( Medebeslissingsprocedure: tweede lezing ) Het gemeenschappelijk standpunt wordt goedgekeurd, daarmee wordt het besluit geacht dienovereenkomstig te zijn vastgesteld. ( Medebeslissingsprocedure: eerste lezing ) Dit voorstel wordt goedgekeurd. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5530/3/2002 - C5-0116/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 168 ) (2) , – gelet op artikel 251, lid 2, van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 78 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0150/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het gemeenschappelijk standpunt; 2. constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het gemeenschappelijk standpunt; 3. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1, van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 4. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Dit voorstel wordt goedgekeurd. Wetgevingsresolutie>\*MERGEFORMATWetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macrofinanciële bijstand aan Oekraïne ( COM(2002) 12 – C5&nbhy;0044/2002 – 2002/0018(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2002) 12 (1) ), – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 308 van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0044/2002), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0160/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2001) 677 (1) ), – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig de artikelen 36 en 37 van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0645/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het advies van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0116/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gelet op de Verklaring van Barcelona en het werkprogramma van 28 november 1995 dat op de conferentie van Barcelona is goedgekeurd, – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties, met name die van 11 april 2002 (1) over de mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europees Parlement ter voorbereiding van de vijfde Conferentie van de Europees-mediterrane ministers van Buitenlandse Zaken, – gelet op de conclusies van deze conferentie, die op 22-23 april 2002 in Valencia plaatsvond, A. overwegende dat de politieke context waarin deze conferentie heeft plaatsgehad, beïnvloed is door de huidige situatie in het Midden-Oosten, B. overwegende dat het Spaanse voorzitterschap op basis van de voorstellen van de Commissie een actieplan heeft gepresenteerd dat de hervatting van het proces van Barcelona op efficiëntere basis mogelijk moet maken, 1. prijst het Voorzitterschap van de Raad om de inspanningen die zijn gedaan om deze conferentie doorgang te laten vinden ondanks de onzekerheden als gevolg van de ernstige situatie in het Midden-Oosten, en voorts omdat het in staat is gebleken tot positieve conclusies te komen via consensus; 2. betreurt het ten zeerste dat de delegaties van Syrië en Libanon afwezig waren, en beseft dat de oplossing van het conflict in het Midden-Oosten een eerste vereiste is voor stabiliteit in de regio; is echter verheugd over de aanwezigheid als waarnemer van Libië, Mauritanië, de Arabische Liga en de Unie van de Maghreb als speciale gasten van het voorzitterschap, omdat zij in de regio een sleutelrol spelen; 3. steunt het door alle landen goedgekeurde actieplan en verzoekt de Commissie en de Raad alles in het werk te stellen om de aanbevelingen in het actieplan om te zetten in echte, uitvoerbare besluiten; 4. verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat met de euromediterrane dialoog een strategische beleidsdoelstelling wordt nagestreefd die stoelt op vrede en vooruitgang, met als uitgangspunt een billijke en levensvatbare oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict, waarbij de totstandbrenging van een multilaterale vrijhandelszone niet het doel is, maar slechts een middel; 5. is tevreden over het feit dat de conferentie terdege rekening heeft gehouden met de voorstellen die het Parlement heeft geformuleerd in zijn resolutie van 11 april 2002, met name die welke betrekking hebben op de besluiten inzake de financiële instrumenten voor steun aan de euromediterrane samenwerking en de oprichting van een Europees-mediterrane parlementaire vergadering; 6. steunt het voorstel om voor de meest delicate thema's en kwesties die de landen het meest raken een procedure voor nauwere samenwerking in te stellen tussen de Euromediterrane partnerlanden, alsmede de voorstellen inzake ontwikkeling van de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, die ten uitvoer moeten worden gelegd met inachtneming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; 7. stemt in met de bijeenroeping van een ministerconferentie over immigratie en de sociale integratie van migranten; 8. hecht eraan dat de dialoog over de mensenrechten wordt verdiept, en herhaalt zijn verzoek aan alle partijen bij Euromediterrane associatieovereenkomsten om de mensenrechtenclausule te vertalen in een actieprogramma ter verbetering en bevordering van de eerbiediging van de mensenrechten en een instrument te creëren om op gezette tijden de naleving van artikel 2 van de associatieovereenkomst te beoordelen, en herhaalt zijn oproep aan de Commissie om jaarlijks een verslag uit te brengen over de mensenrechten in het Middellandse-Zeegebied, op basis waarvan het partnerschap verder kan worden uitgewerkt; 9. bevestigt opnieuw dat op het gebied van de strijd tegen terrorisme samenwerking belangrijk is en onderstreept dat de essentiële rol van de Verenigde Naties bij de uitvoering van deze strategie moet worden gegarandeerd; 10. bevestigt opnieuw eraan gehecht te zijn dat bij de uitvoering van diverse euromediterrane programma's en projecten rekening wordt gehouden met de gedecentraliseerde dimensie en verzoekt de Commissie op deze manier te zorgen voor een ruime participatie van de verschillende institutionele, sociale en culturele actoren; herinnert eraan dat de aan de euro-Mediterrane landen toegewezen begrotingsmiddelen een passende besteding dienen te vinden, en dat het van essentieel belang is dat het Meda-programma beter wordt beheerd en de financiële samenwerkingshulp veel sterker wordt gedecentraliseerd, teneinde vooruitgang te boeken op het gebied van mensenrechten en democratisering van het overheidsoptreden, het primaat van het recht en duurzame ontwikkeling; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de lidstaten en de mediterrane partnerlanden die de Verklaring van Barcelona hebben ondertekend. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst (PE&nbhy;CONS 3611/2002 – C5&nbhy;0098/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 468 (2) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (3) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (4) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2001) 621 – C5&nbhy;0515/2001), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0121/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15483/3/2001 – C5&nbhy;0036/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 94 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2001) 709 (3) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0153/2002), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in tweede lezing vastgesteld op 15 mei 2002 met het oog op de aanneming van Besluit nr. ..../2002/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zesde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en van innovatie (2002-2006) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 166, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie, (4) Na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité, (5) Gezien het advies van het Comité van de regio's, Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (6) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Met het oog op de vervulling van de in artikel 2 van het Verdrag vastgestelde taken is in artikel 163 van het Verdrag bepaald dat de Gemeenschap als doelstelling heeft de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de industrie van de Gemeenschap te versterken en de ontwikkeling van haar internationale concurrentiepositie te bevorderen, alsmede de onderzoeksactiviteiten te bevorderen die uit hoofde van ander communautair beleid nodig worden geacht. (2) In artikel 164 van het Verdrag worden de activiteiten opgesomd die de Gemeenschap ter aanvulling van de activiteiten van de lidstaten voor de verwezenlijking van deze doelstellingen onderneemt. (3) Het Verdrag voorziet in de vaststelling van een meerjarenkaderprogramma waarin alle communautaire activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (hierna OTO te noemen) zijn opgenomen; het kaderprogramma is geheel in overeenstemming met het in artikel 5 van het Verdrag opgenomen subsidiariteitsbeginsel. (4) Op grond van artikel 165 van het Verdrag coördineren de Gemeenschap en de lidstaten hun activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling, teneinde de wederzijdse samenhang van het beleid van de lidstaten en het beleid van de Gemeenschap op dit gebied te verzekeren. (5) De Commissie heeft in de loop van 2000 twee mededelingen ingediend, over respectievelijk de vooruitzichten en de doelstellingen van de vorming van een Europese onderzoeksruimte en de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en de oriëntaties voor de activiteiten van de Europese Unie op het gebied van onderzoek (2002-2006). "Innovatie in een kenniseconomie" was het onderwerp van een mededeling die de Commissie eveneens in 2000 heeft gepubliceerd. (6) De Europese Raden van Lissabon van maart 2000, van Santa Maria de Feira van juni 2000 en van Stockholm van maart 2001 hebben conclusies goedgekeurd die gericht zijn op de snelle totstandbrenging van een Europese ruimte voor onderzoek en innovatie met het oog op een duurzame economische groei, meer werkgelegenheid en sociale samenhang met als einddoel dat de Europese Unie uiterlijk 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld kan worden. Op basis van de verplichting uit hoofde van artikel 6 van het Verdrag heeft de Europese Raad van Göteborg in juni 2001 overeenstemming bereikt over een strategie voor duurzame ontwikkeling en een derde dimensie, namelijk milieu, toegevoegd aan de strategie van Lissabon. In het bijzonder onderstreepte de Europese Raad van Lissabon het belang van het e- Europe-initiatief van de Commissie, dat gericht is op een informatiemaatschappij voor iedereen, terwijl de Europese Raad van Stockholm ook benadrukte dat het nodig is bijzondere inspanningen te leveren ten aanzien van nieuwe technologieën, met name de biotechnologie. (7) Het Europees Parlement (7) (8) , de Raad (9) (10) , het Economisch en Sociaal Comité (11) en het Comité van de regio's (12) hebben zich eveneens voor de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte uitgesproken. (8) De Commissie heeft op 19 oktober 2000 de conclusies ingediend van de externe evaluatie van de uitvoering en de resultaten van de communautaire activiteiten die in de voorgaande vijf jaar zijn ondernomen, vergezeld van haar opmerkingen. (9) Het zesde kaderprogramma dient een structurerend effect te hebben op het onderzoek en de technologische ontwikkeling in Europa, waaronder de lidstaten, de geassocieerde kandidaat-lidstaten en andere geassocieerde landen, en een belangrijke bijdrage te leveren aan de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en aan innovatie. (10) Overeenkomstig artikel 166, lid 1, van het Verdrag moeten de wetenschappelijke en technologische doelstellingen en de relevante prioriteiten van de overwogen activiteiten, het totale maximumbedrag, de nadere regels voor de financiële deelneming van de Gemeenschap aan het zesde kaderprogramma, alsmede de onderscheiden deelbedragen voor elk van de overwogen activiteiten worden vastgesteld, en de grote lijnen van deze activiteiten worden aangegeven; deze zullen worden uitgevoerd in overeenstemming met de doelstelling van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Het is belangrijk een gezond financieel beheer van het zesde kaderprogramma te waarborgen. (11) Het is dienstig dat bijzondere aandacht uitgaat naar de behoeften van het midden&nbhy; en kleinbedrijf (MKB) , met inachtneming van het Europees Handvest voor kleine bedrijven waarmee door de Europese Raad van Feira werd ingestemd en waarvan de beginselen en actielijn 8 de technologische capaciteit van kleine bedrijven beogen te versterken en de toegang tot het beste onderzoek en de beste technologie te vergemakkelijken . (12) Het zesde kaderprogramma moet over het gehele spectrum van fundamenteel tot toegepast onderzoek een belangrijke bijdrage leveren tot de ontwikkeling van wetenschappelijke en technische topkwaliteit en de coördinatie van het Europese onderzoek. Het dient het belang van het betrekken van geassocieerde kandidaat-lidstaten bij het onderzoeksbeleid van de Gemeenschap en bij de Europese onderzoeksruimte te benadrukken. (13) Specifieke doelgerichte projecten en coördinatieacties kunnen ook worden gebruikt als een ladder naar topkwaliteit teneinde de activiteiten van dit kaderprogramma toegankelijker te maken voor kleinere onderzoeksactoren van wetenschappelijke topkwaliteit, waaronder het MKB, alsmede voor onderzoeksactoren uit geassocieerde kandidaat-lidstaten. (14) De deelname van ultraperifere gebieden aan communautaire OTO-acties via op hun specifieke situatie afgestemde mechanismen moet worden bevorderd. (15) De internationale en overkoepelende dimensie in de Europese onderzoeksactiviteiten is belangrijk, omdat zij wederzijds voordeel kan opleveren. Het zesde kaderprogramma staat open voor deelname van landen die daartoe de noodzakelijke overeenkomsten hebben gesloten, en het staat, op basis van wederzijds voordeel, ook open voor deelname op projectniveau door instanties uit derde landen en internationale organisaties voor wetenschappelijke samenwerking. Er zullen specifieke activiteiten worden ondernomen om de deelname van wetenschappers en instellingen uit ontwikkelingslanden, mediterrane landen, met inbegrip van de westelijke Balkan, alsmede Rusland en de Nieuwe Onafhankelijke Staten (NOS) te bevorderen. (16) Het Gemeenschappelijk centrum voor onderzoek moet bijdragen tot de uitvoering van het kaderprogramma, waarbij het een onafhankelijke, door de klant gestuurde ondersteuning kan bieden voor het ontwerpen en uitvoeren van het Gemeenschapsbeleid, met inbegrip van het toezicht op de uitvoering van dat beleid, op de gebieden waarvoor het specifiek bevoegd is. (17) De onderzoeksactiviteiten uit hoofde van het zesde kaderprogramma moeten worden uitgevoerd met inachtneming van de fundamentele ethische beginselen, daaronder begrepen die welke weerspiegeld zijn in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. (18) Naar aanleiding van de mededeling van de Commissie "Een mobiliteitsstrategie voor de Europese onderzoekruimte" zal de mobiliteit van onderzoekers worden bevorderd teneinde met succes een Europese onderzoeksruimte tot stand te brengen. (19) Naar aanleiding van de mededeling van de Commissie "Vrouwen en wetenschap" en de resoluties van de Raad van 20 mei 1999 (13) en 26 juni 2001 (14) en de resolutie van het Europees Parlement van 3 februari 2000 (15) over dit thema wordt een actieplan uitgevoerd dat gericht is op de versterking en de bevordering van de plaats en de rol van vrouwen in wetenschap en onderzoek en moeten de acties op dit gebied worden uitgebreid en verbeterd. (20) De Commissie moet regelmatig bij het Europees Parlement en de Raad een voortgangsverslag over de uitvoering van het zesde kaderprogramma indienen; ook moet zij tijdig, voordat zij het voorstel voor het zevende kaderprogramma indient, een onafhankelijke evaluatie laten verrichten van de uitgevoerde activiteiten , met inachtneming van de bijdrage van het zesde kaderprogramma aan de totstandbrenging van de Europese onderzoekruimte , waarbij tegenover alle betrokken actoren openheid wordt betracht. (21) Uitvoering van het zesde kaderprogramma kan ertoe leiden dat de Gemeenschap deelneemt aan door verscheidene lidstaten uitgevoerde programma's of dat gemeenschappelijke ondernemingen of andere structuren in de zin van de artikelen 169 tot en met 171 van het Verdrag worden opgezet. (22) Het Comité voor wetenschappelijk en technisch onderzoek (CREST) is geraadpleegd, BESLUITEN : Artikel 1 1. Voor de periode 2002-2006 wordt een meerjarenkaderprogramma voor communautaire activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, hierna "zesde kaderprogramma" te noemen, vastgesteld. 2. Het zesde kaderprogramma omvat alle activiteiten van de Gemeenschap als bedoeld in artikel 164 van het Verdrag. 3. Het zesde kaderprogramma draagt bij tot de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en tot innovatie. 4. In bijlage I zijn de wetenschappelijke en technologische doelstellingen en de daarmee verband houdende prioriteiten vastgesteld en worden de grote lijnen van de beoogde activiteiten aangegeven. Artikel 2 1. Het totale maximumbedrag van de financiële deelneming van de Gemeenschap aan het gehele zesde kaderprogramma beloopt 16,270 miljard euro. Het deelbedrag voor elk van de afzonderlijke activiteiten is vastgesteld in bijlage II. 2. De nadere voorwaarden voor de financiële deelneming van de Gemeenschap moeten in overeenstemming zijn met het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen, aangevuld met bijlage III. Artikel 3 Alle onderzoeksactiviteiten uit hoofde van het zesde kaderprogramma moeten worden uitgevoerd met inachtneming van de fundamentele ethische beginselen. Artikel 4 In het kader van het door de Commissie uit hoofde van artikel 173 van het Verdrag voor te leggen jaarlijkse verslag brengt de Commissie uitvoerig verslag uit over de vorderingen bij de uitvoering van het zesde kaderprogramma en met name de vorderingen met het bereiken van de doelstellingen en het nastreven van de prioriteiten daarvan , als aangegeven onder elke titel van Bijlage I ; ook wordt informatie over de financiële aspecten en het gebruik van de instrumenten verstrekt. Artikel 5 Aan het zesde kaderprogramma wordt uitvoering gegeven door middel van specifieke programma's. In deze programma's worden precieze doelstellingen en nauwkeurige regels voor de uitvoering vastgesteld. Artikel 6 1. De Commissie houdt voortdurend en systematisch toezicht op de uitvoering van het zesde kaderprogramma en de specifieke programma's, bijgestaan door onafhankelijke gekwalificeerde deskundigen. 2. Voordat zij het voorstel voor het volgende kaderprogramma indient, laat de Commissie door hooggekwalificeerde onafhankelijke deskundigen een externe evaluatie verrichten van de uitvoering en de resultaten van de activiteiten van de Gemeenschap in de vijf jaar die aan deze evaluatie vooraf zijn gegaan. De Commissie deelt de conclusies van die evaluatie tezamen met haar opmerkingen mee aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN, GROTE LIJNEN VAN DE ACTIVITEITEN EN PRIORITEITEN INLEIDING EN ALGEMEEN OVERZICHT Het zesde kaderprogramma ("het programma") wordt uitgevoerd uit hoofde van de in artikel 163, lid 1, van het Verdrag opgenomen doelstelling "de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de industrie van de Gemeenschap te versterken en de ontwikkeling van haar internationale concurrentiepositie te bevorderen, alsmede de onderzoeksactiviteiten te bevorderen die uit hoofde van andere hoofdstukken van dit Verdrag nodig worden geacht". Om dit doeltreffender te kunnen realiseren en teneinde bij te dragen tot de totstandbrenging van een Europese onderzoeksruimte en tot innovatie, is het zesde kaderprogramma gestructureerd rond de volgende drie hoofdlijnen, in het kader waarvan de vier activiteiten van artikel 164 van het Verdrag zullen worden ondernomen: De werkzaamheden in het kader van deze drie hoofdlijnen dragen bij tot de integratie van onderzoeksinspanningen en &nbhy;activiteiten op Europese schaal alsmede tot de structurering van de verschillende dimensies van de Europese onderzoeksruimte. De coördinatie van de in het kader van deze hoofdlijnen ondernomen activiteiten wordt gewaarborgd. Ter ondersteuning van de ontwikkeling van het MKB in de kennismaatschappij en van het gebruik van het economische potentieel van het MKB in een grotere en meer geïntegreerde Europese Unie worden het MKB , alsmede de kleine en zeer kleine ondernemingen en ambachtelijke bedrijven aangemoedigd in alle sectoren van het zesde kaderprogramma en in het kader van alle instrumenten als aangegeven in Bijlage III deel te nemen, in het bijzonder in het kader van de activiteiten die in de prioritaire thematische gebieden worden ondernomen in de geest van de "ladder naar topkwaliteit". Er zal worden gezorgd voor een probleemloze overgang van de modaliteiten van het vijfde naar die van het zesde kaderprogramma . Internationale deelname aan deze activiteiten wordt gewaarborgd. Deelname zal openstaan voor alle landen die daartoe associatieovereenkomsten met de Gemeenschap hebben gesloten. Andere derde landen kunnen via bilaterale samenwerkingsovereenkomsten aan het zesde kaderprogramma deelnemen. Onderzoekers en organisaties van derde landen kunnen ook per geval aan projecten deelnemen. De nadere voorwaarden waaronder entiteiten uit derde landen en internationale organisaties die onderzoeksactiviteiten verrichten aan het programma kunnen deelnemen, alsmede de financiële regelingen, worden vermeld in het uit hoofde van artikel 167 van het Verdrag vast te stellen besluit. Deelneming aan de activiteiten van het zesde kaderprogramma zal worden aangemoedigd door de bekendmaking van de nodige gegevens over de inhoud, voorwaarden en procedures, waarover potentiële deelnemers, waaronder die van de geassocieerde kandidaat-lidstaten en andere geassocieerde landen, tijdig en grondig zullen worden geïnformeerd. Tijdens de uitvoering van dit programma en de daaruit voortvloeiende onderzoeksactiviteiten moeten de fundamentele ethische beginselen, waaronder de zorg voor het welzijn van dieren, in acht worden genomen. Daartoe behoren onder andere de beginselen die zijn neergelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, de bescherming van de menselijke waardigheid en het menselijk leven, de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer alsmede het milieu overeenkomstig het Gemeenschapsrecht en, waar toepasselijk, internationale verdragen, zoals de Verklaring van Helsinki, het op 4 april 1997 te Oviedo ondertekende Verdrag van de Raad van Europa inzake de rechten van de mens en de biogeneeskunde en het op 12 januari 1998 in Parijs ondertekende Aanvullend Protocol betreffende het verbod op klonen van mensen, het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, de door de UNESCO aangenomen Universele Verklaring over het menselijk genoom en de mensenrechten en de relevante resoluties van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), het Protocol van Amsterdam betreffende de bescherming en het welzijn van dieren, alsmede de vigerende wetgeving, regelgeving en ethische richtsnoeren in de landen waar het onderzoek zal worden uitgevoerd. 1. BUNDELING EN INTEGRATIE VAN HET ONDERZOEK VAN DE GEMEENSCHAP De activiteiten die in het kader van dit punt worden uitgevoerd, en die het grootste deel van de inspanningen uit hoofde van het programma vertegenwoordigen, zijn bedoeld om de onderzoeksinspanningen en -activiteiten op Europese schaal te integreren. Ze zijn in de eerste plaats gericht op zeven welomschreven prioritaire thematische gebieden, terwijl daarnaast op een breder gebied van wetenschappelijk en technologisch onderzoek specifieke maatregelen worden genomen. Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) biedt op een onafhankelijke manier binnen zijn specifieke bevoegdheidsdomeinen op een door de klant gestuurde wijze ondersteuning bij het ontwerpen en het uitvoeren van het Gemeenschapsbeleid, daaronder begrepen het toezicht op de uitvoering van dat beleid. 1.1. Thematische prioriteiten Er zijn zeven prioritaire thematische gebieden vastgesteld, te weten: 1.2. Specifieke activiteiten die een breder onderzoeksgebied beslaan 1.2.1. Beleidsondersteuning en anticiperen op de wetenschappelijke en technologische behoeften: activiteiten ter ondersteuning van het Gemeenschapsbeleid en onderzoek dat tegemoet komt aan nieuwe en opkomende wetenschappelijk en technologische behoeften. 1.2.2. Horizontale onderzoeksactiviteiten waarbij het MKB betrokken is: deze specifieke activiteiten strekken ertoe het Europese MKB in traditionele of nieuwe sectoren te helpen zijn technologische capaciteiten te bevorderen en zijn vermogen te ontwikkelen om op Europees en internationaal niveau werkzaam te zijn. 1.2.3. Specifieke maatregelen ter ondersteuning van internationale samenwerking: ter ondersteuning van de externe betrekkingen en het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap worden specifieke maatregelen genomen ter bevordering van de internationale samenwerking op het gebied van onderzoek. In beginsel worden de volgende drie groepen van derde landen hierbij betrokken: c) Rusland en de nieuwe onafhankelijke staten (NOS). 1.3. Niet-nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek Twee specifieke onderzoeksgebieden zijn geselecteerd voor activiteiten van het GCO, te weten: De activiteiten op dit gebied houden het volgende in: 2.1. Onderzoek en innovatie In het kader van dit punt zullen ter aanvulling van de innovatieactiviteiten in het kader van de hoofdlijn "Bundeling en integratie van het onderzoek van de Gemeenschap" activiteiten worden ondernomen om de technologische innovatie, de exploitatie van onderzoeksresultaten, de overdracht van kennis en technologieën en de oprichting van technologiebedrijven in de Gemeenschap en in al haar regio's te stimuleren. 2.2. Menselijk potentieel en mobiliteit Activiteiten ter ondersteuning van de ontwikkeling van een menselijk potentieel van wereldniveau in alle regio's van de Gemeenschap, door bevordering van de transnationale mobiliteit voor opleidingsdoeleinden, deskundigheidsbevordering en kennisoverdracht tussen verschillende sectoren, het ondersteunen van de ontwikkeling van wetenschappelijke topkwaliteit en steun om Europa aantrekkelijker te maken voor de beste onderzoekers uit derde landen. Het potentieel dat hiervoor in alle groepen van de bevolking aanwezig is, in het bijzonder bij vrouwen, moet via passende begeleidende maatregelen worden ontwikkeld. 2.3. Onderzoeksinfrastructuren Activiteiten om het optimale gebruik van de onderzoeksinfrastructuur, met inbegrip van de toegang daartoe, te bevorderen en om het identificeren, het plannen en, wanneer daarvoor goede redenen worden aangevoerd, het oprichten van geavanceerde onderzoeksfaciliteiten van Europees belang te ondersteunen. 2.4. Wetenschap en samenleving Activiteiten om harmonieuze relaties tussen wetenschap en samenleving te stimuleren en het bewustzijn van de samenleving van het belang van innovatie te vergroten, door nieuwe verhoudingen tot stand te brengen en een geïnformeerde dialoog op te zetten tussen onderzoekers, industriëlen, politieke besluitvormers en burgers. 3. VERSTERKING VAN DE GRONDSLAGEN VAN DE EUROPESE ONDERZOEKSRUIMTE Activiteiten ter verbetering van de coördinatie en ter ondersteuning van een coherente ontwikkeling van het beleid inzake onderzoek en ontwikkeling in Europa. Deze activiteiten zullen maatregelen als de openstelling van nationale programma's financieel ondersteunen. o o o Hieronder volgt een meer gedetailleerde beschrijving van de activiteiten die in het kader van deze drie hoofdlijnen worden ondernomen. _____________________ 1. BUNDELING EN INTEGRATIE VAN HET ONDERZOEK VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP De activiteiten die in het kader van deze hoofdlijn worden uitgevoerd, vertegenwoordigen het grootste deel van de onderzoeksinspanningen uit hoofde van het programma, die tot doel hebben bij te dragen tot de in het Verdrag genoemde doelstelling de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de industrie te versterken en de ontwikkeling van haar internationale concurrentiepositie te bevorderen, en terzelfder tijd alle onderzoeksinspanningen te bevorderen die uit hoofde van andere hoofdstukken van het Verdrag nodig worden geacht. Om Europese toegevoegde waarde te creëren door een kritische massa aan middelen te verzamelen, is het programma gericht op zeven welomschreven prioritaire thematische gebieden waarop de communautaire onderzoeksinspanningen geïntegreerd zullen worden door deze te bundelen en coherenter te maken, en wel op Europese schaal. Voor alle onder deze hoofdlijn vallende activiteiten geldt dat speciale aandacht zal worden besteed aan technologische innovatie en de initiële ontwikkeling van sterk innoverende ondernemingen op terreinen die van vitaal belang zijn voor de concurrentiepositie van Europa. Er zal verkennend onderzoek op geavanceerde kennisgebieden worden uitgevoerd betreffende onderwerpen die in nauw verband staan met een of meer thematische prioriteiten. Ook aspecten inzake meting en toetsing zullen de nodige aandacht krijgen. Het beginsel van duurzame ontwikkeling, alsmede de sociaal-economische, ethische en ruimere culturele aspecten van de overwogen activiteiten en het beginsel van gendergelijkheid zullen, waar zulks van belang is voor de betrokken activiteit, naar behoren in aanmerking worden genomen. Ter aanvulling van de inspanningen op de prioritaire thematische gebieden zullen specifieke horizontale onderzoeksactiviteiten op het MKB, innovatie en internationale samenwerking worden gericht en beantwoorden aan communautaire beleidsdoelstellingen en toekomstige en opkomende onderzoeksbehoeften. 1.1. THEMATISCHE PRIORITEITEN 1.1.1. Biowetenschappen, genomica en biotechnologie voor de gezondheid; (16) Doelstelling De doelstelling van de activiteiten op dit gebied is Europa door een geïntegreerde onderzoeksinspanning te helpen bij de toepassing van baanbrekende resultaten bij de ontcijfering van het genoom van levende organismen, met name ten behoeve van de volksgezondheid en de burgers, en om de concurrentiepositie van de Europese biotechnologie-industrie te versterken. Wat de toepassingsfase betreft zal de nadruk worden gelegd op onderzoek dat gericht is op het toepasselijk maken van fundamentele kennis ("translatorische" aanpak) teneinde reële , consistente en gecoördineerde vooruitgang op Europees niveau in de geneeskunde mogelijk te maken en de kwaliteit van het leven te verbeteren. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde Het "post-genoomonderzoek" op basis van de analyse van het genoom van mensen en dat van andere organismen moet resulteren in talrijke toepassingen in diverse met de gezondheid verband houdende sectoren, met name in de ontwikkeling van nieuwe diagnostische instrumenten en nieuwe behandelingen voor de bestrijding van momenteel niet-beheersbare ziekten, die belangrijke potentiële markten bieden; dit onderzoek kan ook gevolgen hebben voor het onderzoek betreffende bijvoorbeeld het milieu en de landbouw. Op medisch gebied is de doelstelling de ontwikkeling van verbeterde patiëntgerichte strategieën om ziektes te voorkomen en te beheersen en mensen in staat te stellen gezond te leven en gezond ouder te worden. Bovendien zal in dit verband in voorkomende gevallen aandacht worden geschonken aan kinderziekten en aanverwante behandelingen. Bovendien is er een specifieke prioriteit in het kader waarvan Europa zijn inspanningen op een gecoördineerde wijze kan mobiliseren ter bestrijding van kanker en de aanpak van de belangrijkste overdraagbare ziekten die samenhangen met armoede. Dit onderzoek zal daarom gericht zijn op het omzetten van nieuwe kennis, niet alleen op het gebied van de genomica en andere fundamentele onderzoeksgebieden, in toepassingen die de klinische praktijk en de volksgezondheid kunnen verbeteren. Om de Europese Unie in staat te stellen haar concurrentiepositie op dit gebied te verbeteren en ten volle van de economische en maatschappelijke voordelen van de verwachte ontwikkelingen te profiteren, alsmede bij te dragen tot het internationale debat, moeten de investeringen flink worden verhoogd en de onderzoeksactiviteiten in Europa in een samenhangende krachtsinspanning worden geïntegreerd. Overwogen activiteiten De activiteiten van de Gemeenschap in dit verband betreffen de volgende aspecten: A. Geavanceerde genomica en toepassingen daarvan voor de gezondheid a) Fundamentele kennis en basisinstrumenten op het gebied van functionele genomica in alle organismen: b) Toepassing van kennis en technologieën op het gebied van genomica en medische biotechnologie: B. Bestrijding van belangrijke ziekten a) Toepassinggerichte benadering van kennis en technologieën met betrekking tot medische genomica, inclusief het gebruik, waar nodig, van dier&nbhy; en plantgenomica, voornamelijk op de volgende gebieden (17) : b) Een bredere aanpak , die niet beperkt blijf tot genomica en andere fundamentele onderzoeksgebieden, zal worden gevolgd met betrekking tot: 1.1.2. Technologieën voor de informatiemaatschappij (IST) Doelstelling Overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Lissabon en de doelstellingen van het e&nbhy;Europe-initiatief is de doelstelling van de activiteiten op dit gebied het stimuleren van de ontwikkeling van zowel hardware- als software-technologieën en &nbhy;toepassingen in Europa als centraal element in de totstandbrenging van de informatiemaatschappij, teneinde de concurrentiepositie van de Europese industrie te versterken en de Europese burgers in alle regio's van de Europese Unie de mogelijkheid te geven om ten volle te profiteren van de ontwikkeling van de kennismaatschappij. Concentratie van de activiteiten op de toekomstige generatie van technologieën voor de IST zullen de IST-toepassingen en -diensten voor iedereen toegankelijk maken en zal de ontwikkeling mogelijk maken van de technologieën van de volgende generatie, die meer op de gebruikers gericht zullen zijn. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde Aan het begin van de 21e eeuw is het functioneren van de economie en de samenleving ingrijpend veranderd onder invloed van de informatie&nbhy; en communicatietechnologieën, die nieuwe vormen van productie, handel en communicatie hebben voortgebracht. Deze sector is nu de tweede economische sector van de Europese Unie geworden, met een markt die jaarlijks 2000 miljard euro vertegenwoordigt. Het aantal arbeidsplaatsen in deze sector in Europa &nbhy; momenteel meer dan 2 miljoen &nbhy; stijgt nog steeds. Europa bevindt zich in een goede positie om leiding en vorm te geven aan de toekomstige ontwikkeling van niet alleen technologieën, maar ook hun effect op ons leven en werk. Het toekomstige concurrentievermogen van de gehele Europese industrie en de levensstandaard van de Europese burgers hangen grotendeels af van de toekomstige onderzoeksinspanningen op het gebied van IST teneinde de toekomstige generatie van producten, processen en diensten voor te bereiden. Industriële en commerciële successen, zoals de Europese prestaties op het gebied van mobiele communicatie dankzij de GSM&nbhy;norm, kunnen alleen worden herhaald als op gecoördineerde wijze een kritische massa aan onderzoeksmiddelen in dit gebied wordt geïnvesteerd, en de openbare en particuliere inspanningen op Europese schaal worden geïntegreerd. Om in economisch en maatschappelijk opzicht een zo groot mogelijk effect te hebben, moeten de investeringen worden geconcentreerd op de toekomstige generatie technologieën, waarin computers, interfaces en netwerken hechter zijn geïntegreerd in de dagelijkse omgeving, zodat er via gemakkelijke en "natuurlijke" interacties gebruik kan worden gemaakt van talrijke diensten en toepassingen. Dit beeld van de "ambient intelligence" (interactieve intelligente omgeving) plaatst de gebruiker &nbhy; de mens &nbhy; in het centrum van de toekomstige ontwikkeling van de kennismaatschappij. De activiteiten van de Gemeenschap zullen worden geconcentreerd op de technologische prioriteiten die het mogelijk maken dit toekomstbeeld te concretiseren. Zij zijn erop gericht de onderzoeksgemeenschap te mobiliseren rond gerichte initiatieven, zoals de ontwikkeling van de volgende generaties van systemen voor mobiele communicatie, met het oog op het bereiken van de doelstellingen op middellange en lange termijn, terwijl tevens mogelijkheden worden geboden om te reageren op nieuwe vragen en behoeften, zowel van de kant van de industrie als van de kant van de overheid en de burger. Overwogen activiteiten De activiteiten hebben betrekking op de volgende technologische prioriteiten: Het integreren van onderzoek in technologische gebieden die voor de burgers en het bedrijfsleven van prioritair belang zijn. Dit als aanvulling op en in het verlengde van de vooruitgang die verwacht wordt bij de ontwikkeling van basistechnologieën, onderzoek naar oplossingen voor grote maatschappelijke en economische uitdagingen, waarvoor een opkomende kennismaatschappij zich geplaatst ziet, inclusief de effecten op het werk en de omgeving van de werkplek, en, in dit verband, speciaal gericht op: Infrastructuren voor communicatie en informatieverwerking Mobiele, draadloze, optische en breedbandcommunicatie-infrastructuren en computer&nbhy; en softwaretechnologieën die betrouwbaar zijn, een brede toepassing hebben en kunnen worden aangepast aan de toenemende behoeften aan toepassingen en diensten. Het werk zal zich richten op: Componenten en microsystemen Geminiaturiseerde componenten tegen lage kosten, op basis van nieuwe materialen en met integratie van uitgebreide functionaliteit, waarbij de inspanningen geconcentreerd zijn op: Informatiebeheer en interfaces Onderzoek op het gebied van informatiebeheerinstrumenten en interfaces die overal en op elk moment gemakkelijker interacties mogelijk moeten maken met kennisgebaseerde diensten en toepassingen, waarbij gewerkt wordt aan: 1.1.3. Nanotechnologieën en nanowetenschappen, kennisgebaseerde multifunctionele materialen en nieuwe productieprocédés en -apparatuur Doelstelling De doelstelling van de activiteiten op dit gebied is Europa te helpen bij het tot stand brengen van een kritische massa aan noodzakelijke capaciteit voor de ontwikkeling en exploitatie, met name ten behoeve van een grotere eco-efficiëntie en beperking van de lozing van gevaarlijke stoffen in het milieu, van geavanceerde technologieën met het oog op de op kennis gebaseerde producten, diensten en fabricageprocédés van de komende jaren. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde De Europese verwerkende industrie produceert thans jaarlijks voor een waarde van ongeveer 4.000 miljard euro aan goederen en diensten. Op een steeds sterker concurrerende wereldmarkt moet zij haar concurrentiepositie zien te handhaven en te versterken en daarbij tevens voldoen aan de eisen van een duurzame ontwikkeling. Hiervoor is een belangrijke investering nodig in het uitontwikkelen, de ontwikkeling en de verspreiding van geavanceerde technologieën: nanotechnologieën, multifunctionele materialen en nieuwe kennisgebaseerde productieprocédés. Nanotechnologieën - naar verwachting één van de belangrijkste factoren in de volgende industriële revolutie -, die zich bevinden op het raakpunt van de kwantumengineering, de materiaaltechnologie en de moleculaire biologie, vergen aanzienlijke investeringen. Europa, dat in bepaalde relevante sectoren zoals de nanofabricage en de nanochemie over belangrijke deskundigheid beschikt, moet op dit gebied grotere en beter gecoördineerde inspanningen doen. Op het gebied van materialen wordt gestreefd naar de ontwikkeling van intelligente materialen met een hoge toegevoegde waarde, die naar verwachting kunnen worden toegepast in sectoren als het vervoer, energie, elektronica of de biomedische sector, en waarvoor een potentiële markt van tientallen miljarden euro bestaat. De uitontwikkeling van flexibele, geïntegreerde en schone productiesystemen vereist overigens een substantiële onderzoeksinspanning met betrekking tot de toepassing van nieuwe technologieën bij de fabricage en het beheer. Overwogen activiteiten Nanotechnologieën en nanowetenschappen: Kennisgebaseerde multifunctionele materialen: Nieuwe productieprocédés en apparatuur: 1.1.4. Lucht&nbhy; en ruimtevaart Doelstelling De doelstelling van de activiteiten op dit gebied is tweeledig: versterking, van de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de Europese industrie op het gebied van lucht&nbhy; en ruimtevaart door integratie van haar onderzoeksinspanningen, en bevordering van het internationale concurrentievermogen van die industrie; bijdragen tot de exploitatie van het Europese onderzoekspotentieel in deze sector ten behoeve van de verbetering van de veiligheid en de bescherming van het milieu. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde De luchtvaart en de ruimtevaart &nbhy; in technologisch en economisch opzicht duidelijk gescheiden, maar in industrieel en beleidsmatig opzicht, en ook wat de betrokken actoren betreft, aan elkaar verwant &nbhy; zijn gebieden waarop Europa van oudsher succesvol is en beschikt over een economisch en commercieel potentieel. De Amerikaanse investeringen zijn momenteel echter, afhankelijk van de sector, drie tot zes keer zo hoog als de Europese. In een steeds veeleisender wordende concurrentiële omgeving, zal er in de luchtvaart mondiaal gezien de komende 15 jaar vraag zijn naar ongeveer 14.000 nieuwe toestellen, wat neerkomt op een markt van 1.000 miljard euro. De integratie van de industriële capaciteit en de ontwikkelingsactiviteiten, die de Europese successen op dit gebied mogelijk heeft gemaakt, moet momenteel worden aangevuld met een vergelijkbare inspanning om het onderzoek te integreren in de prioritaire thema's en onderwerpen. Met deze doelstelling voor ogen moeten de nationale onderzoeksinspanningen en die van de particuliere sector geoptimaliseerd worden op basis van een gemeenschappelijke visie en een strategische agenda voor onderzoek. In het verlengde van de mededeling van de Commissie over "Europa en de ruimte: een nieuw hoofdstuk", moet de Gemeenschap op het gebied van de ruimtevaart onderzoek ondersteunen waardoor de markten en de samenleving kunnen profiteren van de in de ruimtevaart geboekte resultaten. Overwogen activiteiten Luchtvaart Op het gebied van het onderzoek betreffende de luchtvaart, daaronder begrepen luchttransportsystemen, hebben de activiteiten van de Gemeenschap betrekking op de noodzakelijke werkzaamheden inzake onderzoek en technologische ontwikkeling, teneinde: Ruimtevaart De activiteiten van de Gemeenschap op ruimtevaartgebied worden nauw gecoördineerd met de activiteiten van het Europees Ruimte-agentschap (ESA), de andere ruimtevaartagentschappen, onderzoekscentra en de industrie, teneinde de samenhang van de zeer omvangrijke investeringen die nodig zijn, te versterken, en hebben betrekking op: 1.1.5. Voedselkwaliteit en -veiligheid Doelstelling De doelstelling van de activiteiten op dit gebied is een bijdrage te leveren aan de totstandbrenging van de noodzakelijke geïntegreerde wetenschappelijke en technologische grondslagen voor de ontwikkeling van een milieuvriendelijke productie&nbhy; en distributieketen van veilige, gezonde en gevarieerde levensmiddelen, waaronder zeevoedsel, en voor de beheersing van de risico's in verband met voedsel, onder andere met behulp van de instrumenten van de biotechnologie en rekening houdend met de resultaten van post-genoomonderzoek, alsmede voor de beheersing van de risico's voor de gezondheid ten gevolge van veranderingen in het milieu. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde Uit de recente problemen op het gebied van voeding, met name de BSE&nbhy;crisis, is duidelijk gebleken dat de problematiek van de voedselveiligheid bijzonder complex is en meestal internationale en grensoverschrijdende implicaties heeft. Als gevolg van de integratie van de Europese interne markt voor landbouwproducten en levensmiddelen, moeten de problemen op dit gebied op Europese schaal worden aangepakt, evenals het hiermee verband houdende onderzoek. Daarom werd onlangs een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid ingesteld. De burgers en de consumenten verwachten dat het onderzoek helpt waarborgen dat de in de handel gebrachte levensmiddelen en producten van hoge kwaliteit en gezond zijn en zonder gevaar kunnen worden geconsumeerd. Daartoe moet de nadruk worden gelegd op de hele voedselproductieketen, "from fork to farm", waartoe in voorkomend geval ook de toepassing van dier&nbhy; en plantwetenschappen en biotechnologie op dit gebied worden gerekend. Er moet rekening worden gehouden met hetgeen vereist is voor het welzijn en de gezondheid van dieren. De beschikbaarheid van de meest volledige, nauwkeurige en actuele wetenschappelijke kennis is hiervoor een voorwaarde. Het gaat niet alleen om de volksgezondheid, maar ook om de materiële welstand van een sector waarin jaarlijks 600 miljard euro wordt omgezet en waarin 2,6 miljoen banen bestaan. Aangezien kleine bedrijven een groot deel van de levensmiddelensector uitmaken, kunnen de activiteiten alleen slagen indien kennis en processen worden aangepast aan de specifieke kenmerken van die bedrijven. Europa moet een substantiële bijdrage kunnen leveren aan de onderzoeksinspanningen inzake deze vraagstukken, die zich momenteel op mondiaal niveau voordoen, terwijl het ook een samenhangende bijdrage moet leveren aan de internationale discussie over dit onderwerp, op basis van de meest nauwkeurige en volledige kennis. Hetzelfde geldt voor de verschillende aspecten van de problemen in verband met de gevolgen voor de gezondheid van milieufactoren (bv. hormoonontregelende of kankerverwekkende stoffen) de veranderingen in het milieu, waarover steeds meer Europese burgers zich zorgen maken, en waarbij internationale aspecten eveneens vaak een rol spelen. Om verschillende redenen, maar ook om te profiteren van de bundeling van de beste beschikbare bronnen van deskundigheid op complexe gebieden, moet het betrokken onderzoek worden uitgevoerd op Europees niveau en op zodanige wijze dat een volwaardige coördinatie van de nationale werkzaamheden kan worden gewaarborgd. Overwogen activiteiten De activiteiten van de Gemeenschap hebben betrekking op onderzoek, inclusief, waar passend, post-genoomonderzoek in verband met de verschillende aspecten van de beheersing van voedselrisico's en het verband tussen gezondheid en voeding: 1.1.6. Duurzame ontwikkeling, wereldwijde veranderingen en ecosystemen Doelstelling De doelstelling van de activiteiten op dit gebied is de versterking van de wetenschappelijke en technologische capaciteiten die Europa nodig heeft om te komen tot duurzame ontwikkeling &nbhy; zoals benadrukt door de Europese Raad van Göteborg &nbhy; waarin ook de milieutechnische, economische en sociale doelstellingen zijn opgenomen, en waarbij bijzondere aandacht dient uit te gaan naar duurzame energie, vervoer en een duurzaam beheer van Europa's rijkdommen van land en zee. Zij moeten de lidstaten, de geassocieerde kandidaat-lidstaten en andere geassocieerde landen in staat stellen een belangrijke bijdrage leveren aan de inspanningen op internationaal niveau om de wereldwijde veranderingen te begrijpen en te beheersen en het evenwicht van de ecosystemen te bewaren. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde De totstandbrenging op mondiaal niveau van een duurzame ontwikkeling vereist met name: Zoals reeds betoogd in het Groenboek van de Commissie "Naar een Europese strategie voor een continuïteit van de energievoorziening" en in het Witboek van de Commissie "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen", zijn energie en vervoer, die tezamen meer dan 80% van de totale broeikasgasemissies en meer dan 90% van de CO 2 &nbhy;uitstoot veroorzaken, in technologisch opzicht twee gebieden van primair belang. Overeenkomstig het Protocol van Kyoto van 1997 bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering van 1992 moet de Europese Unie haar broeikasgasemissies in de periode 2008-2012 met 8% verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. Daarvoor zullen innovatieve oplossingen inzake duurzame energie en vervoer moeten worden ontwikkeld. Andere belangrijke verplichtingen zijn neergelegd in internationale instrumenten als het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit van 1992, het VN-Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming in de landen die te kampen hebben met ernstige droogte en/of woestijnvorming, in het bijzonder in Afrika, van 1994, en het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken van 1987, alsook in de strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling, met inbegrip van het Zesde Milieuactieprogramma. De verwezenlijking van deze korte&nbhy;termijndoelstelling vereist een grote inspanning om technologieën in te kunnen zetten die momenteel worden ontwikkeld. Een communautair optreden is van belang om de coördinatie van de bijdrage van Europa tot de mondiale inspanningen te waarborgen. In een perspectief dat verder reikt dan deze doelstelling, is het voor de totstandbrenging van een duurzame ontwikkeling op lange termijn in de loop van de komende decennia noodzakelijk dat de energiebronnen en &nbhy;dragers die hiervoor het meest geschikt zijn beschikbaar en rendabel worden gemaakt. Dit vereist een langdurige onderzoeksinspanning. Onderzoek op middellange en lange termijn is eveneens noodzakelijk om duurzame Europese vervoerssystemen te ontwikkelen en vorderingen te maken in het kader van de veranderingen in het aardsysteem en de bescherming van de biodiversiteit en het behoud van de ecosystemen, hetgeen tevens zou bijdragen tot een duurzaam gebruik van de rijkdommen van land en zee. In het kader van de wereldwijde veranderingen zijn strategieën voor een geïntegreerd duurzaam gebruik van landbouw&nbhy; en bosecosystemen van bijzonder belang voor de instandhouding van die ecosystemen en zullen zij wezenlijk bijdragen tot de duurzame ontwikkeling van Europa. Overwogen activiteiten De OTO-inspanningen van de Gemeenschap worden gericht op activiteiten op de volgende gebieden: I. Duurzame energiesystemen (18) a) op de korte en middellange termijn, met name in de stedelijke omgeving: b) op de middellange en langere termijn: II. Duurzaam vervoer over land en zee (19) a) Ontwikkeling van milieuvriendelijke , veilige en concurrentiële vervoerssystemen en vervoersmiddelen voor passagiers en vracht, en schoon stadsvervoer met een rationeel autogebruik in het stadscentrum: b) Effectiever en concurrerender maken van spoorweg&nbhy; en zeevervoer, verbetering van de interoperabiliteit van vervoersvormen en waarborging van intelligent en veilig vervoer van passagiers en vracht: III. Veranderingen in het aardsysteem en ecosystemen De activiteiten van de Gemeenschap betreffen in de eerste plaats de volgende aspecten: Het onderzoek uit hoofde van deze prioriteit wordt aangevuld met de ontwikkeling van geavanceerde methoden voor risicobeoordeling en methoden voor het beoordelen van de milieukwaliteit, met inbegrip van relevant prenormatief onderzoek naar het meten en testen voor die doeleinden. 