(Instemmingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2005)0453 - 14451/2005) (1) , – gezien het verzoek van de Raad om instemming overeenkomstig artikel 4, lid 2, tweede streepje, van Besluit 97/836/EG van de Raad (2) (C6-0444/2005), – gelet op artikel 75, lid 1 en artikel 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A6-0046/2006 ), 1. stemt in met het voorstel voor een besluit van de Raad; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Instemmingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad ( COM(2005)0454 - 14454/2005) (1) , – gezien het verzoek van de Raad om instemming overeenkomstig artikel 4, lid 2, tweede streepje, van Besluit 97/836/EG van de Raad (2) (C6-0445/2005), – gelet op artikel 75, lid 1 en 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A6-0045/2006 ), 1. stemt in met het voorstel voor een verordening van de Raad; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Instemmingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2004)0754 ) (1) , – gezien de tekst van de Raad (6060/2006), – gezien het verzoek van de Raad om instemming overeenkomstig artikel 300, lid 3, tweede alinea juncto artikel 310 en artikel 300, lid 2, eerste alinea, tweede zin van het EG-Verdrag (C6-0077/2006), – gelet op de artikelen 75, lid 1, 83, lid 7 en 43, lid 1 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken en het advies van de Commissie internationale handel ( A6-0059/2006 ), 1. stemt in met de sluiting van het protocol; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de staat Israël. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2005)0145 ) (1) , – gelet op artikel 61, onder c) en artikel 300, lid 2, eerste alinea van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 300, lid 3, eerste alinea op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0305/2005), – gelet op artikel 51 en artikel 83, lid 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A6-0038/2006 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van het Koninkrijk Denemarken en de andere lidstaten. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2005)0146 ) (1) , – gelet op artikel 61, onder c) en artikel 300, lid 2, eerste alinea van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0306/2005), – gelet op artikel 51 en artikel 83, lid 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A6-0039/2006 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van het Koninkrijk Denemarken en de andere lidstaten. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2005)0115 ) (1) , – gelet op het besluit van de Conferentie van voorzitters van 30 juni 2005 om het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming (2007-2013) te splitsen, teneinde het te kunnen toewijzen aan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid èn aan de Commissie interne markt en consumentenbescherming met het oog op het opstellen van twee afzonderlijke verslagen, – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 153 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0225/2005), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie juridische zaken ( A6-0032/2006 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. wijst erop dat de kredieten die in het Commissievoorstel zijn vermeld voor de periode na 2006 afhankelijk zijn van het besluit over het volgende meerjarig financieel kader; 3. verzoekt de Commissie om zodra het volgende meerjarig financieel kader is goedgekeurd indien nodig een voorstel in te dienen tot aanpassing van het financiële referentiebedrag van het huidige programma; 4. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 23 maart 2006, met het oog op de aanneming van Besluit nr. .../2006/EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van consumentenbescherming (2007-2013) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 153 , Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Door acties op het gebied van consumentenbescherming kan de Gemeenschap bijdragen tot de bescherming van de veiligheid en de economische belangen van de burgers. (2) Daarom is het zinvol een communautair actieprogramma op het gebied van consumentenbescherming vast te stellen ter vervanging van Besluit nr. 20/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 december 2003 tot vaststelling van een algemeen kader voor de financiering van communautaire acties ter ondersteuning van het consumentenbeleid in de periode 2004-2007 (5) . Dat besluit moet bijgevolg worden ingetrokken. (3) Aan het integreren van de consumentenbelangen in alle communautaire beleidsgebieden, overeenkomstig artikel 153 van het Verdrag, dient hoge prioriteit te worden verleend, naast de in dit programma aangegeven doelstellingen inzake consumentenbeleid. Coördinatie met andere communautaire beleidsgebieden en programma's vormt een essentieel onderdeel van de doelstelling om de consumentenbescherming in andere beleidsgebieden te integreren. Om synergieën te bevorderen en dubbel werk te voorkomen, moeten andere communautaire middelen en programma's voorzien in financiële steun voor het integreren van de consumentenbelangen in hun respectieve gebieden . (4) Het is van algemeen Europees belang dat de veiligheid van diensten en non-foodproducten en de economische belangen van de burger, alsook de belangen van de consument bij de ontwikkeling van normen voor producten en diensten, op communautair niveau worden behartigd. De hoofddoelstellingen van het programma kunnen ook afhangen van het bestaan van gespecialiseerde netwerken die voor hun ontwikkeling en functioneren ook bijdragen van de Gemeenschap nodig hebben. Gezien de specifieke aard van de organisaties in kwestie en in gevallen van uitzonderlijk nut kan bij de verlening van communautaire steun voor het functioneren van deze organisaties worden afgeweken van het beginsel van geleidelijke degressie van het bedrag van de communautaire steun. (5) Bij de uitvoering van het programma moet worden voortgebouwd op de bestaande acties en structurele regelingen op het gebied van consumentenbescherming . Bij de uitvoering moet ook nauw worden samengewerkt met desbetreffende organisaties en agentschappen. (6) De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen moeten worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (6) , met inachtneming van de behoefte aan transparantie en een redelijk evenwicht tussen de verschillende doelstellingen van het programma. (7) Bij de uitvoering van het programma dient ermee rekening te worden gehouden dat de interne markt niet behoorlijk zal functioneren als de consumenten in sommige lidstaten minder goed beschermd worden dan in andere. Het programma dient derhalve in het bijzonder het accent te leggen op versterking van de bescherming en het bewustzijn van de consumenten in de nieuwe lidstaten, overeenkomstig de resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2005 over de bevordering en bescherming van de consumentenbelangen in de nieuwe lidstaten (7) . (8) De Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte (hierna "de EER-Overeenkomst" genoemd) voorziet in samenwerking op het gebied van consumentenbescherming tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie die deel uitmaken van de Europese Economische Ruimte (hierna "de EVA/EER-landen" genoemd) anderzijds. Ook andere landen moeten aan het programma kunnen deelnemen, met name de nabuurschapslanden, de landen die lidmaatschap aanvragen, de kandidaat-lidstaten en de toetredingslanden. (9) Om de doelstellingen van het programma te helpen verwezenlijken, moeten de nodige betrekkingen met derde landen die niet aan het programma deelnemen, worden bevorderd, rekening houdend met eventuele overeenkomsten tussen die landen en de Gemeenschap. Daarbij kunnen derde landen op gebieden van gemeenschappelijk belang extra activiteiten uitvoeren als aanvulling op de door dit programma gefinancierde activiteiten, maar daarvoor wordt geen financiële bijdrage uit hoofde van dit programma verleend. (10) Bij de uitvoering van het programma moet worden samengewerkt met desbetreffende internationale organisaties met het oog op een maximale effectiviteit en efficiëntie van de acties op het gebied van consumentenbescherming op communautair en internationaal niveau, rekening houdend met de specifieke capaciteiten en taken van de verschillende organisaties. (11) Om de waarde en de impact van het programma te vergroten, moeten de genomen maatregelen regelmatig worden gemonitord en geëvalueerd, onder andere door onafhankelijke externe evaluaties. Met het oog op de evaluatie van het consumentenbeleid is het wenselijk, voor zover mogelijk, meetbare doelstellingen te formuleren en valabele indicatoren te ontwikkelen. (12) Gezien de rol die kleine en ambachtelijke bedrijven in het dagelijks leven spelen op het stuk van informatie van en advies aan de consument betreffende de producten en diensten en in gevallen van crisis op vlak van gezondheid en van risico's bij het gebruik van bepaalde materialen, dient het werk van deze kleine en ambachtelijke bedrijven en dat van hun organisaties ten behoeve van de consumenten op alle niveaus gesteund te worden en dient ervoor gezorgd te worden dat de communautaire wetgeving ook door deze bedrijven kan nageleefd worden. (13) Aangezien de doelstellingen van het overwogen optreden op het gebied van consumentenbescherming door de transnationale aard van de desbetreffende kwesties niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve, aangezien communautaire maatregelen de veiligheid en economische belangen van de burgers efficiënter en effectiever kunnen beschermen dan enkel nationale maatregelen, beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5 van het Verdrag maatregelen vaststellen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat dit besluit niet verder dan wat nodig is om de die doelstellingen te verwezenlijken. (14) De Commissie moet zorgen voor een vlotte overgang tussen dit programma en het programma dat het vervangt, met name wat betreft de continuïteit van meerjarige maatregelen en de beoordeling van de resultaten van het vorige programma en van de gebieden die meer aandacht nodig hebben. (15) Indien de Commissie besluit de bevoegdheden inzake de logistieke en administratieve aspecten van de uitvoering van dit programma te delegeren, moet zij dit doen na een positieve kosten/baten-analyse en moet zij onderzoeken of het niet de voorkeur verdient de bevoegdheden van het Uitvoerend Agentschap voor het Volksgezondheidsprogramma uit te breiden in plaats van een bijkomend uitvoerend agentschap op te richten, BESLUITEN: Artikel 1 Vaststelling van het programma Voor de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2013 wordt een communautair actieprogramma op het gebied van consumentenbescherming (hierna "het programma" genoemd) vastgesteld. Artikel 2 Algemeen doel en specifieke doelstellingen 1. Het programma dient ter aanvulling en ondersteuning van het beleid van de lidstaten en draagt bij tot de bescherming van de veiligheid en de economische belangen van de burgers via acties met toegevoegde waarde . 2. Het in lid 1 genoemde doel wordt nagestreefd aan de hand van de volgende, met de in bijlage I vermelde acties en instrumenten te bereiken doelstellingen : Artikel 3 Uitvoering 1. Voor de acties ter verwezenlijking van het algemene doel en de specifieke doelstellingen als bedoeld in artikel 2 mag gebruik worden gemaakt van alle passende en beschikbare wijzen van uitvoering, waaronder met name: 2. Voor de toepassing van lid 1, onder a), bedraagt de financiële bijdrage van de Gemeenschap maximaal: 3. Bij de verlenging van de financiële bijdragen voor de in lid 2, onder b) en c) genoemde acties mag worden afgeweken van het degressiebeginsel. 4. Voor de toepassing van lid 1, onder a), mag de financiële bijdrage van de Gemeenschap, indien dat gezien de aard van de nagestreefde doelstelling gepast is, gemeenschappelijke financiering door de Gemeenschap en een of meer lidstaten of door de Gemeenschap en de bevoegde autoriteiten van andere deelnemende landen omvatten. In dat geval bedraagt de bijdrage van de Gemeenschap maximaal 50%, behalve in gevallen van uitzonderlijk nut, waarin de bijdrage van de Gemeenschap maximaal 70% bedraagt. 5. Voor de toepassing van lid 1, onder a), mogen de financiële bijdragen van de Gemeenschap ook in de vorm van een forfaitaire financiering worden verstrekt, mits dit gezien de aard van de desbetreffende acties gepast is. De maximale percentages als bedoeld in de leden 2 en 4 zijn niet van toepassing op dergelijke financiële bijdragen. De criteria voor de selectie, monitoring en evaluatie van dergelijke acties worden zo nodig aangepast. 6. De criteria voor de beoordeling van het al dan niet aanwezig zijn van het uitzonderlijk nut zoals bedoeld in de lid 2, onder a) en lid 4, worden vooraf bepaald in het in artikel 7, lid 1, onder a) bedoelde jaarlijks werkprogramma. Artikel 4 Uitvoering van het programma De Commissie zorgt overeenkomstig artikel 7 voor de uitvoering van het programma. Artikel 5 Financiering 1. De indicatieve financiële middelen voor de uitvoering van dit programma voor de in artikel 1 bedoelde periode van zeven jaar, te rekenen vanaf 1 januari 2007, worden vastgesteld op 233 460 000 EUR . 2. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten. 3. De totale administratieve uitgaven voor het programma, met inbegrip van interne uitgaven en beheersuitgaven voor een uitvoerend agentschap dat wordt opgericht om het programma te beheren, of wiens opdracht daartoe wordt uitgebreid, dienen in verhouding te staan tot de taken waarin het desbetreffende programma voorziet en zijn onderworpen aan een besluit van de begrotings- en de wetgevingsautoriteit. Artikel 6 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité (hierna "het comité" genoemd). 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 4 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van de bepalingen van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op twee maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 7 Uitvoeringsmaatregelen 1. De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen die betrekking hebben op de volgende aangelegenheden, worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 6 , lid 2: 2. De Commissie stelt eventueel andere voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen vast. Deze worden aan het comité medegedeeld. Artikel 8 Deelname van derde landen Aan het programma mogen deelnemen: Artikel 9 Internationale samenwerking Gedurende de uitvoering van het programma worden betrekkingen met derde landen die niet aan het programma deelnemen en internationale organisaties aangemoedigd. Artikel 10 Monitoring, evaluatie en verspreiding van de resultaten 1. De Commissie houdt in nauwe samenwerking met de lidstaten toezicht op de uitvoering van de acties in het kader van programma met het oog op de doelstellingen van het programma. De Commissie brengt verslag uit aan het comité en houdt het Europees Parlement en de Raad op de hoogte. 2. Op verzoek van de Commissie verstrekken de lidstaten informatie over de uitvoering en het effect van het programma. 3. De Commissie zorgt ervoor dat het programma drie jaar na het begin ervan en na afloop ervan wordt geëvalueerd. De Commissie deelt de conclusies van de evaluatie met haar opmerkingen mee aan het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. 4. De Commissie maakt de resultaten van de acties die overeenkomstig dit besluit worden ondernomen, openbaar en zorgt ervoor dat deze resultaten worden verspreid. Artikel 11 Intrekkingen Besluit nr. 20/2004/EG wordt ingetrokken. Artikel 12 Overgangsmaatregelen De Commissie stelt de nodige maatregelen vast om de overgang tussen de bij Besluit nr. 20/2004/EG vastgestelde maatregelen en de in het kader van het programma uit te voeren maatregelen te regelen. Artikel 13 Slotbepaling Dit besluit treedt in werking op de dag volgende op die van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Acties en instrumenten als bedoeld in artikel 2 Doelstelling I – Een beter begrip van consumenten en markten Actie 1: Monitoring en evaluatie van marktontwikkelingen met gevolgen voor de economische en overige belangen van de consument, onder andere door prijsenquêtes, inventarisering en analyse van consumentenklachten, analyse van grensoverschrijdende marketing en "business-to-consumer"-aankopen en onderzoek naar veranderingen in de marktstructuur. Actie 2: Verzameling en uitwisseling van de nodige gegevens en informatie met het oog op de ontwikkeling van het consumentenbeleid en de integratie van consumentenbelangen in andere communautaire beleidsgebieden, onder andere door onderzoek naar de attitudes van consumenten en bedrijven, consumentengerelateerd en ander marktonderzoek op het gebied van financiële diensten, en verzameling en analyse van statistische en andere relevante gegevens; het statistische onderdeel zal waar nodig worden ontwikkeld met behulp van het communautair statistisch programma. Actie 3: Verzameling, uitwisseling en analyse van gegevens en ontwikkeling van evaluatie-instrumenten die wetenschappelijke gegevens leveren over de veiligheid van consumptieproducten en -diensten, met inbegrip van de blootstelling van de consument aan chemische stoffen die vrijkomen uit producten. Actie 4: Invoering van een mechanisme voor regelmatige verslaglegging over de consumptie en de consumentenbescherming op de Europese markt, op basis van de invoering van een permanent stelsel voor informatie en observatie van de consumenten op Europees niveau waarmee gegevens worden verzameld, bewerkt en geanalyseerd die nuttig zijn voor het leveren van objectieve, betrouwbare en vergelijkbare informatie die de Gemeenschap en de lidstaten in staat stelt maatregelen te nemen om de consumenten te beschermen, de resultaten van deze maatregelen te evalueren, de uitwisseling van gegevens over de beste praktijken te bevorderen en te waarborgen dat het publiek op juiste wijze wordt voorgelicht over consumentenkwesties op de interne markt. Actie 5: Het opmaken van een inventaris van de bestaande wetgeving, regelgeving en praktijken in de lidstaten en een evaluatie van de mate van tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving in de lidstaten. Doelstelling II – Een betere en uniforme regelgeving inzake consumentenbescherming Actie 6: Voorbereiding van wetgevings- en andere initiatieven en bevordering van zelfreguleringsinitiatieven , waarbij moet worden toegezien op de participatie van de betrokken actoren, zoals de organisaties van kleine en middelgrote ondernemingen, zeer kleine en ambachtelijke bedrijven, met name: Doelstelling III – Betere handhaving, monitoring en verhaalsmiddelen Actie 7 : Coördinatie van surveillance- en handhavingsacties in verband met de toepassing van de wetgeving inzake consumentenbescherming, onder andere door: Actie 8: Vaststelling van een algemeen institutioneel en juridisch kader voor de samenwerking tussen lidstaten op het gebied van toepassing van de wetgeving. Actie 9 : Financiële bijdragen voor specifieke gezamenlijke surveillance- en handhavingsacties ter verbetering van de administratieve samenwerking en de samenwerking bij de handhaving van de Europese wetgeving inzake consumentenbescherming, waaronder Richtlijn 2001/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 december 2001 inzake algemene productveiligheid (8) , en andere acties in het kader van administratieve samenwerking. Actie 10 : Monitoring en evaluatie van de veiligheid van niet-voedingsproducten en diensten, onder andere: Actie 11: Monitoring van het functioneren van alternatieve regelingen voor geschillenbeslechting en beoordeling van het effect ervan op consumenten. Actie 12: Monitoring van de omzetting en toepassing van de wetgeving inzake consumentenbescherming, en met name Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (Richtlijn oneerlijke handelspraktijken) (10) en Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 2004 betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming (Verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming) (11) , door de lidstaten en monitoring van het nationale consumentenbeleid. Actie 13: Verstrekking van specifieke technische en juridische knowhow aan consumentenorganisaties , en met name de consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten, ter ondersteuning van hun bijdrage tot de handhavings- en surveillanceacties. Doelstelling IV - Grotere beslissingsvaardigheid van de burgers waar het gaat om hun consumentenbelangen: beter geïnformeerde, beter onderlegde en verantwoordelijke consumenten Actie 14: Betere communicatie met de EU-burgers over consumentenkwesties, met inbegrip van: Actie 15: Ontwikkeling en beheer van openbaar en gemakkelijk toegankelijke databanken over de toepassing van en de jurisprudentie over de communautaire wetgeving inzake consumentenbescherming. Actie 16: Voorlichtingsacties over maatregelen ter bescherming van de consument en over de rechten van de consumenten , met name in de nieuwe lidstaten, in samenwerking met de plaatselijke consumentenorganisaties. Actie 17: Consumenteneducatie, onder andere specifieke acties gericht op jonge consumenten, op oudere consumenten en op specifieke groepen van duidelijk minder weerbare consumenten , en ontwikkeling van interactieve instrumenten voor consumenteneducatie. Actie 18: Behartiging van de belangen van de EU-consumenten op internationale fora, onder andere internationale normalisatieorganisaties en internationale handelsorganisaties. Actie 19: Scholing van personeelsleden van regionale, nationale en Europese consumentenorganisaties en andere acties inzake capaciteitsopbouw. Actie 20: Financiële bijdrage aan gezamenlijke acties in samenwerking met communautaire netwerken van overheidsinstanties of non-profitorganisaties die informatie verstrekken en bijstand verlenen aan consumenten om hen te helpen hun rechten uit te oefenen en toegang te krijgen tot rechtshulp en advies, bemiddeling en andere vormen van alternatieve geschillenbeslechting , waaronder het SOLVIT-systeem van de Commissie, welke alle onder auspiciën van het Europees netwerk van bureaus voor consumentenvoorlichting moeten gaan vallen. Het bijstaan van de nieuwe lidstaten en de toetredingslanden moet hierbij bijzondere aandacht krijgen. Actie 21: Financiële bijdrage aan het functioneren van communautaire consumentenorganisaties die de belangen van de consument behartigen bij de ontwikkeling op communautair niveau van normen voor producten en diensten. Actie 22: Financiële bijdrage aan het functioneren van communautaire consumentenorganisaties. Actie 23: Capaciteitsopbouw van de consumentenorganisaties in lidstaten die een minder lange traditie van consumentenbescherming en consumentenparticipatie in de beleidsvorming hebben, door deze organisaties training te geven met het oog op het opbouwen van deskundigheid en hun financiële bijstand te verstrekken voor voorlichtingscampagnes en voor het toezicht op de communautaire consumentenwetgeving. Actie 24: Verstrekking van specifieke technische en juridische knowhow aan consumentenorganisaties ter ondersteuning van hun deelname aan en hun input in overlegprocessen over wetgevingsinitiatieven en andere beleidsinitiatieven van de Gemeenschap op desbetreffende beleidsgebieden zoals het internemarktbeleid, diensten van algemeen belang en het tienjarenkaderprogramma voor duurzame productie en consumptie. Doelstelling V - Een grotere deelname van het maatschappelijk middenveld, onderzoeksinstellingen en belanghebbenden aan de beleidsvorming op het gebied van de consumentenbescherming en bevordering van internationale samenwerking op het gebied van het onderzoek in verband met consumentenzaken om ervoor te zorgen dat het onderzoek tegemoetkomt aan de behoeften van de samenleving en dat overlapping wordt voorkomen. Actie 25: Bevordering en versterking van de consumentenorganisaties op communautair niveau. Actie 26: Opzetten van netwerken tussen niet-gouvernementele consumentenorganisaties en andere belanghebbenden. Actie 27: Versterking van de overlegorganen en -mechanismen op communautair niveau. Doelstelling VI - Integratie van de consumentenbeleidsdoelstellingen Actie 28: Ontwikkeling en toepassing van methoden voor de beoordeling van het effect van het beleid en de activiteiten van de Gemeenschap op consumentenbelangen. Actie 29: Uitwisseling van "best practices" inzake nationaal beleid tussen de lidstaten. Doelstelling VII - Bevordering van internationale samenwerking op het gebied van consumentenbescherming Actie 30: Maatregelen voor samenwerking met internationale organisaties. Actie 31: Maatregelen voor samenwerking met derde landen die niet aan het programma deelnemen. Actie 32: Aanmoediging van de dialoog tussen consumentenorganisaties. Actie die tot alle doelstellingen bijdraagt Actie 33: Financiële bijdrage aan specifieke projecten op communautair of nationaal niveau ter ondersteuning van doelstellingen van het consumentenbeleid , met inbegrip van projecten ter bevordering van de grensoverschrijdende uitwisseling van informatie en beste praktijken. BIJLAGE II Begunstigden - Criteria voor de toepassing van artikel 3 1. De financiële bijdrage voor acties zoals bedoeld in artikel 3, lid 2, onder a) kan worden verstrekt aan een rechtspersoon of een vereniging van rechtspersonen, inclusief geëigende onafhankelijke overheidsorganen en regionale consumentenorganisaties, die onafhankelijk van de industrie en de handel optreedt en die verantwoordelijk is voor de tenuitvoerlegging van de projecten. 