(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2005)0115 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 152 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0097/2005), – gezien het besluit van de Conferentie van voorzitters van 30 juni 2005 om het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming (2007-2013) op te splitsen zodat zowel de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid als de Commissie interne markt en consumentenbescherming ten principale bevoegd zijn en hierover twee afzonderlijke verslagen zullen opstellen; – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en het advies van de Begrotingscommissie ( A6-0030/2006 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 16 maart 2006, met het oog op de aanneming van Besluit nr. .../2006/EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2007 -2013) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 152, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) De Gemeenschap zet zich ervoor in de gezondheid te bevorderen en te verbeteren, ziekten te voorkomen en terug te dringen en potentiële gezondheidsbedreigingen tegen te gaan . Zij moet op gecoördineerde en samenhangende wijze tegemoetkomen aan de bekommernissen en de verwachtingen van haar burgers . Door acties op het gebied van volksgezondheid , die ten opzichte van de acties van de lidstaten een toegevoegde waarde hebben, kan de Gemeenschap bijdragen tot de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de burgers. (2) Bij de vaststelling en uitvoering van alle beleidsmaatregelen en activiteiten van de Gemeenschap moet voor een hoog beschermingsniveau van de gezondheid worden gezorgd. Overeenkomstig artikel 152 van het Verdrag dient de Gemeenschap op dit gebied een actieve rol te spelen door middel van maatregelen die de lidstaten niet individueel kunnen nemen, en door het coördineren van de maatregelen van de lidstaten, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel. De Gemeenschap eerbiedigt ten volle de bevoegdheden van de lidstaten voor het inrichten en verlenen van hun gezondheidsdiensten en medische zorg. (3) De Gemeenschap moet bij de instandhouding en bevordering van de gezondheid van haar burgers ook oog hebben voor de ethische waarden en de bestaande gedragscodes in acht nemen. (4) De gezondheidszorg kenmerkt zich enerzijds door haar grote mogelijkheden voor groei, vernieuwing en dynamiek, en anderzijds door de uitdagingen waarmee zij wordt geconfronteerd ten aanzien van de financiële en sociale duurzaamheid en efficiëntie van de gezondheidszorgstelsels, onder andere ten gevolge van de toenemende levensverwachting en de medische vooruitgang. (5) Het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) (5) was het eerste geïntegreerde programma van de Europese Gemeenschap op dit gebied en heeft reeds een aantal belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen opgeleverd. (6) Er bestaat een aantal ernstige grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen met een mogelijke wereldwijde dimensie, en daarnaast steken nieuwe bedreigingen de kop op die verdere communautaire actie noodzakelijk maken. De Gemeenschap moet deze ernstige grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen prioritair behandelen. Monitoring, vroegtijdige waarschuwing voor en acties ter bestrijding van ernstige gezondheidsbedreigingen vragen om een Gemeenschap die in staat is op gecoördineerde en effectieve wijze te reageren. (7) Volgens het rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie over de Europese gezondheid van 2005 liggen de voornaamste oorzaken van de ziektelast in het Europese deel (in termen van "disability adjusted life-years" (DALY's)) in niet-overdraagbare aandoeningen (77% van het totaal), externe oorzaken van letsel en vergiftiging (14%) en overdraagbare aandoeningen (9%). De zeven meest frequente aandoeningen zijn: ischemische hartaandoeningen, unipolaire depressieve stoornissen, cerebrovasculaire aandoeningen, stoornissen door alcoholgebruik, chronische longziekten, longkanker en verkeersletsel. Deze vertegenwoordigen 34 % van de DALY's in het Europese deel. De zeven belangrijkste risicofactoren zijn: tabak, alcohol, hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte, overgewicht, geringe consumptie van fruit en groente en gebrek aan lichaamsbeweging. Deze vertegenwoordigen 60% van de DALY's. Daarnaast vormen ook overdraagbare aandoeningen als HIV/aids, griep, tuberculose en malaria een steeds grotere bedreiging voor de bevolking in Europa. Een belangrijke taak van het programma zou liggen in een betere inventarisatie van de voornaamste gezondheidslasten in de Gemeenschap. (8) De acht belangrijkste doodsoorzaken als gevolg van niet-overdraagbare aandoeningen in het Europese deel van de WHO zijn hart- en vaatziekten, neuropsychiatrische stoornissen, kanker, spijsverteringsaandoeningen, ademhalingsaandoeningen, aandoeningen van de zintuigen, musculoskeletale aandoeningen en diabetes mellitus. Bovendien kan uit een recente, op basis van een WHO-ziektemodel uitgevoerde studie worden afgeleid dat de mortaliteit als gevolg van diabetes waarschijnlijk aanzienlijk hoger is dan eerdere globale schattingen op basis van overlijdensverklaringen, omdat mensen met diabetes meestal aan een hart- en vaatziekte of een nieraandoening bezwijken. (9) Volksgezondheid dient op een holistische en pluralistische wijze te worden benaderd en daarom dienen complementaire en alternatieve geneeskunde opgenomen te worden bij de acties waaraan het programma steun verleent. (10) Diabetes en zwaarlijvigheid vormen een ernstige bedreiging voor de burgers van de Europese Unie. Het programma moet deze belangrijke kwestie dan ook aanpakken, o.a. door relevante gegevens te verzamelen en te analyseren. (11) Een groot percentage van alle vormen van kanker kan worden voorkomen. Er moet voortdurend worden gewerkt aan het beter en sneller vertalen van de kennis over kankerpreventie en -bestrijding in maatregelen voor de volksgezondheid. (12) Microbiële resistentie tegen antibiotica en ziekenhuisinfecties wordt een steeds grotere gezondheidsbedreiging in Europa. Het baart grote zorgen dat er zo weinig onderzoek naar nieuwe antibiotica wordt gedaan en dat bestaande antibiotica goed moeten worden gebruikt. Daarom is het belangrijk relevante gegevens te verzamelen en te analyseren. (13) Versterking van de rol van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding is van groot belang om de gevolgen van overdraagbare ziekten centraal te verminderen. (14) Verdere inspanningen zijn nodig om de reeds door de Gemeenschap gestelde doelstellingen en doelen op het gebied van de volksgezondheid te kunnen halen. Daarom is het zinvol een tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2007-2013) (hierna: "het programma" genoemd), als vastgelegd in dit Besluit, vast te stellen ter vervanging van Besluit nr. 1786/2002/EG , dat bijgevolg moet worden ingetrokken. (15) Het programma borduurt voort op de structuur, mechanismen en activiteiten van het vorige programma voor communautaire actie op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) en voegt hieraan nieuwe doelstellingen toe alsmede lering uit de met de reeds uitgevoerde acties en maatregelen opgedane ervaring en kennis. Het programma zal bijdragen aan de verwezenlijking van een hoog niveau van lichamelijke en geestelijke gezondheid en meer gelijkheid op gezondheidsgebied in de hele Gemeenschap. Hiertoe wordt aangestuurd op acties die zich richten op het verbeteren van de volksgezondheid, het voorkomen van ziekten en stoornissen bij de mens en het wegnemen van bronnen van gevaar voor de gezondheid, met het oog op de bestrijding van de morbiditeit en vroegtijdige sterfte, rekening houdend met geslacht, etnische afkomst en leeftijd. (16) Het programma moet de nadruk leggen op het verbeteren van de gezondheid en het stimuleren van een gezonde levensstijl bij kinderen en jonge mensen. (17) Het programma kan bijdragen tot de verwezenlijking van doelstellingen, namelijk burgers beschermen tegen risico's en gezondheidsbedreigingen, met inbegrip van deze waarop ze als individu geen vat hebben, zoals verslaving aan voorgeschreven geneesmiddelen, en hen helpen hun niveau van lichamelijke en geestelijke gezondheid te optimaliseren, hun betere toegang geven tot informatie over deze risico's en bedreigingen, en hen daarbij in staat stellen met kennis van zaken beslissingen te nemen die het best bij hun belangen passen . (18) Het programma moet de mainstreaming van doelstellingen op gezondheidsgebied in alle communautaire beleidslijnen en activiteiten ondersteunen. (19) Een stijging van het aantal gezonde levensjaren, ook wel de handicapvrije levensverwachting genoemd, door ziekten en aandoeningen te voorkomen en gezond oud worden te bevorderen, is belangrijk voor het welzijn van de burgers van de EU en helpt bij het aangaan van de uitdagingen van het proces van Lissabon ten aanzien van de kennismaatschappij en de duurzaamheid van overheidsfinanciën, die door de stijgende kosten van de gezondheidszorg en de sociale zekerheid onder druk staan. (20) De uitbreiding van de Europese Unie heeft extra punten van zorg met zich meegebracht op het gebied van de ongelijkheden in de volksgezondheid in de EU, die door toekomstige uitbreidingen waarschijnlijk nog groter zullen worden. Deze kwestie moet derhalve een van de prioriteiten van het programma zijn. (21) Het programma moet bijdragen aan het achterhalen van de oorzaken van ongelijkheden op gezondheidsgebied en onder andere de uitwisseling van "best practices" voor de aanpak daarvan aanmoedigen. (22) Voor het effectief volgen van het gezondheidspeil in de Europese Unie is het van essentieel belang dat er stelselmatig vergelijkbare gegevens worden verzameld, verwerkt en geanalyseerd. Dit stelt de Commissie en de lidstaten in staat de informatie aan het publiek te verbeteren en passende strategieën, beleidsmaatregelen en acties ten behoeve van een hoog beschermingsniveau van de menselijke gezondheid te formuleren. In de diverse acties en ondersteuningsmaatregelen moet worden gestreefd naar compatibiliteit en interoperabiliteit van de systemen en netwerken voor de uitwisseling van informatie en gegevens over de ontwikkeling van de volksgezondheid. Geslacht, leeftijd en etnische afkomst zijn belangrijke gezondheidsoverwegingen. Daarom moeten alle relevante gegevens dienovereenkomstig worden geanalyseerd. (23) Bij het verzamelen van gegevens moeten de desbetreffende wettelijke bepalingen met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens in acht worden genomen. (24) "Best practices" vormen de beste keuze, omdat de bevordering, preventie en behandeling van ziekten en letsel in termen van efficiëntie en effectiviteit moeten worden gemeten en niet louter in economische termen. Het is derhalve van essentieel belang richtsnoeren en indicatoren vast te stellen en een uitwisseling van "best practices" te organiseren. (25) Het is belangrijk "best practices" en de nieuwste behandelwijzen op het gebied van ziekten en letsel te stimuleren teneinde de verdere verslechtering van de gezondheid te voorkomen, en voor specifieke aandoeningen referentiecentra te ontwikkelen. Het is tevens belangrijk goed doordachte alternatieven te stimuleren die om sociale, ethische of andere persoonlijke redenen mogelijk de voorkeur verdienen. (26) Er moeten maatregelen ter preventie van letsel worden genomen door gegevens te verzamelen, letseldeterminanten te bepalen en relevante informatie te verspreiden. (27) Het programma moet bijdragen aan het verzamelen van gegevens en de bevordering van relevante beleidslijnen met betrekking tot de mobiliteit van patiënten, evenals tot de mobiliteit van gezondheidswerkers. Het moet de verdere ontwikkeling van de Europese e-gezondheidsruimte en met name de Europese ziektekostenverzekeringskaart vergemakkelijken, met name via gezamenlijke Europese initiatieven met andere EU-beleidsgebieden, waarbij tevens wordt voorzien in strenge kwaliteitscriteria voor websites over gezondheid. (28) De bevordering van telegeneeskundige toepassingen kan aan de mobiliteit van patiënten en aan de medische thuiszorg bijdragen, waardoor de druk op de eerstelijnszorg en de belasting die door ziekten en letsel wordt veroorzaakt, worden verlicht. (29) Milieuverontreiniging vormt een ernstig risico voor de gezondheid en is een grote bron van zorg voor de Europese burgers. Er moeten specifieke acties worden gericht op kinderen en andere groepen die bijzonder kwetsbaar zijn voor risicovolle milieuomstandigheden. Het programma moet een aanvulling zijn op de acties in het kader van het Actieplan voor milieu en gezondheid 2004-2010 (6) . (30) In het programma moeten ook gendergerelateerde ziekten (zoals borst- en prostaatkanker, botontkalking, enz.) aan de orde komen. (31) Het programma moet bijdragen aan het wegwerken van gender- en leeftijdsvooroordelen bij de klinische behandeling van patiënten, in de systemen voor gezondheidszorg, in het onderzoek en in het overheidsbeleid. (32) De gezondheidsfactoren die tot de dalende geboortecijfers in Europa bijdragen, moeten eveneens op adequate wijze worden aangepakt. (33) Het voorzorgsbeginsel en de risicobeoordeling zijn sleutelfactoren bij de bescherming van de menselijke gezondheid en moeten derhalve bij een verdere integratie in andere communautaire beleidslijnen en activiteiten worden meegenomen. (34) Om bij de uitvoering van het programma voor een hoge mate van coördinatie tussen de acties en initiatieven van de Gemeenschap en de lidstaten te zorgen, moet de samenwerking tussen de lidstaten worden bevorderd en moet de effectiviteit van de bestaande en toekomstige netwerken op het gebied van de volksgezondheid worden vergroot. (35) Bij de uitvoering van het programma moet rekening worden gehouden met de betrokkenheid van de nationale, regionale en lokale instanties op het passende niveau overeenkomstig de nationale stelsels. (36) Coördinatie met andere communautaire beleidsgebieden en programma's vormt een essentieel onderdeel van de doelstelling om het gezondheidsbeleid in andere beleidsgebieden te integreren. Om synergieën te bevorderen en dubbel werk te voorkomen, moeten samen met gerelateerde communautaire programma's en acties maatregelen worden genomen