1.1.7. Burgers en bestuur in een kennismaatschappij Doelstelling Doelstelling van de activiteiten op dit gebied is het mobiliseren van de Europese onderzoekscapaciteiten op het gebied van de economische, politieke en sociale wetenschappen alsmede de menswetenschappen, in een coherente inspanning die recht doet aan hun rijkdom en diversiteit, welke nodig zijn om inzicht te ontwikkelen in, en problemen aan te pakken in verband met, het ontstaan van de kennismaatschappij en nieuwe vormen van relaties, enerzijds tussen haar burgers en anderzijds tussen haar burgers en instellingen. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde Op de Europese Raad van Lissabon van maart 2000 heeft de Europese Unie de ambitieuze doelstelling geformuleerd om "de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld [te] worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang". Tegen die achtergrond heeft de Europese Raad van Lissabon er de nadruk op gelegd dat het menselijk potentieel de belangrijkste troef van Europa vormt, en erop gewezen dat de Europese onderwijs- en opleidingssystemen zich moeten aanpassen aan de behoeften van de kennismaatschappij en moeten inspelen op de noodzaak om het werkgelegenheid te vergroten en de kwaliteit van de werkgelegenheid te verbeteren. De overgang van Europa naar de kenniseconomie en &nbhy;maatschappij, en de duurzame ontwikkeling daarvan in dienst van de kwaliteit van leven van alle burgers, zullen gemakkelijker verlopen naarmate dit proces beter wordt begrepen en beheerd. Hiervoor is een substantiële onderzoeksinspanning noodzakelijk rond de uitdagingen van een geïntegreerde en duurzame economische en sociale vooruitgang, op basis van de fundamentele waarden van rechtvaardigheid, solidariteit en culturele verscheidenheid die het Europees sociale model kenmerken, alsmede onderzoek naar vraagstukken in verband met ondernemerschap en het opzetten, de groei en de ontwikkeling van kleine ondernemingen. Tegen deze achtergrond moet het onderzoek op het gebied van economische, politieke, sociale en menswetenschappen meer in het bijzonder bijdragen tot de beheersing en de toepassing van een hoeveelheid informatie en kennis die exponentieel toeneemt, en inzicht in de processen die op dit gebied werkzaam zijn. In Europa houdt dit vraagstuk met name verband met de toekomstige uitbreiding, het functioneren van de democratie en nieuwe vormen van governance, met name in de algemene context daarvan. Het gaat in wezen om de verhouding tussen de burgers en de instellingen in een qua beleid en besluitvorming complexe omgeving, die wordt gekenmerkt door de verschillende besluitvormingslagen op nationaal, regionaal en Europees niveau, en de steeds belangrijker wordende rol van het maatschappelijk middenveld en vertegenwoordigers daarvan in het politieke debat. Dergelijke vraagstukken hebben een duidelijke, intrinsieke Europese dimensie, en het kan van groot nut zijn ze te bestuderen in het licht van de mondiale aspecten, rekening houdend met zowel de historische dimensie als het cultureel erfgoed. Met deze Europese dimensie wordt in het onderzoek op nationaal niveau nog maar sinds kort rekening gehouden, en ze krijgt nog steeds niet de noodzakelijke aandacht. Het ligt het meest voor de hand dat deze aspecten op Europese schaal worden aangepakt. Een activiteit op het niveau van de Europese Unie biedt bovendien de mogelijkheid dat de nodige methodologische samenhang kan worden gewaarborgd en dat alle voordelen kunnen worden geplukt van de rijkdom en verscheidenheid van de in Europa gevolgde benaderingen en van de Europese diversiteit. Overwogen activiteiten De activiteiten van de Gemeenschap worden op de volgende thema's geconcentreerd: Kennismaatschappij en sociale cohesie: Burgerschap, democratie en nieuwe vormen van governance, met name in het kader van een sterkere integratie en mondialisering, en vanuit het perspectief van de geschiedenis en het cultureel erfgoed Wat de operationele aspecten betreft concentreert de Gemeenschap zich op de ondersteuning van: 1.2. SPECIFIEKE ACTIVITEITEN DIE EEN BREDER ONDERZOEKSGEBIED BESLAAN 1.2.1. Beleidsondersteuning en anticiperen op de wetenschappelijke en technologische behoeften Deze activiteiten maken een efficiënte en flexibele onderzoekbeoefening mogelijk, die essentieel is voor de fundamentele doelstellingen van de Gemeenschap. Dit wordt bereikt door de formulering en de uitvoering van Gemeenschapsbeleid te ondersteunen en door nieuwe en opkomende wetenschappelijke problemen en mogelijkheden te onderzoeken wanneer niet aan deze eisen kan worden voldaan in het kader van de thematische prioritaire gebieden. Deze activiteiten hebben gemeen dat zij zullen worden uitgevoerd binnen een meerjarenperspectief dat rechtstreeks rekening houdt met de behoeften en opvattingen van de belangrijkste betrokkenen (naar gelang van het geval: beleidsmakers, industriële gebruikersgroepen, speerpuntonderzoeksgemeenschappen enz.). In beginsel zullen zij worden uitgevoerd in combinatie met een jaarlijks programmeringsmechanisme waardoor specifieke prioriteiten zullen worden bepaald die beantwoorden aan de vastgestelde behoeften en binnen de bovengenoemde doelstellingen vallen. A. Beleidsgeoriënteerd onderzoek Onderzoekactiviteiten binnen deze hoofdlijn dienen tegemoet te komen aan de wetenschappelijke en technologische behoeften van het communautaire beleid, door de formulering en de uitvoering van Gemeenschapsbeleid te ondersteunen waarbij ook rekening gehouden dient te worden met de belangen van de toekomstige lidstaten van de Gemeenschap en de geassocieerde landen. Daartoe kunnen ook prenormatief onderzoek en meet- en testactiviteiten behoren, waar zulks gezien de behoeften van het Gemeenschapsbeleid noodzakelijk is. Deze activiteiten vereisen een flexibele, beleidsgerichte omschrijving en specifieke activiteiten en vormen van steunverlening, die de thematische prioritaire gebieden moeten aanvullen en binnen de algehele context van het programma gecoördineerd dienen te worden. Ze zullen dan ook thema's bestrijken die verband houden met de thematische prioritaire gebieden, maar zich niet lenen voor een wetenschapsgerichte aanpak voor het bepalen van de afzonderlijke relevante onderdelen. Ook zal er worden gezorgd voor een adequate taakverdeling en een synergie tussen deze activiteiten en de directe activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek, gericht op de behoeften van het Gemeenschapsbeleid. De in dit verband te steunen gebieden zijn: Binnen deze gebieden worden, inspelend op eerder bepaalde beleidsbehoeften - die tijdens de uitvoering van het zesde programma zullen worden aangevuld -, de volgende onderzoeksprioriteiten onderscheiden: 1. Duurzaam beheer van Europa's natuurlijke rijkdommen Het onderzoek in het kader van deze hoofdlijn zal zich met name richten op: 2. Gezondheid, veiligheid en kansen voor de Europese bevolking Het onderzoek in het kader van deze hoofdlijn zal zich met name richten op: 3. Versterking van het economisch potentieel en de samenhang van een grotere en een verder geïntegreerde Europese Unie Het onderzoek in het kader van deze hoofdlijn zal zich met name richten op: B) Onderzoek om nieuwe en opkomende wetenschappelijke problemen en mogelijkheden te inventariseren De onderzoeksactiviteiten die in het kader van deze hoofdlijn worden verricht, zijn bedoeld om flexibel en snel te kunnen inspelen op belangrijke onvoorspelbare ontwikkelingen, opkomende wetenschappelijke en technologische problemen en mogelijkheden, alsook op behoeften die zich doen gevoelen aan de grenzen van de kennis, meer bepaald op multithematische en interdisciplinaire gebieden. In dit verband zullen de volgende activiteiten worden verricht: Bij de vaststelling van mogelijke onderzoeksthema's binnen deze hoofdlijn zal er speciale aandacht worden geschonken aan de opvattingen van de onderzoeksgemeenschap en aan gebieden waar een Europees optreden passend is in het licht van de mogelijkheden om strategische posities in te nemen in geavanceerde kennisgebieden en in nieuwe markten, of om te anticiperen op belangrijke vraagstukken waarmee de Europese samenleving geconfronteerd wordt. 1.2.2. Horizontale onderzoeksactiviteiten waarbij het MKB betrokken is Deze specifieke activiteiten, die dienen ter ondersteuning van de Europese concurrentiepositie en het ondernemings&nbhy; en innovatiebeleid, hebben ten doel het Europese MKB op traditionele of nieuwe gebieden te helpen om zijn technologische capaciteiten te versterken en zijn vermogen om op Europees en internationaal niveau te opereren, te ontwikkelen. Voorlichting en advies over de mogelijkheden tot betrokkenheid van het MKB zullen worden aangeboden via door de Commissie opgerichte contactpunten en met gebruikmaking van het stelsel van nationale contactpunten. Naast deze specifieke onderzoeksactiviteiten voor het MKB zal het MKB worden aangemoedigd om deel te nemen aan alle onderdelen van het programma, vooral in het kader van de activiteiten op de prioritaire thematische gebieden. De activiteiten, die kunnen worden uitgevoerd op het gehele gebied van wetenschap en onderzoek dat onder het communautair onderzoekbeleid valt, hebben de vorm van: Onderzoeksactiviteiten die worden uitgevoerd door OTO-uitvoerders voor rekening van een aantal MKB's, met betrekking tot thema's van gemeenschappelijk belang. Deze activiteiten kunnen ook worden uitgevoerd door innovatieve MKB's in samenwerking met onderzoekscentra en universiteiten. Onderzoeksactiviteiten uitgevoerd door OTO-uitvoerders ten behoeve van industriële associaties of industriële groeperingen die op Europese schaal gehele industriële sectoren omvatten waarin het MKB een prominente positie inneemt, met inbegrip van verspreiding van de resultaten. 1.2.3. Specifieke maatregelen ter ondersteuning van de internationale samenwerking Ter ondersteuning van de externe betrekkingen, waaronder het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap, zullen specifieke maatregelen ter bevordering van de internationale samenwerking op onderzoeksgebied worden uitgevoerd. Naast deze specifieke maatregelen bestaat de mogelijkheid van deelneming van derde landen in het kader van de thematische prioriteiten. De volgende groepen van derde landen zullen daarbij betrokken worden: c) Rusland en de Nieuwe Onafhankelijke Staten (NOS) waaronder met name activiteiten die worden uitgevoerd via INTAS. De onderzoeksprioriteiten in deze categorie van activiteiten worden bepaald op grond van de belangen en doelstellingen van het partnerschap tussen de Gemeenschap en de betrokken groepen van landen, en hun specifieke economische en sociale behoeften. Om deelname vanuit de ontwikkelingslanden gemakkelijker te maken zal bij de Commissie één contactpunt worden opgericht voor voorlichting over de activiteiten op het gebied van de internationale samenwerking. Deze activiteiten vormen een aanvulling op de internationale samenwerking op onderzoekgebied die in het kader van de thematische prioriteiten worden ondernomen. 1.3. NIET-NUCLEAIRE ACTIVITEITEN VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM VOOR ONDERZOEK (GCO) Overeenkomstig zijn opdracht om het communautair beleid op wetenschappelijk en technisch vlak te ondersteunen, zal het GCO, binnen de gebieden van zijn specifieke deskundigheid, onafhankelijke, door de klant gestuurde ondersteuning geven bij het ontwerp en uitvoeren van het communautair beleid, met inbegrip van monitoring van de uitvoering ervan. Het GCO onderneemt zijn werkzaamheden in nauwe samenwerking en in netwerkverband met de wetenschappelijke milieus, de nationale onderzoeksorganisaties, universiteiten en ondernemingen in Europa. Het heeft het recht aan alle onderzoeksactiviteiten van het programma op dezelfde voet deel te nemen als in de lidstaten gevestigde entiteiten. Speciale aandacht gaat uit naar de samenwerking met de toetredingslanden. De activiteiten van het GCO hebben als voornaamste gemeenschappelijke noemer de veiligheid van de burger in al zijn facetten, bijvoorbeeld gezondheid, milieu en fraudebestrijding. Met betrekking tot deze rubriek zal het GCO de volgende activiteiten uitvoeren: 1. Activiteiten die moeten worden uitgevoerd in het kader van de taak van het GCO. Deze activiteiten moeten duidelijk zijn gericht op de behoeften van de klant, maar tevens in hoge mate flexibel zijn voor onverwachte onderzoeksbehoeften. Het onderzoek moet zich toespitsen op twee kerngebieden, die verband houden met twee van de prioritaire thematische gebieden: 2. Horizontale activiteiten op gebieden waarop het GCO over specifieke deskundigheid beschikt: 2. Structureren van de Europese onderzoeksruimte 2.1. Onderzoek en innovatie Doelstelling De doelstelling van deze activiteiten is het stimuleren, in de Gemeenschap en al haar regio's, van de technologische innovatie, de exploitatie van onderzoeksresultaten, de overdracht van kennis en technologieën en de oprichting van technologiebedrijven, vooral in de minder ontwikkelde gebieden. Tevens is innovatie een van de belangrijkste elementen in het gehele programma. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde Het verhoudingsgewijs zwakke vermogen van Europa om de resultaten van onderzoekswerkzaamheden en wetenschappelijke en technologische doorbraken te vertalen in industriële, economische en commerciële successen, is een van Europa's opmerkelijkste zwakke punten. Innovatiestimulerende activiteiten in het bedrijfsleven op Europese schaal kunnen het algehele niveau van de prestaties van Europa verhogen en de Europese capaciteit op dit gebied doen toenemen, door ondernemingen en innovatoren te helpen in hun inspanningen om op Europees niveau en op de internationale markten te opereren, en door de actoren uit alle regio's van de Europese Unie te laten profiteren van de in andere regio's opgedane kennis, door middel van de initiatieven die op dit niveau worden ondernomen. Overwogen activiteiten De activiteiten in het kader van deze hoofdlijn vormen een aanvulling op de innovatie-activiteiten die deel uitmaken van de activiteiten in het kader van hoofdlijn 1. Deze activiteiten zullen een algemene ondersteuning geven voor innovatie en zullen de nationale en regionale activiteiten aanvullen met als oogmerk de inspanningen op dit gebied beter op elkaar af te stemmen. Zij zullen de vorm hebben van ondersteuning voor: Sommige van deze activiteiten worden uitgevoerd in samenhang met de activiteiten van de Europese Investeringsbank (EIB) (met name door middel van het Europees Investeringsfonds (EIF)) in het kader van het initiatief "Innovatie 2000" en gecoördineerd met maatregelen die met behulp van de structuurfondsen worden getroffen. 2.2. Menselijk potentieel en mobiliteit Doelstelling De activiteiten in dit kader hebben als doelstelling om de ontwikkeling te ondersteunen van een overvloedig menselijk potentieel van wereldniveau in alle regio's van de Gemeenschap, door de bevordering van de transnationale mobiliteit voor opleidingsdoeleinden, deskundigheidsbevordering en kennisoverdracht, met name tussen verschillende sectoren; ondersteuning voor de ontwikkeling van wetenschappelijke topkwaliteit; steun om Europa aantrekkelijker te maken voor wetenschappers uit derde landen. In dit verband moet optimaal gebruik worden gemaakt van het potentieel dat hiervoor in alle groepen van de bevolking aanwezig is, waarbij speciaal gedacht wordt aan vrouwen en jongere onderzoekers, door middel van de maatregelen die daarvoor het meest geschikt zijn, met inbegrip van die welke genomen zijn om synergie te bewerkstellingen op het gebied van het hoger onderwijs in Europa. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde De bevordering van de transnationale mobiliteit is een eenvoudig, bijzonder doelmatig en krachtig middel om de Europese topkwaliteit in haar geheel te versterken en beter te verspreiden over de verschillende regio's van de Europese Unie. Hierdoor worden namelijk mogelijkheden gecreëerd om de kwaliteit van de opleiding van onderzoekers aanzienlijk te verbeteren, en wordt het circuleren en het toepassen van kennis bevorderd, terwijl ook een bijdrage wordt geleverd aan de oprichting van topcentra van wereldniveau en met een grote aantrekkingskracht in geheel Europa. Uitgevoerd op een niveau waarbij voldoende kritische massa ontstaat, zal een activiteit van de Europese Unie zowel op dit gebied als op dat van het menselijk potentieel in het algemeen aanzienlijke effecten hebben. Er zal aandacht worden geschonken aan de deelname van vrouwen binnen alle acties, en passende maatregelen om een beter evenwicht tussen mannen en vrouwen in het onderzoek te bevorderen; de persoonlijke omstandigheden op het gebied van mobiliteit, met name wat betreft gezin, loopbaanontwikkeling en talen; de ontwikkeling van onderzoekactiviteit in de minder ontwikkelde regio's van de Europese Unie en de geassocieerde landen, en de noodzaak van een intensievere en doelmatiger samenwerking tussen onderzoekdisciplines en tussen de universitaire wereld en het bedrijfsleven, met inbegrip van het MKB. In combinatie met de meest geschikte nationale en communautaire acties zal aandacht worden geschonken aan het verstrekken van praktische hulp aan buitenlandse onderzoekers bij aangelegenheden die verband houden met hun mobiliteit (juridisch, administratief, gezin of cultureel). Overwogen activiteiten Deze activiteiten, die zullen worden uitgevoerd in het gehele veld van wetenschap en technologie, zullen in het bijzonder de volgende vorm hebben: Er zullen mechanismen worden ingesteld om het onderzoekers te vergemakkelijken naar hun land of regio van oorsprong terug te keren, en daar hun beroep weer op te nemen. Er zal worden gestreefd naar een gelijke gendervertegenwoordiging bij de overwogen activiteiten. 2.3. Onderzoeksinfrastructuur Doelstelling De werkzaamheden in dit kader strekken ertoe de totstandkoming te bevorderen van een complex van onderzoeksinfrastructuren van het hoogste niveau in Europa, en een optimaal gebruik daarvan op Europese schaal te stimuleren. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde De ontwikkeling van een Europese benadering op het gebied van de onderzoeksinfrastructuur en de uitvoering van activiteiten op dit gebied op het niveau van de Europese Unie, kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de versterking van het Europese onderzoekspotentieel en de benutting daarvan: door een ruimere toegang tot de bestaande onderzoeksinfrastructuren in de verschillende lidstaten te bevorderen en de complementariteit van de bestaande installaties te versterken; door de ontwikkeling of de totstandbrenging van infrastructuren te stimuleren, met het oog op dienstverlening op Europees niveau en optimalisering van de keuzes inzake de bouw van infrastructuur, zowel vanuit Europees perspectief als vanuit het oogpunt van regionale en transregionale technologische ontwikkeling. Deze activiteiten zullen worden uitgevoerd op alle gebieden van wetenschap en technologie, met inbegrip van de prioritaire thematische gebieden. Overwogen activiteiten: 2.4. Wetenschap en samenleving Doelstelling De doelstelling van de activiteiten in dit kader is, de ontwikkeling van harmonieuze relaties tussen wetenschap en samenleving te stimuleren en de zichtbaarheid van innovatie in Europa te bevorderen, en ertoe bij te dragen dat wetenschappers kritisch denken en open staan voor de wensen van de samenleving, door nieuwe verhoudingen tot stand te brengen en een geïnformeerde dialoog op te zetten tussen onderzoekers, industriëlen, politieke beslissers en burgers. De activiteiten in dit kader zijn beleidsgerelateerde wetenschap- en samenlevingsinitiatieven, terwijl de onderzoeksactiviteiten in het kader van de thematische prioriteiten, in het bijzonder thematische prioriteit 7, in een ruimere zin onderzoek betreffende burgers en governance bestrijken. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde Vraagstukken op het gebied van wetenschap en samenleving moeten, gezien hun sterke Europese dimensie, in belangrijke mate worden aangepakt op Europees niveau. Dit houdt verband met het feit dat de hiermee samenhangende problemen zich vaak op Europese schaal voordoen (zoals blijkt uit de problemen op het gebied van de voedselveiligheid); met het belang om te kunnen profiteren van de ervaring en de kennis die in de verschillende landen is opgedaan en die vaak een complementair karakter heeft; en met de noodzaak om rekening te houden met de diverse visies die hierover bestaan, en die een uiting zijn van de Europese culturele diversiteit. Overwogen activiteiten De werkzaamheden op dit gebied, in het gehele veld van wetenschap en technologie, zullen voornamelijk betrekking hebben op de volgende thema's: Zij zullen de vorm hebben van ondersteunende activiteiten voor: 3. Versterking van de grondslagen van de Europese onderzoeksruimte Doelstelling De activiteiten in deze rubriek hebben als doelstelling de coördinatie te versterken en een coherente ontwikkeling te ondersteunen van beleid en activiteiten inzake onderzoek en stimulering van innovatie in Europa. Motivering van de inspanning en Europese toegevoegde waarde De totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte is eerst en vooral gebaseerd op de verbetering van de samenhang en de coördinatie van de activiteiten en het beleid inzake onderzoek en innovatie op nationaal, regionaal en Europees niveau. De maatregelen van de Gemeenschap kunnen de inspanningen in die richting helpen bevorderen, en op het gebied van informatie, kennis en analyse de basis leggen die onontbeerlijk is om dit project tot een goed einde te brengen. Overwogen activiteiten A. Er zullen, op basis van een bottom-up-aanpak, coördinatieactiviteiten worden uitgevoerd op alle gebieden van wetenschap en technologie, in sectoren zoals: Deze activiteiten zullen de coördinatie van de onderzoeksactiviteiten in Europa, zowel op nationaal als op Europees vlak versterken, en financiële steun verlenen voor: Deze activiteiten worden uitgevoerd tegen de algemene achtergrond van de inspanningen die worden geleverd om het algehele functioneren van de Europese wetenschappelijke en technologische samenwerking te optimaliseren en de complementariteit van de verschillende onderdelen daarvan, die ook COST en Eureka omvatten, te waarborgen. B. Teneinde de samenhangende ontwikkeling van het onderzoek en innovatiebeleid in Europa te ondersteunen: _______________ BIJLAGE II MAXIMUM TOTAALBEDRAG, DEELBEDRAGEN EN INDICATIEVE VERDELING Het maximum totaalbedrag en de indicatieve deelbedragen voor de verschillende activiteiten, zoals genoemd in artikel 164 van het Verdrag, zijn: (Miljoen euro) Eerste activiteit (21) : 13.740 Tweede activiteit (22) : 600 Derde activiteit (23) : 300 Vierde activiteit (24) : 1.630 Maximum totaalbedrag: 16.270 Deze activiteiten worden uitgevoerd onder de volgende rubrieken (de indicatieve financiële verdeling is aangegeven): (EUR miljoen) Bundeling en integratie van het onderzoek van de EG 13 345 Thematische prioriteiten (25) 11 285 Biowetenschappen, genomica en biotechnologie voor de gezondheid (26) 2 255 Geavanceerde genomica en de toepassingen daarvan voor de gezondheid 1 100 Bestrijding van belangrijke ziekten 1 155 Technologieën voor de informatiemaatschappij (27) 3 625 Nanotechnologieën en nanowetenschappen, kennisintensieve multifunctionele materialen en nieuwe productieprocédés en &nbhy;apparatuur 1 300 Lucht&nbhy; en ruimtevaart 1 075 Voedselkwaliteit en &nbhy;veiligheid 685 Duurzame ontwikkeling, veranderingen in het aardsysteem en ecosystemen 2 120 Duurzame energiesystemen 810 Duurzaam vervoer over land 610 Wereldwijde veranderingen alsmede ecosystemen 700 Burgers en bestuur in de kennismaatschappij 225 Specifieke activiteiten die een breder onderzoeksgebied beslaan 1 300 Beleidsondersteuning en anticiperen op wetenschappelijke en technologische behoeften 555 Horizontale onderzoeksactiviteiten waarbij het MKB betrokken is 430 Specifieke maatregelen ter ondersteuning van de internationale samenwerking (28) 315 Niet-nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek 760 Structureren van de Europese onderzoeksruimte 2 605 Onderzoek en innovatie 290 Menselijk potentieel en mobiliteit 1 580 Onderzoeksinfrastructuur (29) 655 Wetenschap en samenleving 80 Versterking van de grondslagen van de Europese onderzoeksruimte 320 Steun voor de coördinatie van de activiteiten 270 Steun voor een samenhangende ontwikkeling van het beleid 50 Totaal 16 270 BIJLAGE III INSTRUMENTEN EN NADERE VOORWAARDEN VOOR DE FINANCIËLE DEELNEMING VAN DE GEMEENSCHAP De Gemeenschap draagt uit hoofde van de specifieke programma's, en met inachtneming van de voorwaarden voor deelneming, financieel bij aan activiteiten voor onderzoek en technologische ontwikkeling, met inbegrip van demonstratie, van het programma. Deze activiteiten, waarin innovatiebevorderende maatregelen zullen worden opgenomen, worden uitgevoerd door gebruik te maken van een reeks instrumenten, de hieronder beschreven zogenoemde "OTO-werkzaamheden onder contract", waaraan de Gemeenschap financieel zal bijdragen. Tevens zal de Gemeenschap activiteiten ontplooien die door het GCO worden geïmplementeerd, "eigen werkzaamheden" genoemd. 1. INSTRUMENTEN Inleiding Een instrument ter uitvoering van een werkzaamheid moet in verhouding staan tot de reikwijdte en de doelstellingen van de betrokken onderzoeksactiviteit en zal, in voorkomend geval, de opvattingen van de onderzoeksgemeenschap in acht nemen. Zo kan de omvang van een werkzaamheid variëren naar gelang van de thema's en onderwerpen waarop zij betrekking heeft, afhankelijk van de kritische massa van deskundigheid die nodig is om een Europese toegevoegde waarde te verkrijgen en de verwachte resultaten te boeken. In sommige gevallen kan dit worden bereikt door werkzaamheden die op verschillende aspecten van eenzelfde doelstelling zijn gericht, te bundelen. Bij alle instrumenten dienen, in voorkomend geval, universiteiten of hogeronderwijsinstellingen van vergelijkbaar niveau, onderzoeksorganisaties of bedrijven, inclusief het MKB, te worden ingeschakeld. Het kan gaan om activiteiten die verband houden met de verspreiding, overdracht en benutting van kennis, maar ook om een analyse of een evaluatie van de economische en sociale impact van de betrokken technologieën en van de factoren die betrokken zijn bij de geslaagde uitvoering daarvan. Als algemene stelregel zal de keuze van de werkzaamheden gebaseerd zijn op open uitnodigingen tot het indienen van voorstellen en onafhankelijke beoordeling door vakgenoten, behoudens in naar behoren gemotiveerde gevallen. Alle onderzoeksactiviteiten zullen regelmatig worden getoetst, waarbij met name het niveau van de onderzoeksexpertise wordt geverifieerd. De deelneming van het MKB, met inbegrip van samenwerkingsverbanden binnen het MKB, en kleinere eenheden zal worden aangemoedigd. In verband met onderzoek in de prioritaire themagebieden (in hoofdlijn 1 , zoals vastgesteld in bijlage I) zij het volgende opgemerkt: Onderzoeksactiviteiten op gebieden waarop "Specifieke activiteiten die een ruimer onderzoeksgebied beslaan" (in hoofdlijn 1 ) plaatsvinden, nemen de vorm aan van gerichte specifieke onderzoeksprojecten en projecten voor specifiek onderzoek ten behoeve van het MKB. In bepaalde naar behoren gemotiveerde gevallen, wanneer de betrokken doelstellingen op die wijze beter kunnen worden bereikt, kunnen echter topnetwerken en geïntegreerde projecten worden gebruikt. Activiteiten in het kader van hoofdlijn 2 ("Structureren van de Europese onderzoeksruimte") en hoofdlijn 3 ("Versterking van de grondslagen van de Europese onderzoekruimte") nemen de vorm aan van gerichte specifieke projecten op het gebied van onderzoek of innovatie, geïntegreerde infrastructuurinitiatieven en activiteiten ter versterking van menselijk potentieel en mobiliteit. Daarnaast kunnen in het gehele kaderprogramma specifieke ondersteuningsactiviteiten en coördinatieactiviteiten worden uitgevoerd en kan de Gemeenschap deelnemen aan programma's die op grond van artikel 169 van het Verdrag door verscheidene lidstaten worden opgezet. 1.1. TOPNETWERKEN Topnetwerken beogen de versterking en de ontwikkeling van de wetenschappelijke en technologische topkwaliteit van de Gemeenschap door Europese integratie van bestaande of opkomende onderzoekscapaciteiten, zowel op nationaal als op regionaal vlak. Elk netwerk heeft tot doel de kennis op een bepaald gebied te bevorderen door op dat gebied een kritische massa aan deskundigheid te verzamelen. De topnetwerken zullen de samenwerking tussen topcapaciteit in universiteiten, onderzoekcentra, het bedrijfsleven (met inbegrip van het MKB) en wetenschaps&nbhy; en technologieorganisaties bevorderen. De betrokken activiteiten zijn over het algemeen gericht op langetermijn- en multidisciplinaire doelstellingen en niet zozeer op vooraf bepaalde, precieze resultaten in termen van producten, procédés of diensten. Een topnetwerk wordt geschapen door middel van een gemeenschappelijk activiteitenprogramma waarin een deel of, in voorkomend geval, het geheel van de capaciteiten en activiteiten van de deelnemers op het betrokken gebied wordt geïntegreerd om te komen tot een kritische massa van deskundigheid en een Europese toegevoegde waarde. Een gemeenschappelijk activiteitenprogramma zou een onafhankelijk virtueel topcentrum kunnen creëren, dat de benodigde middelen zou kunnen ontwikkelen voor een permanente integratie van de onderzoekscapaciteiten. Een gemeenschappelijk activiteitenprogramma omvat noodzakelijkerwijs integratieactiviteiten alsook activiteiten voor de verspreiding van topkwaliteit en de verspreiding van de resultaten buiten het netwerk. Onder de voorwaarden die in de specifieke programma's en in de voorwaarden voor deelneming moeten worden gespecificeerd, zullen de topnetwerken over een hoog niveau van beheersautonomie beschikken die, in voorkomend geval, ook de mogelijkheid behelst om de samenstelling van het netwerk en de inhoud van het gemeenschappelijke activiteitenprogramma aan te passen. 1.2. Geïntegreerde projecten Het doel van geïntegreerde projecten is het concurrentievermogen van de Gemeenschap nog meer elan te geven of belangrijke problemen in de samenleving te helpen oplossen door het mobiliseren van een kritische massa aan middelen en competenties op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling. Voor elk geïntegreerd project worden welomschreven wetenschappelijke en technologische doelstellingen vastgesteld, en elk project wordt uitgevoerd met het doel specifieke resultaten te verkrijgen die toepasbaar zijn in termen van bijvoorbeeld producten, procédés of diensten. Onder deze doelstellingen kan langere termijn- of riskant onderzoek vallen. Geïntegreerde projecten nemen in beginsel de vorm aan van een samenhangend geheel van componenten, met een omvang en structuur die kunnen variëren naar gelang van de uit te voeren taken, die elk betrekking hebben op de verschillende delen van het onderzoek die nodig zijn voor het bereiken van de gemeenschappelijke algemene doelstellingen, tot een coherent geheel worden geïntegreerd en nauw gecoördineerd ten uitvoer worden gelegd. De activiteiten in het kader van een geïntegreerd project moeten activiteiten omvatten voor onderzoek en, in voorkomend geval, technologische ontwikkeling en/of demonstratieactiviteiten, activiteiten voor het beheer en het gebruik van kennis ter bevordering van innovatie, en alle andere soorten activiteiten die rechtstreeks verband houden met de doelstellingen van het geïntegreerde project. Onder de voorwaarden die in de specifieke programma's en in de voorwaarden voor deelneming moeten worden gespecificeerd, zullen de geïntegreerde projecten over een hoog niveau van beheersautonomie beschikken die, in voorkomend geval, ook de mogelijkheid behelst om het partnerschap en de projectinhoud aan te passen. De geïntegreerde projecten zullen worden uitgevoerd op basis van globale financieringsplannen, waarvoor bij voorkeur in belangrijke mate openbare en particuliere middelen beschikbaar worden gesteld, met inbegrip van stelsels voor financiering of samenwerking zoals Eureka, EIB en EIF. 1.3. GERICHTE SPECIFIEKE PROJECTEN OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK OF INNOVATIE Gerichte specifieke projecten op het gebied van onderzoek beogen verbetering van het Europese concurrentievermogen. Ze dienen nauwkeurig gericht te zijn en kunnen een van de twee volgende vormen aannemen of deze twee vormen combineren: Gerichte specifieke projecten op het gebied van innovatie beogen op Europese schaal nieuwe concepten en methoden op het gebied van innovatie te beproeven, te valideren en te verspreiden. 1.4. PROJECTEN VOOR SPECIFIEK ONDERZOEK TEN BEHOEVE VAN HET MKB Projecten voor specifiek onderzoek ten behoeve van het MKB kunnen één van de volgende vormen aannemen: ACTIVITEITEN INZAKE MENSELIJK POTENTIEEL EN MOBILITEIT Activiteiten ter versterking en ontwikkeling van menselijk potentieel en mobiliteit worden uitgevoerd met het oog op opleiding, competentieontwikkeling of kennisoverdracht. Zij bestaan uit ondersteuning van activiteiten die uitgevoerd worden door natuurlijke personen, gaststructuren, waaronder begrepen inclusief opleidingsnetwerken, alsook door Europese onderzoekteams worden uitgevoerd. COÖRDINATIEACTIVITEITEN Coördinatieactiviteiten beogen gecoördineerde initiatieven van verschillende onderzoeks&nbhy; en innovatieactoren te stimuleren en te ondersteunen en daarmee de integratie te versterken. Zij omvatten een geheel van activiteiten zoals de organisatie van lezingen en van conferenties, vergaderingen, de uitvoering van studies, personeelsuitwisselingen, de uitwisseling en verspreiding van goede praktijken, het opzetten van informatiesystemen en deskundigengroepen, en kunnen, zo nodig ondersteuning bij de omschrijving, de organisatie en het beheer van gezamenlijke of gemeenschappelijke initiatieven omvatten. SPECIFIEKE-ONDERSTEUNINGSACTIVITEITEN Specifieke-ondersteuningsactiviteiten vormen een aanvulling op de uitvoering van het programma en kunnen worden gebruikt voor het voorbereiden van toekomstige activiteiten van het communautaire beleid inzake onderzoek en technologische ontwikkeling, met inbegrip van toezicht&nbhy; en beoordelingsactiviteiten. Het gaat hier met name om lezingen, studiebijeenkomsten, studies en analyses, prijzen en wetenschappelijke wedstrijden op hoog niveau, werkgroepen en deskundigengroepen, operationele ondersteuning en verspreidings&nbhy;, informatie&nbhy; en communicatieactiviteiten; naar gelang van het geval zijn combinaties mogelijk. Ook activiteiten ter ondersteuning van onderzoeksinfrastructuur in verband met bijvoorbeeld transnationale toegang of voorbereidende technische werkzaamheden (waaronder haalbaarheidsstudies) en de ontwikkeling van nieuwe infrastructuur vallen hieronder. Ook zullen specifieke-ondersteuningsactiviteiten worden uitgevoerd met het oog op het stimuleren, aanmoedigen en bevorderen van de deelneming van MKB, kleine onderzoekteams, nieuwontwikkelde en afgelegen onderzoekcentra, alsmede de desbetreffende organisaties uit de kandidaatlanden bij de activiteiten van de prioritaire thematische gebieden, met name via de topnetwerken en de geïntegreerde projecten. De tenuitvoerlegging van deze activiteiten zal afhangen van de specifieke informatie- en ondersteuningsstructuren, met inbegrip van het netwerk van nationale contactpunten, die door de lidstaten en de geassocieerde landen op plaatselijk, regionaal en nationaal niveau in het leven worden geroepen en waarmee wordt beoogd te zorgen voor een soepele overgang van het vijfde naar het zesde kaderprogramma. GEÏNTEGREERDE INFRASTRUCTUURINITIATIEVEN Geïntegreerde infrastructuurinitiatieven combineren binnen één activiteit verschillende activiteiten die essentieel zijn voor de versterking en de ontwikkeling van onderzoeksinfrastructuren, teneinde op Europese schaal diensten te verlenen. Hiertoe combineren zij netwerkactiviteiten met een ondersteuningsactiviteit (bijvoorbeeld met betrekking tot transnationale toegang) of onderzoeksactiviteiten die nodig zijn ter verbetering van de prestaties van infrastructuren; de financiering van investeringen voor nieuwe infrastructuren, die uitsluitend als specifieke ondersteuningsactiviteiten kunnen worden gefinancierd, valt hier evenwel buiten. Verspreiding van kennis bij potentiële gebruikers, waaronder de industrie, en met name het MKB, maakt deel uit van deze initiatieven. Deelneming VAN DE Gemeenschap aan door VERSCHEIDENE lidstaten OPGEZETTE nationale programma's Overeenkomstig artikel 169 van het Verdrag heeft dit instrument betrekking op duidelijk omschreven programma's die worden uitgevoerd door regeringen, nationale of regionale autoriteiten of onderzoeksorganisaties, en kan het in alle activiteiten van het programma worden gebruikt (30) . Voor de gezamenlijke uitvoering van deze programma's moet gebruik worden gemaakt van een specifieke uitvoeringsstructuur. Deze kan worden gecreëerd via geharmoniseerde werkprogramma's en met behulp van gemeenschappelijke, gezamenlijke of gecoördineerde uitnodigingen tot het indienen van voorstellen. 2. NADERE VOORWAARDEN VOOR DE FINANCIËLE DEELNEMING VAN DE GEMEENSCHAP (31) De Gemeenschap implementeert de financiële instrumenten, met inachtneming van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling, alsmede de internationale regels op dit gebied, meer in het bijzonder de WTO-overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen. Conform dit internationale kader moet de mogelijkheid bestaan de omvang en de vorm van de financiële deelneming uit hoofde van het kaderprogramma van geval tot geval bij te stellen, met name wanneer voorzien is in steun uit andere openbare en particuliere financieringsbronnen, met inbegrip van andere communautaire financieringsbronnen zoals de EIB en het EIF. Bij deelname van organisaties uit regio's met een ontwikkelingsachterstand bestaat de mogelijkheid dat, wanneer een project het voor medefinanciering toegestane maximumbedrag uit hoofde van het kaderprogramma dan wel een algemene subsidie ontvangt, een aanvullende bijdrage uit de Structuurfondsen wordt toegekend overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1260/1999 van de Raad van 21 juni 1999 houdende algemene bepalingen betreffende de structuurfondsen (32) . Bij deelname van entiteiten uit kandidaat-lidstaten kan onder soortgelijke voorwaarden een bijdrage worden verleend als aanvulling op de financiële instrumenten in het kader van de pretoetreding. Bij deelname van organisaties uit landen uit het Middellandse-Zeegebied of ontwikkelingslanden kan een bijdrage van het MEDA-programma en van de financiële instrumenten van de Gemeenschap voor ontwikkelingshulp worden overwogen. De financiële deelneming van de Gemeenschap zal worden verleend met inachtneming van het medefinancieringsbeginsel, met uitzondering van financieringen voor studies, conferenties en aanbestedingen. Uitgezonderd in naar behoren verantwoorde gevallen, wordt over de financiële deelneming van de Gemeenschap een besluit genomen naar aanleiding van openbare procedures voor uitnodigingen tot het indienen van voorstellen of aanbestedingen. De keuze van de projecten zal zijn gebaseerd op onafhankelijke beoordeling door vakgenoten. De Commissie voert de onderzoeksactiviteiten op zodanige wijze uit dat de financiële belangen van de Gemeenschap worden beschermd door doelmatige controles en, bij gebleken onregelmatigheden, afschrikkende en evenredige sancties. In de besluiten tot vaststelling van de specifieke programma's waarbij dit programma wordt uitgevoerd, kan niet worden afgeweken van de regels die in onderstaande tabel zijn opgenomen. OTO-activiteiten en financiële bijdrage van de Gemeenschap per type instrument TYPE INSTRUMENT OTO-ACTIVITEITEN BIJDRAGE VAN DE GEMEENSCHAP (33) (34) Topnetwerken Prioritaire thematische gebieden Beleidsondersteuning en anticiperen op wetenschappelijke en technische behoeften Integratiesubsidie: maximaal 25% van de waarde van de capaciteiten en middelen die de deelnemers voorstellen te integreren, als vast bedrag ter ondersteuning van het gemeenschappelijke activiteitenprogramma (35) Geïntegreerde projecten Prioritaire thematische gebieden Beleidsondersteuning en vooruitlopen op wetenschappelijke en technische behoeften Budgetsubsidie: - 50% voor onderzoek - 35% voor demonstratie - 100% voor bepaalde andere activiteiten, zoals opleiding van onderzoekers en consortiumbeheer (36) (37) Gerichte specifieke projecten op het gebied van onderzoek of innovatie Prioritaire thematische gebieden Beleidsondersteuning en anticiperen op wetenschappelijke en technische behoeften Specifieke activiteiten ter ondersteuning van de internationale samenwerking Stimulering van de interactie tussen onderzoek en innovatie Ontwikkeling van harmonische relaties tussen wetenschap en maatschappij Budgetsubsidie: maximaal 50% van het budget (3) (4) Deelneming aan door verschillende lidstaten uitgevoerde nationale programma's Alle activiteiten van het zesde kaderprogramma Nog vast te stellen in toekomstige besluiten die genomen worden met artikel 169 als rechtsgrondslag Specifieke onderzoeksprojecten voor het MKB Specifieke onderzoeksactiviteiten voor het MKB Budgetsubsidie: maximaal 50% van het budget (3) (4) Activiteiten ter versterking en ontwikkeling van menselijk potentieel en mobiliteit Ontwikkeling van het menselijk potentieel en versterking van de mobiliteit Budgetsubsidie: maximaal 100% van het budget (3), in voorkomend geval als forfaitair bedrag Coördinatieactiviteiten Alle activiteiten van het zesde kaderprogramma Budgetsubsidie: maximaal 100% van het budget (3) Specifieke ondersteuningsactiviteiten Alle activiteiten van het zesde kaderprogramma Budgetsubsidie: maximaal 100% van het budget (3) (38) , in voorkomend geval als forfaitair bedrag Geïntegreerde infrastructuurinitiatieven Ondersteuning van onderzoeksinfrastructuren Budgetsubsidie: afhankelijk van de aard van de activiteiten, van maximaal 50 tot 100% van het budget (3) (4) (39) Eigen werkzaamheden Niet-nucleaire werkzaamheden van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek 100% (40) _______________ (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 438 (1) ), – gelet op de artikelen 251, lid 2, 95 en 152, lid 4, onder b) van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0376/2000), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie visserij (A5&nbhy;0129/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 15 mei 2002, met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad inzake levensmiddelenhygiëne HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 95 en artikel 152, lid 4, onder b), Gezien het voorstel van de Commissie (2) Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt : (1) De bescherming van de volksgezondheid is van primordiaal belang . De grondbeginselen voor het bereiken van een hoog beschermingsniveau en de definities zijn opgenomen in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (6) ; deze beginselen en definities vormen een gemeenschappelijke basisregeling voor alle maatregelen die door de lidstaten en op Europees niveau met betrekking tot levensmiddelen worden genomen. (2) In het kader van de interne markt is Richtlijn 93/43/EEG van de Raad van 14 juni 1993 inzake levensmiddelenhygiëne (7) vastgesteld teneinde de veiligheid van zich in het vrije verkeer bevindende levensmiddelen voor menselijke consumptie te garanderen. (3) Bij die richtlijn zijn de beginselen vastgesteld op het gebied van de levensmiddelenhygiëne, met name: (4) Gebleken is dat bovenstaande beginselen een degelijke basis vormen om de voedselveiligheid te garanderen. (5) In het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn specifieke gezondheidsvoorschriften vastgesteld voor de productie en het in de handel brengen van producten die zijn vermeld in de lijst van bijlage I bij het Verdrag. (6) Deze gezondheidsvoorschriften hebben onvoldoende geleid tot de opheffing van de handelsbelemmeringen voor de betrokken producten waardoor ze niet volledig tot de totstandkoming van de interne markt hebben bijgedragen . (7) Deze specifieke voorschriften zijn vervat in een groot aantal richtlijnen. (8) Wat de volksgezondheid betreft, bevatten die richtlijnen gemeenschappelijke beginselen betreffende met name de verantwoordelijkheden van de fabrikanten van producten van dierlijke oorsprong, de verplichtingen van de bevoegde autoriteiten, de technische voorschriften inzake de structuur en de werking van de inrichtingen waar met producten van dierlijke oorsprong wordt gewerkt, de hygiënevoorschriften waaraan deze inrichtingen moeten voldoen, de procedures voor de erkenning van inrichtingen, de voorwaarden voor opslag en vervoer, het aanbrengen van keurmerken op de producten, enz.. (9) Deze beginselen vallen in veel gevallen samen met de beginselen van Richtlijn 93/43/EEG . (10) De bij Richtlijn 93/43/EEG vastgestelde beginselen kunnen derhalve worden beschouwd als gemeenschappelijke basis voor de hygiënische productie van alle levensmiddelen, inclusief producten van dierlijke oorsprong die zijn vermeld in bijlage I bij het Verdrag. (11) Afgezien van deze gemeenschappelijke basis zijn ook specifieke hygiënevoorschriften vereist in verband met het specifieke karakter van bepaalde levensmiddelen. De specifieke hygiënevoorschriften voor producten van dierlijke oorsprong zijn vervat in Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong] (8) . (12) De algemene en specifieke hygiënevoorschriften hebben in hoofdzaak ten doel een hoog niveau van consumentenbescherming op het vlak van de voedselveiligheid te garanderen, waarbij met name rekening wordt gehouden met: (13) Om de voedselveiligheid te kunnen garanderen van in het stadium van de primaire productie tot op de plaats van verkoop aan de consument of van export van Gemeenschapsgoederen naar derde landen is een geïntegreerde aanpak vereist waarbij alle exploitanten van levensmiddelenbedrijven ervoor moeten zorgen dat de voedselveiligheid niet in het gedrang wordt gebracht. (14) De in het stadium van de primaire productie aanwezige gevaren voor de voedselveiligheid moeten worden geïdentificeerd en onder controle worden gehouden. (15) Het HACCP-systeem is een instrument dat exploitanten van levensmiddelenbedrijven helpt de levensmiddelenveiligheid te vergroten. Een dergelijk systeem mag niet als instrument voor zelfregulering worden gezien en is geen vervanging voor officiële controles. (16) De hygiëne op het landbouwbedrijf kan worden gewaarborgd als het HACCP-systeem wordt toegepast. Aangezien toepassing van het HACCP-systeem in de gehele primaire sector op dit moment uit praktisch oogpunt nog niet haalbaar is, dient de verdere introductie van gelijkwaardige procedures te worden gestimuleerd. Voor de landbouwer dienen bovendien gidsen voor goede praktijken te worden opgesteld, eventueel aangevuld met specifieke hygiënevoorschriften. (17) Voedselveiligheid is het resultaat van diverse elementen, waaronder de inachtneming van bindende eisen, de tenuitvoerlegging van door exploitanten van levensmiddelenbedrijven opgestelde en beheerde programma's inzake voedselveiligheid, en de toepassing van het "Hazard Analysis and Critical Control Points"&nbhy;systeem (HACCP) in alle productiestadia, met inbegrip van de primaire productie, en de uitvoering van officiële controles . (18) Bij een HACCP&nbhy;systeem in de levensmiddelenproductie moet in alle productiestadia rekening worden gehouden met de beginselen die zijn vastgelegd in de Codex Alimentarius en dient terzelfder tijd te worden gezorgd voor de nodige soepelheid om het systeem overal te kunnen toepassen, ook in kleine bedrijven. Een succesvolle toepassing van het HACCP-systeem vereist volledige medewerking en engagement van de werknemers van de onderneming. Met het oog daarop moeten de werknemers worden geschoold. (19) Flexibiliteit is ook vereist in verband met het specifieke karakter van de traditionele levensmiddelenproductie en met voorzieningsproblemen die verband houden met een uit geografisch oogpunt moeilijke situatie; die flexibiliteit mag de doelstellingen van de voedselveiligheid evenwel niet in gevaar brengen. (20) Voor levensmiddelen die niet veilig bij omgevingstemperatuur kunnen worden opgeslagen, geldt als basisprincipe voor de levensmiddelenhygiëne dat de koudeketen niet mag worden verbroken. (21) Voor de toepassing van de hygiënevoorschriften dienen doelstellingen te worden vastgelegd , b.v. de verlaging van de pathogenen of de vaststelling van prestatienormen , en er moet in de daarvoor vereiste procedures worden voorzien. (22) De traceerbaarheid van levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten in de gehele voedselketen is essentieel voor de voedselveiligheid. Verordening (EG) nr. 178/2002 bevat reeds regels inzake de traceerbaarheid van levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten alsmede procedures voor de uitvoering van deze voorschriften. (23) Levensmiddelenbedrijven moeten bij de bevoegde autoriteit geregistreerd worden ten einde de officiële controles efficiënt te kunnen uitvoeren. (24) Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf dienen de nodige bijstand te verlenen om ervoor te zorgen dat de officiële controles op efficiënte wijze door de bevoegde autoriteiten kunnen worden uitgevoerd. (25) In de Gemeenschap ingevoerde levensmiddelen moeten voldoen aan de algemene voorschriften van Verordening (EG) nr. 178/2002 of aan voorschriften welke gelijkwaardig zijn aan de communautaire voorschriften. In deze verordening worden de specifieke hygiënevoorschriften vastgesteld voor levensmiddelen die in de Gemeenschap worden ingevoerd . (26) Teneinde een hoog beschermingsniveau te garanderen en de deelname van ontwikkelingslanden aan de internationale handel te bevorderen, dienen de lidstaten en de Commissie de verhoging van het kennisniveau inzake levensmiddelenhygiëne van exploitanten van een levensmiddenbedrijf in ontwikkelingslanden te stimuleren. (27) Levensmiddelen die in de Gemeenschap zijn geproduceerd en naar derde landen worden geëxporteerd, moeten voldoen aan de algemene voorschriften van Verordening (EG) nr. 178/2002. In deze verordening worden de specifieke hygiënevoorschriften vastgesteld voor levensmiddelen die uit de Gemeenschap worden uitgevoerd . (28) De communautaire wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne moet gebaseerd zijn op wetenschappelijk advies; daartoe dient de bij Verordening (EG) nr. 178/2002 ingestelde Europese Autoriteit voor de voedselveiligheid indien nodig te worden geraadpleegd. (29) Voorzien moet worden in een procedure om bepaalde bij deze verordening voorgeschreven eisen aan te passen, teneinde rekening te houden met de technische en wetenschappelijke vooruitgang. (30) Deze verordening houdt rekening met de internationale verplichtingen die zijn vastgelegd in de WTO&nbhy;overeenkomst op sanitair en fytosanitair gebied en in de Codex Alimentarius. (31) Deze herwerking van de bestaande communautaire hygiënevoorschriften houdt in dat de bestaande hygiënevoorschriften kunnen worden ingetrokken; dat gebeurt bij Richtlijn 2002/.../EG van het Europees Parlement en de Raad van .. [houdende intrekking van bepaalde richtlijnen inzake levensmiddelenhygiëne en tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de productie en het in de handel brengen van bepaalde voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong, en tot wijziging van de Richtlijnen 89/662/EEG en 91/67/EEG] (9) . (32) Aangezien de voor de tenuitvoerlegging van deze verordening vereiste maatregelen maatregelen van algemene strekking zijn als bedoeld in artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegheden (10) , moeten zij worden vastgesteld volgens de in artikel 5 van dat besluit vastgestelde regelgevingsprocedure, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Werkingssfeer In deze verordening worden de hygiënevoorschriften vastgesteld voor levensmiddelen in alle stadia vanaf de primaire productie tot en met het in de handel brengen of levering aan de eindverbruiker. Deze verordening geldt onverminderd meer specifieke eisen inzake voedselveiligheid en is niet van toepassing op problemen betreffende andere voedingsaspecten of samenstelling. Deze verordening is ook van toepassing op de productie van levensmiddelen bestemd voor de uitvoer naar derde landen. Zij is van toepassing op levensmiddelenbedrijven, maar niet op de primaire productie van levensmiddelen voor particulier huishoudelijk gebruik, noch op de huishoudelijke bereiding van levensmiddelen voor particulier verbruik , noch op de rechtstreekse levering van kleine hoeveelheden primaire producten aan de eindverbruiker of de plaatselijke detailhandel . Artikel 2 Definities In deze verordening gelden de definities die zijn opgenomen in Verordening (EG) nr. 178/2002. Daarnaast wordt verstaan onder: – "hermetisch gesloten recipiënt" : een bergingsmiddel dat zo is ontworpen en vervaardigd dat het volledig afgesloten is voor micro-organismen; – "indien nodig", "in voorkomend geval", "voldoende": wanneer, na gevarenanalyse in het kader van het HACCP&nbhy;systeem, is gebleken dat iets nodig, wenselijk of voldoende is. Artikel 3 Algemene verplichting Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf zien erop toe dat in alle stadia van de productie, de verwerking en de distributie in de bedrijven onder hun beheer , de bij deze verordening vastgestelde hygiënevoorschriften die van toepassing zijn op hun bedrijvigheid in acht worden genomen. Een exploitant van een levensmiddelenbedrijf stelt de bevoegde autoriteiten onverwijld in kennis als hij van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat een overtreding van de hygiënevoorschriften heeft plaatsgevonden tijdens de productie. Hij stelt de bevoegde autoriteiten in kennis van de maatregelen die hij heeft genomen om risico's voor de eindgebruiker te voorkomen en verhindert of ontmoedigt niemand om overeenkomstig de nationale wetgeving en de juridische praktijk, met de bevoegde autoriteiten samen te werken, indien hierdoor een risico in verband met een levensmiddel kan worden voorkomen, beperkt of weggenomen. 