Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 december 2004 over het periodiek verslag 2004 en de aanbeveling van de Commissie over de vorderingen van Turkije op de weg naar toetreding (1) alsmede zijn eerdere resoluties terzake die tussen 18 juni 1987 en 15 december 2004 zijn goedgekeurd, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 juli 2005 over de rol van vrouwen in het sociale, economische en politieke leven in Turkije (2) , – gezien de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad op 17 december 2004, – gezien het ontwerpkader voor de toetredingsonderhandelingen met Turkije zoals voorgelegd door de Commissie op 29 juni 2005, – gezien de besluiten van de Europese Raad over de aanvang van de toetredingsonderhandelingen met Turkije, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 21 april 2004 over Cyprus (3) , – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat de Commissie heeft geconcludeerd dat Turkije in voldoende mate aan de politieke criteria van Kopenhagen voldoet en heeft aanbevolen om met toetredingsonderhandelingen te beginnen, B. overwegende dat de Europese Raad in 2002 heeft besloten dat de Europese Unie onverwijld toetredingsonderhandelingen zal beginnen indien Turkije aan de politieke criteria van Kopenhagen voldoet, C. overwegende dat het Europees Parlement op 15 december 2004 van oordeel was dat het aanbeveling verdient toetredingsonderhandelingen te beginnen mits overeengekomen wordt dat in de eerste fase van de onderhandelingen prioriteit wordt gegeven aan de volledige tenuitvoerlegging van de politieke criteria; dat derhalve de agenda van de onderhandelingen op ministerieel niveau begint met de beoordeling van de nakoming van de politieke criteria, met name op het gebied van de mensenrechten en volledige fundamentele vrijheden zowel in theorie als in praktijk, terwijl tegelijkertijd de gelegenheid wordt geboden om andere hoofdstukken op de agenda van de onderhandelingen te plaatsen, D. overwegende dat het Europees Parlement bij die gelegenheid, niettegenstaande zijn respect voor de democratische wil van de Grieks-Cypriotische gemeenschap, met spijt heeft vastgesteld dat zij geen oplossing heeft kunnen bereiken, en een beroep heeft gedaan op de Turkse overheid om haar constructieve houding vol te houden bij het vinden van een regeling voor de kwestie Cyprus die tot een eerlijke oplossing leidt, waarover moet worden onderhandeld op basis van het plan-Annan en de beginselen waarop de EU is gebaseerd, en te komen tot een vroegtijdige terugtrekking, overeenkomstig de desbetreffende resoluties van de VN, van haar troepen overeenkomstig een specifiek tijdschema; overwegende dat het uiting heeft gegeven aan zijn mening dat een dergelijke terugtrekking van Turkse troepen de noodzakelijke stap voorwaarts is op de weg naar een verdere vermindering van de spanningen, naar hervatting van de dialoog tussen de partijen en naar voorbereiding van een blijvende oplossing; overwegende dat het bij de Turkse autoriteiten heeft aangedrongen op erkenning van de Republiek Cyprus; overwegende dat het de aandacht van de Turkse autoriteiten heeft gevestigd op het feit dat de betrokken onderhandelingen intergouvernementele onderhandelingen zijn tussen Turkije enerzijds en de 25 lidstaten van de EU, waaronder de Republiek Cyprus, anderzijds; overwegende dat het opmerkt dat het openen van onderhandelingen kennelijk de erkenning van Cyprus door Turkije impliceert, E. overwegende dat het Europees Parlement de Turkse autoriteiten eveneens heeft verzocht alle bestaande beperkingen af te schaffen voor schepen onder Cypriotische vlag die bij handel met een lidstaat van de EU zijn betrokken, F. overwegende dat de Europese Raad op 17 december 2004 heeft geconcludeerd dat Turkije in voldoende mate voldoet aan de criteria van Kopenhagen om op 3 oktober 2005 met toetredingsonderhandelingen te beginnen, mits het zes resterende stukken wetgeving in werking doet treden en, overeenkomstig zijn eigen toezeggingen, het protocol ondertekent dat de Overeenkomst van Ankara tot de tien nieuwe lidstaten uitbreidt en overwegende dat de Europese Unie zich moet houden aan eerder gedane toezeggingen, G. overwegende dat Turkije op 1 juni 2005 zoals vereist de zes resterende stukken wetgeving in werking heeft doen treden, H. overwegende dat Turkije op 29 juli 2005 het protocol heeft ondertekend dat de Overeenkomst van Ankara uitbreidt tot de tien nieuwe lidstaten maar, tegelijkertijd met het protocol, een verklaring uitgaf volgens welke de ondertekening, ratificatie en tenuitvoerlegging van dit protocol op geen enkele wijze erkenning inhoudt van de Republiek Cyprus waarnaar in dit protocol wordt verwezen, I. overwegende dat Turkije tegelijkertijd het embargo handhaaft op schepen onder Cypriotische vlag alsmede op schepen die Turkije binnenvaren vanuit havens in de Republiek Cyprus door hun de toegang tot Turkse havens te weigeren, en ten aanzien van Cypriotische vliegtuigen door hun overvliegrechten en landingsrechten in Turkse luchthavens te weigeren, J. overwegende dat de Turkse autoriteiten nog steeds niet zijn ingegaan op de verzoeken van het Europees Parlement in zijn resolutie van 18 juni 1987 (4) over de Armeense aangelegenheden, K. overwegende dat een democratisch en economisch stabiel Turkije gans Europa zeer ten goede zou komen, L. overwegende dat Turkije alleen door het tonen van de bereidheid tot overneming van de waarden van de EU door vastberaden tenuitvoerlegging en voortgezette hervormingen in staat zal zijn om de onomkeerbaarheid van het hervormingsproces te verzekeren en om de nodige steun te verkrijgen van de gezamenlijke publieke opinie in de EU, M. overwegende dat het vermogen van de Europese Unie om de uitbreiding tot een goed einde te brengen, een eerste vereiste is, als onderdeel van de criteria van Kopenhagen, en dat de Europese Unie derhalve harerzijds moet tonen in staat te zijn tot politieke en institutionele hervormingen, 1. merkt op dat de Commissie en de Raad van mening zijn dat Turkije officieel voldoet aan de laatste voorwaarden voor het beginnen van toetredingsonderhandelingen op 3 oktober 2005, namelijk de inwerkingtreding van de zes resterende stukken wetgeving en de ondertekening, overeenkomstig zijn eigen toezeggingen, van het protocol dat de Overeenkomst van Ankara tot de tien nieuwe lidstaten uitbreidt; is van mening dat zowel op dit als op andere punten de tenuitvoerlegging nog moet geschieden; 2. betreurt ten zeerste dat Turkije ernstige twijfel heeft doen rijzen aan zijn bereidheid om volledig uitvoering te geven aan alle bepalingen van het protocol door tegelijkertijd, tezamen met het protocol, een verklaring uit te geven volgens welke de ondertekening, ratificatie en tenuitvoerlegging van het protocol geen enkele erkenning inhoudt van de Republiek Cyprus waarnaar in het protocol wordt verwezen; herinnert de Commissie eraan het Parlement op de hoogte te stellen van het antwoord van de Turkse regering op de vraag of de unilaterale verklaring deel uitmaakt van het ratificatieproces in het Turkse parlement; 3. benadrukt dat deze unilaterale verklaring van Turkije geen deel uitmaakt van het Protocol en geen juridische gevolgen heeft voor Turkije's verplichtingen uit hoofde van het Protocol; en dat deze verklaring niet ter ratificatie aan het Turkse parlement mag worden voorgelegd; 4. herinnert Turkije eraan dat, wanneer het beperkingen handhaaft ten aanzien van schepen die onder Cypriotische vlag varen en schepen die Turkije binnenvaren vanuit havens in de Republiek Cyprus door hun de toegang tot Turkse havens te weigeren, en ten aanzien van Cypriotische vliegtuigen door hun overvliegrechten en landingsrechten in Turkse luchthavens te weigeren, Turkije de Overeenkomst van Ankara en de daaraan verbonden Douane-unie schendt, ongeacht het Protocol, aangezien deze praktijken in strijd zijn met het beginsel van het vrij verkeer van goederen; dringt er derhalve bij Turkije op aan alle bepalingen van het Protocol volledig ten uitvoer te leggen; 5. roept Turkije op de genocide op de Armeniërs te erkennen; acht deze erkenning onontbeerlijk voor toetreding tot de Europese Unie; 6. verzoekt de Commissie om eind 2006 een algehele beoordeling op te stellen van de tenuitvoerlegging van de uitgebreide Overeenkomst van Ankara en beklemtoont dat niet-tenuitvoerlegging van deze overeenkomst ernstige gevolgen heeft voor het onderhandelingsproces en zelfs kan leiden tot stopzetting van het onderhandelingsproces; verlangt derhalve dat de tenuitvoerlegging van de Douane-unie als een van de eerste hoofdstukken wordt behandeld in de toetredingsonderhandelingen in 2006; 7. respecteert weliswaar de democratische wil van de Grieks-Cypriotische gemeenschap, maar stelt nogmaals met spijt vast dat zij geen oplossing heeft kunnen bereiken, en doet een beroep op de Turkse overheid om haar constructieve houding vol te houden bij het vinden van een regeling voor de kwestie Cyprus die tot een eerlijke oplossing leidt, waarover moet worden onderhandeld op basis van het plan-Annan en de beginselen waarop de EU is gebaseerd, en om te komen tot een vroegtijdige terugtrekking, overeenkomstig de desbetreffende resoluties van de VN, van haar troepen overeenkomstig een specifiek tijdschema; acht een dergelijke terugtrekking van Turkse troepen een noodzakelijke stap voorwaarts op de weg naar een verdere vermindering van de spanningen, naar hervatting van de dialoog tussen de partijen en naar voorbereiding van een blijvende oplossing; herhaalt zijn oproep aan alle partijen op Cyprus om de besprekingen onder auspiciën van de VN over een alomvattende regeling van het conflict te hervatten; 8. beklemtoont dat een snelle normalisering van de betrekkingen tussen Turkije en alle lidstaten van de EU, inclusief de erkenning door Turkije van de Republiek Cyprus, een noodzakelijk bestanddeel van het toetredingsproces vormt; beklemtoont dat de erkenning door Turkije van de Republiek Cyprus op generlei wijze onderwerp van de onderhandelingen kan vormen; verzoekt de Turkse autoriteiten de betrekkingen tussen Turkije en alle EU-lidstaten te normaliseren en de Republiek Cyprus zo snel mogelijk te erkennen en beklemtoont dat niet-erkenning ernstige gevolgen heeft voor het onderhandelingsproces en zelfs tot stopzetting ervan kan leiden; 9. verzoekt de Raad gedane beloften na te komen en een eind te maken aan het isolement van de Turks-Cypriotische gemeenschap; dringt er op aan dat de Raad onder het huidige voorzitterschap van het VK hernieuwde pogingen in het werk stelt om een overeenkomst te bereiken over het financiële hulppakket en over regelingen ter facilitering van de handel met betrekking tot Noord-Cyprus zodat de EU haar eigen verplichtingen nakomt met betrekking tot de Turks-Cypriotische gemeenschap; 10. verwelkomt de goedkeuring en inwerkingtreding op 1 juni 2005 van zes belangrijke wetgevingsinstrumenten, die door de Europese Raad in december 2004 werden beschouwd als een voorwaarde voor het starten van onderhandelingen; merkt op dat er bezorgdheid blijft bestaan over bepaalde elementen van de goedgekeurde wetten; is met name bezorgd over de aanklachten van de openbare aanklager tegen Orhan Pamuk die in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en verzoekt de Turkse regering de vrijheid van meningsuiting te waarborgen en het wetboek van strafrecht te herzien met name ten aanzien van artikel 301, lid 1; uit tevens zijn bezorgdheid over artikel 305 van het wetboek van strafrecht, dat 'handelingen tegen het fundamenteel nationaal belang' strafbaar stelt, en een decreet ter uitvoering van het verenigingsrecht waarin een aantal beperkingen gehandhaafd wordt met inbegrip van voorafgaande vergunning voor buitenlandse financiering; merkt tevens op dat er ook ernstige bezorgdheid blijft bestaan over de ontoereikende wetgevingsvoorstellen inzake de werking van religieuze gemeenschappen (wet inzake stichtingen); 11. dringt erop aan dat het onderhandelingskader de politieke prioriteiten moet weerspiegelen die het Europees Parlement heeft genoemd in zijn vroegere resoluties waarin Turkije wordt opgeroepen tot volledige naleving van de volgende politieke criteria: stabiele instellingen die een garantie vormen voor de democratie, de rechtstaat, de mensenrechten en de eerbiediging en bescherming van minderheden; vraagt derhalve dat elke onderhandelingsvergadering op ministerieel niveau wordt voorafgegaan door een evaluatie van de politieke criteria zowel in theorie als in de praktijk, om zo een permanente druk op de Turkse autoriteiten uit te oefenen om het tempo van de nodige hervormingen aan te houden; vindt bovendien dat een volledig programma van duidelijke doelstellingen, tijdschema's en termijnen moeten worden vastgelegd voor de naleving van de politieke criteria; 12. verzoekt de Raad volledig alle elementen te respecteren van het kader voor onderhandelingen zoals vastgelegd in de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad van 17 december 2004; beklemtoont in dit verband met name dat het gezamenlijke doel van de onderhandelingen toetreding is, dat deze onderhandelingen een proces met een open einde zijn waarvan het resultaat niet van tevoren kan worden gegarandeerd en dat indien, rekening houdend met alle criteria van Kopenhagen, de kandidaat-lidstaat niet in staat is alle verplichtingen van lidmaatschap volledig waar te maken, moet worden gezorgd dat de betrokken kandidaat-lidstaat volledig in de Europese structuren wordt verankerd met zo sterk mogelijke banden; 13. verzoekt in dit verband de Raad en de Commissie jaarlijks verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en aan de nationale parlementen van de EU-lidstaten over de door Turkije gemaakte vorderingen wat betreft de nakoming van de politieke criteria en om in dit verslag alle recente in dat jaar gemelde en aangetoonde gevallen van marteling op te nemen alsmede het aantal Turkse asielzoekers dat gedurende dat jaar door de EU-lidstaten is geaccepteerd; 14. verzoekt de Commissie om, zodra de onderhandelingen over de diverse hoofdstukken zijn begonnen, ingeval van een ernstige en voortdurende schending van de beginselen van de vrijheid, democratie, naleving van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, de rechten van minderheden en de rechtsstaat, en na raadpleging van het Europees Parlement, te adviseren tot opschorting van de onderhandelingen, overeenkomstig het Verdrag betreffende de Europese Unie; 15. merkt op dat de budgettaire gevolgen van de toetreding van Turkije tot de EU alleen ten volle kunnen worden beoordeeld zodra de parameters voor de financiële onderhandelingen met Turkije zijn vastgesteld in het licht van de financiële vooruitzichten voor na 2014; 16. beklemtoont dat de aanbeveling van de Commissie om te onderhandelen over lange overgangsperiodes, specifieke regelingen op terreinen zoals het structuurbeleid en landbouw alsmede permanente waarborgen voor het vrij verkeer van werknemers in de toetredingsonderhandelingen geen nadelige gevolgen mag hebben voor de inspanningen van Turkije om zich aan het acquis communautaire aan te passen; 17. beklemtoont dat het starten van onderhandelingen het beginpunt zal zijn van een langdurig proces dat uiteraard een proces met een open eind is en dat niet "a priori" en automatisch tot toetreding leidt; beklemtoont echter dat het doel van de onderhandelingen het Turkse EU-lidmaatschap is maar dat het verwezenlijken van deze ambitie afhangt van de inspanningen van beide zijden; toetreding is derhalve niet het automatisch gevolg van het begin van de onderhandelingen; 18. beklemtoont dat het Verdrag van Nice geen acceptabel uitgangspunt is voor verdere besluiten inzake de toetreding van eventuele andere nieuwe lidstaten en dringt er derhalve op aan dat de nodige hervormingen ten uitvoer worden gelegd in het kader van het grondwettelijk proces; 19. herinnert eraan dat, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen in 1993, het vermogen van de Unie om Turkije te absorberen en tegelijkertijd het momentum van de Europese integratie vast te houden een belangrijke overweging is in het algemeen belang van zowel de Unie als Turkije; steunt de Commissie om tijdens de onderhandelingen toezicht uit te oefenen op het vermogen van de Unie om Turkije op te nemen en herinnert daarom de Commissie aan zijn verzoek, dat is opgenomen in de laatste resolutie van het Europees Parlement over de vorderingen van Turkije op de weg naar toetreding die is aangenomen op 15 december 2004, om de follow-up van de impactstudie voor 2005 te krijgen, die nuttige informatie kan geven over dit belangrijke aspect van de kwestie; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de secretaris-generaal van de Raad van Europa, de Voorzitter van het Europese Hof voor de rechten van de mens en de regering en het parlement van Turkije. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0486 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 47, lid 2 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0141/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en het advies van de Commissie juridische zaken ( A6-0257/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 28 september 2005, met het oog op de aanneming van Richtlijn 2006/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (herschikking) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 47, lid 2, eerste en derde zin, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (3) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (5) is diverse malen ingrijpend gewijzigd. Aangezien er nieuwe wijzigingen in die richtlijn zijn aangebracht, is het, ter wille van de duidelijkheid, wenselijk tot herschikking van deze richtlijn over te gaan. (2) Teneinde de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen te vergemakkelijken, is het noodzakelijk de hinderlijkste verschillen tussen de wetgevingen der lidstaten inzake de regeling waaraan deze instellingen zijn onderworpen, op te heffen. (3) De onderhavige richtlijn vormt met betrekking tot de sector kredietinstellingen, ten aanzien van zowel de vrijheid van vestiging als het vrij verrichten van diensten, het essentiële instrument voor de totstandbrenging van de interne markt. (4) In de mededeling van de Commissie van 11 mei 1999, getiteld "Omzetting van het kader voor de financiële markt: actieplan" worden verschillende doelstellingen genoemd die ter voltooiing van de interne markt voor financiële diensten moeten worden verwezenlijkt. De Europese Raad van 23 en 24 maart 2000 in Lissabon heeft het doel vastgesteld het actieplan vóór 2005 om te zetten. De herschikking van de bepalingen inzake het eigen vermogen is een wezenlijk element van het actieplan. (5) De coördinatiewerkzaamheden inzake kredietinstellingen, zowel voor de bescherming van de spaargelden als ter bewerkstelliging van gelijke concurrentievoorwaarden voor de kredietinstellingen, moeten van toepassing zijn op alle kredietinstellingen. Hierbij dient echter rekening te worden gehouden met de objectieve verschillen in hun status en hun bij de nationale wetgevingen vastgestelde specifieke taken. (6) Het toepassingsgebied van de coördinatiewerkzaamheden moet derhalve zo ruim mogelijk zijn en moet alle instellingen bestrijken die terugbetaalbare gelden van het publiek in ontvangst nemen, in de vorm van deposito's of in andere vormen, zoals de permanente uitgifte van obligaties en andere vergelijkbare stukken, en voor eigen rekening kredieten verlenen. Uitzonderingen moeten echter worden gemaakt voor bepaalde kredietinstellingen waarop deze richtlijn niet van toepassing kan zijn. Deze richtlijn laat de toepassing van de nationale wetgevingen onverlet wanneer hierin de mogelijkheid wordt geboden van aanvullende speciale vergunningen op grond waarvan de kredietinstellingen specifieke werkzaamheden kunnen verrichten of specifieke soorten transacties kunnen uitvoeren. (7) Het is aangewezen een wezenlijke, noodzakelijke en voldoende harmonisatie tot stand te brengen om te komen tot een wederzijdse erkenning van de vergunningen en van de stelsels van bedrijfseconomisch toezicht, waardoor één en dezelfde vergunning voor de gehele Gemeenschap geldig is en waarbij het beginsel geldt dat het bedrijfseconomisch toezicht wordt uitgeoefend door de lidstaat van herkomst. De eis dat een programma van werkzaamheden wordt ingediend mag in dit opzicht slechts worden beschouwd als een factor die de bevoegde autoriteiten in staat stelt te besluiten op grond van een nauwkeuriger informatie binnen het kader van objectieve criteria. Een zekere versoepeling van de regels is niettemin mogelijk met betrekking tot de vereisten die worden gesteld aangaande de rechtsvormen van de kredietinstellingen met betrekking tot de bescherming van de bankbenamingen. (8) Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn, te weten de vaststelling van voorschriften voor de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen en voor het bedrijfseconomisch toezicht daarop, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang en de gevolgen van het vooropgestelde optreden beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag vastgelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen vaststellen. Overeenkomstig het in ditzelfde artikel genoemde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (9) Voor de kredietinstellingen moeten gelijkwaardige financiële eisen gelden in het belang van gelijke waarborgen voor spaarders en eerlijke concurrentieverhoudingen tussen vergelijkbare groepen kredietinstellingen. In afwachting van een betere coördinatie dienen geëigende, de structuur betreffende verhoudingsgetallen te worden ontwikkeld waardoor het mogelijk wordt om in het kader van de samenwerking tussen nationale autoriteiten volgens standaardmethoden de positie van vergelijkbare categorieën kredietinstellingen in het oog te houden. Deze procedure kan de geleidelijke onderlinge aanpassing van door de lidstaten vastgestelde en toegepaste coëfficiënten vergemakkelijken. Het is evenwel noodzakelijk een onderscheid te maken tussen de coëfficiënten welke ten doel hebben een degelijk beheer van de kredietinstellingen te waarborgen en die welke oogmerken van economische en monetaire politiek dienen. (10) De beginselen van wederzijdse erkenning en van toezicht door de lidstaat van herkomst vereisen dat de bevoegde autoriteiten van elke lidstaat een vergunning weigeren of intrekken, wanneer uit bepaalde gegevens, zoals de inhoud van het programma van werkzaamheden, de lokalisatie van de werkzaamheden of de werkelijk uitgeoefende werkzaamheden, op ondubbelzinnige wijze blijkt dat de kredietinstelling het rechtsstelsel van een lidstaat heeft gekozen om zich te onttrekken aan de strengere voorschriften van een andere lidstaat, waar zij het grootste deel van haar werkzaamheden uitoefent of voornemens is uit te oefenen. Wanneer dit niet ondubbelzinnig blijkt, maar de totale activa van de entiteiten in een bankgroep grotendeels gelokaliseerd zijn in een andere lidstaat waarvan de bevoegde autoriteiten belast zijn met het toezicht op geconsolideerde basis, zou, in het kader van de artikelen 125 en 126, de verantwoordelijkheid voor de uitoefening van het toezicht op geconsolideerde basis enkel met toestemming van die bevoegde autoriteiten veranderd mogen worden. Aan een kredietinstelling die een rechtspersoon is, moet vergunning worden verleend in de lidstaat waar haar statutaire zetel is gelegen. Een kredietinstelling die geen rechtspersoon is, moet zijn hoofdkantoor hebben in de lidstaat waar haar vergunning is verleend. De lidstaten moeten tevens eisen dat het hoofdkantoor van een kredietinstelling zich steeds in haar lidstaat van herkomst bevindt en daar feitelijk ook werkzaam is. (11) De bevoegde autoriteiten zouden geen vergunning aan een kredietinstelling mogen verlenen of handhaven, wanneer de nauwe banden die tussen deze instelling en andere natuurlijke of rechtspersonen bestaan, van dien aard zijn dat zij een belemmering vormen voor de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken. Kredietinstellingen waaraan reeds vergunning is verleend, moeten de bevoegde autoriteiten in dat opzicht eveneens voldoening schenken. (12) Met "juiste uitoefening van de toezichthoudende taken door de autoriteiten", wordt ook gedoeld op het toezicht op geconsolideerde basis, dat op een kredietinstelling dient te worden uitgeoefend wanneer de communautaire rechtsregels een dergelijk toezicht voorschrijven. In zulke gevallen moeten de autoriteiten waaraan om een vergunning is gevraagd, de autoriteiten kunnen identificeren die bevoegd zijn voor het toezicht op geconsolideerde basis op deze kredietinstelling. (13) Door deze richtlijn worden lidstaten en/of bevoegde autoriteiten in staat gesteld kapitaaleisen op individuele en geconsolideerde basis toe te passen en deze eisen op individuele basis niet toe te passen indien zij dat nodig achten. Individueel, geconsolideerd en grensoverschrijdend geconsolideerd toezicht zijn waardevolle instrumenten bij het toezicht op kredietinstellingen. Door deze richtlijn worden de bevoegde autoriteiten in staat gesteld grensoverschrijdende instellingen te steunen door de onderlinge samenwerking tussen hen te vergemakkelijken. Met name moeten zij gebruik blijven maken van de artikelen 42, 131 en 141 om hun werkzaamheden en verzoeken om informatie te coördineren. (14) Het moet kredietinstellingen waaraan in een lidstaat van herkomst vergunning is verleend, worden toegestaan alle werkzaamheden die in de in bijlage I opgenomen lijst zijn vermeld, of een deel daarvan, door vestiging van een bijkantoor of het verrichten van diensten overal in de Gemeenschap uit te oefenen. (15) Voor de door hun bevoegde autoriteiten erkende kredietinstellingen kunnen de lidstaten eveneens striktere regels vaststellen dan die in artikel 9, lid 1, eerste alinea, artikel 9, lid 2, en artikelen 12, 19 tot 21, 44 tot 52, 75 en 120 tot 122. De lidstaten kunnen eveneens verzoeken om naleving van artikel 123 op individuele of andere grondslag, en om toepassing van de sub-consolidatie beschreven in artikel 73, lid 2 op andere niveaus binnen een groep. (16) Het is dienstig de wederzijdse erkenning ook te laten gelden voor de werkzaamheden die in voornoemde lijst zijn opgenomen wanneer zij worden verricht door een financiële instelling die dochteronderneming is van een kredietinstelling, mits deze dochteronderneming is opgenomen onder het toezicht op geconsolideerde basis waaraan haar moederonderneming is onderworpen, en aan strenge voorwaarden voldoet. (17) De lidstaat van ontvangst moet voor de uitoefening van het recht van vestiging en van het vrij verrichten van diensten kunnen eisen dat de specifieke voorschriften van zijn wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen worden nageleefd door instellingen die geen vergunning als kredietinstelling hebben ontvangen in de lidstaat van herkomst, dan wel ten aanzien van werkzaamheden die niet in voornoemde lijst voorkomen, voorzover deze voorschriften verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht en worden ingegeven door het algemeen belang, en deze instellingen, respectievelijk werkzaamheden niet op grond van de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaat van herkomst aan gelijkwaardige regels onderworpen zijn. (18) De lidstaten moeten ervoor zorgen dat er geen enkele belemmering is voor de uitoefening, op dezelfde wijze als in de lidstaat van herkomst, van de werkzaamheden die onder de wederzijdse erkenning vallen, voorzover zij niet in strijd zijn met de vigerende wettelijke bepalingen van algemeen belang van de lidstaat van ontvangst. (19) De regeling voor bijkantoren van kredietinstellingen met hoofdkantoor buiten de Gemeenschap zou in alle lidstaten analoog moeten zijn. Er moet worden bepaald dat deze regeling niet gunstiger mag zijn dan voor bijkantoren van instellingen uit een andere lidstaat. De Gemeenschap moet met derde landen overeenkomsten kunnen sluiten die voorzien in de toepassing van bepalingen krachtens welke voor deze bijkantoren op haar gehele grondgebied een gelijke behandeling geldt. De bijkantoren met hoofdkantoor buiten de Gemeenschap mogen niet in aanmerking komen voor het vrij verrichten van diensten uit hoofde van artikel 49, tweede alinea, van het Verdrag, noch voor de vrijheid van vestiging in andere lidstaten dan die waarin zij gevestigd zijn. (20) Tussen de Gemeenschap en derde landen dienen overeenkomsten op basis van wederkerigheid te worden gesloten om de concrete toepassing van geconsolideerd toezicht op een zo breed mogelijke geografische basis mogelijk te maken. (21) De verantwoordelijkheid inzake het toezicht op de financiële soliditeit en met name de solvabiliteit van een kredietinstelling dient voortaan te berusten bij de lidstaat van herkomst van de instelling. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst dienen verantwoordelijk te zijn voor het toezicht op de liquiditeit van de bijkantoren en voor het monetair beleid. Met betrekking tot het toezicht op het marktrisico moet er een nauwere samenwerking zijn tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst en die van de lidstaat van ontvangst. (22) De harmonische werking van de interne bankmarkt, vereist naast rechtsnormen, nauwe en regelmatige samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en een veel grotere convergentie van hun regelgevings- en toezichtpraktijken. Met name moeten de individuele behandeling van problemen betreffende een bepaalde kredietinstelling, en de onderlinge uitwisseling van informatie derhalve geschieden in het Comité van Europese bankentoezichthouders dat is ingesteld bij Besluit 2004/5/EG (6) van de Commissie. Deze procedure voor de uitwisseling van gegevens mag in geen geval in de plaats treden van de bilaterale samenwerking. Onverminderd haar eigen toezichtsbevoegdheden, moet de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst op eigen initiatief of op initiatief van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, in dringende gevallen kunnen nagaan of de werkzaamheden van een instelling op haar grondgebied in overeenstemming zijn met de wet, en met de beginselen van een goede administratieve en boekhoudkundige procedures en van een adequate interne controlemaatregelen. (23) Het is dienstig de mogelijkheid toe te staan van uitwisseling van informatie tussen de bevoegde autoriteiten en autoriteiten of organen die uit hoofde van hun functie bijdragen tot de stabiliteit van het financiële stelsel. Teneinde het vertrouwelijke karakter van de doorgegeven informatie te bewaren, moet de lijst van geadresseerden daarvan strikt beperkt blijven. (24) Bepaalde praktijken zoals fraude en voorkennisdelicten, ook al hebben zij betrekking op andere dan kredietinstellingen, tasten toch de stabiliteit van het financiële stelsel alsmede de integriteit ervan aan. Bepaald moet worden onder welke voorwaarden de uitwisseling van informatie in dergelijke gevallen is toegestaan. (25) Wanneer bepaald is dat informatie alleen met de uitdrukkelijke toestemming van de bevoegde autoriteiten mag worden doorgegeven, mogen deze autoriteiten in voorkomend geval aan hun instemming strikte voorwaarden verbinden. (26) Ook uitwisseling van informatie dient te worden toegestaan tussen enerzijds de bevoegde autoriteiten en anderzijds de centrale banken en andere instellingen met een soortgelijke taak in hun hoedanigheid van monetaire autoriteit, en in voorkomend geval aan andere overheidsinstanties die belast zijn met het toezicht op de betalingssystemen. (27) Ter versterking van het bedrijfseconomische toezicht op kredietinstellingen en ter bescherming van de cliënten van kredietinstellingen moeten met de wettelijke controle van de jaarrekeningen belaste personen de bevoegde autoriteiten snel in kennis stellen wanneer zij in de uitvoering van hun taken kennis krijgen van bepaalde feiten die van dien aard zijn dat zij de financiële positie of de administratieve en boekhoudkundige organisatie van een kredietinstelling ernstig kunnen aantasten. Om dezelfde reden moeten de lidstaten ook bepalen dat deze verplichting in alle gevallen geldt wanneer dergelijke feiten door een met de wettelijke controle van de jaarrekening belast persoon worden geconstateerd in de uitvoering van zijn taken bij een onderneming die met een kredietinstelling nauwe banden heeft. De aan de met de wettelijke controle van de jaarrekening belaste personen opgelegde verplichting om in voorkomend geval aan de bevoegde autoriteiten mededeling te doen van bepaalde feiten en besluiten met betrekking tot een kredietinstelling, welke zij in de uitvoering van hun taken bij een niet-financiële onderneming constateren, mag op zich geen wijziging inhouden van de aard van hun taken bij deze onderneming, noch van de wijze waarop zij zich van hun taak bij die onderneming dienen te kwijten. (28) Ingevolge deze richtlijn moeten criteria worden vastgesteld waaraan bepaalde bestanddelen van het eigen vermogen moeten voldoen. Daarbij behouden de lidstaten de vrijheid stringentere voorwaarden toe te passen. (29) In deze richtlijn wordt volgens de kwaliteit van de bestanddelen van het eigen vermogen een onderscheid gemaakt tussen bestanddelen die het oorspronkelijk eigen vermogen en bestanddelen die het aanvullend vermogen vormen. (30) De bestanddelen die het aanvullend vermogen vormen mogen, vanwege het feit dat zij niet dezelfde kwaliteit hebben als die welke het oorspronkelijk eigen vermogen vormen, niet ten belope van meer dan 100% van het oorspronkelijk eigen vermogen tot het eigen vermogen worden gerekend. De meetelling van bepaalde bestanddelen van het aanvullend vermogen moet bovendien beperkt worden tot 50% van het oorspronkelijk eigen vermogen. (31) Openbare kredietinstellingen mogen, teneinde verstoring van de mededingingsvoorwaarden te voorkomen, bij de berekening van hun eigen vermogen niet de garanties meetellen die hun door de lidstaten of door lagere overheden zijn verstrekt. (32) Wanneer het ten behoeve van het toezicht nodig is de omvang van het geconsolideerde eigen vermogen van een groep van kredietinstellingen te bepalen, dient deze berekening te geschieden overeenkomstig deze richtlijn. (33) Ten aanzien van de bij de berekening van het eigen vermogen en van de toereikendheid ervan voor het risico waaraan een kredietinstelling is blootgesteld en ten aanzien van de bij de risicobepaling te gebruiken boekhoudkundige techniek dient rekening te worden gehouden met de bepalingen van Richtlijn 86/635/EEG van de Raad van 8 december 1986 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken en andere financiële instellingen (7) waarin enkele aanpassingen van de bepalingen van Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 betreffende de geconsolideerde jaarrekening (8) zijn vervat, of met Verordening (EG) nr. 1606/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 19 juli 2002 betreffende de toepassing van internationale standaarden voor jaarrekeningen (9) , mocht deze van toepassing zijn op de boekhouding van kredietinstellingen in het kader van de nationale wetgeving. (34) De minimumkapitaalvereisten spelen een centrale rol bij het toezicht op kredietinstellingen en bij de wederzijdse erkenning van toezichthoudende technieken. De bepalingen met betrekking tot de minimumkapitaalvereisten moeten derhalve worden gezien in samenhang met andere specifieke instrumenten tot harmonisatie van de basistechnieken van het toezicht op kredietinstellingen. (35) Teneinde verstoring van de mededingingsvoorwaarden te voorkomen en het bankwezen in de interne markt te versterken, is het aangewezen gemeenschappelijke minimumkapitaalvereisten vast te stellen. (36) Omwille van een toereikende solvabiliteit moeten minimumkapitaalvereisten worden vastgesteld waarbij actiefposten en posten buiten de balanstelling naar risicograad worden gewogen. (37) Terzake heeft het Comité van Basel voor het banktoezicht op 26 juni 2004 een kaderovereenkomst aangenomen over de internationale convergentie van kapitaalmeting en kapitaalvereisten. De bepalingen in deze richtlijn over minimumkapitaalvereisten van kredietinstellingen en de bepalingen inzake minimumkapitaal in Richtlijn 2006/.../EG van het Europees Parlement en de Raad van ... inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (10) (11) , vormen een equivalent van de bepalingen van de kaderovereenkomst van Bazel. (38) Het is van essentieel belang dat rekening wordt gehouden met de diversiteit van de kredietinstellingen in de Gemeenschap; daartoe moeten zij kunnen kiezen uit verschillende berekeningsmethoden voor de minimumkapitaalvereisten ten aanzien van het kredietrisico, waarin de risicogevoeligheidsniveaus en de mate van verfijning variëren. Dankzij het gebruik van externe ratings en van door de kredietinstellingen zelf opgestelde ramingen van individuele kredietrisicoparameters verbeteren de risicogevoeligheid en de soliditeit van de kredietrisicovoorschriften in aanzienlijke mate. Kredietinstellingen moeten voldoende worden geprikkeld om over te stappen op de risicogevoeligere methoden. Bij de opstelling van de ramingen die nodig zijn voor de toepassing van de in deze richtlijn vervatte kredietrisicobenaderingen zullen de kredietinstellingen hun gegevensverwerkingsbehoeften moeten aanpassen aan het rechtmatig belang dat hun cliënten met betrekking tot gegevensbescherming aan de bestaande communautaire wetgeving inzake gegevensbescherming ontlenen en tegelijkertijd de door de kredietinstellingen gehanteerde processen voor beheer en meting van het kredietrisico moeten verbeteren om over methoden ter bepaling van de voor kredietinstellingen geldende wettelijke vereisten inzake eigen vermogen te kunnen beschikken die de graad van verfijning van de processen van de afzonderlijke kredietinstellingen weergeven. De gegevensverwerking geschiedt overeenkomstig de voorschriften betreffende de overdracht van persoonsgegevens van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (12) . In dit opzicht dient gegevensverwerking in verband met het innemen en het beheer van posities ten opzichte van cliënten te worden beschouwd als omvattende de ontwikkeling en validatie van systemen voor beheer en meting van kredietrisico. Dit dient niet alleen het rechtmatig belang van kredietinstellingen, maar eveneens het doel van deze richtlijn verbeterde methoden tot meting en beheer van risico's toe te passen en deze eveneens te gebruiken voor de wettelijke vereisten inzake eigen vermogen. (39) Zowel bij het gebruik van externe ramingen als van eigen ramingen van een instelling, dan wel van interne ratings, moet rekening worden gehouden met het feit dat momenteel slechts de laatstgenoemde worden opgesteld door een entiteit - de financiële instelling zelf - die zich moet houden aan een communautaire vergunningsprocedure. Bij de externe ratings wordt teruggegrepen op de producten van zogenoemde erkende ratingagentschappen, waarvoor in de Gemeenschap thans geen vergunningenprocedure bestaat. Gezien de betekenis van externe ratings voor de berekening van de kapitaalvereisten in het kader van deze richtlijn, moeten de toekomstige vergunnings- en toezichtprocedures voor ratingagentschappen verder onderzocht worden. (40) De minimumkapitaalvereisten moeten evenredig zijn aan de gelopen risico's. Met name moet daarin het risicoverlagende effect van een groot aantal relatief beperkte vorderingen tot uiting komen. (41) De bepalingen van deze richtlijn eerbiedigen het evenredigheidsbeginsel, daar zij in het bijzonder rekening houden met de verschillen in de omvang en schaal van de transacties en in het scala van de werkzaamheden van kredietinstellingen. Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel houdt eveneens in dat voor vorderingen op particulieren en kleine partijen zo eenvoudig mogelijke ratingprocedures worden erkend, ook in het kader van de interne-ratingbenadering ("IRB"). (42) Door de "evolutionaire aard" van deze richtlijn kunnen instellingen kiezen uit drie benaderingen van uiteenlopende complexiteit. Ten einde met name kleine kredietinstellingen de mogelijkheid te geven voor de meer risicogevoelige IRB te kiezen, passen de bevoegde autoriteiten in voorkomende gevallen de bepalingen van artikel 89, lid 1, onder a) en b), toe. Die bepalingen dienen zodanig te worden opgevat dat de in artikel 86, lid 1, onder a) en b), bedoelde categorieën alle vorderingen omvatten die direct of indirect in deze richtlijn daarmee gelijkgesteld worden. Bij wijze van algemene regel maken de bevoegde autoriteiten geen onderscheid tussen de drie benaderingen ten aanzien van het proces van bedrijfseconomisch toezicht, d.w.z. dat banken die de standaardbenadering aanwenden niet louter en alleen daarom aan een strikter toezicht worden onderworpen. (43) Met technieken om het kredietrisico te limiteren, moet meer rekening worden gehouden. Daarbij moet het regelgevingskader ervoor zorgen dat de solventie niet wordt ondermijnd doordat een techniek ten onrechte wordt geaccepteerd. Voorzover mogelijk moeten de huidige in de lidstaten in de banksector gebruikelijke zekerheden ter vermindering van kredietrisico's in de standaardbenadering, maar ook in de andere benaderingen, worden erkend. (44) Om ervoor te zorgen dat de risico's en risicobeperkingen als gevolg van securitisatieactiviteiten en investeringen van kredietinstellingen tot uiting komen in hun minimumkapitaalvereisten, zijn er regels nodig die een risicogevoelige en vanuit prudentieel oogpunt deugdelijke behandeling van dergelijke activiteiten en investeringen garanderen. (45) Kredietinstellingen staan bloot aan een groot operationeel risico, dat met eigen vermogen moet worden opgevangen. Het is van essentieel belang dat rekening wordt gehouden met de diversiteit van de kredietinstellingen in de Gemeenschap; daartoe moeten zij kunnen kiezen uit verschillende berekeningsmethoden voor de vereisten ten aanzien van het operationeel risico, waarin de risicogevoeligheidsniveaus en de mate van verfijning variëren. Kredietinstellingen moeten voldoende worden geprikkeld om over te stappen op de risicogevoeligere methoden. Omdat de technieken voor de meting en het beheer van het operationele risico nog niet helemaal zijn uitgerijpt, moeten deze regelmatig worden geëvalueerd en zo nodig worden bijgewerkt; dit geldt ook voor de vereisten ten aanzien van de verschillende bedrijfsactiviteiten en de inaanmerkingneming van risicolimiteringstechnieken. Bijzondere aandacht dient hierbij uit te gaan naar het in aanmerking nemen van verzekeringen in de eenvoudige benaderingen ter berekening van de kapitaalvereisten voor het operationele risico. (46) Om de solvabiliteit van kredietinstellingen binnen een groep te waarborgen, is het van essentieel belang dat bij de minimumkapitaalvereisten wordt uitgegaan van de geconsolideerde financiële positie van de groep. Om te waarborgen dat het eigen vermogen op de juiste wijze binnen de groep wordt verdeeld en waar nodig kan worden ingezet voor de bescherming van spaargelden, dienen de minimumkapitaalvereisten te gelden voor de afzonderlijke kredietinstellingen binnen een groep, tenzij dit doel op een andere, effectieve wijze kan worden gerealiseerd. (47) De fundamentele regels voor de bewaking van grote posities van kredietinstellingen dienen te worden geharmoniseerd. De lidstaten dienen over de mogelijkheid te beschikken om stringentere regels vast te stellen dan in deze richtlijn zijn voorgeschreven. (48) De bewaking en beheersing van de posten van kredietinstellingen dient een integrerend deel van het bedrijfseconomisch toezicht op deze instellingen te vormen. Een overmatige concentratie van risico's bij één cliënt of groep van verbonden cliënten kan derhalve tot een onaanvaardbaar verlies leiden. Een dergelijke situatie kan worden geacht nadelig te zijn voor de solvabiliteit van een kredietinstelling. (49) Aangezien de kredietinstellingen op de interne markt rechtstreeks met elkaar concurreren, moeten de eisen inzake de bewaking in de gehele Gemeenschap gelijkwaardig zijn. (50) Het is weliswaar aangewezen om in het kader van de beperking van grote posities de definitie van "positie" te baseren op die welke wordt gebruikt in het kader van de minimumkapitaalvereisten voor het kredietrisico, maar past het niet te verwijzen naar de wegingsfactoren of naar de risicograden. Deze wegingsfactoren en risicograden zijn immers opgezet met het oog op de vaststelling van een algemeen solvabiliteitsvereiste ter dekking van het kredietrisico van kredietinstellingen. Om het maximumverlies te beperken dat een kredietinstelling op een cliënt of een groep van verbonden cliënten mag lijden, moeten regels voor de bepaling van grote posities worden vastgesteld waarbij de posities tegen hun nominale waarde worden opgenomen, zonder toepassing van wegingsfactoren of risicograden. (51) Het is weliswaar wenselijk om, in afwachting van een verdere aanpassing van de bepalingen inzake grote posities, de effecten van kredietrisicolimitering op vergelijkbare wijze in aanmerking te nemen als in het kader van de minimumkapitaalvereisten en zo de berekeningsvereisten te beperken, maar daarbij moet worden bedacht dat de voorschriften voor kredietrisicolimitering bedoeld zijn voor een algemeen gespreid kredietrisico dat voortvloeit uit vorderingen op een groot aantal tegenpartijen. Derhalve zouden in het kader van de beperking van grote posities met de bedoeling het maximumverlies te beperken dat een kredietinstelling op een cliënt of een groep van verbonden cliënten mag lijden, de effecten van dergelijke technieken alleen in aanmerking mogen worden genomen als ze onderworpen zijn aan prudentiële voorzorgsmaatregelen. (52) Wanneer een kredietinstelling posities inneemt ten opzichte van haar eigen moederonderneming of andere dochterondernemingen van deze moederonderneming, is bijzondere voorzichtigheid geboden. Het beheer van de door de kredietinstellingen ingenomen posities moet volledig zelfstandig worden gevoerd, met inachtneming van de beginselen van een gezonde bedrijfsvoering in het bankbedrijf, en los van elke andere overweging. Ingeval de invloed die wordt uitgeoefend door de personen die rechtstreeks of onrechtstreeks een gekwalificeerde deelneming in een kredietinstelling hebben, een gezonde en voorzichtige bedrijfsvoering van de instelling kan belemmeren, dienen de bevoegde autoriteiten de passende maatregelen te treffen om aan deze toestand een einde te maken. Op het gebied van grote posities dient tevens in specifieke, eventueel strengere voorschriften te worden voorzien ten aanzien van de door een kredietinstelling ingenomen posities ten opzichte van ondernemingen van de eigen groep. Dergelijke normen behoeven echter niet te worden toegepast wanneer de moederonderneming een financiële holding of een kredietinstelling is, of de andere dochterondernemingen kredietinstellingen, financiële instellingen, of ondernemingen die nevenactiviteiten verrichten, zijn, mits al deze ondernemingen onder het toezicht op geconsolideerde basis op de kredietinstelling vallen. (53) Kredietinstellingen moeten