2. De financiële bijdrage voor acties zoals bedoeld in artikel 3, lid 2, onder b) kan worden verstrekt aan communautaire consumentenorganisaties die: 3. De financiële bijdrage voor acties zoals bedoeld in artikel 3, lid 2, onder c) kan worden verstrekt aan communautaire consumentenorganisaties die: 4. De financiële bijdrage voor acties zoals bedoeld in artikel 3, lid 4 kan worden verstrekt aan een overheidsorgaan of een orgaan zonder winstoogmerk, dat door de lidstaat of de terzake bevoegde instantie is aangewezen en door de Commissie is erkend. Het Europees Parlement , – gezien de fundamentele beginselen van de VN van 7 september 1990 over de taak van advocaten, – gezien aanbeveling Rec (2000) 21 van 25 oktober 2000 van de Raad van Europa van 25 oktober 2000 inzake de vrije uitoefening van het beroep van advocaat, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 januari 1994 over het beroep van notaris in de Europese Gemeenschap (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 april 2001 over vaste honoraria en verplichte tarieven voor bepaalde vrije beroepen, en met name dat van advocaat, en de bijzondere rol en positie van de vrije beroepen in de moderne samenleving (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 december 2003 over marktregulering en mededingingsvoorschriften voor de vrije beroepen (3) , – gezien Richtlijn 77/249/EEG van de Raad van 22 maart 1977 tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke uitoefening door advocaten van het vrij verrichten van diensten (4) , – gezien Richtlijn 98/5/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 1998 ter vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan die waar de beroepskwalificatie is verworven (5) , – gezien Richtlijn 2003/8/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende geschillen, door middel van gemeenschappelijke minimumvoorschriften betreffende rechtsbijstand bij die geschillen (6) , – gezien Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (7) , – onder verwijzing naar zijn standpunt van 16 februari 2006 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake dienstverlening op de interne markt (8) , – gezien de mededeling van de Commissie van 5 september 2005, getiteld "Professionele diensten - ruimte voor verdere hervormingen" ( COM(2005)0405 ), – gezien de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie betreffende de Gemeenschapswetgeving inzake mededinging en de vrijheid van dienstverlening, onder bijzondere verwijzing naar nationale voorschriften inzake bodemprijzen voor juridische bijstand, – gelet op artikel 108, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen erkend heeft dat: B. overwegende dat een hervorming van de juridische beroepen verreikende gevolgen heeft op het gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en meer in het algemeen de bescherming van de rechtsstaat in de Europese Unie, die veel verder gaan dan overwegingen van mededingingsrecht, C. overwegende dat in de fundamentele beginselen van de VN van 7 september 1990 inzake de positie van advocaten bepaald wordt dat: D. overwegende dat voor een toereikende bescherming van de mensenrechten en fundamentele vrijheden waarop alle personen recht hebben, of het nu gaat om economische, sociale, culturele, burgerlijke of politieke rechten, vereist is dat eenieder een daadwerkelijke toegang heeft tot juridische bijstand, verstrekt door een onafhankelijke advocatuur, E. overwegende dat de plicht van beoefenaars van juridische beroepen om onafhankelijk te blijven, belangenconflicten te vermijden en het beroepsgeheim te eerbiedigen met name in het gedrang komt als deze personen gemachtigd worden hun beroep uit te oefenen binnen een organisatie die niet-juristen in staat stelt de uitoefening van of deelname in de controle over de organisatie te hebben via kapitaalinvesteringen of op een andere manier, of in het geval van multidisciplinaire partnerschappen met beroepsbeoefenaars die niet door vergelijkbare beroepsverplichtingen zijn gebonden, F. overwegende dat niet-gereguleerde prijsconcurrentie tussen beoefenaars van juridische beroepen die leidt tot vermindering van de kwaliteit van de verleende dienst in het nadeel van de consument is, G. overwegende dat de markt voor juridische diensten gekenmerkt wordt door een asymmetrisch niveau van informatie tussen juristen en consumenten, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen, daar deze laatsten niet over de nodige criteria beschikken om de kwaliteit van de geleverde diensten te kunnen beoordelen, H. overwegende dat met het oog op een goed ethisch gedrag, handhaving van de vertrouwelijkheid tegenover de cliënten en een hoog niveau van gespecialiseerde kennis van de juristen de invoering vereist is van zelfreguleringsmechanismen, zoals die thans door organisaties van juridische beroepsbeoefenaars en ordes van advocaten worden gewaarborgd, I. overwegende dat civielrechtelijke notarissen door de lidstaten als openbare functionarissen benoemd worden, wier taken de opstelling omvatten van officiële documenten die een bijzondere waarde als bewijsmateriaal bezitten en onmiddellijke rechtskracht hebben, J. overwegende dat civielrechtelijke notarissen, die namens de staat een groot aantal taken op het gebied van onderzoek en controle vervullen in kwesties met betrekking tot de buitengerechtelijke rechtsbescherming, voornamelijk in het kader van het vennootschapsrecht en in sommige gevallen in dat van het communautaire recht, in het kader van deze taken onderworpen zijn aan een disciplinair toezicht van de betrokken lidstaat, vergelijkbaar met het toezicht van toepassing op rechters en overheidsbeambten, K. overwegende dat de gedeeltelijke delegatie van staatsmacht een origineel element is, dat inherent is aan de uitoefening van het beroep van een civielrechtelijk notaris, en dat deze delegatie gewoonlijk ook op regelmatige basis wordt uitgeoefend en een groot deel van de taken van een dergelijke notaris uitmaakt, 1. erkent ten volle de essentiële rol die de juridische beroepen in een democratische samenleving vervullen bij het garanderen van de naleving van de fundamentele rechten, de rechtsstaat en de veilige toepassing van de wet, wanneer advocaten hun cliënten in de rechtszaal vertegenwoordigen en verdedigen, en ook wanneer zij hun cliënten rechtsadvies verstrekken; 2. bevestigt de standpunten die het heeft ingenomen in zijn resoluties van 18 januari 1994 en 5 april 2001 en zijn standpunt van 16 december 2003; 3. geeft zich rekenschap van de hoge kwalificaties die vereist zijn voor toegang tot de juridische beroepen, de noodzaak tot bescherming van deze kwalificaties, die in het belang van de Europese burger het juridisch beroep kenmerken, en de noodzaak om een specifieke vertrouwensrelatie tot stand te brengen tussen de beoefenaars van een juridische beroep en hun cliënten; 4. bevestigt het belang van regels noodzakelijk om de onafhankelijkheid, competentie, integriteit en verantwoordelijkheid van alle beoefenaars van juridische beroepen te verzekeren, ten einde de kwaliteit van de juridische dienstverlening te verzekeren, zulks in het belang van de cliënten en de samenleving in haar geheel, en is van oordeel dat deze regels ook nodig zijn om het openbaar belang te handhaven; 5. is tevreden over het feit dat de Commissie erkent dat hervormingen het best op nationaal niveau kunnen worden doorgevoerd en dat de autoriteiten van de lidstaten, en met name de juridische instanties, het best geplaatst zijn om de regels te definiëren die op de juridische beroepen van toepassing zijn; 6. herinnert eraan dat het Hof van Justitie een beoordelingsmarge heeft erkend voor de nationale wetgever en voor de beroepsorganisaties en -instanties bij het nemen van besluiten over wat gepast en noodzakelijk is om de juiste uitoefening van de juridische beroepen in een lidstaat te beschermen; 7. merkt op dat elk type activiteit van een beroepsorganisatie afzonderlijk moet worden bekeken, zodat concurrentievoorschriften op zo'n vereniging alleen toepasselijk zijn, voor zover deze uitsluitend in het belang van haar leden optreedt en niet in het algemeen belang; 8. herinnert de Commissie eraan dat het doel van de regulering voor juridische beroepen is de bescherming van het algemene publiek, garantie van het recht op verdediging en toegang tot de rechtspraak, en veiligheid bij de toepassing van het recht, en dat deze om die redenen deze regulering niet zorgvuldig kan worden afgestemd op de mate van juridische onderlegdheid van de cliënt; 9. spoort de beroepsorganisaties, organisaties en verenigingen van juridische beroepen aan om gedragscodes op Europees vlak op te stellen, welke regels moeten bevatten met betrekking tot de organisatie, kwalificaties, beroepsethiek, supervisie, betrouwbaarheid en communicatie, ten einde te verzekeren dat de nodige garanties worden geboden aan de eindgebruikers van juridische diensten op het punt van integriteit en ervaring en dat een justitiebeheer verzekerd is; 10. verzoekt de Commissie rekening te houden met de specifieke rol van de juridische beroepen in een maatschappij waar het rechtsstaatbeginsel geldt, en een grondige analyse uit te voeren naar de wijze waarop markten voor juridische diensten functioneren als de Commissie het beginsel "minder regelgeving - betere regelgeving" hanteert; 11. verzoekt de Commissie om de concurrentieregels, voorzover deze toepasbaar zijn, toe te passen in het licht van de jurisprudentie van het Hof van Justitie; 12. is van oordeel dat overwegingen van openbaar belang, die de voorrang dienen te krijgen boven de mededingingsbeginselen van de EU, gevonden kunnen worden in het rechtsbestel van de lidstaat, waarin de reglementering wordt toegepast of effectief is, en dat er niet zoiets bestaat als een communautair openbaar belang, hoe dat ook wordt gedefinieerd; 13. verzoekt de Commissie om de mededingingswetgeving van de EU niet toe te passen op kwesties die uit hoofde van het constitutionele kader van de EU overgelaten worden aan de jurisdictie van de lidstaten, zoals toegang tot de rechtspraak, wat ook kwesties betreft als de tabellen van honoraria die door de rechtbanken worden toegepast op de betaling van honoraria van advocaten; 14. benadrukt dat de vroeger bestaande hindernissen met betrekking tot de vrijheid van vestiging en de vrijheid van dienstverlening door personen met juridische beroepen in theorie op doeltreffende wijze zijn verwijderd door de Richtlijnen 77/249/EEG, 98/5/EG en 2005/36/EG, maar stelt vast dat de beoordeling pas over twee jaar plaatsvindt en kijkt met belangstelling uit naar de grondige evaluatie; 15. is van oordeel dat tabellen voor honoraria of andere verplichte tarieven voor advocaten en beoefenaars van juridische beroepen, zelfs voor diensten buiten de rechtbank om, niet in strijd zijn met de artikelen 10 en 81 van het Verdrag, mits de vaststelling ervan wordt gerechtvaardigd door een legitiem algemeen belang en de lidstaten actief toezicht houden op de participatie van particuliere actoren in het besluitvormingsproces; 16. is van oordeel dat op grond van artikel 49 van het Verdrag en Richtlijnen 2005/36/EG en 77/249/EEG het beginsel kan worden toegepast dat het aan het land van bestemming is om de honorariatrappen en verplichte tarieven voor advocaten en andere juridische beroepsbeoefenaren vast te stellen; 17. is van oordeel dat artikel 45 van het Verdrag ten volle toepasselijk is op het beroep van civielrechtelijke notaris als dusdanig; 18. doet een beroep op de Commissie om nauwgezet rekening te houden met de in deze resolutie tot uitdrukking gebrachte principes en bezorgdheden, wanneer zij de regels onderzoekt die van toepassing zijn op de uitoefening van de juridische beroepen in de lidstaten; 19. moedigt beroepsorganisaties ertoe aan hun activiteiten op het gebied van rechtshulp te blijven ontwikkelen, teneinde te waarborgen dat eenieder recht op juridisch advies en rechtsbijstand heeft; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en het advies van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A6-0055/2006 ), A. overwegende dat het initiatief inzake het Europees verbintenissenrecht dat in de mededeling van de Commissie van 11 oktober 2004 ( COM(2004)0651 ) wordt beschreven en waarover in het eerste jaarlijkse voortgangsverslag van de Commissie ( COM(2005)0456 ) verslag wordt uitgebracht, weliswaar vooral een oefening in beter wetgeven op EU-niveau lijkt te zijn, is geenszins duidelijk in hoeverre dit tot praktische resultaten zal leiden of op welke rechtsgrondslag een of meer bindende instrumenten zouden worden goedgekeurd, B. overwegende dat veel onderzoekers en belanghebbenden die aan dit project werken, er vast van overtuigd zijn dat dit uiteindelijk zal resulteren in een Europees wetboek van verbintenissen of zelfs een volledig Europees burgerlijk wetboek (al ontkent de Commissie dat dit haar streven is) en dat het project in ieder geval momenteel verreweg het belangrijkste initiatief op het gebied van burgerlijk recht is, C. overwegende dat het besluit om naar en aan een dergelijk wetboek te werken door de politieke autoriteiten moet worden genomen, aangezien de keuze voor een wetboek een politieke beslissing is en de inhoud van het wetboek weliswaar juridisch is, maar toch nauw samenhangt met sociale en politieke doelstellingen; dat in de toekomst wellicht de politieke wil zal bestaan een dergelijk wetboek in te voeren en dat het daarom van essentieel belang is dat het huidige werk zorgvuldig en met de nodige politieke inbreng wordt gedaan, D. overwegende dat het initiatief in zijn huidige vorm slechts dient om het acquis inzake consumentenbescherming te rationaliseren en op orde te brengen en om een keuze aan standaardcontractbedingen te formuleren en dat het van essentieel belang is dat de politieke autoriteiten bij het proces betrokken worden; dat in dit verband recente ervaringen bij het invoeren van een nieuw burgerlijk wetboek in Nederland als model kunnen dienen, E. overwegende dat indien de herziening van het acquis inzake consumentenbescherming tot doel heeft het vertrouwen van de bevolking in de interne markt te vergroten, een hoog niveau van consumentenbescherming noodzakelijk is , F. overwegende dat de wetgevende macht van de EG het eindproduct van het initiatief moet kunnen amenderen en formeel moet kunnen goedkeuren, G. overwegende dat het huidige acquis inzake consumentenbescherming binnen het Gemeenschapsrecht weliswaar een aparte plaats inneemt, wat aangeeft dat de communautaire wetgevers het zeer belangrijk vinden in overeenstemming met de Verdragen een hoog niveau van consumentenbescherming te bieden, dat het Europese initiatief inzake het verbintenissenrecht ontegenzeggelijk ruimere mogelijkheden biedt om de samenhang van het verbintenissenrecht in zijn geheel te waarborgen en uit te bouwen, maar dat deze hele oefening niet mag resulteren in een verwatering van de kernwaarden van het huidige acquis inzake consumentenbescherming, Onderliggende beginselen en doelstellingen 1. herhaalt zijn overtuiging, die in zijn resoluties van 26 mei 1989 (1) , 6 mei 1994 (2) , 15 november 2001 (3) en 2 september 2003 (4) is uitgedrukt, dat een uniforme interne markt pas ten volle kan functioneren als er verdere stappen naar de harmonisatie van het burgerlijk recht worden gezet; 2. verzoekt de Commissie zo snel mogelijk de vruchten van het nog voortdurende werk van de onderzoeksgroepen voor het ontwerpen van een Europees verbintenissenrecht en van het Net voor een gemeenschappelijk referentiekader te benutten, in de eerste plaats ten bate van de herziening van het acquis inzake burgerlijk recht en later van de ontwikkeling van een communautair burgerlijk recht (CFR-Net (5) ); Belangrijke juridische kwesties 3. beveelt ten sterkste aan het voorgestelde gemeenschappelijke referentiekader en het beoogde verbintenissenrecht zodanig te ontwerpen dat bij juridische transacties geen enkele beperkte groep van deelnemers eenzijdig wordt bevoorrecht; 4. herinnert de Commissie aan het feit dat de term "bedrijf" niet alleen grote vennootschappen dekt, maar ook kleine ondernemingen (zelfs eenmansbedrijfjes) die vaak contracten nodig hebben die op hun behoeften zijn afgestemd en die rekening houden met hun relatief grote kwetsbaarheid bij het sluiten van contracten met grote ondernemingen; 5. merkt op dat het te ontwikkelen recht niet alleen op juridische transacties van het B2B-type (business-to-business) toepasbaar moet zijn, maar ook op juridische transacties van het B2C-type (business-to-consumer); 6. verzoekt de Commissie indien nodig onderscheid te maken tussen de juridische bepalingen die respectievelijk op de B2B-sector en op de B2C-sector van toepassing zijn, en deze twee systematisch van elkaar te scheiden; 7. wijst met klem op het feit dat absoluut rekening moet worden gehouden met het grondbeginsel van de vrijheid om een overeenkomst te sluiten, vooral in de B2B-sector; 8. benadrukt dat het bij het harmoniseren van het verbintenissenrecht belangrijk is rekening te houden met het Europees sociaal model; 9. brengt naar voren dat de verschillende juridische tradities en systemen in acht moeten worden genomen; 10. verzoekt de Commissie in haar toekomstige voorstellen op een passende en precieze manier te omschrijven op welke wijze deze aansluiten bij de bepalingen van het communautaire internationaal privaatrecht van de Gemeenschap en de nationale rechtsorden, met name wat betreft de voorwaarden die de geldigheid van de keuze van de toepasbare wet, de dwingende bepalingen en de plaats die aan de lex fori is voorbehouden, bepalen; 11. merkt op dat de juridische bepalingen inzake afzonderlijke aspecten van het verbintenissenrecht niet te gedetailleerd mogen zijn omdat anders niet flexibel kan worden gereageerd op nieuwe juridische omstandigheden, en spreekt zich daarom uit voor algemene voorschriften, waaronder juridische concepten die niet tot in de puntjes gedefinieerd zijn, zodat rechtbanken bij het bepalen van hun uitspraken een zekere marge hebben; 12. verzoekt de Commissie voor alle wetgevingsmaatregelen betreffende het burgerlijk recht een grondige beoordeling van de juridische en economische gevolgen uit te voeren; Procedurekwesties 13. verwelkomt het eerste jaarlijkse voortgangsverslag van de Commissie en onderschrijft de weloverwogen en zorgvuldige benadering van de herziening van het acquis inzake consumentenbescherming; 14. verzoekt de gehele Commissie, onder de bevoegdheid van het DG Justitie, vrijheid en veiligheid en met medewerking van met name de DG's Interne markt en diensten en Gezondheid en consumentenbescherming, zich hiervoor in te zetten, en vraagt voor een dergelijk belangrijk project van deze omvang de nodige materiële en personele middelen ter beschikking te stellen; 15. verzoekt de Commissie zo snel mogelijk een duidelijk wetgevingsplan voor te leggen met daarin alle beoogde juridische instrumenten die zij wil gebruiken om de resultaten van het werk van de onderzoeksgroepen en van het CFR-Net op juridische transacties toe te passen; 16. verzoekt de Commissie een formeel plan bij het Parlement in te dienen waarin is aangegeven hoe het in de loop van de werkzaamheden zal worden geraadpleegd, alsook hoe de resultaten van het werk van de onderzoekers en van het CFR-net uiteindelijk ten uitvoer worden gelegd; 17. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat bij het werk van de onderzoeksgroepen voldoende rekening wordt gehouden met de resultaten van het Net; 18. ondersteunt het streven van de Commissie naar een betere wetgeving, maar benadrukt dat de onderzoekers zich bij de ontwikkeling van het gemeenschappelijk referentiekader (CFR) aan de duidelijke, binnen de wetgevende macht van de EG vastgelegde richtsnoeren moeten houden; 19. verzoekt de Commissie meer licht op de onderzoeks- en belanghebbendenprocessen te werpen, te weten door een organigram en/of stroomschema op te stellen waarin alle verschillende betrokken groepen, werkgroepen, partijen, enz. worden weergegeven, zodat hun rol en plaats in het proces duidelijk worden; 20. acht het wenselijk dat de Commissie het Parlement op basis van het definitieve onderzoeksverslag de verschillende denkbare juridische opties voorlegt; herinnert er voorts aan dat het CFR pas definitief kan worden goedgekeurd nadat het Parlement en de Raad hieraan hun politieke fiat hebben gegeven; 21. verzoekt de Commissie het Parlement op periodieke basis, maar ten minste eenmaal per kwartaal in de vorm van een verslag, op de hoogte te houden van de vorderingen van de onderzoeksgroepen en het Net en de verkregen resultaten; 22. verwacht dat in ieder geval de volgende drie soorten informatie in het kwartaalverslag staan: 23. verzoekt de Commissie om bij elke maatregel die met het oog op de ontwikkeling van een CFR wordt getroffen, zo nauw mogelijk met het Parlement samen te werken; is van mening dat het Parlement formeel moet worden geraadpleegd, ten eerste over de structuur van het ontwerp en ten tweede over elke titel of elk hoofdstuk van het CFR (afhankelijk van de uiteindelijke structuur), waarna het Parlement ook over het eindresultaat wordt geraadpleegd; 24. verzoekt de Commissie het Parlement te raadplegen voordat ze verdere planningsmaatregelen neemt; 25. verzoekt de Commissie de vertegenwoordigers uit de praktijk meer tijd te geven om de complexe materie van de werkgroepen van het CFR-Net voor te bereiden en te bespreken; 26. dringt erop aan de organisaties die namens de belangengroepen in het CFR-Net optreden, toe te staan zelf te beslissen welke vertegenwoordigers aan de vergaderingen deelnemen; 27. verzoekt zijn Commissie juridische zaken en zijn commissies die om hun advies over het Europees verbintenissenrecht worden gevraagd het werk van de Commissie, de onderzoeksgroepen en het Net permanent te volgen en desgewenst hun advies te geven over de regelmatig door de Commissie verstrekte resultaten; 28. dringt er bij ieder voorzitterschap van de Raad op aan om in samenwerking met de Commissie en het Parlement een forum te organiseren waarin de vorderingen en de resultaten van de werkzaamheden kunnen worden gepresenteerd en besproken; 29. erkent dat dit ambitieuze langetermijnproject de nodige zichtbaarheid en aandacht verdient en zegt dan ook toe zorgvuldig te zullen nadenken over de manier waarop het Parlement zelf met dit project moet omgaan; stelt in dit verband voor een parlementair projectteam in het leven te roepen dat de nodige middelen moet krijgen om zich gedurende de huidige zittingsperiode van het Parlement met dit langetermijnproject bezig te houden en waarin de procedure van nauwere samenwerking tussen commissies in de praktijk wordt gebracht; o o o 30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat de zekerheidsstelling van energie moet worden beschouwd als een essentieel onderdeel van het totale veiligheidsconcept en dat deze een steeds groter effect heeft op de algehele veiligheid in de Europese Unie, B. overwegende dat de Commissie een Groenboek heeft aangenomen over een Europese strategie voor duurzame, concurrerende en continu geleverde energie ( COM(2006)0105 ), C. overwegende dat een energiebeleid van de EU drie hoofddoelen moet dienen: continuïteit van de voorziening, concurrentievermogen en milieubescherming, D. overwegende dat de EU-25 in 2002 voor 48% van haar energie afhankelijk is van invoer, dat dit percentage naar verwachting zal toenemen tot 71% in 2030 als geen maatregelen worden genomen, en dat het zeker stellen van de levering een van de belangrijkste voorwaarden voor een continue voorziening is, E. overwegende dat in de behoefte van de EU aan olie voor 76,6% wordt voorzien door invoer, in de behoefte aan gas voor 53% en in de behoefte aan uranium en uraniumproducten voor bijna 100%, F. overwegende dat het primaire energieverbruik in de EU-25 in 2005 1.700 miljoen ton olie-equivalent (Mtoe) bedroeg, waarvan 38% olie, 23% gas, 18% steenkool/vaste brandstoffen, 15% kernenergie en 6% hernieuwbare energiebronnen (RES), G. overwegende dat van het finale energieverbruik in de EU-25 in 2004 28% voor rekening kwam van de industrie, 31% van het vervoer en 41% van gebouwen, H. overwegende dat van de in de EU-25 bruto opgewekte elektriciteit 31% afkomstig is van kernenergie, 25% van vaste brandstoffen (hoofdzakelijk steenkool), 18% van gas, 14% van RES en 5% van olie, I. overwegende dat de efficiëntie van het finale energiegebruik in de EU-25 voortdurend is verbeterd, zodat in 2004 maar 70% van de energie wordt gebruikt die in 1980 nodig was voor één economische productie-eenheid; dat het totale primaire energieverbruik in de EU-25 met gemiddeld 0,8% per jaar is gegroeid, wat gelijk staat met 0,5% per hoofd en per jaar in dezelfde periode, J. overwegende dat in 2004 59% van het olieverbruik in Europa voor rekening kwam van de vervoerssector, 17% van gebouwen, 16% van gebruik voor andere doelen dan energie en 8% van de industrie en dat de Commissie verwacht dat de energiebehoefte van de vervoerssector tegen 2030 ten minste 30% zal toenemen, waarbij alleen al het energieverbruik van het luchtvervoer jaarlijks met 5% zal groeien, K. overwegende dat in 2004 29% van het gasverbruik in de EU-25 plaatsvond voor de opwekking van elektriciteit, terwijl de overige 71% gebruikt werd voor andere doeleinden (industrie, huisvesting, enz.), L. overwegende dat het verbruik van steenkool in de EU al jarenlang daalt, dat al 35,4% van het verbruik wordt gedekt uit import en dat dit percentage nog verder zal stijgen, M. overwegende dat in dertien lidstaten kernenergie wordt opgewekt en dat enkele lidstaten hebben gekozen voor een beleid van gefaseerde sluiting van kerncentrales, N. overwegende dat de energiemarkt van de EU momenteel niet geïntegreerd is en onvoldoende concurrerend, O. overwegende dat de EU doelstellingen heeft bepaald voor de verhoging van het aandeel van de RES in het energieverbruik van 6% tot 12% en tot 22,1% voor elektriciteit en 5,75% voor brandstof in 2010; overwegende dat deze doelstellingen haalbaar zijn als alle lidstaten hun beleid dienovereenkomstig aanpassen, P. overwegende dat het EP en de Raad dicht bij de aanneming staan van Richtlijn 2006/32/EG betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten, waarin de lidstaten verplicht worden een aantal actieplannen op te stellen waarin zij hun strategie voor energiebesparing voor de komende negen jaar uiteenzetten, Q. overwegende dat RES hoofdzakelijk afkomstig zijn uit binnenlandse bronnen en in alle sectoren gebruikt kunnen worden, d.w.z. elektriciteit, verwarming, koeling en vervoer, R. overwegende dat volgens de laatste Eurobarometer over energie bijna de helft van alle EU-burgers (48%) van mening is dat hun eigen regering nadruk moet leggen op de ontwikkeling van zonne-energie, dat 41% vindt dat geavanceerd onderzoek gedaan moet worden naar nieuwe energietechnologieën, 31% naar de ontwikkeling van windenergie, terwijl minder ondervraagden een voorkeur uitspraken voor regelgeving ter beperking van de afhankelijkheid van aardolie (23%) en uitbreiding van het gebruik van kernenergie (12%), S. overwegende dat de EU gebruik moet maken van haar gigantische mogelijkheden om energie te besparen in alle sectoren, met inbegrip van de vervoerssector, en om RES en technologieën inzake hernieuwbare energie te ontwikkelen, T. overwegende dat energie een vitale hulpbron is voor economische groei, werkgelegenheid en maatschappelijke ontwikkeling en dat verstoringen van de energievoorziening tot instabiliteit kunnen leiden en de vrede in gevaar kunnen brengen, U. overwegende dat het akkoord tussen Rusland en Algerije een eerste stap zou kunnen zijn naar de oprichting van een "OPEC" voor gas (Rusland en Algerije behoren tot de voornaamste gasleveranciers van de Unie) met belangrijke gevolgen op middellange en langere termijn, zowel voor de gasprijzen als voor veiligstelling van de bevoorrading; Spreken met één stem 1. is verheugd over het Groenboek van de Commissie over "Een Europese strategie voor duurzame, concurrerende en continu geleverde energie voor Europa"; merkt echter op dat het Groenboek geen nieuwe streefcijfers voorstelt of concrete voorstellen doet als reactie op de recente oproepen om een Gemeenschappelijk Energiebeleid; verzoekt de Commissie en de Raad om te zorgen voor een snel politiek besluitvormingsproces om zo spoedig mogelijk te komen tot een ambitieuzer Europees energiebeleid dat een concreet actieplan omvat; verzoekt dat het Parlement bij dit proces ten volle geraadpleegd wordt; 2. merkt op dat er in het Groenboek niets staat over vitale sectoren die sterk van ingevoerde energiebronnen afhankelijk zijn, met name het vervoer en de luchtvaart; meent dat het Groenboek op het gebied van het vervoer minder ambitieus is dan het eindverslag van Commissie inzake CARS-21; 3. stelt vast dat recente meningsverschillen over de gasprijzen tussen Rusland en zijn buren, maar ook de recente stijging van de prijs van de ruwe olie, de kwetsbaarheid van de energievoorziening en -distributie hebben onderstreept; merkt op dat energiebeleid in de meest strikte zin moet worden gekoppeld aan het buitenlands- en veiligheidsbeleid; verzoekt de Commissie te reageren op recente oproepen tot een gemeenschappelijk energiebeleid; 4. verzoekt de EU het initiatief te nemen tot een brede samenwerking met alle grote olie- en gasverbruikende landen - de VS, Japan en grote opkomende economieën zoals India en China - om een alomvattende en globale energiestrategie uit te werken teneinde de vraagzijde de organiseren en hun inspanningen te coördineren als tegengewicht voor het oligopolie aan de productiezijde; dringt erop aan dat deze strategie ook energiebesparing en -efficiëncy en het gebruik van alternatieve energiebronnen bevordert; 5. erkent het belang van goede politieke betrekkingen met de belangrijkste energieleveranciers van de EU, in het bijzonder Noorwegen dat de op twee na grootste olieproducent in de wereld blijft, een stabiele energieleverancier is en tevens een goede staat van dienst heeft in zijn betrekkingen met Rusland op energiegebied; 6. is het met de Raad eens dat een gemeenschappelijke visie op de strategie voor zekerheidsstelling van de voorziening niet ten koste mag gaan van de geografische, economische, regionale, klimatologische en structurele verschillen tussen de lidstaten; 7. verzoekt elke lidstaat om een energieplan op te stellen dat is gebaseerd op voorspellingen van het beheer van vraag en aanbod voor de middellange en lange termijn, en om te vermelden welke maatregelen de lidstaat wil nemen om in de energiebehoefte te kunnen voorzien, zowel in termen van nationale productie als van de invoer van energie, met opgave van de gevolgen van deze balans voor de emissie van broeikasgassen; 8. beklemtoont dat een actief beleid ter ondersteuning van democratische hervormingen, de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld en sociale vooruitgang in de energieproducerende landen en landen met doorvoerfaciliteiten aanzienlijk zal bijdragen aan de politieke stabiliteit op lange termijn die nodig is voor de zekerheid van de energievoorziening en -distributie; 9. verzoekt de Commissie en de Raad om een internationaal erkend systeem voor bemiddeling voor te stellen net als bij de Wereldhandelsorganisatie ingeval van conflicten en geschillen over de levering en distributie van energie; meent dat EU een dergelijk proces in gang kan zetten door een bemiddelingssysteem op te zetten zowel in het kader van het nabuurschapsbeleid als met andere belangrijke leverende landen en dit bemiddelingssysteem op mondiaal niveau actief kan bevorderen; meent dat de EU daarom een modelbenadering voor het internationaal beheer van de energiedistributie moet uitwerken; 10. onderstreept het belang om in de nieuwe energiediplomatie van de EU een constructieve dialoog met alle belangrijke energieconsumenten op te nemen, en met name met opkomende economieën, over energie-efficiency en energiebesparing met het doel geleidelijk aan geharmoniseerde minimale efficiencynormen voor globale goederen zoals auto's, apparatuur, consumentenelektronica en kantoorinstallaties vast te stellen en op globaal niveau de integratie van het milieu in beslissingen over vervoer en energie te bevorderen; 11. pleit krachtig voor ontwikkeling van nieuwe strategieën die de mogelijkheden voor gebruik van uranium en kernafval voor productie en verspreiding van kernwapens moeten beperken; dringt er daarom bij de Commissie, de Raad en de lidstaten op aan zoveel mogelijk steun te geven aan de voorstellen van het IAEA tot multilateralisering van de levering van splijtbaar materiaal voor productie van kernenergie; Solidariteit binnen de EU 12. beklemtoont dat een essentieel onderdeel van een gemeenschappelijk energiebeleid verstrekte solidariteit tussen de lidstaten bij moeilijkheden met betrekking tot de materiële veiligheid van infrastructuur en de zekerheid van de voorziening moet zijn; meent voorts dat een dergelijke versterkte solidariteit de EU ook meer mogelijkheden zal geven om bij energiekwesties in internationaal verband voor haar gemeenschappelijk belang op te komen; 13. pleit voor versterking van het Europese nabuurschapsbeleid, met speciale nadruk op de samenwerking met de buurlanden op energiegebied, met inbegrip van de vervoersinfrastructuur, waarvoor speciale financiële bijstand moet worden verleend; verzoekt om integratie van de samenwerking op het gebied van het energiebeleid in de actieplannen die worden opgesteld in het kader van het Europese nabuurschapsbeleid; 14. dringt bij de tenuitvoerlegging van het energiebeleid op nationaal niveau aan op een op billijkheid en gedeelde verantwoordelijkheid gebaseerde benadering, zodat bij het nemen van strategische beslissingen ook de partners van lidstaten worden geraadpleegd die wellicht door deze beslissingen worden getroffen; Een goed functionerende interne markt 15. is ervan overtuigd dat de snelle omzetting van bestaande wetgeving door alle lidstaten van essentieel belang is voor het behoud van de continuïteit van de energievoorziening, omdat hierdoor een goed werkende interne markt voor elektriciteit en gas met meer concurrentiekracht, transparantie en energie-efficiëntie kan ontstaan; 16. is daarom zeer verontrust over de verstoringen van de interne markt die worden veroorzaakt door protectionistische steun voor nationale marktleiders en verzoekt de Commissie met klem te zorgen voor volledige uitvoering van de regels van de interne markt om te zorgen voor een eerlijke en niet discriminerende concurrentie en om het ontstaan van oligopolistische energiemarkten te voorkomen; 17. vraagt de Commissie om krachtig te reageren op de marktoverheersing en de marktimperfecties zoals die zijn beschreven in het door DG Mededinging op 16 februari 2006 doorgezonden'sectoronderzoek", en met nieuwe voorstellen te komen over de wijze waarop marktoverheersing en marktimperfecties met een concreet geheel van acties en instrumenten kunnen worden bestreden; vraagt om nauwere samenwerking tussen de Europese en de nationale mededingingsautoriteiten om te komen tot een gecoördineerd en werkelijk Europees antwoord op het opkomende nationale economische patriottisme; 18. verzoekt de Raad om het standpunt van het Parlement inzake de prioriteiten aangaande de trans-Europese energienetwerken (TEN's) te aanvaarden om de ontbrekende schakels in de TEN's op te vullen om de zekerheid van de voorziening te verbeteren en om de interne markt te voltooien door, waar nodig, specifieke projecten te steunen; 19. dringt er bij de lidstaten op aan een interne markt voor energie in het leven te roepen door een evenwicht te vinden tussen interne en externe leveranciers, te zorgen voor interoperabiliteit van de nationale energienetten en een concurrerende omgeving voor energie te scheppen door de functies van leverancier en distributiebedrijf te scheiden en tegelijk te zorgen voor concurrentie tussen distributiebedrijven; 20. is van mening dat ernstig aandacht moet worden besteed aan de ontwikkeling van het Kyoto-kader na 2012 teneinde de markten in staat te stellen rekening te houden met de kosten van kolen bij grote investeringsprogramma's, aangezien het Europese concurrentievermogen en de Europese groei al negatief worden beïnvloed door hogere arbeids- en elektriciteitskosten; Duurzame energiebronnen 21. verzoekt de Commissie daarom dringend concrete maatregelen ter beperking van de vraag naar energie voor te stellen en met spoed en massaal te investeren in een echt energie-efficiënte economie ten einde onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen drastisch te verminderen en tegen 2020 de meest energie-efficiënte economie ter wereld te worden; verzoekt de Commissie bovendien altijd de nadruk te leggen op het grote belang dat energiebesparing en energie-efficiëntie hebben voor de beperking van de energieafhankelijkheid; 22. wijst nadrukkelijk op de enorme innovatieachterstand waarvan op dit moment in de energiesector sprake is en vraagt de Commissie te komen met een routekaart om de marktpenetratie van de bestaande beste praktijk en beste technologie in sectoren als verlichting, apparatuur, kantooruitrusting, consumentenelektronica, gebouwen, auto's, gedecentraliseerde elektriciteitsproductie, met gebruikmaking van een reeks instrumenten als openbare aanbesteding en innovatieve financieringsmethoden zoals derdenfinanciering; 23. beklemtoont het buitengewone belang van RES en een zuinig energiegebruik voor een Europees beleid inzake de toekomstige energievoorziening; verzoekt daarom de Commissie en de Raad om te komen met nieuwe en ambitieuze streefcijfers van de periode na 2010 en maatregelen op dit terrein ten einde een snellere ontwikkeling in alle lidstaten te garanderen; dringt aan op een richtlijn inzake verwarming en de koeling met behulp van RES zoals door het Parlement verdedigd om te zorgen dat er meer RES voor de sector verwarming op de markt komt; 24. stelt andermaal sterk voorstander te zijn van RES, dringt bij de lidstaten aan op verdubbeling van hun inspanningen om het nagestreefde aandeel van 12% van het totale energiegebruik en de 22,1% elektriciteit uit RES tegen 2010 te verwezenlijken en blijft Richtlijn 2001/77/EG van het EP en de Raad van 27 september 2001 betreffende de bevordering van electriciteitsopwekking uit hernieuwbare bronnen op de interne electriciteitsmarkt (1) steunen; 25. is ingenomen met de nieuwe initiatieven van de Commissie in haar biomassa-actieplan ( COM(2005)0628 ) en in de EU-strategie voor biobrandstoffen ( COM(2006)0034 ) en verzoekt alle EU-instellingen zich meer in te spannen om het potentieel van RES uit biomassa te gebruiken zonder milieuoverwegingen uit het oog te verliezen; 26. meent dat de Commissie met spoed en in overleg met de industrie voorstellen moet indienen om de toepassing van waterstof en brandstofcellen snel dichterbij te brengen, zodat gestage langdurige verbetering van de energie-efficiëntie en energiebesparing in de vervoerssector tot stand kan komen; wijst erop dat biomassa in het algemeen kan helpen voorzien in de energiebehoeften van de EU door conventionele verbranding; vraagt de Commissie om, gezien het extra inkomen dat de productie van biomassa kan opleveren voor de land- en bosbouwsector, een spoedprogramma ten uitvoer te leggen voor zo snel mogelijke productie en inzameling van land- en bosbouwafval, vergassing en gebruik van het geproduceerde gas; 27. erkent het toenemende belang van gas, waarvan het aandeel in de totale energievoorziening stijgende is, en is van mening dat verschillende strategieën gevolgd moeten worden om de gasvoorziening veilig te stellen, zoals de ontwikkeling van LNG-terminals (vloeibaar aardgas) en opslagvoorzieningen alsook nieuwe pijpleidingen; 28. is van mening dat kernenergie opgenomen moet worden in het Europese politieke debat over de energiemix; erkent de rol die kernenergie thans in sommige lidstaten vervult voor blijvende veiligstelling van de elektriciteitsvoorziening, als onderdeel van de energiemix en ter vermijding van CO2-uitstoot; is van mening dat besluiten over kernenergie, die in enkele lidstaten nog steeds een rol speelt, alleen op het niveau van de lidstaat genomen mogen worden in het kader van de subsidiariteit; 29. stemt in met de conclusie van de Commissie dat maatregelen voor het beheer van de vraag de hoogste prioriteit moeten krijgen ten einde de efficiency van het energiegebruik te verbeteren en d.m.v. besparing het energieverbruik te beperken; betreurt in dit verband ernstig het uitstel bij de indiening van voorstellen voor de vervoersector; wijst op de potentiële economische besparing van minimaal 20% van het energieverbruik en meent dat dit potentieel toeneemt met de stijging van de energieprijzen, technologische verbeteringen en besparing door schaalvergroting; 30. stelt vast dat de bouwsector, die goed is voor meer dan 40% van al het energieverbruik in de EU, de grootste energieverbruikende sector is; stelt voorts vast dat stijgende energieprijzen niet alleen de economie als geheel maar vooral sociaal minder bedeelden treft; moedigt de Commissie en de lidstaten aan een gecoördineerd Europees bouwinitiatief voor te leggen waarin innovatieve financieringsoplossingen voorgesteld worden in nauwe samenwerking met de Europese Investeringsbank; 31. erkent dat de ontwikkeling van stadsverwarming en koelnetwerken een cruciale manier is voor een betere veiligstelling van de energievoorziening van gebouwen, omdat hierdoor meer flexibiliteit in het energieverbruik mogelijk wordt; merkt op dat het gecombineerd opwekken van elektriciteit en warmte, samen met tri-generatie, technologieën zijn die moeten worden bevorderd en die niet alleen moeten bijdragen aan een hoger energieaandeel uit DEB, maar ook de energie-ëfficiëntie moeten verbeteren; industriële cogeneratie is ook de aangewezen weg voor minder onstabiele energieprijzen voor de grote industriële verbruikers; Onderzoek en ontwikkeling 32. erkent het belang van meer investeringen in onderzoek en ontwikkeling door gebruikmaking van bestaande en bevordering van nieuwe technologieën, zodat Europa zijn concurrenten voor kan blijven en er duurzame arbeidsplaatsen ontstaan, in overeenstemming met de doelstellingen van de Lissabon-agenda en de verwezenlijking van millenniumontwikkelingsdoelstelling 7 betreffende de duurzaamheid van een milieu; 33. stelt vast dat er nog een aanzienlijke ruimte is voor verdere verbeteringen van RES en voor een globale markt voor nieuwe apparatuur en systemen die gebaseerd zijn op RES, en verlangt dat de EU ervoor zorgt dat voor hernieuwbare-energietechnologieën voldoende middelen worden uitgetrokken in het 7e kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling en het MKB in deze sector ondersteunt zodat het zijn vooraanstaande rol in de technologie kan gebruiken om te slagen op de wereldmarkt; 34. merkt op dat alle voorspellingen erop wijzen dat conventionele centrales zelfs op lange termijn een groot gedeelte van de elektriciteitsopwekking voor hun rekening zullen blijven nemen en is derhalve voorstander van bevordering van onderzoek en ontwikkeling wat betreft de efficiency van dergelijke centrales en de middelen ter vergroting van de efficiency; 35. meent dat de kennis van kernfusietechnologie en de toepassing daarvan van strategisch belang is en daarom in de EU behouden moet blijven en verder ontwikkeld; 36. merkt op dat vrijwillige overeenkomsten ook nuttig kunnen zijn voor versterkte inspanningen van aardolie- en gasbedrijven op het gebied van onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe technologie op het gebied van energie, een en ander in het kader van het maatschappelijk verantwoord ondernemen; 37. wenst dat in het kader van het zevende kaderprogramma onderzoek wordt verricht naar biomassa, naar alle RES met inbegrip van energie uit golf- en getijdenbewegingen en energieopslag, alsmede naar technologie voor kolenvergassing ten einde vervuilende emissies te beperken en een wereldmarkt te scheppen; o o o 38. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, - gezien de "beschermingsverantwoordelijkheid" vastgesteld in het eindverslag van de VN-Wereldtop van 16 september 2005 aangenomen in New York, - gezien het fundamentele belang van stabiliteit in de Democratische Republiek Congo (DRC) voor de stabiliteit in heel Centraal-Afrika en de regio van de Grote Meren, - gezien het feit dat de DRC zich moeizaam aan het herstellen is van een verwoestend conflict dat meer dan 4 miljoen mensenlevens heeft geëist, - gezien de delicate overgangsfase in de DRC, met als gevolg de moeilijke taak om democratische instellingen op te zetten, - gezien de aanwezigheid van een 17.000 man sterke VN-vredeshandhavingsmacht in de DRC, die tot taak heeft het land te stabiliseren, - gezien de betrokkenheid van de EU bij de stabilisering van de DRC via de huidige Europees Veiligheids- en defensiebeleid (EVDB)-missies, nl. de adviserende en bijstandverlenende missie voor de hervorming van de veiligheidssector in de DRC (EU SEC DR Congo) en de politiemissie van de Europese Unie in Kinshasa (EUPOL Kinshasa), - gezien de bemoedigende resultaten van het constitutionele referendum van december 2005, - gezien de voor juni 2006 geplande verkiezingen in de DRC, - gezien het verzoek van de VN om bijstand tijdens de verkiezingsperiode in de DRC, - gelet op artikel 103, lid 2 van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese Unie maar kan beschikken over een beperkt aantal inzetbare troepen, en dat haar prioriteit vredeshandhaving en stabiliteit in de Balkan en de onmiddellijke geografische omgeving van de Unie moet zijn, B. gezien evenwel het verzoek van de Verenigde Naties en het feit dat het een overkoepelende doelstelling van de EU en haar gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid (GBVB) en Europese veiligheidsstrategie (EVS) is de Verenigde Naties te versterken als een kader voor effectief multilateralisme, zoals wordt gesteld in de EVS, 1. is van oordeel dat de volgende voorwaarden dienen te worden vervuld voor deze complexe en potentieel gevaarlijke inzet van troepen onder commando van de EU: 2. verzoekt de Raad voor het Parlement te verschijnen om een duidelijk voorstel te presenteren met een duidelijk mandaat dat volledig steunt op een vastomlijnd scenario van behoeften, inclusief tijdschema; wijst erop dat voor een eventuele EU-missie in Congo een specifiek EU-mandaat op basis van het VN-Handvest noodzakelijk is; 3. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de lidstaten, de overgangsregering van de DRCen de secretaris-generaal van de VN. Het Europees Parlement , – gezien de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS), enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (1) , gewijzigd op 24 juni 2005 in Luxemburg (de Overeenkomst van Cotonou), en met name Bijlage I bis daarvan betreffende het meerjarig samenwerkingskader krachtens de Overeenkomst van Cotonou, – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 8 oktober 2003 "Naar de volledige integratie van de samenwerking met de ACS-landen in de EU-begroting" ( COM(2003)0590 ), – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel van 15 en 16 december 2005, en met name punt 70 en bijlage II daarvan betreffende de respectieve bijdragen van de lidstaten voor de ACS-landen, – onder verwijzing naar zijn resoluties over de opname van het Europees Ontwikkelingsfonds in de EU-begroting van 1 april 2004 (2) , over beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013 van 8 juni 2005 (3) , en over een ontwikkelingsstrategie voor Afrika van 17 november 2005 (4) , – gezien de in 2005 door de lidstaten gedane toezeggingen, met name dat: – gelet op artikel 108, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat Bijlage I bis bij de Overeenkomst van Cotonou bepaalt dat de Europese Unie voor deze nieuwe periode haar steuninspanningen ten gunste van de ACS-staten handhaaft op tenminste hetzelfde peil als dat van het 9e EOF, resterende bedragen van eerdere fondsen niet inbegrepen; dat hieraan worden toegevoegd, op basis van de schattingen van de Gemeenschap: het effect van de inflatie, de groei in de Europese Unie en de uitbreiding met tien nieuwe lidstaten in 2004 , B. overwegende dat de Commissie voor het 10de Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) voor de periode 2008-2013 (6 jaar) aanvankelijk weliswaar een bedrag van 24 948 miljoen EUR had berekend, maar dat de Europese Raad het tijdens zijn zitting te Brussel op 15/16 december 2005 slechts eens kon worden over een bedrag van 22 682 miljoen EUR, C. overwegende dat deze verlaging met 2 miljard EUR in strijd is met de toezeggingen die de Unie met betrekking tot Bijlage I bis van de Overeenkomst van Cotonou had gedaan, en niet strookt met de talloze politieke beloftes die in 2005 zijn gedaan voor een substantiële verhoging van de ontwikkelingshulp, D. overwegende dat de ACS-landen niet zouden hebben ingestemd met de Overeenkomst van Cotonou zonder dat daarin ook Bijlage I bis betreffende de financiering was opgenomen, en dat de lidstaten van de EU hun toezeggingen derhalve moeten nakomen, E. overwegende dat een aantal zaken dienen te worden opgehelderd voordat het Parlement zijn instemming kan geven aan de Overeenkomst van Cotonou, F. benadrukkend dat de opname van het EOF in de begroting geen wondermiddel is, maar evenmin een belemmering voor het correct functioneren van het partnerschap ACS-EU, G. er met klem op wijzend dat het zeker legitiem is na te denken over een hervorming van het EOF, 40 jaar na de oprichting ervan, en dat de problemen in verband met de snelheid waarmee de fondsen worden uitgekeerd en in verband met de accumulatie van ongebruikte kredieten (11 miljard EUR) door het huidige systeem tot op heden niet zijn opgelost, H. overwegende dat de uitbreiding van de EU met Roemenië en Bulgarije is gepland voor 2007, I. overwegende dat Oost-Timor op 15 december 2005 tot de Overeenkomst van Cotonou is toegetreden, J. in overweging van de bezorgdheid die door de overzeese langen en gebieden (OLG) is uitgesproken over het feit dat zij van deelneming aan het 10de EOF zijn uitgesloten en van de onzekerheid die heerst omtrent de samenwerking tussen de OLG en de EU, K. overwegende dat uitroeiing van armoede, duurzame ontwikkeling en de geleidelijke integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie de primaire doelstellingen van de Overeenkomst van Cotonou zijn; voorts overwegende dat alle ACS- en EU-landen zich hebben vastgelegd op het realiseren van de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, L. overwegende dat de politieke dialoog in de Overeenkomst van Cotonou een belangrijker plaats inneemt en dat ontwikkeling ook ten gunste moet gaan van de eerbiediging van mensenrechten, democratische beginselen en behoorlijk bestuur, en duurzame ontwikkeling, 1. betreurt dat het totale budget dat de Europese Raad voor het 10de EOF heeft vastgesteld onder het oorspronkelijk door de Commissie becijferde bedrag uitkomt; 2. betreurt dat de talloze politieke toezeggingen die in 2005 voor substantiële verhogingen van de ODA zijn gedaan, niet zijn omgezet in een even substantiële verhoging van de bijdragen van de lidstaten aan het EOF; wijst er met nadruk op dat het voor het 10de EOF voorgestelde bedrag zou neerkomen op slechts 0,028% van het BBP van de lidstaten; 3. betreurt dat de lidstaten enerzijds hebben toegezegd de ontwikkelingshulp te zullen verhogen, maar dat anderzijds, indien het 10de EOF op het niveau blijft dat door de Europese Raad is vastgesteld, de totale percentages aan ODA die door de Commissie worden beheerd tegen 2015 van 19% zullen zijn teruggelopen tot nauwelijks meer dan 14%, hetgeen in feite neerkomt op hernationalisatie van het ontwikkelingsbeleid; 4. roept de lidstaten op zich te beraden op een significante verhoging van hun bijdragen aan het 10e EOF; 5. roept de Raad en de Commissie op nader aan te geven hoe de ontwikkelingsdimensie van de economische partnerschapsovereenkomsten waarover momenteel wordt onderhandeld, zal worden gefinancierd; 6. verzoekt de Raad met nadruk nieuwe extra middelen beschikbaar te stellen voor zgn. "hulp-voor-handelsprogramma's" en dringt erop aan dat dergelijke programma's geen herschikking met zich mogen meebrengen van gelden die reeds waren bestemd voor andere ontwikkelingsinitiatieven, zoals de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling; 7. verzoekt de Raad erop toe te zien dat de bijdragen van Roemenië en Bulgarije voor het 10e EOF aanvullend zijn zodra zij tot de EU zijn toegetreden; 8. roept de Raad ertoe op rekening te houden met de toetreding van Oost-Timor tot de Overeenkomst van Cotonou en erop toe te zien dat steun die voor dit nieuwe land is bedoeld ondubbelzinnig als aanvullend wordt aangemerkt volgens de regeling als omschreven in Bijlage I bis van de Overeenkomst van Cotonou; 9. roept de Raad en de Commissie ertoe op zo spoedig mogelijk duidelijkheid te scheppen over de toekomstige financiering van de samenwerking met OLG; 10. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan duidelijkheid te brengen in de toekomstige financiering van de Afrikaanse Unie, o.a. de omvang van de financiële steun die afkomstig moet zijn uit het MEDA-programma; 11. brengt in herinnering dat alle EOF-uitgaven moeten voldoen aan de criteria om in aanmerking te komen voor ODA, zoals die zijn gedefinieerd door de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de OESO; 12. dringt er bij de Commissie op aan sturing te geven aan de coördinatie tussen de lidstaten met het oog op de verbetering van de efficiency van zowel in EU- als in bilateraal verband verleende ontwikkelingskredieten; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de EU-lidstaten en van de ACS-landen. Het Europees Parlement , - gezien de te Cotonou op 23 juni 2000 ondertekende partnerschapsovereenkomst tussen de Groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) enerzijds en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten anderzijds (1) (de Overeenkomst van Cotonou), - gezien de ministeriële verklaring van de Afrikaanse Unie over de EPO-onderhandelingen die werd gedaan op de derde gewone vergadering van de AU-Conferentie van ministers van Handel, Caïro, van 5 tot 9 juni 2005, - gezien de op de door de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU op 21 maart 2002 goedgekeurde Verklaring van Kaapstad (2) , - gezien de verklaring van de 81ste vergadering van de ACS-Raad van Ministers, Brussel, op 21 en 22 juni 2005, - gezien de slotrede van Sir John Kaputin op de vergadering van de Regionale EPO-onderhandelaars voor de ACS-landen, Londen, 4 oktober 2005, - gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie met als titel 'Handels- en Ontwikkelingsaspecten van de onderhandelingen over EPO's', van 9 november 2005 (SEC(2005)1459), - gezien het gezamenlijk rapport over de fase van de onderhandelingen over EPO's waarbij de EG en alle ACS-landen betrokken waren, Brussel, 2 oktober 2003 (ACP/00/118/03 Rev.1, ACP-EC/NG/43), - gezien de Millenniumverklaring van de Verenigde Naties van 18 september 2000 die de millenniumontwikkelingsdoelstellingen (MOD's) bepaalt als door de internationale gemeenschap vastgestelde criteria ter bestrijding van armoede, - gezien het document met de resultaten van de 'VN-wereldtop 2005' (Millennium + 5), aangenomen in New York op 16 september 2005 (3) , - gezien het rapport van de VN-millenniumwerkgroep onder leiding van professor Jeffrey Sachs "Investeren in ontwikkeling: een praktisch plan om de millenniumontwikkelingsdoelstellingen te bereiken", - gezien het verslag van de Commissie van 29 oktober 2004 over de millenniumontwikkelingsdoelstellingen 2000-2004 (SEC(2004)1379), - gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité van 12 april 2005, getiteld "Sneller vorderingen boeken om de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te bereiken - De bijdrage van de Europese Unie" ( COM(2005)0132 ), - gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 13 juli 2005, getiteld "Voorstel voor een gezamenlijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie - Het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie - De Europese consensus" ( COM(2005)0311 ), - gezien het economisch verslag over Afrika 2004 van de Economische Commissie voor Afrika van de VN, getiteld "Unlocking Africa's Trade Potential", - gezien het vooruitgangsverslag van de persoonlijke vertegenwoordigers voor Afrika van de G8 over de tenuitvoerlegging van het Actieplan voor Afrika, dat op 1 juli 2005 door de Groep van acht in Londen bekend is gemaakt, - gezien het communiqué van Gleneagles, dat op 8 juli 2005 door de Groep van acht in Gleneagles bekend is gemaakt, - gezien de Besluiten van de Raad Algemene Zaken van 23-24 mei 2005, - gelet op artikel 45 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A6-0053/2006 ), A. overwegende dat tussen 1975 en 2000 de handelsrelaties van de EU met de ACS-landen werden geregeld door de Overeenkomsten van Lomé, die de ACS-landen een unilaterale, preferentiële toegang tot de Europese markt verleenden, B. overwegende dat de ondertekening van de Overeenkomst van Cotonou in 2000 een nieuw tijdperk van relaties tussen de ACS-landen en de EU inluidde, met bepalingen voor een nieuwe handelsrelatie, C. overwegende dat de hoofddoelstelling van het partnerschap tussen de ACS-landen en de EU en de Overeenkomst van Cotonou erin bestaat de vooruitzichten voor sociale en economische ontwikkeling van de ACS-landen te verbeteren, D. overwegende dat de EU gebonden blijft door de MOD's en dat deze slechts als een eerste stap in de uitroeiing van armoede moeten worden beschouwd; E. overwegende dat de doelstellingen van de Overeenkomst van Cotonou en de EU duidelijk zijn; dat echter de rol van de EPO's bij het bereiken van deze doelstellingen steeds meer in twijfel wordt getrokken door verscheidene hoofdrolspelers, zoals Afrikaanse ministers, sommige EU-lidstaten en de Europese maatschappij en het maatschappelijk middenveld in de ontwikkelingslanden, gezien de verwachte invloed van de EPO's in hun huidige vorm op zwakke ACS-economieën en gezien de verschillende niveaus van ontwikkeling tussen de EU en de ACS-economieën; F. overwegende dat marktintegratie binnen de EU gepaard is gegaan met cohesiemaatregelen om de economisch zwakkere landen te ondersteunen, G. overwegende dat in de Overeenkomst van Cotonou de noodzaak wordt onderstreept om de regionale integratie-initiatieven van de ACS-landen uit te bouwen, aangezien de totstandbrenging van grotere regionale markten en verdere regionale integratie een stimulans voor handelaars en investeerders zullen vormen, H. overwegende dat de desbetreffende partijen in de Overeenkomst van Cotonou hebben afgesproken nieuwe, met de WTO compatibele handelsakkoorden te sluiten, waardoor de hindernissen voor onderlinge handel geleidelijk worden weggenomen en de samenwerking op alle handelsgerelateerde gebieden wordt bevorderd, I. overwegende dat de bestaande handelsregelingen (Bijlage V bij de Overeenkomst van Cotonou: "Handelsregeling die tijdens de in artikel 37, lid 1, bedoelde voorbereidingsperiode van toepassing is") worden beheerst door een schuldkwijtschelding door de WTO die eind 2007 zal verstrijken, J. overwegende dat van EPO's wordt verondersteld dat er nieuwe handelsrelaties tussen de EU en de ACS-landen worden gedefinieerd, doch dat het liberaliseren van de handel tussen ongelijke partners als een instrument voor ontwikkeling in het verleden echter ondoeltreffend en zelfs contraproductief gebleken, K. overwegende dat het regionale aspect van de EPO's essentieel is om niet alleen de noord-zuidhandel, maar ook de zuid-zuidhandel te versterken, L. overwegende dat de minst ontwikkelde landen (MOL's) van de ACS-landen markttoegang tot de EU is verleend onder het programma "Alles behalve wapens" (EBA), M. overwegende dat artikel 19 van de Overeenkomst van Cotonou het mogelijk maakt om het ACS-EU-samenwerkingskader op de individuele omstandigheden van elk ACS-land af te stemmen, N. overwegende dat de EU-lidstaten het in de besluiten van de Europese Raad van november 2005 eens werden over de noodzaak om een verbeterd opvolgingsmechanisme in te stellen en door te voeren om de vorderingen ten aanzien van de doelstellingen binnen het EPO-proces te meten, O. overwegende dat de ACS-landen krachtens artikel 37, lid 6 van de Overeenkomst van Cotonou het recht hebben alternatieven voor de EPO's te onderzoeken, P. overwegende dat hoewel de EPO-onderhandelingen momenteel reeds vier jaar aan de gang zijn, het erop lijkt dat er nog vele hindernissen blijven bestaan als de onderhandelingen tegen 31 december 2007 moeten worden afgerond, zoals voorzien in de Overeenkomst van Cotonou; overwegende dat artikel XXIV van GATT een plan en een rooster vereist voor de voltooiing van een vrijhandelszone "binnen redelijke termijn", 1. begrijpt dat de EPO-onderhandelingen voortvloeien uit de noodzaak om de handelsrelaties tussen de ACS-landen en de EU compatibel te maken met de WTO-regels, maar roept de Commissie op waakzaam te zijn dat de kwestie van de compatibiliteit niet de bovenhand krijgt ten opzichte van de algemene doelstelling van ontwikkeling; roept de Commissie op niet alleen oog te hebben voor compatibiliteit met de WTO-regels, maar er ook, in samenwerking met de ontwikkelingslanden, naar te streven de WTO-regels te verbeteren zodat ze beter op ontwikkeling zijn afgestemd; 2. meent dat goed doordachte EPO's in staat zijn de handelsrelaties tussen de ACS-landen en de EU nieuw leven in te blazen, de economische diversificatie en regionale integratie in de ACS-landen kunnen bevorderen en de armoede aldaar kunnen terugdringen; 3. juicht de herhaaldelijke nadruk van de Commissie toe dat ontwikkeling de hoofddoelstelling van elke gesloten EPO blijft; 4. uit zijn bezorgdheid over het feit dat de EPO/Vrijhandelsovereenkomst-onderhandelingen zijn opgestart en in belangrijke fasen treden zonder dat in de meeste ACS-landen een echt democratisch debat wordt gevoerd; roept derhalve op tot een echt publiek debat tussen het maatschappelijk middenveld, wetgevers en overheidsinstellingen en tot correcte feedback en overlegmechanismen om aan deze toestand een einde te maken en democratische inspraak mogelijk te maken; 5. meent dat deze ontwikkelingsdoelstellingen alleen kunnen worden bereikt als de EPO's primair gericht zijn op het aanmoedigen van goed economisch beheer, op het bevorderen van regionale integratie van de ACS-economieën en op het aantrekken en vasthouden van meer investeringen binnen de ACS-landen; 6. roept de Commissie en de ACS-regio's dan ook op de EPO's op de volgende beginselen te funderen: asymmetrie ten gunste van de ACS-regio's, steun voor regionale integratie in de ACS-landen en de totstandbrenging van een goed doortimmerd en voorspelbaar kader ter bevordering van handel met en investeringen in de ACS-regio's; 7. merkt echter op dat bij de onderhandelingen concrete ontwikkelingsvriendelijke resultaten uitblijven, zoals werd aangetoond door de geuite toenemende bezorgdheid en ontevredenheid van de ACS-landen met betrekking tot het uitblijven van maatregelen voor ontwikkelingssteun die nodig zijn om concrete voordelen uit een EPO te halen, zoals bindende toezeggingen inzake ontwikkelingssamenwerking, concrete correctiemaatregelen om de effecten van voorkeurserosie teniet te doen, technologieoverdracht en verbetering van de concurrentiekracht; 8. benadrukt dat het resultaat van de EPO-onderhandelingen voldoende tijd zou moeten bieden aan de binnenlandse en regionale markten van de ACS-producenten om zich aan te passen en de ACS-landen de nodige beleidsruimte zou moeten laten om hun eigen ontwikkelingsstrategieën te voeren; 9. dringt er bij de Commissie op aan te handelen in overeenstemming met de doelstelling van Cotonou tot het uitroeien van armoede en het ondersteunen van de maatschappelijke en economische ontwikkeling in elk regionaal blok, vooral van de in economisch opzicht zwakste ACS-landen in elk regionaal blok, omdat deze anders op een zijspoor worden gezet; dringt er voorts op aan te aanvaarden dat er een grotere flexibiliteit nodig is – wat betreft het tijdsschema voor onderhandelingen over geleidelijke handelsopenstelling, duur van de overgangsperiode en de mate van productdekking – als duurzame ontwikkeling het uiteindelijke resultaat van de EPO's moet zijn; benadrukt dat EPO's de ACS-landen moeten helpen bij hun integratie in de wereldeconomie door hun ontwikkeling via handel te stimuleren en rekening te houden met de asymmetrie tussen hun economieën; 10. benadrukt dat de Beginselverklaring inzake ontwikkelingssamenwerking (DPS), in het bijzonder lid 36, een leidraad verschaft aan de EPO-onderhandelaars; dringt er in dat verband bij het Directoraat-generaal Handel op aan het beginsel van asymmetrie en flexibiliteit aan te houden om de "ontwikkelingslanden hun handelsbeleid in overeenstemming met hun ruimere plannen voor nationale ontwikkeling te laten uitstippelen en hervormen" en zijn onderhandelingsstrategie volledig aan te laten sluiten bij het allesomvattende DPS-beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling; 11. benadrukt het belang van openbare diensten voor ontwikkeling en democratie en verzoekt de Commissie derhalve altijd prioriteit toe te kennen aan toegang voor eenieder wanneer zij nadenkt over het bevorderen van liberalisering of over andere opties op gebieden zoals waterdistributie en -zuivering, gezondheidszorg, onderwijs, vervoer en energie; 12. erkent de zeer uiteenlopende economische ontwikkelingsniveaus van de EU en de ACS-landen en is er derhalve erg over bezorgd dat het te snel bereiken van een wederzijdse liberalisering van de handel tussen de EU en de ACS-landen een negatieve invloed zou kunnen hebben op kwetsbare ACS-economieën en staten, net op het moment dat de internationale gemeenschap haar uiterste best zou moeten doen om de staten in hun gedrevenheid om de MOD's te halen, te steunen; en roept de Commissie derhalve op erop te letten dat de ACS-landen krachtens artikel 34, lid 4 van de Overeenkomst van Cotonou in de EPO's een bijzondere en gerichte behandeling krijgen; 13. benadrukt dat eerbiediging van de rechten van de werknemers, een essentieel element is bij het bestrijden van armoede en het halen van de MOD's, doordat dit de ontwikkeling van duurzame bestaansmiddelen