1. Artikel 4 2. Algemene en specifieke hygiënevoorschriften 1. Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf in het stadium van de primaire productie zien toe op de naleving van de algemene hygiënevoorschriften van bijlage I bij deze verordening en van de andere specifieke voorschriften als vermeld in Verordening (EG) nr. .../ 2002 [houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong ]. Andere dan de in lid 1 bedoelde exploitanten van een levensmiddelenbedrijf zien toe op de naleving van de algemene hygiënevoorschriften van bijlage II bij deze verordening en van de andere specifieke voorschriften als vermeld in Verordening (EG) nr. ..../ 2002 [houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong ]. 3. De lidstaten mogen samen met de Commissie tot aanpassing van de in de bijlagen I en II vastgestelde voorschriften en van de daarmee samenhangende, door de Commissie goedgekeurde uitvoeringsmaatregelen overgaan in verband met de behoeften van levensmiddelenbedrijven in regio's die te kampen hebben met specifieke problemen van geografische aard of in regio's met voorzieningsproblemen, voor zover die bedrijven aan de lokale markt leveren, of om rekening te houden met de traditionele productiemethoden en grondstoffen waarvan op grond van wetenschappelijke inzichten, beproefde ervaring of traditie kan worden aangetoond dat zij kenmerkend zijn voor het productieproces en geen nadelige gevolgen hebben voor de hygiënische kwaliteit van het levensmiddel . De doelstellingen van de levensmiddelenhygiëne mogen in geen geval in het gedrang komen. d) bemonstering en analyse, 6. vaststelling van doelstellingen en prestatienormen. Volgens de procedures van artikel 14, lid 2 worden gemeenschappelijke criteria en procedures vastgesteld met betrekking tot de punten a) tot en met e) van lid 4 bis en met betrekking tot de hittebehandeling. In afwachting van de vaststelling van de in lid 5 genoemde criteria, blijven de desbetreffende vereisten en normen die zijn vastgelegd in de in artikelen 1 en 2 van Richtlijn 2002/…/EG [tot afschaffing van bepaalde richtlijnen inzake de hygiëne van levensmiddelen en de sanitaire voorwaarden voor de productie en afzet op de markt van bepaalde producten van dierlijke oorsprong bedoeld voor menselijke consumptie, en tot wijziging van Richtlijn 89/662/EEG en Richtlijn 91/67/EEG] en de toepassingsvoorschriften van kracht, alsmede nationale voorschriften die in overeenstemming met deze richtlijnen of toepassingsvoorschriften zijn aangenomen. 1. Artikel 5 d) het vaststellen en ten uitvoer leggen van efficiënte bewakingsprocedures in de kritische controlepunten; e) het vaststellen van corrigerende maatregelen wanneer uit de bewaking zou blijken dat een kritisch controlepunt niet volledig onder controle is. 2. Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf stellen procedures vast om na te gaan of de in lid 1 bedoelde maatregelen naar behoren functioneren. Deze procedures dienen te worden toegepast met enige regelmaat en telkens wanneer het productieproces in het levensmiddelenbedrijf op zodanige wijze wordt gewijzigd dat de voedselveiligheid zou kunnen worden aangetast. De bevoegde autoriteit specificeert bijzondere controles, waar nodig, om te waarborgen dat de in lid 1 uiteengezette maatregelen effectief werken. 4. Om de officiële controles te vergemakkelijken, tonen de exploitanten van een levensmiddelenbedrijf tegenover de bevoegde controle-instantie aan dat zij de in de leden 1 en 2 vermelde voorschriften naleven. 6. Voor zover dit op grond van de aard en de omvang van het levensmiddelenbedrijf noodzakelijk is, leggen zij daartoe documentatie over. Gegevens over producten met een houdbaarheidstermijn worden tot zes maanden na afloop van deze termijn bewaard. Voor het bewaren van gegevens over producten zonder houdbaarheidstermijn wordt een tijdslimiet van 5 jaar ingesteld, die overeenkomt met de tijdslimiet voor de wettelijke aansprakelijkheid. 5. In het kader van het in de leden 1, 2 en 4 bedoelde systeem kunnen exploitanten van levensmiddelenbedrijven ook in het stadium van de primaire productie gebruik maken van gidsen voor goede praktijken, opgesteld overeenkomstig de artikelen 7 en 8. Dergelijke gidsen moeten afgestemd zijn op het productieproces en op de levensmiddelen waarvoor zij door de exploitant van het levensmiddelenbedrijf worden toegepast. 8 . Exploitanten van levensmiddelenbedrijven in de primaire sector streven naar de toepassing van de in lid 1, sub a) tot en met e) genoemde beginselen. De naleving van dit lid zal worden geëvalueerd in het in artikel 15 bedoelde verslag. De toepassing van de HACCP-regels kan slechts beschouwd worden als een extra veiligheidsmaatregel met het oog op de levensmiddelenhygiëne. De HACCP-regels mogen onder geen enkel beding de officiële controles vervangen. De Commissie kan volgens de in artikel 14, lid 2 bedoelde procedure maatregelen vaststellen om de tenuitvoerlegging van het bepaalde in dit artikel te vergemakkelijken, vooral in kleine bedrijven. Artikel 6 1. kunnen microbiologische criteria en voorschriften inzake temperatuurbeheersing voor levensmiddelen worden vastgesteld en/of gewijzigd; 2. kunnen doelstellingen en/of normen inzake de resultaten worden vastgelegd om de toepassing van deze verordening te vergemakkelijken. 1. Artikel 7 2. Nationale gidsen – door de verschillende sectoren van de levensmiddelenbranche en in overleg met vertegenwoordigers van andere partijen welker belangen wezenlijk kunnen worden geraakt, zoals bij voorbeeld passende instanties en consumentengroeperingen; – in voorkomend geval, rekening houdend met de Aanbevolen Internationale Richtlijnen voor de Praktijk van Codex Alimentarius. – alle betrokken partijen zijn geraadpleegd en dat met hun op- en aanmerkingen rekening is gehouden; – zij bruikbaar zijn met het oog op de inachtneming van het bepaalde in de artikelen 3, 4 en 5 in de betrokken sectoren en/of voor de betrokken levensmiddelen. 6. Twaalf maanden na de inwerkingtreding van deze verordening, en vervolgens om het jaar, brengen de lidstaten bij de Commissie verslag uit over de maatregelen die zijn getroffen voor het opstellen van de in lid 1 bedoelde nationale gidsen. De lidstaten zenden de Commissie de nationale gidsen waarvan zij hebben geconstateerd dat ze voldoen aan het bepaalde in lid 3. De Commissie houdt een register bij van die gidsen en stelt dat ter beschikking van de lidstaten. De overeenkomstig de bepalingen van Richtlijn 93/43/EEG reeds opgestelde en toegepaste gidsen voor goede praktijken blijven na de inwerkingtreding van deze verordening van kracht, voor zover zij aansluiten bij de doelstellingen van deze verordening. 1. Artikel 8 2. Communautaire Gidsen 1. Wanneer een lidstaat of de Commissie van oordeel is dat er behoefte is aan uniforme communautaire gidsen voor goede praktijken en/of communautaire gidsen voor de toepassing van de beginselen van HACCP, raadpleegt de Commissie het in artikel 14, lid 1 bedoelde Comité . Deze raadpleging heeft ten doel na te gaan of de gidsen nodig zijn en, zo ja, de werkingssfeer ervan te bepalen. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven kunnen deze gidsen op basis van vrijwilligheid in acht nemen. – rekening wordt gehouden met de eventueel bestaande nationale gidsen die aan de Commissie zijn toegezonden op grond van artikel 7, lid 5; – zij bruikbaar zijn met het oog op de inachtneming van het bepaalde in de artikelen 3, 4 en 5 in de betrokken sectoren en/of voor de betrokken levensmiddelen. 5. Onafhankelijk van eventuele verwijzingen of initiatieven zorgt het in artikel 14, lid 1 bedoelde comité ervoor dat de communautaire gidsen in samenwerking met de in lid 2 van dit artikel opgesomde organen, ten minste om de vijf jaar volledig worden herzien, om hun praktische uitvoerbaarheid en aansluiting op de technologische en wetenschappelijke ontwikkelingen te waarborgen. Wanneer nationale gidsen zijn opgesteld overeenkomstig artikel 7 en later ook communautaire gidsen overeenkomstig dit artikel, baseren exploitanten van een levensmiddelenbedrijf zich op de communautaire gidsen. De titels en referenties van de volgens de procedure van de leden 1, 2 en 3 opgestelde communautaire gidsen worden bekendgemaakt in de C-reeks van het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. De lidstaten zien erop toe dat de bekendgemaakte gidsen onder de aandacht van de betrokken sectoren van de levensmiddelenbranche en van de desbetreffende autoriteiten op hun grondgebied worden gebracht. 1. Artikel 9 2. Registratie of erkenning van levensmiddelenbedrijven b) wanneer de bevoegde autoriteit dit nodig acht, of 4. wanneer dit vereist is op grond van een besluit dat volgens de procedure van artikel 14, lid 2 is vastgesteld. Wanneer een bedrijf op grond van lid 2 een erkenning behoeft, mag het zonder deze erkenning geen activiteiten ontplooien. Levensmiddelenbedrijven mogen alleen worden erkend als bij een inspectie ter plaatse is gebleken dat aan de eisen op infrastructuur- en bedrijfstechnisch gebied is voldaan en alle onderdelen van de hygiëne zijn onderzocht en in overeenstemming zijn met de desbetreffende voorschriften van deze verordening. Aan de hand van de registratie van de producten die door een exploitant van een levensmiddelenbedrijf zijn geproduceerd, moeten levensmiddelen kunnen worden getraceerd en moet hun oorsprong kunnen worden vastgesteld. Met uitzondering van de detailhandel zijn de exploitanten van een levensmiddelenbedrijf verantwoordelijk voor deze registratie. Het type registratie wordt geregeld in Verordening (EG) nr. .../2002 (houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong) respectievelijk in Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en van de Raad van .... [houdende vaststelling van uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de organisatie van officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong] (13) . Artikel 10 – toegang te verlenen tot alle gebouwen, voorzieningen, installaties en andere infrastructuurvoorzieningen, – alle documentatie en registers beschikbaar te stellen die in het kader van de huidige verordening door de bevoegde autoriteit noodzakelijk worden geacht om de situatie te kunnen beoordelen. 1. Artikel 11 2. Invoer/uitvoer In de Gemeenschap ingevoerde levensmiddelen moeten voldoen aan het bepaalde in artikel 11 van Verordening (EG) nr.178/2002, aan het bepaalde in de artikelen 3, 4 en 5 van deze verordening en aan alle op grond van artikel … van Verordening (EG) nr. .../2002 (houdende specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong) vastgestelde bepalingen. Voor uitvoer uit de Gemeenschap bestemde levensmiddelen dienen te voldoen aan de bepalingen van artikel 12 van Verordening (EG) nr.178/2002, aan het bepaalde in de artikelen 3, 4, 5 en 9 van deze verordening en aan alle op grond van artikel … van Verordening (EG) nr. .../2002 [houdende specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong] vastgestelde bepalingen. Artikel 12 Uitvoeringsbepalingen Uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de artikelen 4, 5, 9 en 11 kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 14, lid 2 bedoelde procedure. Artikel 13 Verwijzing naar internationale normen Wijzigingen van de in deze verordening vervatte verwijzigingen naar de internationale normen, bijvoorbeeld de Codex Alimentarius, kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 14, lid 2 bedoelde procedure. 1. Artikel 14 2. Procedures van het Permanent Comité 3. De Commissie wordt bijgestaan door het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid dat is ingesteld bij Verordening (EG) nr.178/2002 . Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is de in artikel 5 van Besluit 1999/468/EG vastgestelde regelgevingsprocedure van toepassing, met inachtneming van artikel 7, lid 3, en artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn bedraagt drie maanden. 1. Artikel 15 2. Verslag aan de Raad en het Parlement Binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van deze verordening brengt de Commissie bij het Europees Parlement en bij de Raad verslag uit, eventueel vergezeld van voorstellen , over de bij de toepassing van deze verordening opgedane ervaring. Ten einde de Commissie de mogelijkheid te geven het in lid 1 bedoelde verslag op te stellen, dienen de lidstaten de daarvoor vereiste informatie bij de Commissie in ten minste twaalf maanden voordat de in lid 1 bedoelde periode afloopt. Artikel 16 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Zij wordt van toepassing ... (14) Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I ALGEMENE HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR DE PRIMAIRE PRODUCTIE HOOFDSTUK I Toepassingsgebied Deze bijlage is van toepassing op de primaire productie en bestrijkt ook de bewerking van primaire producten op de plaats van productie. De bijlage geldt derhalve bijvoorbeeld voor de opslag, de verpakking, de onmiddellijke verpakking en het vervoer van primaire producten. De bepalingen van artikel 5 en de overeenkomstig de artikelen 7 en 8 opgestelde gidsen voor goede praktijken zijn bestemd om beschadiging en gevaren tijdens de verdere verwerking te voorkomen . TITEL II 1. Algemene voorschriften 1. De exploitanten van een levensmiddelenbedrijf dienen ervoor te zorgen dat primaire producten met het oog op de normale verwerkingsprocessen na het stadium van de primaire productie beschermd worden tegen verontreinigingen en andere schade en nadelen die afbreuk kunnen doen aan de veiligheid van de levensmiddelen of deze ongeschikt kunnen maken voor consumptie . 3. de verplichting om, wanneer het bestaan wordt vermoed van een probleem dat gevolgen kan hebben voor de volksgezondheid, de bevoegde autoriteit daarvan in kennis te stellen. De mogelijke gevaren bij de primaire productie en de methoden om die gevaren onder controle te krijgen, worden volgens de beginselen van het HACCP-systeem behandeld in de gidsen voor goede praktijken als bedoeld in de artikelen 7 en 8. Deze gidsen mogen worden gecombineerd met andere gidsen of codes voor goede praktijken die met name in andere ter zake relevante communautaire regelgeving zijn voorgeschreven. HOOFDSTUK III 1. Voorschriften voor producten van dierlijke oorsprong 2. het oordeelkundig gebruik van toevoegingsmiddelen voor diervoeders en diergeneesmiddelen volgens de veterinaire voorschriften . Deze maatregelen kunnen, onverminderd het bepaalde in bijlage II, hoofdstuk VI, geheel of gedeeltelijk opgenomen worden in of het uitgangspunt vormen voor gidsen voor goede praktijken HOOFDSTUK IV 1. Voorschriften voor producten van plantaardige oorsprong 2. rekening te houden met de resultaten van relevante analyses van bij planten genomen monsters of van andere monsters, wanneer deze voor de menselijke gezondheid van belang zijn . Deze maatregelen kunnen, onverminderd het bepaalde in bijlage II, hoofdstuk VI, geheel of gedeeltelijk opgenomen worden in of het uitgangspunt vormen voor gidsen voor goede praktijken. HOOFDSTUK V Boekhouding 1. De exploitanten van een levensmiddelenbedrijf moeten registers bijhouden van de maatregelen die zijn genomen om risico's terug te dringen. – verslagen van het slachthuis over de resultaten van de keuringen voor en na het slachten. 2. Wanneer dieren naar het slachthuis worden gebracht, worden de relevante gegevens uit de registers meegedeeld aan de bevoegde autoriteit of de ondernemingen van bestemming. – het vóórkomen van ziekten en parasieten die een negatief effect kunnen hebben op de veiligheid van producten van plantaardige oorsprong. Bij het bijhouden van bovenbedoelde registers worden de veehouders bijgestaan door al wie verantwoordelijk is voor de dieren op het bedrijf (veeartsen, agronomen, landbouwtechnici, enz.). Deze registers of dossiers kunnen worden gecombineerd met registers die eventueel op grond van andere wettelijke voorschriften van de Gemeenschap of van de lidstaten vereist zijn. De landbouwers dienen bovenbedoelde registers of dossiers gedurende vijf jaar ter inzage te houden van de bevoegde autoriteit. HOOFDSTUK VI Gidsen voor goede hygiënische praktijken – het reinigen en, indien nodig, ontsmetten van machines, apparatuur en voertuigen voor transport. De gidsen geven invulling aan het beginsel dat in alle productiestadia ononderbroken controle wordt uitgeoefend op de hygiëne. BIJLAGE II ALGEMENE HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR ALLE LEVENSMIDDELENBEDRIJVEN (MET UITZONDERING VAN DE PRIMAIRE PRODUCTIE) Inleiding De hoofdstukken V tot en met XII van deze bijlage zijn van toepassing op alle stadia na de primaire produktie, d.w.z. tijdens bereiding, verwerking, vervaardiging, verpakking, opslag, vervoer, distributie, handling en aanbieding voor verkoop of levering aan de eindverbruiker. Hoofdstuk IV is van toepassing op alle vormen van vervoer. HOOFDSTUK I Algemene eisen voor bedrijfsruimten voor levensmiddelen, inclusief ruimten in de open lucht (andere dan vermeld in hoofdstuk III) 1. Bedrijfsruimten voor levensmiddelen moeten schoon zijn en goed worden onderhouden. 2. De indeling, het ontwerp, de constructie en de afmetingen van inrichtingen moeten zodanig zijn dat: 3. Er moet een voldoende aantal goed geplaatste en gemarkeerde wasbakken voor het reinigen van de handen aanwezig zijn. Er moet een voldoende aantal toiletten met spoeling aanwezig zijn die aangesloten zijn op een adequaat afvoersysteem. Toiletruimten mogen niet rechtstreeks uitkomen in ruimten waar voedsel wordt gehanteerd. De wasbakken voor het reinigen van de handen moeten voorzien zijn van warm en koud stromend water en van middelen voor het reinigen en hygiënisch drogen van de handen. De voorzieningen voor het wassen van de levensmiddelen moeten gescheiden zijn van de wasbakken voor het reinigen van de handen. 5. Er moeten voldoende en aangepaste mechanische, dan wel natuurlijke ventilatievoorzieningen aanwezig zijn. Door mechanische ventilatie veroorzaakte luchtstromen van besmette naar schone ruimten moeten worden vermeden. De ventilatiesystemen moeten zodanig zijn geconstrueerd dat filters en andere onderdelen die regelmatig schoongemaakt of vervangen moeten worden, gemakkelijk toegankelijk zijn. 6. Alle sanitaire installaties in de inrichtingen moeten voorzien zijn van adequate natuurlijke of mechanische ventilatie. Er mag geen rechtstreekse toegang tot de productieruimten zijn. 7. Inrichtingen moeten voldoende door daglicht en/of kunstlicht worden verlicht. 8. Afvoervoorzieningen moeten geschikt zijn voor het beoogde doel; zij moeten zo zijn ontworpen en geconstrueerd dat elk risico voor verontreiniging van de levensmiddelen wordt voorkomen. Wanneer afvoerkanalen geheel of gedeeltelijk open zijn, moeten zij zo zijn ontworpen dat het afval niet van een verontreinigde zone kan stromen naar een schone zone of naar een zone waar wordt omgegaan met levensmiddelen die een aanzienlijk risico kunnen inhouden voor de consument. 9. Wanneer dat met het oog op de naleving van het bepaalde in de hygiëneverordeningen noodzakelijk is, moeten adequate voorzieningen aanwezig zijn waar het personeel zich kan omkleden. 10. Reinigings- en ontsmettingsmiddelen moeten worden opgeslagen in een ruimte die gescheiden is van de productieruimten. HOOFDSTUK II Specifieke voorschriften in ruimten waar levensmiddelen worden bereid, behandeld of verwerkt (met uitzondering van restauratieruimten en de in hoofdstuk III genoemde ruimten) 1. In ruimten waar levensmiddelen worden bereid, behandeld of verwerkt (met uitzondering van restauratieruimten en de in hoofdstuk III vermelde bedrijfsruimten, met inbegrip van ruimten in vervoermiddelen ), dienen het ontwerp en de schikking zodanig te zijn dat goede levensmiddelenhygiënepraktijken kunnen worden toegepast en dat met name verontreiniging tussen en tijdens de diverse verrichtingen kan worden voorkomen; met name gelden de volgende voorschriften: 2. Gezorgd moet worden voor de nodige voorzieningen voor het schoonmaken , ontsmetten en opslaan van gereedschap en apparatuur. Deze voorzieningen moeten vervaardigd zijn van roestvrij materiaal, moeten gemakkelijk schoon te maken zijn en moeten een voldoende toevoer van warm en koud water hebben. 3. Gezorgd moet worden voor de nodige voorzieningen om de levensmiddelen te kunnen wassen. Elke spoelbak of vergelijkbare inrichting, bestemd voor het wassen van voedsel, moet voorzien zijn van voldoende warm en/of koud drinkwater, naargelang van de behoefte, en moet worden schoongehouden en moet zo nodig ontsmet kunnen worden . HOOFDSTUK III Voorschriften voor mobiele en/of tijdelijke bedrijfsruimten (b.v. tenten, marktkramen, winkelwagens), ruimten die voornamelijk als particuliere woning worden gebruikt maar waar levensmiddelen worden bereid voor andere doeleinden dan eigen en particuliere consumptie, ruimten die af en toe voor catering worden gebruikt, en automaten. 1. Bedrijfsruimten en automaten moeten zo zijn gelegen, ontworpen en geconstrueerd en moeten zo worden schoongehouden en onderhouden dat de risico's in verband met verontreiniging van levensmiddelen door (schadelijke) dieren en planten zoveel mogelijk worden voorkomen. 2. Met name moet, indien mogelijk, aan de onderstaande voorschriften worden voldaan: HOOFDSTUK IV Vervoer 1. Vervoermiddelen en/of recipiënten die worden gebruikt voor het vervoer van levensmiddelen, moeten schoon zijn en goed worden onderhouden om de levensmiddelen tegen verontreiniging te beschermen en moeten, indien nodig, zo zijn ontworpen en geconstrueerd dat zij goed kunnen worden schoongemaakt en/of ontsmet. 2. Ruimten in voertuigen en/of containers mogen niet voor het vervoer van andere goederen dan levensmiddelen worden gebruikt indien zulks tot verontreiniging van de levensmiddelen kan leiden. Vervoermiddelen en/of recipiënten die worden gebruikt voor het vervoer van andere producten dan levensmiddelen of voor het vervoer van verschillende levensmiddelen, moeten tussen de verschillende vrachten afdoende worden schoongemaakt om verontreiniging te vermijden. 3. In vervoermiddelen en/of recipiënten die terzelfder tijd worden gebruikt voor het vervoer van andere producten dan levensmiddelen of voor het vervoer van verschillende levensmiddelen tegelijk, moeten de producten, indien nodig, afdoende van elkaar gescheiden zijn om verontreiniging te vermijden. 4. Levensmiddelen in bulk in vloeibare, korrelvormige of poedervormige staat moeten worden vervoerd in ruimten en/of containers/tanks die uitsluitend voor het vervoer van levensmiddelen worden gebruikt. Op de containers moet een duidelijk leesbare, onuitwisbare vermelding worden aangebracht in een of meer talen van de Gemeenschap, waaruit blijkt dat zij voor het vervoer van levensmiddelen worden gebruikt, of zij moeten de vermelding "uitsluitend voor levensmiddelen" dragen. 5. Levensmiddelen in vervoermiddelen en/of recipiënten moeten zo worden geplaatst en beschermd dat het risico van verontreiniging tot een minimum wordt beperkt. 6. Voor zover dat nodig is om de doelstellingen van deze verordening te bereiken, moeten vervoermiddelen en/of recipiënten die worden gebruikt voor het vervoer van levensmiddelen, die levensmiddelen op de vereiste temperatuur kunnen houden en moeten zij, indien nodig, zo zijn ontworpen dat die temperatuur kan worden bewaakt. HOOFDSTUK V Voorschriften inzake de uitrusting Alle artikelen, uitrustingsstukken en apparatuur die met producten in aanraking komen, moeten worden schoongehouden en HOOFDSTUK VI Levensmiddelenafval 1. Levensmiddelenafval , niet-eetbare bijproducten en andere afvallen moeten, rekening houdend met een soepel functioneren van het bedrijf, zo spoedig mogelijk worden verwijderd uit ruimten waarin met levensmiddelen wordt omgegaan. Rechtstreekse verontreiniging van levensmiddelen moet worden voorkomen . 2. Levensmiddelenafval, niet&nbhy;eetbare bijproducten en andere afvallen moeten worden gedeponeerd in afsluitbare containers, tenzij de exploitant van het levensmiddelenbedrijf ten genoegen van de bevoegde autoriteit kan aantonen dat andere soorten containers of andere afvoersystemen voldoen. De containers moeten van een adequate constructie zijn, moeten goed worden onderhouden en moeten gemakkelijk te reinigen en, indien nodig, te ontsmetten zijn. 3. De nodige voorzieningen moeten worden getroffen voor de opslag en verwijdering van levensmiddelenafval , niet-eetbare bijproducten en andere afvallen. Afvalopslagplaatsen moeten zo worden ontworpen en beheerd dat zij schoon en vrij van dieren en parasieten kunnen worden gehouden. Alle afval, hetzij vloeibaar, vast of gasvormig, moet hygiënisch worden verwijderd overeenkomstig de communautaire regelgeving ter zake en mag, rechtstreeks noch onrechtstreeks, een bron zijn van verontreiniging van levensmiddelen. HOOFDSTUK VII Watervoorziening 1. Drinkwater als omschreven in Richtlijn 98/83/EG van de Raad van 3 november 1998 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water (15) moet in voldoende hoeveelheden voorhanden zijn. Dit drinkwater moet worden gebruikt wanneer erop moet worden toegezien dat de levensmiddelen niet worden verontreinigd. Drinkwater dat als ingrediënt in het productieprocédé drinkwatereigenschappen verliest, mag voor de betrokken levensmiddelen geen enkel risico van verontreiniging in microbiologisch, chemisch of fysisch opzicht inhouden. Bovendien moeten de bevoegde autoriteiten zich ervan vergewissen dat de waterkwaliteit het levensmiddel niet beïnvloedt op een wijze die niet in overeenstemming is met de bepalingen van deze verordening. 2. Wanneer niet-drinkbaar water wordt gebruikt voor bijvoorbeeld brandbestrijding, stoomopwekking, koeling of andere soortgelijke toepassingen, moet het worden getransporteerd via aparte leidingen die gemakkelijk kunnen worden geïdentificeerd. De leidingen voor niet-drinkbaar water mogen niet verbonden zijn met de drinkwaterleidingen en water uit die leidingen mag niet in het drinkwatersysteem terecht kunnen komen . 3. IJs dat in contact komt met levensmiddelen of dat een bron van verontreiniging zou kunnen zijn, moet worden vervaardigd van water dat aan de normen van Richtlijn 98/83/EG voldoet. Het moet zo worden vervaardigd, gehanteerd en opgeslagen dat het tegen elke vorm van verontreiniging wordt beschermd. 4. Stoom die rechtstreeks in contact komt met levensmiddelen, mag geen stoffen bevatten die een gevaar vormen voor de gezondheid of waardoor het levensmiddel kan worden verontreinigd. 5. Water dat gebruikt wordt voor het verhitten of koelen van recipiënten, mag niet met levensmiddelen in contact komen. HOOFDSTUK VIII Persoonlijke hygiëne 1. Eenieder die werkzaam is in een ruimte waar producten worden gehanteerd, dient een zeer goede persoonlijke hygiëne in acht te nemen en dient passende, schone en, voor zover dat nodig is in verband met de doelstellingen van deze verordening, beschermende kleding te dragen. 2. Niemand die lijdt aan of van wie bekend is dat hij drager is van een ziekte die via voedsel kan worden overgedragen, of die bijvoorbeeld geïnfecteerde wonden, huidinfecties, huidaandoeningen of diarree heeft, mag een ruimte waar levensmiddelen worden gehanteerd, betreden indien de kans bestaat dat hij die levensmiddelen rechtstreeks of onrechtstreeks verontreinigt . Wanneer dergelijke personen in een levensmiddelenbedrijf werken, dienen zij hun ziekte of de symptomen onmiddellijk kenbaar te maken aan de exploitant van het levensmiddelenbedrijf en zich aan een medisch onderzoek te onderwerpen . HOOFDSTUK IX Bepalingen van toepassing op levensmiddelen 1. Een levensmiddelenbedrijf mag geen grondstoffen of ingrediënten accepteren waarvan bekend is of waarvan redelijkerwijs mag worden aangenomen dat zij zodanig verontreinigd zijn met parasieten, pathogene micro-organismen of toxische, in ontbinding verkerende of vreemde substanties dat zij, na het normale sorteer- en/of voorbereidings- of verwerkingsproces dat door het levensmiddelenbedrijf hygiënisch wordt toegepast, nog steeds ongeschikt zouden zijn voor menselijke consumptie. 2. Grondstoffen en alle ingrediënten die in het bedrijf zijn opgeslagen, moeten worden bewaard in adequate omstandigheden die erop gericht zijn bederf te voorkomen en verontreiniging tegen te gaan. 3. Alle levensmiddelen die worden gehanteerd, opgeslagen, verpakt, uitgestald en vervoerd, moeten worden beschermd tegen elke vorm van verontreiniging waardoor de levensmiddelen ongeschikt kunnen worden voor menselijke consumptie, schadelijk worden voor de gezondheid, dan wel op zodanige wijze kunnen worden verontreinigd dat zij redelijkerwijze niet meer in die staat kunnen worden geconsumeerd. Adequate maatregelen moeten worden getroffen om parasieten te bestrijden. 4. Grondstoffen, ingrediënten, halffabrikaten en eindproducten die een voedingsbodem kunnen vormen voor pathogene micro-organismen of voor toxines, moeten worden bewaard bij temperaturen die geen risico's inhouden voor de gezondheid. De koudeketen mag niet worden verbroken. Gedurende korte tijd mag evenwel van temperatuurbeheersing worden afgezien wanneer dit nodig is in verband met de hantering bij de bereiding, het vervoer, de opslag, de uitstalling en de levering van levensmiddelen, voor zover dat geen risico's inhoudt voor de gezondheid. In levensmiddelenbedrijven waar verwerkte levensmiddelen worden vervaardigd, gehanteerd en verpakt, dienen adequate ruimten aanwezig te zijn die groot genoeg zijn voor de aparte opslag van grondstoffen en verwerkt materiaal, met voldoende aparte gekoelde opslagruimten om verontreiniging te vermijden. 5. Wanneer levensmiddelen koel moeten worden bewaard of opgediend, moeten zij zo snel mogelijk na de hittebehandeling, dan wel na de laatste fase van de bereiding wanneer geen hittebehandeling wordt toegepast, worden gekoeld tot een temperatuur die geen risico's voor de gezondheid oplevert. 6. Levensmiddelen moeten zo worden ontdooid dat het gevaar voor de groei van pathogene micro-organismen of de vorming van toxines in de levensmiddelen zo gering mogelijk is. Het ontdooien van de levensmiddelen dient plaats te vinden bij een temperatuur die geen risico's inhoud voor de gezondheid. Indien de tijdens het ontdooien uitlekkende vloeistoffen een gezondheidsrisico kunnen inhouden, moeten zij op adequate wijze worden afgevoerd. Na het ontdooien moeten de levensmiddelen zo worden behandeld dat het gevaar voor de groei van pathogene micro-organismen en de vorming van toxines zoveel mogelijk worden uitgesloten. 7. Gevaarlijke en/of oneetbare substanties, met inbegrip van diervoeders, moeten op adequate wijze worden geëtiketteerd en opgeslagen in aparte en veilige containers. 8. Grondstoffen die worden gebruikt voor de vervaardiging van verwerkte producten, moeten zijn vervaardigd en in de handel gebracht of ingevoerd overeenkomstig deze verordening. HOOFDSTUK X Voorschriften inzake onmiddellijke verpakking en verpakking van levensmiddelen 1. De nodige maatregelen moeten worden getroffen om erop toe te zien dat materiaal voor onmiddellijke verpakking en verpakking geen bron is van verontreiniging van levensmiddelen. Het materiaal voor onmiddellijke verpakking en verpakking moet worden vervaardigd, vervoerd en aan het levensmiddelenbedrijf geleverd op zodanige wijze dat het beschermd blijft tegen elke vorm van verontreiniging die een gezondheidsrisico kan inhouden. 2. Materiaal voor onmiddellijke verpakking moet op zodanige wijze worden opgeslagen dat er geen kans op verontreiniging bestaat die schadelijke gevolgen voor het voedsel kan hebben . 3. Wanneer onverpakte producten worden verpakt , moet dit zodanig gebeuren dat die producten niet worden verontreinigd . Met name moet het lokaal waar de verpakking plaatsvindt, groot genoeg zijn en zo zijn gebouwd en ontworpen dat alle bewerkingen op hygiënische wijze kunnen verlopen. Het verpakkingsmateriaal moet schoon zijn voordat het in het lokaal wordt binnengebracht en het moet onmiddellijk worden gebruikt. Wanneer een onmiddellijke verpakking moet worden aangebracht als voering van een verpakking, moet dat op hygiënische wijze plaatsvinden. 4. Materiaal voor onmiddellijke verpakking en voor verpakking mag slechts opnieuw voor levensmiddelen worden gebruikt indien het is vervaardigd uit materiaal dat gemakkelijk kan worden gereinigd en,1 indien dat nodig is uit een oogpunt van levensmiddelenhygiëne, ontsmet. HOOFDSTUK XI Bijzondere voorschriften voor bepaalde verwerkingsprocédés 1. Hittebehandeling 2. Roken – Rook en hitte mogen geen effect hebben op andere bewerkingen. 3. Zouten Het voor de behandeling van levensmiddelen gebruikte zout moet schoon zijn en moet zo worden opgeslagen dat verontreiniging wordt voorkomen. Zout mag, nadat het gereinigd is, opnieuw worden gebruikt, voor zover uit de HACCP-procedures is gebleken dat er geen enkel risico is van verontreiniging. HOOFDSTUK XII Opleiding Exploitanten van levensmiddelenbedrijven zien erop toe dat al wie met levensmiddelen omgaat, regelmatig wordt gecontroleerd en jaarlijks behoorlijk door deskundigen wordt geschoold op het gebied van levensmiddelen en hygiëne, alsmede van de algemene wetgeving inzake gezondheidsbescherming en infectiepreventie . Exploitanten van levensmiddelenbedrijven zien erop toe dat al wie verantwoordelijk is voor de ontwikkeling en het onderhoud van het HACCP&nbhy;systeem of voor de invoering van de gids voor goede praktijken in een levensmiddelenbedrijf, de nodige opleiding heeft gekregen. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 438 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 152, lid 4, onder b) van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0377/2000), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie visserij (A5&nbhy;0131/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 15 mei 2002, met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. ..../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 152, lid 4, onder b), Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Bij Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [ inzake levensmiddelenhygiëne ] (5) zijn de fundamentele hygiënevoorschriften vastgesteld die door exploitanten van levensmiddelenbedrijven in acht moeten worden genomen om de voedselveiligheid te garanderen. (2) Bepaalde levensmiddelen kunnen specifieke gevaren inhouden voor de volksgezondheid, zodat specifieke hygiënevoorschriften moeten worden vastgesteld om de voedselveiligheid te garanderen. (3) Dat geldt met name voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong waarbij herhaaldelijk microbiologische en chemische gevaren zijn gemeld. (4) In het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn specifieke gezondheidsvoorschriften vastgesteld voor de productie en het in de handel brengen van producten die zijn vermeld in de lijst van bijlage I bij het Verdrag. (5) Deze gezondheidsvoorschriften hebben geleid tot de opheffing van de handelsbelemmeringen voor de betrokken producten waardoor zij tot de totstandkoming van de interne markt hebben bijgedragen en tegelijk een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid garanderen. (6) Deze specifieke voorschriften zijn vervat in een groot aantal richtlijnen en met name in: (7) Wat de volksgezondheid betreft, bevatten die richtlijnen gemeenschappelijke beginselen betreffende met name de verantwoordelijkheden van de fabrikanten van producten van dierlijke oorsprong, de verplichtingen van de bevoegde autoriteiten, de technische voorschriften inzake de structuur en de werking van de inrichtingen waar met producten van dierlijke oorsprong wordt gewerkt, de hygiënevoorschriften waaraan deze inrichtingen moeten voldoen, de procedures voor de erkenning van inrichtingen, de voorwaarden voor opslag en vervoer, het aanbrengen van keurmerken op de producten, enz. (8) Deze beginselen vallen in veel gevallen samen met de beginselen van Verordening (EG) nr. .../2002 [ inzake levensmiddelenhygiëne ] , die als gemeenschappelijke basis dienen voor alle levensmiddelen. (9) Deze gemeenschappelijke basis maakt een vereenvoudiging van bovengenoemde richtlijnen mogelijk. (10) Deze specifieke voorschriften kunnen verder worden vereenvoudigd door de eventuele incoherenties die bij de vaststelling daarvan zijn ontstaan, weg te werken. (11) In verband met de invoering van HACCP-procedures moeten exploitanten van levensmiddelenbedrijven methoden uitwerken om biologische, chemische en materiële gevaren te bestrijden en te reduceren of helemaal te elimineren. (12) Bovengenoemde elementen leiden tot een volledige herwerking van de specifieke hygiënevoorschriften en tot een grotere transparantie. (13) De herwerking van de algemene en specifieke hygiënevoorschriften heeft hoofdzakelijk ten doel om, met betrekking tot voedselveiligheid, een hoog niveau van bescherming van de consument te garanderen , opdat voor alle exploitanten van levensmiddelenbedrijven in de gehele Europese Unie dezelfde gerechtelijke bepalingen gelden . (14) Daarom moeten gedetailleerde hygiënevoorschriften voor producten van dierlijke oorsprong worden gehandhaafd en, indien nodig om de bescherming van de consument te garanderen, worden verscherpt. (15) De primaire productie, met inbegrip van de diervoedersector , het transport van dieren, de slacht- en verwerkingsvoorzieningen tot op de plaats van verkoop in de detailhandel, moeten als onderling nauw verweven eenheden worden beschouwd waarbinnen diergezondheid, dierenwelzijn en volksgezondheid elkaar raken. (16) Daarom is een adequate communicatie tussen alle betrokkenen in de hele voedselketen , van de primaire productie tot de handel, vereist. (17) Microbiologische criteria, doelgroepen en/of prestatienormen kunnen worden vastgesteld volgens de daartoe bij Verordening (EG) nr. .../2002 [ inzake levensmiddelenhygiëne ] vastgestelde procedures; in afwachting dat nieuwe microbiologische criteria worden vastgesteld, blijven de in bovengenoemde richtlijnen vastgestelde criteria van toepassing. (18) De lidstaten moeten de mogelijkheid krijgen om, voor inrichtingen met een beperkte capaciteit inzake de be- en verwerking van levensmiddelen van dierlijke oorsprong, die aan bepaalde beperkingen onderhevig zijn of die uitsluitend leveren op de lokale markt, specifieke hygiënevoorschriften vast te stellen, op voorwaarde dat de voedselveiligheid niet in het gedrang wordt gebracht en met inachtneming van het feit dat de lokale markt in sommige gevallen de nationale grenzen kan overschrijden. (19) Ingevoerde levensmiddelen van dierlijke oorsprong moeten aan hygiënenormen voldoen die ten minste gelijk of gelijkwaardig zijn aan de in de Gemeenschap geldende hygiënenormen en voorzien moet worden in uniforme procedures om te garanderen dat dat doel ook wordt bereikt. (20) Ten gevolge van deze herwerking kunnen de bestaande hygiënevoorschriften worden ingetrokken; daartoe is Richtlijn 2002/.../EG van het Europees Parlement en de Raad van ... [ houdende intrekking van bepaalde richtlijnen inzake levensmiddelenhygiëne en tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de productie en het in de handel brengen van bepaalde voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong, en tot wijziging van de Richtlijnen 89/662/EEG en 91/67/EEG ] (19) vastgesteld. (21) De onder deze verordening vallende producten zijn vermeld in bijlage I bij het Verdrag. (22) De communautaire wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne moet wetenschappelijk onderbouwd zijn; daartoe moet de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid die is opgericht bij Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (20) worden geraadpleegd wanneer dat nodig is. (23) Teneinde rekening te kunnen houden met de technische en wetenschappelijke vooruitgang, moet worden voorzien in een procedure voor de aanpassing van de bepalingen van deze verordening; terzelfder tijd moet worden voorzien in een procedure die een geleidelijke overgang naar het vereiste gezondheidsniveau mogelijk moet maken. (24) Aangezien de voor de tenuitvoerlegging van deze verordening vereiste maatregelen maatregelen van algemene strekking zijn als bedoeld in artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (21) , moeten zij worden vastgesteld volgens de regelgevingsprocedure van artikel 5 van dat besluit, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Werkingssfeer 1. Bij deze verordening worden specifieke hygiënevoorschriften vastgesteld om de hygiëne van levensmiddelen van dierlijke oorsprong te garanderen, die bestemd zijn voor exploitanten van levensmiddelenbedrijven. Deze voorschriften vormen een aanvulling op de voorschriften van Verordening (EG) nr. …/2002 [inzake levensmiddelenhygiëne]. Zij zijn van toepassing op onverwerkte en verwerkte producten van dierlijke oorsprong. Zij zijn ook van toepassing op producten van dierlijke oorsprong die gebruikt worden voor de vervaardiging van producten die bestaan uit producten van plantaardige oorsprong en verwerkte producten van dierlijke oorsprong. 2. De voorschriften van Bijlage I van deze verordening zijn niet van toepassing op 3. Deze verordening is van toepassing onverminderd de desbetreffende veterinairrechtelijke en gezondheidsvoorschriften, met inbegrip van de strengere voorschriften inzake preventie, bestrijding en uitroeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën die zijn vastgesteld. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze verordening gelden de definities die zijn vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 178/2002 alsmede de definities van Verordening (EG) nr. …/2002 [ inzake levensmiddelenhygiëne ] . Voorts zijn de volgende definities van toepassing: 1. Vlees 2. Levende tweekleppige weekdieren 3. Visserijproducten 4. Eieren 5. Melk 6. Kikkerbilletjes en slakken 7. Verwerkte producten 8. Andere definities Artikel 3 Erkenning en registratie van inrichtingen 1. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven mogen in de Gemeenschap vervaardigde producten van dierlijke oorsprong alleen in de handel brengen wanneer deze verwerkt zijn in inrichtingen die 2. Onverminderd artikel 9, lid 2 van Verordening (EG) nr. …/2002 [inzake de hygiëne van diervoeders], moeten inrichtingen die producten van dierlijke oorsprong verwerken, voor welke de bepalingen van bijlage I gelden, met uitzondering van inrichtingen in de primaire productie of het vervoerswezen, voor het in bedrijf nemen door de bevoegde autoriteit worden erkend overeenkomstig lid 3. 3. De bevoegde autoriteit mag inrichtingen alleen erkennen, wanneer uit een inspectie voor het in bedrijf nemen is gebleken dat voldaan is aan de voorwaarden van deze verordening. De bevoegde autoriteit kan een inrichting echter voorlopig erkennen 4. Verordering (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [houdende vaststelling van uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de organisatie van officiële controles op producten voor menselijke consumptie van dierlijke oorsprong] bevat concrete bepalingen met betrekking tot de registratie en erkenning. Artikel 4 Keurmerk 1. Vlees wordt gemerkt onder de verantwoordelijkheid van de officiële dierenarts die het merken moet superviseren en die het stempel onder zijn controle bewaart en het aan de assistenten of de daartoe aangewezen werknemers van het bedrijf overhandigt op het ogenblik waarop het keurmerk moet worden aangebracht en voor de daarvoor vereiste duur. Keurmerken mogen niet worden verwijderd, tenzij het vlees verder wordt bewerkt in een andere erkende inrichting waar het originele keurmerk wordt vervangen door het eigen keurmerk van de inrichting. 2. Na voltooiing van de postmortemkeuring worden de karkassen, de halve karkassen, de voor- en achtervoeten en elk van de drie delen waarin een karkas kan zijn verdeeld, aan de buitenkant gemerkt met een inktstempel of een brandmerk, aan de hand waarvan het slachthuis van herkomst gemakkelijk kan worden geïdentificeerd. 3. Levers moeten worden gebrandmerkt, tenzij zij van een onmiddellijke verpakking of een verpakking zijn voorzien. 4. Bij verpakte deelstukken van vlees en verpakte deelstukken van slachtafvallen die zijn verkregen in een uitsnijderij, moet het keurmerk van die uitsnijderij zijn aangebracht op een etiket dat aan de verpakking is bevestigd, of op de verpakking worden gedrukt. Wanneer deelstukken van vlees of van slachtafvallen evenwel van een onmiddellijke verpakking worden voorzien, mag het etiket worden vastgemaakt aan de onmiddellijke verpakking op zodanige wijze dat het etiket wordt vernietigd wanneer de onmiddellijke verpakking wordt geopend. 5. In het keurmerk kan worden vermeld welke officiële dierenarts het vlees heeft gekeurd. Artikel 5 Bijzondere voorschriften 1. De lidstaten mogen de in de hoofdstukken I en II van bijlage I vastgestelde voorschriften aanpassen aan de behoeften van inrichtingen in regio's die te kampen hebben met bijzondere geografische beperkingen en die uitsluitend aan de plaatselijke markten leveren. De hygiëne mag nooit in het gedrang komen. De regelgevingsprocedure bedoeld in artikel 10, lid 2 is van toepassing. Inrichtingen die de lokale markt verzorgen zijn slachthuizen en uitsnijderijen die hun vlees afzetten in de omgeving van het slachthuis of de uitsnijderij. 