(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Amendement 9 tenzij anders bepaald RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2014/65/EU wat betreft informatievereisten, productgovernance en positielimieten om bij te dragen aan het herstel van de COVID-19-pandemie (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 53, lid 1, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) De COVID-19-pandemie heeft zware gevolgen voor mensen en bedrijven en voor de gezondheidszorgstelsels , economieën en financiële stelsels van de lidstaten. De Commissie heeft in haar mededeling aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s van 27 mei 2020 met als titel “Het moment van Europa: herstel en voorbereiding voor de volgende generatie” (3) benadrukt dat liquiditeit en toegang tot financiering in de komende maanden knelpunten zullen blijven. Het is daarom van cruciaal belang dat het herstel van de zware economische schok die door de COVID-19-pandemie is veroorzaakt, wordt ondersteund door in bestaande financiële wetgeving de bureaucratie te verminderen door beperkte gerichte wijzigingen aan te brengen. Het algemene doel van de wijzigingen moet daarom zijn onnodige bureaucratie weg te nemen en tijdelijke uitzonderingen te maken die effectief worden geacht om de economische onrust te verzachten. De wijzigingen moeten voorkomen dat er veranderingen worden aangebracht waardoor de sector zwaarder wordt belast en moeten ervoor zorgen dat complexe wetgevingskwesties tijdens de geplande evaluatie van MiFID II worden geregeld. Dit pakket maatregelen wordt goedgekeurd onder het label “Herstelpakket voor de kapitaalmarkten”. (2) Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad (4) betreffende markten voor financiële instrumenten werd in 2014 vastgesteld als reactie op de financiële crisis die in 2007-2008 uitbrak. Die richtlijn heeft het financiële stelsel in de Unie aanzienlijk versterkt en garandeert een hoog niveau van bescherming van de beleggers in de gehele Unie. Verdere inspanningen om de complexiteit van de regelgeving en de nalevingskosten van de beleggingsondernemingen te verminderen en concurrentieverstoringen weg te nemen, kunnen in overweging worden genomen , mits tegelijkertijd voldoende rekening wordt gehouden met de bescherming van de beleggers . (3) Wat de vereisten betreft die tot doel hadden de beleggers te beschermen, heeft Richtlijn 2014/65/EU zijn doelstelling om maatregelen vast te stellen die voldoende rekening houden met de bijzondere kenmerken van elke categorie beleggers (niet-professionele cliënten, professionele cliënten en in aanmerking komende tegenpartijen), niet volledig verwezenlijkt. Sommige van die vereisten hebben niet altijd de bescherming van de beleggers verbeterd, maar hebben soms de vlotte uitvoering van beleggingsbeslissingen belemmerd. Om de bescherming van de beleggers nog meer te verbeteren, is het van cruciaal belang dat bij de geschiktheidsbeoordeling rekening wordt gehouden met het schuldniveau van niet-professionele beleggers, met name gezien de stijgende schulden bij consumenten als gevolg van de COVID-19-pandemie. Bovendien zouden bepaalde vereisten in Richtlijn 2014/65/EU kunnen worden gewijzigd om ▌ de verlening van beleggingsdiensten en de prestaties van beleggingsactiviteiten te faciliteren, mits de wijziging plaatsvindt op een evenwichtige manier die de beleggers volledig beschermt. (4) De vereisten inzake productgovernance kunnen de verkoop van bedrijfsobligaties beperken. Bedrijfsobligaties met een bepaling inzake vervroegde aflossing worden doorgaans beschouwd als veilige en eenvoudige producten die in aanmerking komen voor niet-professionele cliënten. Een dergelijke bepaling inzake vervroegde aflossing beschermt beleggers tegen verliezen ingeval een emittent voor vervroegde aflossing kiest, door ervoor te zorgen dat die beleggers een betaling ontvangen die gelijk is aan de netto contante waarde van de coupons die zij zouden hebben ontvangen indien de obligatie niet vervroegd was afgelost. De vereisten inzake productgovernance moeten daarom niet langer van toepassing zijn op bedrijfsobligaties met dergelijke bepalingen inzake vervroegde aflossing. (5) In de door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) gelanceerde oproep tot het indienen van feitelijke gegevens over het effect van “inducements” en de vereisten inzake bekendmaking van kosten en lasten uit hoofde van Richtlijn 2014/65/EU en in de openbare raadpleging van de Commissie is bevestigd dat professionele cliënten en in aanmerking komende tegenpartijen geen gestandaardiseerde en verplichte kosteninformatie nodig hebben omdat zij reeds de nodige informatie ontvangen wanneer zij met hun dienstverlener onderhandelen. Die informatie is afgestemd op hun behoeften en is vaak gedetailleerder. In aanmerking komende tegenpartijen en professionele cliënten moeten derhalve worden vrijgesteld van de vereisten inzake de bekendmaking van kosten en lasten, behalve met betrekking tot de diensten van beleggingsadvies en vermogensbeheer, omdat professionele cliënten die vermogensbeheer- of beleggingsadviesrelaties aangaan, niet noodzakelijkerwijs over voldoende deskundigheid of kennis beschikken om te worden vrijgesteld van de bekendmakingen van kosten en lasten. (6) Beleggingsondernemingen zijn momenteel verplicht een kosten-batenanalyse te verrichten van bepaalde portefeuilleactiviteiten in het geval van doorlopende relaties met hun cliënten waarin financiële instrumenten worden omgeschakeld. Dit verplicht beleggingsondernemingen ertoe de nodige informatie bij de cliënt in te winnen en te kunnen aantonen dat de baten van een dergelijke omschakeling opwegen tegen de kosten. Aangezien deze procedure te belastend is voor professionele cliënten, die de neiging hebben om frequent om te schakelen, moeten zij van deze eis worden vrijgesteld, al moet het mogelijk blijven om ervoor te kiezen. Aangezien niet-professionele cliënten een hoog niveau van bescherming nodig hebben, moet die mogelijkheid worden beperkt tot professionele cliënten. (7) Cliënten die een doorlopende relatie met een beleggingsonderneming onderhouden, ontvangen periodiek of op basis van triggers verplichte dienstverslagen. Noch beleggingsondernemingen noch hun professionele cliënten vinden dergelijke dienstverslagen nuttig. Die verslagen zijn met name nutteloos gebleken voor professionele cliënten op uiterst volatiele markten, aangezien de verslagen zeer frequent en in grote aantallen worden verstrekt. Professionele cliënten reageren vaak op die verslagen hetzij door die verslagen niet te lezen, hetzij door snelle beleggingsbeslissingen te nemen in plaats van door te gaan met een beleggingsstrategie op lange termijn. In aanmerking komende tegenpartijen zouden daarom die dienstverslagen niet langer moeten ontvangen. Professionele cliënten moeten er echter voor kunnen kiezen om die dienstverslagen toch te ontvangen. (8) Bij Richtlijn 2014/65/EU zijn rapportagevereisten ingevoerd over de wijze waarop orders onder de voor de cliënt voordeligste voorwaarden werden uitgevoerd. Die technische verslagen bevatten grote hoeveelheden gedetailleerde kwantitatieve informatie over de plaats van uitvoering, het financiële instrument, de prijs, de kosten en de waarschijnlijkheid van uitvoering. Zoals blijkt uit het zeer lage aantal downloads van de websites van de beleggingsondernemingen, worden die verslagen zelden gelezen door de beleggers. Aangezien zij beleggers niet in staat stellen op basis van die gegevens zinvolle vergelijkingen te maken, moet de publicatie van die verslagen tijdelijk worden opgeschort. (9) Om de communicatie tussen beleggingsondernemingen en hun cliënten en dus het beleggingsproces zelf te vergemakkelijken, hoeft de informatie over beleggingen niet langer op papier te worden verstrekt, maar moet deze, als standaardoptie, elektronisch worden verstrekt. Niet-professionele cliënten moeten echter kunnen verzoeken om informatie op papier te blijven ontvangen. (9 bis) De Commissie moet een verslag indienen over het effect van de toepassing van positielimieten en positiebeheer op de liquiditeit, het marktmisbruik en de voorwaarden voor de ordelijke koersvorming en afwikkeling op grondstoffenderivatenmarkten, zoals bepaald in deze richtlijn. Een op feiten gebaseerde beoordeling van de regeling voor grondstoffenderivaten en de raadpleging van een breed scala van belanghebbenden is essentieel bij de inhoudelijke herziening van die bepalingen, die zijn vastgesteld naar aanleiding van de overeenkomsten van de G20-top van 2009 in Pittsburgh en van 2011 in Cannes om de regulering, werking en transparantie van grondstoffenderivatenmarkten te verbeteren en om buitensporige prijsschommelingen aan te pakken. [Am. 2] (10) Richtlijn 2014/65/EU voorziet erin dat personen die beroepsmatig grondstoffenderivaten, emissierechten en derivaten daarvan verhandelen, kunnen gebruikmaken van een vrijstelling van vergunning als beleggingsonderneming wanneer hun handelsactiviteit een nevenactiviteit is van hun hoofdbedrijf. Personen die de nevenactiviteitstoets aanvragen, zijn verplicht de betrokken bevoegde autoriteit jaarlijks in kennis te stellen van het feit dat zij van die mogelijkheid gebruikmaken, en de nodige elementen te verstrekken om te voldoen aan de twee kwantitatieve toetsen die bepalen of hun handelsactiviteit een nevenactiviteit is van hun hoofdbedrijf. Bij de eerste toets wordt de omvang van de speculatieve handelsactiviteit van een entiteit vergeleken met de totale handelsactiviteit in de Unie op basis van de activaklasse. Bij de tweede toets wordt de omvang van de speculatieve handelsactiviteit, waarbij alle activaklassen in aanmerking worden genomen, vergeleken met de totale handelsactiviteit op het gebied van financiële instrumenten door de entiteit op groepsniveau. Er is een alternatieve vorm van de tweede toets, die erin bestaat het voor de speculatieve handelsactiviteit gebruikte geraamde kapitaal te vergelijken met de werkelijke hoeveelheid kapitaal die op groepsniveau voor de hoofdactiviteit wordt gebruikt. Die kwantitatieve toetsen moeten de basisregel blijven voor de vrijstelling voor nevenactiviteit . Bij wijze van alternatief moeten de nationale toezichthoudende autoriteiten toestemming kunnen krijgen om zich te baseren op kwalitatieve elementen , onder duidelijk omschreven voorwaarden . ESMA moet de bevoegdheid krijgen om toelichting te verstrekken over de omstandigheden waarin nationale autoriteiten een kwalitatieve benadering kunnen toepassen en om ontwerpen van technische reguleringsnormen inzake de kwaliteitscriteria te ontwikkelen. Personen die voor de vrijstelling in aanmerking komen, met inbegrip van market makers, handelen voor eigen rekening of verlenen andere beleggingsdiensten dan handel voor eigen rekening, voor cliënten of leveranciers van hun hoofdbedrijf. De vrijstelling zou voor beide gevallen afzonderlijk en op geaggregeerde basis beschikbaar zijn als het gaat om een nevenactiviteit op groepsbasis beschouwd. Die vrijstelling mag niet worden verleend aan personen die een techniek van hoogfrequente algoritmische handel toepassen of behoren tot een groep waarvan het hoofdbedrijf bestaat in het verlenen van beleggingsdiensten of bankactiviteiten, of het optreden als market maker met betrekking tot grondstoffenderivaten. ▌ (11) De bevoegde autoriteiten moeten momenteel positielimieten vaststellen en toepassen ten aanzien van de omvang van een nettopositie die een persoon op elk moment kan aanhouden in grondstoffenderivaten die op handelsplatformen worden verhandeld en economisch gelijkwaardige OTC-contracten die door de Commissie worden aangewezen. Aangezien de regeling inzake positielimieten ongunstig is gebleken voor de ontwikkeling van nieuwe grondstoffenmarkten, moeten opkomende grondstoffenmarkten worden uitgesloten van de regeling inzake positielimieten. In plaats daarvan mogen de positielimieten alleen van toepassing zijn op grondstoffenderivaten die als significante of cruciale grondstoffenderivaten worden aangemerkt, en hun economisch gelijkwaardige OTC-contracten. Significante of cruciale derivaten zijn energiegrondstoffenderivaten met een positie in openstaande contracten van ten minste 300 000 eenheden in een periode van één jaar. Vanwege het cruciale belang ervan voor burgers zullen landbouwgrondstoffenderivaten die een onderliggende hebben dat voor menselijke consumptie bestemd is, en hun economisch gelijkwaardige OTC-contracten onder de huidige regeling inzake positielimieten blijven vallen. ESMA moet worden belast met de ontwikkeling van ontwerpen van reguleringsnormen om de landbouwgrondstoffenderivaten met een onderliggende voor menselijke consumptie te bepalen die aan positielimieten gebonden zijn, en cruciale of significante derivaten die aan positielimieten gebonden zijn. Voor significante en cruciale derivaten moet ESMA rekening houden met een positie in openstaande contracten van 300 000 eenheden in een periode van één jaar, het aantal marktdeelnemers en de onderliggende grondstof. (12) Richtlijn 2014/65/EU staat geen vrijstelling voor afdekking voor financiële entiteiten toe. Verschillende overwegend commerciële groepen die een financiële entiteit voor hun handelsactiviteiten oprichtten, bevonden zich in een situatie waarin hun financiële entiteit niet alle transacties voor de groep kon uitvoeren, omdat de financiële entiteit niet in aanmerking kwam voor de vrijstelling voor afdekking. Daarom moet een strikt omschreven vrijstelling voor afdekking voor financiële tegenpartijen worden ingevoerd. Die vrijstelling voor afdekking zou beschikbaar zijn wanneer, binnen een overwegend commerciële groep, een persoon als beleggingsonderneming ingeschreven is en namens die commerciële groep handelt. Om deze vrijstelling voor afdekking te beperken tot alleen die financiële entiteiten die handeldrijven voor de niet-financiële entiteiten in de overwegend commerciële groep, moet die vrijstelling voor afdekking van toepassing zijn op de posities die door die financiële entiteit worden aangehouden waarvan objectief kan worden aangetoond dat zij de risico’s verminderen die rechtstreeks verband houden met de commerciële bedrijvigheid van de niet-financiële entiteiten van de groep. (13) Zelfs in liquide contracten treedt doorgaans slechts een beperkt aantal marktdeelnemers op als market makers op grondstoffenmarkten. Wanneer die marktdeelnemers positielimieten moeten toepassen, kunnen zij niet even doeltreffend zijn als market makers. Daarom moet een vrijstelling van de regeling inzake positielimieten worden ingevoerd voor financiële en niet-financiële tegenpartijen voor posities die het gevolg zijn van transacties die worden aangegaan om aan de verplichting inzake liquiditeitsverschaffing te voldoen. (13 bis) De wijzigingen in de regeling inzake positielimieten zijn bedoeld om de ontwikkeling van nieuwe energiecontracten te ondersteunen, met name op de elektriciteitsmarkt, en zijn niet bedoeld om de regeling voor landbouwgrondstoffencontracten te versoepelen. (14) De huidige regeling inzake positielimieten houdt geen rekening met de unieke kenmerken van gesecuritiseerde derivaten. Gesecuritiseerde derivaten moeten daarom worden uitgesloten van de regeling inzake positielimieten. (15) Sinds de inwerkingtreding van Richtlijn 2014/65/EU konden nog geen gelijkwaardige grondstoffenderivatencontracten worden vastgesteld. Door het concept van “hetzelfde contract” in die richtlijn is de methode voor het bepalen van de limiet van andere maanden nadelig voor het platform met de minder liquide markt wanneer handelsplatformen concurreren voor grondstoffenderivaten die gebaseerd zijn op hetzelfde onderliggende en dezelfde kenmerken hebben. Daarom moet de verwijzing naar “hetzelfde contract” in Richtlijn 2014/65/EU worden geschrapt. De bevoegde autoriteiten moeten kunnen overeenkomen dat de op hun respectieve handelsplatformen verhandelde grondstoffenderivaten gebaseerd zijn op hetzelfde onderliggende en dezelfde kenmerken hebben; in dat geval kan de uitgangswaarde voor de limiet van andere maanden op de meest liquide markt voor dat grondstoffenderivaat worden gebruikt als de uitgangslimiet voor de vaststelling van de positielimiet van andere maanden voor de concurrerende contracten die op de minder liquide platformen worden verhandeld. (16) Er bestaan aanzienlijke verschillen in de wijze waarop posities door handelsplatformen in de Unie worden beheerd. Daarom moeten de positiebeheerscontroles waar nodig worden versterkt. (17) Om de verdere ontwikkeling van in euro luidende EU-grondstoffenmarkten te waarborgen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden toegekend om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie handelingen vast te stellen met betrekking tot welke landbouwgrondstoffenderivaten aan positielimieten moeten worden onderworpen en welke cruciale of significante derivaten aan positielimieten moeten worden onderworpen, met betrekking tot een procedure waarmee personen een vrijstelling voor afdekking kunnen aanvragen voor posities die het gevolg zijn van transacties die worden aangegaan om aan de verplichting inzake liquiditeitsverschaffing te voldoen, met betrekking tot een procedure waarmee financiële entiteiten die behoren tot een overwegend commerciële groep, een vrijstelling voor afdekking kunnen aanvragen voor posities die door die financiële entiteit worden aangehouden waarvan objectief kan worden aangetoond dat zij de risico’s verminderen die rechtstreeks verband houden met de commerciële bedrijvigheid van de niet-financiële entiteiten van de groep, en met betrekking tot de verduidelijking van de inhoud van de positiebeheerscontroles. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (5) . Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen. (18) Het EU-emissiehandelssysteem (ETS) is het vlaggenschipbeleid van de Unie om de economie koolstofarm te maken, in overeenstemming met de Europese Green Deal. De handel in emissierechten en derivaten daarvan is onderworpen aan Richtlijn 2014/65/EU en Verordening (EU) nr. 600/2014 en is een belangrijk onderdeel van de koolstofmarkt van de Unie. Dankzij de vrijstelling voor nevenactiviteit uit hoofde van Richtlijn 2014/65/EU kunnen bepaalde marktdeelnemers actief zijn op de markten voor emissierechten zonder over een vergunning als beleggingsonderneming te moeten beschikken, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Gezien het belang van ordelijke, goed gereguleerde en onder toezicht staande financiële markten, de aanzienlijke rol van het ETS bij de verwezenlijking van de duurzaamheidsdoelstellingen van de Unie en de rol die een goed functionerende secundaire markt voor emissierechten speelt bij de ondersteuning van de werking van het ETS, is het van essentieel belang dat de vrijstelling voor nevenactiviteit passend ontworpen is om bij te dragen aan deze doelstellingen. Dit is bijzonder relevant wanneer de handel in emissierechten plaatsvindt op handelsplatformen van derde landen. Om de financiële stabiliteit, de marktintegriteit, de bescherming van de beleggers en het gelijke speelveld in de Unie te beschermen en ervoor te zorgen dat het ETS op een transparante en robuuste manier blijft functioneren om kosteneffectieve emissiereducties te verzekeren, moet de Commissie toezicht houden op de verdere ontwikkeling van de handel in emissierechten en derivaten daarvan in de Unie en in derde landen, het effect van de vrijstelling voor nevenactiviteit op het ETS beoordelen en, waar nodig, passende wijzigingen voorstellen met betrekking tot het toepassingsgebied en de toepassing van de vrijstelling voor nevenactiviteit. (19) Richtlijn 2014/65/EU moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd. (20) De doelstellingen die met deze wijziging worden beoogd, zijn het aanvullen van reeds bestaande wetgeving van de Unie en kunnen dus het best op het niveau van de Unie worden bereikt, in plaats van door uiteenlopende nationale initiatieven. Financiële markten zijn per definitie grensoverschrijdend van aard en worden dat steeds meer. Door deze integratie zou een geïsoleerde nationale interventie veel minder efficiënt zijn en tot versnippering van de markten leiden, met regelgevingsarbitrage en verstoring van de mededinging tot gevolg. (20 bis) Daar de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk het verfijnen van reeds bestaande Uniewetgeving om te komen tot eenvormige en passende vereisten die van toepassing zijn op beleggingsondernemingen in de hele Unie, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang en de gevolgen van het optreden beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (21) Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken (6) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van een of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van die stukken gerechtvaardigd. (21 bis) Het doel van de wijzigingen moet zijn tijdelijke uitzonderingen te maken en een einde te maken aan duidelijke bureaucratische rompslomp om de economische crisis te verzachten; daarom moet worden vermeden dat in de wijzigingen wordt ingegaan op meer complexe wetgevingskwesties die de sector nog meer dreigen te belasten. Ingrijpende wijzigingen in de wetgeving moeten eerst opnieuw worden geëvalueerd in het kader van de geplande evaluatie van MiFID II, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Wijzigingen van Richtlijn 2014/65/EU Richtlijn 2014/65/EU wordt als volgt gewijzigd: 1) Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1, onder j), wordt vervangen door:" “j) personen die: mits: b) lid 4 wordt geschrapt; [Am. 6] b bis) het volgende lid wordt toegevoegd: " “(4 bis) In afwijking van lid 4 van dit artikel kunnen de lidstaten ervoor kiezen kwaliteitscriteria toe te passen met betrekking tot de vrijstellingen als bedoeld in lid 1, onder j). ESMA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen om toelichting te verstrekken over de kwaliteitscriteria die kunnen worden gebruikt om te beoordelen of de in lid 1, onder j), bedoelde vrijstellingen van toepassing zijn. ESMA legt die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 1 april 2021 voor aan de Commissie. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid toegekend om de in de tweede alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.”. 2) Artikel 4, lid 1, wordt als volgt gewijzigd: a) het volgende punt 8 bis wordt ingevoegd:" “8 bis. “omschakeling van financiële instrumenten”: het verkopen van een financieel instrument en het kopen van een ander financieel instrument of het uitoefenen van een recht om een wijziging aan te brengen met betrekking tot een bestaand financieel instrument;”; b) het volgende punt 50 bis wordt ingevoegd:" “50 bis. “bedrijfsobligaties met bepalingen inzake vervroegde aflossing (“make-whole clauses”)”: bedrijfsobligaties met een bepaling die de emittent in geval van vervroegde aflossing verplicht om de hoofdsom van de obligatie en de netto contante waarde van de coupons die de belegger zou hebben ontvangen ingeval de obligatie niet was afgelost, aan de belegger te betalen;”; c) het volgende punt 62 bis wordt ingevoegd:" “62 bis. “elektronisch formaat”: elke andere duurzame drager dan papier;”. 3) Aan artikel 16, lid 3, wordt de volgende alinea toegevoegd:" “De vereisten van de tweede tot en met de vijfde alinea van dit lid zijn niet van toepassing op bedrijfsobligaties met bepalingen inzake vervroegde aflossing.”. 4) Artikel 24 wordt als volgt gewijzigd: a) aan lid 2 wordt de volgende alinea toegevoegd:" “Dit lid is niet van toepassing op bedrijfsobligaties met bepalingen inzake vervroegde aflossing.”; b) aan lid 4 wordt de volgende alinea toegevoegd:" “Indien de overeenkomst tot aankoop of verkoop van een financieel instrument wordt gesloten met behulp van technieken voor communicatie op afstand die de voorafgaande verstrekking van de informatie over kosten en lasten belet, mag de beleggingsonderneming de informatie over kosten en lasten zonder onnodige vertraging na het sluiten van de transactie verstrekken ▌, mits aan alle volgende voorwaarden is voldaan: De beleggingsonderneming biedt de cliënt de mogelijkheid deze informatie telefonisch te ontvangen vóór het sluiten van de transactie. ”; c) het volgende lid 5 bis wordt ingevoegd:" “5 bis. Beleggingsondernemingen verstrekken alle op grond van deze richtlijn vereiste informatie aan cliënten of potentiële cliënten in elektronische vorm, behalve wanneer de cliënt of potentiële cliënt een niet-professionele cliënt of potentiële niet-professionele cliënt is die heeft verzocht om de informatie op papier te ontvangen, in welk geval die informatie op papier en kosteloos wordt verstrekt. Beleggingsondernemingen delen niet-professionele cliënten of potentiële niet-professionele cliënten mee dat zij de mogelijkheid hebben de informatie op papier te ontvangen. Beleggingsondernemingen delen de bestaande niet-professionele cliënten die de op grond van deze richtlijn vereiste informatie op papier ontvingen, mee dat zij die informatie in elektronische vorm zullen ontvangen, ten minste acht weken voordat die informatie in elektronische vorm zal worden verzonden. Beleggingsondernemingen delen de bestaande niet-professionele cliënten mee dat zij de keuze hebben om hetzij de informatie op papier te blijven ontvangen, hetzij over te stappen op informatie in elektronisch formaat. Beleggingsondernemingen delen de bestaande niet-professionele cliënten ook mee dat een automatische overstap op het elektronische formaat zal volgen wanneer zij niet binnen die termijn van acht weken hebben verzocht om de informatie op papier te blijven ontvangen. Dit hoeft niet te worden meegedeeld aan de bestaande niet-professionele cliënten die de op grond van deze richtlijn vereiste informatie reeds in elektronisch formaat ontvangen.”; c bis) het volgende lid 9 bis wordt ingevoegd: " “9 bis. De lidstaten zorgen ervoor dat beleggingsondernemingen voor de verlening van uitvoerende diensten en de verrichting van beleggingsonderzoek gezamenlijk kunnen betalen, mits aan alle volgende voorwaarden is voldaan: Voor de toepassing van dit artikel wordt beleggingsonderzoek begrepen als onderzoeksmateriaal of -diensten met betrekking tot een of meer financiële instrumenten of andere activa, of emittenten of potentiële emittenten van financiële instrumenten, of als onderzoeksmateriaal of -diensten die nauw verband houden met een specifieke bedrijfssector of markt zodat hiermee wordt bijgedragen tot de opinievorming over financiële instrumenten, activa of emittenten binnen die bedrijfssector of markt. Beleggingsonderzoek omvat ook materiaal of diensten die een expliciete of impliciete aanbeveling of suggestie inhouden voor een beleggingsstrategie en gefundeerd advies bieden over de huidige of toekomstige waarde of prijs van financiële instrumenten of activa. Het kan ook analyses en originele inzichten bevatten en conclusies aanreiken op basis van nieuwe of bestaande informatie die bruikbaar is voor de inhoudelijke ondersteuning van de beleggingsstrategie en die van belang is alsook in staat is om waarde toe te voegen aan de beslissingen van de beleggingsonderneming namens de cliënten die dit onderzoek vergoeden.” (5) Aan artikel 25, lid 2, wordt de volgende alinea toegevoegd:" “Bij het verstrekken van beleggingsadvies of het verrichten van vermogensbeheer waarbij tussen financiële instrumenten wordt omgeschakeld, analyseren beleggingsondernemingen de kosten en baten van de omschakeling tussen financiële instrumenten . Bij het verstrekken van beleggingsadvies delen beleggingsondernemingen de cliënt mee of de baten van een dergelijke omschakeling tussen financiële instrumenten al dan niet groter zijn dan de kosten daarvan.”. (5 bis) Aan artikel 25, lid 6, wordt de volgende alinea toegevoegd: " “Dit lid is niet van toepassing op de verplichtingen in verband met de drempels voor het melden van verliezen als bedoeld in artikel 25 bis van deze richtlijn.” (5 ter) De inleidende formule van artikel 25, lid 8, wordt als volgt gewijzigd: " “8. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 89 gedelegeerde handelingen vast te stellen om ervoor te zorgen dat beleggingsondernemingen de in de leden 2 tot en met 6 van dit artikel neergelegde beginselen in acht nemen wanneer zij beleggingsdiensten of nevendiensten aan hun cliënten verlenen, met inbegrip van informatie die moet worden verkregen voor het beoordelen van de geschiktheid of passendheid van de diensten en financiële instrumenten voor hun cliënten, criteria voor de beoordeling van niet-complexe financiële instrumenten ten behoeve van lid 4, onder a), vi), van dit artikel en de inhoud en vorm van documenten en overeenkomsten voor het verlenen van diensten aan cliënten en van periodieke rapporten aan cliënten over de verleende diensten , met uitzondering van de verplichtingen in verband met de drempels voor het melden van verliezen als bedoeld in artikel 25 bis . In deze gedelegeerde handelingen wordt rekening gehouden met het volgende:”. (5 quater) Het volgende artikel 25 bis wordt ingevoegd: " “Artikel 25 bis Drempels voor het melden van verliezen (6) Aan artikel 27, lid 3, wordt de volgende alinea toegevoegd:" “Het in dit lid vastgestelde rapportagevereiste is echter niet van toepassing tot [datum van inwerkingtreding van deze wijzigingsrichtlijn + 2 jaar] ; de Europese Commissie evalueert uitvoerig de toereikendheid van de rapportagevereisten in dit lid en dient uiterlijk op [datum van inwerkingtreding van deze wijzigingsrichtlijn + 1 jaar] een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad. ”. (6 bis) Aan artikel 27, lid 6, wordt de volgende alinea toegevoegd: " “De Europese Commissie evalueert uitvoerig de toereikendheid van de rapportagevereisten in dit lid en dient uiterlijk op [datum van inwerkingtreding van deze wijzigingsrichtlijn + 1 jaar] een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad.”. (7) Het volgende artikel 29 bis wordt ingevoegd:" “Artikel 29 bis Aan professionele cliënten verleende diensten (8) In artikel 30 wordt lid 1 vervangen door:" “1. De lidstaten dragen er zorg voor dat beleggingsondernemingen met een vergunning om orders voor rekening van cliënten uit te voeren, voor eigen rekening uit te voeren of om orders te ontvangen en door te geven, de mogelijkheid hebben transacties met in aanmerking komende tegenpartijen tot stand te brengen of te sluiten zonder dat zij ertoe gehouden zijn met betrekking tot deze transacties of met betrekking tot rechtstreeks met deze transacties verband houdende nevendiensten de verplichtingen van artikel 24, met uitzondering van lid 5 bis, artikel 25, artikel 27 en artikel 28, lid 1, na te komen.”. (9) Artikel 57 wordt als volgt gewijzigd: (a) lid 1 wordt vervangen door:" “1. De lidstaten dragen er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten, overeenkomstig de berekeningsmethode die is bepaald in technische reguleringsnormen die door ESMA overeenkomstig lid 3 zijn vastgesteld, positielimieten vaststellen en toepassen ten aanzien van de omvang van een nettopositie die een persoon op elk moment kan aanhouden in landbouwgrondstoffenderivaten en cruciale of significante grondstoffenderivaten die op handelsplatformen worden verhandeld, en in economisch gelijkwaardige OTC-contracten. De limieten worden vastgesteld op basis van alle posities die door een persoon worden aangehouden en de posities die voor rekening van deze persoon worden aangehouden op geaggregeerd groepsniveau teneinde: De positielimieten gelden niet voor: ESMA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen om een procedure te bepalen voor financiële entiteiten die behoren tot een overwegend commerciële groep en die een vrijstelling voor afdekking kunnen aanvragen voor posities die door die financiële entiteit worden aangehouden en waarvan objectief kan worden aangetoond dat zij risico’s verminderen die rechtstreeks verband houden met de commerciële activiteit van de niet-financiële entiteiten van de groep. ESMA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen om een procedure te bepalen volgens welke personen een vrijstelling voor afdekking kunnen aanvragen voor posities die het gevolg zijn van transacties die zijn aangegaan om te voldoen aan de verplichting een handelsplatform van liquiditeit te voorzien. ESMA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op ... [9 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn] in bij de Commissie. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid toegekend om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.”; (b) de leden 3 en 4 worden vervangen door:" “3. ESMA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen om de in lid 1 bedoelde landbouwgrondstoffenderivaten en cruciale of significante grondstoffenderivaten nader te bepalen, en om de berekeningsmethode te bepalen die door de bevoegde autoriteiten wordt toegepast bij de vaststelling van de spot maandpositielimieten en de positielimieten van andere maanden voor materieel afgewikkelde en door middel van contanten afgewikkelde grondstoffenderivaten op basis van de kenmerken van het derivaat in kwestie. Bij de nadere bepaling van cruciale of significante grondstoffenderivaten houdt ESMA rekening met de volgende factoren: Bij het bepalen van de in de eerste alinea bedoelde berekeningsmethode houdt ESMA rekening met de volgende factoren: ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op [9 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn] in bij de Commissie. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid toegekend om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010. 4. Een bevoegde autoriteit stelt positielimieten vast voor cruciale of significante op handelsplatformen verhandelde grondstoffenderivatencontracten zoals nader bepaald in de door ESMA overeenkomstig lid 3 vastgestelde technische reguleringsnormen, en landbouwgrondstoffenderivaten, op basis van de berekeningsmethode die is bepaald in door ESMA overeenkomstig lid 3 vastgestelde technische reguleringsnormen. Deze positielimiet omvat economisch gelijkwaardige OTC-contracten. Een bevoegde autoriteit herziet de positielimieten in geval van een aanzienlijke verandering op de markt, waaronder een aanzienlijke verandering in de leverbare voorraad of de positie in openstaande contracten, op basis van haar bepaling van de leverbare voorraad en van de positie in openstaande contracten, en stelt de positielimiet opnieuw vast overeenkomstig de door ESMA vastgestelde berekeningsmethode.”; (c) de leden 6, 7 en 8 worden vervangen door:" “6. Ingeval landbouwgrondstoffenderivaten en cruciale of significante grondstoffenderivaten die gebaseerd zijn op hetzelfde onderliggende en dezelfde kenmerken hebben, in aanzienlijke hoeveelheden worden verhandeld op handelsplatformen in meer dan één rechtsgebied, stelt de bevoegde autoriteit van het handelsplatform met het grootste handelsvolume (“de centrale bevoegde autoriteit”) de unieke positielimiet vast die wordt toegepast op alle handel in dat derivaat. De centrale bevoegde autoriteit raadpleegt de bevoegde autoriteiten van de andere handelsplatformen waar dit derivaat in aanzienlijke hoeveelheden wordt verhandeld, over de toe te passen unieke positielimiet en eventuele herzieningen van deze unieke positielimiet. De bevoegde autoriteiten die het niet eens zijn met de vaststelling van de unieke positielimiet door de centrale bevoegde autoriteit, geven schriftelijk de volledige en gedetailleerde redenen aan waarom zij van mening zijn dat niet is voldaan aan de vereisten van lid 1. ESMA beslecht alle geschillen die voortvloeien uit meningsverschillen tussen bevoegde autoriteiten. De bevoegde autoriteiten van de handelsplatformen waar landbouwgrondstoffenderivaten en cruciale of significante grondstoffenderivaten die gebaseerd zijn op hetzelfde onderliggende en dezelfde kenmerken hebben, worden verhandeld, en de bevoegde autoriteiten van positiehouders in die derivaten sluiten samenwerkingsregelingen, die onder meer voorzien in de uitwisseling van relevante gegevens teneinde toezicht op en handhaving van de unieke positielimiet mogelijk te maken. 7. ESMA controleert ten minste een keer per jaar de wijze waarop de bevoegde autoriteiten de positielimieten vastgesteld op basis van de door ESMA overeenkomstig lid 3 vastgestelde berekeningsmethode hebben geïmplementeerd. Hierbij waarborgt ESMA dat een unieke positielimiet daadwerkelijk van toepassing is op de landbouwgrondstoffenderivaten en cruciale of significante contracten die gebaseerd zijn op hetzelfde onderliggende en dezelfde kenmerken hebben, onafhankelijk van de plaats waar die worden verhandeld overeenkomstig lid 6. 8. De lidstaten zorgen ervoor dat een beleggingsonderneming of marktexploitant die een handelsplatform exploiteert waarop grondstoffenderivaten worden verhandeld, positiebeheerscontroles toepast, met inbegrip van bevoegdheden voor het handelsplatform om: ESMA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de inhoud van de positiebeheerscontroles en houdt daarbij rekening met de kenmerken van de betrokken handelsplatformen. ESMA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op [9 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn] in bij de Commissie. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid toegekend om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.”. (10) In artikel 58 wordt lid 2 vervangen door:" “2. De lidstaten zien erop toe dat beleggingsondernemingen die buiten een handelsplatform grondstoffenderivaten of emissierechten of derivaten daarvan verhandelen, de in artikel 57, lid 6, bedoelde centrale bevoegde autoriteit ten minste op dagelijkse basis een volledige uitsplitsing verstrekken van hun posities in grondstoffenderivaten of emissierechten of derivaten daarvan die op een handelsplatform worden verhandeld en economisch gelijkwaardige OTC-contracten, alsmede die van hun cliënten, en de cliënten van die cliënten tot aan de eindcliënt, in overeenstemming met artikel 26 van Verordening (EU) nr. 600/2014 en indien van toepassing artikel 8 van Verordening (EU) nr. 1227/2011.”. (11) In artikel 90 wordt het volgende lid 1 bis ingevoegd:" “1 bis. Vóór 31 december 2021 evalueert de Commissie de gevolgen van de in artikel 2, lid 1, onder j), vastgestelde vrijstelling met betrekking tot emissierechten of derivaten daarvan, en doet zij die evaluatie, zo nodig, vergezeld gaan van een wetgevingsvoorstel tot wijziging van die vrijstelling. In dit verband beoordeelt de Commissie de handel in EU-emissierechten en derivaten daarvan in de EU en in derde landen, de gevolgen van de vrijstelling uit hoofde van artikel 2, lid 1, onder j), op de bescherming van de beleggers, de integriteit en transparantie van de markten voor emissierechten en derivaten daarvan, en of er maatregelen moeten worden vastgesteld met betrekking tot de handel die plaatsvindt op handelsplatformen in derde landen.”. Artikel 1 bis Wijzigingen van Richtlijn (EU) 2019/878 Artikel 2, lid 1, van Richtlijn (EU) 2019/878 wordt als volgt gewijzigd: (1) de eerste alinea wordt vervangen door: " “De lidstaten dienen uiterlijk op 28 december 2020 de nodige bepalingen vast te stellen en bekend te maken om: (2) de volgende alinea wordt ingevoegd na de eerste alinea: " “Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.” Artikel 1 ter Wijzigingen van Richtlijn 2013/36/EU In artikel 94, lid 2, worden de derde, vierde en vijfde alinea vervangen door: " “Voor het identificeren van personeelsleden wier beroepswerkzaamheden het risicoprofiel van de instellingen wezenlijk beïnvloeden als bedoeld in artikel 92, lid 2, behalve wat betreft personeelsleden in beleggingsondernemingen zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 2, van Verordening (EU) nr. 575/2013, ontwikkelt de EBA ontwerpen van technische reguleringsnormen waarin de criteria worden uiteengezet om het volgende te definiëren: De EBA dient die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 28 december 2019 in bij de Commissie. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid overgedragen om deze richtlijn aan te vullen door de in dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010. Wat betreft technische reguleringsnormen die van toepassing zijn op beleggingsondernemingen zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 2, van Verordening (EU) nr. 575/2013, blijft de bevoegdheid als bedoeld in artikel 94, lid 2, van deze richtlijn, zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2018/843 van het Europees Parlement en de Raad, van toepassing tot 26 juni 2021.” Artikel 2 Omzetting (1) De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op [9 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn] aan deze richtlijn te voldoen en maken deze bekend. Zij delen de Commissie onverwijld de tekst van die bepalingen mee. De lidstaten passen deze maatregelen toe vanaf … [12 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn]. (2) De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 2 bis Herzieningsbepaling Uiterlijk op 31 juli 2021 dient de Commissie, na raadpleging van ESMA, en op basis van de resultaten van een door de Commissie te houden openbare raadpleging met voldoende aanlooptijd, een voorstel in voor een herziening van Richtlijn 2014/65/EU en Verordening (EU) nr. 600/2014. De herziening is uitgebreid en daarbij wordt rekening gehouden met kwesties zoals die in verband met marktstructuur, data, handel en transactieverwerking, onderzoeksregels, regels inzake betaling van “inducements” aan adviseurs, het niveau van professionele kwalificaties van adviseurs in Europa, de categorie-indeling van cliënten en de brexit. Artikel 3 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 4 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter Het Europees Parlement, — gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 114, — gezien de artikelen 169, 191, 192 en 193 VWEU, — gezien Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (1) , — gezien Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten (2) , — gezien Richtlijn (EU) 2019/771 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2019 betreffende bepaalde aspecten van overeenkomsten voor de verkoop van goederen (3) , — gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van 7 juni 2018 tot vaststelling van het programma voor de eengemaakte markt, het concurrentievermogen van ondernemingen, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen, en Europese statistieken ( COM(2018)0441 ), — gezien Verordening (EU) 2019/1020 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende markttoezicht en conformiteit van producten (4) , — gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ), — gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020, getiteld “Een Europese datastrategie” ( COM(2020)0066 ), — gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2020 getiteld “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie — Voor een schoner en concurrerender Europa” ( COM(2020)0098 ), — gezien zijn resolutie van 4 juli 2017 over een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven (5) , — gezien zijn resolutie van 13 september 2018 over de tenuitvoerlegging van het pakket circulaire economie: opties om te werken aan het snijvlak van chemicaliën-, product- en afvalwetgeving (6) , — gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (7) , — gezien de publicatie van de Commissie van oktober 2018, getiteld “Behavioural Study on Consumers’ Engagement in the Circular Economy”, — gezien het verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van 2019, getiteld “Analysis and development of a scoring system for repair and upgrade of products”, — gezien het verslag van het Europees Milieuagentschap van 4 december 2019 getiteld “Het milieu in Europa: toestand en vooruitzichten 2020”, — gezien de studie die in maart 2020 werd verricht op verzoek van zijn Commissie interne markt en consumentenbescherming met als titel “Promoting product longevity”, — gezien de diepgaande analyse die in april 2020 werd verricht op verzoek van zijn Commissie interne markt en consumentenbescherming met als titel “Sustainable Consumption and Consumer Protection Legislation”, — gezien het verslag van het Europees Bureau van Consumentenverenigingen (BEUC) van 18 augustus 2015 getiteld “Durable goods: More sustainable products, better consumer rights – Consumer expectations from the EU’s resource efficiency and circular economy agenda”, — gezien artikel 54 van zijn Reglement, — gezien het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, — gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9‑0209/2020 ), A. overwegende dat het gezien de schaarste van natuurlijke hulpbronnen en de toename van afval absoluut noodzakelijk is om duurzame productie- en consumptiepatronen tot stand te brengen waarin rekening wordt gehouden met de beperkingen van onze planeet en de nadruk wordt gelegd op een doeltreffender en duurzamer gebruik van hulpbronnen; B. overwegende dat de door de COVID-19-pandemie veroorzaakte crisis heeft aangetoond dat nieuwe en veerkrachtiger bedrijfsmodellen moeten worden ontwikkeld en dat Europese ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), micro-ondernemingen en zelfstandigen, moeten worden ondersteund; C. overwegende dat de oproep van het Parlement (8) om een ambitieuze Europese Green Deal aan te nemen tot uitdrukking moet komen in een duurzame eengemaakte markt; overwegende dat het daarom van essentieel belang is een op onderzoek gebaseerde strategie te ontwikkelen om de duurzaamheid, herbruikbaarheid, verbeterbaarheid en repareerbaarheid van producten te vergroten; overwegende dat deze strategie moet zorgen voor werkgelegenheid, groei en innovatiekansen voor Europese bedrijven, hun concurrentievermogen op wereldschaal moet ondersteunen en een hoog niveau van consumentenbescherming moet waarborgen; D. overwegende dat een gemeenschappelijke en alomvattende strategie niet gelijkstaat met een uniforme aanpak; overwegende dat een gedifferentieerde aanpak op basis van de specifieke kenmerken van elke productcategorie en sector, alsook van de technologische en marktontwikkelingen, passender zou zijn; overwegende dat de doeltreffende toepassing en handhaving van de bestaande regels van cruciaal belang is voor een goed functionerende en duurzame eengemaakte markt; E. overwegende dat het van essentieel belang is voldoende financiering aan te trekken via financiële programma’s zoals het programma voor de eengemaakte markt, met het oog op de overgang naar klimaatneutraliteit en de circulaire economie, teneinde onderzoek en ontwikkeling op het gebied van duurzame producten te financieren, evenals bewustmakingscampagnes gericht op bedrijven en consumenten; F. overwegende dat volgens de gedragsstudie van de Commissie van 2018 consumenten bereid zijn de reis naar een circulaire economie aan te vatten en dat de kans dat zij een product kopen als het als duurzamer en repareerbaar wordt bestempeld, drie keer zo groot is, maar dat er nog steeds obstakels bestaan, waaronder informatieasymmetrie; overwegende dat duidelijke, betrouwbare en transparante informatie over de kenmerken van een product, met inbegrip van de geschatte levensduur en repareerbaarheid, nodig is voor consumentenbewustzijn en eerlijke concurrentie tussen bedrijven; overwegende dat de bestaande informatie daarom moet worden verbeterd en dat een overdaad aan informatie moet worden voorkomen; G. overwegende dat de levensduur en de veroudering van een product afhankelijk zijn van verschillende natuurlijke en kunstmatige factoren, zoals de materiaalsamenstelling, functionaliteit, reparatiekosten, consumptiepatronen en het gebruik; overwegende dat de geraamde levensduur van een product moet worden gemeten aan de hand van objectieve tests en criteria die de werkelijke gebruiksomstandigheden weerspiegelen, en moet worden