ernst van de schendingen welke vastgesteld zijn door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens inzake het recht op een eerlijk proces (Finland, Griekenland en Italië), het recht op de toegang tot de rechter (België, Frankrijk, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk), het recht op een openbare hoorzitting (Oostenrijk), het beginsel van de contradictoire procesvoering (Duitsland, Frankrijk, Finland, Italië), het recht op een redelijke termijn (Oostenrijk, Duitsland, Spanje, Frankrijk, Griekenland, Italië, Luxemburg, Portugal), het recht op een onpartijdige en onafhankelijke rechter (België- voorzover het een strafproces betreft, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk), het recht van verdediging (Oostenrijk, België, Frankrijk, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk), het vermoeden van onschuld (Oostenrijk) en het recht om niet tweemaal in een strafrechtelijke procedure voor hetzelfde delict te worden berecht of gestraft (Oostenrijk); 149. dringt er bij de lidstaten op aan de uitspraken van het Europese Hof voor de rechten van de mens (EHRM) over de garanties voor de rechtspleging nauwkeurig en tijdig na te leven en te zorgen voor wetsaanpassingen in overeenstemming met die uitspraken; 150. spoort de lidstaten aan het instrument van de rechtshulp toe te passen voor alle binnenlandse en grensoverschrijdende rechtszaken ten gunste van burgers die onvoldoende middelen van bestaan hebben; 151. spoort de lidstaten aan om de toepassing van het recht op een eerlijk proces te verzekeren door middel van beginselen als het recht van verweer en een redelijke duur van de procesgang, uitgaan van de onschuld van een verdachte totdat een oordeel is geveld, onafhankelijke en onpartijdige rechtbanken; 152. spreekt zijn verontrusting uit over het zeer grote aantal gevallen waarin het EHRM ten aanzien van Italië een inbreuk op het recht op een redelijke termijn heeft vastgesteld; meent dat deze tendens schadelijk is voor het vertrouwen in de rechtsstaat en roept Italië op alle noodzakelijke maatregelen te nemen om een tijdige en eerlijke procesgang te verzekeren; 153. is ernstig bezorgd over het klimaat van straffeloosheid dat in een aantal lidstaten (Oostenrijk, België, Frankrijk, Italië, Portugal, Zweden en het Verenigd Koninkrijk) aan het ontstaan is, waar misdragingen en geweldsmisbruik door politie- en gevangenispersoneel vooral jegens asielzoekers, vluchtelingen en personen afkomstig uit etnische minderheden niet met adequate strafsancties wordt gecorrigeerd en spoort de desbetreffende lidstaten aan deze materie in het kader van hun strafrechtpolitiek en vervolgingsbeleid een hogere prioriteit toe te kennen; 154. stelt zich op het standpunt dat de inhoud van deze resolutie geen beperkende werking zal hebben op de (toekomstige) uitleg en ontwikkeling van de rechten, vrijheden en beginselen voor de burgers binnen de Europese Unie, zoals die in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn vervat; o o o 155. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, het Europees Hof voor de rechten van de mens, de Europese Ombudsman, de Raad van Europa, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2002) 233 – C5&nbhy;0505/2002), – onder verwijzing naar het plan voor de grensbewaking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie dat op 13 juni 2002 door de Raad is goedgekeurd, – onder verwijzing naar de conclusies van de Europese Raad van Sevilla van 21 en 22 juni 2002 over de stapsgewijze invoering van een gecoördineerde en geïntegreerde bescherming van de buitengrenzen, – onder verwijzing naar de werkzaamheden van de door het OISIN-programma medegefinancierde workshop "Police and Border Security", die in Oostenrijk onder leiding van de Ministeries van Binnenlandse Zaken van Oostenrijk, België en Finland is gehouden, en naar het daaruit resulterende eindrapport van 10 september 2002 (1) , – onder verwijzing naar de onder de auspiciën van Italië opgestelde haalbaarheidsstudie naar de opbouw van een Europese grenspolitie (2) , – gelet op artikel 163 en artikel 47, lid 2 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0449/2002), A. overwegende dat de interne veiligheid gezien de huidige bedreiging door georganiseerde misdaad, illegale immigratie, mensenhandel, drugshandel enz. in toenemende mate tot een centraal thema is geworden en daardoor tot een onderwerp dat de burgers van Europa nauw aan het hart ligt, B. overwegende dat de buitengrenzen nog steeds een zwakke schakel in het systeem van de algemene interne veiligheid zijn, en dat het doeltreffend afweren van gevaren een essentiële voorwaarde is om de interne veiligheid te kunnen garanderen en het beginsel van het vrije verkeer te kunnen toepassen, C. overwegende dat de Europese burger verwacht dat de Europese Unie daar waar de lidstaten niet meer voldoende veiligheid kunnen bieden, goed functionerende concepten aanbiedt, D. overwegende dat de EU door het treffen van coherente maatregelen op het gebied van de grensbeveiliging de burger een meerwaarde tegenover zuiver nationale maatregelen kan bieden, E. overwegende dat de juridische en operatieve bestanddelen van het Schengen-acquis in het institutionele kader van de Europese Unie zijn opgenomen, maar dat de veiligheidsmaatregelen gedeeltelijk in het kader van de eerste en gedeeltelijk in dat van de derde pijler moeten worden getroffen; dat dit tot misverstanden over de bron van de wettelijke normen en over de organisatie van de betrokken nationale instanties leidt, F. overwegende dat er als gevolg van de verschillen in de uitgangssituatie in de lidstaten, in de opleiding van grensbewakingspersoneel en hun uitrusting alsmede in de omzetting van het acquis van Schengen reeds aan de huidige buitengrenzen problemen optreden, G. overwegende dat in het kader van de uitbreiding de nieuwe landen geleidelijk de bewaking van de buitengrenzen zullen overnemen, en dat daardoor een aanzienlijk deel van de verantwoordelijkheid op deze landen overgaat, H. overwegende dat de bewaking van de buitengrenzen in beginsel een nationale aangelegenheid blijft en op nationaal niveau moet worden uitgevoerd, maar dat verbetering van de efficiency bij de grensbewaking in de eerste plaats door maatregelen op Europees niveau kan worden bereikt, I. overwegende dat het ontbreken van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid in combinatie met een geïntegreerde grensbewaking aan de buitengrenzen tot een toename van het aantal illegale overschrijdingen van de buitengrenzen heeft geleid, 1. stemt in met het plan van de Raad; Analyse en nieuwe definitie van de taken 2. acht het noodzakelijk de taken aan de buitengrenzen overeenkomstig de opgedane ervaring opnieuw en als gemeenschappelijke norm te definiëren; 3. acht het nuttig een analyse van de operatieve praktijk bij de omzetting van het acquis van Schengen uit te voeren, om op die manier een gemeenschappelijk beleid voor de bewaking van de huidige en toekomstige buitengrenzen uit te stippelen; 4. verwelkomt het besluit van