Het Europees Parlement, – Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 11, artikel 191, lid 1, en artikel 208, – gezien de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 17 april 2018 (1) , – gezien de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s) 2015-2030 van de Verenigde Naties, – gezien de Overeenkomst van Parijs die is gesloten tijdens de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de VN inzake klimaatverandering (UNFCCC), – gezien het Verdrag inzake biologische diversiteit van 1992, het mondiale strategisch plan voor biodiversiteit 2011-2020 en de biodiversiteitsdoelstellingen van Aichi, – gezien de mededeling van de Commissie van 23 juli 2019 getiteld “Bescherming en herstel van bossen wereldwijd: de actie van de EU opvoeren” ( COM(2019)0352 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ) en de resolutie van het Parlement van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: De natuur terug in ons leven brengen” ( COM(2020)0380 ), – gezien het actieplan van de EU inzake mensenrechten en democratie 2020-2024, het extern beleid van de EU inzake inheemse volkeren (2016), de conclusies van de Raad over inheemse volkeren van 15 mei 2017 en de Europese consensus inzake ontwikkeling van 2017, – gezien de mededeling van de Commissie van 28 november 2018 getiteld “Een schone planeet voor iedereen – Een Europese strategische langetermijnvisie voor een bloeiende, moderne, concurrerende en klimaatneutrale economie” ( COM(2018)0773 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 september 2013 getiteld “Een nieuwe EU-bosstrategie: ten bate van de bossen en de houtsector” ( COM(2013)0659 ), – gezien het eindverslag van 2013 over de studie van de Commissie getiteld “The impact of EU consumption on deforestation: Comprehensive analysis of the impact of EU consumption on deforestation”, – gezien de in 2018 in opdracht van het directoraat-generaal Milieu van de Commissie verrichte haalbaarheidsstudie over mogelijkheden om meer EU-maatregelen tegen ontbossing te nemen, – gezien de mededeling van de Commissie van 17 oktober 2008 getiteld “De uitdagingen van ontbossing en aantasting van bossen aangaan om de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit aan te pakken” ( COM(2008)0645 ), – gezien het EU-actieplan inzake wetshandhaving, governance en handel in de bosbouw (Forest Law Enforcement, Governance and Trade, Flegt) van 2003, de vrijwillige partnerschapsovereenkomsten inzake Flegt met derde landen en het Flegt-werkplan voor de periode 2018-2022, – gezien de resolutie van de Mensenrechtenraad van de VN van 21 maart 2019 over erkenning van de bijdrage van milieu- en mensenrechtenactivisten aan het genot van de mensenrechten, milieubescherming en duurzame ontwikkeling, – gezien het verslag van de Voedsel- en landbouworganisatie van de VN (FAO) getiteld “The State of the World’s Forests 2020”, – gezien het strategisch plan voor bossen 2017-2030 van de VN, – gezien de speciale verslagen van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over klimaatverandering, verwoestijning, bodemdegradatie, duurzaam landbeheer, voedselzekerheid en broeikasgasstromen in terrestrische ecosystemen, en haar vijfde evaluatierapport inzake klimaatverandering uit 2014: gevolgen, aanpassing en kwetsbaarheid, – gezien het mondiaal evaluatieverslag over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het Intergouvernementeel Platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES) van 31 mei 2019, – gezien zijn resolutie van 16 januari 2020 over de 15e bijeenkomst van de Conferentie van de partijen bij het Verdrag inzake biologische diversiteit (COP15) (3) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu (4) , – gezien zijn resolutie van 11 september 2018 over transparant en verantwoord beheer van natuurlijke hulpbronnen in ontwikkelingslanden: bossen (5) , – gezien zijn resolutie van 4 april 2017 over palmolie en de ontbossing van regenwouden (6) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie internationale handel, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie industrie, onderzoek en energie, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A9-0143/2020 ), A. overwegende dat tussen 1990 en 2016 wereldwijd 1,3 miljoen km² bos verloren is gegaan, met een vernietigend effect op de biodiversiteit, het klimaat, de mensen en de economie; overwegende dat, ondanks alle inspanningen tot dusver, een aantal bosgerelateerde toezeggingen, zoals doelstelling 15.2 van de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s) (7) en doelstelling 5 van het Verdrag van Aichi inzake biologische diversiteit (VBD) (8) , met het huidige beleid niet op schema liggen om op adequate wijze te worden verwezenlijkt; overwegende dat in het verslag van het Europees Milieuagentschap getiteld “Het milieu in Europa: toestand en vooruitzichten 2020” wordt opgemerkt dat “het bosareaal in Europa de afgelopen twee decennia grotendeels stabiel is gebleven”, maar ook wordt gewaarschuwd dat “de staat van instandhouding van de boshabitats en ‑soorten sinds 2013 nauwelijks is verbeterd” en dat “natuurlijke [...] en door de mens veroorzaakte verstoringen [...] een bedreiging vormen voor de Europese bossen”; B. overwegende dat de zeventien SDG’s universeel en ondeelbaar zijn; overwegende dat vooruitgang in de richting van duurzame landbouw, voedselzekerheid en duurzaam bosbeheer – de kernelementen van de SDG’s – gelijktijdig moet plaatsvinden; C. overwegende dat bossen een essentiële bijdrage leveren aan de mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering en dat ontbossing, in het bijzonder in de tropen, daarentegen in grote mate bijdraagt aan de klimaatverandering; overwegende dat emissies als gevolg van landgebruik en verandering in landgebruik, met name als gevolg van ontbossing, de op één na belangrijkste oorzaak van de klimaatverandering zijn, na de verbranding van fossiele brandstoffen, en goed zijn voor bijna 12 % van de totale broeikasgasemissies; overwegende dat bossen ook 80 % van de mondiale biodiversiteit herbergen, bijdragen aan maatregelen ter beperking van het risico op rampen door middel van op de natuur gebaseerde oplossingen, het levensonderhoud van ongeveer 25 % van de wereldbevolking ondersteunen, een groot deel uitmaken van het land dat van oudsher door inheemse volkeren wordt bewoond, bijdragen aan de menselijke gezondheid en onvervangbare culturele, maatschappelijke en spirituele waarden belichamen; D. overwegende dat volgens de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering natuurlijke verstoringen zoals droogte, overstromingen, stormen, plagen, erosie en brand door de klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit in frequentie en hevigheid zullen toenemen, waardoor ook bossen wereldwijd toenemende schade zullen ondervinden; overwegende dat meer investeren in op de natuur gebaseerde oplossingen een van de meest kosteneffectieve oplossingen is om emissies tegen te gaan en vitale ecosystemen te beschermen, en tegelijkertijd de bestaansmiddelen, weerbaarheid en voedselzekerheid te verbeteren; E. overwegende dat er behoefte is aan verstrekkende, ambitieuze en gecoördineerde maatregelen op basis van politieke wil en maatschappelijk engagement om de bossen wereldwijd te beschermen en herstellen; F. overwegende dat meer actie ondernemen om bossen te beschermen en te herstellen en om meer en betere bosecosystemen tot stand te brengen, een cruciale rol moet spelen in het duurzaamheidsbeleid van de EU en de lidstaten en bij het verwezenlijken van de doelstellingen van de Europese Green Deal; overwegende dat het, om de opwarming van de aarde te beperken en het verlies aan biodiversiteit te helpen tegengaan, essentieel is dat bossen op dergelijke wijze worden beschermd, hersteld en beheerd dat hun capaciteit om koolstof op te slaan en de biodiversiteit te beschermen, wordt gemaximaliseerd; overwegende dat oerbossen in vergelijking met jongere en nieuw aangeplante bossen meer koolstofdioxide opslaan en een essentiële habitat vormen; G. overwegende dat volgens het verslag “The State of the World’s Forests 2020” van de FAO “de uitbreiding van de landbouw” wereldwijd “de belangrijkste drijvende kracht achter ontbossing blijft”, naast stadsuitbreiding, infrastructuurontwikkeling en mijnbouw; overwegende dat er dringend nauw met de partnerlanden van de EU en verschillende belanghebbenden moet worden samengewerkt om meer innovatieve en positieve interacties tussen landbouw en bosbouw te bewerkstelligen teneinde duurzame landbouwsystemen tot stand te brengen en de voedselzekerheid te verbeteren; overwegende dat de EU ook indirect bij ontbossing en aantasting van bossen en andere natuurlijke ecosystemen wereldwijd betrokken is door de invoer en het verbruik van met ontbossing verband houdende producten zoals soja, palmolie, rubber, mais, rundvlees, leder en cacao; overwegende dat het verbruik in de EU goed is voor ongeveer 10 % van de ontbossing die in het totale eindverbruik besloten ligt; H. overwegende dat uit een recent onderzoek van Global Witness is gebleken dat in de EU gevestigde financiële instellingen tussen 2013 en 2019 de belangrijkste internationale financieringsbron waren (ten belope van maar liefst 7 miljard EUR) van zes agrovoedingbedrijven die in verband kunnen worden gebracht met de vernietiging van bossen in het Amazonegebied, het Congobekken en Papoea-Nieuw-Guinea (9) ; I. overwegende dat de huidige vrijwillige toezeggingen van bedrijven en banken om ontbossing tegen te gaan, niet hebben geleid tot de gedragsverandering die nodig is om deze rampzalige vernietiging van het milieu een halt toe te roepen; J. overwegende dat het negatieve effect van de richtlijn hernieuwbare energie op de bossen wereldwijd en in de EU een herschikking van de richtlijn noodzakelijk maakte (10) ; overwegende dat de daarmee aangebrachte wijzigingen het probleem echter niet zullen verhelpen; K. overwegende dat subsidies voor bio-energie uit hout in plaats daarvan moeten worden gericht op energie-efficiëntie en hernieuwbare energie; L. overwegende dat de toepasselijke regels van de richtlijn hernieuwbare energie gebaseerd zijn op de redenering dat voor energiedoeleinden bestemde oogsten duurzaam en klimaatneutraal zijn en het binnen een passend tijdsbestek mogelijk maken de bron te hernieuwen; overwegende dat deze redenering onjuist is; M. overwegende dat er maatregelen op alle niveaus, waaronder regelgevingsmaatregelen en een striktere handhaving van de huidige wetgeving, alsook aanzienlijke openbare en particuliere investeringen nodig zullen zijn om de bossen en andere natuurlijke ecosystemen wereldwijd doeltreffender te beschermen; overwegende dat dit alleen kan worden bereikt door in alle sectoren alsook tussen het interne en externe beleid van de EU voor beleidscoherentie te zorgen door het “berokken geen schade”-beginsel toe te passen; N. overwegende dat meer bescherming en herstel van bossen en andere natuurlijke ecosystemen, alsmede duurzaam bosbeheer belangrijk zijn om de bestaansmiddelen van inheemse volkeren en plaatselijke gemeenschappen in stand te houden, kansen bieden voor sociale en economische ontwikkeling en banencreatie, en de ontwikkeling van duurzame bio-economieën mogelijk maken, en tegelijkertijd ecosysteemdiensten verbeteren en de biodiversiteit beschermen; overwegende dat bossen een groene economische sector vormen met het potentieel om wereldwijd tussen 10 en 16 miljoen banen te creëren; O. overwegende dat mangrovebossen cruciale ecosysteemdiensten leveren, aangezien zij grote hoeveelheden koolstof opslaan, belangrijke paaigebieden zijn voor allerlei soorten koraalvissen, koraalriffen beschermen tegen nutriëntenbelasting en sedimenten, en kustgebieden beschermen tegen overstromingen; overwegende dat mangrovebossen tot voor kort ruim drie vierde van de tropische kustlijnen bedekten, maar dat meer dan de helft verloren is gegaan als gevolg van de ontwikkeling van kustgebieden, aquacultuur, vervuiling en niet-duurzaam gebruik; P. overwegende dat de omvorming van mangrovebossen goed is voor 10 % van de koolstofemissies als gevolg van ontbossing, hoewel mangrovebossen slechts 0,7 % van de tropische bossen beslaan (11) ; Q. overwegende dat het bedrag van de EU-financiering ter ondersteuning van de bescherming en het herstel van bossen en duurzaam bosbeheer in de partnerlanden onvoldoende is gezien de omvang van het probleem; overwegende dat de bescherming, het herstel en het duurzame beheer van natuurlijke ecosystemen, alsook de daaruit voortvloeiende bijkomende voordelen en mensenrechtenaspecten, beter in de EU-financieringsmechanismen moeten worden geïntegreerd; R. overwegende dat de EU en haar lidstaten een lange traditie kennen en over deskundigheid beschikken op het vlak van duurzaam bosbeheer, en die kunnen gebruiken om andere landen te helpen met capaciteitsopbouw op dit gebied; S. overwegende dat inheemse volkeren, lokale gemeenschappen en milieuactivisten bij hun inspanningen om hun bossen, land en milieu te beschermen, steeds vaker worden bedreigd en geïntimideerd en met mensenrechtenschendingen te maken krijgen; T. overwegende dat het risico dat ziekteverwekkers, zoals virussen, van wilde dieren en huisdieren worden overgedragen op mensen (zoönosen), kan toenemen door de vernietiging en wijziging van natuurlijke ecosystemen; U. overwegende dat voor een duurzaam en doeltreffend bosbeleid betrouwbare informatie nodig is over bosbestanden, de staat waarin zij verkeren en de wijze waarop zij worden beheerd en gebruikt, alsook over veranderingen in landgebruik; V. overwegende dat bossen en de houtwaardeketen van fundamenteel belang zijn voor de verdere ontwikkeling van de circulaire bio-economie, aangezien zij banen scheppen, zorgen voor economische welvaart in plattelands- en stedelijke gebieden, de klimaatverandering mitigeren en gezondheidsvoordelen bieden; 1. is ingenomen met de mededeling van de Commissie getiteld “Bescherming en herstel van bossen wereldwijd: de actie van de EU opvoeren” en beschouwt die als een goede basis voor doortastende maatregelen; is het eens met de prioriteiten die in de mededeling worden gepresenteerd; onderstreept dat al deze prioriteiten noodzakelijk zijn om ontbossing en aantasting van natuurlijke ecosystemen, in het bijzonder bossen, alsook verlies van biodiversiteit en daarmee gepaard gaande mensenrechtenschendingen, een halt toe te roepen en terug te draaien, en dat zij snel en op samenhangende wijze ten uitvoer moeten worden gelegd; herinnert er evenwel aan dat de EU en haar lidstaten ambitieuzer moeten optreden om hun toezeggingen gestand te doen en na te komen en het dringende probleem van ontbossing en aantasting van bossen wereldwijd aan te pakken; onderstreept het belang van een uitgebreide reeks maatregelen en initiatieven, waaronder nieuwe regelgeving, die effectief zijn, elkaar aanvullen en monitoring omvatten; 2. benadrukt dat er moet worden erkend dat de EU de bevoegdheden, de verantwoordelijkheid en de financiële middelen heeft om bossen – met inbegrip van Europese bossen als onderdeel van de bossen wereldwijd – te beschermen in het kader van haar milieubeleid; herhaalt dat het welslagen van ons externe optreden en van de respons van onze partners om hun bossen te beschermen, afhangt van hoe doeltreffend en ambitieus wij zijn ten aanzien van ons natuurlijke erfgoed; vraagt de Commissie en de lidstaten daarom, in overeenstemming met de Europese Green Deal en de biodiversiteitsstrategie voor 2030, de hoogste normen op het gebied van milieubescherming in acht te nemen en te zorgen voor meer samenhang tussen bescherming en herstel van bossen binnen de EU en bij haar externe optreden; 3. herinnert eraan dat van de EU en haar lidstaten wordt verwacht dat zij dringend actie ondernemen om bossen te beschermen en te herstellen, zodat zij de verbintenissen nakomen die zij zijn aangegaan in het kader van de SDG’s, de Overeenkomst van Parijs, het algemeen strategisch plan voor biodiversiteit 2011-2020 en het strategisch plan van de VN voor bossen 2017-2030 en de bijbehorende mondiale bosdoelstellingen; 4. benadrukt de rol van bossen bij het vergroten van de weerbaarheid tegen negatieve gevolgen van de klimaatverandering; wijst erop dat klimaatadaptatiestrategieën en ‑plannen concrete en doeltreffende maatregelen moeten omvatten, die rekening houden met de synergieën tussen mitigatie en adaptatie; 5. benadrukt dat bossen een positieve bijdrage leveren aan de menselijke gezondheid en de levenskwaliteit van de burgers en een grote milieuwaarde hebben doordat ze koolstof vastleggen, water opslaan, erosie tegengaan en bescherming bieden tegen aardverschuivingen; 6. onderstreept dat de drijvende krachten achter ontbossing niet alleen in de bosbouwsector op zich beschouwd te vinden zijn, en verband houden met tal van kwesties, zoals grondbezit, de bescherming van de rechten van inheemse volkeren, landbouwbeleid, klimaatverandering, democratie, mensenrechten en politieke vrijheid; 7. benadrukt dat inheemse vrouwen en vrouwelijke landbouwers een centrale rol spelen bij de bescherming van bosecosystemen; stelt echter met bezorgdheid vast dat vrouwen geen inspraak hebben bij het beheer van natuurlijke hulpbronnen; is van mening dat gendergelijkheid in het bosbouwonderwijs een essentiële rol speelt bij het duurzame beheer van bossen en dat daar rekening mee moet worden gehouden in het EU-actieplan inzake wetshandhaving, governance en handel in de bosbouw (Forest Law Enforcement, Governance and Trade, Flegt); 8. verzoekt de Commissie meer inspanningen te leveren om ontbossing op holistische wijze aan te pakken door middel van een coherent beleidskader, en tegelijk voor de instandhouding van ecosystemen te zorgen; herinnert eraan hoe belangrijk het is dat de richtsnoeren van de Verenigde Naties inzake bedrijfsleven en mensenrechten worden geëerbiedigd; steunt de lopende onderhandelingen om een bindend VN-instrument inzake transnationale bedrijven en andere ondernemingen met betrekking tot de mensenrechten in het leven te roepen, en onderstreept het belang van actieve betrokkenheid van de EU bij dit proces; 9. is het eens met en vestigt de aandacht op de stelling in de mededeling van de Commissie dat oerbossen onvervangbaar zijn, en vraagt de Commissie en de lidstaten te erkennen dat het beschermen van inheemse bossen bijzonder nuttig is voor het mitigeren van de klimaatverandering omdat hun ecosystemen grote hoeveelheden koolstof gedurende lange tijd opslaan; benadrukt dat bebossing, mits die gebeurt op een wijze die verenigbaar is met de bescherming en verbetering van lokale ecosystemen, kan helpen om in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, maar merkt op dat nieuw aangeplante bossen oerbossen niet kunnen vervangen; benadrukt dat de bescherming van bossen een politieke prioriteit van de EU moet zijn; benadrukt dat de EU een voorbeeldrol moet vervullen en zorg moet dragen voor de naleving van de internationale verbintenissen van de EU en haar lidstaten op sociaal en milieugebied, met inbegrip van hun verbintenissen inzake klimaat, biodiversiteit en mensenrechten; 10. vraagt de Commissie en de lidstaten voor een effectieve tenuitvoerlegging van de bestaande prioritaire gebieden te zorgen en bindende doelstellingen voor de bescherming en het herstel van bosecosystemen, in het bijzonder oerbossen, op te nemen in de toekomstige bosstrategie van de EU, die volledig moet stroken met het voorstel voor bindende doelstellingen inzake herstel en beschermde gebieden dat in de biodiversiteitsstrategie van de EU voor 2030 is uitgestippeld; onderstreept het belang van adequate steun en financiering voor deze maatregelen; 11. onderstreept dat er specifieke aandacht moet uitgaan naar mangrovebossen en bossen in kustgebieden, die in het bijzonder door de klimaatverandering worden getroffen en bij uitstek geschikt zijn voor beleidsmaatregelen op het gebied van instandhouding, adaptatie en mitigatie; betreurt het dat in de mededeling van de Commissie geen gewag wordt gemaakt van mangrovebossen; benadrukt dat 80 % van de terrestrische biodiversiteit in bossen te vinden is en dat mangrovebossen belangrijk zijn, zowel uit klimaat- en biodiversiteitsoogpunt als voor het levensonderhoud van de betrokken lokale gemeenschappen; 12. benadrukt de rol van het maatschappelijk middenveld bij milieubescherming en duurzame consumptie, en vraagt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor volledige transparantie en inspraak van het publiek bij maatregelen met betrekking tot bossen en landgebruik om ontbossing en aantasting van bossen te voorkomen, de bescherming van bossen en duurzaam bosbeheer te bevorderen en de bescherming en het herstel van natuurlijke bossen op zowel regionaal als mondiaal niveau te ondersteunen; onderstreept dat het belangrijk is een platform op te zetten voor een dialoog tussen diverse belanghebbenden en de lidstaten over ontbossing, aantasting van bossen en manieren om het wereldwijde bosareaal duurzaam uit te breiden, zodat ze allianties kunnen vormen, gezamenlijke verbintenissen kunnen aangaan, ontbossing een halt kunnen toeroepen en ervaringen en informatie kunnen delen; 13. wijst op de cruciale rol, de rechten en de behoefte aan ondersteuning van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen bij de bescherming van de bossen wereldwijd en de besluitvorming over die bossen; erkent voorts dat zij met bedreigingen en mensenrechtenschendingen worden geconfronteerd; vraagt de Commissie daarom rekening te houden met