en zal in voorkomend geval gebruik worden gemaakt van andere communautaire middelen en programma's, zoals de communautaire kaderprogramma's voor onderzoek en de resultaten daarvan, de Structuurfondsen, het Cohesiefonds, het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, het Europees Solidariteitsfonds en het communautair statistisch programma. Verder moet ervoor worden gezorgd dat het gezondheidsaspect in al deze fondsen en programma's wordt opgenomen. (37) De EU moet meer investeren in gezondheid en daaraan gerelateerde projecten. Hiertoe moeten de lidstaten in hun nationale programma's aangeven op welke gebieden hun gezondheidszorg verbetering behoeft. Men moet zich beter bewust worden van de mogelijkheden van EU-financiering voor de gezondheidszorg. De uitwisseling van ervaringen met de financiering van de gezondheidszorg via de structuurfondsen tussen de lidstaten moet worden aangemoedigd. (38) Niet-gouvernementele organisaties en gespecialiseerde netwerken spelen ook een belangrijke rol bij de bevordering van de volksgezondheid en het opkomen voor de belangen van de burgers met betrekking tot het gezondheidsbeleid in de Gemeenschap. Zij hebben voor hun ontwikkeling en functioneren bijdragen van de Gemeenschap nodig. In dit besluit moeten de toekenningscriteria worden vastgelegd, alsmede de eis tot financiële transparantie van niet-gouvernementele organisaties en gespecialiseerde netwerken die voor Gemeenschapssteun in aanmerking komen. Gezien de specifieke aard van de organisaties in kwestie en in gevallen van uitzonderlijk nut kan bij de verlening van communautaire steun voor het functioneren van deze organisaties worden afgeweken van het beginsel van geleidelijke degressie van het bedrag van de communautaire steun. (39) Bij de uitvoering van het programma moet gebruik worden gemaakt van het bij Besluit 2004/858/EG van de Commissie van 15 december 2004 (7) opgerichte Agentschap voor het volksgezondheidsprogramma. Daarbij moet ook nauw worden samengewerkt met desbetreffende organisaties en agentschappen, met name met het bij Verordening (EG) nr. 851/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 (8) opgerichte Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). De Commissie moet het ECDC alle in het kader van het programma vergaarde informatie en gegevens ter beschikking stellen die voor de uitvoering van zijn taak relevant zijn. (40) De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen moeten worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (9) , met inachtneming van de behoefte aan transparantie en een redelijk evenwicht tussen de verschillende doelstellingen van het programma. (41) De Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte (hierna "de EER-Overeenkomst" genoemd) voorziet in samenwerking op het gebied van gezondheid tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie die deel uitmaken van de Europese Economische Ruimte (hierna "de EVA/EER-landen" genoemd) anderzijds. Ook andere landen moeten aan het programma kunnen deelnemen, met name de nabuurschapslanden, de landen die lidmaatschap aanvragen, de kandidaat-lidstaten en de toetredingslanden, met name rekening houdend met de mogelijke gevolgen in de Gemeenschap van gezondheidsrisico's in andere landen. (42) Om de doelstellingen van het programma te helpen verwezenlijken, moeten de nodige betrekkingen met derde landen die niet aan het programma deelnemen, worden bevorderd, rekening houdend met eventuele overeenkomsten tussen die landen en de Gemeenschap. Daarbij kunnen derde landen op gebieden van gemeenschappelijk belang extra activiteiten uitvoeren als aanvulling op de door het programma gefinancierde activiteiten, maar daarvoor wordt geen financiële bijdrage uit hoofde van het programma verleend. (43) Met het oog op een maximale effectiviteit en efficiëntie van de acties op het gebied van gezondheid op communautair en internationaal niveau moet worden samengewerkt met desbetreffende internationale organisaties zoals de Verenigde Naties en gespecialiseerde VN-agentschappen zoals de Wereldgezondheidsorganisatie, de Raad van Europa en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling in Europa. (44) De voortgang bij de realisatie van de gezondheidsdoelstellingen van dit programma moet worden gemeten en geëvalueerd om de waarde en de impact van het programma te vergroten. De genomen maatregelen moeten regelmatig worden gemonitord en geëvalueerd, onder andere door onafhankelijke externe evaluaties. (45) Overeenkomstig de in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteits- en evenredigheidsbeginselen mag de Gemeenschap op gebieden die niet onder haar exclusieve bevoegdheid vallen, zoals volksgezondheid, slechts optreden indien en voorzover de beoogde doelstellingen vanwege de omvang of de gevolgen beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt. De doelstellingen van dit programma kunnen vanwege de complexiteit, het transnationale karakter en de onvolledige beheersing door de lidstaten van de op de gezondheid van invloed zijnde factoren niet in voldoende mate door de lidstaten worden verwezenlijkt. Bijgevolg moeten de acties en maatregelen van de lidstaten door middel van dit programma worden ondersteund en gecoördineerd. Het programma kan voor de gezondheidsbevordering en de gezondheidsstelsels in de Gemeenschap een significante meerwaarde hebben, te weten door de ondersteuning van structuren en programma's die de capaciteiten van individuele personen, instellingen, verenigingen, organisaties en organen op het gebied van de gezondheidszorg ten goede komen. De uitwisseling van ervaringen en beste praktijken wordt hierdoor vergemakkelijkt en er wordt een basis verschaft voor een gemeenschappelijke analyse van de factoren die op de volksgezondheid van invloed zijn. Het programma kan eveneens een toegevoegde waarde bieden bij bedreigingen van de volksgezondheid van transnationale aard (bijvoorbeeld besmettelijke ziekten, milieu- of voedselverontreiniging) voorzover daarbij gemeenschappelijke strategieën en acties de aangewezen manier vormen om gezondheid en veiligheid te beschermen, de gezondheidsgerelateerde economische belangen van de burgers te bevorderen en de economische last voor de Europese burgers als patiënt te verlichten. (46) In artikel 2 van het Verdrag wordt bepaald dat de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen een taak van de Europese Gemeenschap is. In artikel 3, lid 2 van hetzelfde Verdrag wordt bepaald dat de Gemeenschap er bij alle communautaire activiteiten naar streeft de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. Een van deze activiteiten bestaat uit het nastreven van een hoog niveau van gezondheidsbescherming. In het kader van deze twee artikelen moeten alle doelstellingen en acties die onder het programma op het gebied van gezondheid vallen, een beter begrip en erkenning van de respectieve gezondheidsbehoeften en -benaderingen van mannen en vrouwen stimuleren. (47) De Commissie moet zorgen voor een vlotte overgang tussen dit programma en het eerste programma dat het vervangt, met name wat betreft het nakomen van de reeds gedane financieringsverplichtingen . BESLUITEN: Artikel 1 Vaststelling van het tweede programma Voor de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2013 wordt het tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (hierna "het programma" genoemd) vastgesteld. Artikel 2 Algemeen doel en specifieke doelstellingen 1. Het programma dient ter aanvulling en ondersteuning van het beleid van de Gemeenschap en de lidstaten , heeft ten opzichte van dat beleid een toegevoegde waarde , en draagt bij tot de bescherming en bevordering van de gezondheid en veiligheid van de mens , de preventie van ziekten, aandoeningen en letsel bij de mens en de verbetering van de volksgezondheid . 2. Met de in de bijlage vermelde acties en instrumenten worden de volgende doelstellingen nagestreefd : 3. Het programma moet tevens bijdragen aan: Artikel 3 Uitvoering 1. Voor de uitvoering van de acties ter verwezenlijking van het algemene doel en de specifieke doelstellingen als bedoeld in artikel 2 mag gebruik worden gemaakt van alle passende wijzen van uitvoering en financiering die volgens de procedure in artikel 7, lid 2 worden vastgesteld , waaronder met name: 2. Voor de toepassing van lid 1, onder a), bedraagt de financiële bijdrage van de Gemeenschap maximaal: De Commissie kan als algemene regel kiezen voor een basisfinanciering van twee jaar via een partnerschapskaderovereenkomst. Overeenkomstig artikel 163 van Verordening (EG, Euratom) nr. 2342/2002 van de Commissie van 23 december 2002 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (10) vormt zo'n partnerschap een samenwerkingsrelatie op lange termijn tussen de begunstigde en de Commissie, voor een periode van maximaal twee jaar. 3. Voor de toepassing van lid 1, onder a), mag de financiële bijdrage van de Gemeenschap, indien dat gezien de aard van de nagestreefde doelstelling gepast is, gemeenschappelijke financiering door de Gemeenschap en een of meer lidstaten of door de Gemeenschap en de bevoegde autoriteiten van andere deelnemende landen omvatten. In dat geval bedraagt de bijdrage van de Gemeenschap maximaal 50%, behalve in gevallen van uitzonderlijk nut, waarin de bijdrage van de Gemeenschap maximaal 70% bedraagt. De bijdragen van de Gemeenschap kunnen worden toegekend aan overheidsinstanties of non-profitorganisaties die door de betrokken lidstaat of bevoegde autoriteit worden aangewezen en door de Commissie worden aanvaard. Deze bijdragen van de Gemeenschap moeten worden toegekend op basis van de criteria voor patiënten- en consumentenorganisaties zoals die door het Europees Geneesmiddelenagentschap zijn vastgesteld (september 2005). 4. Voor de toepassing van lid 1, onder a), mogen de financiële bijdragen van de Gemeenschap ook in de vorm van een forfaitaire financiering worden verstrekt, mits dit gezien de aard van de desbetreffende acties gepast is. De maximale percentages als bedoeld in de leden 2 en 3 zijn niet van toepassing op dergelijke financiële bijdragen. De criteria voor de selectie, monitoring en evaluatie van dergelijke acties worden zo nodig aangepast. Artikel 4 Uitvoering van het programma 1. De Commissie zorgt overeenkomstig de artikelen 7 en 8 en in nauwe samenwerking met de lidstaten voor de uitvoering van de in het programma bepaalde acties en maatregelen en voor een harmonieuze en evenwichtige ontwikkeling daarvan . 2. Als bijdrage aan de tenuitvoerlegging moet de Commissie zorgen voor de coördinatie en, indien nodig, de integratie van netwerken voor het monitoren van de volksgezondheid en voor snelle reacties op gezondheidsbedreigingen. 3. De Commissie en de lidstaten nemen binnen hun eigen bevoegdheidsgebied passende maatregelen ten behoeve van een doelmatig functioneren van het programma en de ontwikkeling van mechanismen op Gemeenschaps- en lidstaatsniveau om de doelstellingen van het programma te realiseren. Zij zorgen ervoor dat over de door het programma ondersteunde acties voldoende informatie wordt gegeven en dat er een zo groot mogelijke participatie is in acties die via plaatselijke en regionale overheden en non-gouvernementele organisaties worden uitgevoerd. 4. De Commissie zorgt ervoor dat alle activiteiten in verband met de vastlegging, verwerking en verspreiding van gegevens overeenstemmen met de algemene benadering van de "open coördinatiemethode op het gebied van gezondheidszorg". 5. De Commissie streeft in nauwe samenwerking met de lidstaten naar vergelijkbaarheid van gegevens en informatie en naar compatibiliteit en interoperabiliteit van de systemen en netwerken voor uitwisseling van gegevens en informatie over gezondheid. 6. De Commissie zorgt in nauwe samenwerking met de lidstaten voor de samenwerking en communicatie met het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding die voor de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma noodzakelijk zijn. 7. Bij de tenuitvoerlegging van het programma zorgt de Commissie samen met de lidstaten ervoor, dat alle relevante wettelijke bepalingen met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens in acht worden genomen en dat waar nodig mechanismen worden ingevoerd ter waarborging van de geheimhouding en veiligheid van die gegevens. 8. De Commissie zorgt in nauwe samenwerking met de lidstaten voor de overgang tussen enerzijds de acties in het kader van het eerste, bij het in artikel 12 genoemde besluit vastgestelde programma waarvan de acties aan de prioriteiten van dit programma bijdragen, en anderzijds de op grond van het onderhavige programma uit te voeren acties. Artikel 5 Gemeenschappelijke strategieën en acties 1. Om te zorgen voor een hoog beschermingsniveau van de menselijke gezondheid bij de vaststelling en uitvoering van alle communautaire beleidslijnen en activiteiten, en om de mainstreaming van de gezondheid te bevorderen, kunnen de doelstellingen van het programma worden uitgevoerd in de vorm van gemeenschappelijke strategieën en gemeenschappelijke acties door koppelingen met relevante communautaire programma's, acties en fondsen te maken. 2. De Commissie draagt zorg voor de koppeling tussen het programma en de andere communautaire maatregelen, acties en fondsen. Meer bepaald moet samenwerking met het zevende kaderprogramma voor onderzoek (11) de impact van het programma vergroten. Artikel 6 Financiering 1. Voor de uitvoering van dit programma voor een periode van 7 jaar vanaf 1 januari 2007 wordt een indicatief bedrag van 1 500 miljoen EUR uitgetrokken. 2. De totale administratieve uitgaven van het programma, met inbegrip van interne en beheersuitgaven voor het uitvoerend agentschap, moeten in verhouding zijn tot de taken waarin het desbetreffende programma voorziet en zijn afhankelijk van het besluit van de begrotings- en de wetgevingsautoriteit. 3. De jaarlijkse kredieten worden binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten door de begrotingsautoriteit goedgekeurd. 4. De Commissie ziet erop toe dat de financiële bepalingen voor de financiering van het programma in overeenstemming zijn met de bepalingen van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (12) . 