bevordert, alsook de sociale voorwaarden waaronder gelijkheid en democratie kunnen worden versterkt; 14. benadrukt dat de Overeenkomsten van Lomé geen adequate ontwikkeling binnen de ACS-landen hebben gestimuleerd, dat verbeterde markttoegang op zich onvoldoende is om ontwikkeling te stimuleren en dat voorkeurserosie nieuwe instrumenten vereist; benadrukt echter ook dat EPO's niet veel meer kans van slagen zullen hebben als deze niet volledig op duurzame ontwikkeling gericht zijn; en wenst derhalve dat de EPO-onderhandelingen werkelijk nieuwe en verbeterde markttoegangskansen scheppen voor de uitvoer van goederen en diensten uit de ACS-landen; 15. benadrukt het belang van initiatieven van de Commissie om productdiversificatie en productie met toegevoegde waarde te stimuleren; 16. dringt er bij de Commissie op aan haar steun te verlenen aan mechanismen waardoor producenten zoveel mogelijk betrokken worden bij en deelnemen aan prijsbepalingen, zoals in het compendium bij de Overeenkomst van Cotonou is vastgelegd; roept de EU op eerlijke handel te bevorderen als een mechanisme om de omstandigheden voor kleine en op een zijspoor gezette producenten en arme arbeiders te verbeteren; 17. dringt er bij de Commissie op aan rekening te houden met het begrotingsbelang van de inkomsten uit tarieven in vele ACS-staten die drastisch zullen dalen door iedere overeenkomst voor wederzijdse handel met de EU; roept de Commissie derhalve op brede fiscale hervormingsprogramma's voor te stellen en te financieren voordat de wederzijdse markten volledig worden opengesteld; wenst de invoering van met de WTO compatibele waarborgmechanismen die ruimte laten voor tijdelijke invoerbeperkingen wanneer een binnenlandse industrietak als gevolg van een invoerpiek schade lijdt of dreigt te lijden; 18. erkent de mogelijkheid om dit verlies te compenseren door andere directe belastingen of BTW, maar benadrukt de degressieve aard van sommige van deze belastingstelsels die de armen op een evenredige manier zouden treffen evenals de technische problemen die met de invoering ervan en de praktische tenuitvoerlegging gepaard gaan; 19. roept de Commissie op een waarborgmechanisme in de EPO's in te voeren om de ACS-landen voldoende beleidsruimte te laten en, indien nodig, de mogelijkheid om maatregelen te nemen in geval van moeilijkheden op het gebied van de betalingsbalans of macro-economische schokken; 20. onderstreept hoe belangrijk het is dat de Commissie de toezegging van de heer Barroso nakomt om de ontwikkelingslanden 1 miljard euro aan handelssteun te verlenen en roept op indien nodig boven op de bestaande toezeggingen van het Europees Ontwikkelingsfonds aanvullende gelden vrij te maken; betreurt dat zowel hiervoor onvoldoende voorzieningen werden getroffen als voor de voorgestelde 190 miljoen euro per jaar voor landen uit het Suikerprotocol in de overeenkomst van de Raad over de volgende financiële vooruitzichten; 21. dringt er bij de Commissie gezien het belang van investeringen voor de economische ontwikkeling van de ACS-landen op aan wijzigingen in de werking van de investeringsvoorziening van de Europese Investeringsbank na te streven om aanvullende en ontwikkelingsbevorderende investeringen te stimuleren; 22. is van oordeel dat de verbetering van onderwijs en infrastructuur noodzakelijke vereisten zijn voor het openen van de ACS-markten en vraagt de Commissie derhalve om te garanderen dat er meer middelen en een mechanisme voor vroegtijdige uitbetaling worden voorzien voor de ACS-landen om de beperkingen aan de aanbodzijde, de externe effecten van de GLB-hervorming en de steeds veeleisender normen voor regelgeving van de EU aan te pakken; 23. roept de Commissie op bijzondere aandacht te besteden aan de behoeften van de MOL's en aangepaste steun voor het scheppen van mogelijkheden te verlenen en beperkingen aan de aanbodzijde aan te pakken, opdat die landen de vruchten kunnen plukken van de markttoegang die in het kader van "EBA" is verleend; 24. vraagt dat de leiders van de ACS-landen de middelen op een doeltreffender manier gebruiken, in een kader van meer verantwoordelijkheid, behoorlijk bestuur en democratie; 25. roept ertoe op dat elke marktopenstelling wordt doorgevoerd binnen het kader van EPO's die onderworpen worden aan het bereiken van specifieke ontwikkelingsdoelstellingen en het beschikbaar maken van gepaste middelen om te voorzien in alle extra kosten die ermee gepaard gaan; 26. benadrukt dat het bereiken van een degelijke intraregionale integratie belangrijker is dan het opstarten van een programma voor interregionale integratie; 27. dringt erop aan dat een tijdige en effectieve verlening van handelsgerelateerde bijstand aan de ACS-landen en regio's wordt gewaarborgd om hun handelsmogelijkheden in de aanloop naar de EPO-onderhandelingen te versterken; 28. merkt op dat EPO-onderhandelingen in sommige gevallen hebben geleid tot de oprichting van nieuwe economische blokken, met landen van een aanzienlijk verschillend ontwikkelingsniveau, wat moeilijkheden in de ACS-landen met zich teweeg heeft gebracht en aan overlappende regionale economische gemeenschappen bijdraagt; 29. juicht de rol toe die de regionale integratieprocessen, die door de EPO's worden gestimuleerd en in de Overeenkomst van Cotonou als een prioriteit worden erkend, spelen om de landen te helpen interne markten uit te bouwen, investeerders aan te trekken en beperkingen aan de aanbodzijde aan te pakken; roept de Commissie echter op rekening te houden met de noodzaak van overgangsperiodes teneinde strategische producten en industrieën te beschermen en met de WTO compatibele waarborgmechanismen in te voeren en gederfde tariefinkomsten te compenseren; 30. herinnert de Commissie eraan dat het wellicht niet voor alle regionale blokken haalbaar is om tegen 2008 met de geleidelijke tenuitvoerlegging van een asymmetrisch wederzijdse vrijhandelsovereenkomst met de EU te kunnen beginnen, tenzij gepaste steunmaatregelen worden genomen; 31. roept de Commissie op te zorgen voor meer coherentie en cohesie tussen de inhoud van de EPO's op het gebied van handel, de begeleidende en correctiemaatregelen en de tijdige en effectieve verlening van bijstand; roept voorts op tot nauwere samenwerking tussen de Directoraten-generaal Ontwikkeling, Handel en Buitenlandse Betrekkingen en de Dienst voor Samenwerking EuropeAid evenals de EU-lidstaten over de beste manier om EPO-ontwikkelingssteun te verlenen; 32. dringt er bij de Commissie op aan haar aandacht te richten op en voorrang te geven aan de verbetering van de mogelijkheden op het gebied van productie en verwerking en van de nationale en regionale handel binnen de ACS-landen; 33. betreurt de snelheid waarmee de eerste fase met alle ACS-landen van de EPO-onderhandeling was uitgevoerd en betreurt het gebrek aan echte besluiten in dat stadium; 34. is van oordeel dat de rol van het ACS-secretariaat bij het coördineren van die onderhandelingen moet worden versterkt indien dit relevante informatie zou verschaffen over het onderhandelingsstadium in de verschillende ACS-regio's; 35. roept de Commissie op de wensen van de ACS-leiders te respecteren als ze wensen de eerste fase met alle ACS-landen opnieuw op te starten en de nog steeds bestaande geschillen op te lossen; 36. roept de Commissie op te beginnen met het ontwikkelen van alternatieven zodat de ACS-landen een onderbouwde keuze kunnen maken, en in het bijzonder na te denken over een betere tenuitvoerlegging van een SAP+-stelsel; 37. herinnert eraan dat de Overeenkomst van Cotonou bepaalt dat een land of regio die geen EPO/FTA wenst af te sluiten, niet slechter af mag zijn in termen van markttoegang; roept de Commissie op alle alternatieve mogelijkheden te onderzoeken, met inbegrip van niet-wederzijdse regelingen zoals deze in artikel 37, lid 6 van de Overeenkomst van Cotonou worden vermeld, een bepaling die moet worden nageleefd als de ACS-landen deze hebben aanvaard; 38. neemt nota van het feit dat, om tot grotere flexibiliteit te komen, de Commissie en de ACS-landen samen moeten werken, in de geest van de Overeenkomst van Cotonou, om aan te dringen op een ontwikkelingsvriendelijke herziening van GATT-artikel XXIV, teneinde niet-wederzijdse EPO's mogelijk te maken; vraagt de Commissie met het oog hierop om de EU en de ACS-landen samen als een blok te beschouwen dat sterk genoeg is om eventueel te eisen dat de WTO-regels worden herzien opdat ze rechtvaardiger en meer afgestemd zijn op de behoeften van zowel de ontwikkelingslanden als de kleine Europese producenten; 39. dringt er bij de Commissie op aan niet te streven naar regels inzake investeringen, concurrentie en overheidsopdrachten in de EPO-onderhandelingen voordat er een expliciete consensus met de ACS-regio's is bereikt; 40. roept op tot meer doorzichtigheid met betrekking tot de vorderingen en de inhoud van de onderhandelingen, tot het verlenen van EPO-ontwikkelingsbijstand en tot meer betrokkenheid bij de onderhandelingen van het maatschappelijk middenveld van de ACS-landen, de privé-sector, de nationale parlementen, lokale overheden, het Europees Parlement en de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU (PPV); 41. verwelkomt de herziening van de EPO-onderhandelingen die in 2006 moeten plaatsvinden, zoals voorzien in artikel 37, lid 4 van de Overeenkomst van Cotonou, en vertrouwt erop dat dit zal worden gezien als een kans om een uitgebreide en oprechte evaluatie te maken over de mate waarin EPO's de juiste voorwaarden zullen helpen scheppen voor de uitroeiing van de armoede en een bloeiende sociale en economische ontwikkeling op lange termijn; 42. herinnert aan en steunt de verklaring van Kaapstad, die met eenparigheid van stemmen door de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU werd aangenomen, waarin werd opgeroepen tot de oprichting van maatstaven voor ontwikkeling waarmee het verloop en de resultaten van de ACS-EU-handelsbesprekingen worden geëvalueerd; pleit voor het gebruik van dergelijke maatstaven bij alle beoordelingen van de geboekte vorderingen; 43. dringt er bij de Commissie op aan om in deze richting verder te gaan en een nieuw toezichtsmechanisme ten uitvoer te leggen, waarbij de parlementariërs en het maatschappelijk middenveld volledig betrokken zijn, om te verzekeren dat tijdens het onderhandelingsproces politiek toezicht en verantwoordelijkheid wordt gegarandeerd in verband met de ontwikkelingsdoelstellingen of gevestigde normen; 44. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen van de EU-lidstaten en van de ACS-landen, de ACS-EU-Raad en de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU. Het Europees Parlement, - gelet op artikel 191 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en artikel 12, lid 2 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, alsook artikel 6, lid 4 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, - gelet op artikel I-46, lid 4 van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, - gezien Verordening (EG) nr. 2004/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende het statuut en de financiering van politieke partijen op Europees niveau (1) , met name artikel 12 daarvan (hierna "de verordening"), - gezien het verslag van zijn secretaris-generaal aan het bureau van 21 september 2005 inzake de financiering van politieke partijen op Europees niveau op grond van artikel 15 van het besluit van het bureau van 29 maart 2004 houdende uitvoeringsbepalingen voor de verordening (2) , - gelet op artikel 45 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken, alsook het standpunt van de Commissie juridische zaken ( A6-0042/2006 ), A. overwegende dat het volstrekt noodzakelijk is dat er wordt verder gewerkt aan een Unie die dicht bij de mensen staat en democratische principes hanteert, zodat de burgers gesteund worden om verder te bouwen aan de Europese integratie, en dat de realisatie van de Europese democratie derhalve hoog in het vaandel moet worden gedragen, B. overwegende dat de politieke partijen, waaronder de Europese politieke partijen, een fundamentele rol spelen bij de ontwikkeling van de democratie op Europees niveau, C. overwegende dat politieke partijen een belangrijke inbreng hebben bij de bevordering van democratische waarden zoals vrijheid, verdraagzaamheid, solidariteit en gelijkheid van mannen en vrouwen, D. overwegende dat een uitvoerige dialoog met de burgers noodzakelijk is voor een diepgaande reflectie over de toekomst van Europa, en dat de politieke partijen hierbij op Europees niveau een sleutelrol moeten vervullen, E. overwegende dat in verschillende EU-landen de taken van politieke partijen op het gebied van politieke informatie en wilsvorming door de overheid worden gefinancierd, F. overwegende dat verwante politieke strekkingen zich in Europese politieke partijen hebben verenigd en dat hun taken met behulp van communautaire middelen werden gefinancierd, G. overwegende dat de financiering van Europese politieke partijen met communautaire middelen op Europees niveau op grond van artikel 191 van het EG-Verdrag gebeurt, H. overwegende dat het de Europese politieke partijen niet is toegestaan reserves op te bouwen door subsidiegelden of eigen financiële middelen opzij te leggen; overwegende dat, wanneer de jaarbalans van politieke partijen een positief financieel resultaat (winst) laat zien, een bedrag ter hoogte van het overschot van de uiteindelijke subsidie wordt afgetrokken, I. overwegende dat door deze verordening een eerste stap werd gezet voor een wettelijk kader voor de Europese politieke partijen, J. J overwegende dat de politieke partijen een reeks voorstellen hebben ingediend betreffende hun voorkeur voor de toekomstige organisatie van de financiering van de politieke partijen op Europees niveau (3) , K. overwegende dat de secretaris-generaal van het Europees Parlement een verslag over de toepassing van de verordening heeft overgelegd, L. overwegende dat met de financiering van politieke partijen met communautaire middelen volgens de verordening niet wordt beoogd om het de Europese politieke partijen moeilijk of zelfs onmogelijk te maken om hun vermogen op te bouwen uit eigen middelen (giften, ledenbijdragen, vergoedingen voor verrichte diensten) en dat het verboden is dat ze op het einde van het begrotingsjaar met deze financiële steun een overschot creëren, M. overwegende dat een Europese politieke partij, net als elke andere organisatie met of zonder winstoogmerk, bij het maken van haar langetermijnplannen een minimum aan financiële zekerheid moet hebben, met name omdat zij haar verplichtingen ten opzichte van werknemers, leveranciers en contractanten voor een langere periode moet nakomen, N. overwegende dat de Europese politieke partijen krachtens de bestaande regelgeving geen financiële garanties krijgen voor een periode langer dan één jaar; overwegende dat de subsidies voor de politieke partijen elk jaar opnieuw worden vastgelegd en dat de hoogte van die subsidies afhankelijk is van het aantal partijen dat erkenning aanvraagt en van het aantal Europese Parlementsleden per partij die een zetel in het parlement hebben; overwegende dat de desbetreffende subsidies van jaar tot jaar grote veranderingen kunnen ondergaan, wanneer nieuwe politieke partijen op het toneel verschijnen of een verschuiving optreedt met betrekking tot het aantal parlementsleden per partij, O. overwegende dat twee nieuwe partijen onlangs verzoeken om erkenning en subsidieaanvragen bij het Europees Parlement hebben ingediend waardoor het aantal Europese politieke partijen van 8 tot 10 zou stijgen, P. overwegende dat de politieke partijen in de huidige situatie financieel gezien in grote mate afhankelijk zijn van het Europees Parlement, omdat zij hun langetermijnverplichtingen slechts kunnen financieren zolang er sprake is van een gestage en gegarandeerde subsidiëring door het Parlement, Q. overwegende dat de huidige situatie de Europese politieke partijen niet aanmoedigt om een behoorlijk financieel beheer te voeren, voorzover er geen echte stimulans bestaat om bij het uitgavenbeheer beginselen van economische efficiëntie te betrachten, R. overwegende dat de Europese politieke partijen ertoe verplicht zijn een jaarlijkse begroting in te dienen die in vijf categorieën is onderverdeeld; overwegende dat deze begrotingsstructuur door het Europees Parlement is voorgeschreven, S. overwegende dat uit hoofde van artikel I.3.3 van het standaardformulier van de subsidieovereenkomst tussen het Europees Parlement en een politieke partij op Europees niveau (4) overschrijvingen tussen begrotingsrubrieken niet meer dan 20% van het totale bedrag van de afzonderlijke categorieën mogen omvatten, T. overwegende dat de beperking van de overschrijvingen tussen verschillende begrotingsrubrieken de Europese politieke partijen belet hun politieke prioriteiten in de loop van het begrotingsjaar te wijzigen, U. overwegende dat de Europese politieke partijen nu de mogelijkheid hebben om een juridische status te hebben met de rechtspersoonlijkheid in het land waar zij zijn gevestigd; overwegende dat sommige partijen voor de rechtsvorm van een Belgische vereniging zonder winstoogmerk en andere voor de rechtsvorm van een internationale non-profit organisatie hebben gekozen, V. overwegende nochtans dat er een brede kloof blijft bestaan tussen de fiscale behandeling van de Europese politieke partijen en die van de Europese instellingen, W. overwegende dat het Europees Parlement volgens de verordening een verslag dient te publiceren over de toepassing van de verordening en dat dit verslag erop moet wijzen in hoeverre de verordening aanvulling behoeft, De politieke achtergrond 1. stelt vast dat er een kloof bestaat tussen verscheidene burgers en de Europese instellingen, omdat tot dusver o.a. een gebrekkige politieke communicatie en informatie over het Europees beleid aan de dag werd gelegd; 2. is ervan overtuigd dat afgezien van hun taak als overkoepelende organisatie, de politieke partijen op Europees niveau actieve actoren moeten worden op het gebied van Europese beleidsopties, die in alle lagen van de maatschappij zijn verankerd en die niet enkel via de Europese verkiezingen, maar ook op alle andere gebieden van het Europese politieke leven ijveren voor een grotere betrokkenheid van de burgers; 3. is van mening dat het proces van vorming en verwoording van de publieke opinie het best wordt vertolkt door de politieke partijen op Europees niveau en dat zonder deze de verdere ontwikkeling van de Unie geen kans op slagen heeft; 4. benadrukt dat het noodzakelijk is dat via de regelingen inzake de financiering van politieke partijen op Europees niveau een echt Europees statuut voor partijen wordt bereikt, dat de rechten en plichten van de partijen bepaalt en hen de mogelijkheid biedt om het statuut van rechtspersoon te verwerven, dat op het communautair recht berust en in de EU-lidstaten effect sorteert; verzoekt zijn Commissie constitutionele zaken de kwestie van een Europees statuut voor Europese politieke partijen te beschouwen uit juridisch en fiscaal oogpunt en specifieke voorstellen in die zin op te stellen; 5. dringt erop aan dat in dit statuut regelingen worden opgenomen over individueel lidmaatschap in partijen op Europees niveau, over hun leiding, de kandidaatstelling en verkiezingen, alsmede over de modaliteiten en ondersteuning van de congressen en vergaderingen van de partijen; Ervaringen en voorstellen tot verbetering 6. vraagt de Commissie na te gaan of bij de herziening van Verordening (EG) nr. 2004/2003 regels kunnen worden ingevoerd voor de financiering uit de Gemeenschapsbegroting van politieke partijen op Europees niveau, die niet uitgaan van de opzet van subsidies in de zin van Titel VI van Deel I van het Financieel Reglement, in aanmerking nemende dat deze opzet geen recht doet aan de specifieke kenmerken van politieke partijen; 7. merkt op dat drie aanklachten voor nietigverklaring van de verordening werden ingediend, die op 11 juli 2005 door het Gerecht van eerste aanleg niet-ontvankelijk werden verklaard en waarbij tegen een uitspraak in hoger beroep is gegaan; 8. verwelkomt dat sedert het begin van de zittingsperiode na de verkiezingen van het Europees Parlement in juni 2004 acht politieke partijen uit de EU-lidstaten werden gevormd, die zich op Europees niveau hebben verenigd en uit hoofde van de bepalingen van de verordening financiële steun mochten ontvangen; 9. stelt vast dat de toekenning van financiële steun voor het begrotingsjaar 2004 voor een bedrag van 4 648 miljoen EUR op 18 juni 2004 gepaard ging met een verzoek tot het indienen van voorstellen, en op 6 juli 2005 met het besluit van het Bureau over de uiteindelijke vastlegging van de financiële steun zoals voorgeschreven werd afgesloten; 10. is verheugd over het feit dat, wat het aanwerven van personeel betreft, de Europese politieke partijen in vergaande mate rekening hebben gehouden met het beginsel van gelijke kansen voor vrouwen en mannen, en dringt er bij hen op aan te zorgen voor een evenwichtiger vertegenwoordiging van vrouwen en mannen op lijsten en bij gekozen leden; 11. merkt op dat in de EU-begroting voor 2005 in een bedrag van 8,4 miljoen EUR voor de financiering van politieke partijen was voorzien, dat het Bureau volgens de verdelingsvoorwaarden uit de verordening onder de acht partijen die een verzoek hebben ingediend, heeft verdeeld; 12. merkt op dat de politieke partijen op Europees niveau, die volgens de verordening van het Europees Parlement gebruik kunnen maken van technische ondersteuning mits betaling van een financiële tegenprestatie, in 2004 voor een totaalbedrag van 20 071 EUR moesten instaan wegens het gebruik van zalen en van de diensten van technici en tolken; 13. acht het op basis van de opgedane praktijkervaring en rekening houdend met de budgettaire bepalingen nodig dat het financieringssysteem als volgt wordt aangepast: 14. acht het zinvol dat tijdens de overlegfase over de toekomst van de Europese Unie ook de volgende kwesties in vraag worden gesteld: o o o 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 maart 1997 over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de demografische situatie in de Europese Unie (1995) (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 maart 1998 over het demografisch verslag 1997 van de Commissie (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 december 2000 over de mededeling van de Commissie "Een Europa voor alle leeftijden – Meer welvaart en solidariteit tussen de generaties" (3) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Het antwoord van Europa op de wereldwijde vergrijzing. Bevordering van sociaal-economische vooruitgang in een vergrijzende wereld – Een bijdrage van de Europese Commissie aan de 2e Wereldvergadering over de vergrijzing" ( COM(2002)0143 ), – gezien het Europese Jeugdpact dat door de Europese Raad op zijn Bijeenkomst van 22-23 maart 2005 te Brussel is goedgekeurd, – gezien het Groenboek van de Commissie "Demografische