hun rol en hen te betrekken bij het ontwerp, de goedkeuring, de uitvoering en de handhaving van maatregelen ter bescherming van bossen op zowel mondiaal, EU-, nationaal als subnationaal niveau; 14. herinnert eraan dat veel landbouwers zich ervan bewust zijn dat bossen door hun relevante ecologische, economische en sociale functie een wezenlijk en noodzakelijk deel van het landschap uitmaken, en dat zij er van oudsher naar hebben gestreefd bossen te beschermen, te gebruiken en te herstellen, en dat nu nog steeds doen; merkt op dat bepaalde lokale gemeenschappen en inheemse volkeren eeuwenlang traditionele landbouwtechnieken hebben gebruikt om bossen in stand te houden, dankzij hun bijzonder inzicht in duurzaam landgebruik; 15. herinnert eraan dat inheemse volkeren, lokale gemeenschappen, kleine boeren en vrouwen onmisbare kennis over bossen bezitten en zich daar sterk op verlaten; vraagt de EU ervoor te zorgen dat hun landeigendom en mensenrechten worden erkend als een kwestie van sociale rechtvaardigheid, overeenkomstig de vrijwillige richtsnoeren voor een verantwoord beheer van grondbezit, visgronden en bossen (VGGT) van de FAO, de VN-Verklaring inzake de rechten van inheemse volken (UNDRIP) en Verdrag 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), en dat zij effectief kunnen participeren in het ontwerp en de uitvoering van ontwikkelingsprogramma’s van de EU die gevolgen voor hen hebben en in de handhaving van bosbeschermingsmaatregelen, voortbouwend op de lering die is getrokken uit het Flegt-programma; 16. herinnert eraan hoe belangrijk adequate toegang tot de rechter, rechtsmiddelen en effectieve bescherming van klokkenluiders in landen die natuurlijke hulpbronnen uitvoeren zijn om de doeltreffendheid van wetgeving of initiatieven te kunnen waarborgen; vraagt de Commissie en de lidstaten meer steun te verlenen aan milieu- en bosactivisten in de EU en elders in de wereld; 17. is verheugd dat de Commissie zich ertoe heeft verbonden de duurzaamheid en transparantie van de toeleveringsketen te vergroten zodat we producten uit ontbossingsvrije toeleveringsketens verbruiken; wijst nogmaals op het belang van een uitgebreide reeks maatregelen en initiatieven ter zake; 18. vraagt de Commissie bij de ontwikkeling van dergelijke acties en initiatieven ook na te gaan hoe deze het beste kunnen bijdragen tot de bescherming van andere relevante natuurlijke ecosystemen die ernstig gevaar lopen te worden aangetast of te worden omgevormd; 19. is van mening dat één definitie van het begrip ontbossingsvrije toeleveringsketen van centraal belang is voor de aanpak van het probleem van producten die ontbossing in de hand werken, en verzoekt de Commissie een ambitieuze definitie voor te stellen; wijst in dit verband op het nauwe verband tussen de bosbouwwaardeketens en de SDG’s; 20. merkt op dat de bevordering van transparante certificeringsregelingen voor ontbossingsvrije producten een van verscheidene geschikte instrumenten is; wijst er echter op dat dergelijke regelingen voornamelijk tot doel moeten hebben ontbossing tegen te gaan; 21. verzoekt de Commissie onverwijld studies te verrichten naar certificerings- en verificatieregelingen in de bosbouwsector en voor producten op basis van hout en naar certificeringsregelingen voor ontbossingsvrije producten; verzoekt de Commissie deze studies voor nadere overweging aan het Parlement voor te leggen, samen met de voorgestelde follow-upmaatregelen om strengere normen aan te moedigen en de transparantie van certificeringsregelingen en regelingen voor verificatie door derden te waarborgen; 22. is verheugd dat de Commissie heeft aangekondigd dat zij het thema ontbossing een prominentere plaats zal geven in de EU-milieukeur, groene overheidsopdrachten en andere initiatieven in de context van de circulaire economie, als onderdeel van een uitgebreide reeks acties en initiatieven om voor ontbossingsvrije toeleveringsketens te zorgen; 23. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om onverwijld een voorstel met effectbeoordeling in te dienen voor een EU-rechtskader op basis van zorgvuldigheid, teneinde te zorgen voor duurzame en ontbossingsvrije toeleveringsketens voor producten en goederen die in de EU in de handel worden gebracht, met bijzondere aandacht voor het aanpakken van de voornaamste oorzaken van ingevoerde ontbossing; is van mening dat een dergelijk kader afdwingbaar moet zijn en in overeenstemming moet zijn met de internationale normen en verplichtingen, dat het voor de hele toeleveringsketen moet gelden zodra uit een zorgvuldige evaluatie is gebleken dat het functioneel is en van toepassing is op alle actoren op de markt, met inbegrip van kmo’s, en dat het gepaard moet gaan met een solide handhavingsmechanisme, met inbegrip van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties; wijst erop dat EU-maatregelen op dit gebied niet mogen leiden tot inkomstenverlies voor mensen in ontwikkelingslanden, maar moeten resulteren in nieuwe economische kansen en een algemene transitie naar een duurzamere economie; verzoekt de Commissie in de relevante internationale fora voor grondstoffenhandel haar steun te betuigen voor duurzame toeleveringsketens, ook wat ontbossing en aantasting van bossen betreft; 24. verzoekt de Commissie financiële instellingen zorgvuldigheidseisen op te leggen en ze te verplichten de gevolgen van mede door de EU veroorzaakte ontbossing voor het milieu, de maatschappij en de mensenrechten in kaart te brengen, te voorkomen en te beperken, teneinde te garanderen dat geen enkele financiële instelling of bank in de EU betrokken is bij ontbossing, aantasting van bossen, omvorming of aantasting van natuurlijke ecosystemen of schendingen van de mensenrechten; 25. benadrukt de rol van boseigenaren en -beheerders bij het waarborgen van de duurzame ontwikkeling van bossen; benadrukt dat de Europese bosbouwsector kan bijdragen tot de bevordering van wereldwijde normen voor duurzaam bosbeheer; is van mening dat de industrieën, kmo’s en micro-ondernemingen in de Europese bosbouwsector ook een rol moeten spelen in de dialoog met partnerlanden over de verdere bevordering van duurzaamheid in de volledige waardeketen; 26. verzoekt de particuliere sector proactiever te zijn in de bestrijding van ontbossing in het kader van zijn toeleveringsketens en investeringen, door zijn toezeggingen met betrekking tot ontbossing na te komen, met inachtneming van volledige transparantie met betrekking tot de naleving van die toezeggingen; onderstreept dat private investeringen gemobiliseerd moeten worden om de oorzaken van ontbossing aan te pakken en de SDG’s en de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken; verzoekt de Commissie tegelijkertijd de samenwerking met de particuliere sector te intensiveren en passende instrumenten te ontwikkelen om koplopers aan te moedigen op basis van het beginsel van gedeelde verantwoordelijkheid; is ingenomen met de lopende herziening van de richtlijn betreffende de bekendmaking van niet-financiële informatie (12) en spoort de Commissie aan de kwaliteit en reikwijdte van de bekendgemaakte niet-financiële informatie te verbeteren, met name met betrekking tot milieuaspecten, en de integratie van voor bossen relevante overwegingen in maatschappelijk verantwoord ondernemen te bevorderen; herinnert er bovendien aan hoe belangrijk het is dat de richtsnoeren van de Verenigde Naties inzake bedrijfsleven en mensenrechten worden geëerbiedigd; steunt de lopende onderhandelingen om een bindend VN-instrument inzake transnationale bedrijven en andere ondernemingen met betrekking tot de mensenrechten in het leven te roepen en onderstreept het belang van actieve betrokkenheid van de EU bij dit proces; 27. verzoekt de Commissie om samen met de particuliere sector en andere ontwikkelingsactoren nieuwe financierings- en verzekeringsoplossingen met betrekking tot rampenrisico’s te evalueren voor rampzalige gebeurtenissen die een groot aantal hectaren bos treffen; 28. roept de Commissie op om van de industrie uitgaande innovaties en initiatieven ter verhoging van de duurzaamheid in waardeketens te ondersteunen en te stimuleren; 29. acht het noodzakelijk om zowel de particuliere als de publieke geldstromen in de betrokken industriële sectoren te heroriënteren naar activiteiten die niet leiden tot ontbossing; herinnert eraan dat de Commissie uiterlijk op 31 december 2021 de bepalingen moet beoordelen die nodig zijn om het toepassingsgebied van de taxonomieverordening (13) uit te breiden naar economische activiteiten die bijzonder schadelijk zijn voor de ecologische duurzaamheid; 30. verzoekt de Commissie en de lidstaten efficiënt gebruik te maken van gecombineerde financieringsmechanismen om financiering voor het herstel van bossen aan te trekken vanuit de particuliere sector; 31. roept de Commissie en de lidstaten op om specifieke maatregelen voor te stellen ter versterking van het politieke en regelgevingskader dat de bescherming en het herstel van bossen en duurzaam bosbeheer wereldwijd ondersteunt, en om richtsnoeren en specifieke maatregelen vast te stellen inzake duurzame ruimtelijke ordening; verzoekt de Commissie de uitwisseling van beste praktijken tussen de EU-lidstaten en met derde landen te bevorderen; verzoekt de Commissie bovendien juridische hervormingen te bevorderen in producerende landen, met doeltreffende en zinvolle deelname van alle belanghebbenden, waaronder het maatschappelijk middenveld, inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, met bijzondere aandacht voor de doeltreffende deelname van vrouwen; 32. benadrukt het belang van het stimuleren van duurzaam bosbeheer en een duurzame bio-economie; erkent dat modellen voor duurzaam bosbeheer en duurzame ruimtelijke ordening wereldwijd kunnen bijdragen aan het voorkomen van ontbossing en de aantasting van bossen en moeten zijn gebaseerd op de hoogste duurzaamheidsnormen, waarbij economische, ecologische en maatschappelijke duurzaamheid met elkaar worden verzoend, met de bescherming van de biodiversiteit en van waardevolle koolstofputten als centraal element, waarbij hun intrinsieke waarde, productiviteit en ecosysteemdiensten worden behouden; verzoekt de Commissie duurzame bos- en landbouw te bevorderen en stimuleringsmechanismen te ontwikkelen voor kleine landbouwers en lokale gemeenschappen in partnerlanden om ecosysteemdiensten en producten uit duurzame bos- en landbouw te behouden en te verbeteren; onderstreept het belang van boslandbouwsystemen voor de landbouwproductie, diversificatie, mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering en het voorkomen van woestijnvorming; wijst erop dat boslandbouwsystemen worden gekenmerkt door doeltreffender landgebruik dan andere landbouwsystemen; dringt aan op verandering teneinde bestaande boslandbouwsystemen met een hoge natuurwaarde stelselmatig te bevorderen, het herstel ervan te vergemakkelijken en capaciteitsopbouw mogelijk te maken om deze productiemethode te stroomlijnen; 33. onderstreept dat reeds veel financiering met middelen van Horizon 2020 aan onderzoek en innovatie in verband met de transitie naar duurzamere praktijken op het gebied van landgebruik en bevoorradingsketens is besteed, teneinde ontbossing en de aantasting van bossen een halt toe te roepen; verlangt dat de financiële middelen van Horizon Europa worden verhoogd, zodat het programma deze doelstellingen kan blijven steunen; 34. vestigt de aandacht op de ministeriële verklaring van Katowice inzake bossen voor het klimaat in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), die op 12 december 2018 door de internationale gemeenschap is aangenomen en waarin het belang van bossen en het gebruik van hout voor de bescherming van het klimaat wordt benadrukt en deze kwesties in de context van andere internationale doelstellingen en besluiten met betrekking tot bossen worden geplaatst; merkt op dat, zoals in de verklaring wordt gesteld, deze doelstellingen alleen kunnen worden bereikt door middel van actief multifunctioneel bosbeheer met een beheerstrategie waarin alle doelstellingen met betrekking tot bossen, zoals koolstofopslag, bescherming van soorten en van de bodem, grondstofwinning, recreatie en voedselproductie, in aanmerking worden genomen en met elkaar worden verzoend; 35. wijst op de cruciale rol van de bosbouw, naast de landbouw, bij het beheer van natuurlijke hulpbronnen en landgebruik in de plattelandsgebieden van de EU en daarbuiten; erkent in dit verband de verschillen tussen de lidstaten wat bosbeheer, bosbezit, boslandbouw en mogelijkheden betreft; 36. benadrukt het feit dat de methoden die worden gebruikt om de doelstellingen te realiseren van het pakket “Schone energie voor alle Europeanen”, niet mogen leiden tot ontbossing en de aantasting van bossen in andere delen van de wereld; dringt er daarom bij de Commissie op aan om uiterlijk in 2021 de relevante aspecten van het aan Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/807 van de Commissie (14) gehechte verslag te evalueren en, indien nodig, deze verordening zonder onnodige vertraging, en in ieder geval vóór 2023, te herzien op basis van wetenschappelijke kennis en in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel; verzoekt de Commissie om de gegevens in verband met soja opnieuw te beoordelen en om biobrandstoffen met een hoog risico voor indirecte veranderingen in landgebruik (ILUC) zo snel mogelijk en uiterlijk in 2030 uit te faseren; 37. benadrukt dat het gebruik van hout en producten op basis van hout in de EU moet worden teruggedrongen door een meer circulaire economie te bevorderen, de afvalproductie te beperken en de consument bewuster te maken van de ecologische gevolgen van producten op basis van hout; 38. herinnert aan de brief waarin meer dan 700 wetenschappers verzoeken om een wetenschappelijk onderbouwde herziening van de richtlijn hernieuwbare energie, met name om ervoor te zorgen dat bepaalde soorten biomassa van hout niet meetellen voor het streefcijfer en niet in aanmerking komen voor steun; 39. veroordeelt het toenemende gebruik van hout voor biobrandstoffen en bio-energie, gezien de stijgende vraag naar energie uit hernieuwbare bronnen, wat de bossen in de EU en wereldwijd onder druk zet; 40. wijst erop dat op de COP23 is gebleken dat een aantal landen die veel oerbossen en bossen met een hoge biodiversiteit hebben en die de helft van de wereldbevolking vertegenwoordigen, van plan is om het gebruik van hout en ander plantaardig materiaal voor het opwekken van energie op te voeren (15) ; herhaalt dat de EU niet het slechte voorbeeld mag geven en moet waarborgen dat regels betreffende het beleid inzake hernieuwbare energie niet leiden tot gedecimeerde en aangetaste ecosystemen; 41. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan ten volle rekening te houden met de impact van het toegenomen gebruik van biobrandstoffen op ontbossing; verzoekt de Commissie daarom het bio-energiebeleid van de EU fundamenteel te hervormen, namelijk door de richtlijn hernieuwbare energie te herzien; 42. verzoekt de Commissie om doeltreffende maatregelen te waarborgen voor de duurzame productie en het duurzame gebruik van brandstoffen op basis van hout, onder andere gezien de grote invoer van houtpellets in de EU en de mogelijke risico’s van deze invoer voor de bossen in derde landen; is van mening dat het beginsel van cascadering moet worden aangemoedigd en kan worden gebruikt als nuttige manier om de hulpbronnenefficiëntie te verbeteren; 43. herinnert eraan dat ongeveer 2,6 miljard mensen wereldwijd traditionele biomassa, voornamelijk hout en houtskool, gebruiken om te koken, en dat driekwart van hen geen toegang heeft tot efficiënte kachels; verzoekt de EU meer steun te verlenen aan derde landen om over te schakelen op duurzame en hernieuwbare energiebronnen en om de ontbossingsdruk als gevolg van het gebruik van hout als brandstof te verminderen; benadrukt dat als de energiesystemen van derde landen meer gedecentraliseerd waren, een eenvoudige overgang naar duurzame hernieuwbare energiebronnen mogelijk zou zijn; 44. merkt op dat het sociale en economische belang van de landbouw groter wordt omdat voor de groeiende wereldbevolking een verhoogde productie van voedsel en landbouwgrondstoffen nodig is terwijl de klimaatverandering wordt beperkt; neemt met bezorgdheid kennis van de schatting dat 14 % van het voedsel in de wereld verloren gaat tijdens de oogst, slacht en vangst (16) en benadrukt de behoefte aan coherente maatregelen om voedselverlies en -verspilling in de gehele voedselketen te voorkomen en snel te reageren op crises die voedseltekorten kunnen veroorzaken; 45. wijst op het belang van het bevorderen van duurzame voedingsgewoonten door consumenten bewuster te maken van de effecten van consumptiepatronen en door informatie te verstrekken over voedingsgewoonten die beter zijn voor de menselijke gezondheid en een kleinere ecologische voetafdruk hebben; 46. onderstreept dat er nog aanzienlijke vooruitgang moet worden geboekt bij het ontwikkelen en uitvoeren van een EU-strategie voor plantaardige eiwitten en bij het waarborgen van de productie van robuuste plantaardige eiwitten binnen de EU, om het gevaar van ontbossing in verband met deze gewassen in andere regio’s van de wereld te beperken, de afhankelijkheid van invoer te verminderen en de druk op bossen als gevolg van veranderingen in het landgebruik te verlichten; benadrukt dat deze vooruitgang onder meer moet worden geboekt door een bredere toepassing van vruchtwisseling in combinatie met ondersteuning en begeleiding van landbouwers in gebieden die geschikt zijn voor de teelt van plantaardige eiwitten, en dat dergelijke maatregelen de afhankelijkheid van invoer, de ontbossing, de aantasting en druk op bossen als gevolg van veranderingen in het landgebruik zouden verminderen; dringt daarom aan op de invoering van duurzaamheidscriteria voor de invoer van plantaardige eiwitten; 47. is van mening dat de oorzaken van ontbossing moeten worden aangepakt in een EU-beleidskader, met het oog op de coherentie van de beleidsmaatregelen die voor bossen relevant zijn en op de verlichting van de druk op bossen; is van mening dat een dergelijk beleidskader een steeds innovatievere, duurzamere en efficiëntere landbouw binnen en buiten de EU zou stimuleren en het voedselverlies in de hele voedselketen zou verminderen door middel van nieuwe technologieën; wijst erop dat de in het kader geschetste doelstellingen kunnen worden gehaald door landbouwers vlot toegang te verlenen tot financiering, zodat zij geavanceerde technologieën voor precisielandbouw kunnen aankopen; 48. benadrukt de centrale rol van landbouwers bij de voorziening in onze basisbehoeften op het gebied van landbouw en voedsel, terwijl hun werk afhankelijk is van natuurlijke hulpbronnen zoals bodem, water en bossen; merkt op dat de erkenning van de multifunctionaliteit van bossen van cruciaal belang is voor een goed beheer van ons wereldwijde bosbezit; benadrukt dat de economische, sociale en ecologische aspecten – gaande van de traditionele productie van hout en andere producten tot ecosysteemdiensten, biodiversiteit en andere milieuvoordelen zoals opname en opslag van koolstof, die bodemerosie voorkomen en de lucht- en waterkwaliteit verbeteren – alle met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk zijn; benadrukt dat dergelijke aspecten een holistische en coherente aanpak vereisen als het gaat om de bescherming, het herstel en het beheer van bossen en de aanpak van het probleem van ontbossing; 49. verzoekt de Commissie en de lidstaten specifieke maatregelen te nemen om gegevens te harmoniseren en de beschikbaarheid te verbeteren van informatie en gegevens die worden verkregen via bestaande en nieuwe monitoring- en evaluatie-instrumenten met betrekking tot de bossen in de EU en de rest van de wereld, en te waarborgen dat de informatie wordt verspreid in een toegankelijke, gebruiksvriendelijke en voor regelgevings- en handhavingsautoriteiten, het publiek, de consumenten en de particuliere sector begrijpelijke vorm, en onmiddellijk kan worden ingezet door beleidsmakers; verzoekt de lidstaten hun statistieken over de hoeveelheid hout die zij aankopen te verbeteren, en daarbij aan te geven hoeveel duurzaam, legaal materiaal of Flegt-gecertificeerd materiaal in hun aanbesteding kan worden opgenomen; 50. verzoekt de Commissie en de lidstaten hun inspanningen op te voeren om de beschikbaarheid, kwaliteit en harmonisatie van betrouwbare informatie over bosbestanden en veranderingen in landgebruik te verbeteren ter onderbouwing van de beleidsvorming, door samenwerking met een groot aantal belanghebbenden, waaronder in partnerlanden; 51. benadrukt het feit dat de geloofwaardige en betrouwbare monitoring van bossen en informatiedeling essentieel zijn om de governance van bossen te verbeteren en de nakoming van de toezeggingen in de partnerlanden met betrekking tot “nul-ontbossing” te faciliteren; verzoekt de EU meer financiële en technische steun te verlenen aan de partnerlanden om deze doelstellingen te realiseren en hen te helpen de nodige expertise te ontwikkelen om de governancestructuren met betrekking tot bossen en de aflegging van verantwoording te verbeteren; 52. benadrukt dat illegale houtkap niet alleen in derde landen, maar ook in de EU nog steeds plaatsvindt; roept de Commissie en de lidstaten op doortastend op te treden om illegale houtkap te voorkomen en te bestrijden; verzoekt de Commissie een Europees systeem voor bosinventarisatie en -behoud in te voeren op basis van een monitoringsysteem dat gebruikmaakt van GNSS (Galileo en Copernicus) en grondnetwerken, teneinde toezicht te houden op de houtkapgerelateerde activiteiten, gaande van de kap zelf tot de binnenkomst in en het vertrek uit houtverwerkende bedrijven; benadrukt dat de Commissie zich moet richten op het voorkomen van illegale houtkap door de tenuitvoerlegging van de houtverordening (17) en Flegt te verbeteren; onderstreept dat de bevolking bewuster moet worden gemaakt van de sociale en economische gevolgen van illegale houtkap en bosbouwcriminaliteit; 53. brengt in herinnering dat het risico op bosbranden naar verwachting zal toenemen als gevolg van de klimaatverandering; onderstreept derhalve het belang van een aanzienlijke verbetering van preventie en paraatheid door op internationaal niveau samen te werken met betrekking tot instrumenten voor vroegtijdige waarschuwingen, rampbestendigheid en risicobeperkende maatregelen; beveelt de Commissie aan door te gaan met de ondersteuning van de ontwikkeling van mondiale en regionale informatiesystemen (zoals het Global Wildfire Information System en het Europees Bosbrandinformatiesysteem) om de gevolgen van bosbranden in de gaten te houden; verzoekt de Commissie haar deskundigheid in te zetten en het gebruik van het Copernicus REDD+-satellietsysteem uit te breiden ter ondersteuning van het mondiaal toezicht op risico’s met betrekking tot bossen en ontbossing, in samenwerking met derde landen; 54. herinnert eraan dat het handels- en investeringsbeleid van de EU bindende en afdwingbare hoofdstukken over duurzame ontwikkeling moet bevatten, die volledig in overeenstemming zijn met de internationale verplichtingen, met name de Overeenkomst van Parijs, en met de WTO-regels; is ingenomen met het voornemen van de Commissie om de Overeenkomst van Parijs tot een essentieel onderdeel te maken van alle toekomstige handels- en investeringsovereenkomsten; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat alle toekomstige handels- en investeringsovereenkomsten, zowel algemene overeenkomsten als relevante onderdelen van overeenkomsten, bindende en afdwingbare bepalingen omvatten, waaronder met illegale houtkap verband houdende bepalingen inzake corruptiebestrijding, teneinde ontbossing en de aantasting van bossen te voorkomen; 55. is ingenomen met het “berokken geen schade”-beginsel dat door de Commissie naar voren wordt gebracht in haar mededeling over de Europese Green Deal; beveelt in dat opzicht aan dat de Commissie de impact van bestaande handelsovereenkomsten op ontbossing beter beoordeelt en dat ze waarborgt dat in de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling van alle vrijhandels- en investeringsovereenkomsten bepalingen worden opgenomen inzake de ambitieuzere bescherming van bossen, biodiversiteit en duurzame bosbouw; 56. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de gevolgen van handelsovereenkomsten voor de toestand van bossen, de biodiversiteit en de mensenrechten systematisch worden geëvalueerd in het kader van duurzaamheidseffectbeoordelingen en andere relevante beoordelingsmethoden, in overleg met relevante belanghebbenden, en dat vervolgens met de conclusies van deze beoordelingen rekening wordt gehouden bij de onderhandelingen voor en het sluiten van dergelijke overeenkomsten; 57. onderstreept dat de uitvoering en handhaving van de houtverordening verder moeten worden verbeterd om de handel in illegaal gekapt hout en houtproducten die worden ingevoerd en intern worden geproduceerd, zo goed mogelijk aan te pakken; stelt voorts vast dat de invoer van hout en houtproducten aan de EU-grenzen grondiger moet worden gecontroleerd om ervoor te zorgen dat ingevoerde producten inderdaad voldoen aan de criteria voor het op de markt brengen ervan in de EU; wijst erop dat hout uit conflictgebieden reeds is opgenomen in het Flegt-actieplan, maar dat onvoldoende werk is verzet om deze kwestie aan te pakken; doet een beroep op de Commissie om haar toezegging gestand te doen de zorgvuldigheidsverplichtingen uit hoofde van de houtverordening uit te breiden tot hout uit conflictgebieden in het kader van de komende herziening; benadrukt dat de aanscherping van het huidige beleid hand in hand moet gaan met meer beleidscoherentie, zodat EU-beleid, waaronder handel, geen negatieve gevolgen heeft voor de mens of voor het milieu; 58. merkt met spijt op dat momenteel niet voldoende monitoring plaatsvindt van de invoer van hout en houtproducten in de EU, en met name niet voldoende wordt gecontroleerd of de producten voldoen aan de criteria die voor invoer in de EU zijn gesteld; 59. herinnert eraan dat met de Flegt-partnerschapsovereenkomsten wordt beoogd een juridisch kader te bieden om de legale productie te kunnen waarborgen van al het hout en alle houtproducten die in de EU worden ingevoerd en afkomstig zijn uit partnerlanden die onder de vrijwillige partnerschapsovereenkomsten vallen; benadrukt dat de vrijwillige partnerschapsovereenkomsten over het algemeen bedoeld zijn ter stimulering van systematische veranderingen in de bosbouwsector in de richting van duurzaam bosbeheer, de uitbanning van illegale houtkap en de ondersteuning van overal ter wereld geleverde inspanningen om ontbossing en aantasting van bossen een halt toe te roepen; onderstreept dat de vrijwillige partnerschapsovereenkomsten zowel de EU als haar partnerlanden een belangrijk juridisch kader bieden, en dat dit mogelijk wordt gemaakt door goede samenwerking en inzet van de betreffende landen; 60. is ingenomen met de vooruitgang die is geboekt in het kader van de Flegt-partnerschapsovereenkomsten, en met de dankzij deze partnerschapsovereenkomsten toegenomen dialoog tussen overheden, bedrijven en het maatschappelijk middenveld in verscheidene landen; merkt op dat tot op heden zeven landen (Kameroen, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Ghana, Indonesië, Liberia, de Republiek Congo en Vietnam) vrijwillige partnerschapsovereenkomsten met de EU hebben geratificeerd, waarbij Indonesië het eerste en tot dusver enige partnerland is dat deelneemt aan het in 2016 ingevoerde Flegt-vergunningensysteem; wijst erop dat de EU de onderhandelingen met Honduras en Guyana heeft afgerond en vrijwillige partnerschapsovereenkomsten met deze landen heeft geparafeerd, terwijl met zes andere landen (Ivoorkust, de Democratische Republiek Congo, Gabon, Laos, Thailand en Maleisië) onderhandelingen lopen; benadrukt dat de vrijwillige partnerschapsovereenkomsten een zeer effectief kader bieden om goede partnerschappen met deze landen op te bouwen, en dat nieuwe vrijwillige partnerschapsovereenkomsten met extra partners bevorderd moeten worden; is ervan overtuigd dat de EU haar banden met landen waarmee zij Flegt-partnerschapsovereenkomsten heeft gesloten, moet blijven onderhouden om ervoor te zorgen dat de EU een aantrekkelijk alternatief blijft voor exportmarkten met minder strenge milieunormen; onderkent hoe belangrijk de Flegt-verordening (18) en de houtverordening zijn om te voorkomen dat illegaal gekapt hout op de EU-markt komt; verzoekt de EU meer middelen voor Flegt vrij te maken; verheugt zich over de geschiktheidscontrole van de Flegt-verordening en de houtverordening die de Commissie binnenkort zal uitvoeren, aangezien deze de mogelijkheid biedt tot sterkere handhaving van deze verordeningen en tot uitbreiding van de werkingssfeer; 61. verzoekt de Commissie er bij de verstrenging van het huidige beleid op toe te zien dat de Flegt-partnerschapsovereenkomsten stroken met al haar beleid, ook op het vlak van ontwikkeling, milieu, landbouw en handel; verzoekt de Commissie bij toekomstige bilaterale of multilaterale handelsovereenkomsten te onderhandelen over invoernormen voor hout, teneinde de dankzij het Flegt-actieplan met de houtproducerende landen geboekte resultaten niet te ondermijnen; 62. is van mening dat het Flegt-vergunningensysteem een aanvulling vormt op de vrijwillige certificering door derden en dat dit systeem met name voordelig is voor kleinere exploitanten die vaak moeite hebben om certificering te verkrijgen via particuliere-sectorregelingen; 63. verzoekt de EU om de internationale samenwerking te versterken door zich meer in te zetten binnen cruciale internationale fora, waaronder de WTO en de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO); verzoekt de Commissie te verkennen of er mogelijkheden zijn tot multilaterale of bilaterale samenwerking, onder meer middels het versnellen van de onderhandelingen binnen de WTO over een overeenkomst inzake milieugoederen, met handelspartners en andere invoerende landen in de strijd tegen ontbossing en tegen klimaatverandering ten gevolge van invoer, en daarbij de mogelijkheden voor legale handel veilig te stellen en duurzaam landbeheer, duurzame landbouw en goed bestuur, met name wat betreft landbezit, in derde landen te versterken; 64. benadrukt dat alle nieuwe vrijhandelsovereenkomsten, waaronder Mercosur en andere overeenkomsten, duidelijke verplichtingen inzake de bestrijding van ontbossing moeten bevatten; 65. verzoekt de Commissie de nieuwe bepalingen inzake milieu- en klimaatbeleid van de antidumpingverordening (19) te benutten; 66. verzoekt de EU handel en ontwikkelingsbeleid sterker met elkaar te verbinden, onder meer door een betere tenuitvoerlegging van het stelsel van algemene preferenties Plus (SAP+) in partnerlanden; verzoekt de Commissie samen te werken met de SAP+-begunstigden op het gebied van actieplannen voor bosbeheer, zodat de effectieve tenuitvoerlegging van hun milieutoezeggingen gewaarborgd wordt. 67. beklemtoont dat de klimaatcrisis en de gevolgen van massaal biodiversiteitsverlies ernstige bedreigingen vormen voor de mensenrechten; verzoekt de EU en de Europese Dienst voor extern optreden om grondig te evalueren op welke manier het externe optreden zoveel mogelijk kan bijdragen aan een holistische en op de mensenrechten gebaseerde benadering die erop is gericht het verlies van biodiversiteit, ontbossing en de aantasting van bossen een halt toe te roepen; verzoekt de EU biodiversiteit meer te promoten als mensenrecht in de context van het mondiale kader voor biodiversiteit voor de periode na 2020; 68. benadrukt het belang van het bevorderen van een inclusieve partnerschapsbenadering op alle niveaus met derde landen, teneinde ontbossing en de aantasting van bossen verder te bestrijden en duurzaam landbeheer en duurzame landbouw, alsook duurzaam grondbezit en goed bestuur te versterken, met inachtneming van de mensenrechten en de rechten van inheemse volkeren, kleine boeren en plaatselijke gemeenschappen; roept de Commissie op om de samenwerking met derde landen te versterken door middel van technische bijstand, de uitwisseling en informatie en beste praktijken op het gebied van het behoud, de instandhouding en het duurzaam gebruik van bossen, de circulaire economie, een duurzame bio-economie, hernieuwbare energie, duurzame slimme landbouw, agro-ecologie en boslandbouw, en door duurzaamheidsinitiatieven van de particuliere sector, zoals fairtraderegelingen, te erkennen; dringt er met klem op aan dat de externe dimensie van de Europese Green Deal verder wordt versterkt door middel van samenwerkingsverbanden en partnerschappen die gericht zijn op de aanpak van mondiale uitdagingen zoals de klimaatverandering en biodiversiteit, en dat ze ruimte biedt voor de sociaaleconomische ontwikkeling van derde landen; 69. is ingenomen met het plan van de Commissie om ervoor te zorgen dat het thema ontbossing deel uitmaakt van de nationale en regionale politieke dialogen met partnerlanden en spoort de Commissie aan partnerschapsovereenkomsten te ontwikkelen die betrekking hebben op de bescherming van bossen en ecosystemen, de bevordering van de mensenrechten, in het bijzonder de rechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, waaronder vrouwen, alsmede op de ondersteuning van de doeltreffende participatie van actoren uit het maatschappelijk middenveld en milieuactivisten; benadrukt dat deze dialogen met alle producerende landen moeten worden gevoerd, met inbegrip van ontwikkelde landen; 70. is ingenomen met het plan van de Commissie om partnerlanden te ondersteunen bij de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van kaders die betere bosbescherming, beter bosbeheer en beter landbeheer aanmoedigen, waaronder, indien relevant, de erkenning van landeigendomsrechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, evenals de daarmee verband houdende governancemaatregelen, zoals beperkings- en aanpassingsstrategieën, en beveelt aan dat de Commissie dit aspect opneemt in haar beschouwingen en optreden; wijst erop dat dergelijke kaders niet alleen moeten bijdragen aan binnenlandse behoeften, maar ook aan de nationaal bepaalde bijdragen van partnerlanden in het kader van de Overeenkomst van Parijs, evenals hun nationale biodiversiteitsstrategieën en -actieplannen in het kader van het Verdrag inzake biologische diversiteit; 71. verzoekt de EU om haar partnerlanden te ondersteunen bij de uitvoering van acties die hen zullen helpen voldoen aan alle maatregelen die de EU mogelijk treft om ingevoerde ontbossing aan te pakken en roept ertoe op meer samen te werken en de nodige doeltreffende maatregelen te nemen om te voorkomen dat handel in goederen die te maken hebben met ontbossing en de aantasting van bossen naar andere delen van de wereld wordt omgeleid; verzoekt de Commissie te waarborgen dat door de EU verleende steun voor landbouw-, infrastructuur-, mijnbouw-, stedelijk, voorstedelijk en plattelandsbeleid in partnerlanden niet bijdraagt aan ontbossing en de aantasting van bossen; nodigt de Commissie uit om samen met de lidstaten een technisch en financieel EU-mechanisme te ondersteunen dat als katalysator zou dienen voor de financiering ter ondersteuning van de inspanningen van partners om bossen op duurzame wijze te gebruiken, te beschermen en te herstellen, duurzame, ontbossingsvrije landbouwproductie te verbeteren en mijnbouwactiviteiten met schadelijke gevolgen voor bossen aan te pakken in het kader van het toekomstige instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI); 72. dringt erop aan dat de bosbouwsector een belangrijke plaats inneemt in het komende instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) en dat het volledige potentieel van het plan voor externe investeringen en regionale blendingfaciliteiten wordt benut door het aantrekken van particuliere financiering voor duurzaam bosbeheer (uiteenlopend van bosverbetering tot herbebossing en bebossing), duurzaam toerisme en agrobosbouw, evenals de initiatieven van bedrijven om producten die bijdragen tot ontbossing, uit hun toeleveringsketen te halen, met als doel de SDG’s te verwezenlijken; 73. beveelt de Commissie en de lidstaten aan om doeltreffende manieren te vinden om met andere landen innovatieve en duurzame EU-praktijken en expertise te delen over de circulaire economie, duurzame bio-economie, hernieuwbare energie, duurzame slimme landbouw en andere relevante gebieden; 74. vraagt de Commissie regelmatig een verslag in te dienen met betrekking tot de ontwikkelingen op het gebied van ontbossing en exploitatie van gebieden met grote koolstofvoorraden, zoals veengrond, in derde landen; 75. spoort aan tot de uitvoering van steunmaatregelen ter verhoging van de landbouwproductiviteit in de beoogde landen, teneinde de sociale en economische druk op ontbossing en exploitatie van veengronden te verminderen; 76. steunt het voornemen van de Commissie om namens de EU binnen cruciale internationale fora de vaststelling en invoering te bevorderen van strikte verbintenissen en regelgeving om de ontbossing en de aantasting van bossen te stoppen en het herstel van bossen te ondersteunen; vindt dat de EU het goede voorbeeld moet geven; benadrukt dat het belangrijk is nationale, regionale en lokale deskundigheid en praktijken in aanmerking te nemen bij de toepassing van maatregelen ter bescherming van bossen; is verheugd over het besluit van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties om de jaren 2021-2030 uit te roepen tot het decennium van het ecosysteemherstel; benadrukt dat overeenkomstig het VN-decennium het herstel van ecosystemen wordt gezien als belangrijke op de natuur gebaseerde oplossing voor het verwezenlijken van een groot aantal SDG’s; 77. roept de Commissie en de lidstaten op om bosbescherming te blijven ondersteunen door netwerken van beschermde gebieden, waaronder bosgebieden – zoals NaturAfrica 2030 – op te zetten, te consolideren en doeltreffend te beheren, met name in landen die belangrijke houtproducenten zijn; erkent dat dit ook bijdraagt aan het behoud van de biodiversiteit en de positie van de EU op de volgende Conferentie van de Partijen bij het Verdrag inzake biologische diversiteit zal versterken; 78. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om de internationale samenwerking te versterken op het gebied van beleid en maatregelen om bossen wereldwijd te beschermen, te herstellen en duurzaam te beheren teneinde via belangrijke internationale fora mondiale ontbossing te voorkomen; merkt op dat de bestaande definitie van een bos en de classificatie van bossen, evenals andere relevante concepten en beginselen met betrekking tot duurzaam bosbeheer die door relevante instanties zoals de FAO worden gebruikt, louter technisch van aard zijn en de diversiteit van bosecosystemen onvoldoende weerspiegelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om met deze belangrijke internationale fora samen te werken, onder meer om de gehanteerde terminologie, concepten en statistieken (zoals intacte en oude bossen, aanplanting, duurzaam bosbeheer, natuurgetrouw beheer of ontbossingsvrije toeleveringsketens) te harmoniseren en de samenhang van het vastgestelde beleid en de goedgekeurde maatregelen te waarborgen; 79. verzoekt de Commissie opnieuw van start te gaan met de onderhandelingen over een internationaal verdrag inzake bossen dat zou bijdragen aan het beheer, de instandhouding en de duurzame ontwikkeling van bossen, en dat hun diverse en complementaire functies en toepassingen zou waarborgen, onder meer door middel van maatregelen op het gebied van herbebossing, bosaanleg en de instandhouding van bossen; benadrukt dat in een dergelijk verdrag rekening moet worden gehouden met de sociale, economische, ecologische, culturele en spirituele behoeften van de huidige en toekomstige generaties, dat de vitale rol moet worden erkend die alle soorten bossen spelen bij het waarborgen van de ecologische processen en een ecologisch evenwicht, en dat de identiteit, cultuur en rechten van inheemse volkeren, hun gemeenschappen en andere gemeenschappen en bosbewoners moeten worden bevorderd; 80. verzoekt de Commissie en de lidstaten bepalingen inzake ontbossing en de aantasting van bossen, evenals de aantasting van andere natuurlijke ecosystemen, het verlies van biodiversiteit en schendingen van de mensenrechten systematisch te integreren in het ontwikkelingsbeleid en in alle investerings- en steunprogramma’s voor producerende landen, en te overwegen investeringen en steun afhankelijk te stellen van de naleving van deze bepalingen; 81. erkent de relevantie van internationale kaderregelingen zoals de VGGT, die zorgen voor juridische duidelijkheid en internationaal aanvaarde normen voor goede praktijken voor een verantwoord beheer van landeigendom; verzoekt de Commissie de verspreiding en het gebruik van de VGGT op mondiaal, regionaal en nationaal niveau te ondersteunen; benadrukt de noodzaak van een doeltreffende, onafhankelijke controle en handhaving, met inbegrip van passende geschillenbeslechting en klachtenmechanismen, om de naleving van de VGGT te waarborgen; 82. roept op tot versterking van de samenwerking tussen de EU en de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de landen van de Stille Oceaan (ACS) om het groeiende probleem van ontbossing en woestijnvorming in de ACS-landen aan te pakken door de ontwikkeling van actieplannen ter verbetering van het beheer en de instandhouding van de bossen, waarbij rekening wordt gehouden met de oorzaken van ontbossing binnen en buiten de houtsector, en het belang wordt erkend van tropisch hout voor de economieën van ACS-landen met houtproducerende bossen; 83. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan te zorgen voor consistentie tussen beleidsgebieden, in overeenstemming met het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling, zoals vastgelegd in artikel 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; 84. erkent en steunt de conclusies van de FAO dat duurzaam landgebruik wereldwijd een belangrijke factor is in de bestrijding van armoede; 85. wijst erop dat bossen in ontwikkelingslanden een belangrijke bijdrage leveren aan de mondiale voedselzekerheid, bestaansmiddelen en voeding en een belangrijke bron van inkomsten zijn voor plaatselijke gemeenschappen; herinnert eraan dat vooruitgang in de richting van duurzame landbouw, voedselzekerheid en duurzaam bosbeheer als kernelementen van de Agenda 2030 gelijktijdig moet plaatsvinden; 86. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 41, 42, 43, 44, 45 en 46, – gezien het verslag van de OESO en de Sahel and West Africa Club van 14 februari 2020 getiteld “The Geography of Conflict in North and West Africa”, – gezien het verslag van het Internationaal Instituut voor Vredesonderzoek van Stockholm getiteld “Trends in World Military Expenditure, 2019”, dat in april 2020 werd gepubliceerd, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 maart 2020 getiteld “Naar een brede strategie met Afrika” (JOIN(2020)0004), – gezien de gezamenlijke verklaring van de leden van de Europese Raad en de lidstaten van de groep van vijf voor de Sahel (de “G5-Sahel”) van 28 april 2020, – gezien Besluit (GBVB) 2020/253 van de Raad van 25 februari 2020 tot wijziging van Besluit (GBVB) 2018/906 tot verlenging van het mandaat van de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor de Sahelregio (1) , – gezien de gezamenlijke verklaring van de hoofden van de lidstaten van de G5-Sahel en de president van de Franse Republiek op de top van 13 januari 2020 in Pau, Frankrijk (de “verklaring van Pau”), – gezien de conclusies van de Raad van 20 april 2015 over het regionale actieplan voor de Sahel 2015-2020, van 16 maart 2015 over het EU-actieplan voor de Golf van Guinee 2015-2020 en van 25 juni 2018 over de Hoorn van Afrika/Rode Zee, – gezien de resoluties 1325 en 1820 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en de daarop volgende resoluties, – gezien zijn resolutie van 15 januari 2013 over de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika (2) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2016 over vredesondersteunende operaties – betrokkenheid van de EU bij de VN en de Afrikaanse Unie (3) , – gezien zijn resolutie van 5 juli 2018 over Somalië (4) , – gezien de strategie voor de ontwikkeling en veiligheid van de landen van de G5-Sahel van september 2016, het kader voor geïntegreerde prioritaire maatregelen van februari 2020, de Sahel Alliance en het partnerschap voor stabiliteit en veiligheid in de Sahel, – gezien het EU-concept voor EVDB-steun voor de hervorming van de veiligheidssector van de Raad van 13 oktober 2005, de mededeling van de Commissie van 24 mei 2006 getiteld “Een conceptueel kader voor steun van de Europese Gemeenschap aan de hervorming van de veiligheidssector” ( COM(2006)0253 ), de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 5 juli 2016 getiteld “Elementen voor een EU-breed strategisch kader voor steun aan de hervorming van de veiligheidssector” (JOIN(2016)0031) en de conclusies van de Raad van 14 november 2016 over een EU-breed strategisch kader voor steun aan de hervorming van de veiligheidssector, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals – SDG’s) van de Verenigde Naties, en met name SDG 16, die gericht is op de bevordering van vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, – gezien Verordening (EU) 2017/821 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2017 tot vaststelling van verplichtingen inzake passende zorgvuldigheid in de toeleveringsketen voor Unie-importeurs van tin, tantaal en wolfraam, de overeenkomstige ertsen, en goud uit conflict- en hoogrisicogebieden (de verordening inzake conflictmineralen) (5) , – gezien het strategisch kader voor de Hoorn van Afrika van 14 november 2011 en het regionaal actieplan van de EU voor de Hoorn van Afrika 2015-2020 van 26 oktober 2015, – gezien de oproep van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties tot een wereldwijd staakt-het-vuren vanwege de uitbraak van het coronavirus (COVID-19), – gezien de strategie van de EU betreffende de Golf van Guinee van 17 maart 2014, – gezien de EU-strategie voor veiligheid en ontwikkeling in de Sahel van 21 maart 2011, die op verzoek van de Raad door de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid werd voorgelegd, – gezien het jaarlijkse gezamenlijke overleg tussen de Raad voor Vrede en Veiligheid van de Afrikaanse Unie en het Politiek en Veiligheidscomité van de Europese Unie, – gezien het actieplan van 14 juni 2012 ter versterking van de GVDB-steun van de EU voor de VN-vredeshandhaving en het document van 27 maart 2015 over de versterking van het strategisch partnerschap tussen de EU en de VN op het gebied van vredeshandhaving en crisisbeheersing: prioriteiten 2015-2018, – gezien de gemeenschappelijke strategie Afrika-EU, die tijdens de tweede EU-Afrikatop van 8 en 9 december 2007 in Lissabon werd vastgesteld, en de gemeenschappelijke routekaart voor 2014-2017, die tijdens de vierde EU-Afrikatop van 2 en 3 april 2014 in Brussel werd vastgesteld, – gezien Speciaal verslag nr. 3/2011 van de Europese Rekenkamer van 25 mei 2011 getiteld “De efficiëntie en doeltreffendheid van EU-bijdragen, verstrekt in door conflicten getroffen landen via organisaties van de Verenigde Naties”, – gezien zijn resolutie van 25 november 2010 over het tienjarig bestaan van resolutie 1325 (2000) van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid (6) , – gezien de strategische aanpak van de EU inzake vrouwen, vrede en veiligheid van 10 december 2018 en het bijbehorende actieplan 2019-2024 van 5 juli 2019, – gezien zijn resolutie van 22 november 2012 over de rol van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid bij klimaatgedreven crises en natuurrampen (7) , – gezien de verslagen van 2011 en 2012 van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties getiteld “Livelihood Security: Climate Change, Migration and Conflict in the Sahel”, – gezien het concept inzake versterking van de bemiddelings- en dialoogcapaciteit van de EU van de Raad van 10 november 2009, – gezien zijn resolutie van 12 maart 2019 over de opbouw van EU-capaciteit voor conflictpreventie en -bemiddeling (8) , – gezien zijn resoluties van 15 januari 2020 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (9) en over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (10) , – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 230/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede ( COM(2016)0447 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 28 april 2015 over de Europese veiligheidsagenda ( COM(2015)0185 ), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0129/2020 ), A. overwegende dat ontwikkeling en duurzame vrede slechts kunnen worden verwezenlijkt door de onderliggende oorzaken van armoede en honger aan te pakken; overwegende dat veiligheid een voorwaarde is voor ontwikkeling; overwegende dat menselijke veiligheid een voorwaarde is voor duurzame vrede en stabiliteit; overwegende dat een sterk verband tussen veiligheid, ontwikkeling en humanitaire interventie essentieel is voor de duurzame ontwikkeling van de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika; overwegende dat zonder ontwikkeling en de uitbanning van armoede geen duurzame vrede kan worden verwezenlijkt; overwegende dat de veiligheidssituatie in het gebied van de Sahel en de Sahara en in de Hoorn van Afrika geleidelijk is verslechterd en dat de Europese Unie, met name vanwege beperkte mandaten en operabiliteit, niet passend op deze crisis heeft kunnen reageren; B. overwegende dat de strategische omgeving van de EU instabiel is; overwegende dat deze voor tal van problemen staat, met name voor gewapende conflicten aan de zuidgrenzen van het Europese continent en jihadistisch terrorisme; overwegende dat de instabiliteit in deze regio rechtstreeks van invloed is op de veiligheid van Europa en zijn burgers, evenals op de stabiliteit van zijn buitengrenzen; C. overwegende dat de veiligheid en stabiliteit van de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika een strategische doelstelling moeten zijn van de samenwerking van de EU met de regeringen van het Zuidelijk Nabuurschap; D. overwegende dat de mandaten van de missie in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (de GVDB-missie) uitgebreid zijn en onder meer gericht zijn op het bevorderen van hervormingen van de veiligheidssector en justitiële hervormingen, het versterken van de militaire en politieopleiding en het verbeteren van het toezicht; E. overwegende dat de Europese Unie zich als leidende partner inzet voor de veiligheid en ontwikkeling van de Sahel door middel van een geïntegreerde benadering die gericht is op politieke en diplomatieke dialoog en op ontwikkelings- en humanitaire hulp; F. overwegende het initiatief “Capaciteitsopbouw voor veiligheid en ontwikkeling”, dat zich in 2017 heeft vertaald in een herziening van het instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (IcSP+) waarbij opleidingsacties en de levering van niet-dodelijke uitrusting aan de strijdkrachten van derde landen kunnen worden gefinancierd; G. overwegende dat de lidstaten in het nodige personeel voor de missies moeten voorzien, maar dat het aantal Europese personeelsleden van deze missies wordt verlaagd om gezondheidsredenen in verband met de pandemie die is veroorzaakt door de uitbraak van COVID-19; H. overwegende dat veel Afrikaanse landen van de Atlantische Oceaan in het westen tot de Rode Zee en de Indische Oceaan in het oosten worden geteisterd door problemen, waaronder door de destabilisering van de traditionele landbouw- en veeteelteconomie als gevolg van klimaatverandering, de ontginning van natuurlijke hulpbronnen door externe actoren, voedsel- en voedingsonzekerheid, gebrekkige toegang tot sociale basisdiensten, ongeschikte landbouwmodellen, bevolkingsgroei en druk op de natuurlijke en milieuhulpbronnen, bijvoorbeeld door ontbossing; overwegende dat daarnaast ook de opkomst van nieuwe vormen van maffioze economieën, waaronder mensen-, migranten- en drugshandel, smokkel van cultuurgoederen en wilde dieren, en ongecontroleerde uitvoer van goud en minerale delfstoffen, een groot probleem vormt, aangezien deze in combinatie met zwakke instellingen, gebrekkige transparantie, zwak bestuur, toenemende ongelijkheid, een gebrek aan vertrouwen in regeringen en corruptie van veel overheden resulteert in een hybride van conflicten tussen gewapende groeperingen en smokkelaars en traditionele gemeenschaps- en regionale conflicten, waarbij het onaanvaardbare verschijnsel van jihadistisch extremisme niet de juiste respons is voor de betrokken samenlevingen, en in de toename van radicalisering; I. overwegende dat de aard van de veiligheidsproblemen, de gewelddadige conflicten en het politieke geweld uiteenloopt tussen de verschillende Afrikaanse regio’s, landen en provincies; overwegende dat in de Sahel en de Hoorn van Afrika gewapende islamistische groeperingen en terrorisme, maar ook in mindere mate veiligheidstroepen, diverse criminele groeperingen en milities veel slachtoffers maken, met name onder burgers; overwegende dat de situatie in het grootste deel van de negentien landen van West-Afrika heel anders is en dat de stabiliteit en veiligheid daar in sommige landen aanhoudt, terwijl in andere sprake is van politiek geweld of etnische conflicten; J. overwegende dat er afgelopen jaar 3 471 gewelddadige gebeurtenissen werden gemeld die verband hielden met deze groeperingen; overwegende dat ook het aantal gemelde dodelijke slachtoffers als gevolg van activiteiten van Afrikaanse militante islamistische groeperingen in het afgelopen jaar met 7 % toenam tot een geschatte 10 460 slachtoffers; K. overwegende dat terroristische activiteiten grotendeels op vijf plekken geconcentreerd zijn, waaronder Somalië, het Tsjaadmeerbekken en de Sahel, met minder maar aanhoudende dreigingen in Noord-Afrika en de westkust van de Indische Oceaan; overwegende dat er in 2019 in de Sahel sprake was van de sterkste toename van gewelddadige extremistische activiteiten van alle regio’s; overwegende dat elke plek een unieke dynamiek heeft en een unieke regionale aanpak vereist; L. overwegende dat de leiders van de EU en de G5-Sahel hun ernstige zorgen hebben geuit over de toename van terrorisme en de verslechtering van de veiligheids- en humanitaire situatie in de Sahel; overwegende dat terrorisme leidt tot steeds meer druk op de landen van de G5-Sahel en hun nabuurschap; overwegende dat terrorisme de plaatselijke politieke, etnische en religieuze spanningen verergert en wordt bevorderd door criminele en fundamentalistische groeperingen, sociaal-economische problemen, een zwak bestuur en, in sommige gevallen, veiligheidstroepen en defensiemachten; M. overwegende dat terroristische aanslagen tegen de burgerbevolking, staatsinstellingen, overheidsvertegenwoordigers, veiligheidstroepen, defensiemachten en infrastructuur de sociale cohesie ondermijnen en dat terroristische groeperingen hiertoe ook profiteren van bestaande conflicten op lokaal niveau; N. overwegende dat al deze problemen verstrekkende gevolgen hebben gehad voor de stabiliteit en vrede in de lokale gemeenschappen evenals voor de traditionele orde, die gebaseerd is op compromissen en het moreel gezag van (stam)oudsten en traditionele leiders, maar wordt verdrongen door de dominantie van gewapende groeperingen van smokkelaars en terroristen; O. overwegende dat het van essentieel belang is om de veiligheidsvoorwaarden te scheppen die nodig zijn voor het herstel van fundamentele staatsstructuren, met name in de meest afgelegen regio’s, waar de burgers zich het meest in de steek gelaten kunnen voelen; P. overwegende dat terroristische en criminele aanvallen vaak gericht zijn tegen burgers, staatsvertegenwoordigers, veiligheidstroepen en defensiemachten, en sociaal-economische infrastructuur en zo de sociale en gemeenschappelijke cohesie en integratie ondermijnen; Q. overwegende dat de Sahel een van de regio’s is die het sterkst zijn getroffen door de verspreiding van illegale handvuurwapens en dat deze ongedocumenteerde en doorgaans illegaal in bezit gehouden wapens niet alleen de veiligheid van gemeenschappen bedreigen, maar ook worden gebruikt door gevaarlijke transnationale criminele netwerken die zich bezighouden met verschillende vormen van smokkel, waaronder van wapens, mensen en illegale drugs; R. overwegende dat uit nieuwe gegevens van het Internationaal Instituut voor Vredesonderzoek van Stockholm (SIPRI) blijkt dat: S. overwegende dat de militaire invloed van Rusland in Afrika bestaat in wapenverkoop, de inzet van huurlingen en politiek adviseurs, veiligheidsovereenkomsten en opleidingsprogramma’s voor instabiele landen; T. overwegende dat elk jaar voor miljarden dollars aan goud uit West-Afrikaanse landen wordt gesmokkeld via de Verenigde Arabische Emiraten in het Midden-Oosten; overwegende dat de Somalische extremistische groepering Al-Shabaab volgens de Verenigde Naties miljoenen dollars aan inkomsten genereert door houtskool uit te voeren naar Iran en vervolgens naar de Verenigde Arabische Emiraten, wat in strijd is met de VN-sancties; U. overwegende dat armoede, een gebrek aan onderwijs, werkloosheid, conflicten, crises en onzekerheid in combinatie met andere factoren zoals mislukte staten, slecht bestuur en corruptie in het bijzonder van invloed zijn op jongeren en hun kansen, en velen van hen er derhalve toe aanzetten te vluchten, hun thuis en gezinnen achter te laten en hun leven op het spel te zetten om veiligere regio’s of continenten te vinden; V. overwegende dat de bovengenoemde problemen zullen verergeren als gevolg van de COVID-19-pandemie en de steeds ernstiger wordende gevolgen van de klimaatverandering; overwegende dat de Commissie heeft aangekondigd nog eens 194 miljoen EUR uit te zullen trekken om de veiligheid, stabiliteit en weerbaarheid in de Sahel te ondersteunen; W. overwegende dat de dreiging van militante islamistische groeperingen in Afrika niet van uniforme aard is, maar bestaat uit activiteiten van een steeds verschuivende mix van ongeveer 24 groepen die actief zijn in veertien landen; X. overwegende dat de Europese Unie drie militaire GVDB-missies en -operaties heeft uitgevoerd tot opleiding en advisering van de strijdkrachten van Somalië (EU-opleidingsmissie (EU Training Mission, EUTM) Somalië – 2010), Mali (EUTM Mali – 2013) en de Centraal-Afrikaanse Republiek (EUTM CAR – 2016), alsook een militaire operatie op zee (EU-marineoperatie (EU Naval Force Operation, EUNAVFOR) Atalanta – 2009) en drie civiele missies ter opleiding en advisering van de binnenlandse veiligheidstroepen van Mali (EU-missie voor capaciteitsopbouw (EUCAP) Sahel Mali – 2012), Niger (EUCAP Sahel Niger – 2014) en Somalië (EUCAP Somalia – 2014), evenals het project GAR-SI Sahel, en ook een adviesmissie (EU Advisory Mission, EUAM) in de Centraal-Afrikaanse Republiek heeft vastgesteld die binnenkort van start zal gaan; Y. overwegende dat er een aantal militaire voorposten zijn van individuele landen, zoals Frankrijk en de VS, die veiligheidssteun bieden aan plaatselijke partners, terrorisme bestrijden en andere operaties uitvoeren; overwegende dat deze, in combinatie met politieke oplossingen, inspanningen op het gebied van staatsopbouw en ontwikkelingsinitiatieven, cruciaal zijn voor het verslaan van terroristische groeperingen en het bijdragen aan regionale stabiliteit; Z. overwegende dat voortdurende druk op terroristen nodig is om de verspreiding van deze dreiging naar andere regio’s en continenten, waaronder Europa, tegen te gaan; AA. overwegende dat de Afrikaanse veiligheidsinstellingen in het afgelopen decennium tienduizenden mensen hebben ingezet in het kader van vredesoperaties op Afrikaanse bodem en een echte bereidheid hebben getoond om bij te dragen aan het beheer van de veiligheid op hun eigen continent; AB. overwegende dat de EU daarnaast de operationalisering van de gemeenschappelijke strijdkrachten van de G5-Sahel ondersteunt, een belangrijk instrument voor terrorismebestrijding dat van wezenlijk belang is voor het bestrijden van terrorisme, jihadistische activiteiten en veiligheidsdreigingen, evenals voor het verbeteren van de regionale veiligheid; AC. overwegende dat de verdere operationalisering van belangrijke regionale veiligheidsactoren zoals de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas), de Oost-Afrikaanse Stand-bytroepenmacht (EASF) en de Afrikaanse Stand-bytroepenmacht van de Afrikaanse Unie de belangen van de EU overlapt wat betreft het helpen van landen die het moeilijk hebben om te zorgen voor vrede en welvaart voor hun burgers; AD. overwegende dat regionale samenwerking en goede betrekkingen met buurlanden tussen de landen van de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika onontbeerlijk zijn om de stabiliteit in deze regio’s te handhaven en te versterken; AE. overwegende dat de Afrikaanse Unie een belangrijke partner blijft in het kader van de vredes- en stabiliteitsinspanningen van de EU; AF. overwegende dat de Afrikaanse Unie tijdens haar jaarlijkse top in februari 2020 heeft aangekondigd van plan te zijn drieduizend soldaten naar de Sahel te sturen om de G5-Sahel te helpen bij bestrijding van gewapende groeperingen; AG. overwegende dat de EU sinds 2017 een proces van regionalisering van haar GVDB-missies heeft toegepast dat naast de bevordering van de samenwerking met de G5-Sahel gericht is op de betere opsporing en opvulling van leemten in de grensoverschrijdende samenwerking in de regio’s; AH. overwegende dat de duurzaamheid en doeltreffendheid van de bovengenoemde EU-missies, alsook van VN-missies, na jaren van gespecialiseerde opleiding worden belemmerd door beperkingen met betrekking tot hun mandaten, opleidingsprogramma’s, duurzaamheidsplannen en lokale inbreng, alsmede door hun onvermogen om de teams die ze opleiden en de lokale defensiemachten te voorzien van de nodige basisuitrusting, met inbegrip van wapens, munitie en voertuigen; overwegende dat de mandaten en het doel van de EU-missies moeten worden herzien om een analyse van geleerde lessen op te stellen aan de hand waarvan lopende en toekomstige missies kunnen worden aangepast; AI. overwegende dat de opleiding, financiering of uitrusting van veiligheidstroepen in derde landen te allen tijde moet bijdragen aan de opbouw van een betrouwbare veiligheidssector die in de eerste plaats gericht is op de verwezenlijking van veiligheidsvoordelen voor de gehele lokale bevolking, waarbij de rechtsstaat en met name het internationaal recht inzake de mensenrechten worden geëerbiedigd; AJ. overwegende dat deze beperkingen en het gebrek aan een samenhangende, strategische aanwezigheid van de Europese Unie afdoen aan de geloofwaardigheid van het externe optreden van de EU terwijl andere mondiale actoren juist sterker optreden, huurlingen sturen, eigen militaire voorzieningen neerzetten en de levering van wapens en munitie aan landen in de regio zonder bestuurlijke voorwaarden opvoeren, in de eerste plaats ter behartiging van strikt bilaterale belangen; AK. overwegende dat de Communistische Partij van China in 2017 tijdens het nationale partijcongres formeel het “Belt and Road Initiative” (BRI) heeft aangenomen, met een aangekondigde investering van maar liefst acht biljoen USD voor een uitgebreid netwerk van vervoers-, energie- en telecommunicatie-infrastructuur om Europa, Afrika en Azië te verbinden; overwegende dat China een belangrijke belanghebbende is in de economie van Afrika en een aanzienlijke invloed heeft op veel aspecten van de aangelegenheden van het continent; AL. overwegende dat de Verenigde Arabische Emiraten hun aanwezigheid in de Hoorn van Afrika in de afgelopen tien jaar geleidelijk hebben uitgebreid door ontwikkelings- en humanitaire projecten te gebruiken om hun geostrategische positie te bevorderen, met name in de Golf van Aden; overwegende dat Somalië de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties met klem heeft verzocht maatregelen te nemen tegen de bouw van een militaire basis van de Verenigde Arabische Emiraten in Somaliland; AM. overwegende dat Turkije al jaren vertrouwen opbouwt in de Hoorn van Afrika om zijn invloed, met name in het Rode Zeegebied, uit te breiden; overwegende dat Turkse bedrijven nog steeds de belangrijkste zeehaven en de luchthaven van Mogadishu beheren en zelfs voorzien in