5. De toegang tot financiering wordt vergemakkelijkt door de toepassing van het evenredigheidsbeginsel voor de over te leggen documenten en door de oprichting van een databank voor de indiening van kandidaturen. Artikel 7 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité (hierna "het comité" genoemd). 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 4 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van de bepalingen van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op twee maanden. 3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van de bepalingen van artikel 8 van dat besluit. 4. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 8 Uitvoeringsmaatregelen 1. De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen die betrekking hebben op de volgende aangelegenheden, worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 7 , lid 2: 2. De Commissie stelt eventueel andere voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen vast in overeenstemming met de procedure van artikel 7, lid 3. Artikel 9 Deelname van derde landen Aan het programma mogen deelnemen: Artikel 10 Internationale samenwerking Gedurende de uitvoering van het programma worden betrekkingen met derde landen die niet aan het programma deelnemen en internationale organisaties , met name de Wereldgezondheidsorganisatie, aangemoedigd. Artikel 11 Monitoring, evaluatie en verspreiding van de resultaten 1. De Commissie houdt in nauwe samenwerking met de lidstaten , en indien van toepassing met de hulp van deskundigen, toezicht op de uitvoering van de acties in het kader van programma met het oog op de doelstellingen van het programma. De Commissie brengt verslag uit aan het comité . De Commissie houdt de Raad en het Parlement op de hoogte en legt hun een exemplaar van haar belangrijkste bevindingen over . 2. De Commissie verstrekt aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: 3. De Commissie publiceert vanaf de invoering van het programma aan de hand van alle gegevens en indicatoren iedere twee jaar een verslag over het gezondheidspeil in de Europese Unie, met inbegrip van een kwalitatieve en kwantitatieve analyse. 4. De Commissie maakt de resultaten van de acties die overeenkomstig dit besluit worden ondernomen, openbaar en zorgt ervoor dat deze resultaten worden verspreid. Artikel 12 Intrekkingen Besluit nr. 1786/2002/EG wordt ingetrokken. Artikel 13 Overgangsmaatregelen De Commissie stelt de nodige maatregelen vast om de overgang tussen de bij Besluit nr. 1786/2002/ EG vastgestelde maatregelen en de in het kader van het programma uit te voeren maatregelen te regelen. Artikel 14 Slotbepaling Dit besluit treedt in werking op de dag volgende op die van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE ACTIES EN ONDERSTEUNENDE MAATREGELEN Doelstelling 1 : Burgers beschermen tegen gezondheidsbedreigingen 1. 1 . Betere surveillance en beheersing van gezondheidsbedreigingen door: 1.1.6. Monitoring van de resistentie van bacteriën tegen antibiotica en van ziekenhuisinfecties, en ontwikkeling van strategieën om deze te voorkomen en te behandelen 1.1.8. Ontwikkeling van maatregelen om ziekten en letsel bij sociaal geïsoleerde personen te voorkomen en om bij migranten het bewustzijn over gezondheidszaken te vergroten 1.1.9. Aanmoediging van de lidstaten om daadwerkelijk onafhankelijke raden voor geneesmiddelenonderzoek op te richten om toezicht te houden op het gebruik en de uitwerking van alle nieuwe geneesmiddelen op doktersvoorschrift vanaf de datum waarop zij werden goedgekeurd 1.2. Reageren op gezondheidsbedreigingen door: 1.2.4. Ontwikkeling van strategieën en procedures voor het ontwikkelen, testen, evalueren en herzien van algemene rampenplannen en specifieke plannen voor noodsituaties op gezondheidsgebied en de interoperabiliteit daarvan tussen de lidstaten, en strategieën en procedures voor de uitvoering van oefeningen en tests Doelstelling 2: Beleid bevorderen dat tot een gezondere levenswijze leidt 2. Gezondheidsbevordering door het aanpakken van determinanten Ondersteuning van de voorbereiding, ontwikkeling en uitvoering van activiteiten, strategieën en maatregelen inzake gezondheidsdeterminanten door acties met betrekking tot: Doelstelling 3: Bijdragen tot de vermindering van de incidentie , de morbiditeit en het sterftecijfer van de voornaamste ziekten en vormen van letsel 3. Ziekte- en letselpreventie In coördinatie met de werkzaamheden met betrekking tot determinanten zal het programma steun verlenen voor: Doelstelling 4: De efficiëntie en effectiviteit van de gezondheidsstelsels verbeteren 4. Totstandbrenging van synergieën tussen de nationale gezondheidsstelsels door: 4.1. Vergemakkelijking van de grensoverschrijdende inkoop en levering van gezondheidszorg, via samenwerking tussen de lidstaten ter verbetering van de complementariteit van hun gezondheidsvoorzieningen in de grensgebieden en van de mobiliteit van patiënten, onder meer door: 4.2. Verzameling van gegevens en uitwisseling van informatie over en beheer van de gevolgen van de mobiliteit van gezondheidswerkers en bevordering van een beleid voor de mobiliteit van patiënten 4.3. Instelling van een communautair systeem voor samenwerking inzake referentiecentra en andere samenwerkingsstructuren tussen de gezondheidsstelsels van verscheidene lidstaten waardoor artsen en andere gezondheidswerkers een beroep kunnen doen op de "best practices" en de beste kennis op het gebied van preventie en behandeling binnen de EU 4.4. Het gebruik van gestandaardiseerde gegevens en gemeenschappelijke indicatoren om genderongelijkheden in de medische en gezondheidsdiensten in de EU te meten 4.5. Ontwikkeling van een netwerk voor de verbetering van het vermogen om informatie over en evaluaties van gezondheidstechnologieën en -technieken te ontwikkelen en te delen (evaluatie van gezondheidstechnologie) 4.7. Ontwikkeling van instrumenten voor de beoordeling van het effect van het communautaire beleid op de gezondheidsstelsels , met inbegrip van de gevolgen van de uitbreiding en de Lissabon-strategie 4.9. Bevordering van de beschikbaarheid, traceerbaarheid en toegankelijkheid van veilige organen en stoffen van menselijke oorsprong van hoge kwaliteit voor medische handelingen in de hele Gemeenschap Doelstelling 5: Verbetering van de kennis en informatie over gezondheid met het oog op een betere volksgezondheid en de mainstreaming van doelstellingen op gezondheidsgebied Acties en instrumenten die tot alle bovengenoemde doelstellingen bijdragen: 5. Verzameling van gegevens, gezondheidsmonitoring en informatie 5.1. Verzameling van gegevens, monitoring van de gezondheid en verspreiding van informatie 5.1.1. Verdere ontwikkeling van een duurzaam systeem voor gezondheidsbewaking, met bijzondere aandacht voor ongelijkheden op gezondheidsgebied en gegevens over de gezondheidstoestand, gezondheidsdeterminanten, gezondheidsstelsels en letsels; het statistische onderdeel van dit systeem zal verder worden ontwikkeld, waar nodig met behulp van het communautair statistisch programma 5.1.2. Vergroten van het begrip van het gezondheidspeil van verscheidene groepen en van de wijze waarop in de samenleving aan hun zorgbehoeften wordt tegemoetgekomen, door bijvoorbeeld statistieken te verzamelen, te verwerken en te analyseren, opgesplitst volgens sociale groep, etnische achtergrond en gender 5.1.3. Verzameling en analyse van gegevens over aan de levensstijl gerelateerde factoren (bijv. voeding en tabaks- en alcoholconsumptie) en letsel, instelling van archieven in heel Europa voor belangrijke ziekten (zoals kanker), en ontwikkeling van methodieken en het onderhouden van gegevensbanken 5.1.4. Verstrekking van andere relevante kennis over gezondheid 5.1.5. Vaststelling van aanvullende indicatoren ter zake 5.1. 6 . Ontwikkeling van de nodige meldingssystemen 5.1.7. Organisatie van de regelmatige verzameling van dergelijke informatie, in samenwerking met het statistisch programma, internationale organisaties en agentschappen en via projecten 5.1.8. Ondersteuning van de analyse van communautaire gezondheidskwesties door de regelmatige publicatie van communautaire gezondheidsverslagen, het beheer van verspreidingsmechanismen zoals het gezondheidsportaal, steun voor consensusconferenties en gerichte voorlichtingscampagnes met coördinatie tussen de betrokken partijen 5.1.9. Regelmatige verstrekking van betrouwbare informatie aan burgers, ook in formaten die toegankelijk zijn voor personen met een handicap, en aan beleidsmakers, patiënten, zorgverstrekkers, gezondheidswerkers en andere betrokken partijen 5.1.10. Verzameling en analyse van gegevens over handicaps, evenals de bestrijding en preventie ervan 5.1.12. Verzameling en analyse van gegevens over verminderde vruchtbaarheid 5.1.13. Verstrekken van geactualiseerde informatie over de prijs in de verschillende lidstaten van individuele farmaceutische producten, gebaseerd op de werkzame stof 5.2. Betere communicatie met de EU-burgers over gezondheidskwesties door waarde aan de initiatieven van de Gemeenschap en van de lidstaten toe te voegen 5.2.1. Bewustmakingscampagnes 5.2.2. Enquêtes 5.2.3. Conferenties, seminars en vergaderingen met deskundigen en belanghebbenden 5.2.4. Publicaties over kwesties die van belang zijn voor het gezondheidsbeleid 5.2.5. On-line-informatieverstrekking 5.2.6. Ontwikkeling en gebruik van informatiepunten Samenwerking en integratie 5.3. Een grotere deelname van maatschappelijke organisaties en belanghebbenden aan de beleidsvorming op het gebied van gezondheid 5.3.1. Bevordering en versterking van gezondheidsorganisaties op Europees niveau 5.3.2. Scholing en capaciteitsopbouw voor gezondheidsorganisaties 5.3.3. Opzetten van netwerken tussen niet-gouvernementele gezondheidsorganisaties en andere belanghebbenden 5.3.4. Versterking van overlegorganen en mechanismen op communautair niveau 5.3. 5 . Erkennen dat patiënten tevens rechten hebben als consumenten van gezondheidszorg 5.4. Ontwikkeling van een aanpak voor de integratie van gezondheidskwesties in andere communautaire beleidsgebieden 5.4.1. Ontwikkeling en toepassing van methoden voor de beoordeling van het effect van het beleid en de activiteiten van de Gemeenschap op gezondheidsbelangen 5.4.2. Uitwisseling van "best practices" inzake nationaal beleid met de lidstaten 5.4.3. Studies naar het effect van andere beleidsgebieden op gezondheid 5.4.4. Ontwikkeling van gezamenlijke strategieën en acties door koppelingen en synergieën met relevante communautaire programma's, acties en fondsen tot stand te brengen Risico's, veiligheid en horizontale kwesties 5.5. Bevordering van internationale samenwerking op het gebied van gezondheid 5.5.1. Samenwerking met internationale organisaties 5.5.2. Samenwerking met derde landen die niet aan het programma deelnemen 5.5.3. Aanmoediging van overleg met gezondheidsorganisaties 5.6. Verbetering van de vroegtijdige opsporing, de beoordeling en de melding van risico's door: 5.6.1. Steun voor wetenschappelijk advies en risicobeoordeling, waaronder de taken van de bij Besluit 2004/210/EG van de Commissie van 3 maart 2004 tot instelling van wetenschappelijke comités op het gebied van de consumentenveiligheid, de volksgezondheid en het milieu (14) ingestelde onafhankelijke wetenschappelijke comités 5.6.2. Verzameling en vergelijking van gegevens en opzetten van netwerken tussen deskundigen en instellingen 5.6.3. Bevordering van de ontwikkeling en harmonisatie van methoden voor risicobeoordeling 5.6.4. Acties ter verzameling en beoordeling van gegevens over de blootstelling van de bevolking en bevolkingsgroepen aan chemische, biologische en lichamelijke gezondheidsrisico's, met inbegrip van de gevolgen van deze risico's 5.6.5. Vaststelling van mechanismen voor de vroegtijdige opsporing van nieuwe risico's en maatregelen tegen recentelijk ontdekte risico's 5.6.6. Strategieën voor een betere communicatie over risico's 5.6.7. Scholing in risicobeoordeling 5.7. Bevordering van de veiligheid van organen, stoffen van menselijke oorsprong, bloed en bloedderivaten 5.7.1. Activiteiten ter verbetering van de veiligheid, kwaliteit en traceerbaarheid van organen en stoffen van menselijke oorsprong, waaronder bloed, bloedbestanddelen en voorlopercellen van bloed 5.7.2. Ondersteunende strategieën en mechanismen ter bevordering van donortransplantatie in vivo en voor het aanpakken van het probleem van het organentekort, waarbij rekening wordt gehouden met ethische overwegingen 5.7.3. Ontwikkelen en beheren van gemeenschappelijke platforms voor donoren en ontvangers om te komen tot een beste praktijk met betrekking tot organen en stoffen van menselijke oorsprong 5.7.4. Een Europese orgaandonorkaart instellen 5.8. Horizontale kwesties Technische bijstand ten behoeve van de analyse van problemen in verband met de ontwikkeling en uitvoering van beleid en wetgeving. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2005)0694 ) (1) , – gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0026/2006), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A6-0033/2006 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2005)0698 ) (1) , – gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0027/2006), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A6-0034/2006 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad in eerste instantie alleen de door het Orgaan voor Geschillenbeslechting van de Wereldhandelsorganisatie vereiste wijzigingen in Verordening (EEG) nr. 2081/92 (2) van de Raad aan te brengen en de elementen in het voorstel van de Commissie die verder gaan, in alle rust te bespreken; 4. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het Strategiedocument 2005 over de uitbreiding van de Commissie ( COM(2005)0561 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad betreffende de beginselen, prioriteiten en voorwaarden vervat in het Partnerschap voor Toetreding met Kroatië ( COM(2005)0556 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad betreffende de beginselen, prioriteiten en voorwaarden vervat in het Partnerschap voor Toetreding met Turkijke ( COM(2005)0559 ), – gezien het advies van de Commissie inzake de aanvraag van de voormalige Joegoslavisch Republiek van Macedonië voor lidmaatschap van de Europese Unie ( COM(2005)0562 ) en het daarmee verwante voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de beginselen, prioriteiten en voorwaarden vervat in het Europese Partnerschap met de voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonië ( COM(2005)0557 ), – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad over de door Bosnië en Herzegovina gemaakte vorderingen bij de tenuitvoerlegging van de prioriteiten genoemd in de Haalbaarheidsstudie inzake de bereidheid van Bosnië en Herzegovina om te onderhandelen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Europese Unie ( COM(2005)0529 ), – gezien de voortgangsverslagen van de Commissie over Albanië (SEC(2005)1421), Kosovo (SEC(2005)1423), Bosnië en Herzegovina (SEC(2005)1422), Servië en Montenegro (SEC(2005)1428), Turkije (SEC(2005)1426) en Kroatië (SEC(2005)1424), – gezien de mededeling van de Commissie van 27 januari 2006 getiteld "De westelijke Balkan op weg naar de EU: consolidatie van stabiliteit en versterking van welvaart" ( COM(2006)0027 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 september 2005 over de start van de toetredingsonderhandelingen met Turkije (1) , – onder verwijzing naar zijn resoluties van 16 september 2004 (2) en 29 september 2005 (3) over de situatie van de etnische en nationale minderheden in de Servische regio Vojvodina en het verslag van een onderzoeksmissie ter plaatse in januari-februari 2005, – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A6-0025/2006 ), 1. is verheugd dat het strategiedocument van de Commissie pleit voor een naar buiten gerichte blik van de Unie, die zich blijft presenteren als een betrouwbare partner voor haar buurlanden en die vastbesloten is stabiele democratieën en welvarende economieën te bevorderen; 2. dringt bij de lidstaten en de Commissie aan op nauwe samenwerking bij de opstelling van een communicatiestrategie, om tegemoet te komen aan de gerechtvaardigde zorgen van het Europese publiek met betrekking tot de uitbreiding van Europa en de integratie van nieuwe staten; 3. merkt met tevredenheid op dat de door de uitbreidingsstrategie van de Europese Unie geboden prikkels een onmiskenbare bijdrage hebben geleverd tot het begin van hervormingen in Turkije, Kroatië en de landen van de westelijke Balkan; 4. hecht zijn goedkeuring en steun aan de nadruk die de Commissie legt op het stellen van billijke en strenge voorwaarden, volgens welke de Commissie duidelijke en objectieve eisen vastlegt voor iedere fase van het toetredingsproces en alleen instemt met de voortzetting van onderhandelingen als zij er volledig van overtuigd is dat aan alle relevante voorwaarden is voldaan; herhaalt derhalve dat de door elke kandidaat-land gemaakte vorderingen afhankelijk zijn van de eigen verdiensten van het land in kwestie; 5. herinnert eraan dat de opnamecapaciteit van de Unie, zoals door de Europese Raad van Kopenhagen vastgesteld, een van de voorwaarden blijft voor toetreding van nieuwe landen; is van oordeel dat een definitie van de aard van de Europese Unie, met inbegrip van een afbakening van haar geografische grenzen, van fundamenteel belang is voor een goed begrip van het begrip opnamecapaciteit; verzoekt de Commissie om uiterlijk op 31 december 2006 een verslag in te dienen waarin een uiteenzetting wordt gegeven van dit begrip; verzoekt de Commissie om met dit element rekening te houden in haar algemene tijdschema; verzoekt dat de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement, tezamen met de Commissie constitutionele zaken, toestemming krijgt om een initiatiefverslag op te stellen over deze kwestie; 6. is van mening dat de impasse bij het proces van de ratificering van de Europese Constitutie de Europese Unie verhindert haar opnamecapaciteit op te voeren; 7. herinnert de Raad eraan dat hij, alvorens een definitief besluit te nemen over de toetreding van een nieuwe lidstaat tot de Europese Unie, ervoor moet zorgen dat er voldoende begrotingsmiddelen beschikbaar zijn om een passende financiering van het beleid van de Europese Unie mogelijk te maken; 8. herhaalt zijn eis van een verhoging met 2,5 miljard EUR en een heraanwending van 1,2 miljard EUR binnen rubriek 4 (De EU als wereldwijde partner) vergeleken met het betrokken voorstel van de Commissie, welke verhoging vooral ten goede moet komen aan het pre-toetredingsinstrument (IPA) en de nabuurschaps- en partnerschapsinstrumenten (ENPI); 9. herinnert eraan dat het Europese langetermijnsperspectief de doelstellig blijft die moet worden nagestreefd op basis van de reeds genoemde criteria en voorwaarden, waaronder dat van de opnamecapaciteit van de Europese Unie, alsook op basis van de door de EU gedane toezeggingen, welke alle onderdeel moeten uitmaken van een tijdschema voor eventuele onderhandelingen; 10. verzoekt de Commissie en de Raad om, wanneer dit perspectief een breder spectrum van operationele mogelijkheden vereist, ten behoeve van alle Europese landen die thans geen perspectief op lidmaatschap hebben, voorstellen in te dienen voor een nauwe multilaterale band met de EU; onderstreept dat landen waarvan het perspectief op lidmaatschap erkend is de keuze moeten hebben om zich desgewenst aan te sluiten bij dit multilaterale kader bij wijze van tussenstap op weg naar het volledige lidmaatschap; 11. is van mening dat een dergelijke optie tevens het Europese perspectief biedt dat nodig is ter bevordering van de vele interne hervormingen die in de betrokken landen nodig zijn; 12. beklemtoont dat het integratieproces van de EU niet kan zijn ingegeven door zuiver technocratische criteria, maar verlangt een welgemeende inzet ten behoeve van de fundamentele beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, en de rechtsstaat; zal naleving van deze waarden als een beslissende factor beschouwen en bij het beoordelen van de bereidheid tot toetreding tot de Unie; 13. dringt er bij de lidstaten van de Europese Unie op aan om hun toezeggingen aangaande de mogelijke toetreding van de betrokken landen na te komen; onderstreept dat de daadwerkelijke toepassing van de politieke conditionaliteit ook afhankelijk is van de geloofwaardigheid van de standvastigheid van de Europese Unie bij haar besluiten betreffende de Europese perspectieven van deze landen; 14. herinnert echter de kandidaatlanden en potentiële kandidaatlanden eraan dat de strikte tenuitvoerlegging en toezicht op de naleving van de aangenomen wetgeving om aan het EG-recht te voldoen van cruciaal belang is; is in dit verband overtuigd dat een echt onafhankelijk, goed werkend openbaar bestuur en rechtspraak, voorzien van de nodige logistieke en financiële middelen, een essentieel vereiste vooraf is; roept deze landen derhalve op om, met steun van de Commissie, concrete maatregelen in deze richting te treffen; 15. is van oordeel dat de kandidaatlanden moeten bewijzen in staat te zijn de buitengrens van de Europese Unie te beschermen zodra zij zullen zijn toegetreden tot het Schengenakkoord; 16. herhaalt de noodzaak van bevordering van regionale samenwerking bij cruciale kwesties die de westelijke Balkan betreffen, zoals etnische en religieuze verzoening, grensoverschrijdende samenwerking en vrij verkeer van personen, bestrijding van de georganiseerde misdaad, vergemakkelijking van de terugkeer van vluchtelingen, instelling van een vrijhandelszone die buitenlandse investeringen kan aantrekken, alsmede het delen van milieu-resources en de ontwikkeling van geïntegreerde grensoverschrijdende netwerken; meent dat de Commissie aan de diverse onderhandelingstafels en via de diverse programma's voor steun waar zij over beschikt, deze doelstelling actief moet nastreven door echte stimulansen te bieden; herinnert aan de bijdrage die het Stabiliteitsfonds in dit verband heeft geleverd en steunt de inspanningen ervan om in de landen van de westelijke Balkan een grotere mate van eigenaarschap te bevorderen bij het proces van regionale integratie; 17. is van oordeel dat programma's voor regionale ontwikkeling en investering, gezamenlijke onderwijs- en werkgelegenheidsinitiatieven en gemeenschappelijke projecten op het gebied van vervoer en toerisme zouden moeten resulteren in de oprichting van gemeenschappelijke mechanismen, zoals de Douaneunie voor de landen van de Westelijke Balkan, voordat alle betrokken landen tot de EU toetreden; 18. dringt er bij landen van de westelijke Balkan op aan om de rechten van leden van minderheden te garanderen, evenals hun recht om naar hun plaats van oorsprong terug te keren; 19. spreekt zijn tevredenheid uit over de op 31 januari 2005 in Sarajevo ondertekende verklaring door Kroatië, Bosnië-Herzegovina en Servië-Montenegro inzake de terugkeer van vluchtelingen en herstelbetalingen als een belangrijke stap bij het vinden van een oplossing van het door de burgeroorlog gecreëerde probleem van ongeveer drie miljoen vluchtelingen en ontheemden; dringt er bij de Europese Commissie en de lidstaten op aan om geen verdere verlagingen aan te brengen in hun bijdragen aan projecten voor de wederopbouw van huizen en duurzame economische ontwikkeling; daarbij moeten schenkingen, leningen en investeringen zoveel mogelijk afhankelijk worden gesteld van het creëren van werkgelegenheidsmogelijkheden voor terugkerende vluchtelingen; 20. merkt op dat ondanks de economische groei de werkloosheid nog steeds onaanvaardbaar hoog is in de westelijke Balkan; dringt er daarom bij de Commissie op aan om schepping van arbeidsplaatsen op te nemen onder haar prioriteiten bij haar algemene beleid ten aanzien van de regio; Turkije 21. is van oordeel dat een democratisch en seculier Turkije een constructieve rol zou kunnen spelen bij het bevorderen van begrip tussen verschillende beschavingen; 22. merkt op dat het politieke omschakelingsproces in Turkije weliswaar op gang is gekomen, maar dat het tempo van de veranderingen in 2005 is vertraagd en dat tenuitvoerlegging van de hervormingen niet overal gelijk is; spreekt de hoop uit dat de start van onderhandelingen als hefboom zal fungeren voor de verdere nodige hervormingen die Turkije tot stand moet brengen om volledig aan alle politieke en economische criteria te voldoen; verwacht dat de Commissie rigoureus en grondig de ontwikkelingen ter plaatse zal volgen als het gaat om de doeltreffende tenuitvoerlegging door Turkije van wettelijke voorschriften, vooral op het punt van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, de rechtsstaat en de democratie; 23. dringt bij Turkije aan op het wegnemen van alle bestaande wettelijke en praktische belemmeringen voor volledige aanspraak op fundamentele rechten en vrijheden van alle Turkse onderdanen, en in het bijzonder hun vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid, culturele rechten en rechten van de minderheden in het algemeen, waarbij heel in het bijzonder moet worden verwezen naar de rechten van de oecumenische Patriarch en de rechten van de Griekse minderheden in Istanbul en op Imbros en Tenedos; 24. verwacht dat Turkije zal zorgen voor volledige onafhankelijkheid van de rechtspraak en de goede werking daarvan, dat het een onmiddellijk einde zal maken aan martelingen en mishandeling en krachtige inspanningen zal doen om de rechten van vrouwen te bevorderen en huiselijk geweld tegen vrouwen te bestrijden; verzoekt Turkije om "blijf-van-mijn-lijfhuizen" op te richten; 25. is verheugd over de positieve opmerkingen van eerste minister Erdogan over de noodzaak om de Koerdische kwestie langs democratische weg op te lossen; betreurt de verslechtering van de huidige veiligheidssituatie in het zuidoosten en met name de toename van het geweld na de hervatting van de terroristische aanslagen; herinnert alle betrokken partijen eraan dat verdere provocaties en een escalatie van het geweld niet alleen ernstige gevolgen zullen hebben voor de mensen indat gebied, maar ook een hindernis zouden vormen bij het onderhandelingsproces; 26. is ingenomen met het besluit van de Turkse gerechtelijke autoriteiten om de vervolging van Orhan Pamuk niet voort te zetten, maar veroordeelt het feit dat andere personen nog steeds worden vervolgd voor niet-gewelddadige meningsuiting; dringt daarom bij de Turkse autoriteiten aan op herziening van de wettelijke bepalingen die soms door de rechtbanken worden toegepast, zelfs op grond van het onlangs ingevoerde nieuwe Wetboek van Strafrecht, om personen te vervolgen en, in sommige gevallen, te veroordelen ondanks het feit dat zij op niet gewelddadige wijze hun mening hebben geuit; 27. betreurt de unilaterale verklaring van Turkije naar aanleiding van de ondertekening van het aanvullend protocol bij de Associatie-overeenkomst tussen de EG en Turkije (Overeenkomst van Ankara); herinnert Turkije eraan dat erkenning van alle lidstaten een noodzakelijk bestanddeel van het toetredingsproces vormt; 28. verzoekt de Turkse autoriteiten om de voorschriften die voortvloeien uit de Overeenkomst van Ankara en de prioriteiten in het Partnerschap voor Toetreding volledig ten uitvoer te leggen en onverwijld alle beperkingen weg te nemen voor het vrij verkeer van goederen die onder meer gelden voor schepen die onder vlag van de Republiek Cyprus varen, schepen die Turkse havens aandoen vanuit havens in de Republiek Cyprus, en voor Cypriotische vliegtuigen; verzoekt de Turkse regering om duidelijk te verklaren dat genoemde verklaring geen onderdeel vormt van het ratificatieproces in de Turkse nationale assemblee, zodat het Europees Parlement in staat is het hogerbedoelde aanvullend protocol te ratificeren; 29. is verheugd over het akkoord dat op de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken van 27 februari 2006 bereikt is over de aanneming van de verordening tot instelling van een instrument voor financiële steun ter bevordering van de economische ontwikkeling van de Turks-Cypriotische gemeenschap; verzoekt de Raad hernieuwde inspanningen te doen, op basis van de conclusies van de Raad van 26 april 2004, rekening houdend met het onder het Luxemburgse voorzitterschap gepleegde overleg en op basis van Protocol nr. 10 bij de Akte van toetreding van de Republiek Cyprus om tot overeenstemming te komen over een regeling om de handel met het noordelijk deel van Cyprus te vergemakkelijken; 30. herhaalt zijn standpunt dat de prioriteiten in het Partnerschap voor Toetreding die verband houden met politieke criteria moeten zijn bereikt in de eerste fase van de onderhandelingen; merkt met voldoening op dat de Commissie thans deze mening onderschrijft