veranderingen: naar een nieuwe solidariteit tussen de generaties" ( COM(2005)0094 ), – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ( A6-0041/2006 ), A. overwegende dat de demografische veranderingen, die gedeeltelijk te wijten zijn aan de stijgende levensverwachting, niet alleen als een probleem moeten worden gezien, maar ook een positieve kans voor de samenlevingen vertegenwoordigen om alle leeftijdsgroepen te integreren en kansen te bieden die voordien niet aanwezig waren, B. overwegende dat de strategie van Lissabon de noodzaak onderstreept van een grotere participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt om de doelstellingen van Lissabon ten aanzien van volledige werkgelegenheid met banen van hoge kwaliteit te kunnen verwezenlijken, C. overwegende dat Richtlijn 92/85/EEG (4) in maatregelen voorziet ter verbetering van de veiligheid en gezondheid op het werk van werkneemsters, tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie, 1. juicht de mededeling van de Commissie toe, met als titel "het Groenboek" Demografische veranderingen: naar een nieuwe solidariteit tussen de generaties; 2. juicht het toe dat de Commissie met de publicatie van het Groenboek op Europees niveau een standpunt inneemt over een van de kernvraagstukken van politiek en maatschappij, beklemtoont tegelijkertijd dat vele kwesties wat betreft de demografische verandering in de maatschappij uitsluitend tot de bevoegdheid van de lidstaten behoren, wat meestal verhindert dat communautaire bevoegdheden worden ingesteld voor Europese regelgeving op dit gebied; 3. betreurt het dat de mededeling van de Commissie, in macro- noch in micro-analyse, stelselmatig aandacht schenkt aan de genderfactor, hoewel dit van essentieel belang is voor een diepgaande reflectie en ingrijpende maatregelen; 4. is van mening dat de demografische veranderingen en hun gevolgen voor de samenleving van cruciaal belang zijn voor de toekomst van de lidstaten en de Unie; verzoekt de Commissie derhalve te onderkennen dat de demografische veranderingen een horizontale opgave vormen en hiermee op passende wijze rekening te houden, in de vorm van mainstreaming, in alle activiteiten van de Unie; 5. merkt op dat het samenspel van demografische veranderingen enerzijds en geringe economische groei en hoge werkloosheid anderzijds deze uitdagingen mettertijd exponentieel zal vergroten; concludeert derhalve dat de groei moet worden vergroot en de hoge werkloosheid moet worden verminderd om de nadelige gevolgen van de demografische veranderingen tegen te gaan; 6. is verrast door het feit dat in het Groenboek slechts terloops opmerkingen over de gezondheidsbeleidsaspecten in een demografische veranderingsfase worden gemaakt; onderstreept dat door het ouder worden van de bevolking de vraag naar gezondheid en langdurige verzorgingsdiensten in kwalitatief en kwantitatief opzicht toeneemt; is ervan overtuigd dat investering in maatregelen voor de levenslange preventie van ziekte een belangrijke mogelijkheid biedt om de demografische veranderingen vanuit menselijk en financieel oogpunt op te vangen; benadrukt dat hoe langer men in staat is te genieten van in gezondheid doorgebrachte levensjaren, hoe langer men actief kan blijven en kan werken; 7. stemt ermee in dat economische groei bij een teruglopend geboortecijfer is op te vangen door maatregelen die gericht zijn op een hogere participatiegraad, innovatie en productiviteitsstijging, alsmede door de modernisering van de sociale bescherming; 8. pleit gezien de aanmerkelijke veranderingen in de demografische situatie voor een nieuwe solidariteit tussen de generaties en voor een uitbreiding van de bestaande sociale modellen in de Europese Unie, waarvan de voornaamste doelstelling moet zijn het zorgen voor maatschappelijke participatie, sociale zekerheid en maatschappelijke solidariteit voor allen en het stimuleren van het potentieel van alle generaties; 9. onderkent dat meerdere lidstaten op dit gebied voor gemeenschappelijke uitdagingen staan en met meer of minder succes uiteenlopende oplossingen proberen te vinden; is van oordeel dat er geen "juiste", pasklare antwoorden zijn die voor alle lidstaten in de Unie van 25 of meer opgaan; onderstreept dat een veelsoortige aanpak van de demografische uitdagingen des te meer nodig is naarmate tussen de verschillende regio's en subregio's van de lidstaten ongelijkheid wordt ondervonden die inventieve, niet-uniforme benaderingen zal vereisen; 10. betreurt het dat in het Groenboek niet wordt ingegaan op het belang van de reproductieve en seksuele gezondheid in verband met de demografische veranderingen; wijst erop dat onvruchtbaarheid, met name bij mannen, toeneemt, vooral in sterk geïndustrialiseerde gebieden en dat in sommige Europese landen wel 15% van de echtparen onvruchtbaar zijn, wat onder andere te wijten is aan chemische verontreiniging; 11. vindt het jammer dat in het Groenboek geen melding wordt gemaakt van het groeiend aantal éénoudergezinnen waarvan 85% door een vrouw worden bestierd, die een grotere kans lopen in armoede te moeten leven; en acht het dan ook noodzakelijk hun bijzondere steun te bieden; 12. neemt kennis van de ervaring in de lidstaten waar een gegarandeerd minimuminkomen bestaat; 13. is bezorgd over de verschillen op gezondheidsgebied tussen de lidstaten, regio's en sociale groepen; onderstreept dat het verschil in gezondheid (geringe levensverwachting, vaak optreden van chronische aandoeningen, ziekten als gevolg van levensomstandigheden) samen met een laag geboortecijfer en emigratie kan leiden tot een verdere vergroting van regionale ongelijkheden en tot een slechts moeilijk te doorbreken vicieuze cirkel; verzoekt de lidstaten verschillen in gezondheidstoestand mede te delen om met behulp van de Commissie tot een stelselmatige uitwisseling van optimale praktijken en een doeltreffende aanpak te komen; 14. verzoekt de lidstaten de demografische veranderingen te onderkennen als een gemeenschappelijke uitdaging, en af te spreken op de voorjaarstop van de Europese Raad een intensievere meningsuitwisseling te houden over de gevolgen van de demografische veranderingen en over beproefde werkwijzen, met name op gebieden als actieve vergrijzing, woonomstandigheden van gezinnen en het evenwicht tussen werk en gezinsleven; 15. is van oordeel dat alle lidstaten meer van elkaar kunnen leren door op een meer besliste manier optimale werkwijzen met elkaar uit te wisselen, in het bijzonder met die Scandinavische landen waar een hoge arbeidsparticipatie van mannen en vrouwen gekoppeld is aan een van de hoogste vruchtbaarheidscijfers in Europa en waar de beschikbaarheid van gratis of betaalbare faciliteiten voor kinderopvang, mogelijkheden voor ouderschapsverlof en de regelgeving voor zwangerschapsverlof factoren zijn die aan de hoge arbeidsparticipatie van vrouwen bijdragen; 16. is er verheugd over dat de Europese Unie de nationale staten wil helpen de discrepantie tussen het door de ouders gewenste aantal kinderen (2,3) en het werkelijke aantal kinderen (1,5) door maatregelen ter verbetering van de kaderomstandigheden te verkleinen; 17. verzoekt de Commissie en de lidstaten studies over demografische veranderingen in de lidstaten op te stellen en te verspreiden, met inachtneming van de oorzaken en de verwachte gevolgen voor de korte termijn daarvan; 18. stelt voor dat bij het vergelijken van de optimale werkwijzen betreffende de arbeidsparticipatie van vrouwen tussen de lidstaten vergelijkingen worden gemaakt met andere landen; 19. onderstreept dat het scheppen van voorwaarden waaronder echtparen het aantal kinderen krijgen dat zij wensen, in het belang is van de gehele samenleving, gezien de sociale en economische problemen die het gevolg zijn van de teruggang van het geboortecijfer, wat ondersteuning impliceert van het moederschap en het vaderschap; 20. is van oordeel dat het besluit van veel vrouwen of echtparen het aantal kinderen te beperken of het krijgen van kinderen uit te stellen wellicht geen keuze is maar een voorkeur die hen is opgedrongen omdat zij zich voor het probleem gesteld zien om werk, privé- en gezinsleven met elkaar te verzoenen; is van oordeel dat niet alleen de ouders er belang bij hebben dat zij in staat zijn om zoveel kinderen te krijgen als ze zelf willen en wanneer ze dat willen, maar dat ook de maatschappij als geheel hiermee gediend is, gezien het dalende geboortecijfer in Europa op dit ogenblik; dringt er daarom op aan dat de lidstaten maatregelen nemen die de oprichting en instandhouding mogelijk maken en steunen van voor iedereen, onafhankelijk van inkomen betaalbare, hoogwaardige crèches en dagverblijven voor kinderen, ouderen, gehandicapten en andere afhankelijke personen; benadrukt dat dit essentieel is om een volledige en gelijke deelname van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt mogelijk te maken, om vrouwen in staat te stellen hun werk af te stellen op hun levensritme en om bij te dragen tot de combinatie van leven en werken; 21. dringt er met klem bij de lidstaten op aan fiscale maatregelen te stimuleren die een stijging van het geboortecijfer aanmoedigen en vestigt de aandacht op de noodzaak om na de bevalling vrouwen en met name jonge, alleenstaande moeders, bescherming en gerichte steun te garanderen; 22. verzoekt de lidstaten de voor- en nadelen te bestuderen van onbetaald, vrijwillig en instabiel werk dat door jongeren wordt verricht als middel om tot de arbeidsmarkt te kunnen toetreden; wijst op de mogelijke verbanden tussen dergelijke werkzaamheden en de lage geboortecijfers, via geringere toegang tot huisvesting en geringere stabiliteit; roept bedrijven op hun beleid op dit gebied te heroverwegen; 23. is van mening dat gendergelijkheid en bestrijding van discriminatie van vrouwen op de werkplek, zowel op het vlak van tewerkstelling, toekenning van verantwoordelijkheden als van de beloning, een cruciale rol kan en moet spelen bij de vorming en ondersteuning van gezinnen, waarmee ook het geboortetekort in Europa kan worden verminderd; 24. verzoekt de lidstaten zich meer moeite te getroosten om alle belemmeringen voor de bevordering van het gezinsleven aan te wijzen en weg te nemen, met inbegrip van belemmeringen buiten het beroepsleven, door onder meer de volgende maatregelen te nemen: 25. dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat er bij stads- en plattelandsontwikkeling en stads- en regionale planning meer geschikte woonruimte komt voor gezinnen, met name voor éénoudergezinnen en ouderen, bijvoorbeeld door meer-generatieprojecten; 26. roept op tot de modernisering en ontwikkeling van nationale sociale zekerheidsstelsels, in het bijzonder op het gebied van dagopvang voor kinderen en andere hulpbehoevenden, doch erkent dat dat gebied onder de bevoegdheid van de lidstaten valt; merkt op dat met name eenoudergezinnen en alleenstaande oudere vrouwen kwetsbaar zijn voor sociale uitsluiting, isolement en verarming en derhalve dient bij de overweging van een dergelijke hervorming bijzondere aandacht te worden besteed aan de verbetering van de levensstandaard en sociale participatie van dit groeiende deel van de bevolking; 27. wenst dat de lidstaten werken aan de vermindering van de bureaucratie rond maatregelen om gezinnen te ondersteunen op het gebied van de kinderopvang; 28. beklemtoont dat ondanks de vooruitgang die de lidstaten geboekt hebben wat betreft het aantal werkende vrouwen, andere soorten van discriminatie die te maken hebben met de arbeidsparticipatie van vrouwen nog altijd bestaan of zelfs toenemen; dringt er in dit verband met name op aan dat de lidstaten Richtlijn 75/117/EEG van de Raad van 10 februari 1975 over het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen der lidstaten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijk en vrouwelijke werknemers, adequaat toepassen (5) ; beklemtoont dat de salariskloof tussen mannen en vrouwen en de hardnekkigheid waarmee vrouwen voor slecht betaalde banen worden aangeworven, die niet aansluiten op hun kennis, schade berokkenen aan de noodzakelijke economische onafhankelijkheid van vrouwen en rechtstreeks van invloed zijn op hun kinderwens; pleit ervoor dat de lidstaten de ontwikkeling aanmoedigen van participatie van vrouwen en de toegang van vrouwen tot de betere banen en van gelijke behandeling op het punt van de beloning; 29. verzoekt de lidstaten overeenkomstig de doelen die zijn bepaald door de Europese Raad van Barcelona in 2002, waarin werd verklaard dat uiterlijk in 2010 de lidstaten kinderopvang moeten bieden aan tenminste 90% van de kinderen tussen de leeftijd van 3 jaar en de schoolplichtige leeftijd en aan tenminste 33% van de kinderen onder de 3 jaar; beklemtoont dat deze maatregelen vrouwen in staat moeten stellen hun participatie aan de arbeidsmarkt aan hun leefritme aan te passen; verzoekt de lidstaten voorts vergelijkbare streefdoelen te stellen voor de zorg voor ouderen en mensen met een handicap; 30. is van mening dat de demografische veranderingen een nieuwe en betere onderwijsmatige en sociale infrastructuur zullen vereisen voor zowel jongeren als ouderen, inclusief meer faciliteiten voor permanente educatie, kinderopvang, pleegzorg en ouderenzorg; wijst op de noodzaak van betere sociale infrastructuren voor de bevordering van de vitaliteit van ouderen en hun actievere deelname aan het maatschappelijk leven; 31. benadrukt dat in vele lidstaten een aanzienlijk risico bestaat dat de openbare financiële toezeggingen op lange termijn onhoudbaar zullen zijn, wat de dringende noodzaak tot hervormingen illustreert; onderstreept dat het essentieel is dat beleidsmakers in de EU de financiële gevolgen van nieuwe en bestaande sociale wetgeving niet uit het oog verliezen; 32. dringt er bij de lidstaten op aan de banenkwaliteit en het arbeidsklimaat te verbeteren door in het kader van het levenslang leren beroepsopleidingen te vergemakkelijken zodat mannen en vrouwen zowel aan hun gezinsverplichtingen als aan de eisen van de arbeidsmarkt kunnen voldoen; 33. dringt er bij de lidstaten op aan de gelijkheid tussen de seksen en het evenwicht tussen werk en privé-leven als beleidsprioriteiten aan te merken; 34. merkt op dat de stijgende kosten van de sociale zekerheid vragen om een dynamische economische groei om deze te kunnen bekostigen; wijst erop dat dit uitsluitend mogelijk is wanneer innovatie wordt gestimuleerd; merkt op dat fiscale methoden zoals belastingverhogingen om de sociale zekerheid te financieren op lange termijn minder houdbaar zijn, gezien de dalende belastinggrondslag en het hogere afhankelijkheidspercentage, evenals de dringende noodzaak om het ondernemerschap in Europa te stimuleren; onderstreept derhalve de noodzaak van een holistische benadering bij het formuleren van beleid voor de hervorming van de sociale zekerheid; 35. is van oordeel dat een overstap dient gemaakt van het idee van een 'welzijnsstaat', waar de primaire verantwoordelijkheid voor het welzijn bij de overheid ligt, naar een 'welzijnssamenleving', waar alle betrokkenen erkennen dat ze verantwoordelijkheid dragen voor elkaars welzijn, en dat deze verantwoordelijkheden elkaar kunnen versterken; 36. meent dat een beter evenwicht tussen werk- en gezinsleven voor personen een vaste prioriteit van de overheden moet zijn; is van oordeel dat deze balans kan worden bedreigd door de groeiende werkloosheid en de stijgende individuele werklast; wijst erop dat flexibelere werktijden voor mannen en vrouwen hen kunnen helpen om hun werk- en gezinsleven beter te combineren, op voorwaarde dat deze werktijden het resultaat zijn van een vrije keuze en niet onder economische druk worden opgelegd; concludeert dat de regering hiertoe de werknemers in staat moet stellen zelf een echt vrije keuze te maken en dat zij dergelijke keuzes niet vóór hen moet maken; 37. roept de Commissie op zowel de sociale partners als de industrie zelf te raadplegen over de kwestie van een beter evenwicht tussen werk en gezinsleven; 38. is van mening dat de zakelijke argumenten voor het gezinsvriendelijker maken van werkplekken nadrukkelijker voor het voetlicht moeten komen; beveelt aan dat de lidstaten richtsnoeren vaststellen voor bedrijven die dergelijke maatregelen willen invoeren, rekening houdend met de bijzondere problemen van KMO's; 39. dringt er bij de lidstaten op aan regelingen te treffen die voorzien in betaald moederschaps-/vaderschapsverlof bij de geboorte van een kind, en het recht op ouderschapsverlof dat eerlijk tussen vrouwen en mannen kan worden verdeeld, te stimuleren; dringt er derhalve bij de lidstaten op aan de strijd aan te binden met economische, sociale en culturele vooroordelen rond het vaderschapsverlof; dringt bij de Commissie aan op herziening van Richtlijn 96/34/EG van de Raad van 3 juni 1996 betreffende de door de UNICE, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst over ouderschapsverlof (6) ; is van mening dat ouderschapsverlof met garantie van baanbehoud zowel door vaders als moeders moet worden opgenomen; pleit voor de invoering van een stelsel van stimulansen dat bevordert dat partners het ouderschapsverlof onderling delen, en voor compensatie voor de kosten van het opvoeden van kinderen; verzoekt de Commissie beide kanten van de industriesector te raadplegen over mogelijke wijzigingen van de in 1996 ingevoerde hervorming van het ouderschapsverlof, met als mogelijk doel een verlenging van de minimumperiode van drie naar zes maanden; 40. herinnert de lidstaten aan het derde beginsel van het Europees Handvest voor kleine bedrijven, namelijk dat kleine bedrijven van bepaalde regelgevingsverplichtingen kunnen worden vrijgesteld; verzoekt de lidstaten en de Commissie dit beginsel te vertalen in concrete maatregelen; 41. kan niet genoeg het grote belang benadrukken van de toegang tot onderwijs, professionele ontplooiing, technologie en mogelijkheden tot levenslang leren plus de bevordering van een opleidingscultuur die de participatie van mensen van alle leeftijden bevordert, in het bijzonder diegenen die (opnieuw) op de arbeidsmarkt toetreden; onderstreept dat reële kwalificaties (zoals technische en taalvaardigheden) een grotere prioriteit moeten krijgen in het belang van de optimalisering van zowel de individuele mobiliteit, het aanpassingsvermogen en de inzetbaarheid als zelfverwezenlijking; benadrukt dat het belangrijk is op te treden om te voorkomen dat leerlingen hun school voortijdig verlaten en onderstreept de noodzaak om alternatieve evaluatiemiddelen voor toegang tot verdere opleidingen te overwegen; onderstreept met name de noodzaak van opleiding voor ouderen op gebieden als informatietechnologie, om de belemmeringen voor een blijvende arbeidsparticipatie van ouderen weg te nemen; moedigt hiertoe de ontwikkeling van speciale opleidingsmethoden voor ouderen aan; 42. verzoekt de lidstaten derhalve om met name aan oudere werknemers de mogelijkheid te bieden om beroepsopleidingen te volgen, waarmee wordt gewaarborgd dat zij een actieve rol in de arbeidssfeer zouden kunnen vervullen tot het moment waarop ze de pensioengerechtigde leeftijd bereiken; verzoekt de Commissie in dit verband de operationele programma's voor het Europees Sociaal Fonds alleen dan goed te keuren wanneer ze een specifiek onderdeel bevatten ten aanzien van opleidingsmaatregelen voor ouderen; 43. pleit voor het sluiten van partnerschapsovereenkomsten tussen de overheden en de sociale partners in overeenstemming met de nationale gewoonten en praktijken, om de tewerkstelling van oudere werknemers te bevorderen door middel van maatregelen ter bestrijding van leeftijdsdiscriminatie, flexibelere werktijden en maatregelen ten behoeve van de herintegratie van werkloze oudere werknemers; 44. is van oordeel dat particuliere Europese bedrijven, met name gezien de noodzaak om de groepen die het meeste risico lopen te beschermen (onder wie ouderen, personen met handicaps en vooral ook jonge ouders), de veiligheid op de werkplek te verbeteren en organisatievormen van de arbeid te bevorderen welke de toegankelijkheid kunnen vergroten, een belangrijke rol moeten spelen bij het actief bevorderen en ten uitvoer leggen van gelijke kansen, in het bijzonder wat betreft het gezinsbeleid en de strijd tegen discriminatie op grond van leeftijd, geslacht en gezinsstatus; voegt daaraan toe dat bedrijven hun maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten dragen en de uitdagingen van de vergrijzing moeten aangaan door middel van initiatieven als de bevordering van flexibele werktijden en deeltijdwerk, bijvoorbeeld in het bijzonder wat betreft ouders, toekomstige ouders en oudere werknemers; 45. stelt vast dat de EU-wetgeving inzake discriminatie wegens leeftijd tot dusverre haar doel niet heeft bereikt en verzoekt de lidstaten om betere tenuitvoerlegging van bestaande EU-wetgeving tegen discriminatie in deze sector, met name Richtlijn 2000/78/EG inzake gelijke behandeling in arbeid en beroep; 46. steunt het initiatief van de Commissie voor een kaderrichtlijn ter uitvoering van artikel 13 van het EG-Verdrag; 47. besluit dat er harder moet worden gepleit om oudere werknemers, gezien het potentieel van deze groep, op de werkvloer te houden; is van oordeel dat mensen vooral moeten worden aangemoedigd en in staat moeten worden gesteld om langer te werken en dat werkgevers dienen te beseffen dat dit in het belang van beide partijen is; is van oordeel dat gezonde oudere mensen een aanwinst voor de maatschappij dienen te vertegenwoordigen en geen economische bedreiging; is van oordeel dat er meer nadruk op het positieve resultaat van het Europese Jaar van de Ouderen en de solidariteit tussen de generaties (1993) moet worden gelegd; 48. roept bedrijven op flexibeler arbeidstijdregelingen te bieden, die rekening houden met de verschillende levensfasen, en vacatures te openen, te ontwikkelen en te creëren die stroken met de behoeften van met name ouders en oudere werknemers; 49. is van mening dat de lidstaten bedrijven moeten aanmoedigen het concept "thuiswerk" te ontwikkelen, in het kader waarvan innovatieve bedrijven mensen in dienst nemen die ervoor kiezen thuis te werken volgens een door henzelf bepaald tijdschema terwijl zij gezamenlijk elektronisch in verbinding staan met het moederbedrijf; 50. is van oordeel dat de sociale partners een uitnodigende arbeidsmarkt moeten waarborgen met meer flexibele arbeidsplaatsen, waar plaats mogelijk is voor iedereen en voor elk beroep; 51. merkt op dat het inmiddels nodig is, gezien de mobiliteit van de Europese werknemers en de centralisering van de arbeidsmarkten, om niet alleen het wederzijdse begrip van de verschillende socialezekerheidsstelsels te verbeteren, maar ook te zorgen voor een soepele overgang van het ene nationale stelsel naar het andere, in een vorm die betrekking heeft op publieke, particuliere en andere vormen van verzekering; 52. benadrukt het belang om de kennis te behouden van werknemers die met pensioen gaan, in het bijzonder in de openbare sector waar, in Frankrijk bijvoorbeeld, in de volgende tien jaar 