de Raad om het gemeenschappelijk handboek voor de grensbewaking te herzien en in het kader van deze herziening de door de lidstaten als beste praktijken gekozen aanpak een normatief karakter te geven; 5. dringt erop aan de naleving van de bepalingen van het gemeenschappelijk handboek met regelmatige tussenpozen door een gemeenschappelijke controle-instantie te laten toetsen; Operationele coördinatie en samenwerking 6. gaat akkoord met het merendeel van de in het plan voorgestelde maatregelen voor operationele coördinatie en samenwerking, maar acht het internationale luchthavenproject ongeschikt voor het uitproberen en ontwerpen van standaardprocedures, die vervolgens overeenkomstig het plan aan andere grenzen kunnen worden toegepast, daar de situatie op een luchthaven duidelijk zeer specifiek is en van alle overige grenssituaties afwijkt; Gemeenschappelijke bijscholing 7. dringt er bij de Raad op aan eindelijk uitvoering te geven aan de gemeenschappelijke opleiding en bijscholing waartoe wordt bepaald in artikel 7 van de Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (3) ; 8. is ingenomen met het voorstel van de Raad om een gemeenschappelijk centraal opleidingsplan voor de opleiding en bijscholing van grensbewakingspersoneel op te stellen; 9. stelt voor een Europacollege voor leidende functionarissen in het leven te roepen waarvan de opleiding een multiplicatoreffect heeft, zodat in heel Europa geldende normen kunnen worden gewaarborgd; 10. dringt er bij de Commissie op aan met onmiddellijke ingang projecten voor de totstandbrenging van gemeenschappelijke opleidingsnormen en operatieve normen door het ARGO-programma te financieren, waarvoor de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken een verhoging met 3 miljoen euro voor alleen al de grensbeveiliging in 2003 heeft voorgesteld; Compatibele uitrusting 11. dringt erop aan maatregelen te treffen die tot compatibiliteit van de technische uitrusting leiden; 12. vindt dat toekomstige systemen op het gebied van radar- en satellietbewaking een dusdanige vorm moeten krijgen dat bilaterale samenwerking zonder meer mogelijk is, en dringt daarom aan op steun aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën ter vergemakkelijking van de grenscontroles op Europees niveau; 13. dringt er bij de Raad op aan voorstellen uit te werken voor de gezamenlijke aanschaf van mobiele bewakingsinstallaties die naar behoefte voor tijdelijk gevoelige grenssegmenten van de EU kunnen worden ingezet; Risico-analyse 14. wenst dat Europol een geïntegreerde risico-analyse opstelt en dat de geschetste stand van zaken voortdurend wordt bijgewerkt en aan de lidstaten ter beschikking wordt gesteld; 15. dringt met het oog op het synergie-effect aan op samenwerking tussen Schengen en Europol bij de uitvoering van bepaalde taken, zoals bijvoorbeeld de strijd tegen mensensmokkel; Stuurgroep 16. dringt er bij de Raad op aan ervoor te zorgen dat ondanks de organisatorische scheiding tussen de werkgroep van de Raad "Schengen-evaluatie (SCH/EVAL)" en de nieuwe instantie "SCIFA+", waarin het "Strategisch comité voor asiel en immigratie" samenkomt met de hoogste ambtenaren van de nationale grensbewakingsautoriteiten, de resultaten van de beide werkgroepen van de Raad bijeen gebracht worden; Europese grensbewakingsdienst 17. betreurt dat de Raad zich in zijn plan zeer terughoudend opstelt ten aanzien van de gedachte van een Europese grensbewakingsdienst; 18. spreekt zich uit voor de opbouw van een Europese, uit speciale eenheden bestaande grensbewakingsdienst, die gezamenlijk wordt gefinancierd en bij behoefte en op verzoek van de lidstaten voor risicogebieden aan de buitengrenzen tijdelijk aan de nationale autoriteiten ter beschikking wordt gesteld; 19. is van mening dat voor de opbouw van een Europese grensbewakingsdienst een nieuwe rechtsgrond nodig is en verzoekt de Europese Conventie daarom zich over deze thematiek te buigen, zodat de gedachte van een gemeenschappelijke grensbewakingsdienst op de middellange termijn tot uitvoering kan worden gebracht; o o o 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2002) 257 – C5&nbhy;0325/2002), – gezien het verslag van november 2001 getiteld "Grensoverschrijdende clearing- en afwikkelingsregelingen in de Europese Unie", gepubliceerd door de groep-Giovannini (1) , die de Commissie bij kwesties betreffende de financiële markten adviseert, – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0431/2002), A. overwegende dat Richtlijn 98/26/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 1998 betreffende het definitieve karakter van deafwikkeling van betalingen en effectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen (2) een essentiële fase inluidde in de totstandbrenging van een doeltreffend juridisch kadervoor betalings- en afwikkelingssystemen, B. overwegende dat de Europese Raad van Lissabon gewezen heeft op de strategische betekenis van integratie van de financiële markten tegen 2005, gezien hun centrale rol in de Europese groei- en werkgelegenheidsstrategie, C. overwegende dat het wegvallen van het wisselkoersrisico in de eurozone de onderlinge afhankelijkheid van de markten op ieder niveau vergroot; overwegende dat de Verenigde Staten hebben gekozen voor een verenigd kader voor clearing, afwikkeling en bewaring, dat wil zeggen een enkele strategie, een enkel leidingsteam en een enkele technologiegateway; overwegende dat de Amerikaanse DTCC tot 20 miljoen transacties per dag verwerkt voor een totaalbedrag van 600 miljard USD, D. overwegende dat de Commissie momenteel de betrokken partijen raadpleegt over een beleid voor clearing en afwikkeling in de EU, E. overwegende dat het verslag-Giovannini de belemmeringen voor efficiënte grensoverschrijdende clearing en afwikkeling identificeert en opsomt, en vaststelt dat er dringend actie moet worden ondernomen om deze belemmeringen weg te nemen, F. overwegende dat efficiënte clearing- en afwikkelingsregelingen (d.w.z. regelingen die goede diensten tegen een goede prijs leveren en die concurrerend en veilig zijn) van essentieel belang zijn voor de EU als geheel, daar zij van wezenlijk belang zijn voor de werking van het financiële systeem, G. overwegende dat de bestaande clearing- en afwikkelingsregelingen in de EU uiterst efficiënt zijn wanneer het gaat om de verwerking van binnenlandse effectentransacties, maar dat zij niet gecombineerd kunnen worden om een efficiënte behandeling in de post-transactiefase van grensoverschrijdende transacties mogelijk te maken; dat zonder efficiënte grensoverschrijdende clearing- en afwikkelingsregelingen de voordelen van een interne markt voor financiële diensten niet ten volle kunnen worden benut, H. overwegende dat de inefficiëntie van grensoverschrijdende clearing en afwikkeling in de EU grotendeels te wijten is aan de fragmentatie die voortvloeit uit nationale verschillen in technische eisen en marktpraktijken, belastingprocedures en juridische hinderpalen, I. overwegende dat er stappen nodig zijn om technische en juridische hindernissen alsmede