door bovendien te verklaren dat deze criteria binnen één of twee jaar moeten zijn vervuld; verzoekt de Turkije om zo spoedig mogelijk een plan voor te leggen met een tijdschema en specifieke maatregelen om aan deze termijnen te voldoen; verzoekt de Commissie en de Raad om voortgang te maken met de onderhandelingen op voorwaarde dat deze prioriteiten tijdig zijn bereikt; 31. verwacht van Turkije dat het zich niet zal verzetten tegen toepassing van de EU-NAVO Berlijn Plus Overeenkomst; Kroatië 32. is verheugd over het besluit van de EU om in oktober 2005 toetredingsonderhandelingen met Kroatië te beginnen, na de beoordeling van de hoofdaanklager van het Internationaal Joegoslavië-tribunaal (ICTY) dat Kroatië thans volledig meewerkt en zwaait het land lof toe voor de duidelijke vorderingen die tot dusver zijn gemaakt; verzoekt de Kroatische autoriteiten door te gaan met de tenuitvoerlegging van het hervormingsprogramma, volledig met het ICTY te blijven samenwerken en om de algehele bestuurlijke en gerechtelijke capaciteit te verbeteren; 33. is verheugd over de arrestatie van generaal Gotovina door de Spaanse autoriteiten; hoopt dat dit extra druk zal zetten op Servië en de Republika Srpska om volledig met het ICTY samen te werken en dat het proces zal bijdragen tot een open discussie over wat er tijdens de oorlog in ex-Joegoslavië gebeurd is, een oorlog waarin generaal Gotovina een rol heeft gespeeld; 34. merkt met genoegen op dat Kroatië aan de nodige politieke criteria voldoet maar wijst erop dat het nog voor een aantal belangrijke uitdagingen staat op het gebied van de hervorming van de rechtspraak, met name waar het gaat om de grote achterstand van zaken die nog moeten worden behandeld, en arresten waaruit een etnische vooringenomenheid tegen Servische verdachten bij de vervolging van oorlogsmisdaden blijkt; beklemtoont bovendien dat meer inspanningen moeten worden gedaan om de corruptie tegen te gaan, en dat, ondanks het van kracht zijn van de constitutionele wet inzake nationale minderheden, een dringende actie nodig is om de situatie van de Roma verder te verbeteren; 35. erkent dat er vorderingen zijn gemaakt op het gebied van regionale samenwerking zowel bij de betrekkingen met de buurlanden van Kroatië als met regionale initiatieven; is van oordeel dat een grote inzet nodig is om de lopende bilaterale geschillen, met name in verband met grenzen en eigendommen, bij te leggen; dringt er bij Kroatië en Slovenië op aan om hun bilaterale problemen op te lossen in een sfeer van goed nabuurschap en wederzijds respect; betreurt dat ondanks het (schrapping) besluit van de Kroatische regering om het ontwerpakkoord over de staatsgrens tussen Kroatië en Bosnië en Herzegovina ter ratificatie aan het Parlement voor te leggen, het akkoord niet kon worden geratificeerd als gevolg van het verzet van de Republika Srpska tegen bepaalde onderdelen van het akkoord; moedigt de regeringen van beide landen aan hun diplomatieke inspanningen met het oog op een definitieve oplossing van het grensgeschil voort te zetten; 36. beklemtoont dat er meer moet worden gedaan om voorwaarden te scheppen die de blijvende terugkeer van vluchtelingen bevorderen, in het kader van de hogergenoemde Verklaring van Sarajevo inzake de terugkeer van vluchtelingen; is in dit verband verheugd over het gemeenschappelijke initiatief van de OESO-missie in Kroatië, de Kroatische regering, het VN-Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen en de EG-delegatie bij Kroatië om een Openbare Bewustmakingscampagne te voeren betreffende de terugkeer der vluchtelingen; is van oordeel dat initiatieven gericht op een actieve bevordering van de verzoening tussen de verschillende bevolkingsgroepen absoluut noodzakelijk zijn voor de toekomstige stabiliteit van het land en voor de gehele regio; 37. is verheugd dat Kroatië kan worden beschouwd als een werkende markteconomie en het de concurrentie het hoofd kan bieden zolang het doorgaat met de tenuitvoerlegging van de hervormingen; vestigt de aandacht van Kroatië op de resterende zwakke punten zoals overmatige staatsbemoeienis met de economie en de ingewikkelde regels en leemten van het openbaar bestuur die ontwikkelingen in de particuliere sector en op het gebied van rechtstreekse buitenlandse investeringen in de weg staan; verzoekt de Kroatische autoriteiten om alle burgers van de Europese Unie zonder onderscheid toegang te geven tot de woningmarkt; 38. is tevreden over de ondertekening van een "memorandum of understanding" over de oprichting van een Nationaal Fonds, dat de rechtsgrondslag vormt voor de invoering van een gedecentraliseerd uitvoeringssysteem voor de pre-toetredingssteun van de EU; De voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië 39. verwelkomt het besluit van de Raad om de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen; beschouw dit als een verdiende erkenning van de door het land gemaakte inspanningen om volledige uitvoering te geven aan de Overeenkomst van Ohrid en een stabiele, democratische, multi-etnische staat en maatschappij te creëren, de rechtspraak en politiestructuur te hervormen en om een efficiënte markteconomie in te stellen; 40. is van oordeel dat bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de ontwikkeling van verdere strategieën tot versterking van de Overeenkomst van Ohrid, en daarmee van de toekomstige stabiliteit van het land; 41. merkt met voldoening op dat de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië vorderingen heeft gemaakt met de aanpassing aan de EU-normen en het EU-recht; is bezorgd over vertraging op gebieden zoals het vrij verkeer van goederen, intellectueel eigendomsrecht, mededingingsbeleid en financiële controle; dringt samen met de Commissie bij de autoriteiten van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië aan op versterkte inspanningen voor tenuitvoerlegging van wetgeving op een aantal beslissende terreinen, waaronder Justitie en Binnenlandse Zaken, en om uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de OVSE/ODHIR voor de volgende parlementsverkiezingen; wijst in dit verband op de noodzaak om ervoor te zorgen dat de kiescommissie en de haar assisterende organen volledig onafhankelijk zijn van enige politieke inmenging, zonder de belangen en standpunten van alle politieke partijen uit het oog te verliezen; 42. is ervan overtuigd dat het tempo van de goedkeuring van het acquis communautaire hand in hand moet gaan met de ontwikkeling van de nodige capaciteit voor tenuitvoerlegging en toezicht op de naleving, opdat anders de geloofwaardigheid van EU-wetgeving in de ogen van het publiek in het geding komt; adviseert in dit verband tot een intensievere samenwerking tussen de Republiek Kroatië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië teneinde ervaring en deskundigheid uit te wisselen; 43. doet een beroep op de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië om op constructieve en flexibele wijze tezamen met Griekenland te zoeken naar een wederzijds aanvaardbare oplossing voor het nog onopgeloste probleem van de naam van het land; is van mening dat de kwestie van de naam geen hindernis vormt voor de verdere integratie van de republiek in de Europese volkerengemeenschap; Andere westelijke Balkanlanden 44. ondersteunt de conclusies van het Voorzitterschap op de Europese Raad te Thessaloniki van 19-20 juni 2003 en herinnert eraan dat de staatshoofden en regeringsleiders bij die gelegenheid nogmaals hun vastbeslotenheid onderstreepten tot volledige en effectieve ondersteuning van het Europese perspectief voor de westelijke Balkanlanden, die een integraal onderdeel van de EU kunnen worden zodra zij aan de gestelde criteria voldoen; 45. is van oordeel dat de Europese integratiestrategie, met haar vooruitzicht van EU-lidmaatschap, de krachtigste prikkel is tot verwezenlijking van de hervormingen die nodig zijn om duurzame vrede en stabiliteit te vestigen in de westelijke Balkan, een Europese regio die spoedig volledig zal worden omringd door lidstaten van de Europese Unie; 46. is van oordeel dat de toekomstige toetreding van de westelijke Balkan gezien moet worden als de volgende fase in de hereniging van Europa na de Koude Oorlog; 47. merkt op dat de pre-toetredingsroutekaart voor de westelijke Balkan een gedetailleerde en concrete aanpak vereist, als ook een meer beleidsgerichte, op stimulansen gebaseerde aanpak die is toegesneden op de betrokken landen die allemaal zwakke centrale overheidsinstellingen hebben en die in staat moeten zijn om het momentum voor hervormingen gedurende een lange overzienbare periode vol te houden; 48. moedigt de Commissie aan om voort te gaan met haar heroriëntering van de communautaire steun aan het gebied en de EU-steun vooral te bestemmen voor het opzetten van een doeltreffend nationaal bestuur en een doeltreffende rechtspraak, de ontwikkeling van moderne, niet gescheiden onderwijssystemen en tenslotte het bevorderen van maatregelen voor maatschappelijke en economische opneming van teruggekeerde vluchtelingen; meent dat deze steunt ook moet worden gebruikt om te komen tot een meer toekomstgericht visabeleid jegens deze landen, dat is gericht op bestrijding van de georganiseerde misdaad maar dat grensoverschrijdende uitwisseling tussen het zakenleven, sociale partners, universitair personeel en studenten niet belemmert; 49. merkt op dat Albanië bijna de onderhandelingen heeft afgesloten over een stabilisatie- en associatieovereenkomst , die getuigt van de door dat land gedane inspanningen om aan de Europese normen te voldoen, maar dringt er bij de politieke autoriteiten op aan de aangenomen wetten ook ten uitvoer te leggen en verwacht dat zij tastbare resultaten bereiken in de strijd tegen de corruptie en bij het bevorderen van vrije, onafhankelijke media alvorens de onderhandelingen worden afgerond; dringt er bij de regering en het parlement van dit land op aan om vóór de volgende verkiezingen de kieswet te veranderen, om een billijke vertegenwoordiging in het parlement te garanderen van de politieke bewegingen die door de Albanese burgers worden ondersteunt en om te voorkomen dat er weer gebruik wordt gemaakt van de bestaande praktijken van "tactisch stemmen"; 50. dringt er bij de Commissie op aan het land te helpen een einde te maken aan de voortdurende bloedvetes, waardoor onder meer ook kinderen gehinderd worden de school te bezoeken en anderen gehinderd worden hun stemrecht uit te oefenen; 51. is ingenomen met het besluit van de Raad voor algemene zaken en de Raad voor externe betrekkingen om de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Bosnië en Herzegovina te openen, maar dringt er bij de autoriteiten van Bosnië en Herzegovina op aan om met steun van de Commissie en de aankomende Hoge Commissaris de constitutionele bepalingen van de overeenkomst van Dayton aan een herziening te onderwerpen met het oog op een verdere consolidatie van de nationale instellingen en er daarbij voor te zorgen dat de overdracht van bevoegdheden op het gebied van justitie, defensie en politie ook kan rekenen op een overeenkomstige overdracht van financiële middelen; benadrukt dat bij dergelijke constitutionele hervormingen geprobeerd moet worden democratie en effectiviteit te combineren met representativiteit en vertegenwoordiging van de verschillende volksgroepen; stelt met spijt vast dat er sprake is van een impasse in de onderhandelingen met alle partijen over een constitutionele hervorming van het land en doet een beroep op de nieuwe Hoge Commissaris om ernaar te streven dit proces weer op gang te brengen; herinnert de autoriteiten van Bosnië en Herzegovina eraan dat de volledige samenwerking met het ICTY nog altijd een fundamentele eis is voor onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Europese Unie; 52. wijst op de verklaringen van de vorige Hoge Vertegenwoordiger dat Bosnië en Herzegovina eindelijk Dayton achter zich laten en vastberaden op Europa afstevenen; is verheugd over het vastberaden voornemen van de heer Schwarz-Schilling om het land te helpen bij het realiseren van belangrijke politieke, sociale en economische vooruitgang; meent dat communautaire programma's voor steun en de missies van het GBVB in dit cruciale stadium nauw moeten worden gecoördineerd; dringt er derhalve bij de Raad op aan om de nodige stappen te nemen om te zorgen dat de Europese Unie een eensgezind geluid laat horen; 53. is van oordeel dat in het kader van de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst prioriteit moet worden gegeven aan een verdere vermindering van de noodzaak van internationale bemoeienis met de regering van Bosnië en Herzegovina; dringt er bij Raad en Commissie op aan om met zorg te weg te banen voor de geleidelijke vermindering van de rol van het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger; 54. eerbiedigt de wens van de autoriteiten van Montenegro om de kwestie van de status van Montenegro binnen de Staatsunie aan een referendum te onderwerpen, overeenkomstig de constitutionele voorschriften van Servië en Montenegro en overeenkomstig de Europese normen; vertrouwt erop dat de regering en de oppositie er met bemiddeling van de Europese Unie in zullen slagen de voorwaarden en procedures voor het referendum vast te leggen zodat de uitkomst nationaal en internationaal volledig legitiem zal zijn; dringt er bij de autoriteiten van beide republieken op aan om, ongeacht de einduitslag, nauw en constructief samen te werken bij de onderhandelingen over een stabiliteit- en associatieovereenkomst en om de nodige maatregelen te treffen om tot een volledige economische integratie van hun respectieve markten te komen; 55. erkent dat de autoriteiten in Belgrado in samenwerking met het ICTY aanzienlijke vooruitgang hebben gemaakt; ondersteunt en herhaalt de eis van Carla del Ponte, hoofdaanklager van de VN, om de voormalige commandant Ratko Mladic en de voormalige leider van de Republiek Srpska Radovan Karadzic onmiddellijk uit te leveren aan het ICTY; wijst erop dat volledige en actieve medewerking met het ICTY een essentiële voorwaarde is voor voortzetting van de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst; dringt er derhalve bij de Servische autoriteiten op aan om deze geboden kans niet te laten schieten en vastberaden voort te gaan op de weg naar verdere