ervoor zorgen dat ze een eigen vermogen hebben dat wat hoeveelheid, kwaliteit en verdeling betreft is afgestemd op de risico's waaraan ze blootgesteld zijn of kunnen worden. Derhalve moeten ze beschikken over strategieën en procedures om de toereikendheid van hun eigen vermogen te beoordelen en dit vermogen op peil te houden. (54) De bevoegde autoriteiten moeten zich ervan overtuigen dat de organisatie en het eigen vermogen van kredietinstellingen zijn afgestemd op de risico's waaraan deze blootgesteld zijn of kunnen worden. (55) Met het oog op een effectieve werking van de interne bankmarkt moet het Comité van Europese bankentoezichthouders er mede zorgen dat de onderhavige richtlijn in de gehele Gemeenschap consistent wordt toegepast en dat op dit niveau de toezichtpraktijken naar elkaar toegroeien , en jaarlijks aan de instellingen van de Gemeenschap verslag uitbrengen over de geboekte vooruitgang. (56) Om diezelfde reden en ook om ervoor te zorgen dat de communautaire kredietinstellingen die in meer dan een lidstaat actief zijn, niet onevenredig zwaar worden belast doordat de autoriteiten die belast zijn met de verlening van vergunningen en met de uitoefening van toezicht, hun taken op nationaal niveau blijven uitvoeren, is het van essentieel belang dat de samenwerking tussen deze autoriteiten sterk wordt geïntensiveerd. In dit verband moet de rol van de consoliderende toezichthouder worden versterkt. Het Comité van Europese bankentoezichthouders moet ervoor zorgen dat een dergelijke samenwerking duidelijker gestalte krijgt. (57) Het toezicht op de kredietinstellingen op geconsolideerde basis heeft met name de belangen van de inleggers van kredietinstellingen te beschermen en de stabiliteit van het financiële stelsel te waarborgen. (58) Het toezicht op geconsolideerde basis moet, om doeltreffend te zijn, kunnen worden toegepast op alle bankgroepen, met inbegrip van die waarvan de moederonderneming geen kredietinstelling is. De bevoegde autoriteiten moeten de nodige juridische instrumenten krijgen om een dergelijk toezicht te kunnen uitoefenen. (59) Voor groepen met gespreide activiteiten waarvan de moederonderneming de zeggenschap heeft over ten minste één dochteronderneming die een kredietinstelling is, moeten de bevoegde autoriteiten in staat zijn de financiële situatie van de kredietinstelling in het groepsverband te beoordelen. De bevoegde autoriteiten moeten ten minste beschikken over middelen om van alle ondernemingen van de groep de gegevens te verkrijgen die nodig zijn om hun taak te kunnen uitoefenen. Voor groepen van ondernemingen die uiteenlopende financiële activiteiten uitoefenen, moet tussen de voor het toezicht op de verschillende financiële sectoren verantwoordelijke autoriteiten een vorm van samenwerking worden ingesteld. De lidstaten moeten, tot een latere coördinatie, de nodige consolidatiemethoden kunnen voorschrijven met het oog op verwezenlijking van de doelstelling van de onderhavige richtlijn. (60) De lidstaten moeten een bankvergunning kunnen weigeren of intrekken in het geval van bepaalde groepsstructuren die zij voor het uitoefenen van bankactiviteiten ongeschikt achten, met name omdat op deze activiteiten onvoldoende toezicht kan worden uitgeoefend. De bevoegde autoriteiten moeten ten dezen over de nodige bevoegdheden beschikken om een gezonde en prudente bedrijfsvoering van de kredietinstellingen te waarborgen. (61) Om de effectiviteit van de interne bankmarkt te vergroten en de burgers van de Gemeenschap voldoende transparantie te bieden, is het noodzakelijk dat de bevoegde autoriteiten publiekelijk bekendmaken hoe zij deze richtlijn ten uitvoer hebben gelegd. Dit dient zodanig te geschieden dat een zinvolle vergelijking mogelijk wordt. (62) Om de marktdiscipline te versterken en kredietinstellingen aan te moedigen hun marktstrategie en de organisatie van hun risicobeheersing en interne beheer te verbeteren, is het tevens aangewezen dat in een adequate informatieverstrekking door de kredietinstellingen wordt voorzien. (63) Het onderzoek van de problemen die zich voordoen op de gebieden die door de onderhavige richtlijn en door andere, eveneens de werkzaamheden van kredietinstellingen betreffende richtlijnen worden bestreken, in het bijzonder met het oog op een nadere coördinatie, vereist de samenwerking van de bevoegde autoriteiten en van de Commissie. (64) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen dienen te worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (13) . (65) Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 5 februari 2002 over de tenuitvoerlegging van de financiële-dienstenwetgeving (14) de wens uitgesproken dat de Raad en het Europees Parlement in gelijke mate worden betrokken bij de controle op de wijze waarop de Commissie zich van haar uitvoerende bevoegdheden kwijt, teneinde de wetgevingsbevoegdheden van het Europees Parlement uit hoofde van artikel 251 van het Verdrag tot gelding te laten komen. De voorzitter van de Commissie heeft dit verzoek gesteund in een plechtige verklaring die hij op dezelfde dag ten overstaan van het Parlement heeft afgelegd. Op 11 december 2002 heeft de Commissie amendementen voorgesteld op Besluit 1999/468/EG, en vervolgens een geamendeerd voorstel ingediend op 22 april 2004. Het Europees Parlement is van mening dat zijn wetgevingsprerogatieven in dit voorstel niet worden gegarandeerd. Het Europees Parlement is van opvatting dat het Europees Parlement en de Raad de kans zouden moeten hebben de toekenning van uitvoerende bevoegdheden aan de Commissie binnen een bepaalde termijn te evalueren. Derhalve is het wenselijk de termijn te beperken gedurende welke de Commissie uitvoeringsmaatregelen kan aannemen. (66) Het Parlement dient vanaf de datum van de eerste indiening van ontwerpamendementen en -uitvoeringsmaatregelen drie maanden de tijd te krijgen om deze te bestuderen en advies uit te brengen. In dringende en naar behoren gemotiveerde gevallen moet deze termijn echter ingekort kunnen worden. Indien het Europees Parlement binnen die termijn een resolutie aanneemt, moet de Commissie de ontwerpamendementen of -maatregelen opnieuw onderzoeken. (67) Om marktverstoring te voorkomen en ervoor te zorgen dat het totale eigen vermogen op peil blijft, moeten specifieke overgangsregelingen worden getroffen. (68) Gezien de risicogevoeligheid van de voorschriften voor de minimumkapitaalvereisten moet regelmatig worden nagegaan of deze van grote invloed zijn op de conjuncturele cyclus. De Commissie dient, rekening houdende met het standpunt van de Europese Centrale Bank, over deze aspecten verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de Raad. (69) Eveneens dient de harmonisatie van de nodige instrumenten voor het toezicht op liquiditeitsrisico's ter hand te worden genomen. (70) Deze richtlijn is opgesteld met inachtneming van de grondrechten en van de beginselen die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie als algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht zijn erkend. (71) De verplichting tot omzetting van deze richtlijn in nationaal recht dient te worden beperkt tot de bepalingen die ten opzichte van de vorige richtlijnen materieel zijn gewijzigd. De verplichting tot omzetting van de ongewijzigde bepalingen vloeit voort uit de vorige richtlijnen. (72) Deze richtlijn dient de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de in bijlage XIII, deel B, genoemde termijnen voor omzetting in nationaal recht van de aldaar genoemde richtlijnen onverlet te laten, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: TITEL I ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES Artikel 1 1. Bij deze richtlijn worden voorschriften vastgesteld voor de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen en voor het bedrijfseconomisch toezicht daarop. 2. Artikel 39 en titel V, hoofdstuk 4, afdeling 1 zijn van toepassing op financiële en op gemengde holdings die hun zetel in de Gemeenschap hebben. 3. Met uitzondering van de centrale banken van de lidstaten worden de instellingen die bij artikel 2 permanent zijn uitgesloten, voor de toepassing van artikel 39 en titel V, hoofdstuk 4, afdeling 1 als financiële instellingen behandeld. Artikel 2 Deze richtlijn heeft geen betrekking op de werkzaamheden van: Artikel 3 1. Een of meer op 15 december 1977 in eenzelfde lidstaat bestaande kredietinstellingen die op dat tijdstip blijvend waren aangesloten bij een in diezelfde lidstaat gevestigd centraal orgaan dat op die kredietinstellingen toezicht uitoefent, kunnen van de vereisten in artikel 7 en in artikel 11, lid 1, worden vrijgesteld, mits uiterlijk op 15 december 1979 de nationale wetgeving erin heeft voorzien dat: Bij een centraal orgaan als bedoeld in de eerste alinea na 15 december 1977 blijvend aangesloten kredietinstellingen met een plaatselijk werkterrein kunnen onder de in de eerste alinea gestelde voorwaarden vallen als zij een normale uitbreiding vormen van het net dat onder dit centrale orgaan ressorteert. Voorzover het gaat om andere kredietinstellingen dan die welke worden opgericht in nieuw ingepolderde gebieden, respectievelijk zijn voortgekomen uit fusie of afsplitsing van bestaande, onder het centrale orgaan ressorterende instellingen, kan de Commissie volgens de procedure van artikel 151, lid 2, aanvullende regels vaststellen voor de toepassing van het bepaalde in de tweede alinea, zulks met inbegrip van de opheffing van de in de eerste alinea bedoelde vrijstellingen, wanneer zij oordeelt dat aansluiting van nieuwe instellingen volgens de in de tweede alinea vermelde regeling de concurrentie negatief kan beïnvloeden. 2. Kredietinstellingen als bedoeld in lid 1, eerste alinea, kunnen van toepassing van de artikelen 9 en 10 en van titel V, hoofdstuk 2, afdelingen 2, 3, 4, 5 en 6, en hoofdstuk 3 worden vrijgesteld, mits, onverminderd de toepassing van deze richtlijn op het centraal orgaan, het geheel dat door het centraal orgaan en de aangesloten instellingen wordt gevormd, op geconsolideerde basis aan genoemde voorschriften is onderworpen. In geval van vrijstelling zijn op het geheel dat door het centraal orgaan en de aangesloten instellingen wordt gevormd, de artikelen 16, 23, 24 en 25, artikel 26, leden 1 tot en met 3 en de artikelen 28 tot en met 37 van toepassing. Artikel 4 In deze richtlijn wordt verstaan onder: 7) "lidstaat van herkomst": de lidstaat waarin aan een kredietinstelling de vergunning werd verleend overeenkomstig de artikelen 6 tot en met 9 en 11 tot en met 14; 8) "lidstaat van ontvangst": de lidstaat waarin een kredietinstelling een bijkantoor heeft of diensten verricht; Elke dochteronderneming van een dochteronderneming wordt ook beschouwd als een dochteronderneming van de moederonderneming die aan het hoofd van deze ondernemingen staat; Artikel 5 De lidstaten verbieden personen of ondernemingen die geen kredietinstelling zijn, bedrijfsmatig van het publiek deposito's of andere terugbetaalbare gelden in ontvangst te nemen. Dit geldt niet voor het in ontvangst nemen van deposito's of van andere terugbetaalbare gelden door een lidstaat, door de regionale of lagere overheden van een lidstaat of door internationale openbare instellingen waarvan een of meer lidstaten lid zijn en voor de uitdrukkelijk in de nationale of communautaire wetgeving bedoelde gevallen, mits deze werkzaamheden onderworpen zijn aan reglementering en controle ter bescherming van inleggers en beleggers die op deze gevallen van toepassing zijn. TITEL II VOORWAARDEN VOOR DE TOEGANG TOT EN DE UITOEFENING VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN KREDIETINSTELLINGEN Artikel 6 De lidstaten schrijven voor dat de onder deze richtlijn vallende kredietinstellingen een vergunning moeten hebben verkregen alvorens hun werkzaamheden aan te vangen. Zij stellen daarvoor de voorwaarden vast, onverminderd de artikelen 7 tot en met 12 en brengen deze ter kennis van de Commissie. Artikel 7 De lidstaten bepalen dat de vergunningaanvraag vergezeld moet gaan van een programma van werkzaamheden waarin onder meer de aard van de beoogde verrichtingen alsmede de organisatiestructuur van de kredietinstelling moeten worden vermeld. Artikel 8 De lidstaten kunnen niet bepalen dat de vergunningaanvraag wordt onderzocht aan de hand van de economische behoeften van de markt. Artikel 9 1. Onverminderd andere bij de nationale regelingen vastgestelde algemene voorwaarden verlenen de bevoegde autoriteiten geen vergunning wanneer de kredietinstelling geen afgescheiden eigen vermogen heeft of wanneer het aanvangskapitaal minder bedraagt dan 5 miljoen EUR. Onder aanvangskapitaal wordt verstaan: het kapitaal en de reserves als bedoeld in artikel 57, onder a) en b). De lidstaten mogen voortzetting toestaan van de werkzaamheden van kredietinstellingen die niet voldoen aan de voorwaarde betreffende het afgescheiden eigen vermogen, en die op 15 december 1979 bestonden. Zij mogen deze ondernemingen vrijstellen van de in artikel 11, lid 1, eerste alinea, bedoelde voorwaarde. 2. De lidstaten mogen een vergunning verlenen aan bijzondere categorieën kredietinstellingen met een aanvangskapitaal dat minder bedraagt dan wat in lid 1 is voorgeschreven, mits: Artikel 10 1. Het eigen vermogen van een kredietinstelling mag niet kleiner worden dan het bij het verlenen van de vergunning krachtens artikel 9 vereiste niveau van aanvangskapitaal. 2. De lidstaten kunnen besluiten dat de kredietinstellingen die op 1 januari 1993 bestonden en waarvan het eigen vermogen de in artikel 9 vastgestelde niveaus voor het aanvangskapitaal niet bereikte, hun werkzaamheden mogen blijven uitoefenen. In dat geval mag het eigen vermogen niet kleiner worden dan het hoogste bedrag dat het sinds 22 december 1989 had bereikt. 3. Indien de zeggenschap over een kredietinstelling die tot de in lid 2 bedoelde categorie behoort, wordt overgenomen door een andere natuurlijke of rechtspersoon dan die welke voordien de zeggenschap over deze instelling uitoefende, dient het eigen vermogen van deze kredietinstelling ten minste gelijk te zijn aan het in artikel 9 vastgestelde niveau voor het aanvangskapitaal. 4. In welbepaalde omstandigheden en met instemming van de bevoegde autoriteiten mag bij fusie tussen twee of meer tot de in lid 2 bedoelde categorie behorende kredietinstellingen het eigen vermogen van de kredietinstelling die het resultaat van de fusie is, niet minder bedragen dan het totaal van de eigen vermogens van de gefuseerde kredietinstellingen op de datum van de fusie, zolang de passende niveaus zoals vastgesteld in artikel 9, niet zijn bereikt. 5. Indien het eigen vermogen in de in de leden 1, 2 en 4 bedoelde gevallen vermindert, kunnen de bevoegde autoriteiten, indien de omstandigheden zulks rechtvaardigen, de kredietinstelling een beperkte termijn toestaan om aan dit voorschrift te voldoen dan wel haar werkzaamheden te beëindigen. Artikel 11 1. De bevoegde autoriteiten verlenen de vergunning aan de kredietinstelling slechts wanneer ten minste twee personen daadwerkelijk het beleid van de kredietinstelling bepalen. De autoriteiten verlenen de vergunning niet wanneer deze personen niet de noodzakelijke betrouwbaarheid of de vereiste ervaring bezitten om deze functies uit te oefenen. 2. De lidstaten eisen: Artikel 12 1. De bevoegde autoriteiten verlenen geen vergunning tot het uitoefenen van de werkzaamheden van een kredietinstelling tenzij zij in kennis zijn gesteld van de identiteit van de directe of indirecte aandeelhouders of vennoten, natuurlijke of rechtspersonen, die daarin een gekwalificeerde deelneming bezitten, alsmede van het bedrag van die deelneming. Voor de vaststelling van "gekwalificeerde deelneming" in het onderhavige artikel worden de stemrechten, vermeld in artikel 92 van Richtlijn 2001/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 mei 2001 betreffende de toelating van effecten tot de officiële notering aan een effectenbeurs en de informatie die over deze effecten moet worden gepubliceerd (20) in aanmerking genomen. 2. De bevoegde autoriteiten verlenen geen vergunning indien zij, gelet op de noodzaak een gezonde en prudente bedrijfsvoering van de kredietinstelling te garanderen, niet overtuigd zijn van de geschiktheid van de aandeelhouders of vennoten. 3. Wanneer er nauwe banden bestaan tussen de kredietinstelling en andere natuurlijke of rechtspersonen, verlenen de bevoegde autoriteiten de vergunning slechts indien deze banden de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken niet belemmeren. De bevoegde autoriteiten verlenen de vergunning ook niet indien de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van een derde land die van toepassing zijn op één of meer natuurlijke of rechtspersonen met wie de kredietinstelling nauwe banden heeft, of moeilijkheden in verband met de toepassing van die wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, een belemmering vormen voor de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken. De bevoegde autoriteiten verlangen van kredietinstellingen dat zij hen de informatie verstrekken die zij nodig hebben om zich ervan te vergewissen dat doorlopend aan de in dit lid gestelde voorwaarden wordt voldaan. Artikel 13 Indien een vergunning niet verleend wordt, wordt deze beslissing met redenen omkleed aan de aanvrager medegedeeld binnen zes maanden na ontvangst van de aanvraag, of, indien de aanvraag onvolledig is, binnen zes maanden na de toezending door de aanvrager van de voor de beslissing nodige gegevens. In elk geval wordt binnen twaalf maanden na de aanvraag een beslissing genomen. Artikel 14 Elke toekenning van een vergunning wordt ter kennis van de Commissie gebracht. De namen van alle kredietinstellingen waaraan een vergunning is verleend worden vermeld op een lijst. De Commissie maakt deze lijst in het Publicatieblad van de Europese Unie bekend en houdt haar bij. Artikel 15 1. Vóór de verlening van een vergunning aan een kredietinstelling raadpleegt de bevoegde autoriteit de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaat in de volgende gevallen: 2. Vóór de verlening van een vergunning aan een kredietinstelling raadpleegt de bevoegde autoriteit de bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat die verantwoordelijk is voor het toezicht op verzekeringsondernemingen of beleggingsondernemingen in de volgende gevallen: 3. De onder de leden 1 en 2 bedoelde relevante bevoegde autoriteiten raadplegen elkaar in het bijzonder indien de geschiktheid van de aandeelhouders en de reputatie en ervaring van de bij de leiding van een andere entiteit van dezelfde groep betrokken bestuurders worden beoordeeld. Zij wisselen alle informatie uit betreffende de geschiktheid van de aandeelhouders en de reputatie en ervaring van bestuurders welke van belang is voor het verlenen van een vergunning, alsook voor de doorlopende toetsing van de naleving van de voorwaarden voor de bedrijfsuitoefening. Artikel 16 De lidstaten van ontvangst mogen noch een vergunning noch dotatiekapitaal eisen voor bijkantoren van kredietinstellingen waaraan in andere lidstaten vergunning is verleend. Voor de vestiging van en het toezicht op deze bijkantoren gelden de voorschriften van de artikelen 22 en 25, artikel 26, leden 1 tot en met 3, de artikelen 29 tot en met 37 en artikel 40. Artikel 17 1. De bevoegde autoriteiten kunnen de vergunning die is verleend aan een kredietinstelling alleen dan intrekken wanneer de instelling: 2. Iedere intrekking van een vergunning wordt, met redenen omkleed, medegedeeld aan de betrokkenen. De intrekking wordt ter kennis van de Commissie gebracht. Artikel 18 De kredietinstellingen mogen voor de uitoefening van hun werkzaamheden op het grondgebied van de Gemeenschap dezelfde benaming gebruiken als in de lidstaat van hun hoofdkantoor, niettegenstaande de voorschriften in de lidstaat van ontvangst betreffende het gebruik van de woorden "bank", "spaarbank" of andere soortgelijke benamingen. Ingeval gevaar voor verwarring bestaat, kunnen de lidstaten van ontvangst ter verduidelijking eisen dat er aan de benaming een verklarende vermelding wordt toegevoegd. Artikel 19 1. De lidstaten bepalen dat iedere natuurlijke of rechtspersoon die het voornemen heeft om rechtstreeks of onrechtstreeks een gekwalificeerde deelneming in een kredietinstelling aan te houden, de bevoegde autoriteiten daarvan vooraf in kennis moet stellen onder vermelding van het bedrag van die deelneming. Tot kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten is eveneens gehouden iedere natuurlijke of rechtspersoon die het voornemen heeft de omvang van zijn gekwalificeerde deelneming zodanig te vergroten dat het percentage van de door hem gehouden stemrechten of aandelen in het kapitaal 20%, 33% of 50% bereikt of overschrijdt of dat de kredietinstelling zijn dochteronderneming zou worden. Onverminderd het bepaalde in lid 2 beschikken de bevoegde autoriteiten over een termijn van ten hoogste drie maanden, te rekenen vanaf de datum van de in de eerste en tweede alinea bedoelde kennisgeving, om zich tegen het voornemen te verzetten indien zij, gelet op de noodzaak een gezonde en prudente bedrijfsvoering van de kredietinstelling te garanderen, niet overtuigd zijn van de geschiktheid van de desbetreffende persoon. Indien er geen bezwaar is, kunnen de autoriteiten een maximumtermijn vaststellen voor de uitvoering van het voornemen. 2. Indien de persoon die het voornemen heeft de in lid 1 bedoelde deelnemingen te verwerven, een kredietinstelling, verzekeringsonderneming of beleggingsonderneming is waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, of een moederonderneming van een kredietinstelling, verzekeringsonderneming of beleggingsonderneming waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, of een natuurlijke persoon of rechtspersoon die zeggenschap uitoefent over een kredietinstelling, verzekeringsonderneming of beleggingsonderneming waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, en indien de kredietinstelling waarin de verwerver een deelneming beoogt te houden, daardoor een dochteronderneming van de verwerver wordt of onder zijn zeggenschap komt, wordt zijn acquisitie beoordeeld volgens de procedure van voorafgaande raadpleging waarin artikel 15 voorziet. Artikel 20 De lidstaten bepalen dat iedere natuurlijke of rechtspersoon die het voornemen heeft zijn rechtstreekse of onrechtstreekse gekwalificeerde deelneming in een kredietinstelling af te stoten, de bevoegde autoriteiten daarvan vooraf in kennis moet stellen onder vermelding van het bedrag van zijn voorgenomen deelneming. Tot kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten is eveneens gehouden iedere natuurlijke of rechtspersoon die het voornemen heeft de omvang van zijn gekwalificeerde deelneming zodanig te verkleinen dat het percentage van de door hem gehouden stemrechten of aandelen in het kapitaal onder 20%, 33% of 50% daalt of dat de kredietinstelling ophoudt zijn dochteronderneming te zijn. Artikel 21 1. De kredietinstellingen stellen, zodra zij kennis hebben van verwervingen of afstotingen van deelnemingen in hun kapitaal, waardoor stijging boven of daling onder één van de percentages als bedoeld in artikel 19, lid 1, en artikel 20 optreedt, de bevoegde autoriteiten van deze verwervingen of afstotingen in kennis. Tevens stellen zij de bevoegde autoriteiten ten minste eens per jaar in kennis van de identiteit van de aandeelhouders of vennoten die gekwalificeerde deelnemingen bezitten, alsmede van de omvang van de deelnemingen zoals deze met name blijken uit de gegevens die worden vastgelegd bij de jaarlijkse algemene vergadering van aandeelhouders of vennoten, of uit de informatie die is ontvangen uit hoofde van de verplichtingen van ter beurze genoteerde vennootschappen. 2. De lidstaten bepalen dat, indien de door de in artikel 19, lid 1, bedoelde personen uitgeoefende invloed een prudente en gezonde bedrijfsvoering van de instelling zou kunnen belemmeren, de bevoegde autoriteiten de passende maatregelen treffen om aan deze toestand een einde te maken. Die maatregelen kunnen bestaan uit bindende aanwijzingen, sancties tegen bestuurders en schorsing van de uitoefening van de stemrechten die verbonden zijn aan de aandelen welke door de betrokken aandeelhouders of vennoten worden gehouden. Soortgelijke maatregelen zijn van toepassing op natuurlijke of rechtspersonen die de in artikel 19, lid 1, bedoelde verplichting inzake voorafgaande kennisgeving niet naleven. Wanneer een deelneming wordt verworven ondanks het bezwaar van de bevoegde autoriteiten, bepalen de lidstaten, onverminderd andere te treffen sancties, dat de uitoefening van de betrokken stemrechten wordt geschorst of dat de uitgebrachte stemmen nietig zijn of nietig verklaard kunnen worden. 3. Voor de vaststelling van een in het onderhavige artikel bedoelde "gekwalificeerde deelneming" en van de daarin bedoelde andere deelnemingspercentages worden de stemrechten, vermeld in artikel 92 van Richtlijn 2001/34/EG, in aanmerking genomen. Artikel 22 1. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst eisen dat er in elke kredietinstelling solide governancesystemen bestaan, waaronder een duidelijke organisatorische structuur met duidelijk omschreven, transparante en samenhangende verantwoordelijkheden, effectieve procedures voor de detectie, het beheer, de bewaking en verslaglegging van de risico's waaraan zij blootstaat of bloot kan komen te staan, en adequate internecontroleprocedures, zoals een goede administratieve en boekhoudkundige organisatie. 2. De in lid 1 bedoelde systemen en procedures zijn gedetailleerd uitgewerkt en staan in verhouding tot de aard, omvang en complexiteit van de werkzaamheden van de kredietinstelling. Er wordt rekening gehouden met de technische criteria van bijlage V. TITEL III BEPALINGEN BETREFFENDE DE VRIJHEID VAN VESTIGING EN HET VRIJ VERRICHTEN VAN DIENSTEN Afdeling 1 Kredietinstellingen Artikel 23 De lidstaten bepalen dat de werkzaamheden die in de lijst in bijlage I zijn genoemd op hun grondgebied kunnen worden uitgeoefend overeenkomstig het bepaalde in artikel 25, artikel 26, leden 1 tot en met 3, artikel 28, leden 1 en 2, en de artikelen 29 tot en met 37, zowel door middel van het vestigen van een bijkantoor als door middel van het verrichten van diensten, door iedere kredietinstelling waaraan door de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat vergunning is verleend en waarop door hen toezicht wordt gehouden, mits deze werkzaamheden onder de vergunning vallen. Afdeling 2 Financiële instellingen Artikel 24 1. De lidstaten bepalen dat de in bijlage I genoemde lijst werkzaamheden op hun grondgebied mogen worden uitgeoefend overeenkomstig het bepaalde in artikel 25, artikel 26, leden 1 tot en met 3, artikel 28, leden 1 en 2, en de artikelen 29 tot en met 37, zowel door middel van het vestigen van een bijkantoor als door middel van het verrichten van diensten, door iedere financiële instelling van een andere lidstaat die een dochteronderneming van een kredietinstelling of een gemeenschappelijke dochteronderneming van twee of meer kredietinstellingen is, waarvan de statuten de betrokken werkzaamheden toestaan en die aan alle volgende voorwaarden voldoet: De vervulling van deze voorwaarden wordt geverifieerd door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, die vervolgens een attest aan de financiële instelling afgeven dat dient te worden gevoegd bij de in de artikelen 25 en 28, bedoelde kennisgevingen. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst dragen zorg voor het toezicht op de financiële instelling overeenkomstig het bepaalde in artikel 10, lid 1, de artikelen 19 tot en met 22, artikel 40, de artikelen 42 tot en met 52 en artikel 54. 2. Indien de financiële instelling als bedoeld in lid 1, eerste alinea, niet langer aan één van de gestelde voorwaarden voldoet, stelt de lidstaat van herkomst de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst daarvan in kennis, en vallen de door die financiële instelling in de lidstaat van ontvangst uitgeoefende werkzaamheden onder de wetgeving van de lidstaat van ontvangst. 3. De leden 1 en 2 zijn van overeenkomstige toepassing op dochterondernemingen van een financiële instelling als bedoeld in lid 1, eerste alinea. Afdeling 3 Uitoefening van het recht tot vestiging Artikel 25 1. Iedere kredietinstelling die op het grondgebied van een andere lidstaat een bijkantoor wenst te vestigen, stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst daarvan in kennis. 2. De lidstaten verlangen dat de kredietinstelling die een bijkantoor in een andere lidstaat wenst te vestigen, de in lid 1 bedoelde kennisgeving vergezeld doet gaan van de volgende gegevens: 3. Tenzij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst, gelet op het betrokken project, redenen heeft om te twijfelen aan de deugdelijkheid van de administratieve structuur of van de financiële positie van de kredietinstelling, doet zij binnen drie maanden na ontvangst van alle in lid 2 bedoelde gegevens, mededeling van deze gegevens aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst en stelt zij de betrokken kredietinstelling hiervan in kennis. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst doet tevens mededeling van het bedrag van het eigen vermogen en de som van de kapitaalvereiste krachtens artikel 75 van de kredietinstelling. In afwijking van de tweede alinea doet de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst in het in artikel 24 genoemde geval mededeling van het bedrag van het eigen vermogen van de financiële instelling en van de som van de geconsolideerde eigenvermogens- en kapitaalvereisten krachtens artikel 75 van de kredietinstelling die haar moederonderneming is. 4. Wanneer de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst weigert de in lid 2 bedoelde gegevens mede te delen aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst, deelt zij de redenen van deze weigering binnen drie maanden na ontvangst van alle gegevens mede aan de betrokken kredietinstelling. Tegen deze weigering of het uitblijven van een antwoord staat beroep open bij de rechter in de lidstaat van herkomst. Artikel 26 1. Voordat het bijkantoor van de kredietinstelling met zijn werkzaamheden aanvangt, beschikt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst over twee maanden, te rekenen vanaf de ontvangst van de in artikel 25 bedoelde mededeling, om het in afdeling 5 bedoelde toezicht op de kredietinstelling voor te bereiden en om, in voorkomend geval, de voorwaarden aan te geven waaronder deze werkzaamheden om redenen van algemeen belang in de lidstaat van ontvangst moeten worden uitgeoefend. 2. Zodra een mededeling van de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst is binnengekomen of, wanneer deze niet reageert, zodra de in lid 1 bedoelde termijn is verstreken, kan het bijkantoor gevestigd worden en met zijn werkzaamheden aanvangen. 3. In geval van wijziging van de inhoud van een van de overeenkomstig artikel 25, lid 2, onder b), c) of d), verstrekte gegevens stelt de kredietinstelling de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst en van de lidstaat van ontvangst schriftelijk van de betreffende wijziging in kennis, zulks ten minste één maand voor de toepassing van de wijziging, opdat de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst zich overeenkomstig artikel 25, en de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst zich overeenkomstig lid 1 van dit artikel kunnen uitspreken. 4. De bijkantoren die, overeenkomstig de bepalingen van de lidstaat van ontvangst, hun werkzaamheden hebben aangevangen vóór 1 januari 1993, worden geacht onderworpen te zijn geweest aan de procedure van artikel 25 en van de leden 1 en 2 van het onderhavige artikel. Zij vallen vanaf 1 januari 1993 onder het bepaalde in lid 3 van het onderhavige artikel en onder artikelen 23 en 43, alsmede onder afdelingen 2 en 5. Artikel 27 Verscheidene bedrijfszetels in eenzelfde lidstaat van een kredietinstelling met hoofdkantoor in een andere lidstaat worden beschouwd als één enkel bijkantoor. Afdeling 4 Uitoefening van het recht tot het vrij verrichten van diensten Artikel 28 1. Elke kredietinstelling die voor de eerste maal in het kader van het vrij verrichten van diensten haar werkzaamheden wil uitoefenen op het grondgebied van een andere lidstaat, stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst in kennis van de in de lijst in bijlage I voorkomende werkzaamheden die zij wenst uit te oefenen. 2. De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst doet aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst mededeling van de in lid 1 bedoelde kennisgeving, zulks binnen een termijn van één maand te rekenen vanaf de ontvangst van de kennisgeving. 3. Dit artikel doet geen afbreuk aan de rechten die verkregen zijn door kredietinstellingen welke vóór 1 januari 1993 werkzaam waren bij wege van het verrichten van diensten. Afdeling 5 Bevoegdheden van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst Artikel 29 De lidstaat van ontvangst kan, voor statistische doeleinden, verlangen dat elke kredietinstelling die een bijkantoor op zijn grondgebied heeft, aan de bevoegde autoriteiten van deze lidstaat een periodiek verslag over de werkzaamheden op zijn grondgebied zendt. Voor de uitoefening van de krachtens artikel 41 op hem rustende verantwoordelijkheden kan de lidstaat van ontvangst van de bijkantoren van kredietinstellingen dezelfde gegevens verlangen als hij voor dat doel van de nationale kredietinstellingen verlangt. Artikel 30 1. Indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst constateren dat een kredietinstelling die op hun grondgebied een bijkantoor heeft of werkzaam is in het kader van het verrichten van diensten, niet de wettelijke bepalingen naleeft welke deze lidstaat heeft vastgesteld ter uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn die een bevoegdheid van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst inhouden, eisen zij dat de betrokken kredietinstelling een eind maakt aan deze onregelmatige situatie. 2. Indien de betrokken kredietinstelling niet het nodige doet, stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst die van de lidstaat van herkomst daarvan in kennis. Deze laatsten treffen zo spoedig mogelijk alle passende maatregelen om te bewerkstelligen dat de betrokken kredietinstelling een eind maakt aan deze onregelmatige situatie. De aard van deze maatregelen wordt medegedeeld aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst. 3. Indien de kredietinstelling, in weerwil van de aldus door de lidstaat van herkomst getroffen maatregelen, of omdat deze maatregelen ontoereikend zijn of die lidstaat geen maatregelen treft, inbreuk blijft maken op de in lid 1 bedoelde, in de lidstaat van ontvangst geldende wettelijke bepalingen, kan de lidstaat van ontvangst, na de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst daarvan in kennis te hebben gesteld, passende maatregelen treffen om verdere onregelmatigheden te voorkomen of te bestraffen en, voorzover zulks noodzakelijk is, kan hij deze kredietinstelling beletten nieuwe transacties op zijn grondgebied aan te vangen. De lidstaten dragen er zorg voor dat de voor die maatregelen vereiste stukken op hun grondgebied aan de kredietinstellingen kunnen worden betekend. Artikel 31 De artikelen 29 en 30 laten de bevoegdheid van de lidstaat van ontvangst onverlet om passende maatregelen te treffen ter voorkoming of bestraffing van onregelmatigheden op zijn grondgebied die in strijd zijn met de wettelijke bepalingen die deze om redenen van algemeen belang heeft vastgesteld. Met name kan de lidstaat van ontvangst de in overtreding zijnde kredietinstelling beletten nieuwe transacties op zijn grondgebied aan te vangen. Artikel 32 Elke ter uitvoering van artikel 30, leden 2 en 3, of artikel 31 genomen maatregel die sancties of een beperking van de uitoefening van het verrichten van diensten behelst, moet naar behoren met redenen worden omkleed en aan de betrokken kredietinstelling worden medegedeeld. Tegen elke maatregel van die aard staat in de lidstaat waar hij is genomen, beroep open bij de rechter. Artikel 33 Alvorens de in artikel 30 bedoelde procedure toe te passen kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst in spoedeisende gevallen de conservatoire maatregelen treffen die onontbeerlijk zijn voor de bescherming van de belangen van inleggers, beleggers of andere personen voor wie diensten worden verricht. De Commissie en de bevoegde autoriteiten van de overige betrokken lidstaten moeten zo spoedig mogelijk van die maatregelen op de hoogte worden gebracht. De Commissie kan, na raadpleging van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten, besluiten dat de betrokken lidstaat deze maatregelen moet wijzigen of intrekken. Artikel 34 De lidstaat van ontvangst kan in het kader van de uitoefening van de bevoegdheden die hem bij deze richtlijn worden toegekend passende maatregelen treffen om onregelmatigheden op zijn grondgebied te voorkomen of te bestraffen. Met name kan de lidstaat van ontvangst de in overtreding zijnde kredietinstelling beletten nieuwe transacties op zijn grondgebied aan te vangen. Artikel 35 Ingeval de vergunning wordt ingetrokken, worden de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst daarvan in kennis gesteld en nemen zij passende maatregelen teneinde de betrokken kredietinstelling te beletten om op hun grondgebied nieuwe transacties aan te vangen en teneinde de belangen van de inleggers te vrijwaren. Artikel 36 De lidstaten stellen de Commissie in kennis van het aantal en de aard van de gevallen waarin overeenkomstig de artikelen 25 en 26, leden 1 tot en met 3 een weigering is uitgesproken of waarin overeenkomstig artikel 30, lid 3, maatregelen zijn genomen. Artikel 37 Deze afdeling belet kredietinstellingen die hun hoofdkantoor in een andere lidstaat hebben, niet hun diensten met alle beschikbare communicatiemiddelen te adverteren in de lidstaat van ontvangst, mits zij alle eventuele voorschriften inzake de vorm en de inhoud van dit adverteren in acht nemen die zijn vastgesteld om redenen van algemeen belang. TITEL IV BETREKKINGEN MET DERDE LANDEN Afdeling 1 Kennisgeving van ondernemingen uit derde landen en van de markttoegangsvoorwaarden in deze landen Artikel 38 1. De lidstaten passen op bijkantoren van kredietinstellingen met hoofdkantoor buiten de Gemeenschap voor wat betreft de toegang tot de werkzaamheden dan wel de uitoefening ervan geen bepalingen toe die leiden tot een gunstiger behandeling dan die welke geldt voor bijkantoren van kredietinstellingen die hun hoofdkantoor binnen de Gemeenschap hebben. 2. De bevoegde autoriteiten geven de Commissie en het Europees Comité voor het bankwezen kennis van de vergunningen voor bijkantoren die aan de kredietinstellingen met hoofdkantoor buiten de Gemeenschap zijn verleend. 3. Onverminderd lid 1 kan de Gemeenschap, bij met één of meer derde landen gesloten overeenkomsten, regelingen treffen inzake de toepassing van bepalingen die de bijkantoren van een kredietinstelling met hoofdkantoor buiten de Gemeenschap eenzelfde behandeling op het gehele grondgebied van de Gemeenschap verzekeren. Afdeling 2 Samenwerking inzake toezicht op geconsolideerde basis met de bevoegde autoriteiten van derde landen Artikel 39 1. De Commissie kan op verzoek van een lidstaat of op eigen initiatief aan de Raad voorstellen doen voor onderhandelingen over overeenkomsten met één of meer derde landen met het oog op afspraken over de toepassing van toezicht op geconsolideerde basis op: 2. De in lid 1 bedoelde overeenkomsten hebben met name ten doel te waarborgen dat: 3. Onverminderd artikel 300, leden 1 en 2, van het Verdrag, onderzoekt de Commissie met het Europees Comité voor het bankwezen het resultaat van de in lid 1 bedoelde onderhandelingen en de daaruit voortvloeiende situatie. TITEL V BEGINSELEN VAN EN TECHNISCHE INSTRUMENTEN VOOR BEDRIJFSECONOMISCH TOEZICHT EN OPENBAARMAKING HOOFDSTUK 1 GRONDREGELS VOOR BEDRIJFSECONOMISCH TOEZICHT Afdeling 1 Bevoegdheden van de lidstaten van herkomst en van ontvangst Artikel 40 1. Het bedrijfseconomisch toezicht op een kredietinstelling, met inbegrip van het bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamheden die deze instelling overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 23 en 24 uitoefent, berust bij de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, onverminderd de bepalingen van de onderhavige richtlijn welke een bevoegdheid van de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst inhouden. 2. Lid 1 laat het toezicht op geconsolideerde basis op grond van de onderhavige richtlijn onverlet. Artikel 41 Tot aan een latere coördinatie blijft de lidstaat van ontvangst, in samenwerking met de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst, belast met het toezicht op de liquiditeit van de bijkantoren van een kredietinstelling. Onverminderd de maatregelen die noodzakelijk zijn ter versterking van het Europees Monetair Stelsel, blijft de lidstaat van ontvangst volledig verantwoordelijk voor de maatregelen die voortvloeien uit de tenuitvoerlegging van zijn monetair beleid. Deze maatregelen mogen geen discriminerende of restrictieve behandeling inhouden uit hoofde van het feit dat aan de kredietinstelling in een andere lidstaat vergunning is verleend. Artikel 42 Teneinde toezicht te houden op de werkzaamheden van de kredietinstellingen waarvan het werkterrein zich tot één of meer andere lidstaten uitstrekt dan de lidstaat van hun hoofdkantoor, met name door middel van een bijkantoor, werken de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten nauw samen. Zij verstrekken elkaar alle gegevens betreffende de leiding, het beheer en de eigenaars van de betrokken kredietinstellingen, waardoor het toezicht op die kredietinstellingen en het onderzoek van de voorwaarden voor het verlenen van een vergunning aan die instellingen kan worden vergemakkelijkt, alsmede alle gegevens die het toezicht op deze instellingen, met name op het gebied van de liquiditeit, de solvabiliteit, de depositogarantie, de beperking van grote posities, de administratieve en boekhoudkundige procedures en de interne controle kunnen vergemakkelijken. Artikel 43 1. De lidstaten van ontvangst bepalen dat, wanneer een kredietinstelling waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, haar werkzaamheden uitoefent door middel van een bijkantoor, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, na de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst daarvan vooraf in kennis te hebben gesteld, zelf of met inschakeling van door de eerstgenoemde autoriteiten daartoe gemachtigden ter plaatse de in artikel 42 bedoelde gegevens kunnen verifiëren. 2. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst kunnen voor de verificatie van de bijkantoren ook gebruikmaken van een van de andere in artikel 141 genoemde procedures. 3. De leden 1 en 2 laten het recht onverlet van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst om op hun grondgebied gevestigde bijkantoren ter plaatse te verifiëren teneinde de verantwoordelijkheden uit te oefenen die uit hoofde van deze richtlijn op hen rusten. Afdeling 2 Uitwisseling van informatie en beroepsgeheim Artikel 44 1. De lidstaten bepalen dat alle personen die werkzaam zijn of zijn geweest voor de bevoegde autoriteiten, alsmede accountants of deskundigen die in opdracht van de bevoegde autoriteiten handelen, aan het beroepsgeheim gebonden zijn. De vertrouwelijke gegevens waarvan zij beroepshalve kennis krijgen, mogen aan geen enkele persoon of autoriteit bekend worden gemaakt, behalve in een samengevatte of geaggregeerde vorm, zodat individuele kredietinstellingen niet kunnen worden geïdentificeerd, zulks onverminderd de gevallen die onder het strafrecht vallen. Indien een kredietinstelling failliet is verklaard of op grond van een rechterlijke uitspraak moet worden geliquideerd, mogen echter vertrouwelijke gegevens die geen betrekking hebben op derden welke betrokken zijn bij pogingen om de kredietinstellingen te redden, in het kader van civiele of handelsrechtelijke procedures openbaar worden gemaakt. 2. Lid 1 belet niet dat tussen de bevoegde autoriteiten van de verschillende lidstaten uitwisseling van gegevens plaatsvindt als bedoeld in onderhavige richtlijn alsmede in andere richtlijnen die van toepassing zijn op kredietinstellingen. Deze gegevens vallen onder het in lid 1 bedoelde beroepsgeheim. Artikel 45 De bevoegde autoriteit die uit hoofde van artikel 44 vertrouwelijke gegevens ontvangt, mag deze alleen gebruiken voor de uitoefening van haar taken en alleen voor de volgende doeleinden: Artikel 46 De lidstaten mogen met de bevoegde autoriteiten van derde landen of met de autoriteiten of instanties van derde landen, zoals gedefinieerd in artikel 47 en artikel 48, lid 1, alleen dan samenwerkingsovereenkomsten voor de uitwisseling van gegevens sluiten, als met betrekking tot de meegedeelde gegevens ten minste gelijkwaardige waarborgen inzake het beroepsgeheim gelden als de in artikel 44, lid 1, bedoelde. De uitwisseling van gegevens moet geschieden ten behoeve van het uitoefenen van de toezichthoudende taak van de genoemde autoriteiten of instanties. Gegevens die afkomstig zijn van een andere lidstaat mogen alleen worden doorgegeven met de uitdrukkelijke instemming van de bevoegde autoriteiten die de gegevens hebben meegedeeld en in voorkomend geval alleen worden gebruikt voor de doeleinden waarmee deze autoriteiten ingestemd hebben. Artikel 47 Artikel 44, lid 1, en artikel 45 vormen geen belemmering voor de uitwisseling van gegevens binnen eenzelfde lidstaat, wanneer er verscheidene bevoegde autoriteiten zijn of, tussen lidstaten, tussen de bevoegde autoriteiten en: voor de vervulling van hun toezichthoudende taak. Artikel 44, lid 1, en artikel 45 vormen geen belemmering voor de toezending aan de organen die belast zijn met de uitvoering van de depositogarantiestelsels, van de gegevens die nodig zijn voor de vervulling van hun taak. In beide gevallen vallen de ontvangen gegevens onder het in artikel 44, lid 1 bedoelde beroepsgeheim. Artikel 48 1. Onverminderd de artikelen 44 tot en met 46 kunnen de lidstaten toestaan dat uitwisseling van informatie plaatsvindt tussen de bevoegde autoriteiten en: In dergelijke gevallen eisen de lidstaten dat minimaal aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de identiteit mede van de autoriteiten die op grond van dit lid informatie mogen ontvangen. 