belemmeringen op de markt weg te nemen en - geleidelijk en in lange etappes - de belastingstelsels te harmoniseren, om een hoge mate van marktefficiëntie te bereiken en de kosten te beperken, J. overwegende dat er om de markt te kunnen overzien, wederzijds begrip onder de toezichthoudende autoriteiten, een gezamenlijke aanpak en geharmoniseerde regels nodig zijn, K. overwegende dat de Commissie een herzien voorstel zal uitbrengen met betrekking tot Richtlijn 93/22/EEG van de Raad betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten (3) , teneinde in te gaan op het vraagstuk van verhandeling, waarmee de onderwerpen clearing en afwikkeling nauw zijn verbonden, L. overwegende dat clearing en afwikkeling wordt bedreven door veel onderling concurrerende instellingen, zoals CCP's (central counterparties - centrale tegenpartijen), CSD's (central securities depositories - centrale effectenbewaarinstellingen), ICDS's (international central securities depositories - internationale centrale effectenbewaarinstellingen), wereldwijde bewaarnemers, plaatselijke bewaarnemers (plaatselijke agenten), M. overwegende dat de markt bij gebrek aan een aangepast kader, reeds een consolidering van clearing- en afwikkelingsinstituten heeft bewerkstelligd, maar dat er niettemin een ontwerprichtlijn moet worden uitgewerkt, N. overwegende dat de "PRIMA"-aanpak (Place of the Relevant Intermediary Approach) waarover momenteel wordt gesproken in het kader van het verdrag van Den Haag over effecten die door een tussenpersoon worden aangehouden, het probleem van strijdige wetgeving wellicht zal verlichten, O. overwegende dat het mededingingsbeleid in de EU (artikel 81, 82 en 86 van het Verdrag) van toepassing is op alle ondernemingen, ook die voor clearing en afwikkeling, P. overwegende dat de Europese Centrale Bank en het CESR (Comité van toezichthouders op Europese effecten) op het gebied van clearing en afwikkeling zijn gaan samenwerken met het oog op de mogelijke aanpassing aan de EU van de aanbevelingen voor effectenafwikkelingssystemen van het CPSS (Committee on Payment and Settlement Systems/ IOSCO (International Organisation of Securities Commissions) (4) , op een analyse van de clearingactiviteiten van centrale tegenpartijen en op een herziening van het verslag-Giovannini, 1. neemt met voldoening kennis van de mededeling van de Commissie, die het beschouwt als een eerste stap in de ontwikkeling van een beleid voor clearing en afwikkeling in de EU; is van mening dat de Commissie zich niet mag beperken tot eenvoudige stimulerende mechanismen maar een duidelijke regelgeving zou moeten voorstellen die gelijke behandeling van de verschillende marktdeelnemers garandeert; 2. is van mening dat deze mededeling slechts een eerste stap vormt en verzoekt de Commissie in combinatie met haar werkzaamheden inzake bovengenoemde Richtlijn 93/22/EEG een specifieke richtlijn over clearing enerzijds en afwikkeling anderzijds op te stellen en gemeenschappelijke regels met name voor autorisatie, controle, vrijheid van vestiging en dienstverlening en een gemeenschappelijk infrastructureel kader tot stand te brengen; 3. wijst erop dat de financiële markt van de EU voldoende solide en liquide moet zijn, en daarnaast efficiënt, veilig, transparant en kosten-verantwoord om internationaal te kunnen concurreren; 4. denkt dat indien gebruik van de Europese clearing- en afwikkelingssystemen teveel kost, of indien de infrastructuur ontoereikend is om de gewenste functies te vervullen, marktspelers mogelijk niet investeren of kiezen voor potentieel riskantere manieren om grensoverschrijdende transacties af te wikkelen; 5. stelt vast dat er een einde moet komen aan de excessieve kosten van grensoverschrijdende transacties en dat de grootste risico's, zij het van juridische dan wel andere aard, die voortvloeien uit de inefficiëntie van clearing en afwikkeling zo veel mogelijk moeten worden teruggedrongen, zodat er een werkelijk geïntegreerde effectenmarkt in de EU tot stand wordt gebracht; verzoekt de Commissie het Amerikaanse voorbeeld grondig te bestuderen en een gedetailleerde evaluatie te verstrekken van zijn sterke en zwakke punten, teneinde te beoordelen of een dergelijk systeem in Europa kan worden opgezet; 6. stelt voor als eerste de technische belemmeringen weg te nemen (verschillen in informatietechnologiesystemen, aanvaarding van onherroepelijkheid en onvoorwaardelijkheid gedurende de dag (intra-day finality) tussen systemen om de interoperabiliteit te bevorderen; 7. dringt er bij de marktdeelnemers op aan via doeltreffende gezamenlijke actie te streven naar verwijdering van technische of marktbelemmeringen, aangezien actie van marktdeelnemers de meest efficiënte wijze is om dergelijke belemmeringen uit de weg te ruimen; 8. is van mening dat het met het verwijderen van de technische verschillen noodzakelijk zal zijn de obstakels weg te nemen voor de afwikkeling van individuele grensoverschrijdende transacties welke het gevolg zijn van nationale verschillen in juridische en fiscale bepalingen met betrekking tot effecten; 9. stelt voor in de komende herziening van Richtlijn 93/22/EEG op te nemen dat de lidstaten investeringsondernemingen uit andere lidstaten het recht op toegang zouden moeten verlenen tot systemen voor tegenpartijen, clearing en afwikkeling op hun grondgebied en dat deze systemen zouden moeten worden onderworpen aan transparante en objectieve commerciële criteria die van toepassing zijn op plaatselijke deelnemers; stelt voor een informatiebrochure op te stellen waarin de fundamentele verschillen tussen de wetten van de lidstaten inzake clearing- en afwikkelingssystemen worden beschreven, en dat als richtsnoer voor de marktdeelnemers kan dienen; stelt voor op de lange termijn eventueel een "effectencode" op te stellen, alhoewel dit een langetermijndoelstelling zou moeten zijn - op de korte termijn is dit niet haalbaar gezien de verschillen in het wettelijk kader voor netelige onderwerpen zoals vennootschaps-, eigendoms- en insolventierecht; stelt voor dat er onverwijld een groep van deskundigen op het gebied van het financieel recht wordt samengesteld om de vraagstukken betreffende harmonisatie van de wetgeving inzake effecten in de Europese Unie te bestuderen en oplossingen voor voornoemde verschillen voor te stellen; 10. vindt dat verder moet worden gestreefd naar het wegnemen van concurrentiedistorsies of uiteenlopende behandeling van instellingen die vergelijkbare clearing- en afwikkelingsactiviteiten verrichten en dat een volledig geïntegreerde EU-wijde infrastructuur voor clearing en afwikkeling veronderstelt dat het recht op toegang tot de systemen alomvattend, transparant, billijk en bovenal doeltreffend is; 11. stelt voor een regeling in te voeren voor "kerndiensten" op het gebied van afwikkeling die inhoudt dat zij om juridische redenen worden beheerd als een dienst waarvan de gebruikers eigenaar zijn met een non-profit-status, rekening houdend met de noodzakelijke investeringsbehoeften, om de kosten te drukken zonder de concurrentie te