Europese integratie; herinnert er aan dat het van vitaal belang is om te zorgen dat het regeringsbeleid ten aanzien van het ICTY op elk niveau de volledige steun van bestuur, politie, rechtbanken en het leger krijgt; 56. wijst op het strategische belang om het huidige multi-etnische karakter van de regio Vojvodina te behouden; 57. is verheugd dat de eerste onderhandelingsronde heeft plaatsgevonden in een sfeer van wederzijds respect; is echter bezorgd over het feit dat volgens het rapport van de speciale afgezant van de VN-secretaris-generaal de situatie van de betrekkingen tussen de etnische groepen, en de rechten van de minderheden, en meer in het bijzonder van de Servische en Roma-minderheden, nog altijd beroerd is; verzoekt de voorlopige instellingen voor zelfbestuur om in het kader van de decentralisatiebesprekingen maatregelen voor te stellen met het oog op een oplossing van dit probleem; 58. schaart zich achter de Commissie bij het benadrukken van de vooruitgang die in Kosovo is bereikt, maar wijst ook op de vele tekortkomingen die zich voordoen bij de handhaving van de VN-normen; 59. herinnert eraan dat de afsluiting van de onderhandelingen over de status van het gebied veronderstelt dat er nauwgezet de hand wordt gehouden aan de VN-normen en is het met de Raad eens dat de oplossing van de kwestie van de status alleen een multi-etnisch Kosovo kan zijn waar alle burgers vrij kunnen wonen, werken en reizen, een Kosovo waarvan de territoriale integriteit wordt gewaarborgd door de VN en de Europese Unie; benadrukt dat de uiteindelijke oplossing aanvaardbaar moet zijn voor het volk van Kosovo; is van mening dat de kwestie moet worden beschouwd in het licht van de integratie van Kosovo in de EU en moet bijdragen tot consolidering van vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio; 60. is verder van oordeel dat het besluit over de definitieve status vergezeld moet gaan van een routekaart voor de tenuitvoerlegging ervan, waarin gedetailleerd de voorwaarden worden aangegeven die noodzakelijk zijn om destabilisatie in de regio te voorkomen; 61. dringt er bij de Europese Unie en de Commissie op aan om, in nauwe samenwerking met de Verenigde Naties en alle leden van de Contactgroep (Frankrijk, Duitsland, Rusland, VK en VS), het voortouw te nemen bij de onderhandelingen over de toekomstige status van Kosovo; acht deze onderhandelingen een uitdaging voor de gehele regio en meent dat alle betrokken landen het proces moeten steunen en de einduitslag moeten onderschrijven; o o o 62. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de parlementen en de regeringen van de lidstaten, de parlementen en regeringen van Turkije, Kroatië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Montenegro, de voorlopig instellingen voor zelfbestuur in Kosovo en de missie van de Verenigde Naties in Kosovo (UNMIK). Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de VN-mensenrechtencommissie sinds 1996, alsook naar zijn resoluties van 29 januari 2004 over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties (1) , van 9 juni 2005 over de hervorming van de Verenigde Naties (2) en van 29 september 2005 over de resultaten van de wereldtop van de Verenigde Naties van 14-16 september 2005 (3) , – gezien de 62e zitting van de VN-mensenrechtencommissie (UNCHR), die doorgaat van 13 maart tot 21 april 2006, – gezien het rapport 'A more secure world: our shared responsability' van het panel op hoog niveau over bedreigingen, uitdagingen en verandering van de secretaris-generaal van de VN van 1 december 2004, – gezien het rapport 'In larger freedom: towards development, security and human rights for all' van de secretaris-generaal van de VN van 21 maart 2005, – gezien het document met de resultaten van de VN-wereldtop 2005 dat werd goedgekeurd in New York op 16 september 2005, waar werd besloten een mensenrechtenraad (Human Rights Council - HRC) op te richten ter vervanging van de mensenrechtencommissie en de voorzitter van de algemene vergadering van de VN op te dragen hierover onderhandelingen te voeren en deze zo spoedig mogelijk af te ronden om tijdens de 60e zitting teneinde het mandaat en de samenstelling ervan te kunnen vaststellen, – gezien de ontwerpresolutie van de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN over de HRC, ingediend op 23 februari 2006, – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat de eerbiediging, de bevordering en de vrijwaring van de universele mensenrechten een onderdeel zijn van het ethische en juridische acquis van de Europese Unie en een van de bouwstenen vormen van de Europese eenheid en integriteit, B. overwegende dat de Verenigde Naties een van de meest geschikte organisaties is die, zowel nu als in het verleden, potentieel in staat is kwesties en uitdagingen op het gebied van de mensenrechten waarmee de mensheid te maken heeft, globaal aan te pakken, C. overwegende dat de ontwerpresolutie over de HRC het resultaat is van maandenlange inspanningen om tot een consensus te komen, D. overwegende dat, hoewel de HRC niet tegemoetkomt aan alle belangrijke bekommernissen die naar voren zijn gebracht, hij toch een doeltreffend platform kan aanreiken om de mensenrechten beter te beschermen en te bevorderen in het kader van de VN, hetgeen inzake resultaten helaas niet altijd tot de gewenste efficiëntie heeft geleid, E. overwegende dat de 62e zitting van de UNCHR haar laatste zitting is, waarna de HRC feitelijk zal worden opgericht, F. overwegende dat het Europees Parlement voor deze jaarlijkse zitting van de UNCHR een ad-hoc delegatie heeft samengesteld, net zoals het dit de afgelopen zeven jaar heeft gedaan, Mensenrechtenraad (HRC) 1. is verheugd over de goedkeuring van de resolutie tot oprichting van de HRC; wijst in dit opzicht op de bijdrage van de EU aan de bereikte resultaten tijdens de onderhandelingen; 2. is verheugd over de oprichting van een beperkt, permanent VN-orgaan, dat rechtstreeks door de algemene vergadering wordt verkozen, als een eerste stap om uitvoering te geven aan de toezegging van de wereldtop 2005 om het mensenrechtenapparaat van de VN te versterken; 3. is met name verheugd over het feit dat de HRC het gehele jaar door regelmatig - ten minste drie keer - bijeen kan komen, en buiten de gebruikelijke bijeenkomsten bijzondere zittingen kan beleggen om mensenrechtencrises die zich aftekenen snel aan te pakken; 4. is verheugd over het feit dat het UNCHR-systeem van onafhankelijke "speciale procedures" blijft bestaan; wijst erop dat deze speciale procedures binnen het jaar zullen worden herzien en dringt er bij de EU op aan waakzaam te blijven en ervoor te zorgen dat deze worden gehandhaafd; 5. is verheugd over het feit dat de praktijk blijft bestaan dat mensenrechten-NGO's aan de debatten kunnen deelnemen en spreekt de hoop uit dat deze participatie in de toekomst wordt verbeterd en versterkt; herhaalt zijn verzoek om hervorming van de VN-commissie inzake NGO's om te waarborgen dat onafhankelijke NGO's daadwerkelijk kunnen deelnemen; 6. is verheugd over de invoering van een universeel periodiek herzieningsmechanisme, de zogenaamde "peer review", als een middel ter versterking van de universele betrokkenheid en de gelijke behandeling van lidstaten bij het toezicht op de mensenrechten waar ook ter wereld; wijst op de bepaling dat dit mechanisme niet mag leiden tot een herhaling van het werk van de organen waarin het VN-Verdrag voorziet; dringt er bij de HRC op aan er bij de vaststelling van de modaliteiten van deze herziening voor te zorgen dat de zitting die hieraan wordt gewijd een extra zitting is bovenop de minimum drie zittingen en tien weken waarin de resolutie voorziet; 7. betreurt dat het voorstel om de leden van de mensenrechtenraad te verkiezen via een gekwalificeerde twee-derde meerderheid, niet is overgenomen; is niettemin van oordeel dat de procedure die bepaalt dat de leden rechtstreeks en individueel met een absolute meerderheid worden verkozen via geheime stemming in de algemene vergadering en dat de regeringen de staat van dienst en de overtuiging van de landen die op het gebied van de mensenrechten moeten onderzoeken, kan voorkomen dat landen die notoire overtreders van de mensenrechten zijn, zetelen in de HRC; is verheugd over de invoering van een mechanisme tot schorsing door een twee-derde meerderheid van de algemene vergadering van de rechten op lidmaatschap van de HRC van een lid dat de mensenrechten op grove wijze en stelselmatig schendt; 8. verzoekt alle landen die lid zijn van de VN ernaar te streven de kandidaat-landen te verkiezen die de hoogste normen inzake mensenrechten hanteren, de belangrijkste mensenrechtenverdragen hebben geratificeerd, hun verplichtingen inzake rapportering zijn nagekomen, spontaan een beroep hebben gedaan op de speciale procedures van de VN en de aanbevelingen ervan hebben proberen toe te passen; verzoekt de EU erop aan te dringen dat de kandidaten minstens dertig dagen vóór de verkiezing bekend zijn opdat hun staat van dienst en hun geloofsbrieven op het gebied van de mensenrechten openbaar kunnen worden onderzocht; 9. herhaalt zijn standpunt dat het vermogen van de HRC om de mensenrechten te beschermen, zal afhangen van de politieke wil van alle partijen om er een sterk en doeltreffend orgaan van te maken; 10. verzoekt bijgevolg alle landen die lid zijn van de VN het door hen vastgestelde mandaat uit te oefenen en de ontwikkelde mechanismen toe te passen om ervoor te zorgen dat de HRC de mensenrechten daadwerkelijk kan beschermen en bevorderen; 11. verzoekt de EU met klem in de HRC een pioniersrol te vervullen en het voorbeeld te geven bij de ontwikkeling van een versterkt mensenrechtenorgaan van de VN, dat mensenrechtensituaties waar ook ter wereld kan aanpakken en erop kan reageren; 12. herhaalt dat er behoefte is aan meer en beter overleg, samenwerking en coördinatie tussen de EU en de VN, met name de nieuwe HRC; 13. herhaalt dat er behoefte is aan een gecoördineerde, gezamenlijke en goed voorbereide aanpak van de EU vóór, tijdens en na de zittingen van de HRC om doeltreffend en effectief te kunnen bijdragen aan de werking ervan; 14. acht het aangewezen, naar analogie van de deelname van het Parlement aan de jaarlijkse zittingen van de UNCHR, een delegatie te blijven sturen om relevante zittingen van de HRCbij te wonen; 62e zitting van de VN-mensenrechtencommissie (UNCHR) 15. neemt kennis van het besluit om van de 62e zitting van de UNCHR een verkorte overgangs- en procedurezitting te maken; 16. is niettemin van oordeel dat deze formaliteiten de UNCHR er niet mogen van weerhouden haar beschermingsmandaat te vervullen en dat alle werkzaamheden van de commissie op het gebied van normbepaling behoorlijk moeten zijn vastgesteld of op een andere wijze opgevolgd; 17. verzoekt de leden van de UNCHR dan ook erop toe te zien dat de werkzaamheden in verband met speciale procedures waartoe op de vorige bijeenkomst opdracht is gegeven, worden ingediend, erkend en volledig besproken, bijvoorbeeld het rapport van de secretaris-generaal over de samenwerking met de vertegenwoordigers van de mensenrechtenorganen van de UN; dringt er tevens op aan dat de mandaten die aflopen worden vernieuwd, bijvoorbeeld het mandaat van de speciale afgezant van de secretaris-generaal van de VN voor mensenrechtenactivisten; benadrukt dat het voor mensenrechtenactivisten mogelijk moet blijven de commissie toe te spreken en deel te nemen aan de debatten; o o o 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de VN-Veiligheidsraad, de secretaris-generaal van de VN, de voorzitter van de 60e Algemene Vergadering en de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten. Het Europees Parlement , - gezien de achtste conferentie van de partijen (COP 8) bij het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit (CBD) die van 20 tot 31 maart 2006 in Curitiba, Brazilië, wordt gehouden, - gezien de derde vergadering van de partijen (MOP 3) bij het protocol van Cartagena inzake bioveiligheid die van 13 tot 17 maart 2006 in Curitiba, Brazilië, werd gehouden, - gezien de conclusies van de Europese Raad van Göteborg van 15 en 16 juni 2001, - gelet op artikel 103, lid 2 van zijn Reglement, A. overwegende dat het CBD de omvangrijkste wereldwijde overeenkomst is over de bescherming van de biodiversiteit, die gericht is op de instandhouding en het duurzaam gebruik van de biodiversiteit en de eerlijke en billijke verdeling van de baten van het gebruik van genetische hulpbronnen nastreeft, en ondertekend is door 188 partijen, waaronder de 25 EU-lidstaten en de Europese Gemeenschap, B. overwegende dat het protocol van Cartagena over biodiversiteit (BSP) gemeenschappelijke minimum normen vaststelt voor grensoverschrijdende bewegingen van gemodificeerde levende organismen (LMO's), en geratificeerd is door 131 landen, C. overwegende dat biologische diversiteit, zoals die op het gebied van de genetica, de soorten en het ecosysteem, de structuur van het leven vormt en niet minder dan het fundament is van de gezondheid van de mens, de kwaliteit van het leven en van de welvaart, en op zich ook een zelfstandige waarde vormt, D. overwegende dat er rechtstreeks verband bestaat tussen de instandhouding van biologische diversiteit en de voorzieningen die het ecosysteem de mens oplevert, zoals de voedselproductie, waterzuivering, het circuleren van nutriënten en klimaatregulering; voorts overwegende dat het gebruik door de mens van natuurlijke hulpbronnen, de vernietiging van leefgebieden, de klimaatverandering, de overexploitatie van in het wild levende soorten en de milieuvijandige en illegale handel in in het wild levende dieren en planten hand over hand toenemen en de voorzieningen die het ecosysteem de mens levert, nu al ernstig onder druk zetten, E. overwegende dat de partijen bij het CBD (beslissing CBD VI/26) en onafhankelijk daarvan, de deelnemers aan de wereldtop over duurzame ontwikkeling (WSSD) die in 2002 in Johannesburg werd gehouden, overeen zijn gekomen de snelheid waarmee de biodiversiteit verloren gaat, uiterlijk in 2010 aanzienlijk te hebben teruggebracht, F. overwegende dat de Europese Gemeenschap heeft toegezegd het verlies aan biodiversiteit tegen 2010 tot staan te hebben gebracht, G. overwegende dat resolutie nr. A/RES/59/25 van de algemene vergadering van de Verenigde