vastgesteld voordat het product in de handel wordt gebracht; H. overwegende dat Richtlijn (EU) 2019/771 uiterlijk in 2024 moet worden herzien; overwegende dat een aantal maatregelen die erop gericht zijn de juiste voorwaarden te scheppen om de duurzaamheid van producten te vergroten en een hoog niveau van consumentenbescherming evenals een concurrerend ondernemingsklimaat te waarborgen, ter voorbereiding van deze herziening moeten worden beoordeeld; overwegende dat de wettelijke garantieperiode van twee jaar wellicht niet geschikt is voor alle productcategorieën met een hogere geschatte levensduur; I. overwegende dat het Europees Parlement in een eerdere resolutie (9) heeft aangedrongen op maatregelen om het probleem van de geplande veroudering van goederen en software op te lossen, met inbegrip van de ontwikkeling van een gemeenschappelijke definitie voor tests en het opsporen van problematische praktijken; overwegende dat er behoefte is aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijke strategie voor de eengemaakte markt en aan rechtszekerheid en vertrouwen voor zowel bedrijven als consumenten; J. overwegende dat de levensduur van software van cruciaal belang is voor de levensduur van elektronische apparatuur; overwegende dat software steeds sneller verouderd raakt en dat elektronische apparatuur aanpasbaar moet zijn om gelijke tred te houden met de markt (10) ; K. overwegende dat 79 % van de burgers in de EU van mening is dat van fabrikanten moet worden geëist dat zij het gemakkelijker maken om digitale apparaten te herstellen of individuele onderdelen ervan te vervangen (11) ; overwegende dat kwaliteitsproducten het concurrentievermogen van Europese bedrijven versterken; L. overwegende dat uit een in december 2015 (12) gehouden enquête blijkt dat 59 % van de consumenten niet wist dat de wettelijke garantieperiode in de EU ten minste 2 jaar bedraagt; overwegende dat de bekendheid van consumenten met de uitgebreide rechten die zij momenteel genieten met betrekking tot de wettelijke garantie zou kunnen worden vergroot, en dat dit zou bijdragen tot een duurzamer gebruik van goederen; M. overwegende dat het als gevolg van de toename van de elektronische handel noodzakelijk is geworden beter toezicht te houden op de conformiteit van goederen en diensten uit derde landen met EU-milieu- en veiligheidsnormen alsook met consumentenrechten; N. overwegende dat een duurzame eengemaakte markt een doeltreffend markttoezicht vereist om ervoor te zorgen dat deze regels naar behoren worden gehandhaafd, waarbij markttoezicht- en douaneautoriteiten een sleutelrol spelen; O. overwegende dat het aanmoedigen van een cultuur van reparaties en hergebruik, en het bevorderen van het vertrouwen in de markt voor tweedehandsproducten een bron van economische en sociale kansen en werkgelegenheid kan zijn en in specifieke omstandigheden het concurrentievermogen van de industrie kan bevorderen; overwegende dat er in bepaalde gevallen obstakels zijn die de consument ervan weerhouden voor reparatie te kiezen, zoals een gebrek aan toegang tot reserveonderdelen, een gebrek aan standaardisering en interoperabiliteit, en het niet beschikbaar zijn van reparatiediensten; overwegende dat dit negatieve gevolgen heeft voor de reparatiesector; P. overwegende dat volgens een verslag van Eurobarometer (13) 77 % van de EU-burgers apparaten liever repareert dan vervangt; overwegende dat reparatiebedrijven een bron van lokale banen en specifieke knowhow in Europa kunnen zijn; Q. overwegende dat de verlenging van de levensduur van een producttype waarvan de milieuefficiëntie op dat moment nog wordt verbeterd, moet worden afgewogen tegen het gebruik van deze verbeterde producten, en dus niet mag leiden tot vertragingen bij de invoering van innovatieve technologieën die aanzienlijke milieuvoordelen kunnen opleveren; R. overwegende dat de toenemende digitalisering onze samenlevingen nieuwe kanalen voor informatie-uitwisseling biedt en bijdraagt tot de totstandbrenging van een duurzame markt op basis van verantwoordelijkheid, transparantie, informatie-uitwisseling en een doeltreffender gebruik van hulpbronnen; S. overwegende dat onlineplatforms hun verantwoordelijkheid om consumenten betrouwbare informatie te verschaffen over de producten en diensten die zij aanbieden, beter moeten nakomen; T. verwegende dat de digitale sector bijdraagt tot innovatie en de bevordering van een duurzame economie; overwegende dat de gevolgen voor het milieu wat betreft energie- en hulpbronnenverbruik van de infrastructuur moeten worden aangepakt; overwegende dat duurzamere verpakkings- en leveringsmethoden van cruciaal belang zijn voor de totstandbrenging van een circulaire economie; U. overwegende dat groene en duurzame overheidsopdrachten een strategisch instrument zijn dat kan worden gebruikt om, samen met ander belangrijk beleid, bij te dragen aan de industriële transitie van Europa en om haar veerkracht en haar open strategische autonomie te versterken; overwegende dat het strategische gebruik van duurzame aanbestedingen zowel ondernemingen als consumenten ten goede kan komen door de vraag naar en het aanbod van duurzame goederen te stimuleren en deze producten kostenefficiënt en aantrekkelijk te maken voor consumenten; V. overwegende dat misleidende milieuclaims moeten worden aangepakt en dat “groenwaspraktijken” aan de kaak moeten worden gesteld door middel van doeltreffende methoden, met inbegrip van de wijze waarop dergelijke beweringen moeten worden onderbouwd; W. overwegende dat reclame van invloed is op consumptieniveaus en -patronen; overwegende dat reclame bedrijven en consumenten kan helpen weloverwogen, duurzame keuzes te maken; 1. is ingenomen met het actieplan voor de circulaire economie van de Commissie en met de uitgesproken wens om duurzame producten te bevorderen die gemakkelijker te repareren, te hergebruiken en te recyclen zijn, en tegelijkertijd de consumenten bij deze transitie te ondersteunen; 2. benadrukt dat in elke strategie voor een duurzame eengemaakte markt de beginselen van duurzaamheid, consumentenbescherming en een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen op eerlijke, evenwichtige en evenredige wijze moeten worden gecombineerd; benadrukt dat mogelijke regelgevende maatregelen op deze beginselen gebaseerd moeten zijn, milieutechnisch kostenefficiënt moeten zijn en zowel ondernemingen als consumenten ten goede moeten komen, zodat zij de groene transitie binnen de interne markt kunnen omarmen; benadrukt dat regelgevingsmaatregelen concurrentievoordelen voor Europese bedrijven moeten opleveren, niet mogen leiden tot onevenredige financiële lasten voor hen, en innovatie moeten stimuleren, investeringen in duurzame technologieën moeten aanmoedigen en het Europese concurrentievermogen en uiteindelijk de consumentenbescherming moeten versterken; wijst erop dat alle geplande regelgevingsmaatregelen vergezeld moeten gaan van effectbeoordelingen en altijd rekening moeten houden met de marktontwikkelingen en de behoeften van de consumenten; 3. roept de Commissie op om sterke politieke ambitie aan de dag te leggen bij het ontwerpen, goedkeuren en uitvoeren van de desbetreffende komende voorstellen, zoals het voorstel over de positie van de consument in de groene transitie en een initiatief voor een duurzaam productbeleid, die volledig moeten worden afgestemd op de klimaatdoelstellingen van de EU en andere milieudoelstellingen, teneinde de circulariteit van waardeketens, de hulpbronnenefficiëntie en het gebruik van secundaire grondstoffen te verbeteren, de afvalproductie tot een minimum te beperken en een gifvrije circulaire economie tot stand te brengen; benadrukt het belang van tijdige tenuitvoerlegging en naleving van bestaande verplichtingen en normen; dringt er bij de Commissie op aan deze niet verder uit te stellen; 4. benadrukt dat een goed functionerende eengemaakte markt een krachtig instrument is voor de groene en digitale transitie van de EU, ook met betrekking tot haar rol in een geglobaliseerde economie; benadrukt dat de voltooiing en verdieping van de eengemaakte markt, onder meer door de effectieve handhaving van de bestaande wetgeving en het aanpakken van de resterende ongerechtvaardigde en onevenredige belemmeringen, een voorwaarde is voor het bereiken van duurzamere productie en consumptie in de EU; verzoekt om een transparanter beheer van de eengemaakte markt en een doeltreffender en beter toezicht; is van mening dat het rechtskader voor een duurzamere eengemaakte markt innovatie en de ontwikkeling van duurzame technologie moet bevorderen, ondernemingen moet stimuleren om over te stappen op duurzamere bedrijfsmodellen en zo moet bijdragen aan een duurzaam economisch herstel; 5. wijst erop dat duurzame consumptie hand in hand gaat met duurzame productie en dat marktdeelnemers moeten worden aangemoedigd om rekening te houden met de duurzaamheid van producten en diensten vanaf het ontwerpstadium en wanneer zij op de interne markt worden gebracht of aangeboden, teneinde een veilige, duurzame, kostenefficiënte en aantrekkelijke keuze voor consumenten te waarborgen; verzoekt de Commissie maatregelen voor te stellen, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen productcategorieën en sectoren met aanzienlijke milieueffecten, om de duurzaamheid van producten te verbeteren, met inbegrip van hun geschatte levensduur, herbruikbaarheid, verbeterbaarheid, repareerbaarheid en recycleerbaarheid; Consumentenrechten en de strijd tegen geplande veroudering 6. verzoekt de Commissie om in overleg met de relevante belanghebbenden een brede strategie uit te werken met maatregelen waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen productcategorieën en rekening wordt gehouden met markt- en technologische ontwikkelingen om bedrijven en consumenten te ondersteunen en te werken aan duurzame productie- en consumptiepatronen; merkt op dat deze strategie maatregelen moet omvatten om: 7. benadrukt dat goederen met digitale elementen bijzondere aandacht verdienen en dat bij de uiterlijk in 2024 uit te voeren herziening van Richtlijn (EU) 2019/771 rekening moet worden gehouden met de volgende elementen: 8. benadrukt dat er behoefte is aan eenvoudige, doeltreffende en afdwingbare verhaalmogelijkheden voor zowel consumenten als bedrijven; herinnert eraan dat consumenten in de hele EU moet worden geïnformeerd over hun rechten en verhaalmogelijkheden; dringt aan op financiering in het kader van het programma voor de eengemaakte markt van het meerjarig financieel kader (MFK) van maatregelen om de informatiekloof te dichten en consumenten-, bedrijfs- en milieuorganisaties te ondersteunen bij hun initiatieven; is van mening dat de lidstaten voorlichtingscampagnes moeten opzetten om de bescherming en het vertrouwen van consumenten te vergroten, met name onder kwetsbare groepen, en verzoekt de Commissie consumenten via de centrale digitale toegangspoort voldoende te informeren over hun rechten; benadrukt dat kmo’s, micro-ondernemingen en zelfstandigen specifieke steun nodig hebben, met inbegrip van financiële steun, om hun wettelijke verplichtingen op het gebied van consumentenbescherming te begrijpen en na te komen; 9. merkt op dat veel producten die op de eengemaakte markt worden gebracht, met name producten die door onlinemarktplaatsen worden verkocht en van buiten de EU worden ingevoerd, niet voldoen aan de EU-wetgeving inzake productveiligheid en duurzaamheidsvereisten; verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend actie te ondernemen om te zorgen voor een gelijk speelveld voor EU-bedrijven met internationale concurrenten, alsmede veilige en duurzame producten voor consumenten te waarborgen door middel van beter markttoezicht en gelijkwaardige douanecontrolenormen in de hele EU voor zowel traditionele als onlinebedrijven; herinnert eraan dat de markttoezichtautoriteiten voor de goede uitvoering van deze taak over voldoende financiële, technische, personele en informatiemiddelen moeten beschikken overeenkomstig Verordening (EU) 2019/1020, en verzoekt de lidstaten om in hun behoeften te voorzien en de Commissie om ervoor te zorgen dat de verordening naar behoren wordt uitgevoerd; onderstreept dat de interactie tussen het Rapex-systeem en onlinemarktplaatsen en -platforms aanzienlijk moet worden verbeterd; Vergemakkelijken van reparaties 10. vraagt dat de volgende informatie over de beschikbaarheid van reserveonderdelen, software-updates en de repareerbaarheid van een product op het moment van aankoop op duidelijke en gemakkelijk te lezen wijze beschikbaar wordt gesteld: geschatte beschikbaarheidsperiode vanaf de datum van aankoop, gemiddelde prijs van reserveonderdelen op het moment van aankoop, aanbevolen geschatte leverings- en reparatietijden, en informatie over reparatie- en onderhoudsdiensten, indien van toepassing; vraagt voorts dat deze informatie in de productdocumentatie wordt opgenomen, samen met een samenvatting van de meest voorkomende defecten en hoe deze kunnen worden verholpen; 11. verzoekt de Commissie een “recht op reparatie” voor consumenten vast te stellen om reparaties systematisch, kostenefficiënt en aantrekkelijk te maken, rekening houdend met de specifieke kenmerken van de verschillende productcategorieën, naar analogie van de maatregelen die reeds zijn genomen voor verschillende huishoudelijke apparaten in het kader van de richtlijn ecologisch ontwerp: Een algemene strategie om een cultuur van hergebruik te bevorderen 12. is ingenomen met het feit dat de Commissie bindende maatregelen overweegt om te voorkomen dat onverkochte of niet aan bederf onderhevige goederen die in goede staat verkeren, worden vernietigd, zodat deze in plaats daarvan opnieuw kunnen worden gebruikt, en van gekwantificeerde doelstellingen voor hergebruik, onder meer door de invoering van statiegeldsystemen in overeenstemming met de kaderrichtlijn afvalstoffen en de richtlijn verpakking en verpakkingsafval; benadrukt dat nieuwe duurzame bedrijfsmodellen voorrang moet krijgen bij de toegang tot stortplaatsen en verzoekt de Commissie en de lidstaten om duurzaam afvalbeheer verder te stimuleren; benadrukt dat er een strategie moet komen om de juridische belemmeringen voor reparatie, wederverkoop, hergebruik en donatie te beoordelen en aan te pakken, teneinde een doeltreffender en duurzamer gebruik van hulpbronnen te waarborgen, en om de interne markt van secundaire grondstoffen te versterken, onverminderd de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1013/2006 betreffende de overbrenging van afvalstoffen, onder meer door meer standaardisering; 13. benadrukt hoe belangrijk het is de circulaire economie en duurzame bedrijfsmodellen te bevorderen teneinde de vernietiging van producten tot een minimum beperken en herstelling en hergebruik te stimuleren; verzoekt de Commissie het gebruik van dergelijke modellen aan te moedigen en tegelijkertijd kostenefficiënt en aantrekkelijk te houden en een hoge mate van consumentenbescherming te waarborgen, en de lidstaten aan te moedigen deze modellen onder de aandacht te brengen door middel van voorlichtingscampagnes en opleidingen voor zowel consumenten als bedrijven; benadrukt het belang van O&O-investeringen op dit gebied; 14. wijst op het bestaan van praktijken van bedrijven om reparaties te ontmoedigen, die een beperking van het recht op reparatie vormen en de reparatiemogelijkheden van consumenten negatief beïnvloeden; roept op tot een benadering die zowel de handhaving van intellectuele eigendomsrechten waarborgt als doeltreffende steun voor onafhankelijke reparateurs garandeert, teneinde de consument keuzemogelijkheden te bieden en een in algemene termen duurzame eengemaakte markt te verwezenlijken; 15. benadrukt dat het noodzakelijk is stimuleringsmaatregelen te ontwikkelen om consumenten aan te moedigen tweedehandsproducten aan te schaffen; onderstreept dat de overdracht van de garantie in geval van wederverkoop van een product dat nog onder garantie is, de consument meer vertrouwen kan geven op die markt; verzoekt de Commissie in dit verband na te gaan in hoeverre de garantie van de eerste koper kan worden overgedragen aan extra kopers in geval van latere verkoop, met name in de context van een digitaal productpaspoort; dringt voorts aan op een beoordeling van de noodzaak om bij de herziening van de richtlijn de uitzonderingsclausule voor tweedehandsproducten in het kader van de wettelijke garantieregeling van Richtlijn (EU) 2019/771 te herzien, naar aanleiding van een effectbeoordeling van de mogelijke impact van bedrijfsmodellen die gebaseerd zijn op tweedehandsproducten en hergebruik; 16. dringt aan op duidelijke definities voor opnieuw in goede staat gebrachte en opgeknapte goederen en op de invoering op grote schaal van een vrijwillig systeem van uitgebreide handelsgaranties voor dergelijke goederen, teneinde de initiële wettelijke garanties aan te vullen en te voorkomen dat consumenten worden blootgesteld aan wanpraktijken; 17. benadrukt dat de voltooiing van de interne markt voor diensten in grote mate zal bijdragen aan de transitie naar een duurzamere digitale markt; verzoekt de Commissie verdere maatregelen te nemen voor een goed functionerende interne dienstenmarkt en de inspanningen voor een betere handhaving van de bestaande wetgeving op doeltreffende wijze op te voeren; 18. wijst op de rol van de dienstensector bij het verbeteren van de toegankelijkheid van reparaties en andere nieuwe bedrijfsmodellen; is met name ingenomen met de ontwikkeling van handelsmodellen waarin consumptie wordt losgekoppeld van materieel bezit waarbij de functie van het product wordt verkocht, en verzoekt om een gedegen evaluatie van de impact van de gebruikseconomie en de eventuele reboundeffecten daarvan, alsmede van de gevolgen van dergelijke modellen voor consumenten en hun financiële belangen, maar ook voor het milieu; benadrukt dat de ontwikkeling van internetdiensten, nieuwe marketingvormen (huur, leasing, product als dienst, enz.) en de beschikbaarheid van reparatievoorzieningen kunnen helpen om de levensduur van producten te verlengen en het bewustzijn van de consumenten en hun vertrouwen in dergelijke producten te vergroten; verzoekt de Commissie de ontwikkeling van deze nieuwe bedrijfsmodellen te bevorderen door middel van gerichte financiële steun in het kader van het programma voor de eengemaakte markt en alle andere relevante MFK-programma’s; 19. pleit voor de ontwikkeling van nationale campagnes en relevante mechanismen om consumenten aan te moedigen de levensduur van producten te verlengen door middel van reparatie en gebruik van tweedehandsproducten en om het bewustzijn van de toegevoegde waarde van duurzame innovatieve technologieën te vergroten; verzoekt de Commissie en de nationale autoriteiten om de bevoegde autoriteiten op nationaal en lokaal niveau, alsook ondernemingen en verenigingen, zowel technisch als financieel, in het kader van het programma voor de eengemaakte markt van het MFK bij te staan en te ondersteunen bij het voeren van dergelijke bewustmakingscampagnes; 20. dringt er bij alle bedrijven en organisaties op aan zich te registreren in het milieubeheer- en milieuauditsysteem van de EU (EMAS) om hun milieuprestaties te verbeteren; kijkt uit naar de aanstaande herziening van de richtlijn betreffende de openbaarmaking van niet-financiële informatie, die zou moeten leiden tot een substantiële verbetering van de beschikbaarheid van informatie over de milieuprestaties van bedrijven; Een digitale strategie ten dienste van een duurzame markt 21. is ingenomen met de aankondiging van een gemeenschappelijke Europese dataruimte voor slimme circulaire toepassingen en met de ambitie van de Commissie om een digitaal “productpaspoort” te ontwikkelen om de traceerbaarheid van en de toegang tot informatie over de productievoorwaarden van een product, de duurzaamheid, samenstelling, het hergebruik, de reparatie, demontage en verwerking ervan aan het einde van de levensduur te verbeteren, rekening houdend met het evenredigheidsbeginsel en de kosten voor bedrijven en met bijzondere aandacht voor de behoeften van kmo’s, micro-ondernemingen en zelfstandigen; verzoekt om deze instrumenten te ontwikkelen in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven en de belanghebbenden; 22. neemt nota van de bijdrage van digitale technologieën aan innovatie en aan de totstandbrenging van een meer circulaire economie; vraagt de Commissie normen en protocollen voor de toegang tot en het gebruik van interoperabele gegevens te ontwikkelen zodat bedrijven, investeerders en autoriteiten gegevens doeltreffend kunnen delen en er nieuwe, door data gedreven zakelijke kansen kunnen ontstaan; vraagt de Commissie en lidstaten in het nieuwe MFK de financiering voor onderzoek en innovatie op het gebied van duurzame technologieën te verhogen; 23. stelt vast dat de digitale sector en onlineconsumptie milieueffecten hebben, zowel voor de productie van goederen als voor de verlening van diensten, en dringt er bij de Commissie op aan na te gaan hoe een Europese digitale duurzaamheidsindex op basis van een analyse van de levenscyclus van producten de duurzame productie en consumptie van digitale technologieën zou mainstreamen; wijst erop dat praktijken om dergelijke milieueffecten te beperken, zoals het terugdringen van verpakkingen en de ontwikkeling van duurzamere verpakkingen, deel moeten uitmaken van een strategie voor een duurzame eengemaakte markt; 24. voegt eraan toe dat er meer bekendheid moet worden gegeven aan de potentiële ecologische voetafdruk van onnodige gegevens, zoals ongebruikte apps, bestanden, video’s, foto’s en spam; verzoekt de Commissie de impact van digitale praktijken en infrastructuur te beoordelen wat betreft hun koolstof- en milieuvoetafdruk en het effect ervan op consumentenpraktijken, en passende maatregelen te overwegen om deze te verminderen; 25. verzoekt de Commissie rekening te houden met de besluiten van het Europees Parlement betreffende de invoering van een gemeenschappelijk oplaadsysteem om de productievolumes en het elektronisch afval te verminderen; Van overheidsinstanties vereiste veranderingen in de aanpak 26. is van mening dat overheidsopdrachten centraal moeten staan in het economisch herstelplan van de EU, in overeenstemming met de Europese Green Deal, door de innovatie-inspanningen van de particuliere sector en de digitaliseringsprocessen van openbare aanbestedingen te ondersteunen en de juiste stimulansen te bieden om duurzame productie en consumptie te stimuleren; vraagt om prioriteit te verlenen aan het stimuleren van de vraag naar milieuvriendelijke goederen en diensten met een kleinere milieuvoetafdruk en aan het bevorderen van sociale en milieucriteria; 27. benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat bij de overgang naar een duurzame en klimaatneutrale economie gebruik wordt gemaakt van milieuvriendelijke, sociale en innovatieve overheidsopdrachten, door in openbare aanbestedingen duurzaamheidscriteria en -streefcijfers op te nemen; herinnert in dit verband aan de toezegging van de Commissie om actie te ondernemen door middel van sectorspecifieke maatregelen en richtsnoeren inzake groene overheidsopdrachten, met behoud van het huidige wetgevingskader inzake overheidsopdrachten, en verzoekt de Commissie ambitieus te zijn door van duurzame criteria voor overheidsopdrachten de standaardkeuze te maken; benadrukt dat het belangrijk is tweedehandsproducten, hergebruikte, gerecycleerde en opnieuw in goede staat gebrachte producten en softwareprogramma’s met een laag energieverbruik te ondersteunen door streefcijfers voor overheidsaankopen vast te stellen; onderstreept de potentiële voordelen van een instrument voor het screenen van de duurzaamheid van inschrijvingen om te waarborgen dat ze verenigbaar zijn met de klimaatverbintenissen van de EU en om groenwassen aan te pakken; 28. benadrukt de rol die groene en sociale aanbestedingen kunnen spelen bij het verkorten van toeleveringsketens, het verminderen van de afhankelijkheid van derde landen en het bevorderen van duurzaamheid in cruciale sectoren zoals de productie van geneesmiddelen, energie en voedsel; dringt aan op daadwerkelijke wederkerigheid bij overheidsopdrachten met derde landen en op adequate toegang voor kmo’s en sociale ondernemingen tot overheidsopdrachten, wat moet worden gewaarborgd door de invoering van onder meer preferentiële gunningscriteria; 29. verzoekt de lidstaten gebruik te maken van de bestaande EU-regelingen voor duurzame aanbestedingen en vraagt de Commissie in dit verband haar richtsnoeren te verbeteren en het goede voorbeeld te geven door streefcijfers en statistieken over de milieueffecten van hun aankopen te publiceren; dringt voorts aan op rapportageverplichtingen voor de EU-instellingen en de lidstaten met betrekking tot hun duurzame overheidsopdrachten, zonder ongerechtvaardigde administratieve lasten te creëren en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel; Verantwoorde marketing en reclame 30. wijst erop dat consumenten geconfronteerd worden met misleidende beweringen over de milieukenmerken van producten en diensten, zowel online als offline; beveelt daarom aan dat er doeltreffende monitoring van de milieuclaims van fabrikanten en distributeurs plaatsvindt voordat een product of dienst in de handel wordt gebracht en dat de onlangs gewijzigde Richtlijn 2005/29/EG wordt gehandhaafd door middel van proactieve maatregelen om misleidende praktijken aan te pakken; verzoekt de Commissie om geactualiseerde richtsnoeren te ontwikkelen voor de uniforme uitvoering van deze richtlijn met betrekking tot milieuclaims en om richtsnoeren te verschaffen voor activiteiten op het gebied van markttoezicht; 31. vraagt om de ontwikkeling van duidelijke richtsnoeren en normen voor groene claims en verbintenissen, die vertaald moeten worden in strengere milieukeurmerkcertificeringen, en is ingenomen met het aangekondigde wetgevingsvoorstel inzake de onderbouwing van groene claims; beveelt aan na te gaan of het nodig is een openbaar Europees register op te zetten met toegestane en verboden milieuclaims, alsook de voorwaarden en stappen die moeten worden genomen om een claim te doen gelden; voegt hieraan toe dat consumenten meer vertrouwen zullen hebben in producten en markten als zij op transparante, controleerbare en juiste wijze worden voorgelicht, hetgeen uiteindelijk zal leiden tot duurzamere consumptie; 32. benadrukt dat reclame van invloed is op consumptieniveaus en -patronen en duurzame opties voor bedrijven en consumenten zou moeten bevorderen; benadrukt het belang van verantwoorde reclame waarin openbare normen inzake het milieu en de gezondheid van consumenten worden geëerbiedigd; onderstreept dat het huidige regelgevingskader voor de aanpak van misleidende reclame de consumentenbescherming kan versterken, met name voor bepaalde categorieën consumenten die als kwetsbaar worden beschouwd, en duurzame productie en consumptie kan aanmoedigen; o o o 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien Richtlijn 2001/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 december 2001 inzake algemene productveiligheid (1) , – gezien Besluit Nr. 768/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008 betreffende een gemeenschappelijk kader voor het verhandelen van producten en tot intrekking van Besluit 93/465/EEG van de Raad (2) , – gezien Verordening (EU) 2019/515 van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2019 betreffende de wederzijdse erkenning van goederen die in een andere lidstaat rechtmatig in de handel zijn gebracht en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 764/2008 (3) , – gezien Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende Europese normalisatie, tot wijziging van de Richtlijnen 89/686/EEG en 93/15/EEG van de Raad alsmede de Richtlijnen 94/9/EG, 94/25/EG, 95/16/EG, 97/23/EG, 98/34/EG, 2004/22/EG, 2007/23/EG, 2009/23/EG en 2009/105/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Beschikking 87/95/EEG van de Raad en Besluit nr. 1673/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad (4) , – gezien Verordening (EU) 2019/1020 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende markttoezicht en productconformiteit en tot wijziging van Richtlijn 2004/42/EG en de Verordeningen (EG) nr. 765/2008 en (EU) nr. 305/2011 (5) , – gezien Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (6) , – gezien Verordening (EU) 2019/881 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake Enisa (het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging), en inzake de certificering van de cyberbeveiliging van informatie- en communicatietechnologie en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 526/2013 (de cyberbeveiligingsverordening) (7) , – gezien zijn resolutie van 12 februari 2020 over geautomatiseerde besluitvormingsprocessen: waarborging van consumentenbescherming en vrij verkeer van goederen en diensten (8) , – gezien zijn resolutie van 12 februari 2019 inzake een alomvattend Europees industriebeleid inzake artificiële intelligentie en robotica (9) , – gezien zijn resolutie van 13 december 2018 over blockchain: een toekomstgericht handelsbeleid (10) , – gezien zijn resolutie van 12 december 2018 over het pakket eengemaakte markt (11) , – gezien zijn tussentijds verslag van 14 november 2018 over het meerjarig financieel kader 2021-2027 – Standpunt van het Parlement met betrekking tot een akkoord (12) , – gezien zijn resolutie van 3 oktober 2018 over "distributed ledger"-technologieën en blockchains: vertrouwen opbouwen met desintermediatie (13) , – gezien zijn resolutie van 4 juli 2017 over Europese normen voor de 21e eeuw (14) , – gezien zijn resolutie van 4 juli 2017 over een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven (15) , – gezien zijn resolutie van 26 mei 2016 over de strategie voor de interne markt (16) , – gezien zijn in eerste lezing op 15 april 2014 vastgestelde standpunt met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. …/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de veiligheid van consumentenproducten en tot intrekking van Richtlijn 87/357/EEG van de Raad en Richtlijn 2001/95/EG van het Europees Parlement en de Raad (17) , – gezien het werkprogramma van de Commissie voor 2020 – “Een Unie die de lat hoger legt” ( COM(2020)0037 ), – gezien het verslag van de Commissie van 19 februari 2020 over de gevolgen van kunstmatige intelligentie, het internet der dingen en robotica op het gebied van veiligheid en aansprakelijkheid ( COM(2020)0064 ), – gezien het Witboek van de Commissie van 19 februari 2020 over kunstmatige intelligentie - een Europese benadering op basis van excellentie en vertrouwen ( COM(2020)0065 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020 getiteld “De digitale toekomst van Europa vormgeven” ( COM(2020)0067 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Langetermijnactieplan voor een betere uitvoering en handhaving van de regels inzake de eengemaakte markt” ( COM(2020)0094 ), – gezien de ethische richtsnoeren voor betrouwbare KI, die de deskundigengroep op hoog niveau voor kunstmatige intelligentie van de Commissie op 8 april 2019 heeft gepubliceerd, – gezien de mededeling van de Commissie van 8 april 2019 getiteld “Vertrouwen kweken in mensgerichte kunstmatige intelligentie” ( COM(2019)0168 ), – gezien het rapport getiteld “Policy and investment recommendations for trustworthy AI”, dat de deskundigengroep op hoog niveau voor kunstmatige intelligentie van de Commissie op 26 juni 2019 heeft gepubliceerd, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9‑0207/2020 ), A. overwegende dat de interne markt voor goederen één van de belangrijkste economische hoekstenen van de EU is, en dat de handel in goederen momenteel goed is voor een kwart van het bbp van de EU en voor drie kwart van de intra-EU-handel; B. overwegende dat de richtlijn inzake algemene productveiligheid (Richtlijn 2001/95/EG) in 2001 is goedgekeurd, en verder overwegende dat de koopgewoonten van consumenten nu anders zijn als gevolg van de opkomst van de elektronische handel; overwegende dat een eerder voorstel van de Commissie om de richtlijn inzake algemene productveiligheid te hervormen (uit 2013) op niets is uitgelopen; C. overwegende dat het onaanvaardbaar is dat consumenten in de EU blootgesteld worden aan producten die niet aan de Europese veiligheidsvereisten voldoen of anderszins illegaal zijn, met problemen uiteenlopend van het gebruik van gevaarlijke chemische stoffen tot onveilige software en andere veiligheidsrisico’s; overwegende dat er behoefte bestaat aan een horizontaal wetgevingskader bij wijze van veiligheidsnet en voor het vergroten van de consumentenbescherming, met het oog op het tot stand brengen van een hoog niveau van bescherming van de gezondheid en de veiligheid van consumenten; D. overwegende dat de handel in goederen in de interne markt verbonden is met de dynamiek van de wereldwijde handel in goederen en met de doeltreffendheid van de bevoorradingsketens; overwegende dat het derhalve een must is ervoor te zorgen dat de externe grenzen van de EU verder uitgerust worden met doeltreffende en geharmoniseerde instrumenten voor het opsporen van onveilige producten uit derde landen en het verhinderen dat ze op de interne markt in de handel worden gebracht, in het belang van bedrijven die zich aan de regels houden en om te bewerkstelligen dat de consumentenrechten naar behoren en doeltreffend worden beschermd; E. overwegende dat de bevoegde autoriteiten bij het uitwerken van maatregelen ter waarborging van de veiligheid van consumenten, in het bijzonder voor producten met nieuwe, digitale (en mogelijkerwijs gevaarlijke) technologieën, het voorzorgsbeginsel goed in acht moeten nemen; F. overwegende dat nieuwe technologieën de kenmerken van producten veranderen en dat daarvoor derhalve regelgeving moet worden vastgesteld, teneinde voor consumentenbescherming en juridische zekerheid te zorgen, zonder evenwel innovatie te bemoeilijken; overwegende dat het verslag van de Commissie over kunstmatige intelligentie (KI), het internet der dingen (IoT) en robotica op het gebied van veiligheid en aansprakelijkheid de aanzet hiervoor geeft; G. overwegende dat het aantal gevaarlijke producten waarvan via de European Safety Gate (RAPEX) melding wordt gemaakt, alsook het aantal gevaarlijke en niet-conforme producten dat wordt verkocht, zeer hoog blijft, en verder overwegende dat naleving van het regelgevingskader van de EU, en in het bijzonder de productveiligheidsvoorschriften, ook tijdens de productie, bijdraagt tot de veiligheid van producten; H. overwegende dat productveiligheid door ontwerp en door standaardinstellingen fundamenteel is omdat veiligheid tijdens de ontwerpfase de veiligheid van producten op de markt kan beïnvloeden; I. overwegende dat het EU-systeem voor markttoezicht zich vooral richt op economische actoren die op de interne markt aanwezig zijn, en verder overwegende dat de ontwikkelingen op het vlak van de elektronische handel erin resulteren dat grote aantallen producten uit derde landen rechtstreeks in de handel worden gebracht; overwegende dat veel van deze producten evenwel niet aan de veiligheidsvoorschriften van de Europese Unie voldoen en derhalve een risico in zich dragen voor consumenten, die zich daar vaak niet van bewust zijn; J. overwegende dat het consumentenbeschermingsniveau niet af zou moeten hangen van de plaats waar een consument een product koopt, dat wil zeggen online of in een winkel, en verder overwegende dat steviger ingezet moet worden op de vrijwillige initiatieven die meerdere digitale platforms en onlinemarktplaatsen hebben geïnitieerd; overwegende dat nog meer moet worden gedaan om consumenten doeltreffend te beschermen, aangezien veel producten die op onlinemarktplaatsen worden verkocht niet aan de veiligheidsvoorschriften van de EU voldoen, en verder overwegende dat derhalve behoefte bestaat aan een uitgebreider regelgevingskader om voor verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van platforms te zorgen; K. overwegende dat traceerbaarheid van producten in de hele toeleveringsketen een conditio sine qua non is voor het verbeteren van de veiligheid en het beschermen van consumenten; L. overwegende dat een groot aantal nagemaakte producten in de EU als gevaarlijk aangemerkt is en een ernstig risico voor de gezondheid en de veiligheid van consumenten vormt; 1. benadrukt dat de COVID-19-crisis duidelijk heeft gemaakt dat het voor de bescherming van de burgers van de EU van primordiaal belang is dat alle voor het aanpakken van deze noodsituatie, en alle crisissen waar de EU in de toekomst mogelijkerwijs mee te maken krijgt, benodigde producten, en in het bijzonder medische producten en beschermende uitrusting, producten die online en offline worden verkocht, en producten die uit derde landen komen, zo veilig mogelijk zijn; acht het in dit verband dringend noodzakelijk dat onlineplatforms en onlinemarktplaatsen proactieve maatregelen nemen om misleidende praktijken en desinformatie over producten die online verkocht worden, tegen te gaan; verzoekt de Commissie om, wanneer ze noodvoorraden voor crisissen inkoopt, bijzondere aandacht te schenken aan de veiligheid van medische hulpmiddelen; merkt op dat op KI gebaseerde producten, IoT of robotica oplossingen kunnen bieden die bij kunnen dragen aan de bestrijding van de huidige crisis en toekomstige crisissen, die de strategische positie van Europa kunnen ondermijnen; verzoekt de Commissie en de lidstaten dan ook hun gecoördineerde optreden binnen het productveiligheidskader en de relevante netwerken daarvan, te intensiveren; Veiligheid van alle producten 2. verwelkomt Verordening (EU) 2019/1020 betreffende markttoezicht, maar onderstreept dat deze, met uitzondering van douanecontroles, alleen van toepassing is op producten die onder de harmonisatiewetgeving van de Unie vallen, terwijl ongeveer een derde van alle producten die zich in de EU in de handel bevinden niet-geharmoniseerd is; verzoekt de Commissie met klem onderling afgestemde en geactualiseerde markttoezichtsregels vast te stellen voor zowel offline, als online in de handel gebrachte geharmoniseerde en niet-geharmoniseerde producten, en deze aan te passen aan het digitale tijdperk, teneinde een gelijk speelveld te creëren en de productveiligheid te verbeteren; 3. wijst erop dat de regels inzake productveiligheid aan de nieuwe gegevenheden op de markt en aan de digitale transitie moeten worden aangepast, in concreto middels het aanpakken van de nieuwe risico’s en bedreigingen voor de veiligheid van consumenten, alsook van de daaraan gerelateerde beveiligingszorgen van consumenten, en het beschermen van hun rechten; verzoekt de Commissie bij de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid aandacht te besteden aan de uitdagingen van nieuwe technologieën, zoals KI, IoT, robotica en 3D-printing, en leemten in de bestaande wetgeving, zoals de machinerichtlijn en de richtlijn radioapparatuur, in kaart te brengen en te dichten, overlappingen van wetgeving te vermijden en te zorgen voor een consistente benadering van productveiligheid in alle sectorale wetgeving, zoals de speelgoedrichtlijn en andere productspecifieke wetgeving, teneinde het hoogst mogelijke niveau van productveiligheid tot stand te brengen onder vermijding van potentiële belemmeringen voor de ontwikkeling van disruptieve technologieën; 4. verzoekt de Commissie bij de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid (in samenhang met de eventuele herziening van andere wetgevingshandelingen, zoals de richtlijn inzake productaansprakelijkheid) de termen “product” en “veilig product” nieuw te definiëren, teneinde rekening te houden met de complexiteit van nieuwe technologieën, inclusief producten met ingebedde KI, IoT en robotica, stand-alone software, en software of updates die in een substantiële wijziging van het product resulteren en daarmee - de facto - in een nieuw product; verzoekt de Commissie met klem bij de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid prioriteit te geven aan consumentenrechten en juridische zekerheid voor consumenten; 5. is ervan overtuigd dat KI en andere in producten ingebedde nieuwe technologieën het doel van producten kunnen wijzigen en van invloed kunnen zijn op hun veiligheid nadat ze in de handel zijn gebracht, met name als gevolg van software-updates of in het geval van zelflerende technologie; verzoekt de Commissie met klem erover na te denken of “in de handel brengen”, als het bepalende moment waarop de marktdeelnemer de veiligheid van het product moet garanderen, als benadering nog wel “fit-for-purpose” is, en geeft aan dat voortdurende conformiteit van het product met de toepasselijke productveiligheidsregels, waaronder na de installatie van software, in het digitale tijdperk mogelijkerwijs een geschikter criterium is; 6. onderschrijft de stelling, in de ethische richtsnoeren voor betrouwbare KI van de deskundigengroep op hoog niveau voor kunstmatige intelligentie, dat alleen veilige KI-systemen betrouwbaar zijn, verzoekt de Commissie volledig rekening te houden met de aanbevelingen van de groep op hoog niveau, en vindt ook dat consumenten geïnformeerd moeten worden over de veiligheid en beveiliging van KI en de producten waarin zij ingebed is; is ervan overtuigd dat een EU-brede benadering van cruciaal belang is voor de ontwikkeling van deze technologie in de EU; benadrukt het belang van een gemeenschappelijke definitie, die regelmatig moet worden herzien om rekening te houden met nieuwe technologische ontwikkelingen, en van veiligheidsgerelateerde vereisten voor KI, teneinde een verdere versnippering van de interne markt als gevolg van afwijkende nationale wetgevingen te vermijden; beklemtoont dat de EU actie moet ondernemen om een kader tot stand te brengen voor investeringen, data-infrastructuur, onderzoek en gemeenschappelijke ethische normen dat bij consumenten en bedrijven voor meer vertrouwen zorgt, een doeltreffender en billijker consumentenbescherming garandeert, voor juridische zekerheid zorgt, het concurrentievermogen van de economie van de EU vergroot, en helpt bij het oprichten en ontwikkelen van start-ups en bedrijven die onderzoek naar KI doen en gebruik maken van de resultaten daarvan; onderstreept dat de Commissie moet inventariseren hoe KI-technologie en blockchain gebruikt kunnen worden om de productveiligheid te vergroten door middel van, bijvoorbeeld, het ontwikkelen van interoperabele databanken over verwondingen door het gebruik van op de interne markt in de handel gebrachte onveilige producten; 7. is van mening dat KI-systemen, ongeacht of zij zelfstandig werken of ingebed zijn in een product, veel mogelijkheden bieden en gebruik moeten maken van hoogwaardige en neutrale datasets, als zij betrouwbaar willen zijn en willen bijdragen aan de bescherming van consumenten; verwelkomt derhalve de mededeling van de Commissie over het kweken van vertrouwen in de mens centraal stellende kunstmatige intelligentie, waarin rekening wordt gehouden met de zeven kernvereisten in de richtsnoeren van de deskundigengroep op hoog niveau voor kunstmatige intelligentie; geeft aan dat deze richtsnoeren ook op internationaal niveau moeten worden overwogen; benadrukt dat de Commissie de bestaande KI-normen tegen het licht moet houden en overleg moet plegen met belanghebbende partijen om in kaart te brengen welke nieuwe normen nodig zijn, het EU-regelgevingskader voor KI regelmatig aan een beoordeling moet onderwerpen ter waarborging van productveiligheid en consumenten- en gegevensbescherming, en handelend moet optreden op gebieden waar voor meer rechtszekerheid moet worden gezorgd en de regels in de EU moeten worden geharmoniseerd; Naleving van productveiligheidsregels 8. benadrukt dat een geharmoniseerd, op risico gebaseerd beoordelingskader met heldere en doorzichtige criteria niet alleen vanuit administratief oogpunt doeltreffend zal zijn, met name voor micro- en kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), omdat het onevenredige lasten voorkomt, maar ook de consumentenveiligheid ten goede komt; spoort de Commissie dan ook aan de methodologie verder te harmoniseren en, samen met de belanghebbende partijen, serieus te kijken naar de haalbaarheid van op risico gebaseerde beoordelingsregelingen, met een aan producten met een hoog risiconiveau aangepaste toepassing, en mechanismen voor conformiteitsbeoordeling, daar waar deze nog niet bestaan, om de veiligheid en de beveiliging door ontwerp en door standaardinstellingen van producten met ingebedde nieuwe technologieën te garanderen; geeft aan dat bij de handhaving van de productveiligheidswetgeving een consistente aanpak essentieel is, en merkt op dat er een aanzienlijke asymmetrie kan ontstaan tussen de ontwikkeling van producten met ingebedde nieuwe technologieën en het vermogen van overheden om deze te beoordelen; beklemtoont dan ook dat de lidstaten - met ondersteuning van de Commissie - voor coördinatie moeten zorgen van hun strategieën voor risicobeheer voor KI in de context van hun nationale markttoezichtstrategieën, teneinde voor een gelijk speelveld voor alle marktdeelnemers te zorgen; 9. is van oordeel dat de huidige leemten in het bestaande wettelijke kader negatief uitwerken op de rechten van consumenten in de EU en op het concurrentievermogen van Europese bedrijven, in het bijzonder kmo’s en micro-ondernemingen; verzoekt de Commissie met klem om bij de beoordeling van de gevolgen van toekomstige wetgeving ook rekening te houden met het “denk eerst klein”-beginsel, waarbij niet voorbij mag worden gegaan aan de noodzaak van het bieden van steun aan kmo’s om de last van deze maatregelen te reduceren en van het waarborgen van een stabiel, voorspelbaar en naar behoren gereguleerd klimaat waarin kmo’s kunnen opereren; 10. dringt er bij de Commissie op aan EU-benchmarks voor regelgevingsproeftuinen (“regulatory sandboxes”) in overweging te nemen, zonder af te stappen van het voorzorgsbeginsel, aangezien zij de veiligheid van producten kunnen vergroten door in deskundige input te voorzien over de wijze waarop de conformiteit van een product met de toepasselijke wetgeving op moderne wijze kan worden beoordeeld; wijst erop dat de creatie van een enkele omgeving voor het testen en verbeteren van technologieën zoals KI, ondernemingen in de EU zal helpen de versnippering van de interne markt te overwinnen en het groeipotentieel in de hele EU effectief te benutten; erkent dat digitale-innovatiehubs een belangrijke rol kunnen spelen door als bemiddelaars tussen regelgevers en ondernemingen op te treden, door start-ups en kmo’s te helpen zich aan de wetgeving inzake nieuwe technologie aan te passen en door de toegang tot de markt vergemakkelijken; 11. verzoekt de Commissie en de lidstaten rekening te houden met het autonome zelflerend gedrag van KI gedurende de levenscyclus van een product, en de haalbaarheid te beoordelen van de instelling van mechanismen ter voorkoming van opkomende risico’s; dringt aan op verplichte menselijke controle als standaardoptie voor KI-producten met een hoog risico en op de ontwikkeling van doeltreffende controles op KI-producten met een hoog risico in de hele toeleveringsketen, met betrouwbare en onpartijdige procedures om de productveiligheid te waarborgen en het recht van consumenten om persoonlijke communicatie te eisen in plaats van communicatie met geautomatiseerde systemen; benadrukt dat sterke consumentenrechten bijdragen aan de ontwikkeling van veilige en innovatieve KI-producten; 12. spoort de aanbieders van opkomende technologieën aan om veiligheids- en beveiligingsmechanismen, waaronder mechanismen voor zelfreparatie, te integreren, teneinde het uploaden van software die de veiligheid van consumenten in gevaar kan brengen, te voorkomen, de bekendheid met de veiligheidsproblemen