2. Indien nodig kan overeenkomstig dezelfde procedure worden toegestaan dat bijzondere voorschriften worden vastgesteld als het gaat om methoden en materialen voor de levensmiddelenproductie die op grond van wetenschappelijke gegevens, beproefde ervaring of traditie onbetwistbaar deel uitmaken van het productieproces en waarvan aantoonbaar geen schadelijke gevolgen uitgaan voor de hygiënische kwaliteit van het levensmiddel. Artikel 6 Aanvullende garanties Met het oog op de bestrijding van salmonella moeten de volgende regels worden toegepast op rundvlees, kalfsvlees en varkensvlees, vlees van pluimvee en eieren bedoeld voor Zweden en Finland Artikel 7 Algemene voorschriften Onverminderd de bij Verordening (EG) nr. …/2002 inzake levensmiddelenhygiëne] vastgestelde voorschriften moeten exploitanten van levensmiddelenbedrijven erop toezien dat levensmiddelen van dierlijke oorsprong worden verkregen en in de handel gebracht overeenkomstig bijlage I bij deze verordening. Andere stoffen dan drinkwater die op de producten worden toegepast om de gevaren te verminderen, alsmede de gebruiksvoorschriften voor dergelijke stoffen moeten worden goedgekeurd volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure, na advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. De toepassing van deze alinea laat de correcte toepassing van de bepalingen van deze verordening onverlet. Artikel 8 Invoer uit derde landen Uit derde landen ingevoerde levensmiddelen van dierlijke oorsprong moeten voldoen aan de voorschriften die zijn vastgesteld in bijlage II bij deze verordening. Artikel 9 Wijziging van de bijlagen, uitvoeringsmaatregelen en overgangsmaatregelen Volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure Artikel 10 Procedure Permanent Comité 1. De Commissie wordt ondersteund door het bij Verordening (EG) nr. 178/2002 opgerichte Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid . 2. In de gevallen waarin wordt verwezen naar dit lid, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 7, lid 3, en artikel 8 van dat besluit. 3. 3 De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn bedraagt drie maanden. Artikel 11 Inwerkingstreding Deze verordening treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Zij is met ingang van .... (22) van toepassing. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I SPECIFIEKE VOORSCHRIFTEN SECTIE I Keurmerk 1. Wanneer artikel 3 voorziet in de erkenning van inrichtingen, zijn de volgende bepalingen van toepassing: a) Erkende inrichtingen krijgen een erkenningsnummer waaraan codes worden toegevoegd om aan te geven welke soorten producten van dierlijke oorsprong er worden vervaardigd. Voor groothandelsmarkten kan het erkenningsnummer worden aangevuld met een secundair nummer ter aanduiding van de eenheden waar de producten van dierlijke oorsprong worden verkocht of vervaardigd, of van de groepen van deze eenheden. b) De lidstaten houden de lijsten bij van erkende bedrijven met vermelding van hun erkenningsnummer. Voorts is een erkenning ook vereist voor groothandelsmarkten waar verwerkte of onverwerkte producten van dierlijke oorsprong worden gehanteerd. 2. Voor zover dit op grond van deze bijlage vereist is, moeten producten van dierlijke oorsprong voorzien zijn van een ovaal keurmerk, met inachtneming van de onderstaande voorschriften: a) Het keurmerk wordt aangebracht tijdens of onmiddellijk na de vervaardiging in de inrichting, op zodanige wijze dat het niet opnieuw kan worden gebruikt. b) Het keurmerk moet leesbaar, onuitwisbaar en in duidelijke cijfer- en lettertekens worden aangebracht; het moet duidelijk zichtbaar zijn voor de controlerende autoriteiten. c) Het keurmerk moet ten minste de volgende informatie bevatten: Wanneer producten van dierlijke oorsprong in containers of grote verpakkingen voor verdere hantering, verwerking of onmiddellijke verpakking naar een andere inrichting worden vervoerd, mag het keurmerk worden aangebracht op de buitenkant van de container of de verpakking. In dat geval moet de exploitant van het levensmiddelenbedrijf die de producten in ontvangst neemt, de hoeveelheden, de aard, de herkomst en de bestemming van de producten van dierlijke oorsprong registreren. e) Producten van dierlijke oorsprong die deel uitmaken van een voor de detailhandel bestemde verkoopseenheid, hoeven niet individueel van een keurmerk te worden voorzien indien het keurmerk is aangebracht op de buitenkant van die verkoopseenheid. f) Als het keurmerk rechtstreeks wordt aangebracht op producten van dierlijke oorsprong, mogen slechts die kleuren worden gebruikt die zijn toegestaan op grond van de communautaire voorschriften inzake het gebruik van kleurstoffen in levensmiddelen. g) Wanneer producten van dierlijke oorsprong in een andere inrichting van hun onmiddellijke verpakking worden ontdaan en van een nieuwe onmiddellijke verpakking worden voorzien, worden bewerkt of verder verwerkt, moet deze laatste inrichting haar eigen keurmerk op het product aanbrengen. Op het begeleidend formulier moet de oorspronkelijke productie-inrichting of in voorkomend geval het toeleverende bedrijf worden vermeld. Producten die niet van het hierboven genoemde keurmerk moeten worden voorzien, moeten wel een merkteken krijgen aan de hand waarvan de oorsprong van de producten kan worden getraceerd en dat duidelijk verschilt van het ovale keurmerk. 3. Deze bijlage geldt onverminderd de relevante veterinairrechtelijke voorschriften en eventuele stringentere voorschriften die zijn vastgesteld met het oog op de preventie en de bestrijding van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën. HOOFDSTUK I VOORSCHRIFTEN VOOR SLACHTHUIZEN Op het gebied van bouw en uitrusting moeten slachthuizen aan de onderstaande voorschriften voldoen: 1. Zij moeten beschikken over adequate en hygiënische stallen of, voor zover het weer dat mogelijk maakt, over omheinde terreinen die gemakkelijk kunnen worden schoongemaakt en ontsmet. De nodige voorzieningen moeten aanwezig zijn om de dieren te drenken en voldoende mogelijkheden om te voederen. De afvoer van het afvalwater mag de voedselveiligheid niet in het gedrang brengen. Zij moeten ook beschikken over afzonderlijke afsluitbare stallen of, voor zover het weer dat mogelijk maakt, over omheinde terreinen voor zieke of verdachte dieren, met een afzonderlijk waterafvoersysteem en zo gelegen dat verontreiniging van andere dieren wordt vermeden , tenzij de bevoegde autoriteiten dit niet nodig achten. De huisvestingsvoorzieningen moeten groot genoeg zijn om het welzijn van de dieren te kunnen garanderen. Zij moeten zo ontworpen zijn dat de antemortemkeuringen, inclusief de identificatie van de dieren of groepen dieren, gemakkelijk kunnen plaatsvinden. 2. Zij moeten beschikken over een slachtruimte en, indien nodig, over een voldoende aantal afdelingen die geschikt zijn om er de nodige bewerkingen uit te voeren en die zo zijn gebouwd dat verontreiniging van het vlees wordt voorkomen door ervoor te zorgen dat: als in dezelfde ruimte verschillende slachtlijnen worden gebruikt, tussen deze lijnen een adequate scheiding is aangebracht om kruisverontreiniging te voorkomen; in ambachtelijke slachterijen en in slachterijen zonder slachtlijnen de ophangingen zodanig zijn geconstrueerd dat de bewerkingen zoveel mogelijk aan het hangende karkas kunnen worden uitgevoerd en contact met de vloer wordt vermeden; 3. Er moeten voorzieningen aanwezig zijn om gereedschap te ontsmetten met heet water van ten minste 82°C of er moet een alternatief systeem zijn dat een gelijkwaardig effect heeft. 4. Voorzieningen voor het wassen van de handen, die worden gebruikt door personeel dat omgaat met onverpakt vlees, moeten uitgerust zijn met kranen die niet met de hand kunnen worden bediend. Andere technische voorzieningen moeten zo zijn gebouwd dat een verontreiniging niet kan worden verspreid. 5. Er moeten afsluitbare voorzieningen zijn voor de gekoelde opslag van voor nadere keuring aangehouden vlees en voor de opslag van voor menselijke consumptie ongeschikt verklaard vlees. 6. Er moet een aparte ruimte zijn met de nodige voorzieningen voor het reinigen en ontsmetten van transportmiddelen voor vee. Deze ruimte en voorzieningen zijn niet vereist wanneer in de directe omgeving officieel erkende ruimten en voorzieningen beschikbaar zijn. 7. Zij moeten beschikken over afsluitbare lokalen voor het slachten van ziekte en verdachte dieren. Een dergelijk afsluitbaar lokaal is niet absoluut noodzakelijk indien de betrokken dieren worden geslacht in andere daartoe door de bevoegde autoriteit erkende inrichtingen, of na beëindiging van de normale slachtwerkzaamheden. De lokalen moeten onder officieel toezicht worden gereinigd en ontsmet voordat weer met de normale slachtwerkzaamheden wordt begonnen. 8. Indien op het terrein van het slachthuis mest en de inhoud van magen of darmen worden opgeslagen, moet een speciaal daarvoor bestemde plaats of ruimte beschikbaar zijn. 9. Zij moeten beschikken over een voldoende geoutilleerde, afsluitbare inrichting of eventueel over een ruimte die alleen de veterinaire dienst ter beschikking staat. 10. Alle verrichtingen met betrekking tot het slachten van rendieren die voor het intracommunautaire handelsverkeer bestemd zijn, mogen in mobiele slachteenheden worden uitgevoerd overeenkomstig de bepalingen voor vlees van als huisdier gehouden hoefdieren. Volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure en na advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid kan worden bepaald onder welke voorwaarden mobiele slachthuizen mogen worden gebruikt voor het slachten van andere diersoorten. HOOFDSTUK II VOORSCHRIFTEN VOOR UITSNIJDERIJEN Uitsnijderijen moeten aan de onderstaande voorschriften voldoen: HOOFDSTUK III HYGIËNE BIJ HET SLACHTEN 1. Na aankomst in het slachthuis mag het slachten van de dieren niet onnodig worden uitgesteld. Wanneer dat om welzijnsredenen en ter waarborging van een voldoende houdbaarheid en kwaliteit van het vlees vereist is, moeten de dieren evenwel kunnen rusten vóórdat ze worden geslacht. In de slachtinrichting mogen alleen voor de slacht bestemde levende dieren worden binnengebracht, tenzij het gaat om dieren waarbij een noodslachting is uitgevoerd buiten het slachthuis, om gekweekt wild dat op de productieplaats is geslacht of om vrij wild. Dieren die tijdens het vervoer, voor het bedwelmen of voor het verbloeden zijn gestorven , mogen niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. 2. De dieren moeten schoon zijn . 3. Vóór het slachten moeten de dieren bij een door de bevoegde autoriteit aangewezen dierenarts worden aangeboden voor een antemortemkeuring. Exploitanten van een slachthuis dienen de instructies van de bevoegde autoriteit te volgen om te garanderen dat de antemortemkeuring onder adequate omstandigheden kan worden uitgevoerd. 4. Zodra de slachtdieren in de slachtruimte zijn binnengebracht, moeten zij onverwijld worden geslacht. 5. Het bedwelmen, het verbloeden, het villen of plukken, het uitslachten en het verwijderen van de ingewanden moeten zo spoedig mogelijk plaatsvinden op zodanige wijze dat verontreiniging van het vlees wordt voorkomen. Er moet vooral op worden toegezien dat: 6. Met uitzondering van varkens moeten de dieren volledig worden gevild; het onthuiden van de kop is evenwel niet vereist: Wanneer varkens niet worden onthuid, moeten de haren onmiddellijk worden verwijderd. Het risico van verontreiniging van het vlees met broeiwater moet zo klein mogelijk zijn. Alleen erkende additieven mogen daarbij worden gebruikt, op voorwaarde dat de varkens nadien grondig met drinkwater worden afgespoeld. 7. Karkassen mogen niet zichtbaar met uitwerpselen verontreinigd zijn. Elke zichtbare verontreiniging moet worden weggesneden. 8. Karkassen en slachtafvallen mogen niet in contact komen met vloeren, wanden of werkplaatsen. 9. Geslachte dieren moeten bij de bevoegde autoriteit worden aangeboden voor een postmortemkeuring. Exploitanten van een slachthuis dienen de instructies van de bevoegde autoriteit te volgen om te garanderen dat de postmortemkeuring onder adequate omstandigheden kan worden uitgevoerd. Van delen van geslachte dieren die vóór de postmortemkeuring zijn verwijderd, moet op elk moment kunnen worden bepaald bij welk karkas zij horen. De penis mag evenwel onmiddellijk worden weggegooid, tenzij er sprake is van ziektesymptomen of van lesies. De beide nieren moeten van alle aanhangend vet worden ontdaan en ook het nierkapsel moet worden verwijderd. Wanneer het bloed of de slachtafvallen van verschillende dieren in dezelfde recipiënt worden verzameld vóórdat de postmortemkeuring is voltooid, wordt de volledige inhoud ongeschikt voor menselijke consumptie verklaard indien het karkas van één of meer van de betrokken dieren ongeschikt voor menselijke consumptie is verklaard. Karkassen en slachtafvallen mogen niet in contact komen met elkaar vóórdat de postmortemkeuring is voltooid. 10. Na de postmortemkeuring: 11. Na het slachten en de postmortemkeuring moet het vlees worden opgeslagen overeenkomstig hoofdstuk VI van deze sectie. 12. Als inrichtingen zijn erkend voor het slachten van verschillende diersoorten of voor het hanteren van karkassen van gekweekt wild en vrij wild, moeten voorzorgen worden genomen om kruisverontreiniging te voorkomen, door ervoor te zorgen dat de werkzaamheden bij de verschillende diersoorten worden verricht op een ander tijdstip of op een andere plaats. Er moeten aparte voorzieningen zijn voor de ontvangst en de opslag van karkassen van op het bedrijf geslacht gekweekt wild en voor vrij wild. HOOFDSTUK IV HYGIËNE BIJ HET UITSNIJDEN EN HET UITBENEN 1. Karkassen van als huisdier gehouden hoefdieren mogen in erkende slachthuizen worden verdeeld in halve karkassen, en de halve karkassen verder in vierendelen of in ten hoogste drie deelstukken. Het verder uitsnijden en uitbenen moeten plaatsvinden in een uitsnijderij. 2. De bewerkingen van het vlees moeten zo worden georganiseerd dat de groei van pathogene micro&nbhy;organismen en de vorming van toxines of andere pathogene stoffen worden voorkomen; met name moet op het volgende worden toegezien : Wanneer vlees wordt uitgebeend en versneden vóórdat de in hoofdstuk VI van dit deel vastgestelde temperatuur voor opslag en vervoer is bereikt, moet het vlees rechtstreeks en zonder onderbreking van de slachtruimte naar de uitsnijruimte worden gebracht, of anders tijdelijk koel worden opgeslagen. Zodra het vlees is uitgesneden en, in voorkomend geval, verpakt, moet het worden gekoeld tot 7°C (karkasvlees) of tot 3°C (slachtafvallen); HOOFDSTUK V ONGEVALLEN EN NOODSLACHTINGEN 1. Vlees van dieren waarbij na ernstige fysiologische of functionele problemen een noodslachting is uitgevoerd, mag niet voor menselijke consumptie geschikt worden verklaard. 2. Vlees van dieren waarbij na een ongeval een noodslachting is uitgevoerd buiten het slachthuis, mag ten behoeve van de lokale markt voor menselijke consumptie geschikt worden verklaard indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan : HOOFDSTUK VI OPSLAG, VERVOER EN RIJPING 1. Tenzij het vlees warm wordt uitgesneden en uitgebeend, moet het na de postmortemkeuring worden gekoeld tot een inwendige temperatuur van niet meer dan + 7°C voor karkassen en deelstukken en niet meer dan + 3°C voor slachtafvallen, waarbij de temperatuur constant moet dalen. Tijdens het koelen dient voldoende ventilatie aanwezig te zijn om condensvorming aan de oppervlakte van het vlees te voorkomen. Om technische redenen die verband houden met de rijping van vlees, kan in individuele gevallen een afwijking worden toegestaan voor het vervoer van vlees naar uitsnijderijen of slagerijen in de onmiddellijke omgeving van een slachthuis, op voorwaarde dat het vervoer ten hoogste twee uur duurt. 2. Vlees dat bestemd is om te worden ingevroren, moet onverwijld worden ingevroren, eventueel na een stabilisatieperiode. 3. Onverpakt vlees en verpakt vlees mogen niet in dezelfde ruimte worden opgeslagen, tenzij de opslag in verschillende perioden plaatsvindt. 4. Karkassen, halve karkassen, voor- en achtervoeten en halve karkassen die in ten hoogste drie delen zijn verdeeld, mogen worden vervoerd bij een temperatuur die hoger is dan de in punt 1 genoemde temperatuur onder voorwaarden die worden vastgesteld volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. 5. Vlees mag niet in contact komen met de vloer. Containers mogen niet rechtstreeks op de vloer worden geplaatst. 6. Verpakt vlees mag niet samen met onverpakt vlees worden vervoerd, tenzij wordt gezorgd voor een afdoende materiële scheiding. Magen mogen alleen worden vervoerd als zij gebroeid of gereinigd zijn, en koppen en poten als zij van de huid ontdaan of gebroeid en onthaard zijn. SECTIE II Vlees van pluimvee en lagomorfen HOOFDSTUK I VERVOER VAN PLUIMVEE NAAR HET SLACHTHUIS 1. Bij het verzamelen van het pluimvee op het landbouwbedrijf en tijdens het vervoer moeten de dieren voorzichtig worden gehanteerd, zonder dat onnodig leed wordt veroorzaakt. Alleen pluimvee dat geen ziektesymptomen of andere gebreken vertoont, mag worden vervoerd. In voorkomend geval moeten dieren met ziektesymptomen of afkomstig uit beslagen waarvan geweten is dat zij zijn besmet met agentia die relevant zijn voor de volksgezondheid, worden vervoerd onder controle van de bevoegde autoriteit. 2. Materieel dat is gebruikt om levend pluimvee te verzamelen, mag slechts na reiniging en ontsmetting opnieuw worden gebruikt. Kratten voor de levering van pluimvee aan het slachthuis moeten zijn vervaardigd uit niet-corrosief materiaal dat gemakkelijk kan worden schoongemaakt en ontsmet. 3. Bij aankomst in het slachthuis moeten de dieren kunnen rusten voordat zij worden geslacht. HOOFDSTUK II VOORSCHRIFTEN VOOR PLUIMVEESLACHTERIJEN Pluimveeslachterijen moeten aan de volgende voorschriften voldoen: HOOFDSTUK III VOORSCHRIFTEN VOOR UITSNIJDERIJEN Voor uitsnijderijen gelden de onderstaande voorschriften. Voor zover de onderstaande bewerkingen in de uitsnijderij plaatsvinden: moet die uitsnijderij over de daarvoor vereiste lokalen beschikken, tenzij deze bewerkingen op een ander tijdstip plaatsvinden dan het uitsnijden en in de nodige reinigings-en ontsmettingsprocedures is voorzien. HOOFDSTUK IV HYGIËNE BIJ HET SLACHTEN 1. In de slachtinrichting mogen alleen voor de slacht bestemde levende dieren worden binnengebracht, met uitzondering van gekweekte loopvogels die op de plaats van productie zijn geslacht, "New York dressed"-pluimvee dat op het bedrijf is geslacht, klein vrij wild en ganzen en eenden die voor de productie van "foie gras" zijn gehouden en die op het mestbedrijf zijn bedwelmd en na verbloeding geplukt. Dieren die tijdens het vervoer of vóór het slachten zijn gestorven, mogen niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. 2. Exploitanten van een slachthuis volgen de instructies van de bevoegde autoriteit om te garanderen dat de antemortemkeuring onder adequate omstandigheden kan worden uitgevoerd. 3. Als inrichtingen zijn erkend voor het slachten van verschillende diersoorten of voor het bewerken van gekweekte loopvogels en klein vrij wild, moeten voorzorgen worden genomen om kruisverontreiniging te voorkomen, door ervoor te zorgen dat de werkzaamheden bij de verschillende diersoorten worden verricht op een ander tijdstip of op een andere plaats. Er moeten aparte voorzieningen zijn voor de ontvangst en de opslag van karkassen van op het bedrijf geslachte gekweekte loopvogels en voor vrij wild. 4. Dieren die in de slachtruimte worden gebracht, moeten onmiddellijk worden bedwelmd en geslacht. 5. Het bedwelmen, het verbloeden, het villen of plukken, het uitslachten en het verwijderen van de ingewanden moeten zo spoedig mogelijk plaatsvinden op zodanige wijze dat verontreiniging van het vlees wordt voorkomen. Met name moeten maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat bij het uitnemen van de ingewanden de inhoud van maag en darmen wordt gemorst. 6. Exploitanten van een slachthuis dienen de instructies van de bevoegde autoriteit te volgen om te garanderen dat de postmortemkeuring onder adequate omstandigheden kan worden uitgevoerd; zij zien er met name op toe dat geslacht pluimvee naar behoren kan worden gekeurd. 7. Ingewanden of delen van ingewanden die niet uit het karkas zijn verwijderd voordat de postmortemkeuring wordt verricht, moeten, met uitzondering van de nieren, indien mogelijk volledig en in elk geval zo snel mogelijk na de keuring worden verwijderd , tenzij de bevoegde autoriteit iets anders toestaat . 8. Na keuring en verwijdering van de ingewanden moet geslacht pluimvee zo spoedig mogelijk worden schoongemaakt en gekoeld tot een temperatuur van ten hoogste 4°C, tenzij het vlees warm wordt uitgesneden. Het uitgesneden vlees moet onverwijld worden afgekoeld tot een temperatuur van 4°C. 9. Voor pluimveekarkassen die door onderdompeling worden gekoeld, dient rekening te worden gehouden met de onderstaande voorschriften : 10. Zieke of verdachte dieren en dieren die worden geslacht in het kader van een programma voor de bestrijding en de uitroeiing van een dierziekte, mogen niet in de inrichting worden geslacht tenzij de bevoegde autoriteit daarvoor toestemming heeft gegeven. In dat geval moet worden geslacht onder officieel toezicht en moeten maatregelen worden genomen om verontreiniging te voorkomen. De gebouwen moeten worden gereinigd en ontsmet voordat zij opnieuw mogen worden gebruikt. HOOFDSTUK V HYGIËNE BIJ HET UITSNIJDEN EN HET UITBENEN De bewerkingen van het vlees moeten zo worden georganiseerd dat de verontreiniging wordt voorkomen; met name moet op het volgende worden toegezien: Wanneer vlees wordt uitgebeend en versneden voordat een temperatuur van 4°C is bereikt, moet het vlees rechtstreeks en zonder onderbreking van de slachtruimte naar de uitsnijruimte worden gebracht, of anders tijdelijk koel worden opgeslagen. Het uitsnijden moet onmiddellijk na het vervoer plaatsvinden; HOOFDSTUK VI SLACHTING OP DE PRODUCTIEPLAATS 1. De bevoegde autoriteit kan onder de volgende voorwaarden toestaan dat pluimvee in de zin van hoofdstuk IV, punt 1, geslacht wordt op de productieplaats: 2. De niet van de ingewanden ontdane karkassen van pluimvee dat voor de productie van "foie gras" wordt gehouden, worden onmiddellijk, met inachtneming van de beginselen van de koudeketen, vervoerd naar een pluimveeslachterij of een uitsnijderij. De karkassen worden binnen 24 uur onder toezicht van de bevoegde autoriteit van de ingewanden ontdaan. 3. "New-York dressed"-Pluimvee dat op het productiebedrijf is verkregen, mag gedurende ten hoogste 15 dagen worden bewaard bij een temperatuur van ten hoogste 4°C; vervolgens moet het pluimvee van de ingewanden worden ontdaan in een pluimveeslachterij of een uitsnijderij. HOOFDSTUK VII BIJZONDERE VOORSCHRIFTEN 1. De lidstaten mogen de in de hoofdstukken II en III vastgestelde voorschriften aanpassen aan de behoeften van inrichtingen in regio's die te kampen hebben met bijzondere geografische beperkingen of waar de voorzienig moeilijk verloopt, of van inrichtingen die de lokale markt verzorgen. De hygiëne mag nooit in het gedrang komen. De lidstaten brengen de Commissie op de hoogte van alle gegevens betreffende die bijzondere voorschriften. Inrichtingen die de lokale markt verzorgen, zijn bedrijven met een jaarlijkse productie van minder dan 10.000 dieren, die vers vlees van pluimvee, afkomstig van hun eigen bedrijf, in kleine hoeveelheden leveren: 2. De lidstaten 3. Het slachten, verbloeden en plukken van pluimvee dat is gehouden en geslacht voor de productie van "foie gras", mogen plaatsvinden op het bedrijf, op voorwaarde dat die bewerkingen worden uitgevoerd in een aparte ruimte die aan alle hygiënevoorschriften voldoet. De niet van de ingewanden ontdane karkassen worden onmiddellijk, met inachtneming van de beginselen van de koudeketen, vervoerd naar een pluimveeslachterij of een uitsnijderij die over een speciaal lokaal beschikt waar de karkassen binnen 24 uur onder toezicht van de bevoegde autoriteit van de ingewanden worden ontdaan. Tijdens het vervoer gaan de karkassen vergezeld van een door de officiële dierenarts ondertekend certificaat met informatie over de gezondheidsstatus van het beslag van herkomst en de hygiëne op het productiebedrijf. 4. Wanneer de bevoegde autoriteit toestemming geeft om dieren op het bedrijf te slachten overeenkomstig punt 3, moet aan de onderstaande voorwaarden worden voldaan : HOOFDSTUK VIII AANVULLENDE GARANTIES Met betrekking tot salmonella gelden de volgende voorschriften voor voor Zweden en Finland bestemd vlees van als huisdier gehouden kippen, kalkoenen, parelhoenders, eenden en ganzen: De operationele programma's van de lidstaten kunnen door de Commissie worden gewijzigd en bijgewerkt volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure. SECTIE III Vlees van gekweekt wild 1. De bepalingen voor vlees van als huisdier gehouden hoefdieren gelden ook voor de productie en het in de handel brengen van vlees van gekweekte evenhoevige niet&nbhy;gedomesticeerde zoogdieren (Cervidae en Suidae). 2. De bepalingen voor vlees van pluimvee gelden ook voor de productie en het in de handel brengen van vlees van loopvogels. Er moeten passende inrichtingen aanwezig zijn die zijn afgestemd op de grootte van de dieren. 3. In afwijking van het bepaalde in de punten 1 en 2 kan de bevoegde autoriteit toestaan dat gekweekt wild op de plaats van oorsprong wordt geslacht wanneer het niet kan worden vervoerd, om elk risico voor de begeleider te voorkomen of om het welzijn van de dieren te beschermen. Deze afwijking kan worden toegestaan indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan : SECTIE IV Vlees van vrij wild Deze sectie is niet van toepassing op: Bovenstaande handelingen vallen onder nationale regelgeving. HOOFDSTUK I OPLEIDING VAN JAGERS OP HET GEBIED VAN GEZONDHEID EN HYGIËNE 1. Personen die tijdens de jacht gedood wild voor menselijke consumptie in de handel brengen, moeten over voldoende kennis op het gebied van hygiëne en pathologie van vrij wild beschikken om dat wild ter plaatse aan een eerste onderzoek te kunnen onderwerpen. De lidstaten zien er derhalve op toe dat er trainings- en opleidingsprogramma's zijn voor jagers, waarin ten minste de volgende onderwerpen aan bod moeten komen: Indien mogelijk worden deze programma's opgesteld en uitgevoerd in samenwerking met officieel erkende jachtverenigingen zodat de jagers een permanente opleiding en vorming krijgen betreffende de risico's voor de volksgezondheid die verbonden kunnen zijn aan de consumptie van vlees van vrij wild. 2. Jagers, of ten minste één persoon in een jachtgezelschap, moeten over de hierboven bedoelde kwalificaties beschikken om bij de geschoten dieren een gezondheidscontrole te verrichten. HOOFDSTUK II HET DODEN, VERWIJDEREN VAN DE INGEWANDEN EN VERVOEREN VAN VRIJ WILD NAAR EEN ERKENDE INRICHTING 1. Grof vrij wild moet zo snel mogelijk na het doden worden opengesneden en van maag en darmen worden ontdaan; klein vrij wild mag ter plaatse of in een wildbewerkingsinrichting geheel of gedeeltelijk van de ingewanden worden ontdaan . 2. Bejaagde dieren die verkocht zullen worden of in de handel zullen worden gebracht, moeten zo spoedig mogelijk na het doden en in ieder geval voordat het vlees in de handel wordt gebracht aan een door de bevoegde autoriteit vastgestelde controle worden onderworpen. 3. Als tijdens het onderzoek anomalieën vóór het doden of pathologische aandoeningen, met uitzondering van magen en darmen, worden geconstateerd, of als effecten van milieuverontreiniging worden vermoed, moet het karkas samen met de ingewanden naar de wildbewerkingsinrichting worden gebracht voor een volledige postmortemkeuring en moet de bevoegde autoriteit erop toezien dat de jager de officiële dierenarts daarvan in kennis stelt. De officiële dierenarts voert op het karkas de nodige tests uit om een diagnose te kunnen stellen van de aard van de aandoening. Nadat de officiële dierenarts een diagnose heeft gesteld, bepaalt hij of het karkas geschikt is voor menselijke consumptie. Als dergelijke kenmerken niet worden gevonden en als geen effecten van milieuverontreiniging worden vermoed, mag het wild worden vrijgegeven voor directe particuliere consumptie of voor directe leverantie van kleine hoeveelheden aan de eindgebruiker of de lokale detailhandel of mag het zo snel mogelijk naar een wildverzamelcentrum of een wildbewerkingsinrichting worden gebracht. In een wildverzamelcentrum mag het wild niet worden bewerkt. In de wildbewerkingsinrichting wordt het wild voor keuring aangeboden bij de bevoegde autoriteit. Indien het karkas niet vergezeld gaat van een door een gekwalificeerd jager of een persoon als bedoeld in hoofdstuk I, punt 2, opgesteld certificaat waarin wordt verklaard dat het wild geen abnormale kenmerken vertoont en dat geen effecten van milieuverontreiniging worden vermoed, moeten de ingewanden van de borstkas van grof vrij wild, ook als zij van het karkas zijn losgemaakt, alsmede de nieren, en in voorkomend geval, de lever en de milt, bij het karkas blijven en zo zijn geïdentificeerd dat de ingewanden en de rest van het karkas samen de postmortemkeuring kunnen ondergaan; de kop mag zijn verwijderd om als jachttrofee te dienen. 4. Karkassen en ingewanden moeten binnen een redelijke termijn na het doden van het dier naar een wildbewerkingsinrichting of een wildverzamelcentrum worden gebracht om daar tot de vereiste temperatuur te worden gekoeld. Als het wild eerst naar een wildverzamelcentrum wordt gebracht, moet het binnen een door de bevoegde autoriteit vast te stellen termijn naar een wildbewerkingsinrichting worden overgebracht. Tijdens het vervoer naar het wildverzamelcentrum en naar de wildbewerkingsinrichting mogen de karkassen niet op elkaar worden gestapeld. Wildslachterijen die toebehoren aan jachtgezelschappen in afgelegen regio's kunnen, als de weersomstandigheden dat toelaten, vrijgesteld worden van de eis dat ze over een koelinstallatie moeten beschikken. 5. Karkassen van vrij wild moeten worden gekoeld tot een temperatuur van ten hoogste 7°C voor grof wild en ten hoogste 4°C voor klein wild en slachtafval . 6. Wanneer niet-onthuid grof wild in de handel wordt gebracht: 7. Er dient op te worden toegezien dat soorten die vatbaar zijn voor trichinella spiralis, in een officieel laboratorium op deze parasiet worden onderzocht voordat het vlees van die dieren wordt vrijgegeven voor menselijke consumptie. HOOFDSTUK III HET HANTEREN VAN KLEIN VRIJWILD 1. Na het doden van het wild moet zo spoedig mogelijk worden nagegaan of de dieren kenmerken vertonen die erop kunnen wijzen dat het vlees een risico voor de gezondheid vormt. Dit onderzoek moet worden verricht door de deskundige persoon of eventueel een dierenarts. 2. Als tijdens het onderzoek geen opvallende kenmerken worden gevonden en geen anomalieën vóór het doden worden geconstateerd en er verder geen effecten van milieuverontreiniging worden vermoed, kan het wild voor directe particuliere consumptie of - onder door de bevoegde autoriteit bepaalde voorwaarden- voor de detailhandel worden vrijgegeven. 3. Als klein wild naar een wildbewerkingsinrichting wordt gebracht, moet het binnen 24 uur na het doden tot een temperatuur van ten minste 4°C worden gekoeld. Na aankomst van de karkassen in de wildbewerkingsinrichting moeten de ingewanden zonder onnodige vertraging geheel of gedeeltelijk worden verwijderd. 4. Voor het uitsnijden en ontbenen van klein vrij wild gelden de voorschriften van sectie II, hoofdstuk V. HOOFDSTUK IV HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR WILDBEWERKINGS-INRICHTINGEN 1. Vlees van vrij wild moet worden verkregen in een erkende wildbewerkingsinrichting. 2. Dit hoofdstuk geldt niet voor wildbewerkings-inrichtingen die worden gebruikt voor de inzameling of bewerking van vlees van wild voor particuliere consumptie. 3. Het uitnemen van de ingewanden moet plaatsvinden zo spoedig mogelijk nadat het dier in de vrijwildbewerkingsinrichting is binnengebracht, tenzij dat reeds ter plaatse is geschied. De longen, het hart, de nieren en het mediastinum, en in voorkomend geval de lever en de milt, mogen van het karkas worden losgemaakt of daaraan verbonden blijven met de natuurlijke hechtmiddelen. 4. Tijdens het uitsnijden, het ontbenen, het aanbrengen van de onmiddellijke verpakking en het verpakken mag de interne temperatuur van vrij wild nooit meer dan +7° bedragen voor grof vrij wild en nooit meer dan +4°C voor klein vrij wild. SECTIE V Gehakt vlees, vleesbereidingen en separatorvlees Deze sectie is niet van toepassing op de productie en het in de handel brengen van gehakt vlees voor de verwerkende industrie, aangezien voor dat vlees de voorschriften voor vers vlees blijven gelden. HOOFDSTUK I VOORSCHRIFTEN VOOR PRODUCTIE-INRICHTINGEN 1. Voor bedrijven die gehakt vlees, vleesbereidingen en separatorvlees produceren geldt het volgende: 2. De producten moeten voldoen aan de microbiologische criteria die zijn vastgesteld door de bevoegde Europese autoriteiten . HOOFDSTUK II VOORSCHRIFTEN VOOR GRONDSTOFFEN 1. Grondstoffen voor de productie van gehakt vlees moeten voldoen aan de volgende vereisten: a) Gehakt vlees moet bereid zijn met skeletspieren (met inbegrip van het aanhangend vetweefsel). b) Bevroren of diepgevroren vlees dat voor de bereiding van gehakt vlees is gebruikt, moet vóór het invriezen zijn uitgebeend en moet na het uitbenen gedurende een beperkte tijd zijn opgeslagen. c) Als gehakt vlees is bereid met gekoeld vlees, moet dit laatste zijn gebruikt: d) vlees met organoleptische gebreken mag niet worden gebruikt; e) Gehakt vlees mag niet zijn verkregen van : 2. Grondstoffen voor de productie van separatorvlees moeten voldoen aan de volgende vereisten: 3. Het vlees moet worden gehakt binnen een uur nadat het in het productielokaal is binnengebracht. In individuele gevallen kan een langere periode worden toegestaan wanneer dat om technische redenen verantwoord is in verband met de toevoeging van zout of wanneer uit de gevarenanalyse blijkt dat het gevaar voor de volksgezondheid daardoor niet toeneemt. Indien deze bewerkingen meer tijd in beslag nemen dan de hierboven bedoelde maxima, mag het verse vlees pas worden gebruikt nadat de inwendige temperatuur ervan tot ten hoogste + 4°C is teruggebracht. 4. Onmiddellijk na de productie moet gehakt vlees op hygiënische wijze van een onmiddellijke verpakking en/of een verpakking worden voorzien en vervolgens worden gekoeld tot en opgeslagen bij ten hoogste +2°C. 5. Gehakt vlees mag slechts éénmaal worden diepgevroren. 6. Voor gehakt vlees waaraan ten hoogste 1 % zout is toegevoegd, gelden dezelfde voorschriften. Als meer dan 1% zout is toegevoegd, wordt het product als vleesbereiding beschouwd. 7. In verband met specifieke consumptiegewoonten kunnen de lidstaten, op voorwaarde dat de producten van dierlijke oorsprong geen gevaar voor de volksgezondheid opleveren, afwijkingen van de punten 1 tot en met 6 toestaan. In dat geval mag het gehakte vlees niet van een communautair keurmerk worden voorzien. HOOFDSTUK III HYGIËNE TIJDENS EN NA DE PRODUCTIE 1. De bewerkingen van het vlees moeten zo worden georganiseerd dat verontreiniging zoveel mogelijk wordt tegengegaan. Hiertoe moeten exploitanten van levensmiddelenbedrijven er met name op toezien dat het vlees: 2. Voor de productie van gehakt vlees gelden de volgende voorschriften: Tijdens het vervoer en de opslag moet het bij deze temperaturen worden bewaard. 3. Voor de productie van separatorvlees gelden de volgende voorschriften: a) voor uitbening bestemde grondstoffen die afkomstig zijn van een ter plaatse gevestigd slachthuis, mogen niet ouder zijn dan zeven dagen. In andere gevallen mogen zij niet ouder zijn dan vijf dagen. 4. Gehakt vlees, vleesbereidingen en separatorvlees mogen na het ontdooien niet opnieuw worden ingevroren. HOOFDSTUK IV VLEESBEREIDINGEN 1. Uit gehakt vlees verkregen vleesbereidingen moeten aan de voor gehakt vlees vastgestelde eisen voldoen. 2. De toevoeging van kruiderijen aan hele pluimveekarkassen kan worden toegestaan wanneer dat plaatsvindt in een apart lokaal dat duidelijk gescheiden is van het slachtlokaal. 3. Wanneer vlees is bevroren of diepgevroren, moet het snel genoeg na het slachten worden gebruikt. 4. Toegestaan kan worden dat vlees ter plaatse onmiddellijk vóór het bereiden wordt uitgebeend, op voorwaarde dat dit onder bevredigende hygiënische omstandigheden plaatsvindt. 5. Vleesbereidingen mogen slechts éénmaal worden diepgevroren. 6. Na de productie en het aanbrengen van een onmiddellijke verpakking en een verpakking, moeten vleesbereidingen zo spoedig mogelijk worden gekoeld tot een inwendige temperatuur van ten hoogste +4°C. Diepgevroren vleesbereidingen moeten een inwendige temperatuur hebben van minder dan -18°C, overeenkomstig artikel 1, lid 2, van Richtlijn 89/108/EEG. SECTIE VI Vleesproducten VOORSCHRIFTEN MET BETREKKING TOT DE GRONDSTOFFEN De onderstaande producten mogen niet worden gebruikt voor de bereiding van verwerkte vleesproducten : SECTIE VII Levende tweekleppige weekdieren De bepalingen inzake het zuiveren zijn niet van toepassing op stekelhuidigen, manteldieren en mariene buikpotigen. Er moet op worden toegezien dat levende tweekleppige weekdieren die in het wild worden verzameld en die bestemd zijn voor rechtstreekse menselijke consumptie, voldoen aan de in hoofdstuk IV van dit deel vastgestelde normen. HOOFDSTUK I BIJZONDERE HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR DE PRODUCTIE EN HET VERZAMELEN VAN LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN A. Voorschriften ten aanzien van productiegebieden 1. Levende tweekleppige weekdieren mogen alleen worden verzameld in gebieden waarvoor de bevoegde autoriteit de ligging en de grenzen van de productiegebieden voor tweekleppige weekdieren heeft vastgelegd en die door de bevoegde autoriteit als volgt zijn ingedeeld: De criteria voor de indeling in gebieden van klasse B of klasse C worden, na advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid , door de Commissie vastgesteld volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure. Na zuivering en heruitzetting moeten weekdieren uit de gebieden van klasse B of klasse C aan de in hoofdstuk IV van deze sectie vastgestelde voorschriften voldoen. Uit dergelijke gebieden afkomstige levende tweekleppige weekdieren die niet zijn gezuiverd of heruitgezet, mogen evenwel naar een verwerkende inrichting worden verzonden, waar zij een behandeling ondergaan om de ontwikkeling van pathogene micro-organismen te voorkomen. Een dergelijke behandeling moet, na advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid , door de Commissie worden goedgekeurd volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure. 2. De productie en het verzamelen van tweekleppige weekdieren in gebieden die om gezondheidsredenen daarvoor ongeschikt worden geacht of in gebieden die niet zijn ingedeeld in een van de in punt 3 genoemde klassen, moeten worden verboden. De exploitanten dienen zelf aan de bevoegde autoriteit te vragen welke gebieden geschikt zijn voor productie en verzameling. 3. Met betrekking tot pectinidae (mantel- en kamschelpen) is punt 1 alleen van toepassing op kweekproducten of, waar gegevens beschikbaar zijn die het mogelijk maken de visgronden in te delen, op wilde pectinidae. Als de visgronden niet kunnen worden ingedeeld, gelden de voorschriften van hoofdstuk IV voor in het wild verzamelde pectinidae. B. Voorschriften betreffende het verzamelen van levende tweekleppige weekdieren en het vervoeren naar een verzendingscentrum, een zuiveringscentrum, een heruitzettingsgebied of een verwerkende inrichting 1. De verzameltechnieken en de verdere bewerking mogen niet resulteren in extra verontreiniging of te sterke beschadiging van de schelpen of de weefsels van de levende tweekleppige weekdieren en mogen niet leiden tot andere wijzigingen die afbreuk doen aan de mogelijkheid om de weekdieren te zuiveren, te verwerken of opnieuw uit te zetten. De dieren 2. De vervoermiddelen moeten een adequate waterafvoer mogelijk maken en moeten zo zijn uitgerust dat de dieren maximale overlevingskansen hebben en dat verontreiniging wordt voorkomen. 3. Elke partij levende tweekleppige weekdieren moet vergezeld gaan van een registratiedocument aan de hand waarvan de partij kan worden geïdentificeerd tijdens het vervoer van het productiegebied naar een verzendingscentrum, een zuiveringscentrum, een heruitzettingsgebied of een verwerkende inrichting; het daarvoor bestemde document wordt op verzoek van de producent door de bevoegde autoriteit afgegeven. Voor elke partij moet de producent de betrokken delen van het registratiedocument, waarvan het model wordt vastgesteld volgens de in artikel 10 , lid 2 bedoelde procedure op leesbare en onuitwisbare wijze invullen. Dit document moet in ten minste een van de talen van het land van bestemming zijn gesteld. De registratiedocumenten moeten een volgnummer dragen. De bevoegde autoriteit houdt een register bij waarin het nummer van elk registratiedocument wordt genoteerd, samen met de naam van de personen die de levende tweekleppige weekdieren hebben gevangen en op wier naam de documenten zijn gesteld. Het registratiedocument voor elke partij levende tweekleppige weekdieren moet bij levering van de partij aan een verzendingscentrum, een zuiveringscentrum, een heruitzettingsgebied of een verwerkende inrichting van een datumstempel worden voorzien. Het moet door de exploitant van een centrum, een gebied of een inrichting worden bewaard gedurende ten minste twaalf maanden of langer indien de bevoegde autoriteit dat vraagt. Het document moet ook door de producent gedurende twaalf maanden worden bewaard. Als de dieren echter worden verzameld door het personeel van een verzendingscentrum, een zuiveringscentrum, een heruitzettingsgebied of een verwerkende inrichting, mag door de bevoegde autoriteit in plaats van een registratiedocument een permanente vervoervergunning worden afgegeven. 4. Indien een productiegebied of een heruitzettingsgebied tijdelijk wordt gesloten, geeft de bevoegde autoriteit voor dat gebied geen registratiedocumenten meer af en schorst zij onmiddellijk de geldigheid van alle reeds afgegeven registratiedocumenten. C. Voorschriften voor het heruitzetten van levende tweekleppige weekdieren Voor het heruitzetten van levende tweekleppige weekdieren moet aan de onderstaande voorwaarden worden voldaan. 1. Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf mogen alleen gebieden gebruiken die door de bevoegde autoriteit voor de heruitzetting van levende tweekleppige weekdieren zijn erkend. Deze gebieden moeten duidelijk zijn afgebakend met boeien, palen of andere verankerde materialen; tussen heruitzettingsgebieden onderling en tussen heruitzettingsgebieden en productiegebieden moet een minimumafstand in acht worden genomen om zo het risico van de verspreiding van verontreinigingen te verminderen . 2. De bij het heruitzetten toegepaste technieken moeten optimale zuiveringsomstandigheden garanderen. Met name moet worden toegezien op hetgeen volgt: 3. De exploitanten van heruitzettingsgebieden dienen permanent de gegevens te registreren die betrekking hebben op de oorsprong van levende tweekleppige weekdieren, de periode waarin de weekdieren in het heruitzettingsgebied blijven, het heruitzettingsperceel en de verdere bestemming van de partij, en deze gegevens kunnen door de bevoegde autoriteit op elk moment worden gecontroleerd. 4. Nadat zij in het heruitzettingsgebied zijn verzameld, moeten de partijen tijdens het vervoer van het heruitzettingsgebied naar het erkende verzendingscentrum, het erkende zuiveringscentrum of de erkende verwerkende inrichting vergezeld gaan van het registratiedocument waarvan het model wordt vastgesteld volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure, tenzij hetzelfde personeel werkt in zowel het heruitzettingsgebied als het verzendingscentrum, het zuiveringscentrum of de verwerkende inrichting. Dit document moet in ten minste een van de talen van het land van bestemming zijn gesteld. HOOFDSTUK II VERZENDINGSCENTRA EN ZUIVERINGSCENTRA A. Gebouwen 1. De gebouwen moeten zo gelegen zijn dat zij niet kunnen overstromen bij gewone vloed, noch door water uit omliggende gebieden. 2. Alle zuiverings- en verzendingscentra moeten uitgerust zijn met voorzieningen voor de levering van schoon zeewater. B. Bijzondere voorschriften voor zuiveringscentra Onverminderd de onder A vastgestelde voorschriften, moeten zuiveringscentra aan de volgende voorschriften voldoen : HOOFDSTUK III HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR VERZENDINGSCENTRA EN ZUIVERINGSCENTRA A. Hygiënevoorschriften voor zuiveringscentra 1. Voordat met de zuivering wordt begonnen, moeten de levende tweekleppige weekdieren van slik en andere ongerechtigheden worden ontdaan met schoon zeewater of drinkwater onder druk. 2. Het debiet van de aanvoer van zeewater in de zuiveringsbassins moet in verhouding staan tot het aantal ton levende tweekleppige weekdieren dat per uur wordt behandeld; de afstand tussen de watervang en de plaats waar het afvalwater wordt geloosd, moet groot genoeg zijn om verontreiniging te voorkomen. 3. De zuiveringsinstallatie moet zo werken dat de levende tweekleppige weekdieren snel weer voedsel kunnen opnemen via filtrering, residuaire verontreiniging kunnen elimineren, niet opnieuw kunnen worden verontreinigd en na zuivering in goede omstandigheden in leven kunnen blijven met het oog op onmiddellijke verpakking, opslag en vervoer voordat zij in de handel worden gebracht. 4. De te zuiveren hoeveelheid levende tweekleppige weekdieren mag de capaciteit van het zuiveringscentrum niet overschrijden; levende tweekleppige weekdieren moeten continu worden gezuiverd gedurende een periode die lang genoeg is om te garanderen dat aan de in hoofdstuk IV van deze sectie vastgestelde microbiologische normen wordt voldaan. 5. Indien een zuiveringsbassin verschillende soorten weekdieren bevat, moet de duur van de behandeling worden afgestemd op de tijd die nodig is voor de soort die het langste zuiveringsproces behoeft. 6. De containers voor levende tweekleppige weekdieren in zuiveringsinstallaties moeten zo gebouwd zijn dat het zeewater erdoorheen kan stromen; de levende tweekleppige weekdieren mogen niet in te dikke lagen worden gestapeld, zodat de schelpen zich tijdens het zuiveringsproces ongehinderd kunnen openen. 7. Na de zuivering moeten de schelpen van levende tweekleppige weekdieren grondig worden gewassen door ze met drinkwater of schoon zeewater te besproeien. 8. In de zuiveringsbassins mogen op het moment waarop levende tweekleppige weekdieren er een zuiveringsproces ondergaan, geen schaaldieren, vissen of andere mariene diersoorten aanwezig zijn. 9. De zuiveringscentra aanvaarden uitsluitend partijen levende tweekleppige weekdieren die vergezeld gaan van een registratiedocument waarvan het model wordt vastgesteld volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure. 10. Zuiveringscentra die partijen levende tweekleppige weekdieren verzenden naar verzendingscentra, moeten het registratiedocument, waarvan het model wordt vastgesteld volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure meegeven. 11. Elke verpakking met gezuiverde levende tweekleppige weekdieren, die naar een verzendingscentrum wordt gezonden, moet worden voorzien van een etiket waaruit blijkt dat de weekdieren zijn gezuiverd. B. Hygiënevoorschriften voor verzendingscentra 1. Het hanteren van de weekdieren, b.v. het verpakken en de groottesortering, mag geen verontreiniging van het product veroorzaken, noch de houdbaarheid van de weekdieren aantasten. 2. Voor het wassen of reinigen van levende tweekleppige weekdieren mag alleen schoon zeewater of drinkwater onder druk worden gebruikt; het gebruikte water mag niet opnieuw in circulatie worden gebracht. 3. Verzendingscentra mogen uitsluitend partijen tweekleppige weekdieren aanvaarden die vergezeld gaan van het in hoofdstuk I, B, punt 3 bedoelde registratiedocument en die afkomstig zijn van een erkend productiegebied (klasse A), een erkend heruitzettingsgebied of een erkend zuiveringscentrum. 4. Iedere partij bestemd voor verzending moet een verwateringsfase ondergaan in een waterbekken met zeewater of gezuiverd zeewater gedurende een periode die lang genoeg is om tweekleppige weekdieren in staat te stellen hun filteractiviteit te hervatten en een optimale staat van vitaliteit te bereiken. 5. De weekdieren mogen niet worden opgeslagen op plaatsen die toegankelijk zijn voor huisdieren. 6. Verzendingscentra die zich op vaartuigen bevinden, zijn onderworpen aan de in de punten 1, 2, 4 en 5 vastgestelde voorschriften. De voorschriften van hoofdstuk II, A, gelden mutatis mutandis voor dergelijke verzendingscentra, maar de Commissie kan volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure, bijzondere voorwaarden vaststellen. HOOFDSTUK IV GEZONDHEIDSNORMEN VOOR LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN Levende tweekleppige weekdieren die in de handel worden gebracht voor menselijke consumptie, moeten aan de onderstaande voorschriften voldoen. 1. Zij moeten de organoleptische kenmerken vertonen die in verband worden gebracht met versheid en houdbaarheid, de schelpen moeten vrij zijn van vuil, de dieren moeten adequaat reageren op beklopping en moeten, tenzij het gaat om Pectinidae, een normale hoeveelheid lichaamsvocht bevatten. 2. Zij moeten voldoen aan de microbiologische normen of geproduceerd zijn overeenkomstig microbiologische richtsnoeren die worden opgesteld volgens de in artikel 10, lid 2 van deze verordening bedoelde procedure. 3. Zij mogen niet in zodanige mate met natuurlijke of aan milieuverontreiniging toe te schrijven toxische of schadelijke bestanddelen zijn verontreinigd dat de berekende inname via voedsel de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) voor de mens overschrijdt. 4. De radionucleïdegehalten mogen niet hoger liggen dan de door de Gemeenschap vastgestelde maximumgehalten voor levensmiddelen. 5. Maximumwaarden voor mariene biotoxines: a) het totale gehalte aan PSP ("Paralytic Shellfish Poison") in de eetbare delen van weekdieren (het hele dier of elk afzonderlijk eetbaar deel) mag niet meer dan 80 microgram per 100 g vlees bedragen bij toepassing van een door de Commissie volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure erkende methode; b) het totale gehalte aan ASP ("Amnesic Shellfish Poison") in de eetbare delen van weekdieren (het hele dier of elk afzonderlijk eetbaar deel) mag niet meer dan 20 microgram "saxitoxine" per gram bedragen volgens de HPLC-methode (hogedrukvloeistofchromatografie); c) de gewone biologische analysemethoden mogen geen positief resultaat te zien geven wat betreft de aanwezigheid van DSP ("Diarrhetic Shellfish Poison") in de eetbare delen van weekdieren (het hele dier of elk afzonderlijk eetbaar deel). Nadat het ter zake bevoegde Wetenschappelijk Comité advies heeft uitgebracht, stelt de Commissie, in samenwerking met het ter zake bevoegde Communautaire Referentielaboratorium, volgens in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure, het volgende vast: HOOFDSTUK V ONMIDDELLIJKE VERPAKKING VAN LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN 1. Oesters moeten met de holle kant naar beneden van een onmiddellijke verpakking worden voorzien. 