50% van de werknemers in de openbare sector met pensioen mag gaan; dringt er bij de lidstaten op aan zowel de private als de publieke sector aan te moedigen proactieve maatregelen te treffen om te voorkomen dat waardevolle ervaring en inzichten verloren gaan, zoals begeleiding van degenen die op de arbeidsmarkt toetreden, geleidelijke uittreding en de tenuitvoerlegging van programma's voor levenslang leren; roept de lidstaten op in dit verband bijzondere bijstand aan de KMO's te verlenen; 53. is van mening dat bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de oudste leeftijdsgroep (namelijk personen ouder dan 80 jaar), van wie 25% niet voor zichzelf kan zorgen, en roept de Commissie op te komen met een voorstel waarmee dat percentage kan worden teruggebracht, via collectieve en individuele maatregelen, en waarmee de problemen rond publieke welzijnszorg, gezondheidszorg en sociale dienstverlening voor diegenen die niet voor zichzelf kunnen zorgen, kunnen worden aangepakt; 54. onderkent echter wel dat arbeidsintensieve beroepen zoals dakdekken, bouw en landbouw grotere uitdagingen ondervinden bij het inzetten van de productiviteit van oudere werknemers en het werven van jongeren; roept de lidstaten op goede werkwijzen voor deze beroepsgroepen te ontwikkelen om personeelstekorten en het teloorgaan van vaardigheden te voorkomen; 55. erkent de mogelijkheden van zorghuisvesting, waardoor ouderen in staat worden gesteld langer onafhankelijk te wonen doordat er een gemeenschapsmilieu wordt gecreëerd waarin zij met leeftijdgenoten kunnen leven terwijl er zo nodig medische hulp en thuiszorg worden geboden; 56. roept lidstaten en particuliere bedrijven op om de automatische koppeling tussen leeftijd en loonsverhogingen los te laten, aangezien sommige mensen in de jaren voor hun pensioen weliswaar een goed inkomen op prijs stellen, maar niet altijd evenveel loon of werkuren wensen als in eerdere jaren; onderstreept het belang van flexibeler werkmogelijkheden in latere jaren, zoals deeltijdwerk, als een potentiële oplossing hiervoor; 57. roept de lidstaten op alle obstakels weg te nemen die verhinderen dat ouderen blijven werken, met name in verband met belasting en pensioenen, en mogelijkheden te verkennen waarbij werknemers boven de pensioenleeftijd een deel van hun pensioen opnemen en daarnaast inkomen uit arbeid blijven ontvangen; 58. wijst erop dat ouderen een positieve rol kunnen vervullen bij de kinderopvang, en dat omgekeerd jongere generaties vaak een rol moeten vervullen bij de zorgverlening aan personen die van hulp afhankelijk zijn; verzoekt lidstaten en werkgevers duidelijker te laten zien dat zij dit onderkennen; 59. merkt op dat in bepaalde gevallen, zoals wetgeving tegen leeftijdsdiscriminatie, de wet soms contraproductief kan zijn doordat bedrijven worden ontmoedigd of zelfs verhinderd bij het aanstellen van oudere werknemers; verzoekt de lidstaten grondiger onderzoek te doen naar de gevolgen en de toepassing van dergelijke wetgeving om te kunnen bezien of deze maatregelen het gewenste effect hebben; pleit er dringend voor dat niet alleen de letter, maar ook de geest van dergelijke antidiscriminatiewetgeving wordt nageleefd; 60. onderstreept dat de vergrijzing van de bevolking in de EU waarschijnlijk zal leiden tot een stijgend percentage mensen met een handicap; wijst op de hardnekkige hoge werkloosheidscijfers bij deze groep; roept overheden en bedrijven op een voorbeeldfunctie op te nemen en voor deze mensen de toegang tot arbeid te vergemakkelijken; 61. betreurt dat 'actief ouder worden' in de Lissabon-strategie bijna uitsluitend is gedefinieerd in termen van betaald werk, terwijl het concept ruimer dient te worden toegepast zodat het begrip ook onbetaalde activiteiten inhoudt, zoals werk in maatschappelijke, politieke en andere vrijwilligersorganisaties; erkent dat voor een dergelijke actieve maatschappelijke betrokkenheid bij onbetaald werk een adequaat inkomen uit andere bronnen vereist is; erkent dat 'actief ouder worden' nauw in verband staat met het optrekken van de pensioengerechtigde leeftijd is en is van oordeel dat een dergelijke stap een mogelijk antwoord op de demografische veranderingen zou kunnen zijn; 62. erkent dat de pensioenstelsels onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen; is echter van oordeel dat wat de pensioenrechten betreft, de werknemers in de openbare en private sector gelijk moeten worden behandeld en dat degenen uit de ene sector geen voorkeursbehandeling mogen krijgen; is van oordeel dat er ook maatregelen moeten worden getroffen om een geleidelijke en flexibele uittreding te bevorderen, waarbij rekening moet worden gehouden met de stijgende levensverwachting en een betere volksgezondheid; erkent dat mensen langer kunnen werken aangezien ze langer leven en roept de regeringen op te overwegen financiële stimulansen in te voeren om de mensen aan te moedigen ook daadwerkelijk langer te blijven werken; 63. meent dat alle lidstaten van elkaar kunnen leren door wat de hervorming van de pensioenen betreft op een meer besliste manier optimale werkwijzen met elkaar uit te wisselen; 64. benadrukt, in het licht van de demografische ontwikkelingen, het cruciale belang van krachtige en financieel levensvatbare socialezekerheidsstelsels, met name pensioenstelsels die passende en duurzame pensioenen bevorderen, en van gezondheidszorgstelsels die gegrondvest zijn op de beginselen van solidariteit, billijkheid en universaliteit, teneinde voor iedereen de toegang tot een passende en goede zorg te kunnen verbeteren in geval van ziekte of zorgbehoefte; doet een beroep op de lidstaten de nodige maatregelen te nemen voor de modernisering van de pensioenstelsels, zodat hun financiële en sociale levensvatbaarheid verzekerd is en zij de gevolgen van de veroudering van de bevolking kunnen opvangen; 65. is van mening dat hervormingen van de nationale pensioenstelsels niet alleen gericht moeten worden op het financieel houdbaar maken van die stelsels, maar ook moeten bijdragen aan het financieel houdbaarder maken van de levens van ouderen; 66. onderkent echter dat overheidspensioenen moeilijk de inkomensbehoeften van gepensioneerden zullen dekken; meent daarom dat de lidstaten meer aandacht en energie moeten wijden aan het ontwikkelen van geschikte aanvullende pensioenstelsels en aan het stimuleren van het individueel sparen; 67. is van mening dat de nationale overheidspensioenen, ongeacht op welk niveau deze door de lidstaten worden vastgesteld, op gelijke voet beschikbaar moeten zijn voor iedereen, en niet moeten worden onderworpen aan een middelentoets; 68. herinnert eraan dat de eigenaren van kleine ondernemingen evenzeer onderhevig zijn aan de demografische veranderingen als werknemers in loondienst; is verontrust dat in de komende 10 jaar éénderde van de Europese kleine zelfstandigen met pensioen zal gaan en roept alle betrokkenen op het ondernemerschap te bevorderen, niet alleen om de vaardigheden en kennis van deze groep veilig te stellen, maar ook om de negatieve gevolgen hiervan voor de groei te compenseren; 69. is van oordeel dat een immigratiebeleid dat een duurzame economische, sociale en wettelijke integratie van migranten moet bevorderen, van vitaal belang is om een evenwicht te bereiken tussen de respectieve rechten en verantwoordelijkheden van migranten en de gastmaatschappijen, en dat toetredingsmechanismen voor burgers uit derde landen op een doeltreffende en doorzichtige manier moeten worden beheerd; vereisten van het integratieproces zijn gelijke behandeling via het wegnemen van alle vormen van discriminatie tegen migranten en hun nakomelingen en een nauwe afstemming van het werkgelegenheidsbeleid en het beleid voor sociale aangelegenheden; dergelijke soorten beleid dienen te worden aangemoedigd in een poging zekere democratische uitdagingen te verlichten; erkent echter dat immigratie op zichzelf niet alle problemen in verband met de demografische veranderingen zal oplossen en ook eigen uitdagingen met zich meebrengt; 70. merkt op dat er in de Oost-Europese regio's een enorm migratieoverschot is van jonge vrouwen en dat daar derhalve een verantwoordelijk economisch en werkgelegenheidsbeleid en in het belang van vrouwen een gericht gebruik noodzakelijk is van de Europese Structuurfondsen onder de bestaande bepalingen voor gendermainstreaming en genderbegroting; 71. onderkent dat het beheersen van de immigratie een bevoegdheid van de lidstaten is; meent echter wel dat er specifiek voor immigranten en etnische minderheden meer moeite moet worden gedaan voor het ontwikkelen van onderwijs en vaardigheden; 72. is van oordeel dat de verhouding van het aantal ouderen uit etnische minderheden die langdurige verzorging nodig hebben in sommige lidstaten sterk aan het stijgen is; is bovendien van oordeel dat er niet mag worden verondersteld dat migranten en hun nakomelingen zullen verkiezen om naar hun land van oorsprong terug te keren, in het bijzonder wanneer ze ouder zijn of als hun nakomelingen binnen de EU zijn opgevoed; voegt daaraan toe dat de beschikbaarheid van een kwalitatieve kinderopvang en ouderenzorg belangrijk is voor alle etnische groepen, in het bijzonder voor alle vrouwen, maar dat de impact ervan op elke etnische groep anders is en dat hieraan voldoende aandacht moet worden besteed bij het plannen van deze diensten; benadrukt dat antidiscriminatie en gelijke behandeling bij het verlenen van dergelijke diensten ook belangrijk is; beveelt aan meer aandacht aan dit aspect te besteden, in het bijzonder wat het vergelijken van de optimale werkwijzen betreft; 73. merkt op dat er tot dusver te weinig aandacht is besteed aan de integratie van migranten, wat zich ten dele vertaald heeft in de lage onderwijsresultaten en de aanhoudende marginalisering van deze nieuwe medeburgers; verzoekt de lidstaten derhalve hun maatregelen ter bevordering van de integratie te intensiveren, met name voor migranten die reeds enige tijd in de Unie wonen; 74. beklemtoont dat migrantenvrouwen een belangrijke rol spelen en dringt er bij de lidstaten op aan in hun integratiebeleid deze vrouwen de plaats te geven die zij verdienen en te garanderen dat al hun rechten worden gehandhaafd; vraagt aandacht voor de tendens dat migrantenvrouwen zonder documenten steeds vaker als huishoudelijk personeel te werk worden gesteld om voor afhankelijke personen te zorgen; merkt op dat deze groep het slachtoffer kan worden van uitbuiting en verzoekt de lidstaten dit probleem aan te pakken; 75. wijst erop dat binnenkomende immigranten van in de dertig of veertig vaak geen enkele pensioenvoorziening hebben; verzoekt de lidstaten te zoeken naar optimale werkwijzen om deze situatie het hoofd te bieden teneinde te voorkomen dat de druk op de pensioenstelsels nog groter wordt; 76. herinnert de lidstaten eraan dat de democratische veranderingen ook de minst ontwikkelde landen aangaan, die eveneens met uitdagingen in verband met een vergrijzende bevolking, armoede, ongelijke inkomensverdeling en een snelgroeiende jeugdwerkloosheid geconfronteerd zijn; moedigt de regeringen van de lidstaten en de EU aan om met deze factor rekening te houden in het kader van hulp- en samenwerkingsprogramma's; 77. wijst erop dat een beleid dat voorrang geeft aan de immigratie van geschoolde werknemers ter versterking van de economieën in de EU tevens leidt tot het omgekeerde effect, namelijk een verzwakking van de economieën van de landen van waaruit die geschoolde immigranten afkomstig zijn; is van mening dat de lidstaten hun verantwoordelijkheid op dit gebied moeten erkennen; 78. dringt er bij de lidstaten op aan in de landelijke gebieden de levering van diensten van algemeen belang te verbeteren, waardoor ouderen langer onafhankelijk kunnen leven, de druk op de gezondheidsstelsels en sociale zekerheidsstelsels kan worden verminderd en waardoor een cultuur van vroegtijdige onafhankelijkheid wordt vermeden; 79. merkt op dat als gevolg van de demografische veranderingen de zorgdiensten in de lidstaten moeten worden gewaarborgd, en pleit voor een versterkte uitwisseling van optimale werkwijzen op dit gebied; pleit voor de bescherming van zorgdiensten als diensten van algemeen belang en verzoekt de Commissie daarom een dergelijke bescherming op te nemen in het Groenboek over de sociale dienstverlening; 80. benadrukt het belang van uitwisseling van informatie en optimale werkwijzen tussen de lidstaten over de wijze waarop gezondheidszorgstelsels zich kunnen voorbereiden op de toenemende eisen die de vergrijzende bevolking aan hen stelt; 81. pleit er bij de lidstaten voor een beleid te voeren van uitsluitingspreventie, met name wat betreft voortijdige schoolverlating of verlies van woonruimte en wijst erop dat het belangrijk is voorrang te geven aan alle maatregelen die gericht zijn op het behoud van de solidariteit binnen het gezin, met name op het gebied van de bescherming van het kind, maar wel met inachtneming van de rechten van hun ouders; 82. benadrukt het belang van het aanbieden van culturele en vrijetijdsactiviteiten gericht op de oudere generatie, als blijk van erkenning voor de mogelijkheden die de 'silver economy' biedt; 83. beveelt aan om bij het doorgeven van gegevens aan Eurostat meer aandacht te besteden aan een standaardisering van de diverse door de lidstaten gehanteerde hypothesen, zodat optimale werkwijzen onderling beter kunnen worden vergeleken en aangenomen; 84. verzoekt de Commissie en de lidstaten het toekomstige zevende kaderprogramma voor onderzoek te gebruiken voor demografische kwesties, ondersteuning van het gezin en verbetering van de gezondheid; 85. roept de Commissie op om, als onderdeel van het toekomstige communautaire programma PROGRESS, diepgaande studies, analyses en collegiale toetsingen te laten uitvoeren op het gebied van de demografische veranderingen en hun effecten op de maatschappij en op de relevante beleidsgebieden; 86. concludeert dat, hoewel de EU moet doorgaan met het vergelijken en contrasteren van de prestaties, ervaringen en optimale werkwijzen van de lidstaten in termen van de omgang met de verschillende uitdagingen waar de demografische veranderingen toe leiden, de bestaande EU-instellingen voor dit doel toereikend zijn en dat er geen nieuwe EU-structuren nodig zijn; 87. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, - gezien het Groenboek van de Commissie van 29 november 2000: "Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening" ( COM(2000)0769 ), - gezien de mededeling van de Commissie van 26 november 1997: "Energie voor de toekomst: duurzame energiebronnen - Witboek voor een communautaire strategie en een actieplan" ( COM(1997)0599 ), - gezien Richtlijn 2001/77/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2001 betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt (1) , - gezien de mededeling van de Commissie van 26 mei 2004: "Het aandeel van hernieuwbare energie in de EU - Verslag van de Commissie Report overeenkomstig artikel 3 van Richtlijn 2001/77/EG, de evaluatie van het effect van wetgevende instrumenten en andere communautaire beleidsmaatregelen op de ontwikkeling van de bijdrage van hernieuwbare energiebronnen in de EU en voorstellen voor concrete acties" ( COM(2004)0366 ), - gezien het programma "Intelligente energie - Europa" (2) , zijn mededeling van 7 december 2005 "Actieplan biomassa" ( COM(2005)0628 ) en zijn mededeling van 8 februari 2006: "Een EU-strategie voor biobrandstoffen" ( COM(2006)0034 ), - gezien Richtlijn 2003/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 mei 2003 ter bevordering van het gebruik van biobrandstoffen of andere hernieuwbare brandstoffen in het vervoer (3) , - gezien Richtlijn 98/70/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1998 betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG van de Raad (4) , - gezien Verordening (EG) nr. 1782/2003 van de Raad van 29 september 2003 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers (5) , - gezien Beschikking nr. 280/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 betreffende een bewakingssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen in de Gemeenschap en de uitvoering van het Protocol van Kyoto (6) , - gezien Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (7) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 september 2005 over het aandeel van hernieuwbare energie in de EU en voorstellen voor concrete acties (8) , - gelet op artikel 45 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A6-0040/2006 ), A. overwegende dat de productie van vernieuwbare grondstoffen een middel is om het gemeenschappelijk landbouwbeleid te verenigen met moderne en vernieuwende beleidsmaatregelen, zoals deze uiteengezet in de conclusies van de Europese Raad van Lissabon of Göteborg, B. overwegende dat in de context van duurzame ontwikkeling, de productie van hernieuwbare grondstoffen en het gebruik van organisch afval kunnen bijdragen tot de verbetering van het milieu, duurzame energieproductie, werkgelegenheid en een evenwicht tussen de diverse gebieden, terwijl tegelijk wordt bijgedragen aan een grotere diversificatie en autonomie van een multifunctionele landbouw, C. overwegende dat hernieuwbare grondstoffen, doordat zij fossiele energiebronnen deels vervangen, gecombineerd met een evenwichtige en strategische mix van alle energiebronnen, ertoe kunnen bijdragen de energie-afhankelijkheid van de EU te verminderen en daarmee het met importen verbonden politieke en economische risico minimaliseren; dat hernieuwbare grondstoffen tevens tot een reductie van de broeikasgasemissies en een beter beheer van de levenscyclus van materialen bijdragen, D. overwegende dat de ontwikkeling van de gewascultures voor niet-voedingsdoeleinden geen afbreuk mag doen aan de strategische doelstelling van onafhankelijkheid op het gebied van levensmiddelen, die vanaf het begin een doelstelling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is geweest, E. overwegende dat de gewascultures voor niet-voedingsdoeleinden weliswaar nieuwe mogelijkheden voor de moderne landbouw lijken te bieden, met name op energiegebied, maar dat het mededingingskader goed moeten worden vastgelegd waarin deze substitutie van gewascultures voor niet-voedingsdoeleinden leefbaar is voor de landbouwer en werkbaar is voor het functioneren van een nieuwe productlijn, F. overwegende dat, om de energetische diversificatie in de EU te rechtvaardigen in verband met de bestrijding van het broeikaseffect, ieder beleid dat beoogt biologische brandstoffen te ontwikkelen en de biomassa te benutten, moet uitgaan van energiezuinige productiewijzen, G. overwegende dat van de ontwikkeling van gewascultures voor niet-voedingsdoeleinden weliswaar positieve effecten kunnen uitgaan op de opwarming van het klimaat, maar dat het desalniettemin nodig is van meet af aan goede kosten-batenanalyses inzake energie en milieu te maken teneinde alle productiekosten te kunnen berekenen en een duidelijk beeld van de voordelen van de eventuele nieuwe benaderingen te krijgen, H. overwegende dat de aardolie- en -gasreserves gestaag afnemen, dat de olieproductie in de komende vijftien jaar waarschijnlijk achteruit zal gaan en dat de olieprijs daardoor nog verder zal stijgen; overwegende dat een zuinig en efficiënt gebruik van energie in de landbouw- en levensmiddelensector derhalve dringend noodzakelijk is, met name door de vervoerswegen te verkorten en de levensmiddelenvoorziening en energieopwekking te decentraliseren, I. overwegende dat de energieopwekking uit biomassa een uitdaging is op zeer diverse terreinen, zoals energievoorziening, milieubescherming, normalisatie en continuïteit van de energievoorziening via het gebruik van plaatselijke hernieuwbare energiebronnen en duurzame grondstoffen, J. overwegende dat binnenkort de vraag naar conventionele brandstoffen in de zich razendsnel ontwikkelende industrieën in Azië en de overige ontwikkelingsgebieden sterk zal stijgen, wat bijdraagt tot een drastische reductie van de wereldwijde aardoliereserves, K. overwegende dat de continuïteit van de energievoorziening moet worden gewaarborgd door diversificatie van energiebronnen, om de afhankelijkheid van de EU van de invoer van fossiele brandstoffen uit derde landen te verminderen, L. overwegende dat biobrandstoffen op het platteland voor meer werkgelegenheid kunnen zorgen dan alternatieven die op basis van fossiele brandstoffen, en op vele terreinen waar de teelt van inheemse planten door een GLB-hervorming achteruitgaat respectievelijk aan het verdwijnen is, zoals suikerbieten of katoen, zelfs een echt sociaal-economisch alternatief kunnen vormen, M. overwegende dat de ontwikkeling van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen onder andere positieve effecten kan hebben op de werkgelegenheid in gebieden met een hoge werkloosheid door bevordering van de productie in agrarische gebieden, van de werkgelegenheidsgroei, de ontwikkeling van industrie en diensten rond hernieuwbare energiebronnen en van de hernieuwde agrarische cultivatie van de in de nieuwe lidstaten als gevolg van het transformatieproces braakgelegde agrarische arealen, N. overwegende dat Richtlijn 2003/30/EG inzake biobrandstoffen bepaalt dat het streefcijfer voor het aandeel van biobrandstoffen in het totale brandstofverbruik voor vervoersdoeleinden in 2010 5,75% bedraagt, wat overeenkomt met het equivalent van 40 miljoen ton koolstofdioxide-equivalent per jaar; dat het niveau van het gebruik van biobrandstoffen in de lidstaten momenteel slechts bij 1,4% van het totale brandstofverbruik voor vervoersdoeleinden ligt; dat een grondige heroriëntering van het beleid derhalve tot aanbeveling strekt, O. overwegende dat veel lidstaten vrijstellingen van brandstofheffingen toepassen om de productie van biobrandstoffen te bevorderen, wat door Richtlijn 2003/96/EG inzake de belasting van energieproducten wordt vergemakkelijkt, P. overwegende dat er een interne markt voor landbouwproducten voor energie- en brandstofdoeleinden nodig is, Q. overwegende dat alle subsidies van de EU en de lidstaten, invoerrechten en voorschriften c.q. richtlijnen ter stimulering van energiegewassen en biobrandstoffen blijvend in overeenstemming moeten zijn met de aangegane WTO-verbintenissen, R. overwegende dat de teelt van energiegewassen een positief effect op de biodiversiteit, de bodem en de watervoorraad kan hebben, voorzover de teelt een uitbreiding van de vruchtwisseling bewerkstelligt, de cross-compliance-regeling volledig wordt nageleefd en de vruchtbaarheid van de grond actief wordt verbeterd, S. overwegende dat bij de productie van energie uit landbouwproducten de mogelijkheden van de bijproducten van land- en bosbouw, zoals afvalhout, wol, gier, stro en slachtafval, nog beter moeten worden benut, T. overwegende dat niet alleen de consumenten, maar ook de boeren en bosbouwers dienen te worden geïnformeerd over de kenmerken van niet-voedingstoepassingen van gewassen, de productie van biomassa, hernieuwbare energie en de daardoor geboden