van hun producten te vergroten en de veiligheid van die producten gedurende hun volledige levenscyclus te waarborgen en te verbeteren; verzoekt de Commissie te onderzoeken of de duurzaamheid van producten, de mogelijkheid om producten te hergebruiken, te verbeteren en te repareren, van invloed kan zijn op hun veiligheid; stelt echter vast dat veel marktdeelnemers gedurende de volledige levenscyclus niet altijd een effectieve controle over hun producten uitoefenen, en dat meerdere andere partijen voor diverse productonderdelen verantwoordelijk kunnen zijn; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten te waarborgen dat de infrastructuur voor connectiviteit, waaronder nieuwe communicatietechnologieën, zoals 5G, is voorzien van beveiliging en privacy door ontwerp en door standaardinstellingen, teneinde de veiligheid van verbonden producten te verbeteren; wijst erop dat software-updates, ondeugdelijke data en verlies aan connectiviteit bij het gebruik kan leiden tot veiligheids- en gezondheidsrisico’s, en verzoekt de Commissie derhalve met klem de huidige wetgeving aan te passen om die risico’s aan te pakken; 14. is ervan overtuigd dat ontbrekende of zwakke cyberbeveiliging van verbonden apparaten en onderling gekoppelde diensten de veiligheid van producten kan compromitteren en dat hiermee bij de horizontale herziening van de desbetreffende regels en aanbevelingen rekening moet worden gehouden; verzoekt de Commissie daarom ervoor te zorgen dat bij de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid ook rekening wordt gehouden met cyberbeveiligingsproblemen en opkomende trends door te waarborgen dat alle apparaten door middel van updates blijven voldoen aan de zich voortdurend ontwikkelende internetnormen in de sector; 15. wijst erop dat de cyberbeveiligingsverordening van de EU een van de belangrijkste instrumenten ter verbetering van de cyberbeveiliging op EU-niveau is, maar dat deze uitsluitend gebaseerd is op een vrijwillige certificeringsregeling; verzoekt de Commissie de noodzaak te beoordelen zowel van een EU-certificeringsregeling inzake cyberbeveiliging voor van nieuwe technologieën voorziene producten, zoals KI-, IoT- en roboticaproducten, in overeenstemming met het EU-kader inzake cyberbeveiliging, waarbij altijd rekening gehouden wordt met de sectorspecifieke aspecten, als van de ontwikkeling van daarop aansluitende verplichte certificeringsregelingen voor consumentenproducten die snel aan nieuwe risico’s kunnen worden aangepast zonder dat innovatie wordt belemmerd; verzoekt de Commissie daarom te beoordelen of wetgeving inzake verplichte cyberbeveiligingsvereisten en passende markttoezichtmechanismen noodzakelijk is; Doeltreffend markttoezicht 16. benadrukt het gebrek aan financiële en personele middelen waarmee veel markttoezichtautoriteiten in de EU de laatste jaren te kampen hebben en spoort de Commissie en de lidstaten aan, voor zover hun respectieve bevoegdheden dit toelaten, meer middelen en expertise aan hun markttoezichtautoriteiten ter beschikking te stellen, de onderlinge samenwerking tussen deze autoriteiten te verbeteren en gezamenlijk optreden te ontwikkelen, onder meer op grensoverschrijdend niveau en met betrekking tot onlinemarkten, de doeltreffendheid en effectiviteit van controles naar een hoger peil te brengen, en de markttoezichtautoriteiten, waaronder douanediensten, voldoende personeel te geven, teneinde ze in staat te stellen onveilige producten te identificeren, in het bijzonder uit derde landen, en te verhinderen dat deze op de interne markt terechtkomen; benadrukt in dit verband dat het van bijzonder belang is de desbetreffende autoriteiten moderne apparatuur ter beschikking te stellen en ervoor te zorgen dat zij innovatieve technologieën gebruiken, en benadrukt dat toegang tot relevante documentatie, zoals softwaredocumentatie op het gebied van productveiligheid en datasets, van essentieel belang is om markttoezichtautoriteiten in staat te stellen hun activiteiten te verrichten en te beoordelen of producten aan de relevante veiligheidsvoorschriften voldoen; 17. onderstreept het belang van het programma voor de eengemaakte markt, in de context van het meerjarig financieel kader 2021-2027, met het oog op het ondersteunen en versterken van doeltreffende markttoezichtautoriteiten bij de vervulling van hun taken in de hele interne markt en het waarborgen van een uniforme handhaving van productveiligheidsregels in de hele Unie, zodat alleen veilige en conforme producten die een hoge mate van consumentenbescherming bieden op de EU-markt worden gebracht; herhaalt in dit verband zijn oproep aan de Commissie en de Raad om de middelen afdoende te verhogen en in een specifieke begrotingslijn te voorzien en roept de lidstaten voorts op om ook voldoende middelen toe te wijzen aan hun douanediensten; verzoekt de interinstitutionele onderhandelingspartijen met klem om te voorkomen dat het budget voor de douaneprogramma’s in het meerjarig financieel kader wordt verlaagd; 18. benadrukt dat de markttoezichtactiviteiten weliswaar gericht zijn op de bescherming van algemene openbare belangen en nagemaakte producten verband houden met de bescherming van particuliere intellectuele-eigendomsrechten, maar dat er een verband bestaat tussen nagemaakte producten en risico’s voor de gezondheid en veiligheid van consumenten; dringt er daarom bij de Commissie op aan een beter en duidelijker beeld te krijgen van het verschijnsel namaak en van de mogelijke rol die markttoezichtautoriteiten en onlinemarktplaatsen kunnen spelen bij een betere bescherming van de gezondheid en veiligheid van de consumenten in de EU, onder meer door de effectieve handhaving van de douanewetgeving en de harmonisatie van douanecontroles in de hele EU; moedigt het gebruik van nieuwe technologieën, zoals KI en blockchain, door markttoezichtautoriteiten aan om ervoor te zorgen dat gegevensanalyse kan worden gebruikt om risico’s te beperken, de naleving van de wetgeving inzake productveiligheid te verbeteren en consumenten tegen nagemaakte producten te beschermen; 19. verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem minimumpercentages voor bemonstering vast te stellen; verzoekt de markttoezichtautoriteiten stelselmatig sectorspecifieke “mystery shopping”-exercities te houden, ook op onlinemarktplaatsen, of tijdens veegacties zoals gehouden door het netwerk voor samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming (CPC); meent dat daarbij bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de productcategorieën met de meeste vermeldingen op de Safety Gate (Rapex) en dat er in geval van risico gepaste beperkende maatregelen moeten worden getroffen; doet de aanbeveling bij deze maatregelen gedegen gebruik te maken van instrumenten voor data-analyse; acht het van groot belang dat markttoezichtautoriteiten effectieve sancties opleggen aan inbreukmakers; 20. verzoekt de Commissie op korte termijn en in overeenstemming met Verordening (EU) 2019/1020, en met name artikel 25 daarvan, uitvoeringshandelingen vast te stellen met benchmarks en technieken voor controles van geharmoniseerde en niet-geharmoniseerde producten, alsook met minimumvereisten voor controles van producten die in de Unie in de handel worden gebracht, teneinde te komen tot een consistente, doeltreffende en uniforme handhaving van de Uniewetgeving; 21. benadrukt dat ook producten die door consumenten rechtstreeks van marktdeelnemers van buiten de EU worden gekocht aan doeltreffende controles moeten worden onderworpen om er zeker van te zijn dat deze voldoen aan het regelgevingskader van de EU; verzoekt de markttoezichtautoriteiten, waaronder de douaneautoriteiten, deze producten adequaat te controleren; verzoekt de Commissie de mogelijkheid te onderzoeken om van marktdeelnemers van buiten de EU te verlangen dat zij voor niet-geharmoniseerde producten een marktdeelnemer in de EU aanwijzen die informatie of documenten over de veiligheid van het product aan de markttoezichtautoriteiten verstrekt en met hen samenwerkt om er zeker van te zijn dat corrigerende maatregelen worden genomen om gevallen van niet-naleving te verhelpen; 22. verzoekt de Commissie met de regelgevingsautoriteiten van derde landen samen te werken, markttoezichtgerelateerde informatie over gevaarlijke producten met hen uit te wisselen, en bepalingen inzake markttoezicht en handhaving in alle vrijhandelsovereenkomsten van de EU te integreren, zodat voor ondernemingen van buiten de EU die producten of diensten op de interne markt verkopen, dezelfde verplichtingen gelden als voor ondernemingen in de EU; 23. verzoekt de Commissie met klem de samenwerking tussen de autoriteiten op de gebieden consumentenbescherming, markttoezicht en douane en andere relevante bevoegde autoriteiten, zowel op EU- als internationaal niveau te intensiveren, teneinde geharmoniseerde en uniforme controles op alle plaatsen van binnenkomst in de Unie te garanderen, de snelle uitwisseling van informatie over onveilige producten mogelijk te maken en de coördinatie van handhavingsmaatregelen te verbeteren, zoals controles op de naleving van het regelgevingskader van de EU en sancties; verzoekt in dit verband de Commissie en de lidstaten de uitwisseling tussen Europese en nationale openbare databanken met illegale producten te versterken; verzoekt de Commissie met klem om in het kader van Verordening (EU) 2019/1020 het gebruik van het informatie- en communicatiesysteem voor markttoezicht (ICSMS) mogelijk te maken, parallel aan het gemeenschappelijk risicobeheersysteem (CRMS), teneinde de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de lidstaten en de Commissie op een hoger plan te brengen; 24. verzoekt de Commissie met klem om in haar douane-actieplan prioriteit toe te kennen aan productveiligheid; Veiligheid van producten op onlinemarktplaatsen 25. benadrukt dat consumenten dezelfde veilige producten moeten worden aangeboden, ongeacht of deze online of offline worden gekocht, en erkent de Product Safety Pledge (18) voor onlinemarktplaatsen, wijzend op het vrijwillige karakter ervan, de beperkte deelname van marktdeelnemers en het tekort aan gedetailleerde kernprestatie-indicatoren (KPI’s) om een zinvolle beoordeling van de inspanningen van de ondertekenaars te waarborgen; verzoekt de Commissie andere onlinemarktplaatsen aan te moedigen zich bij het initiatief aan te sluiten en consumenten duidelijke informatie te verstrekken over hun rechten en over de detailhandelaar, de rol te evalueren die onlinemarktplaatsen kunnen spelen bij het beperken van de circulatie van onveilige producten, en bindende regels voor te stellen inzake de verplichtingen en de aansprakelijkheid van binnen en buiten de EU gevestigde marktplaatsen als onderdeel van de wet inzake digitale diensten, de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid en andere relevante wetgeving; 26. wijst op de noodzaak van een gelijk speelveld voor platforms in de EU en derde landen voor wat betreft de naleving van de EU-voorschriften inzake productveiligheid; verzoekt de Commissie, samen met de markttoezichtautoriteiten, onderzoek te doen naar de veiligheid van producten uit derde landen, onlinemarktplaatsen actiever te controleren en hun verantwoordelijkheid te vergroten; verzoekt de Commissie met klem om consumenten, in samenwerking met consumentenorganisaties en de lidstaten, beter te informeren over de mogelijke gevaren van het kopen van niet-conforme producten uit derde landen op onlinemarktplaatsen; verzoekt de Commissie te eisen dat onlinemarktplaatsen dezelfde regels op alle entiteiten toe te passen die producten aanbieden aan consumenten in de EU, ook op die welke in derde landen zijn gevestigd; 27. merkt op dat onlineplatforms, zoals onlinemarktplaatsen, weliswaar ten goede zijn gekomen aan zowel retailers als consumenten, door de keuze te vergroten en de prijzen te verlagen, maar dat tegelijkertijd steeds meer verkopers – met name uit derde landen – onveilige of illegale producten op de eengemaakte markt aanbieden; dringt er bij onlinemarktplaatsen op aan zo snel mogelijk op Rapex-meldingen te reageren en doeltreffend en proactief met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten samen te werken door onveilige producten direct te verwijderen en maatregelen te nemen om te voorkomen dat zij opnieuw online worden gezet; verzoekt de Commissie voorschriften vast te stellen op grond waarvan onlinemarktplaatsen doeltreffend moeten reageren op onveilige producten, onder meer door consumenten te informeren wanneer zij een onveilig of anderszins niet-conform product hebben gekocht; spoort onlinemarktplaatsen aan, wanneer consumentenorganisaties contact opnemen, een waarschuwing uit te doen gaan over een onveilig product en met hen samen te werken om het potentiële risico te beoordelen; 28. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat onlinemarktplaatsen hun samenwerking door middel van gezamenlijke activiteiten onderling en met de bevoegde autoriteiten verbeteren, het Rapex-systeem raadplegen alvorens producten op hun websites te zetten, door Rapex gesignaleerde onveilige producten onmiddellijk verwijderen, informatie uitwisselen over verkopers die zich niet aan de regels houden, doeltreffende en ontmoedigende maatregelen tegen dergelijke verkopers en hun bevoorradingsketens nemen, robuuste authenticatieprocessen voor zakelijke gebruikers invoeren, alsook een laagdrempelig instrument ontwikkelen waar consumenten onveilige producten kunnen melden; 29. verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend te beoordelen op welke wijze onlinemarktplaatsen hun interface met Rapex kunnen verbeteren, op voorwaarde dat Rapex wordt gemoderniseerd en compatibel wordt gemaakt, bijvoorbeeld via een applicatieprogramma-interface, teneinde waarschuwingen te ontvangen dat een product in het systeem is gesignaleerd en ervoor te zorgen dat te koop aangeboden producten veilig zijn, en dringt er bij de Commissie op aan onlinemarktplaatsen te verplichten op hun websites een link naar Rapex te plaatsen, om zo de bekendheid van dit platform te vergroten; 30. verzoekt de Commissie het vereiste te evalueren dat onlineplatforms doeltreffende en passende waarborgen moeten bieden tegen het verschijnen van advertenties voor onveilige producten die niet in overeenstemming zijn met het EU-regelgevingskader, met inbegrip van advertenties of misleidende garanties en verklaringen van leveranciers of klanten, en deze evaluatie vergezeld te doen gaan van een grondige beoordeling van het effect van dergelijke bepalingen, met inbegrip van een kosten-batenanalyse op basis van evenredigheid voor onlineplatforms; 31. verzoekt de Commissie over een ambitieuze WTO-overeenkomst inzake elektronische handel te onderhandelen, teneinde de naleving van de regels inzake de veiligheid van producten online op EU- en internationaal niveau te verbeteren; Programma van de Commissie inzake normen 2020 en traceerbaarheid 32. verwelkomt dat in het normaliseringsprogramma 2020 van de EU aandacht wordt besteed aan de nieuwe uitdagingen op de digitale eengemaakte markt, zoals KI, IoT, bescherming van gegevens (waaronder medische gegevens), cyberbeveiliging en geautomatiseerde mobiliteit; verzoekt de Commissie het Europees Comité voor Normalisatie, het Europees Comité voor Elektrotechnische Normalisatie en het Europees Instituut voor telecommunicatienormen op te dragen de ontwikkeling van geharmoniseerde normen te ondersteunen, ook voor traditionele sectoren die voorheen geen gebruik hebben gemaakt van IT, om te zorgen voor een veilig gebruik van nieuwe en interoperabele digitale technologieën op uniforme basis in de hele EU; onderstreept dat normen, met name voor bepaalde categorieën producten, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen, moeten worden ontwikkeld om het hoogste veiligheidsniveau voor mannen en vrouwen te waarborgen; verzoekt de Commissie en lidstaten de deelname van alle relevante belanghebbenden, waaronder consumenten- en bedrijfsorganisaties, aan normalisatiewerkzaamheden te steunen; 33. benadrukt dat doeltreffende en doelmatige traceerbaarheid in de bevoorradingsketen essentieel is voor het verbeteren van de productveiligheid en -kwaliteit in overeenstemming met het EU-regelgevingskader en de consumentenbescherming in de EU, aangezien duidelijke en betrouwbare informatie over producten onzekerheid voorkomt bij consumenten, waaronder personen met een handicap, hen de mogelijkheid biedt om geïnformeerde keuzes te maken en markttoezichtautoriteiten in staat stelt hun werk te doen; verzoekt de Commissie de regels met de traceerbaarheidsvereisten voor niet-geharmoniseerde producten dienovereenkomstig te actualiseren; 34. verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe “distributed ledger”-technologieën, zoals blockchain, aan een grotere productveiligheid kunnen bijdragen door middel van het verbeteren van de traceerbaarheid in de bevoorradingsketen, waaronder middels de standaardisering daarvan; wijst erop dat het ontwikkelen van betrouwbare en verifieerbare elektronische informatie de controles door markttoezichtautoriteiten eenvoudiger en doeltreffender zou maken; Terugroepingen 35. stelt vast dat consumenten slechts zeer beperkt op terugroepingen reageren en dat onveilige producten ook na een terugroepactie gewoon gebruikt blijven worden; verzoekt de Commissie in begrijpelijke bewoordingen gestelde richtsnoeren voor terugroepacties te publiceren, inclusief een checklist met concrete vereisten en duidelijke informatie over de benchmarks die door de markttoezichtautoriteiten worden gebruikt, teneinde het aantal consumenten dat wordt bereikt, te vergroten, en tegelijkertijd rekening te houden met het feit dat kmo's en met name micro-ondernemingen extra hulp nodig zouden kunnen hebben bij de uitvoering van de richtsnoeren; 36. verzoekt detailhandelaren, onlinemarktplaatsen en consumentenorganisaties een prominentere rol te spelen bij terugroepingen van online of offline gekochte onveilige producten, door consumenten adequate en betrouwbare informatie te verstrekken, en roept detailhandelaren en onlinemarktplaatsen op ervoor te zorgen dat producten snel van onlinemarktplaatsen en uit schappen worden gehaald en bij consumenten worden teruggeroepen; verzoekt de Commissie en de lidstaten onlinemarktplaatsen te verplichten doeltreffende mechanismen in te voeren om ervoor te zorgen dat zij hun gebruikers, kopers en verkopers, ongeacht of het om particulieren of bedrijven gaat, kunnen bereiken om hen zo snel mogelijk te informeren wanneer terugroepacties noodzakelijk zijn; verzoekt de Commissie te beoordelen hoe nieuwe technologieën en algoritmen dit proces doeltreffender kunnen maken en ervoor te zorgen dat een groter aantal getroffen consumenten wordt bereikt; 37. verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem de grensoverschrijdende uitwisseling van goede praktijken inzake terugroepingen te verbeteren, te overwegen de productregistratiepercentages te verhogen zodat getroffen consumenten gemakkelijker kunnen worden geïdentificeerd en actief kunnen worden geïnformeerd, ook in het geval van grensoverschrijdende aankopen, en marktdeelnemers in staat te stellen gebruik te maken van gegevens, zoals gegevens die in het kader van klantenbindingsacties worden verzameld, om consumenten te bereiken zonder inbreuk te plegen op de regels van de algemene verordening gegevensbescherming; verzoekt consumentenorganisaties om hun samenwerking met markttoezichtautoriteiten met betrekking tot terugroepingsprocedures te verbeteren door op hun websites te vermelden welke producten in Rapex als onveilig zijn aangemerkt; 38. verzoekt de Commissie en de lidstaten een eenvoudig en geharmoniseerd feedbackverslag op te stellen met betrekking tot terugroepacties door marktdeelnemers, dat bij de markttoezichtautoriteiten moet worden ingediend met het oog op het beoordelen van de doeltreffendheid van terugroepingen; o o o 39. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM), – gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR), het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie, en het Verdrag betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen van de Unesco, – gezien de relevante resoluties van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, de Raad voor de mensenrechten van de Verenigde Naties en de verslagen van de speciale VN-rapporteur inzake de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting, met name die van 23 april 2020 getiteld “Ziektepandemieën en de vrijheid van mening en meningsuiting”, – gezien de gezamenlijke verklaring getiteld “Vrijheid van meningsuiting en ‘nepnieuws’, desinformatie en propaganda”, die op 3 maart 2017 werd afgelegd door de speciale VN-rapporteur inzake de bevordering en bescherming van het recht op vrijheid van mening en meningsuiting, de vertegenwoordiger van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) voor mediavrijheid, de speciale rapporteur van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) inzake vrijheid van meningsuiting, en de speciale rapporteur van de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en volken (ACHPR) inzake vrijheid van meningsuiting en toegang tot informatie, – gezien het actieplan van de VN inzake de veiligheid van journalisten en de kwestie van straffeloosheid, – gezien algemeen commentaar nr. 34 van het Comité voor de rechten van de mens van de VN over artikel 19 van het IVBPR (vrijheid van mening en vrijheid van meningsuiting), – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die onder meer het bevorderen van vreedzame en inclusieve samenlevingen voor duurzame ontwikkeling als doelstelling heeft, onder meer door ervoor te zorgen dat informatie publiek toegankelijk is en door de grondrechten te beschermen, – gezien de inspanningen die zijn verricht door de Raad van Europa om de bescherming en de veiligheid van journalisten te bevorderen, waaronder Aanbeveling CM/Rec(2018)1 van het Comité van ministers aan de lidstaten over de pluriformiteit van de media en de transparantie van media-eigendom en de verklaring van het Comité van ministers over de financiële duurzaamheid van kwaliteitsjournalistiek in het digitale tijdperk, Aanbeveling CM/Rec(2016)4 van het Comité van ministers aan de lidstaten over de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten en andere actoren in de media, en zijn jaarverslag 2020 getiteld “Hands off press freedom: Attacks on media in Europe must not become a new normal”, – gezien Resolutie nr. 2300 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa (PACE) van 1 oktober 2019 over het verbeteren van de bescherming van klokkenluiders in heel Europa, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 juni 2020 getiteld “Desinformatie in verband met COVID-19 aanpakken: feiten onderscheiden van fictie” (JOIN(2020)0008), – gezien de mededeling van de Commissie van 29 januari 2020 over het werkprogramma van de Commissie voor 2020 ( COM(2020)0027 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 17 juli 2019 getiteld “Versterking van de rechtsstaat binnen de Unie: een blauwdruk voor actie” ( COM(2019)0343 ), – gezien de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 van de Commissie, – gezien de mededeling van de Commissie van 26 april 2018 getiteld “Bestrijding van online-desinformatie: een Europese benadering” ( COM(2018)0236 ), – gezien de praktijkcode betreffende desinformatie van de Commissie, waarover op 26 september 2018 overeenstemming is bereikt, – gezien de aanbeveling van de Commissie van 1 maart 2018 over maatregelen om illegale online-inhoud effectief te bestrijden (C(2018)1177), – gezien het actieplan van de Commissie tegen desinformatie van 5 december 2018, – gezien de gedragscode van de Commissie voor de bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op het internet, die in mei 2016 werd gepubliceerd, en de vierde beoordelingsronde daarvan, die heeft geleid tot het document “Factsheet - 4th monitoring round of the Code of Conduct” (Informatieblad - 4e beoordelingsronde van de gedragscode), – gezien Richtlijn (EU) 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden (1) , – gezien Richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (“richtlijn audiovisuele mediadiensten”) (2) en Richtlijn (EU) 2018/1808 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU (3) , – gezien het rapport van de Europese Groep van regelgevende instanties voor audiovisuele mediadiensten van 2020 getiteld “Disinformation: Assessment of the implementation of the Code of Practice” (Desinformatie: beoordeling van de toepassing van de gedragscode), – gezien de conclusies van de Raad van 25 mei 2020 over mediawijsheid in een voortdurend veranderende wereld, – gezien de conclusies van de Raad van 14 november 2018 over het versterken van Europese inhoud in de digitale economie, waarin het belang van media “en andere culturele en creatieve sectoren” die inhoud produceren wordt onderkend als “essentiële pijlers van de sociale en economische ontwikkeling van Europa”, – gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (4) , – gezien de op 12 mei 2014 aangenomen EU-richtsnoeren over mensenrechten inzake vrijheid van meningsuiting online en offline, waarin artistieke vrijheid als inherente component van de vrijheid van meningsuiting en van mediavrijheid wordt erkend, – gezien de update van het speciaal verslag van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 24 april 2020 getiteld “Short Assessment of Narratives and Disinformation around the COVID-19/Coronavirus Pandemic” (korte beoordeling van narratieven en desinformatie rondom de COVID-19-/Coronavirus-pandemie), – gezien de werkzaamheden van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), – gezien de resultaten van de World Press Freedom Index, die door Verslaggevers zonder grenzen wordt gepubliceerd, alsook die van de monitor voor de pluriformiteit van de media van het Centrum voor pluriformiteit van de media en mediavrijheid van het Europees Universitair Instituut, – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (5) , – gezien zijn resolutie van 9 januari 2020 over hoorzittingen die plaatsvinden in het kader van artikel 7, lid 1, VEU met betrekking tot Polen en Hongarije (6) , – gezien zijn resolutie van 18 december 2019 over openbare discriminatie en haatzaaiende uitlatingen ten aanzien van LGBTI-personen, zoals LGBTI-vrije zones (7) , – gezien zijn resolutie van 18 december 2019 over de rechtsstaat in Malta, na de recente onthullingen over de moord op Daphne Caruana Galizia (8) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en andere maatregelen ter bestrijding van gendergerelateerd geweld (9) , – gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019 over buitenlandse inmenging in verkiezingen en desinformatie in de nationale en Europese democratische processen (10) , – gezien zijn resolutie van 19 september 2019 over het belang van Europese herinnering voor de toekomst van Europa (11) , – gezien zijn resolutie van 28 maart 2019 over de stand van zaken ten aanzien van de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie binnen de EU, in het bijzonder in Malta en Slowakije (12) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2019 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie in 2017 (13) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over gendergelijkheid in de mediasector in de EU (14) , – gezien zijn resolutie van 11 september 2018 over maatregelen ter voorkoming en bestrijding van pesterijen en seksuele intimidatie op het werk, in de openbare ruimte en in het politieke leven in de EU (15) , – gezien zijn resolutie van 14 november 2018 over de noodzaak van een omvattend EU-mechanisme voor de bescherming van democratie, de rechtsstaat en grondrechten (16) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2018 over het gebruik van gegevens van Facebook-gebruikers door Cambridge Analytica en de impact op de gegevensbescherming (17) , – gezien zijn resolutie van 3 mei 2018 over pluriformiteit van de media en mediavrijheid in de Europese Unie (18) , – gezien zijn resolutie van 19 april 2018 over de bescherming van onderzoeksjournalisten in Europa: de zaak van de Slowaakse journalist Ján Kuciak en Martina Kušnírová (19) , – gezien zijn resolutie van 12 december 2017 over het verslag over het EU-burgerschap 2017: Versterking van de rechten van de burgers in een Unie van democratische verandering (20) , – gezien zijn resolutie van 3 oktober 2017 over de strijd tegen cybercriminaliteit (21) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2017 over onlineplatforms en de digitale eengemaakte markt (22) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2017 over de gevolgen van big data voor de grondrechten: persoonlijke levenssfeer, gegevensbescherming, non-discriminatie, veiligheid en rechtshandhaving (23) , – gezien zijn resolutie van 15 november 2017 over de rechtsstaat in Malta (24) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2016 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (25) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over georganiseerde misdaad, corruptie en witwassen: aanbevelingen inzake de benodigde acties en initiatieven (26) , – gezien de studie van de beleidsondersteunende afdeling Rechten van de Burger en Constitutionele Zaken van 28 februari 2019 getiteld “Desinformatie en propaganda – effect op de functionering van de rechtsstaat in de EU en haar lidstaten”, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie cultuur en onderwijs, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A9-0205/2020 ), A. overwegende dat mediavrijheid, pluriformiteit en onafhankelijkheid van de media, en de veiligheid van journalisten cruciale onderdelen vormen van het recht van vrije meningsuiting en informatie, en essentieel zijn voor het functioneren van de democratie binnen de EU en haar lidstaten; overwegende dat tot de belangrijke democratische taken van media het versterken van de transparantie en van de democratische verantwoordingsplicht behoren; overwegende dat de media een essentiële rol vervullen in een democratische samenleving, te weten als publieke waakhonden, terwijl ze tevens burgers voorzien van informatie en mondiger maken in die zin dat ze hun meer inzicht verschaffen in het actuele politieke en maatschappelijke landschap en hun bewuste deelname aan het democratische leven stimuleren; B. overwegende dat de crisis de aandacht heeft gevestigd op de essentiële rol die journalisten spelen door burgers te voorzien van betrouwbare en gecontroleerde informatie; overwegende dat derhalve meer inspanningen moeten worden geleverd om veilige en passende werkomstandigheden voor journalisten te waarborgen; overwegende dat bij de bestrijding van corruptie en wanbeheer in de EU bijzondere aandacht moet worden besteed aan onderzoeksjournalistiek; C. overwegende dat sommige lidstaten de mediavrijheid inperken door middel van economische maatregelen, bijvoorbeeld door overheidsreclames aan bepaalde mediakanalen te gunnen en zo de concurrentie te verstoren, en doordat zij de publieke media direct beheersen, teneinde redactionele beslissingen te beïnvloeden en zo regeringsgezinde loyaliteit af te dwingen; overwegende dat overheden wetten en regels moeten vaststellen die bijdragen aan de ontwikkeling van vrije, onafhankelijke en door pluralisme gekenmerkte media; D. overwegende dat alle lidstaten geacht worden zich te houden aan de waarden van artikel 2 VEU; E. overwegende dat toe-eigening van de media, het gebrek aan institutionele transparantie, haatzaaiende taal en desinformatie in toenemende mate voor politieke doeleinden worden misbruikt, als instrumenten om de maatschappelijke polarisatie te vergroten; overwegende dat het bestrijden van deze verschijnselen niet alleen relevant is voor het domein van de mensenrechten, maar ook een fundamentele factor is bij de verdediging van de rechtsstaat en de democratie in de EU; F. overwegende dat de COVID-19-pandemie volgens de World Press Freedom Index van 2020 de aandacht heeft gevestigd op vele andere crises die het recht op vrije berichtgeving en onafhankelijke, diverse en betrouwbare informatie bedreigen, en deze crises heeft versterkt; overwegende dat de index grote verschillen tussen afzonderlijke lidstaten aan het licht heeft gebracht, in die zin dat sommige zéér goed scoren en andere héél slecht, hetgeen geresulteerd heeft in een kloof van meer dan 100 plaatsen tussen de lidstaten die het best scoren en de lidstaten die het slechtst scoren; overwegende dat meerdere lidstaten het in de internationale persvrijheidrankings nu slechter doen dan een aantal jaren geleden; G. overwegende dat de mediavrijheid de afgelopen jaren is afgekalfd en dat de COVID-19-uitbraak dit weliswaar heeft verergerd, maar het belang van de media en van het recht op toegang tot betrouwbare informatie nu anderzijds wel duidelijk is geworden; H. overwegende dat uit het Digital News Report 2019 van het Reuters Institute blijkt dat het gemiddelde vertrouwen in het nieuws in het algemeen (wereldwijd) met 2 procentpunt is gedaald naar 42 % in vergelijking met 2018, en dat nog niet de helft (49 %) aangeeft dat ze vertrouwen hebben in de nieuwsmedia die ze zelf gebruiken; overwegende dat het vertrouwen in het nieuws dat via zoekopdrachten en sociale media wordt gevonden stabiel blijft, maar nog steeds heel laag is met 33, respectievelijk 23 procent; I. overwegende dat transparantie van media-eigendom een absolute voorwaarde is voor het waarborgen van de pluriformiteit van de media en van onafhankelijke journalistiek; J. overwegende dat journalisten en andere actoren in de media in de EU nog steeds geconfronteerd worden met geweld, bedreigingen, intimidatie, druk, (zelf)censuur, publieke vernedering of zelfs moordaanslagen vanwege het uitvoeren van hun taak van het beschermen van het algemeen belang; overwegende dat zich de afgelopen jaren het patroon aftekent dat journalisten steeds vaker het zwijgen wordt opgelegd door ze te intimideren en dat dit dringende maatregelen vereist om de essentiële rol van de onafhankelijke media bij het waarborgen van de beginselen van de rechtsstaat veilig te stellen; overwegende dat de moord op Daphne Caruana Galizia en Ján Kuciak twee diep tragische voorbeelden zijn van de ernst van de gevaren waaraan onderzoeksjournalisten worden blootgesteld wanneer ze corruptie aan de kaak stellen en de democratie en de rechtsstaat beschermen; K. overwegende dat de bedreigingen van de mediavrijheid onder andere bestaan uit intimidatie van en aanvallen op journalisten, het negeren van hun wettelijke bescherming, de toe-eigening van media of door politieke beweegredenen ingegeven acties in de mediasector; L. overwegende dat vrouwelijke journalisten met genderspecifiek geweld worden geconfronteerd, zoals seksuele en online-intimidatie; overwegende dat meer dan 70 % van de vrouwen die in de mediasector werken meerdere vormen van intimidatie of bedreigingen heeft ervaren, of meerdere keren online is aangevallen; overwegende dat alleen al in het afgelopen jaar 52 % van de vrouwen met dergelijk wangedrag geconfronteerd werd; overwegende dat online-intimidatie en beledigingen vaak een sterk seksueel karakter hebben en niets te maken heeft met hun werk, maar betrekking heeft op hun fysieke kenmerken, culturele achtergrond of privéleven; overwegende dat deze bedreigingen vrouwelijke journalisten tot zelfcensuur aanzetten en een verlammend effect hebben op de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting; overwegende dat onderzoek steeds weer aantoont dat vrouwen in de minderheid zijn in alle mediasectoren, met name in creatieve functies, en zwaar ondervertegenwoordigd zijn op de hogere besluitvormingsniveaus (27) ; M. overwegende dat in diverse lidstaten strategische rechtszaken tegen publieke inspraak een gangbare methode vormen om journalisten bang te maken zodat zij hun onderzoek naar corruptie en andere zaken van algemeen belang staken; N. overwegende dat er niet alleen sprake is van geweld tegen en van pesterijen en intimidatie van journalisten, maar dat de daders van deze misdrijven ook bijna nooit worden vervolgd en dat straffeloosheid verlammend werkt; overwegende dat de OVSE meldt dat straffeloosheid de norm is, aangezien minder dan 15 % van de moorden op journalisten binnen OVSE-gebied wordt opgelost; O. overwegende dat het recht van journalisten om verslag uit te brengen en onderzoek te doen verder aangescherpt en effectiever beschermd moet worden; P. overwegende dat het versterken van de mediavrijheid alleen mogelijk is indien we de beschikking hebben over geloofwaardige en gedetailleerde informatie over de omvang en de aard van de uitdagingen in de lidstaten en in de hele EU, waaronder over gevallen van inbreuk op de beginselen van de onafhankelijke media of van aantasting van de grondrechten van journalisten; Q. overwegende dat artistieke vrijheid onlosmakelijk deel uitmaakt van de vrijheid van meningsuiting en van essentieel belang is voor de culturele diversiteit en democratische gezondheid van Europa; overwegende dat aanvallen op de artistieke vrijheid hand over hand toenemen, maar onzichtbaar blijven; R. overwegende dat de mondiale COVID-19-crisis verwoestende sociale en economische gevolgen heeft voor de mediasector; overwegende dat de mediakanalen melding maken van sterk teruglopende reclame-inkomsten; overwegende dat duizenden mediawerkers reeds hun baan hebben verloren of het risico lopen tijdelijk of permanent werkloos te worden; overwegende dat dit vooral geldt vooral freelance journalisten en mediawerkers, waarvan het aantal in de hele EU steeds groter wordt en die nu reeds een aanzienlijk deel van alle journalisten en mediawerkers in Europa uitmaken; overwegende dat dit het ernstige risico met zich meebrengt dat informatie nog verder geconcentreerd raakt in de handen van enkelen en dat de verspreiding van vrije en onafhankelijke informatie wordt belemmerd; overwegende dat de financiële duurzaamheid van banen en de financiële onafhankelijkheid cruciale bestanddelen van de persvrijheid vormen; S. overwegende dat de inkomsten van digitale reclameboodschappen vaak bij actoren in derde landen terechtkomen en dat de inkomsten van de Europese media hard achter uithollen, waarmee de toekomst van traditionele, met reclame-inkomsten gefinancierde media-ondernemingen, zoals tv-zenders, kranten en tijdschriften, op het spel komt te staan; T. overwegende dat in sommige lidstaten de verlening van staatssteun aan de media niet transparant verloopt, hetgeen de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid daarvan ernstig in gevaar brengt; U. overwegende dat het bedrijfsmodel van socialemediaplatforms, dat op reclame volgens het microtargeting-principe gestoeld is, een rol speelt bij de verspreiding en uitvergroting van haatzaaiende taal die tot discriminatie en geweld aanzet, en bij het bevorderen van radicalisering die tot gewelddadig extremisme leidt, onder meer door de verspreiding van illegale inhoud; overwegende dat het bestrijden van alle vormen van intolerantie onlosmakelijk deel uitmaakt van de bescherming van de mensenrechten zoals opgebouwd in de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens; V. overwegende dat de COVID-19-pandemie tot de stigmatisering - waaronder door de media - van bepaalde zeer kwetsbare groepen heeft geleid, en dat de polarisatie van de Europese samenleving en de verspreiding van haatdragende taal daarbij werden aangewakkerd; W. overwegende dat het verschijnsel cybergeweld (met inbegrip van haatdragende taal online, cyberstalking en intimidatie online) om zich heen grijpt; overwegende dat vrouwen met een openbare rol, zoals politici, journalisten en activisten die zich sterk maken voor de rechten van vrouwen en seksuele minderheden, steeds vaker het mikpunt van cyberpesten en onlinegeweld zijn; X. overwegende dat de autoriteiten in iedere lidstaat op grond van de richtlijn audiovisuele mediadiensten verplicht zijn ervoor te zorgen dat audiovisuele mediadiensten en videoplatforms maatregelen treffen om het grote publiek te beschermen tegen programma’s, video’s van gebruikers en audiovisuele commerciële boodschappen die op grond van één of meer van de redenen als vermeld in artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie aanzetten tot geweld of haat jegens een groep personen of een lid van een groep; overwegende dat de richtlijn audiovisuele mediadiensten de lidstaten verplicht om de onafhankelijkheid van regelgevende instanties voor de media te waarborgen; Y. overwegende dat de verspreiding van onjuiste informatie en desinformatie, net als onevenredige maatregelen om dit op digitale platforms tegen te gaan, een bedreiging voor het recht op informatie, de democratische dialoog en de onafhankelijkheid van de media vormen, en de noodzaak van kwalitatief hoogwaardige traditionele media hebben vergroot; overwegende dat data-analyses en algoritmen een steeds grotere impact hebben op de informatie waarover burgers kunnen beschikken; Z. overwegende dat de grootschalige verspreiding van informatie uit verschillende moeilijk controleerbare bronnen, in combinatie met de steeds groter wordende rol van de sociale media en berichtenplatforms, negatieve gevolgen heeft voor de grondrechten van de burgers van de EU; overwegende dat de COVID-19-pandemie de impact van desinformatie online in een stroomversnelling heeft gebracht, soms met ernstige gevolgen voor de volksgezondheid, en eens te meer duidelijk heeft gemaakt hoe belangrijk vrije en onafhankelijke informatie is voor het beschermen van de grondrechten van burgers; overwegende dat het ontbreken van een gecoördineerde communicatiestrategie op Europees niveau een golf aan desinformatie over de pandemie heeft bevorderd, vooral op de sociale en berichtenplatforms; AA. overwegende dat desinformatie en onjuiste informatie in verband met COVID-19 paniek en maatschappelijke ontevredenheid hebben veroorzaakt en moeten worden aangepakt; overwegende dat maatregelen voor de bestrijding van desinformatie en onjuiste informatie niet mogen worden gebruikt als excuus voor het invoeren van onevenredige beperkingen van de persvrijheid, het ondermijnen van de pluriformiteit van de media, en het in gevaar brengen van de veiligheid van journalisten; overwegende dat berichten erop wijzen dat zowel in lidstaten, als in naburige regio’s gecoördineerde campagnes zijn gevoerd gericht op het verspreiden van onjuiste gezondheidsinformatie en desinformatie over de EU en haar partners; overwegende dat de Commissie dit verschijnsel aan de orde heeft gesteld in haar recente gezamenlijke mededeling over het aanpakken van desinformatie in verband met COVID-19; overwegende dat sommige regeringen noodwetten hebben uitgevaardigd, en dat een aantal beperkingen weliswaar van tijdelijke aard is, maar dat het gevaar bestaat dat andere beperkingen tot ver na het einde van de gezondheidscrisis zullen worden verlengd; overwegende dat pluriformiteit van informatiebronnen, verantwoordingsplicht en institutionele transparantie een primaire verdedigingslinie tegen desinformatie vormen; AB. overwegende dat werkelijk onafhankelijke en voldoende gefinancierde publieke media die op diverse platforms actief zijn een conditio sine qua non vormen voor een goed werkende democratie in de EU; Vrijheid van de media, pluriformiteit van de media en de bescherming van journalisten in Europa 1. wijst opnieuw op zijn voortdurende ernstige bezorgdheid over de staat van de vrijheid van de media binnen de EU in het licht van de misstanden en aanvallen tegen journalisten en mediamensen die nog steeds plaatsvinden in sommige lidstaten vanwege hun werk, evenals over de afnemende eerbied voor en de verzwakking van het beroep, wat in het bijzonder negatieve gevolgen heeft voor lokale, onderzoeks- en grensoverschrijdende journalistiek; benadrukt dat de lidstaten, in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad van Europa over de pluriformiteit van de media en transparantie van media-eigendom van 7 maart 2018, een positieve verplichting hebben om een gunstig klimaat voor de vrijheid van meningsuiting (offline en online) te scheppen waarin iedereen zijn recht op de vrijheid van meningsuiting kan uitoefenen, en verzoekt de lidstaten de aanbeveling volledig te ondersteunen en te bekrachtigen; 2. is hevig ontdaan door de moorden op Daphne Caruana Galizia in Malta en Ján Kuciak en zijn verloofde Martina Kušnírová in Slowakije vanwege hun onderzoekswerkzaamheden om corruptie en andere misdrijven aan het licht te brengen, en wijst opnieuw op het belang van een onafhankelijk onderzoek om de daders en opdrachtgevers van deze misdrijven ter verantwoording te roepen; roept de nationale wethandhavingsautoriteiten op hieromtrent volledig samen te werken met Europol en andere relevante internationale organisaties; 3. betreurt het feit dat journalisten en mediamensen vaak onder precaire omstandigheden moeten werken, waardoor zij hun werk niet naar behoren kunnen uitvoeren, hetgeen weer de mediavrijheid belemmert; benadrukt dat goede werkomstandigheden voor journalisten en mediawerkers cruciaal zijn om kwalitatief hoogwaardige journalistiek te stimuleren; verzoekt de Commissie en de lidstaten duurzame maatregelen te bevorderen gericht op het financieren en ondersteunen van kwalitatief hoogwaardige en onafhankelijke journalistiek; 4. wijst eens te meer op de essentiële rol die de onderzoeksjournalistiek vervult bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad door relevante informatie te verzamelen, verbanden te leggen, en aldus criminele netwerken en illegale praktijken aan het licht te brengen; wijst op het feit dat onderzoeksjournalisten door deze activiteiten verhoogde persoonlijke risico’s lopen; 5. onderstreept de cruciale rol die onderzoeksjournalisten vervullen middels het ter verantwoording roepen van machthebbers en het uitvoeren van hun functie als waakhond van de democratie en de rechtsstaat; 6. herhaalt met klem zijn oproep aan de Commissie om pogingen door de regeringen van de lidstaten om de vrijheid en de pluriformiteit van de media te beschadigen, te beschouwen als ernstig en systematisch machtsmisbruik en als schending van de fundamentele waarden die zijn vastgelegd in artikel 2 VEU; is derhalve verheugd over het voornemen van de Commissie om in haar jaarverslag over de rechtsstaat in de EU een specifiek hoofdstuk op te nemen over het monitoren van de vrijheid en de pluriformiteit van de media; stelt in dit verband een ‘bottom-up’-aanpak voor die de stemmen van individuen en diversiteit weerspiegelt, om ervoor te zorgen dat de uitdagingen waarvoor journalisten en de mediasector zich gesteld zien, effectief worden vastgelegd; stelt verder voor om in dit hoofdstuk landenspecifieke aanbevelingen en effectieve reacties op te nemen, alsook een beoordeling van de transparantie van eigendom en van de mate van regerings- en particuliere inmenging in de EU-lidstaten; moedigt de Commissie aan actief samen te werken met de Raad van Europa, goede praktijken uit te wisselen en erop toe te zien dat de getroffen maatregelen elkaar aanvullen; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan een geloofwaardig kader ter bescherming van de mediavrijheid en de pluriformiteit van de media te ontwikkelen en in stand te houden; verzoekt de Commissie werk te maken van de vaststelling van normen en benchmarks voor mediavrijheid op het niveau van de Unie, alsook van stimulansen voor meer convergentie tussen de lidstaten; verzoekt de Commissie en de lidstaten volledige ondersteuning te geven aan de reeds ontwikkelde instrumenten voor de bevordering en bescherming van de rechten en vrijheden als bedoeld in artikel 11 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en artikel 10 van het EVRM, zoals de Media Pluralism Monitor en het Pltform voor de bescherming van journalistiek en de