2. Alle onmiddellijke verpakkingen van levende tweekleppige weekdieren, inclusief vacuümverpakking in zeewater, moeten in het verzendingscentrum worden gesloten en moeten gesloten blijven totdat zij aan de consument of de detailhandelaar worden geleverd. De onmiddellijke verpakking mag evenwel worden geopend in een verzendingscentrum om door een nieuwe te worden vervangen of in een zuiveringscentrum om de weekdieren te zuiveren. HOOFDSTUK VI ERKENNING VAN INRICHTINGEN Verzendings- en zuiveringscentra moeten door de bevoegde autoriteit worden erkend. HOOFDSTUK VII HET AANBRENGEN VAN EEN KEURMERK EN DE ETIKETTERING 1. Het keurmerk moet waterbestendig zijn. 2. Onverminderd de voorschriften inzake het aanbrengen van keurmerken, moet het etiket de volgende gegevens bevatten : In afwijking van Richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake daarvoor gemaakte reclame (23) mag de houdbaarheidsdatum worden vervangen door de vermelding "deze dieren moeten bij aankoop levend zijn". 3. Het op de onmiddellijke verpakking van levende tweekleppige weekdieren die niet in individuele consumentenverpakking zijn verpakt, aangebrachte etiket moet door de detailhandelaar worden bewaard gedurende ten minste 60 dagen nadat hij de inhoud van de zending heeft gesplitst. HOOFDSTUK VIII OPSLAG EN VERVOER VAN LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN 1. In de opslagruimten moeten de levende tweekleppige weekdieren worden bewaard bij een temperatuur die de veiligheid en de houdbaarheid niet aantast. 2. Onverminderd de bepalingen van hoofdstuk V, punt 2 van deze sectie mogen levende tweekleppige weekdieren niet opnieuw in water worden ondergedompeld of met water worden besproeid nadat zij van een onmiddellijke verpakking zijn voorzien en het verzendingscentrum hebben verlaten, behalve bij detailverkoop in het verzendingscentrum zelf of onder de bijzondere omstandigheden als vastgesteld door de Commissie overeenkomstig de procedure bedoeld in artikel 10, lid 2. SECTIE VIII Visserijproducten HOOFDSTUK I VOORSCHRIFTEN VOOR VISSERIJVAARTUIGEN Visserijproducten die in hun natuurlijk milieu zijn gevangen, moeten zijn gevangen en, in voorkomend geval, aan boord van de vaartuigen zijn bewerkt met het oog op het uitbloeden, het ontkoppen, het strippen en het verwijderen van de vinnen, en verder worden gekoeld, ingevroren, verwerkt en/of van een verpakking/onmiddellijke verpakking voorzien overeenkomstig de in dit hoofdstuk vastgestelde voorschriften. I. Voorschriften voor de uitrusting van visserijvaartuigen A. Voorschriften voor alle vaartuigen 1. Visserijvaartuigen moeten zo zijn ontworpen en gebouwd dat de producten niet kunnen worden verontreinigd door lenswater, afvalwater, rook, brandstof, olie, vet of andere schadelijke stoffen. 2. De oppervlakken waarmee de vis in aanraking komt, moeten vervaardigd zijn van adequaat, corrosiebestendig materiaal, dat glad is en gemakkelijk kan worden schoongemaakt. Beschermlagen moeten duurzaam en niet-toxisch zijn. 3. Uitrusting en gereedschap voor bewerking van de vis moeten vervaardigd zijn van corrosiebestendig materiaal dat gemakkelijk kan worden schoongemaakt. B. Fabrieksvaartuigen 1. Fabrieksvaartuigen moeten ten minste beschikken over : 2. Fabrieksvaartuigen waar visserijproducten worden ingevroren, moeten beschikken over : Hele in pekel ingevroren vis die voor de vervaardiging van conserven bestemd is, mag worden bewaard bij een temperatuur van ten hoogste &nbhy;9°C. C. Vriesvaartuigen en vissersvaartuigen die zo zijn ontworpen en uitgerust dat de visserijproducten gedurende meer dan 24 uur aan boord kunnen worden bewaard 1. De vissersvaartuigen moeten zijn uitgerust met ruimen, tanks of containers waarin de visserijproducten, gekoeld of ingevroren, kunnen worden opgeslagen bij de in deze sectie voorgeschreven temperaturen. Deze ruimen moeten van de machinekamer en van de voor de bemanning bestemde ruimten gescheiden zijn door wanden die een voldoende hermetische afsluiting vormen om verontreiniging van de opgeslagen visserijproducten te voorkomen. Voor de vries- en koelinstallaties gelden de onder B, punt 2 , voor fabrieksvaartuigen vastgestelde voorschriften. 2. De ruimen moeten zo zijn ontworpen dat het smeltwater niet in contact blijft met de visserijproducten. 3. De containers die worden gebruikt voor de opslag van de producten, moeten van die aard zijn dat de producten onder bevredigende hygiënische omstandigheden kunnen worden bewaard; de containers moeten met name schoon zijn en het smeltwater moet kunnen wegvloeien. 4. Aan boord van vaartuigen die zijn uitgerust om visserijproducten te koelen in gekoeld zeewater, moeten de tanks uitgerust zijn met een systeem dat een homogene temperatuur in de tanks garandeert; de koelinstallatie dient krachtig genoeg te zijn om de temperatuur van het mengsel van vis en zeewater uiterlijk 6 uur na het vullen tot 3°C en uiterlijk 16 uur na het vullen tot 0°C te doen dalen. II. Hygiëne aan boord van visserijvaartuigen De volgende hygiënevoorschriften gelden voor visserijproducten aan boord van visserijvaartuigen. 1. Gedeelten van vissersvaartuigen of containers die bestemd zijn voor de opslag van visserijproducten, moeten, wanneer zij worden gebruikt, schoon zijn en mogen met name niet verontreinigd kunnen worden door brandstof of door lenswater. 2. Zodra de visserijproducten aan boord zijn, moeten zij zo snel mogelijk worden beschermd tegen verontreiniging en tegen de inwerking van de zon of andere warmtebronnen. Als de producten worden gewassen, moet daarvoor gebruik worden gemaakt van zoet water dat voldoet aan de eisen van Richtlijn 98/83/EG, of, in voorkomend geval, van schoon zeewater of schoon rivier- of meerwater. 3. Visserijproducten moeten zo worden gehanteerd en opgeslagen dat beschadiging wordt voorkomen. Voor het verplaatsen van grote vissen of van vissen waaraan het personeel zich kan verwonden, mag gepunt gereedschap worden gebruikt, op voorwaarde dat het visvlees niet wordt beschadigd. 4. Visserijproducten moeten, tenzij zij levend worden bewaard, zo snel mogelijk na het aan boord brengen worden gekoeld. Als de visserijproducten niet kunnen worden gekoeld, moeten zij zo spoedig mogelijk aan land worden gebracht. 5. Wanneer de visserijproducten met ijs worden gekoeld, moet dat ijs vervaardigd zijn van drinkwater, schoon zeewater of schoon rivier- of meerwater. Totdat het ijs wordt gebruikt, moet het zo worden opgeslagen dat het niet kan worden verontreinigd. 6. Wanneer de vis aan boord wordt ontkopt en/of gestript, moeten die bewerkingen zo snel mogelijk na het vangen onder hygiënische omstandigheden worden uitgevoerd en moeten de producten onmiddellijk en grondig met drinkwater, schoon zeewater of schoon rivier- of meerwater worden afgespoeld. De ingewanden en de delen van de vis die een gevaar kunnen vormen voor de volksgezondheid, moeten in dat geval zo spoedig mogelijk worden verwijderd en gescheiden worden gehouden van de voor menselijke consumptie bestemde producten. Voor menselijke consumptie bestemde levers, kuit en hom worden onder ijs bewaard bij de temperatuur van smeltend ijs, of worden ingevroren. 7. Wanneer hele vis die bestemd is voor de bereiding van conserven, wordt ingevroren in pekel, moet het product op een temperatuur van -9°C worden gebracht. De pekel mag voor de vis geen bron zijn van verontreiniging. 8. Voor het koken van schaal-, schelp- en weekdieren aan boord gelden de voorschriften die zijn vastgesteld in hoofdstuk III, onder V . HOOFDSTUK II HYGIËNEVOORSCHRIFTEN BIJ EN NA AANVOER 1. De voorzieningen voor het lossen en aanvoeren moeten zijn vervaardigd uit materiaal dat gemakkelijk kan worden gereinigd, en moeten goed worden onderhouden en schoon zijn. 2. Bij het lossen en aanvoeren moet verontreiniging van de visserijproducten worden vermeden. Met name moet ervoor worden gezorgd dat: 3. Afslagen en groothandelsmarkten, alsmede delen daarvan, waar visserijproducten met het oog op verkoop worden uitgestald: 4. Na de aanvoer, of eventueel na de eerste verkoop, moeten de visserijproducten onmiddellijk naar de plaats van bestemming worden vervoerd, zoniet moeten zij, voordat zij met het oog op verkoop worden uitgestald of nadat zij zijn verkocht en in afwachting dat zij naar de plaats van bestemming worden vervoerd, worden opgeslagen in koelruimten. In dat geval moeten de visserijproducten worden opgeslagen bij een temperatuur welke die van smeltend ijs benadert. HOOFDSTUK III BIJZONDERE VOORSCHRIFTEN I. Voorschriften voor verse producten 1. Wanneer gekoelde onverpakte producten niet onmiddellijk na aankomst in een inrichting worden gedistribueerd, verzonden, bewerkt of verwerkt, moeten zij onder ijs worden opgeslagen in een koelruimte. Het ijs moet zo vaak als nodig worden vervangen; het ijs, met of zonder zout, moet zijn bereid met drinkwater of schoon zee-, rivier- of meerwater en moet onder hygiënische omstandigheden worden opgeslagen in speciaal daarvoor bestemde containers. Verse producten in onmiddellijke verpakking moeten worden gekoeld met ijs of met een mechanisch koelapparaat waarmee vergelijkbare temperatuursomstandigheden worden verkregen. 2. Bij bepaalde bewerkingen, bijvoorbeeld het ontkoppen en het strippen, moet de nodige hygiëne in acht worden genomen; de producten moeten onmiddellijk daarna grondig worden gewassen met drinkwater of schoon zee-, rivier- of meerwater. 3. Bepaalde bewerkingen, bijvoorbeeld het fileren en in moten verdelen, dienen zo te worden uitgevoerd dat verontreiniging of bevuiling van de filets en de moten wordt vermeden, en moeten plaatsvinden in een andere ruimte dan die welke wordt gebruikt voor het ontkoppen en het strippen. Filets en moten mogen niet langer op de werktafel blijven dan nodig is voor de bewerking en moeten tegen verontreiniging worden beschermd door middel van een aangepaste onmiddellijke verpakking. Filets en moten moeten zo spoedig mogelijk na de bewerking worden gekoeld. 4. De voor de verzending of opslag van verse visserijproducten gebruikte containers moeten zo zijn vervaardigd dat het smeltwater gemakkelijk kan wegvloeien. II. Voorschriften voor ingevroren producten Inrichtingen die visserijproducten invriezen, moeten beschikken over installaties die voldoen aan de voorschriften inzake invriezen en opslag die zijn vastgesteld voor fabrieksvaartuigen aan boord waarvan visserijproducten worden ingevroren. III. Voorschriften voor vispulp 1. Het mechanisch van de graten scheiden van de visvleesresten moet plaatsvinden zo snel mogelijk na het fileren, en de gebruikte grondstof mag geen ingewanden bevatten. Indien hele vis wordt gebruikt, moet die vooraf worden gestript en gewassen. 2. De vispulp moet zo spoedig mogelijk na vervaardiging worden ingevroren of worden verwerkt in een product dat bestemd is om te worden ingevroren of een stabiliserende behandeling te ondergaan. IV. Voorschriften met betrekking tot voor de volksgezondheid schadelijke endoparasieten 1. De volgende visserijproducten moeten gedurende ten minste 24 uur worden ingevroren bij een temperatuur van ten hoogste -20°C in alle delen van het product; deze behandeling moet worden toegepast op het rauwe product of op het eindproduct; 2. Als uit de beschikbare epizoötiologische gegevens blijkt dat de visgronden van oorsprong geen gevaar voor de gezondheid opleveren wat de aanwezigheid van parasieten betreft, kunnen de lidstaten toestaan dat van de genoemde behandeling wordt afgeweken. Lidstaten die van deze mogelijkheid gebruik maken, stellen de Commissie en de andere lidstaten daarvan in kennis. 3. De hierboven bedoelde visserijproducten moeten, wanneer zij in de handel worden gebracht, vergezeld gaan van een door de fabrikant afgegeven document waarin is aangegeven welke behandeling is toegepast. 4. Voordat zij in de handel worden gebracht, moeten vis en visserijproducten aan een visuele controle worden onderworpen voor de opsporing van zichtbare endoparasieten. Duidelijk met parasieten verontreinigde vis en delen van vis moeten worden verwijderd en mogen niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. V. Gekookte schaal-, schelp- en weekdieren Bij het koken van schaal-, schelp- en weekdieren moeten de volgende voorschriften in acht worden genomen: HOOFDSTUK IV GEZONDHEIDSNORMEN VOOR VISSERIJPRODUCTEN 1. Organoleptische eigenschappen van visserijproducten Uit het organoleptisch onderzoek van de visserijproducten moet blijken dat zij van hygiënische kwaliteit zijn. Indien nodig stelt de Commissie, na advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid , versheidsnormen vast volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure. 2. Histamine Voor bepaalde visserijproducten moet bij negen monsters uit elke partij de histamineconcentratie binnen de onderstaande grenzen blijven : Deze maximumconcentraties gelden alleen voor vissoorten van de volgende families: Scombridae, Clupeidae, Engraulidae, Coryfenidae, Pomatomidae en Scombraesosidae. Ansjovis die een enzymatische rijping in pekel heeft ondergaan, mag evenwel hogere histamineconcentraties bevatten, die echter nooit meer mogen bedragen dan het dubbele van bovengenoemde waarden. De onderzoeken moeten worden verricht met behulp van wetenschappelijke erkende methoden die hun deugdelijkheid hebben bewezen, b.v. HPLC (hogedrukvloeistofchromatografie) . 3. TVD-N (Total Volatile Basic Nitrogen) Onverwerkte visserijproducten worden als ongeschikt voor menselijke consumptie beschouwd wanneer op grond van een organoleptische evaluatie twijfel is ontstaan over de versheid van de producten en wanneer uit chemische tests is gebleken dat de volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure vast te stellen maximumwaarden voor TVB-N zijn overschreden. 4. Voor de volksgezondheid schadelijke toxines De volgende producten mogen niet in de handel worden gebracht: HOOFDSTUK V ONMIDDELLIJKE VERPAKKING EN VERPAKKING VAN VISSERIJPRODUCTEN De recipiënten waarin verse visserijproducten onder ijs worden bewaard, moeten waterbestendig zijn en het smeltwater moet voldoende kunnen wegvloeien. Bevroren blokken, die zijn vervaardigd aan boord van visserijvaartuigen, moeten van een adequate onmiddellijke verpakking worden voorzien voordat zij aan land worden gebracht. HOOFDSTUK VI OPSLAG VAN VISSERIJPRODUCTEN 1. Verse of ontdooide visserijproducten en gekookte en gekoelde producten van schaal-, schelp- en weekdieren moeten op de temperatuur van smeltend ijs worden gehouden. 2. Ingevroren visserijproducten moeten op een temperatuur van ten hoogste -18°C in alle delen van het product worden gehouden; hele in pekel ingevroren vis die voor de vervaardiging van conserven bestemd is, mag worden bewaard bij een temperatuur van ten hoogste -9°C. HOOFDSTUK VII VERVOER VAN VISSERIJPRODUCTEN 1. Visserijproducten moeten tijdens het vervoer op de vereiste temperatuur worden gehouden. Met name geldt het volgende: 2. Wanneer ingevroren visserijproducten van een koelhuis naar een erkende inrichting worden vervoerd om er bij aankomst te worden ontdooid met het oog op bewerking en/of verwerking, en wanneer de reisduur kort is, kan de bevoegde autoriteit toestaan dat van het bepaalde in punt 1, onder b), wordt afgeweken. 3. Indien de producten worden gekoeld met ijs, moet ervoor worden gezorgd dat het smeltwater kan wegvloeien zodat het niet in contact blijft met de producten. 4. Visserijproducten die bestemd zijn om levend in de handel te worden gebracht, moeten onder zodanige omstandigheden worden vervoerd dat de hygiëne van de producten niet in het gedrang komt. HOOFDSTUK VIII ERKENNING EN REGISTRATIE VAN INRICHTINGEN Fabrieksvaartuigen, vriesschepen en inrichtingen aan de wal moeten door de bevoegde autoriteit worden erkend. Inrichtingen aan de wal die hun producten uitsluitend op de plaatselijke markt afzetten, mogen evenwel worden geregistreerd. Groothandelsmarkten waar visserijproducten niet worden verwerkt maar uitsluitend te koop worden gesteld, en visafslagen moeten worden geregistreerd. SECTIE IX Rauwe melk en verwerkte melkproducten HOOFDSTUK I RAUWE MELK - PRIMAIRE PRODUCTIE I. Gezondheidsvoorschriften voor de melkproductie 1. Rauwe melk moet afkomstig zijn van: 2. Rauwe melk van: 3. Als op een bedrijf naast runderen ook geiten worden gehouden, moeten ook de geiten op tuberculose worden onderzocht en getest. 4. Dieren die besmet zijn of waarvan vermoed wordt dat zij besmet zijn met een van de in punt 1 vermelde ziekten, moeten op doeltreffende wijze worden geïsoleerd om te voorkomen dat ook de melk van andere dieren onbruikbaar wordt. II. Hygiëne op melkproductiebedrijven A. Hygiëne op melkproductiebedrijven 1. Mobiele melkinstallaties en de lokalen waar de melk wordt opgeslagen, gehanteerd of gekoeld, moeten zo zijn gelegen en gebouwd dat het gevaar voor verontreiniging van de melk zoveel mogelijk wordt beperkt. 2. De lokalen waar de melk wordt opgeslagen, moeten voorzien zijn van adequate koelapparatuur, beschermd zijn tegen ongedierte en goed zijn afgescheiden van de lokalen waar de dieren worden gehuisvest. B. Hygiëne bij het melken, het ophalen van rauwe melk en het vervoer van rauwe melk 1. Het melken moet onder hygiënische omstandigheden worden verricht, en met name moet erop worden toegezien dat: 2. Na het melken moet de melk onmiddellijk worden opgeslagen in een schone ruimte die zo is ontworpen dat de melk niet kan worden aangetast. Indien de melk niet binnen twee uur na het melken wordt verwerkt of opgehaald, moet zij tot ten hoogste +8°C worden gekoeld wanneer de melk dagelijks wordt opgehaald, zoniet tot ten hoogste +6°C. 3. Tijdens het vervoer naar een zuivelinrichting moet de koudeketen in stand worden gehouden en bij aankomst in de zuivelinrichting mag de temperatuur van de melk niet meer bedragen dan +10°C, tenzij de melk binnen twee uur na het melken is opgehaald. 4. Om technologische redenen die verband houden met de bereiding van sommige melkproducten, kunnen de lidstaten afwijkingen van de in de punten 2 en 3 vastgestelde temperaturen toestaan op voorwaarde dat het eindproduct voldoet aan de in deze verordening vastgestelde normen. C. Hygiëne van de lokalen, het materieel en de uitrusting 1. Het materieel en de instrumenten of de oppervlakken daarvan die bestemd zijn om in contact te komen met melk (gereedschap, recipiënten, tanks, enz. voor gebruik bij het melken, het ophalen of het vervoeren van melk) moeten gemakkelijk te reinigen en te ontsmetten zijn en moeten goed worden onderhouden. Derhalve moet gebruik zijn gemaakt van glad, afwasbaar en niet-toxisch materiaal. 2. Na gebruik moeten het bij het melken gebruikte gereedschap, de installaties voor machinaal melken en de recipiënten die met de melk in contact zijn geweest, worden gereinigd en ontsmet. Na elke reis, of na elke serie reizen wanneer de periode tussen het lossen en het opnieuw laden zeer kort is, maar in elk geval ten minste éénmaal per dag, moeten de recipiënten en tanks die worden gebruikt om de rauwe melk naar een zuivelinrichting te vervoeren, worden gereinigd en ontsmet voordat ze opnieuw worden gebruikt. D. Hygiëne van het personeel 1. Personen die betrokken zijn bij het melken en/of het hanteren van rauwe melk, moeten aangepaste schone kleding dragen. 2. Personen die betrokken zijn bij het melken, moeten hun handen wassen onmiddellijk voordat zij met het melken beginnen en zij moeten deze zo schoon mogelijk houden zolang het melken duurt. Daartoe moeten dicht bij de melkplaats of grenzend aan de melkplaats adequate voorzieningen aanwezig zijn om al wie betrokken is bij het melken en bij het hanteren van rauwe melk, de gelegenheid te geven handen en armen te wassen. III. Normen voor rauwe koemelk 1. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die verwerkte melkproducten produceren, moeten ervoor zorgen dat vóór de verwerking De resultaten moeten worden berekend aan de hand van het glijdend meetkundig gemiddelde over een periode van drie maanden met ten minste één monsterneming per maand. Uitzonderingen kunnen door de Commissie worden toegestaan overeenkomstig de procedure van artikel 10, lid 2. 2. De lidstaten kunnen individuele of algemene afwijkingen toestaan voor de vervaardiging van kaas met een rijpingsperiode van ten minste 60 dagen. 3. Wanneer de voor rauwe melk vastgestelde normen worden overschreden, moeten corrigerende maatregelen worden getroffen. Wanneer die normen bij herhaling of in grote mate worden overschreden, moet de bevoegde autoriteit daarvan in kennis worden gesteld en dient zij erop toe te zien dat de nodige maatregelen worden getroffen. IV. Microbiologische criteria voor rauwe melk De lidstaten zien erop toe dat rauwe koemelk die bestemd is voor rechtstreekse consumptie of waarmee producten worden vervaardigd zonder dat de melk daarbij een behandeling ondergaat die pathogene micro-organismen kan vernietigen, wordt getest teneinde de microbiologische veiligheid van de producten te garanderen. HOOFDSTUK II MELKPRODUCTEN I. Voorschriften voor inrichtingen Indien nodig kunnen door de bevoegde autoriteit bijzondere voorwaarden worden toegestaan, met name om rekening te houden met traditionele productiemethoden. II. Voorschriften voor hittebehandelde consumptiemelk 1. Bij ontvangst in de zuivelinrichting moet de melk worden gekoeld tot een temperatuur van ten hoogste +6°C en/of op die temperatuur worden gehouden tot aan het begin van de hittebehandeling, tenzij die behandeling plaatsvindt binnen vier uur na de ontvangst. 2. Totdat normen zijn vastgesteld in het kader van een meer specifieke regelgeving inzake de kwaliteit van melk en melkproducten, zijn de onderstaande normen van toepassing. a) Gepasteuriseerde melk moet: b) UHT-melk (ultrahogetemperatuurmelk) moet: Als het "ultrahogetemperatuurprocédé" zo wordt toegepast dat melk en stoom rechtstreeks met elkaar in aanraking komen, moet de stoom verkregen zijn uit drinkwater en mag deze geen vreemde stoffen aan de melk afgeven noch anderszins de melk nadelig beïnvloeden. c) Gesteriliseerde melk moet: III. Voorschriften voor andere melkproducten 1. Bij ontvangst in de zuivelinrichting moet de melk worden gekoeld tot een temperatuur van ten hoogste +6°C en/of op die temperatuur worden gehouden tot aan het begin van de verwerking. Als melkproducten met rauwe melk worden bereid, moet de exploitant of de beheerder van de zuivelinrichting de nodige maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de rauwe melk in afwachting van de verwerking wordt bewaard bij een temperatuur van minder dan +6°C, of dat de melk onmiddellijk na het melken wordt verwerkt. De bevoegde autoriteit kan evenwel, om technologische redenen met betrekking tot de vervaardiging van sommige melkproducten, toestaan dat de bovenstaande temperatuur wordt overschreden. 2. Totdat normen zijn vastgesteld in het kader van een meer specifieke regelgeving inzake de kwaliteit van melk en melkproducten, moet melk bij de behandeling waarvan met name een hittebehandeling wordt toegepast, en die bestemd is voor de vervaardiging van melkproducten, aan de volgende eisen voldoen: a) gethermiseerde melk moet: b) gepasteuriseerde melk moet: c) UHT-melk moet zijn verkregen door verhitting volgens een procédé waarbij de rauwe melk door middel van een ononderbroken doorstroming gedurende korte tijd aan een hoge temperatuur (ten minste 135°C gedurende ten minste 1 seconde of een andere tijd/temperatuurcombinatie met gelijkwaardig effect) wordt blootgesteld - met het doel alle overblijvende bederf veroorzakende micro-organismen en de sporen daarvan te vernietigen -, en van een onmiddellijke verpakking zijn voorzien met gebruik van aseptische verpakking in ondoorzichtige recipiënten of recipiënten die ten gevolge van de verpakking ondoorzichtig worden, teneinde de chemische, fysische en organoleptische veranderingen van de melk tot een minimum te beperken. HOOFDSTUK III ONMIDDELLIJKE VERPAKKING EN VERPAKKING Het sluiten moet, onmiddellijk na het vullen, plaatsvinden in de inrichting waar de laatste hittebehandeling van consumptiemelk en/of vloeibare melkproducten heeft plaatsgevonden, door middel van een sluiting die de melk beschermt tegen elke aantasting van haar kenmerken door schadelijke invloeden van buitenaf. Het sluitingssysteem moet zo zijn ontworpen dat na opening het bewijs van opening duidelijk aanwezig en gemakkelijk controleerbaar blijft. HOOFDSTUK IV ETIKETTERING Onverminderd het bepaalde in Richtlijn 79/112/EEG moeten voor controledoeleinden op het etiket duidelijk voorkomen: HOOFDSTUK V HET AANBRENGEN VAN KEURMERKEN In afwijking van de in de inleiding bij deze bijlage vastgestelde voorschriften inzake het aanbrengen van keurmerken, mag het erkenningsnummer in het keurmerk worden vervangen door een verwijzing naar de plaats waar het erkenningsnummer van de inrichting is vermeld. SECTIE X Eieren en eiproducten HOOFDSTUK I EIEREN 1. Op het bedrijf van de producent en tot op het moment van verkoop aan de consument moeten de eieren schoon, droog en vrij van vreemde geuren worden gehouden, en moeten zij op afdoende wijze worden beschermd tegen schokken en rechtstreeks zonlicht. Zij moeten worden opgeslagen en vervoerd bij een temperatuur die de meeste garanties biedt met betrekking tot het behoud van de hygiënische eigenschappen. 2. De eieren moeten aan de consument worden geleverd binnen 21 dagen na het leggen. 3. Ten aanzien van salmonella gelden de volgende voorschriften voor eieren die voor Zweden en Finland bestemd zijn: HOOFDSTUK II EIPRODUCTEN I. Voorschriften voor inrichtingen Inrichtingen voor de vervaardiging van eiproducten moeten ten minste beschikken over: Eiproducten mogen in het in punt 1, onder b), bedoelde lokaal worden gepasteuriseerd als de inrichting over een gesloten pasteurisatiesysteem beschikt. De nodige maatregelen moeten worden getroffen om te voorkomen dat de eiproducten na pasteurisatie worden verontreinigd. II. Grondstoffen voor de vervaardiging van eiproducten Voor de vervaardiging van eiproducten mogen alleen niet-bebroede eieren worden gebruikt die geschikt zijn voor menselijke consumptie; de schaal van deze eieren moet volledig ontwikkeld zijn en mag geen barsten vertonen. Gebarsten eieren mogen toch voor de vervaardiging van eiproducten worden gebruikt op voorwaarde dat de eieren door het pakstation of het productiebedrijf rechtstreeks aan een erkende inrichting worden geleverd, waar zij zo snel mogelijk worden gebroken. Vloeibaar ei, verkregen in een daartoe erkende inrichting, mag als grondstof worden gebruikt. Vloeibaar ei moet worden verkregen met inachtneming van de onderstaande voorschriften: 1. De onder III, de punten 1 tot en met 4, vastgestelde voorschriften moeten in acht worden genomen. 2. Onmiddellijk na de productie moeten de producten worden diepgevroren of worden gekoeld tot een temperatuur van ten hoogste 4°C; in dat laatste geval moeten zij op de plaats van bestemming worden behandeld binnen 48 uur nadat de eieren zijn gebroken, tenzij het gaat om ingrediënten die moeten worden ontsuikerd. 3. De aard van de goederen moet worden omschreven als volgt: "niet-gepasteuriseerde eiproducten - te behandelen op de plaats van bestemming - datum en uur van het breken". III. Bijzondere hygiënevoorschriften voor de vervaardiging van eiproducten Alle bewerkingen moeten zo worden uitgevoerd dat elke vorm van verontreiniging tijdens de productie, de bewerking en de opslag van de eiproducten wordt voorkomen; met name moet aan de onderstaande eisen worden voldaan. Een behandeling is niet vereist voor eiwit dat bestemd is voor de vervaardiging van gedroogde of gekristalliseerde albumine die later wordt gepasteuriseerd. IV. Analytische eisen 1. Het gehalte aan 3 OH-boterzuur mag niet hoger zijn dan 10 mg/kg niet-gemodificeerd eiproduct, berekend op de droge stof. 2. Het melkzuurgehalte mag niet hoger zijn dan 1 000 mg per kg eiproduct, berekend op de droge stof (dit geldt alleen voor onbehandelde producten). Voor gefermenteerde producten moet evenwel worden uitgegaan van de waarde die is gemeten vóór het fermentatieproces. 3. De hoeveelheid resten van schalen, vliezen en eventuele andere deeltjes in het eiproduct mag niet groter zijn dan 100 mg per kg eiproduct. V. Etikettering van eiproducten Elke partij eiproducten die een inrichting verlaat, moet, onverminderd de algemene voorschriften inzake keurmerken, voorzien zijn van een etiket waarop is aangegeven bij welke temperatuur het eiproduct moet worden bewaard en hoelang het product onder die omstandigheden kan worden bewaard. VI. Erkenning en registratie van inrichtingen De bedrijfsruimten van verzamelaars en van pakstations moeten worden geregistreerd. Inrichtingen voor de vervaardiging van eiproducten moeten worden erkend en een erkenningsnummer krijgen overeenkomstig sectie I bij deze bijlage. SECTIE XI Kikkerbilletjes 1. De kikkers moeten met gebruikmaking van humane slachtmethoden in een daartoe erkende inrichting worden geslacht. Kikkers die reeds vóór het slachten gestorven zijn, mogen niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. 2. Er moet een afzonderlijk lokaal zijn voor de opslag en het wassen van de levende kikkers en voor het slachten en het uitbloeden daarvan. Dit lokaal moet materieel gescheiden zijn van het bereidingslokaal. 3. Onmiddellijk na de bereiding moeten de kikkerbilletjes overvloedig met stromend drinkwater in de zin van Richtlijn 98/83/EG worden gewassen en dadelijk worden gekoeld tot de temperatuur van smeltend ijs, worden bevroren tot een temperatuur van ten hoogste -18°C of worden verwerkt. 4. Kikkerbilletjes mogen in de eetbare delen geen contaminanten zoals zware metalen of organische halogeenverbindingen bevatten in zodanig hoge gehalten dat de berekende inname via voedsel hoger ligt dan de voor de mens aanvaardbare dagelijkse of wekelijkse inname. SECTIE XII Slakken 1. De slakken moeten met gebruikmaking van humane slachtmethoden in een daartoe erkende inrichting worden geslacht. Slakken die reeds vóór het slachten gestorven zijn, mogen niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. 2. De hepato-pancreas moet worden verwijderd en mag niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. 3. De slakken mogen in de eetbare delen geen contaminanten zoals zware metalen of organische halogeenverbindingen bevatten in zodanig hoge gehalten dat de berekende inname via voedsel hoger ligt dan de voor de mens aanvaardbare dagelijkse of wekelijkse inname. SECTIE XIII Gesmolten dierlijke vetten en kanen A. Normen voor inrichtingen die grondstoffen verzamelen of verwerken 1. Centra voor het verzamelen van grondstoffen en het verdere transport daarvan naar verwerkingsinrichtingen moeten beschikken over een koelhuis waar de grondstoffen bij een temperatuur van ten hoogste 7°C kunnen worden opgeslagen, tenzij de grondstoffen worden verzameld en gesmolten binnen 12 uur nadat zij zijn verkregen. 2. Verwerkingsinrichtingen moeten zijn erkend en moeten ten minste beschikken over: B. Hygiëne voor gesmolten dierlijke vetten, kanen en bijproducten van de vetsmelterij 1. De grondstoffen moeten afkomstig zijn van dieren die bij de keuring vóór en na het slachten geschikt zijn bevonden voor menselijke consumptie. 2. De grondstoffen moeten bestaan uit vetweefsel of beenderen die zo weinig mogelijk bloed en onzuiverheden bevatten. 3. a) Voor de vervaardiging van gesmolten dierlijke vetten mogen alleen vetweefsels of beenderen worden gebruikt die afkomstig zijn van slachthuizen, uitsnijderijen of vleesverwerkingsinrichtingen. De grondstoffen moeten in goede hygiënische omstandigheden en bij een inwendige temperatuur van ten hoogste 7°C worden vervoerd en opgeslagen tot met het smelten wordt begonnen; b) in afwijking van het bepaalde onder a) 4. De grondstoffen moeten worden gesmolten door middel van hitte, druk of een andere adequate methode, waarna het vet moet worden afgescheiden door decanteren, centrifugeren, filtreren of een andere adequate methode. Het gebruik van oplosmiddelen is verboden. 5. Gesmolten dierlijke vetten die overeenkomstig de punten 1, 2, 3 en 4 zijn bereid, mogen in dezelfde inrichting of in een andere inrichting worden geraffineerd om de fysisch-chemische kwaliteiten ervan te verbeteren, op voorwaarde dat het te raffineren vet aan de in punt 6 vastgestelde normen voldoet. 6. Gesmolten dierlijke vetten moeten, naargelang van het type, aan de volgende normen voldoen: Herkauwers Varkens Andere dierlijke vetten Eetbare talg Talg voor raffinage Eetbare varkensvetten Reuzel en andere varkens- vetten voor raffinage Eetbare vetten Vetten voor raffinage Premier jus (27) Andere Reuzel (28) Andere FFA (m/m % oliezuur) maximaal 0,75 1,25 3,0 0,75 1,25 2,0 1,25 3,0 Peroxidegetal maximaal 4 meq/kg 4 meq/kg 6 meq/kg 4 meq/kg 4 meq/kg 6 meq/kg 4 meq/kg 10 meq/kg Totaal aan onoplos-bare onzuiver-heden maximaal 0,15% maximaal 0,5 % Geur, smaak, kleur normaal 7. Voor menselijke consumptie bestemde kanen moeten worden opgeslagen: SECTIE XIV Behandelde magen, blazen en darmen 1. In inrichtingen waar magen, blazen en darmen worden behandeld, moet erop worden toegezien dat producten die niet bij omgevingstemperatuur mogen worden bewaard, tot het ogenblik van verzending worden opgeslagen in speciaal daarvoor bestemde lokalen. In het bijzonder moeten niet-gezouten of niet-gedroogde producten bij een temperatuur van ten hoogste 3°C worden bewaard. 2. Darmen, blazen en magen van dieren mogen alleen in de handel worden gebracht indien: Invoer uit derde landen van darmen, blazen en magen van dieren is alleen toegestaan indien een certificaat wordt overgelegd dat is afgegeven en ondertekend door een officiële dierenarts en waarin wordt verklaard dat aan de bovenstaande voorschriften wordt voldaan. SECTIE XV Gelatine HOOFDSTUK I VOORSCHRIFTEN MET BETREKKING TOT DE GRONDSTOFFEN 1. Voor de vervaardiging van voor menselijke consumptie bestemde gelatine mogen de volgende grondstoffen worden gebruikt: 2. Het gebruik van beenderen van herkauwers die zijn geboren, gehouden of geslacht in landen of regio's die overeenkomstig de communautaire wetgeving als gebieden met een hoog BSE-risico zijn aangemerkt, is verboden. 3. Het gebruik van huiden die een looiprocédé hebben ondergaan, is verboden. 4. De in de eerste vijf streepjes van punt 1 genoemde grondstoffen moeten afkomstig zijn van dieren die in een slachthuis zijn geslacht en die op grond van een antemortem- en een postmortemkeuring geschikt voor menselijke consumptie zijn bevonden, en de huiden van vrij wild moeten afkomstig zijn van vrij wild dat geschikt voor menselijke consumptie is bevonden. 5. De grondstoffen moeten komen van levensmiddelenbedrijven die op grond van deze verordening zijn erkend of geregistreerd. Verzamelcentra en leerlooierijen die grondstoffen wensen te leveren voor de vervaardiging van voor menselijke consumptie bestemde gelatine, moeten door de bevoegde autoriteiten daartoe speciaal zijn gemachtigd of geregistreerd en moeten aan de volgende eisen voldoen: 6. Voor de invoer in de Gemeenschap van grondstoffen die bestemd zijn voor de vervaardiging van voor menselijke consumptie bestemde gelatine, gelden de volgende voorschriften: HOOFDSTUK II VERVOER EN OPSLAG VAN GRONDSTOFFEN 1. Tijdens het vervoer, bij de levering in het verzamelcentrum en in de leerlooierij, en bij de levering in de inrichting voor de vervaardiging van gelatine moeten de grondstoffen vergezeld gaan van een document waarin de oorsprong van de grondstof is vermeld. 2. Grondstoffen moeten gekoeld of bevroren worden vervoerd en opgeslagen, tenzij zij worden verwerkt binnen 24 uur na verzending. Ontvette en gedroogde beenderen of beenderlijm, gezouten, gedroogde en gekalkte huiden, en met een base of een zuur behandelde huiden mogen evenwel bij omgevingstemperatuur worden vervoerd en opgeslagen. HOOFDSTUK III EISEN WAARAAN BIJ DE VERVAARDIGING VAN GELATINE MOET WORDEN VOLDAAN 1. Bij de vervaardiging van gelatine moet een procédé worden toegepast dat de volgende garanties biedt: 2. Het gebruik van andere conserveermiddelen dan zwaveldioxide en waterstofperoxide is verboden. 3. Op voorwaarde dat de voorschriften voor niet voor menselijke consumptie bestemde gelatine exact dezelfde zijn als die voor voor menselijke consumptie bestemde gelatine, mogen beide producten in dezelfde inrichting worden vervaardigd en opgeslagen. HOOFDSTUK IV EISEN INZAKE DE EINDPRODUCTEN Grenswaarden voor residuen Element Grenswaarde As 1 ppm Pb 5 ppm Cd 0,5 ppm Hg 0,15 ppm Cr 10 ppm Cu 30 ppm Zn 50 ppm vocht (105°C) 15% as (550°C) 2% SO² ( Reith Williams) 50 ppm H²O² (Europese Pharmacopee 1986 (V²O²)) 10 ppm BIJLAGE II INVOER VAN PRODUCTEN VAN DIERLIJKE OORSPRONG UIT DERDE LANDEN De bepalingen van deze bijlage gelden onverminderd de veterinairrechtelijke voorschriften voor de invoer van producten van dierlijke oorsprong die zijn vastgesteld in Verordening (EG) nr. .../2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [ houdende vaststelling van de veterinairrechtelijke voorschriften voor de productie, het in de handel brengen en de invoer van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong ] (29) . I. Bepalingen inzake de opstelling van de lijsten van derde landen waaruit de invoer van producten van dierlijke oorsprong is toegestaan Om de naleving van de in artikel 12 van Verordening (EG) nr. .../2002 [ inzake levensmiddelenhygiëne ] bedoelde algemene bepalingen te garanderen zijn de onderstaande voorschriften van toepassing. Volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure Bij de opstelling van de lijsten wordt met name rekening gehouden met: Deze bijzondere invoervoorschriften betreffen: Het certificaat moet zijn afgegeven op de dag waarop de producten worden geladen met het oog op verzending naar het land van bestemming, II. Voorschriften voor de opstelling en de bijwerking van de lijsten van inrichtingen, inclusief fabrieksvaartuigen en vriesvaartuigen Inrichtingen, fabrieksvaartuigen of vriesvaartuigen en, wanneer het gaat om levende tweekleppige weekdieren, productiegebieden mogen slechts producten van dierlijke oorsprong naar de Gemeenschap verzenden wanneer zij voorkomen op een lijst die met inachtneming van de onderstaande procedures wordt vastgesteld. 1. Overeenkomsten inzake gelijkwaardigheid De lijst van de inrichtingen wordt vastgesteld en bijgewerkt volgens de bepalingen van de betrokken overeenkomst inzake gelijkwaardigheid. 2. De Commissie. Als de onder I bedoelde controles door de Commissie tot gunstige resultaten leiden i) Een inrichting kan slechts in een lijst worden opgenomen wanneer zij officieel is erkend door de bevoegde autoriteit van het naar de Gemeenschap exporterende derde land. Erkenning vindt alleen plaats als: ii) Een productiegebied voor levende tweekleppige weekdieren moet voldoen aan de ter zake geldende regelgeving in de Gemeenschap. iii) Fabrieksvaartuigen en vriesvaartuigen worden erkend: 3. Machtiging door de EU van een derde land om de lijsten van inrichtingen vast te stellen en bij te werken De bevoegde autoriteit van een derde land kan, na een inspectie ter plaatse en/of een audit door de Commissie betreffende de onder I vermelde criteria, worden gemachtigd om lijsten op te stellen en bij te werken, op voorwaarde dat aan de onderstaande voorwaarden wordt voldaan. a) Een inrichting kan slechts in een lijst worden opgenomen wanneer zij officieel is erkend door de bevoegde autoriteit van het naar de Gemeenschap exporterende derde land. Erkenning vindt alleen plaats als: Elke inrichting krijgt een erkenningsnummer. b) Fabrieksvaartuigen en vriesvaartuigen worden erkend door de bevoegde autoriteit van het derde land waarvan het vaartuig de vlag voert. c) Productiegebieden voor levende tweekleppige weekdieren kunnen pas worden erkend wanneer aan alle in de Gemeenschap vastgestelde voorschriften ter zake wordt voldaan. d) Als niet aan de communautaire voorschriften wordt voldaan, moet de bevoegde autoriteit beschikken over reële bevoegdheden om: e) De bevoegde autoriteit van het derde land deelt een bijgewerkte lijst mee aan de Commissie, die deze lijst voor belangstellende derden toegankelijk maakt op een daarvoor bestemde site op het Internet. Alleen inrichtingen die op deze lijst voorkomen, mogen producten van dierlijke oorsprong naar de Gemeenschap verzenden. 4. Besluiten die per geval worden genomen Om het hoofd te bieden aan specifieke situaties mag volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure worden toegestaan dat rechtstreeks wordt ingevoerd uit een inrichting van een derde land dat de onder I bedoelde garanties niet kan bieden. In dit geval moet de betrokken inrichting na een inspectie door de Commissie een speciale erkenning krijgen. In het erkenningsbesluit moeten de specifieke invoervoorwaarden worden vastgesteld die gelden voor uit die inrichting afkomstige producten. III. Andere bepalingen 1. Alleen producten uit een derde land die mogen in de Gemeenschap worden ingevoerd. 2. Indien nodig kan de Commissie bijzondere voorschriften voor de invoer van voor specifieke doeleinden bestemde producten vaststellen volgens de in artikel 10, lid 2 bedoelde procedure. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 452 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 152, lid 4, sub b) van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0373/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0120/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 15 mei 2002 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. ..../2002 van het Europees Parlement en de Raad inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 152, lid 4, onder b), Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De bescherming van de volksgezondheid tegen ziekten en besmettingen die direct of indirect van dieren op de mens kunnen worden overgedragen (zoönoses) is van het allergrootste belang. (2) Via voedsel overgedragen zoönoses kunnen de oorzaak zijn van menselijk leed, maar ook van economisch verlies bij de voedselproductie en voor de levensmiddelenindustrie. (3) Ook zoönoses die op een andere wijze dan via voedsel, vooral door wilde dieren en gezelschapsdieren, worden overgedragen, geven aanleiding tot bezorgdheid. (4) Richtlijn 92/117/EEG van de Raad van 17 december 1992 inzake maatregelen voor de bescherming tegen bepaalde zoönoses en bepaalde zoönoseverwekkers bij dieren en in producten van dierlijke oorsprong teneinde door voedsel overgedragen infecties en vergiftigingen te voorkomen (6) is vastgesteld met het oog op de invoering van systemen voor de bewaking van bepaalde zoönoses en van controles op salmonella bij pluimveekoppels. (5) Krachtens Richtlijn 92/117/EEG moeten de lidstaten de nationale maatregelen die zij ten uitvoer leggen om het bij deze richtlijn vastgestelde doel te bereiken, indienen bij de Commissie. De lidstaten moesten ook plannen opstellen voor de controle op salmonella's bij pluimvee. Krachtens Richtlijn 97/22/EG van de Raad (7) tot wijziging van Richtlijn 92/117/EEG is deze verplichting evenwel geschorst in afwachting van de in artikel 15 bis van Richtlijn 92/117/EEG bedoelde herziening. (6) Verschillende lidstaten hebben reeds een plan voor de controle op salmonella ingediend en die plannen zijn door de Commissie goedgekeurd. Voorts dienden alle lidstaten met ingang van 1 januari 1998 de minimummaatregelen ten uitvoer te leggen die voor salmonella zijn vastgesteld in bijlage III, deel I, bij Richtlijn 92/117/EEG, en dienden zij regels op te stellen voor maatregelen om te voorkomen dat salmonella op een bedrijf wordt binnengebracht. (7) Deze minimummaatregelen betreffen vooral de bewaking en de controle van salmonella bij fokkoppels van de soort Gallus gallus. Wanneer besmetting met de serotypes Salmonella enteritidis of Salmonella typhimurium bij de betrokken monsters werd geconstateerd en bevestigd, moesten op grond van Richtlijn 92/117/EEG specifieke maatregelen worden genomen om de besmetting te bestrijden. (8) Voorschriften voor de bewaking en de bestrijding van bepaalde zoönoses bij dieren zijn reeds vastgelegd in andere communautaire regelgeving, met name Richtlijn 64/432/EEG van de Raad van 26 juni 1964 inzake veterinairrechtelijke vraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen en varkens (8) , ten aanzien van rundertuberculose en runderbrucellose, en Richtlijn 91/68/EEG van de Raad van 28 januari 1991 inzake veterinairrechtelijke voorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer in schapen en geiten (9) , ten aanzien van schapen- en geitenbrucellose. (9) Voorts heeft Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [inzake levensmiddelenhygiëne] (10) betrekking op specifieke elementen voor de preventie, de bestrijding en de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers, en bevat zij specifieke voorschriften voor de microbiologische kwaliteit van levensmiddelen. (10) Richtlijn 92/117/EEG voorziet in het verzamelen van gegevens over het vóórkomen van zoönoses en zoönoseverwekkers in diervoeders, bij dieren, in levensmiddelen en bij de mens. Hoewel de regeling inzake het verzamelen van de gegevens niet geharmoniseerd is en derhalve geen vergelijking tussen de lidstaten mogelijk maakt, vormt zij toch een basis voor de evaluatie van de huidige situatie met betrekking tot zoönoses en zoönoseverwekkers in de Gemeenschap. (11) Uit de in het kader van de regeling verzamelde gegevens blijkt dat de meeste gevallen van zoönoses bij de mens worden veroorzaakt door Salmonella spp. en Campylobacter spp. Het aantal gevallen van salmonellose bij de mens lijkt af te nemen, vooral die welke worden veroorzaakt door Salmonella enteritidis en Salmonella typhimurium, waaruit mag worden geconcludeerd dat de in de Gemeenschap genomen bestrijdingsmaatregelen hiertegen succes hebben gehad. Toch wordt aangenomen dat vele gevallen niet worden gemeld en dat de verzamelde gegevens bijgevolg geen volledig beeld van de situatie geven. Bovendien zijn er talrijke aanwijzigingen dat de verspreiding van zoönoses via plantaardige producten een toenemend probleem is, dat uiterst serieus moet worden genomen. (12) Het Wetenschappelijk Comité voor veterinaire maatregelen in verband met de volksgezondheid heeft, in zijn advies inzake zoönoses van 12 april 2000, gesteld dat de huidige maatregelen voor de bestrijding van door voedsel overgedragen zoönoses ontoereikend zijn en dat de epidemiologische gegevens die momenteel door de lidstaten worden verzameld, onvolledig en niet helemaal vergelijkbaar zijn. Derhalve heeft het comité aanbevolen de bewakingsvoorschriften te verbeteren en heeft het mogelijke maatregelen inzake risicobeheer voorgesteld. (13) Daarom moeten de bestaande regelingen voor de bestrijding van bepaalde zoönoseverwekkers worden verbeterd. Terzelfder tijd zullen de bij Richtlijn 92/117/EEG vastgestelde systemen voor bewaking en gegevensverzameling worden vervangen door de bepalingen die zijn vastgelegd in Richtlijn 2002/.../EG van het Europees Parlement en de Raad van ... [inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad] (11) . (14) Als beginsel moet worden vastgesteld dat de maatregelen ter bestrijding van zoönoses betrekking moeten hebben op de hele voedselketen, van bij de boer tot op het bord. (15) In het algemeen moeten de in de communautaire regelgeving inzake diervoeders, diergezondheid en levensmiddelenhygiëne vastgestelde voorschriften van toepassing zijn op die bestrijdingsmaatregelen. (16) Voor bepaalde zoönoses en zoönoseverwekkers moeten evenwel specifieke bestrijdingsvoorschriften worden vastgesteld. (17) Die specifieke bestrijdingsvoorschriften moeten worden gebaseerd op de doelstellingen inzake het terugdringen van de prevalentie van zoönoses en zoönoseverwekkers. (18) De doelstellingen moeten voor zoönoses en zoönoseverwekkers bij dieren worden vastgesteld met inachtneming van de incidentie en de epidemiologische tendensen bij dieren en bij mensen, de ernst voor mensen, de potentiële economische gevolgen op het gebied van de gezondheidszorg en voor de levensmiddelenbedrijven, en het bestaan van adequate maatregelen om de prevalentie terug te dringen. Indien nodig kunnen ook doelstellingen worden vastgesteld voor andere delen van de voedselketen. (19) Om tot een doeltreffende bestrijding van zoönoses op de interne markt te komen, moeten de gebieden die dankzij goedgekeurde bestrijdingsprogramma's een hoge beschermingsstatus hebben bereikt, de mogelijkheid krijgen om gedurende een overgangsperiode gelijkwaardige eisen te stellen aan de producten die op hun grondgebied worden binnengebracht. ( 20 ) Om de doelstellingen tijdig te kunnen verwezenlijken, moeten de lidstaten specifieke bestrijdingsprogramma's opzetten die door de Gemeenschap moeten worden goedgekeurd. ( 21 ) De voornaamste verantwoordelijkheid voor de veiligheid van levensmiddelen dient bij de levensmiddelenbedrijven te berusten. De lidstaten moeten derhalve het opzetten van bestrijdingsprogramma's op bedrijfsniveau stimuleren. ( 22 ) Het kan gebeuren dat lidstaten of levensmiddelenbedrijven in het kader van hun bestrijdingsprogramma's specifieke bestrijdingsmethoden wensen te gebruiken. Bepaalde methoden evenwel zijn misschien niet acceptabel, in het bijzonder omdat zij het bereiken van het gestelde doel in het algemeen in de weg staan, omdat zij specifiek interfereren met noodzakelijke testmethoden, of omdat zij aanleiding geven tot potentiële risico's voor de volksgezondheid. Daarom moet worden voorzien in adequate procedures waardoor de Commissie kan besluiten dat bepaalde bestrijdingsmethoden niet in het kader van bestrijdingsprogramma's mogen worden gebruikt. Onder alle omstandigheden moet de toepassing van antibiotica als profylaxe of groeibevorderaar verboden zijn. ( 23 ) Bestaande of nieuwe bestrijdingsmethoden vallen niet altijd onder een specifieke communautaire regelgeving inzake goedkeuring van producten, maar kunnen misschien wel bijdragen tot het bereiken van de doelstellingen inzake het terugdringen van de prevalentie van bepaalde zoönoses en zoönoseverwekkers. Daarom moet de Commissie over de bevoegdheid beschikken om het gebruik van die methoden op communautair niveau eventueel toe te staan. ( 24 ) Het is van cruciaal belang dat bij het herbevolken uitsluitend dieren worden gebruikt die komen uit koppels of beslagen die overeenkomstig deze verordening zijn gecontroleerd. De in het kader van een specifiek bestrijdingsprogramma verkregen testresultaten moeten worden meegedeeld aan de koper van de dieren. Daartoe moeten specifieke voorschriften worden opgenomen in de desbetreffende communautaire regelgeving inzake het intracommunautaire handelsverkeer en de invoer uit derde landen, met name betreffende partijen levende dieren en broedeieren. Richtlijn 64/432/EEG van de Raad van 26 juni 1964 inzake veterinairrechtelijke vraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen en varkens, Richtlijn 72/462/EEG van de Raad van 12 december 1972 inzake gezondheidsvraagstukken en veterinairrechtelijke vraagstukken bij de invoer van runderen, varkens, schapen en geiten, van vers vlees of van vleesproducten uit derde landen (12) en Richtlijn 90/539/EEG van de Raad van 15 oktober 1990 tot vaststelling van veterinairrechtelijke voorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer en de invoer uit derde landen van pluimvee en broedeieren (13) moeten dienovereenkomstig worden aangepast. ( 25 ) Wat de bestrijding van salmonella betreft, duidt de beschikbare informatie erop dat pluimveeproducten een belangrijke bron van salmonellose bij de mens zijn. De bestrijdingsmaatregelen moeten daarom worden toegepast op de productie van deze producten en op die manier de krachtens Richtlijn 92/117/EEG van de Raad getroffen maatregelen uitbreiden. Wat de productie van consumptie-eieren betreft, is het van belang dat er specifieke maatregelen worden vastgesteld betreffende het in de handel brengen van producten afkomstig van koppels waarvan niet aan de hand van tests is vastgesteld dat zij vrij van de betrokken salmonella's zijn. Wat pluimveevlees betreft, is het streven dat er een redelijke garantie is dat het in de handel gebrachte pluimveevlees vrij is van de betrokken salmonella's. Voor exploitanten van een levensmiddelenbedrijf moet er een overgangsperiode komen zodat zij zich aan de beoogde maatregelen kunnen aanpassen; deze maatregelen kunnen later naar aanleiding van wetenschappelijke risico-evaluaties verder worden aangepast. Gelijkwaardige maatregelen voor de bestrijding van zoönoses moeten ook ten uitvoer worden gelegd in derde landen die naar de Gemeenschap exporteren, op hetzelfde moment waarop maatregelen in de Gemeenschap worden toegepast. ( 26 ) Er dienen nationale en communautaire referentielaboratoria te worden aangewezen om advies en assistentie te verlenen inzake aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. ( 27 ) Om de uniforme toepassing van deze verordening te garanderen, moet worden voorzien in de organisatie van communautaire audits en controles overeenkomstig de overige communautaire wetgeving ter zake . ( 28 ) Voorzien moet worden in de nodige procedures om sommige bepalingen van deze verordening aan te passen aan de technische en wetenschappelijke vooruitgang en om de nodige uitvoerings- en overgangsmaatregelen vast te stellen. ( 29 ) Aangezien bovenbedoelde maatregelen maatregelen van algemene strekking zijn als bedoeld in artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie (14) verleende uitvoeringsbevoegdheden, moeten zij worden vastgesteld volgens de in artikel 5 van dat besluit vastgestelde regelgevingsprocedure. De Commissie dient te worden bijgestaan door het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid dat is opgericht bij Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (15) . HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Hoofdstuk I Inleidende bepalingen Artikel 1 Doel en toepassingsgebied 1. Deze verordening heeft ten doel erop toe te zien dat adequate en doeltreffende maatregelen worden getroffen voor de bestrijding van salmonella en andere zoönoseverwekkers teneinde de prevalentie ervan en het risico voor de volksgezondheid te verminderen. De algemene doelstelling is echter om op termijn de aanwezigheid van deze zoönoseverwekkers in de diervoeder- en levensmiddelenketen geheel te voorkomen door ze in een zo vroeg mogelijke fase in de keten op te sporen en effectief te bestrijden. 