vervalsen, doordat de agenten tegelijkertijd de economische pijlers vormen van de structuur op zich; deze formule zal bijdragen tot lagere prijzen, een betere kwaliteit van de diensten en meer innovatie, waarna de marktkrachten de aldus gecreëerde structuur kunnen consolideren, ondersteund door adequate wetgeving voor risicogevallen; 12. stelt voor dat centrale bewaarinstellingen uitsluitend nationale en grensoverschrijdende infrastructuurdiensten op het gebied van afwikkeling en van effectenbewaarneming verrichten terwijl "toegevoegde waarde-diensten" moeten worden geleverd door een onder toezicht staande, ook in logistiek opzicht onafhankelijke structuur; stelt voor dat deze instellingen zich tot het nemen van operationele risico's beperken, onder uitsluiting van ieder bankrisico en zodanig worden georganiseerd en onder toezicht gesteld dat het risico van 'besmetting' tussen de verschillende functies wordt uitgesloten; dringt erop aan dat de andere diensten qua beheer duidelijk worden gescheiden en gecontroleerd zodat concurrentiedistorsie wordt vermeden; dringt er verder op aan dat de afwikkelingsdiensten op transparante wijze worden aangerekend, volgens de beginselen van eerlijke concurrentie en vrije keuze van de gebruikers; 13. dringt er bij de Commissie op aan dat zij haar onderzoek naar de mededingingsaspecten van clearing- en afwikkelingssystemen spoedig afrondt, teneinde te waarborgen dat het EU-mededingingsbeleid in deze sector wordt geëerbiedigd wat betreft prijsdiscriminatie, exclusieve regelingen en excessieve prijzen; 14. is van mening dat er nauwere samenwerking nodig is tussen toezichthouders om ervoor te zorgen dat er voldoende toezicht plaatsvindt op clearing- en afwikkelingssystemen en dat deze toezichthouders regelmatig overleg zouden moeten plegen, volgens een gemeenschappelijke kader met regels voor autorisatie, controle en paspoort voor vrije vestiging en vrije dienstverlening; 15. neemt met voldoening kennis van de samenwerking van de ECB en de CESR op het gebied van clearing en afwikkeling en dringt erop aan dat het project zo spoedig mogelijk wordt afgerond, maar beveelt tevens aan ervoor te zorgen dat dit initiatief en de groep-Giovannini het werk van de Commissie op dit terrein niet nog eens overdoen; 16. is van mening dat de juridische belemmeringen en de verschillen in regelgeving voor instellingen op het gebied van clearing en afwikkeling op de korte termijn het eenvoudigst kunnen worden weggenomen door een richtlijn vast te stellen die een gemeenschappelijk kader bevat (autorisatie, functioneren, controle en samenwerking tussen de bevoegde toezichthouders, paspoort) voor de uitoefening van clearing- en afwikkelingsactiviteiten, en op de lange termijn door een effectencode op te stellen; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 723 – C5&nbhy;0163/2002), – gelet op de artikelen 13 en 152 van het EG-Verdrag als gewijzigd door het Verdrag van Amsterdam, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (1) , inzonderheid de artikelen 21, 25, 34, 35 en 38, – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Het antwoord van Europa op de wereldwijde vergrijzing - Bevordering van sociaal-economische vooruitgang in een vergrijzende wereld - Een bijdrage van de Europese Commissie aan de tweede Wereldvergadering over de vergrijzing" ( COM(2002) 143 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 december 2000 over de mededeling van de Commissie "Een Europa voor alle leeftijden - Meer welvaart en solidariteit tussen de generaties" (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2000 over de mededeling van de Commissie betreffende een agenda voor het sociaal beleid (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 9 maart 1999 over de mededeling van de Commissie over de gezondheidstoestand van vrouwen in de Europese Gemeenschap (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 november 2000 over de aanvullende ziektekostenverzekering (5) , – gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (6) , en het communautaire actieprogramma ter bestrijding van discriminatie (2001-2006) (2000/750/EG (7) ), – gezien Verordening (EEG) nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op loontrekkenden en hun gezinnen, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen (8) , alsmede Verordening (EEG) nr. 574/72 tot vaststelling van de wijze van toepassing van voornoemde verordening (wijzigingsprocedure aan de gang) (9) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 maart 1999 (10) en de mededelingen van de Commissie over de ontwikkeling van beleid op volksgezondheidsgebied in de Europese Gemeenschap ( COM(1998) 230 ) en over de gezondheidsstrategie van de Europese Gemeenschap ( COM(2000) 285 ) gekoppeld aan een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2001-2006) (11) en Besluit nr. 1786/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) (12) , – gezien de mededeling van de Commissie "Een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming" ( COM(1999) 347 ), – gezien Besluit nr. 1513/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zesde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en van innovatie (2002-2006) (13) , – gezien de relevante conclusies van de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000, Göteborg van 15 en 16 juni 2001 en Barcelona van 15 en 16 maart 2002, het eerste verslag van de Raad over de gezondheidszorg en de ouderenzorg alsook de conclusies van de Raad Volksgezondheid van 26 juni 2002 inzake het vrij verkeer van patiënten, – gezien de op de Europese Raad van Nice en Laken geformuleerde doelstellingen en indicatoren voor de strijd tegen de armoede en de sociale uitsluiting, – gezien de conclusies van de twee VN-Wereldvergaderingen over de vergrijzing en inzonderheid het nieuwe actieprogramma van de tweede VN-Wereldvergadering over de vergrijzing (14) , – gelet op artikel 47, lid 2 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Economische en Monetaire Commissie en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0452/2002), A. overwegende dat de demografische trend van de vergrijzing een wereldomvattend verschijnsel is, met aanzienlijke en complexe gevolgen waarvoor op louter nationaal niveau geen afdoende oplossing kan worden gevonden, B. overwegende dat in de strategie en het actieprogramma van de Europese Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) een geïntegreerde aanpak van het gezondheidsbeleid en de gezondheidszorg wordt vastgelegd, die onder meer gebaseerd is op bevordering van de gezondheid en primaire preventie, het wegnemen van bronnen van gevaar voor de gezondheid, opneming van een hoog peil van gezondheidsbescherming in de omschrijving en tenuitvoerlegging van iedere vorm van sectoraal beleid en het aanpakken van gebrek aan gelijkheid op het gebied van de gezondheidszorg, C. overwegende dat diverse ramingen inzake de demografische veranderingen in de lidstaten 60% van elkaar kunnen afwijken, waaruit blijkt dat voorzichtigheid moet worden betracht met prognoses