Naties van 17 november 2004 verzoekt dringend op te treden en per geval en volgens wetenschappelijke criteria inclusief de toepassing van het voorzorgsbeginsel, het voorlopig verbod te overwegen van destructieve visserijmethodes, inclusief sleepnetten die ongunstige gevolgen hebben voor kwetsbare mariene ecosystemen, met inbegrip van onderzeese bergen, warmwaterbronnen en koudwaterkoralen die buiten nationaal rechtsgebied liggen, totdat passende instandhoudings- en beheermaatregelen zijn getroffen in overeenstemming met het internationale recht, H. overwegende dat in de recente "Forest Resources Assessment" (FRA 2005) van de Voedsel- en landbouworganisatie van de VN (FAO) het dramatisch verlies wordt onderstreept van de laatste oude woudgebieden in de wereld, waarbij het verlies aan bos wereldwijd op meer dan 13 miljoen hectare per jaar wordt geraamd, I. overwegende dat van de deelnemers van de COP8 wordt verwacht de balans op te maken van de toezeggingen die gedaan zijn in het werkprogramma over de biologische diversiteit in het bos (CBD besluiten VI/22 en VII/28) aangaande het duurzaam gebruik, het verbruik en de handel in biologische hulpbronnen, alsmede de regelgeving en het bosbeheer en het optreden tegen illegale houtkap, J. overwegende dat in CBD-besluit V/5, afdeling III, dat in 2000 door de COP5 is genomen, een moratorium wordt ingesteld voor proeven op het terrein met en het in de handel brengen van V-GURT-technologie (Variety Genetic Use Restriction Technologies) die ontworpen is om via onvruchtbaarheid veroorzakende genconstructies te voorkomen dat door de landbouw verkregen zaaigoed ontkiemt, K. overwegende dat de toepassing van genetische manipulatie om onvruchtbaar zaaigoed te produceren landbouwers ertoe zou dwingen ieder seizoen nieuw zaaigoed te kopen en derhalve de voedselveiligheid zou kunnen bedreigen, met name in ontwikkelingslanden; voorts overwegende dat dergelijke genen niet genetisch gemodificeerde gewassen zouden kunnen aantasten via kruisbestuiving of onbedoelde vermenging, 1. is ernstig bezorgd over het voortdurend verlies van biodiversiteit en de toenemende sporen die de Europese Unie nalaat op ecologisch gebied, waardoor de gevolgen voor de biodiversiteit zich tot ver buiten de grenzen van de Europese Unie doen voelen; 2. doet een beroep op de Commissie en de lidstaten om met overtuiging het voortouw te nemen bij het goedkeuren en vergemakkelijken van concrete maatregelen voor de bescherming van de biodiversiteit, zowel in Europa als daarbuiten; 3. is van mening dat niet is voldaan aan de voorwaarden van het wereldwijde moratorium op proeven op het terrein en het in de handel brengen van de V-GURT-technologie ten aanzien van onder andere de ecologische en sociaal-economische gevolgen en de andere ongunstige gevolgen voor de biologische diversiteit, de voedselveiligheid en de gezondheid van de mens; 4. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan: 5. dringt er voorts bij de Commissie en de lidstaten op aan vaart te zetten achter het bereiken van de doelstelling van de Gemeenschap het verlies van biodiversiteit tot staan te brengen, inclusief door het opnemen van de CBD-doelstellingen in het ontwikkelings- en hulpbeleid van de EU, met name in de komende landen- en regionalestrategiedocumenten van de EU, en drastische verbetering te brengen in de tenuitvoerlegging van de habitatrichtlijn (2) en de vogelrichtlijn (3) en het daaraan gekoppelde Natura 2000-netwerk; 6. 6 verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de partijen van het CBD en het BSP. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Moldavië en in het bijzonder de resolutie van 18 december 2003 (1) , de resolutie over de parlementsverkiezingen in Moldavië van 24 februari 2005 (2) en de resolutie over het jaarverslag over de mensenrechten in de wereld in 2004 en het mensenrechtenbeleid van de EU van 28 april 2005 (3) , – gelet op de slotverklaring en aanbevelingen van de Parlementaire Samenwerkingscommissie EU-Moldavië van 6 en 7 oktober 2005, – gelet op de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen Moldavië en de Europese Unie (EU) die op 28 november 1994 is ondertekend en op 1 juli 1998 in werking is getreden, – gelet op de verklaringen van de Top van Istanboel van de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa (OVSE) uit 1999 en de OVSE-ministerraad van Porto in 2002, – gelet op het actieplan voor Moldavië, goedgekeurd op de zevende samenwerkingsraad EU-Moldavië op 22 februari 2005, – gelet op het eindverslag van de OVSE/ODIHR-verkiezingswaarnemingsmissie over de parlementsverkiezingen van 6 maart 2005 die over het algemeen voldeden aan de verplichtingen tegenover de OVSE en met de door de Raad van Europa en andere internationale organen voor democratische verkiezingen, ondanks de geconstateerde gebreken ten aanzien van de campagnevoorwaarden en toegang tot de media, – gelet op Besluit 2006/96/GBVB van de Raad tot uitvoering van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/179/GBVB inzake beperkende maatregelen tegen de leiders van de regio Transnistrië in de Republiek Moldavië (4) en Gemeenschappelijk Standpunt 2006/95/GBVB (5) houdende verlenging van deze beperkende maatregelen met een periode van nog eens twaalf maanden, – onder verwijzing naar de interimresolutie, goedgekeurd door het Comité van ministers van de Raad van Europa op 1 maart 2006 over het arrest van het Europees Hof voor de Mensenrechten van 8 juli 2004 in de zaak Ilaşcu en anderen tegen Moldavië en de Russische Federatie, – gelet op artikel 115, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat het Europees nabuurschapsbeleid de Europese aspiraties van Moldavië en het belang van Moldavië erkent als een land met diepgaande historische, culturele en economische banden met de lidstaten, B. overwegende dat in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid een actieplan is goedgekeurd dat o.a. voorstellen omvat om de politieke en institutionele hervormingen te stimuleren waardoor Moldavië geleidelijk aan kan integreren in het EU-beleid en programma's, C. overwegende dat de Europese Unie onlangs een belangrijke stap heeft gezet om meer betrokken te raken bij de Republiek Moldavië en het streven naar een oplossing voor het Transnistrië-conflict door een permanente Europese Commissiedelegatie te openen in Chişinău, door benoeming van een speciale EU-vertegenwoordiger (EUSR) in Moldavië met als mandaat bij te dragen aan een duurzame regeling van het Transnistrië-conflict en door een EU-grenshulpmissie (EUBAM) in te stellen voor Moldavië en Oekraïne, D. overwegende dat Transnistrië in 1992 de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen na een gewapend conflict met Russische militaire steun waardoor het ganse land gedestabiliseerd is geraakt, E. overwegende dat men zich ten aanzien van Transnistrië zorgen maakt over het ernstige niveau van criminele activiteiten, de doordeseming van de gehele samenleving met corruptie, het bestaan van een diepgewortelde grijze economie en het niet-eerbiedigen van de fundamentele vrijheden en mensenrechten, F. overwegende dat de zelfbenoemde Transnistrische autoriteiten nog steeds de onafhankelijke media en de NGO's blijven bestoken en de Roemeenstalige bevolking blijven discrimineren en vervolgen, G. overwegende dat de zelfbenoemde Transnistrische autoriteiten nog steeds weigeren te voldoen aan het arrest van het Europees Hof voor de Mensenrechten en een eind te maken aan de onwettige willekeurige detentie van Andrei Ivantoc en Tudor Petrov-Popa, H. overwegende dat volgens berichten Andrei Ivantoc sedert 27 februari 2006 in hongerstaking is gegaan uit protest tegen de onmenselijke en vernederende behandeling door het personeel van de gevangenis in Tiraspol, 1. veroordeelt met kracht de onderdrukking, het bestoken en intimideren door het Transnistrische regmie van vertegenwoordigers van onafhankelijke media, van burgers die kritiek hebben op de zelfbenoemde Transnistrische autoriteiten, van leden van NGO's en van de oppositie; veroordeelt het verbod op het financieren van NGO's door buitenlandse donoren; betreurt het dat dit regime niet bereid is zich volledig in te zetten voor het streven naar een vreedzame en alomvattende oplossing van het conflict in Transnistrië; is daarom verheugd dat de EU haar visaverbod tegen de leden van het regime van Transnistrië heeft uitgebreid; 2. betreurt het ten zeerste dat de zelfbenoemde autoriteiten van Transnistrië ruim anderhalf jaar na het arrest van het Europees Hof voor de Mensenrechten in de zaak Ilascu e.a. nog steeds twee van de indieners gevangen houden; constateert dat het Hof in zijn arrest speciaal vermeld heeft dat de twee betrokken staten alle nodige maatregelen moeten nemen om een eind te maken aan de willekeurige detentie van de indieners die nog steeds gevangen zitten, en deze onmiddellijk vrij te laten; 3. verzoekt de autoriteiten van Moldavië te blijven streven naar een eind aan de onwettige willekeurige detentie van Andrei Ivantoc en Tudor Petrov-Popa en te streven naar hun onmiddellijke vrijlating; dringt er bij de Russische autoriteiten met klem op aan alle wegen te bewandelen die een eind kunnen maken aan de onwettige willekeurige detentie van beide gevangenen en om deze onmiddellijk vrij te laten; verzoekt de Raad, de Commissie en de lidstaten de onmiddellijke vrijlating van deze gevangen te bepleiten; 4. verzoekt de autoriteiten van Moldavië in verband met de opvallende controversiële veroordeling van de vorige minister van Defensie, Valeriu Pasat, ervoor te zorgen dat diens beroep tegen het vonnis op een transparante wijze kan worden gevoerd overeenkomstig de internationale juridische standaarden; 5. verklaart zijn krachtige voortdurende steun aan het streven van de autoriteiten van Moldavië om het actieplan als onderdeel van het nabuurschapsbeleid van de EU met succes te implementeren; verzoekt de Commissie en de Raad om de autoriteiten van Moldavië behulpzaam te zijn bij het democratiseringsproces en alle diplomatieke wegen te bewandelen om het autoritaire illegale regime in Transnistrië te verzwakken; 6. dringt er bij de regering van Moldavië op aan om door te gaan met het hervormingsproces ter verbetering van de rechtsstaat en om de corruptie tegen te gaan bij de instellingen overeenkomstig de toezeggingen uit het actieplan en om de inspanningen op te voeren bij de bestrijding van mensenhandel; 7. neemt kennis van de wet ter voorkoming en bestrijding van mensenhandel, afgekondigd op 20 oktober 2005, die voorziet in gratis maatschappelijke dienstverlening voor slachtoffers van mensenhandel; verzoekt de Moldavische autoriteiten om nadere uitleg hoe de implementatie ervan moet worden gefinancierd; legt de nadruk op het belang van extra financiering en personeel voor adviserende lichamen over vrouwenhandel en op sterkere samenwerking door niet-gouvernementele organisaties die op dit terrein werkzaam zijn; 8. is verheugd over de positieve samenwerking tussen de verschillende politieke partijen in het parlement van Moldavië; erkent het belang van de hervormingen ten aanzien van een onafhankelijke rechterlijke macht, de inlichtingendiensten, wetgeving over verkiezingen en een rekenkamer; bepleit versterking van de rechterlijke macht van Moldavië; beklemtoont hoe belangrijk het is dat deze en andere hervormingen onmiddellijk worden doorgevoerd; 9. is ervan overtuigd dat de hervormingen in Moldavië alleen kans van slagen hebben wanneer zij worden doorgevoerd in eerbiediging van de rechtsstaat en de fundamentele vrijheden; dringt erop aan dat alle betrokken partijen, ook leden van het maatschappelijk middenveld, samenwerken om de verdere ontwikkeling van de democratie in het land te bevorderen; 10. is verheugd over de implementatie van de gezamenlijke verklaring over douane van de premiers van Oekraïne en Moldavië van 30 december 2005; verzoekt de economische actoren uit de Transnistrische regio van Moldavië om zich in te schrijven bij de desbetreffende autoriteiten in Chişinău ter bevordering van een ongehinderde stroom van goederen over de grens; verzoekt de zelfbenoemde Transnistrische autoriteiten om deze inschrijving niet tegen te houden; 11. is verheugd over de afvaardiging van de EUBAM naar Moldavië en de Oekraïne die kan bijdragen aan verdere inspanningen om een haalbare duurzame oplossing te vinden voor het conflict in Transnistrië; benadrukt dat betere grenscontroles een essentiële factor zijn om een eind te maken aan dit conflict door de wapenhandel te beperken; 12. verzoekt de Commissie, de Raad en de EUSR voor Moldavië alles in het werk te stellen opdat de huidige grenscrisis niet escaleert; 13. neemt kennis van de positieve, hoewel op bepaalde punten kritische, verklaring van het Moldavische parlement over het initiatief van Oekraïne voor een oplossing van het conflict in Transnistrië; roept alle betrokken partijen op om zich in te zetten voor de 5+2-onderhandelingen waaraan Moldavië, de Transnistrische regio van Moldavië, Rusland, Oekraïne en de OVSE deelnemen met de EU en de Verenigde Staten als waarnemers, en tot een politieke regeling van het conflict in Transnistrië komen; 14. verzoekt Rusland om onmiddellijk de steun stop te zetten aan het regime in Transnistrië, te herhalen dat het zich zal houden aan de territoriale integriteit van Moldavië, zoals gedefinieerd in de grondwet van Moldavië en dat het zijn troepen onvoorwaardelijk zal terugtrekken, met inbegrip van de zware wapens en munitie; benadrukt dat de troepen overeenkomstig het besluit dat is genomen op de Top van de OVSE in Istanboel in 1999 eind 2002 hadden moeten worden teruggetrokken; verzoekt de Raad dit punt te plaatsen op de agenda van de komende EU-Rusland-top; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie de regering en het parlement van Moldavië, de regering van Roemenië, de regering van Oekraïne, de regering van de Russische Federatie, de regering van de Verenigde Staten van Amerika, de secretaris-generaal van de OVSE en de secretaris-generaal van de Raad van Europa. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Kazachstan, – gezien de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst (PSA) van de Europese Unie met Kazachstan, die op 23 januari 1995 is ondertekend en op 1 juli 1999 in werking is getreden, – gezien de EU-verklaring van 16 februari 2006 over de dood van de heer Altynbek Sarsenbayev in Kazachstan, – gezien het strategiedocument van de Commissie voor Centraal-Azië 2002-2006, – gezien de conclusies van de vierde bijeenkomst van de Samenwerkingsraad EU-Kazachstan, – gezien de officiële resultaten van de presidentsverkiezingen van 4 december 2005, – gelet op artikel 115, lid 5 van zijn Reglement, A. overwegende dat de heer Altynbek Sarsenbayev, een prominent politicus en co-voorzitter van de 'True Ak Zhol'-oppositiepartij op 13 februari 2006 samen met zijn lijfwacht en zijn chauffeur op brute wijze is vermoord, B. overwegende dat een andere oppositieleider, Nurkadilov Zamanbek, op 12 november 2005 onder onverklaarde omstandigheden doodgeschoten werd aangetroffen, nadat hij de regering van corruptie had beschuldigd; overwegende dat na een officieel onderzoek werd geconcludeerd dat Nurkadilov zelfmoord had gepleegd, C. overwegende dat 12 oppositionele activisten, alsmede een aantal journalisten, een gevangenisstraf van vijf tot vijftien dagen hebben gekregen of tot een boete zijn veroordeeld, omdat zij op 26 februari 2006 een bijeenkomst hielden ter nagedachtenis van de vermoorde oppositieleider Altynbek Sarsenbayev, D. overwegende dat de secretaris-generaal van de Senaat, samen met vijf leden van de staatsveiligheidsdiensten, is gearresteerd wegens de moord op Sarsenbayev, en in staat van beschuldiging is gesteld wegens ontvoering en moord, hetgeen heeft geleid tot het ontslag van het hoofd van de staatsveiligheidsdienst, E. overwegende dat Kazachstan een belangrijke bondgenoot is in de strijd tegen het internationale terrorisme en religieus fundamentalisme, en overwegende dat het land vanaf 2009 het voorzitterschap van de OVSE wil bekleden, F. er met nadruk op wijzend dat inachtneming van mensenrechten, democratie en de beginselen van de rechtsstaat een fundamenteel element is van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst EU-Kazachstan, waarop de ontwikkeling van de toekomstige betrekkingen zal worden gebaseerd, 1. spreekt zijn veroordeling uit over de moord op de heer Altynbek Sarsenbayev, en spreekt het gezin van het slachtoffer zijn medeleven uit; 2. spreekt zijn grote bezorgdheid uit over het feit dat binnen een tijdsbestek van drie maanden twee prominente politici van de oppositie zijn vermoord; 3. verzoekt de autoriteiten van Kazachstan het lopende onderzoek naar de omstandigheden van de moord op de heer Altynbek Sarsenbayev en zijn twee begeleiders volledig en op een onafhankelijke en transparante manier te doen plaatsvinden; 4. verwelkomt de verklaring van President Nazarbayev van 21 februari 2006, waarin hij de moorden veroordeelt en belooft dat de betrokkenen zwaar zullen worden gestraft; 5. is verheugd over de vrijlating van de heer Galymzhan Zhakianov uit zijn binnenlandse ballingschap; 6. spreekt zijn veroordeling uit over de gevangenisstraf van vijf tot vijftien dagen waartoe oppositionele activisten en journalisten zijn veroordeeld wegens hun aandeel in de vreedzame bijeenkomst ter herdenking van de dood van de heer Altynbek Sarsenbayev; 7. dringt er bij de regering van Kazachstan op aan om haar verplichtingen uit hoofde van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst gestand te doen, en dan met name wat betreft de inachtneming van democratie, de beginselen van het internationale recht en de mensenrechten, en stappen te zetten in de richting van democratisering, het waarborgen van meer vrijheden voor burgers, en liberalisatie; wijst er nogmaals op belang te hechten aan samenwerking tussen Kazachstan en de Europese Unie op economisch, politiek en cultureel gebied; 8. verzoekt de Raad en de Commissie het vraagstuk van de inachtneming van mensenrechten tot een centraal aandachtspunt te maken op de volgende bijeenkomst van de Samenwerkingsraad, de verdere tenuitvoerlegging van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst afhankelijk te stellen van vooruitgang op dit gebied, en de TACIS-democratieprogramma's voor Kazachstan te versterken, met name met als doel de versterking en ontwikkeling van democratische instellingen, onafhankelijke media en de bestrijding van corruptie; dringt aan op opneming van deze onderwerpen op de agenda van de volgende bijeenkomst van het Parlementaire Samenwerkingscomité EU-Kazachstan die op 29 en 30 mei 2006 zal plaatsvinden; 9. beklemtoont dat inachtneming van de beginselen van democratie, rechtsstaat en mensenrechten, zoals duidelijk vastgelegd in de PSA, een voorwaarde is voor het door Kazachstan gewenste voorzitterschap van de OVSE met ingang van 2009; 10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Speciaal Vertegenwoordiger van de EU voor Centraal-Azië, de OVSE, de Raad van Europa en de regering en de president van Kazachstan. Het Europees Parlement , – gezien het Verdrag tot oprichting van het Internationaal Strafhof, – gezien Resolutie 1638 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarin de VN-missie in Liberia wordt gevraagd voormalig president Taylor aan te houden ingeval deze naar Liberia terugkeert, en hem over te leveren aan Sierra Leone met het oog op zijn berechting door het Speciale Gerechtshof voor Sierra Leone, of zijn overlevering aan Sierra Leone te vergemakkelijken, – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over Tsjaad en Liberia, met name de resolutie van 24 februari 2005 over de uitlevering van Charles Taylor (1) , – gezien de 38ste gewone zitting van de Afrikaanse Commissie mensenrechten en rechten van de volkeren, die van 21 november tot 5 december 2005 in Banjul (Gambia) plaatsgevonden heeft, – gelet op artikel 115(5) van zijn Reglement, A. verwijzend naar het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof en onderstrepend dat het 50 jaar geleden is dat de Verenigde Naties voor het eerst de noodzaak hebben erkend een Internationaal Strafhof in te stellen teneinde degenen die verdacht worden van misdaden zoals genocide, te vervolgen, B. overwegende dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, verklaard heeft dat amnestie voor grove schendingen van de mensenrechten onaanvaardbaar blijft voor, en niet kan worden erkend door de VN, tenzij genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden daarvan worden uitgesloten, C. met bezorgdheid het grote aantal schendingen van de mensenrechten in delen van het Afrikaanse continent vaststellende en tevens dat degenen die deze misdaden begaan maar zelden gerechtelijk worden vervolgd, terwijl slachtoffers vaak elk daadwerkelijk rechtsmiddel wordt ontzegd, D. overwegende dat het internationale recht duidelijk stelt dat oorlogsmisdadigers steeds moeten worden berecht en dat staten verplicht zijn personen die ervan verdacht worden oorlogsmisdaden te hebben begaan, uit te leveren, E. overwegende dat in artikel 4(o) van de Akte van oprichting van de Afrikaanse Unie straffeloosheid uitdrukkelijk wordt veroordeeld en verworpen, F. de verklaringen van de Afrikaanse Unie tegen straffeloosheid verwelkomend, en van oordeel dat deze haar geloofwaardigheid zal vergroten door haar vastberadenheid aantoont om praktische maatregelen te treffen tegen straffeloosheid bij schendingen van de mensenrechten aan te tonen; G. overwegende dat vele van de door Afrikaanse dictators en hun handlangers gepleegde misdaden, inclusief misdaden tegen de menselijkheid, ongestraft blijven, wat de naaste verwanten van de slachtoffers nog meer grieft, en aanspoort tot het plegen van nieuwe misdaden; H. overwegende dat 27 Afrikaanse staten het Statuut van Rome hebben geratificeerd en dat sommige van hen zich ervoor hebben ingespannen het Statuut van Rome in hun nationale wetgeving om te zetten, I. overwegende dat diverse voormalige Afrikaanse dictators, met name Charles Taylor, Mengistu Haile Mariam en Hissène Habré, en hun handlangers, die ernstige misdaden hebben gepleegd, thans een rustig leven leiden en volledige straffeloosheid genieten, J. overwegende dat een internationaal aanhoudingsmandaat is uitgevaardigd waarbij de voormalige president van Tsjaad, Hissène Habré, wordt beschuldigd van tijdens zijn bewind van 1982 tot 1990 gepleegde mensenrechtenmisdaden, K. overwegende dat de slachtoffers de zaak Habré hebben gebruikt om te proberen te verkrijgen dat hun meer recht wordt gedaan en nieuwe wegen te openen voor gerechtigheid in Tsjaad en elders, L. overwegende dat de Afrikaanse Unie op 24 januari 2006 besloten heeft een groep van juridische experts in te stellen die aanbevelingen moet doen wat betreft de plaats waar Hissène Habré moet worden berecht en de wijze waarop dit moet geschieden, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan een "Afrikaans mechanisme", M. overwegende dat de president van Nigeria, Obasanjo, naar verluidt binnenkort zal aankondigen dat hij Charles Taylor zal uitleveren, zodat deze kan terechtstaan voor de misdaden waarvan hij wordt beschuldigd, en dat hij aldus in de gelegenheid wordt gesteld aan te tonen dat Nigeria zich verbindt tot eerbiediging van de rechtsorde in West-Afrika, N. overwegende dat het Speciale Gerechtshof voor Sierra Leone in 2002 werd opgericht om degenen die verantwoordelijk zijn voor tijdens het gewapend conflict in Sierra Leone gepleegde oorlogsmisdaden voor het gerecht te brengen; overwegende dat Charles Taylor door het Speciale Gerechtshof wordt beschuldigd van 17 gevallen van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, O. overwegende dat de voormalige brute dictator van Ethiopië, kolonel Mengistu, nog steeds asiel geniet in Zimbabwe, 1. wijst er nogmaals op dat zonder een Internationaal Strafhof dat als een middel tot rechtshandhaving individuele verantwoordelijkheden vaststelt, daden van genocide en grove schendingen van mensenrechten vaak ongestraft zouden blijven; 2. onderstreept dat het thans tot het internationaal gewoonterecht behoort dat misdadigers, wat ook hun statuut is, geen amnestie of immuniteit wordt verleend voor schendingen van de mensenrechten, en pleit er sterk voor dat degenen die verantwoordelijk zijn voor misdaden en wreedheden voor het gerecht worden gebracht; 3. herhaalt dat de bestrijding van straffeloosheid een van de hoekstenen is van het mensenrechtenbeleid van de Unie en verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten van de Afrikaanse Unie de nodige aandacht te blijven schenken aan deze kwestie; 4. is van oordeel dat duurzame vrede niet tot stand kan worden gebracht via deals om degenen die verantwoordelijk zijn voor systematische schendingen van de mensenrechten te beschermen; 5. verzoekt met aandrang de lidstaten van de Afrikaanse Unie die zulks nog niet hebben gedaan het Statuut van Rome te ratificeren en een nationaal actieplan uit te werken met het oog op de daadwerkelijke omzetting van het Statuut van Rome op nationaal niveau; 6. verzoekt de Vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de Afrikaanse Unie haar lidstaten ertoe aan te sporen straffeloosheid te veroordelen en te verwerpen; 7. verzoekt de Afrikaanse Unie praktische maatregelen te treffen die kunnen bijdragen aan regionale acties ter bestrijding van straffeloosheid; 8. spoort de Afrikaanse Unie ertoe aan haar strafrechtelijke instellingen te ontwikkelen en de justitiële samenwerking in strafzaken tussen haar lidstaten en met de autoriteiten van andere continenten beter te organiseren, teneinde de straffeloosheid voor door Afrikaanse autoriteiten en door -of met medeplichtigheid van- staatsburgers van andere continenten gepleegde misdaden tegen de menselijkheid te beperken; 9. wijst er nogmaals op dat de internationale gemeenschap heeft voorzien in ad hoc rechtbanken als een mechanisme voor de berechting van de verantwoordelijken voor de misdaden en wreedheden die bijvoorbeeld in Rwanda en Sierra Leone zijn begaan, en onderstreept dat de internationale gemeenschap met één stem moet spreken, teneinde ertoe te komen dat de schuldigen daadwerkelijk ter verantwoording worden geroepen; 10. herinnert aan het optreden van het Internationaal Strafhof voor Rwanda in Arusha en de extreme moeilijkheden die externe rechercheurs ondervonden hebben om de verantwoordelijken voor de genocide van 1994 in Rwanda voor de rechter te brengen; 11. acht het bijzonder stuitend dat degenen die zich schuldig gemaakt hebben aan schendingen van de mensenrechten tijdens de moordpartijen waarvan burgers het slachtoffer zijn geweest in de Democratische Republiek Congo -waar tijdens het conflict dat zes jaar heeft geduurd op zijn minst drie miljoen mensen zijn omgekomen- en in de regio van de Grote Meren, ongestraft blijven; 12. roept Senegal ertoe op Hissène Habré een eerlijk proces te garanderen, indien er geen Afrikaans alternatief bestaat via zijn uitlevering aan België, conform het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing; 13. verzoekt de Afrikaanse Unie er in de context van de rechtszaak tegen Hissène Habré op toe te zien dat Senegal zijn internationale verbintenissen als staat die het Verdrag tegen foltering heeft ondertekend, nakomt; 14. beschouwt de actie van de Afrikaanse staatshoofden in de zaak Habré als een belangrijke stap, aangezien Afrikaanse leiders duidelijk hebben gesteld dat het noodzakelijk is straffeloosheid te bestrijden; 15. verzoekt de regering van Nigeria te blijven handelen in het belang van het vredesproces in Liberia en ter ondersteuning van de rechtsstaat, door Charles Ghankay Taylor onverwijld uit te leveren aan de rechtspraak van het Speciale Gerechtshof voor Sierra Leone; 16. juicht het toe dat de nieuw gekozen president van Liberia, Johnson-Sirleaf, kort geleden om uitlevering van Charles Taylor door Nigeria heeft verzocht, en dat zij zich ertoe verbonden heeft dat haar presidentschap verantwoordingsplicht en rechtshandhaving in zijn vaandel zal schrijven; 17. roept de lidstaten ertoe op al het mogelijke te doen om te garanderen dat onderdanen van Europese landen die in Afrika en ontwikkelingslanden elders in de wereld misdaden hebben gepleegd of medeplichtig zijn geweest aan misdaden eveneens worden vervolgd en dat de slachtoffers van deze misdaden worden gecompenseerd; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de ACS-EU-Raad van ministers, de regeringen van Tsjaad, Liberia, Nigeria en Senegal, de Afrikaanse Unie en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.