2. Deze verordening betreft: Artikel 2 Definities In deze verordening wordt verstaan onder: Artikel 3 Bevoegde autoriteiten 1. Elke lidstaat wijst zijn bevoegde autoriteit of autoriteiten in het kader van deze verordening aan. Eén enkele autoriteit fungeert als aanspreekpunt voor de Commissie. 2. De bevoegde autoriteit is verantwoordelijk voor: Hoofdstuk II Communautaire doelstellingen Artikel 4 Communautaire doelstellingen inzake het verminderen van de prevalentie van zoönoses en zoönoseverwekkers 1. Er worden communautaire doelstellingen voor het verminderen van de prevalentie van de in bijlage I, eerste kolom, genoemde zoönoses en zoönoseverwekkers bij de populaties die zijn opgenomen in bijlage I, kolom 2, vastgelegd, met inachtneming van: Indien nodig kan bijlage I volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure worden gewijzigd en kan worden besloten dat er communautaire doelstellingen worden vastgelegd voor andere stadia van de voedselketen. 2. De communautaire doelstellingen omvatten ten minste de volgende bijzonderheden: 3. De communautaire doelstellingen worden voor de eerste keer vastgelegd vóór de in bijlage I, vierde kolom, aangegeven data. De doelstellingen, en eventuele wijzigingen daarvan, worden vastgelegd volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure, na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid . 4. Onverminderd de communautaire voorschriften inzake diervoeding, diergezondheid en levensmiddelenhygiëne moet de terugdringing van de prevalentie van de zoönoses en zoönoseverwekkers die zijn vermeld in bijlage I, verlopen volgens de in deze verordening vastgestelde voorschriften en alle daaruit voortvloeiende voorschriften. Hoofdstuk III Bestrijdingsprogramma's Artikel 5 Nationale bestrijdingsprogramma's 1. De lidstaten stellen, met name in het licht van de in artikel 4 bedoelde communautaire doelstellingen , van de geografische verspreiding van zoönoses op hun grondgebied en van de economische gevolgen van effectieve controles voor primaire producenten en diervoeder- en levensmiddelenbedrijven, nationale bestrijdingsprogramma's vast voor elke in de lijst in bijlage I opgenomen zoönose en zoönoseverwekker. 2. De nationale bestrijdingsprogramma's moeten zonder onderbreking worden uitgevoerd en een looptijd hebben van ten minste drie opeenvolgende jaren. 3. De nationale bestrijdingsprogramma's moeten: 4. De nationale bestrijdingsprogramma's moeten betrekking hebben op ten minste de volgende stadia van de voedselketen: 5. De nationale bestrijdingsprogramma's moeten waar van toepassing bepalingen bevatten met betrekking tot de testmethoden en de criteria aan de hand waarvan de resultaten van die tests worden beoordeeld, voor het testen van op het nationale grondgebied geteste dieren en broedeieren in het kader van de officiële controles als bedoeld in bijlage II, deel A, punt 1.6. 6. De in bijlage II vastgestelde eisen en minimumbemonsteringsvoorschriften kunnen volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure worden gewijzigd. 7. Uiterlijk 6 maanden nadat de in artikel 4 bedoelde communautaire doelstellingen zijn vastgelegd, dienen de lidstaten bij de Commissie een nationaal bestrijdingsprogramma in en lichten de uit te voeren maatregelen toe. Artikel 6 Goedkeuring van de nationale bestrijdingsprogramma's 1. Binnen zes maanden na de indiening van een nationaal bestrijdingsprogramma bepaalt de Commissie of het in overeenstemming is met de toepasselijke voorschriften en met name met deze verordening. De Commissie kan een lidstaat verzoeken een programma te wijzigen of aan te vullen teneinde het met de voorschriften in overeenstemming te brengen. Zodra de Commissie heeft geconstateerd dat een programma in overeenstemming is met de voorschriften, wordt dat programma goedgekeurd volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure. 2. Wijzigingen in een reeds overeenkomstig lid 1 goedgekeurd programma in verband met de ontwikkeling van de situatie in de betrokken lidstaat, met name in het licht van de resultaten als bedoeld in artikel 5, lid 3, onder d), kunnen volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure worden goedgekeurd. 3. Wanneer de Commissie een lidstaat om aanvullende informatie heeft verzocht, wordt de in lid 1 genoemde termijn van zes maanden opgeschort totdat de informatie is meegedeeld. Artikel 7 Bestrijdingsprogramma's van exploitanten van een levensmiddelenbedrijf 1. De lidstaten zetten exploitanten van een diervoeder- of levensmiddelenbedrijf of organisaties die dergelijke exploitanten vertegenwoordigen ertoe aan een of meer bestrijdingsprogramma's op te stellen die zo mogelijk alle schakels van de productie-, verwerkings- en distributieketen omvatten. Deze bestrijdingsprogramma's moeten ten minste betrekking hebben op de productie van diervoeders en de primaire dierlijke productie. 2. Exploitanten van een diervoeder- of levensmiddelenbedrijf of representatieve organisaties daarvan leggen hun bestrijdingsprogramma's en alle wijzigingen daarvan ter goedkeuring voor aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar ze zijn gevestigd. Indien de primaire productie plaatsvindt in verschillende lidstaten, worden deze programma's voor elke lidstaat afzonderlijk goedgekeurd. 3. De bevoegde autoriteit keurt de op grond van artikel 2 ingediende bestrijdingsprogramma's alleen goed indien zij er, na een inspectiebezoek, van overtuigd is dat de bestrijdingsprogramma's voldoen aan de minimumeisen die zijn vastgelegd in bijlage II, voorzover deze eisen van toepassing zijn, en in overeenstemming zijn met de doelstellingen van de relevante nationale bestrijdingsprogramma's. 4. De lidstaten houden lijsten bij van de goedgekeurde bestrijdingsprogramma's van exploitanten van een diervoeder- of levensmiddelenbedrijf of de representatieve organisaties daarvan. Die lijsten worden op verzoek aan de Commissie ter beschikking gesteld. 5. Exploitanten van een diervoeder- of levensmiddelenbedrijf of representatieve organisaties daarvan delen de resultaten van de bestrijdingsprogramma's regelmatig mee aan de bevoegde autoriteiten. Hoofdstuk IV Bestrijdingsmethoden Artikel 8 Specifieke bestrijdingsmethoden 1. Op initiatief van de Commissie of op verzoek van een lidstaat en na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid kan volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure het volgende worden vastgesteld: 2. Het bepaalde in lid 1, onder a), b) en c), is niet van toepassing op de methoden waarbij stoffen of technieken worden gebruikt die vallen onder de communautaire regelgeving inzake diervoeders, levensmiddelenadditieven of diergeneesmiddelen. Hoofdstuk V Handelsverkeer Artikel 9 Intracommunautair handelsverkeer 1. Uiterlijk met ingang van de in bijlage I, vijfde kolom, vastgestelde data worden koppels en beslagen van oorsprong van de in de tweede kolom genoemde diersoorten onderzocht op de in de eerste kolom vermelde zoönoses en zoönoseverwekkers, voordat de levende dieren of broedeieren uit het levensmiddelenbedrijf van herkomst worden verzonden. De data en de resultaten van de tests worden opgenomen in de desbetreffende gezondheidscertificaten, zoals bepaald bij Richtlijn 64/432/EEG of Richtlijn 90/539/EEG. 2. Onverminderd de specifieke voorschriften betreffende de controle op zoönoses en zoönoseverwekkers bij bepaalde koppels, zoals vastgelegd in bijlage II, kan de lidstaat van bestemming volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure worden toegestaan om gedurende een overgangsperiode te eisen dat de resultaten van de tests die moeten worden vermeld in de betrokken gezondheidscertificaten voor partijen dieren en broedeieren die in de lidstaat van verzending zijn getest, aan dezelfde criteria voldoen als de lidstaat van bestemming in zijn eigen overeenkomstig artikel 5, lid 5 goedgekeurde programma , heeft vastgesteld voor partijen die binnen zijn grondgebied worden verzonden. Deze toestemming kan volgens dezelfde procedure worden ingetrokken. 3. Onverminderd het bepaalde in artikel 5, lid 6, kunnen volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure specifieke voorschriften worden vastgesteld betreffende het vaststellen van de in artikel 5, lid 5, en in lid 2 bedoelde criteria door de lidstaten . 4. Als een lidstaat binnen twaalf maanden na de vaststelling van de communautaire doelstellingen geen goedkeuring van zijn nationale bestrijdingsprogramma overeenkomstig artikel 6 heeft verkregen, wordt de handel van deze lidstaat binnen de Gemeenschap in de in Bijlage II bedoelde dieren of producten verboden in afwachting van de goedkeuring van het programma. Artikel 10 Invoer uit derde landen 1. Met ingang van de in bijlage I, vijfde kolom, aangegeven data hangt de toelating of handhaving op de in de communautaire regelgeving opgenomen lijsten van derde landen voor de betrokken diersoort of categorie, waaruit de lidstaten de onder deze verordening vallende dieren of broedeieren mogen invoeren, af van de indiening door het betrokken derde land bij de Commissie van een programma dat gelijkwaardig is aan de in artikel 5 bedoelde programma's. Het programma dient bijzonderheden te verstrekken over de door het betrokken land geboden garanties ten aanzien van inspecties en controles inzake zoönoses en zoönoseverwekkers. Die garanties moeten ten minste gelijkwaardig zijn aan de door deze verordening geboden garanties. Het Voedsel- en Veterinair Bureau en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid worden nauw betrokken bij het verifiëren van het bestaan van gelijkwaardige bestrijdingsprogramma's in derde landen. 2. Deze programma's worden goedgekeurd volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure, op voorwaarde dat de gelijkwaardigheid van de in het kader van het programma beschreven maatregelen en de toepasselijke voorschriften uit hoofde van de communautaire wetgeving objectief aangetoond wordt. Andere dan de bij deze verordening vastgestelde garanties kunnen volgens dezelfde procedure worden toegestaan, op voorwaarde dat zij niet gunstiger zijn dan die welke gelden voor het intracommunautaire handelsverkeer. 3. Voor derde landen waarmee een regelmatig handelsverkeer bestaat, is het bepaalde in artikel 5, lid 7, en artikel 6, leden 1 en 3, betreffende de termijnen voor de indiening en goedkeuring van de programma's van toepassing. Voor derde landen waarmee het handelsverkeer pas tot stand gebracht is of hervat, gelden de termijnen van artikel 6. 4. Koppels en beslagen van oorsprong van de in bijlage I, tweede kolom, genoemde diersoorten worden onderzocht op de in de eerste kolom vermelde zoönoses en zoönoseverwekkers, voordat de levende dieren of broedeieren uit het levensmiddelenbedrijf van herkomst worden verzonden. De datum en het resultaat van het onderzoek worden op de betrokken invoercertificaten vermeld; de modellen daarvoor in de communautaire regelgeving zullen dienovereenkomstig worden gewijzigd. 5. De lidstaat van bestemming kan volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure worden toegestaan om gedurende een overgangsperiode te eisen dat de resultaten van de in lid 4 bedoelde tests aan dezelfde criteria voldoen als die lidstaat in zijn eigen programma overeenkomstig artikel 5, lid 5, heeft vastgesteld. De toestemming kan worden ingetrokken en onverminderd het bepaalde in artikel 5, lid 6, kunnen volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure specifieke voorschriften worden vastgesteld betreffende het vaststellen van dergelijke criteria. 6. De toelating of handhaving op de in de communautaire regelgeving opgenomen lijsten van derde landen voor de betrokken productcategorie, waaruit de lidstaten de onder deze verordening vallende producten mogen invoeren, hangt af van de verstrekking door het betrokken derde land aan de Commissie van garanties die gelijkwaardig zijn aan de door deze verordening geboden garanties. Hoofdstuk VI Laboratoria Artikel 11 Referentielaboratoria 1. Volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure worden de communautaire referentielaboratoria aangewezen voor de analyse van en het testen op de zoönoses en zoönoseverwekkers die zijn vermeld in de lijst in bijlage I. 2. De verantwoordelijkheden en taken van de communautaire referentielaboratoria, in het bijzonder wat betreft de coördinatie van hun werkzaamheden met die van de nationale referentielaboratoria, worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 14, lid 2. 3. De lidstaten wijzen de nationale referentielaboratoria aan voor de zoönoses en zoönoseverwekkers die zijn vermeld in de lijst in bijlage I. De naam en het adres van de laboratoria worden meegedeeld aan de Commissie. 4. Volgens de procedure van artikel 14, lid 2, kunnen bepaalde verantwoordelijkheden en taken van de nationale referentielaboratoria worden vastgesteld, in het bijzonder wat betreft de coördinatie van hun werkzaamheden met die van de relevante laboratoria in de lidstaten. Artikel 12 Erkenning van laboratoria, kwaliteitsvoorschriften en erkende testmethoden 1. De laboratoria die deelnemen aan de op grond van de artikelen 5 en 7 vastgestelde bestrijdingsprogramma's, en waar monsters worden geanalyseerd met het oog op de opsporing van zoönoses en zoönoseverwekkers die zijn vermeld in de lijst in bijlage I, worden door de bevoegde autoriteit erkend. 2. De lidstaten zien erop toe dat de in lid 1 bedoelde laboratoria uiterlijk op 1 januari 2004 een kwaliteitsborgingssysteem toepassen dat beantwoordt aan de eisen van de vigerende EN/ISO-norm. De laboratoria nemen regelmatig deel aan ringonderzoeken die worden georganiseerd of gecoördineerd door het nationale referentielaboratorium. 3. De tests op de aanwezigheid van zoönoses en zoönoseverwekkers die zijn vermeld in de lijst in bijlage I worden uitgevoerd met als referentiemethoden de methoden en protocollen die zijn aanbevolen door de internationale normalisatie-organisaties. Alternatieve methoden mogen worden gebruikt als die overeenkomstig internationaal erkende voorschriften zijn gevalideerd en resultaten opleveren die gelijkwaardig zijn aan de resultaten van de desbetreffende referentiemethode. Zo nodig kunnen volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure andere testmethoden worden goedgekeurd. Hoofdstuk VII Tenuitvoerlegging Artikel 13 Wijziging van de bijlagen, uitvoeringsmaatregelen en overgangsmaatregelen Volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure kunnen na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid , de bijlagen worden gewijzigd of de nodige overgangsmaatregelen of uitvoeringsmaatregelen, met inbegrip van de noodzakelijke wijzigingen in de desbetreffende gezondheidscertificaten, worden vastgesteld. Artikel 14 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het Comité voor voedselveiligheid en diergezondheid dat is opgericht bij Verordening (EG) nr. 178/2002 . 2. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit. 3. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn bedraagt drie maanden. Hoofdstuk VIII Algemene en slotbepalingen Artikel 15 Communautaire controles 1. Deskundigen van de Commissie verrichten in samenwerking met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten controles ter plaatse in de lidstate n en in derde landen teneinde erop toe te zien dat deze verordening, de op grond daarvan vastgestelde voorschriften en eventuele vrijwaringsmaatregelen op uniforme wijze worden toegepast. De lidstaat op het grondgebied waarvan een inspectie plaatsvindt, geeft de deskundigen alle noodzakelijke hulp bij de vervulling van hun taken. De Commissie stelt de bevoegde autoriteiten op de hoogte van het resultaat van de uitgevoerde controles. 2. De uitvoeringsvoorschriften voor dit artikel, met name die welke ten doel hebben de vormen van samenwerking met de bevoegde nationale autoriteiten te regelen, worden vastgesteld overeenkomstig de procedure van artikel 14, lid 2. Artikel 16 Wijziging van Richtlijn 64/432/EEG Aan artikel 3, lid 2, van Richtlijn 64/432/EEG wordt een punt f) toegevoegd, luidende: "f) zij moeten waar van toepassing gecontroleerd zijn overeenkomstig het bepaalde in Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [deze verordening] *; * PB L ….". Artikel 17 Wijziging van Richtlijn 72/462/EEG Aan artikel 6 van Richtlijn 72/462/EEG wordt een lid 7 toegevoegd, luidende: "7. Levende dieren moeten komen uit derde landen waar de voorschriften inzake de bestrijding van zoönoses en zoönoseverwekkers gelijkwaardig zijn aan die welke zijn vastgesteld bij Verordening (EG) nr. ... /2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [deze verordening] *. * PB L ….". Artikel 18 Wijziging van Richtlijn 90/539/EEG Richtlijn 90/539/EEG wordt als volgt gewijzigd: 1. aan artikel 6, lid 1, wordt een punt d) toegevoegd, luidende: "d) zij moeten gecontroleerd zijn overeenkomstig het bepaalde in Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [deze verordening] *; * PB L …."; 2. aan artikel 10 wordt een punt e) toegevoegd, luidende: "e) dat gecontroleerd is overeenkomstig het bepaalde in Verordening (EG) nr. .../... van het Europees Parlement en de Raad [deze verordening]"; 3. aan artikel 21, lid 2, wordt een punt h) toegevoegd, luidende: "h) de overeenstemming met de communautaire voorschriften inzake de bestrijding van zoönoses en zoönoseverwekkers". Artikel 19 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Zij is van toepassing met ingang van 1 januari 2003. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I Zoönoses en zoönoseverwekkers waarvoor op communautair niveau doelstellingen inzake vermindering van de prevalentie worden vastgelegd op grond van artikel 4 Zoönose/ zoönoseverwekker Dierpopulatie Stadium van de voedselketen Doelstelling uiterlijk vastleggen op Tests en certificatie voor het handelsverkeer verplicht met ingang van Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid (16) Vermeerderingskoppels van Gallus gallus Primaire productie 31.12.2003 1.1.2005 Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volks-gezondheid 1 Legkippen Primaire productie 31.12.2004 1.1.2006 Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Slachtkuikens Primaire productie 31.12.2005 1.1.2007 Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Kalkoenen Primaire productie 31.12.2006 1.1.2008 Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Slacht- en beslagen fokvarkens Primaire productie 31.12.2006 1.1.2008 Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezond- heid 1 Beslag aan schapen Primaire productie 31.12.2006 1.1.2008 Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezond-heid 1 Beslag aan kalveren Primaire productie 31.12.2005 1.1.2007 Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezond-heid 1 Beslag aan overige runderen Primaire productie 31.12.2006 1.1.2008 BIJLAGE II Bestrijding van de in bijlage I vermelde zoönoses en zoönoseverwekkers A. Algemene eisen voor nationale bestrijdingsprogramma's Het programma dient rekening te houden met de aard van de zoönose en/of de zoönoseverwekker en met de specifieke situatie in de lidstaat, en: 1. Algemeen 2. Met betrekking tot de levensmiddelenbedrijven waarvoor het programma van toepassing is: B. Minimumbemonsteringsvoorschriften 1. Zodra het in artikel 5 bedoelde bestrijdingsprogramma is goedgekeurd, moet de exploitant van een levensmiddelenbedrijf, op eigen kosten, monsters laten nemen voor onderzoek op de in bijlage I genoemde zoönoses of zoönoseverwekkers, met inachtneming van de onderstaande minimumbemonsteringsvoorschriften. Zoönose/ zoönoseverwekker Diersoort Gegevens Monster moet ten minste representatief zijn voor deze productiestadia Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid (17) Vermeerderingskoppels van Gallus gallus Opfokkoppels a) diervoeders b) levende dieren i) ééndagskuikens ii) 4 weken oud iii) 2 weken vóór overgang naar legfase of verplaatsing naar legeenheid Volwassen vermeerderingskoppels a) diervoeders b) levende dieren i) om de twee weken tijdens de legperiode Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Commerciële legkippen a) diervoeders Opfokkoppels b) levende dieren i) ééndagskuikens ii) legkippen 2 weken vóór overgang naar legfase of verplaatsing naar legeenheid Legkoppels a) diervoeders b) levende dieren i) om de vijftien weken tijdens de legperiode Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Slachtkuikens a) diervoeders b) levende dieren c) antemortembemonstering Voor de slacht afgevoerde dieren Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Kalkoenen Fokvarkens a) diervoeders b) levende dieren c) antemortem-bemonstering Voor de slacht afgevoerde dieren Voor de slacht afgevoerde dieren Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Slachtvarkens a) diervoeders b) levende dieren c) antemortem-bemonstering Van het oorspronkelijke bedrijf afgevoerde dieren ii) om de twaalf weken tijdens de fokperiode iii) voor de slacht afgevoerde dieren Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Schapen a) diervoeders b) levende dieren c) antemortem-bemonstering Van het oorspronkelijke bedrijf afgevoerde dieren ii) voor de slacht afgevoerde dieren Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Kalveren a) diervoeders b) levende dieren c) antemortem-bemonstering Van het oorspronkelijke bedrijf afgevoerde dieren ii) om de twaalf weken tijdens de fokperiode iii) voor de slacht afgevoerde dieren Salmonella, alle serotypes die van belang zijn voor de volksgezondheid 1 Overige runderen a) diervoeders b) levende dieren c) antemortem-bemonstering Van het oorspronkelijke bedrijf afgevoerde dieren ii) voor de slacht afgevoerde dieren 2. De verzamelde gegevens gaan vergezeld van de volgende informatie: 3. Immunologische tests mogen niet worden gebruikt wanneer de dieren zijn gevaccineerd, tenzij is aangetoond dat het gebruikte vaccin niet interfereert met de gebruikte testmethoden. C. Specifieke eisen voor vermeerderingskoppels van Gallus gallus Wanneer, op basis van een onderzoek overeenkomstig het bepaalde in punt 1 van de tabel in deel B.1 de aanwezigheid van enig serotype van salmonella dat van belang is voor de volksgezondheid is bevestigd bij dieren in een vermeerderingskoppel van Gallus gallus, moeten de volgende maatregelen worden getroffen. Niet-bebroede eieren van een koppel moeten worden vernietigd, worden bestemd voor de vervaardiging van eierproducten of een gelijkwaardige behandeling ondergaan waarbij de uitschakeling van alle serotypen van salmonella die van belang zijn voor de volksgezondheid gegarandeerd is, overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake levensmiddelenhygiëne]. Onverminderd de voorschriften van deel E hierna moeten alle dieren – inclusief eendagskuikens – van het koppel worden geslacht of vernietigd, waarbij elk risico op verspreiding van zoönoses zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het slachten moet gebeuren overeenkomstig [bijlage II, sectie II, hoofdstuk IV, punt 11] (de toepasselijke bepalingen) van Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong] (18) en [bijlage II, hoofdstuk III, sectie I, punt 5] (de toepasselijke bepalingen) van Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [houdende vaststelling van uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de organisatie van officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong] (19) . Als in een broederij nog broedeieren aanwezig zijn van koppels waarin de aanwezigheid van enig serotype van salmonella dat van belang is voor de volksgezondheid is bevestigd, moeten die eieren worden vernietigd of worden behandeld als categorie 3-materiaal overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en van de Raad van ... [tot vaststelling van de gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten] (20) . D. Specifieke eisen voor koppels van legkippen Met ingang van 1 januari 2008 mogen eieren uitsluitend voor rechtstreekse menselijke consumptie (consumptie-eieren) dienen als zij afkomstig zijn van een commercieel legkippenkoppel dat na uitvoering van de tests van punt 2 in de tabel van deel B.1 niet besmet is gebleken. Eieren afkomstig van een koppel met onbekende status waarvan wordt vermoed dat het besmet is, of van een besmet koppel, moeten worden bestemd voor de vervaardiging van eierproducten of een gelijkwaardige behandeling ondergaan waarbij de uitschakeling van alle serotypen van salmonella die van belang zijn voor de volksgezonheid gegarandeerd is, overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake levensmiddelenhygiëne]. Onverminderd de voorschriften van deel E hierna moeten alle dieren worden geslacht of vernietigd, waarbij elk risico op verspreiding van zoönoses zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het slachten moet gebeuren overeenkomstig [bijlage II, sectie II, hoofdstuk IV, punt 11] (de toepasselijke bepalingen) van Verordening (EG) nr. .../ 2002 [houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong] en [bijlage II, hoofdstuk III, sectie I, punt 5] (de toepasselijke bepalingen) van Verordening (EG) nr. .../ 2002 [houdende vaststelling van uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de organisatie van officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong]. E. Specifieke eisen voor koppels van slachtkuikens Met ingang van 1 januari 2009 is het volgende criterium van toepassing voor het in de handel brengen van vers pluimveevlees, tenzij het bestemd is voor industriële hittebehandeling of een andere behandeling waarmee salmonella kan worden uitgeschakeld, overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake levensmiddelenhygiëne]: "Salmonella: afwezig in 25 gram" Deze eisen kunnen volgens de in artikel 14, lid 2, bedoelde procedure na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid worden herzien. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 452 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 152, lid 4, onder b) van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0372/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0119/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 15 mei 2002 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2002/…../EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking nr. 90/424/EEG van de Raad en tot intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 152, lid 4, onder b), Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De bescherming van de volksgezondheid tegen ziekten en besmettingen die direct of indirect van dieren op de mens kunnen worden overgedragen (zoönoses) is van het allergrootste belang. (2) Via voedsel overgedragen zoönoses kunnen de oorzaak zijn van menselijk leed, maar ook van economisch verlies bij de voedselproductie en voor de levensmiddelenindustrie. (3) Ook zoönoses die op een andere wijze dan via voedsel, vooral door wilde dieren en gezelschapsdieren, worden overgedragen, geven aanleiding tot bezorgdheid. (4) Richtlijn 92/117/EEG van de Raad van 17 december 1992 inzake maatregelen voor de bescherming tegen bepaalde zoönoses en bepaalde zoönoseverwekkers bij dieren en in producten van dierlijke oorsprong teneinde door voedsel overgedragen infecties en vergiftigingen te voorkomen (6) voorziet in de invoering van een systeem voor de bewaking van bepaalde zoönoses zowel in de lidstaten als op het niveau van de Gemeenschap. (5) De resultaten van die bewaking worden jaarlijks van de lidstaten verkregen en door de Commissie samengevat, waarbij zij wordt bijgestaan door het Communautair Referentielaboratorium voor de epidemiologie van zoönoses. De resultaten worden sedert 1995 bekendgemaakt en zij vormen een basis voor de evaluatie van de huidige situatie met betrekking tot zoönoses en zoönoseverwekkers. De systemen voor het verzamelen van de gegevens zijn evenwel nog niet geharmoniseerd, zodat vergelijkingen tussen de lidstaten onmogelijk zijn. (6) Voorschriften voor de bewaking en de bestrijding van bepaalde zoönoses bij dieren zijn reeds vastgelegd in andere communautaire regelgeving, met name Richtlijn 64/432/EEG van de Raad van 26 juni 1964 inzake veterinairrechtelijke vraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen en varkens (7) , ten aanzien van rundertuberculose en runderbrucellose, en Richtlijn 91/68/EEG van de Raad van 28 januari 1991 inzake veterinairrechtelijke voorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer in schapen en geiten (8) , ten aanzien van schapen- en geitenbrucellose. (7) Voorts heeft Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [ inzake levensmiddelenhygiëne ] (9) betrekking op specifieke elementen voor de preventie, de bestrijding en de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers, en bevat zij specifieke voorschriften voor de microbiologische kwaliteit van levensmiddelen. (8) Richtlijn 92/117/EEG voorziet in het verzamelen van gegevens over zoönosegevallen bij de mens. Beschikking nr. 2119/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 1998 tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en beheersing van overdraagbare ziekten in de Europese Gemeenschap (10) is vastgesteld om het verzamelen van de betrokken gegevens te verbeteren en bij te dragen tot een betere preventie en bestrijding van overdraagbare ziekten in de Gemeenschap. (9) Het verzamelen van gegevens inzake het vóórkomen van zoönoses en zoönoseverwekkers in diervoeders, bij dierpopulaties, in producten van dierlijke en plantaardige oorsprong en bij de mens is noodzakelijk om de ontwikkelingstendensen en de bronnen van zoönoses te kunnen bepalen. (10) Het Wetenschappelijk Comité voor veterinaire maatregelen in verband met de volksgezondheid heeft, in zijn advies inzake zoönoses van 12 april 2000, gesteld dat de huidige maatregelen voor de bestrijding van door voedsel overgedragen zoönoses ontoereikend zijn en dat de epidemiologische gegevens die momenteel door de lidstaten worden verzameld, onvolledig en niet helemaal vergelijkbaar zijn. Derhalve heeft het comité aanbevolen de bewakingsvoorschriften te verbeteren en heeft het mogelijke maatregelen inzake risicobeheer voorgesteld. Het comité heeft bepaald dat uit een oogpunt van volksgezondheid bij voorrang aandacht moet worden besteed aan Salmonella spp., Campylobacter spp., verocytotoxine-producerende Escherichia coli (VTEC), Listeria monocytogenes, Cryptosporidium spp., Echinococcus granulosus/multilocularis en Trichinella spiralis. (11) De bij Richtlijn 92/117/EEG ingestelde regelingen inzake bewaking en gegevensverzameling moeten derhalve worden verbeterd. Terzelfder tijd zullen de bij Richtlijn 92/117/EEG vastgestelde specifieke bestrijdingsmaatregelen worden vervangen door de bepalingen die zijn vastgelegd in Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van ... [inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad] (11) . Richtlijn 92/117/EEG dient derhalve te worden ingetrokken. (12) Het nieuwe kader voor wetenschappelijke advisering en ondersteuning op het gebied van de voedselveiligheid dat is ingesteld bij Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (12) dient te worden gebruikt voor het verzamelen en analyseren van de betrokken gegevens. (13) Zo nodig moet worden voorzien in procedures voor geharmoniseerde gegevensverzameling, op basis waarvan ontwikkelingstendensen en bronnen van zoönoses en zoönoseverwekkers in de Gemeenschap kunnen worden geëvalueerd. De daarbij verzamelde gegevens moeten, samen met de gegevens uit andere bronnen, de basis voor risico-evaluatie van zoönoseverwekkers vormen. (14) Prioriteit moet worden gegeven aan de zoönoses die het grootste risico vormen voor de volksgezondheid. De bewakingssystemen moeten evenwel ook de opsporing mogelijk maken van nieuwe zoönoses en nieuwe uitbraken van bestaande zoönoses. (15) Naast de nieuwe zoönoses en zoönoseverwekkers kunnen ook nieuwe stammen van bestaande zoönoseverwekkers opduiken. Bewaking op het gebied van het ontstaan van de onrustbarende resistentie tegen antimicrobiële middelen is noodzakelijk. (16) Aangezien het op geharmoniseerde wijze verstrekken van gegevens die kunnen dienen als basis voor risico-evaluatie van zoönoseverwekkers die op communautair niveau van belang zijn, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag vervatte subsidiariteitsbeginsel maatregelen vaststellen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel vervatte evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om de doelstellingen te verwezenlijken. De verantwoordelijkheid voor de invoering en de handhaving van bewakingssystemen dient bij de lidstaten te berusten. (17) Afgezien van de algemene bewaking kunnen specifieke situaties worden geconstateerd op grond waarvan gecoördineerde bewakingsprogramma's vereist zijn. Daarbij dient vooral aandacht te worden besteed aan de zoönoses die zijn opgenomen in bijlage I, deel A, van Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad]. (18) Op basis van een grondig onderzoek van door voedsel overgedragen uitbraken van zoönoses kan worden bepaald welk pathogeen agens, welk levensmiddel en welke aspecten van de voedselbereiding en -bewerking tot de uitbraak hebben bijgedragen. Derhalve moet worden voorzien in dergelijke onderzoeken en in een nauwe samenwerking tussen de verschillende autoriteiten. (19) Overdraagbare spongiforme encefalopathieën vallen onder Verordening (EG) nr. 999/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 houdende vaststelling van voorschriften inzake preventie, bestrijding en uitroeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën (13) . (20) Teneinde ervoor te zorgen dat de met betrekking tot zoönoses en zoönoseverwekkers verzamelde informatie effectief kan worden gebruikt, moeten voorschriften worden vastgesteld voor de uitwisseling van alle relevante informatie. Die informatie moet in de lidstaten worden verzameld en aan de Commissie en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid worden meegedeeld in de vorm van verslagen die ook onverwijld op een geschikte wijze aan het publiek beschikbaar gesteld moeten worden. (21) De verslagen moeten jaarlijks worden ingediend. Naar gelang van de omstandigheden kunnen echter aanvullende verslagen aangewezen zijn. (22) Het kan dienstig zijn nationale en communautaire referentielaboratoria aan te wijzen om advies en assistentie te verlenen met analyses en tests met betrekking tot zoönoses en zoönoseverwekkers die binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen. (23) Beschikking nr. 90/424/EEG van de Raad van 26 juni 1990 betreffende bepaalde uitgaven op veterinair gebied (14) dient te worden gewijzigd wat betreft de uitvoeringsbepalingen inzake de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan bepaalde activiteiten met betrekking tot de bewaking en bestrijding van zoönoses en zoönoseverwekkers. (24) Voorzien moet worden in de nodige procedures om sommige bepalingen van deze richtlijn aan te passen aan de technische en wetenschappelijke vooruitgang en om de nodige uitvoerings- en overgangsmaatregelen vast te stellen. (25) Aangezien bovenbedoelde maatregelen maatregelen van algemene strekking zijn als bedoeld in artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (15) , moeten zij worden vastgesteld volgens de in artikel 5 van dat besluit vastgestelde regelgevingsprocedure. De Commissie dient te worden bijgestaan door het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid dat is opgericht bij Verordening (EG) nr. 178/2002 , HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK I INLEIDENDE BEPALINGEN Artikel 1 Doel en toepassingsgebied 1. Deze richtlijn heeft ten doel te zorgen voor een adequate bewaking van zoönoses , zoönoseverwekkers , door voedsel overgedragen uitbraken en resistentie tegen antimicrobiële middelen teneinde in de Gemeenschap de nodige informatie te kunnen verzamelen om de ontwikkelingstendensen en de bronnen van zoönoses , zoönoseverwekkers door voedsel overgedragen uitbraken en resistentie tegen antimicrobiële middelen te kunnen evalueren. Deze evaluatie vormt de basis voor een effectieve risicobeoordeling en voor maatregelen voor de preventie en de bestrijding van zoönoses en zoönoseverwekkers die voor de Gemeenschap van belang zijn. 2. Deze richtlijn betreft: 3. Deze richtlijn geldt onverminderd specifiekere communautaire voorschriften inzake diergezondheid, diervoeding, levensmiddelenhygiëne, overdraagbare ziekten, gezondheid en veiligheid op het werk en gentechnologie. 4. Deze richtlijn is niet van toepassing op overdraagbare spongiforme encefalopathieën. Artikel 2 Definities In deze richtlijn wordt verstaan onder: Artikel 3 Algemene verplichtingen 1. De lidstaten zien erop toe dat gegevens inzake het vóórkomen van zoönoses en zoönoseverwekkers, alsmede van daarmee samenhangende antimicrobiële resistentie, worden verzameld, geanalyseerd en onverwijl openbaar gemaakt , overeenkomstig het bepaalde in deze richtlijn en alle daaruit voortvloeiende bepalingen. 2. Elke lidstaat wijst zijn bevoegde autoriteit in het kader van deze richtlijn aan en stelt de Commissie daarvan in kennis. 3. De lidstaten ziet toe op de totstandkoming van een doelmatige en permanente samenwerking op basis van een vrije uitwisseling van algemene informatie en, indien nodig, uitwisseling van specifieke gegevens tussen de in het kader van deze richtlijn aangewezen bevoegde autoriteit en: 4. De lidstaten zien erop toe dat de betrokken ambtenaren van de in het kader van deze richtlijn aangewezen bevoegde autoriteit voldoende gekwalificeerd zijn om die taken uit te voeren en, indien nodig, worden opgeleid op het gebied van de microbiologie en de epidemiologie en permanent worden bijgeschoold in het licht van de wetenschappelijke vooruitgang op deze gebieden . HOOFDSTUK II BEWAKING VAN ZOONOSE EN ZOONOSEVERWEKKERS Artikel 4 Algemene voorschriften inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers 1. De lidstaten verzamelen relevante en vergelijkbare gegevens om de gevaren te identificeren en te beschrijven, de blootstelling aan die gevaren te evalueren en de risico's te karakteriseren die verbonden zijn aan zoönoses en zoönoseverwekkers. De bewaking vindt plaats bij dierpopulaties, vooral in het stadium van de primaire productie, maar ook in andere stadia van de voedselketen, met inbegrip van de vervaardiging van diervoeders en de verdere bereiding en vervaardiging van producten van dierlijke of plantaardige oorsprong of mengsels daarvan . 2. De bewaking betreft alle zoönoses en zoönoseverwekkers die zijn opgenomen in bijlage I, deel A . Wanneer de epidemiologische situatie in een lidstaat dat nodig maakt, heeft de bewaking ook betrekking op de zoönoses en zoönoseverwekkers die zijn vermeld in bijlage I, deel B . 3. 3 . In de in bijlage I vastgestelde lijst kunnen, indien nodig, zoönoses of zoönoseverwekkers worden toegevoegd of geschrapt met inachtneming van: 4. De bewaking wordt gebaseerd op de in de lidstaten bestaande systemen. Indien dat nodig is om de gegevens makkelijker samen te stellen en te vergelijken, kunnen volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure en met inachtneming van andere communautaire voorschriften op het gebied van diergezondheid, levensmiddelenhygiëne en overdraagbare ziekten uitvoeringsbepalingen worden vastgesteld met betrekking tot de bewaking van de in bijlage I vermelde zoönoses en zoönoseverwekkers. Deze uitvoeringsbepalingen betreffen met name: Artikel 5 Bewaking van antimicrobiële resistentie 1. De lidstaten zien erop toe dat de bewaking vergelijkbare gegevens oplevert over het vóórkomen van antimicrobiële resistentie bij zoönoseverwekkers en andere bacteriologische smetstoffen , overeenkomstig het bepaalde in bijlage II. De bewaking moet complementair zijn aan de bewaking van menselijke isolaten overeenkomstig Beschikking nr. 2119/98/EG. 2. De bepalingen ter uitvoering van lid 1 worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure. Artikel 6 Gecoördineerde bewakingsprogramma's 1. Volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure kunnen gecoördineerde bewakingsprogramma's worden vastgesteld voor een of meer zoönoses en/of zoönoseverwekkers, na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid . De gecoördineerde bewakingsprogramma's kunnen vooral worden vastgesteld wanneer een specifieke behoefte aan een risico-evaluatie is geconstateerd of wanneer beginwaarden moeten worden vastgesteld met betrekking tot zoönoses en/of zoönoseverwekkers op het niveau van de lidstaten en/of van de Gemeenschap. 2. Bij de vaststelling van een gecoördineerd bewakingsprogramma wordt speciaal verwezen naar de zoönoses en zoönoseverwekkers bij dierpopulaties als bedoeld in bijlage I, deel A, bij Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad]. 3. De minimumvoorschriften met betrekking tot het vaststellen van de gecoördineerde bewakingsprogramma's worden vastgesteld in bijlage III. 4. De resultaten van de gecoördineerde bewakingsprogramma's worden aan de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid medegedeeld. HOOFDSTUK III DOOR VOEDSEL OVERGEDRAGEN UITBRAKEN Artikel 7 Epidemiologisch onderzoek van door voedsel overgedragen uitbraken 1. De lidstaten zien erop toe dat, wanneer de exploitant van een levensmiddelenbedrijf verneemt of reden heeft aan te nemen dat een door hem geproduceerd of verwerkt levensmiddel een door voedsel overgedragen uitbraak heeft veroorzaakt of kan veroorzaken, hij de bevoegde autoriteit daarvan onverwijld in kennis stelt. Het betrokken levensmiddel, of een relevant aantal monsters daarvan, wordt zo bewaard dat het onderzoek ervan in een laboratorium of een nader onderzoek van de vermoede uitbraak niet in het gedrang wordt gebracht. 2. Wanneer de bevoegde autoriteit krachtens lid 1 informatie ontvangt of anderszins in kennis wordt gesteld van een door voedsel overgedragen uitbraak, stelt zij, in samenwerking met de in artikel 1 van Beschikking nr. 2119/98/EG bedoelde autoriteiten, een onderzoek in naar de uitbraak. Het onderzoek heeft ten doel gegevens op te leveren over het epidemiologische profiel, de mogelijk betrokken levensmiddelen en de mogelijke oorzaken van de uitbraak. Het onderzoek omvat ook adequaat epidemiologisch en microbiologisch onderzoek. De bevoegde autoriteit doet de Commissie en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid een beknopt verslag toekomen over de resultaten van de verrichte onderzoeken, met vermelding van de in bijlage IV, deel E, bij deze richtlijn bedoelde informatie. De uitvoeringsbepalingen betreffende het onderzoek van door voedsel overgedragen uitbraken kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure. 3. De leden 1 en 2 zijn van toepassing onverminderd communautaire voorschriften inzake de productveiligheid, de systemen voor vroegtijdige waarschuwing en maatregelen ter voorkoming en beheersing van overdraagbare ziekten, en de levensmiddelenhygiëne. 4. De maatregelen met betrekking tot de verdachte levensmiddelen en de omgeving waarin ze zijn geproduceerd, worden vastgesteld overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EG) nr. ..../ 2002 [inzake levensmiddelenhygiëne]. HOOFDSTUK IV UITWISSELING VAN INFORMATIE Artikel 8 Onderzoeken naar zoönoses bij exploitanten van een levensmiddelenbedrijf De lidstaten zien erop toe dat exploitanten van levensmiddelenbedrijven die onderzoek doen naar de aanwezigheid van zoönoses en zoönoseverwekkers die overeenkomstig het bepaalde in bijlage I moeten worden bewaakt, de resultaten van een dergelijk onderzoek gedurende een door de bevoegde autoriteit te bepalen periode bewaren en aan die autoriteit meedelen indien deze daarom verzoekt. Artikel 9 Evaluatie van tendensen en bronnen van zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie 1. De lidstaten evalueren de tendensen en bronnen van zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie op hun grondgebied. Elke lidstaat stelt de Commissie en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid jaarlijks tegen eind maart in het bezit van een verslag inzake de tendensen en bronnen van zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie, dat alle gegevens omvat die in het voorafgaande jaar uit hoofde van de artikelen 4 tot en met 7 zijn verzameld. De verslagen en samenvattingen daarvan worden onverwijld openbaar gemaakt. De verslagen bevatten ook de informatie als bedoeld in artikel 3, lid 2, onder b), van Verordening (EG) nr. .../ 2002 [van het Europees Parlement en de Raad inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad]. De minimumeisen waaraan de verslagen moeten voldoen, worden vastgesteld in bijlage IV. Nadere voorschriften inzake de beoordeling van deze verslagen, inclusief de vormvoorschriften en de in de verslagen op te nemen minimumgegevens, kunnen worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure. Wanneer het op grond van de omstandigheden vereist is, kan de Commissie om specifieke aanvullende informatie verzoeken en dienen de lidstaten naar aanleiding van een dergelijk verzoek of op eigen initiatief verslagen in. 2. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid onderzoekt elk jaar de in lid 1 bedoelde verslagen en publiceert binnen zes maanden na de ontvangst ervan een samenvattend verslag over de tendensen en bronnen van zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie in de Gemeenschap. Bij de opstelling van het samenvattend verslag kan de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid ook andere gegevens in aanmerking nemen die betrekking hebben op zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie, bijvoorbeeld de gegevens die worden meegedeeld in het kader van de communautaire regelgeving inzake diergezondheid, levensmiddelencontrole, levensmiddelenhygiëne en overdraagbare ziekten, met name: HOOFDSTUK V LABORATORIA Artikel 10 Communautaire en nationale referentielaboratoria 1. Volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure kunnen een of meer communautaire referentielaboratoria worden aangewezen voor de analyse van en het testen op zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie. 2. Onverminderd de toepasselijke bepalingen van Beschikking nr. 90/424/EEG worden de verantwoordelijkheden en taken van de communautaire referentielaboratoria vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure, in het bijzonder wat betreft de coördinatie van hun werkzaamheden met die van de nationale referentielaboratoria. 