veiligheid van journalisten van de Raad van Europa, en deze instrumenten verder te versterken, en snel te reageren op mogelijke bedreigingen voor en schendingen van deze rechten en vrijheden; verzoekt de Commissie rekening te houden met de gevolgen van de in 2020 genomen noodmaatregelen in verband met COVID-19 voor de persvrijheid, institutionele transparantie, verantwoordingsplicht, de pluriformiteit van de media en de veiligheid van journalisten, met inbegrip van een overzicht van alle aanvallen op journalisten in de hele EU en de manier waarop de lidstaten daarop hebben gereageerd; herinnert aan de herhaalde verzoeken van het Parlement om een permanent, onafhankelijk en omvattend mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in de EU; is van mening dat het EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en de grondrechten mediavrijheid, waaronder artistieke vrijheid, moet garanderen als een essentiële pijler van een democratisch systeem; verzoekt de Commissie in dit verband informatie en statistieken te verzamelen over mediavrijheid en pluriformiteit van de media in alle lidstaten; 7. wijst erop dat publieke media een onvervangbare rol spelen en benadrukt dat het van essentieel belang is hun onafhankelijkheid van politieke inmenging te waarborgen en te behouden; onderstreept verder dat het, om toe-eigening van de media te voorkomen, belangrijk is dat particuliere marktpartijen financieel onafhankelijk zijn en dat de continuïteit van hun activiteiten gewaarborgd is; herhaalt in dit verband het verzoek van het Parlement om een ambitieus EU-media-actieplan; veroordeelt de pogingen van de regeringen van sommige lidstaten om kritische en onafhankelijke media het zwijgen op te leggen en de vrijheid en pluriformiteit van de media te ondermijnen; waarschuwt voor pogingen om de media indirect aan banden te leggen door middel van financieel paternalisme, en veroordeelt in het bijzonder pogingen om publieke media te controleren; betreurt het feit dat de publieke omroep in sommige lidstaten tot een spreekbuis van regeringsgezinde propaganda verworden is, waarbij de oppositie en minderheden vaak van de samenleving worden buitengesloten of in een kwaad daglicht worden gesteld, en in sommige gevallen zelfs oproept tot geweld; onderstreept dat de toegang tot informatie in sommige lidstaten, vooral in plattelandsgebieden, beperkt is tot publieke propaganda en dat de toegang tot internationaal nieuws wordt belemmerd door taalbarrières; herhaalt dat toegang tot informatie en kwalitatief hoogwaardige journalistiek van het allergrootste belang is voor de democratie; wijst op het gebrek aan verplichte inhoudanalyses voor mediakanalen in sommige lidstaten, die vergelijkbare publieke gegevens zouden opleveren over de mate waarin regeringsgezinde geluiden en stemmen van de oppositie evenwichtig de ruimte krijgen op de tv en radio, met name tijdens verkiezingscampagnes; 8. wijst op de aanbevelingen in Resolutie nr. 2255 van PACE van 23 januari 2019, waarin de lidstaten gevraagd wordt de redactionele onafhankelijkheid van de publieke media te garanderen, alsook hen met voldoende en stabiele financiering te ondersteunen; benadrukt dat de nationale, regionale en plaatselijke media, en met name die met een publiek karakter, een belangrijke verantwoordelijkheid hebben om het publieke belang te dienen, en de culturele, taalkundige, sociale en politieke verscheidenheid van onze samenlevingen adequaat te weerspiegelen; benadrukt dat de rol van publieke media als betrouwbare aanbieders van openbare diensten van algemeen belang verbeterd kan worden door passende langetermijnfinanciering, vrij van politieke inmenging door de lidstaten; verzoekt de lidstaten dan ook financieringsmodellen te gebruiken waarbij de publieke media geld krijgen uit bronnen die onafhankelijk zijn van politieke besluitvormingsprocessen; benadrukt het cruciale belang van het waarborgen van onafhankelijke autoriteiten, alsook van robuust en onafhankelijk toezicht op de media, als bescherming tegen ongeoorloofde overheids- en commerciële bemoeienis of pogingen om het redactionele beleid te beïnvloeden; verzoekt de Commissie een voorstel te presenteren voor een rechtskader voor toezicht op de activiteiten van de publieke media, met inbegrip van controles om na te gaan of zij voldoen aan de criteria voor zorgvuldige bedrijfsvoering en taakgerichte financiering, en of hun diensten voldoen aan de verwachtingen in verband met op feiten gebaseerde, billijke en ethische journalistiek; 9. hekelt het gebrek aan een evenwichtig politiek debat onder mediakanalen in bepaalde lidstaten en het feit dat het aan banden leggen van informatie vanuit politieke motivatie werkelijk voorkomt in de praktijk, bijvoorbeeld door het weigeren van toegang tot gegevens van algemeen belang, het toepassen van vertragingsmanoeuvres, het zonder geldige reden beperkt houden van de reikwijdte van gevraagde informatie, het opleggen aan journalisten van een toegangsverbod tot openbare ruimten, met inbegrip van parlementen, het beperken van gelegenheden voor journalisten om politici en bewindslieden vragen te stellen, en het uit de weg gaan van interviews aan niet-regeringsgezinde mediakanalen, zelfs in het geval van kanalen met een aanzienlijk nationaal bereik; benadrukt dat overheidsinstanties transparantie moeten waarborgen met betrekking tot hun activiteiten, om zo te helpen het vertrouwen van het publiek te versterken, aangezien de vrije uitwisseling van informatie bijdraagt tot de bescherming van het leven en de gezondheid en tevens het maatschappelijke, economische en politieke debat alsook de besluitvorming vergemakkelijkt en bevordert; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat journalisten en mediakanalen zinvolle toegang hebben tot parlementaire debatten, parlementsleden en hoge overheidsfunctionarissen, gegevens van algemeen belang, en openbare evenementen en persconferenties, met name van regeringen, aangezien het ontbreken van dat soort toegang een ernstige inperking van het begrip mediavrijheid betekent; 10. uit opnieuw zijn bezorgdheid over het feit dat er binnen de EU op nationaal niveau geen specifieke wettelijke bepalingen of beleidskaders zijn om journalisten en mediawerkers te beschermen tegen geweld, bedreigingen en intimidatie; verzoekt publieke figuren en overheidsvertegenwoordigers om zich niet denigrerend uit te laten over journalisten, aangezien dit het vertrouwen in de media ondermijnt in de hele samenleving; onderstreept de belangrijke rol van journalisten voor de berichtgeving over protesten en demonstraties en dringt erop aan hen te beschermen zodat ze hun rol zonder angst kunnen vervullen; vraagt de lidstaten om te voorzien in specifieke opleidingsprogramma’s voor rechtshandhavingsinstanties die verantwoordelijk zijn voor de bescherming van journalisten; verzoekt de lidstaten en de Commissie de daadwerkelijke bescherming en veiligheid van journalisten en anderen media-actoren en van hun bronnen de jure en de facto te waarborgen, ook in een internationale context; is er in dit verband vast van overtuigd dat de lidstaten een verbod moeten instellen op het inzetten van privédetectives als een vorm van intimidatie om informatie over de beroepsmatige activiteiten van journalisten of over hun bronnen te achterhalen; 11. maakt zich ernstig zorgen over de alsmaar frequentere politieke aanvallen op de media en betreurt het gebrek aan bescherming van journalistieke bronnen; herinnert de lidstaten aan hun plicht om snel, onpartijdig en effectief een onderzoek in te stellen bij een aanval op journalisten, bijvoorbeeld in het geval van bedreigingen, moord, pesterijen, intimidatie en mishandeling, en dringt er bij de lidstaten op aan zich meer in te spannen om bedreigingen en aanvallen ten aanzien van journalisten en mediawerkers een halt toe te roepen, de schuldigen ter verantwoording te roepen en te garanderen dat slachtoffers en hun familie toegang hebben tot passende rechtsmiddelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat meldingsmechanismen toegankelijk zijn; dringt aan op de toepassing van de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake de vrijheid van meningsuiting online en offline, waarin wordt benadrukt dat de EU alle nodige stappen zal ondernemen om de bescherming van journalisten te waarborgen, zowel door preventieve maatregelen te treffen als door aan te dringen op effectief onderzoek in geval van overtredingen; wijst erop dat vrouwelijke journalisten extra kwetsbaar zijn voor pesterijen en intimidatie en dat voor hen dan ook bijkomende waarborgen moeten gelden; toont zich diep verontrust over het toenemende aantal aanvallen op vrouwelijke journalisten en mediawerkers; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om een genderbewuste aanpak te volgen bij het overwegen van maatregelen met het oog op de veiligheid van journalisten; 12. verzoekt de lidstaten om de aanbeveling van de Raad van Europa over de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten en andere media-actoren volledig uit te voeren, en om Richtlijn (EU) 2019/1937 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden, die tot doel heeft gemeenschappelijke minimumnormen vast te stellen voor een hoog niveau van bescherming van klokkenluiders, zo snel mogelijk in nationale wetgeving om te zetten; wijst erop dat het werk van klokkenluiders van essentieel belang is voor onderzoeksjournalistiek en de persvrijheid; 13. veroordeelt het gebruik van strategische rechtszaken tegen publieke inspraak (SLAPP) om onderzoeksjournalisten en mediakanalen het zwijgen op te leggen of te intimideren en een klimaat van angst te creëren rond hun berichtgeving over bepaalde onderwerpen; herhaalt nadrukkelijk zijn oproep aan de Commissie om met een uitgebreid voorstel voor een wetgevingshandeling te komen dat tot doel heeft om voor de hele EU minimumnormen vast te stellen tegen SLAPP-praktijken; 14. wijst op de slotaanbevelingen van de Bijzondere Commissie georganiseerde misdaad, corruptie en witwassen (CRIM), zoals opgenomen in zijn resolutie van 23 oktober 2013 over georganiseerde misdaad, corruptie en witwassen, waarin wordt gesteld dat wetten inzake laster en smaad het melden van gevallen van corruptie kunnen ontmoedigen; herhaalt zijn oproep aan alle lidstaten om laster en smaad in hun respectieve rechtsstelsels niet langer strafbaar stellen, althans voor gevallen waarin het gaat om beschuldigingen inzake georganiseerde misdaad, corruptie en het witwassen van geld in de lidstaten en daarbuiten; 15. verzoekt de Commissie om een EU-hotline op te zetten als mechanisme voor snelle reactie ten behoeve van journalisten die om bescherming vragen, en om erop toe te zien dat hun situatie voldoende aandacht krijgt; 16. benadrukt dat een overmatige concentratie van eigendom in sectoren die inhoud produceren of verspreiden de toegang van burgers tot allerlei inhoud in gevaar kan brengen; onderstreept dat mediapluriformiteit, een begrip dat staat of valt met het bestaan van verscheidenheid van media-eigendom en inhoud en het bestaan van onafhankelijke journalistiek, essentieel is om de verspreiding van desinformatie aan te pakken en ervoor te zorgen dat EU-burgers goed geïnformeerd zijn; wijst erop dat volgens de monitor voor de pluriformiteit van de media 2020 de concentratie van media-eigendom nog steeds een van de grootste risico’s voor de pluriformiteit van de media vormt en wordt beschouwd als een belemmerende factor voor de verscheidenheid van informatie; verzoekt de lidstaten regelgevingskaders inzake media-eigendom vast te stellen en toe te passen om horizontale concentratie van eigendom in de mediasector te voorkomen, en vraagt om transparantie en openbaarmaking van informatie over eigendom, financieringsbronnen en beheer van media te waarborgen, evenals een gemakkelijke toegang van burgers tot die informatie; verzoekt de Commissie om toe te zien op de uitvoering op het niveau van de lidstaten van bestaande EU-instrumenten tegen de concentratie van eigendom en illegale staatssteun, met het oog op grotere diversiteit in het medialandschap; veroordeelt elke poging om media-eigendom te monopoliseren in de lidstaten of om politieke invloed uit te oefenen op het beheer van media; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan snel en vastberaden te handelen om de transparantie omtrent media-eigendom en de financieringsbronnen waarover media-eigenaren beschikken te vergroten; verzoekt de Commissie meer inspanningen te leveren om ervoor te zorgen dat de media proactief informatie over hun eigendomsstructuur publiceren, met inbegrip van de uiteindelijk begunstigden, en dat er duidelijke regels worden ingevoerd om potentiële belangenconflicten in media-eigendomsstructuren te voorkomen, met bijzondere aandacht voor het vermijden van politieke inmenging; veroordeelt buitensporige inmenging van overheden in de pluriformiteit van de media door middel van overheidsreclame; verzoekt de Commissie nauwlettend toe te zien op het gebruik van EU-middelen die zijn toegewezen ter ondersteuning van vrije en onafhankelijke media, zodat de middelen terechtkomen waar ze nodig zijn; benadrukt in dit verband dat er geen EU-geld mag worden uitgegeven aan media die door de staat worden gecontroleerd of aan media die politieke propaganda verspreiden; 17. betreurt dat regelgevende instanties op het gebied van de media in een aantal lidstaten onder invloed van de overheid zijn komen te staan en functioneren op een wijze waaruit vooringenomenheid blijkt tegen mediakanalen die kritisch staan tegenover de overheid; 18. is bezorgd over pogingen waarbij de COVID-19-pandemie wordt aangegrepen om onafhankelijke en kritische media te straffen en beperkingen in te voeren waarmee de toegang van de media tot regeringsbeslissingen en -maatregelen en de controle hierop worden belemmerd, waarbij mechanismen voor institutionele transparantie worden opgeheven of verzwakt door middel van uitzonderlijke maatregelen, alsook belemmeringen worden opgeworpen voor een behoorlijk debat met kennis van zaken over die maatregelen; benadrukt dat journalistiek en de vrije uitwisseling van informatie een essentiële rol spelen bij de inspanningen van de EU om de COVID-19-pandemie in te dammen; wijst erop dat journalistiek op het moment van een volksgezondheidscrisis bovendien een cruciale functie vervult; verzoekt de Commissie dergelijke praktijken door nationale regeringen grondig te bewaken en haar bevindingen in de jaarverslagen over de rechtsstaat op te nemen; 19. verzoekt de Commissie en de lidstaten om via het economisch herstelplan naar aanleiding van COVID-19 met spoed EU- en nationale noodherstelpakketten in te voeren om de banen en het levensonderhoud van journalisten en mediawerkers te beschermen, bedrijven te ondersteunen en de publieke media te financieren, met volledige inachtneming van de EU-mededingingsregels; wijst erop dat bepaalde mediakanalen en met name lokale mediaplatforms tijdens de COVID-19-crisis tot wel 80 % (28) van hun inkomsten hebben verloren door teruglopende reclame; benadrukt dat Europese burgers tijdens de pandemie professionele, economisch zekere en onafhankelijke journalisten nodig hebben; herhaalt in dit verband zijn oproep tot oprichting van een permanent Europees fonds voor journalisten in het kader van het volgende MFK (2021-2027), zoals bijgewerkt naar aanleiding van de COVID-19-crisis, waarmee rechtstreekse financiële ondersteuning wordt geboden aan onafhankelijke journalisten en mediakanalen, freelancers en zelfstandige mediawerkers; onderstreept dat de financiering moet worden beheerd door onafhankelijke organisaties om elke inmenging in de redactionele besluitvorming te voorkomen en dat alleen steun mag worden verleend aan publieke en commerciële media die werkelijk onafhankelijk zijn en vrij zijn van overheids- of enige andere inmenging; wijst erop dat bijzondere aandacht moet worden geschonken aan onafhankelijke startende mediabedrijven, met name lokale start-ups, in die lidstaten waar de mediavrijheid de afgelopen jaren is verslechterd, de concentratie van media-eigendom aanzienlijk groter is geworden en de publieke media onder politieke invloed dreigen te komen; 20. herhaalt in dit verband zijn oproep om een ambitieus EU-actieplan voor de media op te stellen ter ondersteuning van de ontwikkeling van een dynamisch en pluriform medialandschap; 21. roept op tot een ambitieus MFK waarin meer geld wordt uitgetrokken voor steun aan de media en onafhankelijke journalistiek, met name onderzoeksjournalistiek; benadrukt het belang van innovatie in de journalistiek en nieuwsmedia, hetgeen door middel van EU-financiering kan worden gestimuleerd; stelt bezorgd vast dat in het herziene begrotingsvoorstel van de Commissie bezuinigingen worden voorgesteld op het programma Creatief Europa en het programma Justitie, rechten en waarden; 22. is zeer verheugd over de toewijzing van EU-middelen om de opstart van nieuwe projecten mogelijk te maken, zoals het Europabrede mechanisme voor snelle reactie op schendingen van de pers- en mediavrijheid, en het grensoverschrijdend fonds voor onderzoeksjournalistiek, met het oog op een versterking van de mediavrijheid en de pluriformiteit van de media; 23. onderstreept dat voor de media een sterke rol is weggelegd bij de bevordering van gendergelijkheid en antidiscriminatie; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om actieve stappen te ondernemen om gendergelijkheid in de mediasector te bevorderen, zodat meer vrouwen een creatieve functie of besluitvormingspositie kunnen vervullen en de media kunnen bijdragen tot het terugdringen van genderstereotypen; Haatzaaiende taal 24. veroordeelt alle soorten haatmisdrijven, haatzaaiende taal en beschuldigingen die zonder enige fundering of te kwader trouw worden geuit (29) , zowel offline als online, waarvan de beweegredenen voortvloeien uit discriminatie op gelijk welke grond, zoals geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid, die plaatsvinden in de EU en elders in de wereld; is bezorgd over de haatmisdrijven en misdrijven die aanzetten tot discriminatie of geweld die hebben plaatsgevonden tijdens de COVID-19-pandemie en hebben geleid tot de stigmatisering van een aantal bijzonder kwetsbare personen; 25. betreurt de toename van haatzaaiende uitlatingen in de politieke communicatie van regeringen en politieke partijen in de hele EU; verzoekt de lidstaten haatmisdrijven, haatzaaiende taal en het aanwijzen van een zondebok door politici en overheidsfunctionarissen op alle niveaus en via alle soorten media stellig te veroordelen en te bestraffen, aangezien deze verschijnselen haat en geweld in de samenleving rechtstreeks normaliseren en versterken, en verzoekt tevens geen discriminerende en opruiende retoriek te gebruiken in overheidscommunicatie, wegens de schadelijke gevolgen hiervan voor de samenleving; benadrukt dat sancties altijd in overeenstemming moeten zijn met de internationale normen inzake vrijheid van meningsuiting; verzoekt de lidstaten voorts om de vrijheid van meningsuiting, met inbegrip van artistieke vrijheid, te waarborgen en te stimuleren, weliswaar binnen de grenzen van de wet, hetgeen essentieel is voor een levendig democratisch debat; wijst erop dat racistische en xenofobe taal niet onder de vrijheid van meningsuiting vallen; 26. herhaalt zijn verzoek aan de lidstaten om verdere maatregelen uit te voeren en te versterken om haatzaaiende taal en haatmisdrijven te voorkomen, te veroordelen en tegen te gaan, teneinde de verspreiding van haatzaaiende taal en geweld offline en online te bestrijden, alsook om erop toe te zien dat de rechtshandhaving effectieve praktijken voor het vastleggen van haatmisdrijven toepast op basis van de beginselen van de EU-groep op hoog niveau voor de bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en andere vormen van onverdraagzaamheid; 27. wijst erop dat haatzaaiende taal op het internet de afgelopen jaren hand over hand is toegenomen, waarbij individuen en kwaadwillige actoren de kracht van onlineplatforms misbruiken om een boodschap van haat te verspreiden; benadrukt dat dit het collectieve algemene belang schaadt, aangezien schadelijke inhoud een respectvol en eerlijk publiek debat ondermijnt en tevens de openbare veiligheid in het gedrang brengt, omdat haatzaaiende taal op het internet kan aanzetten tot geweld in de echte wereld; 28. wijst erop dat het rechtskader voor het aanpakken van haatzaaiende taal en discriminatie moet worden versterkt; herhaalt zijn oproep om met het oog hierop de onderhandelingen over de horizontale antidiscriminatierichtlijn te deblokkeren; 29. herhaalt zijn oproep aan de Commissie en de lidstaten om maatregelen te nemen om de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte en op het internet te vergroten, nieuwe vormen van gendergerelateerd geweld zoals cyberstalking en online-intimidatie aan te pakken, en uitgebreide mechanismen in te voeren om slachtoffers van dit soort geweld bij te staan; 30. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de Raad om de overbruggingsclausule van artikel 83, lid 1, VWEU te activeren, teneinde geweld tegen vrouwen en meisjes en andere vormen van gendergerelateerd geweld (met inbegrip van cybergeweld) op te nemen in de lijst van door de EU erkende misdrijven; 31. neemt kennis van de gedragscode voor de bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op het internet die door de Commissie naar voren wordt geschoven, en van de vijfde beoordelingsronde daarvan, waaruit is gebleken dat IT-bedrijven gemiddeld 71 % van de gemelde illegale haatzaaiende uitlatingen verwijderen; wijst erop dat journalisten en maatschappelijke organisaties moeten worden betrokken bij evaluaties en herzieningen van de gedragscode en dat de IT-bedrijven die de gedragscode hanteren de verzoeken tot verwijdering alleen toetsen aan hun algemene voorwaarden en communityrichtsnoeren; wijst op de grote speelruimte die particuliere ondernemingen hebben gekregen om zelf te bepalen wat illegaal is; spoort alle ondernemingen die een socialemediaplatform aanbieden ertoe aan de gedragscode te hanteren; 32. herinnert eraan dat de lidstaten met alle passende middelen moeten waarborgen dat er in de media, met inbegrip van onlinemedia en sociale media, alsook in reclame, niet wordt aangezet tot geweld of haat ten aanzien van een persoon of een groep personen, hetgeen rechtstreekse gevolgen kan hebben voor de maatschappelijke participatie van die personen; dringt er nogmaals bij de Commissie, de lidstaten en socialemediabedrijven op aan op te treden tegen het verspreiden van racisme, vreemdelingenhaat, LGBTI-fobie en godsdiensthaat op het internet, in samenwerking met de maatschappelijke organisaties op dit gebied; verzoekt de lidstaten en de Commissie om meer betrouwbare gegevens over de omvang van haatzaaiende taal en haatmisdrijven te verzamelen; 33. stelt bezorgd vast dat slachtoffers weinig melding maken van haatmisdrijven vanwege het gebrek aan passende waarborgen en het verzuim van autoriteiten om deze zaken naar behoren te onderzoeken en een einde te maken aan de straffeloosheid in verband met haatmisdrijven in de lidstaten; verzoekt de lidstaten instrumenten en mechanismen voor het melden van haatmisdrijven en haatzaaiende taal te ontwikkelen en te verspreiden, en ervoor te zorgen dat alle gevallen van vermeende haatmisdrijven of haatzaaiende uitlatingen effectief worden onderzocht, vervolgd en berecht; Desinformatie en de rol van platforms 34. merkt op dat de nieuwe digitale technologie en de sociale media een bepalende factor zijn geweest in het probleem van de verspreiding van desinformatie en het probleem van buitenlandse inmenging, en ertoe hebben geleid dat onlineplatforms een invloedrijke rol spelen bij het publiceren, verspreiden en promoten van nieuws en andere media-inhoud; uit nogmaals zijn bezorgdheid over de potentiële dreiging die desinformatie vormt voor de vrijheid van informatie, de vrijheid van meningsuiting, het democratisch debat, de onafhankelijkheid van de media en de volksgezondheid; wijst erop dat maatregelen ter bestrijding van desinformatie gericht moeten zijn op het bevorderen van een pluriformiteit van meningen door hoogwaardige journalistiek te bevorderen die betrouwbare, op feiten gebaseerde en geverifieerde informatie verstrekt, alsook op het ontwikkelen van mediageletterdheid, en dat dergelijke maatregelen garanties voor de vrijheid van informatie en de vrijheid van meningsuiting moeten bieden; 35. dringt aan op meer samenwerking tussen onlineplatforms en rechtshandhavingsinstanties om de verspreiding van berichten die aanzetten tot haat of geweld uitlokken effectief aan te pakken; benadrukt het belang van het onmiddellijk verwijderen van illegale inhoud om de ongecontroleerde verspreiding ervan in de kiem te smoren; merkt evenwel op dat onlineplatforms geen particuliere censoren kunnen en mogen worden en dat de verwijdering van illegale inhoud door onlineplatforms altijd moet worden onderworpen aan waarborgen, waaronder toetsing door de rechterlijke instanties van de lidstaten, met het oog op de bescherming van de vrijheid van meningsuiting, met inbegrip van artistieke vrijheid, het recht op vrije en onafhankelijke informatie en de grondrechten van de burgers in het algemeen; herinnert eraan dat onlineplatforms deel uitmaken van de online publieke ruimte waar publiek debat plaatsvindt; verzoekt de Commissie te zorgen voor waarborgen voor platforms, zodat de grondrechten en de vrijheid van meningsuiting worden geëerbiedigd; 36. wijst erop dat politieke profilering, desinformatie en manipulatie van informatie vaak worden gebruikt door politieke partijen en particuliere of openbare entiteiten, en uit nogmaals zijn bezorgdheid over het feit dat er in de aanloop naar alle grote nationale verkiezingen en EU-verkiezingen continu bewijs van inmenging aan het licht komt, met aanwijzingen voor buitenlandse beïnvloeding, waarbij veel van deze inmenging een voordeel oplevert voor anti-EU- en populistische kandidaten die uit zijn op polarisatie en ideologische pluriformiteit teniet willen doen, en die zich richten op specifieke minderheden en kwetsbare groepen; wijst erop dat het tegengaan van inmenging door derden in de toekomst een fundamentele factor zal zijn bij het handhaven van de Europese waarden en democratie; onderstreept dat in de context van de COVID-19-crisis desinformatie en aangedikte berichten in de media over de pandemie ook zijn gebruikt door uiterst rechtse en populistische groeperingen en politici om minderheden in het vizier te nemen en het anti-immigratiediscours te voeden, hetgeen heeft geleid tot een toegenomen aantal gevallen van racistische en xenofobe haatzaaiende taal en van discriminatie; 37. wijst erop dat verschillende vormen van onjuiste informatie en desinformatie, evenals andere vormen van informatiemanipulatie in verband met onder meer de COVID-19-pandemie zich over de gehele wereld blijven verspreiden, vaak gericht zijn op de meest kwetsbare gemeenschappen en mogelijk schadelijke gevolgen hebben voor de openbare veiligheid, de gezondheid en een doeltreffend crisisbeheer; meent dat dergelijke desinformatiecampagnes tot doel hebben het democratisch proces en het vertrouwen van de burgers in de democratische instellingen van de lidstaten te ondermijnen; is ingenomen met de gezamenlijke mededeling van 10 juni 2020 over het aanpakken van desinformatie in verband met COVID-19; herinnert eraan dat alle maatregelen ter bestrijding van desinformatie, met inbegrip van de maatregelen die in het kader van de COVID-19-crisis worden genomen, noodzakelijk, evenredig, transparant en tijdelijk moeten zijn, onderworpen moeten zijn aan regulier toezicht, geen verschuiving mogen veroorzaken in de richting van een overheidsmonopolie op of concentratie van informatiebronnen, in geen geval mogen verhinderen dat journalisten en media-actoren hun werk doen en er in geen geval toe mogen leiden dat inhoud op internet onrechtmatig wordt verwijderd of dat de toegang tot die inhoud wordt geblokkeerd; betreurt dat bepaalde onlineplatforms inhoud, met inbegrip van journalistieke stukken, in verband met de COVID-19-pandemie verwijderen of censureren op basis van niet-transparante criteria die de vrijheid van meningsuiting onnodig inperken; benadrukt dat de toepassing van dit soort maatregelen tot gevolg kan hebben dat de toegang tot belangrijke informatie in verband met volksgezondheid wordt verhinderd of beperkt; wijst erop dat pogingen om informatie over de pandemie strafbaar te stellen wantrouwen jegens institutionele informatie kan opwekken, de toegang tot betrouwbare informatie kan vertragen en een afschrikkend effect kan hebben op de vrijheid van meningsuiting; 38. veroordeelt samenzweringstheorieën en door de overheid gefinancierde desinformatiecampagnes die erop gericht zijn de EU in diskrediet te brengen en het publiek te misleiden over de doelstellingen en werkzaamheden ervan; verzoekt de Commissie de leugens en desinformatie die staatsorganen over de EU verspreiden publiekelijk te veroordelen en te ontkrachten, en als respons een weergave van de feiten te publiceren en te verspreiden om de burgers te informeren; 39. is verheugd over het initiatief van de Commissie om een actieplan voor Europese democratie te presenteren dat als doel heeft desinformatie te bestrijden en zich aan te passen aan veranderende dreigingen en manipulaties, alsook vrije en onafhankelijke media te ondersteunen; benadrukt in dit verband dat het beschermen van de vrijheid van meningsuiting, met inbegrip van vrije, onafhankelijke en financieel levensvatbare media, artistieke vrijheid, inhoud in verband met grondrechten en democratisch debat, en het tegelijkertijd bestrijden van haatzaaiende uitlatingen en desinformatie, een fundamentele rol spelen wat de verdediging van de rechtsstaat en de democratie in de EU betreft; merkt bezorgd op dat een onderzoek van Global Disinformation Index (GDI) heeft uitgewezen dat websites die desinformatie verspreiden in de EU op jaarbasis ruim 70 miljoen EUR aan reclame-inkomsten binnenhalen; beklemtoont de potentieel negatieve effecten van bedrijfsmodellen op basis van microgerichte reclame; bevestigt dat de algemene verordening gegevensbescherming (30) voorziet in het recht van personen om niet te worden onderworpen aan verregaande onlinetracering bij het gebruik van websites en applicaties; verzoekt de Commissie verder overleg te plegen met digitale platforms in dit verband en de inspanningen op te voeren om dergelijke praktijken te verbieden, strategische, geautomatiseerde versterking van desinformatie door het gebruik van bots en valse internetprofielen te bestrijden, en de transparantie van de financiering en verspreiding van onlinereclame te vergroten; verzoekt alle onlineplatforms bovendien ervoor te zorgen dat de algoritmen die aan de basis liggen van hun zoekfuncties niet in de eerste plaats gebaseerd zijn op reclame; verzoekt om de oprichting van een deskundigengroep digitale rechten en grondrechten waarin meerdere belanghebbenden vertegenwoordigd zijn, zoals onafhankelijke media en ngo’s die zich met digitale rechten en mensenrechten bezighouden, teneinde de Commissie en de EU-instellingen in het algemeen bij te staan; 40. is ingenomen met de start van het project van het Europees Waarnemingscentrum voor digitale media (EDMO), dat bedoeld is om de beschikbare wetenschappelijke kennis met betrekking tot onlinedesinformatie te vergroten, de ontwikkeling van een EU-markt van diensten voor het verifiëren van informatie te bevorderen en de totstandbrenging van een grensoverschrijdende en multidisciplinaire gemeenschap van factcheckers en academische onderzoekers te ondersteunen die samenwerken met belanghebbenden om potentiële desinformatiedreigingen op te sporen, te analyseren en aan het licht te brengen, bijvoorbeeld met betrekking tot COVID-19; 41. herinnert de Commissie en de lidstaten, alsook de particuliere sector, met name onlineplatforms, en het maatschappelijk middenveld als geheel aan de noodzaak om gezamenlijk op te treden wat de strijd tegen desinformatie betreft; benadrukt dat onlineplatforms een sleutelrol moeten vervullen bij het opsporen en tegengaan van desinformatie; erkent de veelbelovende en noodzakelijke maar nog steeds ontoereikende effecten van de vrijwillige maatregelen van sommige dienstverleners en platforms om desinformatie, illegale inhoud en buitenlandse inmenging in verkiezingsprocessen in de EU tegen te gaan; wijst er echter op dat onlineplatforms op dit moment nog steeds onvoldoende verantwoordelijkheid nemen om die onmiddellijke dreigingen aan te pakken; 42. benadrukt dat de effectiviteit van maatregelen die onlineplatforms nemen om desinformatie te bestrijden alleen kan worden beoordeeld wanneer deze maatregelen in alle transparantie worden uitgevoerd en de desbetreffende gegevens worden gedeeld; dringt er daarom bij de Commissie op aan alle mogelijke maatregelen te onderzoeken om onlineplatforms te verplichten de verspreiding van desinformatie doeltreffend en op transparante en verantwoordelijke wijze aan te pakken, en de desbetreffende gegevens dienovereenkomstig te delen; dringt er bij de Commissie op aan sancties te overwegen tegen onlineplatforms die zich hier niet aan houden; rekent erop dat dit vervolgens wordt opgenomen in het actieplan voor Europese democratie en de wet inzake digitale diensten; 43. benadrukt in dit verband dat het verwijderen van online-inhoud zonder gerechtelijk bevel waarin deze als illegaal wordt bestempeld, grote gevolgen heeft voor de vrijheid van meningsuiting en informatie; dringt aan op regelmatige effectbeoordelingen van de vrijwillige maatregelen die door aanbieders van diensten en platforms worden genomen om desinformatie tegen te gaan; hamert op de plicht van de lidstaten om de grondrechten te eerbiedigen, te beschermen en te waarborgen en verzoekt om alle beschikbare opties voor het beschermen en handhaven van het recht op informatie en participatie te beoordelen; verzoekt de Commissie in dit verband EU-regels inzake onlineplatforms voor te stellen die onder meer tot doel hebben praktijken van regeringen die de vrijheid van meningsuiting onnodig inperken tegen te gaan; benadrukt dat het gebruik van geautomatiseerde instrumenten voor inhoudsmoderatie de vrijheid van meningsuiting en informatie in gevaar kan brengen en dat het digitale beleid en de digitale strategie van de EU moeten voorzien in passende rechtsmiddelen en waarborgen, met volledige inachtneming van de relevante bepalingen van het Handvest van de grondrechten van de EU en het EVRM; 44. is van mening dat de EU-praktijkcode betreffende desinformatie aangescherpt kan worden door middel van een betere monitoring van de bestaande afspraken, de verstrekking van transparante en uitgesplitste informatie en gegevens door onlineplatforms en een uitbreiding van deze afspraken; meent dat een benadering van coregulering waarbij continu de laatste ontwikkelingen op digitaal gebied in aanmerking worden genomen uitkomst kan bieden; 45. verzoekt socialemediabedrijven en onlineplatforms mogelijkheden te onderzoeken om tools beschikbaar te stellen waarmee gebruikers potentiële desinformatie kunnen melden en markeren, teneinde een snelle rechtzetting mogelijk te maken, en om deze tools te laten beoordelen door onafhankelijke, onpartijdige externe factcheckingorganisaties, en daarbij misbruik van deze tools te voorkomen; benadrukt dat onlineplatforms met de lidstaten en de EU-instellingen moeten samenwerken om de beoordeling van desinformatie en buitenlandse inmenging alsook de identificatie van daders te vergemakkelijken; Mediageletterdheid 46. verzoekt de Commissie en de lidstaten meer inspanningen te leveren om het onderwijsbeleid te versterken met maatregelen om mediageletterdheid en informatievaardigheden te bevorderen, burgers in staat te stellen kritisch na te denken en hen te helpen desinformatie te herkennen; wijst erop dat het hooghouden van redactionele onafhankelijkheid binnen centrale en lokale mediakanalen en het opzetten van projecten op het gebied van mediageletterdheid essentiële bestanddelen zijn voor het opbouwen van veerkracht, het vergroten van het bewustzijn en het versterken van onderwijs met betrekking tot een effectieve bestrijding van propaganda, desinformatie en manipulatie; is van mening dat een continu lesprogramma op het gebied van mediageletterdheid en inspanningen voor alle leeftijdsgroepen van groot belang zijn om de maatschappelijke veerkracht ten aanzien van deze gevaren in de digitale ruimte te vergroten; verzoekt de Commissie in dit verband om nauw samen te werken met de lidstaten en maatschappelijke organisaties om lesprogramma’s op het gebied van informatie-, media- en datageletterdheid te ontwikkelen; benadrukt dat mediageletterdheid in toenemende mate een essentiële en kritieke vaardigheid is voor burgers; wijst erop dat het voor het bereiken van een bredere doelgroep en zo veel mogelijk leeftijdsgroepen van belang is dat er meer initiatieven op het gebied van mediageletterdheid worden ontplooid via socialemediaplatforms, met inbegrip van effectieve mediageletterdheidstrategieën voor ouderen en de meest kwetsbare groepen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om ook programma’s en beleidsmaatregelen te bevorderen die gericht zijn op het stimuleren van media- en nieuwsgeletterdheid voor journalisten en media-actoren en op het ontwikkelen van een kritisch en bewust beoordelingsvermogen in verband met het gebruik van ICT, bijvoorbeeld via bewustmakingscampagnes over rechten en mogelijke risico’s in de digitale omgeving; benadrukt dat er een alomvattende EU-strategie inzake mediageletterdheid moet worden ontwikkeld en verzoekt de Commissie meer inspanningen te leveren om dit te verwezenlijken; onderstreept de essentiële rol van maatschappelijke organisaties bij het stimuleren van mediageletterdheid en het helpen voorkomen van de verspreiding van haatzaaiende taal; wijst erop dat programma’s waarvan de strategieën ter bestrijding van haatmisdrijven en haatzaaiende taal als doeltreffend worden beschouwd, gericht zijn op samenwerking, communicatie, conflictoplossing, probleemoplossing, bemiddeling en bewustwording van voordelen; 47. dringt er bij de Commissie op aan meer inspanningen te leveren om de EU-financiering voor programma’s op het gebied van mediageletterdheid te verhogen en zich actief in te zetten voor de bevordering van betrouwbare, op feiten gebaseerde en geverifieerde informatie door betere mediadistributiekanalen tot stand te brengen, teneinde de toegang tot deze informatie te verbeteren; verzoekt de lidstaten de bepalingen van de herziene richtlijn audiovisuele mediadiensten volledig uit te voeren, hetgeen inhoudt dat zij vaardigheden op het gebied van mediageletterdheid moeten stimuleren en ontwikkelen; 48. spoort de Commissie ertoe aan steun te verlenen ter aanvulling van onderwijsprogramma’s in alle lidstaten, niet alleen op het gebied van mediageletterdheid, maar ook wat bredere burgerschapsvorming betreft, met inbegrip van vorming over democratische waarden en mensenrechten met het oog op verdere bewustmaking met betrekking tot desinformatie en propaganda; 49. wijst erop dat lokale en gemeenschapsgebonden mediaorganisaties essentiële structuren vormen voor de bevordering, productie en verspreiding van informatie en feiten in verband met artistieke en culturele evenementen op het niveau van de lokale bevolking of minderheden; beschouwt deze als een belangrijk instrument voor de instandhouding van de pluriformiteit van de media en een multiculturele omgeving in Europa; is van mening dat gemeenschapsgebonden mediakanalen ook als belanghebbende partij moeten worden betrokken bij EU-programma’s ter bevordering van journalistiek en mediageletterdheid, en verzoekt de lidstaten deze mediakanalen passende ondersteuning te bieden waardoor zij hun educatieve en culturele rol kunnen vervullen; 50. dringt er bij de EU-instellingen op aan om een aangescherpte en proactieve communicatie in alle officiële talen te waarborgen in geval van ernstige publieke noodsituaties, zoals de pandemie, om ervoor te zorgen dat EU-burgers toegang hebben tot correcte, gebruiksvriendelijke en geverifieerde informatie; o o o 51. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), met name de artikelen 9, 151 en 152, artikel 153, leden 1 en 2, en artikel 173, dat betrekking heeft op het industriebeleid van de EU en onder meer verwijst naar het concurrentievermogen van de industrie van de Unie, – gezien de artikelen 14, 27 en 30 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het VWEU en het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name artikel 5, lid 3, daarvan en Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, – gezien artikel 3, lid 3, VEU waarin naar de interne markt, duurzame ontwikkeling en de sociale markteconomie wordt verwezen, – gezien de Europese pijler van sociale rechten, – gezien de bevindingen van de index van de digitale economie en samenleving 2020, die op 11 juni 2020 zijn gepubliceerd, – gezien de publicatie van de Commissie van 2 juni 2020 over een routekaart voor de farmaceutische strategie met het oog op tijdige toegang tot betaalbare medicijnen voor patiënten, – gezien de mededeling van de Commissie van 27 mei 2020 met als titel “Het moment van Europa: herstel en voorbereiding voor de volgende generatie” ( COM(2020)0456 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 27 mei 2020 getiteld “Aangepast werkprogramma van de Commissie voor 2020” ( COM(2020)0440 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020, getiteld “Een Europese datastrategie” ( COM(2020)0066 ), – gezien het Witboek van de Europese Commissie van 19 februari 2020 over artificiële intelligentie – een Europese benadering op basis van excellentie en vertrouwen ( COM(2020)0065 ), – gezien het verslag van de Commissie van 19 februari 2020 over de gevolgen van kunstmatige intelligentie, het internet der dingen en robotica op het gebied van veiligheid en aansprakelijkheid ( COM(2020)0064 ), – gezien zijn resolutie van 15 mei 2020 over het nieuwe meerjarig financieel kader, eigen middelen en het herstelplan (1) , – gezien de Europese economische voorjaarsprognose 2020 van de Commissie, – gezien de conclusies van 23 april 2020 van de voorzitter van de Europese Raad na de videoconferentie met de leden van de Europese Raad, – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (2) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van 8 april 2020 over de wereldwijde EU-respons op COVID-19 (JOIN (2020) 0011), – gezien de conclusies van 17 maart 2020 van de voorzitter van de Europese Raad na de videoconferentie met de leden van de Europese Raad over COVID-19, – gezien de mededeling van de Commissie van 13 maart 2020 getiteld “Gecoördineerde economische respons op de uitbraak van COVID-19” ( COM(2020)0112 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2020 getiteld “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie - Voor een schoner en concurrerender Europa” ( COM(2020)0098 ), gezien de conclusies met als titel “Meer circulariteit - Transitie naar een duurzame samenleving”, die de Raad op 4 oktober 2019 tijdens zijn 3716e zitting heeft aangenomen (12791/19), en gezien de mededeling van de Commissie van 2 december 2015 getiteld “Maak de cirkel rond – Een EU-actieplan voor de circulaire economie” ( COM(2015)0614 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa” ( COM(2020)0102 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een kmo-strategie voor een duurzaam en digitaal Europa” ( COM(2020)0103 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 4 maart 2020 voor een verordening tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van klimaatneutraliteit en tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1999 (Europese klimaatwet) ( COM(2020)0080 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020 getiteld “De digitale toekomst van Europa vormgeven” ( COM(2020)0067 ), – gezien het werkprogramma van de Commissie voor 2020 getiteld “Een Unie die de lat hoger legt” ( COM(2020)0037 ), – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 14 januari 2020 getiteld “Sustainable Europe Investment Plan European Green Deal Investment Plan” ( COM(2020)0021 ), – gezien het verslag van de Commissie van 28 november 2019 getiteld “Masterplan for a Competitive Transformation of EU Energy-intensive Industries - Enabling a Climate-neutral, Circular Economy by 2050” (verslag van de groep op hoog niveau inzake energie-intensieve industrieën), – gezien zijn resolutie van 18 december 2019 over eerlijke belastingheffing in een gedigitaliseerde en gemondialiseerde economie: BEPS 2.0 (4) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van 12 december 2019 (EUCO 29/19), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ), – gezien de conclusies van de Europese Raad van 20 juni 2019 over “een nieuwe strategische agenda voor de Unie voor 2019-2024” (EUCO 9/19), – gezien de conclusies met als titel “Een toekomstige strategie voor het industriebeleid van de EU”, die de Raad op 29 november 2018 tijdens zijn 3655e zitting heeft aangenomen (14832/2018), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 getiteld “Een nieuwe Europese agenda voor cultuur” ( COM(2018)0267 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 13 september 2017 getiteld “Investeren in een slimme, innovatieve en duurzame industrie – Een hernieuwde strategie voor het industriebeleid van de EU” ( COM(2017)0479 ), – gezien zijn resolutie van 5 juli 2017 over het ontwikkelen van een ambitieuze industriestrategie van de EU als strategische prioriteit voor groei, banen en innovatie in Europa (5) , – gezien zijn resolutie van 1 juni 2017 over de digitalisering van de Europese industrie (6) , – gezien de vraag met verzoek om mondeling antwoord aan de Commissie over “Werken aan een ambitieuze industriestrategie voor de EU als een strategische prioriteit voor groei, werkgelegenheid en innovatie in Europa” ( O-000047/2017 ), – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 getiteld “Naar een akte voor een digitale interne markt” (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld “De digitalisering van het Europese bedrijfsleven – De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten” ( COM(2016)0180 ), – gezien de Overeenkomst van Parijs, die het Europees Parlement op 4 oktober 2016 heeft bekrachtigd, – gezien zijn resolutie van 5 oktober 2016 over de behoefte aan een Europees herindustrialiseringsbeleid in het licht van de recente Caterpillar- en Alstom-zaken (8) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van 15 december 2016 en 23 juni 2017, – gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over een coherent EU-beleid voor de culturele en creatieve sector (9) , – gezien de conclusies van de Raad over de agenda voor het concurrentievermogen van de industrie, over de digitale transformatie van het Europese bedrijfsleven en over het pakket “Technologieën van de digitale eengemaakte markt en modernisering van overheidsdiensten”, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015 getiteld “Handel voor iedereen – Naar een meer verantwoordelijk handels- en investeringsbeleid” ( COM(2015)0497 ), – gezien zijn resolutie van 15 januari 2014 over de herindustrialisering van Europa ter bevordering van concurrentievermogen en duurzaamheid (10) , – gezien de mededeling van de Commissie van 22 januari 2014 getiteld “Voor een heropleving van de Europese industrie” ( COM(2014)0014 ), – gezien de conclusies van de Europese Raad van 22 mei 2013 en van 22 maart 2019 (EUCO 1/19), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie internationale handel, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie juridische zaken, – gezien de brief van de Commissie visserij, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0197/2020 ), A. overwegende dat de Europese Unie een nieuwe industriestrategie nodig heeft die beantwoordt aan de doelstelling van klimaatneutraliteit tegen uiterlijk 2050, de voorwaarden schept voor een innovatieve, inclusieve, veerkrachtige en gedigitaliseerde samenleving, en een belangrijke bijdrage levert aan het mondiale concurrentievermogen van de Europese industrie; overwegende dat deze strategie een hoog niveau van werkgelegenheid en hoogwaardige banen moet handhaven, waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten; overwegende dat deze strategie moet zorgen voor de dubbele overgang naar een moderne en gedigitaliseerde Europese industriële basis, waarbij het volledige potentieel van hernieuwbare energiebronnen, die uitermate energie- en hulpbronnenefficiënt en klimaatneutraal zijn, wordt benut; overwegende dat de strategie ook het mondiale leiderschap van Europa moet versterken en de afhankelijkheid van de Unie van andere delen van de wereld in strategische waardeketens moet verminderen door middel van meer diversificatie en duurzaamheid, waarbij de verplaatsing van Europese bedrijfstakken moet worden voorkomen en een open markt moet worden gehandhaafd; B. overwegende dat de COVID-19-pandemie en de gevolgen daarvan een ongekende economische neergang in Europa hebben veroorzaakt die de ongelijkheid en maatschappelijke spanningen in de Europese Unie dreigt te verergeren, met name onder de meest kwetsbare burgers; C. overwegende dat het industrieel concurrentievermogen en het klimaatbeleid elkaar onderling versterken en dat de totstandbrenging van een innovatieve en klimaatneutrale herindustrialisering nieuwe banen zal scheppen en het concurrentievermogen van de Europese economie zal waarborgen; overwegende dat deze benadering in al het beleid betreffende de groene en digitale moet worden voortgezet; D. overwegende dat de Unie het onbenutte ondernemerspotentieel van bepaalde sociale groepen, zoals jongeren, migranten, ouderen en vrouwen, ten volle moet ontsluiten; overwegende dat de industriestrategie van de Unie een kans kan bieden om de ondernemingsgeest van ondervertegenwoordigde of achtergestelde groepen aan te spreken en hen in staat te stellen een volwaardige bijdrage aan de digitale en groene transitie te leveren; E. overwegende dat alle sectoren van de economie, en in het bijzonder kmo’s, zijn getroffen door de COVID-19-pandemie en de ongekende economische neergang die deze heeft veroorzaakt, en overwegende dat sommige sectoren zelfs volledig tot stilstand zijn gekomen; overwegende dat in deze context een snel en rechtvaardig herstel niet kan worden bereikt door weer terug te keren naar de gebruikelijke gang van zaken, en overwegende dat gelijk welke toekomstgerichte industriestrategie moet beginnen met de aanpak van het industriële herstel en wereldwijde competitiviteit op lange termijn, met name in groeisectoren en in die sectoren die het hardst door de lockdownmaatregelen zijn getroffen; F. overwegende dat de nieuwe schulden die worden aangegaan om de economische neergang te overleven, de ondernemingen waarschijnlijk opzadelen met een kwetsbaarder financiële structuur, hetgeen op korte, middellange en lange termijn leidt tot trage groei en een gebrek aan investeringscapaciteit voor de tweeledige transitie naar een gedigitaliseerde en klimaatneutrale, hulpbronnenefficiënte en circulaire economie; G. overwegende dat de Unie in deze omstandigheden een industriële strategie nodig heeft met twee verschillende fasen, waarvan de ene gericht is op herstel en de andere op wederopbouw en veerkracht; overwegende dat het economisch herstel moet stoelen op een sterke sociale en ecologisch duurzame aanpak en de industriële wederopbouw richting een succesvolle digitale en groene transformatie moet ondersteunen, met geschoolde arbeidskrachten die deze transformaties begeleiden en zorgen voor een eerlijke en rechtvaardige transitie; H. overwegende dat de industriële sectoren in Europa in hoge mate met elkaar verweven zijn en dat er sterke onderlinge relaties bestaan tussen de lidstaten en verschillende houdingen tegenover bedrijven van verschillende omvang; overwegende dat een gecoördineerd Europees beleid dat gunstig is voor de gehele productieketen, van grote ondernemingen tot kmo’s, bijgevolg betere resultaten zal opleveren bij het vergroten van de wereldwijde competitiviteit en de duurzaamheid van Europa; I. overwegende dat de Unie ambitieuze multilaterale en bilaterale handelsakkoorden moet blijven sluiten; overwegende dat de Europese industrie vóór de COVID-19-crisis weliswaar nog altijd de pijler van de EU-economie vormde en werk bood aan ongeveer 32 miljoen mensen, maar al op een tweesprong stond, en dat haar bijdrage aan het bbp van de EU de afgelopen 20 jaar is gedaald van 23 % tot 19 %; overwegende dat de Europese industrie momenteel wordt geconfronteerd met hevige internationale concurrentie en geregeld wordt getroffen door toenemend protectionistische handelsmaatregelen van derde landen die geen strenge sociale en milieunormen hanteren; J. overwegende dat de nieuwe Europese industriestrategie moet zorgen voor de dubbele overgang naar een competitieve en duurzame Europese industriële basis; overwegende dat deze transformatie Europa de gelegenheid biedt om de grondslagen van de industrie te moderniseren, werkgelegenheid en belangrijke industriële productie te behouden en terug te halen en de vaardigheden en capaciteiten te ontwikkelen die essentieel zijn voor de mondiale inspanningen om de in de klimaatwet vastgestelde doelstellingen en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen te halen; K. overwegende dat de strategie het noodzakelijke regelgevingskader moet bieden om deze dubbele transitie mogelijk te maken, alsook de nodige infrastructuur en financiële middelen, en zich moet richten op het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, energie- en hulpbronnenbesparingen, hernieuwbare, koolstofvrije en koolstofarme energietechnologieën, circulariteit en niet-giftigheid; L. overwegende dat de COVID-19-crisis uiteraard een grote uitdaging vormt maar dat de klimaatverandering en de aantasting van het milieu tot de grootste uitdagingen blijven behoren en een alomvattende gemeenschappelijke aanpak vergen; overwegende dat de industriële emissies van de EU bijdragen aan de totale uitstoot van broeikasgassen in Europa; overwegende dat het koolstofvrij maken van energie-intensieve industrieën een van de grootste uitdagingen blijft op de weg naar klimaatneutraliteit tegen 2050; overwegende dat alle sectoren moeten bijdragen tot de verwezenlijking van de klimaatdoelstellingen van de Unie; M. overwegende dat de COVID-19-crisis heeft aangetoond wat voor cruciale rol digitale middelen, zoals connectiviteit en netwerken, en digitale vaardigheden vervullen als instrumenten om werknemers en bedrijven in staat te stellen hun werkzaamheden en bedrijfsvoering aan te passen aan de noodsituatie; overwegende dat de veerkracht van de digitale infrastructuur en de verbetering van de digitale vaardigheden van de beroepsbevolking prioriteiten zijn voor het vergroten van het concurrentievermogen van de Europese ondernemingen, met name kmo’s; N. overwegende dat de nieuwe industriestrategie van de Unie gericht moet zijn op grotere connectiviteit, geavanceerde digitale lagen, het industriële internet der dingen (IIoT), kunstmatige intelligentie, digital-ledgertechnologie, HPC (hyper-performance computing) en kwantumcomputing; overwegende dat de digitale sector ook zal bijdragen aan de Europese Green Deal en de industriële overgang naar klimaatneutraliteit, zowel als bron van technologische oplossingen en optimalisering van industriële processen, als door een verbetering van de prestaties van de digitale sector zelf op het gebied van energie-efficiëntie en circulaire economie; O. overwegende dat de soevereiniteit en strategische autonomie van de Unie een autonome en concurrerende industriële basis en massale investeringen in onderzoek en innovatie vereisen om leiderschap op het gebied van sleuteltechnologieën en innovatieve oplossingen te ontwikkelen en voor wereldwijde competitiviteit te zorgen; overwegende dat de industriestrategie van de Unie een actieplan moet omvatten om de toeleveringsketens van de Europese industrieën te versterken, te verkorten, duurzamer te maken en te diversifiëren, teneinde hun overmatige afhankelijkheid van enkele markten te verminderen en hun veerkracht te vergroten; overwegende dat er ook een slimme terughaalstrategie moet komen om industrieën opnieuw in Europa te vestigen, de productie en investeringen te verhogen en de industriële productie te verplaatsen naar sectoren die van strategisch belang zijn voor de Unie; 1. is van mening dat de overgang naar een sociaal, economisch en ecologisch veerkrachtige samenleving, strategisch leiderschap, strategische autonomie en een goed functionerende interne markt centraal moet staan in alle strategieën van de Unie; is daarom van mening dat er een goed functionerend en toekomstgericht wetgevings- en beleidskader moet komen dat gebaseerd is op inzicht in de dynamiek tussen het herstelplan, onze klimaat- en digitale ambities en een doeltreffende industriële strategie die de verschillende benaderingen, streefcijfers en doelstellingen stroomlijnt; verzoekt de Commissie een alomvattende herziene industriestrategie vast te stellen die een duidelijk beleidskader en rechtszekerheid biedt, en onder meer: 2. roept op tot een inclusieve industriestrategie waarbij alle industriële ecosystemen, kmo’s, regio’s, gemeenschappen en werknemers zijn betrokken, zowel bij de uitwerking als bij de uitvoering ervan; is van mening dat een sterke industriële strategie potentiële kloven kan helpen overbruggen en ervoor kan zorgen dat de kansen die de dubbele transitie biedt, worden benut; is ervan overtuigd dat de industriestrategie van de Unie op een sterke sociale pijler moet berusten en de maatschappelijke gevolgen van structurele veranderingen tijdig moet kunnen ondervangen; 3. acht het van essentieel belang te investeren in actieve arbeidsmarkten en onderwijs- en opleidingsprogramma’s aan te bieden die beantwoorden aan de behoeften van de economie; verzoekt de Commissie een EU-beleid in te voeren dat het aantal banen dat verloren kan gaan in de traditionele industrieën koppelt met de vraag naar werknemers in de sectoren digitale en groene transformatie; moedigt de Commissie en de lidstaten ertoe aan, aangezien het onwaarschijnlijk is dat deze nieuwe banen zullen worden gecreëerd in dezelfde regio’s die traditionele industrieën zouden verliezen of door dezelfde werknemers zouden worden overgenomen, om de economische en sociale revitalisering te bevorderen van gebieden die ontvolking en verarming riskeren, met bijzondere aandacht voor genderverschillen; 4. beschouwt deze dubbele transitie als een kans voor door fossiele brandstoffen gedomineerde gebieden om te evolueren naar de frontlijn van innovatie en naar een productiesysteem dat verenigbaar is met de doelstellingen inzake klimaatneutraliteit; dringt er daarom bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat deze transitie de voorwaarden bevordert voor het scheppen van banen die rechtvaardig en sociaal rechtvaardig zijn in de geest van het beginsel dat niemand in de steek wordt gelaten, voor de volledige tenuitvoerlegging van de Europese pijler van sociale rechten, een verbeterde maatschappelijke standaard en levensstandaard, en degelijke arbeidsomstandigheden; onderstreept in dit verband dat elke actie die de dubbele transitie versnelt, vergezeld moet gaan van overeenkomstige beleidsmaatregelen en concrete maatregelen om de negatieve gevolgen voor zowel regio’s als bijzonder kwetsbare mensen aan te pakken; 5. benadrukt dat met het oog hierop de nadruk moet worden gelegd op regionale en sociale cohesie evenals anticipatie op en beheer van herstructureringen, afgestemd op de specifieke kenmerken en behoeften van de lokale arbeidsmarkt, teneinde de getroffen regio’s economisch nieuw leven in te blazen en tegelijk de werkloosheid aan te pakken en het gebruik van overheidsinvesteringen te bevorderen, ook in essentiële sectoren die bijzonder hard getroffen zijn door de pandemie, teneinde kwalitatief hoogwaardige banen in de hele Unie te ondersteunen; onderstreept het belang van werknemersparticipatie in het bestuur en het beheer van bedrijven; 6. dringt erop aan toekomstige vaardigheden in kaart te brengen en meer te investeren in personeel, onderwijs, gerichte opleiding, bijscholing en een leven lang leren, teneinde mensen en regio’s toekomstperspectieven en inkomsten te bieden en de industrie te voorzien van geschoolde arbeidskrachten; merkt op dat een concurrerende industrie sterk afhankelijk is van het aanwerven en behouden van gekwalificeerde arbeidskrachten met cruciale vaardigheden op het gebied van duurzaamheid en digitale transformatie van bedrijven, en dat dit moet worden ondersteund met passende financiering uit het programma Digitaal Europa en het programma voor de interne markt; 7. verzoekt de Commissie en de lidstaten op te treden om de coördinatie van het onderwijsbeleid te versterken, met enorme overheidsinvesteringen in dit beleid in heel Europa; verzoekt de Commissie bovendien met klem een deskundigengroep van belanghebbenden op te zetten met de opdracht om met behulp van kunstmatige intelligentie en digitale hulpmiddelen, met name big data, een prognose te geven van de toekomstige behoeften en tekortkomingen op het gebied van industriële vaardigheden; 8. is van mening dat de nieuwe langetermijnstrategie voor de industriële toekomst van Europa moet bijdragen tot het bestrijden van de genderloonkloof en de genderpensioenkloof die nog steeds hun weerslag hebben op de Europese arbeidsmarkt en de Europese samenleving; verzoekt de Commissie terdege rekening te houden met de genderdimensie bij de uitvoering van Europese industriestrategie – zowel in de herstel- als in de wederopbouw- en transformatiefase –, met inbegrip van het gebruik van hulpmiddelen voor genderbudgettering bij de definitie van financiële instrumenten ter ondersteuning van de industriële en economische groei van de Europese Unie; 9. onderstreept de belangrijke rol die de Europese industrie kan spelen bij het actief bevorderen van ambitieuze milieu-, sociale en economische doelstellingen, met inbegrip op het vlak van mensenrechten; is van mening dat de Unie zichzelf daartoe moet uitrusten met een overkoepelend zorgvuldigheidskader voor industrieën met als doel milieu- en sociale risico’s, effecten, misbruik en schade in hun binnenlandse en wereldwijde activiteiten en in al hun toeleveringsketens te identificeren, traceren, voorkomen en minderen en er verantwoording over af te leggen, zodat er minimumnormen worden gewaarborgd en er een gelijk speelveld wordt gecreëerd; 10. is van mening dat de Unie een industriële strategie nodig heeft die de industrie helpt om de huidige economische crisis te boven te komen, investeringen aantrekt, de toegang tot kapitaal vergemakkelijkt en effectieve concurrentie stimuleert; is dan ook van mening dat een aangepaste strategie gestoeld moet zijn op twee met elkaar verweven hoofdfasen: de ene gericht op het consolideren van banen, het reactiveren van de productie en het aanpassen van de productie aan het “nieuwe normaal” na de COVID-19-crisis, en de andere gericht op wederopbouw en transformatie; 11. verzoekt de Commissie in dit verband de relevante bestaande en toekomstige wetgeving te versterken om prioriteit te geven aan de groene en digitale transitie en tegelijkertijd het concurrentievermogen op lange termijn en de maatschappelijke en economische veerkracht in beide fasen te versterken; verzoekt de Commissie voorts de interne vraag en de groei op lange termijn binnen de Unie te stimuleren door meer publieke en private investeringen aan te trekken voor onderzoek en innovatie, voor de ontwikkeling van nieuwe duurzame en digitale technologieën, inclusief in arbeidsintensieve industrieën, voor nieuwe infrastructuurnetwerken en -projecten die verenigbaar zijn met de doelstellingen van de Europese Green Deal, voor energie- en hulpbronnenefficiëntie en voor de circulaire economie; 12. verzoekt de Commissie een uitgebreid verslag op te stellen waarin de toestand van de economie van de Unie en de haalbaarheid van de dubbele transitie worden beoordeeld, rekening houdend met de mogelijkheden voor de industrie, inclusief kmo’s, voor het benutten van de synergieën en het maximaliseren van de voordelen van deze transities en voor het minimaliseren van de risico’s die zij voor elkaar kunnen inhouden; verzoekt de Commissie om op basis van haar bevindingen de in maart 2020 gepubliceerde strategie aan te passen aan de huidige situatie en beide fasen aan te pakken, met behoud van de nadruk op een groene, digitale, eerlijke en rechtvaardige transitie die de soevereiniteit en de strategische autonomie van de Unie versterkt; 13. onderstreept dat de industriële strategie van de Unie duidelijk omschreven doelstellingen moet nastreven en verzoekt de Commissie, in het belang van volledige transparantie, om duidelijke, expliciete en concrete definities vast te stellen van “strategisch”, “autonomie”, “strategische autonomie”, “weerbaarheid”, “strategische weerbaarheid” en andere gerelateerde concepten, om ervoor te zorgen dat de met betrekking tot deze concepten genomen maatregelen specifiek zijn en gericht zijn op de prioriteiten en doelstellingen van de EU; 14. is van oordeel dat traditionele verzekeringsinstrumenten niet toereikend zijn om de verliezen door bedrijfsonderbrekingen ten gevolge van de pandemie te dekken, en dat er een ambitieuze EU-brede oplossing nodig is voor het zich voorbereiden op en het aanpakken van de negatieve gevolgen die een toekomstige pandemie of systemische crisis kan hebben voor mensen, bedrijven en de economie als geheel; verzoekt de Commissie om te werken aan de creatie van een kader waarbij zowel institutionele investeerders als de lidstaten en de EU betrokken zijn, dat kan helpen om de verliezen door bedrijfsonderbrekingen in geval van een nieuwe pandemie te dekken; 15. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een nieuw herstelinstrument van 750 miljard EUR, het zogeheten “Next Generation EU” (NGEU), op te zetten; betreurt de door de Europese Raad in juli 2020 voorgestelde besparingen op toekomstgerichte programma’s, zowel in het MFK 2021-2027 als in het NGEU, en pleit voor een verhoging van de uitgaven uit de EU-begroting voor inspanningen op het gebied van de klimaatverandering tot ten minste 30 % van de begroting; is van mening dat deze besparingen de fundamenten van een duurzaam en veerkrachtig herstel voor de industrie van de Unie zullen ondermijnen en negatieve overloopeffecten zullen hebben op de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie inzake klimaatneutraliteit tegen 2050, alsook op sociale rechtvaardigheid en de internationale competitiviteit; dringt daarom aan op een ambitieuze en sterkere langetermijnbegroting van de EU voor 2021-2027 die niet onder het voorstel van de Commissie ligt; wijst in dit verband op het standpunt van het Parlement over de hervorming van het stelsel van eigen middelen van de EU, met inbegrip van de invoering van nieuwe middelen die beter aansluiten bij en die aanzetten tot vooruitgang met betrekking tot belangrijke beleidsprioriteiten van de EU; 16. is ingenomen met de door de Unie genomen maatregelen om de COVID-19-crisis het hoofd te bieden, de injectie van liquide middelen door de ECB, de verhoging van het kapitaal van de EIB voor kmo’s en het SURE-instrument om de lidstaten te helpen arbeidsduurverkortingsregelingen te financieren, werkgelegenheid te handhaven en werknemers te beschermen; is eveneens ingenomen met de buitengewone financiële middelen uit hoofde van het kader voor staatssteun die zijn verstrekt om normaal gezien solvabele bedrijven en werknemers te helpen de economische gevolgen van de pandemie tegen te gaan; verzoekt de Commissie niettemin ervoor te zorgen dat de in de noodfase verstrekte steun wordt gerechtvaardigd op grond van de gevolgen van de pandemie, niet leidt tot een gebrek aan daadwerkelijke mededinging op de interne markt, en voor alle strategische sectoren wordt aangewend; kijkt bovendien uit naar een spoedige herziening van de staatssteunregels van de Unie om de lidstaten de nodige flexibiliteit te bieden voor gerichte ondersteuning bij het stimuleren van de decarbonisatie en digitalisering van de industrie, en met name naar de herziening van de richtsnoeren inzake staatssteun voor milieubescherming en energie; benadrukt in dit verband dat elke herziening van de staatssteunregels gebaseerd moet zijn op een effectbeoordeling van het concurrentievermogen van de Europese industrie, rekening moet houden met mogelijke verstoringen op mondiaal niveau en volledig moet stroken met de doelstellingen inzake klimaatneutraliteit en de milieudoelstellingen van de EU voor 2050, zoals overeengekomen in de klimaatwet van de EU; 17. onderstreept dat staatssteun alleen mag worden toegekend aan bedrijven die met de onmiddellijke economische gevolgen van de COVID-19-crisis te kampen hebben, en dat de versoepeling van de regels inzake staatssteun beperkt moet zijn in de tijd; verzoekt de Commissie in dit verband een specifieke staatssteunregeling voor te stellen ter ondersteuning van de sectoren die het meest te lijden hebben onder de COVID-19-noodmaatregelen, zoals de automobiel-, toerisme-, luchtvaart-, staal- en metaalindustrie; verzoekt de Commissie gemeenschappelijke minimumvereisten vast te stellen voor ondernemingen die financiële steun ontvangen, om te voorkomen dat uiteenlopende nationale criteria aanleiding geven tot verdere discrepanties; onderstreept dat de ontvangen overheidssteun de werkgelegenheid moet beschermen en moet worden gebruikt om de activiteiten van de betrokken ondernemingen af te stemmen op de EU-doelstellingen inzake klimaatneutraliteit en milieu; 18. onderstreept in het kader van de noodhulp dat het belangrijk is steun te verlenen aan ondernemingen die de geldende collectieve arbeidsovereenkomsten naleven en niet in belastingparadijzen zijn geregistreerd; 19. onderstreept voorts dat in het kader van industrie- of ander beleid toegewezen staatssteun het gemeenschappelijke evenwichtsbeginsel moet volgen, zodat een gelijk speelveld wordt gewaarborgd en alle vormen van fiscale dumping en mededingingsverstoringen binnen de EU worden vermeden; 20. verzoekt de Commissie een duidelijke, coherente en toegankelijke benadering vast te stellen voor het definiëren van de markt in mededingingskwesties in verschillende sectoren; wijst voorts op de noodzaak te zorgen voor voldoende voortvarendheid, transparantie en evenredigheid in het administratieve en procedurele kader van EU-mededingingsprocedures, in het bijzonder voor wat betreft EU-concentratiecontrole; 21. spoort de Commissie ertoe aan te zorgen voor een rapportagesysteem voor de manieren waarop buitenlands protectionisme de EU-industrie beïnvloedt, alsook voor een regelmatige evaluatie van het concurrentievermogen van de diverse industriële sectoren in de Unie vergeleken met hun voornaamste concurrenten op wereldvlak, en snel op te treden indien de EU-regels moeten worden aangepast; 22. verzoekt de Commissie om in het licht van een ingrijpend veranderde mondiale economische context de antitrustregels van de Unie te herzien en te streven naar een evenwicht tussen de noodzaak om het hoofd te bieden aan de mondiale concurrentie en de bescherming van toeleveringsketens en consumenten tegen de mogelijke negatieve gevolgen van een sterker geconcentreerde interne markt; 23. is overtuigd van het nut van de door de lidstaten opgezette economische regelingen om kmo’s, start-ups en andere bedrijven te helpen het hoofd te bieden aan de liquiditeitscrisis op korte termijn, maar is van mening dat deze regelingen in sommige gevallen kunnen leiden tot een verhoogde schuldenlast van deze bedrijven; verzoekt de Commissie in dit verband steun te verlenen aan EU- en nationale programma’s die kapitaalverhoging stimuleren, en het herstel te vergemakkelijken; 24. verzoekt de Commissie om de geest van de Small Business Act nieuw leven in te blazen aan de hand van initiatieven die specifiek gericht zijn op de ondersteuning van micro-ondernemingen en kmo’s, aangezien op een standaardaanpak gebaseerde maatregelen vaak niet geschikt zijn voor micro-ondernemingen en kmo’s; is van mening dat kmo’s het meest gebaat zijn bij ad hoc-maatregelen die bureaucratische rompslomp vermijden en waarborgen dat deze bedrijven de noodzakelijke liquide middelen ontvangen, via doeltreffende en toegankelijke instrumenten en snelle, flexibele en kmo-vriendelijke procedures; benadrukt dat veel kmo’s niet over voldoende liquide middelen beschikken om te investeren in een duurzame digitale transformatie; 25. onderstreept dat de financieringsprogramma’s van de EU van invloed zijn op de groei op lange termijn van de begunstigde ondernemingen, maar benadrukt ook dat ondernemingen en met name kmo’s aanzienlijke moeilijkheden ondervinden om toegang te krijgen tot EU-financiering; verzoekt de Commissie bijgevolg om eveneens de reeds beproefde weg te volgen van medefinanciering van nationale voorlopige belastingkredietregelingen die gericht zijn op het bevorderen van investeringen in digitale en milieutechnologieën; 26. wijst nogmaals op het belang van ad-hocsteunmaatregelen voor kmo’s, die de vorm moeten krijgen van deugdelijke financiële steun in het volgende MFK; moedigt de Commissie ertoe aan de invoering te overwegen van een voucherprogramma voor kmo’s om de inspanningen van kmo’s te ondersteunen, onder meer om verouderde apparatuur te moderniseren, kennisoverdracht te verbeteren, de doeltreffendste toepassingen van technologieën zoals industriële KI te identificeren, en werknemers dringend noodzakelijke vaardigheden aan te leren, zodat apparaten vanop afstand kunnen worden bediend, productieprocessen kunnen worden gemonitord en werknemers onderling kunnen samenwerken, en zodat ecologisch duurzame bedrijfsmodellen, circulaire economische benaderingen en energie- en hulpbronnenefficiëntie mogelijk worden gemaakt, dit zijnde gebieden waarop digitale knowhow vaak doorslaggevend is en kmo’s in staat stelt concurrerend te blijven; 27. betreurt dat er nog steeds een aanzienlijke kloof bestaat tussen grote ondernemingen en kmo’s met betrekking tot de integratie van digitale technologieën in hun bedrijfsactiviteiten, alsook een kloof tussen koplopers en achterblijvers op het vlak van innovatie; benadrukt dat kmo’s meer kansen moeten krijgen wat betreft hun capaciteit om innovatieve technologieën te omarmen, en dat de digitale kloof op het gebied van infrastructuur in kleinere steden en landelijke en afgelegen gebieden moet worden verkleind; verzoekt de Commissie in dit verband verdere steun te verlenen aan de Europese digitale-innovatiehubs, die dankzij hun kennis van lokale ecosystemen een doeltreffend instrument kunnen vormen om de digitale kloof te verkleinen; 28. is van mening dat sociale ondernemingen volledig moeten worden betrokken bij de uitvoering van de industriestrategie, aangezien zij publieke waarde creëren en bovendien bijdragen tot de ontwikkeling van de lokale gemeenschappen waarin ze zijn ingebed; verzoekt de Commissie in dit verband om bij het ontwerpen van de financiële instrumenten en werkprogramma’s rekening te houden met de specifieke kenmerken van deze categorie ondernemingen om hun toegang tot financiering te ondersteunen; 29. onderstreept dat er specifieke kenmerken zijn die de economisch duurzame transitie naar een klimaatneutrale en geheel digitale economie bijzonder geschikt maken voor herstelmaatregelen die tot doel hebben de consumentenvraag en werkgelegenheid snel te doen stijgen; benadrukt dat er bewijs bestaat voor het feit dat groene en digitale projecten meer banen creëren, hogere opbrengsten op korte termijn per uitgegeven euro opleveren en tot grotere kostenbesparingen op de lange termijn leiden in vergelijking met traditionele fiscale prikkels, aangezien zij snel kunnen worden opgeschaald omdat de technologie onmiddellijk beschikbaar is (bv. hernieuwbare energie), zij vaak kmo’s behelzen en lokale economieën bevorderen door middel van sterke werkgelegenheidseffecten, en dus het beschikbaar inkomen van consumenten snel doen toenemen (bv. energie-efficiëntie), en zij minder aan externe schokken worden blootgesteld en bijgevolg bijdragen aan een veerkrachtiger sociaal en economisch herstel; 30. merkt op, met het oog op de identificatie van investeringen met grote positieve ecologische en sociale effecten, dat de EU-taxonomie, voor zover die beschikbaar is, een kader biedt om vast te stellen in welke mate een belegging ecologisch duurzaam is en om ervoor te zorgen dat milieudoelstellingen en sociale doelstellingen niet significant worden geschaad; 31. is van mening dat de Unie behoefte heeft aan een innovatieve industriestrategie die de digitalisering van onze industrieën en kmo’s versnelt – ook van degene die meer traditioneel van aard zijn –, de industriële capaciteit van de Unie op het gebied van kritieke digitale infrastructuur en mogelijkheden verbetert, en de eengemaakte digitale en datamarkt versterkt; is van mening dat de Unie bedrijven moet ondersteunen bij de automatisering en digitalisering van hun knowhow en opleiding en bij investeringen in digitale apparatuur (hardware en software), waarbij bijzondere aandacht moet worden besteed aan het stimuleren van de deelname van vrouwen aan het digitaliseringsproces en aan de modernisering en verbetering van opleidings- en scholingssystemen; onderstreept het belang van het programma Digitaal Europa en van de versnelde toepassing van ondersteunende en opkomende technologieën in de industrie; is voorstander van de creatie van digitale innovatiehubs in heel Europa; 32. verzoekt de Commissie en de lidstaten om onder meer te investeren in de data-economie, mensgerichte kunstmatige intelligentie, slimme productie, het internet der dingen (IoT), mobiliteit, supercomputers, softwaretechnologie en -technologie, de cloud, kwantumtechnologie, veerkrachtige, betaalbare en veilige supersnelle 5G- en 6G-netwerken van 5G en 6G, “distributed ledger”-technologieën (DLT’s), robotica, batterijen en internet via satellieten; vraagt de lidstaten en de Commissie in dit verband bijgevolg om een snelle uitvoering van de relevante kernmaatregelen die in de toolbox inzake 5G-cyberbeveiliging worden aanbevolen, en met name om, voor essentiële activa die in de gecoördineerde EU-risicobeoordelingen zijn aangemerkt als kritiek en gevoelig, waar passend de relevante beperkingen toe te passen op aanbieders met een hoog risico; 33. onderstreept de belangrijke rol van de digitale sector bij de transformatie van de industriële sector, aangezien deze schone technologische oplossingen biedt, bijdraagt aan de stroomlijning van industriële processen en de milieueffecten van deze processen beperkt; verzoekt de Commissie, gezien het hoge verbruik van energie en hulpbronnen in verband met ICT, om de potentiële milieueffecten van de grootschalige ontwikkeling van digitale oplossingen te beoordelen en tegelijkertijd het Europese leiderschap op het gebied van zeer energie-efficiënte en circulaire digitale technologieën en datacentra veilig te stellen; verzoekt de Commissie om voorstellen te doen voor concrete manieren waarop digitale oplossingen kunnen bijdragen aan de ecologische transitie en om een methodologie vast te stellen voor het monitoren en kwantificeren van de milieueffecten van digitale technologieën; 34. onderstreept dat gegevens een sleutelrol spelen bij de transformatie van de Europese industrie, en benadrukt het belang van slimme productiegroei en digitalisering; verzoekt de Commissie één Europese digitale en gegevensomgeving in te voeren, interoperabiliteit te waarborgen en te bevorderen, en te zorgen voor de toegankelijkheid en doorstroming van veilige gegevens en software binnen de Unie, tussen sectoren, in ondernemingen van elke omvang en tussen overheidsinstellingen; verzoekt de Commissie bovendien te zorgen voor Europees leiderschap bij het vaststellen van toekomstgerichte normen en het ontwikkelen van toekomstgerichte instrumenten en infrastructuren om gegevens op te slaan en te verwerken en om Europese gegevens in belangrijke sectoren te bundelen, met gemeenschappelijke en interoperabele dataruimten voor de hele Unie; verzoekt de Commissie in dit verband om bijzondere aandacht te besteden aan projecten die gericht zijn op gegevensbeheer en -etikettering, standaardisering van gegevensformaten en gegevensbeveiliging, om gegevens, met name gegevens van overheidsinstanties, op Europese bodem te ontwikkelen en te verwerken, om een beter digitaal belastingstelsel op te zetten waarin winsten worden belast en waarin bedrijven aanzienlijke interactie hebben met gebruikers, en om de Europese normen en certificering inzake cyberbeveiliging verder te ontwikkelen, zodat het concurrentievermogen toeneemt en baanbrekende technologieën worden aangemoedigd, met name voor kritieke infrastructuur, onder meer middels een herziening van de richtlijn netwerk- en informatiebeveiliging en middels de oprichting van een centraal kenniscentrum voor cyberbeveiliging; verzoekt de Commissie bovendien te zorgen voor een eerlijk platform voor handelsbetrekkingen dat ondernemingen in de EU, en met name kmo’s, in staat stelt om op platformen gegenereerde gegevens effectief te gebruiken; 35. erkent het belang van een Europese benadering voor de data-economie, te weten een economie die transparant, betrouwbaar, interoperabel en mensgericht is; verzoekt de Commissie en de lidstaten de versnippering van de verschillende nationale strategieën geleidelijk te verminderen en onevenwichtigheden inzake marktmacht aan te pakken, ter ondersteuning van een EU-brede stroom van gegevens, interoperabiliteit, en het beheer, de bescherming en het (her)gebruik van gegevens; 36. beklemtoont dat er behoefte is aan een Europees rechtskader inzake kunstmatige intelligentie, robotica en aanverwante technologieën, dat de toepassing regelt van ethische beginselen en grondrechten op de ontwikkeling, de implementatie en het gebruik daarvan, evenals de veiligheids- en aansprakelijkheidsaspecten; wijst erop dat het innovatie- en concurrentievermogen van de Europese industrie een horizontaal kader vergt waarin de waarden en beginselen van de Unie tot uitdrukking komen, en dat duidelijke richtsnoeren en rechtszekerheid biedt aan zowel burgers als bedrijven, met inbegrip van bedrijven die buiten de EU gevestigd zijn; 37. is van mening dat alle wetgevingsmaatregelen in het kader van een herziening van het huidige rechtskader inzake intellectuele eigendom zorgvuldig moeten worden overwogen, aangezien deze aanzienlijke gevolgen kunnen hebben voor de nog kwetsbare en onvolgroeide Europese data-economie; is van mening dat er geen eigendomsrechten mogen rusten op de intellectuele eigendom van niet-persoonlijke gegevens die gebruikt en geproduceerd worden met technologieën als kunstmatige intelligentie; 38. verzoekt de Commissie concrete maatregelen op te nemen in het herstelplan om industrieën naar Europa aan te trekken, de repatriëring en diversificatie van Europese industrieën in termen van strategisch belang te vergroten, te versterken en te bevorderen, en, vanuit het oogpunt van klimaatneutraliteit, om de toeleveringsketens te verkorten en te diversifiëren; benadrukt in dit verband hoe belangrijk het is ervoor te zorgen dat de Unie voldoende strategische goederen produceert, zoals medische apparatuur, apparatuur voor gezondheidszorg en hernieuwbare energie, om in tijden van crisis zelfvoorzienend te zijn, en pleit voor het inzetten van stimulansen om dit te bereiken, zoals de verplichting voor sectoren die tijdelijke steun ontvangen om een hogere mate van lokale (EU/EER) productie te kopen; 39. erkent het risico dat de COVID-19-crisis zal leiden tot een toename van economisch nationalisme en protectionisme, hetgeen een groot probleem vormt voor op regels gebaseerde vrije handel en voor mondiale waardeketens, als gevolg van de hernationalisering van de productie en het uiteenvallen van die ketens; vraagt de betrokken partijen hiertoe hun bevoorradingsketens te diversifiëren, te verkorten en duurzamer te maken, zodat ze minder kwetsbaar worden; 40. verzoekt de Commissie in dit verband op te komen voor een open en op regels gebaseerd multilateraal handelsstelsel dat in overeenstemming is met de wereldwijde inspanningen om de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit een halt toe te roepen en met de strenge milieu- en sociale normen van de EU, dat de toegang tot internationale markten voor EU-bedrijven verbetert en dat sterke internationale actoren belet misbruik te maken van hun marktmacht; is van mening dat de Unie in dit verband waar nodig gebruik moet maken van het mededingingsbeleid ten aanzien van ondernemingen uit derde landen, de maatregelen van handelsbeschermingsinstrumenten assertiever moet toepassen om oneerlijke dumping- en subsidiepraktijken systematisch aan te pakken, en de bestaande regeling van handelsbeschermingsinstrumenten moet versterken; 41. verzoekt de Commissie onmiddellijk een tijdelijk verbod voor te stellen op buitenlandse overnames van Europese ondernemingen in strategische sectoren door staatsbedrijven of ondernemingen die banden hebben met regeringen van derde landen; verzoekt de Commissie voorts zich te buigen over wederkerigheid inzake markttoegang, het screeningkader van de Unie voor directe buitenlandse investeringen (DBI) te versterken en systematisch te controleren met als doel de toegang tot strategische industrieën, infrastructuur, sleuteltechnologieën en andere beveiligings- en cyberbeveiligingsactiva te beschermen, en vijandige overnames te blokkeren met als doel het concurrentievermogen veilig te stellen en marktverstoringen op de interne markt te verminderen; verheugt zich in dit verband over het Witboek van de Commissie over het tot stand brengen van een gelijk speelveld wat betreft buitenlandse subsidies; pleit voor een aanzienlijke versterking en de snelle goedkeuring van Verordening (EU) nr. 654/2014 (de handhavingsverordening); benadrukt dat dit een belangrijk instrument is om de belangen van de Unie te beschermen in gevallen waarin derde landen illegale maatregelen vaststellen die schadelijk zijn voor EU-bedrijven; 42. verzoekt de Raad te blijven vorderen in de onderhandelingen over het instrument voor internationale overheidsopdrachten (IPI), die in wederkerigheid en gemeenschappelijke normen voorzien; verzoekt de Commissie passende rechtsinstrumenten voor te stellen om de verstoringen op de interne markt aan te pakken, onder meer in het kader van openbare aanbestedingsprocedures; verzoekt de Commissie in dit verband te overwegen voorrang te geven aan ondernemingen die hun hoofdkantoor, productie en personeel in de Unie hebben en behouden; verzoekt de Commissie om, bij gebrek aan een sterk IPI en aan doeltreffende mondiale regels inzake toegang tot overheidsopdrachten, de invoering te onderzoeken van maatregelen ter ondersteuning van Europese fabrikanten, met name kmo’s, die geconfronteerd worden met toenemende concurrentie van opkomende landen die niet voldoen aan de gemeenschappelijke internationale handelsregels en sociale en milieunormen; 43. is van mening dat een uitgebreide aanpak van de industriestrategie, waarbij alle EU-beleidslijnen worden betrokken, een belangrijke rol kan spelen in economische en “industriële” diplomatie; moedigt de Commissie ertoe aan actief gebruik te maken van het netwerk van kamers van koophandel van de EU in derde landen om nieuwe zakelijke partnerschappen te creëren; 44. is ingenomen met de ambitie om leidende markten te creëren voor ecologisch duurzame en digitale technologieën en innovatieve oplossingen; is van mening dat de financiering van onderzoek en innovatie essentieel is voor innovatieve industriële projecten en digitale capaciteiten, en vindt dat dit hand in hand moet gaan met de huidige analyse door de Commissie van de richtsnoeren voor “belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang” (IPCEI); is van mening dat veerkracht en strategische autonomie moeten worden beschouwd als definiërende criteria en dat IPCEI moeten voldoen aan de digitale doelstellingen en de doelstellingen inzake klimaatneutraliteit van de Unie; vraagt de Commissie de transparantie bij de tenuitvoerlegging van IPCEI’s te vergroten en de deelname van kmo’s te waarborgen; vraagt de Commissie bovendien de ontwikkeling te versnellen van Europese leiders en/of ecosystemen in strategische industriële sectoren die in staat zijn wereldwijd te concurreren en zullen bijdragen tot de totstandbrenging van een klimaatneutrale economie en digitaal leiderschap, zonder dat dit tot concurrentieverstoringen in de Unie leidt of het vertrouwen in de openheid van de markt en de toegang tot de markt ondermijnt; 45. verzoekt de Commissie de werkzaamheden op het gebied van waardeketens voort te zetten door te zorgen voor een adequate follow-up van de voorgestelde acties voor de zes door het strategische forum over IPCEI’s geïdentificeerde strategische waardeketens, en transparante en in alle lidstaten identieke toepassingsvoorwaarden te creëren voor gezamenlijke IPCEI-projecten, om ervoor te zorgen dat deze ten goede komen aan de Unie als geheel; verzoekt de Commissie om gezien de huidige crisis te investeren in projecten met een duidelijke Europese toegevoegde waarde, administratieve processen te vereenvoudigen, de criteria voor kostensubsidiabiliteit uit te breiden en meer middelen vrij te maken; 46. beschouwt het NGEU-initiatief als de pijler van de eerste fase van het industriële herstel van de EU na COVID-19; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het fonds snel in gebruik wordt genomen en eist volledige betrokkenheid van het Parlement bij het besluitvormingsproces en het uitvoeringsproces, om de democratische verantwoordingsplicht te waarborgen en voor zoveel mogelijk transparantie en parlementaire controle te zorgen; eist dat het NGEU, met het oog op een doeltreffende voorafgaande verdeling van de 750 miljard EUR: 47. benadrukt dat het noodzakelijk is een duurzaam en eerlijk herstel te ondersteunen, zodat het welzijn van de burgers ook na de COVID-19-crisis gevrijwaard wordt; is van mening dat het fonds de duurzaamheid en het concurrentievermogen van de Europese industrie moet bevorderen en eerlijke en rechtvaardige digitale en groene industriële transities moet garanderen; 48. is van mening dat de Unie parallel met de huidige crisis een tweede fase van haar industriële strategie moet voorbereiden, om het concurrentievermogen, de ecologische duurzaamheid en de digitalisering van haar industrieën te waarborgen en te zorgen voor veerkracht op de lange termijn op maatschappelijk verantwoorde basis; herinnert eraan dat de rol van de lidstaten van cruciaal belang zal zijn voor een succesvol herstel waarbij de beperkte middelen van de EU ten volle worden benut, en dat het industriebeleid een horizontale taak moet worden voor de Commissie; 49. is van mening dat de Unie een industriële strategie vereist die de bescherming van de gezondheid van het milieu en de biodiversiteit omvat, en benadrukt dat de klimaatneutrale transformatie van onze industrie moet worden versneld; benadrukt dat investeringen verenigbaar moeten zijn met de doelstellingen inzake klimaatneutraliteit voor 2050, aangezien anders het risico bestaat van het ontstaan van waardeloze activa en lock-in-effecten in op fossiele brandstoffen gebaseerde en milieuonvriendelijke technologieën; 50. benadrukt dat voor een daadwerkelijk effectieve Europese industriestrategie en een effectief Europees industriebeleid moet worden uitgegaan van ambitieuze klimaatactie en -doelstellingen op basis van de klimaatwet, met een routekaart om de toekomst van de industrie vorm te geven waarbij alle sectoren een bijdrage leveren om de doelstelling van klimaatneutraliteit zo spoedig mogelijk en uiterlijk tegen 2050 te bereiken; 51. onderstreept dat de nieuwe industriestrategie moet worden afgestemd op de doelstelling van een klimaatneutrale economie tegen 2050, waarbij tegelijkertijd wordt benadrukt dat het Europese klimaatbeleid gebaseerd moet zijn op bewijs; 52. beklemtoont dat er een aanzienlijk potentieel is op de binnenlandse en mondiale markten voor emissievrije en emissiearme technologieën, hernieuwbare energiebronnen, en duurzame producten, processen en diensten in de hele waardeketen, van grondstoffen tot energie-intensieve industriële sectoren, de maakindustrie en de sector industriële dienstverlening; is bovendien van mening dat de klimaatwet in hoge mate zal bijdragen tot het stroomlijnen van de inspanningen om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, door de klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050 vast te leggen in de wetgeving van de Unie; is van mening dat een holistischer en systematischer beleidskader ook nodig is om te zorgen voor beleidssamenhang in al het beleid van de Unie, evenals voor zekerheid voor investeerders en regelgevingsvoorspelbaarheid op de lange termijn en voor een coherente, transparante en inclusieve governancebenadering op alle beleidsterreinen, zodat de weg wordt geëffend voor een duidelijke en voorspelbare strategie voor de Europese industrie; 53. is ingenomen met het voorstel voor een industrieel forum; verzoekt de Commissie verder te werken aan de oprichting van dit forum en binnen het kader van het forum een dialoog tot stand te brengen met een evenwichtige vertegenwoordiging van alle relevante wetenschappelijke deskundigen, organisaties en belanghebbenden, met inbegrip van het maatschappelijk middenveld, consumentenorganisaties en vakbonden, met als doel onafgebroken toe te zien op en regelmatig verslag uit te brengen over de voortgang van de afzonderlijke industriële sectoren op EU-niveau ten aanzien van de uiterlijk in 2050 te verwezenlijken doelstellingen inzake klimaatneutraliteit, en de Commissie te adviseren over de bijdrage van investeringen tot en de coherentie van investeringen met de milieu- en klimaatdoelstellingen van de EU, in overeenstemming met de verordening inzake de governance van de energie-unie; 54. is van mening dat alle sectoren moeten bijdragen tot de verwezenlijking van de klimaatdoelstellingen van de Unie en onderstreept in dit verband dat de Commissie sectorspecifieke strategieën moet ontwikkelen, met inbegrip van de acties die nodig zijn om deze doelstellingen te bereiken en om beleidssamenhang te waarborgen; dringt aan op de snelle afbouw van fossiele brandstoffen en wijst op de noodzaak om een uitermate efficiënt en klimaatneutraal energiesysteem te creëren met internationaal competitieve prijzen voor industrieën; benadrukt de rol van schone, duurzame en betaalbare energie en grondstoffen bij de overgang naar zeer energie-efficiënte en klimaatneutrale economieën; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat het gebruik van energiebronnen zoals aardgas slechts van tijdelijke aard is, gezien de doelstelling om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te verwezenlijken; onderstreept dat verdere integratie van de energiemarkt van de EU een belangrijke rol zal spelen bij het verbeteren van de betaalbaarheid en de zekerheid van de energievoorziening; onderstreept in dit verband dat de ontwikkeling en integratie van hernieuwbare capaciteit in de energiemix moet worden versneld, en dat de uitrol van waterstofproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen moet worden bevorderd, als potentiële baanbrekende technologie voor sectoren waar de transitie moeilijk te verwezenlijken is; verwelkomt de vorming van de Alliantie voor schone