militaire opleidingen voor Somalische regeringssoldaten; AN. overwegende dat de Chinese Marine van het Volksbevrijdingsleger (PLAN) zijn eerste overzeese militaire basis heeft opgezet in Djibouti en dat China meer dan 70 % van het bruto binnenlands product van Djibouti in schulden bezit; overwegende dat kwetsbare ontwikkelingslanden door leningen in het kader van het BRI in schuldenvallen terechtkomen, waardoor de reserves van regeringen worden uitgeput en generaties van belastingbetalers worden opgescheept met gigantische schulden; AO. overwegende dat noch het Somalische, noch het Burkinese, noch het Malinese, noch het Centraal-Afrikaanse leger op doeltreffende wijze heeft kunnen optreden en dat deze strijdkrachten moeite hebben om jihadisten en gewapende groeperingen te bestrijden en de met behulp van vriendschappelijke internationale krachten vrijgemaakte gebieden te behouden en te beveiligen, wat ervoor zorgt dat de lokale bevolking zich in de steek gelaten voelt en bang is door de jihadistische of de gewapende groeperingen te worden beschuldigd van samenwerking met de regering wanneer deze terugkeren en de gebieden waaruit ze eerder zijn verjaagd, opnieuw bezetten; AP. overwegende dat piraterij voor de kust van Oost- en West-Afrika sterk is afgenomen als gevolg van internationale maritieme veiligheidsinspanningen van zowel de EU als de NAVO die een precedent vormen voor de Europese, Afrikaanse en trans-Atlantische veiligheidssamenwerking; AQ. overwegende dat de algemene situatie na jaren van betrokkenheid bij de bovengenoemde civiele en militaire missies niet aanzienlijk is verbeterd en ondanks de gedane inspanningen zelfs lijkt te verslechteren; overwegende dat een aantal bestaande problemen hierdoor in stand wordt gehouden en nieuwe problemen de kop opsteken en dat er daarom een nieuwe, alomvattende strategie moet worden vastgesteld, met bijzondere aandacht voor regio’s waar sprake is van de meeste kwetsbaarheden en spanningen, om het uiteindelijke doel van regionale stabiliteit te verwezenlijken en de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in Afrikaanse handen te geven; overwegende dat deze strategie zal voldoen aan een dringende behoefte en aan de hoge verwachtingen van beide actoren in het veld evenals die van de lokale bevolking, en de onderliggende oorzaken van de crisis moet aanpakken; AR. overwegende dat de kwestie van de financiering van het GVDB van cruciaal belang is voor de voortzetting van dit beleid en dat het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) via de Vredesfaciliteit voor Afrika en, in de toekomst, via de Europese Vredesfaciliteit voorziet in steun voor de Afrikaanse Unie en onder meer de operationele kosten van militaire vredeshandhavingsoperaties in Afrika, en in het bijzonder die van Amisom in Somalië, financiert; overwegende dat de Europese Vredesfaciliteit het Athenamechanisme zal vervangen wat de financiering van de gemeenschappelijke kosten in het kader van militaire GVDB-operaties betreft, en dat de Vredesfaciliteit voor Afrika de EU een nieuw instrument zal bieden om op flexibelere wijze militaire operaties te kunnen starten en haar mogelijkheden voor veiligheidshulp aan partners aanzienlijk te kunnen uitbreiden; overwegende dat de uiteindelijke impact van de Europese Vredesfaciliteit als instrument om gewelddadige conflicten en onveiligheid op duurzame wijze aan te pakken zal afhangen van de mate waarin zij wordt aangevuld met de noodzakelijke waarborgen en monitoringssystemen om potentieel misbruik van de verleende steun te voorkomen en ervoor te zorgen dat vragen omtrent de verantwoording, mensenrechten en de eerbiediging van het humanitair recht naar behoren in aanmerking worden genomen; overwegende dat het toepassingsgebied van de toekomstige Europese Vredesfaciliteit, die de Vredesfaciliteit voor Afrika naar verwachting in 2021 zal vervangen, moet worden uitgebreid tot partnerlanden en de levering van militaire uitrusting mogelijk moet maken; AS. overwegende dat het absoluut noodzakelijk is dat de Europese Unie haar partners in het gebied van de Sahel en de Sahara en in de Hoorn van Afrika steunt, die het momenteel zwaarder te verduren hebben in de strijd tegen gewapende terroristische groeperingen, waaronder jihadisten; overwegende dat de EU passend kan reageren door de Europese Vredesfaciliteit in te schakelen om de landen in de betrokken regio de nodige bijstand te bieden, met inbegrip van wapens en munitie; overwegende dat de Europese Vredesfaciliteit onverwijld moet worden goedgekeurd zodat in de nodige militaire bijstand kan worden voorzien; AT. overwegende dat de temperatuur in de Sahel anderhalf keer sneller toeneemt dan in de rest van de wereld en dat ongeveer 80 % van de landbouwgrond in de Sahel volgens de Verenigde Naties van slechte kwaliteit is, terwijl ongeveer vijftig miljoen mensen die afhankelijk zijn van veeteelt wedijveren om het gebruik van deze grond; overwegende dat de bevolking hierdoor volgens het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) kampt met voedselonzekerheid en andere moeilijkheden en zich voor moeilijke keuzes gesteld ziet; AU. overwegende dat de gevolgen van de klimaatverandering een risicofactor vormen wat betreft destabilisatie, geweld en conflicten; AV. overwegende dat de sterke toename van gewelddadige aanvallen op openbare scholen, moorden, ontvoeringen, mishandelingen en doodsbedreigingen jegens leraren en leerlingen er volgens UNICEF toe heeft geleid dat meer dan negenduizend scholen in Midden- en West-Afrika zijn gesloten, waardoor bijna twee miljoen kinderen geen goed onderwijs kunnen genieten; AW. overwegende dat de EU nog altijd ernstig bezorgd is over het toenemende aantal kinderen dat door extremistische groeperingen als kindsoldaat wordt gerekruteerd; AX. overwegende dat het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC) in deze regio nieuwe verontrustende trends met betrekking tot drugshandel heeft gesignaleerd, met desastreuze gevolgen voor het bestuur, de veiligheid, de economische groei en de volksgezondheid; overwegende dat 87 % van alle wereldwijd in beslag genomen farmaceutische opiaten volgens het UNODC uit West-, Midden- en Noord-Afrika afkomstig is en dat er volgens het bureau een nauw verband bestaat tussen drugshandel en de financiering van gewapende groeperingen; AY. overwegende dat in de strategische aanpak van de EU inzake vrouwen, vrede en veiligheid de noodzaak wordt benadrukt van de opname van een genderperspectief in alle gebieden en activiteiten in het kader van vrede en veiligheid om de doeltreffendheid van het EU-beleid te waarborgen; AZ. overwegende dat de aanvallen van extremistische groeperingen en escalerend geweld tussen gemeenschappen vanwege hulpbronnen gevolgen hebben voor de toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, waarbij een groot aantal meisjes het sterkst wordt blootgesteld aan verschillende soorten lichamelijk en seksueel misbruik; BA. overwegende dat de Europese Unie haar economische aanwezigheid nog sterker strategisch moet vergroten in het licht van de groeiende aanwezigheid van andere buitenlandse mogendheden; BB. overwegende dat de commissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding heeft voorgesteld 3,25 miljard EUR van bestaande programma’s te herschikken, versnellen en prioriteren om een antwoord te beiden op de behoeften in verband met de coronacrisis in Afrika, waaronder 2,06 miljard EUR voor Sub-Saharaans Afrika; BC. overwegende dat de EU haar samenwerking met nationale parlementen, waaronder in op het gebied van veiligheid en defensie bevoegde commissies, moet intensiveren om het toezicht op nationale en externe veiligheidsinterventies te verbeteren; Het optreden van de Europese Unie en haar lidstaten 1. is van oordeel dat de Commissie, de Raad en de vicevoorzitter van de Europese Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) de ontwikkelings-, humanitaire en veiligheidsstrategieën waarbij zij betrokken zijn, moeten coördineren als onderdeel van een geïntegreerde strategie die uiteindelijk moet leiden tot onafhankelijke Afrikaanse inbreng in veiligheids- en defensiezaken; is van mening dat de Afrikaanse Unie en de Afrikaanse staten van de regio belangrijke partners zijn waarmee de EU op betekenisvolle wijze samenwerkt om samen te zorgen voor duurzame ontwikkeling en menselijke veiligheid; staat achter de plannen van de Afrikaanse Unie om drieduizend soldaten te sturen ter ondersteuning van de G5-Sahel; is ervan overtuigd dat de EU en haar lidstaten de capaciteit van hun partners moeten versterken en de verbintenissen op het gebied van veiligheid en defensie in de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika moeten herzien door onder meer te voorzien in militaire uitrusting, met inachtneming van het “berokken geen schade”-beginsel; 2. herinnert eraan dat terrorismebestrijding in het bijzonder afhankelijk is van de vraag of de betrokken staten sterke, betrouwbare instellingen in stand kunnen houden, evenals gevestigde basisdiensten, met inbegrip van interne veiligheidscapaciteiten, en een rechtsstelsel waarin burgers vertrouwen hebben, met name wat strafzaken betreft; is van oordeel dat een veiligheidsstrategie voor de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika in de eerste plaats gericht moet zijn op het aanpakken van de onderliggende oorzaken van de conflicten in de regio, aangezien de uitbanning van armoede ten grondslag ligt aan duurzame vrede; 3. pleit voor de bevordering van vernieuwde betrekkingen tussen de EU en het Afrikaanse continent op basis van solidariteit en wederzijds respect en voordeel, waarbij de beginselen van eerbiediging van het internationaal recht, nationale soevereiniteit en gelijkheid tussen de partijen te allen tijde in acht worden genomen; 4. meent dat alle missies, operaties en andere acties in het kader van het GBVB van de Europese Unie overeenkomstig artikel 43, lid 2, VEU onder leiding van de Raad door de VV/HV moeten worden gecoördineerd en dat de Gezamenlijke Cel ondersteuningscoördinatie (JSCC) de Commissie en de VV/HV meer moet adviseren en daarnaast een grotere coördinatierol moet krijgen en de vaststelling van een gecentraliseerd civiel-militair doctrinecentrum moet voorstellen ter versterking van de capaciteiten van missies en projecten in het kader van het militair plannings- en uitvoeringsvermogen en van het civiel plannings- en uitvoeringsvermogen; 5. is ervan overtuigd dat de EU maximaal moet investeren in processen op het gebied van conflictpreventie door naast andere veiligheidsmaatregelen een veelvoud van processen en projecten voor uiterst concrete bemiddeling, dialogen en verzoening te starten; onderstreept dat ook niet op de staat gerichte benaderingen ter bevordering van stabiliteit en veiligheid moeten worden nagestreefd, met name met betrekking tot spanningen tussen gemeenschappen; is ervan overtuigd dat alleen veiligheidshulp waarbij de menselijke veiligheid centraal staat op de middellange en lange termijn doeltreffend zal zijn; 6. onderstreept de noodzaak om de GVDB-missies en -operaties en het algemene strategische plannings- en communicatiebeleid van de EU te versterken om de zichtbaarheid van EU-acties te vergroten; 7. prijst de algehele betrokkenheid van de EU in de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika en waardeert de bijdrage die deze GVDB-missies en -operaties hebben geleverd aan de internationale vrede, veiligheid en stabiliteit; onderstreept niettemin dat het noodzakelijk is de financiële en administratieve regels alsmede het politieke besluitvormingsproces bij te stellen om sneller en parater op crises te kunnen reageren; 8. pleit nogmaals voor een witboek inzake Europese defensie, waarin de precieze scenario’s voor mogelijke militaire interventies van de EU en de onderliggende doctrines in overeenstemming met de militaire taken uit hoofde van artikel 43, lid 1, VEU worden uitgedacht en uiteengezet; 9. prijst het personeel van de EU-missies, dat ondanks de benarde omstandigheden buitengewoon goed heeft gepresteerd en toewijding en professionaliteit aan de dag heeft gelegd; 10. beklemtoont dat de capaciteitsopbouw van partners in de veiligheidssector in het licht van de ernstige achteruitgang van de veiligheidssituatie in de regio en ter opvulling van eventuele leemten in EU-missies en -projecten moet worden versterkt, zodat beter kan worden gereageerd op de ernstige problemen en de benarde veiligheidsomstandigheden in de regio, onder meer door derde landen steun te bieden bij de bestrijding van terrorisme op hun grondgebied; 11. staat achter de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 28 april 2015 getiteld “Capaciteitsopbouw voor veiligheid en ontwikkeling – De partners in staat stellen crises te voorkomen en te beheersen” (11) ; 12. is ingenomen met het voorstel van de Commissie en de lopende interinstitutionele onderhandelingen die gericht zijn op de vaststelling van een verordening inzake het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) waarin alle taken van het huidige instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (IcSP) worden opgenomen; 13. is verheugd over het door de Commissie gesteunde voorstel van de VV/HV voor de oprichting, in het kader van het GBVB van de Europese Unie, van een Europese Vredesfaciliteit voor de financiering van militaire en defensiegerelateerde samenwerking met derde landen en internationale organisaties, met inbegrip van uitrusting in het kader van de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen, die een belangrijke leemte in de EU-steun zal opvullen en er samen met het NDICI voor zal zorgen dat de EU sneller en doeltreffender op veiligheidsproblemen kan reageren; pleit er daarom voor dat dit voorstel spoedig wordt goedgekeurd; herinnert eraan dat het de bedoeling is dat de Europese Vredesfaciliteit tevens de Vredesfaciliteit voor Afrika zal omvatten, evenals een component voor capaciteitsopbouw die voorziet in de levering van militaire uitrusting, met inbegrip van wapens en munitie, aan partnerlanden, met volledige eerbiediging van het gemeenschappelijk standpunt, de mensenrechten en het humanitair recht en met doeltreffende transparantiebepalingen, zoals genoemd in zijn aanbeveling van 28 maart 2019 betreffende de oprichting van de Europese Vredesfaciliteit, om ervoor te zorgen dat militaire uitrusting niet in handen valt van partnerlanden die zich schuldig maken aan misbruik en wreedheden ten aanzien van de civiele bevolking of deze anderszins schade berokkenen; merkt op dat de lidstaten sinds juni 2018 werken aan een besluit van de Raad tot oprichting van de Europese Vredesfaciliteit, die uiterlijk in januari 2021 moet worden opgericht; verzoekt de Raad in dit verband en met het oog op de huidige situatie in Afrika dit voorstel goed te keuren en onverwijld het nodige besluit tot oprichting van dit nieuwe instrument aan te nemen om het militaire vermogen van de Afrikaanse strijdkrachten te ondersteunen en: 14. is van oordeel dat de duurzaamheid, doeltreffendheid en zichtbaarheid van de civiele en militaire missies van de EU in Afrika ondanks de grote toewijding en de professionele houding van het personeel bijzonder zijn aangetast door het gebrek aan lokale inbreng, duurzaamheidsplannen en basisuitrusting in de getroffen landen, alsook door hun gebrekkige vermogen om de capaciteiten van partners te versterken; 15. verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat het gebruik van alle financieringsinstrumenten in het licht van de buitengewoon ernstige veiligheidscrises in het gebied van de Sahel en de Sahara en in Oost-Afrika onder de loep wordt genomen om de onderliggende oorzaken van de conflicten aan te pakken en de ontwikkeling van de beveiligingsvoorzieningen van de getroffen Afrikaanse landen overeenkomstig de artikelen 209 en 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) te ondersteunen; 16. is ingenomen met het voorstel om het partnerschapsbeginsel in de betrekkingen tussen Afrika en de EU te versterken, zoals is vastgelegd in de gezamenlijke mededeling “Naar een brede strategie met Afrika” (JOIN(2020)0004); verzoekt de Commissie, en met name de VV/HV, om op maat gemaakte bilaterale partnerschappen voor transformatie aan te gaan die een brede reeks gebieden beslaan, waarbij prioriteit wordt toegekend aan veiligheid en defensie; vraagt de VV/HV landen te roemen die vergevorderd zijn op het gebied van de consolidatie van de democratie en menselijke veiligheid en deze landen te verzoeken bilaterale partnerschappen aan te gaan in het kader van het “meer voor meer”-beginsel; verzoekt de VV/HV verder te gaan dan deze bilaterale partnerschappen en te helpen bij de consolidatie van de veiligheidsfuncties van subregionale organisaties, zoals Ecowas, de Oost-Afrikaanse Gemeenschap en de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika; 17. beveelt de EU aan in het kader van de vredeshandhavingsoperaties in het gebied van de Sahel en de Sahara bij te dragen aan de operationele en logistieke kosten van de operaties ter bestrijding van terrorisme die door de nationale strijdkrachten van Mauritanië, Mali, Burkina Faso, Niger en Tsjaad worden uitgevoerd, en een soortgelijke aanpak te volgen als voor de financiering van de gezamenlijke strijdkrachten van de G5-Sahel en de Somalië-missie van de Afrikaanse Unie (Amisom); merkt op dat de EU dit met behulp van de Europese Vredesfaciliteit moet kunnen doen; 18. spoort een discussie aan over de vraag of het raadzaam is om dezelfde faciliteiten toe te passen voor de aanschaf van militaire uitrusting in het kader van bestaande opleidingsprogramma’s, met inbegrip van wapens, als die waarin momenteel wordt voorzien voor de inzet en opleiding van de strijdkrachten van de G5-Sahel, en in voorkomend geval ook financiële steun te verlenen; 19. beveelt aan de financiering van operaties voor capaciteitsopbouw in Afrikaanse landen te allen tijde afhankelijk te stellen van de voorlegging door de begunstigde landen van een gezamenlijk overeengekomen ondersteuningsplan, dat opleidingen omvat over de hervorming van de veiligheidssector, mensenrechten, het internationaal humanitair recht en de rechtsstaat, en dat binnen redelijke termijnen onder EU-toezicht moet worden verwezenlijkt en de mogelijkheid biedt om verdere aanpassingen door te voeren naarmate de situatie verandert; 20. is ernstig bezorgd over het grote aantal zeer ernstige schendingen van de mensenrechten door de Malinese veiligheidstroepen dat door de Multidimensionale Geïntegreerde Stabilisatiemissie van de Verenigde Naties in Mali (MINUSMA) is onderzocht en gemeld; 21. erkent de belangrijke rol die Mali speelt voor de stabiliteit van de Sahel en deelt de grote bezorgdheid van de ECOWAS over de staatsgreep in Mali op 18 augustus 2020; onderstreept dat verdere samenwerking met en steun van de internationale gemeenschap, met name de EU en de VN, alleen met succes kunnen worden voortgezet als een aantal belangrijke stappen worden gezet, namelijk het opzetten van een goed voorbereid, haalbaar, transparant en duurzaam kiesstelsel dat geloofwaardige, vrije en eerlijke verkiezingen en een echt gelijk speelveld voor politieke partijen waarborgt; onderschrijft de noodzaak van een inclusieve overgangsregering, die alle politieke en sociale groeperingen moet omvatten en gericht moet zijn op de bescherming van de grondwettelijke rechten en vrijheden van elke burger, zonder daarbij de huidige dringende sociale, veiligheids- en economische uitdagingen uit het oog te verliezen, die een dringend optreden vereisen om tegemoet te komen aan de legitieme roep van de bevolking om een inclusieve en constructieve dialoog over het toekomstige traject van hun land; steunt de inspanningen van de EDEO om te komen tot een vreedzame en democratische oplossing die uiteindelijk zorgt voor blijvende stabiliteit en vertrouwen van de Malinese burgers in hun instellingen en openbaar bestuur, die werkelijk inclusief en vrij van corruptie moeten zijn en alle burgers moeten dienen in hun streven naar welvaart, vrede, ontwikkeling, stabiliteit en veiligheid; 22. neemt kennis van de evaluatieverslagen van de VN over handhavings- en bijstandsinspanningen ter bestrijding en voorkoming van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik door VN- en aanverwant personeel bij vredeshandhavingsoperaties; is diep geschokt dat dergelijke misdaden op zo’n grote schaal voorkomen en dat de daders niet ter verantwoording worden geroepen; is evenzeer geschokt door het seksueel misbruik van kinderen waarvan Europese en VN-troepen worden beschuldigd, met name in de Centraal-Afrikaanse Republiek in 2016, en roept op tot gerechtigheid; verzoekt de VN, de EU-lidstaten en de GVDB-instanties van de EU met klem onverwijld en met de grootste vastberadenheid een onderzoek in te stellen naar alle personeelsleden van de VN, de EU en nationale instanties die zich schuldig hebben gemaakt aan seksueel geweld en hen te vervolgen en te veroordelen; wijst op de dringende noodzaak om de relevante structuren dusdanig te hervormen dat personeelsleden van de VN en de EU niet langer hun straf kunnen ontlopen en er functionerende en transparante mechanismen voor toezicht en verantwoording worden ingesteld; vindt het onacceptabel dat het momenteel louter een vrijwillige keuze is om gerechtelijke stappen te ondernemen naar aanleiding van vermeende gevallen van misbruik, en dat het een keuze is die afhangt van het troepenleverende land; is ervan overtuigd dat dergelijke zware misdrijven ook door middel