3. De lidstaten wijzen een nationaal referentielaboratorium aan voor elk gebied waarvoor een communautair referentielaboratorium is aangewezen en stellen de Commissie daarvan in kennis. 4. Volgens de procedure van artikel 12, lid 2, kunnen bepaalde verantwoordelijkheden en taken van de nationale referentielaboratoria worden vastgesteld, in het bijzonder wat betreft de coördinatie van hun werkzaamheden met die van de relevante laboratoria in de lidstaten. HOOFDSTUK VI TENUITVOERLEGGING Artikel 11 Wijziging van de bijlagen en overgangsmaatregelen Na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid kunnen de bijlagen worden gewijzigd of de nodige overgangsmaatregelen worden vastgesteld volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure. Artikel 12 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid bij Verordening (EG) nr. 178/2002 en, indien nodig, door het comité dat wordt ingesteld overeenkomstig het bepaalde in artikel 7 van Beschikking nr. 2119/98/EG. 2. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit. 3. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn bedraagt drie maanden. Artikel 13 Omzetting 1. 1 De lidstaten dienen vóór 1 november 2002 de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. De lidstaten passen deze bepalingen toe met ingang van 1 januari 2003. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2 De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. HOOFDSTUK VII SLOTBEPALINGEN Artikel 14 Intrekking Richtlijn 92/117/EEG wordt ingetrokken met ingang van 1 januari 2003. De maatregelen die de lidstaten hebben vastgesteld op grond van artikel 8, lid 1, en ten uitvoer gelegd overeenkomstig artikel 10, lid 1, van die richtlijn en de overeenkomstig artikel 8, lid 3, van die richtlijn goedgekeurde programma's blijven echter van kracht totdat de overeenkomstige bestrijdingsprogramma's zijn goedgekeurd overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad ]. Artikel 15 Wijziging van Beschikking nr. 90/424/EEG Beschikking nr. 90/424/EEG wordt als volgt gewijzigd: 1. artikel 29 wordt als volgt gelezen: "1. De lidstaten kunnen in het kader van het bepaalde in artikel 24, leden 2 tot en met 11, verzoeken om een financiële bijdrage van de Gemeenschap voor de bewaking en bestrijding van de in de bijlage, groep 2, genoemde zoönoses. 2. Voor de bestrijding van zoönoses wordt de financiële bijdrage van de Gemeenschap toegekend in het kader van een nationaal programma als bedoeld in artikel 6 van Verordening (EG) nr. .../ 2002 van het Europees Parlement en de Raad van .... [inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad] [*] . De hoogte van de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor de in bijlage II, punt C, van Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad] vermelde maatregelen wordt vastgesteld op maximaal 50% van de kosten die in de lidstaat zijn gemaakt om de eigenaars schadeloos te stellen voor het slachten en vernietigen van vermeerderingskoppels van Gallus gallus wegens de betrokken infectie. ____________ * PB L …." 2. Het volgende artikel wordt ingevoegd: "Artikel 29 bis Uiterlijk tot de datum waarop de overeenkomstige bestrijdingsprogramma's zijn goedgekeurd overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EG) nr. .../ 2002 [inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad] kunnen de lidstaten de Gemeenschap verzoeken om de in artikel 29, lid 2, bedoelde financiële bijdrage voor een nationaal programma dat op grond van Richtlijn 92/117/EEG is goedgekeurd."; 3. In de bijlage worden onder groep 2 de volgende streepjes toegevoegd: "- Campylobacteriose Artikel 16 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 17 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I Zoönoses en zoönoseverwekkers die moeten worden bewaakt op grond van artikel 4 A. Zoönoses en zoönoseverwekkers waarop de bewaking betrekking moet hebben Brucellose en de verwekkers daarvan Campylobacteriose en de verwekkers daarvan Cryptosporidiose en de verwekkers daarvan Echinokokkose en de verwekkers daarvan Listeriose en de verwekkers daarvan Salmonellose en de verwekkers daarvan Trichinellose en de verwekkers daarvan Tuberculose veroorzaakt door Mycobacterium bovis Verocytotoxine-producerende Escherichia coli B. Lijst van zoönoses en zoönoseverwekkers die moeten worden bewaakt naar gelang van de epidemiologische situatie 1. Virale zoönoses Calicivirus Hepatitis A-virus Influenzavirus Rabiës Door arthropoden overgedragen virussen 2. Bacteriële zoönoses Borreliose en de verwekkers daarvan Botulisme en de verwekkers daarvan Leptospirose en de verwekkers daarvan Psittacose en de verwekkers daarvan Andere vormen van tuberculose dan bedoeld onder A Vibriose en de verwekkers daarvan Yersiniose en de verwekkers daarvan 3. Parasitaire zoönoses Anisakiase en de verwekkers daarvan Cysticercose en de verwekkers daarvan Toxoplasmose en de verwekkers daarvan 4. Andere zoönoses en zoönoseverwekkers BIJLAGE II Voorschriften inzake de bewaking van antimicrobiële resistentie op grond van artikel 5 A. Algemene voorschriften De bewaking van antimicrobiële resistentie moet relevante informatie opleveren over het ontstaan van en de tendensen in antimicrobiële resistentie bij zoönoseverwekkers en andere bacteriologische smetstoffen . De lidstaten zien erop toe dat het in artikel 5 bedoelde bewakingssysteem inzake antimicrobiële resistentie ten minste de onderstaande gegevens bevat: 8. het productiesysteem waarin de gegevens werden verzameld. B. Specifieke voorschriften De lidstaten zien erop toe dat de hierboven bedoelde bewaking ten minste relevante informatie oplevert met betrekking tot: antibiogrammen voor een representatief aantal isolaten van Salmonella spp., Campylobacter jejuni en Campylobacter coli van runderen, varkens en pluimvee. BIJLAGE III Gecoördineerde bewakingsprogramma's als bedoeld in artikel 6 Bij de vaststelling van een gecoördineerd bewakingsprogramma worden ten minste de volgende kenmerken van het programma vastgelegd: BIJLAGE IV Voorschriften inzake de op grond van artikel 9 in te dienen verslagen Het in artikel 9, lid 1, bedoelde verslag moet ten minste de volgende informatie bevatten: A. Voor elke zoönose en zoönoseverwekker moeten de eerste keer de volgende gegevens worden vermeld (later hoeven alleen wijzigingen te worden meegedeeld): c) Bestrijdingsprogramma's B. Elk jaar moeten worden meegedeeld: D. Rapportage inzake de resultaten van het onderzoek Bij de resultaten moet steeds melding worden gemaakt van het aantal onderzochte epidemiologische eenheden (beslagen, koppels, monsters, partijen) en van het aantal positieve monsters volgens de gevalsdefinitie. Indien nodig moeten de resultaten zo worden gepresenteerd dat daaruit de geografische spreiding van de zoönose of de zoönoseverwekker blijkt. E. Gegevens inzake een door voedsel overgedragen uitbraak: (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2000) 438 (1) ), – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 37 van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0382/2000), – gezien het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt inzake de voorgestelde rechtsgrondslag, – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de Commissie visserij (A5&nbhy;0452/2001), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst dat de overlegprocedure wordt ingeleid ingeval de Raad voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst; 5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Rusland, – gezien zijn resolutie van 13 december 2000 over de tenuitvoerlegging van de gemeenschappelijke strategie van de Europese Unie ten opzichte van Rusland (1) , – gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Rusland die op 1 december 1997 in werking is getreden, – gezien de conclusies van de vijfde Samenwerkingsraad EU/Rusland op 16 april 2002, – gezien de gemeenschappelijke strategie van de Europese Unie ten opzichte van Rusland, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 april 2002 over Tsjetsjenië (2) , A. overwegende dat een nauwe en brede samenwerking met Rusland van strategisch belang is voor het bereiken van stabiliteit en veiligheid in heel Europa en de aangrenzende regio's, B. overwegende dat het strategische partnerschap tussen de EU en de Russische Federatie, alsmede de totstandbrenging van een gezamenlijke Europese economische ruimte een beslissende bijdrage leveren tot veiligheid en stabiliteit op het Europese continent en in de wereld, C. overwegende dat de Europese Unie na de komende uitbreiding een langere grens met Rusland zal hebben, zodat de contacten tussen de twee zijden worden versterkt en het onderhouden van vriendschappelijke betrekkingen des te noodzakelijker wordt, D. er in dit verband op wijzend dat de regio Kaliningrad een Russische enclave binnen het grondgebied van de EU wordt, E. benadrukkend dat de politieke en economische betrekkingen tussen de EU en Rusland de laatste jaren nauwer zijn geworden in een positieve en constructieve sfeer, F. het belang benadrukkend van een intensievere dialoog op de gebieden veiligheid en buitenlands beleid, hetgeen aanleiding dient te geven tot gezamenlijke initiatieven op de belangrijkste gebieden waar zich crises voordoen, G. overwegende dat de rechtstreekse buitenlandse investeringen in Rusland in 2001 aanzienlijk zijn toegenomen en in 2002 naar verwachting zelfs nog sterker zullen groeien, H. overwegende dat de noodzaak van een energiepartnerschap tussen de EU en Rusland steeds dringender wordt na 11 september en de recente gebeurtenissen in het Nabije Oosten, I. overwegende dat de EU een doeltreffende bijdrage kan leveren tot de oplossing van de lopende conflicten in Trans-Dnjestrië en de Kaukasus, J. overwegende dat de crisis in Tsjetsjenië nog altijd voortduurt en dat de bezorgdheid over schendingen van de mensenrechten door beide bij het conflict betrokken partijen blijft bestaan, 1. verwelkomt de verdieping van het strategisch partnerschap met Rusland en verklaart vastbesloten te zijn van de gelegenheid gebruik te maken om de betrekkingen tussen de EU en de Russische Federatie te versterken; 2. bevestigt nogmaals zijn vastbeslotenheid tot uitvoering van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en van de respectievelijke strategieën voor het bijdragen tot veiligheid en stabiliteit in Europa, ontwikkeling van handel en investeringen en versterking van een maatschappij, gebaseerd op eerbied voor democratische beginselen, mensenrechten en pluralisme van de media; 3. bevestigt nogmaals belang te hechten aan de totstandbrenging van een gezamenlijke Europese economische ruimte, en roept beide zijden op om op doeltreffender wijze gebruik te maken van de overlegprocedures van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst teneinde de belemmeringen voor handel, investeringen en doorvoer op te heffen, en spreekt zijn niet-aflatende steun uit voor de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie; 4. is van mening dat alle maatregelen voor de totstandbrenging van een gezamenlijke economische ruimte vergezeld moeten gaan van een volledige beoordeling van de sociale en milieugevolgen; 5. steunt de opzet van een dialoog over energie, en hoopt dat dit een hoeksteen kan vormen van een gezamenlijke strategie voor duurzame ontwikkeling; 6. verwelkomt het feit dat de wetenschappelijke en technologische samenwerking met Rusland met de inwerkingtreding van de Overeenkomst inzake wetenschap en technologie in 2001 een nieuwe fase is ingegaan; roept beide zijden op tot een versnelde dialoog ter vaststelling van prioritaire gebieden en samenwerkingsmechanismen die nodig zijn om het gezamenlijke internationale wetenschappelijke concurrentievermogen te versterken en een impuls te geven aan de internationale dimensie van de Europese onderzoeksruimte door middel van Russische deelname aan huidige en toekomstige communautaire programma's voor onderzoek en ontwikkeling; benadrukt in dit verband het belang van het kortgeleden opgerichte partnerschap voor de lange termijn tussen de EU en Rusland, gericht op het samenbrengen van het Europees Ruimteagentschap en Rosaviakosmos, met als doel het uitvoeren van lanceringen, wereldwijde satellietnavigatie en wereldwijde milieucontrole; 7. betreurt in dit verband de toenemende verslechtering van de toestand van het milieu in Rusland, het ontbreken van een ministerie van milieu in de nieuwe regering en de goedkeuring van wetten die niet milieuvriendelijk zijn, zoals de wet inzake de invoer van afgewerkte kernbrandstof; 8. verzoekt de Commissie de kwestie van het protocol van Kyoto aan de orde te stellen en er bij Rusland op aan te dringen dit protocol zo spoedig mogelijk te ratificeren en alle maatregelen te nemen om de uitvoering ervan mogelijk te maken; 9. erkent de wenselijkheid van een versterking van de energiebetrekkingen op lange termijn tussen de EU en Rusland teneinde de wederzijdse energieveiligheid te waarborgen, en verwelkomt de huidige dialoog op energiegebied, gericht op de totstandbrenging van een energiepartnerschap tussen Rusland en de EU als onlosmakelijk bestanddeel van de gezamenlijke Europese economische ruimte; erkent Ruslands rol als eminente partner in deze sector, als nabije, betrouwbare en belangrijke bron van energievoorraden en als leverancier van steeds meer energieproducten aan de Europese Unie; 10. verwelkomt de lopende besprekingen over de verdere ontwikkeling van Kaliningrad; neemt kennis van de conclusies van de Raad Justitie en binnenlandse zaken van 25 april 2002 betreffende het probleem van de doorvoer; verzoekt de Raad met Rusland een gezamenlijke en pragmatische overeenkomst te bereiken over alle kwesties van gezamenlijk belang, waaronder energie, economische ontwikkeling, criminaliteit, vervoer en visserij; is van mening dat het specifieke samenwerkingscomité in Kaliningrad op 15 mei 2002 als basis moet dienen om op dit gebied positieve vooruitgang te bereiken; 11. roept de Raad en de Commissie op om Polen en Litouwen actief te betrekken bij de voorbereiding van dit onderwerp voor de Top; 12. spreekt zijn bezorgdheid uit over de situatie van de media in Rusland, met name wat betreft de sluiting en wisseling van eigenaars van de onafhankelijke media en het recht op informatie; 13. is in dit verband van mening dat de zaak Grigory Pasko symbolisch is voor de huidige situatie met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting; is van mening dat indien hij wordt veroordeeld dit een ernstige terugslag betekent voor de ontwikkeling van de rechtsstaat in Rusland, en dringt er bij de Raad en de Commissie op aan deze zaak aan te kaarten bij de Russische autoriteiten; 14. roept de Raad en de Commissie op de democratieprogramma's van TACIS te versterken, met het oog op versterking van de civil society, ondersteuning van de mediavrijheid en vergroting van het algemene bewustzijn inzake mensenrechten; 15. verzoekt beide zijden hun samenwerking op het gebied van het GBVB en het EVDB voort te zetten en te intensiveren, en de haalbaarheid te onderzoeken van gebruikmaking van specifieke Russische militaire eenheden en hun aanzienlijke ervaring op het gebied van het inzetten en beschikbaar houden van vredeshandhavende troepen voor toekomstige gezamenlijke crisisbeheersingsoperaties; 16. verwelkomt de positieve ontwikkelingen op het gebied van veiligheid, met name wat betreft de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst tussen de NAVO en Rusland; 17. benadrukt de noodzaak van een onmiddellijke politieke oplossing van het conflict in Tsjetsjenië, en dringt erop aan dat alle vermeende plegers van schendingen van de mensenrechten onder beide bij het conflict betrokken partijen zo snel mogelijk voor het gerecht worden gebracht; 18. betreurt het feit dat de nieuwe regels inzake het gedrag van troepen tijdens zuiveringsoperaties in Tsjetsjenië niet hebben kunnen voorkomen dat Russische troepen zich schuldig maakten aan schendingen van de mensenrechten; 19. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan de kwestie Tsjetsjenië als afzonderlijk punt hoog op de agenda te handhaven en de Russische autoriteiten nogmaals op te roepen de onderhandelingen met alle partijen te hervatten, met inbegrip van de vertegenwoordigers van de regering Maskhadov, en daarbij duidelijk aan te geven dat de EU bereid is als bemiddelaar op te treden; 20. erkent de veiligheidsbelangen van Rusland, maar verklaart bezorgd te zijn over maatregelen die de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië en Azerbeidzjan aantasten; 21. verzoekt Rusland in dit verband zich tot het uiterste in te spannen om een positieve oplossing in Abchazië, Zuid-Ossetië en Nagorni-Karabach naderbij te brengen, en verzoekt de Raad een gemeenschappelijke strategie voor deze regio vast te stellen; 22. is van mening dat samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken van groot belang is voor beide zijden, en dringt aan op het bereiken van een veel hoger niveau van samenwerking bij de bestrijding van terrorisme, witwassen van geld, mensenhandel en de smokkel van wapens en drugs; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering en het parlement van de Russische Federatie. Het Europees Parlement, - gelet op de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 26 - C5&nbhy;0099/2001), - gelet op de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) tussen de EU en Rusland, die op 1 december 1997 in werking getreden is (1) , - gelet op de gemeenschappelijke strategie van de Europese Unie tegenover Rusland, die op 4 juni 1999 door de Europese Raad te Keulen werd aangenomen (2) , - gelet op de mededeling van de Commissie aan de Raad "Een noordelijke dimensie voor het beleid van de Unie" ( COM(1998) 589 - C4-0067/1999) en het op dit document betrekking hebbende actieplan van Feira, - gezien de "Strategie op middellange termijn van Rusland voor de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Russische Federatie en de Europese Unie 2000-2001", die ter gelegenheid van de topconferentie EU-Rusland op 22 oktober 1999 te Helsinki werd voorgelegd, - gelet op het "Buitenlandsbeleidsconcept" van Rusland van juli 2000, - gelet op zijn eerdere resoluties over Rusland, met name over Kaliningrad, en over de Noordelijke dimensie, in het bijzonder zijn resolutie van 2 april 1998 over de mededeling van de Commissie inzake de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland en het actieplan: "De Europese Unie en Rusland: de toekomstige betrekkingen" (3) en zijn resolutie van 13 december 2000 over de uitvoering van de gemeenschappelijke strategie van de Europese Unie ten aanzien van Rusland (4) , - gelet op artikel 47, lid 1, van zijn Reglement, - gelet op het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en het advies van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken ( A5-0156/2002 ), A. overwegende dat de toetreding van Polen en Litouwen tot de Europese Unie tot gevolg heeft dat Kaliningrad, een exclave van Rusland, afgezien van de kustlijn die toegang tot de Oostzee verleent, omgeven zal zijn door de externe grenzen van de EU, wat het noodzakelijk zal maken om een oplossing te vinden voor de vereenvoudiging van het personen- en goederenverkeer tussen Kaliningrad en overig Rusland, met eerbiediging van de voorschriften inzake de externe grenzen van de EU, B. overwegende dat het derhalve van belang is door gemeenschappelijke inspanningen naast de nadelen van de geografische scheiding van het gebied van overig Rusland de kansen van de nabijheid van het dynamische Oostzeegebied en de zich uitbreidende EU aan te tonen, en dat alles in het werk moet worden gesteld om de grote inkomenskloof tussen Kaliningrad en de omliggende gebieden te overbruggen, C. overwegende dat de tendens onder de beleidsbepalers in Rusland toeneemt om op het terrein van de internationale betrekkingen aan nauwere banden met Europa voorrang te geven (handel- en energiepartnerschappen), wat de kansen voor een gemeenschappelijk zoeken naar praktische regelingen voor Kaliningrad vergroot, D. overwegende dat de autoriteiten in Moskou thans aan de civiele ontwikkeling van het gebied voorrang geven boven de profilering ervan als vooruitgeschoven militair bastion, E. overwegende dat in de afgelopen jaren in de regio Kaliningrad maatschappelijke organisaties actief geweest zijn, waaronder een hele reeks NGO's met uiteenlopende actievelden, wereldbeschouwingen, politieke doeleinden, organisatievormen en financiële grondslagen, maar dat het nog steeds ontbreekt aan een duidelijk politiek kader, openheid en rechtszekerheid, F. overwegende dat de PSO het geschikte gesprekskader vormt om de levensvatbaarheid van Kaliningrad onder de gewijzigde geopolitieke omstandigheden duurzaam te waarborgen, G. overwegende dat Kaliningrad zich tot een belangrijk project voor samenwerking van het noordwesten van Rusland met de EU zou kunnen ontwikkelen en eventueel nieuwe impulsen voor succesvolle structurele hervormingen voor Rusland in zijn totaliteit zou kunnen geven, H. overwegende dat een falen om de economische en sociale neergang tot staan te brengen de regio tot een permanente bron van onvoorspelbaarheid, instabiliteit en milieuaantasting binnen de dynamische Oostzeesamenwerking zou maken en bovendien de aanzet tot een partnerschap EU-Rusland zou kunnen schaden, I. overwegende dat het district en de stad Kaliningrad via de verschillende vormen van vervoer op ontoereikende wijze rechtstreeks met de lidstaten van de EU verbonden zijn, waardoor een levendige partnerschapsuitwisseling op economisch, politiek en cultureel gebied aanzienlijk belemmerd wordt, J. overwegende dat het nieuwe bestuur van Kaliningrad en het merendeel van zijn elite de nadruk zullen leggen op nauwe banden met het centrale bestuur in Moskou maar tevens voorstander van een verdere opening van het gebied naar het Oostzeegebied en naar Europa zullen zijn, K. overwegende dat het centrale bestuur in Moskou weliswaar besluiten over nauwere administratieve betrekkingen met Kaliningrad genomen heeft, maar dat een ontwikkelingsstrategie voor de regio die nauw zou kunnen aansluiten bij EU-activiteiten, nog steeds niet is goedgekeurd, L. overwegende dat het voorzitterschap van de Oostzee-Raad in juni 2001 bij toerbeurt voor een jaar is overgegaan op Rusland, en op grond daarvan de verwachting uitsprekend dat de Oostzee-Raad een actieve bijdrage zal leveren aan de verwezenlijking van de internationale samenwerking met de regio Kaliningrad, 1. bekrachtigt dat het gebied Kaliningrad een onafscheidelijk deel van de Russische Federatie is en zal blijven; wijst erop dat de verantwoordelijkheid voor de regio aldus bij Rusland ligt, maar dat de EU zich zoveel mogelijk extra inspanningen zou moeten getroosten om gunstige uitgangspunten voor de ontwikkeling van de regio te creëren; hoopt derhalve dat Rusland samen met de EU in het kader van de PSO een geleidelijke overgang naar de Europese Economische Ruimte zal kunnen verwezenlijken ; moedigt Rusland aan om zijn plannen voor Kaliningrad, met inbegrip van de financiële aspecten ervan, in een concretere vorm te gieten; wijst er tegelijkertijd op dat de regio Kaliningrad de beschikking dient te krijgen over een verbeterd communicatienetwerk dat verbonden is met de buitenwereld, waarop het gebied op grond van zijn unieke geografische situatie vitaal is aangewezen; 2. steunt de Raad en de Commissie bij hun voornemen in het kader van de PSO EU-Rusland oplossingen te vinden waarbij met de bijzondere situatie van het gebied Kaliningrad rekening gehouden wordt; verzoekt de Raad en de Commissie rekening te houden met de legitieme belangen van de regio Kaliningrad en Rusland ter wille van een soepel verkeer tussen de beide delen van Rusland; 3. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan opheldering te verschaffen over de reikwijdte van de praktische regelingen die mogelijk worden gemaakt door de verworvenheden inzake het personenverkeer, en met opties te komen die op deze mogelijkheden gebaseerd zijn; 4. wijst er op dat de problemen aan de grens Letland-Polen-Kaliningrad veroorzaakt worden door een inadequate administratie en door al te gecompliceerde procedures; 5. verzoekt de Commissie om samen met de autoriteiten van Kaliningrad projecten te ontwikkelen ter verbetering van de infrastructuur voor het grensverkeer en van de kwalificaties van grenspolitie en douaneambtenaren; dringt er in het bijzonder bij de verantwoordelijke Russische grens- en douaneautoriteiten op aan om van hun kant te zorgen voor een moderne, op de behoeften van de burgers gerichte instelling van hun medewerkers en daardoor bij te dragen tot een snelle afhandeling van de douaneformaliteiten aan de grensovergangen; is van mening dat deze projecten voor de grensoverschrijdende mobiliteit zelfs belangrijker zijn dan de visumkwestie en dat deze projecten gebaat kunnen zijn bij de zeer positieve ervaringen die met andere gemeenschappelijke projecten op het terrein van de grenspolitie en de douane tussen de EU en Rusland (b.v. met het Scheremetjevo-project) zijn opgedaan; 6. verzoekt de Commissie na te gaan in hoeverre multilaterale EU-Russische grenspatrouilles langs de grenzen van Kaliningrad kunnen worden ontwikkeld; 7. verzoekt de Commissie en de lidstaten in het kader van de uitbreiding van de EU naar het oosten en met volstrekte naleving van het Akkoord van Schengen, samen met Rusland, Polen en Litouwen naar een evenwicht te streven tussen de betrouwbare bescherming van de EU-buitengrenzen enerzijds en de behoefte aan soepele visa- en transitregelingen voor het reizen van en naar Kaliningrad anderzijds, met name om de vrees voor een isolement van de regio Kaliningrad weg te nemen; pleit voor de oprichting van een EU-consulaat in Kaliningrad; is van mening dat het aanbod van efficiëntere procedures tegen beperkte kosten voor de verstrekking van transitvisa gestand moet worden gedaan en dat andere pragmatische oplossingen overwogen dienen te worden op basis van het wederkerigheidsbeginsel; is verder van mening dat de gevaren voor de interne veiligheid van de EU periodiek onderzocht moeten worden en dat besluiten om de visaregeling te vereenvoudigen genomen zouden kunnen worden op basis van verbeteringen in deze periodieke controleverslagen; 8. betreurt dat buurlanden die om toestemming verzocht hebben voor het openen of uitbreiden van consulaten in Kaliningrad, nog steeds wachten op een positieve reactie van Russische zijde; steunt de oproep van commissaris Patten aan Rusland om de verkrijging van een internationaal paspoort voor de bewoners van Kaliningrad te vereenvoudigen; herinnert Rusland aan de noodzaak om paspoorten te verstrekken die aan de internationale normen voldoen, grensakkoorden te ratificeren, wedertoelatingsakkoorden met de EU en de aan de regio Kaliningrad grenzende landen te ondertekenen en te ratificeren en de nodige maatregelen te nemen tot verbetering van de infrastructuur aan de grensovergangen; 9. roept de Commissie op om aan Rusland de oprichting aan te bieden van een antenne van de EU-missie in Kaliningrad, die ter plaatse actief kan zijn bij de ondersteuning, in samenwerking met Rusland, van de succesrijke uitvoering van het EU-actieprogramma voor het gebied van Kaliningrad; acht het denkbaar dat in de toekomst ook nog andere taken aan deze antenne zullen worden overgedragen; 10. wijst erop dat Kaliningrad, als deel van Rusland, automatisch deel zal gaan uitmaken van de gemeenschappelijke Europese Economische Ruimte, maar dat de succesvolle integratie van het gebied slechts te verwezenlijken is indien Moskou tegelijkertijd een stabiele en berekenbare strategie inzake Kaliningrad ontwikkelt en op basis daarvan duidelijke signalen over de aard en de omvang van zijn toekomstig politiek, economisch en wetgevingsengagement in het gebied geeft; 11. beklemtoont dat corruptie en een ontoereikende sociaal-economische ontwikkeling de totstandbrenging van democratie en de rechtsstaat in gevaar brengen; 12. spreekt zijn waardering uit voor de traditionele rol die de Raad van Europa speelt bij de bevordering van democratie en de rechtsstaat; 13. is van oordeel dat het voor Rusland mogelijk zou moeten zijn voor Kaliningrad een verschillend economisch, sociaal en juridisch bestel in te voeren en dat Kaliningrad een voortrekkersregio zou kunnen worden, die als proeftuin voor andere delen van Rusland zou kunnen dienen; 14. wijst erop dat voor het welslagen van de samenwerking inzake Kaliningrad aan drie centrale voorwaarden moet zijn voldaan: in de eerste plaats "goed bestuur" in de zin van een efficiënt bestuur, correct functionerende instellingen en feitelijk effect sorterende regelingen, in de tweede plaats structurele hervormingen in de sectoren rechtszekerheid, berekenbare fiscale wetgeving, verwerving van gronden en serieuze stappen op weg naar een economische; in de derde plaats sociale wederopleving van de regio en wijst erop dat effectieve maatregelen tegen de corruptie van essentieel belang zijn voor de verwezenlijking hiervan; spoort de Russische zijde aan door beperking van het aantal lokale contactpersonen de administratieve procedures voor binnen- en buitenlandse investeerders consistenter en minder tijdrovend te maken; 15. benadrukt dat meer aandacht moet worden geschonken aan de opbouw van instellingen en capaciteiten, de invoering van de rechtsstaat en democratische procedures, die een essentieel element vormen voor de ontwikkeling van faire en duurzame interne en externe economische betrekkingen; dat er met name betrouwbare wetgevende en bestuurlijke voorwaarden moeten worden gecreëerd om zowel Russisch als buitenlands kapitaal aan te trekken naar de oblast Kaliningrad; 16. verzoekt de Commissie samen te werken met de Russische autoriteiten om de op de regio Kaliningrad toepasselijke wetgeving aan te passen teneinde de strafrechtelijke procedures te verbeteren en het niveau van de straffen aan te passen ter bestrijding van illegale migratie en de mensenhandel; 17. verzoekt met klem in het kader van de Noordelijke dimensie aandacht te besteden aan versterking van justitie en politie in verband met de bestrijding van de internationale criminaliteit; 18. verzoekt de Russische centrale regering en de regering van de oblast Kaliningrad de juridische en politieke kadervoorwaarden te scheppen voor de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld en om in de verantwoordelijke regeringen en parlementen tot overeenstemming te komen over de betekenis en de werkwijze van het maatschappelijk middenveld; verzoekt de Raad en de Commissie dit doelgericht financieel te steunen in het kader van de partnerschapsprogramma's; 19. benadrukt dat initiatieven tot ontwikkeling en consolidering van het maatschappelijk middenveld moeten worden aangemoedigd door het aanknopen van betrekkingen met vertegenwoordigers van de maatschappelijke organisaties in de Europese Unie, teneinde een fundamentele democratische cultuur te creëren; 20. wijst op de dramatische ecologische situatie in Kaliningrad, waarvoor slechts een oplossing kan worden gevonden door gemeenschappelijke inspanningen van de Europese Unie, de individuele lidstaten, de andere landen aan de Oostzee en de internationale financiële instellingen; betreurt de problemen die zijn opgetreden bij pogingen een project ter verbetering van het drinkwater- en afvalwaterstelsel van de stad Kaliningrad van de grond krijgen en dringt er bij alle betrokken Russische autoriteiten op aan te waarborgen dat dergelijke problemen snel worden opgelost en voorkomen wordt dat deze bij toekomstige projecten opnieuw opduiken; 21. verzoekt de Commissie Kaliningrad te steunen bij de aanpassing van de normen en standaarden voor zijn exportproducten aan die van de EU, met name voor wat betreft de technische fabricage, milieuvriendelijkheid en consumentenbescherming; 22. verzoekt de Commissie zich sterker financieel in Kaliningrad te engageren, waarbij Tacis, Phare en Interreg beter op elkaar afgestemd dienen te worden en de internationale financiële instellingen sterker bij de ontwikkeling van projecten betrokken dienen te worden; acht het dringend geboden dat de regionale en transregionale grensoverschrijdende vervoersverbindingen verbeterd worden; benadrukt verder het belang van microprojecten, waardoor aan mensen aan beide zijden van de grens de mogelijkheid wordt geboden elkaar te leren kennen, alsmede dat plaatselijke actoren bij de ontwikkeling van projecten betrokken worden als vertrekpunt voor een effectieve uitvoering van projecten; 23. verzoekt Rusland te waarborgen dat de Speciale Economische Zone (SEZ) compatibel zal zijn met de WTO-normen en verzoekt de Commissie Rusland bij het project te steunen, waarbij onderzocht dient te worden of en in hoeverre daaruit convergenties met het Russische concept van een zone van "op de export gerichte productie" resulteren; 24. verzoekt de Commissie een aanzienlijk deel van haar financiële hulp te richten op steunverlening aan de totstandbrenging van een positiever klimaat voor rechtstreekse buitenlandse investeringen, wat zou kunnen leiden tot de ontwikkeling van een combinatie van concurrerende delen van traditionele ondernemingen en op de toekomst gerichte activiteiten, met name telecommunicatie, vervoersinfrastructuur, energieverzorging, handel en financiën, milieubescherming en gespecialiseerde kleine en middelgrote bedrijven; 25. verzoekt de Commissie materieel engagement niet als eenzijdig steunprogramma op te zetten, maar als gemeenschappelijk ontwikkelingsproject met Rusland; tegelijkertijd zou er stap voor stap te werk gegaan moeten worden en slechts in die mate moeten plaatsvinden naargelang Moskou zich op dit terrein substantieel engageert; overwogen zou moeten worden om een werkgroep voor Kaliningrad in het kader van de PSO op te richten met als taak samen met deskundigen uit Moskou en Kaliningrad de voorwaarden en kansen voor een economische opleving van het gebied te onderzoeken; 26. verzoekt de Commissie en de lidstaten nauwer samen te werken met de Oostzee-Raad met het oog op de intensivering van de economische en culturele betrekkingen van Kaliningrad met zijn buurlanden; daartoe behoort de ontwikkeling en omzetting van multilaterale projecten in Kaliningrad, bijvoorbeeld met het oog op samenwerking over de grenzen heen, stimulering van kleine ondernemingen, totstandbrenging van een netwerk tussen de Staatsuniversiteit van Kaliningrad en hogescholen in de Oostzeeregio; acht de gelegenheid hiervoor gunstig nu Rusland in juni 2001 het voorzitterschap van de Oostzee-Raad heeft overgenomen; 27. verzoekt om opneming in Tempus van activiteiten in Kaliningrad in verband met institutionele ontwikkelingsprojecten gericht op de ontwikkeling van bestuurlijke en institutionele structuren, met name met het oog op de bevordering van democratie en de rechtsstaat; 28. herinnert aan zijn besluit tot verhoging van de begrotingslijn voor samenwerking over de grenzen heen voor 2002 en tot een verdere verhoging in 2003; verzoekt de Commissie in nauwe samenwerking met de betrokken regio's levensvatbare projecten voor de samenwerking over de grenzen heen tussen Kaliningrad en Polen en Litouwen te steunen; is van mening dat dergelijke speciale regelingen voor samenwerking over de grenzen heen vergezeld dienen te gaan van steun voor grensoverschrijdende ontwikkelingsprojecten en gericht zouden moeten zijn op een verdere economische en sociale ontwikkeling aan weerszijden van de grens; 29. is ingenomen met het feit dat het aantal troepen in het gebied van Kaliningrad de afgelopen jaren aanmerkelijk is verminderd en doet een beroep op de Russische autoriteiten om de mogelijkheid te onderzoeken om de resterende eenheden, gezien de grote ervaring waarover de Russische strijdkrachten op dit gebied beschikken, als vredeshandhavingstroepen beschikbaar te stellen voor toekomstige operaties in verband met crisisbeheersing; 30. verzoekt de Commissie Polen en Litouwen consequent bij de Kaliningradinitiatieven van de EU te betrekken, met name bij de hun direct aangaande kwestie van de visa- en transitregeling; is van mening dat informatieverstrekking en raadpleging in het kader van de Europa-akkoorden zouden kunnen plaatsvinden en dat met betrekking tot Rusland het desbetreffende overleg met deelneming van de EU, Rusland, Polen en Litouwen te zijner tijd zou kunnen plaatsvinden; 31. verzoekt de Commissie de politiek verantwoordelijke personen en de burgers van Kaliningrad intensiever over de gevolgen van de EU-uitbreiding voor het gebied in te lichten. Uitgangspunten en instrumenten hiervoor zouden onder meer kunnen zijn: versterking van het EU-voorlichtingsbureau in Kaliningrad, ondersteuning van de door de Oostzee-Raad gestimuleerde Europese faculteit van de Staatsuniversiteit van Kaliningrad, de bevordering van op Europa betrekking hebbende manifestaties in instellingen en organisaties van maatschappelijke vorming ter plaatse, onder meer het Duits-Russische Huis; deze in Kaliningrad zeer gewaardeerde en door Moskou erkende instelling zou haar werkzaamheden in hoofdzaak op de Europese dimensie moeten richten; 32. doet een beroep op de Commissie om in dit verband ook het plaatselijke Tacis-bureau te machtigen om op onbureaucratische wijze gelden beschikbaar te stellen voor kleine projecten ter plaatse, ter ondersteuning van de vele particuliere initiatieven van EU-burgers, die met name bij de opbouw van kleine bedrijven en de sociale infrastructuur met Russische partners en openbare instellingen samenwerken; 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten, de Russische doema en de federale regering, alsmede aan de doema en de gouverneur van de oblast Kaliningrad. Het Europees Parlement , – gezien de jaarlijkse actualiseringen van de stabiliteits- en convergentieprogramma's die de lidstaten tussen oktober 2001 en februari 2002 hebben opgesteld, alsmede de desbetreffende adviezen van de ECOFIN-Raad van 22 januari 2002, 12 februari 2002 en 5 maart 2002, – gezien de aanbeveling die de ECOFIN-Raad op 6 november 2001 heeft goedgekeurd in vervolg op zijn aanbeveling van 12 februari 2001 die hij overeenkomstig artikel 99, lid 4 van het EG-Verdrag tot Ierland had gericht om dit land erop te wijzen dat zijn stabiliteitsprogramma niet strookte met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van 19 juni 2000, – onder verwijzing naar de resolutie van de Europese Raad over het Pact voor stabiliteit en groei van 17 juni 1997 (1) , gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 (2) en gezien de op 10 juli 2001 door de ECOFIN-Raad goedgekeurde gedragscode over inhoud en opmaak van de stabiliteits- en convergentieprogramma's, – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raden die zijn goedgekeurd op 24 maart 2000 in Lissabon en op 23 en 24 maart 2001 in Stockholm, en met name wat betreft de kwaliteit van de overheidsfinanciën en de standpunten over de demografische uitdaging van de vergrijzing van de bevolking, – gezien de op 15 en 16 juni 2001 goedgekeurde conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Göteborg, en met name de overeengekomen strategie voor duurzame ontwikkeling, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 oktober 2001 over het Pact voor stabiliteit en groei en de resultaten van de informele ECOFIN-bijeenkomst op 22/23 september 2001 in Luik (3) , – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de buitengewone Europese Raad van Brussel van 21 september 2001, – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Laken van 14 en 15 december 2001, – gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Barcelona op 15 en 16 maart 2002, waarin met name verwezen wordt naar het stabiliteits- en groeipact en de budgettaire uitdagingen in verband met de demografische ontwikkeling, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 maart 2002 over de aanbeveling van de Commissie inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (4) , – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0145/2002), A. overwegende dat het groeiritme in de Europese Unie in 2001 is gedaald tot 1,6% (1,5% voor de eurozone) tegenover 3,3% in 2000 (3,3% voor de eurozone); overwegende dat er evenwel een ommekeer van het klimaat wordt verwacht en een herstel, zij het beperkt, in het lopende jaar, aangezien het vertrouwen van de ondernemers in de eurozone lijkt te groeien en de signalen van de VS kennelijk gunstiger zijn dan verwacht; overwegende dat het werkloosheidspercentage in de Europese Unie in december 2001 en januari 2002 weliswaar 7,7% (8,4% in de eurozone) bedroeg en dus niet wezenlijk veranderd was tegenover december 2000 (7,9% in de EU-15 en 8,4% in de eurozone), maar dat de werkgelegenheidsperspectieven slechter zijn geworden, wat met name blijkt uit de voortdurende massale ontslagen vooral in grote ondernemingen, en uit de aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten in het werkloosheidspercentage (van 2,6% in Luxemburg tot 12,8% in Spanje); dat de inflatie op jaarbasis in de eurozone in januari 2002 is gestegen tot 2,5% in vergelijking met de 2,1% van december 2001, met soms sterke verschillen van land tot land en inflatiepercentages die ver boven het gemiddelde liggen (bijv. voor 2001 was dit op grond van de stabiliteitsprogramma's 4,4% in Portugal, 4% in Ierland en 3,1% in Griekenland), B. overwegende dat de Europese Raad in Lissabon op 24 maart 2000 het strategische doel heeft gesteld dat Europa de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie moet worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang, C. overwegende dat een gemiddelde groei van 3% over het grootste deel van het decennium als tussentijds streefcijfer is vastgesteld om de strategische doelstelling van Lissabon te bereiken; overwegende dat het huidige investeringspercentage van het Europese BIP nog steeds ver beneden het percentage ligt dat noodzakelijk wordt geacht voor een traject van duurzame groei, D. ongerust over de huidige situatie in het Midden-Oosten en over de stijging van de olieprijzen en de mogelijke gevolgen hiervan voor de prijsstabiliteit, de productie en de rentetarieven, E. overwegende dat het creëren van de condities voor monetaire en financiële stabiliteit een voorwaarde is voor een sterke en gezonde economische ontwikkeling en voor een stijging van de werkgelegenheid op middellange termijn; dat wanneer daarvoor maatregelen worden genomen, rekening moet worden gehouden met de doelstelling van duurzame ontwikkeling, F. overwegende dat de stabiliteits- en convergentieprogramma's een kernstuk vormen van het Pact voor stabiliteit en groei in het kader van de procedure voor toezicht op en coördinatie van het economisch beleid, voor het bereiken en in stand houden, als doelstelling op middellange termijn, van een begrotingssituatie die bijna in evenwicht is of, beter nog, door een overschot wordt gekenmerkt, G. overwegende dat het stimuleren van de investeringen aan de wortel ligt van alle succesvolle maatregelen ter bevordering van de groei, en dat overheidsfinanciën, structurele hervormingen en een evenwichtige liberalisering een beslissende bijdrage kunnen vormen tot alle aspecten van de ontwikkelingsmaatregelen die de Europese Raad van Lissabon heeft afgekondigd, H. overwegende dat de verwezenlijking van een kenniseconomie de ontwikkeling veronderstelt van zeer efficiënte, zeer snelle informatienetwerken en een verhoging van de inspanning op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en permanente educatie en opleiding, en dat deze inspanningen zowel openbare als particuliere investeringen vereisen, I. opmerkend dat in bepaalde gevallen de lidstaten niet volledig gevolg hebben gegeven aan de aanbevelingen in de adviezen die de Raad heeft geformuleerd bij de beoordeling van de programma's van het vorige jaar, en evenmin aan de aanbevelingen uit de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van het vorige jaar, J. constaterend dat Ierland de aanbeveling van 12 februari 2001 heeft uitgevoerd, met name door af te zien van de begrotingsstrategie die tot doel had aanzienlijke overschotten in stand te houden, 1. herinnert eraan dat het instrument van het Pact voor stabiliteit en groei geen doel op zich is maar het preventief en aansporend karakter van de verdragsbepalingen inzake het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten, versterkt en preciseert, 2. stelt vast dat bij het lopende onderzoek van de stabiliteits- en convergentieprogramma's door de Raad de bepalingen van dit pact wat Duitsland en Portugal betreft niet strikt zijn toegepast; geeft uiting aan zijn ongerustheid over het feit dat deze aanpak enerzijds twijfel heeft doen ontstaan over de geloofwaardigheid van het pact en anderzijds zou kunnen leiden tot ongelijkheid in de uitvoering ervan; wijst op het gevaar dat het Pact in de context van verkiezingscampagnes en nationale beloften aanzienlijk wordt uitgehold; 3. betuigt daarom nogmaals zijn gehechtheid aan het Pact voor stabiliteit en groei; herinnert in dit opzicht aan de verklaring van de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en de Commissie op 19 oktober 2001 in Gent; 4. is niettemin van oordeel dat de in overweging A genoemde verschillen langzamer kleiner worden dan gehoopt en dat de "inhaalmanoeuvre" van sommige regio's van de Unie dient te worden versneld, en dat bij de beoordeling van de convergentieprogramma's moet worden gekeken naar andere factoren van stabiliteit en reële convergentie (werkloosheid, economisch ontwikkelingsniveau, demografische opbouw, duurzaamheid van het pensioenstelsel, overheidsuitgaven per inwoner), die moeten worden opgenomen onder de prioriteiten; 5. constateert helaas dat Eurostat niet in staat is geweest om definitieve gegevens met betrekking tot de begroting en staatsschulden te publiceren zonder relativerende kanttekeningen, en verzoekt de Commissie, ter vergroting van de transparantie van de openbare financiën, in het verslag voor elke lidstaat een schatting te maken van de uitgaven buiten de begroting die tot verplichtingen op de lange termijn leiden, zoals de uitgaven in het kader van het Private Finance Initiative of van partnerschappen tussen overheid en bedrijven; verzoekt de Commissie tevens voor elk geval te verklaren of zij de volledige medewerking van de betrokken lidstaat heeft gekregen, en of de schatting onderschreven wordt door de lidstaat; 6. verzoekt de Commissie conjunctureel bijgestelde begrotingssaldi als een bijkomend operationeel doel voor elke lidstaat voor te stellen en verzoekt de Raad hiermee in te stemmen, met het oog op de versterking van de discipline van het Stabiliteits- en groeipact en de convergentieprogramma's; is van mening dat deze doelstellingen de lidstaten moeten helpen een procyclische verslapping van het begrotingsbeleid gedurende perioden van economische opleving te vermijden, en derhalve daaropvolgende problemen met betrekking tot de naleving van de deficitnorm van 3% gedurende een periode van economische neergang te voorkomen; 7. is van oordeel dat de tragische gebeurtenissen van 11 september de negatieve gevolgen van de economische recessie en van de vermindering van de vraag nog hebben versterkt; dat het evenwel dankzij de snelle internationale mobilisering en besluitvaardigheid en dankzij de bewustwording van de noodzaak van internationale samenwerking, mogelijk zal zijn de negatieve gevolgen ervan op lange termijn aan te pakken en/of te beperken, tenminste als er geen nieuwe terroristische acties worden ondernomen zoals vooral de VS vreest; meent bovendien dat het gezien de ongunstige gevolgen die specifieke sectoren ondervinden, noodzakelijk is ook steun te verlenen aan acties op cultureel gebied, die het creëren van banen kunnen bevorderen en ook de belangstelling voor deze acties, waarvan sommige van groot economisch belang zijn voor bepaalde regio's in de Unie, nieuw leven in kunnen blazen; 8. constateert dat de programma's die zijn ingediend in de meeste gevallen in overeenstemming zijn met wat het Pact voor stabiliteit en groei voorschrijft inzake begrotingssituaties in evenwicht of met een overschot, of dat daarin wordt gestreefd naar het tijdig bereiken van een dergelijk evenwicht; 9. stelt vast dat de belangrijke rol van de automatische stabilisatoren moeilijk nauwkeurig is te kwantificeren en dat het daarom moeilijk is een objectief beeld te krijgen van de structurele begrotingssituatie van een afzonderlijke lidstaat; wenst dat voor dergelijke beoordelingen een duidelijke methode wordt vastgesteld om de cyclische schommelingen in de economie nauwkeurig te kunnen kwantificeren en derhalve te kunnen incalculeren; 10. merkt op dat er in enkele gevallen onzekerheid heerst over de ontwikkelingen in de komende jaren, met name wat het ritme van de economische groei betreft, hetgeen twijfel doet rijzen omtrent het aanhouden van de doelstellingen op middellange termijn; 11. meent dat de inspanningen om het begrotingstekort te verminderen met name door het doen stijgen van de inkomsten, geen waarborg bieden voor duurzame resultaten en beklemtoont dat er maatregelen moeten worden getroffen om de uitgaven nog meer te rationaliseren; onderstreept het risico van een buitensporige toename van de fiscale lasten en beklemtoont dat bepaalde lidstaten hun huidige uitgaven moeten terugschroeven; beveelt aan bij belastingverlagingen na te gaan in hoeverre deze de fiscale lasten op arbeid reduceren en hoe zij bijdragen tot het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen, met handhaving van een gematigd loonbeleid en harmonieuze verhoudingen tussen de sociale partners, en waarborgend dat deze verlagingen naar behoren worden gefinancierd zonder de voordelen van de lage-inkomensgroepen van de bevolking op sociaal terrein en in de zorgsector nog verder aan te tasten; 12. drukt zijn ongerustheid uit over het feit dat het tempo waarin de overheidsschuld afneemt in bepaalde landen trager ligt dan in hun vroegere programma's was voorzien; 13. herinnert aan de "gedragscode" inzake de inhoud en de presentatie van de stabiliteits- en convergentieprogramma's, die op 10 juli 2001 is goedgekeurd door de ECOFIN-Raad en die verschilt van de "gedragscode" van 1998, onder meer op het gebied van de gelijke behandeling tussen de lidstaten, iets wat de Raad echter onlangs nog zelf volledig heeft genegeerd; 14. merkt op dat de herziening van de doelstellingen en de vooruitzichten als gevolg van de economische recessie er in de eerste plaats op wijst dat de programma's op een realistische basis worden opgesteld en dat rekening wordt gehouden met veranderingen in de fundamentele uitgangspunten; roept bijgevolg de lidstaten op deze tactiek te blijven toepassen op een nog efficiëntere wijze; beklemtoont evenwel dat in sommige gevallen de programma's met een al te groot optimisme zijn opgesteld en dat dus het risico bestaat dat op korte termijn de vooruitzichten inzake een werkelijke toename van de BBP en een daling van het overheidstekort niet zullen worden ingelost; 15. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten niet hun toevlucht te nemen tot eenmalige maatregelen, die het begrotingstekort artificieel laag houden en een verkeerd beeld geven van de werkelijke situatie van de overheidsfinanciën; wenst daarenboven meer transparantie en dat geen gebruik wordt gemaakt, ook niet indirect, van praktijken van "creatieve boekhouding", welke twijfel zaaien over de betrouwbaarheid en de kwaliteit van de budgettaire aanpassing in bepaalde landen, hetgeen leidt tot verlies van vertrouwen in en instabiliteit van de euro, met alle kwalijke gevolgen van dien voor de euro-landen; 16. wijst nogmaals op de noodzaak van meer omvangrijke openbare en particuliere investeringen om het strategische doel te bereiken dat Europa in het eerste decennium van de 21ste eeuw de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie wordt, met name op gebieden als onderwijs en opleiding, permanente educatie, onderzoek, informatie- en geavanceerde technologie, telecommunicatie- en vervoersnetwerken enz., die in het verleden verwaarloosd zijn en die een potentieel bieden voor investeringen in menselijke hulpbronnen; 17. constateert dat de vertragingen in de hervorming van de pensioenstelsels in een groot aantal lidstaten en het steeds groeiend percentage ouderen het vermogen van de verzekeringsdiensten ondermijnen om de begrotingskosten te dragen, die precies om deze redenen steeds blijven toenemen, in het bijzonder op het gebied van medische zorg en sociale zekerheid; is evenwel van mening dat de legale immigratie van over het algemeen betrekkelijk jonge mensen, die bijgevolg slechts in geringe mate gebruik maken van de sociale voorzieningen, er op korte en middellange termijn toe kan bijdragen de negatieve effecten van de vergrijzing van onze bevolking op de overheidsfinanciën te compenseren; dringt er voorts op aan dat de demografische uitdagingen worden geraamd en onderkend in de stabiliteits- en convergentieprogramma's, zoals gevraagd in de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Barcelona; 18. is van mening dat werk moet worden gemaakt van de hervorming van de pensioenstelsels, waarop steeds opnieuw is aangedrongen, en dat daarbij rekening moet worden gehouden met de sociale aspecten en waarborgen moeten worden geboden voor het universele karakter van de pensioenstelsels; 19. verzoekt de lidstaten dat zij, met het oog op een groter concurrentievermogen en het bereiken van de doelstellingen van Lissabon alsook overeenkomstig de richtsnoeren van de Europese Raad van Barcelona, onder meer werk maken van snellere en meer diepgaande structurele hervormingen in de sectoren van de economie, met name de producten- en kapitaalmarkt, met inbegrip van de pensioensector, alsmede de vervoers-, energie-, communicatie- en arbeidsmarkt; merkt op dat er met zijn resolutie over de uitvoering van de wetgeving inzake financiële diensten een belangrijke stap is ondernomen voor het scheppen van een interne markt in overdraagbare effecten; juicht in verband hiermee de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Barcelona toe, waarin onderstreept wordt dat bij structurele hervormingen ten volle rekening gehouden moet worden met het belang van universeel toegankelijke overheidsdiensten van hoge kwaliteit voor de territoriale en sociale samenhang van de Europese Unie; 20. verwelkomt de in Barcelona bereikte akkoorden in die zin dat de mobiliteit van de werknemers ook op het niveau van de Europese Unie moet worden versterkt; verwelkomt in dit opzicht de prioritaire doelstellingen en het actieplan over kwalificatie en mobiliteit dat de Europese Raad in Barcelona in maart 2002 heeft goedgekeurd voor het opheffen van de barrières voor de geografische en beroepsmobiliteit van de werknemers tegen 2005; acht het in dit opzicht noodzakelijk dat gedecentraliseerde contractuele stelsels worden ontwikkeld en gestimuleerd; 21. is van mening dat de overgang naar het eurotijdperk, die met succes is verwezenlijkt zonder noemenswaardige verstoring van de monetaire stabiliteit, en dit dankzij de geslaagde gecoördineerde samenwerking tussen de instellingen van de EU, de nationale regeringen van de EMU-landen, de Europese Centrale Bank alsook de centrale banken en de banken en spaarkassen van de lidstaten, moet worden gevolgd door een grotere eenmaking van de markten ten behoeve van de burgers en de ondernemingen van de Unie; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de verklaring van Rio de Janeiro, goedgekeurd door de staatshoofden en regeringsleiders van Latijns-Amerika, het Caribisch gebied en de Europese Unie tijdens de eerste Topconferentie van 28 en 29 juni 1999, – gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in het Caribisch gebied, en de resolutie over Cuba die is aangenomen door de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in Kaapstad (18-21 maart 2002), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 2001 over een globale associatie en een gezamenlijke strategie voor de betrekkingen tussen EU en Latijns-Amerika (1) , A. overwegende dat de ambitieuze associatieovereenkomsten een noodzakelijk instrument vormen voor het consolideren en stimuleren van het project voor een gezamenlijk biregionale strategie en voor het bevorderen van een duurzame ontwikkeling van beide regio's' en tegelijkertijd een belangrijk element vormen voor de noodzakelijke stuurbaarheid van de globalisering, B. overwegende dat na de eerste Topconferentie het akkoord inzake economische associatie, politiek overleg en politieke samenwerking tussen de Verenigde Staten van Mexico enerzijds en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten anderzijds, is ondertekend en in werking is getreden, hetgeen heeft bijgedragen tot bestendiging en intensivering van onze betrekkingen, C. overwegende dat het voor de Topconferentie van Madrid aangekondigde nieuwe initiatief voor een globale strategische associatie als belangrijkste doelstelling moet hebben dat wordt gestreefd naar duurzame vrede, het afremmen en omkeren van het proces van de verpaupering van het grootste deel van de bevolking in beide regio's, ecologisch en sociaal duurzame ontwikkeling, de versterking van het proces van democratisering en inachtneming van alle mensenrechten, met inbegrip van de sociale, economische, culturele en milieurechten, D. overwegende dat de economische groei en de stabiliteit van de Latijns-Amerikaanse economieën te lijden hebben gehad onder speculatieve kapitaalstromen en het ontbreken van een regulering van het internationale financiële stelsel, E. overwegende dat er een snelle oplossing gevonden moet worden voor de ernstige schuldencrisis, met inbegrip van de kwijtschelding van de schulden van de armste landen in de regio, F. overwegende dat de vorming van regionale, geïntegreerde en open handelsblokken met een gezonde economie, een efficiënt middel is om een hoge en duurzame groei te handhaven, G. overwegende dat transparante besluitvorming, good governance, burgerparticipatie en doelmatigheid in termen van economische en sociale samenhang dienen te worden gestimuleerd, zodat de burgers zich volledig kunnen identificeren met onze democratische stelsels, 1. is verheugd dat op 17 en 18 mei 2002 de tweede Topconferentie van staatshoofden en regeringsleiders van Latijns-Amerika, het Caribisch gebied en de Europese Unie in Madrid zal plaatsvinden en hoopt dat bij deze gelegenheid rekening zal worden gehouden met zijn voornoemde resolutie van 15 november 2001; 2. is van oordeel dat in deze strategie een biregionale politieke agenda moet worden opgenomen, op basis waarvan een doelmatig en permanent mechanisme wordt ingesteld voor coördinatie tussen de EU en Latijns-Amerika op alle terreinen die van wederzijds belang zijn; 3. dringt erop aan dat de tweede Topconferentie een serieuze en openhartige discussie mogelijk maakt over de belemmeringen en factoren die hebben bijgedragen tot de niet-verwezenlijking van de doelstellingen van de eerste Topconferentie, en dringt erop aan dat voor de uitwerking van een strategische associatie op basis van de doelstellingen van vrede, sociale rechtvaardigheid en ecologisch en economisch duurzame ontwikkeling een tijdschema en termijnen voor volledige tenuitvoerlegging worden vastgesteld; 4. uit zijn tevredenheid over het akkoord dat onlangs door de onderhandelaars is bereikt over de associatieovereenkomst met Chili en hoopt dat de procedures voor ondertekening en ratificatie zo snel mogelijk worden afgerond; 5. verzoekt de Raad en de Commissie en de MERCOSUR-landen een duidelijke en krachtige impuls te geven aan de onderhandelingen over een associatieovereenkomst; 6. neemt kennis van de voorstellen van de Commissie om de Raad een mandaat te vragen waarin onderhandelingsrichtsnoeren worden gegeven met het oog op een akkoord voor samenwerking en politieke dialoog met de landen van het Andes-pact en Midden-Amerika, doch is van oordeel dat in dit mandaat aan de betrekkingen met deze landen aandacht moet worden geschonken vanuit een perspectief van een associatie die erop is gericht tegemoet te komen aan de legitieme wensen van beide partijen, zonder dat dit leidt tot een discriminerende behandeling ten opzichte van andere partners van de Europese Unie; 7. acht het wenselijk om tegen 2010 een Euro-Latijns-Amerikaanse economische vrijhandelszone op te richten aan de hand van een biregionale partnerschapsovereenkomst die, zonder afbreuk te doen aan de bilaterale of regionale overeenkomsten die al afgesloten zijn of waar momenteel over onderhandeld wordt, aanvullende institutionele ondersteuning en volledige geografische ruggesteun zou bieden voor het biregionaal strategisch partnerschap dat in Rio overeengekomen is; 8. benadrukt zijn standpunt dat het opzetten van een biregionaal solidariteitsfonds voor het beheer en de financiering van sectoriële programma's op het gebied van volksgezondheid, onderwijs, bestrijding van extreme armoede in landen en regio's met het laagste inkomen per hoofd van de bevolking en de grootste inkomensverschillen, een nuttig instrument zou kunnen zijn om bepaalde crises het hoofd te kunnen bieden; 9. verzoekt de lidstaten binnen de internationale economische en financiële organisaties samen te werken bij het zoeken naar oplossingen die een duurzame economische ontwikkeling in Latijns-Amerika kunnen bewerkstelligen, zodat sociale voorzieningen kunnen worden gewaarborgd en de armoede kan worden bestreden; 10. dringt aan op intensivering van de samenwerking op de terreinen die onder de nieuwe overeenkomsten vallen, en dan met name armoedebestrijding, onderwijs en bestuurlijke modernisering; stelt vast dat voor geen van de door de Commissie voorgestelde initiatieven extra geld nodig is en herhaalt de noodzaak dat voldoende middelen worden uitgetrokken voor het communautaire beleid met betrekking tot Latijns-Amerika; herinnert eraan dat het Parlement in de afgelopen begrotingsjaren de desbetreffende kredieten in de ontwerpbegroting altijd heeft verhoogd en dat de uitvoering van deze kredieten zo efficiënt en transparant mogelijk dient te geschieden; 11. is ingenomen met de opneming in de begroting 2002 van een begrotingslijn voor de opening van aanspreekpunten voor de "Guidelines for Multinational Enterprises" van de OESO bij de delegaties van de Commissie in die landen waar multinationale ondernemingen van Europese herkomst opereren, ten einde toe te zien op de inachtneming van de vigerende arbeids- en milieuwetten door die ondernemingen; 12. uit zijn ongerustheid over de gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden in Venezuela naar aanleiding van de poging tot een staatsgreep tegen president Chávez en roept het land op de weg te bewandelen van consolidering van de democratie, eerbiediging van de wet en de rechtsstaat en inachtneming van de fundamentele vrijheden; 13. betreurt ten diepste de politieke, economische en maatschappelijke crisis die de Argentijnse Republiek momenteel doormaakt; hoopt dat de Topconferentie ertoe bijdraagt om deze ernstige situatie teboven te komen; 14. spreekt de hoop en de wens uit dat de presidentsverkiezingen van 26 mei 2002 in Colombia zullen verlopen in een vreedzame sfeer, dat de democratische spelregels worden nageleefd, met volledige participatie van alle Colombianen, en dat de democratisch gekozen nieuwe president over voldoende steun zal beschikken om dit land uit de spiraal van geweld te trekken en dat de vrede wordt hersteld en de burgers weer vreedzaam samenleven; 15. verzoekt de Raad de lijst van terroristische organisaties aan te vullen door alle groepen en organisaties erop te zetten die zich schuldig maken aan moord, ontvoering, chantage, afpersing en elke andere vorm van terroristische activiteit; 16. dringt er bij zowel Cuba als de Europese Unie op aan om hun betrekkingen en hun hernieuwde politieke dialoog voort te zetten op de basis die is overeengekomen in het gemeenschappelijke communiqué dat is uitgegeven bij gelegenheid van de politieke dialoog tussen Cuba en de EU-trojka, die op 2 december 2001 in Havanna is gehouden; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de deelnemers aan de Topconferentie van Madrid. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 154 – C5&nbhy;0339/2001), – gezien de Transatlantische Verklaring van 1990 over de betrekkingen tussen de EU en de VS en de Nieuwe Transatlantische Agenda (NTA) van 1995, – gelet op de artikelen 11 en 12 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, die de lidstaten de verplichting opleggen hun wederzijdse politieke solidariteit te versterken en tot ontwikkeling te brengen, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 6, lid 2 daarvan, waarin de eis is vastgelegd dat de EU de grondrechten moet eerbiedigen, alsmede titel V daarvan, die een aantal bepalingen bevat betreffende het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, – gezien de conclusies en het actieplan van de buitengewone Europese Raad van Brussel van 21 september 2001 (1) , de verklaring van de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en de voorzitter van de Commissie over de ontwikkelingen na de aanslagen van 11 september 2001 en de bestrijding van het terrorisme ter gelegenheid van de informele Europese Raad van Gent van 19 oktober 2001 (2) en de conclusies van de Europese Raad van Laken van 14/15 december 2001 (3) , – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie, de voorzitter van het Europees Parlement, de voorzitter van de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid van 14 september 2001 (4) over de terroristische aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon, het grote aantal slachtoffers dat daarbij is gevallen en de verstrekkende gevolgen ervan voor de openbare veiligheid, – gezien de resoluties 1368 (2001) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, die door de Veiligheidsraad is aangenomen op zijn 4370ste bijeenkomst van 12 september 2001 (5) , en 1269 (1999), die door de Veiligheidsraad is aangenomen op zijn 4053ste bijeenkomst van 19 oktober 1999 (6) en waarin alle daden van terrorisme worden veroordeeld, ongeacht het achterliggende motief, de plaats waar of de personen door wie ze zijn begaan, en opnieuw bevestigend dat de bestrijding van het internationale terrorisme - ook wanneer daarbij staten zijn betrokken - een essentiële bijdrage levert tot het behoud van de internationale vrede en veiligheid, – gezien resolutie 1373 (2001) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, die door de Veiligheidsraad is aangenomen op zijn 4385ste bijeenkomst van 28 september 2001 (7) , – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is aangenomen en afgekondigd bij resolutie 217 A (III) van 10 december 1948 (8) , het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (9) , alsmede het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) (10) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 17 mei 2001 over de stand van de transatlantische dialoog (11) ; van 5 juli 2001 over de doodstraf in de wereld en de invoering van een Europese dag tegen de doodstraf (12) ; van 5 september 2001 over het bestaan van een mondiaal systeem voor het onderscheppen van particuliere en zakelijke berichten (het Echelon-systeem) (13) ; van 4 oktober 2001 over de resultaten van de buitengewone Europese Raad van Brussel van 21 september 2001 (14) ; van 29 november 2001over de voorbereiding van de Europese Raad van Laken (15) en van 13 december 2001 over de justitiële samenwerking tussen de EU en de Verenigde Staten bij de bestrijding van terrorisme (16) , – onder verwijzing naar zijn aanbeveling van 13 december 2001 over de crisis in het Midden-Oosten en de rol van de Europese Unie in de regio (17) , alsmede naar zijn resoluties van 7 februari 2002 (18) over de situatie in het Midden-Oosten en van 20 januari 2000 (19) over het vredesproces in het Midden-Oosten, – onder verwijzing naar zijn resoluties van 25 oktober 2001 over de vierde ministersconferentie van de Wereldhandelsorganisatie (20) en die van 13 december 2001over de bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie in Qatar (21) , – gezien de resultaten van de hoorzitting over de mondiale dimensie van een hernieuwd transatlantisch partnerschap, die op 19 februari 2002 in Brussel heeft plaatsgevonden, – gelet op zijn besluit van 12 december 2001 over de oprichting en de getalsmatige samenstelling van een delegatie voor de betrekkingen met de Parlementaire Vergadering van de NAVO (22) , – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0148/2002), A. opnieuw zijn gehechtheid betuigend aan de democratische waarden, die het fundament vormen van zowel de transatlantische gemeenschap als de transatlantische solidariteit, te weten vrijheid, democratie en mensenrechten, B. er eens te meer met nadruk op wijzend dat het transatlantisch partnerschap de afgelopen 50 jaar een beslissende rol heeft vervuld bij de vrijwaring van de veiligheid en de stabiliteit en de verspreiding van de democratie in de gehele Euro-Atlantische regio en dat het voornaamste gemeenschappelijke strategische belang van de Europese Unie en de Verenigde Staten nog steeds gelegen is in de veiligheid van onze volkeren, in vrede, stabiliteit en rechtvaardigheid, in de verspreiding van democratie, eigentijds bestuur, open samenlevingen en markten, in duurzame economieën en een duurzame ontwikkeling, en in de verdediging van de mensenrechten en de rechtsstaat over de gehele wereld, C. overwegende dat er in de partnerschapsverdragen sinds 1995 geen fundamentele aanpassingen zijn doorgevoerd om recht te doen aan de ontwikkeling van de EU tot een actievere potentiële partner van de VS, D. zich bewust van de relatieve onvolkomenheid van de intergouvernementele besluitvormingsstructuren op GBVB-gebied in vergelijking met die van de VS, E. overwegende dat de recente verhoging van het Amerikaanse defensiebudget de aandacht zou moeten vestigen op het gevaar van indirecte subsidie van talrijke civiele industriële programma's op gebieden als lucht- en ruimtevaart, satellieten en nieuwe technologieën, en overwegende dat dit in ieder geval forse investeringen met zich mee zal brengen in onderzoek en ontwikkeling, waardoor de technologische kloof tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten alleen maar breder dreigt te worden, F. in overweging van het feit dat de bevoegdheden van het Europees Parlement sinds 1995 zijn uitgebreid, zowel ten aanzien van zijn vermogen om internationale verdragen te ratificeren als voor wat betreft zijn competenties in de wetgevingssfeer, en dat in de NTA ook de nodige bepalingen moeten worden opgenomen om de respectieve parlementen ten volle bij de in het kader daarvan opgezette activiteiten te kunnen betrekken; G. overwegende dat de raadplegingsprocedures van het partnerschap in hun geheel dienen te worden herzien, en niet alleen op ad hoc basis, zoals tot dusver door de Amerikaanse regering met instemming van de EU is gebeurd, H. onder verwijzing naar de recente ontwikkelingen bij de totstandbrenging door de Europese Unie van een volwaardig wettelijk kader dat zich in de eerste plaats richt op de vergemakkelijking van uitleveringsprocedures en justitiële samenwerking door de invoering van een Europees arrestatiebevel, de oprichting van gezamenlijke onderzoeksteams en van Eurojust, in de tweede plaats op de uitbreiding van het mandaat van Europol teneinde de uitwisseling van gegevens met derde landen, waaronder de VS, te vergemakkelijken en in de derde plaats op het aanleggen van een lijst van terroristische organisaties en de bevriezing van hun tegoeden, en er zijn bezorgdheid over uitsprekend dat er in velerlei opzicht kennelijk krachten in het werk zijn om langs deze weg de burgerrechten te ondermijnen en te beperken, I. in het besef dat de Amerikaanse opvattingen zich in de nasleep van 11 september 2001, ongeacht de betrokken partijen, duidelijk hebben ontwikkeld in de richting van versterking van hun capaciteit om militair op te treden teneinde zich te kunnen verdedigen tegen toekomstige aanslagen; bezorgd over het feit dat de bestaande en potentiële capaciteitsverschillen dreigen te resulteren in een gebrek aan geloofwaardigheid, J. het betreurend dat er bij de Amerikaanse regering sprake is van een neiging tot unilateralisme op een moment dat de internationale gemeenschap zich voor grote uitdagingen gesteld ziet, zoals milieubescherming, ontwikkeling en collectieve veiligheid, die vragen om een versterking van de internationale samenwerking en de inachtneming van de multilaterale regels, K. er zijn bezorgdheid over uitsprekend dat de Verenigde Staten niet zijn overgegaan tot ratificatie van het Protocol van Kyoto over de vermindering van broeikasgassen, het Biodiversiteitsverdrag, het Verdrag tot oprichting van een Internationaal Strafhof, de Conventie van Ottawa tot instelling van een verbod op het gebruik van landmijnen en het verdrag tot invoering van een algeheel verbod op kernproeven; tevens zijn ongerustheid betuigend over de plannen van de VS om zijn NMD-systeem (National Missile Defence) tot ontwikkeling te brengen en te installeren, zijn verwerping van het protocol ter verificatie van de naleving van het Verdrag inzake biologische en toxische wapens, zijn besluit om zich op een aantal punten unilateraal terug te trekken uit het Verdrag inzake chemisch wapens en zijn weigering om het Verdrag van 1989 inzake de rechten van het kind te ondertekenen, L. ervoor pleitend dat de bestaande transatlantische structuren worden aangepast, waarbij de nadruk moet komen te liggen op een duidelijker definitie van de rolverdeling tussen Europa en de Verenigde Staten, M. het betreurend dat er binnen de EU en de VS een ernstig gebrek aan leiderschap is dat ten dele wordt veroorzaakt door het ontbreken van een communautaire aanpak van de EU en een ambigue benadering van de VS, wat ertoe leidt dat er geen helder beeld bestaat ten aanzien van de richting waarin het transatlantisch partnerschap zich in de komende vijf jaar dient te ontwikkelen, 1. onderkent de verstrekkende gevolgen en het diepgaande en blijvende effect van de door de aanslagen van 11 september 2001 teweeggebrachte emoties op de publieke opinie en de instellingen in de VS, die het collectieve geheugen van de natie nog generaties lang en ook haar buitenlands beleid nog tal van jaren zal blijven beheersen; 2. onderstreept dat de aanslagen van 11 september 2001 niets te maken hebben met een zogenaamde botsing van beschavingen en geen op zichzelf staande terroristische daad vormen, maar veeleer voortkomen uit een nieuw en andersoortig conflict dat erop gericht is open samenlevingen te ondermijnen, hetgeen het nauwer aanhalen van de betrekkingen tussen de VS en de EU onontbeerlijk maakt, gezien de gemeenschappelijke waarden die thans in het geding zijn en de belangen die de beide partijen gemeen hebben; 3. beklemtoont dat het internationale terrorisme krachtig moet worden bestreden, niet alleen met militaire middelen maar bovenal door de enorme politieke, sociale, economische en milieuproblemen van de wereld van vandaag aan te pakken; 4. bevestigt opnieuw dat de NAVO niet alleen een fundamentele garantie blijft bieden voor de Euro-Atlantische stabiliteit en veiligheid, maar ook het essentiële kader vormt voor in coalitieverband op te zetten operaties; is ernstig verontrust over het toenemende unilateralisme in het buitenlands beleid van de VS en het gebrek aan belangstelling voor nauw overleg en nauwe samenwerking met de Europese partners; 5. is in dit verband van mening dat een betere samenwerking tussen de VS en de EU met betrekking tot het buitenlands beleid in beslissende mate kan bijdragen aan de oplossing van de belangrijkste crises met betrekking tot met name het Midden-Oosten, alsmede tot de versterking van het imago en de doeltreffendheid van internationale organisaties, in het bijzonder van de Verenigde Naties; 6. wijst op het belang van het koppelingsconcept, dat maakt dat de diverse aspecten van het economisch, politiek en veiligheidsbeleid voortaan nauw met elkaar zijn verweven; onderstreept dat nauwere institutionele betrekkingen tussen de NAVO en de EU noodzakelijk zijn om de beide partijen te versterken door waar nodig het niet-militaire instrumentarium van de EU te doen samengaan met de doorslaggevende militaire capaciteiten van de NAVO; 7. acht het in dit verband noodzakelijk dat de VS en de EU samenwerken teneinde zowel de NAVO als de Nieuwe Transatlantische Agenda aan te passen met het oog op de ontwikkeling van een versterkt transatlantisch partnerschap op basis van een nieuw vertrouwenspact en van het concept van wederzijdse erkenning van de punten waarop een duidelijke definitie van hun respectieve taken mogelijk is; 8. beklemtoont nogmaals dat de EU voor de VS in het kader van de NAVO een coherente, betrouwbare en gelijkwaardige partner moet zijn en dat met het oog daarop moedige stappen moeten worden gezet in de richting van een verregaande integratie van het GBVB in de communautaire structuren; Implicaties van de aanslagen van 11 september 2001 voor de Europees-Amerikaanse veiligheids- en defensieverhoudingen 9. wijst er opnieuw op dat de samenwerking binnen het Atlantisch Bondgenootschap nog steeds van doorslaggevend belang is voor de veiligheid en stabiliteit in de Euro-Atlantische regio en dat het in het belang van het transatlantisch partnerschap is om de capaciteiten van de NAVO en de Europese defensie te versterken; tevens moeten er extra inspanningen worden geleverd om de nog bestaande problemen op terreinen zoals de verhouding tussen de NAVO en het EVDB op lange termijn te kunnen oplossen, waarbij overlapping moet worden voorkomen en samenwerking in de sfeer van de defensie-industrie dient te worden bevorderd; 10. is van mening dat de NAVO zich moet blijven aanpassen aan de nieuwe verhoudingen die de afgelopen tien jaar na de val van de muur van Berlijn zijn ontstaan, waarbij met name moet worden beseft dat niet aan de nieuwe mondiale problemen, zoals de strijd tegen het internationale terrorisme kan worden voorbijgegaan; geeft er zich rekenschap van dat er bij de hervorming van de politieke en militaire structuren sprake is van een accentverschuiving van collectieve defensie naar collectieve veiligheid; 11. neemt nota van het feit dat de ministers van Defensie van de EU en de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB hebben gesproken over de mogelijkheid voor de Europese Unie om vanaf de herfst de NAVO te vervangen bij de vredesmissie "Amber Fox", die gebaseerd is op bescherming van de internationale waarnemers die zich in Macedonië bevinden; 12. wijst met nadruk op de noodzaak om een transatlantische dialoog over de economische, sociale en ecologische oorzaken van onveiligheid te bevorderen teneinde een gemeenschappelijke en alomvattende definitie te ontwikkelen en te komen tot een gemeenschappelijk en alomvattend concept met betrekking tot veiligheid en veiligheidsrisico's; 13. is bezorgd over de zeer uiteenlopende manieren van aanpak van het vraagstuk van de collectieve veiligheid die aan weerszijden van de Atlantische Oceaan lijken te bestaan, en beseft dat prioriteit moet worden toegekend aan belangrijke veiligheidsonderwerpen zoals non-proliferatie van massavernietigingswapens, raketdefensiesystemen en met name de rol van de Verenigde Naties en de Veiligheidsraad; 14. is ervan overtuigd dat het vinden van een antwoord op andere belangrijke mondiale problemen zoals het broeikaseffect (in casu de ratificatie en toepassing van de minimumnormen van het Protocol van Kyoto) en de gerechtigheid in de wereld (in casu de oprichting van het Internationaal Strafhof) ook punten zijn die bij de versterking van de transatlantische betrekkingen speciale aandacht moeten krijgen; 15. bekrachtigt zijn standpunt dat het zeer in het belang van zowel de wereldwijde als de Amerikaanse veiligheid is, dat de VS volledige toegang tot het nieuwe Internationale Strafhof hebben en daaraan onbeperkt deelnemen; is derhalve buitengewoon teleurgesteld over de jongste beslissing van de Amerikaanse regering, om haar toezegging ten aanzien van het Hof terug te trekken, door openlijk te verklaren dat zij het Verdrag niet zal ratificeren en geen verdragspartij wenst te worden; 16. veroordeelt met alle klem het feit dat de Verenigde Staten hun handtekening onder het Verdrag tot oprichting van het Internationale Gerechtshof hebben ingetrokken; stelt dat deze eenzijdige beslissing des te erger is daar zij genomen is net nu de zestig ratificaties verkregen zijn die nodig zijn voor de inwerkingtreding van het Statuut van Rome op 1 juli 2002 en een begin kan worden gemaakt met het berechten van oorlogsmisdaden, genocide en misdaden tegen de mensheid; is ingenomen met de onmiddellijke reactie van de Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor het buitenlands en veiligheidsbeleid en verzoekt de Raad en de Commissie alle nodige en passende maatregelen te nemen om deze veroordeling over te brengen aan de Amerikaanse autoriteiten en de steun van de EU aan de oprichting van het Internationale Strafhof te bevestigen, met name door deel te nemen aan de plechtigheden die op 17 juli 2002 worden gehouden om de inwerkingtreding van het statuut te vieren ter gelegenheid van de vierde verjaardag van de aanneming van het Verdrag tot oprichting van het Internationale Gerechtshof; 17. is er in het bijzonder van overtuigd dat, willen wij enerzijds het partnerschap moderniseren in plaats van het te marginaliseren, de VS dient te zorgen voor zowel technologische samenwerking als openstelling van zijn markten voor defensieaankopen, ten einde het Europese bedrijfsleven te helpen zich verder te ontwikkelen, en dat anderzijds Europa moet samenwerken waar zulks mogelijk is en waar het daartoe in staat is; 18. stelt vast dat er sprake is van dramatische verschillen in kosteneffectiviteit tussen de defensie-uitgaven van de EU en die van de VS, en beklemtoont dat dit alleen kan worden opgelost door moedige stappen op het gebied van wapenaankopen; is van mening dat een sterke, efficiënte en levensvatbare Europese wapenindustrie -met inbegrip van een onderzoeks- en ontwikkelingspotentieel- onontbeerlijk is, wil de Europese defensie-industrie op gelijkere voorwaarden met de Amerikaanse defensie-industrie kunnen concurreren; 19. wijst op de jongste ontwikkelingen op het gebied van het EVDB, inclusief de Europese snelle interventiemacht; is van mening dat voor de verbetering van de militaire capaciteit adequate defensiebegrotingen vereist zijn en dat deze verbetering tot stand kan worden gebracht door de defensie-inspanningen te rationaliseren, door synergie van nationale en multinationale projecten en door verouderde Koude Oorlog-structuren en -legers af te schaffen; dringt er bij de lidstaten op aan het nodige te doen om aan alle te verwachten verplichtingen te kunnen voldoen; 20. merkt op dat een evenwichtige samenwerking tussen de EU en de VS op het gebied van de buitenlandse betrekkingen van wezenlijk belang is om de belangrijkste conflicten in de wereld op te lossen en conflictpreventiestrategieën te ontwikkelen; is in dit verband ingenomen met de positieve resultaten die zijn bereikt bij de gezamenlijke naoorlogse acties op de Balkan; 21. onderstreept dat de transatlantische partners moeten samenwerken en een brede discussie moeten aangaan over de nieuwe bedreigingen op het gebied van de veiligheid teneinde onder inachtneming van de bestaande nonproliferatie- en ontwapeningsverdragen een gemeenschappelijk standpunt te kunnen uitwerken om militarisering van de ruimte en proliferatie van alle soorten massavernietigingswapens tegen te gaan; 22. dringt er bij de EU en de VS op aan zich in te zetten voor het opnieuw tot leven wekken van de instellingen en onderhandelingen over wapenbeheersing op multilateraal niveau binnen het systeem van de Verenigde Naties, alsmede op bilateraal niveau, preventie van een nieuwe wapenwedloop, ondersteuning van regionale en mondiale initiatieven ter voorkoming van de proliferatie van kleine en lichte wapens, het leveren van een bijdrage aan de algemene verscherping van civiele conflictpreventiemaatregelen, en tevens niet alleen alles na te laten wat kan bijdragen tot een verdere verzwakking van de instantie voor controle op de naleving van het Verdrag inzake chemische wapens, maar bovenal onverwijld hun financiële verplichtingen na te komen; Politieke problemen in de nasleep van 11 september 2001 23. wijst erop dat het transatlantisch partnerschap, wil het zich verder kunnen ontwikkelen en effectief aanpassen aan de bestaande nieuwe mondiale context, ruimer en transparanter moet worden opgezet, vanuit de overtuiging dat de mondiale veiligheid en stabiliteit het best zijn gediend bij een krachtige inzet van de leidende naties voor en de inachtneming van institutioneel en op regels gebaseerd multilateralisme in de internationale betrekkingen en binnen internationale organisaties (VN, IMF, Wereldbank, WTO); 24. is van mening dat de gevolgen van de schok van 11 september 2001 voor het transatlantisch partnerschap thans dienen te resulteren in een versterking van de interne politieke dialoog, zodat het gezamenlijk optreden ten aanzien van gemeenschappelijke mondiale prioriteiten permanent kan worden geëvalueerd, gedefinieerd en gecontroleerd; 25. is er ten zeerste van overtuigd dat elke bijdrage aan een mogelijke oplossing voor het mondiale probleem van het Israëlisch-Palestijnse conflict een actieve benadering vereist van beide transatlantische partners, die daarbij nauw moeten samenwerken; 26. betreurt dat de in het kader van de NTA bereikte resultaten beperkt zijn gebleven in vergelijking met de oorspronkelijke doelstellingen ervan, hetgeen voornamelijk te wijten is aan een gebrek aan politieke vastberadenheid en leiderschap, en dat de NTA bij gebrek aan deze componenten in essentie is verworden tot een interbureaucratische exercitie die los staat van haar politieke mentoren; 27. dringt er bij de Commissie op aan bij de politieke dialoog in het kader van het transatlantisch partnerschap een alomvattend ambitieus en coherent voorstel uit te werken als één van de belangrijkste prioriteiten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, en de verschillende instrumenten die haar ter beschikking staan, zoals de RELEX-groep die belast is met de transatlantische betrekkingen, te versterken; 28. stelt in de nasleep van de aanslagen van 11 september 2001 voor, het bestaande partnerschap te versterken door op een aantal terreinen zowel in de politieke als economische sfeer gezamenlijk op te treden; Economische en handelsbetrekkingen 29. spreekt zijn scherpe veroordeling uit over de unilaterale VS-maatregelen in de staalsector, die grote gevolgen hebben voor de kwetsbare wereldeconomie, en steunt de Commissie en de lidstaten in hun acties tegen deze maatregelen; 30. veroordeelt de recente beslissing van de regering en het congres van de Verenigde Staten om in te stemmen met een aanzienlijke verhoging van de landbouwsubsidies, wat een vertrouwensbreuk betekent in het licht van de verplichting die de Verenigde Staten en andere WTO-leden van Doha in 2001 zijn aangegaan om te onderhandelen over substantiële verlaging van de concurrentieverstorende landbouwsubsidies; vreest dat deze Amerikaanse maatregel de WTO-onderhandelingen zal ondermijnen, wat rampzalige gevolgen zal hebben voor de wereldhandel en in in het bijzonder voor de duurzame ontwikkeling en de exportvooruitzichten van de ontwikkelingslanden; 31. pleit bij de Commissie voor een voorstel tot actualisering van het TEP tegen het einde van de zomer van 2002 met het oog op een meer substantiële economische agenda die rekening houdt met de 'positieve agenda' die overeengekomen is op de VS/EU-top in mei 2002 en de voorstellen in deze resolutie; dringt voorts aan op een analyse van de werking van het TEP en een duidelijke strategie voor de toekomstige transatlantische politieke en economische samenwerking voor het einde van 2002; 32. geeft er zich rekenschap van dat niet meer dan 2% van de transatlantische handel aanleiding geeft tot geschillen tussen de beide partijen en dat er dan ook snel oplossingen moeten worden gevonden die in overeenstemming zijn met de verplichtingen volgens de regels van de Wereldhandelsorganisatie en dat er naar middelen moet worden gezocht om nauwer en doeltreffender samen te werken aan een oplossing voor handelsgeschillen die tot verdeeldheid kunnen leiden, zoals het lopende conflict over staal en over de door bedrijven te heffen omzetbelasting over buitenlandse verkopen ("foreign sales corporation tax"); verzoekt de Commissie om het vroegtijdig waarschuwingssysteem via een herziene versie van de TEP-regeling verder uit te bouwen en de invoering van een geformaliseerde inter partes-procedure te evalueren met behulp waarvan handelsgeschillen bilateraal kunnen worden opgelost alvorens de bestaande multilaterale WTO-arbitrageprocedure wordt geopend; 33. erkent de waarde van de transatlantische dialogen, maar beveelt dringend aan de daarmee beoogde doeleinden nieuw leven in te blazen en ze duidelijker te omschrijven; met name de TABD zou zijn functionele structuren moeten reorganiseren, zich op andere doelstellingen moeten richten en zijn werkzaamheden moeten stroomlijnen; dringt er bij de Commissie op meer aandacht te besteden en meer steun te verlenen aan het functioneren van transatlantische initiatieven voor het MKB, met name TASBI; 34. verzoekt de Europese Unie en de Verenigde Staten de transatlantische milieudialoog (TAED), die al meer dan een jaar tot stilstand is gekomen, nieuw leven in te blazen; 35. geeft er zich rekenschap van dat de voornaamste obstakels voor de transatlantische samenwerking gelegen zijn in de opheffing van de nog resterende tarifaire en non-tarifaire belemmeringen, vooral in de dienstensector en de textielsector, hetgeen te wijten is aan een gebrek aan internationaal overeengekomen regels en controleprocedures; 36. verzoekt de Commissie toezicht te blijven houden op het akkoord inzake gegevensbescherming ("safe harbour"), de ruimere toepassing daarvan aan te moedigen, en daarover voor zover nodig verslag uit te brengen aan het Europees Parlement, o.a. ook m.b.t. de uitbreiding van het toepassingsgebied van de bewuste regeling tot belangrijke sectoren die daarvan nu nog uitgesloten zijn, met name de financiële diensten; 37. onderstreept dat de parlementen effectief bij de gestructureerde transatlantische samenwerking moeten worden betrokken, hetgeen aan Europese zijde zou impliceren dat de veelal informele invloed van het Europees Parlement een officieel karakter moet krijgen; is voornemens zich zorgvuldig bezig te houden met de vraag naar de noodzaak en de operationele status van een vertegenwoordiger van het Europees Parlement in Washington die de werkzaamheden van de Commissie met betrekking tot de wetgevende activiteiten van Congres en Senaat aanvult; 38. dringt er bij de EU en de VS op aan overeenstemming te bereiken over een hernieuwde en alomvattende strategie ter coördinatie van hun beleid, met name op economisch terrein, teneinde het vertrouwen in de wereldmarkt te herstellen en gemeenschappelijke acties op touw te zetten binnen de daartoe aangewezen internationale fora, en wel door: 39. verzoekt de Commissie het EP systematisch te informeren over de lopende duurzaamheidsevaluaties voor elk beleidsinitiatief dat van belang is voor de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten; 40. roept de Europese Unie en de Verenigde Staten op te waarborgen dat de regels van de Wereldhandelsorganisatie genoeg plaats inruimen voor rechtmatige nationale maatregelen ter bescherming van de gezondheid van verbruikers, van dieren en van het milieu, en dat nationale en internationale initiatieven om sociale, gezondheids- en milieunormen aan te scherpen, in WTO-verband voldoende aandacht krijgen; 41. verzoekt de Europese Unie en de Verenigde Staten bij de komende WTO-onderhandelingen over handel en milieu constructief samen te werken, vooral om gedaan te krijgen dat in de WTO-regels recht wordt gedaan aan de doelstellingen en bepalingen van de multilaterale milieuovereenkomsten, om liberalisering te bewerkstelligen van de handel in milieugoederen en -diensten die een tastbare verbetering van duurzame productie en consumptie in de hand werken, en om te zorgen dat het gebruik en de ontwikkeling van milieu-etiketteringsregelingen wordt vergemakkelijkt; 42. wijst nogmaals met nadruk op de noodzaak van een wereldwijde en multilaterale aanpak van de strijd tegen klimaatverandering en herhaalt zijn standpunt dat het proces van Kyoto het centrale werkinstrument van een dergelijke strategie blijft; maakt zich derhalve ernstig zorgen over de Amerikaanse strategie inzake klimaatverandering zoals die op 14 februari 2002 is bekendgemaakt en waardoor de unilaterale benadering van de Amerikaanse regering op dit punt wordt bevestigd; 43. pleit voor ruimere toepassing van het mechanisme ter voorkoming van geschillen, dat ondersteund moet worden door het vaste voornemen van zowel de Amerikaanse als Europese onderhandelaars en wetgevers om zich grotere inspanningen te getroosten teneinde geschillen in een vroeg stadium de kop in te drukken; 44. verzoekt de Commissie een strategie uit te werken voor samenwerking met de VS op het gebied van "kritische infrastructuren", zoals o.a. elektriciteitscentrales, watervoorzieningssystemen, telecommunicatienetwerken, vervoer en cargo, die mogelijk als doelwit kunnen fungeren voor criminele en terroristische aanslagen; verzoekt de Commissie tevens aan te sturen op nauwe samenwerking tussen de centra voor "cyberveiligheid" die momenteel worden opgericht, en het Europees Parlement verslag uit te brengen over deze vorm van samenwerking; 45. wijst op het belang voor de handel van het vaststellen van spelregels tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten met betrekking tot tarifaire en non-tarifaire handelsbelemmeringen, om te zorgen dat de toegang tot de respectieve markten wederkerig is; 46. dringt aan op een in onderling overleg tot stand te brengen gecoördineerd EU/VS-programma ter vermindering van de afhankelijkheid van niet-hernieuwbare energiebronnen, zodat de mededingingsverhoudingen niet worden verstoord; 47. is ingenomen met de afwijzing door de Senaat van de Verenigde Staten van de plannen om in het beschermde natuurgebied "Arctic National Wildlife Refuge" naar olie te gaan boren; Ideeën voor een vernieuwd transatlantisch partnerschap voor het derde millennium 48. pleit ervoor het nastreven van gemeenschappelijke mondiale belangen (verspreiding van democratie, eigentijds bestuur, open samenlevingen en markten, duurzame economieën, vrijheid van meningsuiting, fundamentele mensenrechten en inachtneming van de beginselen van de rechtsstaat over de gehele wereld) te verheffen tot de centrale kenmerkende politieke doelstelling van het transatlantisch partnerschap; 49. is van mening dat de in de jongste mededeling van de Commissie over een nieuwe impuls voor de betrekkingen tussen de EU en de VS aangedragen oplossingen - die zich voornamelijk richten op het definiëren van een strategie en het bereiken van concrete resultaten om het aantal topconferenties te beperken, greep te krijgen op de snelle toename van het aantal spoedeisende vraagstukken en beleidsmakers in een institutioneel kader met elkaar te verbinden - nader moeten worden uitgewerkt om te kunnen voldoen aan de eisen die de ontwikkeling van het transatlantisch partnerschap stelt; 50. verzoekt de Commissie een tegen uiterlijk 30 september 2002 uit te brengen omstandig rapport op te stellen over de toekomstige transatlantische betrekkingen, waarin zij de zich ontwikkelende verbanden tussen het politiek, economisch en veiligheidsbeleid nader uiteenzet, alsmede de gevolgen die een en ander heeft voor de verdere integratie van het EVDB, teneinde te kunnen functioneren als een even consistente partner als de VS zelf; 51. is voor wat betreft de kortere termijn zeer te spreken over de prioriteiten van het Spaanse voorzitterschap van de Europese Unie, dat o.a. communautaire initiatieven omvat in de strijd tegen het terrorisme en zich richt op de noodzakelijke versterking van de betrekkingen tussen de EU en de VS buiten de commerciële sfeer om; 52. verzoekt de Verenigde Staten hun samenwerking met de EU bij de bestrijding van het witwassen van geld en het gebruik van internationale financiële kapitaalstromen en offshore-centra voor criminele doeleinden te intensiveren, en zich niet te beperken tot bestrijding van de financiering van het terrorisme; 53. dringt er bij de EU en de VS op aan zich in te zetten voor het opnieuw tot leven wekken van de instellingen en onderhandelingen over wapenbeheersing op multilateraal niveau binnen het systeem van de Verenigde Naties, alsmede op bilateraal niveau, ter preventie van een nieuwe wapenwedloop, ondersteuning van regionale en mondiale initiatieven ter voorkoming van de proliferatie van kleine en lichte wapens en om een bijdrage te leveren aan de algemene verscherping van de civiele conflictpreventiemaatregelen; 54. formuleert met het oog op een nauwere parlementaire betrokkenheid bij dit proces de volgende suggesties: 55. spreekt er zijn verontrusting over uit dat als gevolg van het ontbreken van de nodige politieke wil: 56. betreurt het dat andere vormen van transatlantische dialoog zoals de Transatlantische Consumentendialoog (TACD), de Transatlantische Vakbondsdialoog (TALD) en vooral de Transatlantische Milieudialoog (TAED) geen bevredigende resultaten hebben opgeleverd; dringt erop aan dat reële prioriteit wordt gegeven aan een effectief en evenwichtig functioneren van deze dialoogstructuren; 57. dringt aan op een verhoging van het begrotingskrediet voor het samenwerkingsprogramma EG/VS op het gebied van hoger onderwijs en beroepsopleiding (2001-2005), ten einde meer steun te kunnen verlenen aan instellingen voor hoger onderwijs en beroepsonderwijs en -opleiding, zodat samenwerkingsverbanden kunnen worden opgezet om gezamenlijke projecten van de EU en de VS ten uitvoer te leggen; 58. dringt aan op uitbreiding van het jongerenprogramma teneinde uitwisselingsprojecten tussen jongerenorganisaties in de EU en de VS te kunnen opzetten, zodat meer inzicht ontstaat in de politieke en sociale realiteit aan weerszijden van de Atlantische Oceaan; acht het wenselijk een transatlantische jongerendialoog tot stand te brengen; 59. betreurt het besluit van de regering van de Verenigde Staten, afstand te nemen van de ondertekening van het Verdrag inzake het Internationaal Strafhof; 60. veroordeelt het recente besluit van de Verenigde Staten om het verdrag tot oprichting van het Internationaal Strafhof niet te ratificeren, in strijd met de door president Clinton op 31 december 2000 gedane toezegging; roept de VS op tot een constructieve dialoog met betrekking tot het Internationaal Strafhof en de uiteindelijke ratificatie daarvan; roept de VS voorts op het Protocol van Kyoto te ondertekenen en te ratificeren, en toe te treden tot andere belangrijke internationale verdragen met betrekking tot antipersoonsmijnen en mensenrechten, en daarnaast tevens het Biodiversiteitsverdrag, de Conventie van Ottawa tot instelling van een verbod op het gebruik van landmijnen en het Verdrag tot invoering van een algeheel verbod op kernproeven te ratificeren, en hun toezegging om zich te houden aan het nucleair non-proliferatieverdrag gestand te doen; 61. verzoekt om beëindiging van het embargo tegen Cuba, alsmede opheffing van de extraterritoriale "Helms-Burton"-wet; 62. spreekt zijn veroordeling uit over het feit dat de doodstraf in 38 VS-staten nog steeds ten uitvoer wordt gelegd, en verzoekt de VS de doodstraf af te schaffen; dringt voorts aan op verdergaande samenwerking tussen de EU en de VS op het gebied van de mensenrechten; 63. is verheugd over het resultaat van de EU/VS-top die op 3 mei 2002 is gehouden in Washington en steunt met name het concept van een positieve agenda; beveelt aan dat er voorstellen worden uitgewerkt om de NTA aan te passen aan de nieuwe omstandigheden, om te bereiken dat de herziening van de NTA tegen eind 2004 kan worden voltooid, zodat o.a. op basis van de hierboven gedane suggesties een hernieuwd partnerschap kan worden opgebouwd; o o o 64. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de parlementen van de lidstaten en de president en het Congres van de Verenigde Staten van Amerika.