waterstof en de Alliantie voor een koolstofarme industrie; benadrukt dat het onderzoek naar grootschalige productie van waterstof en groene brandstoffen en naar decarbonisatietechnologieën zoals infrastructuur voor koolstofafvang en -opslag in industriële processen, bio-energiecentrales en productiefaciliteiten moet worden versneld met het oog op de energietransitie, en dat ook de mogelijkheid van het gebruik van geothermische energiebronnen moet worden onderzocht; herhaalt dat hiertoe op grote schaal betaalbare en schone energie nodig is, alsook ondersteunende infrastructuur, in overeenstemming met de decarbonisatiebehoeften van energie-intensieve industrieën; 55. roept de EU-instellingen, lidstaten, regio’s, industrie en alle andere relevante actoren ertoe op om samen te werken aan het verbeteren van de Europese energie-efficiëntie, in de Unie leidende markten voor klimaatrelevante technologieën en innovaties te creëren, en investeringen in energie-infrastructuur als prioritair te beschouwen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat er beter gebruik wordt gemaakt van de EIB, als de “klimaatbank” van de Unie, om de duurzame financiering voor de publieke en private sector te verbeteren en ondernemingen te helpen om koolstofarm te worden; 56. benadrukt dat de grootschalige toepassing van kostenconcurrerende hernieuwbare-energievoorzieningen in alle sectoren van de economie vereist is; erkent dat de EU 40 % van alle octrooien wereldwijd op het gebied van hernieuwbare energie bezit, en benadrukt dat zij haar leidende positie op het gebied van doorbraaktechnologieën voor hernieuwbare energie moet behouden; benadrukt in dit verband dat de ontwikkeling van een robuust industrieel beleid voor hernieuwbare energie – dat zich zowel richt op de vraag- als de aanbodzijde van de markt en de integratie van de sector voor hernieuwbare energie mogelijk maakt – voor Europa van cruciaal belang is om de zekerheid van de energievoorziening op de lange termijn, haar technologisch leiderschap en haar strategische autonomie te waarborgen; vraagt de Commissie met klem om hernieuwbare-energietechnologieën aan te merken als een essentiële strategische waardeketen en als een industrieel ecosysteem dat in aanmerking komt voor financiering uit de strategische investeringsfaciliteit, en op gepaste wijze wordt vertegenwoordigd in het toekomstige industriële forum; benadrukt de noodzaak om steunmaatregelen uit te werken voor de ontwikkeling van technologieën voor hernieuwbare energie in Europa en om te zorgen voor een gelijk speelveld voor producenten binnen en buiten de Unie; 57. benadrukt dat de Europese industrie alleen concurrerend kan zijn als zij wordt ondersteund door een efficiënt, duurzaam en onderling volledige verbonden vervoers-, digitaal en energie-infrastructuurnetwerk; roept op tot de ontwikkeling van een investeringsbeleid voor de lange termijn gericht op versterking en vernieuwing van de infrastructuur en vermindering van de administratieve belemmeringen die een hindernis vormen voor de snelle ontwikkeling van de trans-Europese netwerken; vraagt om meer middelen voor de Connecting Europe Facility in de drie sectoren, om de investeringen in infrastructuur, interconnecties, digitalisering en slimme netten een impuls te geven, overeenkomstig de doelstellingen van de Europese Green Deal; benadrukt het belang om projecten van gemeenschappelijk Europees belang in gang te zetten en de verordening inzake trans-Europese energienetwerken (TEN-E) zo spoedig mogelijk te herzien; 58. wijst op het potentieel van een circulaire economie zonder vervuiling om de economie van de Unie te moderniseren, haar energie- en hulpbronnenverbruik terug te dringen, prioriteit te geven aan afvalpreventie, stimulansen te bieden voor innovatie, en hele industriële sectoren en hun waardeketens, producten, productieprocessen en bedrijfsmodellen om te vormen, waardoor de dematerialisering en detoxificatie van de economie van de Unie wordt bevorderd, Europa minder afhankelijk wordt van primaire materialen en tegelijk innovatie wordt gestimuleerd, inclusief de oprichting van markten voor emissievrije, koolstofarme en hernieuwbare oplossingen ter vervanging van fossiele brandstoffen en materialen, en de ontwikkeling van milieuvriendelijke oplossingen; wijst op de sterke synergieën tussen klimaatactie en de circulaire economie, met name in energie- en hulpbronnenintensieve en renovatie-industrieën, en benadrukt dat sectoren verschillende decarbonisatietrajecten en -uitgangsposities hebben; benadrukt het potentieel van de circulaire bio-economie en de houtverwerkende industrie voor het bevorderen van een concurrerende en duurzame industrie; 59. herinnert eraan dat in het kader van het Europese klimaat- en energiebeleid hoge volumes metalen en mineralen zijn vereist voor zijn strategische technologieën; is bezorgd over het feit dat Europa in hoge mate afhankelijk is van andere delen van de wereld voor de toevoer van tal van deze metalen en mineralen en zelfs geleidelijk zijn mondiale aandeel verliest wat betreft materialen waarvoor het industriële capaciteit heeft; benadrukt dat de autonomie van Europa in strategische sectoren niet kan worden verwezenlijkt zonder een concurrerend en duurzaam EU-ecosysteem voor basis-, hoogwaardige en kritieke materialen uit primaire en secundaire bronnen; wijst in dit opzicht op het belang van het actieplan voor de circulaire economie, maar benadrukt dat Europa zijn capaciteit voor alle stadia in de grondstoffenketen moet vergroten, van winning, recycling, uitsmelten en raffinage tot verwerking; is van mening dat het toepassingsgebied van het actieplan en de alliantie voor kritieke grondstoffen zich niet mag beperken tot kritieke grondstoffen en gericht moet zijn op de ontwikkeling van een geïntegreerd ecosysteem voor de volledige waaier aan materialen, metalen en mineralen die voor de industriële transitie vereist zijn; 60. verzoekt de Commissie om een Europese export- en importstrategie te ontwikkelen voor technologieën voor hernieuwbare energie en hulpbronnen- en energie-efficiënte technologieën; 61. onderstreept het potentieel van sectorkoppeling en interconnectie van energieverbruikende sectoren zoals gebouwen en vervoer, en is in dit verband ingenomen met de mededeling van de Commissie over de integratie van energiestelsels; 62. dringt aan op een aanzienlijke financieringslijn voor de energievernieuwing van gebouwen met het oog op het geplande initiatief voor een “renovatiegolf”, waarvoor de noodzakelijke financiële middelen beschikbaar kunnen worden gesteld in het kader van het herstelplan; benadrukt dat in de context van het op handen zijnde voorstel betreffende de renovatiegolf en in de context van de verplichting voor de lidstaten om langetermijnstrategieën op te stellen voor de totstandbrenging van een uiterst energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand, absolute voorrang moet worden gegeven aan het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, zodat grondige renovaties en de vervanging van inefficiënte verwarmings- en koelsystemen die op fossiele brandstoffen werken, voorop komen te staan; onderstreept dat geïntegreerde programma’s voor grondige renovatie die betrekking hebben op hele gemeenten of districten, tegen lagere kosten en sneller kunnen worden uitgevoerd, het geen in het voordeel is van de consument en de energiekosten verlaagt; 63. wijst erop dat procesverwarming en -koeling een van de belangrijkste vormen van energieverbruik in de industriële sector blijft; onderstreept bijgevolg dat, om de inspanningen voor de verlaging van de uitstoot van broeikasgassen in de industrie te versnellen, het potentieel inzake energie-efficiëntie bij industriële verwarming en koeling optimaal moet worden benut, iets waartoe een toenemend gebruik van hernieuwbare energie op basis van elektriciteit en warmtepompen, een beter gebruik van industriële clusters en symbiose in veel sectoren aanzienlijk kunnen bijdragen; 64. wijst op het potentieel van groene mobiliteit voor het scheppen van nieuwe banen, het stimuleren van de Europese industrie en het ondersteunen van investeringen gericht op de uitbreiding van duurzame vervoersinfrastructuur, en merkt op dat hiermee een multiplicatoreffect kan worden bereikt, middels het plaatsen van bestellingen bij een vrede waaier aan entiteiten — contractanten, onderaannemers, leveranciers en hun onderaannemers —, en de emissies van de vervoerssector kunnen worden verlaagd; onderstreept de noodzaak om de Europese Alliantie voor batterijen sneller ten uitvoer te leggen teneinde het potentieel van de strategische waardeketen op dit gebied te benutten, de mogelijkheden voor innovatieve, lokaal geproduceerde batterijen en voor het recyclen van metaal in Europa te vergroten, Europese meerwaarde te creëren, bij te dragen tot het concurrentievermogen van de Europese auto-industrie en de transitie naar een gedecarboniseerd elektriciteitssysteem te vergemakkelijken; vraagt om meer investeringen in hogesnelheidstreinverbindingen, in de renovatie van intercitynetwerken en in emissiearm en -vrij openbaar vervoer; benadrukt de noodzaak om groene mobiliteit te bevorderen door te investeren in een betere infrastructuur, zoals een uitgebreid netwerk van laadstations; is van mening dat een hogere dichtheid van laadstations de voorwaarden zal scheppen voor een aanzienlijke en snellere groei van de markt voor elektrische voertuigen (EV’s), hetgeen een positief effect zal hebben op onze milieu- en koolstofvoetafdruk; verzoekt de Commissie een strategie voor de grootschalige uitrol van snelle oplaadinfrastructuur voor EV’s te presenteren, om het gebruik van EV’s door consumenten te bevorderen door hun zekerheid te verschaffen over het potentieel van de technologie en toegang te bieden tot een wijdvertakt netwerk van compatibele laadinfrastructuur, en om de Europese auto-industrie te ondersteunen; 65. is van mening dat Europa voor een succesvolle energietransitie een aanzienlijke hoeveelheid betaalbare koolstofvrije/koolstofarme en hernieuwbare energie nodig heeft, die onder meer uit derde landen afkomstig is en gebruik maakt van ondersteunende infrastructuur; dringt erop aan dat strategische initiatieven binnen de EU evenals het energiebeleid centraal komen te staan in het buitenlands en nabuurschapsbeleid van de Unie, en pleit onder meer voor financiële steun voor op hernieuwbare energiebronnen gebaseerde waterstof- en groenestroomallianties; is van mening dat die allianties ook onderdeel moeten zijn van handelsovereenkomsten; benadrukt het belang van sterke allianties met het oog op de schaarste aan en de duurzame aankoop van hulpbronnen en grondstoffen; 66. herinnert aan het masterplan van de EU uit 2019 voor een concurrerende transformatie van energie-intensieve industrieën, waarmee de transitie werd benaderd met behoud van het concurrentievermogen van Europese ondernemingen; verzoekt de Commissie uitvoering te geven aan haar aanbeveling om importen uit derde landen die niet aan de EU-milieunormen voldoen te vervangen en een hoger klimaatambitieniveau bij de mondiale handelspartners van de EU te bevorderen; 67. dringt aan op een herziening van de EU-regeling voor de handel in emissierechten (EU-ETS) in overeenstemming met de klimaatdoelstellingen, en op een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (CBAM) om bij te dragen aan een slimme terughaalstrategie van de maakindustrie en kortere waardeketens; onderstreept de potentieel belangrijke rol van een CBAM bij het voorkomen van koolstoflekkage; 68. wijst erop dat meer dan de helft van het mondiale bbp afhankelijk is van de natuur en de diensten die zij levert, waarbij diverse sectoren uiterst afhankelijk zijn van de natuur; merkt op dat ruim 90 % van het verlies aan biodiversiteit en waterstress wordt veroorzaakt door de winning en verwerking van hulpbronnen; benadrukt dat het Europees industriebeleid moet overeenstemmen met de doelstellingen van de biodiversiteitsstrategie voor 2030; 69. onderstreept dat volgens de “één gezondheid”-benadering het behoud van natuurlijke ecosystemen van fundamenteel belang is voor het waarborgen van de eerste levensbehoeften van de mens, zoals drinkwater, schone lucht en vruchtbare bodems; dringt aan op de snelle ontwikkeling van betrouwbare indicatoren voor het beoordelen van de gevolgen voor de biodiversiteit en het waarborgen van de progressieve vermindering van de verontreiniging als beschreven in de biodiversiteitsstrategie van de EU; 70. wijst erop dat de industrie nog steeds in hoge mate verantwoordelijk is voor de vervuiling van het milieu, waarbij verontreinigende stoffen in lucht, water en bodem worden geloosd; onderstreept de rol van de richtlijn inzake industriële emissies bij het vaststellen van verplichtingen voor grote installaties ter vermindering van de uitstoot van verontreinigende stoffen; ziet uit naar het komende actieplan om de lucht- water- en bodemvervuiling tot nul terug te brengen en de herziening van de richtlijn inzake industriële emissies, die moeten leiden tot een aanzienlijke vermindering van de industriële verontreiniging; 71. benadrukt het belang van de regionale dimensie van het industriebeleid, aangezien de economische verschillen tussen regio’s hardnekkig zijn en nog dreigen toe te nemen door de effecten van de COVID-19-crisis; onderstreept dat er, om de achteruitgang van regio’s te verhinderen en te verzachten, in regionale herontwikkelingsplannen moet worden gewerkt aan duurzame transformatiestrategieën, waarin economische revitaliseringsprogramma’s worden gecombineerd met actieve werkgelegenheidsprogramma’s; verzoekt de Commissie nauw samen te werken met de lidstaten bij het opstellen van prognoses voor de vaardigheden die op de middellange en lange termijn nodig zijn op de arbeidsmarkt; 72. wijst in dit verband op het belang van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) ter ondersteuning van de schepping van hoogwaardige banen met fatsoenlijke lonen, het concurrentievermogen van bedrijven, duurzame economische ontwikkeling, en de modernisering en verbetering van onderwijs-, opleidings- en gezondheidszorgstelsels; 73. wijst op de noodzaak om een eerlijke, inclusieve en rechtvaardige transitie te ondersteunen en op de noodzaak om sociale en economische ongelijkheden aan te pakken op een manier die verder gaat dan omscholing en het scheppen van nieuwe banen in nieuwe economische sectoren, met als doel te garanderen dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten en dat geen enkele werknemer van de arbeidsmarkt wordt uitgesloten; is van oordeel dat een goed opgezet mechanisme voor een rechtvaardige transitie, dat een fonds voor een rechtvaardige transitie omvat, een belangrijk instrument zal zijn om de dubbele transitie te vergemakkelijken en de ambitieuze doelstellingen inzake klimaatneutraliteit te bereiken; benadrukt dat, met het oog op een inclusievere transitie en voor het opvangen van de sociale impact van de transitie, de deelname van alle lokale belanghebbenden vereist is bij de uitwerking en uitvoering van de territoriale plannen voor een rechtvaardige transitie, inclusief vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en gemeenschappen; onderstreept dat investeringen in duurzame technologie in dit verband een belangrijke rol vervullen ter ondersteuning van de economische ontwikkeling op lange termijn van regio’s; benadrukt dat consistente financiering van het mechanisme voor een rechtvaardige transitie, onder meer via aanzienlijke aanvullende begrotingsmiddelen, een cruciaal onderdeel is voor de succesvolle tenuitvoerlegging van de Europese Green Deal; 74. meent dat de interregionale samenwerking gericht op duurzame en digitale transformatie, zoals het geval is bij de strategieën voor slimme specialisatie, moet worden versterkt om een impuls te geven aan regionale ecosystemen; verzoekt de Commissie dan ook de ontwikkeling te ondersteunen van instrumenten die een duidelijke routekaart kunnen bieden voor regio’s met een op maat gemaakte aanpak om industrieel leiderschap te verzekeren; 75. is van mening dat de industriële transformatie aanzienlijk meer inspanningen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling vereist, alsook de integratie van nieuwe kennis en innovatie in bestaande markten en het gebruik ervan bij de creatie van nieuwe markten; onderstreept dat innovatie een van de drijfveren is voor toonaangevende industriële ecosystemen en dat dit tot uiting moet komen in meer steun voor innovatie- en ondernemerscapaciteiten in elke fase van de innovatiecyclus; onderstreept de noodzaak om de uitgaven voor onderzoek en met name kwalitatief hoogstaand openbaar onderzoek, ontwikkeling en innovatie te verhogen, aangezien dit essentiële elementen zijn voor de verwezenlijking van de dubbele transitie en de verbetering van de strategische autonomie en het concurrentievermogen op lange termijn van de Unie; roept de lidstaten er in dit verband toe op zich te houden aan hun toezegging om 3 % van hun bbp te investeren in onderzoek en ontwikkeling, zodat de Unie haar leidende rol onder de mondiale concurrenten behoudt; betreurt het huidige gebrek aan innovatiecapaciteit in kmo’s als gevolg van een tekort aan risicokapitaal, de kosten en complexiteit van administratieve procedures, een tekort aan adequate vaardigheden en een gebrek aan toegang tot informatie; 76. onderstreept de noodzaak om de begroting voor programma’s ter ondersteuning van de industriële transformatie van de Unie te verhogen, en herinnert er daarom aan dat het Parlement pleit voor het verhogen van de begroting voor Horizon Europa tot 120 miljard EUR, het waarborgen van de samenhang van het programma met de doelstellingen van de Unie inzake klimaatneutraliteit, en het ondersteunen van InvestEU en Digitaal Europa aan de hand van geschikte financieringsinstrumenten voor de marktontwikkeling van baanbrekende technologieën en innovaties, waarbij ook synergieën tussen regionale, nationale, Europese en particuliere financieringsbronnen worden bevorderd; vraagt om doeltreffende steun voor de Europese Innovatieraad (EIC) en het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT) en pleit voor een versterking van hun mandaat; dringt erop aan dat een aanzienlijk deel van de middelen die in het kader van Horizon Europa beschikbaar zijn voor kmo’s, wordt gebruikt via de EIC en de samenwerkende onderdelen van het programma, met als doel nieuwe oplossingen te creëren en zowel incrementele als disruptieve innovatie te bevorderen; steunt de oprichting van Europese partnerschappen in het kader van Horizon Europa om particuliere investeringen aan te trekken ter bevordering van de overdracht van kennis, technologieën en innovatie van onderzoekscentra en universiteiten naar het industriële proces, gebruik makend van de regeling voor industriële ecosystemen, en met het oog op de ondersteuning van het herstel en van de groene en digitale transitie; verzoekt de Commissie bovendien ervoor te zorgen dat deze partnerschappen op transparante en inclusieve manier functioneren, met name wat betreft hun strategische onderzoeksagenda en jaarlijkse werkprogramma’s; benadrukt voorts dat de partnerschappen vrij moeten zijn van belangenconflicten en een werkelijke toegevoegde waarde moeten garanderen voor de samenleving; 77. meent in dit verband eveneens dat een beter voorbereide en veerkrachtiger maatschappij essentieel is om ingrijpende gebeurtenissen op Europees of mondiaal niveau het hoofd te bieden en om op deze gebeurtenissen te reageren met uitgebreide beleidsmaatregelen, en is van mening dat gecoördineerde investeringen in O&O in dit opzicht van cruciaal belang zijn; verzoekt de Commissie hiertoe steun te verlenen aan het opzetten van een specifiek instrument voor pandemieparaatheid en maatschappelijke veerkracht, aangezien een dergelijk instrument de voorwaarden zou scheppen voor betere coördinatie op EU-niveau, prioritaire gebieden in kaart zou brengen en acties zou lanceren die medisch toponderzoek en gecoördineerde O&I-investeringen vereisen; 78. benadrukt het belang van een op onderzoek gebaseerde farmaceutische industrie als cruciale factor voor het veiligstellen van een hoogwaardige productie en van de aanvoer van betaalbare geneesmiddelen voor alle patiënten die daaraan behoefte hebben, voor het versterken van innovatie in de Unie en van de veerkracht en paraatheid van de Unie, en voor het aangaan van toekomstige uitdagingen; herhaalt dat er een plan ter beperking van het risico op geneesmiddelentekorten moet worden vastgesteld teneinde het hoofd te bieden aan potentiële kwetsbaarheden van en risico’s voor de toeleveringsketen van essentiële geneesmiddelen, toekomstige innovaties te garanderen voor het voorzien in onvervulde behoeften, en de veerkracht, alertheid en paraatheid van gezondheidsstelsels te ondersteunen met het oog op toekomstige uitdagingen, waaronder pandemieën; 79. benadrukt de rol van sleuteltechnologieën bij het opbouwen van technologische en innovatieve capaciteit in de hele EU; verzoekt de Commissie Horizon Europa en haar industriële strategie af te stemmen op de ontwikkeling, opschaling en commercialisering van baanbrekende technologieën en innovaties in de Unie, teneinde de kloof tussen innovatie en marktintroductie te overbruggen, door risicofinanciering te verstrekken voor beginnende technologie en demonstratieprojecten en door vroege waardeketens te ontwikkelen, in de eerste plaats ter ondersteuning van producten, technologieën, processen, diensten en bedrijfsmodellen op commerciële schaal, die ingang kunnen vinden op de markt, emissiearm of -loos zijn, hernieuwbaar, energie- en hulpbronnenefficiënt en circulair, evenals ter ondersteuning van de ontwikkeling van onderzoeksinfrastructuur, onder meer met het oog op het dichten van de huidige kloven tussen de lidstaten; moedigt de Commissie en de lidstaten ertoe aan om centrale loketten te creëren met maatwerkinformatie over de financieringsmogelijkheden voor industriële demonstratieprojecten voor doorbraaktechnologieën; 80. verzoekt de Commissie zich te buigen over maatregelen om het potentiële verlies aan kennis en innovatie tijdens de huidige crisis tegen te gaan, onder meer door middel van instrumenten ter ondersteuning van ondernemingen die tijdelijk kenniswerkers delen met openbare onderzoeksinstellingen en universiteiten, teneinde publiek-privaat onderzoek naar publieke prioriteiten mogelijk te maken en de werkgelegenheid en innovatiecapaciteit in crisistijd te behouden; 81. verzoekt de Commissie samen met de lidstaten mogelijke fiscale stimulansen te ontwikkelen om investeringen in O&O, die vanwege de COVID-19-crisis drastisch zijn afgenomen, te bevorderen; 82. verzoekt de Commissie om het innovatievermogen van Europese bedrijven te blijven ondersteunen aan de hand van een uitgebreide regeling inzake intellectuele eigendom (IER), die de flexibiliteit bij het verlenen van licenties vergroot, zodat hun O&O-investeringen op doeltreffende wijze beschermd blijven en er een eerlijk rendement wordt gewaarborgd, en zodat bedrijven open technologienormen blijven ontwikkelen die de mededinging en keuzemogelijkheden bevorderen en de deelname van EU-bedrijven aan de ontwikkeling van sleuteltechnologieën ondersteunen; 83. erkent dat een krachtig en evenwichtig kader voor intellectuele-eigendomsrechten een cruciale basis vormt voor het Europese concurrentievermogen, teneinde bedrijfsspionage en namaak te bestrijden; verzoekt de Commissie dan ook dit kader te behouden en te versterken; beklemtoont dat het noodzakelijk is gelijke tred te houden met de VS en China op het gebied van stimulansen voor intellectuele eigendom in het domein van de biowetenschappen, om ervoor te zorgen dat Europa een aantrekkelijke locatie blijft voor investeringen in O&O en industriële ontwikkeling; verzoekt de Commissie het wereldvermaarde IER-systeem van Europa te behouden en te ontwikkelen door sterke bescherming van IER, alsook stimulansen en beloningsmechanismen voor O&O te bevorderen om investeringen aan te trekken in de ontwikkeling van toekomstige innovaties die de maatschappij ten goede komen; is ingenomen met de aankondiging van een actieplan inzake intellectuele eigendom dat de Europese bijdrage aan de ontwikkeling van normen zou kunnen bevorderen; pleit voor duurzame productie en werkgelegenheid en voor een verbetering van de aantrekkelijkheid en reputatie van hoogwaardige EU-producten wereldwijd; verzoekt de Commissie de overdracht van cruciale milieu- en klimaattechnologieën naar ontwikkelingslanden aan te moedigen door open licenties voor dergelijke technologieën te verlenen; 84. verzoekt de Commissie het Europees eenheidsoctrooi zo snel mogelijk in te voeren, zoals voorzien door de Overeenkomst betreffende een eengemaakt octrooigerecht van 19 februari 2013; 85. wijst op het belang van alomvattende en doeltreffende algemene governance voor de industriële transformatie, die voor samenhang met de relevante EU-wetgeving en -strategieën zorgt, in het bijzonder de doelstellingen van de Europese Green Deal, hetgeen van cruciaal belang is voor het welslagen ervan; is ingenomen met de identificatie van 14 ecosystemen door de Commissie en de alomvattende benadering om alle in een waardeketen werkzame actoren bijeen te brengen teneinde Europees leiderschap in strategische sectoren en concurrentievermogen op mondiaal niveau te bevorderen; onderstreept dat moet worden gewaarborgd dat kmo’s binnen elk ecosysteem zullen gedijen; merkt op dat het nodig is te zorgen voor transparantie van de geïdentificeerde industriële ecosystemen, met name wat betreft de criteria waaraan moet worden voldaan om te worden beschouwd als onderdeel van een ecosysteem, de exacte uitsplitsing naar type actor in elk geïdentificeerd ecosysteem, informatie over uitkomsten en besproken onderwerpen en de rol van het industrieel forum en de industriële allianties ten aanzien van deze ecosystemen; benadrukt dat het maatschappelijk middenveld, consumentenorganisaties en vakbonden voldoende moeten worden betrokken bij de vaststelling van zowel de overkoepelende als de sectorale industriële strategieën en prioriteiten; benadrukt dat ecosystemen alle schakels met de waardeketens moeten omvatten, met inbegrip van kmo’s, en benadrukt dat kmo’s integraal deel moeten uitmaken van de oprichting van industriële allianties en hun productieketens; benadrukt dat er voor de allianties toereikende financieringsinstrumenten nodig zijn; 86. is van mening dat ecosystemen belangrijke componenten zullen zijn van de volgende industriële revolutie, door geavanceerde en slimme productiemethoden in te zetten en door te zorgen voor betaalbare, schone, duurzame en veilige energie en voor de nodige energie-infrastructuur, transformerende productiemethoden en dienstverleningsmethoden; vraagt dat de ecosystemen worden geanalyseerd om voor elke sector de behoeften op het gebied van de transitie te evalueren en om een transitieplan te helpen vaststellen; is bovendien van mening dat het ondersteunen van de samenwerking tussen de industrie, de academische wereld, kmo’s, start-ups en scale-ups, vakbonden, het maatschappelijk middenveld, organisaties van eindgebruikers en alle andere belanghebbenden van cruciaal belang zal zijn voor het oplossen van tekortkomingen van de markt en voor het overbruggen van de kloof tussen een idee en de verwezenlijking ervan, waarbij de bescherming van werknemers wordt gewaarborgd, ook in gebieden die nog niet door industriële belangen worden bestreken maar die een grote maatschappelijke meerwaarde bieden; vraagt dat bij de governance van deze ecosystemen alle relevante belanghebbenden worden betrokken uit de industriële sectoren die essentieel zijn om de groene en digitale transitie waar te maken; is van mening dat ecosystemen een rol moeten spelen bij de vaststelling van oplossingen en van maatregelen die nodig zijn om de Europese industriële strategie ten uitvoer te leggen en robuuste Europese waardeketens te bevorderen die cruciaal zijn voor de tweevoudige groene en digitale transitie; 87. beklemtoont dat investeringen in essentiële waardeketens een cruciale rol zullen spelen bij het behouden van onze strategische autonomie in de toekomst; is van mening dat er prioriteit moet worden verleend aan investeringen in industriële sectoren die van vitaal belang zijn voor onze strategische autonomie, zoals veiligheid, defensie, klimaatrelevante technologieën, voedselsoevereiniteit en gezondheid; wijst met name nogmaals op het belang van de farmaceutische industrie bij het waarborgen van toekomstige innovatie om onvervulde behoeften aan te pakken, en bij het ondersteunen van de veerkracht, het reactievermogen en de paraatheid van gezondheidszorgstelsels in het licht van toekomstige uitdagingen, waaronder pandemieën; 88. onderstreept het belang van de sector hernieuwbare energie als een strategische sector voor het versterken van het concurrentievoordeel van de EU, het bereiken van veerkracht op lange termijn, het waarborgen van de energiezekerheid, en het versterken van de industrie; wijst voorts op de bijdrage van de sector hernieuwbare energie aan het scheppen van nieuwe lokale banen en handelsmogelijkheden, met name voor kmo’s, aan het stimuleren van de productie van apparatuur, en aan het verlagen van de energiekosten en het verbeteren van het kostenconcurrentievermogen; 89. wijst erop dat de auto-industrie hard is getroffen door de COVID-19-crisis, waardoor ondernemingen en werknemers gedwongen worden om zich snel aan te passen aan veranderende toeleveringsketens en nieuwe gezondheids- en veiligheidseisen, bovenop het transformatieproces dat de sector al voor de pandemie was begonnen; is van mening dat de overgang naar slimme en schonere mobiliteit van essentieel belang is gezien we evolueren naar een klimaatneutrale, digitale en veerkrachtigere economie, en dat dit ook moet worden beschouwd als een kans om groene groei en schone banen te genereren, uitgaande van het wereldwijde concurrentievoordeel van de Europese industrie op het gebied van voertuigtechnologieën; verzoekt de Commissie prioriteiten te stellen op het gebied van onderzoek en innovatie, digitalisering en de steun voor startende ondernemingen, micro-ondernemingen en kmo’s, ook in de auto-industrie; 90. benadrukt dat ook de toeristische sector zwaar wordt getroffen door de COVID-19-crisis, en verzoekt de Commissie prioriteiten vast te stellen met betrekking tot het helpen en bevorderen van het herstel van deze sector, die in grote mate bijdraagt aan het bbp van de EU en aan het concurrentievermogen van de Unie; verzoekt de Commissie de samenwerking tussen lidstaten en regio’s te bevorderen om mogelijkheden te creëren voor nieuwe investeringen en verdere innovaties, teneinde een Europees toeristisch ecosysteem tot stand te brengen dat duurzaam, innovatief en veerkrachtig is en de rechten van werknemers en consumenten beschermt; 91. wijst op het potentieel van de culturele en creatieve sectoren voor innovatie door te fungeren als katalysator voor verandering, uitvindingen en vooruitgang in andere sectoren teweeg te brengen; merkt op dat innovatieve economische sectoren voor het behouden van hun concurrentievoordeel in toenemende mate afhankelijk zijn van creativiteit; merkt daarnaast op dat met de opkomst van in toenemende mate complexe, creatieve en onderling verweven bedrijfsmodellen de culturele en creatieve sectoren steeds vaker een doorslaggevende rol spelen bij het ontwerp van producten en diensten; is daarom van mening dat Europa gebruik moet maken van zijn creatieve en culturele hulpbronnen, en verzoekt de Commissie en de lidstaten om voldoende oog te hebben voor de culturele en creatieve sectoren bij de ontwikkeling van een alomvattend, samenhangend en langetermijnbeleidskader voor de industrie, onder meer door deze sectoren toegang tot financiering en financieringsprogramma’s te verlenen; 92. onderstreept het belang van het ruimtevaartbeleid van de EU, met name met het oog op verbetering van de ruimtevaartcapaciteit van de Europese industrie en het benutten van de mogelijke synergieën met andere belangrijke sectoren en beleidsgebieden, met name om geavanceerde technologieën te ontwikkelen en de industriële transformatie te ondersteunen; 93. wijst op de bijdrage van de chemische industrie aan tal van strategische waardeketens en aan de productie van koolstofneutrale, hulpbronnenefficiënte en circulaire technologieën en oplossingen; pleit voor een duurzaam beleid voor chemische stoffen, dat in overeenstemming is met de industriestrategie; 94. verzoekt het Europees Milieuagentschap samen met het Europees Agentschap voor chemische stoffen een verslag op te stellen over chemische stoffen in het Europese milieu. is van mening dat dit verslag een beoordeling moet inhouden van de systemische aard van gevaarlijke chemische stoffen in de Europese productie- en consumptiesystemen, het gebruik ervan in producten, het voorkomen ervan in het Europese milieu en de erdoor toegebrachte schade aan de menselijke gezondheid en ecosystemen; 95. benadrukt dat een goed functionerende en concurrerende farmaceutische en medischehulpmiddelensector een centrale rol speelt bij het waarborgen van een duurzame toegang tot geneesmiddelen voor patiënten en een hoog niveau van gezondheidszorg voor patiënten in de EU; is van mening dat de Commissie de dialoog met de lidstaten en alle betrokken belanghebbenden moet bevorderen door de instelling van een farmaceutisch forum onder toezicht van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) teneinde een uitgebreide discussie mogelijk te maken over problemen in verband met onder meer farmaceutische duurzaamheid en de invoering van nieuwe technologieën in de gezondheidszorg; benadrukt dat bij het opzetten van dit forum rekening moet worden gehouden met de verschillende nationale benaderingen ten aanzien van prijsstelling en vergoeding alsook met betrekking tot investeringen in en de opzet van de gezondheidszorg; 96. beschouwt overheidsopdrachten als een cruciale motor van industriële transformatie; verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe ten volle gebruik kan worden gemaakt van de hefboomwerking van overheidsuitgaven en -investeringen om beleidsdoelstellingen te verwezenlijken, onder meer door de duurzaamheid van overheidsopdrachten te vergroten en overheidsopdrachten een centrale rol toe te kennen in het economische herstelplan van de EU, door een prioriteit te maken van eco-innovatieve en duurzame goederen en diensten en de vraag naar deze goederen en diensten te bevorderen, en door het mogelijk te maken om essentiële strategische sectoren, zoals gezondheidsproducten, landbouw en hernieuwbare technologieën, terug te halen naar Europa en op die manier kortere en duurzame toeleveringsketens te bevorderen; verzoekt de Commissie en de overheidsinstanties na te gaan onder welke voorwaarden duurzaamheid bij overheidsopdrachten verplicht kan worden gesteld op basis van ecologische, sociale en ethische criteria, met inbegrip van de koolstofvoetafdruk, recyclinggehalte en arbeidsomstandigheden gedurende de hele levenscyclus van producten, en verzoekt de Commissie en overheidsinstanties om de bestaande regelingen voor de bevordering van groene diensten in overheidsopdrachten meer bekendheid te geven en beter te benutten; dringt erop aan dat kmo’s een eerlijke kans moeten krijgen om deel te nemen aan openbare aanbestedingen; verzoekt aanbestedende diensten om systematisch gebruik te maken van een aanpak op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding gedurende de volledige levensduur van producten en diensten; moedigt hen ertoe aan gebruik te maken van de bepaling (artikel 85 van de richtlijn nutsbedrijven) op grond waarvan zij inschrijvingen kunnen afwijzen wanneer het aandeel van uit derde landen afkomstige producten meer bedraagt dan 50 % van de totale waarde van de producten waarop de inschrijving betrekking heeft; 97. erkent de bijdrage van normalisatie aan de Europese eengemaakte markt en aan de verhoging van het economisch, maatschappelijk en ecologisch welzijn, met inbegrip van de gezondheid en veiligheid van consumenten en werknemers; beklemtoont dat het nodig is geharmoniseerde normen te ontwikkelen, te beoordelen en te gebruiken om industrieën te helpen op efficiënte, veilige, duurzame en herhaalbare wijze producten van hoge kwaliteit te vervaardigen; 98. verzoekt de Commissie een krachtig systeem voor kernprestatie-indicatoren in te voeren om de ex-ante-impact van de regelgeving en instrumenten van de Unie alsook de eventuele benodigde investeringen te analyseren, en om toezicht te houden op de voortgang en de resultaten, rekening houdend met de kmo-dimensie; beklemtoont dat het systeem voor kernprestatie-indicatoren moet worden gebaseerd op specifieke, meetbare, haalbare, relevante, en tijdgebonden doelstellingen; 99. verzoekt de Commissie haar effectbeoordelingspraktijk te versterken en vóór het indienen van nieuwe voorstellen voor wetgeving of nieuwe maatregelen een gedetailleerde effectbeoordeling uit te voeren van de potentiële nalevingskosten, gevolgen op het vlak van werkgelegenheid alsook lasten en voordelen voor Europese burgers, sectoren en ondernemingen, inclusief kmo’s; is van mening dat de evaluatie van EU-beleid en -maatregelen meer moet zijn gericht op de uitvoering hiervan in de lidstaten en moet analyseren wat er gebeurt wanneer de EU-wetgeving wordt uitgevoerd of geïnterpreteerd op een manier die onnodige en onverwachte regelgevende belemmeringen creëert voor zowel kmo’s als grotere bedrijven; verzoekt de Commissie de coherentie van de regelgeving te ondersteunen en te erkennen dat er moet worden gestreefd naar slimme regelgeving om de bureaucratische lasten te verminderen zonder afbreuk te doen aan de doeltreffendheid van de wetgeving of de sociale en milieunormen te verlagen, met name wanneer een traditionele industrie zich moet aanpassen vanwege regelgevingsbesluiten; is van mening dat maatregelen voor digitalisering en decarbonisatie zodanig moeten worden ontworpen dat zij kansen creëren voor bedrijven, met inbegrip van kmo’s, en de lasten voor de sector in kwestie tot een minimum beperken; 100. rekent erop dat de industriestrategie geen onnodige regelgevingsdruk creëert voor bedrijven en met name kmo’s, en de “one in, one out”-regel hanteert, die tot doel heeft na te gaan, telkens als nieuwe bepalingen nalevingskosten met zich mee brengen, welke bestaande bepalingen moeten worden ingetrokken of herzien, zodat de nalevingskosten in een bepaalde sector niet stijgen, dit alles onverminderd de prerogatieven van de medewetgever; is van mening dat een dergelijk voorstel moet stoelen op wetenschappelijk bewijsmateriaal en breed overleg, de doeltreffendheid van de wetgeving en van sociale en milieunormen moet waarborgen en de duidelijke voordelen van een Europees optreden moet aantonen; meent dat de EU het beginsel dat zij grote thema’s groot aanpakt en zich bescheiden opstelt waar het om kleine dingen gaat, moet versterken met het oog op een betere evenredigheid; 101. benadrukt dat het openbaar bestuur een sleutelrol moet spelen bij het waarborgen van een bedrijfsvriendelijk economisch klimaat en het verminderen van de administratieve lasten voor ondernemingen, en tegelijkertijd moet zorgen voor de volledige toepassing van de ethische, sociale, milieu- en transparantienormen van de Unie en de regels inzake de veiligheid van werknemers; is van mening dat e-overheidsinstrumenten, beleid voor digitale innovatie en de verbetering van digitale vaardigheden moeten worden bevorderd in de publieke sector en bij de werknemers ervan; verzoekt de Commissie om de uitwisseling van nationale en regionale beste praktijken op dit gebied te verzekeren, met specifieke verwijzing naar het openbaar beheer van het economisch mededingingsvermogen; 102. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 8 april 2020 over de wereldwijde EU-respons op COVID-19 (JOIN(2020)0011), – gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad van 22 april 2020 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan uitbreidings- en nabuurschapspartners in de context van de crisis van de COVID-19-pandemie ( COM(2020)0163 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 29 april 2020 getiteld “Steun aan de Westelijke Balkan voor de bestrijding van COVID-19 en het herstel na de pandemie, bijdrage van de Commissie in de aanloop naar de top van de regeringsleiders van de EU en de Westelijke Balkan op 6 mei 2020” ( COM(2020)0315 ), – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger Josep Borrell, namens de Europese Unie, van 5 mei 2020 over de mensenrechten tijdens de coronaviruspandemie, – gezien resolutie 2532 (2020) van de VN-Veiligheidsraad over staking van de vĳandelĳkheden in het kader van de COVID-19-pandemie en de steun voor de oproep van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, – gezien de oproep van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Michelle Bachelet, tot herbeoordeling van de gevolgen van brede economische sancties in het kader van de COVID-19-pandemie, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 juni 2020 getiteld “Desinformatie in verband met COVID-19 aanpakken: feiten onderscheiden van fictie” (JOIN(2020)0008), – gezien de update met betrekking tot het speciaal verslag van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO): “Short assessment of narratives and disinformation around the Covid-19 pandemic” van 1 april 2020 en 20 mei 2020, – gezien de toespraak over de staat van de Unie van de voorzitter van de Commissie, Ursula von der Leyen, van 16 september 2020, – gezien de richtsnoeren van de Commissie inzake de bescherming in de huidige crisis van kritieke Europese bedrijven en technologie van 25 maart 2020, – gezien de raadplegingsnota van de Commissie van 16 juni 2020, getiteld “Een vernieuwd handelsbeleid voor een sterker Europa”, – gezien de conclusies van de Raad van 8 juni 2020 over de wereldwijde respons van Team Europa op COVID-19, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 17-21 juli 2020 over het herstelplan en het meerjarig financieel kader voor de periode 2021-2027, – gezien de integrale strategie van de EU voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie van 28 juni 2016, – gezien de conclusies van de Raad van 13 juli 2020 over de EU-prioriteiten voor de Verenigde Naties en de 75e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties met als thema “IJveren voor multilateralisme en een sterke en doeltreffende VN die resultaten neerzet voor iedereen”, – gezien de mededeling van 30 maart 2020 van de covoorzitters van de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering (EuroLat) inzake de COVID-19-pandemie, – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (1) , – gezien de op 25 september 2015 door de Algemene Vergadering van de VN aangenomen Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), – gezien zijn resolutie van 11 december 2018 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende humanitaire visa (2) , – gezien de EU-richtsnoeren van 8 december 2008 inzake geweld tegen vrouwen en meisjes en de bestrijding van alle vormen van discriminatie van deze groepen, – gezien de Gedragscode in verkiezingsaangelegenheden van de Commissie van Venetië, – gezien de jaarverslagen van de Raad aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0204/2020 ), A. overwegende dat COVID-19 een wereldwijde pandemie heeft veroorzaakt, die miljoenen mensenlevens treft en tot een ongekende wereldwijde gezondheids-, economische, sociale en humanitaire crisis heeft geleid, met systemische spanningen op het gebied van mondiaal bestuur tot gevolg, die verstrekkende gevolgen op de lange termijn zullen hebben voor de internationale betrekkingen en die de belangrijkste aspecten van het buitenlands beleid en de veiligheid en defensie van de EU betreffen, zowel binnen als buiten de Europese Unie; overwegende dat de EU het doelwit is geweest van desinformatie, cyberaanvallen en andere inmenging van derden, gericht op destabilisering van de EU-instellingen en de lidstaten; B. overwegende dat de pandemie de meest kwetsbare landen onevenredig zwaar treft, en overwegende dat er over de hele wereld landen zijn die niet hebben gereageerd of die niet voldoende snel adequate veiligheidsmaatregelen hebben genomen om de pandemie in te dammen; overwegende dat de Chinese overheid de initiële COVID-19-uitbraak heeft geminimaliseerd; overwegende dat berichtgeving over COVID-19 waarin de nadruk wordt gelegd op geografie in plaats van op medische terminologie, een stigmatiserend effect heeft; overwegende dat het virus wereldwijd ongeveer een miljoen mensenlevens heeft geëist en dat is aangetoond dat het virus enkel kan worden beheerst en bestreden door middel van coördinatie en solidariteit tussen landen; C. overwegende dat de EU een verantwoordelijkheid draagt om op te treden als mondiale speler en om haar prioriteiten en beleid, met inbegrip van haar buitenlands beleid, af te stemmen op de veranderende wereldwijde geopolitieke situatie en de mondiale strijd tegen COVID-19; overwegende dat de EU op voorspelbare wijze en met inachtneming van de eerbiediging van de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat, het voortouw moet nemen bij de multilaterale en internationale inspanningen, in overeenstemming met haar positie in de wereldeconomie; overwegende dat uit de COVID-19-crisis wederom is gebleken dat het zaak is het multilateralisme en de op regels gebaseerde orde te versterken teneinde de mondiale uitdagingen beter het hoofd te kunnen bieden; D. overwegende dat de pandemie en de economische en maatschappelijke gevolgen ervan de politieke grieven als gevolg van vermeende ongelijkheid en marginalisering kunnen verergeren; overwegende dat de mondiale economische achteruitgang de meest kwetsbare economieën erg zwaar heeft getroffen; overwegende dat de COVID-19-uitbraak het aanhoudende probleem van mondiale geneesmiddelentekorten heeft doen toenemen, met acute gevolgen voor de ontwikkelingslanden; E. overwegende dat de pandemie de kritieke humanitaire situatie van kwetsbare groepen heeft verslechterd, met name in conflictgebieden, vluchtelingenkampen en kwetsbare staten, en onder inheemse volkeren; overwegende dat de EU zich heeft aangesloten bij de oproep van de VN tot een onmiddellijk wereldwijd staakt-het-vuren en tot een versoepeling van sancties in het licht van de pandemie, om de levering van de voor de bestrijding van het coronavirus noodzakelijke uitrusting en benodigdheden te kunnen waarborgen; overwegende dat er op mondiaal niveau sprake is van een achteruitgang van de wereldwijde vrijheden en democratie, waardoor de multilaterale orde, die al in crisis verkeerde, nog meer onder druk is komen te staan; F. overwegende dat vrouwen in gewelddadige relaties overal ter wereld gedwongen werden thuis te blijven en daardoor gedurende langere perioden werden blootgesteld aan hun gewelddadige partner; overwegende dat over de hele wereld hulplijnen en opvangcentra voor slachtoffers van huiselijk geweld melding maken van een toenemende vraag om hulp, en dat in sommige landen de meldingen van huiselijk geweld en noodoproepen met meer dan 25 % zijn gestegen sinds de invoering van de maatregelen inzake social distancing; 1. stelt dat de uitbraak van de COVID-19-pandemie een ingrijpende verandering in het internationale klimaat teweegbrengt, voor aanvullende risico’s zorgt en een katalysator voor verandering in de wereldorde is; benadrukt het fundamentele belang van de versterking van de interne veerkracht van de EU, de ontwikkeling van nieuwe partnerschappen en de versterking van haar multilateralistische visie op wereldschaal, met een assertieve en gecoördineerde respons van het buitenlands beleid; 2. is ingenomen met de ondersteuningsinitiatieven Team Europa en Coronavirus