2. Onverminderd de artikelen 44 tot en met 46 kunnen de lidstaten, ter versterking van de stabiliteit van het financiële stelsel alsmede de integriteit ervan, toestaan dat uitwisseling van informatie plaatsvindt tussen de bevoegde autoriteiten en de autoriteiten of instanties die wettelijk belast zijn met de opsporing en het onderzoek van inbreuken op het vennootschapsrecht. In dergelijke gevallen eisen de lidstaten dat minimaal aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: Indien de in de eerste alinea bedoelde autoriteiten of instanties die in een lidstaat bij de uitoefening van hun opsporings- of onderzoekstaken een beroep doen op personen die op grond van hun specifieke deskundigheid met een opdracht worden belast en die geen openbaar ambt bekleden, kan de in de eerste alinea bedoelde mogelijkheid tot uitwisseling van informatie tot deze personen worden verruimd op de in de tweede alinea genoemde voorwaarden. Voor de toepassing van de derde alinea delen de in de eerste alinea bedoelde autoriteiten of instanties aan de bevoegde autoriteiten die de informatie hebben medegedeeld, de identiteit en de juiste opdracht mede van de personen aan wie deze informatie zal worden doorgegeven. De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de identiteit mede van de autoriteiten of instanties die op grond van het onderhavige artikel informatie mogen ontvangen. De Commissie stelt een verslag op over de toepassing van de bepalingen van het onderhavige artikel. Artikel 49 De bepalingen van deze afdeling houden geen belemmering voor een bevoegde autoriteit in om voor de uitoefening van hun taak dienstige gegevens mede te delen aan: Deze afdeling houdt voor deze autoriteiten of instanties geen belemmering in om aan de bevoegde autoriteiten de gegevens toe te zenden die deze nodig hebben ter uitvoering van artikel 45. De in dit verband ontvangen gegevens vallen onder het in artikel 44, lid 1, bedoelde beroepsgeheim. Artikel 50 Niettegenstaande artikel 44, lid 1, en artikel 45, mogen de lidstaten, op grond van wettelijke bepalingen de mededeling van bepaalde gegevens toestaan aan andere centrale overheidsdiensten die bevoegd zijn voor de wetgeving inzake het toezicht op kredietinstellingen, financiële instellingen, beleggingsdiensten en verzekeringsmaatschappijen, alsmede aan de inspecteurs die in opdracht van deze overheidsdiensten optreden. Deze gegevens mogen echter alleen worden verstrekt wanneer zulks ter wille van het bedrijfseconomisch toezicht nodig blijkt. Artikel 51 De lidstaten bepalen dat de gegevens die op grond van artikel 44, lid 2, en artikel 47 zijn ontvangen, en die welke zijn verkregen naar aanleiding van in artikel 43, leden 1 en 2, bedoelde verificaties ter plaatse, in geen enkel geval op grond van artikel 50 mogen worden medegedeeld, tenzij met de uitdrukkelijke instemming van de bevoegde autoriteit die de gegevens heeft verstrekt of van de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de verificatie ter plaatse is verricht. Artikel 52 De bepalingen van deze afdeling vormen geen belemmering voor de bevoegde autoriteiten van een lidstaat om de in de artikelen 44 tot en met 46 bedoelde gegevens mede te delen aan een clearinginstelling of een ander, soortgelijk orgaan dat bij de nationale wetgeving is erkend voor het verstrekken van clearing- en afwikkelingsdiensten op één van hun nationale markten, indien zij van oordeel zijn dat dit nodig is om de regelmatige werking van deze organen te garanderen in verband met het, zelfs potentiële, in gebreke blijven van een marktdeelnemer. De in dit verband ontvangen gegevens vallen onder het in artikel 44, lid 1, genoemde beroepsgeheim. De lidstaten zien er evenwel op toe dat uit hoofde van artikel 44, lid 2, ontvangen gegevens in het in dit artikel bedoelde geval niet kunnen worden doorgegeven, tenzij met de uitdrukkelijke toestemming van de bevoegde autoriteiten die de gegevens hebben verstrekt. Afdeling 3 Verplichtingen van de personen belast met de wettelijke controle van de jaarrekening en de geconsolideerde rekening Artikel 53 1. De lidstaten bepalen minimaal dat iedere persoon die is toegelaten in de zin van Richtlijn 84/253/EEG (21) , en die bij een kredietinstelling de taken verricht zoals bedoeld in artikel 51 van Richtlijn 78/660/EEG, artikel 37 van Richtlijn 83/349/EEG of artikel 31 van Richtlijn 85/611/EEG (22) , dan wel een andere wettelijke taak, de verplichting heeft aan de bevoegde autoriteiten snel melding te doen van elk feit of besluit met betrekking tot deze kredietinstelling, waarvan hij bij de uitvoering van die taken kennis heeft gekregen en dat van dien aard is: De lidstaten bepalen minimaal dat dezelfde verplichting rust op deze persoon ten aanzien van feiten of besluiten waarvan hij kennis zou hebben gekregen bij de uitvoering van taken als beschreven in de eerste alinea, bij een onderneming die uit een zeggenschapsband voortvloeiende nauwe banden heeft met de kredietinstelling waar deze persoon de desbetreffende taken uitvoert. 2. Melding te goeder trouw aan de bevoegde autoriteiten door de personen die zijn toegelaten in de zin van Richtlijn 84/253/EEG van in lid 1 bedoelde feiten of besluiten vormt geen inbreuk op ongeacht welke op grond van een contract of van een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling opgelegde beperking inzake de openbaarmaking van informatie, en leidt voor de betrokken personen tot geen enkele vorm van aansprakelijkheid. Afdeling 4 Sanctiebevoegdheid en beroepsrecht Artikel 54 Onverminderd de voor de intrekking van de vergunning geldende procedures en de bepalingen van het strafrecht, bepalen de lidstaten dat hun respectieve bevoegde autoriteiten tegen kredietinstellingen of hun verantwoordelijke bestuurders, die de wettelijke of bestuursrechtelijke voorschriften inzake het toezicht op of de uitoefening van de werkzaamheden overtreden, sancties kunnen uitspreken dan wel maatregelen treffen die beogen een eind te maken aan de geconstateerde overtredingen of de oorzaken daarvan weg te nemen. Artikel 55 De lidstaten bepalen dat tegen besluiten die jegens een kredietinstelling worden genomen uit hoofde van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die overeenkomstig deze richtlijn zijn vastgesteld, beroep bij de rechter mogelijk is; dit geldt eveneens voor het geval er binnen zes maanden na indiening geen beslissing is genomen aangaande een vergunningaanvraag die alle krachtens de geldende bepalingen vereiste gegevens bevat. HOOFDSTUK 2 TECHNISCHE INSTRUMENTEN VOOR BEDRIJFSECONOMISCH TOEZICHT Afdeling 1 Eigen vermogen Artikel 56 Indien een lidstaat door wettelijk of bestuursrechtelijk optreden, ter uitvoering van de communautaire wetgeving inzake bedrijfseconomisch toezicht op actieve kredietinstellingen, een bepaling vaststelt waarin de term "eigen vermogen" wordt gebruikt of wordt gerefereerd aan dat begrip, ziet hij erop toe dat deze term of dit begrip in overeenstemming is met de definitie in de artikelen 57 tot en met 61 en 63 tot en met 66. Artikel 57 Onverminderd de in artikel 66 vastgestelde limieten bestaat het niet-geconsolideerde eigen vermogen van kredietinstellingen uit de hierna genoemde bestanddelen: Zoals bepaald in artikel 66 worden de volgende bestanddelen afgetrokken: Voor de toepassing van punt b) kunnen de lidstaten alleen toestaan dat tussentijdse positieve resultaten worden meegeteld voordat een formeel besluit is genomen, wanneer zij zijn geverifieerd door met de controle van de rekeningen belaste personen en wanneer ten genoegen van de bevoegde autoriteiten is aangetoond dat het bedrag daarvan is geraamd overeenkomstig de beginselen, neergelegd in Richtlijn 86/635/EEG, en netto is, na aftrek van alle te verwachten lasten en van voorzieningen voor dividenden. Bij een kredietinstelling die een initiator van een securitisatie is, worden de nettowinsten die het resultaat zijn van de kapitalisatie van toekomstige inkomsten uit de gesecuritiseerde activa en die als kredietverbetering voor de securitisatieposities dienen, niet als bestanddeel als bedoeld onder b) beschouwd. Artikel 58 Indien aandelen in een andere kredietinstelling, beleggingsonderneming, financiële instelling, verzekeringsonderneming, herverzekeringsonderneming of verzekeringsholding tijdelijk worden gehouden met het oog op een financiële bijstandsoperatie, bedoeld om die entiteit te saneren en te redden, kan de bevoegde autoriteit ontheffing van de bepalingen inzake aftrek als bedoeld in artikel 57, onder l) tot en met p), verlenen. Artikel 59 Als alternatief voor de aftrek van de in artikel 57, onder o) en p), genoemde bestanddelen mogen de lidstaten hun kredietinstellingen toestaan mutatis mutandis de methoden 1, 2 of 3 van bijlage I bij Richtlijn 2002/87/EG toe te passen. Methode 1 ("Consolidatie van jaarrekeningen") mag alleen worden toegepast indien de bevoegde autoriteit overtuigd is van het niveau van geïntegreerd beheer en interne-controlemaatregelen van de entiteiten die onder de consolidatie zouden vallen. De gekozen methode wordt in de loop van de tijd consequent toegepast. Artikel 60 Voor de berekening van het eigen vermogen op individuele basis, kunnen de lidstaten bepalen dat kredietinstellingen die onderworpen zijn aan toezicht op geconsolideerde basis overeenkomstig hoofdstuk 4, afdeling 1 of aan het aanvullende toezicht overeenkomstig Richtlijn 2002/87/EG, de onder l) tot en met p) van artikel 57 bedoelde bestanddelen die worden gehouden in kredietinstellingen, financiële instellingen, verzekeringsondernemingen, verzekeringsholdings of herverzekeringsondernemingen die onder het toepassingsgebied van het toezicht op geconsolideerde basis of van het aanvullende toezicht vallen, niet hoeven af te trekken. Deze bepalingen zijn van toepassing op alle prudentiële regels die door Gemeenschapsbesluiten zijn geharmoniseerd. Artikel 61 Het begrip "eigen vermogen" als gedefinieerd in artikel 57, onder a) tot en met h), houdt een maximum aan bestanddelen en bedragen in. Het gebruik van deze bestanddelen of de vaststelling van lagere plafonds alsmede de aftrek van andere bestanddelen dan die welke vermeld zijn in artikel 57, onder i) tot en met r), worden overgelaten aan het oordeel van de lidstaten. De kredietinstelling moet onmiddellijk en zonder beperking kunnen beschikken over de in artikel 57, onder a) tot en met e), vermelde bestanddelen om risico's of verliezen te dekken zodra deze zich voordoen. Het bedrag van deze bestanddelen moet ten tijde van hun berekening vrij zijn van elke voorzienbare belasting of daarvoor gecorrigeerd zijn voorzover deze belastingen het bedrag verlagen ten belope waarvan deze bestanddelen aangewend kunnen worden voor het dekken van risico's of verliezen. Artikel 62 De lidstaten mogen aan de Commissie verslag uitbrengen over de geboekte vooruitgang op convergentiegebied met het oog op een gemeenschappelijke definitie van het begrip "eigen vermogen". Op basis van deze verslagen dient de Commissie eventueel uiterlijk op 1 januari 2009 bij het Europees Parlement en de Raad een voorstel in voor wijziging van deze afdeling. Artikel 63 1. Het door een lidstaat gebruikte begrip "eigen vermogen" kan andere bestanddelen inhouden, mits deze, ongeacht hun wettelijke of boekhoudkundige benamingen, de volgende kenmerken bezitten: 2. Als andere bestanddelen kunnen ook worden aanvaard schuldtitels met een onbepaalde looptijd en andere financieringsinstrumenten die aan de volgende voorwaarden voldoen: Bij deze schuldtitels en andere financieringsinstrumenten komen nog andere cumulatief preferente aandelen dan die bedoeld in artikel 57, onder h). 3. Bij kredietinstellingen die de risicogewogen posten op basis van afdeling 3, onderafdeling 2, berekenen, kunnen de positieve bedragen die de uitkomst zijn van de berekening op basis van bijlage VII, deel 1, punt 36, tot maximaal 0,6% van de risicogewogen posten zoals berekend op basis van onderafdeling 2, worden aanvaard als andere bestanddelen. Bij deze kredietinstellingen worden waardecorrecties en voorzieningen in de berekening als bedoeld in bijlage VII, afdeling 3, deel 1, punt 36, en waardecorrecties en voorzieningen voor vorderingen als bedoeld in artikel 57, onder e), alleen op basis van dit lid opgenomen in het eigen vermogen. Daartoe worden bij de risicogewogen posten niet de posten meegeteld die zijn berekend voor securitisatieposities met een risicogewicht van 1 250%. Artikel 64 1. De aansprakelijkheidsverplichtingen van de leden van de in artikel 57, onder g), bedoelde kredietinstellingen met de rechtsvorm van coöperatieve vereniging, omvatten het niet-gestorte kapitaal van deze verenigingen en de statutaire verplichting van de leden van deze coöperatieve verenigingen tot het doen van aanvullende niet-terugbetaalbare stortingen wanneer de kredietinstelling verlies lijdt. In dat geval dienen de stortingen onmiddellijk gevorderd te kunnen worden. Met de hiervoor bedoelde bestanddelen worden gelijkgesteld de hoofdelijke verplichtingen van de leningnemers in het geval van als fonds georganiseerde kredietinstellingen. Al deze bestanddelen kunnen in het eigen vermogen worden opgenomen, voorzover zij overeenkomstig de nationale wetgeving tot het eigen vermogen van dit soort instellingen worden gerekend. 2. De lidstaten mogen garanties die zij of hun autoriteiten aan openbare kredietinstellingen verlenen, niet tot het eigen vermogen van deze kredietinstellingen rekenen. 3. De lidstaten of de bevoegde autoriteiten mogen de in artikel 57, onder h), bedoelde cumulatief preferente aandelen met een vaste looptijd, alsmede de aldaar bedoelde achtergestelde leningen in het eigen vermogen opnemen, indien er bindende overeenkomsten bestaan volgens welke deze leningen in geval van faillissement of liquidatie van de kredietinstelling worden achtergesteld bij de vorderingen van alle andere crediteuren en eerst worden terugbetaald nadat alle andere op dat tijdstip opeisbare schulden zijn voldaan. De achtergestelde leningen moeten aan de volgende aanvullende criteria voldoen: Voor de toepassing van lid 2, onder b), zijn, indien de looptijd van de schuld onbepaald is, de betrokken leningen slechts terugbetaalbaar mits opzeggingstermijn van vijf jaar, tenzij zij niet langer als eigen vermogen worden beschouwd, of tenzij voor vervroegde terugbetaling uitdrukkelijk voorafgaande toestemming van de bevoegde autoriteiten is vereist. De bevoegde autoriteiten kunnen toestemming verlenen voor vervroegde terugbetaling van dergelijke leningen, mits het initiatief hiertoe uitgaat van de kredietnemer en de solvabiliteit van de kredietinstelling onaangetast blijft. 4. Kredietinstellingen nemen niet in hun eigen vermogen op: de reserves voor de waarde in het economisch verkeer ("reële waarde") in verband met winsten of verliezen op kasstroomafdekkingstransacties van financiële instrumenten gewaardeerd tegen de aanschaffingswaarde verminderd met de afschrijvingen, alsmede in verband met de door veranderingen in hun eigen kredietwaardigheid ontstane winsten of verliezen op de tegen de reële waarde gewaardeerde verplichtingen. Artikel 65 1. Wanneer de berekening op geconsolideerde grondslag dient te geschieden, worden de in artikel 57 genoemde bestanddelen voor hun geconsolideerde bedragen in aanmerking genomen overeenkomstig de in hoofdstuk 4, afdeling 1 vastgestelde regels. Bovendien mogen de volgende creditbestanddelen ("negatieve bestanddelen'') voor de berekening van het eigen vermogen met de geconsolideerde reserves worden gelijkgesteld: 2. Wanneer de in lid 1, onder a) tot en met d), bedoelde bestanddelen debetbestanddelen ("positieve bestanddelen") zijn, worden zij bij de berekening van het geconsolideerde eigen vermogen in mindering gebracht. Artikel 66 1. Voor de in artikel 57, onder d) tot en met h), bedoelde bestanddelen gelden de volgende limieten: 2. De som van de bestanddelen genoemd in artikel 57, onder l) tot en met r), wordt voor de helft in mindering gebracht op de som van de bestanddelen a) tot en met c), verminderd met i) tot en met k), en voor de helft op de som van de bestanddelen d) tot en met h) van dat artikel 57, na toepassing van de in lid 1 van dit artikel bepaalde limieten. Ingeval de helft van de som van de bestanddelen l) tot en met r) meer bedraagt dan de som van de bestanddelen d) tot en met h) van artikel 57, wordt het meerbedrag in mindering gebracht op de som van de bestanddelen a) tot en met c) verminderd met i) tot en met k) van artikel 57. Bestanddelen onder punt r) van artikel 57, worden niet in mindering gebracht indien zij voor de toepassing van artikel 75 zijn meegeteld in de berekening van de risicogewogen posten zoals aangegeven in bijlage IX, deel 4. 3. Voor de toepassing van de afdelingen 5 en 6 worden de bepalingen van de onderhavige afdeling gelezen zonder inaanmerkingneming van de bestanddelen genoemd onder q) en r) van artikel 57 en in artikel 63, lid 3. 4. De bevoegde autoriteiten kunnen kredietinstellingen toestemming geven om in tijdelijke en uitzonderlijke omstandigheden de in lid 1 genoemde limieten te overschrijden. Artikel 67 Ten genoegen van de bevoegde autoriteiten moet worden aangetoond dat aan de voorwaarden van deze afdeling is voldaan. Afdeling 2 Risicovoorziening Onderafdeling 1 Toepassingsniveau Artikel 68 1. Alle kredietinstellingen voldoen op individuele basis aan het bepaalde in de artikelen 22 en 75 en in afdeling 5. 2. Als een kredietinstelling geen dochterneming is in de lidstaat waar zij een vergunning heeft gekregen en onder toezicht staat, en evenmin een moederonderneming is, of als een kredietinstelling ingevolge artikel 73 niet in de consolidatie wordt opgenomen, voldoet zij op individuele basis aan het bepaalde in de artikelen 120 en 123. 3. Als een kredietinstelling geen moederonderneming en ook geen dochteronderneming is, of als een kredietinstelling ingevolge artikel 73 niet in de consolidatie wordt opgenomen, voldoet zij op individuele basis aan het bepaalde in hoofdstuk 5. Artikel 69 1. De lidstaten mogen ervoor kiezen om artikel 68, lid 1, niet op een dochteronderneming van een kredietinstelling toe te passen als de desbetreffende lidstaat een vergunning heeft verleend aan en toezicht houdt op zowel de dochteronderneming als de kredietinstelling, de dochteronderneming betrokken is bij het toezicht op geconsolideerde basis van de kredietinstelling die de moederonderneming is, en met het oog op een adequate verdeling van het eigen vermogen tussen de moederonderneming en de dochterondernemingen voldaan is aan de volgende voorwaarden: 2. De lidstaten mogen van de in lid 1 genoemde mogelijkheid gebruikmaken als het bij de moederonderneming om een financiële holding gaat die in dezelfde lidstaat is opgericht als de kredietinstelling en aan hetzelfde toezicht onderworpen is als dat welke op kredietinstellingen wordt uitgeoefend. Dit geldt met name voor de in artikel 71, lid 1, vastgelegde normen. 3. De lidstaten kunnen ervoor kiezen om artikel 68, lid 1 niet op een moederkredietinstelling in een lidstaat toe te passen als de desbetreffende kredietinstelling is onderworpen aan de vergunning van en het toezicht door de betrokken lidstaat en betrokken is bij het toezicht op geconsolideerde basis, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan, met het oog op een adequate verdeling van het eigen vermogen onder de moederonderneming en de dochterondernemingen: De bevoegde autoriteit die gebruik maakt van dit lid stelt de bevoegde autoriteiten van alle andere lidstaten op de hoogte. 4. Onverminderd de algemene bepaling van artikel 144, maken de bevoegde autoriteiten van de lidstaten die de keuzemogelijkheid van lid 3 uitoefenen, op de wijze zoals aangegeven in artikel 144, openbaar: Artikel 70 1. Afhankelijk van leden 1 en 2 van dit artikel mogen de bevoegde autoriteiten aan moederkredietinstellingen op ad-hocbasis toestaan om bij de berekening van hun vereisten in het kader van artikel 68, lid 1, dochterondernemingen in aanmerking te nemen die voldoen aan de voorwaarden van artikel 69, lid 1, onder c) en d), en die aanzienlijke vorderingen hebben op of aanzienlijke verplichtingen hebben jegens deze moederkredietinstelling. 2. De behandeling in lid 1 is alleen toegestaan indien de moederkredietinstelling, met opgaaf van alle omstandigheden en regelingen, ook de wettelijke regelingen, tot genoegen van de bevoegde autoriteiten aantoont dat er geen feitelijke, praktische of juridische belemmeringen aanwezig of te voorzien zijn die, wanneer deze verschuldigd zijn, een onmiddellijke overdracht van eigen vermogen of terugbetaling van passiva op de vervaldag door de dochteronderneming aan haar moederonderneming, kunnen verhinderen. 3. Wanneer een bevoegde autoriteit de keuzemogelijkheid van lid 1 uitoefent, brengt zij regelmatig en ten minste eenmaal per jaar aan de bevoegde autoriteiten van de overige lidstaten verslag uit over het gebruik van lid 1 en over de in lid 2 bedoelde omstandigheden en regelingen. Wanneer de dochteronderneming in een derde land is gelegen, verstrekken de bevoegde autoriteiten dezelfde informatie aan de bevoegde autoriteiten van dat derde land. 4. Onverminderd de algemene strekking van artikel 144 maken de bevoegde autoriteiten die de keuzemogelijkheid van lid 1 uitoefenen, op de in artikel 144 aangegeven wijze, de volgende informatie openbaar: Artikel 71 1. Onverminderd de artikelen 68 tot en met 70 voldoen moederkredietinstellingen in een lidstaat in de mate en op de wijze als bepaald in artikel 133 aan de verplichtingen bepaald in de artikelen 75, 120, en 123 en in afdeling 5 op basis van hun geconsolideerde financiële positie. 2. Onverminderd de artikelen 68 tot en met 70 voldoen kredietinstellingen die onder de zeggenschap staan van een financiële moederholding in een lidstaat, in de mate en op de wijze als bepaald in artikel 133 aan de verplichtingen van de artikelen 75, 120, en 123 en van afdeling 5 op basis van de geconsolideerde financiële positie van de holding. Als meerdere kredietinstellingen onder de zeggenschap staan van een financiële moederholding in een lidstaat, is lid 1 alleen van toepassing op de kredietinstelling die ingevolge de artikelen 125 en 126 onderworpen is aan toezicht op geconsolideerde basis. Artikel 72 1. EU-moederkredietinstellingen voldoen op basis van hun geconsolideerde financiële positie aan het bepaalde in hoofdstuk 5. Belangrijke dochterondernemingen van EU-moederkredietinstellingen maken de in bijlage XII, deel 1, punt 5, genoemde informatie openbaar op individuele of gesubconsolideerde basis. 2. Kredietinstellingen die onder de zeggenschap staan van een financiële EU-moederholding, voldoen op basis van de geconsolideerde financiële positie van deze holding aan het bepaalde in hoofdstuk 5. Belangrijke dochterondernemingen van financiële EU-moederholdings maken de in bijlage XII, deel 1, punt 5, genoemde informatie openbaar op individuele of gesubconsolideerde basis. 3. De bevoegde autoriteiten die ingevolge de artikelen 125 en 126 verantwoordelijk zijn voor het toezicht op geconsolideerde basis, mogen beslissen de leden 1 en 2 geheel of gedeeltelijk niet toe te passen op de kredietinstellingen waarvan de moederonderneming in een derde land gevestigd is, mits zij op geconsolideerde basis vergelijkbare informatie over deze kredietinstellingen openbaar maakt. Artikel 73 1. De lidstaten of de bevoegde autoriteiten die overeenkomstig de artikelen 125 en 126 verantwoordelijk zijn voor met het toezicht op geconsolideerde basis belaste bevoegde autoriteiten mogen in individuele gevallen kredietinstellingen, financiële instellingen of nevendiensten van het bankbedrijf verrichtende ondernemingen die dochterondernemingen zijn of waarin een deelneming wordt gehouden, buiten de consolidatie houden indien: Indien in de in lid 1, onder b), bedoelde gevallen verscheidene ondernemingen aan de daar genoemde voorwaarden voldoen, dienen zij toch in de consolidatie te worden opgenomen indien het geheel van deze ondernemingen in het licht van de vermelde doelstellingen, een niet te verwaarlozen belang heeft. 2. De bevoegde autoriteiten verplichten kredietinstellingen die een dochteronderneming zijn, de eisen van de artikelen 75, 120 en 123 en van afdeling 5 op gesubconsolideerde basis toe te passen als deze kredietinstellingen of de moederonderneming als deze een financiële holding is, een kredietinstelling, financiële instelling of een vermogensbeheerder in de zin van artikel 2, punt 5, van Richtlijn 2002/87/EG als dochteronderneming in een derde land hebben of een deelneming in een dergelijke onderneming hebben. 3. De bevoegde autoriteiten verplichten de moeder- en dochterondernemingen die onder deze richtlijn vallen, op geconsolideerde of gesubconsolideerde basis te voldoen aan het bepaalde in artikel 22, zodat hun regels, procedures en mechanismen samenhang vertonen en goed geïntegreerd zijn en alle gegevens en informatie die voor het toezicht van belang zijn, kunnen worden verkregen. Onderafdeling 2 Berekening van de vereisten Artikel 74 1. Tenzij anders bepaald, worden de actiefposten en de posten buiten de balanstelling gewaardeerd op basis van het boekhoudkundig kader dat krachtens Verordening (EG) nr. 1606/2002 en Richtlijn 86/635/EEG op de kredietinstelling van toepassing is. 2. Niettegenstaande het bepaalde in de artikelen 68 tot en met 72 wordt ten minste twee keer per jaar berekend of de kredietinstellingen nog voldoen aan artikel 75. De kredietinstellingen delen de resultaten en alle gevraagde desbetreffende gegevens mee aan de bevoegde autoriteiten. Onderafdeling 3 Minimumniveau van het eigen vermogen Artikel 75 Onverminderd artikel 136 verplichten de lidstaten de kredietinstellingen om eigen vermogen te verschaffen dat te allen tijde ten minste de som van de volgende kapitaalvereisten bedraagt: Afdeling 3 Minimumvereisten inzake het eigen vermogen voor het kredietrisico Artikel 76 Voor de berekening van de risicogewogen posten met het oog op de toepassing van artikel 75, onder a), volgen kredietinstellingen ofwel de standaardbenadering als beschreven in de artikelen 78 tot en met 83, ofwel - mits de bevoegde autoriteiten daarvoor in het kader van artikel 84 toestemming hebben verleend - de interne-ratingbenadering als beschreven in de artikelen 84 tot en met 89. Artikel 77 In deze afdeling wordt onder "vordering" verstaan: een actief of een post buiten de balanstelling. Onderafdeling 1 Standaardbenadering Artikel 78 1. Onverminderd lid 2 is de vorderingswaarde van een actief de balanswaarde ervan en is de vorderingswaarde van een in bijlage II vermelde post buiten de balanstelling het volgende percentage van de waarde ervan: 100% bij een post met een volledig risico, 50% bij een post met een middelgroot risico, 20% bij een post met een middelgroot/laag risico en 0% bij een post met een laag risico. De in de eerste zin genoemde posten buiten de balanstelling worden ondergebracht in de risicocategorieën zoals aangegeven in bijlage II. Als een kredietinstelling krachtens bijlage VIII, deel 3, de uitgebreide benadering van financiële zekerheden (financial collateral comprehensive method) hanteert, wordt wanneer de vorderingen de vorm nemen van effecten of grondstoffen die in het kader van een repo, een transactie inzake opgenomen of verstrekte effecten- of grondstoffenleningen of een margeleningstransactie worden verkocht, gedeponeerd of verstrekt, de vorderingswaarde verhoogd met de volatiliteitsaanpassing die op deze effecten of grondstoffen is afgestemd overeenkomstig bijlage VIII, deel 3, punten 34 tot en met 59. 2. Voor de bepaling van de vorderingswaarde van een in bijlage IV vermeld afgeleid instrument wordt bijlage III gehanteerd, waarbij voor de toepassing van deze methoden op basis van bijlage III rekening wordt gehouden met de gevolgen van schuldvernieuwingsovereenkomsten en andere verrekeningsovereenkomsten. De vorderingswaarde van repo's, transacties inzake verstrekte of opgenomen effecten- of grondstoffenleningen, transacties met afwikkeling op lange termijn en margeleningstransacties kan worden bepaald overeenkomstig bijlage III of bijlage VIII. 3. Als een vordering door een volgestorte kredietprotectie is gegarandeerd, mag de waarde van deze post op basis van onderafdeling 3 worden aangepast. 4. Onverminderd lid 2 wordt de vorderingswaarde van uitstaande kredietrisico's, zoals bepaald door de bevoegde autoriteiten, met een centrale tegenpartij bepaald overeenkomstig bijlage III, deel 2, punt 6, op voorwaarde dat het tegenpartijkredietrisico van de centrale tegenpartij ten aanzien van alle deelnemers in haar regelingen dagelijks volledig door zekerheden wordt gedekt. Artikel 79 1. Elke vordering wordt ondergebracht in een van de volgende categorieën: 2. Om in de categorie vorderingen op particulieren en kleine partijen, als bedoeld in lid 1, onder h), ondergebracht te kunnen worden, voldoet een vordering aan de volgende voorwaarden: Effecten kunnen niet worden ondergebracht in de categorie vorderingen op particulieren en kleine partijen. 3. De actuele waarde van de minimale leasebetalingen in verband met consumptieve leasing kan worden ingedeeld bij de categorie vorderingen op particulieren en kleine partijen. Artikel 80 1. Voor de berekening van de risicogewogen posten worden risicogewichten toegepast op alle vorderingen, tenzij deze op basis van bijlage VI, deel 1, in mindering worden gebracht op het eigen vermogen. Het risicogewicht dat wordt toegepast, hangt af van de categorie waarin de vordering is ondergebracht, en (in de mate als bepaald in bijlage VI, deel 1) van de kredietkwaliteit ervan. Voor de bepaling van de kredietkwaliteit mogen de kredietbeoordelingen van externe kredietbeoordelingsinstellingen (EKBI´s), mits de artikelen 81 tot en met 83 in acht worden genomen, of de kredietbeoordelingen van exportkredietverzekeringsmaatschappijen, zoals beschreven in bijlage VI, deel 1, worden gebruikt. 2. Voor de toepassing van een risicogewicht als bedoeld in lid 1, wordt de waarde van de post vermenigvuldigd met het risicogewicht dat op basis van deze onderafdeling is voorgeschreven of vastgesteld. 3. Bij vorderingen op instellingen beslissen de lidstaten of bij de berekening van de risicogewogen posten wordt uitgegaan van de kredietkwaliteit van de centrale overheid van het rechtsgebied waarin de instelling haar statutaire zetel heeft, of - overeenkomstig bijlage VI - van de kredietkwaliteit van de instelling van de tegenpartij. 4. Niettegenstaande lid 1 mag het risicogewicht van een vordering die door kredietprotectie is gegarandeerd, op basis van onderafdeling 3 worden aangepast. 5. Bij gesecuritiseerde vorderingen worden de risicogewogen posten berekend op basis van onderafdeling 4. 6. Vorderingen waarvoor in deze afdeling geen voorschriften voor de berekening van de risicogewogen posten zijn vastgesteld, krijgen een risicogewicht van 100%. 7. Met uitzondering van vorderingen waardoor verplichtingen ontstaan in de vorm van de in artikel 57, punten a) tot h), genoemde bestanddelen, mogen de bevoegde autoriteiten de vorderingen van een kredietinstelling op een tegenpartij die haar moederonderneming, dochteronderneming of een dochteronderneming van haar moederonderneming, dan wel een onderneming die is verbonden door een relatie zoals bedoeld in artikel 12, lid 1 van Richtlijn 83/349/EEG is, vrijstellen van het bepaalde in lid 1 van het onderhavige artikel, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: In een dergelijk geval wordt een risicogewicht van 0% toegepast. 8. Met uitzondering van vorderingen waardoor verplichtingen ontstaan in de vorm van de in artikel 57, punten a) to h), genoemde bestanddelen, mogen de bevoegde autoriteiten de vorderingen van een kredietinstelling op een tegenpartij die behoort tot hetzelfde institutioneel protectiestelsel als de kredietinstelling die de lening verstrekt, vrijstellen van de eisen in lid 1 van het onderhavige artikel, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: In dergelijke gevallen wordt een risicogewicht van 0% toegepast. Artikel 81 1. Een externe kredietbeoordeling mag voor de bepaling van het risicogewicht van een vordering op basis van artikel 80 alleen worden gebruikt als de EKBI die de beoordeling afgeeft, door de bevoegde autoriteiten is erkend als zijnde in aanmerking komende voor deze doeleinden. Met het oog op de toepassing van deze onderafdeling wordt een dergelijke instelling als "erkende EKBI" aangeduid. 2. De bevoegde autoriteiten erkennen een EKBI als zijnde in aanmerking komende voor de doeleinden van artikel 80 alleen als ze zich ervan hebben overtuigd dat de beoordelingsmethodiek van de instelling voldoet aan de criteria objectiviteit, onafhankelijkheid, doorlopende toetsing en transparantie en dat de ontwikkelde kredietbeoordelingen betrouwbaar en transparant zijn. Daartoe houden de bevoegde autoriteiten rekening met de technische criteria in bijlage VI, deel 2. 3. Als de bevoegde autoriteiten van een lidstaat een EKBI hebben erkend, mogen de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten deze erkenning overnemen en hoeven ze niet zelf een evaluatie te verrichten. 4. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat een toelichting op de erkenningsprocedure en een lijst van erkende EKBI´s voor het publiek toegankelijk zijn. Artikel 82 1. De bevoegde autoriteiten bepalen op basis van de technische criteria in bijlage VI, deel 2, in welke in deel 1 van deze bijlage genoemde kredietkwaliteitscategorie de desbetreffende kredietbeoordelingen van een erkende EKBI moeten worden ondergebracht. Daarbij moeten ze objectief en consequent te werk gaan. 2. Als de bevoegde autoriteiten van een lidstaat de onderbrenging op basis van lid 1 hebben bepaald, mogen de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten deze overnemen en hoeven ze niet zelf een onderbrenging te bepalen. Artikel 83 1. Als voor de berekening van de risicogewogen posten van een kredietinstelling kredietbeoordelingen van EKBI´s worden gebruikt, wordt consistent en op basis van bijlage VI, deel 3, te werk gegaan. Kredietbeoordelingen worden niet selectief gebruikt. 2. Een kredietinstelling maakt alleen gebruik van gevraagde kredietbeoordelingen. Met toestemming van de relevante bevoegde autoriteit mag ze echter ook gebruikmaken van ongevraagde beoordelingen. Onderafdeling 2 Interne-ratingbenadering Artikel 84 1. De bevoegde autoriteiten mogen met inachtneming van het bepaalde in deze onderafdeling een kredietinstelling toestemming verlenen om haar risicogewogen posten te berekenen aan de hand van de interne-ratingbenadering (IRB). Voor elke kredietinstelling is uitdrukkelijke toestemming vereist. 2. Er wordt alleen toestemming verleend als de bevoegde autoriteit zich ervan heeft overtuigd dat de in de kredietinstelling gehanteerde systemen voor het beheer en de rating van kredietrisico´s solide zijn, zorgvuldig worden toegepast en met name aan de volgende normen van bijlage VII, deel 4 voldoen: Als een EU-moederkredietinstelling en haar dochterondernemingen of een financiële EU-moederholding en haar dochterondernemingen de IRB centraal toepassen, kunnen de bevoegde autoriteiten ermee akkoord gaan dat de moeder- en dochteronderneming samen voldoen aan de in bijlage VII, deel 4, vermelde minimumvereisten. 3. Een kredietinstelling die een aanvraag indient om de IRB te mogen toepassen, legt bewijsstukken over waaruit blijkt dat zij al ten minste drie jaar voordat zij daartoe het recht krijgt, voor de desbetreffende IRB-categorieën van vorderingen ratingsystemen hanteert die in grote lijnen in overeenstemming zijn met de in bijlage VII, deel 4 vermelde minimumvereisten voor de meting en het beheer van interne risico's. 4. Een kredietinstelling die een aanvraag indient om gebruik te mogen maken van eigen ramingen van LGD's en/of omrekeningsfactoren, legt bewijsstukken over waaruit blijkt dat zij al ten minste drie jaar voordat zij daartoe het recht krijgt, eigen ramingen van LGD's en/of omrekeningsfactoren samenstelt en daarvan gebruikmaakt, en wel op een wijze die in grote lijnen in overeenstemming is met de in bijlage VII, deel 4 vermelde minimumvereisten voor het gebruik van eigen ramingen van de desbetreffende parameters. 5. Als een kredietinstelling niet meer voldoet aan de in deze onderafdeling vermelde vereisten, wordt door haar ofwel bij de bevoegde autoriteit een plan ingediend om tijdig terug te keren naar de oude situatie, ofwel aangetoond dat de afwijkende situatie geen noemenswaardige gevolgen heeft. 6. Als de EU-moederkredietinstelling en haar dochterondernemingen of de financiële EU-moederholding en haar dochteronderneming de IRB willen toepassen, werken de voor de verschillende rechtspersonen bevoegde autoriteiten nauw samen, en wel op basis van de voorschriften van de artikelen 129 tot en met 132. Artikel 85 1. Onverminderd artikel 89 passen kredietinstellingen en alle moederondernemingen met hun dochterondernemingen de IRB op alle vorderingen toe. Als de bevoegde autoriteiten daarvoor toestemming verlenen, is per categorie vorderingen, als bedoeld in artikel 86, binnen dezelfde bedrijfsactiviteit, per bedrijfsactiviteit binnen dezelfde groep of voor het gebruik van eigen ramingen van LGD's of omrekeningsfactoren voor de berekening van risicogewichten voor vorderingen op bedrijven, instellingen en centrale overheden en centrale banken een stapsgewijze invoering toegestaan. Bij de categorie vorderingen op particulieren en kleine partijen als bedoeld in artikel 86, is een stapsgewijze invoering toegestaan voor de categorieën vorderingen volgens de verschillende correlaties in de punten 10 tot en met 13, van deel 4 van bijlage VII. 2. De in lid 1 bedoelde invoering vindt binnen een redelijke termijn plaats. Daarover moet met de bevoegde autoriteiten overeenstemming worden bereikt. Invoering vindt plaats op strikte voorwaarden, die door de bevoegde autoriteiten worden vastgesteld. Deze voorwaarden moeten ervoor zorgen dat de in lid 1 geboden flexibiliteit niet selectief wordt gebruikt met als doel voor categorieën vorderingen of voor bedrijfsactiviteiten die nog niet onder de IRB vallen, of bij het gebruik van eigen ramingen van LGD's en/of omrekeningsfactoren lagere minimumkapitaalvereisten te verkrijgen. 3. Kredietinstellingen die voor alle categorieën vorderingen de IRB hanteren, passen deze benadering ook toe op de categorie positie in aandelen. 4. Behoudens de leden 1 tot en met 3 van dit artikel en artikel 89 vallen kredietinstellingen die in het kader van artikel 84 toestemming hebben gekregen voor het gebruik van de IRB, voor de berekening van risicogewogen posten niet terug op onderafdeling 1, tenzij daarvoor goede redenen worden aangevoerd en de bevoegde autoriteiten daarmee akkoord gaan. 5. Behoudens de leden 1 en 2 van dit artikel en artikel 89 vallen kredietinstellingen die in het kader van artikel 87, lid 9, toestemming hebben gekregen voor het gebruik van eigen ramingen van LGD's en omrekeningsfactoren niet terug op de in artikel 87, lid 8, genoemde LGD-waarden en omrekeningsfactoren, tenzij daarvoor goede redenen worden aangevoerd en de bevoegde autoriteiten daarmee akkoord gaan. Artikel 86 1. Elke vordering wordt ondergebracht in een van de volgende categorieën: 2. De volgende vorderingen worden behandeld als vorderingen op centrale overheden en centrale banken: 3. De volgende vorderingen worden behandeld als vorderingen op instellingen: 4. Om in de categorie vorderingen op particulieren en op kleine partijen, als bedoeld in lid 1, onder d), ondergebracht te kunnen worden, voldoen de vorderingen aan de volgende voorwaarden: De actuele waarde van de minimale leasebetalingen in verband met leasing aan particulieren en kleine partijen kan worden ingedeeld bij de categorie vorderingen op particulieren en op kleine partijen. 5. De volgende vorderingen worden als posities in aandelen geclassificeerd: 6. Vorderingen in de categorie vorderingen op ondernemingen worden door de kredietinstellingen apart geregistreerd als vorderingen uit hoofde van gespecialiseerde kredietverlening als ze de volgende kenmerken bezitten: 7. Kredietverplichtingen die niet zijn ondergebracht in een onder a), b) of d) tot en met f) van lid 1, genoemde categorie, vallen onder de in dat lid, onder c), genoemde categorie. 8. De onder g) van lid 1 genoemde categorie van vorderingen omvat ook de restwaarde van geleasd onroerend goed, wanneer dit niet onder vorderingen uit hoofde van een lease-overeenkomst zoals bedoeld in bijlage VII, deel 3, punt 4, valt. 9. Voor de onderbrenging van de vorderingen in de verschillende categorieën past de kredietinstelling een geschikte, in de tijd gezien consistente methodiek toe. Artikel 87 1. De voor het kredietrisico gewogen posten die verband houden met vorderingen die onder een van de in artikel 86, lid 1, onder a) tot en met e) en g), genoemde categorieën vallen, worden, als ze niet op het eigen vermogen in mindering worden gebracht, berekend op basis van bijlage VII, deel 1, punt 1 tot en met 27 . 2. De voor het verwateringsrisico gewogen posten die verband houden met gekochte kortlopende vorderingen, worden berekend op basis van bijlage VII, deel 1, punt 28. Indien een kredietinstelling ten aanzien van gekochte kortlopende vorderingen wegens het wanbetalingsrisico en verwateringsrisico volledig verhaal kan vorderen op de verkoper van de gekochte kortlopende vorderingen, hoeven de bepalingen van de artikelen 87 en 88 betreffende gekochte kortlopende vorderingen niet te worden toegepast. De vordering kan in plaats daarvan worden behandeld als een door zekerheden afgedekte vordering. 3. Bij de berekening van voor het krediet- en het verwateringsrisico gewogen posten wordt uitgegaan van de parameters voor de desbetreffende vordering. Daaronder vallen de kans op wanbetaling (PD), LGD, de looptijd (M) en de waarde van de post. Overeenkomstig bijlage VII, deel 2, mogen de PD en het LGD apart of gezamenlijk in aanmerking worden genomen. 4. Onverminderd lid 3 worden de voor het kredietrisico gewogen posten die verband houden met alle posities die onder de in artikel 86, lid 1, onder e), genoemde categorie vallen, berekend op basis van bijlage VII, deel 1, punten 17 tot en met 26, mits de bevoegde autoriteiten daarmee akkoord gaan. De bevoegde autoriteiten verlenen een kredietinstelling alleen toestemming om de benadering zoals uiteengezet in bijlage VII, deel 1, punten 25 en 26, toe te passen als de kredietinstelling voldoet aan de in bijlage VII, deel 4, punten 115 tot en met 123 vermelde minimumvereisten. 5. Onverminderd lid 3 mogen voor het kredietrisico gewogen posten die verband houden met vorderingen uit hoofde van gespecialiseerde kredietverlening, worden berekend op basis van bijlage VII, deel 1, punt 6. De bevoegde autoriteiten maken richtsnoeren bekend voor de wijze waarop de kredietinstellingen in het kader van bijlage VII, deel 1 , punt 6, risicogewichten dienen toe te kennen aan vorderingen uit hoofde van gespecialiseerde kredietverlening, en verlenen hun goedkeuring aan de door de kredietinstellingen daarvoor gebruikte methodieken. 6. Voor vorderingen die onder een van de in artikel 86, lid 1, onder a) tot en met d), genoemde categorieën vallen, stellen kredietinstellingen eigen ramingen van PD's op basis van artikel 84 en bijlage VII, deel 4. 7. Voor vorderingen die onder de in artikel 86, lid 1, onder d), genoemde categorie vallen, stellen kredietinstellingen eigen ramingen van LGD's en omrekeningsfactoren op op basis van artikel 84 en bijlage VII, deel 4. 8. Op vorderingen die onder een van de in artikel 86, lid 1, onder a) tot en met c), genoemde categorieën vallen, passen de kredietinstellingen de LGD-waarden van bijlage VII, deel 2, punt 8, en de omrekeningsfactoren van bijlage VII, deel 3, punt 9, onder a) tot en met d), toe. 9. Onverminderd lid 8 mogen de bevoegde autoriteiten aan de kredietinstellingen toestemming verlenen om voor alle vorderingen die onder een van de in artikel 86, lid 1, onder a) tot en met c), genoemde categorieën vallen, gebruik te maken van eigen ramingen van LGD's en omrekeningsfactoren op basis van artikel 84 en bijlage VII, deel 4. 10. De risicogewogen posten voor gesecuritiseerde vorderingen en voor vorderingen die onder de in artikel 86, lid 1, onder f), genoemde categorie vallen, worden berekend op basis van onderafdeling 4. 11. Als vorderingen in de vorm van een instelling voor collectieve belegging (ICB) voldoen aan de criteria van bijlage VI, deel 1, punten 77 en 78, en de kredietinstelling op de hoogte is van alle onderliggende vorderingen van de ICB, controleert de kredietinstelling deze vorderingen en berekent zij de risicogewogen posten en de verwachte verliesposten op basis van de methodieken die in deze onderafdeling worden beschreven. Als de kredietinstelling niet voldoet aan de voorwaarden om de in deze onderafdeling beschreven methodieken te mogen gebruiken, worden de risicogewogen posten en de verwachte verliesposten als volgt berekend: 12. Als vorderingen in de vorm van een ICB niet voldoen aan de criteria van bijlage VI, deel 1, punten 77 en 78, of de kredietinstelling niet op de hoogte is van alle onderliggende vorderingen van de ICB, controleert de kredietinstelling de onderliggende vorderingen en berekent zij de risicogewogen posten en de verwachte verliesposten op basis van de benadering die is beschreven in bijlage VII, deel 1, punten 19 tot en met 21. Als de kredietinstelling niet in staat is een onderscheid te maken tussen posities in niet ter beurze verhandelde, ter beurze verhandelde en overige aandelen, behandelt zij de desbetreffende vorderingen als posities in overige aandelen. Daartoe worden vorderingen waarbij het niet om posities in aandelen gaat, ondergebracht in een van de in bijlage VII, deel 1, punt 19, genoemde categorieën (posities in niet ter beurze verhandelde, ter beurze verhandelde en overige aandelen). Als alternatief voor de bovenbeschreven methodiek kunnen kredietinstellingen aan een derde opdracht geven de gemiddelde risicogewogen posten op basis van de onderliggende vorderingen op de ICB te berekenen en hen van de resultaten op de hoogte te brengen, of zij kunnen deze posten zelf berekenen. Wel moet voldoende gewaarborgd zijn dat de berekening en de rapportage volgens de regels plaatsvinden. Voor de berekeningen worden de volgende benaderingen gevolgd: Artikel 88 1. Bij vorderingen die vallen onder een van de in artikel 86, lid 1, onder a) tot en met e), genoemde categorieën, worden de verwachte verliesposten berekend op basis van de methodieken die in bijlage VII, deel 1, punten 29 tot en met 35, staan beschreven. 2. Als de verwachte verliesposten op basis van bijlage VII, deel 1, punten 29 tot en met 35, worden berekend, wordt bij elke vordering uitgegaan van dezelfde inputparameters voor PD, LGD en de waarde van de post als die welke worden gebruikt voor de berekening van risicogewogen posten op basis van artikel 87. Wanneer kredietinstellingen bij vorderingen met een betalingsachterstand gebruik maken van eigen LGD-ramingen wordt verwacht verlies ("EL") opgevat als de beste raming van de kredietinstelling van het verwachte verlies ("ELBE,")voor de vorderingen met een betalingsachterstand, overeenkomstig bijlage VII, deel 4, punt 80. 3. Bij gesecuritiseerde vorderingen worden de verwachte verliesposten berekend op basis van onderafdeling 4. 4. Bij vorderingen die onder de in artikel 86, lid 1, onder g), genoemde categorie vallen, is de verwachte verliespost gelijk nul. 5. De verwachte verliesposten in verband met het verwateringsrisico van gekochte kortlopende vorderingen worden berekend op basis van de methodieken van bijlage VII, deel 1, punt 35. 