van opleiding en voorlichting kunnen worden beperkt en voorkomen; wijst met klem op de noodzaak om dergelijke misdrijven in de toekomst te voorkomen, onder meer om het vertrouwen van de lokale bevolking in internationale vredeshandhaving terug te winnen; 23. pleit voor de hervorming van EUTM Mali, EUTM CAR en EUTM Somalia opdat de opleidingsmissies beter aansluiten bij de werkelijke behoeften van de strijdkrachten en bevolking van de begunstigde landen, door: 24. is van oordeel dat aanzienlijke invloed kan worden uitgeoefend op de uitvoering van de operaties evenals binnen het multilaterale apparaat van militaire bijstand indien de adviescomponent van bepaalde missies (EUTM Somalia) voor de commandostructuren van de plaatselijke troepen wordt versterkt; 25. is van oordeel dat de EU zorg moet dragen voor goed toezicht en daarnaast doeltreffende periodieke evaluaties en strategische beoordelingen moet blijven uitvoeren van de civiele missies EUCAP Sahel Mali, EUCAP Sahel Niger, EUCAP Somalia en EUAM CAR ter beoordeling van het mandaat, de begroting en de personele middelen daarvan; meent dat de EU tevens gebruik moet blijven maken van de in het kader van het uitvoeringsplan van de missies ingestelde monitoringssystemen, alsook van benchmarking als uitgebreid instrument voor sturing; is ervan overtuigd dat de missies nog operationeler en doeltreffender zouden zijn en beter op de op de alsmaar veranderende veiligheids- en politieke situatie zouden kunnen inspelen indien ze op de plaatselijke behoeften zouden worden afgestemd en indien de samenwerking met plaatselijke partners zou worden geïntensiveerd; meent dat dit bovendien zou zorgen voor de integratie van de missies in de bredere inspanningen voor de hervorming van de veiligheidssector ten dienste van de veiligheid van de lokale bevolking; verzoekt de VV/HV en de EDEO bij het Parlement terug te komen op het jaarverslag 2019 over het GVDB (12) en de evaluatie van het Parlement van de missies in Afrika; uit opnieuw kritiek op het gebrek aan passende indicatoren voor het monitoren van de resultaten van de missies EUCAP Niger en EUCAP Mali, alsook op het feit dat het toezicht op en de evaluatie van de activiteiten in het kader van de missies ontoereikend waren en niet gericht waren op de gevolgen ervan; verzoekt de VV/HV en de EDEO terug te komen op de evaluatie van het Parlement van de opbouw van een troepenmacht in het kader van EUTM Somalia; 26. wijst erop dat de veiligheidssituatie in Somalië uiterst zorgwekkend is en dat deze in de Hoorn van Afrika en zelfs daarbuiten een destabiliserende factor vormt; meent dat de federale regering van Somalië niet in staat is om al haar taken op te pakken en dat het nationale leger van Somalië ondanks de recente vooruitgang nog altijd niet in staat is om de terroristische activiteiten van Al-Shabaab zonder hulp te bestrijden; herinnert eraan dat het de bedoeling was dat het Somalische leger in december 2021 het stokje zou overnemen van Amisom; onderstreept dat een nieuw, alomvattend bijstandsprogramma nodig is om deze doelstelling te kunnen bereiken en verzoekt de EU overeenstemming te bereiken met de Afrikaanse Unie en de Somalische regering over een standpunt inzake het mechanisme waarin na afloop van Amisom moet worden voorzien; 27. is van mening dat de Golfcrisis ernstige gevolgen heeft in Somalië en dat de Verenigde Arabische Emiraten openlijke acties blijven steunen die de veiligheid en tot nu toe behaalde politieke resultaten in Somalië rechtstreeks ondermijnen, waardoor nationale onenigheid ontstaat tussen de federale regering van Somalië en de federale lidstaten ten aanzien van veiligheid, nationale verkiezingen en ontwikkelingskwesties; pleit er daarom voor dat deze acties onverwijld een halt wordt toegeroepen; 28. eist dat de Malinese ondertekenaars van het akkoord voor vrede en verzoening in Mali, dat het resultaat was van het proces van Algiers, zich aan de bepalingen van dit akkoord houden en deze onverwijld ten uitvoer leggen; 29. is van oordeel dat de EU de financiële steun aan Amisom tijdens de overgangsperiode moet voortzetten via de Vredesfaciliteit voor Afrika, de aanwezigheid van de drie herziene militaire en civiele EU-missies en -operaties (EUNAVFOR Atalanta, EUTM Somalia en EUCAP Somalia) in stand moet houden, democratische instellingen moet ondersteunen, door moet gaan met het opleiden van het nationale leger en de totstandbrenging van transparante, verantwoordelijke en democratisch gecontroleerde veiligheidssectoren moet ondersteunen; 30. verzoekt de EU en de lidstaten te helpen bij de operationalisering van de gezamenlijke strijdkrachten van de G5-Sahel door financiële bijstand te verlenen en te voorzien in militaire uitrusting en opleiding en daarnaast te zorgen voor toereikende waarborgen en beperkende maatregelen, en advies te bieden op het gebied van doctrine, geplande capaciteiten en beheer; beklemtoont dat er in dit opzicht behoefte is aan een sterke, geloofwaardige politiecomponent; vraagt de partners die tijdens de donorconferentie van 22 februari 2018 in Brussel toezeggingen hebben gedaan, spoedig de daad bij het woord te voegen; 31. is van mening dat de Afrikaanse staten de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen voor de uitvoering van hun soevereine taken om alle gebieden waaruit de jihadistische terroristen, criminelen en gewapende groeperingen, en de smokkelaars en bandieten zijn verjaagd te stabiliseren, hun burgers te beschermen en basisdiensten (op het vlak van administratie, water- en energievoorziening, gezondheid, justitie en onderwijs) te verlenen; overwegende dat de omgeving moet worden veiliggesteld en dat basisdiensten moeten worden verleend door het leger of de veiligheidstroepen totdat de civiele administratie haar taken kan oppakken; vraagt de Europese Unie haar inspanningen te intensiveren en Afrikaanse staten beter te helpen bij de verlening van basisdiensten; 32. staat achter het verzoek van de Afrikaanse Unie aan de Verenigde Naties om toegang tot door de VN beoordeelde bijdragen voor missies die onder mandaat van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties door Afrika worden geleid; 33. beklemtoont dat coördinatie met de landen van Noord-Afrika niet alleen noodzakelijk is, maar bovendien op doeltreffende wijze bijdraagt aan de vrede en verzoening in Libië en voorkomt dat het land een brandhaard wordt voor de verspreiding van jihadisme, terroristische, criminele en gewapende groeperingen en wapen- en mensenhandel; is daarom voorstander van de “5+5”-vredesonderhandelingen en verzoekt alle landen zich te houden aan de in het kader van de Conferentie van Berlijn gedane afspraken; spreekt de hoop uit dat de recente signalen met betrekking tot een staakt-het-vuren en vrede in Libië werkelijkheid zullen worden; is in dit verband ingenomen met de recente initiatieven van de EDEO en de VV/HV, met name zijn bezoek aan Libië op 1 september 2020, en benadrukt dat de EU een leidende rol moet vervullen in het bemiddelingsproces; 34. verzoekt de EU de aanhoudende en toenemende bedreigingen voor de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed aan te pakken en, met name in conflictgebieden, de smokkel van cultuurgoederen tegen te gaan; 35. is van mening dat samenwerking met de landen van Noord-Afrika met name moet worden gezien in termen van de uitwisseling van informatie en kennis, militaire opleiding en de strijd tegen radicalisering, waarbij rekening moet worden gehouden met de bewezen ervaring van een aantal van deze landen; 36. is van mening dat een uitgebreid veiligheidsbeleid voor de middellange tot lange termijn voor deze regio’s ook gericht moet zijn op de bevordering van de weerbaarheid; 37. is verheugd over en staat achter de alomvattende benadering van Mauritanië, die naast een militaire en veiligheidsrespons een strategie omvat die gestoeld is op maatschappelijke en ontwikkelingsaspecten; uit zijn solidariteit met Niger, Mali en Burkina Faso, die zwaar te lijden hebben onder terrorisme; prijst de inspanningen en offers van de internationale gemeenschap, de Multidimensionale Geïntegreerde Stabilisatiemissie van de Verenigde Naties in Mali, de multinationale gezamenlijke taskforce, de strijdkrachten van de G5-Sahel, de Franse strijdkrachten (operatie Barkhane), de regionale advies- en coördinatiecel van de EU (RACC), EUCAP Sahel Mali, EUCAP Sahel Niger, EUTM Mali, GAR-SI Sahel en het leger van Tsjaad, dat de drijvende kracht is in de centrale en oostelijke sectoren van de G5-Sahel en speciale steun nodig heeft voor zijn bataljons; verzoekt de landen van de G5-Sahel binnenlandse hervormingen na te streven en de mensenrechten, goed bestuur en democratische verantwoording volledig toe te passen en daarbij de mensenrechten te eerbiedigen en de democratische normen te handhaven; 38. is verheugd over de gezamenlijke verklaring van de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, en de president van de Islamitische Republiek Mauritanië en fungerend voorzitter van de G5-Sahel, Mohamed Cheikh el Ghazouani, van 28 april 2020, waarin de bestaande toezeggingen worden bevestigd en nieuwe, sterkere toezeggingen worden gedaan in het kader van de veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling van de Sahel, in nauwe samenwerking met de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie en de huidige voorzitter van de Ecowas; 39. spoort de lidstaten aan steun te verlenen voor en mee te werken aan operatie Barkhane en operatie Takuba, alsook aan missie Gazelle en missie New Nero; wijst op de grote menselijke en militaire investeringen van de lidstaten die reeds aan deze operaties en missies deelnemen; benadrukt dat er behoefte is aan een sterkere Europese betrokkenheid, maar dat dit niet in de plaats kan komen van de verplichting van landen om de noodzakelijke binnenlandse hervormingen door te voeren ter waarborging van een duurzame ontwikkelings- en veiligheidssector; 40. verzoekt de EU bijzondere aandacht te besteden aan de verspreiding van gewapende terroristische groeperingen, en met name aan de verspreiding van islamistisch terrorisme en gewelddadig wahabitisch extremisme, in de Sahel, West-Afrika en de Hoorn van Afrika, en haar mondiale inspanningen ter bestrijding van jihadisme voort te zetten; pleit in het licht van de strategische impact van deze regio’s op de stabiliteit en veiligheid van de landen van het Zuidelijk Nabuurschap en de veiligheid op zee en in het licht van de daaruit voortvloeiende druk op de buitengrenzen van Europa voor de intensivering van de samenwerking met de betrokken landen op het gebied van veiligheid en voor de versterking van de bijbehorende bijstandsprogramma’s; 41. verzoekt de EU met klem een alomvattende evaluatie van de gemeenschappelijke strategie Afrika-EU (JAES) en de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 maart 2020 getiteld “Naar een brede strategie met Afrika” uit te voeren en de tenuitvoerlegging te bevorderen van de conclusies van de Raad over het regionale actieplan voor de Sahel 2015-2020 (20 april 2015), het EU-actieplan voor de Golf van Guinee 2015-2020 (16 maart 2015), de Hoorn van Afrika/Rode Zee en Sahel/Mali (25 juni 2018), alsook van de verklaring van Pau; 42. eist de nadere bescherming en ondersteuning van onderwijsinstellingen, gemeenschappen en hulporganisaties ter plaatse die naar alternatieve leermogelijkheden zoeken in gemeenschapscentra en ervoor zorgen dat duizenden kinderen in West-Afrika en de Sahel onderwijs kunnen genieten en hun vaardigheden kunnen ontwikkelen; Goed bestuur en duurzame ontwikkeling 43. stelt dat er geen veiligheidsstrategie kan bestaan zonder een gezamenlijk optreden op het gebied van duurzame ontwikkeling en humanitaire hulp; wijst op de uiteenlopende onderliggende oorzaken van terrorisme en gewapende conflicten; pleit voor de bevordering van menselijk kapitaal en menselijke ontwikkeling om tegemoet te komen aan de behoeften van de kwetsbaarste gemeenschappen en voor capaciteitsopbouw om de weerbaarheid van mensen te versterken; 44. is van oordeel dat de EU ervoor moet zorgen dat de plannen voor duurzame ontwikkeling multisectorieel en contextgebonden zijn en een mondiale oplossing bieden voor de problemen van de betrokken regio; benadrukt dat een integrale aanpak op het gebied van vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling de betekenisvolle betrokkenheid van het plaatselijke maatschappelijk middenveld, en met name van vrouwen en jongeren, vereist; wijst in dit verband op de rol van (stam)oudsten en traditionele leiders in samenlevingen in het gebied van de Sahel en de Sahara; is van mening dat deze plannen in overeenstemming moeten zijn met het beginsel van de doeltreffendheid van steun, dat in de Europese consensus inzake ontwikkeling wordt bevestigd, door de administratie moeten worden vastgesteld in samenspraak met de plaatselijke begunstigde gemeenschappen, en met behulp van het plaatselijke maatschappelijk middenveld en humanitaire organisaties moeten worden uitgevoerd ter waarborging van doeltreffende coördinatie, transparantie en inbreng; 45. onderstreept het belang van partnerschap met de Verenigde Naties, samenwerking met andere internationale instellingen, en met name met de Afrikaanse Unie, en dialoog met andere regionale en subregionale organisaties; 46. meent dat een betekenisvolle samenwerking tussen de EU en Afrika op veiligheidsgebied gestoeld moet zijn op duurzame ontwikkeling en in het bijzonder gericht moet zijn op: 47. is diep bezorgd dat de huidige veiligheidsproblemen in Afrika, bovenop de hardnekkige ongelijkheden, het gebrek aan kansen voor jongeren en het zwakke bestuur, aanspoort tot migratie en tot de aanzienlijke ontheemding van mensen leidt, wat de Noord-Afrikaanse staten zou ondermijnen en Europa zou treffen, en daarmee zou uitmonden in een grootschalige humanitaire crisis; beaamt het effect van conflicten, armoede, ongelijkheden en klimaatverandering op gedwongen ontheemding en verzoekt de Europese Unie met klem legale, veilige en waardige migratie mogelijk te maken; benadrukt dat het daarom belangrijk is de samenwerking tussen met name de EU en de Sahelregio te intensiveren om dit cruciale probleem aan te pakken, onder verwijzing naar de aanvaarde praktijk om af te zien van de toepassing van de voorwaarden voor humanitaire hulp in verband met acties op het gebied van migratie in de regio; 48. is ingenomen met de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika, die niet alleen veiligheids- en humanitair beleid, maar ook ontwikkelingsbeleid voor de lange termijn en de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (Millennium Development Goals – MDG’s) omvat; onderstreept het belang van deze langetermijnvisie op ontwikkelingsbeleid en verzoekt de Commissie en de lidstaten hun beleid op dit gebied te coördineren en zo snel mogelijk over te gaan tot gezamenlijke programmering voor de verschillende landen en voor de regio; 49. pleit voor de tenuitvoerlegging van de resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over jongeren, vrede en veiligheid in het kader van de samenwerking tussen de EU en Afrika op veiligheidsgebied; 50. verzoekt de EU de doeltreffende tenuitvoerlegging van de VN-agenda voor vrouwen, vrede en veiligheid te bevorderen op alle gebieden van het externe optreden van de EU, onder meer door te zorgen voor de opname van een genderperspectief in de belangrijkste beleidsgebieden van het strategische partnerschap tussen de EU en de Afrikaanse Unie op het gebied van veiligheid; 51. is van oordeel dat de EU haar samenwerking met nationale parlementen, waaronder in op het gebied van veiligheid en defensie bevoegde commissies, moet intensiveren om het toezicht op nationale en externe veiligheidsinterventies te verbeteren; 52. dringt er bij alle militaire actoren in de Sahel op aan om het internationaal humanitair recht te eerbiedigen en uitvoering te geven aan een alomvattende respons die gericht is op de verlichting van het lijden van de kwetsbaarste bevolkingsgroepen, met name door de bescherming van burgers te zien als een kernindicator voor het welslagen van integrale veiligheidsstrategieën; benadrukt dat er te allen tijde voor moet worden gezorgd dat de humanitaire situatie niet verslechtert door de uitvoering van veiligheidsoperaties; verzoekt alle spelers op het gebied van veiligheid de gevolgen van hun militaire operaties en veiligheidsmaatregelen voor de toegang tot diensten, waaronder tot voedsel en levensmiddelen, en voor gedwongen ontheemding te monitoren om de negatieve effecten ervan op humanitaire behoeften tot een minimum te beperken; 53. acht de verlening van bijzondere en holistische bijstand aan de betrokken regio’s van wezenlijk belang met het oog op de buitengewone problemen die de COVID-19-pandemie met zich meebrengt; meent tevens dat de voortzetting van GVDB-missies en -operaties moet worden gewaarborgd door de plaatselijke strijdkrachten advies te verstrekken over de manier waarop zij met deze pandemie moeten omgaan; is voorts van oordeel dat de ontwikkelingsacties van de EU in de desbetreffende regio’s moeten worden versterkt, aangezien ze een belangrijke rol kunnen spelen bij het verzachten van de gevolgen van de gezondheidscrisis, en dat bovendien essentiële humanitaire hulp moet worden verleend die blijk geeft van flexibiliteit en aanpassingsvermogen in het licht van de huidige situatie; is verheugd over het besluit om de betaling van schulden voor de armste landen op te schorten, dat met eenparigheid van stemmen door de G20 is genomen; 54. beveelt aan dat de EU, samen met het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, op financieel niveau optreedt om te helpen de schuld en de betaling van rente onder controle te houden; pleit ervoor dat alle mogelijkheden voor schuldverlichting, opschorting van schulden en schuldhoudbaarheid voor Afrikaanse landen worden bestudeerd in het licht van de COVID-19-pandemie en de gevolgen daarvan; 55. beveelt aan dat de betrokken landen zich volledig aan hun internationale juridische verplichting houden en alle nodige maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat alle partijen in overeenstemming met het internationaal humanitair recht verantwoording afleggen voor alle door hen gepleegde mensenrechtenschendingen, vrije toegang tot humanitaire hulp en basisdiensten voor behoeftigen waarborgen, onder meer voor mensen die in gebieden wonen die niet onder het gezag van de overheid vallen, om ervoor te zorgen dat de hulp niet wordt omgeleid, en beveelt bovendien aan dat de betrokken landen onderhandelingen mogelijk maken tussen alle bij het conflict betrokken partijen over toegang tot humanitaire hulp, ervoor te zorgen dat de humanitaire hulp wordt ervaren als neutraal en onpartijdig, en de veiligheid van humanitaire-hulpverleners waarborgen; 56. is verheugd over het voorstel dat in de gezamenlijke mededeling “Naar een brede strategie met Afrika” wordt gedaan om het beginsel van multilateralisme in de betrekkingen tussen Afrika en de EU te versterken; stelt vast dat communistisch China en autoritair Rusland een andere aanpak hebben gevolgd ten aanzien van Afrikaanse landen en wat betreft verzet tegen de inspanningen van de EU; verzoekt de Commissie de diplomatieke inspanningen en de dialoog met de Afrikaanse Unie, regeringen, parlementen en maatschappelijke organisaties te verbeteren om beter uit te kunnen leggen hoe de veiligheidssteun van de EU aan Afrika bijdraagt aan de ontwikkelingsstrategie 2063 voor Afrika; o o o 57. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2020)4891), – gezien de brief van de Commissie van 14 juli 2020, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, – gezien de brief van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 2 september 2020, – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (1) , en met name artikel 25 quinquies, lid 3, en artikel 82, lid 6, – gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien het feit dat er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 111, lid 6, derde en vierde streepjes, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 15 september 2020 verstreek, A. overwegende dat in verschillende gedelegeerde handelingen die moeten worden vastgesteld in het kader van de onlangs gewijzigde Verordening (EU) nr. 648/2012 (EMIR) wordt gespecificeerd hoe de EMIR-regels van toepassing zullen zijn op centrale tegenpartijen (CTP’s) uit derde landen die diensten verlenen aan ondernemingen in de Unie; overwegende dat deze gedelegeerde handelingen uitvoering zullen geven aan de uitgebreide bevoegdheden van de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA); overwegende dat CTP’s uit derde landen die als systeemrelevant worden beschouwd voor de financiële stabiliteit van de Unie of van een van haar lidstaten, onderworpen moeten worden aan specifieke vereisten en versterkt toezicht door de ESMA om een gelijk speelveld met CTP’s in de Unie te verzekeren en om de stabiliteit van het financiële stelsel van de Unie te waarborgen; B. overwegende dat artikel 25 quinquies de Commissie de bevoegdheid verleent om een gedelegeerde handeling vast te stellen tot nadere bepaling van de vergoedingen die de ESMA aan CTP’s uit derde landen moet aanrekenen om alle kosten te dekken die zijn gemaakt voor de erkenning en de uitvoering van haar taken met betrekking tot CTP’s uit derde landen; C. overwegende dat deze gedelegeerde verordening met spoed in werking moet treden om ervoor te zorgen dat CTP’s uit derde landen tijdig en op passende wijze aan de financiering van de ESMA bijdragen; 1. verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2020)4892), – gezien het schrijven van de Commissie van 14 juli 2020, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, – gezien het schrijven van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 2 september 2020, – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (1) , en met name artikel 25, lid 2 bis, en artikel 82, lid 6, – gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien het feit dat er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 111, lid 6, derde en vierde streepje, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 15 september 2020 verstreek, A. overwegende dat in verschillende gedelegeerde handelingen die moeten worden vastgesteld krachtens de onlangs gewijzigde Verordening (EU) nr. 648/2012 (EMIR) wordt gespecificeerd hoe de EMIR-regels van toepassing zullen zijn op centrale tegenpartijen (CTP’s) uit derde landen die diensten verlenen aan ondernemingen in de Unie; overwegende dat met die gedelegeerde handelingen uitvoering wordt gegeven aan de versterkte bevoegdheden van de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA); overwegende dat CTP’s uit derde landen die als systeemrelevant worden beschouwd voor de financiële stabiliteit van de Unie of van een van haar lidstaten, onderworpen moeten worden aan specifieke vereisten en versterkt toezicht door de ESMA om een gelijk speelveld met CTP’s in de Unie te verzekeren en om de stabiliteit van het financiële stelsel van de Unie te waarborgen; B. overwegende dat de Commissie in artikel 25, lid 2 bis, gemachtigd wordt om een gedelegeerde handeling vast te stellen tot nadere bepaling van de criteria die de ESMA moet toepassen wanneer zij moet beslissen of een CTP uit een derde land systeemrelevant is of waarschijnlijk systeemrelevant zal worden voor de financiële stabiliteit van de Unie of van een of meer van haar lidstaten; C. overwegende dat deze gedelegeerde verordening met spoed in werking moet treden om ervoor te zorgen dat de Unie voorbereid is wanneer het recht van de Unie na het verstrijken van de overgangsperiode niet langer van toepassing is in het Verenigd Koninkrijk; 1. verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2020)4895), – gezien de brief van de Commissie van 14 juli 2020, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, – gezien de brief van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 2 september 2020, – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (1) , met name artikel 25 bis, lid 3, en artikel 82, lid 6, – gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie economische en monetaire zaken, – gezien het feit dat er geen bezwaar is gemaakt binnen de in artikel 111, lid 6, derde en vierde streepje, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 15 september 2020 is verstreken, A. overwegende dat in verschillende gedelegeerde handelingen die moeten worden vastgesteld in het kader van de onlangs gewijzigde Verordening (EU) nr. 648/2012 (EMIR) wordt gespecificeerd hoe de EMIR-regels van toepassing zullen zijn op centrale tegenpartijen (CTP’s) uit derde landen die diensten verlenen aan ondernemingen in de Unie; overwegende dat deze gedelegeerde handelingen uitvoering zullen geven aan de uitgebreide bevoegdheden van de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA); overwegende dat CTP’s uit derde landen die als systeemrelevant worden beschouwd voor de financiële stabiliteit van de Unie of van een van haar lidstaten, onderworpen moeten worden aan specifieke vereisten en versterkt toezicht door de ESMA om een gelijk speelveld met CTP’s in de Unie te verzekeren en om de stabiliteit van het financiële stelsel van de Unie te waarborgen; B. overwegende dat in artikel 25 bis wordt bepaald dat een CTP uit een derde land die beschouwd wordt als systeemrelevant of die waarschijnlijk systeemrelevant zal worden voor de financiële stabiliteit van de Unie of voor een of meer van haar lidstaten (tier 2‑CTP), kan vragen dat de ESMA haar “vergelijkbare conformiteit” beoordeelt, d.w.z. nagaat of deze CTP bij haar naleving van het toepasselijke kader voor derde landen kan worden geacht te voldoen aan de relevante vereisten van de EMIR-verordening; C. overwegende dat deze gedelegeerde verordening met spoed in werking moet treden om ervoor te zorgen dat de Unie voorbereid is wanneer het recht van de Unie na het verstrijken van de overgangsperiode niet langer van toepassing is in het Verenigd Koninkrijk; 1. verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van verordening van de Commissie (D067917/01), – gezien Verordening (EG) nr. 1606/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 19 juli 2002 betreffende de toepassing van internationale standaarden voor jaarrekeningen (1) , en met name artikel 3, lid 1, – gezien de brief van de Commissie van 8 juli 2020, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen het ontwerp van verordening, – gezien de brief van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 2 september 2020, – gezien artikel 5 bis van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (2) , – gezien artikel 112, lid 4, onder d), en artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie economische en monetaire zaken, A. overwegende dat de International Accounting Standards Board (IASB) op 28 mei 2020 COVID-19-gerelateerde huurconcessies heeft gepubliceerd (wijzigingen op International Financial Reporting Standard (IFRS) 16 – Leaseovereenkomsten); overwegende dat de wijzigingen op IFRS 16 optionele, tijdelijke, COVID-19-gerelateerde verlichting bieden voor huurders die uitstel van huurbetaling krijgen, zonder afbreuk te doen aan de relevantie en bruikbaarheid van door bedrijven gemelde financiële informatie; B. overwegende dat de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) de Commissie op 2 juni 2020 een positief advies inzake goedkeuring van de wijzigingen op IFRS 16 heeft doen toekomen; C. overwegende dat de Commissie tot de conclusie is gekomen dat de wijzigingen op IFRS 16 voldoen aan de technische criteria voor goedkeuring als bedoeld in artikel 3, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1606/2002; D. overwegende dat het regelgevend comité voor financiële verslaglegging op 2 juli 2020 een positief advies over de wijzigingen op IFRS 16 heeft uitgebracht; E. overwegende dat de IASB de ingangsdatum voor deze wijziging van IFRS 16 heeft vastgesteld op 1 juni 2020 waarbij eerdere toepassing is toegestaan; overwegende dat de bepalingen van de wijzigingsverordening met terugwerkende kracht van toepassing moeten zijn teneinde de betrokken uitgevende instellingen rechtszekerheid te bieden en de samenhang te verzekeren met andere standaarden voor jaarrekeningen als vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 1126/2008 van de Commissie van 3 november 2008 tot goedkeuring van bepaalde internationale standaarden voor jaarrekeningen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1606/2002 van het Europees Parlement en de Raad (3) ; overwegende dat uit de door de EFRAG en de diensten van de Commissie gevoerde raadplegingen is gebleken dat er grote belangstelling is voor eerdere toepassing van de halfjaarrekeningen voor de perioden die eindigen op 30 juni 2020; 1. verklaart geen bezwaar te maken tegen het ontwerp van verordening van de Commissie; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Commissie en, ter informatie, aan de Raad. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van de Raad (10025/2020), – gezien artikel 311, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0215/2020), – gezien zijn resoluties van 14 maart 2018 over het volgende MFK: voorbereiding van het standpunt van het Parlement ten aanzien van het MFK voor de periode na 2020 (1) , en over de hervorming van het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (2) , – gezien zijn resolutie van 30 mei 2018 over het meerjarig financieel kader 2021-2027 en eigen middelen (3) , – gezien zijn tussentijds verslag van 14 november 2018 over het meerjarig financieel kader 2021-2027 – Standpunt van het Parlement met betrekking tot een akkoord (4) , – gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019 over het meerjarig financieel kader 2021-2027 en eigen middelen: tijd om de verwachtingen van de burger in te lossen (5) , – gezien de verklaringen van de Commissie en de Raad van 10 oktober 2019 over het meerjarig financieel kader 2021-2027 en eigen middelen: tijd om de verwachtingen van de burger in te lossen, – gezien zijn resolutie van 15 mei 2020 over het nieuwe meerjarig financieel kader, eigen middelen en het herstelplan (6) , – gezien de mededeling van de Commissie getiteld “De EU-begroting als drijvende kracht achter het herstelplan voor Europa” ( COM(2020)0442 ), – gezien het eindverslag en de aanbevelingen van de Groep op hoog niveau over eigen middelen, gepubliceerd in december 2016 en gepresenteerd aan het Europees Parlement en de Raad in januari 2017, – gezien zijn resolutie van 23 juli 2020 over de conclusies van de buitengewone Europese Raad van 17 tot en met 21 juli 2020 (7) , – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0146/2020 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van de Raad, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in zijn ontwerp; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, — gezien artikel 8 en titel V, met name de artikelen 21, 22, 36 en 37 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), evenals deel vijf van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), — gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds, die op 1 juli 2016 volledig in werking is getreden, — gezien zijn voorgaande resoluties van 14 november 2018 over de uitvoering van de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië (1) , van 14 juni 2018 over de Georgische bezette gebieden tien jaar na de Russische inval (2) , van 14 maart 2018 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van verdere macrofinanciële bijstand aan Georgië (3) , van 21 januari 2016 over de associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne (4) , en van 18 december 2014 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (5) , — gezien het resultaat van de vijfde vergadering van de Associatieraad tussen de EU en Georgië van 5 maart 2019, — gezien de slotverklaring en de aanbevelingen van de achtste bijeenkomst van het Parlementair Associatiecomité EU-Georgië op 27 en 28 maart 2019, — gezien de gezamenlijke verklaringen van de topbijeenkomsten van het Oostelijk Partnerschap, waarvan de meest recente op 24 november 2017 in Brussel heeft plaatsgevonden, — gezien de gezamenlijke verklaring van de zesde bijeenkomst van het Platform voor het maatschappelijk middenveld EU-Georgië op 20 februari 2020, — gezien het resultaat van de derde strategische veiligheidsdialoog op hoog niveau tussen de EU en Georgië op 25 oktober 2019, — gezien het gezamenlijke werkdocument van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 6 februari 2020 over het uitvoeringsverslag inzake de associatieovereenkomst met Georgië (SWD(2020)0030), – gezien het memorandum van overeenstemming en de gezamenlijke verklaring die op 8 maart 2020 door de regerings- en oppositiepartijen van Georgië zijn ondertekend met betrekking tot de parlementsverkiezingen van 2020, – gezien het advies van de Commissie van Venetië van 19 juni 2017 over het ontwerp van de herziene grondwet van Georgië, – gezien het eindadvies van de Commissie van Venetië van 19 maart 2018 over de herziening van de Georgische grondwet, – gezien het eindrapport van de verkiezingswaarnemingsmissie van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE (ODIHR) van 28 februari 2019 over de presidentsverkiezingen in Georgië, – gezien het dringende advies van de Commissie van Venetië van 16 april 2019 over de selectie en benoeming van rechters bij het hooggerechtshof van Georgië en het tweede rapport van het ODIHR van 9 januari 2020 over de voordracht en benoeming van rechters van het hooggerechtshof van Georgië, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien de brief van de Commissie internationale handel, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0136/2020 ), A. overwegende dat Georgië en de EU zich als geassocieerde partners inzetten voor het bevorderen van politieke associatie en economische integratie op basis van gemeenschappelijke waarden en beginselen, zoals de democratie, de mensenrechten en fundamentele vrijheden, de rechtsstaat en goed bestuur; overwegende dat de Georgische samenleving de Europese aspiraties van het land en zijn toenadering tot de EU krachtig blijft steunen; B. overwegende dat elke Europese staat, krachtens artikel 49 VEU en in overeenstemming met de Verklaring van Rome van 25 maart 2017, kan verzoeken lid te worden van de EU, op voorwaarde dat hij aan de criteria van Kopenhagen voldoet; C. overwegende dat met de inwerkingtreding van de herziene grondwet in december 2018 de overgang van Georgië naar een volwaardig parlementair systeem werd afgerond; overwegende dat er vooruitgang is geboekt bij de uitvoering van de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië, waaronder de overgang naar een volledig proportioneel kiesstelsel vanaf 2024; D. overwegende dat Georgië zich blijft inzetten voor de uitvoering van de associatieovereenkomst en de diepe en brede vrijhandelsruimte (DCFTA), en verder werk maakt van zijn afstemming op het acquis en de normen van de EU, hetgeen steeds meer voordelen oplevert; E. overwegende dat er nog steeds pogingen worden ondernomen om Georgië te destabiliseren, onder meer via de uitvoering van zogenaamde “verdragen” tussen de Russische Federatie en de Georgische regio’s Abchazië en Tskhinvali/Zuid-Ossetië, de sluiting van de grensovergangen langs de administratieve grens in de regio Tskhinvali/Zuid-Ossetië sinds augustus 2019, het versnelde “grensafbakeningsproces” langs de administratieve grens en het houden van zogenaamde “presidentsverkiezingen” in Abchazië in maart 2020; F. overwegende dat de recente door de EU en de VS gefaciliteerde dialoog tussen de regerings- en oppositiepartijen heeft geresulteerd in een memorandum van overeenstemming en een gezamenlijke verklaring, die op 8 maart 2020 door alle grote partijen zijn ondertekend en die een cruciale stap vormen naar de depolarisatie en normalisering van het politieke klimaat in Georgië in aanloop naar de parlementsverkiezingen in oktober 2020; G. overwegende dat de hervormingen van het rechtswezen nog steeds bescheiden zijn en dat de recente benoeming van 14 rechters van het hooggerechtshof voor het leven een gebrek aan transparantie heeft aangetoond waarbij is afgeweken van objectieve, op verdienste gebaseerde criteria en de invloed van de partijpolitiek is gebleken; overwegende dat de plenaire stemming over de rechterlijke benoemingen heeft plaatsgevonden te midden van een politieke crisis, een boycot door de oppositie, wijdverbreide oproepen tot uitstel en ernstige verstoringen in de commissie en in de plenaire vergadering; 1. is ingenomen met de aanhoudende verdieping van de betrekkingen tussen de EU en Georgië en de krachtige steun in het gehele politieke spectrum en de samenleving voor het pad dat Georgië is ingeslagen op weg naar Europese en trans-Atlantische integratie; erkent de door Georgië geboekte vooruitgang bij het doorvoeren van alomvattende hervormingen waardoor het land een belangrijke partner van de EU in de regio is geworden, en wijst andermaal op de noodzaak hervormingen te blijven doorvoeren en monitoren uit hoofde van de associatieovereenkomst en de DCFTA; herinnert eraan dat nauwere samenwerking en bijstand van de EU zijn gebaseerd op het “meer voor meer”-beginsel en afhankelijk zijn van de voortgang van hervormingen op het gebied van met name de democratie en de rechtsstaat, met inbegrip van “check and balances” in de instellingen, onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en hervorming van het kiesstelsel; 2. betuigt andermaal zijn volledige steun voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië binnen zijn internationaal erkende grenzen, en herhaalt zijn toezegging om te blijven bijdragen aan de vreedzame oplossing van het conflict tussen Rusland en Georgië, onder meer via de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië, het covoorzitterschap van het internationaal overleg van Genève, de werkzaamheden van de EU‑waarnemingsmissie (EUMM) en het beleid van niet-erkenning en betrokkenheid; veroordeelt met klem de illegale bezetting van de Georgische regio’s Abchazië en Tskhinvali/Zuid-Ossetië door de Russische Federatie en de aanhoudende illegale plaatsing van prikkeldraadversperringen en andere kunstmatige obstakels (“grensafbakeningsproces”) langs de administratieve grens door Russische en de facto Zuid-Ossetische veiligheidsactoren, en benadrukt dat er een einde moet worden gemaakt aan deze schendingen van het internationale recht; verzoekt de de facto autoriteiten in de regio’s Abchazië en Tskhinvali/Zuid‑Ossetië om de gesloten grensovergangen onverwijld te heropenen en af te zien van het beperken van het vrije verkeer in deze regio’s; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede de lidstaten dit proces te veroordelen; onderstreept dat de associatieovereenkomst betrekking heeft op het gehele grondgebied van Georgië, met inbegrip van zijn bezette regio’s, en dat zij aan de gehele bevolking ten goede moet komen; doet een beroep op de Russische Federatie om haar verplichtingen uit hoofde van het door EU-bemiddeling tot stand gekomen staakt-het-vuren van 12 augustus 2008 na te komen, met name door al haar strijdkrachten uit de bezette Georgische gebieden terug te trekken en de EUMM ongehinderde toegang tot het hele Georgische grondgebied te verlenen; verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) in dit verband duidelijk mede te delen welke bepalingen nog steeds niet door Russische Federatie zijn nagekomen; verzoekt de Commissie en de EDEO hun inspanningen te vergroten om met gebruik van alle diplomatieke middelen tot een vreedzame oplossing van het conflict te komen, mede via de EUMM en de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië, en het door het Georgische parlement aangenomen pakket “Een stap naar een betere toekomst”, alsmede het bevorderen van intermenselijke contacten en vertrouwenwekkende maatregelen te blijven steunen; is ingenomen met de inspanningen van Georgië om goede nabuurschapsbetrekkingen en een constructieve samenwerking tussen de landen van de zuidelijke Kaukasus te bevorderen; 3. prijst de internationaal toegejuichte reactie van het Georgische volk en de Georgische overheid op de uitbraak van COVID-19 en benadrukt dat de door de gezondheidswerkers en overheidsinstanties genomen preventieve maatregelen doeltreffend waren en ertoe hebben bijgedragen de last op het Georgische gezondheidszorgstelsel te verlichten en het negatieve effect op de economie te beperken; feliciteert de burgers van Georgië met het feit dat zij zich aan deze maatregelen hebben gehouden in het licht van de economische en sociale problemen; moedigt het genereren van investeringen aan om de kwaliteit van de gezondheidszorg te verbeteren en voor gelijke toegang hiertoe te zorgen; is ingenomen met het feit dat de EU 183 miljoen EUR aan subsidies heeft uitgetrokken om te reageren op COVID‑19 en heeft voorzien in 150 miljoen EUR aan leningen om de macro-economische stabiliteit te vergroten en middelen te kunnen inzetten ter bescherming van de burgers, ter verzachting van de zeer ernstige sociale en economische gevolgen van de pandemie en ter vergroting van de samenwerking met de EU inzake de bestendigheid van de volksgezondheid, onder meer door de uitwisseling van optimale praktijken en de samenwerking met het maatschappelijk middenveld bij de vaststelling van strategieën ter bestrijding van epidemieën die gericht zijn op de meest kwetsbare groepen; 4. is ingenomen met het feit dat Georgische burgers sinds maart 2017 900 000 bezoeken zonder visumplicht aan Schengenlanden en met de Schengenruimte geassocieerde landen hebben gebracht; neemt nota van het toenemende aantal ongegronde asielaanvragen van Georgische burgers en doet een beroep op alle lidstaten om Georgië te erkennen als een veilig land van herkomst teneinde de behandeling van dergelijke aanvragen en overname te bespoedigen; onderstreept het belang van de ononderbroken toepassing van de criteria voor visumliberalisering door Georgië en van een intensievere samenwerking tussen de justitiële autoriteiten en de handhavingsinstanties van Georgië en de EU-lidstaten om de grensoverschrijdende criminaliteit, met name de mensenhandel en de handel in illegale drugs, terug te dringen; is ingenomen met de versterkte internationale samenwerking op het gebied van rechtshandhaving tussen Georgië en Europol; 5. onderstreept de rol van Georgië als betrouwbare partner van de EU en als belangrijke deelnemer aan de missies en operaties van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) en de NAVO; verzoekt de Raad en de EDEO om verder samen te werken met Georgië in het kader van het GVDB, met name gezien het belang dat Georgië heeft bij de bespreking van de mogelijkheid om deel te nemen aan PESCO‑projecten, en bij de ontwikkeling van de samenwerking met de betrokken EU‑agentschappen, wanneer dit van wederzijds belang is voor zowel de EU als Georgië; Politieke dialoog en parlementsverkiezingen 6. prijst alle belangrijke politieke