Global Response, die de partnerlanden helpen de gevolgen van het coronavirus voor de grensoverschrijdende coördinatie te beperken; is ingenomen met de coördinatie van de EU met de G7, de G20, de VN, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), het Wereldvoedselprogramma en andere internationale partners, die tot doel heeft een coherente en inclusieve mondiale respons op de pandemie te bevorderen, de bredere impact op samenlevingen en economieën te beperken, en het risico op destabilisatie te helpen verkleinen; 3. betreurt het gebrek aan mondiaal leiderschap en de afwezigheid van een gecoördineerde internationale respons in de beginfase van de COVID-19-crisis; veroordeelt het achterhouden van kritieke informatie; verwerpt de tendens om voor isolationistische oplossingen te kiezen; is sterk gekant tegen de opkomst van autoritair nationalisme, door de overheid gesteunde desinformatiecampagnes en de promotie van foutieve berichtgeving die wantrouwen creëert, democratische samenlevingen en internationale samenwerking ondermijnt, en de rol van de EU op wereldniveau in vraag stelt; benadrukt dat mondiale samenwerking, een inclusieve globale benadering en coördinatie van essentieel belang zijn om de mondiale gezondheidscrisis en andere wereldwijde bedreigingen effectief aan te pakken; 4. onderstreept dat de EU-partnerlanden in het kader van het wetgevingsproces ook tijdens de COVID-19-pandemie het pad van de hervormingen moeten blijven volgen, de strijd tegen corruptie serieus moeten nemen, en zich in moeten zetten voor de eerbiediging en naleving van de fundamentele mensenrechten en rechten van minderheden overeenkomstig hun internationale verplichtingen en verbintenissen; 5. betreurt het feit dat een aantal regeringen en politieke leiders wereldwijd de crisis aanwenden om zichzelf buitensporige bevoegdheden toe te kennen en hun eigen politieke agenda na te streven door de mensenrechten in te perken, de democratische normen te ondermijnen, de rechtsstaat en de rol van de parlementen te verzwakken, de persvrijheid te beknotten, tot haatcampagnes tegen minderheden aan te sporen, desinformatiecampagnes tegen pro-Europese hervormingen en waarden te lanceren, en de internationale samenwerking schade toe te brengen; benadrukt dat noodtoestanden een wettelijke aflooptermijn moeten hebben; is bezorgd over het feit dat de protesten tegen de beperkingen naar aanleiding van het coronavirus, die in verschillende steden over de hele wereld plaatsvinden, vaak worden geïnfiltreerd en gemanipuleerd door extremistische groeperingen, waarbij de demonstranten het virus als hoax bestempelen; 6. betreurt het feit dat de sociaal-economische ongelijkheid als gevolg van de COVID-19-pandemie wereldwijd is verergerd en dat de armste en de meest achtergestelde, gemarginaliseerde en minst beschermde bevolkingsgroepen, waaronder migranten, onevenredig zwaar zijn getroffen; veroordeelt alle vormen van uitsluiting en discriminatie ten aanzien van personen die met COVID-19 zijn besmet, en roept derde landen en de EU-lidstaten op de sociale gevolgen van de pandemie te verzachten; 7. verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) de integrale strategie van 2016 te herzien in het licht van de mondiale impact van de crisis, en daarbij rekening te houden met deze geopolitieke verschuivingen, te garanderen dat de EU haar rol speelt in de verdediging, bevordering en ontwikkeling van de op regels gebaseerde multilaterale wereldorde die na de Tweede Wereldoorlog tot stand is gekomen, de ondersteuning van de democratie en de bescherming van de rechten van de mens op te nemen als prioriteit van Team Europa, en het Europees Parlement bij dit proces te betrekken door middel van zijn bestaande instrumenten en mechanismen ter ondersteuning van de democratie en de rechtsstaat; Een gewijzigd geopolitiek evenwicht na COVID-19 8. stelt met bezorgdheid vast dat de geopolitieke concurrentie en spanningen als gevolg van de COVID-19-uitbraak zijn toegenomen, en erkent dat de Europese Unie haar plaats nog moet vinden in deze nieuwe wereldorde; is het eens met de stelling dat de wereld er na de COVID-19-crisis fundamenteel anders zal uitzien en dat dit verstrekkende gevolgen zal hebben voor het buitenlands beleid van de EU; is ervan overtuigd dat COVID-19 de noodzaak heeft bevestigd van een sterker en doeltreffender buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie; 9. stelt met klem dat het trans-Atlantisch partnerschap nieuw leven moet worden ingeblazen teneinde de pandemie en andere belangrijke internationale uitdagingen, zoals de klimaatverandering, beter te kunnen bestrijden; erkent dat er nood is aan een nieuwe basis van samenwerking tussen de EU en de VS die is toegespitst op wederzijds respect en een gezamenlijke agenda om multilateralisme, het internationaal recht, de rechtsstaat en de mensenrechten te verdedigen tegen nationalistische, autoritaire en hegemonische belangen; 10. is van mening dat de EU in deze gewijzigde context haar inspanningen moet opvoeren en het goede voorbeeld moet geven, door te ijveren voor multilaterale oplossingen, door samen te werken met internationale organisaties, met name de VN en haar agentschappen, de WHO, de Wereldbank, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en internationale regionale organisaties zoals de NAVO, door te streven naar nauwere samenwerking met gelijkgezinde landen, ook uit het zuidelijk halfrond, door samenwerking tussen democratische regimes te bevorderen en door de democratische waarden te versterken; herinnert eraan dat de pandemie duidelijk heeft gemaakt dat samenwerking noodzakelijk is om gemeenschappelijke oplossingen te vinden voor problemen die de hele mensheid aangaan; Verenigde Staten 11. is bezorgd over het gebrek aan coöperatie dat de regering van de Verenigde Staten heeft getoond, de onwil van deze regering om het voortouw te nemen in de strijd tegen COVID-19 en haar gebrek aan medewerking aan gezamenlijke initiatieven met betrekking tot vaccins; is van mening dat alternatieve feiten, onjuiste informatie en de ontkenning van de ernst van de pandemie erg misleidend zijn geweest in de gezamenlijke strijd tegen het virus; dringt er bij zowel de EU als de VS op aan de samenwerking en solidariteit te versterken op basis van een wetenschappelijk georiënteerde benadering van de gezamenlijke strijd tegen de COVID-19-pandemie, met inbegrip van de tijdige uitwisseling van informatie, onderzoek en ontwikkeling van het vaccin en strategische medische uitrusting; vraagt om ook andere mondiale uitdagingen samen aan te pakken; 12. spoort de autoriteiten aan goede praktijken over te nemen uit de Gedragscode in verkiezingsaangelegenheden van de Commissie van Venetië, die onder meer richtsnoeren bevat met betrekking tot het organiseren van verkiezingen tijdens de pandemie; 13. herinnert eraan dat trans-Atlantische samenwerking een essentiële pijler van het buitenlands beleid van de EU blijft en van cruciaal belang is voor de wederzijdse veiligheids- en handelsbelangen van de EU en de VS; spreekt zijn aanhoudende steun uit voor de trans-Atlantische alliantie alsook voor nauwere strategische trans-Atlantische samenwerking; betreurt de unilaterale maatregelen die tijdens de COVID-19-crises zijn genomen, zoals de beperkingen op reizen uit het Schengengebied naar de VS, zonder voorafgaand overleg met de EU; 14. betreurt het feit dat de VS steeds minder betrokken zijn op wereldschaal, en dat de regering van de VS besloten heeft de financiering van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in te trekken en zich uit het Verdrag inzake het open luchtruim terug te trekken; betreurt de algemene tendens van de huidige Amerikaanse regering om afstand te nemen van de verschillende multilaterale organisaties die zijn opgericht om een op regels gebaseerde wereldorde tot stand te brengen of deze organisaties te ondermijnen (zoals in het geval van het Internationaal Strafhof); 15. benadrukt dat er behoefte is aan consolidatie en versterking van de samenwerking tussen de EU en de VS, gebaseerd op wederzijds respect en een gezamenlijke agenda om multilateralisme, het internationaal recht, gedeelde democratische waarden, de rechtsstaat en de mensenrechten te verdedigen; merkt op dat, in een wereld die gekenmerkt wordt door concurrentie tussen grootmachten, de Europese Unie en de Verenigde Staten gemeenschappelijke waarden delen in verband met de bestaande internationale structuren, en dat zij essentiële partners blijven in het huidige onstabiele internationale klimaat; China 16. wijst op de versterkte assertieve publieksdiplomatie van de Volksrepubliek China wereldwijd na de COVID-19-uitbraak, met als doel het politieke vacuüm te vullen dat wordt achtergelaten door een toenemend isolationisme van de VS, alsook zich als dominante speler met een alternatief bestuursmodel te positioneren op het wereldtoneel; is bezorgd over de inspanningen van China om zijn macht in de regio te vergroten, hetgeen tot grensconflicten met tal van buurlanden en de bevordering van nationale strategische belangen via multilaterale organisaties leidt; is bezorgd over de mogelijke machtsverschuiving op het mondiale politieke toneel in verband met de verandering van het leiderschap van China; maakt bezwaar tegen het feit dat de Chinese regering de uitbraak van de pandemie heeft aangegrepen om de wet inzake nationale veiligheid op te leggen, tegen de prodemocratische beweging in Hongkong op te treden, de bedreigingen tegen Taiwan op te voeren, de activiteiten in Tibet en de Zuid-Chinese Zee te intensiveren, en de wrede vervolging van de Oeigoeren in Xinyang op te drijven; veroordeelt de herhaalde aanvallen en door Chinese vertegenwoordigers uitgeoefende druk op de regeringen van de EU-lidstaten en democratisch verkozen politici in de EU, zoals de Tsjechische Senaatsvoorzitter en de Zweedse minister van Cultuur; 17. wijst erop dat China na de uitbraak van COVID-19 noodhulp ter bestrijding van het virus heeft geboden en betreurt dat een deel van het verstrekte materiaal defect of van gebrekkige kwaliteit was; neemt echter ook geopolitieke en geo-economisch gemotiveerde inspanningen waar, ondersteund door “virus- en wolf warrior-diplomatie”, desinformatiecampagnes en agressieve propaganda; veroordeelt de pogingen van China om deze “virusdiplomatie” tegen de EU in te zetten, vanuit de ambitie om een mondiaal imago als welvarende grootmacht te creëren; betreurt het feit dat China Taiwan weerhoudt van deelname aan de WHO; verzoekt de lidstaten te pleiten voor het lidmaatschap van Taiwan als waarnemer in de WHO en de Wereldgezondheidsorganisatie en andere internationale organisaties, aangezien Taiwan het virus op eigen bodem doeltreffend weet te bestrijden maar met deze expertise niet kan bijdragen aan de internationale respons op de huidige gezondheidscrisis; prijst de door de Taiwanese autoriteiten geboden steun; 18. is bezorgd over een aantal fouten en het gebrek aan transparantie in verband met de initiële reactie van China op de wereldwijde uitbraak van de COVID-19-pandemie, met inbegrip van het verdoezelen van de omvang van het probleem, pogingen om informatie te manipuleren en achter te houden, slechte communicatie met de WHO, censuur, onderdrukking, bedreiging, vervolging en gedwongen verdwijning van klokkenluiders, mensenrechtenactivisten en burgerjournalisten, en het zaaien van twijfel over de officiële dodentol van COVID-19; wijst erop dat al deze gedragingen funest waren voor het vermogen van de EU om de COVID-19-crisis te zien aankomen, zich erop voor te bereiden en erop te reageren, hetgeen levens heeft gekost; verzoekt de Chinese regering ten volle mee te werken aan een onafhankelijk internationaal onderzoek naar de oorsprong van COVID-19, en roept de lidstaten op om een brede aanpak te ontwikkelen ten opzichte van een opkomend China en om de strategische autonomie van de EU te beschermen; 19. pleit voor een Europese respons op de sterkere expansie van China in de richting van de lidstaten die het meest zijn blootgesteld en de buurlanden van de EU; wijst erop dat de huidige wedloop om de economische gevolgen van de pandemie te beperken China kansen zal bieden voor strategische investeringen in essentiële sectoren zoals telecommunicatie, vervoer en technologie; 20. is bezorgd over de mogelijke “schuldenval” die Afrikaanse landen zou kunnen treffen als gevolg van COVID-19 en over de toenemende politieke en economische afhankelijkheid van derde landen ten opzichte van China, aangezien de economische neergang de terugbetaling van Chinese leningen in het kader van het “Nieuwe Zijderoute”-initiatief (“Belt and Road Initiative”) voor deze landen zal bemoeilijken; roept de EU en haar lidstaten op zich sterker in te zetten om via internationale fora haalbare oplossingen te vinden voor de schuldverlichting van derde landen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan ervoor te zorgen dat vrijstelling van sancties op humanitaire gronden onmiddellijke en praktische gevolgen heeft in de zin van de snelle levering van medische uitrusting en materiaal en andere vormen van bijstand voor de getroffen landen; 21. roept de VV/HV op deze punten van zorg te erkennen, de betrekkingen tussen de EU en China te herzien en tegelijkertijd een klimaat van dialoog, betrokkenheid en echte samenwerking alsook mededinging tot stand te brengen, dat gebaseerd is op een nieuwe, coherente en assertievere strategie die is aangepast aan het gewijzigde geopolitieke en geo-economische landschap en op de langetermijnstrategie ten aanzien van China, waarbij de EU en de lidstaten waar mogelijk samenwerken, waar nodig concurreren en als het nodig is de confrontatie aangaan om de Europese waarden en belangen te verdedigen; is van mening dat de EU, in het kader van deze nieuwe strategie, moet streven naar nauwere samenwerking met gelijkgezinde landen in de regio en andere democratieën waaronder India, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan en Zuid-Korea, en naar een Europese strategie voor de Indo-Pacifische regio, waarvoor de connectiviteitsstrategie van de EU ten volle moet worden benut; India 22. stelt met bezorgdheid vast dat terwijl COVID-19 weer oplaait in India, waar tot dusver meer dan 90 000 bevestigde overlijdens zijn vastgesteld, de politieke repressie van verdedigers van mensenrechten en individuele vrijheden voortduurt, tegen de achtergrond van spanningen tussen de gemeenschappen, en acht het van cruciaal belang dat deze kwestie op de agenda komt van de volgende dialoog op hoog niveau tussen de EU en India; 23. benadrukt het belang van het strategisch partnerschap tussen de EU en India en de noodzaak om dit te bevorderen en samen te werken aan de stabiliteit en veiligheid, met name in de Indische en de Stille Oceaan; Rusland 24. toont zich uitermate bezorgd over de systematische pogingen van de Russische Federatie om de eenheid van de EU en haar crisisrespons te ondermijnen en wantrouwen te creëren tussen de EU en de landen van de Westelijke Balkan en van het Oostelijk Partnerschap door de intensivering van desinformatiecampagnes sinds het begin van de COVID-19-pandemie en door cyberaanvallen tegen onderzoeksorganisaties, alsook door de politisering van humanitaire bijstand; prijst de EDEO en StratCom East voor hun inspanningen om in verschillende lidstaten desinformatiecampagnes op te sporen en te bestrijden van media die banden hebben met Rusland, en verzoekt de Commissie haar inspanningen en financiële middelen voor de bestrijding van Russisch nepnieuws op te voeren; 25. onderkent dat het Russische aanbod een duidelijke geopolitieke en geo-economische dimensie had, die werd ondersteund door “virusdiplomatie” en een discoursstrijd; stelt met bezorgdheid vast dat Rusland bepaalde assertieve stappen zet op het internationale toneel om zijn eigen geopolitieke agenda te bevorderen; dringt erop aan dat de EU niet wegkijkt en de conflicten waar Russische belangen spelen op de agenda houdt, zoals die in Belarus, Oekraïne, Georgië, de Krim, Syrië en Libië; 26. uit zijn diepe bezorgdheid over de pogingen van Rusland om de pandemie te gebruiken om de ruimte voor mensenrechten in het land verder in te krimpen, autoritaire regimes te ondersteunen en zijn agressieve buitenlands beleid voort te zetten; benadrukt dat wij het niet mogen laten gebeuren dat landen als Rusland de crisis aangrijpen om de aandacht af te leiden van de aanzienlijke eigen binnenlandse problemen; is bezorgd over het grondwetreferendum, waarbij de Russische president de huidige crisis heeft aangegrepen om cruciale grondwetswijzigingen door te voeren die zijn autoritaire heerschappij in Rusland verlengen en versterken; 27. veroordeelt de poging om Aleksej Navalny om te brengen en pleit ervoor onverwijld een onafhankelijk en transparant onderzoek in te stellen naar de vergiftiging van de heer Navalny; 28. roept Rusland op om te goeder trouw en in het kader van de op regels gebaseerde internationale orde op zinvolle wijze bij te dragen aan een mondiale respons op de crisis; is bezorgd over de werkzaamheid en veiligheid van het nieuwe Russische vaccin dat momenteel in gebruik is; herinnert eraan dat de door Rusland geleverde medische producten in sommige gevallen van zeer lage kwaliteit en dus onwerkzaam waren; Een assertiever buitenlands beleid van de EU om de Europese belangen en waarden en de multilaterale wereldorde te verdedigen 29. onderkent de mondiale veiligheids-, sociaal-economische, politieke en milieurisico’s die kunnen ontstaan door de gevolgen van de COVID-19-pandemie en is er bezorgd over dat mondiale mogendheden zoals China en Rusland bereid zijn de crisis vakkundig te gebruiken om de op regels gebaseerde wereldorde die berust op multilaterale organisaties, te ontrafelen; 30. benadrukt dat de op regels gebaseerde multilaterale wereldorde cruciaal is voor de wereldvrede, de rechtsstaat en de democratie; is van mening dat een geopolitieke EU samen met gelijkgestemde partners een sterkere rol moet spelen bij de verdediging en wederopbouw daarvan; is van mening dat de EU op zoek moet gaan naar manieren om spanningen tussen grootmachten te verminderen, met name wanneer deze spanningen een belemmering voor multilateraal optreden vormen; stelt vast dat de COVID-19-crisis zowel de noodzaak van versterking van de multilaterale samenwerking heeft aangetoond, met name inzake de wereldwijde gezondheidszorg, als de noodzaak van hervorming van internationale instellingen; verzoekt de lidstaten van de EU en de VV/HV een “EU-routekaart voor multilateralisme” op te stellen om de structurele hervorming van multilaterale organisaties te bevorderen en in gang te zetten; 31. pleit ervoor de mogelijke oprichting van een nieuw forum voor multilaterale samenwerking tussen westerse bondgenoten te bestuderen, d.w.z. tussen de EU, de VS, Japan, Canada, Zuid-Korea, Australië en Nieuw-Zeeland, in navolging van het Coördinatiecomité voor multilaterale controle op de uitvoer van strategische technologieën; verlangt dat het mandaat van een nieuw comité het toezicht en de controle omvat op de uitvoer van technologieën en op de handelsstromen naar en gevoelige investeringen in landen van zorg; 32. merkt op dat de geopolitieke ambities van de EU moeten worden geschraagd met toereikende begrotingstoewijzingen binnen het komende MFK en betreurt dat de Europese Raad bezuinigingen op de begrotingslijnen voor de instrumenten voor extern beleid heeft voorgesteld; dringt erop aan dat de EU-begroting voor extern optreden in het MFK 2021-2027 wordt verhoogd en volstaat om ervoor te zorgen dat de EU over de noodzakelijke middelen beschikt om het hoofd te kunnen bieden aan de uitdagingen in haar buurlanden en aan de geopolitieke gevolgen van COVID-19, en dat zij haar ambitie waar kan maken om een verantwoordelijke geopolitieke speler te worden; 33. benadrukt dat alleen een sterke en meer verenigde EU met open strategische autonomie, ondersteund door voldoende en geloofwaardige militaire capaciteiten alsook instrumenten en mechanismen ter ondersteuning van de partners, een sterke rol zal kunnen spelen in het nieuwe geopolitieke klimaat en een sterk buitenlands beleid zal kunnen voeren, en is van mening dat de VV/HV van de lidstaten een sterker en welomschreven mandaat moet krijgen om namens de EU te spreken, bijvoorbeeld door een Europese zetel in multilaterale organen te creëren; is ingenomen met de conclusie van voorzitter Charles Michel dat het “van fundamenteel belang is dat de strategische autonomie van de EU wordt versterkt”; 34. is van mening dat de afschaffing van de unanimiteitsregel op bepaalde gebieden van het buitenlands beleid de EU zou helpen een effectiever en proactiever buitenlands beleid te voeren dat beter toelaat om snel te reageren op noodsituaties; verzoekt de Raad of de Europese Raad om gehoor te geven aan de oproep van de Commissie en het Parlement om meer gebruik te maken van besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid door de overbruggingsclausule te activeren, ten minste als het gaat om de mensenrechten of sancties; benadrukt dat de invloed van de EU het grootst is wanneer de lidstaten eendrachtig handelen; 35. onderstreept de belangrijke rol van de strijdkrachten tijdens de COVID-19-pandemie; is verheugd over de militaire bijstand voor civiele ondersteuningsoperaties, met name voor het opzetten van veldhospitalen, het vervoer van patiënten en de levering en distributie van materieel, en is van mening dat verregaandere gezamenlijke operaties en coördinatie van de strijdkrachten van de lidstaten binnen de bestaande kaders – zoals het project van de permanente gestructureerde samenwerking (Pesco) en het Europees medisch commando – of binnen nieuwe kaders – zoals militaire ziekenhuistreinen – kunnen leiden tot meer efficiëntie en kunnen bijdragen tot de paraatheid van de EU om pandemieën te bestrijden; onderkent dat militair personeel op gepaste wijze moet worden opgeleid, voorbereid en uitgerust om dergelijke essentiële taken ter ondersteuning van de medeburgers te vervullen; 36. onderkent dat de veiligheids- en defensiestrategieën van de EU moeten worden herzien om strategische autonomie te ontwikkelen, onder meer in de gezondheidszorg, om beter voorbereid te zijn op en bestand te zijn tegen de nieuwe en hybride dreigingen en technologieën die de aard van oorlog voeren minder conventioneel hebben gemaakt en een uitdaging vormen voor de traditionele rol van de strijdkrachten, alsook voor een toekomst waarin Rusland en China steeds assertiever worden; onderstreept dat de militaire mobiliteit moet worden versterkt om de lidstaten te helpen sneller en doeltreffender op te treden in de context van een mogelijk toekomstig conflict; benadrukt dat het toekomstige strategisch kompas voor veiligheid en defensie deze ontwikkelingen moet weerspiegelen en dat daarbij rekening moet worden gehouden met de bredere geopolitieke implicaties van COVID-19 en het volledige spectrum van dreigingen moet worden aangepakt, zoals een nieuwe pandemie, chemische, biologische, radiologische en nucleaire dreigingen en buitenlandse inmenging door onder meer desinformatie of cyberaanvallen; is van mening dat de defensiebegrotingen van de EU in het algemeen, en de begroting voor militaire mobiliteit in het bijzonder, niet mogen worden ingeperkt, gezien het nieuwe politieke evenwicht en de mogelijke verslechtering van het internationale veiligheidsklimaat als gevolg van COVID-19; 37. onderschrijft de noodzaak van verdere en versterkte samenwerking en waar nodig coördinatie tussen de EU en de NAVO, met inbegrip van het Euro-Atlantisch Coördinatiecentrum voor hulp bij rampen en het Kenniscentrum voor militaire geneeskunde van de NAVO, alsook de noodzaak om desinformatie met betrekking tot COVID-19 en cyberaanvallen tegen te gaan; dringt aan op een betere afstemming met en ondersteuning door het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging (Enisa) en op samenwerking bij de planning en ontwikkeling van militaire capaciteiten; 38. dringt aan op een nieuwe institutionele aanpak van de strategische communicatie om het hoofd te bieden aan de uitdagingen en risico’s waarmee westerse liberale democratieën worden geconfronteerd, alsook op de uitbreiding en modernisering van de communicatiestrategieën van de EU om de waarden en de acties van de EU zowel binnen als buiten de EU, en met name in aangrenzende gebieden, voldoende zichtbaar te maken; dringt er bij de EDEO op aan zijn capaciteiten voor het tegengaan van kwaadwillige buitenlandse inmenging en desinformatie, hybride oorlogvoering, propaganda en spionage te versterken, onder meer door de oprichting van specifieke StratCom-taskforces die gericht zijn op activiteiten die uitgaan van (a) China en (b) het Midden-Oosten, waaronder Iran, en door het opleggen van kosten aan landen en niet-overheidsactoren die met opzet desinformatie verspreiden om verdeeldheid te zaaien en schade toe te brengen aan de EU en haar lidstaten; verklaart zich te blijven inzetten om wetgevings- en niet-wetgevingskaders voor coördinatie te ontwikkelen en de coördinatie-inspanningen en informatie-uitwisseling tussen de lidstaten op EU-niveau te verbeteren om desinformatie tegen te gaan; 39. is ingenomen met de werkzaamheden van EUvsDisinfo en met de rol van het maatschappelijk middenveld, basisorganisaties, onafhankelijke journalisten en mediaorganisaties in de strijd tegen desinformatie; onderstreept dat de EU moet kiezen voor een principiële opstelling bij het bestrijden van desinformatie betreffende de verspreiding van het COVID-19-virus en cyberaanvallen op kritieke infrastructuur; spoort socialemediaplatforms aan om proactief op te treden en maatregelen te nemen ter voorkoming van de verspreiding van desinformatie en haatzaaiende uitlatingen in verband met het COVID-19-virus, ervoor te zorgen dat zij investeren in de bestrijding van cybercriminaliteit, en de bewustmaking met betrekking tot deze toenemende dreiging te bevorderen; 40. benadrukt dat haar grootste mondiale consumentenmarkt van bijna 500 miljoen mensen de EU aanzienlijke invloed op het wereldtoneel geeft en is van mening dat een geopolitieke Commissie deze invloed moet gebruiken, onder meer door middel van haar handelsbeleid, om de belangen van de EU te verdedigen wanneer andere landen niet bereid zijn de mensenrechten, de beginselen van de rechtsstaat of internationale verdragen te eerbiedigen; 41. wijst erop dat de COVID-19-pandemie heeft aangetoond dat de EU minder afhankelijk moet worden van derde landen in bepaalde strategische en existentiële sectoren zoals de gezondheidszorg, en is groot voorstander van de diversificatie en verplaatsing van de meest kritieke toeleveringsketens; wijst erop dat COVID-19 de kwetsbaarheid door onderlinge verwevenheid en onderlinge afhankelijkheid aan het licht heeft gebracht en tot toenemend protectionisme heeft geleid; onderstreept daarom dat een goed evenwicht nodig is tussen het verbeteren van de veerkracht van onze waardeketens met het oog op strategische autonomie, het versterken van het mondiale concurrentievermogen van de EU en het in stand houden van zo open mogelijke handelsbetrekkingen; 42. herinnert aan zijn dringende verzoek om een krachtige wereldwijde sanctieregeling teneinde uiterlijk eind 2020 ernstige schendingen van de mensenrechten aan te pakken, wat het EU-equivalent zou zijn van de zogeheten “Magnitsky-wet”; benadrukt dat corruptie op hoog niveau daarin een van de criteria voor het opleggen van sancties moet zijn; is ingenomen met de aankondiging van voorzitter von der Leyen dat de Commissie binnenkort met een voorstel zal komen en dringt er bij de Europese Raad op aan het mondiale EU-sanctiemechanisme voor de mensenrechten goed te keuren in de vorm van een besluit met betrekking tot de strategische belangen en doelstellingen van de Unie uit hoofde van artikel 22, lid 1, VEU; 43. is ernstig bezorgd over de onevenredig grote negatieve impact van de COVID-19-pandemie op migranten en vluchtelingen; dringt er bij de regeringen in het kader van hun buitenlands beleid op aan dat zij bij hun respons de mensenrechten en de menselijke waardigheid eerbiedigen en oplossingen zoeken om de kwetsbaarheid en behoefte aan bescherming van migranten en vluchtelingen aan te pakken, overeenkomstig de beginselen van solidariteit en partnerschap, waarbij adequate en toegankelijke legale routes voor migratie mogelijk moeten worden gemaakt; benadrukt het belang van de handhaving van het recht op asiel wereldwijd; 44. verzoekt de EU deel te nemen aan een wereldwijde campagne ter ondersteuning van de VN-aanbevelingen om de gevangenisbevolking te verkleinen door regelingen toe te passen voor vroegtijdige, voorlopige of tijdelijke vrijlating van gedetineerden met een laag risicoprofiel; dringt in het bijzonder aan op de vrijlating van alle personen die zijn gevangengenomen vanwege kritische of afwijkende standpunten of activiteiten ter verdediging van de mensenrechten, alsook op vermindering van het gebruik van detentiecentra voor immigranten en gesloten kampen voor vluchtelingen; 45. onderkent de beslissende rol die vrouwen hebben gespeeld bij het omgaan met de COVID-19-crisis, alsook de verschillende gevolgen van de pandemie voor vrouwen en mannen; blijft zich grote zorgen maken over de ongekende achteruitgang die de COVID-19-crisis heeft veroorzaakt in de vorderingen op het gebied van gendergelijkheid wereldwijd gezien de ongelijke verdeling van huishoudelijke en openbare zorgtaken, waarbij vrouwen wereldwijd ongeveer 70 % van alle gezondheidswerkers vertegenwoordigen, en dringt erop aan rekening te houden met de behoeften van vrouwen en gemarginaliseerde groepen bij de mondiale respons op de pandemie, aangezien zij tot nu toe zelden vertegenwoordigd zijn aan de onderhandelingstafels waar de aanpak van de crisis wordt besproken; 46. is ervan overtuigd dat een op de mensenrechten gebaseerde respons op de COVID-19-pandemie de meest doeltreffende, inclusieve en duurzame aanpak vormt om de huidige crisis te beheren; wijst erop dat de respons van derde landen op de COVID-19-crisis niet strijdig mag zijn met de mensenrechten of het internationaal recht, zich moet beperken tot strikt noodzakelijke en evenredige maatregelen en niet alleen regelmatig moet worden getoetst, maar ook in de tijd beperkt moet zijn; verzoekt de EU-delegaties om de wereldwijde situatie van de mensenrechten nauwlettend te volgen, trends te signaleren en steun te bieden aan internationale, regionale en lokale organisaties, burgers en het maatschappelijk middenveld bij hun pogingen om de negatieve gevolgen van de COVID-19-crisis op de mensenrechten wereldwijd ongedaan te maken, en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de gevolgen van de COVID-19-crisis geen afbreuk doen aan de vervulling van de waarden en verbintenissen van de EU inzake mensenrechten die reeds zijn vastgelegd in het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024; 47. onderstreept het strategische belang van de leidende rol van de EU en van haar steun aan de buurlanden, zowel in het oosten en zuiden als in het noordpoolgebied, door de buurlanden hulp te bieden in de strijd tegen de COVID-19-pandemie; dringt aan op meer steun voor de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en hervormingen in de buurlanden; 48. benadrukt dat de EU de landen van de Westelijke Balkan die nog geen deel uitmaken van de EU, een eerlijke kans moet geven om tot de EU toe te treden, en dat de EU haar inspanningen om in de regio te investeren, moet versterken; benadrukt dat de EU ondanks de huidige pandemie het uitbreidingsproces voortzet en aandacht blijft besteden aan de ondersteuning van de hervormingen in de Westelijke Balkan; prijst het initiatief voor financiële bijstand van de Commissie en de toegang tot deelname aan de gezamenlijke aanbestedingsovereenkomst van de EU voor medische uitrusting om de Westelijke Balkan te ondersteunen in de strijd tegen de COVID-19-pandemie; dringt erop aan dat alle landen van de Westelijke Balkan worden opgenomen in het Solidariteitsfonds van de EU en herhaalt dat hulp aan onze partners gepaard moet gaan met een krachtige communicatiecampagne; 49. benadrukt dat de COVID-19-crisis landen in Afrika kan destabiliseren, die vaak een zwakke gezondheidsinfrastructuur en hoge schulden hebben, wat het risico op conflicten verhoogt; roept ertoe op de samenwerking tussen de EU en Afrika te versterken en doeltreffender te coördineren, particuliere investeringen uit te breiden, financiële bijstand en herstelplannen te bevorderen en in een alternatief voor Chinese investeringen te voorzien; verzoekt de EU om te blijven werken aan een versterkte dialoog in de aanloop naar de topbijeenkomst van de EU en Afrika, en ernaar te blijven streven van Afrika een hechte, betrouwbare en naaste partner van de EU te maken; 50. onderstreept dat sancties geen belemmering mogen vormen voor een omvattende respons op de COVID-19-pandemie; benadrukt in het specifieke geval van Iran dat de werkingssfeer van het instrument ter ondersteuning van het handelsverkeer (Instex) moet worden verruimd en dat dit mechanisme moet worden gebruikt om onze humanitaire respons te versterken; 51. wijst erop dat de partners van de EU in de Sahel en de Sahara en de Hoorn van Afrika te kampen hebben met de ongekende gevolgen van de COVID-19-pandemie, boven op de strijd die zij al voerden met gewapende terroristische groeperingen, waaronder jihadisten; 52. is van mening dat de betrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika en het Caribisch gebied van strategisch en cruciaal belang zijn; benadrukt dat Latijns-Amerika tot de regio’s behoort die het zwaarst door de COVID-19-pandemie zijn getroffen; verzoekt de Commissie de dialoog met Latijns-Amerikaanse landen gaande te houden, nauwere samenwerking tot stand te brengen om COVID-19 aan te pakken, hulp te bieden bij de herstelplannen en deze landen politiek te ondersteunen om te voorkomen dat zij buitensporig afhankelijk zijn van hulp van andere geopolitieke spelers; dringt er bij de Europese Unie en haar lidstaten op aan de Agenda 2030 en de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling te gebruiken als routekaart voor het herstel; 53. stelt vast dat de COVID-19-pandemie een negatief effect op de lopende missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) heeft gehad, met name op EU-opleidingsmissies op plaatsen als Mali, Somalië of de Centraal-Afrikaanse Republiek; wijst er nogmaals op dat de Europese aanwezigheid en geloofwaardige betrokkenheid bepalend is voor het verlichten van de humanitaire en sociaal-economische gevolgen van de COVID-19-pandemie; verzoekt om een intensivering van de GVDB-missies die belast zijn met conflictpreventie of -beperking, met name die in de onmiddellijke nabijheid van de EU, om de reeds precaire situaties te stabiliseren en een terugval in conflicten en geweld als gevolg van bijkomende spanningen vanwege COVID-19 te voorkomen; verzoekt de lidstaten om meer civiel en militair personeel ter beschikking te stellen van dergelijke missies en operaties, en dringt in dit verband voorts aan op een snelle goedkeuring van de Europese Vredesfaciliteit; verzoekt de EDEO met klem zich in te zetten voor veerkrachtige en duurzame GVDB-missies en -operaties tijdens crises als de COVID-19-pandemie; benadrukt dat de continuïteit van de GVDB-missies en -operaties in dergelijke situaties moet worden gewaarborgd; dringt aan op een complete beoordeling van de gevolgen van COVID-19 voor de paraatheid, opbouw van de troepenmacht, veiligheid van het personeel en continuïteit van de GVDB-missies en -operaties; 54. verzoekt de EDEO, de Commissie en de lidstaten om gendergelijkheid, gendermainstreaming en een intersectioneel perspectief, met inbegrip van gelijke en diverse vertegenwoordiging, in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie op te nemen, en om de verschillende ervaringen te erkennen van vrouwen en andere gemarginaliseerde groepen voor wie deze pandemie schadelijke gevolgen heeft gehad; 55. is er vast van overtuigd dat de samenwerking op het gebied van de klimaatverandering kan dienen als basis om brede, wereldwijde samenwerking ter bestrijding van COVID-19 tot stand te brengen, het multilaterale stelsel te versterken en het vertrouwen te herstellen in de noodzaak van een op regels gebaseerd systeem; 56. is van mening dat de COVID-19-crisis bepaalde zwakke punten van onze Unie heeft blootgelegd en dat er dringend behoefte is aan een doeltreffende, efficiënte en autonome Unie, zowel intern als op het wereldtoneel, met mechanismen voor crisispreventie en ‑bestrijding, waaronder financieringsinstrumenten; is ervan overtuigd dat de conferentie over de toekomst van Europa een goed platform zal bieden om vooruitgang te boeken bij de totstandbrenging van efficiëntere besluitvorming in het buitenlands beleid van de EU; is daarom vastbesloten de conferentie zo spoedig mogelijk van start te laten gaan; 57. wijst op het effect dat COVID-19 heeft gehad op de kwetsbare regio’s, waaronder conflictgebieden en de minst ontwikkelde landen; verzoekt de VV/HV met klem zich in te zetten voor lokale en regionale bestanden, alsook steun te verlenen aan het initiatief van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, voor een wereldwijd staakt‑het‑vuren; herinnert aan de noodzaak om te voldoen aan de humanitaire beginselen van onpartijdigheid en neutraliteit bij het verstrekken van hulp, ook als deze een respons is op behoeften die voortvloeien uit COVID-19; verzoekt de EU om zich in te zetten voor humanitaire toegang tot afgelegen conflictgebieden via humanitaire corridors, en onderstreept dat ieder extern optreden in door conflicten getroffen landen gebaseerd moet zijn op een conflictbewuste risico- en kwetsbaarheidsbeoordeling, met inachtneming van het perspectief van vrouwen en met bijzondere nadruk op vredesopbouw; 58. juicht toe dat de EU vaccinnationalisme afwijst; herhaalt dat de EU een leidende rol moet spelen in het bevorderen van billijke toegang tot vaccins voor alle mensen op de wereld; verzoekt de Commissie om met haar internationale partners samen te werken om te waarborgen dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten wanneer er een vaccin beschikbaar is; o o o 59. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsook aan de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de VN-top inzake duurzame ontwikkeling van 25 t/m 27 september 2015 en het op 25 september 2015 door de Algemene Vergadering van de VN aangenomen slotdocument, getiteld “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development”, en met name SDG 17 van de daarin vastgelegde duurzameontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals – SDG’s), die de VN-lidstaten ertoe verbindt de uitvoering van de agenda te verbeteren en het mondiale partnerschap voor duurzame ontwikkeling een nieuwe impuls te geven (1) , – gezien de actieagenda van Addis Abeba, het slotdocument dat tijdens de derde internationale conferentie over de financiering van ontwikkeling van 13 t/m 16 juli 2015 in Addis Abeba, Ethiopië, werd vastgesteld en op 27 juli 2015 door de Algemene Vergadering van de VN werd goedgekeurd in resolutie 69/313, – gezien het “Financing for Sustainable Development Report 2019” van de Inter-agency Task Force on Financing for Development van de VN (2) , – gezien de Overeenkomst van Parijs van de 21e Conferentie van de partijen (COP21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de 11e Conferentie van de partijen waarin de partijen bij het Protocol van Kyoto bijeenkomen (CMP11), die van 30 november t/m 11 december 2015 in Parijs, Frankrijk, hebben plaatsgevonden, – gezien de in 2005 op het tweede forum op hoog niveau over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp vastgestelde Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp, de in 2008 op het derde forum op hoog niveau over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp in Accra, Ghana, vastgestelde Actieagenda van Accra, en het resultaat van het vierde forum op hoog niveau over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp van december 2011 in Busan, Republiek van Korea, waarbij het mondiaal partnerschap voor doeltreffende ontwikkelingssamenwerking (GPEDC) in het leven werd geroepen, – gezien het slotdocument van tweede vergadering op hoog niveau van het GPEDC van november en december 2016 in Nairobi, Kenia (3) , – gezien de vergadering op hoog niveau van het GPEDC die op 13 en 14 juli 2019 in de marge van het politiek forum op hoog niveau inzake duurzame ontwikkeling van de VN in New York werd gehouden, – gezien de 17e vergadering van de stuurgroep in het kader van de vergadering op hoog niveau van het GPEDC van 26 en 27 maart 2019 in Kampala, Uganda, – gezien het verslag van 2019 van het GPEDC, getiteld “Making Development Cooperation More Effective” (4) , – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (VRK) van 20 november 1989, – gezien artikel 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin de terugdringing en uitbanning van armoede wordt vastgesteld als hoofddoel van het EU-ontwikkelingsbeleid en waarin bepaald is dat de Unie en de lidstaten zich moeten houden aan de verbintenissen die zij in het kader van de Verenigde Naties en andere bevoegde organisaties hebben onderschreven en bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor de ontwikkelingslanden rekening moeten houden met de doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking, – gezien de nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling van 30 juni 2017 (5) , – gezien de gemeenschappelijke strategie Afrika-EU, die tijdens de tweede top EU-Afrika van december 2007 in Lissabon werd goedgekeurd, – gezien de vijfde top van de Afrikaanse Unie en de EU van 29 en 30 november 2017, en de verklaring “Investing in Youth for Accelerated Inclusive Growth and Sustainable Development” (6) , – gezien de algemene strategie voor de EU op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid, die in juni 2016 werd gepresenteerd door de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, getiteld “Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: Een sterker Europa”, – gezien de conclusies van de Raad van 12 mei 2016 over het opvoeren van gezamenlijke programmering, – gezien de conclusies van de Raad van 16 mei 2019 over het jaarverslag 2019 aan de Europese Raad over de EU-doelstellingen inzake ontwikkelingshulp (7) , – gezien het verslag van de Groep op hoog niveau van wijzen inzake de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling van oktober 2019, getiteld “Europe in the World: The future of European financial architecture for development” (8) , – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 26 maart 2015, getiteld “Invoering van een kader voor de resultaten van de EU op het gebied van internationale samenwerking en ontwikkeling” (SWD(2015)0080), en de conclusies van de Raad van 26 mei 2015 over dit kader, – gezien het Strategisch plan 2016-2020 van de Commissie voor internationale samenwerking en ontwikkeling, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 september 2018 over een nieuwe Afrikaans-Europese alliantie voor duurzame investeringen en banen ( COM(2018)0643 ), – gezien het eindverslag van maart 2019 van de Taskforce voor het Afrikaanse platteland van de Commissie, getiteld “An Africa-Europe Agenda for Rural Transformation” (9) , – gezien de studie van juli 2019 over de toepassing van de doeltreffendheidsbeginselen, getiteld “Effectiveness to Impact” (10) , – gezien zijn resolutie van 22 mei 2008 over het vervolg op de Verklaring van Parijs van 2005 over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp (11) , – gezien zijn resolutie van 5 juli 2011 over de toekomst van EU-begrotingssteun aan ontwikkelingslanden (12) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2011 over het vierde forum op hoog niveau over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp (13) , – gezien zijn resolutie van 6 oktober 2015 over de rol van de lokale overheden van de ontwikkelingslanden bij ontwikkelingssamenwerking (14) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2015 over financiële middelen voor ontwikkeling (15) , – gezien zijn resolutie van 14 april 2016 over de particuliere sector en ontwikkeling (16) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2016 over het EU-verslag 2015 over beleidscoherentie voor ontwikkeling (17) , – gezien zijn resolutie van 13 september 2016 over het Trustfonds voor Afrika van de EU: de gevolgen voor ontwikkelingshulp en humanitaire hulp (18) , – gezien zijn resolutie van 22 november 2016 over het vergroten van de doeltreffendheid van ontwikkelingssamenwerking (19) , – gezien zijn resolutie van 14 februari 2017 over de herziening van de Europese consensus over ontwikkeling (20) , – gezien zijn resolutie van 16 november 2017 over de strategie EU-Afrika: een stimulans voor ontwikkeling (21) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over de tenuitvoerlegging van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking, het instrument voor humanitaire hulp en het Europees Ontwikkelingsfonds (22) , – gezien zijn resolutie van 14 juni 2018 over de komende onderhandelingen voor een nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (23) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2019 over het jaarlijks strategisch verslag over de tenuitvoerlegging en verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) (24) , – gezien zijn wetgevingsresolutie van 27 maart 2019 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (25) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de lopende onderhandelingen over een nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (26) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de VN-klimaatconferentie van 2019 in Madrid, Spanje (COP25) (27) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (28) , – gezien de conclusies van de Raad van 26 oktober 2015 over het EU-genderactieplan 2016-2020 (29) , – gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie met de titel “Gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen: Het leven van meisjes en vrouwen veranderen via de externe betrekkingen van de EU 2016-2020” (SWD(2015)0182), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 september 2012, getiteld “Aan de basis van democratie en duurzame ontwikkeling: het maatschappelijke engagement van Europa in de externe betrekkingen” ( COM(2012)0492 ), – gezien de in opdracht van de Commissie uitgevoerde studie “Effective Development Cooperation – Does the EU deliver?: Detailed Analysis of EU Performance”, die in mei 2020 werd gepubliceerd (30) , – gezien de studie van mei 2020 over de doeltreffendheid van gemengde financiering, getiteld “The use of development funds for de-risking private investment: how effective is it in delivering development results?”, – gezien de mededeling van de Commissie van 15 mei 2013, getiteld “Eigen verantwoordelijkheid voor de lokale autoriteiten in de partnerlanden met het oog op beter bestuur en doeltreffender ontwikkelingsresultaten” ( COM(2013)0280 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2020, getiteld “Naar een brede strategie met Afrika”, – gezien het verslag van de OESO (“Development Cooperation Peer Reviews”) van 10 december 2018 over de Europese Unie, – gezien de aanbeveling van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand (DAC) van de OESO van 22 februari 2019 over de coördinatie van humanitaire hulp, ontwikkelingssamenwerking en vrede, – gezien het verslag van de OESO van 24 juni 2020, getiteld “The impact of the coronavirus (COVID-19) crisis on development finance” (31) , – gezien het speciaal verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) van 25 september 2019 over de oceanen en de cryosfeer in een veranderend klimaat, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A9-0212/2020 ), A. overwegende dat de context van ontwikkelingssamenwerking in de loop der jaren is veranderd in verband met de opkomst van nieuwe internationale uitdagingen zoals klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit, migratie, voedselonzekerheid, interne conflicten, terrorisme en gewelddadig extremisme, de uitbraak van besmettelijke ziekten, en veelvuldige, ernstige natuurrampen, waardoor met name de kwetsbaarste bevolkingsgroepen in ontwikkelingslanden worden getroffen; overwegende dat het mondiale klimaat steeds complexer en onzekerder wordt en dat de conflicten en geopolitieke rivaliteit in dit verband toenemen; overwegende dat dit aantoont dat het multilateralisme moet worden versterkt en dat er voortdurend inspanningen moeten worden geleverd om de doeltreffendheid en het effect van Europese ontwikkelingshulp te bevorderen; B. overwegende dat de wereld wordt geteisterd door de COVID-19-pandemie; overwegende dat nog altijd niet duidelijk is wat voor gevolgen deze pandemie precies heeft voor ontwikkelingslanden en landen die ontwikkelingshulp ontvangen, waardoor de hulpcapaciteit van zowel donorlanden als particuliere investeerders aanzienlijk onder druk is komen te staan; C. overwegende dat de COVID-19-pandemie, die alle landen ongeacht hun ontwikkelingsniveau heeft getroffen, niet alleen gevolgen heeft voor de gezondheid, maar ook voor de economie en de maatschappij; overwegende dat de pandemie ook zijn weerslag heeft op de ontwikkelingssamenwerking en verplicht tot het verbeteren van de efficiëntie; D. overwegende dat de huidige pandemie ernstige verstoringen heeft veroorzaakt in en langdurige gevolgen kan hebben voor het toerisme, de zeevaart en andere sectoren die afhankelijk zijn van de oceanen, en de economieën van veel ontwikkelingslanden aangetast, met name die van de kwetsbaarste landen, kleine eilandstaten in ontwikkeling en de minst ontwikkelde landen; E. overwegende dat de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp afhangt van de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling; overwegende dat er nog altijd meer inspanningen moeten worden geleverd om aan de beginselen in dit kader te voldoen, met name binnen het beleid van de EU op het gebied van migratie, handel, klimaat en landbouw; F. overwegende dat het interne noch het externe beleid van de EU en de lidstaten overeenkomstig het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling nadelige gevolgen mag hebben voor ontwikkelingslanden; overwegende dat er steeds meer nadruk wordt gelegd op de bevordering van de belangen van de EU op het gebied van extern beleid; overwegende dat de doeltreffendheid en efficiëntie van ontwikkelingshulp en de behoeften van de partnerlanden in de externe steun van de EU centraal moeten blijven staan overeenkomstig artikel 208 VWEU, waarin de terugdringing en uitbanning van armoede wordt vastgesteld als hoofddoel van het EU-ontwikkelingsbeleid; G. overwegende dat beginselen betreffende de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp en van alle bronnen van ontwikkelingsfinanciering zodanig moeten worden geformuleerd dat de klimaatdoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs kunnen worden verwezenlijkt; H. overwegende dat de wereldbevolking sneller groeit dan het bruto nationaal inkomen (bni), met name in sub-Saharaans Afrika, waar de bevolking naar verwachting in de komende dertig jaar zal verdubbelen tot 2,1 miljard (in 2050) en voor het einde van de eeuw 3,8 miljard mensen zal tellen; overwegende dat hierdoor ondanks sterke economische groei meer mensen in de armoede zullen raken en geen baan zullen hebben, wat betekent dat ontwikkelingslanden dringend moeten worden ondersteund bij het verwezenlijken van de SDG’s; I. overwegende dat een strategie EU-Afrika die gestoeld is op een partnerschap van gelijken inhoudt dat er rekening moet worden gehouden met de specifieke zorgen van Afrikaanse landen wat betreft economische diversificatie, industrialisering, verlies van overheidsinkomsten en regionale integratie; J. overwegende dat er nog altijd sprake is van sterke ongelijkheid tussen landen en dat ongelijkheid een negatief effect heeft op de doeltreffendheid en efficiëntie van ontwikkelingshulp; K. overwegende dat er maatregelen moeten worden ingevoerd die gericht zijn op het opbouwen en versterken van de veerkracht van gemeenschappen, met name in fragiele partnerlanden, in landen die door conflicten of natuurrampen worden geteisterd en in landen waar vluchtelingen worden opgevangen; L. overwegende dat de gezondheid en het welzijn van kinderen in beleidsmaatregelen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking centraal staan; M. overwegende dat de EU, die in 2018 samen met haar lidstaten een totaalbedrag van 74,4 miljard EUR aan officiële ontwikkelingshulp verleende, wat neerkomt op bijna 57 % van de totale mondiale officiële ontwikkelingshulp, ’s werelds grootste donor van ontwikkelingshulp is en zich inzet om te zorgen voor doeltreffendere ontwikkelingssamenwerking die gericht is op het uitbannen van alle vormen van armoede en ongelijkheid, en het ondersteunen van haar ontwikkelingspartners bij de verwezenlijking van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling; overwegende dat de leden van de DAC-OESO in 2019 samen een luttele 0,3 % van het bni aan ontwikkelingshulp hebben besteed en dat slechts vijf leden het streefdoel voor uitgaven hebben bereikt of overschreden (het VK, Zweden, Denemarken, Luxemburg en Noorwegen); N. overwegende dat het beginsel van democratische eigen inbreng en het beginsel van onderlinge afstemming, waarbij de nadruk ligt op resultaten, inclusieve partnerschappen, transparantie en verantwoordingsplicht, de grondslag van alle vormen van ontwikkelingssamenwerking moeten vormen om te waarborgen dat alle middelen op efficiënte en doeltreffende wijze worden ingezet en dat de verwezenlijking van de SDG’s naar behoren wordt nagestreefd; O. overwegende dat de rol van het mondiaal partnerschap voor doeltreffende ontwikkelingssamenwerking (GPEDC) erin bestaat de beginselen op het gebied van de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp te bevorderen; overwegende dat GPEDC drie strategische prioriteiten heeft die als leidraad dienen voor zijn bijdrage aan de inluiding van het zogenaamde “Actiedecennium”, namelijk: het bevorderen van de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp om de uitvoering van de Agenda 2030 te bespoedigen, het tot stand brengen van betere partnerschappen, en het gebruiken van toezicht als hefboom voor actie; P. overwegende dat uit de studie “Effective Development Cooperation – Does the EU deliver?: Detailed Analysis of EU Performance” blijkt dat de lidstaten en instellingen van de EU hun ontwikkelingshulp niet goed genoeg afstemmen op de doeltreffendheidsbeginselen en de daaraan gerelateerde indicatoren, met name voorspelbaarheid, het gebruik van indicatoren die ontleend zijn aan resultatenkaders van de partnerlanden zelf, het gebruik van het systeem van de partnerlanden voor het beheer van de overheidsfinanciën, en de verbintenis om de regering van de partnerlanden te betrekken bij projectevaluaties, evenals transparante verslaglegging; Q. overwegende dat de beleidsmaatregelen en partnerschappen van de EU op het gebied van ontwikkeling gestoeld moeten zijn op duurzame politieke en economische samenwerking met partners op gelijke voet en met inachtneming van de mensenrechten; overwegende dat in het ontwikkelingsbeleid van de EU rekening moet worden gehouden met de situatie van gedwongen ontheemden, kwetsbare bevolkingsgroepen, en migranten en asielzoekers; R. overwegende dat de EU zich met het oog op het toenemend aantal aanhoudende crises moet blijven inspannen om de coördinatie van humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking te operationaliseren teneinde duurzame resultaten te bereiken; S. overwegende dat de versnippering van ontwikkelingshulp nog altijd een hardnekkige uitdaging is die voortvloeit uit het steeds groter wordende aantal donoren en hulpinstanties en het gebrek aan coördinatie tussen hun activiteiten en projecten; T. overwegende dat het tijdens het programmeringsproces van essentieel belang is een brede raadpleging in partnerlanden te waarborgen met alle betrokken partijen: lokale autoriteiten, nationale parlementen, het maatschappelijk middenveld, lokale ngo’s, vrouwenorganisaties, gemarginaliseerde groepen, de VN en haar agentschappen, kmo’s en de particuliere sector; U. overwegende dat het zonder een bottom-upbenadering van ontwikkeling onmogelijk is optimale ontwikkelingsresultaten te behalen; overwegende dat een verbeterde uitwisseling van concrete voorbeelden en advies over succesvolle projecten ter plaatse in de partnerlanden zal helpen om de beginselen doeltreffend toe te passen en de beoogde resultaten te bereiken; V. overwegende dat daadwerkelijke betrokkenheid van de particuliere sector gebaseerd moet zijn op de vijf beginselen van Kampala, namelijk: inclusieve eigen inbreng van landen; resultaten en een gericht effect; inclusief partnerschap; transparantie en verantwoordingsplicht; en het beginsel dat niemand in de steek wordt gelaten; W. overwegende dat in de partnerlanden diverse andere actoren en donoren humanitaire en ontwikkelingshulp verstrekken; X. overwegende dat de EU-instellingen en -lidstaten, lokale en regionale autoriteiten, internationale en maatschappelijke organisaties weliswaar over een grote hoeveelheid gegevens en expertise beschikken, maar dat deze onvoldoende worden gedeeld; overwegende dat deze gegevens toegankelijker moeten worden gemaakt en bij de besluitvorming moeten worden gebruikt; Y. overwegende dat trilaterale samenwerking vooral efficiënt is om beter te kunnen reageren op gemeenschappelijke uitdagingen – zoals het voorkomen, beheren en herstellen van natuurrampen die ontwikkeling vertragen en onderbreken – en op veiligheidsuitdagingen in een bredere regio, of om kleinbedrijfsmodellen aan te passen aan de nieuwe economische uitdagingen die tijdens de coronaviruscrisis zijn opgedoken; Z. overwegende dat voor het uitstippelen en uitvoeren van een doeltreffend steunbeleid een dieper inzicht nodig is in de effecten van steun en het algemene klimaat waarin ontwikkelingshulp wordt verstrekt; AA. overwegende dat toegankelijke en betrouwbare gegevens over ontwikkelingshulp de transparantie van de hulpstromen verbeteren en alle ontwikkelingspartners helpen bij hun plannings- en coördinatieprocessen; overwegende dat deze gegevens kunnen worden vergeleken aan de hand van internationale normen zoals die welke door het initiatief inzake transparantie van ontwikkelingshulp (IATI) worden voorgestaan; overwegende dat voor het bereiken van ontwikkelingsresultaten en de SDG’s gedetailleerde gegevens nodig zijn over de lokale context, evenals een overeengekomen reeks beoogde resultaten, gezamenlijke acties om daarnaartoe te werken, en snelle feedback van het publiek om de verantwoordingsplicht te bevorderen; AB. overwegende dat gendergelijkheid een sleutelbeginsel is van EU-ontwikkelingshulp; overwegende dat ontwikkelingsbeleid een verschillend effect heeft op vrouwen en meisjes; overwegende dat er op het gebied van ontwikkeling een gebrek is aan naar gender uitgesplitste gegevens; AC. overwegende dat steunbeleid dat gelijkheid bevordert doeltreffender is gebleken voor het verwezenlijken van de SDG’s, met name het bestrijden van armoede en het bevorderen van onderwijs; AD. overwegende dat er een reëel risico bestaat dat politieke en economische elites in partnerlanden beslag leggen op de voordelen van ontwikkelingshulp, directe buitenlandse investeringen en humanitaire hulp; overwegende dat dit aantoont dat ontwikkelingssamenwerking gericht moet zijn op het teweegbrengen van transformerende veranderingen in politieke economieën, met name veranderingen op het gebied van bestuur, machtsverdeling, sociale uitsluiting, sociale bescherming en de toegang tot hulpbronnen, evenals interactie met de mondiale economie; overwegende dat dit aantoont hoe belangrijk het is de beginselen van behoorlijk bestuur, de rechtsstaat, de scheiding der machten en de bevordering van de mensenrechten via ontwikkelingssamenwerking te ondersteunen en behartigen; AE. overwegende dat ontwikkelingslanden volgens schattingen van de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling (UNCTAD) in de periode na COVID-19 1 biljoen USD aan schuldverlichting nodig zullen hebben; overwegende dat de Wereldbank, het IMF, de G20 en de G7 maatregelen hebben genomen voor verlichting van de overheidsschuld van de armste landen ter wereld; overwegende dat deze maatregelen moeten worden aangevuld als we willen dat ontwikkelingshulp doeltreffend bijdraagt tot de SDG’s op gebieden als toegang tot basisdiensten, behoorlijk bestuur en fundamentele mensenrechten in ontwikkelingslanden; AF. overwegende dat de EU in alle oceanen aanwezig is via haar overzeese gebieden (zowel de ultraperifere gebieden als de landen en gebieden overzee), en dat het van cruciaal belang is dat zij regionale strategieën ontwikkelt die zo volledig mogelijk tegemoetkomen aan lokale behoeften; AG. overwegende dat lokale autoriteiten een centrale rol spelen in het verwezenlijken van de SDG’s en dat gedecentraliseerde samenwerking ten grondslag moet liggen aan de ontwikkelingsstrategie van de EU; AH. overwegende dat, om armoede uit te bannen, in het ontwikkelingsbeleid rekening moet worden gehouden met de aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering wat betreft de ontheemding van kwetsbare bevolkingsgroepen en de vergroting van sociale ongelijkheden; AI. overwegende dat de inkomsten die ontwikkelingslanden mislopen vanwege illegale geldstromen, met inbegrip van belastingontduiking, meer dan twee keer zoveel bedragen als hun ontvangsten uit officiële externe bronnen, waaronder ontwikkelingshulp; AJ. overwegende dat de EU-instellingen steeds minder gebruikmaken van planningsinstrumenten en resultatenkaders van de landen zelf (beheer van de overheidsfinanciën), hoewel deze een belangrijke rol spelen in een doeltreffende ontwikkelingssamenwerking, het behalen van de SDG’s en het verwezenlijken van gendergelijkheid, aangezien zij positieve resultaten opleveren bij het mainstreamen van genderbewustzijn; overwegende dat op dit vlak meer inzet vereist is; 1. beklemtoont dat doeltreffendheid inhoudt dat er meer en betere effecten worden behaald, dat de SDG’s worden verwezenlijkt en dat er niemand in de steek wordt gelaten; is van mening dat de impact groter, sneller en duurzamer is wanneer Europese ontwikkelingssamenwerking wordt afgestemd op de eigen inspanningen en lokale behoeften van partnerlanden en gecoördineerd met de inspanningen van andere donoren, en wanneer deze samenwerking via hun instellingen en systemen alsook via lokale actoren en het maatschappelijk middenveld verloopt ter ondersteuning van prioriteiten die zijn overeengekomen aan de hand van inclusieve en billijke beleidsprocessen, waarbij de democratische eigen inbreng en de betrokkenheid van alle belanghebbenden zijn gewaarborgd; 2. onderstreept dat de EU, als ‘s werelds grootste donor en een belangrijke internationale speler op het gebied van een op regels gebaseerd multilateralisme en de democratie, haar krachtige waaier aan instrumenten en steunmodaliteiten op gecoördineerde wijze moet gebruiken om het verdelen van taken mogelijk te maken, de versnippering van steun te voorkomen en prioritaire gebieden vast te stellen waarop zij doeltreffend de grootste toegevoegde waarde kan bieden; 3. benadrukt dat de EU het voortouw zou moeten nemen bij het toepassen van de beginselen van doeltreffendheid en doelmatigheid van ontwikkelingshulp, om in haar partnerlanden daadwerkelijk resultaten te boeken en er de SDG’s te behalen zonder dat er iemand in de steek wordt gelaten; wijst in dit verband op het effect dat de toepassing van ontwikkelingshulp en directe buitenlandse investeringen door de EU kan hebben op de aanpak van de achterliggende oorzaken van migratie en gedwongen ontheemding; 4. benadrukt dat de beleidsdoelstellingen die in de nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling zijn geformuleerd, in elk partnerland strategischer en doelgerichter moeten worden uitgevoerd, met gebruikmaking van de koppeling tussen humanitaire hulp en ontwikkelingshulp, zonder de beleidscoherentie voor ontwikkeling uit het oog te verliezen; benadrukt dat steunprogramma’s gecombineerd moeten worden met een analyse van de houdbaarheid van de schuld en dat zij rekening moeten houden met de noodzaak het parlementair toezicht in partnerlanden te versterken; 5. onderstreept dat de EU het gebruik van middelen nauwlettend moet blijven volgen en alle nodige maatregelen moet treffen om misbruik van steun te voorkomen, waarbij zij moet toezien op de naleving van haar beleidsdoelstellingen en waarden op het gebied van ontwikkelingssamenwerking; pleit ervoor doeltreffende mechanismen in te stellen aan de hand waarvan de eindbestemming van die middelen grondig kan worden gecontroleerd en de projecten die financiële steun ontvingen kunnen worden beoordeeld; 6. benadrukt dat behoorlijk bestuur een beslissende factor is voor een eerlijke en degelijke verdeling van steun, en wijst erop dat de verwezenlijking van de SDG’s, en dus de doeltreffendheid van de middelen, in grote mate afhangt van het vermogen van de partnerlanden om de middelen eerlijk en transparant te gebruiken; 7. verzoekt de EU rechtstreeks in gesprek te gaan met landen van herkomst en doorreis van migranten en inclusieve duurzame partnerschappen met deze landen op te bouwen, op basis van de specifieke behoeften van elk land en de individuele omstandigheden van migranten; 8. onderstreept dat de beginselen van het mondiale partnerschap voor doeltreffende ontwikkelingssamenwerking (GPEDC) berusten op belangrijke en blijvende lessen uit ontwikkelingsstrategieën en -methoden uit het verleden, die zowel successen als mislukkingen omvatten, en dat deze beginselen belangrijke uitdrukkingen blijven van multilaterale samenwerking en coördinatie die de EU beloofd heeft te blijven waarmaken; verzoekt de Commissie haar lidmaatschap van het GPEDC en de OESO-DAC evenals haar stem binnen internationale fora en in de bestuursstructuren van de internationale financiële instellingen te gebruiken om de doeltreffendheidsbeginselen verder aan te scherpen en de naleving en toepassing ervan in alle vormen van ontwikkelingssamenwerking en door alle betrokkenen te bevorderen; 9. erkent dat doeltreffende ontwikkelingssamenwerking niet kan worden bereikt door samenwerking met de EU alleen, en daarvan pas echt sprake kan zijn als alle actoren samenwerken; maakt zich er zorgen over dat wanneer andere actoren de doeltreffendheidsbeginselen niet naleven en toepassen in hun samenwerkingsprogramma’s, de daaruit voortvloeiende versnippering en omzeiling van de systemen van partnerlanden afbreuk doet aan de doeltreffendheid en effecten van steun in het algemeen, met inbegrip van EU-steun; 10. verzoekt de Commissie om, minstens halfjaarlijks, een voortgangsverslag te publiceren over de doeltreffendheid van hulp, waarin aandacht wordt besteed aan gezamenlijke programmerings-, uitvoerings- en resultatenkaders, en het optreden van EU-instellingen, lidstaten en lokale en regionale autoriteiten; onderstreept dat dit verslag gebaseerd moet zijn op gezamenlijk overeengekomen streefcijfers en beleidsdoelstellingen, met name de SDG’s en de consensus; verzoekt de Commissie belanghebbenden te raadplegen bij het opstellen van dit verslag en het voor te leggen aan het Parlement; 11. verzoekt de Commissie en de Raad de gezamenlijke programmering tussen de EU en de lidstaten op te voeren; wijst erop dat de EU en de lidstaten op nationaal niveau verder moeten gaan dan het louter consolideren van bestaande bilaterale ontwikkelingsprioriteiten en -acties en ervoor moeten zorgen dat Europa in de politieke en beleidsdialoog met partnerlanden met één stem spreekt over strategische kwesties, waarbij in voorkomend geval rekening moet worden gehouden met regionale samenwerkingsorganen als tegenhangers van de EU en met innovatieve financieringsmethoden zoals blending en garanties; pleit voor duidelijke, uitvoerbare verbintenissen, waarbij eerdere strategieën en werkwijzen in aanmerking worden genomen; 12. verzoekt de Commissie te waarborgen dat er regelmatig vergaderingen ter plekke in het partnerland plaatsvinden tussen de EU en vertegenwoordigers van de lidstaten, uitvoerende instanties, internationale organisaties, lokale en regionale autoriteiten en maatschappelijke organisaties, om na te gaan welke uitdagingen en mogelijkheden er zijn en of de gezamenlijke reactie hierop aan de vastgestelde behoeften voldoet; beklemtoont dat gezamenlijke programmering onder leiding van missiehoofden succesvol is gebleken wat betreft de beleidscoherentie tussen politieke, handels-, ontwikkelings- en veiligheidsstrategieën; verzoekt de EU en haar lidstaten ook over te gaan tot gezamenlijke uitvoering en evaluatie, en pleit voor gedeelde verantwoordingsmechanismen naar de burgers toe; verzoekt de EU te werken met niet-traditionele donoren die kunnen aantonen dat zij zich aan de beginselen van doeltreffende ontwikkelingshulp houden; 13. is ingenomen met de conclusies van de Raad van 8 juni 2020, waarin wordt benadrukt “dat het voor alle bij Team-Europa betrokken actoren van belang is om op nationaal niveau, binnen de EU, in partnerlanden en in mondiale en multilaterale fora maatregelen te coördineren en informatie- en communicatie-inspanningen te delen”; verzoekt de Commissie en de lidstaten in de toekomst in het kader van alle maatregelen, programmering en uitvoering op het gebied van ontwikkeling deze aanpak te volgen; herhaalt zijn verzoeken uit 2013 (32) en 2017 (33) en vraagt de Commissie om op grond van de artikelen 209 en 210 VWEU een voorstel in te dienen voor een handeling over regelgevingsaspecten van EU-donorcoördinatie met betrekking tot ontwikkelingshulp; 14. beklemtoont dat gezamenlijke programmering en uitvoering door de EU, de lidstaten en partners voor ontwikkelingsfinanciering van de EU in het licht van de toekomstige toepassing van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI), moet voortbouwen op de beginselen van doeltreffende ontwikkelingshulp; wijst erop hoe belangrijk het is tijdens de fase die aan de programmering voorafgaat collectief strategische prioriteiten vast te stellen en investeringsbehoeften/-lacunes aan te wijzen en vervolgens te bekijken hoe de regelingen uit het EU-instrumentarium, onder meer subsidies, begrotingssteun en EIB-kredieten, en de financiering van de lidstaten kan worden geoptimaliseerd; maakt zich in dit opzicht zorgen dat de minst ontwikkelde landen steeds meer gebonden hulp krijgen en herhaalt dat de kosten met 15 tot 30 % kunnen worden teruggebracht door hulp te ontkoppelen; 15. verzoekt de Commissie te waarborgen dat de programmering en uitvoering van deze regelingen worden gecoördineerd en strategisch zijn afgestemd op de prioriteiten en processen van de partnerlanden, met de nadruk op het bereiken van resultaten en doorslaggevende effecten voor het behalen van de SDG’s in de specifieke context van ieder partnerland; onderstreept dat moet worden bijgedragen aan het scheppen van zelfvoorzienende markten en dat moet worden toegezien op optimale vertrekprocedures in de fase die aan de programmering voorafgaat; verzoekt de Commissie en de lidstaten zich krachtiger in te spannen om hun officiële ontwikkelingshulp (ODA) te ontkoppelen, in overeenstemming met de verbintenissen die zijn opgenomen in de consensus, en om alle verstrekkers van ontwikkelingssamenwerking – met inbegrip van opkomende economieën – ertoe aan te sporen hetzelfde te doen; is voorstander van lokale overheidsopdrachten en inbreng; 16. benadrukt dat in het mandaat van het Parlement met betrekking tot het NDICI bepalingen moeten worden opgenomen met het oog op een betere naleving van sociale en milieunormen en de mensenrechten door financiële marktdeelnemers bij het gebruik van blendinggarantiemechanismen via het EFDO+ en de garantie voor extern optreden (EAG); herinnert eraan dat volgens het standpunt van het Parlement 45 % van de middelen uit het EFDO+ en de EAG moet wordt toegewezen aan investeringen die bijdragen tot klimaatdoelstellingen, milieubeheer en -bescherming, biodiversiteit en het tegengaan van woestijnvorming, waarbij 30 % van de totale financiële middelen moet worden besteed aan mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering; 17. wijst erop dat de EU zichzelf ambitieuze milieu- en klimaatdoelen heeft gesteld, en roept haar ertoe op partnerlanden via nauwe samenwerking te helpen hun eigen klimaat- en milieudoelen en -strategieën te behalen, of die nu voortvloeien uit verdragen of uit eigen initiatief, aangezien het duurzaam gebruik van de eigen middelen voor veel partnerlanden de basis van de economie vormt en essentieel is voor het behalen van de SDG’s; 18. verzoekt de EU-instellingen, de lidstaten en andere publieke en niet-gouvernementele actoren die actief zijn op het gebied van ontwikkelingssamenwerking bewijzen en ervaringen uit te wisselen over de soorten ontwikkelingsinterventies die doorgaans slagen en over die welke mislukt zijn, moeilijk uit te voeren bleken of niet de bedoelde effecten hebben gesorteerd; 19. is ingenomen met het verslag van de groep op hoog niveau van wijzen inzake de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling, en pleit voor de oprichting van een Europese Bank voor investering en duurzame ontwikkeling; 20. beklemtoont dat verantwoordingsplicht voor alle overheidsuitgaven, met inbegrip van ODA, zowel in Europa als in de partnerlanden van cruciaal belang is; meent dat voor verantwoordingsplicht sterke instellingen vereist zijn en dat duidelijke en overeengekomen streefcijfers voor Europese ODA van essentieel belang zijn om blijvende overheidssteun te garanderen voor de inspanningen die de EU levert op het gebied van ontwikkelingssamenwerking; herinnert eraan dat partnerschappen en samenwerking met het maatschappelijk middenveld en ngo’s de verantwoordingsplicht met betrekking tot overheidsuitgaven in het kader van ODA kunnen verbeteren; wijst op de rol van maatschappelijke organisaties bij het mobiliseren van de nodige middelen voor het behalen van de SDG’s; 21. beklemtoont voorts dat verantwoordingsplicht transparante en robuuste procedures vereist, evenals aandacht voor efficiëntie en het behalen van aantoonbare resultaten, grondige evaluaties voor- en achteraf, een kritische analyse van de mislukkingen en leren hoe doeltreffende en duurzame resultaten kunnen worden bereikt; verzoekt de Commissie daarom de coördinatie op zich te nemen van een standaardisatie in heel Europa van impactindicatoren om de doeltreffendheid en efficiëntie van projecten tussen de lidstaten te vergelijken; 22. spoort de parlementen van de ontvangende landen ertoe aan nationale beleidsmaatregelen op het gebied van ontwikkelingshulp aan te nemen om ervoor te zorgen dat donoren meer verantwoording afleggen en ontvangende regeringen – ook lokale overheden – meer eigen inbreng krijgen, een einde te maken aan corruptie en alle vormen van steunverspilling, de voorwaarden voor het ontvangen van begrotingssteun te verbeteren, en om, op de langere termijn, minder afhankelijk te worden van ontwikkelingshulp; 23. benadrukt dat ODA van de EU er nog meer op gericht moet zijn ongelijkheden weg te werken, armoede te beëindigen en niemand in de steek te laten; 24. benadrukt dat doeltreffende en efficiënte hulp voor door het land aangestuurde strategieën en capaciteitsontwikkeling leidt tot een verlaging van de kindersterfte, en dat investeren in het welzijn van kinderen van essentieel belang is om de cyclus van armoede en gedwongen en kinderarbeid te doorbreken; 25. is van mening dat de hantering van resultaatgerichte benaderingen van cruciaal belang is voor de partnerlanden van de EU en een fundamenteel onderdeel is van hun capaciteit om de SDG’s voor hun burgers te verwezenlijken; wijst er echter op hoe belangrijk het is rekening te houden met de uiteenlopende specifieke situaties in en uitdagingen voor de partnerlanden, met name de minst ontwikkelde en kwetsbare landen; verzoekt de EU en de lidstaten steun te verlenen aan en gebruik te maken van de eigen kaders van de partnerlanden voor het meten van nationale resultaten en van hun monitoring en statistische systemen, en in alle stadia alle relevante actoren daarbij te betrekken: lokale overheden, nationale parlementen, het maatschappelijk middenveld – met inbegrip van vrouwenorganisaties en gemarginaliseerde groepen – en de particuliere sector, met de nadruk op kmo’s; benadrukt dat investering in de capaciteitsopbouw van lokale maatschappelijke organisaties een essentiële randvoorwaarde is voor doeltreffende hulp; 26. merkt op dat de efficiëntie en doeltreffendheid van ontwikkelingshulp op sommige gebieden weliswaar moeilijk te meten zijn, maar verzoekt de Commissie zich te buigen over passende indicatoren voor beoordeling en de resultaten te gebruiken voor het voorbereiden van landenspecifieke informatie over de efficiëntie en doeltreffendheid van ontwikkelingshulp en voor het ontwikkelen van optimale werkmethoden; 27. verzoekt de EU en de lidstaten hun engagement voor transparante gegevensstromen te verbeteren door te blijven investeren in de visualisering van gegevens, statistische verslaglegging, de publicatie van open data en de toepassing van internationale normen zoals die van het IATI (internationaal initiatief inzake transparantie van ontwikkelingshulp), en door de EU Aid Explorer regelmatig te actualiseren en ontwikkelen; pleit voor meer inspanningen op EU-niveau om te zorgen voor openbare toegang tot en de verspreiding van gegevens en verslaglegging over uitgaven in het kader van de ontwikkelingshulp van de EU; herhaalt in dit verband dat de Commissie het jaarverslag over de tenuitvoerlegging van de instrumenten ter financiering van het externe optreden van de Europese Unie vóór de start van de kwijtingsprocedure voor het desbetreffende jaar moet publiceren; 28. wijst erop dat gendergelijkheid van essentieel belang is voor duurzame ontwikkeling en dat vorderingen in het tegengaan van discriminatie van en geweld tegen vrouwen en meisjes in partnerlanden moeten worden beschouwd als een essentieel aspect van de doeltreffendheid van hulp; benadrukt dat ontwikkelingssamenwerking verschillende effecten kan hebben op jongens en meisjes en op mannen en vrouwen; 29. spoort de Commissie, de lidstaten en de ontwikkelingspartners ertoe aan gendergelijkheid tot prioriteit te maken door meer gebruik te maken van gendermainstreaming, genderbudgettering en genderstreefdoelen; benadrukt voorts dat vergelijkbare en naar geslacht uitgesplitste gegevens moeten worden verzameld om een alomvattende en geharmoniseerde aanpak van EU-verslaglegging over genderstreefdoelen te bevorderen, en om vrouwen te ondersteunen zodat zij mondige aanjagers van ontwikkeling binnen en buiten hun gemeenschap worden; 30. verzoekt de EU en haar lidstaten hun steun beter af te stemmen op de doeltreffendheidsbeginselen en de daaraan gerelateerde indicatoren, met name voorspelbaarheid, het gebruik van indicatoren die ontleend zijn aan resultatenkaders van de partnerlanden zelf, het gebruik van het systeem van de partnerlanden voor het beheer van de overheidsfinanciën, en de verbintenis om de regering van de partnerlanden te betrekken bij projectevaluaties, evenals transparante verslaglegging; 31. verzoekt de lidstaten hun steun meer in overeenstemming te brengen met gemeenschappelijke Europese doelstellingen op het gebied van ontwikkelingshulp om het EU-ontwikkelingsbeleid in zijn geheel doeltreffender te maken; 32. ondersteunt een katalyserende benadering die voortbouwt op gedecentraliseerde en bottom-up behoefteanalyses en programmering, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan plaatselijke inbreng, gebaseerd op een grondige analyse van de situatie en op overleg met het maatschappelijk middenveld en andere belanghebbenden in elk partnerland, in nauwe samenwerking met lokale gemeenschappen en organisaties; 33. pleit voor nauwere Zuid-Zuid-samenwerking en trilaterale samenwerking, ook wat betreft projecten die gericht zijn op doeltreffendere regionale samenwerking en integratie, alsook voor een grotere betrokkenheid van ultraperifere gebieden en landen en gebieden overzee bij de uitvoering van Europese ontwikkelingssamenwerking in hun respectieve geografische gebied, op alle bestuursniveaus, om bij te dragen tot de verwezenlijking van de SDG’s en het herstel van de COVID-19-pandemie; benadrukt dat de capaciteiten van middeninkomenslanden – waaronder ook landen die sinds kort niet langer op de lijst van ODA-ontvangers van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de OESO staan – in voorkomend geval moeten worden ingezet; 34. benadrukt dat het, om ontwikkelingshulp doeltreffender te maken, duurzame resultaten te bereiken en in lokale behoeften te voorzien, met name tijdens aanhoudende crisis en de nasleep daarvan, absoluut noodzakelijk is de coördinatie van humanitaire hulp en ontwikkelingshulp te verbeteren en de koppeling daartussen te versterken, evenals het verband met acties die gericht zijn op vrede en veiligheid in ontwikkelingslanden; verzoekt de EU een dergelijke aanpak verder uit te werken; 35. onderkent het belang van voorspelbare en flexibele financiering, met inbegrip van meerjarige humanitaire financiering voor aanhoudende crises en ontwikkelingshulpprogramma’s die kunnen worden aangepast aan onvoorziene humanitaire crises; 36. beklemtoont hoe belangrijk het is maatschappelijke organisaties te versterken in hun rol van onafhankelijke speler op het gebied van ontwikkeling; benadrukt dat een gunstig en open klimaat voor maatschappelijke organisaties in lijn is met internationaal overeengekomen rechten en deze organisaties in staat stelt een optimale bijdrage te leveren aan ontwikkeling; spreekt zijn bezorgdheid uit over de afnemende ruimte voor maatschappelijke organisaties in veel partnerlanden; verzoekt de Commissie financiering toegankelijker te maken voor maatschappelijke organisaties, ook in partnerlanden; 37. benadrukt hoe belangrijk het is optimale werkmethoden uit te wisselen en te zorgen voor de coördinatie van beleid en optreden alsook samenwerking tussen de EU en andere actoren, zoals de VN en haar agentschappen, die hulp bieden in de partnerlanden; onderstreept dat dit des te belangrijker is in kwetsbare partnerlanden, landen die te kampen hebben met conflicten of natuurrampen en landen die vluchtelingen opvangen; acht het in deze context van essentieel belang dat de weerbaarheid van gemeenschappen centraal wordt gesteld en dat steun wordt verleend voor acties die gericht zijn op de ontwikkeling van risicogebaseerde programma’s en opleidingsprogramma’s voor noodgevallen, waarbij deelname van de gemeenschap en partnerschappen worden bevorderd; 38. verzoekt de Commissie en de lidstaten nauwer samen te werken met lokale overheden in partnerlanden, maar ook binnen de EU; pleit ervoor dat begrotingssteun ook op subnationaal niveau als hulpinstrument kan worden gebruikt, en dat er mechanismen worden ontwikkeld voor herverdeling tussen verschillende overheidsniveaus en regio’s, met als voornaamste doel de ongelijkheid binnen hetzelfde land te verminderen en ervoor te zorgen dat niemand in de steek wordt gelaten; 39. onderstreept de rol van kerkelijke organisaties in humanitaire en ontwikkelingshulp en het belang van hun aanwezigheid ter plaatse, aangezien zij tot de grootste ngo’s behoren die actief zijn op het gebied van ontwikkeling en hulp; benadrukt dat samenwerking met religieuze leiders in veel lokale gemeenschappen in ontwikkelingslanden vaak de meest doeltreffende manier is om lokale mensen in nood te bereiken; 40. onderkent de essentiële rol van het maatschappelijk middenveld als partner, niet alleen tijdens het raadplegingsproces maar ook als dienstenverstrekker; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband hun rol te erkennen en versterken om inclusieve ontwikkelingspartnerschappen op te bouwen; 41. pleit voor een grotere nadruk op lokale kmo’s, kleinschalige landbouwers en het versterken van de positie van vrouwen, aangezien deze benadering bijzonder doeltreffend is gebleken voor het terugdringen van armoede en ongelijkheid en het versterken van het maatschappelijk middenveld en gemeenschappen; 42. erkent dat betrokkenheid van de particuliere sector – op lokaal, nationaal, bilateraal en internationaal niveau – cruciaal is voor het behalen van de SDG’s, het mobiliseren van aanvullende ontwikkelingsfinanciering en de transitie naar duurzame economische ontwikkeling, groei en welvaart; 43. dringt aan op inspanningen om ervoor te zorgen dat de particuliere sector is afgestemd op de ontwikkelingsprioriteiten van nationale regeringen en het maatschappelijk middenveld in ontwikkelingslanden en de behoeften van lokale bevolkingen, met name die van gemarginaliseerde en kwetsbare groepen, en om de deelname van de particuliere sector aan ontwikkelingssamenwerking in overeenstemming te brengen met de doeltreffendheidsbeginselen en de beginselen van Kampala, waarbij wordt toegezien op een verbetering van de transparantie, controle, evaluatie en verantwoordingsplicht van directe buitenlandse investeringen en mondiale waardeketens, evenals de eerbiediging van de mensenrechten en de beginselen van passende zorgvuldigheid; 44. roept de Europese instellingen en organen op een duidelijk, gestructureerd en transparant verantwoordingskader vast te stellen ter regulering van partnerschappen en allianties met de particuliere sector in ontwikkelingslanden, en benadrukt dat evenveel belang moet worden gehecht aan de opbouw van institutionele capaciteiten als aan de uitbreiding van de rol van de particuliere sector; 45. onderstreept dat alle actoren, ook de particuliere sector, moeten bijdragen tot de agenda voor doeltreffendheid door middel van actieve betrokkenheid, planning en uitvoering, wederzijdse verantwoordingsplicht en transparantie, monitoring en evaluatie; benadrukt dat donoren voorspelbaarder en sneller moeten opereren wanneer zij met deze actoren werken als uitvoerende partners en verstrekkers van basisdiensten, om daadwerkelijk de meest kwetsbare delen van de bevolking te kunnen bereiken; 46. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat actoren uit de particuliere sector die betrokken zijn bij ontwikkelingspartnerschappen tijdens de hele levenscyclus van projecten het beginsel van maatschappelijk verantwoord ondernemen met betrekking tot de mensenrechten en het milieu in acht nemen, door zich te houden aan het mondiaal pact van de VN voor mensenrechten, de leidende beginselen van de VN inzake ondernemingen en mensenrechten, de arbeidsnormen van de IAO en het VN-Verdrag tegen corruptie; pleit nogmaals voor een EU-rechtskader ter ondersteuning van een bindende verantwoordingsplicht van ondernemingen om ervoor te zorgen dat EU-investeerders de beginselen van passende zorgvuldigheid internationaal en lokaal in acht nemen en bijdragen aan de lokale ontwikkeling in ontwikkelingslanden; 47. herhaalt dat particuliere ontwikkelingshulp in overeenstemming moet zijn met de leidende beginselen van de VN inzake ondernemingen en mensenrechten, de IAO-normen en de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen; benadrukt eveneens dat particuliere ontwikkelingshulp gericht moet zijn op het waarborgen van behoorlijk bestuur, het verlichten van armoede, het scheppen van welvaart door middel van duurzame investeringen, het wegwerken van ongelijkheid, het bevorderen van mensenrechten en milieunormen en het versterken van de positie van plaatselijke economieën; 48. benadrukt dat om de donor-ontvangerdynamiek te doorbreken, de eigen verantwoordelijkheid van partnerlanden voor ontwikkelingsprioriteiten te vergroten en resultaten te boeken op het gebied van duurzame ontwikkeling, ontwikkelingsstrategiekaders van de EU concrete acties moeten omvatten om een betere mobilisatie van binnenlandse middelen in partnerlanden te ondersteunen, bijvoorbeeld via de bestrijding van corruptie, belastingontwijking en -ontduiking en de ontwikkeling van progressieve belastingstelsels; 49. juicht toe dat de EU diverse ontwikkelingsfinancieringsinstrumenten gebruikt om armoede uit te bannen en de SDG’s te behalen; benadrukt dat donoren, in een context waarin armere landen al voor de uitbraak van de COVID-19-pandemie meer uitgaven aan de aflossing van schulden dan aan de gezondheidszorg, de voorkeur moeten geven aan op subsidies gebaseerde financiering, met name voor de minst ontwikkelde landen; 50. merkt op dat de Commissie verwacht dat blendinggarantiemechanismen een steeds prominentere rol gaan spelen in het EU-ontwikkelingsbeleid, ten koste van andere steunmodaliteiten; benadrukt dat gemengde financiering weliswaar snel is gegroeid, maar dat het effect ervan op de ontwikkeling amper is aangetoond, aangezien het merendeel ervan momenteel naar middeninkomenslanden gaat en maar een klein deel naar de minst ontwikkelde landen; onderstreept het kritische standpunt van de Europese Rekenkamer ten aanzien van het beheer en de doeltreffendheid van de uitvoering door de Commissie van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), verzoekt de EU en haar lidstaten in dit verband te kiezen voor een voorzichtige aanpak wat gemengde financiering betreft en te waarborgen dat alle via blending gemobiliseerde financiering in overeenstemming is met de doeltreffendheidsbeginselen; 51. spoort de EU ertoe aan zich te blijven inspannen om partnerlanden te ondersteunen bij het leveren van slimmer, gericht en adaptief beleid, dat kan helpen de SDG’s zo doeltreffend mogelijk te verwezenlijken; wijst in dit verband op de vitale rol van onderzoek en ontwikkeling (O&O) voor het stimuleren van innovatie en ondernemerschap met positieve overloopeffecten op alle sectoren van lokale economieën; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom nauwer samen te werken op het vlak van O&O en meer te investeren in strategische lokale productiecapaciteit, vooral met betrekking tot gezondheid en ook wanneer het gaat om de nieuwste biofarmaceutische producten, om de autonomie van mondiale toeleveringsketens te vergroten; 52. benadrukt dat maatschappelijke organisaties een belangrijke rol spelen bij het vaststellen van behoeften en het rechtstreeks verstrekken van ontwikkelingshulp aan arme, kansarme en kwetsbare personen; dringt echter aan op een betere coördinatie van de tussen ngo’s en andere donoren verdeelde bijstand om de voorspelbaarheid van ontwikkelingshulp te waarborgen en versnippering van de hulp, overlappende acties en zogenaamde “stiefmoederlijk behandelde landen” (landen die verwaarloosd worden door de ontwikkelingsgemeenschap) te vermijden; 53. verzoekt de Commissie opnieuw te beoordelen of de administratieve verplichtingen met betrekking tot de toegang tot EU-financiering evenredig zijn; betreurt in dit verband dat EU-subsidies steeds ontoereikender en onaantrekkelijker worden voor ngo’s, vanwege verplichtingen om begeleidende hulp te beperken en toenemende administratieve en controlelasten; 54. verzoekt de Commissie een netwerk van betrouwbare niet-gouvernementele partners op te bouwen, zoals lokale maatschappelijke organisaties, kerken, confessionele organisaties en gespecialiseerde agentschappen uit de lidstaten voor de uitvoering van kleinschaligere projecten, en daarmee in dialoog te treden; 55. bevestigt andermaal dat investeringen in lokale en nationale infrastructuur op verschillende schalen voor belangrijke lokale en nationale projecten de meest doeltreffende manier vormt om ervoor te zorgen dat ontwikkelingshulp bijdraagt tot de economische en sociale ontwikkeling van de hele bevolking; 56. benadrukt dat de maatregelen voor schuldverlichting moeten worden gekoppeld aan extra middelen voor ODA; pleit ervoor multilaterale en commerciële schulden op te nemen in het initiatief van de G20 om schuldaflossingen op te schorten (het Debt Service Suspension Initiative of DSSI); benadrukt dat alle crediteuren, met inbegrip van de Wereldbank en andere multilaterale ontwikkelingsbanken evenals particuliere crediteuren, moeten deelnemen aan het DSSI en eventuele aanvullende voorstellen voor schuldverlichting; dringt aan op de totstandbrenging van een multilateraal schuldherschikkingsmechanisme om zowel de gevolgen van de COVID-19-crisis als de financieringsvereisten van de Agenda 2030 aan te pakken; 57. wijst op de bijzonder belangrijke rol van opleidingsprogramma’s voor lokale personeelsleden en mensen uit de praktijk voor het waarborgen van continuïteit in door de EU gesteunde projecten in partnerlanden, wat leidt tot meer eigen inbreng en verantwoordingsplicht; 58. benadrukt dat ODA een sleutelrol speelt bij het realiseren van de agenda voor doeltreffende ontwikkelingshulp; onderstreept dat ODA flexibeler en voorspelbaarder is dan andere stromen die mogelijkerwijs bijdragen tot ontwikkeling en dat er beter verantwoording over wordt afgelegd; waarschuwt tegen de verwatering van ODA-criteria met als oogmerk andere kosten te dekken dan de directe kosten van het bevorderen van duurzame ontwikkeling in ontwikkelingslanden; 59. verzoekt nogmaals dat de Raad en de lidstaten een duidelijk tijdschema opstellen voor het optrekken van de ODA-begroting tot het streefcijfer 0,7 % van het bni en het nakomen van de internationale toezegging om 0,15 tot 0,2 % van het bni te besteden aan ODA voor de minst ontwikkelde landen, en dat de Commissie een concreet actieplan voorstelt waarin wordt bepaald hoe de aanvullende middelen zullen worden aangewend om de SDG’s te verwezenlijken; benadrukt dat de doeltreffendheid van hulp geen vervanging is voor een passende omvang van de hulp en dat het uitermate belangrijk is het ODA-streefcijfer van 0,7 % te behouden of overschrijden; herhaalt dat de EU-begroting een aanzienlijke bijdrage zou moeten leveren aan een algehele verhoging van ODA van de EU; 60. spreekt nogmaals zijn steun uit voor het opnemen van de volgende streefcijfers in het NDICI; 20 % voor sociale inclusie en menselijke ontwikkeling; en ten minste 85 % van met ODA gefinancierde projecten, waarbij gendergelijkheid, de rechten van vrouwen en meisjes en de versterking van hun positie gelden als een belangrijke of hoofddoelstelling, zoals uiteengezet in OESO-DAC; 61. pleit voor meer beleidscoherentie voor ontwikkeling, die ervoor moet zorgen dat beleidsmaatregelen van de EU of de lidstaten geen negatieve effecten op ontwikkelingslanden of tegenstrijdige doelstellingen hebben; 62. meent dat Europese ontwikkelingshulp en openbare investeringen moeten bijdragen aan gemeenschappelijke prioriteiten en beleidsdoelen zoals de uitbanning van armoede, klimaat- en milieuactie, economisch en handelsbeleid en migratiebeheer, en ook volledig in overeenstemming moeten zijn met de beginselen van de fundamentele mensenrechten, democratie en behoorlijk bestuur; 63. benadrukt dat het niet verenigbaar is met de overeengekomen beginselen inzake de doeltreffendheid van ontwikkelingssamenwerking om de verlening van humanitaire en noodhulp afhankelijk te maken van samenwerking met de EU op het vlak van migratie of veiligheid; 64. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten van de OESO, de Europese Dienst voor extern optreden, de Europese Investeringsbank, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, de Wereldbankgroep, de Afrikaanse Unie, de medevoorzitters van het mondiale partnerschap voor doeltreffende ontwikkelingssamenwerking, het Ontwikkelingsprogramma van de VN, het Departement Economische en Sociale Zaken van de VN, de OESO en de Interparlementaire Unie.