6. De verwachte verliesposten bij de in artikel 87, leden 11 en 12, genoemde vorderingen worden berekend op basis van de methodieken die beschreven staan in bijlage VII, deel 1, punten 29 tot en met 35. Artikel 89 1. Kredietinstellingen die bij de berekening van risicogewogen posten en verwachte verliesposten voor een of meer categorieën vorderingen de IRB mogen hanteren, mogen, mits de bevoegde autoriteiten daarmee akkoord gaan, onderafdeling 1 toepassen op: De bevoegde autoriteiten van andere lidstaten mogen op grond van het bepaalde in dit lid niet weigeren akkoord te gaan met de toepassing van de regels van onderafdeling op posities in aandelen als deze posities in andere lidstaten al zo behandeld mogen worden. 2. Voor de toepassing van lid 1 worden posities in aandelen van een kredietinstelling als omvangrijk beschouwd als de totale waarde ervan exclusief de onder lid 1, onder g), genoemde posities in aandelen die zijn ingenomen in het kader van wetgevingsprogramma's in het voorgaande jaar gemiddeld meer dan 10% van het eigen vermogen van de kredietinstelling bedraagt. Als in minder dan tien individuele bedrijven een positie in aandelen is opgebouwd, bedraagt de drempel 5% van het eigen vermogen van de kredietinstelling. Onderafdeling 3 Kredietrisicolimitering Artikel 90 Voor de toepassing van deze onderafdeling wordt onder "leningverstrekkende kredietinstelling" verstaan: de kredietinstelling die de vordering in kwestie heeft, ongeacht of daaraan een lening ten grondslag ligt. Artikel 91 Kredietinstellingen die de standaardbenadering op basis van de artikelen 78 tot en met 83 of de IRB op basis van de artikelen 84 tot en met 89 hanteren, maar niet gebruikmaken van eigen ramingen van LGD's en omrekeningsfactoren op basis van de artikelen 87 en 88, mogen conform deze onderafdeling kredietrisicolimitering in aanmerking nemen bij de berekening van de risicogewogen posten voor de toepassing van artikel 75, onder a), of - indien van toepassing - bij de berekening van de verwachte verliesposten met het oog op de in artikel 57, onder q), en artikel 63, lid 3, bedoelde berekening. Artikel 92 1. De voor de kredietprotectie gehanteerde techniek in combinatie met de maatregelen, stappen, procedures en gedragslijnen van de leningverstrekkende kredietinstelling leiden tot kredietproctieregelingen die in alle desbetreffende rechtsgebieden rechtsgeldig en afdwingbaar zijn. 2. De leningverstrekkende kredietinstelling neemt alle vereiste maatregelen om de effectiviteit van de kredietproctieregeling te waarborgen en de daaraan verbonden risico's te beperken. 3. Bij volgestorte kredietprotectie mogen alleen activa in aanmerking worden genomen waarvan de liquiditeit niet te wensen overlaat en waarvan de waarde in de tijd gezien zo stabiel is dat ze gelet op de benadering die gehanteerd wordt voor de berekening van risicogewogen posten en gelet op de toegestane mate van erkenning voldoende zekerheid bieden wat de protectie van het krediet betreft. Alleen de in bijlage VIII, deel 1, genoemde activa komen voor deze doeleinden in aanmerking. 4. Bij volgestorte kredietprotectie heeft de leningverstrekkende kredietinstelling het recht om bij in gebreke blijven, insolventie of faillissement van de debiteur of indien van toepassing, van de bewaarnemer van de zekerheid of bij een andere credit event die in het desbetreffende contract wordt vermeld, de activa die als protectie dienen, bijtijds te liquideren of te behouden. De waarde van de activa die als protectie worden gebruikt, mag niet te nauw gekoppeld zijn aan de kredietkwaliteit van de debiteur. 5. Bij niet-volgestorte kredietprotectie mag de partij van wie de garanties afkomstig zijn, alleen voor erkenning in aanmerking komen als deze betrouwbaar genoeg is en de kredietprotectieovereenkomst in de desbetreffende rechtsgebieden rechtsgeldig en afdwingbaar is; pas dan is er, gelet op de benadering die gehanteerd wordt voor de berekening van risicogewogen posten en gelet op de toegestane mate van erkenning, sprake van voldoende zekerheid wat de protectie van het krediet betreft. Alleen de in bijlage VIII, deel 1, genoemde protectiegevers en soorten kredietprotectieovereenkomsten komen in aanmerking. 6. Er wordt voldaan aan de in bijlage VIII, deel 2, vermelde minimumeisen. Artikel 93 1. Als aan artikel 92 wordt voldaan, mogen de berekening van risicogewogen post en - indien van toepassing - de berekening van de verwachte verliesposten overeenkomstig bijlage VIII, delen 3 tot en met 6, worden gewijzigd. 2. Een vordering waarbij het kredietrisico wordt gelimiteerd, levert in geen geval een hogere risicogewogen post of verwachte verliespost op dan een vordering zonder kredietrisicolimitering die in alle overige opzichten identiek is. 3. Als bij de risicogewogen post in het kader van de artikelen 78 tot en met 83 of de artikelen 84 tot en met 89 al rekening wordt gehouden met kredietprotectie, wordt kredietprotectie in het kader van deze onderafdeling niet meer als zodanig erkend. Onderafdeling 4 Securitisatie Artikel 94 Als een kredietinstelling de standaardbenadering van de artikelen 78 tot en met 83 hanteert voor de berekening van risicogewogen posten voor de categorie vorderingen waarin de gesecuritiseerde posten op basis van artikel 79 zouden zijn ondergebracht, berekent zij de risicogewogen post voor een securitisatiepositie op basis van bijlage IX, deel 4, punten 1 tot en met 36. In alle overige gevallen berekent zij de risicogewogen post op basis van bijlage IX, deel 4, punten 1 tot en met 5 en 37 tot en met 76. Artikel 95 1. Als een aanzienlijk deel van het aan de gesecuritiseerde posities verbonden kredietrisico door de initiërende kredietinstelling overeenkomstig de voorwaarden van bijlage IX, deel 2, is overgedragen, mag deze kredietinstelling 2. Als lid 1 van toepassing is, berekent de initiërende kredietinstelling de risicogewogen posten die in bijlage IX voor de securitisatieposities zijn voorgeschreven. Slaagt de initiërende kredietinstelling er niet in een aanzienlijk deel van het kredietrisico overeenkomstig het bepaalde in lid 1 over te dragen, hoeft zij voor geen enkele van de desbetreffende securitisatieposities risicogewogen posten te berekenen. Artikel 96 1. De risicogewogen post van een securitisatiepositie wordt berekend door op basis van bijlage IX risicogewichten toe te passen op de waarde van de post en daarbij uit te gaan van de kredietkwaliteit van de positie, die ingevolge bijlage IX aan de hand van een kredietbeoordeling van een EKBI of op andere wijze kan worden vastgesteld. 2. Als een securitisatiepositie verschillende tranches telt wordt elke tranche van de positie als een afgescheiden securitisatiepositie beschouwd. De kredietprotectiegevers bij securitisatieposities worden beschouwd als houders van posities in deze securitisatie. Securitisatieposities omvatten ook posities die ontstaan als gevolg van rente- of valutaderivaten. 3. Als op een securitisatiepositie een al dan niet volgestorte kredietprotectie van toepassing is, mag het risicogewicht dat voor die positie geldt, op basis van de artikelen 90 tot en met 93, gelezen in combinatie met bijlage IX, worden gewijzigd. 4. Behoudens artikel 57, onder r), en artikel 66, lid 2, wordt de risicogewogen post voor de toepassing van artikel 75, onder a), opgenomen in het totaal van de risicogewogen posten van de kredietinstelling. Artikel 97 1. Een kredietbeoordeling van een EKBI mag voor de bepaling van het risicogewicht van een securitisatiepositie op basis van artikel 96 alleen worden gebruikt als de EKBI door de bevoegde autoriteiten is erkend als in aanmerking komend voor dit doel. Hieronder wordt deze EKBI als "erkende EKBI" aangeduid. 2. De bevoegde autoriteiten erkennen een voor de toepassing van lid 1 alleen als in aanmerking komend als ze, rekening houdende met de technische criteria van bijlage VI, deel 2, ervan overtuigd zijn dat het voldoet aan de eisen van artikel 81 en met bijvoorbeeld een grote marktacceptatie zijn bekwaamheid op securitisatiegebied heeft aangetoond. 3. Als de bevoegde autoriteiten van een lidstaat een EKBI voor de toepassing van lid 1 hebben erkend, mogen de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten de erkenning voor deze doeleinden overnemen en hoeven ze niet een eigen evaluatie te verrichten. 4. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat een toelichting op de erkenningsprocedure en een lijst van erkende EKBI´s voor het publiek toegankelijk zijn. 5. Een kredietbeoordeling van een erkende EKBI wordt voor de toepassing van lid 1 gebruikt als deze voldoet aan de beginselen van geloofwaardigheid en transparantie, zoals uitgewerkt in bijlage IX, deel 3. Artikel 98 1. Met het oog op de toepassing van risicogewichten op securitisatieposities bepalen de bevoegde autoriteiten in welke kredietkwaliteitscategorie van bijlage IX de desbetreffende kredietbeoordeling van een erkende EKBI wordt ondergebracht. Daarbij gaan ze objectief en consequent te werk. 2. Als de bevoegde autoriteiten van een lidstaat in het kader van lid 1 de onderbrenging hebben bepaald, mogen de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten deze overnemen en hoeven ze geen eigen onderbrenging meer te vast te stellen. Artikel 99 Bij het gebruik van EKBI-kredietbeoordelingen voor de berekening van de risicogewogen posten van een kredietinstelling op basis van artikel 96 wordt consequent en op basis van bijlage IX, deel 3, te werk gegaan. Kredietbeoordelingen worden niet selectief gebruikt. Artikel 100 1. Als op een securitisatie van revolverende posities een vervroegde-aflossingsbepaling van toepassing is, berekent de initiërende kredietinstelling, op basis van bijlage IX, voor het gevaar dat hun kredietrisico toeneemt ingeval van de vervroegde-aflossingsbepaling gebruik wordt gemaakt, een extra risicogewogen post. 2. In dit verband wordt onder een revolverende positie verstaan: een vordering waarbij de openstaande saldi van cliënten al naar gelang hun beslissingen om te lenen en terug te betalen mogen schommelen tot een van tevoren afgesproken limiet, en onder een vervroegde-aflossingsbepaling: een contractuele clausule op grond waarvan de posities van de beleggers vóór de oorspronkelijke vervaldatum van de uitgegeven effecten moeten worden afgelost. Artikel 101 1. Als een initiërende kredietinstelling die met betrekking tot een securitisatie bij de berekening van de risicogewogen posten gebruik heeft gemaakt van artikel 95, of een sponsor steunt verleent aan een securitisatie, overschrijdt zij niet de grenzen van haar contractuele verplichtingen teneinde de mogelijke of feitelijke verliezen van de beleggers te beperken. 2. Als een initiërende kredietinstelling of een sponsor zich bij een securitisatie niet houdt aan lid 1, legt de bevoegde autoriteit in ieder geval deze in ieder geval de verplichting op dat zij voor alle gesecuritiseerde vorderingen evenveel eigen vermogen aanhouden als noodzakelijk was geweest als deze vorderingen niet waren gesecuritiseerd. De kredietinstelling maakt publiekelijk bekend dat zij niet-contractuele steun heeft verleend en welke gevolgen dit heeft voor haar reglementair eigen vermogen. Afdeling 4 Minimumvereisten inzake eigen vermogen voor het operationeel risico Artikel 102 1. De bevoegde autoriteiten leggen de kredietinstellingen de verplichting op om voor het operationeel risico eigen vermogen aan te houden conform de in de artikelen 103, 104 en 105 omschreven benaderingen. 2. Onverminderd lid 4 vallen kredietinstellingen die de in artikel 104 genoemde benadering hanteren niet terug op de in artikel 103 genoemde benadering, tenzij daarvoor goede redenen worden aangevoerd en de bevoegde autoriteiten daarmee akkoord gaan. 3. Onverminderd lid 4 vallen kredietinstellingen die de in artikel 105 genoemde benadering hanteren niet terug op de in artikel 103 of 104 genoemde benaderingen, tenzij daarvoor goede redenen worden aangevoerd en de bevoegde autoriteiten daarmee akkoord gaan. 4. De bevoegde autoriteiten mogen de kredietinstellingen toestemming verlenen om benaderingen te combineren op basis van bijlage X, deel 4. Artikel 103 In de basisindicatorbenadering bedraagt het kapitaalvereiste voor het operationeel risico een bepaald percentage van een relevante indicator die berust op de in bijlage X, deel 1, genoemde parameters. Artikel 104 1. In de standaardbenadering splitsen de kredietinstellingen hun activiteiten in een aantal business lines zoals beschreven in bijlage X, deel 2. 2. Voor elke business line berekenen de kredietinstellingen voor het operationeel risico een kapitaalvereiste dat bestaat uit een bepaald percentage van een relevante indicator die berust op de in bijlage X, deel 2, genoemde parameters. 3. Voor bepaalde business lines mogen de bevoegde autoriteiten aan een kredietinstelling vergunning verlenen om voor de vaststelling van haar kapitaalvereiste voor het operationeel risico, overeenkomstig bijlage X, deel 2, punten 5 tot en met 11 , een alternatieve relevante indicator te gebruiken. 4. In de standaardbenadering bedraagt het kapitaalvereiste voor het operationeel risico de som van de kapitaalvereisten voor het operationeel risico in de afzonderlijke business lines. 5. De parameters voor de standaardbenadering staan in bijlage X, deel 2, vermeld. 6. Om in aanmerking te komen voor de standaardbenadering voldoen de kredietinstellingen aan de criteria van bijlage X, deel 2. Artikel 105 1. De kredietinstellingen mogen alleen geavanceerde meetbenaderingen toepassen die berusten op hun eigen systemen voor de meting van het operationele risico, als de bevoegde autoriteiten uitdrukkelijk instemmen met het gebruik van de modellen voor de berekening van de kapitaalvereisten. 2. De kredietinstellingen moeten de bevoegde autoriteiten ervan overtuigen dat ze voldoen aan de criteria van bijlage X, deel 3. 3. Als een EU-moederkredietinstelling en haar dochterondernemingen of de dochterondernemingen van een financiële EU-moederholding een geavanceerde meetbenadering willen toepassen, werken de voor de verschillende rechtspersonen bevoegde autoriteiten nauw samen, en wel op basis van de voorschriften van de artikelen 129 tot en met 132. Daarbij wordt rekening gehouden met de in bijlage X, deel 3, genoemde punten. 4. Als een EU-moederkredietinstelling en haar dochterondernemingen of de dochterondernemingen van een financiële EU-moederholding een geavanceerde meetbenadering centraal toepassen, mogen de bevoegde autoriteiten ermee instemmen dat moeder- en dochteronderneming samen voldoen aan de criteria die in bijlage X, deel 3, worden genoemd. Afdeling 5 Grote posities Artikel 106 1. Onder "posities" wordt voor de toepassing van deze onderafdeling verstaan: alle actiefposten en posten buiten de balanstelling, als bedoeld in afdeling 3, onderafdeling 1, zonder toepassing van de in deze bepalingen vastgestelde risicogewichten of risicograden. De posities die betrekking hebben op de met betrekking tot de in bijlage IV genoemde posten worden berekend op basis van een van de in bijlage III beschreven methoden. Voor de toepassing van deze afdeling, geldt ook bijlage III, deel 2, punt 2. Van de definitie van de posities kunnen met goedkeuring van de bevoegde autoriteiten worden uitgesloten alle bestanddelen die voor 100% door eigen vermogen zijn gedekt voorzover met dit deel van het eigen vermogen geen rekening wordt gehouden bij de berekening van het eigen vermogen van de kredietinstelling voor de toepassing van artikel 75 en van de andere bewakingsratio's die bij de onderhavige richtlijn en bij andere communautaire besluiten worden vastgesteld. 2. Onder posities vallen niet: Artikel 107 Voor de toepassing van deze afdeling heeft de term "kredietinstelling" betrekking op: Artikel 108 Een positie van een kredietinstelling jegens een cliënt of een groep van verbonden cliënten wordt als groot beschouwd indien de waarde ervan 10% of meer van haar eigen vermogen bedraagt. Artikel 109 De bevoegde autoriteiten eisen dat er in elke kredietinstelling een goede administratieve en boekhoudkundige procedures en adequate interne controleprocedures bestaan voor het vaststellen en vastleggen van alle grote posities en daarin optredende wijzigingen op basis van deze richtlijn, alsmede voor het toezicht op deze posities aan het terzake gevoerde beleid van de kredietinstelling. Artikel 110 1. De grote posities worden door de kredietinstelling aan de bevoegde autoriteiten gemeld. De lidstaten bepalen dat deze melding, naar hun keuze, plaatsvindt volgens een van de volgende twee formules: 2. Behalve bij kredietinstellingen die gebruikmaken van artikel 114 wat betreft de inaanmerkingneming van zekerheden bij de berekening van de waarde van de posities voor de toepassing van de leden 1, 2, en 3 van artikel 111, behoeft melding in de zin van lid 1 van dit artikel niet plaats te vinden voor posities die op grond van artikel 113, lid 3, onder a) tot d) en f) tot h), zijn vrijgesteld. Voor de posities die in artikel 113, lid 3, onder e) en i) in de artikelen 115 en 116 worden bedoeld, hoeft de in lid 1, onder b), van dit artikel bedoelde melding slechts tweemaal per jaar plaats te vinden. Wanneer een kredietinstelling gebruikmaakt van dit lid, dient zij de gegevens omtrent de beweegredenen daarvoor gedurende een jaar na het tot ontheffing aanleiding gevende feit te bewaren, teneinde de bevoegde autoriteiten in staat te stellen de rechtmatigheid daarvan te verifiëren. 3. De lidstaten mogen de eis opleggen dat kredietinstellingen hun posities jegens uitgevers van zekerheden analyseren op eventuele concentraties en zo nodig ingrijpen of bevindingen van betekenis doorgeven aan hun bevoegde instantie. Artikel 111 1. Een kredietinstelling mag ten opzichte van één cliënt of een groep van verbonden cliënten geen positie innemen met een totale waarde van meer dan 25% van haar eigen vermogen. 2. Indien de cliënt of groep van verbonden cliënten de moederonderneming of dochteronderneming van de kredietinstelling en/of een of meer van de dochterondernemingen van deze moederonderneming is, wordt het in lid 1 genoemde percentage verlaagd tot 20%. De lidstaten behoeven deze grenswaarde van 20% echter niet op de posities ten opzichte van deze cliënten toe te passen indien zij die posities via andere maatregelen of procedures aan bijzonder toezicht onderwerpen. Zij stellen de Commissie en het Europees Comité voor het bankwezen in kennis van de strekking van deze maatregelen of procedures. 3. Een kredietinstelling mag geen grote posities innemen waarvan de totale waarde meer dan 800% van haar eigen vermogen bedraagt. 4. Een kredietinstelling moet met betrekking tot de door haar ingenomen posities doorlopend de in de leden 1, 2 en 3 bepaalde grenswaarden in acht nemen. Indien de ingenomen posities in een uitzonderlijk geval de genoemde grenswaarden toch overschrijden, moet dit onverwijld worden gemeld aan de bevoegde autoriteiten, die, indien de omstandigheden zulks rechtvaardigen, de kredietinstelling een beperkte termijn kunnen toestaan om alsnog aan de grenswaarden te voldoen. Artikel 112 1. Voor de toepassing van de artikelen 113 tot en met 117 omvat het begrip "garantie" ook de in het kader van de artikelen 90 tot en met 93 in aanmerking genomen kredietderivaten, behalve credit linked notes. 2. Als op grond van de artikelen 113 tot en met 117 al dan niet volgestorte kredietprotectie in aanmerking mag worden genomen, wordt behoudens lid 3 voldaan aan de voorwaarden van in aanmerkingneming en andere minimumeisen die in de artikelen 90 tot en met 93 ten aanzien van de berekening van risicogewogen posten op basis van de artikelen 78 tot en met 83 worden genoemd. 3. Als een kredietinstelling gebruikmaakt van artikel 114, lid 2, wordt volgestorte kredietprotectie alleen in aanmerking genomen als voldaan is aan de desbetreffende voorschriften van de artikelen 84 tot en met 89. Artikel 113 1. De lidstaten mogen striktere grenswaarden vaststellen dan de in artikel 111 vermelde grenswaarden. 2. De lidstaten mogen van de toepassing van artikel 111, leden 1, 2 en 3, geheel of gedeeltelijk vrijstellen de posities die door een kredietinstelling zijn ingenomen ten opzichte van haar moederonderneming, de andere dochterondernemingen van de moederonderneming en haar eigen dochterondernemingen, voorzover deze ondernemingen opgenomen zijn in het toezicht op geconsolideerde basis waaraan de kredietinstelling zelf onderworpen is, overeenkomstig de onderhavige richtlijn of overeenkomstig de in een derde land geldende gelijkwaardige normen. 3. De lidstaten mogen de volgende posities geheel of gedeeltelijk vrijstellen van de toepassing van artikel 111: Voor de toepassing van punt ii) mogen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten kredietinstellingen tot en met 31 december 2011 toestemming verlenen om 100% van de waarde van het desbetreffende onroerend goed in aanmerking te nemen. Na afloop van deze termijn wordt deze afwijking aan een evaluatie onderworpen. De lidstaten delen de Commissie mede of zij van deze mogelijkheid gebruikmaken. Punt g) omvat ook contanten die ontvangen worden in het kader van een door de kredietinstelling uitgegeven credit linked note, alsmede leningen en deposito's van een tegenpartij aan, respectievelijk bij de kredietinstelling die onder een ingevolge de artikelen 90 tot en met 93 erkende overeenkomst tot verrekening van balansposten vallen. Voor de toepassing van punt o) moeten de als zekerheid gegeven effecten tegen marktprijs worden gewaardeerd en een overwaarde ten opzichte van de gegarandeerde posities bezitten en moeten ze op een effectenbeurs genoteerd zijn, dan wel daadwerkelijk verhandelbaar en regelmatig genoteerd zijn op een markt die via erkende professionele marktdeelnemers functioneert, en die ten genoegen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de kredietinstelling de mogelijkheid garandeert om een objectieve koers te bepalen aan de hand waarvan te allen tijde de overwaarde van deze effecten kan worden geverifieerd. De vereiste overwaarde bedraagt 100%. Zij bedraagt evenwel 150% in het geval van aandelen en 50% in het geval van obligaties die zijn uitgegeven door instellingen, regionale of lagere overheden van de lidstaten andere dan die bedoeld onder f), en in het geval van obligaties die zijn uitgegeven door multilaterale ontwikkelingsbanken andere dan die welke krachtens artikelen 78 tot en met 83 een risicogewicht van 0% krijgen. Als er sprake is van een verschil tussen de looptijd van de positie en de looptijd van de kredietprotectie, wordt de zekerheid niet in aanmerking genomen. De als zekerheid gegeven effecten mogen niet tot het eigen vermogen van kredietinstellingen worden gerekend. Voor de toepassing van punt p) wordt de waarde van het goed ten genoegen van de bevoegde autoriteiten berekend op basis van strikte, in wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vastgelegde waarderingsnormen. De waardering vindt ten minste éénmaal per jaar plaats. Voor de toepassing van punt p) wordt onder woning verstaan: de woning die bewoond of verhuurd wordt/zal worden door de leningnemer. De lidstaten delen de Commissie mede of zij in het kader van punt s) een afwijking hebben toegestaan, dit om te voorkomen dat zich concurrentieverstoringen voordoen. Artikel 114 1. Behoudens lid 3 mogen de lidstaten besluiten geen volledige of gedeeltelijke afwijking te verlenen die in het kader van artikel 113, lid 3, onder f), g), h) en o) is toegestaan, en mogen ze in plaats daarvan een kredietinstelling die voor de toepassing van artikel 111, leden 1 tot en met 3, de waarde van posities berekent en daarvoor de uitgebreide benadering van financiële zekerheden op basis van de artikelen 90 tot en met 93 hanteert, toestaan een lagere waarde dan de waarde van de posities te hanteren, mits deze niet lager uitvalt dan de totale volledig aangepaste waarde van haar posities jegens de cliënt of groep van verbonden cliënten. In dit verband houdt "volledig aangepaste waarde van de positie" in dat de waarde is berekend op basis van artikel 90 tot en met 93 en dat daarbij rekening is gehouden met kredietrisicolimitering, volatiliteitsaanpassingen en eventuele looptijdverschillen (E*). Als dit lid wordt toegepast op een bepaalde kredietinstelling, is artikel 113, lid 3, onder f), g), h) en o), niet van toepassing op deze kredietinstelling. 2. Behoudens lid 3 kan een kredietinstelling die voor een categorie vorderingen gebruik mag maken van eigen LGD-ramingen en omrekeningsfactoren op basis van de artikelen 84 tot en met 89 en die ten genoegen van de bevoegde autoriteiten het effect van financiële zekerheden op haar posities kan inschatten, los van andere LGD-relevante aspecten, toestemming worden verleend om deze effecten in aanmerking te nemen bij de berekening van de waarde van posities voor de toepassing van artikel 111, leden 1 tot 3. Ten genoegen van de bevoegde autoriteiten wordt aangetoond dat de ramingen van de kredietinstelling geschikt zijn om de waarde van de posities voor de toepassing van artikel 111 te verlagen. Als een kredietinstelling haar eigen ramingen van de effecten van financiële zekerheden mag gebruiken, dan dient zij dat te doen op een grondslag die aansluit op de benadering die is toegepast bij de berekening van de kapitaaleisen. Een kredietinstelling die voor een categorie vorderingen haar eigen LGD-ramingen en omrekeningsfactoren op basis van de artikelen 84 tot en met 89 mag gebruiken en voor de berekening van de waarde van haar posities niet gebruikmaakt van de in de eerste alinea genoemde methode, mag deze waarde berekenen aan de hand van de benadering van lid 1, dan wel de vrijstelling van artikel 113, lid 3, onder o). Zij past evenwel slechts een van beide methoden toe. 3. Een kredietinstelling die voor de berekening van de waarde van posities voor de toepassing van artikel 111, leden 1 tot en met 3, de in de leden 1 en 2 genoemde methoden mag toepassen, voert op gezette tijden een stresstest op hun kredietconcentraties uit die ook de realiseerbare waarde van de zekerheden omvat. In zo´n test wordt gekeken naar de risico's die ontstaan als zich eventueel veranderingen in de marktsituatie voordoen die een ongunstige invloed uitoefenen op de toereikendheid van het eigen vermogen van de kredietinstelling, en naar de risico´s die ontstaan als zekerheden in crisissituaties worden gerealiseerd. De kredietinstelling toont ten genoegen van de bevoegde autoriteiten aan dat zij in staat is om dergelijke risico's met haar stresstests te beoordelen. Mocht uit een dergelijke test blijken dat de realiseerbare waarde van een zekerheid lager is dan die waarvan op grond van de leden 1 of 2 eigenlijk uit mag worden gegaan, wordt de waarde van de zekerheid die bij de berekening van de waarde van de posities voor de toepassing van artikel 111, leden 1 tot en met 3, in aanmerking mag worden genomen, dienovereenkomstig verlaagd. De strategieën van deze kredietinstellingen om het concentratierisico te verminderen, omvatten ook: 4. Als het effect van zekerheden ingevolge de leden 1 of 2 in aanmerking wordt genomen, mogen de lidstaten elk deel van de positie dat is gedekt, behandelen als zijnde ingenomen jegens de uitgevende instelling van de zekerheid en niet jegens de cliënt. Artikel 115 1. De lidstaten mogen voor de toepassing van artikel 111, leden 1 tot en met 3 een weging van 20% toekennen op de activa die vorderingen vertegenwoordigen op regionale en lagere overheden van de lidstaten als deze vorderingen ingevolge de artikelen 78 tot en met 83 een risicogewicht van 20% zouden krijgen, alsmede op andere vorderingen op of gegarandeerd door deze overheden als deze vorderingen ingevolge de artikelen 78 tot en met 83 een risicogewicht van 20% zouden krijgen. De lidstaten mogen deze factor tot 0% verlagen voor activa die vorderingen vertegenwoordigen op regionale en lagere overheden als deze vorderingen ingevolge de artikelen 78 tot en met 83 een risicogewicht van 0% zouden krijgen, alsmede voor andere vorderingen op of gegarandeerd door deze overheden als deze vorderingen ingevolge de artikelen 78 tot en met 83 een risicogewicht van 0% zouden krijgen. 2. De lidstaten mogen voor de toepassing van artikel 111, leden 1 tot en met 3, een weging van 20% toekennenop de activa die vorderingen op alsmede andere posities jegens instellingen vertegenwoordigen, met een looptijd van meer dan één tot ten hoogste drie jaar, en een weging van 50% op de activa die vorderingen op instellingen vertegenwoordigen met een looptijd van meer dan drie jaar, mits deze vorderingen bestaan uit schuldbewijzen die zijn uitgegeven door een kredietinstelling en mits deze schuldbewijzen naar het oordeel van de bevoegde autoriteiten effectief op een markt voor professionele marktdeelnemers verhandelbaar zijn en op deze markt dagelijks worden genoteerd of waarvan de uitgifte door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de uitgevende instelling is goedgekeurd. In alle gevallen mogen deze posten niet behoren tot het eigen vermogen. Artikel 116 In afwijking van artikel 113, lid 3, onder i), en artikel 115, lid 2, mogen de lidstaten een weging van 20% toepassen op de activa die vorderingen en andere posities jegens instellingen vertegenwoordigen, ongeacht de looptijd. Artikel 117 1. Wanneer een positie jegens een cliënt is gegarandeerd door een derde partij, dan wel door een zekerheid in de vorm van effecten die onder de in artikel 113, lid 3, onder o), beschreven voorwaarden zijn uitgegeven door een derde partij, mogen de lidstaten: 2. Als de lidstaten lid 1, onder a), toepassen, dan geldt het volgende: Artikel 118 Als een kredietinstelling ingevolge artikel 69, lid 1, op niet geconsolideerde of gesubconsolideerde basis mag afwijken van het bepaalde in deze afdeling of als artikel 70 op een moederkredietinstelling wordt toegepast, moeten er maatregelen worden genomen om te zorgen voor een bevredigende spreiding van de risico's binnen de groep. Artikel 119 Uiterlijk 31 december 2007 dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de wijze waarop de voorschriften van deze afdeling in de praktijk werken. Het verslag gaat zo nodig vergezeld van passende voorstellen. Afdeling 6 Gekwalificeerde deelnemingen buiten het financiële gebied Artikel 120 1. Een kredietinstelling mag geen gekwalificeerde deelneming hebben waarvan het bedrag meer dan 15% van haar eigen vermogen bedraagt in een onderneming die geen kredietinstelling, financiële instelling of onderneming is met werkzaamheden die rechtstreeks in het verlengde van het bankbedrijf liggen of bestaan uit nevendiensten van het bankbedrijf, zoals leasing, factoring, beheer van beleggingsfondsen, beheer van diensten op het gebied van de gegevensverwerking, of andere, soortgelijke werkzaamheden. 2. Het totale bedrag van de gekwalificeerde deelnemingen in andere ondernemingen dan kredietinstellingen, financiële instellingen of ondernemingen met werkzaamheden die rechtstreeks in het verlengde van het bankbedrijf liggen of bestaan uit nevendiensten van het bankbedrijf, zoals leasing, factoring, beheer van beleggingsfondsen, beheer van diensten op het gebied van de gegevensverwerking, of andere, soortgelijke werkzaamheden, mag niet meer bedragen dan 60% van het eigen vermogen van de kredietinstelling. 3. De in de leden 1 en 2 vastgestelde limieten mogen alleen in uitzonderlijke omstandigheden worden overschreden. In dat geval eisen de bevoegde autoriteiten echter dat de kredietinstelling haar eigen vermogen verhoogt of andere maatregelen van gelijke werking treft. Artikel 121 Aandelen die wegens een financiële bijstandsoperatie ter sanering of redding van een onderneming, of wegens de overneming van een effectenemissie voor de normale duur van die overneming, of in eigen naam maar voor rekening van derden, tijdelijk worden gehouden, worden voor de berekening van de in artikel 120, leden 1 en 2 vastgestelde limieten niet meegeteld in de gekwalificeerde deelnemingen. Aandelen die niet het karakter van financiële vaste activa in de zin van artikel 35, lid 2, van Richtlijn 86/635/EEG hebben, worden niet meegeteld. Artikel 122 1. De lidstaten hebben de mogelijkheid de in artikel 120, leden 1 en 2 vastgestelde limieten niet toe te passen op deelnemingen in verzekeringsondernemingen in de zin van Richtlijnen 73/239/EEG en 2002/83/EG of in herverzekeringsondernemingen in de zin van Richtlijn 98/78/EG. 2. De lidstaten kunnen bepalen dat de bevoegde autoriteiten de in artikel 120, leden 1 en 2, vastgestelde limieten niet toepassen indien zij voorschrijven dat het gedeelte van de gekwalificeerde deelneming dat deze limieten te boven gaat, voor 100% door eigen vermogen moet zijn gedekt en dat dit gedeelte niet in aanmerking wordt genomen voor de berekening die vereist is krachtens artikel 75. In geval van overschrijding van zowel de in lid 1 als de in lid 2 van artikel 120 gestelde limiet, dient het grootste van de overschrijdende gedeelten door eigen vermogen te worden gedekt. HOOFDSTUK 3 BEOORDELINGSPROCES VAN DE KREDIETINSTELLING Artikel 123 De kredietinstellingen beschikken over solide, doeltreffende en alomvattende strategieën en procedures aan de hand waarvan zij doorlopend kunnen nagaan of en ervoor kunnen zorgen dat de hoogte, samenstelling en verdeling van het interne kapitaal nog aansluiten op de omvang en de aard van hun huidige en mogelijke toekomstige risico's. Deze strategieën en procedures worden op gezette tijden intern tegen het licht gehouden; daarbij wordt ervoor gezorgd dat eventuele hiaten worden aangevuld en dat ze in verhouding blijven staan tot de aard, omvang en complexiteit van de werkzaamheden van de desbetreffende kredietinstelling. HOOFDSTUK 4 TOEZICHT VAN EN VERSTREKKING VAN INFORMATIE DOOR DE BEVOEGDE AUTORITEITEN Afdeling 1 Toezicht Artikel 124 1. Aan de hand van de technische criteria van bijlage XI onderwerpen de bevoegde autoriteiten de regelingen, strategieën, procedures en mechanismen die de kredietinstellingen met het oog op deze richtlijn hebben ingevoerd, alsmede hun huidige en mogelijke toekomstige risico´s aan een evaluatie. 2. De reikwijdte van de in lid 1 bedoelde evaluatie is in overeenstemming met de voorschriften van de onderhavige richtlijn. 3. Op basis van de in lid 1 bedoelde evaluatie bepalen de bevoegde autoriteiten of de door de kredietinstellingen ingevoerde regelingen, strategieën, procedures en mechanismen en het eigen vermogen dat door deze instellingen wordt aangehouden, een degelijk beheer en een solide dekking van hun risico´s waarborgen. 4. De bevoegde autoriteiten stellen de frequentie en de omvang van de in lid 1 bedoelde evaluatie vast en houden daarbij rekening met de omvang , het belang van de werkzaamheden van de desbetreffende kredietinstelling voor het financiële stelsel en met de aard, schaal en complexiteit ervan alsmede met het evenredigheidsbeginsel. De evaluatie wordt minimaal eenmaal per jaar bijgewerkt. 5. De evaluatie van de bevoegde autoriteiten omvat ook het renterisico dat een kredietinstelling bij activiteiten buiten handelsportefeuille loopt. Indien de economische waarde van een kredietinstelling met meer dan twintig procent van het eigen vermogen afneemt door een plotselinge en onverwachte verandering in de rentetarieven moeten maatregelen worden getroffen. De omvang van de verandering in de rentetarieven zal worden voorgeschreven door de bevoegde autoriteiten en mag niet van kredietinstelling tot kredietinstelling verschillen. Artikel 125 1. Indien de moederonderneming een moederkredietinstelling in een lidstaat of een EU-moederkredietinstelling is, wordt het toezicht op geconsolideerde basis uitgeoefend door de bevoegde autoriteiten die aan deze kredietinstelling de in artikel 6 bedoelde vergunning hebben verleend. 2. Indien de moederonderneming van een kredietinstelling een financiële moederholding in een lidstaat of een financiële EU-moederholding is, wordt het toezicht op geconsolideerde basis uitgeoefend door de bevoegde autoriteiten die aan deze kredietinstelling de in artikel 6 bedoelde vergunning hebben verleend. Artikel 126 1. Indien kredietinstellingen waaraan in meer dan één lidstaat vergunning is verleend, dezelfde financiële moederholding in een lidstaat of dezelfde financiële EU-moederholding als moederonderneming hebben, wordt het toezicht op geconsolideerde basis uitgeoefend door de autoriteiten die bevoegd zijn voor de kredietinstelling waaraan vergunning is verleend in de lidstaat waar de financiële holding is opgericht. Indien moederondernemingen van kredietinstellingen waaraan in meer dan één lidstaat vergunning is verleend meer dan één financiële holding met hoofdkantoor in diverse lidstaten hebben en zich in elk van deze lidstaten een kredietinstelling bevindt, wordt het toezicht op geconsolideerde basis uitgeoefend door de voor de kredietinstelling met het hoogste balanstotaal bevoegde autoriteit. 2. Indien meer dan één kredietinstelling waaraan in de Gemeenschap vergunning is verleend, dezelfde financiële holding als moederonderneming hebben en aan geen van deze kredietinstellingen in de lidstaat waar de financiële holding is opgericht, vergunning is verleend, wordt het toezicht op geconsolideerde basis uitgeoefend door de bevoegde autoriteit die de kredietinstelling met het hoogste balanstotaal vergunning heeft verleend; voor de toepassing van deze richtlijn wordt deze kredietinstelling als de instelling beschouwd die onder de zeggenschap staat van een financiële EU-moederholding. 3. In bijzondere gevallen mogen de bevoegde autoriteiten onderling overeenkomen af te wijken van de criteria in de leden 1 en 2, en wel als de toepassing ervan, gelet op het relatieve belang van de werkzaamheden van de kredietinstellingen in de verschillende lidstaten, ongepast zou zijn; ze mogen dan een andere bevoegde autoriteit aanwijzen die op geconsolideerde basis toezicht zal houden. In die gevallen bieden de bevoegde autoriteiten, alvorens een besluit te nemen, de EU-moederkredietinstelling, de financiële EU-moederholding dan wel de kredietinstelling met het hoogste balanstotaal de gelegenheid haar mening ten aanzien van dit besluit kenbaar te maken. 4. Als de bevoegde autoriteiten in het kader van lid 3 onderling afspraken hebben gemaakt, brengen zij de Commissie daarvan op de hoogte. Artikel 127 1. De lidstaten stellen in voorkomend geval de maatregelen vast die nodig zouden blijken om financiële holdings in het geconsolideerde toezicht te kunnen betrekken. Onverminderd artikel 135 houdt de consolidatie van de financiële positie van de financiële holding voor de bevoegde autoriteiten geenszins de verplichting in de financiële holding te onderwerpen aan toezicht op individuele basis. 2. Indien de bevoegde autoriteiten van een lidstaat een dochterkredietinstelling niet in het toezicht op geconsolideerde basis betrekken op grond van een van de in artikel 73, lid 1, onder b) en c), bedoelde gevallen, kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar deze dochterkredietinstelling gelegen is, van de moederonderneming inlichtingen verlangen om de uitoefening van het toezicht op deze kredietinstelling te vergemakkelijken. 3. De lidstaten bepalen dat hun met het toezicht op geconsolideerde basis belaste bevoegde autoriteiten van de dochteronderneming van een kredietinstelling of een financiële holding die niet onder het toezicht op geconsolideerde basis vallen, de in artikel 137 bedoelde inlichtingen mogen verlangen. In dat geval zijn de in dat artikel bedoelde procedures voor toezending en verificatie van de inlichtingen van toepassing. Artikel 128 Indien er in de lidstaten meer dan één bevoegde autoriteit is voor het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen en financiële instellingen, nemen de lidstaten de nodige maatregelen om de onderlinge coördinatie te organiseren. Artikel 129 1. De bevoegde autoriteit die belast is met het toezicht op geconsolideerde basis op EU-moederkredietinstellingen en kredietinstellingen die onder de zeggenschap staan van een financiële EU-moederholding, neemt, naast de verplichtingen die krachtens de bepalingen van deze richtlijn op haar rusten, de volgende taken op zich: 2. Als een EU-moederkredietinstelling met haar dochterondernemingen of de gezamenlijke dochterondernemingen van een financiële EU-moederholding een aanvraag indienen voor de in artikel 84, lid 1, artikel 87, lid 9, artikel 105 , of in bijlage III, deel 6, bedoelde vergunning, beslissen de bevoegde autoriteiten in onderling overleg of de aanvraag wordt ingewilligd en welke voorwaarden eventueel aan zo´n vergunning moeten worden verbonden. Een aanvraag als bedoeld in de eerste alinea, wordt alleen ingediend bij de in lid 1 genoemde bevoegde autoriteit. De bevoegde autoriteiten stellen alles in het werk om binnen zes maanden een gezamenlijk besluit over de aanvraag te nemen. De in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteit doet dit gezamenlijk besluit schriftelijk, met volledige opgaaf van redenen, aan de aanvrager toekomen. De in de derde alinea bedoelde termijn vangt aan op de datum waarop de volledige aanvraag door de in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteit is ontvangen. De in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteit zendt de volledige aanvraag onverwijld toe aan de andere bevoegde autoriteiten. Als er binnen zes maanden geen gezamenlijk besluit is, bepaalt de in lid 1 genoemde autoriteit op eigen gezag of de aanvraag wordt ingewilligd. Het besluit wordt op schrift gesteld met volledige opgaaf van redenen en met inaanmerkingneming van de gedurende de zes maanden door de andere bevoegde autoriteiten geuite standpunten en voorbehouden. De in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteit doet het besluit aan de aanvrager en aan de andere bevoegde autoriteiten toekomen. De in de derde en vijfde alinea bedoelde besluiten worden door de bevoegde autoriteiten in de betrokken lidstaten als definitief erkend en toegepast. Artikel 130 1. Als zich in een bankgroep een noodsituatie voordoet die de stabiliteit van het financiële stelsel in een van lidstaten waar aan entiteiten van de groep vergunning is verleend, kan ondermijnen, waarschuwt de bevoegde autoriteit die belast is met het toezicht op geconsolideerde basis, de in artikel 49, onder a), en artikel 50 genoemde autoriteiten zo snel mogelijk, maar daarbij nemen ze wel de voorschriften van titel V, hoofdstuk 1, afdeling 2, in acht. Dit geldt voor alle bevoegde autoriteiten die in de artikelen 125 en 126 voor een bepaalde groep worden genoemd, alsmede voor de bevoegde autoriteit die in lid 1 van artikel 129 wordt genoemd. Indien mogelijk gebruikt de bevoegde autoriteit de bestaande gedefinieerde communicatiekanalen. 2. De bevoegde autoriteit die belast is met het toezicht op geconsolideerde basis, treedt als zij informatie nodig heeft die al aan een andere bevoegde autoriteit is verstrekt, zo mogelijk met deze autoriteit in contact zodat de andere toezichthoudende autoriteiten niet tweemaal worden geïnformeerd. Artikel 131 Om het toezicht doeltreffend en gemakkelijker uit te kunnen oefenen, kan de bevoegde autoriteit die belast is met het toezicht op geconsolideerde basis en kunnen de andere bevoegde autoriteiten beschikken over documenten waarin de coördinatie- en samenwerkingsafspraken schriftelijk zijn vastgelegd. Daarin kan zijn geregeld dat de bevoegde autoriteit die belast is met het toezicht op geconsolideerde basis extra taken krijgt, en kunnen de procedures voor de besluitvorming en voor de samenwerking met andere bevoegde autoriteiten zijn vastgelegd. De bevoegde autoriteiten die vergunning hebben verleend aan de dochteronderneming van een moederonderneming die een kredietinstelling is, mogen bij overeenkomst hun toezichthoudende verantwoordelijkheden overdragen aan de bevoegde autoriteiten die vergunning hebben verleend aan en toezicht uitoefenen op de moederonderneming, opdat deze autoriteiten het toezicht op de dochteronderneming op zich nemen overeenkomstig deze richtlijn. De Commissie wordt over het afsluiten en de strekking van dergelijke overeenkomsten ingelicht. Zij licht de bevoegde autoriteiten van de overige lidstaten en het Europees Comité voor het bankwezen hierover in. Artikel 132 1. De bevoegde autoriteiten werken nauw samen. Zij verstrekken elkaar informatie die van essentieel belang of relevant is voor de uitoefening van de toezichthoudende taken waarmee zij in het kader van de onderhavige richtlijn zijn belast. Daartoe geven zij op verzoek alle relevante informatie en komen ze zelf met alle essentiële informatie. De in de eerste alinea bedoelde informatie wordt als essentieel beschouwd als die de beoordeling van de financiële soliditeit van een kredietinstelling of een financiële instelling in een andere lidstaat in wezenlijke mate zou kunnen beïnvloeden. Met name verstrekken de bevoegde autoriteiten die belast zijn met het geconsolideerde toezicht op EU-moederkredietinstellingen en kredietinstellingen die onder de zeggenschap staan van een financiële EU-moederholding, aan de bevoegde autoriteiten in andere lidstaten die toezicht houden op dochterondernemingen van deze moederondernemingen alle toepasselijke informatie. Wel wordt als het gaat om de hoeveelheid toe te zenden informatie rekening gehouden met het belang van deze dochterondernemingen in het financiële stelsel. De in de eerste alinea genoemde essentiële informatie omvat met name gegevens over: 2. De bevoegde autoriteiten die belast zijn met het toezicht op kredietinstellingen die onder de zeggenschap staan van een EU-moederkredietinstelling, treden wanneer dit enigszins mogelijk is in contact met de in artikel 129, lid 1, genoemde bevoegde autoriteit als zij informatie nodig hebben over de invoering van benaderingen en methodieken zoals beschreven in de onderhavige richtlijn, en deze bevoegde autoriteit eventueel al beschikt over de desbetreffende informatie. 3. Voordat ze een besluit nemen dat van belang is voor de toezichthoudende taken van andere bevoegde autoriteiten, raadplegen de desbetreffende bevoegde autoriteiten elkaar over: Voor de toepassing van punt b) wordt in ieder geval het advies ingewonnen van de bevoegde autoriteit die belast is met het toezicht op geconsolideerde basis. Een bevoegde autoriteit mag evenwel besluiten om geen advies in te winnen, maar alleen als er sprake is van een noodsituatie of als de besluiten daardoor hun doel kunnen missen. In dat geval brengt de bevoegde autoriteiten de andere bevoegde autoriteiten daarvan onverwijld op de hoogte. Artikel 133 1. De met het toezicht op geconsolideerde basis belaste bevoegde autoriteiten verlangen met het oog op het toezicht de volledige consolidatie van kredietinstellingen en financiële instellingen die dochterondernemingen van de moederonderneming zijn. De bevoegde autoriteiten mogen evenwel slechts een proportionele consolidatie verlangen in geval de aansprakelijkheid van de moederonderneming die een deel van het kapitaal houdt, naar hun oordeel beperkt is tot dat deel van het kapitaal, op grond van de aansprakelijkheid van de overige aandeelhouders of vennoten en van de toereikende solvabiliteit van deze laatsten. De aansprakelijkheid van de overige aandeelhouders en vennoten moet duidelijk worden aangetoond, zo nodig aan de hand van uitdrukkelijk aangegane verbintenissen. Indien ondernemingen verbonden zijn door een betrekking in de zin van artikel 12, lid 1, van Richtlijn 83/349/EEG, bepalen de bevoegde autoriteiten hoe de consolidatie moet worden uitgevoerd. 