van maatschappelijke ontwikkelingen over een periode van 50 jaar en dat deze onder geen beding als "vaststaande bevindingen" kunnen worden beschouwd, D. overwegende dat het recht van ouderen om een menswaardig en zelfstandig leven te leiden en deel te nemen aan het maatschappelijke en culturele leven en aan het arbeidsleven, alsook het recht van iedere persoon op toegang tot medische voorzieningen en gezondheidszorg verankerd zijn in het Handvest van de grondrechten van de Unie, E. overwegende dat de Europese Unie herhaaldelijk heeft gewezen op de behoefte aan een omvattende Europese strategie die rekening houdt met de gevolgen van de vergrijzing op economisch, sociaal en werkgelegenheidsvlak, de mogelijkheden van alle mensen uit alle leeftijdsgroepen optimaal benut en de solidariteit tussen de diverse generaties versterkt, F. overwegende dat de gezondheidszorg in de Europese Unie berust op de beginselen van solidariteit, rechtvaardigheid en universaliteit en dat de historisch gegroeide gezondheidsstelsels qua organisatie en financiering ook in de toekomst tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten zullen blijven behoren, G. overwegende dat de vergrijzing van de bevolking, de ontwikkeling van de medische techniek en de groeiende vraag naar gezondheidszorg tot een aanzienlijke toename van de kosten voor de gezondheidszorg en de ouderenzorg hebben geleid, met als gevolg dat alle lidstaten momenteel geconfronteerd worden met het probleem van de beperking en de financiering van deze kosten, H. overwegende dat preventie een hoeksteen van een toekomstgericht gezondheidsbeleid is en dat systematische preventiemaatregelen de algemene levensverwachting doen toenemen, sociale verschillen bij de verwachtingen op het vlak van de gezondheidszorg opheffen, het uitbreken van chronische aandoeningen verhinderen en daardoor op de behandelingskosten kan worden bespaard, I. overwegende dat de Europese Raad van Barcelona van 15 en 16 maart 2002 de noodzaak heeft onderstreept om in de periode 2002-2003 de samenwerking tussen de lidstaten op het vlak van de sociale bescherming op gang te brengen en aan te zwengelen, onder meer door goede gebruiken en informatie uit te wisselen, en voorts het verzekeren van een duurzaam hoog niveau van bescherming van de gezondheid als een van zijn prioritaire doelstellingen heeft geformuleerd, J. overwegende dat de Europese Raad van Barcelona eveneens nota genomen heeft van een inleidend verslag van de Raad over gezondheidszorg en ouderenzorg en de Commissie en de Raad verzocht heeft de vraagstukken betreffende toegankelijkheid, de kwaliteit en de financiële houdbaarheid tijdig voor de Europese Raad van het voorjaar 2003 diepgaander te bespreken, K. overwegende dat de Europese Top van Laken van 14 en 15 december 2001 de Raad verzocht heeft om inzake volksgezondheid en ouderenzorg voor een vergelijkbare aanpak te kiezen als voor de modernisering van de pensioenstelsels wanneer hij het gemeenschappelijk verslag over de volksgezondheid en ouderenzorg opstelt, d.w.z. een evenwichtige benadering van de elementen toegankelijkheid, kwaliteit en financiële houdbaarheid; overwegende dat het Comité voor sociale bescherming op dit ogenblik dit gezamenlijk verslag bespreekt, dat wordt opgesteld op basis van de nationale verslagen die de lidstaten in juli 2002 hebben overgemaakt, L. overwegende dat in artikel 152 van het EG-Verdrag wordt bepaald dat "bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Gemeenschap een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid [wordt] verzekerd" en dat het optreden niet slechts gericht moet zijn op "verbetering van de volksgezondheid [en] preventie van ziekten maar eveneens op het wegnemen van bronnen van gevaar voor de menselijke gezondheid", M. overwegende dat de Commissie in haar mededeling over de toekomst van de gezondheidszorg onderstreept dat de zorgstelsels en het volksgezondheidsbeleid van de Europese Unie het hoofd moeten bieden aan ernstige problemen en dat de verstrekking van gezondheidszorg en bejaardenzorg weliswaar hoofdzakelijk een bevoegdheid van de lidstaten blijft, maar dat slechts doeltreffende resultaten kunnen worden bereikt indien deze thema's niettemin worden ingepast in een ruimer Europees samenwerkingskader dat absoluut rekening moet houden met de beginselen en doelen van het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid en de specifieke doelstellingen die in het actieplan van de Verenigde Naties zijn vastgelegd (zoals onder meer de vermindering van de cumulatieve gevolgen van de risicofactoren, de ontwikkeling van het preventiebeleid, de universele en gelijke toegang tot de gezondheidszorg, de voortdurende verbetering van de gezondheidszorg en de bevordering van de integratie in de samenleving van personen met een handicap en van de zwakste bevolkingsgroepen), N. overwegende dat niet in het laatst als gevolg van de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie de mobiliteit van de patiënten zal toenemen en dat meer en meer mensen een beroep zullen doen op zorgverstrekking in het buitenland, en dat deze evolutie, tezamen met de ontwikkeling van de interne markt een al maar sterkere impact zullen hebben op de nationale gezondheidsstelsels, O. overwegende dat de Raad tegen de achtergrond van de toenemende patiëntenmobiliteit een akkoord heeft bereikt over een aantal prioritaire samenwerkingsgebieden, zoals samenwerking bij de oprichting van kwalitatief hoogstaande referentiecentra waar patiënten uit de gehele Unie zich voor specifieke aandoeningen kunnen laten behandelen, opname in een andere lidstaat van patiënten die in hun eigen land op een wachtlijst staan, verbetering van de samenwerking in grensregio's en de verzorging van patiënten die voor langere tijd in een andere lidstaat verblijven, zoals bijvoorbeeld gepensioneerden, P. overwegende dat de situatie van de vrouw op gezondheidsgebied in hoge mate bepaald wordt door sociale en economische verschillen en dat vrouwen wegens hun langere leversverwachting het hoogste aandeel van de bejaarden uitmaken, Q. overwegende dat de mededeling van de Commissie als titel heeft: "De toekomst van de gezondheidszorg en de ouderenzorg", R. overwegende dat in de conclusies van de bijeenkomst van ECOFIN-ministers van 6 november 2000 wordt bepaald dat de strategieën van de lidstaten voor het aanpakken van de economische en begrotingstechnische problemen tengevolge van de vergrijzing dienen te worden gepresenteerd in combinatie met stabiliteit en convergentie, 1. meent dat de mededeling van de Commissie een goed vertrekpunt voor discussie over de toekomst van de gezondheids- en zorgsystemen van de lidstaten in het vooruitzicht van de veroudering van de bevolking is, aangezien alle zorgstelsels van de Europese Unie in de grond met dezelfde problemen te maken hebben, al is het dan tot op verschillende hoogten; 2. dringt aan op een nauwere communautaire samenwerking die moet resulteren in een beleid dat inspeelt op het probleem van de vergrijzing van de bevolking, in het bijzonder met