partijen voor de ondertekening van het door internationale bemiddeling tot stand gekomen memorandum van overeenstemming en de gezamenlijke verklaring van 8 maart 2020 waarin de voornaamste onderdelen van het kiesstelsel zijn vastgelegd dat gebaseerd is op 120 proportionele en 30 meerderheidszetels en een eerlijke samenstelling van de kiesdistricten overeenkomstig de aanbevelingen van de Commissie van Venetië, en die het mogelijk hebben gemaakt om dit kiesstelsel te gebruiken voor de parlementsverkiezingen van oktober 2020; is verheugd over het resultaat van de partijoverschrijdende dialoog, waaruit duidelijk de bereidheid blijkt om een gemeenschappelijke oplossing te vinden en onderstreept dat het belangrijk is het vertrouwen tussen de politieke partijen te blijven herstellen en de partijoverschrijdende dialoog voort te zetten in de aanloop naar de parlementsverkiezingen in oktober 2020 en als basis voor politieke stabiliteit; is ingenomen met de uitvoering van het akkoord van 8 maart 2020 en het besluit van president Zourabisjvili van 15 mei 2020 om twee gevangen oppositieleiders gratie te verlenen als een belangrijke stap om de spanningen te verminderen; doet in dit verband een beroep op alle partijen om zowel de letter als de geest van het akkoord na te leven en alle aspecten ervan volledig uit te voeren, namelijk ervoor te zorgen dat alle elementen van de electorale hervorming in de grondwet en de wetgeving worden opgenomen en uitgevoerd en dat alle hangende gevallen van gepolitiseerde gerechtelijke processen onverwijld worden stopgezet; 7. is ingenomen met het feit dat het Georgische parlement is beginnen te beraadslagen over de hervorming van het kiesstelsel zodra de noodtoestand was opgeheven, en met succes de wijzigingen van de grondwet en kieswet heeft goedgekeurd; feliciteert Georgië met de stappen die het land heeft genomen op weg naar de totstandbrenging van een representatiever parlement en de depolarisatie van het politieke klimaat; doet een beroep op alle politieke partijen en parlementsleden om te goeder trouw te blijven werken aan de vooruitgang van de democratie in Georgië; 8. stelt vast dat de komende parlementsverkiezingen van doorslaggevend belang zullen zijn voor de bevestiging van het democratisch gehalte van Georgië, en spreekt derhalve de hoop uit dat de verkiezingscampagne zal worden gekenmerkt door eerlijke concurrentie; doet een beroep op de Georgische autoriteiten om de aanbevelingen van de OVSE/ODIHR snel uit te voeren en volledig ter harte te nemen, en de desbetreffende wetgeving te herzien om de vastgestelde tekortkomingen en uitdagingen aan te pakken, met inbegrip van het misbruik van overheidsmiddelen voor politieke campagnes en andere ongepaste methodes voor campagnefinancier, alsmede straffeloosheid bij geweldpleging, het verspreiden van haatdragende taal, vreemdelingenhaat, het kopen van stemmen, de vertegenwoordiging van de oppositie in de verkiezingsadministratie en de mogelijkheid voor de kiezers, met name de ambtenaren, om “vrij van druk en angst voor vergelding te stemmen” (6) ; verzoekt de autoriteiten om het werk van maatschappelijke organisaties en verkiezingswaarnemers te vrijwaren, opdat zij hun activiteiten zonder intimidatie of inmenging kunnen ontplooien; 9. moedigt de Georgische autoriteiten en de verkiezingsadministratie van Georgië aan een veilig klimaat voor de parlementsverkiezingen van oktober 2020 te garanderen door in persoonlijke beschermingsuitrusting voor verkiezingsmedewerkers te voorzien, de stemfaciliteiten met het oog op de gezondheid en veiligheid van de deelnemende burgers aan te passen en ervoor te zorgen dat de verkiezingswaarnemers ongestoord hun werk kunnen doen; 10. bevestigt opnieuw zijn steun aan het florerende maatschappelijk middenveld van Georgië en onderstreept zijn cruciale rol in het democratisch toezicht en de controle op de uitvoering van de associatieovereenkomst en de DCFTA; verzoekt de regering en het parlement van Georgië formele mechanismen in te stellen voor de deelneming van het maatschappelijk middenveld aan het politieke proces; doet een beroep op de Commissie en de lidstaten om politieke, technische en financiële steun te verlenen voor de activiteiten van het maatschappelijk middenveld; wijst erop dat het belangrijk is nationale programma’s ter ondersteuning van het maatschappelijk middenveld op te zetten, naast de programma’s die door de EU en de internationale donorgemeenschap worden aangeboden; Rechtsstaat, goed bestuur en mediavrijheid 11. erkent de vooruitgang die Georgië bij zijn hervormingen heeft geboekt waarmee de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden worden versterkt, met name de in 2018 doorgevoerde herzieningen van de grondwet; moedigt de Georgische regering ertoe aan de rechtsstaat te versterken, justitiële hervormingen te blijven doorvoeren, de strijd tegen corruptie en “state capture” (infiltratie in het overheidsapparaat) voort te zetten, alsmede de hervorming van het openbaar bestuur, decentralisatie, goed bestuur, de uitvoering van antidiscriminatiewetgeving en arbeidsrechten teneinde de verdere integratie tussen Georgië en de EU te versterken; 12. is bezorgd over recente rechtszaken tegen politici van de oppositie die het vertrouwen tussen de regeringspartij en de oppositie hebben ondermijnd, negatieve gevolgen voor de hervormingen in verband met de associatieovereenkomst en de DCFTA kunnen hebben en in strijd kunnen zijn met de letter en de geest van de associatieovereenkomst; is verheugd over de presidentiële gratieverlening aan veroordeelde politici van de oppositie, waardoor de weg wordt vrijgemaakt voor een depolarisatie in de politiek en de samenleving; verzoekt de Georgische autoriteiten zich te onthouden van het aanspannen van politiek gemotiveerde rechtszaken en verzoekt de EU‑delegatie dergelijke zaken te volgen; doet een beroep op Georgië om de hoogste normen inzake de rechtsstaat, vooral de rechterlijke onafhankelijkheid en het recht op een eerlijk proces, en de mensenrechten te respecteren waartoe het land zich uit hoofde van de associatieovereenkomst heeft verplicht; 13. dringt aan op een herziening van de procedures voor de selectie van rechters om ervoor te zorgen dat de aanbevelingen van de Commissie van Venetië volledig ten uitvoer worden gelegd voordat nieuwe benoemingen plaatsvinden; betreurt het feit dat de recente procedure voor de selectie van rechters van het hooggerechtshof niet volledig strookte met deze aanbevelingen en werd ontsierd door wezenlijke tekortkomingen; benadrukt het belang van een gedepolitiseerd rechtswezen dat vrij is van politieke inmenging en van de eerbiediging van transparantie, meritocratie en het afleggen van rekenschap bij de benoeming van rechters van het hooggerechtshof van Georgië en andere gerechtelijke instellingen; moedigt de Georgische regering derhalve ertoe aan haar hervormingen van het rechtswezen, met inbegrip van het openbaar ministerie, voort te zetten en te consolideren, en tegelijkertijd een open dialoog met alle politieke actoren en het maatschappelijk middenveld te bevorderen en ervoor te zorgen dat internationale normen worden nageleefd; 14. benadrukt het belang van een volledige voortzetting van de samenwerking met het Internationaal Strafhof om te zorgen voor een uitgebreide verantwoordingsplicht in verband met de zaken die door dit hof worden behandeld; 15. dringt aan op een onderzoek naar alle gevallen van buitensporig gebruik van geweld door Georgische rechtshandhavingsinstanties tegen vreedzame demonstranten en journalisten, onder meer tijdens de protesten van juni 2019; onderstreept dat straffeloosheid moet worden vermeden en dat de daders ter verantwoording moeten worden geroepen; dringt er bij de Georgische regering op aan het recht op vreedzame vergadering en de vrijheid van meningsuiting te handhaven, overeenkomstig de verplichtingen uit hoofde van de associatieovereenkomst, onder meer door de onevenredige sancties jegens demonstranten af te zwakken; 16. erkent dat het medialandschap in Georgië dynamisch en pluralistisch is, maar ook gepolariseerd; onderstreept het belang van mediavrijheid, die moet inhouden dat tijdens de komende verkiezingscampagne alle politieke partijen gelijke toegang tot de media hebben, dat er redactionele onafhankelijkheid bestaat en dat politieke standpunten in programma’s van de openbare en particuliere omroepen op pluralistische, onafhankelijke, onpartijdige en niet-discriminerende wijze aan bod komen; benadrukt de noodzaak van duidelijke voorschriften voor kosteloze en betaalde publiciteit en van een grotere transparantie inzake media‑eigendom middels een versterkt toezicht op de media; verzoekt de autoriteiten zich te onthouden van inmenging in de mediavrijheid en het aanspannen van politiek gemotiveerde rechtszaken tegen eigenaars of vertegenwoordigers van de media; dringt er bij de Georgische regering op aan maatregelen te nemen ter voorkoming van door buitenlandse of binnenlandse actoren gevoerde desinformatiecampagnes tegen het land of een politieke partij; dringt er bij de socialemediaplatforms op aan ervoor te zorgen dat zij niet worden misbruikt voor het ondermijnen van de integriteit van het verkiezingsproces; 17. veroordeelt ten stelligste de cyberaanvallen op Georgische instellingen en mediakanalen die grotendeels aan Russische actoren worden toegeschreven; onderstreept de noodzaak effectief onderzoek te verrichten naar en strijd te voeren tegen desinformatiecampagnes en propaganda, die de Georgische instellingen ondermijnen en de polarisatie in de samenleving in de hand werken; roept derhalve de Raad en de EDEO ertoe op de samenwerking op het gebied van cyberveiligheid op te voeren teneinde het weerstandsvermogen van Georgië op dit gebied te vergroten, verzoekt de Commissie hervormingen inzake media‑ en informatiegeletterdheid te ondersteunen, en vraagt de Georgische regering met de EU‑instellingen samen te werken inzake optimale praktijken ter bestrijding van desinformatie; doet bovendien een beroep op alle politieke actoren in Georgië om zich te onthouden van het gebruik van sociale media voor het aanvallen van mensen, organisaties en instellingen en van het opzettelijk verspreiden van desinformatie; neemt kennis van de recente maatregelen door socialemediaplatforms tegen accounts en pagina’s die zich bezighielden met gecoördineerd niet-authentiek gedrag en aanvallen op de oppositie, de media en het maatschappelijk middenveld; Eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden 18. betreurt de voortdurende schendingen door de Russische Federatie, die de feitelijke zeggenschap over de Georgische regio’s Abchazië en Tskhinvali/Zuid-Ossetië heeft, van de grondrechten van de mensen in deze bezette gebieden, die worden beroofd van het recht op vrij verkeer en verblijf, het recht op eigendom en toegang tot onderwijs in hun moedertaal, en betuigt andermaal zijn volledige steun voor een veilige en waardige terugkeer van intern ontheemden en vluchtelingen naar huis; toont zich bezorgd over het aanhoudende illegale “grensafbakeningproces” dat bijzonder schadelijke gevolgen heeft in de context van de huidige strijd tegen de COVID‑19‑pandemie, omdat de beperkingen van het vrije verkeer mensen de toegang tot noodzakelijke medische diensten ontneemt en zo hun leven in gevaar brengt; is verheugd dat partijen op 30 juli 2020 in Egneti de deelname aan de mechanismen voor preventie van en respons bij incidenten (IPRM’s) hebben hervat en spoort alle partijen aan om de regelmatige dialoog in deze vorm voort te zetten teneinde de veiligheid en de humanitaire situatie van de door het conflict getroffen bevolking te verbeteren; 19. onderstreept dat gendergelijkheid een essentiële voorwaarde voor duurzame en inclusieve ontwikkeling is; prijst de werkzaamheden van de raad voor gendergelijkheid van het Georgische parlement en zijn inspanningen om seksuele intimidatie als een vorm van discriminatie aan te merken en onder de aandacht te brengen; dringt er bij de Georgische regering en autoriteiten op aan de vertegenwoordiging van vrouwen en hun gelijke behandeling op alle niveaus van het politieke en maatschappelijke leven verder te verbeteren; verzoekt de Commissie gendergelijkheid te integreren in al haar beleidsmaatregelen, programma’s en activiteiten met betrekking tot Georgië; dringt aan op de volledige uitvoering van de Overeenkomst van Istanbul; 20. is ingenomen met de werkzaamheden van de afdeling mensenrechten van het Georgische ministerie van Binnenlandse Zaken en dringt erop aan dat de bestaande wetgeving inzake mensenrechten en antidiscriminatie terdege en doeltreffend wordt toegepast; dringt aan op verdere inspanningen om de discriminatie van LGBTQI, leden van de Roma-gemeenschap en religieuze minderheden op sociaal en economisch gebied, op de arbeidsmarkt en in de gezondheidszorg aan te pakken, en het onderzoek naar en de vervolging van haatdragende taal en geweldsmisdrijven tegen alle minderheden en kwetsbare groepen te intensiveren; doet een beroep op alle geloofsgemeenschappen, met inbegrip van de Georgische orthodoxe kerk, en het maatschappelijk middenveld om zich in te zetten voor het creëren van een klimaat van tolerantie; 21. onderstreept het belang van een verdere versterking van het kinderbeschermingssysteem, onder meer door het voorkomen van geweld en de seksuele uitbuiting van minderjarigen; roept op tot bewustmaking van digitale risico’s en tot het waarborgen van de toegang tot onderwijs voor iedereen, ook voor kinderen met een handicap; onderstreept de verantwoordelijkheid van de Georgische regering om toezicht te houden op de situatie van kinderen in weeshuizen; Institutionele bepalingen 22. onderstreept hoe belangrijk het is vijandschap en polarisatie in de politiek terug te dringen en te zorgen voor constructieve samenwerking binnen de democratische instellingen van het land, met name in het parlement van Georgië; benadrukt derhalve de noodzaak het politieke klimaat te verbeteren en het vertrouwen tussen alle politieke en institutionele actoren, alsmede tussen hen en het Georgische volk op te bouwen; 23. doet een beroep op het parlement van Georgië om ten volle gebruik te maken van de kansen die aan Georgië worden geboden als prioritair land voor de activiteiten ter ondersteuning van de democratie van het Europees Parlement, en een dialoog ter afbakening van zijn behoeften aan te gaan; 24. verzoekt het parlement van Georgië om zijn capaciteiten voor de toepassing van de mechanismen inzake parlementaire controle te versterken, met name de controle op het veiligheidssysteem; dringt aan op een grotere rol van de oppositie in het proces van parlementair toezicht, vereenvoudigde procedures voor het oproepen van regeringsleden en andere verantwoordingsplichtige ambtenaren en het opzetten van een gecentraliseerd registratiesysteem om alle belanghebbenden tijdig en volledig te informeren over parlementaire controles; Economische en handelsbetrekkingen 25. stelt met tevredenheid vast dat de EU de grootste handelspartner van Georgië is, met een aandeel van 27 % in de totale handel van het land; is ingenomen met het feit dat de Georgische wetgeving op handelsgerelateerde gebieden verder wordt aangepast; benadrukt de noodzaak om de Georgische export naar de EU te vergroten en te diversifiëren, opdat deze meer dan landbouwproducten en grondstoffen omvat, en investeringen van de EU in Georgië aan te trekken teneinde meer banen te scheppen en de handelsbalans van Georgië met de EU en zijn macrofinanciële stabiliteit te verbeteren, door in de eerste plaats de rechtsstaat te versterken, door corruptie, witwaspraktijken en belastingontduiking te bestrijden en door de aanpassing aan de normen van de EU te ondersteunen; benadrukt het belang van de bevordering van een gunstig ondernemingsklimaat voor regionale en kleine en middelgrote ondernemingen, opdat Georgië zijn capaciteiten kan ontwikkelen om verdere innovaties in verschillende economische sectoren te verwezenlijken; verzoekt de Commissie na te gaan waar de sectorale samenwerking op het gebied van de digitale economie, onderwijs, onderzoek en innovatie kan worden verbeterd, de ICT-sector, de digitalisering en groene technologieën te versterken, en kennis en optimale praktijken te delen; benadrukt het belang van gerichte jeugdprogramma’s om eerlijke kansen op werk te creëren; 26. herinnert eraan dat de associatieovereenkomst/DCFTA EU‑Georgië bedoeld is om Georgië geleidelijk aan in de eengemaakte markt op te nemen; verzoekt de Commissie zich duidelijker uit te spreken over het streven om de toegang van Georgië tot de eengemaakte markt veilig te stellen en meer initiatieven te ontplooien met het oog op een diepere sectorale integratie teneinde meer beleidsconvergentie met de EU te verwezenlijken en de resultaten van de bilaterale samenwerking voor beide zijden zichtbaarder en tastbaarder te maken; 27. onderstreept het belang van transparantie en moedigt de Georgische autoriteiten ertoe aan de plaatselijke ondernemers en de massamedia verder te informeren over de uitvoering van de DCFTA; 28. dringt er bij de Commissie op aan de volledige uitvoering van de DCFTA te steunen door het verlenen van gecoördineerde bijstand, met het accent op duurzame economische ontwikkeling in overeenstemming met de Europese Green Deal, en op steun voor kmo’s en structurele economische hervormingen in samenwerking met het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van een ingrijpende hervorming van het bankwezen en de financiële sector die tot doel heeft een einde te maken aan witwaspraktijken en belastingontduiking; 29. onderstreept het belang van structurele hervormingen om het investeringsklimaat in Georgië verder te verbeteren, met inbegrip van het aantrekken van buitenlandse directe investeringen en het waarborgen van de transparantie hiervan; moedigt de Georgische autoriteiten ertoe aan de capaciteiten van de verantwoordelijke instanties te versterken en de politieke steun en eenheid voor infrastructuurprojecten van strategisch belang te vergroten; Sectorale samenwerking 30. moedigt de Georgische regering ertoe aan haar alomvattende herziening van de arbeidswetgeving voort te zetten met het oog op een betere regulering van de arbeidsomstandigheden, met inbegrip van voortdurende verbeteringen van de arbeidsinspecties en de sociale dialoog; benadrukt met name de noodzaak om de wet op de arbeidsveiligheid te wijzigen om een volwaardig inspectiesysteem en een adequaat antidiscriminatiemechanisme op te zetten om expliciet toezicht te houden op de volledige naleving van de arbeidsrechten en eventuele gevaren op de werkplek systematisch te controleren, om een modern anticorruptiemechanisme op te zetten en om alle desbetreffende IAO-verdragen te ratificeren; moedigt het land ertoe aan maatschappelijke organisaties en vakbonden bij deze hervormingen te betrekken gezien hun belang voor de sociale en arbeidsrechten in Georgië; 31. herinnert eraan dat DCFTA’s altijd sterke, bindende en afdwingbare hoofdstukken over duurzame ontwikkeling moeten bevatten die volledig in overeenstemming zijn met de internationale verplichtingen, met name de Overeenkomst van Parijs, en met de WTO-regels; spoort aan tot spoed bij de uitvoering van het derde nationale milieuactieprogramma en de afstemming van de Georgische wetgeving op het acquis van de EU inzake het milieu, overeenkomstig de vereisten inzake milieubescherming van de associatieovereenkomst; roept Georgië ertoe op zijn betrokkenheid bij de strijd tegen de klimaatverandering verder te vergroten en verzoekt de Commissie de deelname van Georgië aan de Europese Green Deal te faciliteren en ervoor te zorgen dat de DCFTA niet in strijd is met de daarin opgenomen milieudoelstellingen en -initiatieven; 32. is ingenomen met hetgeen uit hoofde van het integraal steunkader is bereikt en moedigt aan tot een snelle en doeltreffende uitvoering van de nieuwe steunprogramma’s, waarin de nadruk wordt gelegd op energie-efficiëntie, het beheer van vast afval, watervoorziening en waterzuivering; 33. is ingenomen met de toewijzing door de Commissie van 3,4 miljard EUR voor 18 prioritaire projecten in Georgië in het kader van het indicatieve actieplan voor investeringen in het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN‑T); roept Georgië ertoe op zijn energiesector en connectiviteit te verbeteren en tegelijkertijd te zorgen voor milieuduurzaamheid, met name het behoud van de biodiversiteit en beschermde gebieden, en tijdens het uitvoeringsproces rekening te houden met de lokale gemeenschap; 34. is verheugd over het nieuwe onderwijsprogramma van Georgië, de herziening van de strategie 2017‑2021 voor onderwijs en wetenschap, de nieuwe wet op beroepsonderwijs en beroepsopleidingen, en de geboekte vooruitgang bij de afstemming van zijn kwaliteitsborgingsmechanisme op de associatieovereenkomst; is verheugd over de succesvolle deelneming van Georgië aan Erasmus+ in het kader waarvan bijna 7 500 studenten en academisch personeel hebben deelgenomen aan uitwisselingen tussen Georgië en de EU, alsmede over de Europese school van het Oostelijk Partnerschap en de eerste Europese School die door de EU en de Georgische regering zijn geopend; 35. beveelt aan dat de Commissie haar inspanningen voortzet om de deelneming van Georgië aan door de EU ondersteunde programma’s en agentschappen die open staan voor niet-EU-landen, mogelijk te maken op een juridisch passende basis; o o o 36. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van Georgië.