2. De met het toezicht op geconsolideerde basis belaste bevoegde autoriteiten verlangen de proportionele consolidatie van de deelnemingen in kredietinstellingen of financiële instellingen welke gezamenlijk door een bij de consolidatie betrokken onderneming en een of meer daarin niet opgenomen ondernemingen worden geleid, wanneer daaruit een beperking van de aansprakelijkheid van deze ondernemingen voortvloeit die afhangt van het door hen gehouden aandeel van het kapitaal. 3. In het geval van deelnemingen of van andere vormen van kapitaalbinding dan bedoeld in de leden 1 en 2, bepalen de bevoegde autoriteiten of en in welke vorm consolidatie moet plaatsvinden. Zij kunnen met name de toepassing van de vermogensmutatiemethode toestaan of voorschrijven. Deze methode houdt evenwel niet in dat de betrokken ondernemingen in het toezicht op geconsolideerde basis worden opgenomen. Artikel 134 1. Onverminderd artikel 133 bepalen de bevoegde autoriteiten in de volgende gevallen of en in welke vorm consolidatie moet plaatsvinden: De bevoegde autoriteiten mogen in het bijzonder het gebruik van de in artikel 12 van Richtlijn 83/349/EEG bedoelde methode toestaan of voorschrijven. Deze methode houdt evenwel niet in dat de betrokken ondernemingen in het toezicht op geconsolideerde basis worden opgenomen. 2. Wanneer het toezicht op geconsolideerde basis op grond van de artikelen 125 en 126 is voorgeschreven, worden de ondernemingen die nevendiensten verrichten, alsmede vermogensbeheerders in de zin van Richtlijn 2002/87/EG in de consolidatie betrokken in de gevallen en volgens de methoden die in artikel 133 en lid 1 van het onderhavige artikel zijn omschreven. Artikel 135 De lidstaten eisen dat personen die het bedrijf van een financiële holding feitelijk leiden, voldoende betrouwbaarheid en voldoende ervaring bezitten om deze functies uit te oefenen. Artikel 136 1. De bevoegde autoriteiten eisen van een kredietinstelling die niet aan deze richtlijn voldoet, dat deze vroegtijdig de noodzakelijke maatregelen neemt om iets aan deze situatie te doen. Daartoe kunnen de bevoegde autoriteiten onder meer: Bij de vaststelling van maatregelen worden wel de voorschriften van hoofdstuk 1, afdeling 2 in acht genomen. 2. De bevoegde autoriteiten leggen in ieder geval kredietinstellingen die niet voldoen aan de vereisten van de artikelen 22, 109 en 123 of ten aanzien waarvan een negatieve beslissing is genomen betreffende de kwestie beschreven in artikel 124, lid 3, strengere kapitaalvereisten op dan die welke zijn vastgelegd in artikel 75, als andere maatregelen, naar alle waarschijnlijkheid op zich niet zullen volstaan om binnen een redelijk tijdsbestek een verbetering van deze regelingen, procedures, mechanismen en strategieën te bewerkstelligen. Artikel 137 1. Tot een latere coördinatie van de consolidatiemethoden bepalen de lidstaten dat, indien de moederonderneming van één of meer kredietinstellingen een gemengde holding is, de voor vergunning aan en toezicht op deze kredietinstellingen verantwoordelijke bevoegde autoriteiten van de gemengde holding en de dochterondernemingen daarvan, hetzij rechtstreeks, hetzij door toedoen van de dochterkredietinstellingen, de mededeling verlangen van alle dienstige inlichtingen en gegevens voor de uitoefening van het toezicht op de dochterkredietinstellingen. 2. De lidstaten bepalen dat hun bevoegde autoriteiten de van de gemengde holdings en dochterondernemingen daarvan ontvangen inlichtingen ter plaatse kunnen verifiëren, of door externe controleurs kunnen doen verifiëren. Indien de gemengde holding of een van de dochterondernemingen daarvan een verzekeringsonderneming is, kan ook de procedure van artikel 140, lid 1, worden gevolgd. Indien de gemengde holding of een van de dochterondernemingen daarvan in een andere lidstaat is gelegen dan die waar de dochterkredietinstelling is gelegen, geschiedt de verificatie ter plaatse volgens de procedure van artikel 141. Artikel 138 1. Onverminderd het bepaalde in hoofdstuk 2, afdeling 5, van deze richtlijn bepalen de lidstaten dat, indien de moederonderneming van één of meer kredietinstellingen een gemengde holding is, de bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op deze kredietinstellingen algemeen toezicht uitoefenen op de transacties tussen de kredietinstellingen en de gemengde holding en haar dochterondernemingen. 2. De bevoegde autoriteiten verlangen dat de kredietinstellingen beschikken over adequate risicobeheer- en internecontroleprocedures, met inbegrip van gedegen rapportage- en jaarrekeningsystemen, met het oog op een juiste herkenning, meting, bewaking en controle van de transacties met de gemengde moederholding en haar dochterondernemingen. De bevoegde autoriteiten verlangen tevens dat de kredietinstellingen alle andere significante transacties met deze entiteiten rapporteren, naast de transacties bedoeld in artikel 110. Deze procedures en significante transacties worden gecontroleerd door de bevoegde autoriteiten. Indien de bovengenoemde intragroeptransacties een bedreiging voor de financiële positie van een kredietinstelling vormen, neemt de voor het toezicht op de instelling bevoegde autoriteit passende maatregelen. Artikel 139 1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat geen juridische belemmeringen de onder het toezicht op geconsolideerde basis vallende ondernemingen, of gemengde holdings en dochterondernemingen daarvan, of de in artikel 127, lid 3, bedoelde dochterondernemingen verhinderen om onderling de inlichtingen uit te wisselen die voor de uitoefening van het toezicht overeenkomstig de artikelen 124 tot en met 138 en het onderhavige artikel dienstig zijn. 2. Indien de moederonderneming en de één of meer kredietinstellingen die dochterondernemingen daarvan zijn, in verschillende lidstaten zijn gelegen, verstrekken de bevoegde autoriteiten van iedere lidstaat elkaar alle dienstige inlichtingen die voor het toezicht op geconsolideerde basis nodig zijn of die dat toezicht kunnen vergemakkelijken. Indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de moederonderneming is gelegen, niet zelf op grond van de artikelen 125 en 126 het toezicht op geconsolideerde basis uitoefenen, mag hun door de met dit toezicht belaste bevoegde autoriteiten worden gevraagd om van de moederonderneming de inlichtingen te verlangen die voor het toezicht op geconsolideerde basis dienstig zijn, en om die inlichtingen aan deze autoriteiten door te geven. 3. De lidstaten staan toe dat hun bevoegde autoriteiten de in lid 2 bedoelde inlichtingen uitwisselen, met dien verstande dat, met betrekking tot financiële holdings, financiële instellingen of ondernemingen die nevendiensten verrichten, het inwinnen of bezitten van inlichtingen geenszins betekent dat de bevoegde autoriteiten op de instellingen of ondernemingen afzonderlijk toezicht moeten houden. De lidstaten staan eveneens toe dat hun bevoegde autoriteiten de in artikel 137 bedoelde inlichtingen uitwisselen, met dien verstande dat het inwinnen of bezitten van inlichtingen geenszins betekent dat de bevoegde autoriteiten op de gemengde holding en dochterondernemingen daarvan die geen kredietinstelling zijn, of op de in artikel 127, lid 3, bedoelde dochterondernemingen toezicht houden. Artikel 140 1. Indien een kredietinstelling, een financiële holding of een gemengde holding zeggenschap heeft over één of meer dochterondernemingen die verzekeringsondernemingen zijn of andere ondernemingen die beleggingsdiensten verrichten waarvoor een vergunningsstelsel geldt, werken de bevoegde autoriteiten nauw samen met de autoriteiten die van overheidswege belast zijn met het toezicht op de verzekeringsondernemingen of op de genoemde andere instellingen die beleggingsdiensten verrichten. Onverminderd hun respectieve bevoegdheden delen deze autoriteiten elkaar alle inlichtingen mee waardoor de vervulling van hun taak kan worden vergemakkelijkt en controle op de activiteit en de financiële positie van alle aan hun toezicht onderworpen ondernemingen kan worden uitgeoefend. 2. De op grond van het toezicht op geconsolideerde basis ontvangen inlichtingen, en met name de in deze richtlijn bedoelde uitwisseling van inlichtingen tussen bevoegde autoriteiten, vallen onder het beroepsgeheim als bepaald in titel V, hoofdstuk 1, afdeling 2. 3. De met het toezicht op geconsolideerde basis belaste bevoegde autoriteiten stellen een lijst op van de in artikel 71, lid 2, bedoelde financiële holdings. Deze lijst wordt aan de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten en aan de Commissie gezonden. Artikel 141 Indien de bevoegde autoriteiten van een lidstaat bij de toepassing van deze richtlijn in welbepaalde gevallen inlichtingen betreffende een in een andere lidstaat gelegen kredietinstelling, financiële holding, financiële instelling, onderneming die nevendiensten verricht, gemengde holding, dochteronderneming als bedoeld in artikel 137, of dochteronderneming als bedoeld in artikel 127, lid 3, wensen te verifiëren, verzoeken zij de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaat om deze verificatie. De autoriteiten die het verzoek hebben ontvangen, moeten hieraan in het kader van hun bevoegdheden gevolg geven door de verificatie zelf te verrichten, door de verzoekende autoriteiten toestemming te verlenen om de verificatie te verrichten, dan wel door toe te staan dat de verificatie door een registeraccountant of een deskundige wordt verricht. De verzoekende bevoegde autoriteit kan indien zij dat wenst aan de verificatie deelnemen indien zij deze niet zelf verricht. Artikel 142 De lidstaten bepalen dat, onverminderd gevallen die onder de strafwet vallen, jegens financiële holdings en gemengde holdings, of verantwoordelijke bestuurders daarvan, die wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen overtreden welke ter uitvoering van de artikelen 124 tot en met 141 en van het onderhavige artikel zijn vastgesteld, sancties of maatregelen kunnen worden opgelegd om aan de vastgestelde overtredingen een einde te maken of de oorzaken daarvan weg te nemen. De bevoegde autoriteiten werken nauw samen opdat deze sancties of maatregelen de beoogde uitwerking hebben, inzonderheid als de zetel van een financiële holding of van een gemengde holding zich elders dan zijn hoofdbestuur of zijn hoofdvestiging bevindt. Artikel 143 1. Indien de moederonderneming van een kredietinstelling een kredietinstelling of een financiële holding met hoofdkantoor in een derde land is en er op de kredietinstelling geen toezicht op geconsolideerde basis wordt uitgeoefend overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 125 en 126, verifiëren de bevoegde autoriteiten of de kredietinstelling onderworpen is aan door de bevoegde autoriteit van een derde land uitgeoefend toezicht op geconsolideerde basis dat gelijkwaardig is met dat van de in de onderhavige richtlijn neergelegde beginselen. De verificatie geschiedt door de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk zou zijn voor het toezicht op geconsolideerde basis indien lid 3 van toepassing was, op verzoek van de moederonderneming of van een van de gereglementeerde entiteiten die in de Gemeenschap een vergunning hebben verkregen, dan wel op haar eigen initiatief. Die bevoegde autoriteit raadpleegt de andere betrokken bevoegde autoriteiten. 2. De Europese Commissie kan het Europees Comité voor het bankwezen verzoeken algemene richtsnoeren te verstrekken over de vraag of de regelingen inzake geconsolideerd toezicht van de bevoegde autoriteiten in derde landen waarschijnlijk de doeleinden van het toezicht op geconsolideerde basis zullen verwezenlijken zoals die in dit hoofdstuk zijn bepaald, voor de kredietinstellingen waarvan de moederonderneming haar hoofdkantoor in een derde land heeft. Het Comité werkt die richtsnoeren bij en houdt rekening met alle wijzigingen in de regelingen inzake geconsolideerd toezicht die door die bevoegde autoriteiten worden toegepast. De bevoegde autoriteit die de in de eerste alinea van lid 1 bedoelde verificatie uitvoert, neemt die richtsnoeren in aanmerking. De bevoegde autoriteit raadpleegt te dien einde het comité voordat zij haar besluit neemt. 3. Indien een dergelijk gelijkwaardig toezicht ontbreekt, passen de lidstaten naar analogie op de kredietinstelling het bepaalde in deze richtlijn toe of staan ze hun bevoegde autoriteiten toe andere passende toezichtmethoden toe te passen waarmee de doeleinden van het toezicht op geconsolideerde basis op kredietinstellingen worden gerealiseerd. Over deze toezichtmethoden moet overeenstemming worden bereikt door de betrokken bevoegde autoriteit die verantwoordelijk zou zijn voor het geconsolideerde toezicht, zulks na overleg met de andere betrokken bevoegde autoriteiten. De bevoegde autoriteiten kunnen meer bepaald verlangen dat een financiële holding met hoofdkantoor in de Gemeenschap wordt opgericht en op de geconsolideerde positie van deze financiële holding de bepalingen inzake het toezicht op geconsolideerde basis toepassen. De toezichtmethoden moeten de mogelijkheid bieden de doeleinden van het toezicht op geconsolideerde basis als omschreven in dit hoofdstuk te verwezenlijken, en moeten aan de overige betrokken bevoegde autoriteiten en de Commissie worden medegedeeld. Afdeling 2 Openbaarmaking van informatie door de bevoegde autoriteiten Artikel 144 De bevoegde autoriteiten maken de volgende informatie openbaar: Er wordt genoeg informatie als bedoeld in de eerste alinea, openbaar gemaakt om een zinvolle vergelijking te kunnen maken tussen de handelwijzen van de bevoegde autoriteiten in de verschillende lidstaten. De verstrekte informatie wordt volgens een gemeenschappelijk model openbaar gemaakt en regelmatig bijgewerkt. De openbaar gemaakte informatie wordt op één elektronische locatie toegankelijk gemaakt. HOOFDSTUK 5 Openbaarmaking VAN INFORMATIE DOOR DE KREDIETINSTELLINGEN Artikel 145 1. Onverminderd het bepaalde in artikel 146 maken de kredietinstellingen voor de toepassing van deze richtlijn de informatie als bedoeld in bijlage XII, deel 2, openbaar. 2. De bevoegde autoriteiten nemen in het kader van hoofdstuk 2, afdeling 3, onderafdelingen 2 en 3, en artikel 105 de in bijlage XII, deel 3, bedoelde instrumenten en methodieken alleen in aanmerking als de kredietinstellingen de daarin genoemde informatie openbaar maken. 3. De kredietinstellingen leggen formeel vast hoe ze willen voldoen aan de informatie-eisen van de leden 1 en 2; ook hebben ze vastgelegd op welke wijze ze de door henzelf openbaar gemaakte informatie evalueren en dus ook op juistheid controleren en hoe vaak dit dient te gebeuren. 4. Kredietinstellingen moeten op verzoek hun ratingbeslissingen tegenover kleine en middelgrote ondernemingen en andere bedrijven die een krediet aanvragen schriftelijk toelichten. Er moeten nationale wettelijke maatregelen worden genomen indien van een vrijwillige verplichting van de sector slechts een ontoereikend effect zou uitgaan. De administratieve kosten voor de kredietinstellingen in dit verband moeten in een redelijke verhouding tot de omvang van het krediet staan. Artikel 146 1. Onverminderd artikel 145 mag een kredietinstelling de openbaarmaking van informatie over een of meer van de in bijlage XII, deel 2, genoemde onderdelen achterwege laten als deze informatie op grond van het criterium dat in bijlage XII, deel 1, punt 1, wordt genoemd, niet van wezenlijk belang wordt geacht. 2. Onverminderd artikel 145 mag een kredietinstelling de openbaarmaking van informatie over een of meer onderdelen die genoemd worden in bijlage XII, delen 2 en 3, achterwege laten als deze informatie op grond van de criteria die bijlage XX, deel 1, punten 2 en 3, als eigendom of vertrouwelijk wordt beschouwd. 3. In de in lid 2 genoemde uitzonderingsgevallen geeft de desbetreffende kredietinstelling in haar informatie aan dat bepaalde onderdelen ontbreken en waarom deze ontbreken; wel publiceert zij meer algemene informatie over het desbetreffende onderdeel, tenzij deze, gelet op de in bijlage XII, deel 1, nummers 2 en 3 genoemde criteria, als eigendom of vertrouwelijk moet worden geklasseerd. Artikel 147 1. Een kredietinstelling publiceert minimaal eenmaal per jaar de op grond van artikel 145 vereiste informatie. De informatie wordt zo snel mogelijk gepubliceerd. 2. Ook bepaalt een kredietinstelling of het op grond van de criteria in bijlage XII, deel 1, punt 4, nodig is om vaker met informatie te komen dan ingevolge lid 1 vereist is. Artikel 148 1. Een kredietinstelling mag zelf bepalen in welk medium en op welke locatie zij wil voldoen aan de informatie-eisen van artikel 145 en hoe ze de in dat artikel voorgeschreven juistheid van hun informatie wil controleren. Voorzover mogelijk wordt alle informatie in één medium of op één locatie verstrekt. 2. Als dezelfde informatie al in het kader van boekhoudkundige, beurs- of andere voorschriften is gepubliceerd, kan artikel 145 worden beschouwd als zijnde nageleefd. Als de informatie niet in de jaarrekening wordt opgenomen, dan geven de kredietinstellingen aan waar deze informatie wel kan worden gevonden. Artikel 149 Onverminderd de artikelen 146 tot en met 148 worden de bevoegde autoriteiten door de lidstaten gemachtigd om de kredietinstellingen de volgende verplichtingen op te leggen: TITEL VI BEVOEGDHEDEN INZAKE UITVOERING Artikel 150 1. Onverminderd het voorstel dat de Commissie ingevolge artikel 62 zal indienen, worden wat betreft het eigen vermogen de op de onderstaande gebieden aan te brengen technische aanpassingen vastgesteld volgens de procedure van artikel 151, lid 2: 2. De Commissie kan volgens de procedure van artikel 151, lid 2, de volgende uitvoeringsmaatregelen vaststellen: 3. Geen enkele vastgestelde uitvoeringsmaatregel mag verandering brengen in de essentiële bepalingen van deze richtlijn. 4. Onverminderd de reeds vastgestelde uitvoeringsmaatregelen, wordt de toepassing van de bepalingen van deze richtlijn die overeenkomstig lid 2 de vaststelling vereisen van technische voorschriften, wijzigingen en besluiten opgeschort na afloop van een periode van twee jaar volgend op de aanneming van deze richtlijn en uiterlijk op 1 april 2008. Het Europees Parlement en de Raad kunnen, op voorstel van de Commissie, de desbetreffende bepalingen verlengen volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag, en hiervoor dienen zij deze bepalingen opnieuw te bezien voordat de bovengenoemde periode verstrijkt en uiterlijk op de bovenvermelde datum. Artikel 151 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij Besluit 2004/10/EG van de Commissie (27) ingestelde Europees comité voor het bankwezen. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen is de procedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 7, lid 3 en artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. TITEL VII OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN HOOFDSTUK 1 OVERGANGSBEPALINGEN Artikel 152 1. Een kredietinstelling die de risicogewogen posten op basis van de artikelen 84 tot en met 89 berekent, houdt in de eerste, tweede en derde periode van twaalf maanden na 1 januari 2007 een eigen vermogen aan dat te allen tijde gelijk is aan of hoger is dan de in de leden 3, 4 en 5 genoemde bedragen. 2. Een kredietinstelling die voor de berekening van de vereisten ten aanzien van haar eigen kapitaal voor het operationeel risico de in artikel 105 bedoelde geavanceerde meetbenaderingen hanteert, houdt in de tweede en derde periode van twaalf maanden na 1 januari 2007 een eigen vermogen aan dat te allen tijde gelijk is aan of hoger is dan de in de leden 4 en 5 genoemde bedragen. 3. Voor de eerste periode van twaalf maanden als bedoeld in lid 1 komt dit bedrag aan eigen vermogen overeen met 95% van het bedrag dat de kredietinstelling ingevolge artikel 4 van Richtlijn 93/6/EEG van de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (28) minimaal aan eigen vermogen tijdens deze periode zou moeten aanhouden; met artikel 4 van Richtlijn 93/6/EEG moet rekening worden gehouden, zoals die richtlijn en Richtlijn 2000/12/EG luidde vóór 1 januari 2007. 4. Voor de tweede periode van twaalf maanden als bedoeld in lid 1 komt dit bedrag aan eigen vermogen overeen met 90% van het bedrag dat de kredietinstelling ingevolge artikel 4 van Richtlijn 93/6/EEG minimaal aan eigen vermogen tijdens deze periode zou moeten aanhouden; met artikel 4 van Richtlijn 93/6/EEG moet rekening worden gehouden, zoals die richtlijn en Richtlijn 2000/12/EG luidde vóór 1 januari 2007. 5. Voor de derde periode van twaalf maanden als bedoeld in lid 1 komt dit bedrag aan eigen vermogen overeen met 80% van het bedrag dat de kredietinstelling ingevolge artikel 4 van Richtlijn 93/6/EEG minimaal aan eigen vermogen tijdens deze periode zou moeten aanhouden; met artikel 4 van Richtlijn 93/6/EEG moet rekening worden gehouden, zoals die richtlijn en Richtlijn 2000/12/EG luidde vóór 1 januari 2007. 6. Om te voldoen aan de leden 1 tot en met 5 wordt uitgegaan van bedragen aan eigen vermogen die volledig zijn aangepast, dit om rekening te houden met verschillen in de berekening van het eigen vermogen op basis van Richtlijn 2000/12/EG en op basis van Richtlijn 93/6/EEG, zoals deze luidden vóór 1 januari 2007 en de berekening op basis van de onderhavige richtlijn, waarin de verwachte en de niet-verwachte verliezen in het kader van de artikelen 84 tot en met 89 afzonderlijk worden behandeld. 7. Op de leden 1 tot en met 6 zijn de artikelen 68 tot en met 73 van toepassing. 8. Tot 1 januari 2008 mogen de kredietinstellingen in plaats van de artikelen van titel V, hoofdstuk 2, afdeling 3, onderafdeling 1, over de standaardbenadering de artikelen 42 tot en met 46 van Richtlijn 2000/12/EG toepassen, zoals deze luidden vóór 1 januari 2007. 9. Als gebruik wordt gemaakt van de in lid 8 genoemde mogelijkheid, geldt wat Richtlijn 2000/12/EG betreft het volgende: 10. Als gebruik wordt gemaakt van de in lid 8 geboden mogelijkheid, geldt wat betreft de vorderingen waarvoor de standaardbenadering wordt gevolgd, het volgende: 11. Als gebruik wordt gemaakt van de in lid 8 geboden mogelijkheid, wordt het kapitaalvereiste voor het operationele risico dat in artikel 75, onder d), is vastgelegd, verlaagd met een bepaald percentage, dat wordt verkregen door de waarde van de vorderingen van een kredietinstelling waarvoor op basis van deze mogelijkheid risicogewogen posten worden berekend overeenkomstig de in lid 8 geboden mogelijkheid, te delen door de totale waarde van haar vorderingen. 12. Als een kredietinstelling gebruikmaakt van de in lid 8 geboden mogelijkheid en voor al haar vorderingen risicogewogen posten berekent, mogen de artikelen 48 tot en met 50 van Richtlijn 2000/12/EG over grote risico's worden toegepast, zoals deze luidden vóór 1 januari 2007. 13. Als gebruik wordt gemaakt van de in lid 8 geboden mogelijkheid, worden verwijzingen naar de artikelen 78 tot en met 83 van de onderhavige richtlijn gelezen als verwijzingen naar de artikelen 42 tot en met 46 van Richtlijn 2000/12/EG, zoals deze luidden vóór 1 januari 2007. 14. Indien gebruik wordt gemaakt van de in lid 8 genoemde mogelijkheid, zijn de artikelen 123, 124, 145 en 149 vóór de aldaar genoemde datum niet van toepassing. Artikel 153 De bevoegde autoriteiten van de lidstaten mogen tot 31 december 2012 ermee akkoord gaan dat aan posities die verband houden met transacties inzake onroerende financieringshuur (leasing) van kantoren of andere panden voor handelsdoeleinden op hun grondgebied en die voldoen aan de criteria van bijlage VI, deel 1, punt 54, bij de berekening van risicogewogen posten een risicogewicht van 50% wordt toegekend en de punten 55 en 56 van bijlage VI, deel 1, niet in aanmerking worden genomen. Tot 31 december 2010 mogen de bevoegde autoriteiten, als voor de toepassing van bijlage VI het gegarandeerde gedeelte van een achterstallige lening moet worden bepaald, andere zekerheden in aanmerking nemen dan die welke op grond van de artikelen 90 tot en met 93 aanvaard mogen worden. Bij de berekening van risicogewogen posten voor de toepassing van bijlage VI, deel 1, punt 4 wordt tot 31 december 2012 aan vorderingen op de centrale regeringen of centrale banken van de lidstaten luidende en gefinancierd in de binnenlandse munteenheid van een lidstaat hetzelfde risicogewicht toegepast als zou worden toegekend op dergelijke vorderingen luidende en gefinancierd in hun nationale munteenheid. Artikel 154 1. Tot 31 december 2011 kunnen de bevoegde autoriteiten van elke lidstaat voor de toepassing van bijlage VI, deel 1, punt 61 het aantal achterstallige dagen vastleggen, en dit tot een maximum van 180 dagen, voor de in bijlage VI, deel 1, punten 12 tot 17 en 41 tot 43 bedoelde vorderingen op op hun grondgebied gevestigde tegenpartijen, indien een dergelijke aanpassing op grond van de plaatselijke voorwaarden passend is. Het specifieke aantal kan variëren naar gelang de aard van het product. Bevoegde autoriteiten die geen gebruik maken van de in de eerste alinea geboden keuzemogelijkheid voor vorderingen op tegenpartijen die op hun eigen grondgebied gevestigd zijn, kunnen een hoger aantal dagen vastleggen ten aanzien van vorderingen op tegenpartijen die gevestigd zijn op het grondgebied van andere lidstaten waarvan de bevoegde autoriteiten wel van deze keuzemogelijkheid gebruik hebben gemaakt. De termijn moet liggen tussen 90 dagen en het aantal dagen dat de andere bevoegde autoriteiten hebben vastgesteld voor vorderingen op tegenpartijen die op het eigen grondgebied gevestigd zijn. 2. De termijn van drie jaar zoals vereist in artikel 84, lid 3, kan voor kredietinstellingen die hantering van de IRB vóór 2010 aanvragen, behoudens goedkeuring van de bevoegde autoriteiten, worden verminderd tot een termijn niet korter dan één jaar tot 31 december 2009. 3. De eis inzake een gebruik gedurende drie jaar zoals bedoeld in artikel 84, lid 4 kan voor kredietinstellingen die het gebruik van eigen ramingen of van LGD's en/of omrekeningsfactoren aanvragen, worden verminderd tot twee jaar tot 31 december 2008. 4. Tot 31 december 2012 kunnen de bevoegde autoriteiten van iedere lidstaat kredietinstellingen toestaan om ten aanzien van deelnemingen van het soort zoals bedoeld in artikel 57(o) die zijn verworven vóór … (29) , de behandeling te blijven toepassen bedoeld in artikel 38 van Richtlijn 2000/12/EG zoals dit artikel voor 1 januari 2007 luidde. 5. Tot 31 december 2010 ligt het risicogewogen gemiddelde LGD van alle vorderingen op particulieren en kleine partijen waarvoor een woning in zekerheid is gegeven en de centrale overheid geen garantie heeft afgegeven, niet onder de 10%. 6. Tot 31 december 2017 mogen de bevoegde autoriteiten ermee akkoord gaan dat voor bepaalde posities in aandelen die op 31 december 2007 door kredietinstellingen en EU-dochterondernemingen van kredietinstellingen in deze lidstaat worden gehouden, worden vrijgesteld van de IRB. De vrijgestelde positie wordt gemeten door het aantal aandelen op 31 december 2007 te nemen en daarbij een aantal aandelen op te tellen, waarvan het aanhouden een rechtstreeks gevolg is van het bezit van deelnemingen, mits door deze bijkomende aandelen niet het belang in een portefeuillemaatschappij is uitgebreid. Als met een acquisitie het belang in een bepaalde onderneming toeneemt, geldt de vrijstelling niet voor het deel dat uitstijgt boven het oorspronkelijke belang. Evenmin geldt de vrijstelling voor belangen waarvoor oorspronkelijk een vrijstelling gold, maar die verkocht en daarna weer teruggekocht zijn. De kapitaalvereisten voor posities in aandelen die onder deze overgangsbepaling vallen, worden berekend op basis van titel V, deel 2, afdeling 3, onderafdeling 1. 7. Tot 31 december 2011 mogen de bevoegde autoriteiten van een lidstaat voor vorderingen op ondernemingen het aantal achterstallige dagen vaststellen opdat er sprake is van wanbetaling; alle kredietinstellingen gevestigd in de desbetreffende lidstaat hanteren in het kader van de definitie van wanbetaling in bijlage VII, deel 4, punt 44, dit aantal voor vorderingen op dergelijke tegenpartijen die in dit land gevestigd zijn. Dit aantal bedraagt minimaal 90 dagen en kan afhankelijk van de lokale omstandigheden oplopen tot 180 dagen. Voor vorderingen op dergelijke tegenpartijen die gevestigd zijn in een andere lidstaat, ligt het aantal door de bevoegde autoriteiten vastgestelde achterstallige dagen niet hoger dan het door de bevoegde autoriteit van die andere lidstaat vastgestelde aantal. Artikel 155 Tot 31 december 2012 mogen de lidstaten bij kredietinstellingen waarin de indicator voor de business line handel en verkoop ("trading and sales") alleen al goed is voor ten minste 50% van de som van alle indicatoren die op basis van bijlage X, deel 2, punten 1 tot en met 4, voor de verschillende business lines worden berekend, een percentage van 15% toepassen op de business line "handel en verkoop". HOOFDSTUK 2 SLOTBEPALINGEN Artikel 156 De Commissie onderzoekt in samenwerking met de lidstaten en rekening houdende met de bijdrage van de Europese Centrale Bank op gezette tijden of de onderhavige richtlijn als zodanig in combinatie met Richtlijn 2006/.../EG (30) , van grote invloed is op de conjuncturele cyclus, en gaat in het licht van dat onderzoek na of maatregelen om dit te verhelpen gerechtvaardigd zijn. Op basis van deze analyse en rekening houdende met de bijdrage van de Europese Centrale Bank stelt zij om de twee jaar een verslag op, dat zo nodig vergezeld van passende voorstellen wordt ingediend bij het Europees Parlement en de Raad. Aan bijdragen van de zijde van kredietnemers en -gevers moet bij de opstelling van het verslag voldoende aandacht worden besteed. De Commissie voert uiterlijk op 1 januari 2012 een onderzoek uit en legt een verslag voor over de toepassing van deze richtlijn, met speciale aandacht voor alle aspecten van de artikelen 68 tot en met 73, artikel 80, lid 7, artikel 80, lid 8 en artikel 129, en legt dit verslag voor aan het Europees Parlement en de Raad, samen met eventuele passende voorstellen. Artikel 157 1. De lidstaten dienen uiterlijk op 31 december 2006 de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken die nodig zijn om te voldoen aan de artikelen 4, 22, 57, 61 tot en met 64, 66, 68 tot en met 106, 108, 110 tot en met 115, 117 tot en met 119, 123 tot en met 127, 129 tot en met 132, 133, 136, 144 tot en met 149, en 152 tot en met 155 en de bijlagen II, III, en V tot en met XII. Zij delen de Commissie die bepalingen onverwijld mede, alsmede een concordantietabel ter weergave van het verband tussen die bepalingen en deze richtlijn toe. Onverminderd lid 3 passen de lidstaten die bepalingen vanaf 1 januari 2007 toe. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. In de bepalingen wordt tevens vermeld dat verwijzingen in bestaande wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen naar de bij deze richtlijn ingetrokken richtlijn(en), gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn. De regels voor deze verwijzing en de formulering van deze vermelding worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 3. De lidstaten passen de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die nodig zijn om te voldoen aan artikel 87, lid 9, en artikel 105 vanaf 1 januari 2008 (een eerdere datum is niet toegestaan) toe. Artikel 158 1. Richtlijn 2000/12/EG, zoals gewijzigd bij de in bijlage XIII, deel A, genoemde richtlijnen, wordt ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten wat betreft de in bijlage XIII, deel B, opgenomen termijnen voor de omzetting van de richtlijnen in nationaal recht. 2. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijnen gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de in bijlage XIV opgenomen concordantietabel. Artikel 159 Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 160 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I LIJST VAN WERKZAAMHEDEN DIE ONDER DE WEDERZIJDSE ERKENNING VALLEN 1. In ontvangst nemen van deposito's en andere terugbetaalbare gelden 2. Verstrekken van leningen, waaronder consumptieve kredieten, hypotheekleningen, factoring (met of zonder regres), financiering van commerciële transacties (voorschotten hierbij inbegrepen) 3. Leasing 4. Betalingsverrichtingen 5. Uitgifte en beheer van betaalmiddelen (bijvoorbeeld creditcards, reischeques en kredietbrieven) 6. Verlenen van garanties en het stellen van borgtochten 7. Handelingen voor eigen rekening van de instelling of voor rekening van de cliënten, met betrekking tot: 8. Deelneming aan effectenemissies en dienstverrichting in verband daarmee 9. Advisering aan ondernemingen inzake kapitaalstructuur, bedrijfsstrategie en daarmee samenhangende aangelegenheden, alsmede advisering en dienstverrichtingen op het gebied van fusie en overname van ondernemingen 10. Bemiddeling op interbankmarkten 11. Vermogensbeheer en -advisering 12. Bewaarneming en beheer van effecten 13. Commerciële inlichtingen 14. Verhuur van safes Wanneer wordt verwezen naar de financiële instrumenten genoemd in Deel C van Bijlage I van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten (31) vallen de diensten en activiteiten genoemd in Deel A en Deel B van Bijlage I van die richtlijn onder de wederzijdse erkenning overeenkomstig die richtlijn. BIJLAGE II INDELING VAN POSTEN BUITEN DE BALANSTELLING Volledig risico: – Garanties met het karakter van kredietvervangingen – Kredietderivaten – Accepten – Endossementen van wissels die niet de handtekening van andere kredietinstellingen dragen – Transacties met regres – Onherroepelijke "stand by"-accreditieven met het karakter van kredietvervangingen – Activa aangekocht onder overeenkomsten betreffende koop op termijn zonder rugdekking – Deposito's in de vorm van tussenswaps ("forward forward deposits") – Onbetaald deel van niet volgestorte aandelen en effecten – Overeenkomsten inzake cessie en retrocessie van activa in de zin van artikel 12, leden 3 en 5, van Richtlijn 86/635/EEG, en – Overige posten met een volledig risico Middelgroot risico: – Verstrekte en geconfirmeerde documentaire kredieten (zie ook "Middelgroot/laag risico") – Garanties en borgtochten (met inbegrip van inschrijvings- en uitvoeringsgaranties alsmede douane- en belastinggaranties) en garanties die niet het karakter van kredietvervangingen hebben – Onherroepelijke "stand by"-accreditieven die niet het karakter van kredietvervangingen hebben – Niet opgenomen kredietfaciliteiten (overeenkomsten tot het verstrekken van leningen, het aankopen van effecten, het verschaffen van garanties of acceptfaciliteiten) met een oorspronkelijke looptijd van meer dan een jaar – Note issuance facilities (NIF's) en Revolving underwriting facilities (RUF's), en – Overige posten met een middelgroot risico waarvan de Commissie in kennis is gesteld Middelgroot/laag risico: – Documentaire kredieten met de onderliggende zendingen als zekerheid en andere zelfliquiderende transacties – Niet opgenomen kredietfaciliteiten (overeenkomsten tot het verstrekken van leningen, het aankopen van effecten, het verschaffen van garanties of acceptfaciliteiten) met een oorspronkelijke looptijd van een jaar of korter die niet te allen tijde onvoorwaardelijk zonder opzegtermijn kunnen worden opgezegd of waarvoor niet expliciet is bepaald dat zij te allen tijde automatisch kunnen worden opgezegd op grond van de verminderde kredietwaardigheid van de debiteur, en – Overige posten met een middelgroot/laag risico waarvan de Commissie in kennis is gesteld Laag risico: – Niet opgenomen kredietfaciliteiten (overeenkomsten tot het verstrekken van leningen, het aankopen van effecten, het verschaffen van garanties of acceptfaciliteiten) die te allen tijde onvoorwaardelijk zonder opzegtermijn kunnen worden opgezegd of waarvoor expliciet is bepaald dat zij te allen tijde automatisch kunnen worden opgezegd op grond van de verminderde kredietwaardigheid van de debiteur Aan particulieren en kleine partijen toegekende kredietlijnen kunnen als onvoorwaardelijk opzegbaar worden beschouwd als de kredietinstelling deze op grond van de voorwaarden, maar wel met volledige inachtneming van hetgeen in het kader van de consumentenbeschermings- en daarmee samenhangende wetgeving is toegestaan, mag opzeggen, en – Overige posten met een laag risico waarvan de Commissie in kennis is gesteld. BIJLAGE III BEHANDELING VAN HET TEGENPARTIJKREDIETRISICO VAN AFGELEIDE INSTRUMENTEN, REPO'S, OPGENOMEN OF VERSTREKTE EFFECTEN- OF GRONDSTOFFENLENINGEN, TRANSACTIES MET AFWIKKELING OP LANGE TERMIJN EN MARGELENINGSTRANSACTIES Deel 1: Definities Voor de toepassing van deze bijlage gelden de onderstaande definities. Algemene termen Transactietypen Samenstel van verrekenbare transacties, samenstel van afdekkingsinstrumenten en daarmee verband houdende termen 13. Voor de toepassing van deel 5 is de actuele marktwaarde (current market value - CMV) de netto marktwaarde van de portefeuille van transacties binnen het samenstel van verrekenbare transacties met de tegenpartij. Bij de berekening van de CMV worden zowel positieve als negatieve marktwaarden gebruikt. Verdelingen Metingen van posities en aanpassingen 19. Een maximumpositie is een hoog percentiel van de verdeling van posities op een bepaalde datum in de toekomst vóór de vervaldatum van de langstlopende transactie van het samenstel van verrekenbare transacties. Met het CCR samenhangende risico's Deel 2: Keuze van de methode 1. De leden 2 tot 7 in acht nemend , bepalen de kredietinstellingen de positiewaarde die voortvloeit uit de in bijlage IV vermelde contracten aan de hand van een van de in de delen 3 tot en met 6 beschreven methoden. Kredietinstellingen die niet in aanmerking komen voor de behandeling overeenkomstig artikel 18, lid 2, van Richtlijn 2006/.../EG (32) , mogen de in deel 4 beschreven methode niet toepassen. Kredietinstellingen mogen de in deel 4 beschreven methode niet gebruiken voor de bepaling van de waarde van de vorderingen voor contracten die worden vermeld in bijlage IV, punt 3. Het gecombineerde gebruik van de in de delen 3 tot en met 6 beschreven methoden is toegestaan op permanente basis binnen eenzelfde groep maar niet binnen eenzelfde rechtspersoon. Het gecombineerde gebruik van de in delen 3 en 5 beschreven methoden binnen een rechtspersoon is toegestaan indien één van deze methoden wordt gebruikt voor de in deel 5, punt 19 beschreven gevallen. 2. Mits de bevoegde autoriteiten daarmee instemmen, mogen kredietinstellingen voor de bepaling van de positiewaarde voor: gebruik maken van de in deel 6 beschreven interne-modellenmethode. 3. Wanneer een kredietinstelling protectie in de vorm van een kredietderivaat koopt ter afdekking van een positie in de niet-handelsportefeuille of van een CCR-vordering, mag zij haar kapitaalvereiste voor het afgedekte activum berekenen overeenkomstig bijlage VIII, deel 3, punten 83 tot en met 92, of, mits de bevoegde autoriteiten daarmee instemmen, overeenkomstig bijlage VII, deel 1, punt 4 dan wel bijlage VII, deel 4, punten 96 tot en met 104. In deze gevallen wordt de positiewaarde voor het CCR voor dergelijke kredietderivaten op nul bepaald. 4. De positiewaarde van CCR afkomstig uit de verkochte kredietverzuimswaps in de niet-handelsportefeuille wordt, indien deze worden behandeld als door de kredietinstelling verleende kredietprotectie en een kapitaaleis voor kredietrisico geldt voor het volle nominale bedrag, bepaald op nul. 5. Volgens alle in de delen 3 tot en met 6 uiteengezette methoden is de positiewaarde voor een bepaalde tegenpartij gelijk aan de som van de positiewaarden die worden berekend voor ieder samenstel van verrekenbare transacties met die tegenpartij. 6. Een positiewaarde van nul voor CCR kan worden toegekend aan derivatieve contracten of repo's, opgenomen of verstrekte effecten- of grondstoffenleningen, transacties met afwikkeling op lange termijn, margeleningstransacties die uitstaan bij een centrale tegenpartij en die door deze centrale tegenpartij niet zijn verworpen. Voorts kan een positiewaarde van nul worden toegekend aan kredietrisicovorderingen ten aanzien van centrale tegenpartijen die voortkomen uit derivatieve contracten, repo's, opgenomen of verstrekte effecten- of grondstoffenleningen, transacties met afwikkeling op lange termijn en margeleningstransacties of andere vorderingen, zoals bepaald door de bevoegde autoriteiten, die de kredietinstelling heeft uitstaan bij de centrale tegenpartij. Voor de CCR-vorderingen van de centrale tegenpartij met alle deelnemers aan haar regelingen worden op dagelijkse basis volledig zekerheden gesteld. 7. Vorderingen die voortkomen uit transacties met afwikkeling op lange termijn kunnen worden berekend met gebruikmaking van de methoden die worden uiteengezet in de delen 3 tot en met 6, ongeacht de methode die is gekozen voor de behandeling van OTC-derivaten en repo's, opgenomen of verstrekte effecten- of grondstoffenleningen en margeleningstransacties. Bij de berekening van kapitaaleisen voor transacties met afwikkeling op lange termijn kunnen kredietinstellingen die de benadering overeenkomstig de artikelen 84 tot 89 toepassen, op permanente basis en ongeacht het belang van dergelijke posities, de risicoweging volgens de benadering overeenkomstig de artikelen 78 tot 83 gebruiken. 8. Voor de methoden vermeld in delen 3 en 4 geldt dat de toezichthoudende autoriteiten ervoor moeten zorgen dat de in aanmerking te nemen nominale waarde een geschikte maatstaf is voor het risico dat aan het contract verbonden is. Indien bijvoorbeeld in het contract een vermenigvuldiging van de kasstromen bepaald is, moet de nominale waarde worden aangepast om rekening te houden met de gevolgen van deze vermenigvuldiging voor de risicostructuur van het betrokken contract. Deel 3: Methode gebaseerd op de waardering tegen marktwaarde Stap a): voor het toekennen van de actuele marktwaarde aan de contracten ("market to market") wordt de actuele vervangingswaarde van alle contracten met een positieve waarde verkregen. Stap b): teneinde een waarde te bepalen voor de potentiële toekomstige kredietvordering, wordt, met uitzondering van op één valuta betrekking hebbende "floating floating-renteswaps" waarvoor alleen de vervangingskosten worden berekend, het totaal van de theoretische hoofdsommen of de onderliggende waarden vermenigvuldigd met de in tabel 1 genoemde percentages: TABEL 1 (33) (34) Resterende looptijd (35) Rentecon-tracten Contracten die betrekking hebben op wisselkoersen of goud Contracten die betrekking hebben op aandelen Contracten die betrekking hebben op andere edele metalen dan goud Contracten die betrekking hebben op andere grondstoffen dan edele metalen Eén jaar of korter 0% 1% 6% 7% 10% Langer dan één jaar doch niet langer dan vijf jaar 0,5% 5% 8% 7% 12% Langer dan vijf jaar 1,5% 7,5% 10% 8% 15% Om de potentiële toekomstige kredietpositie volgens stap b) te berekenen, kunnen de bevoegde autoriteiten kredietinstellingen toestaan dat de percentages van tabel 2 worden toegepast in plaats van die van tabel 1, op voorwaarde dat de instellingen voor contracten betreffende andere grondstoffen dan goud in de zin van bijlage IV, punt 3, van deze richtlijn gebruikmaken van de mogelijkheid van bijlage VI, punt 21, van Richtlijn 2006/.../EG (36) : TABEL 2 Resterende looptijd Edele metalen (behalve goud) Onedele metalen Niet-duurzame (landbouw)pro-ducten ("softs") Overige, inclusief energieproducten Eén jaar of korter 2% 2,5% 3% 4% Langer dan één jaar doch niet langer dan vijf jaar 5% 4% 5% 6% Langer dan vijf jaar 7,5% 8% 9% 10% Stap c): de som van de actuele vervangingswaarde en de potentiële toekomstige kredietvordering is de waarde van de post. Deel 4: Oorspronkelijke vorderingsmethode Stap a): de theoretische hoofdsommen van ieder instrument worden vermenigvuldigd met de in tabel 3 genoemde percentages: TABEL 3 Oorspronkelijke looptijd (37) Rentecontracten Contracten die betrekking hebben op wisselkoersen of goud Eén jaar of korter 0,5% 2% Langer dan één jaar doch niet langer dan twee jaar 1% 5% Verhoging voor ieder jaar extra 1% 3% Stap b): de aldus verkregen oorspronkelijke vordering is de waarde van de post. Deel 5: Gestandaardiseerde methode 1. De gestandaardiseerde methode (SM) mag uitsluitend worden gebruikt voor OTC-derivaten en transacties met afwikkeling op lange termijn. De waarde van de post wordt afzonderlijk berekend voor elk samenstel van verrekenbare transacties. Zij wordt als volgt bepaald, zonder inaanmerkingneming van zekerheden: waarde van de post = waarbij: CMV = de actuele marktwaarde van de portefeuille van transacties binnen het samenstel van verrekenbare transacties met de tegenpartij, d.i. waarbij waarbij: CMVi = aan de actuele marktwaarde van transactie i; CMC = de actuele marktwaarde van de zekerheid die aan het samenstel van verrekenbare transacties is toegewezen. Dat is waarbij waarbij CMCl = de actuele marktwaarde van zekerheid l; i = de index die verwijst naar de transactie; l = de index die verwijst naar de zekerheid; j = de index die verwijst naar de categorie waartoe het samenstel van afdekkingsinstrumenten behoort. Deze samenstellen van afdekkingsinstrumenten stemmen overeen met risicofactoren waarvoor de risicoposities met een tegengesteld teken kunnen worden gesaldeerd zodat een netto risicopositie wordt verkregen waarop vervolgens de meting van de positie wordt gebaseerd; RPTij = de uit transactie i voortvloeiende risicopositie met betrekking tot samenstel van afdekkingsinstrumenten j; RPClj = de uit zekerheid l voortvloeiende risicopositie met betrekking tot samenstel van afdekkingsinstrumenten j; CCRMj = de CCR-vermenigvuldigingsfactor van tabel 5 met betrekking tot het samenstel van afdekkingsinstrumenten j β = 1.4 Zekerheden die van een tegenpartij worden ontvangen, hebben een positief teken; zekerheden die een tegenpartij worden verleend, hebben een negatief teken. Zekerheden die voor deze methode worden erkend, vallen onder de zekerheden die gegeven kunnen worden in het kader van bijlage VIII, deel 1, punt 11 van deze richtlijn en bijlage II, punt 9 van Richtlijn 2006/.../EG (38) . 2. Wanneer een transactie met een lineair risicoprofiel die op een OTC-derivaat betrekking heeft, voorziet in de levering van een financieel instrument tegen betaling, dan wordt de betaling het betalingsgedeelte (payment leg) genoemd. Transacties die voorzien in de ruil van twee betalingen bestaan uit twee betalingsgedeelten. De betalingsgedeelten bestaan uit contractueel overeengekomen brutobetalingen, met inbegrip van het nominale bedrag van de transactie. Kredietinstellingen mogen voorbijgaan aan het renterisico van betalingsgedeelten met een resterende looptijd van minder dan één jaar ten behoeve van de volgende berekeningen. Kredietinstellingen mogen transacties die bestaan uit twee betalingsgedeelten die luiden in dezelfde valuta, zoals renteswaps, als een enkele transactie beschouwen. De procedure voor betalingsgedeelten geldt voor de transactie. 