het oog op de uitbreiding en de verbetering van de bijstand aan en de gezondheidszorg voor bejaarden en is van mening dat een beleid ter bevordering van actief ouder worden een grotere coördinatie tussen de stelsels voor sociale zekerheid, volksgezondheid en bestrijding van discriminatie van de lidstaten vereist; 3. heeft kritiek op het feit dat in het kader van de op bevordering van de gezondheid en primaire preventie gebaseerde strategie van de Europese Gemeenschap en het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheidszorg (2003-2008) geen rekening wordt gehouden met de wijze waarop de Commissie de toekomst van gezondheidszorg en ouderenzorg aanpakt; 4. roept het Griekse voorzitterschap op om - gevolg gevend aan de conclusies van de Europese Raad van Laken en van Barcelona - van dit thema, gezondheidszorg en ouderenzorg, een prioriteit te maken; 5. acht het absoluut noodzakelijk dat een correct imago van de bejaarden wordt gegeven door ze niet uitsluitend voor te stellen als een factor die financieel weegt op de kosten van de gezondheidszorg maar ook als een maatschappelijke hulpbron met reële capaciteiten; wijst er in het bijzonder op dat het daarom van groot belang is discriminerende uitdrukkingen als "sterke vergrijzing" in wetsteksten en de toelichting daarop te vermijden; 6. wijst erop dat het welzijn en de gezondheid van de bejaarden een omvattend antwoord vereisen en dus niet uitsluitend op gezondheidsgebied maar ook sociaal en economisch moeten worden aangepakt; 7. wijst de Commissie en de Raad in dat verband nogmaals op de aanbevelingen in het WHO-rapport 2002 over de volksgezondheid in Europa, die in het Europees beleid en in dat van de lidstaten ten uitvoer moeten worden gelegd: Voor de gezondheid wordt het best gezorgd in sociaal meer samenhangende, egalitaire maatschappijen waarop de last van betrekkelijke armoede relatief minder zwaar drukt. (…) Het verband tussen beleid inzake gezondheidszorg en andere beleidssectoren zoals werkgelegenheid, behoud van inkomen en sociaal welzijn, huisvesting en onderwijs is in alle Europese lidstaten dan ook van doorslaggevende betekenis. Om het gebrek aan sociaal-economische gelijkheid te beperken moeten het deel van de bevolking dat achterblijft en de mate waarin het achterblijft worden beperkt. De gegevens wijzen erop dat meer inkomensnivellering en het betere sociale klimaat dat daarvan het gevolg is het geestelijke welzijn van de bevolking verhogen; 8. waarschuwt voor het gevaar van het overschatten van de betaalbaarheid ten koste van de toegankelijkheid en de kwaliteit; wijst erop dat het moeilijk is prognoses te maken over de mogelijke stijging van de kosten, omdat deze in hoge mate afhankelijk zijn van de opnames; 9. denkt dat de centrale onderwerpen van de mededeling uitvoerige behandeling vergen; gezien de bijzonder sterk uiteenlopende behoeften aan gezondheidszorg en zorgverstrekking en de overeenkomstige systemen in de Europese Unie en de kandidaat-landen moeten de oplossingen zo spoedig mogelijk vastgelegd worden en uitgaan van studiewerk en van een degelijk politiek en economisch debat; de hele problematiek van de gezondheidszorg en zorgverstrekking voor ouderen moet ook opgenomen worden in elk werkprogramma van de Europese Commissie voor de toekomst; 10. is van mening dat de doelstelling van een betaalbare, toegankelijke en kwalitatief hoogstaande gezondheidszorg alleen verwezenlijkt kan worden via: 11. beveelt aan dat de meer algemene beginselen en doelstellingen van de Europese strategie inzake volksgezondheid de centrale ijkpunten worden voor richtsnoeren, uitwisseling van "best practices", enz., als voorzien in het kader van de voorgestelde open coördinatiemethode voor gezondheidszorg en ouderenzorg, hetgeen inhoudt dat: 12. is van mening dat de door de Commissie voorgestelde langetermijndoelen toegankelijkheid, de kwaliteit en de betaalbaarheid te eng van opzet zijn en te veel neigen naar een uitsluitend op beperking van de kosten gerichte strategie in het kader van het Stabiliteitspact; beveelt derhalve aan dat in overweging worden genomen: 13. meent niettemin, om de uitgaven te kunnen beheersen, of ze nu met belastingen of bijdragen gefinancierd worden, dat gezondere levenswijzen en preventief optreden gepropageerd moeten worden, naast betere bewustmaking van de kosten van therapie en gebruikmaking van zorgen onder de zorgverstrekkers en degenen die van hun diensten gebruikmaken; 14. verzoekt de Commissie en het Comité voor sociale bescherming rekening te houden met onderstaande opmerkingen: 15. benadrukt dat de verbetering van de gezondheidszorg en zorgverstrekking gepaard moet gaan met grotere capaciteit en kwalitatief hoogstaand aanbod, omdat wachttijden in de gezondheidszorg een negatieve weerslag op de levenskwaliteit van oudere mensen en hun familieleden hebben, en dus ook op de productiviteit en de economische rendabiliteit in het algemeen; er zijn aanzienlijke openbare en privé-investeringen nodig om de kwaliteit en diversiteit op peil te houden en te verhogen en tegelijk de capaciteit uit te breiden; 16. verzoekt de Raad en de Commissie 17. spreekt er zijn tevredenheid over uit dat de Raad zich op het gebied van de gezondheidszorg en de ouderenzorg heeft geëngageerd voor nauwere samenwerking, uitwisseling van informatie en ervaringen en het zoeken naar de beste nationale praktijken; dringt er anderzijds op aan dat de Raad op de Europese Top in de lente van 2003 een voorstel van de Commissie en het Comité voor sociale bescherming goedkeurt, zich principieel uitspreekt voor de open coördinatiemethode, een concreet rooster vastlegt voor de verdere procedure en uiterlijk op de voorjaarstop van 2004 gemeenschappelijke doelstellingen en indicatoren vaststelt; 18. dringt aan op een interinstitutioneel akkoord, waarbij regels worden vastgesteld voor de participatie van de Europese instellingen in alle fasen van de open coördinatiemethode (formulering van doelstellingen, vaststelling van indicatoren, raadpleging over verslagen), met inbegrip van een regeling betreffende de toegang tot documenten en de deelneming aan bijeenkomsten; 19. verwacht dat de Commissie sociale zaken haar onderzoek naar methodes voor het meten van de kwaliteitsgezuiverde levensverwachting, de vroegtijdige mortaliteit volgens sociaal-economische situatie en de toegang tot de gezondheidszorg begin 2003 kan afronden en verzoekt de Raad in de loop van 2003 de desbetreffende indicatoren vast te stellen; 20. verzoekt de Europese Conventie het waarborgen van een hoog niveau van gezondheidsbescherming als algemene doelstelling in haar ontwerpgrondwet op te nemen en het volksgezondheidsbeleid als gebied aan te wijzen waarop de Europese Unie en de lidstaten de bevoegdheid delen, opdat de Europese Unie zoals tot nu toe het geval was complementair aan het beleid van de lidstaten als wetgever kan optreden; 21. verzoekt de Commissie en de Raad om met de besluiten van het gemeenschappelijk rapport dat nu wordt opgesteld rekening te houden bij de opstelling van de globale richtsnoeren