mogelijkheden voor de land- en bosbouwsector, U. overwegende dat door de recente hervorming van het GLB door ontkoppeling, het gebruik van de regeling voor energiegewassen en het in cultuur brengen van braakgelegde grond de nodige voorwaarden werden geschapen voor de ontwikkeling van niet-voedingsgewassen, V. overwegende dat energie uit biomassa een hernieuwbare energiebron vormt die een enorm potentieel heeft, met name voor de duurzame landbouw, W. overwegende dat de belangrijkste vormen van biomassa-energie worden gevormd door biobrandstoffen voor vervoer (meestal vervaardigd uit graan, suiker, oliehoudende gewassen en afvaloliën, huisverwarming door middel van biomassa (met gebruikmaking van hout en houtresten) en verbranding van hout- en landbouwafval en stro in krachtcentrales ten behoeve van de productie van elektriciteit, warmte of allebei, X. overwegende dat hernieuwbare energie volgens de huidige verwachtingen tegen 2010 slechts 9 tot 10% van de energiemix van de EU zal uitmaken in plaats van de beoogde 12%, Y. overwegende dat de nieuwe lidstaten uit Centraal- en Oost-Europa evenals de toetredingslanden Bulgarije en Roemenië potentiële producenten van hernieuwbare energiebronnen zijn en dat zij vanwege het feit dat zij een aanzienlijk gedeelte van de hulp uit de structuur- en landbouwfondsen van de EU ontvangen c.q. zullen ontvangen, zeker ook zoveel mogelijk moeten worden aangespoord om hun energiebronnen effectief te benutten en in de horizontale voorschriften van het GLB moeten worden geïntegreerd, Z. overwegende dat de suikermarkt in de Europese Unie wordt hervormd en de productie van suikerbieten wordt gereduceerd, en dat daarom terdege moet worden onderzocht in hoeverre het rendabel is om de aanwezige mogelijkheden voor de productie van biobrandstoffen uit suikerbieten of andere alternatieve gewassen op deze arealen uit te breiden, Een toekomst voor niet-voedingsgewassen 1. benadrukt dat het van belang is de steun voor onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten in de technologie van de niet-voedingsgewassen te verhogen om het potentieel en de efficiëntie van de sector te verbeteren; stelt voor dat de nadruk wordt gelegd op de meest levensvatbare projecten voor bio-energie, die de grootste kans hebben om bij te dragen aan de plattelandseconomie en die blijk geven van de mogelijkheden van biomassa om wezenlijk aan de energiebehoefte van de EU bij te dragen; 2. roept de Commissie op een strategie en actieplan van de Gemeenschap ter bevordering van hernieuwbare energiebronnen te definiëren om bij te dragen aan de continuïteit van de levensmiddelenvoorziening en de verbetering van de energie-efficiëntie van de EU, teneinde zodoende te waarborgen dat de continuïteit van de levensmiddelenvoorziening door een optimaal gebruik van hernieuwbare grondstoffen wordt versterkt; 3. beklemtoont dat het bevorderen van het gebruik van biobrandstoffen een belangrijke rol kan spelen bij de waarborging van de voedselvoorziening doordat de bodem beschikbaar blijft voor de landbouw en dat deze doelstellingen elkaar geenszins uitsluiten; 4. roept de Commissie op met behulp van de lidstaten en de relevante organisaties en actoren een inventarisatie te maken van alle individuele en collectieve ervaringen met het gebruik van biomassa (hernieuwbare grondstoffen en organisch afval uit de land- en bosbouw) voor de productie van biobrandstoffen, warmte en elektriciteit, om zo die initiatieven die het interessantst zijn op EU-niveau te kunnen aanwenden; 5. verwelkomt de inspanningen die de Commissie zich reeds heeft getroost om de verdere ontwikkeling van gewassen voor niet-voedingsdoeleinden te bevorderen en de efficiëntie van het energiegebruik te vergroten via het opstellen van het programma "Intelligente energie - Europa", het "actieplan biomassa" en haar mededeling over biobrandstoffen, maar wenst een betere coördinatie met de reeds bestaande initiatieven in de lidstaten en roept de Commissie op zich te houden aan het tijdschema voor beide initiatieven en de daaruit voortvloeiende maatregelen op zo kort mogelijke termijn te nemen; 6. acht het in verband met de langetermijnplanning van het energiebeleid van de EU en met het oog op het feit dat zowel beleggers als producenten van de economische en bedrijfsmatige veiligheid moeten profiteren, noodzakelijk nationale actieplannen met betrekking tot biomassa op te stellen op basis van uitvoerige voorstellen, waarin de prioriteiten voor het gebruik van de diverse typen biomassa worden vastgelegd en die daarnaast gerichte milieumaatregelen bevatten, evenals beleidsmaatregelen om de burgers te informeren over de voordelen en problemen van biomassa en de bijdrage die hernieuwbare energiebronnen aan duurzame ontwikkeling kunnen leveren; 7. wijst op de noodzaak om een studie uit te voeren naar de economische , ecologische en technische criteria voor de keuze van de voor de teelt geschikte gewassen, aan de hand van de grond- en klimaatsituatie in de afzonderlijke regio's; 8. roept de Commissie op om, net als in andere sectoren, ook in de landbouw voorrang te geven aan de bevordering van energiebesparing, het gebruik van bijproducten uit de landbouw voor energie en het decentrale gebruik van hernieuwbare materialen; 9. beklemtoont dat de grondstoffen voor de productie van biodiesel en bio-ethanol en van uit biomassa opgewekte warmte en elektriciteit voornamelijk uit de eigen reserves van iedere lidstaat moeten komen; 10. onderstreept de mogelijkheden die worden gecreëerd door de ontwikkelingen en investeringen in de sector niet-voedingsgewassen voor landbouwers op wie de suikerhervorming van toepassing is; 11. benadrukt dat het van belang is de doelstellingen van Richtlijn 2003/30/EG inzake biobrandstoffen verplicht te stellen en daarvoor solide toezichtsmechanismen in te voeren, met het doel de aangegane verplichtingen in de eerste plaats door de locale Europese productie in te lossen; acht het daarom noodzakelijk dat het handelsbeleid van de EU met deze doelstelling strookt; 12. beklemtoont dat de vaststelling van verplichte doelstellingen niet mag leiden tot het verdwijnen of de verzwakking van de bestaande stimulansen voor de productie van biobrandstoffen in de EU; is van mening dat de vaststelling van die verplichte doelstelling afhankelijk moet worden gesteld van een herziening van de communautaire voorschriften iznake de belasting van energieproducten; 13. beklemtoont in het licht van de steeds krapper wordende grondstofreserves het belang van de marktmechanismen die ervoor zorgen dat plantaardige energiebronnen ook zonder overheidssubsidies op duurzame basis concurrerend kunnen worden; 14. beklemtoont dat de lidstaten bij beslissingen over de ontwikkeling van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen rekening moeten houden met de plaatselijke voorwaarden en in het bijzonder met de mogelijkheden van deze ontwikkeling; 15. wijst op het feit dat alle plattelandsgebieden een aanzienlijk potentieel bezitten voor de productie van biomassa, maar dat de meest achtergestelde gebieden op grond van hun zwakke productieniveau en hun natuurlijke en structurele belemmeringen ook steeds de grootste moeilijkheden ondervinden bij de benutting van dit potentieel; wijst er voorts op dat deze gebieden daarom prioriteit moeten krijgen bij de inzet van middelen uit de structuurfondsen voor het gebruik van dit potentieel; 16. beklemtoont dat het in het kader van de nationale en regionale ontwikkelingsstrategieën voor de jaren 2007-2013 noodzakelijk is ook operationele programma's voor het gebruik van biomassa vast te leggen en de financiële ondersteuning daarvan te waarborgen via de structuurfondsen en het Cohesiefonds alsmede in het kader van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratieactiviteiten (2007-2013); 17. benadrukt dat de maatregelen ter bevordering van energiegewassen niet mogen leiden tot nieuwe prijsstijgingen voor het energieverbruik van huishoudens en ondernemingen en daarmee tot een verslechtering van de wereldwijde aantrekkingskracht van Europa als vestigingslocatie; 18. dringt er bij de Commissie op aan de bij de hervorming van het GLB vastgestelde braakleggingsregeling in het kader van de regeling voor energiegewassen te heroverwegen en het maximumareaal dat voor de bijkomende steun in aanmerking komt aanzienlijk te verhogen en het bedrag van de betaling te herzien; herinnert er in dit verband aan dat het onlangs heeft gevraagd dat de steun voor arealen met energiegewassen zal worden verhoogd tot 80 EUR per hectare per jaar, met een maximaal gegarandeerd areaal van 2 200 000 hectare; 19. stelt voor dat de Commissie in de subsidieregelingen de lijst van subsidiabele gewassen voor de winning van biobrandstoffen uitbreidt, waarborgt dat de keuze van de meest geschikte energiegewassen op regionaal en plaatselijk niveau plaatsvindt, ervoor zorgt dat alle soorten hernieuwbare energiebronnen, zoals bio-ethanol, biodiesel en anaërobe gisting (biogas) dezelfde steun krijgen en de producenten voldoende stimulansen biedt om deze gewassen te gaan verbouwen; 20. beklemtoont dat de bevordering van gewassen voor niet-voedingsdoeleinden op gepaste wijze moet worden gefinancierd, zonder daarbij de overige in Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad van 20 september 2005 vastgestelde doelstellingen voor het gebruik van het Europees landbouwfonds voor de ontwikkeling van het platteland in gevaar te brengen; 21. verzoekt de Commissie de obstakels weg te nemen die in de weg staan van de ontwikkeling van de teelt van energiegewassen in de nieuwe lidstaten die de vereenvoudigde regeling van één enkele areaalbetaling (SAPS) toepassen en daardoor geen financiële steun van de EU ontvangen; 22. acht het noodzakelijk dat de premies voor de teelt van energiegewassen worden uitgesloten van het mechanisme van "phasing-in" in de nieuwe lidstaten; 23. is van oordeel dat de steun voor de teelt van energiegewassen in de nieuwe lidstaten van de SAPS-regeling moet worden gescheiden, zodat de teelt van energiegewassen extra wordt ondersteund; 24. benadrukt dat niet-voedingsgewassen op langere termijn commercieel levensvatbaar moeten worden en roept de Commissie op voor de industrie te voorzien in duurzame oplossingen en stabiele regelingen om te bevorderen dat geschikte aanpassingen en investeringen plaatsvinden en dat deze gewassen niet meer met publieke middelen behoeven te worden gefinancierd; 25. merkt op dat er in het bijzonder op moet worden gelet dat de intensivering van de teelt niet leidt tot nadelige milieueffecten, zoals belasting van de grond met mestresiduen en plantenbeschermingsmiddelen of zoals uitputting en besmetting van de waterreserves; 26. beklemtoont dat het van belang is de communicatie tussen de landbouwsector en de verwerkende industrie aan te moedigen door in duidelijke contracten, technologische overdracht en andere stimulansen te voorzien; 27. verzoekt de Commissie, afhankelijk van de situatie in elke lidstaat, de aanwending van subsidies en kredietprogramma's op EU-, nationaal en regionaal niveau voor doeleinden als de bouw van verwerkingsinstallaties en de ontwikkeling van grondstoffen te stimuleren; 28. verzoekt de Commissie de potentiële voordelen te evalueren van niet-voedingsgewassen in termen van werkgelegenheid en lagere vervoerskosten door de bouw van installaties voor hernieuwbare energie in plattelandsgebieden; 29. beklemtoont dat het van belang is maatregelen te treffen om een toereikende kwaliteit van geïmporteerde grondstoffen en de naleving van maatschappelijke normen en milieunormen te waarborgen, op basis van de geldende normen in de EU; 30. dringt er bij de Commissie op aan verdere inspanningen te ondernemen om de productnormen en de steun voor hernieuwbare grondstoffen in de gehele EU op één lijn te brengen teneinde een interne markt voor hernieuwbare energiebronnen te bevorderen; 31. roept de Commissie op de stimulering van gewassen voor niet-voedingsdoeleinden door aanpassing van de relevante regelingen zodanig te ondersteunen dat aan de criteria van duurzame ontwikkeling wordt voldaan en in de hele EU de multifunctionele landbouw wordt versterkt; 32. beklemtoont dat de effecten van energiegewassen op de landbouw op de voet gevolgd moeten worden en dat erop moet worden toegezien dat regelingen worden ingevoerd om een ongecontroleerde verspreiding te voorkomen van de teelt van plantensoorten die in bepaalde gebieden worden beschouwd als agressief; 33. roept op tot het gebruik van bestaande controlemechanismen, zoals de randvoorwaarden (cross-compliance), teneinde te waarborgen dat de biodiversiteit en de natuurlijke elementen grond, water en lucht niet in gevaar worden gebracht door de productie van brandstoffen, energie en materialen op biologische basis en de uitstoot van broeikasgassen daadwerkelijk wordt verminderd; 34. verzoekt de Commissie zich te beraden op de ontwikkeling van een transparante, openbaar toegankelijke databank op EU-niveau met gegevens over de voordelen van de levenscyclus van hernieuwbare grondstoffen en resultaten van levenscyclusanalyses; 35. verzoekt de invoering van materialen die zijn afgeleid van biomassa door middel van openbare aanbestedingsstrategieën te ondersteunen teneinde het bewustzijn voor het potentiële nut van hernieuwbare grondstoffen en van hun verdere voordelen voor het milieu en de gezondheid te vergroten; 36. dringt er bij de Commissie op aan de verbreiding en de technologische overdracht van onderzoek, ontwikkeling en tests in de EU op het gebied van biomaterialen, bio-energie en biobrandstoffen te bevorderen en een desbetreffende bewustmakingscampagne te ondersteunen; 37. benadrukt het belang van de integratie op EU-niveau van nationale activiteiten van onderzoek, ontwikkeling en tests op het gebied van biomaterialen, met name wat betreft de oprichting van een EU-onderzoeksprogramma betreffende technologieën voor de omzetting van biomassa in energie, brandstoffen en chemische producten; 38. roept de Commissie op maatregelen te nemen om zo snel mogelijk een compromis te realiseren tussen de auto-industrie en de petrochemische industrie, indachtig het beginsel "biobrandstoffen voor auto's, niet auto's ten dienste van biobrandstoffen"; Mogelijkheden van gespecialiseerde gewassen en producten 39. roept de Commissie op maatregelen te treffen om de productie van speciale chemische producten uit grondstoffen uit de landbouw te stimuleren teneinde de inkomsten in de landbouw te verhogen en de markt van milieuvriendelijke en gezonde producten te voorzien, ter vervanging van niet-afbreekbare chemische producten; 40. erkent dat het gebruik van speciale gewassen in decentrale en kleinschalige toepassingen zeer efficiënt kan zijn en dat een groot percentage boeren daarvan profijt zou kunnen trekken, en dringt er derhalve bij de Commissie op aan ontwikkelingen op dit gebied te stimuleren teneinde een geleidelijke stijging van de productie van speciale gewassen te bewerkstelligen; 41. moedigt de recente ontwikkelingen in de kunststof-, smeermiddelen- en isolatie-industrie aan waarbij conventionele vezels, die ten koste van veel fossiele energie worden gefabriceerd, door producten op plantaardige basis worden vervangen, dringt er bij de Commissie op aan het gebruik van deze producten op plantaardige basis verplicht te stellen, wanneer zij goede alternatieven voor conventionele vezels vormen; 42. onderstreept dat de landbouw het potentieel heeft farmaceutische gewassen te produceren voor de vervaardiging van vaccins en andere producten die ten doel hebben de medische industrie van adequate instrumenten voor de gezondheidszorg te voorzien; 43. steunt het gebruik in de landbouw van uit landbouwproducten gewonnen stoffen zoals meststoffen, insecticiden en pesticiden in de landbouw, omdat daardoor de biologische verbouwmethoden ten aanzien van bemesting en plantenbescherming worden gestimuleerd; 44. benadrukt dat de toenemende vraag van de consumenten naar milieuvriendelijke en gezondheidsbevorderende producten een stimulans voor de agrarische industrie betekent om grondstoffen voor natuurlijke en hypoallergene cosmetica, natuurlijke en milieuvriendelijke textielproducten en nieuwe voedingsproducten te produceren; 45. roept de Commissie op verdere innovaties aan te moedigen die nieuwe technologieën beloven zoals de gecombineerde productie van papier en bio-ethanol uit stro; Bevordering van de productie van warmte en elektriciteit uit agrarische hulpbronnen 46. benadrukt het potentieel van het gebruik van bijproducten en afval van de landbouw voor de productie van warmte, koeling en elektriciteit via economisch en ecologisch effectieve processen die de agrarische sector en de plattelandsgemeenten een grotere mate van autonomie kunnen geven; 47. wenst dat de middelen voor onderzoek en plattelandsontwikkeling zich concentreren op een effectiever en krachtiger gebruik van organisch afval uit de land- en bosbouw voor individuele en collectieve doeleinden in de plattelandsomgeving; 48. roept de Commissie op een effectieve benutting van de beschikbare biomassa uit land- en bosbouwafval evenals de teelt van energiegewassen middels geschikte planten (met name snelgroeiende houtgewassen, zoals de wilg en de populier, of grasgewassen, zoals bepaalde poaceae) zonder schade aan te brengen aan gewassen die in de afzonderlijke lidstaten inheems zijn, om zo warmte op te wekken en tegelijkertijd bij te dragen aan de benutting van bepaalde soorten afval; 49. benadrukt dat het van belang is voor de productie van warmte uit hernieuwbare hulpbronnen en uit bijproducten van de landbouw, alsook aan de mogelijkheden van het gebruik van stadsverwarming, verplichte doelstellingen vast te stellen waardoor een efficiënt gebruik van biomassa als hernieuwbare energiebron en de ontwikkeling van nieuwe lokale markten voor landbouwproducten worden gestimuleerd; 50. acht het noodzakelijk om optimale voorwaarden te scheppen voor het gebruik van biomassa, heldere regels te formuleren voor de subsidieregelingen en de financiële ruimte voor de uitbreiding en betere benutting van de productie te vergroten; 51. verzoekt de Commissie te komen met een aanbeveling aan de lidstaten om doeltreffende stimulansen, zoals belastingvoordelen, toe te passen teneinde het gebruik van hernieuwbare energie en de opwekking van energie uit hernieuwbare, lokale grondstoffen te stimuleren; 52. beveelt aan verdere ondersteuning te verlenen aan de reeds door vele producenten op kleine schaal geleverde inspanningen om hernieuwbare energie direct in het boerenbedrijf te produceren en te gebruiken, wanneer goede vooruitzichten bestaan voor een spoedig marktsucces zonder permanente subsidies; 53. informeert de landbouwers over de mogelijkheden en nieuwe bedrijfsmatige perspectieven die de teelt van energiegewassen biedt na de opgelegde beperkingen in het kader van het hervormde GLB; 54. moedigt de bouw van bioraffinaderijen aan die de kosteneffectiviteit van de eindproducten door het integraal gebruik van biomassa verhogen; 55. verzoekt de lidstaten de burgers bewuster te maken van de positieve effecten van het gebruik van biomassa en hernieuwbare energiebronnen voor de bescherming van het milieu door publiciteitscampagnes te organiseren met de jongere generatie als voornaamste doelgroep, voor wie de ontwikkeling van een ecologisch bewustzijn belangrijk is; 56. beklemtoont dat de noodzaak tot het gebruik van agrarische bijproducten en ander biomassa-afval, waaronder ook biologisch afgebroken industrieel afval, niet moet worden veronachtzaamd; Mogelijkheden voor biobrandstoffen 57. benadrukt dat de vervanging van fossiele brandstoffen economische kansen kan bieden en werkgelegenheid kan scheppen in lijn met de Lissabon-strategie; 58. herinnert eraan dat, omdat de EU broeikasgassen moet bestrijden en het milieu moet beschermen, bij de productie van biobrandstoffen, die kunnen bijdragen aan de diversificatie van de energiebronnen, ook gelet moet worden op de voorschriften waarop een duurzame landbouw is gegrond; 59. wijst erop dat prioriteit moet worden gegeven aan het onderzoek naar nieuwe technologieën voor de ontwikkeling en benutting van hernieuwbare brandstoffen; 60. dringt er bij de lidstaten op aan maatregelen zoals verdere belastingprikkels en de bijmenging van biobrandstoffen in fossiele brandstoffen in overweging te nemen als veelbelovende methoden om biobrandstoffen in de toekomst te bevorderen; 61. beklemtoont evenwel dat nieuwe fiscale maatregelen, zoals belastingsvrijstellingen, voorzichtig moeten worden gehanteerd om te voorkomen dat de markt verstoord wordt door overcompensatie van ingevoerde biobrandstoffen en die vormen van energie waarvan de productiekosten extreem laag liggen; 62. dringt er bij de lidstaten op aan belastingen en accijnzen voor een periode vast te stellen die lang genoeg is om het vertrouwen van de industrie te waarborgen en investeringen te stimuleren; 63. verzoekt de Commissie zich erop te beraden om een voorwaardelijke markttoegang in te voeren voor importen van biobrandstoffen uit derde landen als Brazilië, om ervoor te zorgen dat de wereldwijde continuïteit in de voedselbevoorrading, biodiversiteit en CO2-opslagcapaciteit van de oerwouden gewaarborgd wordt door middel van gerichte belastingheffing; kan op deze wijze de EU-biobrandstofindustrie met haar strenge milieunormen ook concurrerend kan blijven en de bevordering van plattelandsontwikkelingsprojecten gericht op een duurzaam gebruik van hulpbronnen in derde landen; 64. roept op tot een sterkere financiering van het onderzoek naar nieuwe economisch effectieve en duurzame technologieën waarvan de ontwikkeling beter aan de behoeften van de biobrandstofindustrie is aangepast; 65. is verheugd over het feit dat de stimulering van het onderzoek naar nieuwe en kosteneffectievere technologieën voor biobrandstoffen de nodige aandacht krijgt; 66. beveelt aan onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot tweede generatie biobrandstoffen krachtig te ondersteunen, maar ook serieuze overweging te geven aan de mogelijkheden binnen de bestaande voorstellen die een wezenlijke bijdrage leveren aan de oplossing van milieuproblemen, zoals de productie van waterstof uit hernieuwbare energiebronnen; 67. erkent dat biobrandstoffen vooralsnog, totdat de productie daarvan goedkoper kan plaatsvinden (vandaar het belang van toewijzing van middelen aan het onderzoek), duurder zijn dan fossiele brandstoffen, maar wijst op het feit dat de combinatie van biobrandstoffen en fossiele brandstoffen een positief effect op het milieu heeft; 68. roept de Commissie op om onverwijld een voorstel tot herziening van Richtlijn 98/70/EG betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof in te dienen teneinde gepaste maatregelen vast te stellen om de verwezenlijking van de doelstellingen van Richtlijn 2003/30/EG inzake biobrandstoffen te vergemakkelijken en aldus biobrandstoffen verder te bevorderen; o o o 69. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.