3. Transacties met een lineair risicoprofiel waarbij aandelen (met inbegrip van aandelenindexen), goud, andere edele metalen of andere grondstoffen als onderliggend financieel instrument fungeren, worden gekoppeld aan een risicopositie in het desbetreffende aandeel (of de desbetreffende aandelenindex) of de desbetreffende grondstof (met inbegrip van goud en andere edele metalen) en een renterisicopositie voor het betalingsgedeelte. Indien het betalingsgedeelte in een buitenlandse valuta luidt, wordt dit bovendien gekoppeld aan een risicopositie in de desbetreffende valuta. 4. Transacties met een lineair risicoprofiel waarbij een schuldinstrument als het onderliggende instrument fungeert, worden gekoppeld aan een renterisicopositie voor het schuldinstrument en aan een andere renterisicopositie voor het betalingsgedeelte. Bij transacties met een lineair risicoprofiel die voorzien in de ruil van twee betalingen (met inbegrip van valutatermijntransacties), wordt elk van beide betalingsgedeelten aan een renterisicopositie gekoppeld. Indien het onderliggende schuldinstrument in een buitenlandse valuta luidt, wordt het schuldinstrument gekoppeld aan een risicopositie in de desbetreffende valuta. Indien een betalingsgedeelte in een buitenlandse valuta luidt, wordt ook dit aan een risicopositie in de desbetreffende valuta gekoppeld. Aan de post die uit een valutabasisswap voortvloeit, wordt een waarde van nul toegekend. 5. Behalve voor schuldinstrumenten is de omvang van een risicopositie die voortvloeit uit een transactie met een lineair risicoprofiel gelijk aan de effectieve nominale waarde (marktprijs maal hoeveelheid) van de onderliggende financiële instrumenten (met inbegrip van grondstoffen) omgerekend in de nationale munteenheid van de kredietinstelling. 6. Voor schuldinstrumenten en betalingsgedeelten is de omvang van de risicopositie gelijk aan de effectieve nominale waarde van de uitstaande brutobetalingen (inclusief het nominale bedrag) omgerekend in de nationale munteenheid van de kredietinstelling, vermenigvuldigd met de gewijzigde duur van respectievelijk het schuldinstrument of het betalingsgedeelte. 7. De omvang van een risicopositie die voortvloeit uit een kredietverzuimswap is de nominale waarde van het als referentie fungerende schuldinstrument vermenigvuldigd met de resterende looptijd van de kredietverzuimswap. 8. De omvang van een risicopositie die voortvloeit uit een OTC-derivaat met een niet-lineair risicoprofiel (met inbegrip van opties en swaptions), is gelijk aan het delta-equivalent van de effectieve nominale waarde van het onderliggende financiële instrument van de transactie, behalve indien het gaat om een onderliggend schuldinstrument. 9. De omvang van een risicopositie die voortvloeit uit een OTC-derivaat met een niet-lineair risicoprofiel (met inbegrip van opties en swaptions) waarvan de onderliggende waarde een schuldinstrument of een betalingsgedeelte is, is gelijk aan het delta-equivalent van de effectieve nominale waarde van het financiële instrument of het betalingsgedeelte vermenigvuldigd met de gewijzigde looptijd van respectievelijk het schuldinstrument of het betalingsgedeelte. 10. Voor de vaststelling van risicoposities worden van een tegenpartij ontvangen zekerheden behandeld als een claim op de tegenpartij krachtens een derivatencontract (lange afwikkelingsduur) die vandaag vervalt, terwijl uitgegeven zekerheden behandeld worden als een verplichting aan de tegenpartij (kortlopende afwikkelingsduur), die vandaag komt te vervallen. 11. Kredietinstellingen mogen de volgende formules gebruiken om de omvang en het teken van een risicopositie te bepalen: voor alle andere instrumenten dan schuldinstrumenten: effectieve nominale waarde, of deltaequivalent nominale waarde = waarbij Pref = waarde van het onderliggend instrument uitgedrukt in de referentievaluta; V = waarde van het financieel instrument (in het geval van een optie: prijs van de optie; in het geval van een transactie met een lineair risicoprofiel: waarde van het onderliggend instrument zelf); p = waarde van het onderliggend instrument, uitgedrukt in dezelfde valuta als V; voor schuldinstrumenten en de betalingsgedeelden van alle transacties: effectieve nominale waarde vermenigvuldigd met de aangepaste duur, of deltaequivalent in theoretische waarde, vermenigvuldigd met de aangepaste duur waarbij: V = waarde van het financieel instrument (in het geval van een optie: prijs van de optie; in het geval van een transactie met een lineair risicoprofiel: respectievelijk waarde van het onderliggend instrument zelf of van het betalingsgedeelte); r = renteniveau. Als V wordt uitgedrukt in een andere valuta dan de referentievaluta, moet het derivaat worden omgezet in de referentievaluta door vermenigvuldiging met de relevante wisselkoers. 12. De risicoposities worden gegroepeerd in samenstellen van afdekkingsinstrumenten. Voor elk samenstel van afdekkingsinstrumenten wordt de netto risicopositie (d.i. het absolute bedrag van de som van de resulterende risicoposities) berekend, en weergegeven door: in de formules zoals bedoeld in punt 1. 13. Voor rentetariefrisicoposities die voortvloeien uit gelddeposito's die van een tegenpartij als zekerheid zijn ontvangen, uit betalingsgedeelten en onderliggende schuldinstrumenten, waarop volgens tabel 1 van bijlage I bij Richtlijn 2006/.../EG (39) een kapitaalvereiste van ten hoogste 1,60% van toepassing is, zijn er zes samenstellen van afdekkingsinstrumenten voor elke valuta, zoals geschetst in tabel 4 hieronder. Samenstellen van afdekkingsinstrumenten worden gedefinieerd door middel van een combinatie van de criteria "looptijd" en "referentierentetarieven". Tabel 4 Rentetarieven waarvoor rente op overheidspapier als referentierentetarief fungeert Rentetarieven waarvoor rente op niet-overheidspapier als referentierentetarief fungeert Looptijd Looptijd Looptijd 1 – 5 jaar 1 – 5 jaar 14. Voor rentetariefrisicoposities die voortvloeien uit onderliggende schuldinstrumenten of betalingsgedeelten en waarvan het rentetarief gekoppeld is aan een referentierentetarief dat een algemeen marktrenteniveau weerspiegelt, is de resterende looptijd gelijk aan de duur van het tijdsinterval tot de volgende aanpassing van het rentetarief. In alle overige gevallen is hij gelijk aan de resterende looptijd van het onderliggende schuldinstrument of, in het geval van een betalingsgedeelte, de resterende looptijd van de transactie. 15. Er is één samenstel van afdekkingsinstrumenten voor elke uitgevende instelling van een referentieschuldinstrument dat als onderliggende waarde van een kredietverzuimswap fungeert. 16. Voor rentetariefrisicoposities die voortvloeien uit gelddeposito's die bij een tegenpartij als zekerheid worden ondergebracht, wanneer deze tegenpartij geen schuldverplichtingen van een laag specifiek risico en uit onderliggende schuldinstrumenten heeft, waarop volgens tabel 1 van bijlage I bij Richtlijn 2006/.../EG (40) een kapitaalvereiste van meer dan 1,60% van toepassing is, is er een samenstel van afdekkingsinstrumenten voor elke uitgevende instelling. Wanneer een betalingsgedeelte is geënt op zulk een schuldinstrument, is er eveneens één samenstel van afdekkingsinstrumenten voor elke uitgevende instelling van het referentieschuldinstrument. Kredietinstellingen mogen risicoposities die voortvloeien uit schuldinstrumenten van een bepaalde uitgevende instelling of uit referentieschuldinstrumenten van dezelfde uitgevende instelling waarop betalingsgedeelten zijn geënt of welke als onderliggende waarde van een kredietverzuimswap fungeren, in hetzelfde samenstel van afdekkingsinstrumenten onderbrengen. 17. Andere onderliggende financiële instrumenten dan schuldinstrumenten worden alleen in dezelfde respectieve samenstellen van afdekkingsinstrumenten ondergebracht indien het identieke of vergelijkbare instrumenten betreft. In alle andere gevallen worden zij in afzonderlijke samenstellen van afdekkingsinstrumenten ondergebracht. De vergelijkbaarheid van de instrumenten wordt als volgt vastgesteld: 18. De CCR-vermenigvuldigingsfactoren (CCR multipliers - CCRM) voor de verschillende categorieën van samenstellen van afdekkingsinstrumenten worden in tabel 5 aangegeven: Tabel 5 Categorieën van samenstellen van afdekkingsinstrumenten CCRM 1. Rentetarieven 0,2% 2. Rentetarieven voor risicoposities die voortvloeien uit een referentieschuldinstrument dat als onderliggende waarde van een kredietverzuimswap fungeert en waarop volgens tabel 1 van bijlage I bij Richtlijn 2006/.../EG (41) een kapitaalvereiste van ten hoogste 1,60% van toepassing is 0,3% 3. Rentetarieven voor risicoposities die voortvloeien uit een schuldinstrument of een referentieschuldinstrument waarop volgens tabel 1 van bijlage I bij Richtlijn 2006/.../EG * een kapitaalvereiste van meer dan 1,60% van toepassing is 0,6% 4. Wisselkoersen 2,5% 5. Elektrische energie 4% 6. Goud 5% 7. Aandelen 7% 8. Edele metalen (met uitzondering van goud) 8,5% 9. Andere grondstoffen (exclusief edele metalen en elektrische energie) 10% 10. Tot geen enkele van de bovengenoemde categorieën behorende onderliggende instrumenten van OTC-derivaten 10% Onderliggende instrumenten van OTC-derivaten als bedoeld in punt 10 van tabel 5 worden in afzonderlijke samenstellen van afdekkingsinstrumenten ondergebracht, waarbij elk verschillend onderliggend financieel instrument in een apart samenstel wordt ondergebracht. 19. Er kunnen transacties met een niet-lineair risicoprofiel voorkomen waarvoor de kredietinstelling geen delta of, in het geval waarin schuldinstrumenten of betalingsgedeelten als onderliggende waarde fungeren, geen gewijzigde duur kan bepalen met behulp van een instrumentmodel dat door de bevoegde autoriteiten is goedgekeurd voor de bepaling van de minimumkapitaalvereisten voor het marktrisico. In dergelijke gevallen worden de omvang van de risicoposities en de toe te passen CCRMj's op conservatieve wijze door de bevoegde autoriteiten bepaald. In andere gevallen kunnen de bevoegde autoriteiten het gebruik van de methode van deel 3 vereisen. Verrekening wordt niet in aanmerking genomen, d.w.z. de waarde van de positie wordt bepaald alsof er een verrekening bestaat die uitsluitend de individuele transactie behelst. 20. Een kredietinstelling beschikt over interne procedures om te verifiëren of een transactie valt onder in rechte afdwingbare verrekeningsovereenkomst die aan de toepasselijke vereisten van deel 7 voldoet, voordat zij de desbetreffende transactie in het samenstel van verrekenbare transacties opneemt. 21. Een kredietinstelling die gebruik maakt van zekerheden om haar CCR te verminderen, beschikt over interne procedures om te verifiëren of een zekerheid aan de rechtszekerheidsnormen van bijlage VIII voldoet voordat zij het effect van de desbetreffende zekerheid in haar berekeningen meeneemt. Deel 6: Interne-modellenmethode 1. Als de bevoegde autoriteiten daarvoor toestemming verlenen, mag een kredietinstelling interne-modelmethoden (IMM) gebruiken om de waarde van de post te berekenen voor de in deel 2, punt 2, onder (i) bedoelde transacties, of voor de in deel 2, punt 2, onder (ii), (iii) en (iv), bedoelde transacties of voor de in deel 2, punt 2, onder (i) tot en met (iv), bedoelde transacties. In elk van deze gevallen mogen ook de in deel 2, punt 2, onder (v) bedoelde transacties worden opgenomen. In afwijking van het bepaalde in deel 2, punt 1, tweede alinea, mogen kredietinstellingen besluiten deze methode niet toe te passen op posten die in omvang en risico te verwaarlozen zijn. Om de IMM toe te passen voldoet een kredietinstelling aan de in dit deel vermelde vereisten. 2. Als de bevoegde autoriteiten daarvoor toestemming verlenen, mogen de IMM stapsgewijze voor verschillende soorten transacties worden toegepast en gedurende deze periode mag een kredietinstelling de in deel 3 of deel 5 bedoelde methoden gebruiken. In afwijking van het bepaalde in de rest van dit deel hoeven kredietinstellingen geen gebruik te maken van een bepaald soort model. 3. Voor alle afgeleide OTC-transacties en lange settlementstransacties waarvoor een kredietinstelling geen toestemming heeft ontvangen om de IMM te gebruiken, gebruikt zij de in deel 3 of deel 5 bedoelde methoden. Het gecombineerde gebruik van beide methoden is toegestaan op permanente basis binnen een groep. Het gecombineerde gebruik van beide methoden binnen een rechtspersoon is slechts toegestaan wanneer een van de methoden wordt gebruikt voor de in deel 5, punt 19 uiteengezette gevallen. 4. Kredietinstellingen die toestmming hebben gekregen om de IMM te gebruiken, keren niet terug tot het gebruik van de in deel 3 of deel 5 bedoelde methoden behalve voor een aangetoonde goede zaak en afhankelijk van toestemming van de bevoegde autoriteiten. Wanneer een kredietinstelling niet langer voldoet aan de in dit deel vastgestelde vereisten, dient zij hetzij bij de bevoegde autoriteit een plan in voor de tijdige hernieuwde naleving of toont zij aan dat de gevolgen van niet-naleving te verwaarlozen zijn. Waarde van de post 5. De waarde van de post wordt gemeten op het niveau van het samenstel van verrekenbare transacties. Het model specificeert de prognoseverdeling voor veranderingen in de marktwaarde van het samenstel van verrekenbare transacties welke toe te schrijven zijn aan veranderingen in marktvariabelen zoals rentetarieven, wisselkoersen enz. Vervolgens berekent het model de waarde van de uit het samenstel van verrekenbare transacties voortvloeiende post in het licht van de veranderingen in de marktvariabelen op elke datum in de toekomst. In het geval van tegenpartijen met margeverplichtingen kan het model ook met toekomstige overdrachten van zekerheden rekening houden. 6. Kredietinstellingen mogen een erkende financiële zekerheid, zoals bedoeld in bijlage VIII, deel 1, punt 11 van deze richtlijn en bijlage II, punt 9 van Richtlijn 2006/.../EG (42) opnemen in hun prognoseverdeling voor veranderingen in de marktwaarde van het samenstel van verrekenbare transacties, indien wordt voldaan aan de kwantitatieve, kwalitatieve en gegevensvereisten voor de IMM voor wat betreft de zekerheid. 7. De waarde van de post wordt berekend als het product van alfa en de effectieve verwachte positieve positie (effectieve EPE): Waarde van de post = α × effectieve EPE waarbij: alfa (α) gelijk is aan 1,4, al kunnen toezichthouders een hogere α verlangen, en de effectieve EPE wordt berekend door de verwachte positie (EEt) te ramen als de gemiddelde positie op een toekomstige datum t, waarbij het gemiddelde wordt genomen van mogelijke toekomstige waarden van relevante marktrisicofactoren. Het interne model raamt EE op een reeks toekomstige data t1, t2, t3… 8. De effectieve EE's worden recursief berekend op de volgende wijze: Effectieve EEtk = max(effectieve EEtk-1; EEtk) waarbij: de actuele datum aangeduid wordt als t0 en de effectieve EEt0 gelijk is aan de actuele positie. 9. Hierbij is de effectieve EPE gelijk aan de gemiddelde effectieve EE tijdens de eerste vijf jaar van de toekomstige positie. Indien alle contracten binnen het samenstel van verrekenbare transacties over minder dan een jaar vervallen, is de EPE het gemiddelde van de EE totdat alle contracten vervallen die tot het samenstel van verrekenbare transacties behoren. De effectieve EPE wordt berekend als het gewogen gemiddelde van de effectieve EE's: waarbij: de gewichten Δtk = tk – tk-1 het mogelijk maken om rekening te houden met het geval waarin de toekomstige positie wordt berekend op data die niet gelijk verdeeld zijn in de tijd. 10. De verwachte positie of de maximumpositie wordt berekend op basis van een verdeling van posities welke met de mogelijke abnormaliteit van de verdeling van de posities rekening houdt. 11. Kredietinstellingen mogen een berekening gebruiken die conservatiever is dan het product van α en de effectieve EPE voor elke tegenpartij dat wordt berekend volgens bovenstaande vergelijking. 12. In afwijking van punt 7 mogen de bevoegde autoriteiten kredietinstellingen toestaan eigen ramingen van α te hanteren, waarbij α ten minste 1,2 bedraagt en gelijk is aan de verhouding tussen het economische kapitaal dat wordt verkregen na uitvoering van een volledige simulatie aan de hand van de posities op alle tegenpartijen (teller) en het op basis van de EPE berekende economische kapitaal (noemer). In de noemer wordt de EPE gebruikt alsof het een vast uitstaand leningsbedrag betreft. Kredietinstellingen tonen aan dat bij hun interne ramingen van α in de teller rekening wordt gehouden met materiële bronnen van stochastische afhankelijkheid na de verdeling van de marktwaarden van de transacties of van de portefeuilles van transacties over de tegenpartijen. Bij de interne ramingen van α wordt rekening gehouden met de granulariteit van de portefeuilles. 13. Een kredietinstelling zorgt ervoor dat de teller en de noemer van α op consequente wijze worden berekend wat de modelleringsmethode, de parameterspecificaties en de portefeuillesamenstelling betreft. De gevolgde benadering berust op de door de kredietinstelling gevolgde interne benadering ten aanzien van het kapitaal, is goed gedocumenteerd en is tevens aan onafhankelijke validatie onderworpen. Voorts onderwerpen kredietinstellingen hun ramingen ten minste om de drie maanden aan een nieuw onderzoek. Dit onderzoek vindt veelvuldiger plaats wanneer de samenstelling van de portefeuille varieert in de tijd. Kredietinstellingen evalueren tevens het modelrisico. 14. Indien van toepassing, moeten de volatiliteiten en correlaties van de marktrisicofactoren die bij de gezamenlijke simulatie van het markt- en kredietrisico worden gebruikt, worden bepaald aan de hand van de kredietrisicofactor om de mogelijke toename van de volatiliteit of de correlatie in een economische baisse tot uiting te laten komen. 15. Indien het samenstel van verrekenbare transacties aan een margeovereenkomst onderworpen is, maken kredietinstellingen gebruik van een van de volgende EPE-metingen: Minimumvereisten voor EPE-modellen 16. Het EPE-model van een kredietinstelling voldoet aan de operationele vereisten, zoals bedoeld in de punten 17 tot en met 41. CCR-beheersing 17. De kredietinstelling heeft een controleafdeling die belast is met het ontwerpen en implementeren van haar CCR-beheersysteem, met inbegrip van de initiële en doorlopende validatie van het model. Deze afdeling controleert de integriteit van de inputgegevens. Tevens dient zij rapporten op te stellen en te analyseren die betrekking hebben op de uitkomsten van het risicometingsmodel en waarin onder meer de relatie tussen risicometingen en krediet- en transactielimieten wordt beoordeeld. Deze afdeling is onafhankelijk van de afdelingen die verantwoordelijk zijn voor de uitwerking, de vernieuwing en het verhandelen van vorderingen, staat niet bloot aan ongewenste invloeden, beschikt over voldoende en geschikt personeel en rapporteert rechtstreeks aan de hoogste leiding van de kredietinstelling. De werkzaamheden van deze afdeling zijn in hoge mate in het dagelijkse kredietrisicobeheerproces van de kredietinstelling geïntegreerd. De output ervan moet dan ook een geïntegreerd onderdeel vormen van het proces van de planning, bewaking en beheersing van het krediet- en algemene risicoprofiel van de kredietinstelling. 18. De gedragslijnen, procedures en systemen van de kredietinstelling voor het CCR-beheer zijn solide qua concept en worden op integere wijze toegepast. Een solide CCR-managementkader omvat de vaststelling, de meting, het beheer, de goedkeuring en de interne rapportage van het CCR. 19. De gedragslijnen van de kredietinstelling op het gebied van het risicobeheer houden rekening met de markt, de liquiditeit en het juridische en operationele risico dat aan het CCR verbonden kan zijn. De kredietinstelling doet geen zaken met een tegenpartij zonder de kredietwaardigheid ervan te toetsen en houdt naar behoren rekening met het afwikkelings- en pre-settlementkredietrisico. Deze risico's worden zo veel mogelijk op het niveau van de tegenpartij (CCR-vorderingen worden geaggregeerd met andere kredietvorderingen) en ondernemingsbreed beheerd. 20. De raad van bestuur en de directie van de kredietinstelling zijn actief betrokken bij het CCR-beheersingsproces en beschouwen dit als een essentieel onderdeel van de activiteiten waaraan een aanzienlijke hoeveelheid middelen moet worden gewijd. De directie is zich bewust van de beperkingen en aannames van het gebruikte model en van het mogelijke effect ervan op de betrouwbaarheid van de uitkomsten. De directie houdt tevens rekening met de onzekerheden van het marktklimaat en operationele kwesties, en is op de hoogte van de wijze waarop deze in het model zijn weerspiegeld. 21. In dit verband worden de dagelijkse rapporten over de CCR-posities van de kredietinstelling beoordeeld door een management-echelon dat hoog genoeg geplaatst is en voldoende bevoegdheden heeft om een vermindering van de door afzonderlijke kredietbeheerders of handelaren ingenomen posities of van de totale CCR-positie van de instelling op te leggen. 22. Het CCR-beheersysteem van de kredietinstelling wordt gehanteerd in combinatie met interne krediet- en transactielimieten. In dit verband zijn de krediet- en transactielimieten aan het risicometingsmodel van de kredietinstelling gerelateerd op een wijze die consistent is in de tijd en die goed wordt begrepen door kredietbeheerders, handelaren en de directie. 23. De CCR-meting van de kredietinstelling behelst de meting van het dagelijkse en intra-day gebruik van kredietlijnen. De kredietinstelling meet de actuele positie met en zonder inaanmerkingneming van gestelde zekerheden. Op het niveau van de portefeuille en de tegenpartij berekent en bewaakt de kredietinstelling de maximumpositie of de PFE voor het door haar gekozen betrouwbaarheidsinterval. De kredietinstelling houdt rekening met grote of geconcentreerde posities, met inbegrip van die per groep van verbonden tegenpartijen, per sector, per markt enz. 24. Ter aanvulling van de CCR-analyse beschikt de kredietinstelling over een ordelijk en strikt programma van stresstests dat gebaseerd is op de dagelijkse uitkomsten van haar risicometingsmodel. De resultaten van deze stresstests worden periodiek beoordeeld door de directie en worden verwerkt in de CCR-gedragslijnen en -limieten die door het management en de raad van bestuur worden bepaald. Wanneer uit de stresstests blijkt dat er sprake is van bijzondere kwetsbaarheid voor een bepaalde samenloop van omstandigheden, worden terstond maatregelen genomen om deze risico's op passende wijze te beheren. 25. De kredietinstelling beschikt over een procedure voor het doen naleven van een schriftelijk vastgelegde reeks van interne gedragslijnen, controlevoorschriften en procedures die betrekking hebben op de werking van het CCR-beheersysteem. Het CCR-beheersysteem van de kredietinstelling is goed gedocumenteerd en voorziet in een beschrijving van de empirische technieken die voor de meting van het CCR worden gehanteerd. 26. Als onderdeel van haar interne-controleproces laat de kredietinstelling periodiek een onafhankelijk onderzoek van het CCR-beheersysteem uitvoeren. Dit onderzoek heeft betrekking op de activiteiten van zowel de zakelijke afdelingen bedoeld in punt 17 als de onafhankelijke afdeling CCR-beheersing. Het algehele CCR-beheerproces wordt periodiek onderworpen aan een onderzoek. Dit onderzoek heeft ten minste betrekking op de volgende specifieke punten: Gebruikstest 27. De verdeling van de posities welke resulteert uit het model dat wordt gebruikt om de effectieve EPE te berekenen, wordt in hoge mate in het dagelijkse CCR-beheerproces van de kredietinstelling geïntegreerd. De uitkomsten van het model spelen derhalve een essentiële rol in de kredietacceptatie, het CCR-beheer, de interne allocatie van kapitaal en de corporate governance van de kredietinstelling. 28. De kredietinstelling heeft bewezen ervaring met het gebruik van modellen waaruit een verdeling van CCR-posities resulteert. De kredietinstelling moet derhalve kunnen aantonen dat zij voor de berekening van de verdeling van posities waarop de EPE-berekening is gebaseerd, gedurende ten minste één jaar voordat de bevoegde autoriteiten hun toestemming verlenen, gebruik heeft gemaakt van een model dat in grote lijnen aan de minimumvereisten vermeld in dit deel voldoet. 29. Het gehanteerde model waaruit de verdeling van de CCR-posities resulteert, maakt deel uit van een kader voor het beheer van het CCR dat de vaststelling, de meting, het beheer, de goedkeuring en de interne rapportage van het CCR omvat. Dit kader behelst tevens de meting van het gebruik van kredietlijnen (waarbij CCR-vorderingen met andere kredietvorderingen worden geaggregeerd) en de allocatie van economisch kapitaal. Benevens de EPE (een meting van de toekomstige positie), meet en beheert de kredietinstelling ook actuele posities. Indien nodig, meet de kredietinstelling de actuele positie met en zonder inaanmerkingneming van gestelde zekerheden. Aan de gebruikstest is voldaan indien de kredietinstelling gebruik maakt van andere CCR-metingen, zoals de maximumpositie of de PFE op basis van de verdeling van de posities welke resulteert uit hetzelfde model voor de berekening van de EPE. 30. De kredietinstelling is in staat de EE dagelijks te ramen, tenzij zij aan haar bevoegde autoriteiten kan aantonen dat haar CCR-posities een minder frequente berekening rechtvaardigen. Zij berekent de EE langs het tijdsprofiel van prognosehorizonten waarin adequaat de tijdsstructuur van de toekomstige kasstromen en de looptijd van de contracten tot uiting komen, en op een wijze die consistent is met het belang en de samenstelling van de positie. 31. Een positie wordt gemeten, bewaakt en beheerst over de duur van alle contracten van het samenstel van verrekenbare transacties (en niet alleen over een tijdshorizon van een jaar). Wanneer de looptijd van de positie de tijdshorizon van een jaar overtreft, beschikt de kredietinstelling over procedures voor het onderkennen en beheersen van de tegenpartijrisico's. De voorspelde toename van de positie is een input in het door de kredietinstelling gebruikte interne model voor het economisch kapitaal. Stresstests 32. De kredietinstelling beschikt over deugdelijke procedures voor het verrichten van stresstests bij de beoordeling van de CCR-kapitaaltoereikendheid. Deze stressmetingen worden vergeleken met de EPE-meting en door de kredietinstelling als een onderdeel van de in artikel 123 bedoelde procedure beschouwd. Bij het verrichten van stresstests wordt tevens nagegaan welke mogelijke gebeurtenissen of toekomstige veranderingen in economische omstandigheden ongunstige gevolgen kunnen hebben voor de kredietvorderingen van de kredietinstelling en beoordeeld in hoeverre de kredietinstelling tegen dergelijke veranderingen bestand is. 33. De kredietinstelling verricht stresstests die betrekking hebben op haar CCR-posities en die tegelijk op markt- en kredietrisicofactoren slaan. In de stresstests met betrekking tot het tegenpartijrisico wordt rekening gehouden met het concentratierisico (ten aanzien van een enkele tegenpartij of groepen van tegenpartijen), het correlatierisico tussen markt- en kredietrisico en het risico dat de liquidatie van de posities op de tegenpartij een marktbeweging kan veroorzaken. Deze stresstests houden ook rekening met het effect van dergelijke marktbewegingen op de eigen posities van de kredietinstelling en nemen dat effect mee in de beoordeling van het CCR. Wrong-way risk 34. De kredietinstelling houdt terdege rekening met posities die aanleiding geven tot het ontstaan van een significante mate van algemeen wrong-way risk. 35. De kredietinstelling beschikt over procedures om gevallen van specifiek wrong way risk te onderkennen, te bewaken en te beheersen van zodra een begin wordt gemaakt met een transactie en tijdens de gehele duur van de transactie. Deugdelijkheid van de modelprocedure 36. Het model weerspiegelt de voorwaarden en specificaties van een transactie op passende, volledige en conservatieve wijze. Deze voorwaarden omvatten onder meer maar zijn niet beperkt tot contractuele nominale bedragen, looptijd, referentieactiva, margeovereenkomsten, verrekeningsovereenkomsten. De voorwaarden en specificaties worden opgeslagen in een beveiligde gegevensbank die onderworpen is aan een formele en periodieke audit. De voorwaarden en specificaties voor het erkennen van verrekeningsovereenkomsten vereisen de aftekening door juridisch personeel om de afdwingbaarheid in rechte van de verrekenbare transacties te verifiëren, alsmede het invoeren in de gegevensbank door een onafhankelijke afdeling. Ook de transmissie van de gegevens over de transactievoorwaarden en -specificaties naar het model wordt aan een interne audit onderworpen en er bestaan formele afstemmingsprocessen tussen het model en de brongegevenssystemen om voortdurend te verifiëren of de transactievoorwaarden en -specificaties op correcte of althans conservatieve wijze in de EPE worden weerspiegeld. 37. Het interne model maakt gebruik van actuele marktgegevens om actuele posities te berekenen. Wanneer historische gegevens worden gehanteerd om de volatiliteit en de correlaties te ramen, moeten historische gegevens over een periode van ten minste drie jaar worden gebruikt en dienen deze elk kwartaal te worden geactualiseerd of vaker indien de marktomstandigheden dit vereisen. De gegevens bestrijken het gehele spectrum van economische omstandigheden, zoals een volledige conjunctuurcyclus. De door de zakelijke afdeling verstrekte prijs wordt gevalideerd door een afdeling die onafhankelijk is van de zakelijke afdeling. De gegevens worden onafhankelijk van de business lines verkregen, tijdig en volledig in het model ingevoerd en bewaard in een beveiligde gegevensbank die aan een formele en periodieke audit onderworpen is. De kredietinstelling beschikt tevens over een goed ontwikkelde procedure tot waarborging van de gegevensintegriteit om de gegevens te schonen voor fouten en/of anomalieën. Indien in het model van vervangende marktgegevens gebruik wordt gemaakt, ook voor nieuwe producten waarvoor geen gegevens van ouder dan drie jaar beschikbaar zijn, wordt in de interne gedragslijnen aangegeven welke geschikte vervangende gegevens zijn en toont de kredietinstelling op empirische wijze aan dat de vervangende gegevens een conservatief beeld geven van het onderliggende risico onder ongunstige marktomstandigheden. Indien het model het effect van een zekerheid op de veranderingen van de marktwaarde van het samenstel van verrekenbare transacties omvat, beschikt de kredietinstelling over genoeg historische gegevens om de volatiliteit van de zekerheid in een model te vatten. 38. Het model is onderworpen aan een proces voor de validatie van interne modellen. Het proces wordt duidelijk omschreven in de gedragslijnen en procedures van de kredietinstelling. In het kader van het validatieproces wordt gespecificeerd welke tests nodig zijn om de deugdelijkheid van het model te waarborgen en welke omstandigheden leiden tot afwijkingen van de aannames en kunnen resulteren in een onderschatting van de EPE. In het kader van het validatieproces wordt nagegaan of het model veelomvattend is. 39. De kredietinstelling bewaakt de desbetreffende risico's en beschikt over procedures om haar EPE-raming aan te passen wanneer deze risico's significant worden. Dit omvat onder meer het volgende: 40. Een kredietinstelling beschikt over interne procedures om te verifiëren of een transactie valt onder een in rechte afdwingbare verrekeningsovereenkomst die aan de toepasselijke vereisten van deel 7 voldoet voordat zij de desbetreffende transactie in een samenstel van verrekenbare transacties opneemt. 41. Een kredietinstelling die gebruik maakt van zekerheden om haar CCR te verminderen, beschikt over interne procedures om te verifiëren of een zekerheid aan de rechtszekerheidseisen van bijlage VIII voldoet voordat zij het effect van de desbetreffende zekerheid in haar berekeningen meeneemt. Validatievereisten voor EPE-modellen 42. Het EPE-model van een kredietinstelling voldoet aan de onderstaande validatievereisten: Indien bij de test achteraf blijkt dat het model niet precies genoeg is, trekken de bevoegde autoriteiten de modelgoedkeuring in of leggen zij passende maatregelen op om ervoor te zorgen dat het model onmiddellijk wordt verbeterd. Zij kunnen tevens eisen dat voldoende eigen vermogen wordt aangehouden overeenkomstig artikel 136. Deel 7: Contractuele verrekening (schuldvernieuwingscontracten en andere verrekeningsovereenkomsten) a) Vormen van verrekening die door de bevoegde autoriteiten in aanmerking mogen worden genomen Voor de toepassing van dit deel wordt onder "tegenpartij" verstaan: elk lichaam (met inbegrip van natuurlijke personen) dat bekwaam is een overeenkomst inzake contractuele verrekening te sluiten en onder "contractuele cross-product verrekeningsovereenkomst": een schriftelijke bilaterale overeenkomst tussen een kredietinstelling en een wederpartij waarbij een enkele juridische verbintenis tot stand komt die alle daarin opgenomen en tot verschillende productsoorten behorende bilaterale raamovereenkomsten en transacties dekt. Contractuele cross-product verrekeningsovereenkomsten gelden niet voor andere vormen van verrekening dan op bilaterale basis. Met het oog op cross-product-verrekening worden de volgende producten geacht tot verschillende categorieën te behoren: De bevoegde autoriteiten mogen de volgende vormen van contractuele verrekening als risicoverminderend in aanmerking nemen: b) Voorwaarden voor de inaanmerkingneming De bevoegde autoriteiten mogen contractuele verrekening slechts onder de volgende voorwaarden als risicoverminderend in aanmerking nemen: De bevoegde autoriteiten moeten, indien nodig na overleg met andere betrokken bevoegde autoriteiten, ervan overtuigd zijn dat de contractuele verrekening krachtens het recht van alle betrokken rechtsgebieden rechtsgeldig is. Indien een van deze bevoegde autoriteiten te dien aanzien niet overtuigd is, zal de overeenkomst inzake contractuele verrekening voor geen van beide tegenpartijen als risicoverminderend in aanmerking worden genomen. De bevoegde autoriteiten mogen met redenen omklede juridische adviezen aanvaarden die per type contractuele verrekening zijn opgesteld. Overeenkomsten welke een beding bevatten op grond waarvan een niet in gebreke zijnde tegenpartij slechts beperkte betalingen of in het geheel geen betalingen aan de boedel van de in gebreke zijnde partij kan verrichten, zelfs wanneer deze laatste partij een nettocrediteur is ("afhaak"-beding ("walkaway clause")), worden niet als risicoverminderend in aanmerking genomen. Daarnaast moeten contractuele cross-product verrekeningsovereenkomsten beantwoorden aan de volgende criteria: c) Gevolgen van de inaanmerkingneming Met het oog op de toepassing van deel 5 en 6 wordt netting erkend zoals daarin omschreven. i) Schuldvernieuwingscontracten In plaats van de betreffende brutobedragen mogen de nettobedragen die uit schuldvernieuwingscontracten resulteren, worden gewogen. Op deze wijze kunnen bij toepassing van deel 3 worden berekend met inachtneming van het schuldvernieuwingscontract. Bij toepassing van deel 4 kan voor stap a) de theoretische hoofdsom worden berekend met inachtneming van het schuldvernieuwingscontract; de percentages van tabel 3 zijn van toepassing. ii) Overige verrekeningsovereenkomsten Bij toepassing van deel 3: PKRverlaagd = 0,4 * PKRbruto +0,6 * NBR * PKRbruto waarin: - PKRverlaagd = het verlaagde bedrag van de potentiële toekomstige kredietpositie van alle contracten met eenzelfde tegenpartij die onder een rechtsgeldige bilaterale verrekeningsovereenkomst vallen - PKRbruto = de som van de bedragen van de potentiële toekomstige kredietposities van alle contracten met eenzelfde tegenpartij die onder een rechtsgeldige bilaterale verrekeningsovereenkomst vallen en worden berekend door de theoretische hoofdsommen ervan te vermenigvuldigen met de in tabel 1 vermelde percentages - NBR = "netto/bruto-ratio": naar keuze van de toezichthoudende autoriteiten: i) afzonderlijke berekening: het quotiënt van de nettovervangingswaarde van alle contracten die onder een rechtsgeldige bilaterale verrekenings-overeenkomst met een bepaalde tegenpartij vallen (teller), en de brutovervangings-waarde van alle contracten die onder een rechtsgeldige bilaterale verrekeningsovereenkomst met dezelfde tegenpartij vallen (noemer); ofwel ii) geaggregeerde berekening: het quotiënt van de som van de op bilaterale basis berekende nettovervangingswaarde met betrekking tot alle tegenpartijen, rekening houdend met de contracten die onder rechtsgeldige verrekeningsovereenkomsten vallen (teller), en de brutovervangingswaarde van alle contracten die onder rechtsgeldige verrekeningsovereenkomsten vallen (noemer). Indien de lidstaten kredietinstellingen toestaan tussen de methoden te kiezen, moet de gekozen methode consistent gebruikt worden. Voor de berekening van de potentiële toekomstige kredietpositie volgens bovenstaande formule mogen onder de verrekeningsovereenkomst vallende perfect matchende contracten worden beschouwd als één enkel contract waarvan de theoretische hoofdsom gelijk is aan de netto-opbrengsten. Perfect matchende contracten zijn valutatermijncontracten of soortgelijke contracten waarvan de theoretische hoofdsom gelijk is aan de kasstromen, indien de kasstromen op dezelfde datum vervallen en geheel of gedeeltelijk in dezelfde valuta luiden. Bij toepassing van deel 4 mogen voor stap a): BIJLAGE IV CATEGORIEËN DERIVATEN 1. Rentecontracten: a) Renteswaps die betrekking hebben op één valuta b) Basisswaps c) Rentetermijncontracten d) Rentefutures e) Gekochte renteopties, en f) Andere contracten van gelijke aard 2. Contracten die betrekking hebben op wisselkoersen of goud: a) Cross-currency renteswaps b) Valutatermijncontracten c) Valutafutures d) Gekochte valutaopties e) Andere contracten van gelijke aard, en f) Contracten die betrekking hebben op goud en van gelijke aard zijn als de contracten onder a) tot en met e) 3. Contracten die van gelijke aard zijn als die in punt 1, onder a) tot en met e), en punt 2, onder a) tot en met d), die betrekking hebben op andere onderliggende waarden of indices. Hiertoe behoren minimaal alle instrumenten die nader worden genoemd in de punten 4 tot en met 7, 9 en 10 in deel C van bijlage I van Richtlijn 2004/39/EG en die niet in de punten 1 of 2 zijn opgenomen. BIJLAGE V TECHNISCHE CRITERIA VOOR DE ORGANISATIE EN BEHANDELING VAN RISICO'S 1. GOVERNANCE 1. Het in artikel 11 bedoelde leidinggevende orgaan treft regelingen met het oog op de scheiding van taken in de organisatie en de voorkoming van belangenconflicten. 2. BEHANDELING VAN RISICO'S 2. Het in artikel 11 bedoelde leidinggevende orgaan hecht zijn goedkeuring aan en gaat periodiek over tot de evaluatie van de strategieën en gedragslijnen voor het aangaan, beheren, bewaken en verminderen van de risico's waaraan de kredietinstelling blootgesteld is of eventueel kan zijn, met inbegrip van de risico's die voortvloeien uit de macro-economische omgeving waarin de instelling actief is en die verband houden met de stand van de conjunctuurcyclus. 3. KREDIET- EN TEGENPARTIJRISICO 3. De kredietverlening geschiedt op basis van gedegen en welomschreven criteria. De procedure voor de acceptatie, aanpassing, vernieuwing en herfinanciering van kredieten wordt duidelijk vastgelegd. 4. Voor de lopende administratie en bewaking van de diverse portefeuilles en vorderingen waaraan een kredietrisico verbonden is, met inbegrip van de detectie en het beheer van probleemkredieten, het verrichten van adequate waardeaanpassingen en de vorming van voorzieningen, wordt van doeltreffende systemen gebruik gemaakt. 5. De spreiding van de kredietportefeuilles sluit aan bij de doelmarkten en bij de algemene kredietstrategie van de kredietinstelling. 4. RESTRISICO 6. Het risico dat door de kredietinstelling toegepaste, erkende technieken voor de vermindering van het kredietrisico minder doeltreffend blijken dan verwacht, wordt aangepakt en beheerst door middel van schriftelijk vastgelegde gedragslijnen en procedures. 5. CONCENTRATIERISICO 7. Het concentratierisico dat voortvloeit uit vorderingen op tegenpartijen, groepen van verbonden tegenpartijen en tegenpartijen van dezelfde economische sector of geografische regio, dan wel uit dezelfde activiteit of grondstof, de toepassing van technieken voor de vermindering van het kredietrisico, en met name grote indirecte kredietrisico's (bv. jegens één enkele uitgevende instelling van zekerheden), wordt aangepakt en beheerst door middel van schriftelijk vastgelegde gedragslijnen en procedures. 6. SECURITISATIERISICO'S 8. De risico's die voortvloeien uit securitisatietransacties waarbij de kredietinstellingen als initiator of sponsor optreden, worden beoordeeld en aangepakt aan de hand van passende gedragslijnen en procedures om er met name voor te zorgen dat bij het nemen van beslissingen op het gebied van de risicobeoordeling en het risicobeheer ten volle met het economische belang van de transactie rekening wordt gehouden. 9. Kredietinstellingen die optreden als initiator van revolverende securitisatietransacties waarbij er sprake is van vervroegde-aflossingsbepalingen, stellen een liquiditeitsplan vast om de gevolgen van zowel geplande als vervroegde aflossingen op te vangen. 7. MARKTRISICO'S 10. Er worden voorschriften en procedures voor het meten en beheren van alle wezenlijke bronnen en effecten van marktrisico's ingevoerd. 8. UIT ACTIVITEITEN BUITEN HANDELSPORTEFEUILLE VOORTVLOEIEND RENTERISICO 11. Er worden systemen toegepast voor de beoordeling en het beheer van het risico dat uit potentiële veranderingen in rentetarieven voortvloeit, voorzover deze veranderingen van invloed zijn op de activiteiten buiten handelsportefeuillevan een kredietinstelling. 9. OPERATIONEEL RISICO 12. Er worden gedragslijnen en procedures toegepast om de blootstelling aan operationeel risico, met inbegrip van zelden voorkomende, zeer ernstige gebeurtenissen, te beoordelen en te beheren. Onverminderd de in artikel 4, punt (22), vervatte definitie wordt door de kredietinstellingen nader omschreven wat voor de toepassing van deze gedragslijnen en procedures onder operationeel risico moet worden verstaan. 13. Er bestaan calamiteiten- en bedrijfscontinuïteitsplannen om ervoor te zorgen dat de continuïteit van de bedrijfsvoering van kredietinstellingen is verzekerd en dat de verliezen kunnen worden beperkt ingeval de bedrijfsactiviteiten ernstig worden verstoord. 10. LIQUIDITEITSRISICO 14. Er bestaan gedragslijnen en procedures voor de meting en het beheer van de actuele en toekomstige netto financiële positie en behoeften. Er worden alternatieve scenario's in overweging genomen en de hypothesen die aan beslissingen betreffende de netto financiële positie ten grondslag liggen, worden regelmatig aan een nieuw onderzoek onderworpen. 15. Er bestaan calamiteitenplannen om aan liquiditeitscrises het hoofd te kunnen bieden. BIJLAGE VI STANDAARDBENADERING Deel 1 - Risicogewichten 1. VORDERINGEN OP CENTRALE OVERHEDEN EN CENTRALE BANKEN 1.1 Behandeling 1. Onverminderd de punten 2 tot en met 7 wordt aan vorderingen op centrale overheden en centrale banken een risicogewicht van 100% toegekend. 2. Onder voorbehoud van punt 3 wordt aan vorderingen op centrale overheden en centrale banken waarvoor een kredietbeoordeling van een aangewezen externe kredietbeoordelingsinstelling (EKBI) beschikbaar is, conform tabel 1 een risicogewicht toegekend in overeenstemming met de onderbrenging door de bevoegde autoriteiten van de kredietbeoordelingen van erkende EKBI's in zes categorieën van een kredietkwaliteitbeoordelingsschaal. Tabel 1 Krediet-kwaliteits-categorie 1 2 3 4 5 6 Risico-gewicht 0% 20% 50% 100% 100% 150% 3. Aan vorderingen op de Europese Centrale Bank wordt een risicogewicht van 0% toegekend. 1.2. Vorderingen luidend in de nationale valuta van de leningnemer 4. Aan vorderingen op de centrale overheden en de centrale banken van de lidstaten die luiden in de nationale valuta en die gefinancierd zijn in de nationale valuta van die centrale overheid en centrale bank wordt een risicogewicht van 0% toegekend. 5. Wanneer de bevoegde autoriteiten van een derde land met een toezicht- en regelgevingsstelsel dat ten minste gelijkwaardig is aan de stelsels die in de Gemeenschap worden toegepast, aan in de nationale valuta luidende en gefinancierde vorderingen op hun centrale overheid en centrale bank een lager risicogewicht toekennen dan in de punten 1 en 2 is aangegeven, kunnen de lidstaten hun kredietinstellingen toestaan het risicogewicht van dergelijke vorderingen op dezelfde wijze vast te stellen. 1.3. Gebruik van kredietbeoordelingen van exportkredietverzekeringsmaatschappijen 6. De kredietbeoordelingen van een exportkredietverzekeringsmaatschappij worden erkend door de bevoegde autoriteiten als aan een van de volgende voorwaarden is voldaan: 7. Aan vorderingen waarvoor een kredietbeoordeling van een exportkredietverzekeringsmaatschappij voor risicowegingsdoeleinden wordt erkend, wordt conform tabel 2 een risicogewicht toegekend. Tabel 2 MEVP 0 1 2 3 4 5 6 7 Risico-gewicht 0% 0% 20% 50% 100% 100% 100% 150% 2. VORDERINGEN OP REGIONALE EN LAGERE OVERHEDEN 8. Onverminderd de punten 9 tot en met 11 wordt aan vorderingen op regionale en lagere overheden hetzelfde risicogewicht toegekend als aan vorderingen op instellingen. Deze behandeling staat los van de gebruikmaking van de in artikel 80, lid 3, gespecificeerde keuzemogelijkheid. De preferentiële behandeling van de in de punten 31, 32 en 37 gespecificeerde kortlopende vorderingen wordt niet toegepast. 9. Vorderingen op regionale en lagere overheden worden behandeld als vorderingen op de centrale overheid in wier rechtsgebied deze gevestigd zijn, indien er tussen deze vorderingen geen verschil in risico bestaat vanwege de specifieke bevoegdheden van de regionale en lagere overheden om inkomsten te verkrijgen en het bestaan van specifieke institutionele regels waardoor de kans dat genoemde overheden in gebreke blijven, wordt verminderd. De bevoegde autoriteiten stellen de lijst op van de regionale en lagere overheden die hetzelfde risicogewicht krijgen als centrale overheden. 10. Vorderingen op kerken en godsdienstige gemeenschappen die een rechtspersoon van publiek recht zijn, worden, voorzover deze instellingen belastingen heffen overeenkomstig de wetgeving die hun daartoe het recht verleent, behandeld als vorderingen op regionale en lagere overheden, met dien verstande dat punt 9 niet van toepassing is. In dit geval wordt voor de toepassing van artikel 89, lid 1, onder a) de toestemming tot toepassing van titel V, hoofdstuk 2, afdeling 3, onderafdeling 1 niet uitgesloten. 