voor de economie en de voorbereiding van het gemeenschappelijk syntheseverslag voor de Lentetop van 2003; 22. verzoekt de Commissie en het Comité voor sociale bescherming het Europees Parlement tijdig en regelmatig te informeren over hun activiteiten; 23. onderstreept dat er voor betere coördinatie van de bestaande systemen in de Europese Unie rekening gehouden moet worden met de toekomstige behoeften van de verzekerden in Europa, o.a. dat de rechten die ze tijdens hun beroepsactiviteit verworven hebben, behouden blijven, in welke lidstaat ze ook verblijven wanneer ze de pensioengerechtigde leeftijd bereiken; daartoe moeten er mechanismen ingevoerd worden die de uitoefening van de bewuste rechten in overeenstemming brengen met de structuur van de verschillende pensioenstelsels die op het ogenblik in de Europese Unie bestaan; 24. herinnert daarbij aan zijn dringende vraag om zelf betrokken te worden bij de opstelling van de belangrijke richtsnoeren voor het economisch beleid; 25. stelt met nadruk dat er bij de bespreking van de beleidsvoering voor gezondheidszorg en zorgverstrekking voor de ouderen rekening gehouden moet worden met de uitdagingen die de uitbreiding van de Europese Unie met zich meebrengt; 26. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Comité voor sociale bescherming, alsook aan de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn vroegere resoluties over Afghanistan, in het bijzonder zijn resolutie van 5 september 2002 (1) , – gelet op de Conferentie van Bonn op 4 en 5 december 2001 waarop een route- en tijdschema werd vastgesteld voor het herstel van vrede en veiligheid en voor de wederopbouw van Afghanistan, – gelet op de besluiten die op 30 oktober en 19 december 2002 zijn genomen door de Commissie om aanvullende humanitaire hulp toe te kennen aan Afghanistan, waardoor het totaalbedrag van de hulp van de Europese Unie wordt verhoogd tot € 265 miljoen, – gezien de verklaring van het voorzitterschap van 22 december 2002 over de verklaring van Kaboel, – gezien de vaststelling van de begroting van de Europese Unie voor het jaar 2003, A. overwegende dat het meer dan een jaar geleden is dat in Bonn het proces op gang werd gebracht en verheugd over het feit dat het Afghaanse volk en de Afghaanse regering zich gezamenlijk hebben ingespannen om in het gehele land de eensgezindheid te herstellen die onontbeerlijk is voor een duurzame vrede, B. overwegende dat de veiligheid en de stabiliteit in grote delen van het land aanzienlijk zijn vergroot en dat een Afghaans nationaal leger en een politiemacht worden gevormd, maar dat in bepaalde delen van Afghanistan de veiligheidssituatie nog te wensen overlaat, met name in gebieden waar krijgsheren de lakens uitdelen en het overgangsbewind zijn gezag nog niet volledig kan doen gelden, C. overwegende dat bewijzen voorhanden zijn voor de aanwezigheid in Afghanistan en Pakistan van restanten van terroristische netwerken, die een groot potentieel gevaar vormen voor de hele regio, alsmede voor de rest van de wereld, D. overwegende dat de in bijzondere vergadering bijeengeroepen Loya Jirga bij geheime stemming president Karzai tot staatshoofd heeft gekozen en dat er een overgangsbewind is gevormd dat de leiding van de staatszaken heeft overgenomen ten einde het land weer op te bouwen en stabiliteit, democratie en welvaart in Afghanistan te brengen, E. ingenomen met het feit dat alle buurlanden op 22 december 2002 in Kaboel hebben verklaard dat zij zich niet zullen mengen in de binnenlandse aangelegenheden van Afghanistan, F. overwegende dat het overgangsbewind een aantal instellingen heeft opgericht die de grondslag kunnen vormen voor een democratische ontwikkeling, zoals de mensenrechtencommissie, de centrale bank, de commissie die een concept voor een grondwet moet opstellen als voorloper van de constitutionele commissie, enz., G. nogmaals de overtuiging uitsprekend dat het na meer dan twee decennia van oorlog en geweld belangrijk is dat beschuldigingen van schending van de mensenrechten en oorlogsmisdaden, met name in Mazar-I-Sharif, zo vlug mogelijk worden onderzocht en de verantwoordelijken worden gestraft, H. overwegende dat de situatie van vrouwen en meisjes in grote delen van Afghanistan zorgwekkend is, maar vooral in Herat waar onder het bewind van de plaatselijke gouverneur de vrijheid van meningsuiting, van vereniging, van verkeer, alsmede het recht op gelijke behandeling, op werk, op onderwijs en op lichamelijke onaantastbaarheid van vrouwen en meisjes in 2002 steeds meer in het gedrang zijn gekomen, I. overwegende dat meer dan 600 mensen op de marinebasis Guantánamo Bay (Cuba) en elders door de Verenigde Staten in krijgsgevangenschap worden gehouden zonder aanklacht of proces en zonder dat ze zich in verbinding kunnen stellen met rechtbanken, advocaten en verwanten, J. betreurend dat er gebrek aan coördinatie bestaat tussen de verschillende organisaties die voor de Verenigde Naties werken, vertegenwoordigers van donorlanden en niet-gouvernementele organisaties (NGO's) enerzijds en de Afghaanse regering anderzijds, K. overwegende dat de economische wederopbouw een belangrijke prioriteit blijft als onderdeel van een gezamenlijke internationale krachtsinspanning om op lange termijn stabiliteit in Afghanistan te bewerkstelligen en dat om dit doel te bereiken de donoren met bijdragen moeten komen, L. overtuigd dat langetermijninspanningen op politiek, sociaal en economisch vlak en steun van de internationale gemeenschap noodzakelijk zijn, met name steun voor het herstel van de politieke en gerechtelijke instellingen en van de politiemacht, demobilisatie en reïntegratie van de gewapende facties, alsmede acties om de naleving van de mensenrechten te waarborgen, M. ernstig bezorgd over de toegenomen productie van en handel in illegale drugs, 1. dringt erop aan op dat de internationale gemeenschap de nodige hulp blijft bieden voor het herstel van de politieke, gerechtelijke en veiligheidsinstellingen die noodzakelijk zijn voor het herstel van het overheidsgezag en de rechtsstaat; 2. dringt aan op een ruimer mandaat voor de International Security Assistance Force (ISAF) opdat deze bredere steun kan bieden aan het overgangsbewind bij de pacificatie en de beheersing van het gehele Afghaanse grondgebied, zodat blijvende stabiliteit in het land gegarandeerd wordt en het ontstaan van regionale conflicten en geopolitieke instabiliteit wordt voorkomen; 3. is tevreden met de budgettaire inspanningen van de Commissie en de lidstaten; betreurt evenwel dat deze financiële steun niet gepaard gaat met een belangrijke politieke rol voor Europa; 4. verzoekt de lidstaten actief bij te dragen tot de opleiding van een nationaal Afghaans leger en een nationale Afghaanse politiemacht en tot de wederopbouw van het gerechtelijke systeem en de instelling van een wettelijk kader voor een daadwerkelijke bescherming van de mensenrechten en een verbetering van de situatie van vrouwen; verzoekt met name de Commissie haar samenwerking met de Afghaanse Mensenrechtencommissie (AHCR) op te voeren; 5. bevestigt nogmaals dat de EU zich verplicht tot de wederopbouw van de civiele instellingen in Afghanistan en de stabiliteit van deze instellingen en spreekt zijn steun uit voor hulp aan de regering van president Karzai bij haar inspanningen om in Afghanistan te zorgen voor nationale verzoening en interne en externe veiligheid; 6. doet een beroep op de Afghaanse overgangsregering om een decreet uit te vaardigen waarmee de scheiding moet worden aangebracht tussen de rol van militairen en burgers bij de beveiliging op alle niveaus teneinde de bevoegdheden van de lokale en regionale militaire commandanten te beperken en extra burgerpersoneel aan te stellen dat verantwoording moet afleggen aan Kabul; 7. dringt er bij de Commissie en andere donoren op aan de samenwerking met de Afghaanse regering voort te zetten met het oog op een snelle verbetering in de gezondheidszorg en het onderwijs, concrete hulp te bieden op alle terreinen om spoedig tastbare vooruitgang te boeken en ervoor te zorgen dat de hulp niet ten goede komt aan lokale machthebbers maar aan de noodlijdende bevolking; 8. onderstreept de legitimiteit van de verwachtingen van het Afghaanse volk, dat zijn levensomstandigheden nog altijd niet aanzienlijk heeft zien verbeteren, met name op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, watervoorziening, sanitaire voorzieningen en ontmijning, punten die binnen de programma's voor wederopbouw prioriteit moeten krijgen; 9. wijst in dit verband met klem op de prioriteiten die de Afghaanse regering heeft gesteld: ontwikkeling van het menselijk potentieel, opbouw van de economische infrastructuur en versterking van de bestuurscapaciteiten van de regeringsinstellingen; 10. dringt nogmaals aan op een gecoördineerd noodprogramma van mijnopruiming en in het bijzonder hulpverlening aan slachtoffers van landmijnen, met de volle ondersteuning van de Afghaanse regering en de internationale gemeenschap; 11. dringt er bij alle partijen op aan de verdere toezeggingen in de overeenkomst van Bonn na te komen, een nieuwe grondwet op te stellen en voorbereidingen te treffen voor vrije en eerlijke verkiezingen die uiterlijk in juni 2004 dienen plaats te vinden en die de weg moeten vrijmaken voor een representatieve, multi-etnische, emancipatiegezinde regering op brede basis; 12. dringt aan op een snel en objectief onderzoek naar schendingen van de mensenrechten en oorlogsmisdaden; doet een beroep op de Verenigde Naties hun aanwezigheid bij de controle op de mensenrechten in het hele land te versterken; doet een beroep op de UNAMA om de mensenrechtenproblemen publiekelijk aan de orde te stellen bij de regionale leiders, uitvoerige verslagen over vermeende schendingen te publiceren en de regionale leiders onder druk te zetten om beperkingen tegen vrouwen op te heffen; 13. doet een beroep op de UNAMA en de AHCR om een onderzoek in te stellen naar de situatie van de mensenrechten in Herat en de rest van Afghanistan wat betreft de rechten van vrouwen, en verzoekt de ISAF de AHCR assistentie te verlenen; 14. doet een beroep op de speciale rapporteur van de VN-mensenrechtencommissie voor geweld tegen vrouwen en op de speciale rapporteur voor mensenrechten in Afghanistan om die gebieden in Afghanistan te bezoeken waar de mensenrechten van vrouwen en meisjes worden geschonden; 15. is ingenomen met de ondertekening in Kaboel op 22 december 2002 van de verklaring van goed nabuurschap door het overgangsbewind van Afghanistan en de regeringen van China, Iran, Pakistan, Tadzjikistan, Turkmenistan en Oezbekistan; dringt er bij de regeringen van de buurlanden van Afghanistan op aan om zonder enig voorbehoud hun medewerking te verlenen aan de volledige uitschakeling van de netwerken van terroristische groeperingen die zijn voortgekomen uit Al Qa'ida en de Taliban, 16. verzoekt de nieuwe regering en de regeringen van de buurlanden alle mogelijke maatregelen te nemen om de georganiseerde misdaad, de productie van en de handel in drugs te bestrijden, aangezien dit een essentieel element is om in de regio stabiliteit tot stand te brengen; 17. is bezorgd over het voortdurende probleem van in het land actieve krijgsheren en is van mening dat de gezamenlijke inspanningen van de Afghaanse veiligheidsdiensten en de internationale militaire troepen moeten worden opgevoerd, opdat de activiteit van de krijgsheren niet meer wordt geduld; dringt aan op stopzetting van alle vormen van steun aan regionale en plaatselijke machthebbers; 18. verzoekt de Verenigde Naties en de donorregeringen rechtvaardige en coherente criteria op te stellen voor repatriëringsprogramma's voor de Afghaanse vluchtelingen, die een onzeker lot tegemoet zien en te maken krijgen met een verschillend beleid van de diverse gastlanden en humanitaire organen; 19. verzoekt de Raad de repatriëring van Afghaanse vluchtelingen te heroverwegen en rekening te houden met het volledig gebrek aan voorzieningen in Afghanistan; 20. doet nogmaals een beroep op de Verenigde Staten duidelijkheid te verschaffen over de situatie van de gevangenen in Guantánamo Bay en ervoor te zorgen dat wordt voldaan aan basisgaranties voor allen die zich in hechtenis bevinden; erkent weliswaar dat de Amerikaanse regering de plicht heeft om effectieve veiligheidsmaatregelen te nemen wanneer het gaat om zaken waarbij de openbare veiligheid in het geding is, maar wijst er niettemin op dat de regering tevens verplicht is ervoor te zorgen dat dergelijke maatregelen geen afbreuk doen aan de fundamentele garanties op het terrein van de mensenrechten volgens de internationale rechtsnormen; 21. betreurt ten zeerste het huidige gebrek aan werkelijke coördinatie tussen de activiteiten van internationale organisaties, regeringen en NGO's enerzijds en de Afghaanse regering anderzijds, en dringt aan op de oprichting van een bureau voor de wederopbouw; 22. verzoekt de Conferentie van voorzitters te overwegen volgend voorjaar een delegatie van leden van het Europees Parlement naar Afghanistan af te vaardigen; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Verenigde Naties en de regeringen van Afghanistan, Pakistan, Iran, Tadzjikistan, Oezbekistan, de Verenigde Staten van Amerika en China. Het Europees Parlement, - gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name de artikelen 21, tweede alinea, en 195, - gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, met name artikel 107 D, - gezien zijn besluit van 9 maart 1994 inzake het Statuut van de Europese ombudsman en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van zijn ambt (1) , en gewijzigd bij zijn besluit van 14 maart 2002 (2) - gezien artikel 177 van zijn Reglement, - gezien de oproep tot kandidaatstelling (3) , - gezien de uitslag van de stemmingen tijdens de vergaderingen van 14 en 15 januari 2003, 1. benoemt de heer Nikiforos Diamandouros tot Europese ombudsman met ingang van 1 april 2003; 2. verzoekt de heer Diamandouros voor het Hof van Justitie de eed af te leggen; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en het Hof van Justitie.