11. Wanneer de bevoegde autoriteiten van een derde land met een toezicht- en regelgevingsstelsel dat ten minste gelijkwaardig is aan de stelsels die in de Gemeenschap worden toegepast, vorderingen op regionale en lagere overheden behandelen als vorderingen op hun centrale overheid, kunnen de lidstaten hun kredietinstellingen toestaan het risicogewicht van de betrokken regionale en lagere overheden op dezelfde wijze vast te stellen. 3. VORDERINGEN OP ADMINISTRATIEVE ORGANEN EN NIET-COMMERCIËLE ONDERNEMINGEN 3.1. Behandeling 12. Onverminderd de punten 13 tot en met 17 wordt aan vorderingen op administratieve organen en niet-commerciële ondernemingen een risicogewicht van 100% toegekend. 3.2. Publiekrechtelijke lichamen 13. Onverminderd de punten 14 tot en met 17 wordt aan vorderingen op publiekrechtelijke lichamen een risicogewicht van 100% toegekend. 14. De bevoegde autoriteiten beschikken over de mogelijkheid om vorderingen op publiekrechtelijke lichamen te behandelen als vorderingen op instellingen. De gebruikmaking door de bevoegde autoriteiten van deze keuzemogelijkheid staat los van de gebruikmaking van de in artikel 80, lid 3, gespecificeerde keuzemogelijkheid. De preferentiële behandeling van de in de punten 31, 32 en 37 gespecificeerde kortlopende vorderingen wordt niet toegepast. 15. In uitzonderlijke omstandigheden kunnen vorderingen op publiekrechtelijke lichamen worden behandeld als vorderingen op de centrale overheid in wier rechtsgebied deze gevestigd zijn, indien er, naar de mening van de bevoegde autoriteiten, tussen deze vorderingen geen verschil in risico bestaat wegens het bestaan van een passende garantie van de centrale overheid. 16. Wanneer de bevoegde autoriteiten van een lidstaat gebruik maken van de mogelijkheid om vorderingen op publiekrechtelijke lichamen als vorderingen op instellingen of als vorderingen op de centrale overheid op wier grondgebied deze gevestigd zijn, te behandelen, staan de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat hun kredietinstellingen toe het risicogewicht van de vorderingen op de betrokken publiekrechtelijke lichamen op dezelfde wijze vast te stellen. 17. Wanneer de bevoegde autoriteiten van een derde land met een toezicht- en regelgevingsstelsel dat ten minste gelijkwaardig is aan de stelsels die in de Gemeenschap worden toegepast, vorderingen op publiekrechtelijke lichamen behandelen als vorderingen op instellingen, kunnen de lidstaten hun kredietinstellingen toestaan het risicogewicht van de betrokken publiekrechtelijke lichamen op dezelfde wijze vast te stellen. 4. VORDERINGEN OP MULTILATERALE ONTWIKKELINGSBANKEN 4.1. Toepassingsgebied 18. Voor de toepassing van de artikelen 78 tot en met 83 worden de Inter-Amerikaanse Investeringsmaatschappij, de Zwarte Zee-Handels- en ontwikkelingsbank en de Midden-Amerikaanse Bank voor economische integratie als een multilaterale ontwikkelingsbank aangemerkt. 4.2. Behandeling 19. Onverminderd de punten 20 en 21 worden vorderingen op multilaterale ontwikkelingsbanken op dezelfde wijze behandeld als vorderingen op instellingen, dat wil zeggen conform de punten 29 tot en met 32. De preferentiële behandeling van de in de punten 31, 32 en 37 gespecificeerde kortlopende vorderingen is niet van toepassing. 20. Aan vorderingen op de volgende multilaterale ontwikkelingsbanken wordt een risicogewicht van 0% toegekend: 21. Aan het niet-gestorte gedeelte van het geplaatst kapitaal van het Europees Investeringsfonds wordt een risicogewicht van 20% toegekend. 5. VORDERINGEN OP INTERNATIONALE ORGANISATIES 22. Aan vorderingen op de volgende internationale organisaties wordt een risicogewicht van 0% toegekend: 6. VORDERINGEN OP INSTELLINGEN 6.1. Behandeling 23. Bij de vaststelling van de risicogewichten van vorderingen op instellingen wordt een van de beide methoden toegepast die in respectievelijk de punten 26 en 27 en de punten 29 tot en met 32 worden beschreven. 24. Onverminderd de overige bepalingen van de punten 23 tot en met 39 wordt aan vorderingen op financiële instellingen waaraan vergunning is verleend en waarop toezicht wordt uitgeoefend door de bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de vergunningverlening aan en het toezicht op kredietinstellingen, en die onderworpen zijn aan prudentiële eisen die gelijkwaardig zijn aan die welke voor kredietinstellingen gelden, hetzelfde risicogewicht toegekend als aan vorderingen op instellingen. 6.2. Minimumrisicogewicht van vorderingen op instellingen zonder externe rating 25. Het risicogewicht van vorderingen op een instelling zonder externe rating mag niet lager zijn dan het risicogewicht dat aan vorderingen op haar centrale overheid wordt toegekend. 6.3. Op het risicogewicht van de centrale overheid gebaseerde methode 26. Aan vorderingen op een instelling wordt conform tabel 3 een risicogewicht toegekend op basis van de kredietkwaliteitscategorie waarin vorderingen op de centrale overheid in wier rechtsgebied de statutaire zetel van de betrokken instelling gelegen is, zijn ondergebracht. Tabel 3 Kredietkwaliteits-categorie waarin de centrale overheid is ondergebracht 1 2 3 4 5 6 Risicogewicht van de vordering 20% 50% 100% 100% 100% 150% 27. Het risicogewicht van vorderingen op instellingen waarvan de statutaire zetel gelegen is in landen waarvan de centrale overheid geen externe rating heeft, bedraagt ten hoogste 100%. 28. Aan vorderingen op instellingen met een oorspronkelijke effectieve looptijd van drie maanden of minder moet een gewicht van 20% worden toegekend. 6.4. Op een kredietbeoordeling gebaseerde methode 29. Aan vorderingen op instellingen met een oorspronkelijke effectieve looptijd van meer dan drie maanden waarvoor een kredietbeoordeling van een aangewezen EKBI beschikbaar is, wordt conform tabel 4 een risicogewicht toegekend in overeenstemming met de onderbrenging door de bevoegde autoriteiten van de kredietbeoordelingen van erkende EKBI's in zes categorieën van een kredietkwaliteitbeoordelingsschaal. Tabel 4 Kredietkwaliteits-categorie 1 2 3 4 5 6 Risicogewicht 20% 50% 50% 100% 100% 150% 30. Aan vorderingen op instellingen zonder externe rating wordt een risicogewicht van 50% toegekend. 31. Aan vorderingen op instellingen met een oorspronkelijke effectieve looptijd van ten hoogste drie maanden waarvoor een kredietbeoordeling van een aangewezen EKBI beschikbaar is, wordt conform tabel 5 een risicogewicht toegekend in overeenstemming met de onderbrenging door de bevoegde autoriteiten van de kredietbeoordelingen van erkende EKBI's in zes categorieën van een kredietkwaliteitbeoordelingsschaal. Tabel 5 Kredietkwaliteits-categorie 1 2 3 4 5 6 Risicogewicht 20% 20% 20% 50% 50% 150% 32. Aan vorderingen op instellingen zonder externe rating met een oorspronkelijke effectieve looptijd van ten hoogste drie maanden wordt een risicogewicht van 20% toegekend. 6.5. Interactie met kredietbeoordelingen voor de korte termijn 33. Indien de in de punten 29 tot en met 32 gespecificeerde methode op vorderingen op instellingen wordt toegepast, dan is de interactie met specifieke kredietbeoordelingen voor de korte termijn als volgt. 34. Indien er voor de vordering geen kredietbeoordeling voor de korte termijn bestaat, dan is de in punt 31 gespecificeerde algemene preferentiële behandeling van kortlopende vorderingen van toepassing op alle vorderingen op instellingen met een resterende looptijd van ten hoogste drie maanden. 35. Indien er een kredietbeoordeling voor de korte termijn bestaat en indien deze leidt tot de toepassing van een risicogewicht dat gunstiger is dan of gelijk aan het risicogewicht dat voortvloeit uit de toepassing van de in punt 31 gespecificeerde algemene preferentiële behandeling van kortlopende vorderingen, dan wordt uitsluitend voor deze specifieke vordering van deze kredietbeoordeling gebruik gemaakt. Voor andere kortlopende vorderingen wordt de in punt 31 gespecificeerde algemene preferentiële behandeling toegepast. 36. Indien er een kredietbeoordeling voor de korte termijn bestaat en indien deze leidt tot de toepassing van een risicogewicht dat minder gunstig is dan het risicogewicht dat voortvloeit uit de toepassing van de in punt 31 gespecificeerde algemene preferentiële behandeling van kortlopende vorderingen, dan wordt geen gebruik gemaakt van de algemene preferentiële behandeling van kortlopende vorderingen en wordt aan alle kortlopende schuldvorderingen zonder externe rating hetzelfde risicogewicht toegekend als het risicogewicht dat voortvloeit uit de toepassing van de desbetreffende kredietbeoordeling voor de korte termijn. 6.6. Kortlopende vorderingen luidend in de nationale valuta van de leningnemer 37. Aan in de nationale valuta luidende en gefinancierde vorderingen op instellingen met een resterende looptijd van ten hoogste drie maanden kan, naar keuze van de bevoegde autoriteit, volgens zowel de in de punten 26 en 27 als de in de punten 29 tot en met 32 beschreven methode een risicogewicht worden toegekend dat één klasse slechter is dan het in de punten 4 en 5 beschreven preferentiële risicogewicht dat aan vorderingen op de centrale overheid wordt toegekend. 38. Het risicogewicht van in de nationale valuta van de leningnemer luidende en gefinancierde vorderingen met een resterende looptijd van ten hoogste drie maanden bedraagt ten minste 20%. 6.7. Beleggingen in eigenvermogensinstrumenten 39. Aan beleggingen in door instellingen uitgegeven aandelen of eigenvermogensinstrumenten wordt een risicogewicht van 100% toegekend, tenzij deze instrumenten in mindering zijn gebracht op het eigen vermogen. 6.8. Door de ECB voorgeschreven minimumreserves 40. Wanneer een vordering op een instelling de vorm heeft van door de ECB of door de centrale bank van een lidstaat voorgeschreven door de kredietinstelling aan te houden minimumreserves, mogen de lidstaten toestaan dat het risicogewicht wordt toegekend dat zou worden toegekend aan vorderingen op de centrale bank van de lidstaat in kwestie, mits: 7. VORDERINGEN OP ONDERNEMINGEN 7.1. Behandeling 41. Aan vorderingen waarvoor een kredietbeoordeling van een aangewezen EKBI beschikbaar is, wordt conform tabel 6 een risicogewicht toegekend in overeenstemming met de onderbrenging door de bevoegde autoriteiten van de kredietbeoordelingen van erkende EKBI's in zes categorieën van een kredietkwaliteitbeoordelingsschaal. Tabel 6 Kredietkwaliteits-categorie 1 2 3 4 5 6 Risicogewicht 20% 50% 100% 100% 150% 150% 42. Aan vorderingen waarvoor een dergelijke kredietbeoordeling niet beschikbaar is, wordt een risicogewicht van 100% of het risicogewicht van de centrale overheid van het bedrijf toegekend, al naar gelang welk risicogewicht het hoogste is. 8. VORDERINGEN OP PARTICULIEREN EN KLEINE PARTIJEN 43. Aan vorderingen die aan de in artikel 79, lid 2, opgesomde criteria voldoen, wordt een risicogewicht van 75% toegekend. 9. DOOR ONROEREND GOED GEDEKTE VORDERINGEN 44. Onverminderd de punten 45 tot en met 60 wordt aan vorderingen die volledig door onroerend goed zijn gedekt, een risicogewicht van 100% toegekend. 9.1. Door hypotheken op niet-zakelijk onroerend goed gedekte vorderingen 45. Aan vorderingen of delen van vorderingen waarvoor ten behoeve van de bevoegde autoriteiten naar behoren is aangetoond dat zij geheel en volledig zijn gedekt door hypotheken op niet-zakelijk onroerend goed dat wordt of zal worden bewoond of verhuurd door de eigenaar of de economische rechthebbende in het geval van een particuliere beleggingsmaatschappij, wordt een risicogewicht van 35% toegekend. 46. Aan vorderingen waarvoor ten behoeve van de bevoegde autoriteiten naar behoren is aangetoond dat zij geheel en volledig zijn gedekt door aandelen in Finse ondernemingen voor de bouw van woningen, welke werkzaam zijn volgens de Finse wet op woningbouwverenigingen van 1991 of latere gelijkwaardige wetgeving ten aanzien van niet-zakelijk onroerend goed dat wordt of zal worden bewoond of verhuurd door de eigenaar, wordt een risicogewicht van 35% toegekend. 47. Aan vorderingen op een huurder in het kader van transacties inzake leasing met betrekking tot een niet-zakelijk onroerend goed, volgens welke de kredietinstelling de lessor is en de huurder een koopoptie heeft, wordt een risicogewicht van 35% toegekend, mits de vordering van de kredietinstelling geheel en volledig is gedekt door de eigendom van het onroerend goed. 48. De bevoegde autoriteiten spreken voor de toepassing van de punten 45 tot en met 47 pas een gunstig oordeel uit indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: 49. Voor vorderingen die geheel en volledig gedekt zijn door hypotheken op niet-zakelijk onroerend goed dat zich op hun grondgebied bevindt, kunnen de bevoegde autoriteiten ontheffing verlenen van de in punt 48, onder b) gestelde voorwaarde, mits zij over het bewijs beschikken dat er op hun grondgebied sprake is van een goed ontwikkelde en reeds geruime tijd bestaande markt voor niet-zakelijk onroerend goed met verliescijfers die voldoende laag zijn om een dergelijke behandeling van deze vorderingen te wettigen. 50. Wanneer de bevoegde autoriteiten van een lidstaat van de in punt 49 geboden mogelijkheid gebruik maken, kunnen de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat hun kredietinstellingen toestaan een risicogewicht van 35% toe te kennen aan de desbetreffende vorderingen die geheel en volledig gedekt zijn door hypotheken op niet-zakelijk onroerend goed. 9.2. Door hypotheken op zakelijk onroerend goed gedekte vorderingen 51. De bevoegde autoriteiten beschikken over de mogelijkheid om aan vorderingen of delen van vorderingen waarvoor volgens hen naar behoren is aangetoond dat zij geheel en volledig gedekt zijn door hypotheken op kantoorgebouwen of andere bedrijfsruimten die zich op hun grondgebied bevinden, een risicogewicht van 50% toe te kennen. 52. De bevoegde autoriteiten beschikken over de mogelijkheid om aan vorderingen waarvoor volgens hen naar behoren is aangetoond dat zij geheel en volledig gedekt zijn door aandelen in Finse ondernemingen voor de bouw van woningen welke werkzaam zijn volgens de Finse wet op woningbouwverenigingen van 1991 of latere gelijkwaardige wetgeving ten aanzien van kantoorgebouwen of andere bedrijfsruimten, een risicogewicht van 50% toe te kennen. 53. De bevoegde autoriteiten beschikken over de mogelijkheid om aan vorderingen die verband houden met transacties inzake financieringshuur van onroerende goederen welke betrekking hebben op kantoorgebouwen of andere bedrijfsruimten die zich op hun grondgebied bevinden, en krachtens welke de kredietinstelling de verhuurder is en de huurder een koopoptie heeft, een risicogewicht van 50% toe te kennen, mits de vordering van de kredietinstelling geheel en volledig is gedekt ten genoege van de bevoegde autoriteit door de eigendom van het onroerend goed. 54. De toepassing van de punten 51 tot en met 53 is onderworpen aan de volgende voorwaarden: 55. Het risicogewicht van 50% wordt toegekend aan het gedeelte van de lening dat niet hoger ligt dan het op een van de volgende wijzen berekende maximum: 56. Aan het gedeelte van de lening dat boven de in punt 55 bedoelde maxima ligt, wordt een risicogewicht van 100% toegekend. 57. Wanneer de bevoegde autoriteiten van een lidstaat van een in de punten 51 tot en met 53 geboden mogelijkheid gebruik maken, kunnen de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat hun kredietinstellingen toestaan een risicogewicht van 50% toe te passen op dergelijke vorderingen die geheel en volledig gedekt zijn door hypotheken op zakelijk onroerend goed. 58. Voor vorderingen die geheel en volledig gedekt zijn door hypotheken op zakelijk onroerend goed dat zich op hun grondgebied bevindt, kunnen de bevoegde autoriteiten ontheffing verlenen van de in punt 54, onder b), gestelde voorwaarde, mits zij over het bewijs beschikken dat er op hun grondgebied sprake is van een goed ontwikkelde en reeds geruime tijd bestaande markt voor zakelijk onroerend goed met verliescijfers die de volgende maxima niet overtreffen: 59. Indien in een gegeven jaar niet aan één van beide in punt 58 genoemde maxima is voldaan, kan niet langer gebruik worden gemaakt van punt 58 en is de in punt 54, onder b), gestelde voorwaarde van toepassing totdat in een volgend jaar aan de in punt 58 gestelde voorwaarden wordt voldaan. 60. Wanneer de bevoegde autoriteiten van een lidstaat van de in punt 58 geboden mogelijkheid gebruik maken, kunnen de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat hun kredietinstellingen toestaan een risicogewicht van 50% toe te kennen aan dergelijke vorderingen die geheel en volledig gedekt zijn door hypotheken op zakelijk onroerend goed. 10. ACHTERSTALLIGE POSTEN 61. Onverminderd het bepaalde in de punten 62 tot en met 65 wordt aan het niet-gedekte gedeelte van een post die meer dan 90 dagen achterstallig is, die zich boven een drempelwaarde bevindt bepaald door de bevoegde autoriteiten en die een redelijk risiconiveau inhoudt, een risicogewicht toegekend van: 62. Voor de bepaling van het gedekte gedeelte van de achterstallige post zijn de toelaatbare zekerheden en garanties die welke toelaatbaar zijn voor de kredietrisicolimitering. 63. Ingeval een achterstallige post volledig wordt gedekt door andere vormen van zekerheden dan die welke toelaatbaar zijn voor de kredietrisicolimitering, beschikken de bevoegde autoriteiten niettemin over de mogelijkheid een risicogewicht van 100% toe te kennen wanneer de waardeaanpassingen 15% van de vordering vóór waardeaanpassingen bedragen, mits zij strikte operationele criteria vaststellen om de goede kwaliteit van de zekerheden te waarborgen. 64. Aan de in de punten 45 tot en met 50 bedoelde vorderingen die meer dan 90 dagen achterstallig zijn, wordt een risicogewicht toegekend van 100% exclusief waardeaanpassingen. Indien de waardeaanpassingen niet minder dan 20% van de vorderingen vóór waardeaanpassingen bedragen, beschikken de bevoegde autoriteiten over de mogelijkheid het op de rest van de vordering toepasselijke risicogewicht tot 50% te verlagen. 65. Aan de in de punten 51 tot en met 60 bedoelde vorderingen die meer dan 90 dagen achterstallig zijn, wordt een risicogewicht van 100% toegekend. 11. POSTEN MET VERHOOGD RISICO 66. De bevoegde autoriteiten beschikken over de mogelijkheid om aan bijzonder risicovolle vorderingen, zoals investeringen in durfkapitaalfondsen en risicokapitaalinvesteringen, een risicogewicht van 150% toe te kennen. 67. De bevoegde autoriteiten kunnen toestaan dat aan niet-achterstallige posten waaraan overeenkomstig het bepaalde in dit deel een risicogewicht van 150% wordt toegekend en waarvoor waardeaanpassingen zijn vastgesteld, een risicogewicht wordt toegekend van: 12. POSITIES IN GEDEKTE OBLIGATIES 68. Onder "gedekte obligaties" wordt het volgende verstaan: obligaties als omschreven in artikel 22, lid 4, van Richtlijn 85/611/EEG en afgedekt door middel van de volgende in aanmerking komende activa: Vorderingen die het gevolg zijn van de overdracht en het beheer van betalingen van de debiteur van, of liquidatie-opbrengsten uit hoofde van, leningen die gedekt zijn door in pand gegeven goederen, preferente aandelen dan wel zekerheden van terugbetaling van de schuld, worden niet in aanmerking genomen bij de berekening van de grenswaarde van 90%; Vorderingen die het gevolg zijn van de overdracht en het beheer van betalingen of liquidatie-opbrengsten van de debiteur van leningen die gedekt zijn door in pand gegeven goederen, preferente aandelen dan wel zekerheden van terugbetaling van de schuld, worden niet in aanmerking genomen bij de berekening van de grenswaarde van 90%; of Voor toepassing van deze bepaling wordt onder "afgedekt" mede verstaan de omstandigheden waarin de activa als omschreven in de letters a) tot en met f) wettelijk zijn bestemd om de houders van de obligaties tegen verliezen te beschermen. Tot 31 december 2010 is de in de letters d) en e) vermelde limiet van 20% voor bevoorrechte aandelen welke zijn uitgegeven door Franse "fonds communs de créances", of door gelijkwaardige effectiseringsinstellingen, niet van toepassing voor zover voor die bevoorrechte aandelen een kredietbeoordelingscategorie van een aangewezen EKBI beschikbaar is die de gunstigste is welke de EKBI voor gedekte obligaties toekent. Voordat die termijn verstrijkt, wordt deze uitzondering opnieuw onderzocht en afhankelijk van de uitkomst van dat onderzoek kan de Commissie de termijn volgens de in artikel 151, lid 2, bedoelde procedure verlengen en in voorkomend geval opnieuw van een onderzoeksbepaling voorzien. Tot en met 31 december 2010 kan de limiet van 60% onder letter f) door een limiet van 70% worden vervangen. Voordat die termijn verstrijkt, wordt deze uitzondering ondezocht en afhankelijk van de uitkomst van dat onderzoek kan de Commissie de termijn volgens de in artikel 151, lid 2 bedoelde procedure verlengen en in voorkomend geval opnieuw van een onderzoeksbepaling voorzien. 69. Met betrekking tot als zekerheid voor gedekte obligaties verschaft onroerend goed nemen de kredietinstellingen de minimumvereisten van bijlage VIII, deel 2, punt 8, en de waarderingsregels van bijlage VIII, deel 3, punten 62 tot en met 65, in acht. 70. In afwijking van de punten 68 en 69 komen ook gedekte obligaties die aan de definitie van artikel 22, punt 4, van Richtlijn 85/611/EEG voldoen en die vóór 31 december 2007 zijn uitgegeven, tot op hun eindvervaldag voor de preferentiële behandeling in aanmerking. 71. Bij de toekenning van een risicogewicht aan gedekte obligaties wordt uitgegaan van het risicogewicht dat is toegekend aan preferente niet-gedekte vorderingen op de kredietinstelling die deze obligaties uitgeeft, waarbij tussen de desbetreffende risicogewichten het volgende verband geldt: 13. POSTEN DIE SECURITISATIEPOSITIES VERTEGENWOORDIGEN 72. De risicogewichten van posten die securitisatieposities vertegenwoordigen, worden vastgesteld overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 94 tot en met 101. 14. KORTLOPENDE VORDERINGEN OP INSTELLINGEN EN ONDERNEMINGEN 73. Aan kortlopende vorderingen op een instelling of bedrijf waarvoor een kredietbeoordeling van een aangewezen EKBI beschikbaar is, wordt conform tabel 7 een risicogewicht toegekend in overeenstemming met de onderbrenging door de bevoegde autoriteiten van de kredietbeoordelingen van erkende EKBI's in zes categorieën van een kredietkwaliteitbeoordelingsschaal. Tabel 7 Kredietkwaliteits-categorie 1 2 3 4 5 6 Risicogewicht 20% 50% 100% 150% 150% 150% 15. POSITIES IN INSTELLINGEN VOOR COLLECTIEVE BELEGGING (ICB'S) 74. Onverminderd het bepaalde in de punten 75 tot en met 81 wordt aan posities in instellingen voor collectieve belegging (ICB's) een risicogewicht van 100% toegekend. 75. Aan posities in ICB's waarvoor een kredietbeoordeling van een aangewezen EKBI beschikbaar is, wordt conform tabel 8 een risicogewicht toegekend in overeenstemming met de onderbrenging door de bevoegde autoriteiten van de kredietbeoordelingen van erkende EKBI's in zes categorieën van een kredietkwaliteitbeoordelingsschaal. Tabel 8 Kredietkwaliteits-categorie 1 2 3 4 5 6 Risicogewicht 20% 50% 100% 100% 150% 150% 76. Indien de bevoegde autoriteiten van oordeel zijn dat aan een positie in een ICB bijzonder grote risico's verbonden zijn, verlangen zij dat aan deze positie een risicogewicht van 150% wordt toegekend. 77. Het risicogewicht van een ICB mag door een kredietinstelling op de in de punten 79 tot en met 81 beschreven wijze worden vastgesteld, indien aan de volgende criteria is voldaan: 78. Indien een ICB uit een derde land overeenkomstig punt 77, onder a), door een bevoegde autoriteit als aanvaardbaar wordt erkend, dan kan een bevoegde autoriteit van een andere lidstaat van deze erkenning gebruik maken zonder zelf een beoordeling te verrichten. 79. Wanneer de kredietinstelling op de hoogte is van de onderliggende posities van een ICB, mag zij zich op deze onderliggende posities baseren om een gemiddeld risicogewicht voor de ICB te berekenen overeenkomstig de in de artikelen 78 tot en met 83 beschreven methoden. 80. Wanneer de kredietinstelling niet op de hoogte is van de onderliggende posities van een ICB, mag zij een gemiddeld risicogewicht voor de ICB berekenen overeenkomstig de in de artikelen 78 tot en met 83 beschreven methoden, mits zij zich houdt aan de volgende regel: er wordt aangenomen dat de ICB eerst tot de toegestane grens belegt in de categorieën posities waarvoor het hoogste kapitaalvereiste geldt, en vervolgens belegt in posities waarvoor een steeds verder afnemend kapitaalvereiste geldt totdat de maximale totale beleggingsgrens is bereikt. 81. Kredietinstellingen mogen een beroep doen op een derde om overeenkomstig de in de punten 79 en 80 beschreven methoden een risicogewicht voor de ICB te berekenen en te rapporteren, mits de juistheid van de berekening en de rapportage op adequate wijze is gewaarborgd. 16. ANDERE POSTEN 16.1. Behandeling 82. Aan fysieke activa in de zin van artikel 4, punt 10, van Richtlijn 86/635/EEG wordt een risicogewicht van 100% toegekend. 83. Aan overlopende posten waarvoor de instelling niet in staat is om overeenkomstig Richtlijn 86/635/EEG uit te maken wie de tegenpartij is, wordt een risicogewicht van 100% toegekend. 84. Aan liquide middelen in de inningsfase wordt een risicogewicht van 20% toegekend. Aan kasmiddelen en gelijkwaardige posten wordt een risicogewicht van 0% toegekend. 85. De lidstaten kunnen toestaan dat een risicogewicht van 10% wordt toegekend aan vorderingen op instellingen die in hun lidstaat van herkomst gespecialiseerd zijn op het gebied van de interbancaire markt en de markt voor overheidsschuld en die aan een streng toezicht van de bevoegde autoriteiten zijn onderworpen, mits voor deze activa ten behoeve van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst naar behoren is aangetoond dat zij geheel en volledig zijn gedekt door activa waaraan een risicogewicht van 0% of 20% is toegekend en deze activa door deze autoriteiten als een passende zekerheid worden aangemerkt. 86. Aan aandelen en andere deelnemingen wordt een risicogewicht van ten minste 100% toegekend, tenzij in mindering gebracht op het eigen vermogen. 87. Aan het goud dat in eigen kluizen wordt bewaard of is toegewezen voorzover daar verplichtingen in de vorm van goud tegenover staan, wordt een risicogewicht van 0% toegekend. 88. Bij overeenkomsten inzake cessie en retrocessie van activa en bij koop op termijn zonder rugdekking, zijn de risicogewichten die welke toegekend zijn aan de desbetreffende activa en niet die welke gelden voor de tegenpartijen bij de transacties. 89. Wanneer een kredietinstelling voor een reeks vorderingen kredietprotectie biedt onder voorwaarde dat de n-de wanbetaling op de vorderingen aanleiding geeft tot betaling en dat deze kredietgebeurtenis de beëindiging van het contract met zich brengt, worden de in de artikelen 94 tot en met 101 voorgeschreven risicogewichten toegekend indien voor het product een externe kredietbeoordeling van een erkende EKBI beschikbaar is. Indien er voor het product geen externe kredietbeoordeling van een erkende EKBI beschikbaar is, worden de risicogewichten van alle beschermde vorderingen, op n-1 vorderingen na, geaggregeerd tot een maximum van 1250% en vermenigvuldigd met het nominale bedrag van de door het kredietderivaat geboden protectie om de risicogewogen actiefpost te verkrijgen. De n-1 vorderingen die bij de aggregatie buiten beschouwing worden gelaten, worden op de volgende wijze geselecteerd: het betreft elke vordering waarvan het risicogewogen bedrag lager is dan het risicogewogen bedrag van alle vorderingen die in de aggregatie zijn opgenomen. Deel 2 - Erkenning van EKBI's en koppeling van hun kredietbeoordelingen aan risicogewichten ("mapping") 1. METHODOLOGIE 1.1. Objectiviteit 1. De bevoegde autoriteiten verifiëren of de methodologie voor de toekenning van kredietbeoordelingen wordt gekenmerkt door zorgvuldigheid, systematiek en continuïteit, en tevens op basis van historische ervaring wordt gevalideerd. 1.2. Onafhankelijkheid 2. De bevoegde autoriteiten verifiëren of de methodologie vrij is van externe politieke invloeden of beperkingen en van economische spanningen die de kredietbeoordeling kunnen beïnvloeden. 3. De onafhankelijkheid van de door een EKBI gehanteerde methodologie wordt door de bevoegde autoriteiten beoordeeld op grond van onder meer de volgende factoren: 1.3. Doorlopende controle 4. De bevoegde autoriteiten verifiëren of de kredietbeoordelingen van de EKBI doorlopend worden gecontroleerd en zijn alert op wijzigingen in de financiële positie. Een dergelijke controle vindt na elke significante gebeurtenis en ten minste eenmaal per jaar plaats. 5. Voordat tot erkenning wordt overgegaan, verifiëren de bevoegde autoriteiten of de beoordelingsmethodologie voor elk marktsegment is opgesteld conform onder meer de volgende normen: 6. De bevoegde autoriteiten nemen de nodige maatregelen opdat de EKBI's hen onmiddellijk in kennis kunnen stellen van eventuele wijzigingen van betekenis in hun methodologie voor de toekenning van kredietbeoordelingen. 1.4. Transparantie en openbaarmaking 7. De bevoegde autoriteiten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de beginselen van de door de EKBI voor de opstelling van haar kredietbeoordelingen toegepaste methodologie publiek bekend zijn, zodat potentiële gebruikers kunnen oordelen of deze kredietbeoordelingen op redelijke wijze zijn verkregen. 2. INDIVIDUELE KREDIETBEOORDELINGEN 2.1. Geloofwaardigheid en marktacceptatie 8. De bevoegde autoriteiten verifiëren of de individuele kredietbeoordelingen van een EKBI op de markt als geloofwaardig en betrouwbaar worden beschouwd door de gebruikers van dergelijke kredietbeoordelingen. 9. De bevoegde autoriteiten toetsen de geloofwaardigheid aan onder meer de volgende factoren: 2.2. Transparantie en openbaarmaking 10. De bevoegde autoriteiten verifiëren of de individuele kredietbeoordelingen onder gelijkwaardige voorwaarden beschikbaar zijn voor ten minste alle kredietinstellingen die een rechtmatig belang bij deze individuele kredietbeoordelingen hebben. 11. De bevoegde autoriteiten verifiëren in het bijzonder of de voorwaarden waaronder de individuele kredietbeoordelingen voor buitenlandse kredietinstellingen beschikbaar zijn, gelijkwaardig zijn aan die welke gelden voor binnenlandse partijen die een rechtmatig belang bij deze individuele kredietbeoordelingen hebben. 3. KOPPELING VAN KREDIETBEOORDELINGEN AAN RISICOGEWICHTEN ("MAPPING") 12. Om onderscheid te maken tussen de relatieve risicograden waaraan door elke kredietbeoordeling uitdrukking wordt gegeven, gaan de bevoegde autoriteiten uit van kwantitatieve factoren zoals de wanbetalingsgraad op lange termijn die overeenkomt met alle posten met dezelfde kredietbeoordeling. Voor recentelijk opgerichte EKBI's en voor EKBI's die over nog maar weinig wanbetalingsgegevens beschikken, vragen de bevoegde autoriteiten de betrokken EKBI welke wanbetalingsgraad op lange termijn volgens haar overeenkomt met alle posten waaraan dezelfde kredietbeoordeling is toegekend. 13. Om onderscheid te maken tussen de relatieve risicograden waaraan door elke kredietbeoordeling uitdrukking wordt gegeven, gaan de bevoegde autoriteiten uit van kwalitatieve factoren zoals de groep uitgevende instellingen die door de EKBI wordt bestreken, het spectrum van kredietbeoordelingen die door de EKBI worden toegekend, de betekenis van elke kredietbeoordeling en de door de EKBI gehanteerde definitie van wanbetaling. 14. De bevoegde autoriteiten vergelijken de voor elke kredietbeoordeling van een specifieke EKBI geconstateerde wanbetalingsgraden en vergelijken deze met een referentiewaarde die is opgesteld op basis van de wanbetalingsgraden die door andere EKBI's zijn geconstateerd bij een populatie van uitgevende instellingen waaraan volgens de bevoegde autoriteiten een gelijkwaardig kredietrisico verbonden is. 15. Wanneer de bevoegde autoriteiten van oordeel zijn dat de voor de kredietbeoordeling van een specifieke EKBI geconstateerde wanbetalingsgraden systematisch wezenlijk hoger zijn dan de referentiewaarde, brengen zij de kredietbeoordeling van de betrokken EKBI onder in een hogere kredietkwaliteitscategorie van de kredietkwaliteitbeoordelingsschaal. 16. Wanneer de bevoegde autoriteiten het met een specifieke kredietbeoordeling van een EKBI overeenkomende risicogewicht hebben verhoogd en indien de betrokken EKBI aantoont dat de voor haar kredietbeoordeling geconstateerde wanbetalingsgraden niet langer systematisch wezenlijk hoger zijn dan de referentiewaarde, kunnen de bevoegde autoriteiten besluiten de kredietbeoordeling van de EKBI wederom in de oorspronkelijke kredietkwaliteitscategorie van de kredietkwaliteitbeoordelingsschaal onder te brengen. Deel 3 - Gebruik van kredietbeoordelingen van EKBI's voor de bepaling van risicogewichten 1. BEHANDELING 1. Een kredietinstelling kan een of meer erkende EKBI's aanwijzen als de EKBI's waarvan zij de kredietbeoordelingen zal gebruiken voor de bepaling van de risicogewichten die aan de actiefposten en posten buiten de balanstelling worden toegekend. 2. Een kredietinstelling die besluit om voor een bepaalde categorie posten van de kredietbeoordelingen van een erkende EKBI gebruik te maken, hanteert deze kredietbeoordelingen consequent voor alle vorderingen die tot deze categorie behoren. 3. Een kredietinstelling die besluit om van de kredietbeoordelingen van een erkende EKBI gebruik te maken, past deze kredietbeoordelingen continu en consequent in de tijd toe. 4. Een kredietinstelling mag alleen gebruik maken van EKBI-kredietbeoordelingen die rekening houden met alle haar zowel in hoofdsom als in rente verschuldigde bedragen. 5. Indien voor een post met een externe rating slechts één kredietbeoordeling van een aangewezen EKBI beschikbaar is, wordt van die kredietbeoordeling gebruik gemaakt voor de bepaling van het risicogewicht van de desbetreffende post. 6. Indien voor een post met een externe rating twee kredietbeoordelingen van aangewezen EKBI's beschikbaar zijn en elk van beide kredietbeoordelingen met een verschillend risicogewicht overeenkomt, dan wordt het hoogste risicogewicht toegepast. 7. Indien voor een post met een externe rating meer dan twee kredietbeoordelingen van aangewezen EKBI's beschikbaar zijn, wordt verwezen naar de twee kredietbeoordelingen die met de laagste risicogewichten overeenkomen. Indien de laagste twee risicogewichten verschillend zijn, wordt het hoogste risicogewicht toegepast. Indien de laagste twee risicogewichten gelijk zijn, wordt dat risicogewicht toegepast. 2. KREDIETBEOORDELING VAN UITGEVENDE INSTELLINGEN EN UITGIFTEN 8. Wanneer een kredietbeoordeling bestaat voor een specifiek uitgifteprogramma of een specifieke uitgiftefaciliteit waarvan de met de post overeenkomende vordering deel uitmaakt, wordt van deze kredietbeoordeling gebruik gemaakt voor de bepaling van het op die post toepasselijke risicogewicht. 9. Wanneer er voor een bepaalde post geen rechtstreeks toepasselijke kredietbeoordeling beschikbaar is, maar er een kredietbeoordeling bestaat voor een specifiek uitgifteprogramma of een specifieke uitgiftefaciliteit waarvan de met de post overeenkomende vordering geen deel uitmaakt, dan wel een algemene kredietbeoordeling voorhanden is voor de uitgevende instelling, dan wordt van die kredietbeoordeling gebruik gemaakt indien deze een hoger risicogewicht oplevert dan anderszins het geval zou zijn, of indien deze een lager risicogewicht oplevert en de vordering in kwestie in alle opzichten van gelijke of hogere rang is dan ofwel het specifieke uitgifteprogramma of de specifieke uitgiftefaciliteit, ofwel niet door zekerheden gedekte vorderingen van een hogere rangorde van die uitgevende instelling, al naar gelang het geval. 10. De punten 8 en 9 mogen de toepassing van de punten 68 tot en met 71 van deel 1 niet beletten. 11. Kredietbeoordelingen van uitgevende instellingen die tot een concern behoren, mogen niet worden gebruikt als kredietbeoordeling voor een andere uitgevende instelling van hetzelfde concern. 3. KREDIETBEOORDELINGEN VOOR DE KORTE EN DE LANGE TERMIJN 12. Kredietbeoordelingen voor de korte termijn mogen alleen worden gebruikt voor actiefposten en posten buiten de balanstelling op korte termijn die vorderingen op instellingen en ondernemingen vertegenwoordigen. 13. Een kredietbeoordeling voor de korte termijn is uitsluitend van toepassing op de post waarop deze kredietbeoordeling betrekking heeft en mag niet worden gebruikt voor de bepaling van risicogewichten voor andere posten. 14. Indien aan een faciliteit met een korte-termijnrating een risicogewicht van 150% wordt toegekend, dan wordt in afwijking van punt 13 aan alle niet-gedekte vorderingen zonder rating op de betrokken debiteur, ongeacht of deze kortlopend dan wel langlopend zijn, eveneens een risicogewicht van 150% toegekend. 15. Indien aan een faciliteit met een korte-termijnrating een risicogewicht van 50% wordt toegekend, dan wordt in afwijking van punt 13 aan geen enkele kortlopende vordering zonder rating een risicogewicht van minder dan 100% toegekend. 4. POSTEN LUIDEND IN NATIONALE EN BUITENLANDSE VALUTA 16. Een kredietbeoordeling die betrekking heeft op een post die in de nationale valuta van de debiteur luidt, mag niet worden gebruikt voor de bepaling van een risicogewicht van een andere vordering op dezelfde debiteur welke in een buitenlandse valuta luidt. 17. Wanneer er een vordering ontstaat als gevolg van de deelneming van een kredietinstelling in een lening die is verstrekt door een multilaterale ontwikkelingsbank waarvan de status van preferente crediteur in de markt wordt erkend, kunnen de bevoegde autoriteiten in afwijking van punt 16 toestaan dat voor de bepaling van het risicogewicht de kredietbeoordeling wordt gebruikt van de post die in de nationale valuta van de debiteur luidt. BIJLAGE VII INTERNE-RATINGBENADERING Deel 1 - Risicogewogen posten en verwachte verliesposten 1. BEREKENING VAN RISICOGEWOGEN POSTEN VOOR HET KREDIETRISICO 1. Tenzij anders is aangegeven, worden de inputparameters kans op wanbetaling (probability of default - PD), verlies bij wanbetaling (loss given default - LGD) en looptijdwaarde (maturity value - M) bepaald op de in deel 2 beschreven wijze en de waarde van de post op de in deel 3 beschreven wijze. 2. De risicogewogen post voor elke vordering wordt berekend volgens de onderstaande formules. 1.1. Risicogewogen posten voor vorderingen op ondernemingen, instellingen en centrale overheden en centrale banken. 3. Behoudens de punten 5 tot en met 9 worden de risicogewogen posten voor vorderingen op ondernemingen, instellingen en centrale overheden en centrale banken berekend volgens de onderstaande formules: Correlatie (R) = Looptijdfactor (b) = Risicogewicht (RW) = N( Als PD = 0, wordt RW opgevat als: 0 Als PD =1, dan geldt: wanneer ELBE wordt opgevat als de beste raming van de kredietinstelling van het verwachte verlies voor de vordering met een betalingsachterstand overeenkomstig deel 4, punt 80. Risicogewogen post = RW * waarde van de post 4. De risicogewogen posten voor vorderingen die voldoen aan de vereisten van bijlage VIII, deel 1, punt 29, en bijlage VIII, deel 2, punt 22, mogen worden aangepast volgens de volgende formule: Risicogewogen post = RW * waarde van de post * (0,15 + 160*PDpp) PDpp = PD van de protectiegever RW wordt berekend aan de hand van de in punt 3 vervatte formule voor de berekening van risicogewichten voor vorderingen, de PD van de debiteur en de LGD van een vergelijkbare rechtstreekse vordering op de protectiegever. De looptijdfactor (b) wordt berekend met behulp van de PD van de protectiegever of de PD van de debiteur, al naargelang welke PD de laagste waarde heeft. 5. Voor vorderingen op ondernemingen waarbij de totale jaaromzet van de geconsolideerde groep waarvan het bedrijf deel uitmaakt minder is dan 50 miljoen EUR, mogen kredietinstellingen gebruik maken van de onderstaande correlatieformule om de risicogewichten van vorderingen op ondernemingen te berekenen. In deze formule staat S voor de totale jaaromzet in miljoen EUR, waarbij 5 miljoen EUR 1 ≤ 5 jaar 2,828 2 1,414 5,657 4 2,828 > 5 jaar 5,657 4 2,828 11,314 8 5,657 2-3 ≤ 1 jaar 1,414 1 0,707 2,828 2 1,414 >1 ≤ 5 jaar 4,243 3 2,121 8,485 6 4,243 > 5 jaar 8,485 6 4,243 16,971 12 8,485 4 ≤ 1 jaar 21,213 15 10,607 nvt nvt nvt >1 ≤ 5 jaar 21,213 15 10,607 nvt nvt nvt > 5 jaar 21,213 15 10,607 nvt nvt nvt Tabel 1 Krediet-kwaliteits-categorie waarin de krediet-beoordeling van een kortlopende schuldtitel is ondergebracht Volatiliteitsaanpassingen voor schuldtitels, uitgegeven door entiteiten als beschreven in deel 1, punt 7, onder b), met kredietbeoordelingen voor de korte termijn Volatiliteitsaanpassingen voor schuldtitels, uitgegeven door entiteiten als beschreven in deel 1, punt 7, onder c) en d), met kredietbeoordelingen voor de korte termijn liquidatie-periode van 20 dagen (%) liquidatie-periode van 10 dagen (%) liquidatie-periode van 5 dagen (%) liquidatie-periode van 20 dagen (%) liquidatie-periode van 10 dagen (%) liquidatie-periode van 5 dagen (%) 1 0,707 0,5 0,354 1,414 1 0,707 2-3 1,414 1 0,707 2,828 2 1,414 Tabel 2 Andere typen zekerheden of vorderingen liquidatieperiode van 20 dagen (%) liquidatieperiode van 10 dagen (%) liquidatieperiode van 5 dagen (%) In een hoofdindex opgenomen aandelen en converteerbare obligaties 21,213 15 10,607 Andere aan een erkende beurs genoteerde aandelen of converteerbare obligaties 35,355 25 17,678 Contanten 0 0 0 Goud 21,213 15 10,607 Tabel 3 Volatiliteitsaanpassing voor valutamismatch liquidatieperiode van 20 dagen (%) liquidatieperiode van 10 dagen (%) liquidatieperiode van 5 dagen (%) 11,314 8 5,657 37. Tabel 4 37. Voor gedekte leningstransacties geldt een liquidatieperiode van 20 werkdagen. Voor repo's (behalve indien deze betrekking hebben op de overdracht van grondstoffen of gegarandeerde rechten inzake de eigendom van grondstoffen) en verstrekte of opgenomen effectenleningen geldt een liquidatieperiode van 5 werkdagen. Voor andere kapitaalmarktgerelateerde transacties geldt een liquidatieperiode van 10 werkdagen. 38. In de tabellen 1 tot en met 4 en in de punten 39 tot en met 41 wordt onder de kredietkwaliteitscategorie waarin een kredietbeoordeling van een schuldtitel is ondergebracht, de kredietkwaliteitscategorie verstaan waarin de kredietbeoordeling volgens de bevoegde autoriteiten overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 moet worden ondergebracht. Ook deel 1, punt 10, is in dit verband van toepassing. 39. Op niet-toelaatbare effecten of grondstoffen die in het kader van repo's zijn uitgeleend of verkocht en op verstrekte of opgenomen effecten- of grondstoffenleningen wordt dezelfde volatiliteitsaanpassing toegepast als op aandelen die aan een erkende beurs zijn genoteerd doch die niet in de hoofdindex zijn opgenomen. 40. Op toelaatbare rechten van deelneming in instellingen voor collectieve belegging is de gewogen gemiddelde volatiliteitsaanpassing van toepassing die, gelet op de in punt 37 genoemde liquidatieperiode van de transactie, van toepassing zou zijn op activa waarin het fonds heeft belegd. Indien de activa waarin het fonds heeft belegd, niet bekend zijn bij de kredietinstelling, is de volatiliteitsaanpassing die van toepassing is, de hoogste volatiliteitsaanpassing die van toepassing zou zijn op de activa waarin het fonds mag beleggen. ii) 41 Op door instellingen uitgegeven schuldtitels zonder externe rating, die voldoen aan de toelaatbaarheidscriteria van deel 1, punt 8, zijn dezelfde volatiliteitsaanpassingen van toepassing als die welke van toepassing zijn op door instellingen of ondernemingen uitgegeven effecten waarvan de externe kredietbeoordeling in kredietkwaliteitscategorie 2 of 3 is ondergebracht. ii) Volatiliteitsaanpassingen op basis van eigen ramingen 42. De bevoegde autoriteiten staan kredietinstellingen die aan de in de punten 47 tot en met 56 genoemde vereisten voldoen, toe voor de berekening van de op zekerheden en vorderingen toe te passen volatiliteitsaanpassingen gebruik te maken van eigen volatiliteitsramingen. 43. Wanneer schuldtitels door een erkende EKBI van goede kwaliteit ("investment grade" of hoger) worden geacht, kunnen de bevoegde autoriteiten kredietinstellingen toestaan voor elke categorie effecten een volatiliteitsraming te maken. 44. Bij de vaststelling van de relevante categorieën houden de kredietinstellingen rekening met de instelling die de effecten uitgeeft, evenals met de externe kredietbeoordeling, de resterende looptijd en de gewijzigde duration van de effecten. Volatiliteitsramingen moeten representatief zijn voor de effecten die door de kredietinstelling bij een bepaalde categorie zijn ingedeeld. 45. Voor schuldtitels die door een erkende EKBI van minder goede kwaliteit worden geacht ("below investment grade") en voor andere toelaatbare zekerheden moeten de volatiliteitsaanpassingen voor elke post afzonderlijk worden berekend. Kredietinstellingen die gebruik maken van de benadering op basis van eigen ramingen moeten de volatiliteit van de zekerheid of de valutamismatch ramen zonder rekening te houden met eventuele correlaties tussen de niet-gedekte vordering, de zekerheden en/of de wisselkoers. 47. Kwantitatieve criteria 47. Bij de berekening van de volatiliteitsaanpassingen wordt een eenzijdig betrouwbaarheidsinterval van 99% gehanteerd. 48. De liquidatieperiode bedraagt 20 werkdagen voor gedekte leningstransacties, 5 werkdagen voor repo's behalve indien dergelijke transacties de overdracht van grondstoffen of van gegarandeerde rechten inzake de eigendom van grondstoffen en het opnemen of verstrekken van effectenleningen omvatten, en 10 werkdagen voor andere kapitaalmarktgerelateerde transacties. Kredietinstellingen kunnen de volatiliteitsaanpassingscijfers die zij voor kortere of langere liquidatieperioden hebben berekend, "converteren" naar de liquidatieperiode als bedoeld in punt 48 voor de desbetreffende soort transactie op basis van de wortel/tijd-formule: waarbij TM de relevante liquidatieperiode is; HM de volatiliteitsaanpassing overeenkomstig TM is, en 50. HN de volatiliteitsaanpassing is op basis van de liquidatieperiode TN. 50. Kredietinstellingen houden rekening met de illiquiditeit van activa van minder goede kwaliteit. De liquidatieperiode wordt naar boven bijgesteld indien er twijfels bestaan over de liquiditeit van de zekerheid. Verder gaan zij na of historische gegevens wellicht de potentiële volatiliteit onderschatten, bijvoorbeeld in het geval van een valuta die aan een ankervaluta gekoppeld is. Deze gevallen moeten aan een stressscenario worden onderworpen. 51. De historische waarnemingsperiode (steekproefperiode) voor het berekenen van volatiliteitsaanpassingen bedraagt ten minste één jaar. Voor kredietinstellingen die gebruik maken van weging of andere methoden in plaats van de historische waarnemingsperiode, bedraagt de feitelijke waarnemingsperiode ten minste één jaar (d.w.z. het gewogen gemiddelde interval tussen de afzonderlijke waarnemingen mag niet minder dan zes maanden bedragen). De bevoegde autoriteiten kunnen tevens verlangen dat een kredietinstelling bij de berekening van haar volatiliteitsaanpassingen een kortere waarnemingsperiode hanteert indien zij van mening zijn dat dit op grond van een aanmerkelijke toename van de prijsvolatiliteit gerechtvaardigd is. Kredietinstellingen werken hun gegevensbestanden ten minste eens per drie maanden bij en herzien deze gegevens eveneens wanneer de marktprijzen significante wijzigingen ondergaan. Dit houdt in dat volatiliteitsaanpassingen ten minste eens per drie maanden worden berekend. 53. Kwalitatieve criteria 53. De volatiliteitsramingen worden in het dagelijkse risicobeheer van de kredietinstelling gebruikt, ook met betrekking tot haar interne positielimieten. 54. Indien de liquidatieperiode die door de kredietinstelling bij haar dagelijkse risicobeheer wordt toegepast langer is dan die welke in dit deel voor het desbetreffende soort transactie wordt aangegeven, dan worden de volatiliteitsaanpassingen van de instelling verhoogd op basis van de wortel/tijd-formule als bedoeld in punt 49. 55. De kredietinstelling beschikt over procedures voor de bewaking en het doen naleven van een schriftelijk vastgelegde reeks interne gedragslijnen en controlevoorschriften inzake de werking van het door haar toegepaste systeem voor de raming van volatiliteitsaanpassingen en voor de integratie van deze ramingen in het risicobeheer van de instelling. d) de accuraatheid en juistheid van de aannames over volatiliteit. iii) Verhoging van volatiliteitsaanpassingen De volatiliteitsaanpassingen als bedoeld in de punten 36 tot en met 41 moeten worden toegepast in geval van dagelijkse herwaardering. Evenzo moeten volatiliteitsaanpassingen die door een kredietinstelling overeenkomstig de punten 42 tot en met 56 met gebruikmaking van eigen ramingen worden berekend, in eerste instantie worden berekend op basis van dagelijkse herwaardering. Geschiedt de herwaardering op minder frequente basis dan eenmaal per dag, dan moeten de volatiliteitsaanpassingen groter zijn. Zij worden berekend door de volatiliteitsaanpassingen bij dagelijkse herwaardering te verhogen op basis van de volgende wortel/tijd-formule: waarbij H de toe te passen volatiliteitsaanpassing is; HM de volatiliteitsaanpassing is bij dagelijkse herwaardering; NR het feitelijke aantal werkdagen is tussen twee herwaarderingen, en iv) TM de liquidatieperiode voor het desbetreffende soort transactie is. iv) Voorwaarden voor de toepassing van een volatiliteitsaanpassing van 0% – erkende clearinginstellingen. 59. Wanneer een bevoegde autoriteit toestaat dat de in punt 58 bedoelde behandeling wordt toegepast op repo's of verstrekte of opgenomen leningen in door de nationale overheid uitgegeven effecten, dan kunnen andere bevoegde autoriteiten ervoor opteren de in hun rechtsgebied gevestigde kredietinstellingen toe te staan deze transacties op dezelfde wijze te behandelen. Berekening van risicogewogen posten en verwachte verliesposten 60. Standaardbenadering E* als berekend op de in punt 33 beschreven wijze, wordt als waarde van de post beschouwd voor de toepassing van artikel 80. In het geval van in bijlage II vermelde posten buiten de balanstelling wordt E* opgevat als de waarde waarop de in artikel 78, lid 1, vermelde percentages worden toegepast om tot de waarde van de post te komen. 61. Interne-ratingbenadering LGD* (het effectieve LGD), als berekend op de in dit punt beschreven wijze, wordt als LGD beschouwd voor de toepassing van bijlage VII. LGD* = LGD x (E*/E) waarbij LGD het LGD is dat overeenkomstig de artikelen 84 tot en met 89 op de vordering van toepassing zou zijn indien de vordering niet door zekerheden was gedekt; E de waarde van de post is, als beschreven in punt 33; 1.5. E* de waarde van de post is als berekend op de in punt 33 beschreven wijze. 1.5. Overige toelaatbare zekerheden met het oog op de toepassing van de artikelen 84 tot en met 89 1.5.1. Waardering a) Zekerheden in de vorm van onroerend goed 62. De waarde van het goed wordt door een onafhankelijke schatter vastgesteld op of onder de marktwaarde. In lidstaten die in hun wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen strenge criteria voor de berekening van de hypotheekwaarde hebben vastgesteld mag de waarde van het goed echter door een onafhankelijke schatter worden vastgesteld op of onder de hypotheekwaarde. 63. Onder marktwaarde wordt verstaan het geraamde bedrag waartegen het goed op de dag van de taxatie door een willige verkoper op marktconforme wijze zou kunnen worden verkocht aan een willige en onafhankelijke koper na een deugdelijke verkoopprocedure waarbij elk van de partijen met kennis van zaken, voorzichtig en zonder dwang heeft gehandeld. De marktwaarde wordt op doorzichtige en heldere wijze gedocumenteerd. 64. Onder hypotheekwaarde wordt verstaan de waarde van het goed die is vastgesteld op grond van een voorzichtige prognose van de toekomstige verhandelbaarheid van het goed, rekening houdend met duurzame langetermijnaspecten van het goed, de normale en plaatselijke marktvoorwaarden, het gebruik dat op dit ogenblik van het goed wordt gemaakt en eventueel andere doeleinden waarvoor het geschikt is. Speculatieve factoren mogen niet in de hypotheekwaarde worden verrekend. De hypotheekwaarde wordt op doorzichtige en heldere wijze gedocumenteerd. 65. De waarde van de zekerheid is de marktwaarde of de hypotheekwaarde, zo nodig verlaagd naargelang van de resultaten van de overeenkomstig deel 2, punt 8, vereiste controle en om rekening te houden met de eventuele eerdere aanspraken op het goed. b) Kortlopende vorderingen 66. De waarde van kortlopende vorderingen is het te ontvangen bedrag. c) Andere materiële zekerheden 67. Het goed wordt tegen marktwaarde gewaardeerd - dit is het geraamde bedrag waartegen het goed op de dag van de taxatie door een willige verkoper op marktconforme wijze zou kunnen worden verkocht aan een willige en onafhankelijke koper. 1.5.2. Berekening van risicogewogen posten en verwachte verliesposten a) Algemene behandeling 68. LGD*, berekend op de in de punten 69 tot en met 72 beschreven wijze, wordt als LGD beschouwd voor de toepassing van bijlage VII. 69. Wanneer de ratio van de waarde van de zekerheid (C) ten opzichte van de waarde van de post (E) lager is dan een bepaalde drempelwaarde van C* (het vereiste niveau van zekerheidsstelling) als bedoeld in tabel 5, dan is LGD* de in bijlage VII bedoelde LGD voor niet door zekerheden gedekte vorderingen op de tegenpartij. 70. Wanneer de ratio van de waarde van de zekerheid ten opzichte van de waarde van de post hoger is dan een tweede, hogere drempelwaarde van C** (d.w.z. het vereiste niveau van zekerheidsstelling om volledig in aanmerking te worden genomen bij de berekening van de LGD) als vermeld in tabel 5, dan is LGD* de in tabel 5 weergegeven LGD. 71. In dit verband geldt dat wanneer het vereiste niveau van zekerheidsstelling C** niet wordt bereikt ten aanzien van de vordering als geheel, de vordering als twee vorderingen moet worden beschouwd - het gedeelte waarvoor het vereiste niveau van zekerheidsstelling C** is bereikt en het resterende gedeelte. 72 In tabel 5 worden de toepasselijke LGD* en de vereiste niveaus van zekerheidsstelling voor de gedekte gedeelten van de vorderingen weergegeven: Tabel 5 LGD* voor niet-achtergestelde schuldvorderingen of voorwaardelijke vorderingen LGD* voor achtergestelde schuld-vorderingen of voorwaardelijke vorderingen Vereist minimumniveau van de zekerheids-stelling van de vordering (C*) Vereist minimumniveau van de zekerheids-stelling van de vordering (C**) Kortlopende vorderingen 35% 65% 0% 125% Niet-zakelijk/ zakelijk onroerend goed 35% 65% 30% 140% Overige zekerheden 40% 70% 30% 140% Minimum LGD voor het gedekte gedeelte van de vorderingen c) kredietinstellingen toestaan een LGD van 30% toe te kennen aan niet-achtergestelde vorderingen die gedekt zijn door niet-zakelijk of zakelijk onroerend goed. b) Aan het eind van deze periode wordt deze uitzondering opnieuw onderzocht. b) Alternatieve behandeling van zekerheden in de vorm van onroerend goed b) de totale verliezen op leningen gedekt door niet-zakelijk of zakelijk onroerend goed zijn niet hoger dan 0,5% van de in een bepaald jaar uitstaande leningen die door dat type onroerend goed worden gedekt. 74. Indien in een bepaald jaar niet aan een van de in punt 73 genoemde voorwaarden wordt voldaan, komt deze behandeling niet meer voor toepassing in aanmerking totdat in een volgend jaar opnieuw aan de voorwaarden wordt voldaan. 75. Wanneer de bevoegde autoriteiten de in punt 73 beschreven behandeling niet toestaan, kunnen zij kredietinstellingen toestaan de in het kader van deze behandeling geoorloofde risicogewichten toe te kennen aan vorderingen die gedekt zijn door niet-zakelijk of zakelijk onroerend goed die zich op het grondgebied van de lidstaten bevinden waarvan de bevoegde autoriteiten deze behandeling wel toestaan, mits aan de in die lidstaat toepasselijke voorwaarden wordt voldaan. 1.6. De berekening van risicogewogen posten en verwachte verliesposten bij gemengde pools van zekerheden 76. Wanneer risicogewogen posten en verwachte verliesposten overeenkomstig de artikelen 84 tot en met 89 worden berekend, en een vordering zowel door financiële zekerheden als door andere toelaatbare zekerheden wordt gedekt, wordt de LGD* dat voor de toepassing van bijlage VII als LGD moet worden beschouwd, als volgt berekend. 77. De kredietinstelling wordt verplicht de voor volatiliteit gecorrigeerde waarde van de vordering (d.w.z. de waarde na de toepassing van de volatiliteitsaanpassing als beschreven in punt 33) op te splitsen, waarbij elk deel door slechts één type zekerheid wordt gedekt. Dit houdt in dat de kredietinstelling de vordering moet opsplitsen in een gedeelte dat gedekt wordt door toelaatbare financiële zekerheden, een gedeelte dat gedekt wordt door kortlopende vorderingen, de gedeelten die worden gedekt door zekerheden in de vorm van zakelijk en/of niet-zakelijk onroerend goed, het gedeelte dat gedekt wordt door overige toelaatbare zekerheden, en het ongedekte gedeelte, naargelang van het geval. 78. De LGD* wordt voor elk gedeelte van de vordering afzonderlijk berekend overeenkomstig de relevante bepalingen van deze bijlage. 1.7. Overige volgestorte kredietprotectie 1.7.1. Bij derde instellingen aangehouden deposito's 79. Wanneer aan de in deel 2, punt 12, gestelde voorwaarden is voldaan mag kredietprotectie als bedoeld in deel 1, punt 23, worden behandeld als een garantie van de derde instelling. 1.7.2. Aan leningverstrekkende kredietinstellingen in pand gegeven levensverzekeringsovereenkomsten 80. Wanneer aan de in deel 2, punt 13, gestelde voorwaarden is voldaan mag kredietprotectie als bedoeld in deel 1, punt 24, worden behandeld als een garantie van de onderneming die de levensverzekering verstrekt. De waarde van de toelaatbare kredietprotectie is de afkoopwaarde van de levensverzekeringspolis. 1.7.3. Op verzoek teruggekochte instrumenten van instellingen 81. Instrumenten die op grond van deel 1, punt 25, toelaatbaar zijn kunnen door de uitgevende instelling als garantie worden behandeld. b) wanneer het instrument wordt teruggekocht tegen de marktprijs, is de waarde van de protectie gelijk aan de waarde van het instrument; deze waarde wordt op dezelfde wijze vastgesteld als die van de schuldtitels zoals gespecificeerd in deel 1, punt 8. 2. NIET-VOLGESTORTE KREDIETPROTECTIE 2.1. Waardering b) is, wanneer het bedrag dat de protectiegever heeft toegezegd te zullen betalen hoger is dan de waarde van de post, de waarde van de kredietprotectie niet hoger dan 60% van de waarde van de post. Wanneer de niet-volgestorte kredietprotectie in een andere valuta luidt dan die van de vordering (valutamismatch), dan wordt de waarde van de kredietprotectie verminderd door de toepassing van de volatiliteitsaanpassing HFX en wel als volgt: G* = G x (1-HFX) waarbij G het nominale bedrag van de kredietprotectie is; G* gelijk is aan G, gecorrigeerd voor een eventueel valutarisico, en Hfx de volatiliteitsaanpassing is voor een eventuele valutamismatch tussen de kredietprotectie en de onderliggende kredietverplichting. Wanneer er geen valutamismatch is, dan is 85. G* = G 85. De volatiliteitsaanpassingen voor een valutamismatch kunnen worden berekend op basis van de toezichthoudersbenadering dan wel op basis van de eigen-ramingenbenadering als beschreven in de punten 34 tot en met 57. 2.2. Berekening van risicogewogen posten en verwachte verliesposten 2.2.1. Gedeeltelijke protectie – onderverdeling in tranches 86. Wanneer de kredietinstelling een deel van het risico van een lening in één of meer tranches onderverdeelt, zijn de in de artikelen 94 tot en met 101 vastgestelde bepalingen van toepassing. Materialiteitsdrempels inzake betalingen, bij onderschrijding waarvan in geval van verlies geen betaling wordt verricht, worden als gelijkwaardig beschouwd met aangehouden eerste-verliesposities en worden geacht aanleiding te geven tot een risico-overdracht in tranches. 2.2.2. Standaardbenadering a) Volledige protectie Voor de toepassing van artikel 80 is g het risicogewicht dat moet worden toegekend aan een vordering die volledig gedekt wordt door niet-volgestorte protectie (GA), waarbij g het risicogewicht is van vorderingen op de protectiegever zoals aangegeven in de artikelen 78 tot en met 83; en GA de waarde is van G* als berekend overeenkomstig punt 84 en nader gecorrigeerd voor een eventueel looptijdverschil als beschreven in deel 4. b) Gedeeltelijke protectie - gelijke rangorde 88. Wanneer het bedrag van de protectie lager is dan de waarde van de post en de gedekte en ongedekte delen dezelfde rangorde hebben - d.w.z. dat de kredietinstelling en de protectiegever eventuele verliezen naar rato delen wordt een proportionele vermindering van het toetsingsvermogen toegekend. Voor de toepassing van artikel 80 worden risicogewogen posten overeenkomstig de volgende formule berekend: (E-GA) x r + GA x g waarbij E de waarde van de post is; GA de waarde is van G* als berekend overeenkomstig punt 84 en nader gecorrigeerd voor een eventueel looptijdverschil als beschreven in deel 4; r het risicogewicht is van vorderingen op de debiteur zoals aangegeven in de artikelen 78 tot en met 83; en g het risicogewicht is van vorderingen op de protectiegever zoals aangegeven in de artikelen 78 tot en met 83. c) Overheidsgaranties 89. De bevoegde autoriteiten kunnen de in bijlage VI, deel 1, punten 4 en 5, beschreven behandeling uitbreiden tot vorderingen of delen van vorderingen die door de centrale overheid of de centrale bank zijn gegarandeerd, wanneer de garantie in de nationale valuta van de leningnemer luidt en de vordering in die valuta is gefinancierd. 2.2.3. Interne-ratingbenadering Volledige protectie / gedeeltelijke protectie - gelijke rangorde 90. Wat het gedekte gedeelte van de vordering (op basis van de gecorrigeerde waarde van de kredietprotectie GA) betreft kan de voor de toepassing van bijlage VII, deel 2, te ramen PD de PD van de protectiegever zijn, of een PD tussen die van de leningnemer en die van de garantiegever indien volledige vervanging niet gerechtvaardigd wordt geacht. In het geval van achtergestelde vorderingen en niet-achtergestelde, niet-volgestorte protectie mag voor de toepassing van bijlage VII, deel 2, de LGD worden gebruikt die van toepassing is op niet-achtergestelde schuldvorderingen. 91. Voor een eventueel ongedekt gedeelte van de vordering is de PD die van de leningnemer en is de LGD die van de onderliggende vordering. 92. GA is de waarde van G* als berekend overeenkomstig punt 84, nader gecorrigeerd voor een eventueel looptijdverschil als beschreven in deel 4. Deel 4 - Looptijdverschil 1. In het kader van de berekening van risicogewogen posten doet zich een looptijdverschil voor wanneer de resterende looptijd van de kredietprotectie korter is dan die van de gedekte vordering. Een protectie van minder dan drie maanden resterende looptijd, waarvan de looptijd korter is dan die van de onderliggende vordering, wordt niet in aanmerking genomen. 2. Wanneer zich een looptijdverschil voordoet, wordt de kredietprotectie niet in aanmerking genomen indien 1. DEFINITIE VAN LOOPTIJD 3. De effectieve looptijd van de onderliggende vordering is de langst mogelijke periode die de debiteur mag wachten om zijn contractuele verplichtingen volledig na te komen, waarbij een maximum geldt van vijf jaar. Behoudens punt 4 is de looptijd van de kredietprotectie de periode tot de vroegste datum waarop de protectie kan aflopen of kan worden beëindigd. 4. Wanneer de protectiegever over de mogelijkheid beschikt om de protectie te beëindigen wordt als looptijd van de protectie beschouwd de periode tot de vroegste datum waarop van die mogelijkheid gebruik kan worden gemaakt. Wanneer de protectienemer over de mogelijkheid beschikt om de protectie te beëindigen en de voorwaarden van de overeenkomst die aan de protectie ten grondslag ligt een positieve prikkel voor de kredietinstelling bevatten om de transactie vóór de vervaldatum van de overeenkomst af te handelen, wordt als looptijd van de protectie de periode beschouwd tot de vroegste datum waarop van deze mogelijkheid gebruik kan worden gemaakt; is dit niet het geval, dan kan worden aangenomen dat een dergelijke mogelijkheid niet van invloed is op de looptijd van de protectie. 5. Wanneer protectie in de vorm van een kredietderivaat kan worden beëindigd vóór het verstrijken van een eventuele respijtperiode, waarbij het verstrijken van die respijtperiode een vereiste is voor het optreden van een kredietverzuim als gevolg van niet-betaling, wordt de looptijd van de protectie verminderd met de respijtperiode. 2. WAARDERING VAN DE PROTECTIE 2.1. Transacties in het kader van volgestorte kredietprotectie - Eenvoudige benadering van financiële zekerheden 6. Wanneer er een verschil is tussen de looptijd van de vordering en de looptijd van de protectie, wordt de zekerheid niet erkend. 2.2. Transacties in het kader van volgestorte kredietprotectie - Uitgebreide benadering van financiële zekerheden 7. De looptijd van de kredietprotectie en die van de vordering moeten in de aangepaste waarde van de zekerheid tot uiting komen overeenkomstig de volgende formule: CVAM = CVA x (t-t*)/(T-t*) waarbij CVAM de voor volatiliteit gecorrigeerde waarde van de zekerheid is zoals gespecificeerd in deel 3, punt 33, dan wel het bedrag van de vordering, naargelang welke van beide het laagst is; t het aantal resterende jaren is tot de vervaldatum van de kredietprotectie, berekend overeenkomstig de punten 3 tot en met 5, dan wel de waarde van T, naargelang welke van beide het laagst is; T het aantal resterende jaren is tot de vervaldatum van de vordering, berekend overeenkomstig de punten 3 tot en met 5, dan wel 5 jaar, naargelang welke van beide het laagst is; en t* = 0,25. CVAM is CVA, gecorrigeerd voor looptijdverschil, en moet worden opgenomen in de formule voor de berekening van de volledig aangepaste waarde van de post (E*) als bedoeld in deel 3, punt 33. 2.3. Transacties in het kader van niet-volgestorte kredietprotectie 8. De looptijd van de kredietprotectie en die van de vordering moeten tot uiting komen in de gecorrigeerde waarde van de kredietprotectie overeenkomstig de volgende formule: GA = G* x (t-t*)/(T-t*) waarbij G* het bedrag van de protectie is, gecorrigeerd voor een eventuele valutamismatch; GA G* is, gecorrigeerd voor een eventueel looptijdverschil; t het aantal resterende jaren is tot de vervaldatum van de kredietprotectie, berekend overeenkomstig de punten 3 tot en met 5, dan wel de waarde van T, naargelang welke van beide het laagst is; T het aantal resterende jaren is tot de vervaldatum van de vordering, berekend overeenkomstig de punten 3 tot en met 5, dan wel 5 jaar, naargelang welke van beide het laagst is; en t* = 0,25. GA wordt vervolgens als de waarde van de protectie beschouwd voor de toepassing van deel 3, punten 83 tot en met 92. Deel 5 - Combinatie van verschillende vormen van kredietrisicolimitering binnen de standaardbenadering 1. Wanneer een kredietinstelling die risicogewogen posten berekent overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83, voor de dekking van één vordering gebruik maakt van meer dan één vorm van kredietrisicolimitering (zij dekt een vordering bijvoorbeeld deels door middel van een zekerheid en deels door een garantie), dan is deze instelling verplicht de vordering in gedeelten op te splitsen naargelang van het toegepaste kredietrisicolimiteringsinstrument (bv. een gedeelte dat door een zekerheid wordt gedekt en een gedeelte dat door een garantie wordt gedekt); de risicogewogen post moet voor elk gedeelte afzonderlijk worden berekend overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 78 tot en met 83 en deze bijlage. 2. Wanneer de kredietprotectie die door één protectiegever wordt geboden verschillende looptijden heeft, wordt een soortgelijke benadering gevolgd als die welke in punt 1 is beschreven. Deel 6 - Basket-technieken inzake kredietrisicolimitering 1. KREDIETDERIVATEN VOOR HET EERST OPTREDENDE KREDIETVERZUIM 1. Wanneer een kredietinstelling voor een aantal vorderingen kredietprotectie verkrijgt onder de voorwaarde dat het eerst optredende kredietverzuim aanleiding geeft tot betaling en dat deze kredietgebeurtenis de beëindiging van het contract met zich brengt, mag de kredietinstelling de berekening van de risicogewogen post en, in voorkomend geval, van het verwachte verlies van de post die bij ontbreken van de kredietprotectie het laagste risicogewicht heeft, overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 of de artikelen 84 tot en met 89 naargelang van het geval ingevolge deze bijlage wijzigen, doch uitsluitend indien de waarde van de post lager is dan of gelijk is aan de waarde van de kredietprotectie. 2. KREDIETDERIVATEN VOOR HET n-de KREDIETVERZUIM 2. In het geval waarin het n-de kredietverzuim ingevolge de kredietprotectie aanleiding geeft tot betaling, mag de kredietinstelling die de protectie koopt deze slechts voor de berekening van risicogewogen posten en, in voorkomend geval, van verwachte verliesposten in aanmerking nemen indien tevens protectie is verkregen voor kredietverzuim 1 tot en met n-1, of wanneer zich reeds n-1 wanbetalingen hebben voorgedaan. In deze gevallen wordt dezelfde methodologie toegepast als die welke in punt 1 is beschreven met betrekking tot kredietderivaten voor het eerst optredende kredietverzuim, dienovereenkomstig gewijzigd voor kredietderivaten voor het n-de kredietverzuim. BIJLAGE IX SECURITISATIE Deel 1 - Definities voor de toepassing van bijlage IX 1. Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder: – "kirb": 8% van de risicogewogen posten die overeenkomstig de artikelen 84 tot en met 89 met betrekking tot de gesecuritiseerde vorderingen zouden zijn berekend indien zij niet gesecuritiseerd zouden zijn, vermeerderd met het bedrag van de overeenkomstig deze artikelen berekende verwachte verliesposten die met deze vorderingen verband houden; Deel 2 - Minimumvereisten voor de erkenning van de overdracht van een aanzienlijk deel van het kredietrisico en de berekening van risicogewogen posten en verwachte verliesposten voor gesecuritiseerde vorderingen 1. MINIMUMVEREISTEN VOOR DE ERKENNING VAN DE OVERDRACHT VAN EEN AANZIENLIJK DEEL VAN HET KREDIETRISICO IN HET KADER VAN EEN TRADITIONELE SECURITISATIE 1. De initiërende kredietinstelling van een traditionele securitisatie mag gesecuritiseerde vorderingen buiten de berekening van risicogewogen posten en verwachte verliesposten houden indien een aanzienlijk deel van het aan de gesecuritiseerde vorderingen verbonden kredietrisico is overgedragen en de overdracht aan de volgende voorwaarden voldoet: 2. MINIMUMVEREISTEN VOOR DE ERKENNING VAN DE OVERDRACHT VAN EEN AANZIENLIJK DEEL VAN HET KREDIETRISICO IN HET KADER VAN EEN SYNTHETISCHE SECURITISATIE 2. Een initiërende kredietinstelling van een synthetische securitisatie mag risicogewogen posten en, in voorkomend geval, verwachte verliesposten voor de gesecuritiseerde vorderingen berekenen overeenkomstig de punten 3 en 4 indien een aanzienlijk gedeelte van het kredietrisico door middel van volgestorte of niet-volgestorte kredietprotectie aan derde partijen is overgedragen, en de overdracht voldoet aan de volgende voorwaarden: 3. BEREKENING DOOR DE INITIËRENDE KREDIETINSTELLING VAN RISICOGEWOGEN POSTEN VOOR GESECURITISEERDE VORDERINGEN IN HET KADER VAN EEN SYNTHETISCHE SECURITISATIE 3. Bij de berekening van risicogewogen posten voor gesecuritiseerde vorderingen past de initiërende kredietinstelling van een synthetische securitisatie, indien aan de in punt 2 genoemde voorwaarden is voldaan en onverminderd de punten 5 tot en met 7, de berekeningsmethoden toe die in deel 4 zijn vermeld, en niet die welke in de artikelen 78 tot en met 89 zijn beschreven. Voor kredietinstellingen die de risicogewogen posten en verwachte verliesposten overeenkomstig de artikelen 84 tot en met 89 berekenen, is de verwachte verliespost met betrekking tot deze vorderingen nihil. 4. Voor alle duidelijkheid: punt 3 heeft betrekking op de gehele pool van vorderingen die deel uitmaken van de securitisatie. Onverminderd de punten 5 tot en met 7 is de initiërende kredietinstelling verplicht de risicogewogen posten te berekenen met betrekking tot alle tranches van de securitisatie overeenkomstig de bepalingen van deel 4, met inbegrip van de bepalingen inzake de erkenning van kredietrisicolimitering. Wanneer bijvoorbeeld een tranche door middel van niet-volgestorte kredietprotectie wordt overgedragen aan een derde partij, wordt bij de berekening van de risicogewogen posten van de initiërende kredietinstelling het risicogewicht van die derde partij op de tranche toegepast. 3.1. Behandeling van looptijdverschillen bij synthetische securitisatie 5. Bij de berekening van risicogewogen posten overeenkomstig punt 3 wordt conform de punten 6 tot en met 7 rekening gehouden met een eventueel looptijdverschil tussen de kredietprotectie in het kader waarvan de verdeling in tranches heeft plaatsgevonden en de gesecuritiseerde vorderingen. 6. De looptijd van de gesecuritiseerde vorderingen is de langste looptijd van een van deze vorderingen, met een maximum van vijf jaar. De looptijd van de kredietprotectie wordt vastgesteld overeenkomstig bijlage VIII. 7. Een initiërende kredietinstelling laat bij de berekening van risicogewogen posten voor tranches waaraan in het kader van deel 4 een risicoweging van 1250% is toegekend, eventuele looptijdverschillen buiten beschouwing. Voor alle andere tranches wordt het looptijdverschil behandeld als beschreven in bijlage VIII, overeenkomstig de volgende formule: RW* = [RW(SP) x (t-t*)/(T-t*)] + [RW(Ass) x (T-t)/(T-t*)] waarbij RW* de risicogewogen posten weergeeft met het oog op de toepassing van artikel 75, onder a); RW(Ass) de risicogewogen posten weergeeft voor vorderingen alsof deze niet gesecuritiseerd zijn, naar rato berekend; RW(SP) = de risicogewogen posten, berekend overeenkomstig punt 3, alsof er geen looptijdverschil is; T de looptijd van de onderliggende vorderingen is, uitgedrukt in jaren; t de looptijd van de kredietprotectie is, uitgedrukt in jaren; en t* = 0,25. Deel 3 - Externe kredietbeoordelingen 1. VEREISTEN WAARAAN DE KREDIETBEOORDELINGEN VAN EKBI'S MOETEN VOLDOEN 1. Om voor de berekening van risicogewogen posten overeenkomstig deel 4 te kunnen worden gebruikt moet een kredietbeoordeling van een erkende EKBI aan de volgende voorwaarden voldoen: 2. GEBRUIK VAN KREDIETBEOORDELINGEN 2. Een kredietinstelling mag een of meer erkende EKBI's aanwijzen als de EKBI's waarvan zij de kredietbeoordelingen zal gebruiken bij de berekening van haar risicogewogen posten overeenkomstig de artikelen 94 tot en met 101 ("aangewezen EKBI"). 3. Onverminderd de punten 5 tot en met 7 past een kredietinstelling de kredietbeoordelingen van aangewezen EKBI's ten aanzien van haar securitisatieposities consequent toe. 4. Onverminderd de punten 5 en 6 mag een kredietinstelling geen gebruik maken van de kredietbeoordelingen van de ene EKBI ten aanzien van haar posities in bepaalde tranches en van de kredietbeoordelingen van een andere EKBI voor haar posities in andere tranches binnen dezelfde structuur waarvoor al dan niet een rating van de eerstgenoemde EKBI beschikbaar is. 5. Indien ten aanzien van een positie twee kredietbeoordelingen van aangewezen EKBI's beschikbaar zijn, past de kredietinstelling de minst gunstige kredietbeoordeling toe. 6. Indien ten aanzien van een positie meer dan twee kredietbeoordelingen van aangewezen EKBI's beschikbaar zijn, zijn de twee gunstigste kredietbeoordelingen van toepassing. Indien de twee gunstigste kredietbeoordelingen verschillend zijn, is de minst gunstige van beide van toepassing. 7. Wanneer kredietprotectie die krachtens de artikelen 90 tot en met 93 toelaatbaar is rechtstreeks aan de SSPE wordt verstrekt, en die protectie tot uitdrukking komt in de kredietbeoordeling van een positie door een aangewezen EKBI, kan het risicogewicht worden gebruikt dat met die kredietbeoordeling is verbonden. Is de protectie krachtens de artikelen 90 tot en met 93 niet toelaatbaar, dan wordt de kredietbeoordeling niet erkend. Wanneer de kredietprotectie niet aan de SSPE wordt verstrekt doch rechtstreeks op een securitisatiepositie wordt toegepast, wordt de kredietbeoordeling niet erkend. 3. KOPPELING VAN RISICOGEWICHTEN AAN KREDIETBEOORDELINGEN ("MAPPING") 8. De bevoegde autoriteiten bepalen in welke kredietkwaliteitscategorie van de in deel 4 opgenomen tabellen elke kredietbeoordeling van een erkende EKBI wordt ondergebracht. Hierbij maken zij onderscheid tussen de relatieve risicograden waaraan door elke kredietbeoordeling uitdrukking wordt gegeven. Zij houden rekening met kwantitatieve factoren, zoals wanbetalings- en/of verliesgraden, en met kwalitatieve factoren zoals het scala van de transacties die door de EKBI worden beoordeeld, evenals met de betekenis van de kredietbeoordeling. 9. De bevoegde autoriteiten trachten ervoor te zorgen dat securitisatieposities waarop in het kader van de kredietbeoordelingen van erkende EKBI's hetzelfde risicogewicht is toegepast, aan gelijkwaardige kredietrisicograden blootstaan. Dit houdt tevens in dat zij in voorkomend geval hun oordeel over de kredietkwaliteitscategorie waarin een bepaalde kredietbeoordeling moet worden ondergebracht, wijzigen. Deel 4 - Berekening 1. BEREKENING VAN RISICOGEWOGEN POSTEN 1. Voor de toepassing van artikel 96 wordt de risicogewogen post van een securitisatiepositie berekend door op de waarde van de post het relevante risicogewicht toe te passen zoals dat op de in dit deel beschreven wijze is berekend. 2. Onverminderd lid 3 3. De waarde van een securitisatiepositie die voortvloeit uit een in bijlage IV vermeld derivaat wordt bepaald overeenkomstig bijlage III. 4. Wanneer op een securitisatiepositie een volgestorte kredietprotectie van toepassing is, kan de waarde van die positie worden gewijzigd overeenkomstig de in bijlage VIII bedoelde vereisten, welke in deze bijlage nader worden toegelicht. 5. Wanneer een kredietinstelling twee of meer posities in een securitisatie heeft die elkaar overlappen, is zij verplicht om, in de mate waarin de posities elkaar overlappen, bij haar berekening van risicogewogen posten uitsluitend de positie of deelpositie in aanmerking te nemen die de hogere risicogewogen posten oplevert. In dit verband betekent "overlappen" dat de posities geheel of gedeeltelijk aan hetzelfde risico blootstaan waardoor er voor het gedeelte dat de posities elkaar overlappen, slechts sprake is van één positie. 2. BEREKENING VAN RISICOGEWOGEN POSTEN OVEREENKOMSTIG DE STANDAARDBENADERING 6. Onverminderd punt 8 worden de risicogewogen posten van een securitisatiepositie met een rating berekend door op de waarde van de post het risicogewicht toe te passen dat overeenkomt met de kredietkwaliteitscategorie waarin de kredietbeoordeling door de bevoegde autoriteiten overeenkomstig artikel 98 is ondergebracht, zoals in de tabellen 1 en 2 is weergegeven. Tabel 1 Posities met een kredietbeoordeling anders dan voor de korte termijn Krediet-kwaliteits-categorie 1 2 3 4 5 en lager Risicogewicht 20% 50% 100% 350% 1250% Tabel 2 Posities met een kredietbeoordeling voor de korte termijn Kredietkwaliteits-categorie 1 2 3 Alle overige kredietbeoordelingen Risicogewicht 20% 50% 100% 1250% 7. Onverminderd de punten 10 tot en met 15, wordt de risicogewogen post van een securitisatiepositie zonder rating berekend door een risicogewicht van 1250% toe te passen. 2.1. Kredietinstellingen die als initiator of sponsor optreden 8. Voor een kredietinstelling die als initiator of sponsor optreedt, mogen de risicogewogen posten die met betrekking tot haar posities in een securitisatie worden berekend, beperkt blijven tot de risicogewogen posten die met betrekking tot de gesecuritiseerde vorderingen zouden zijn berekend indien zij niet gesecuritiseerd zouden zijn, onverminderd de veronderstelde toepassing van een risicogewicht van 150% op alle achterstallige posten en posten die tot de "categoriën met verhoogd risico" onder de gesecuritiseerde vorderingen behoren. 2.2. Behandeling van posities zonder rating 9. De kredietinstelling met een securitisatiepositie zonder rating kunnen de in punt 10 uiteengezette behandelingen toepassen bij de berekening van de risicogewogen post met betrekking tot die positie, mits de samenstelling van de pool van gesecuritiseerde vorderingen te allen tijde bekend is. 10. Een kredietinstelling mag het gewogen gemiddelde risicogewicht toepassen dat overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 op de gesecuritiseerde vorderingen zou worden toegepast door een kredietinstelling die de vorderingen aanhoudt, vermenigvuldigd met een concentratiefactor. Deze concentratiefactor is gelijk aan de som van de nominale bedragen van alle tranches, gedeeld door de som van de nominale bedragen van de tranches met een lagere rang dan, of pari passu met de tranche waarin de positie wordt aangehouden, met inbegrip van die tranche zelf. Het resulterende risicogewicht mag niet hoger zijn dan 1250% of lager zijn dan het risicogewicht dat van toepassing is op een tranche met een hogere rangorde. Wanneer de kredietinstelling niet in staat is de risicogewichten te bepalen die overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 op de gesecuritiseerde vorderingen van toepassing zouden zijn, past zij een risicogewicht van 1250% op de positie toe. 2.3. Behandeling van securitisatieposities in een tweede-verliestranche of hoger in het kader van een ABCP-programma 11. Behoudens de mogelijkheid van een gunstiger behandeling op basis van de in de punten 13 tot en met 15 vervatte bepalingen betreffende liquiditeitsfaciliteiten mag een kredietinstelling op securitisatieposities die voldoen aan de in punt 12 gestelde voorwaarden een risicogewicht toepassen van hetzij 100%, hetzij het hoogste risicogewicht dat overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 op de gesecuritiseerde vorderingen zou worden toegepast door een kredietinstelling die de vorderingen aanhoudt, naargelang welk risicogewicht het hoogst is. 12. De in punt 11 beschreven behandeling mag slechts worden toegepast indien de securitisatiepositie: 2.4. Behandeling van liquiditeitsfaciliteiten zonder rating 2.4.1. Erkende liquiditeitsfaciliteiten 13. Wanneer aan de hiernavolgende voorwaarden is voldaan mag, om de waarde van een liquiditeitsfaciliteit te bepalen, een omrekeningsfactor van 20% worden toegepast op het nominale bedrag van een liquiditeitsfaciliteit met een oorspronkelijke looptijd van een jaar of minder, en mag een omrekeningsfactor van 50% worden toegepast op het nominale bedrag van een liquiditeitsfaciliteit met een oorspronkelijke looptijd van meer dan een jaar. Het toe te passen risicogewicht is het hoogste risicogewicht dat overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 op alle gesecuritiseerde vorderingen zou worden toegepast door een kredietinstelling die de vorderingen aanhoudt. 2.4.2. Liquiditeitsfaciliteiten die uitsluitend mogen worden benut in geval van een algemene marktverstoring 14. Om de waarde te bepalen van een liquiditeitsfaciliteit die uitsluitend mag worden benut indien zich een algemene marktverstoring voordoet (d.w.z. wanneer meer dan één SPE ten aanzien van verschillende transacties niet in staat is vervallend commercial paper door te rollen en dat onvermogen niet het gevolg is van een vermindering van de kredietkwaliteit van de SPE of van de kredietkwaliteit van de gesecuritiseerde vorderingen), mag op het nominale bedrag van deze faciliteit een omrekeningsfactor van 0% worden toegepast, mits aan de in punt 13 gestelde voorwaarden is voldaan. 2.4.3. Voorschotfaciliteiten 15. Om de waarde te bepalen van een liquiditeitsfaciliteit die onvoorwaardelijk opzegbaar is, mag op het nominale bedrag van deze faciliteit een omrekeningsfactor van 0% worden toegepast, mits aan in punt 13 bedoelde voorwaarden is voldaan en de terugbetaling van opnemingen ten laste van de faciliteit een hogere rangorde heeft dan eventuele andere rechten op de kasstromen die uit de gesecuritiseerde vorderingen voortvloeien. 2.5. Aanvullende kapitaalvereisten voor securitisaties van revolverende posities met vervroegde-aflossingsbepalingen 16. Afgezien van de berekening van risicogewogen posten met betrekking tot haar securitisatieposities berekent een initiërende kredietinstelling een risicogewogen post volgens de in de punten 17 tot en met 33 beschreven methode wanneer zij revolverende posities met een vervoegde-aflossingsbepaling verkoopt in het kader van een securitisatie. 17. De kredietinstelling berekent een risicogewogen post met betrekking tot de som van het belang van de initiator en het belang van de investeerders. 18. Ten aanzien van securitisatiestructuren waarbij de gesecuritiseerde vorderingen zowel revolverende als niet-revolverende posities omvatten, past de initiërende kredietinstelling de in de punten 19 tot en met 31 hieronder beschreven behandeling toe op dat deel van de onderliggende pool dat revolverende posities bevat. 19. Voor de toepassing van de punten 16 tot en met 31 wordt onder "belang van de initiator" verstaan de waarde van de post van het theoretische gedeelte van een in het kader van een securitisatie verkochte pool van opgenomen bedragen, waarvan de verhouding tot het bedrag van de totale in het kader van de structuur verkochte pool het gedeelte van de kasstromen bepaalt die worden gegenereerd door de inning van aflossingsbetalingen op de hoofdsom en van rentebetalingen en andere daarmee samenhangende bedragen en die niet beschikbaar zijn om betalingen te verrichten aan degenen die posities in de securitisatie hebben. Om als belang van de initiator te kunnen worden aangemerkt mag dit belang niet achtergesteld zijn aan dat van de investeerders. Onder "belang van de investeerders" wordt verstaan de waarde van de post van het resterende theoretische gedeelte van de pool van opgenomen bedragen. 20. De positie van de initiërende kredietinstelling die verband houdt met haar rechten ten aanzien van het belang van de initiator wordt niet beschouwd als een securitisatiepositie maar als een positie die evenredig is met de gesecuritiseerde vorderingen alsof deze niet gesecuritiseerd waren. 2.5.1. Vrijstelling van behandeling als vervroegde aflossing 21. Initiators van de volgende typen securitisaties zijn vrijgesteld van het in punt 16 bedoelde kapitaalvereiste: 2.5.2. Maximumkapitaalvereiste 22. Voor een initiërende kredietinstelling die is onderworpen aan het in punt 16 bedoelde kapitaalvereiste, is de som van de risicogewogen posten ten aanzien van haar posities in het belang van de investeerders en de overeenkomstig punt 16 berekende risicogewogen posten niet groter dan: 23. De bij artikel 57 voorgeschreven aftrek van eventuele nettowinsten die voortvloeien uit de kapitalisatie van toekomstige inkomsten wordt niet in het kader van het in punt 22 bedoelde maximumbedrag behandeld. 2.5.3. Berekening van risicogewogen posten 24. De risicogewogen post die overeenkomstig punt 16 moet worden berekend wordt bepaald door het bedrag van het belang van de investeerders te vermenigvuldigen met het product van de relevante omrekeningswaarde als bedoeld in de punten 26 tot en met 33 en het gewogen gemiddelde risicogewicht dat van toepassing zou zijn op de gesecuritiseerde vorderingen indien zij niet gesecuritiseerd zouden zijn. 25. Een vervroegde-aflossingsbepaling wordt als "gecontroleerd" beschouwd wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan: 26. Ten aanzien van de onder een vervroegde-aflossingsbepaling vallende securitisaties van vorderingen op particulieren en kleine partijen welke niet gecommitteerd zijn en welke onvoorwaardelijk en zonder voorafgaande kennisgeving opzegbaar zijn, vergelijken de kredietinstellingen, wanneer de vervroegde aflossing afhankelijk is gesteld van een daling van de overgebleven rentemarge tot een bepaald niveau, het driemaandsgemiddelde van de overgebleven rentemarge met het niveau waarop deze marge moet worden ingesloten. 27. Wanneer het insluiten van de overgebleven rentemarge niet door de securitisatie wordt voorgeschreven ligt het insluitingsniveau 4,5 procentpunt hoger dan het niveau waarop tot vervroegde aflossing wordt overgegaan. 28. De toe te passen omrekeningsfactor wordt bepaald door het niveau van het feitelijke driemaandsgemiddelde van de overgebleven rentemarge als weergegeven in tabel 3. Tabel 3 Securitisaties die onder een gecontroleerde vervroegde aflossings-bepaling vallen Securitisaties die onder een niet-gecontroleerde vervroegde aflossings-bepaling vallen 3-maands-gemid-delde van de overge-bleven rente-marge Omrekeningswaarde Omrekeningswaarde Boven niveau A 0% 0% Niveau A 1% 5% Niveau B 2% 15% Niveau C 10% 50% Niveau D 20% 100% Niveau E 40% 100% 29. In tabel 3 betreft "niveau A" een niveau van overgebleven rentemarges dat lager is dan 133,33% maar niet lager dan 100% van het insluitingsniveau van de overgebleven rentemarge; "niveau B" betreft een niveau van overgebleven rentemarges dat lager is dan 100% maar niet lager dan 75% van dat insluitingsniveau; "niveau C" betreft een niveau van overgebleven rentemarges dat lager is dan 75% maar niet lager dan 50% van het insluitingsniveau van de overgebleven marge; "niveau D" geeft een niveau van de overgebleven rentemarges weer van minder dan 50% maar niet minder dan 25% van het insluitingsniveau; en "niveau E" houdt een niveau van overgebleven rentemarges in dat lager is dan 25% van het insluitingsniveau. 30. Als op securitisaties van vorderingen op particulieren en kleine partijen die niet toegezegd zijn en onvoorwaardelijk, zonder opzegtermijn, kunnen worden opgezegd, een vervroegde-aflossingsbepaling van toepassing is, en een kwantitatieve waarde die niet van doen heeft met het driemaandsgemiddelde van de overgebleven marge, de aanleiding is voor de vervroegde aflossing, mogen de bevoegde autoriteiten voorschriften toepassen die nauw aansluiten op de voorschriften van de punten 26 tot en met 29, voor de bepaling van de aldaar aangegeven omrekeningswaarde. 31. Als een bevoegde autoriteit bij een bepaalde securitisatie punt 30 wil toepassen, stelt deze eerst de desbetreffende bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten daarvan in kennis. Voordat een dergelijke aanpak van securitisaties met dit soort vervroegde-aflossingsbepalingen deel gaat uitmaken van het algemeen beleid van de bevoegde autoriteit, wint zij advies in bij de desbetreffende autoriteiten van de andere lidstaten en houdt zij rekening met de door hen ingenomen standpunten. De bevoegde autoriteit in kwestie maakt publiekelijk bekend welke standpunten zijn ingenomen bij de raadpleging en voor welke aanpak zij heeft gekozen. 32. Voor alle andere securitisaties die onder een gecontroleerde vervroegde-aflossingsbepaling van revolverende vorderingen vallen geldt een omrekeningswaarde van 90%. 33. Voor alle andere securitisaties die onder een niet-gecontroleerde vervroegde- aflossingsbepaling van revolverende vorderingen vallen geldt een omrekeningswaarde van 100%. 2.6. Erkenning van kredietrisicolimitering ten aanzien van securitisatieposities 34. Wanneer kredietprotectie ten aanzien van een securitisatiepositie wordt verkregen, mag de berekening van de risicogewogen posten overeenkomstig bijlage VIII worden gewijzigd. 2.7. Vermindering van risicogewogen posten 35. Overeenkomstig artikel 66, lid 2, mogen kredietinstellingen ten aanzien van een securitisatiepositie waaraan een risicogewicht van 1250% wordt toegekend, de waarde van de positie in mindering brengen op hun eigen vermogen in plaats van de positie in hun berekening van risicogewogen posten op te nemen. In dat verband mag bij de berekening van de post de toelaatbare volgestorte kredietprotectie in aanmerking worden genomen op een wijze die in overeenstemming is met punt 34. 36. Wanneer een kredietinstelling gebruik maakt van de in punt 35 bedoelde mogelijkheid, wordt, voor de toepassing van punt 8, 12,5 maal het bedrag dat overeenkomstig punt 35 is afgetrokken in mindering gebracht op het bedrag dat in punt 8 wordt gespecificeerd als de maximale risicogewogen post die door de in dat punt genoemde kredietinstellingen moet worden berekend. 3. BEREKENING VAN RISICOGEWOGEN POSTEN OVEREENKOMSTIG DE INTERNERATINGBENADERING 3.1. Rangorde van methoden 37. Voor de toepassing van artikel 96 wordt de risicogewogen post van een securitisatiepositie overeenkomstig de punten 38 tot en met 76 berekend. 38. Om de risicogewogen post van een positie met een rating of een positie ten aanzien waarvan een afgeleide rating mag worden gebruikt te berekenen, wordt de in de punten 46 tot en met 51 beschreven, ratingbenadering toegepast. 39. Voor een positie zonder rating wordt de in de punten 52 tot en met 54 beschreven methodologie met toezichthoudersformule gebruikt, behalve wanneer de in de punten 43 en 44 beschreven benadering met de interne beoordelingsmethodologie mag worden toegepast. 40. Een kredietinstelling die niet als initiator of sponsor optreedt, mag slechts gebruik maken van de benadering met toezichthoudersformule indien de bevoegde autoriteiten hiervoor toestemming hebben verleend. 41. In het geval van een als initiator of sponsor optredende kredietinstelling die niet in staat is Kirb te berekenen en die geen toestemming heeft gekregen om bij de berekening van haar posities in ABCP-programma's gebruik te maken van de benadering met de interne-beoordelingsmethodologie, alsook in het geval van andere kredietinstellingen die geen toestemming hebben gekregen om de methodologie met toezichthoudersformule of, ten aanzien van hun posities in ABCP-programma's, de benadering met de interne-beoordelingsmethodologie te gebruiken, wordt een risicogewicht van 1250% toegepast op securitisatieposities zonder rating ten aanzien waarvan geen afgeleide rating mag worden gebruikt. 3.1.1. Gebruikmaking van afgeleide ratings 42. Wanneer aan de volgende minimale operationele vereisten is voldaan kent een instelling aan een positie zonder rating een intern afgeleide kredietbeoordeling toe die gelijk is aan de kredietbeoordeling van de posities met een rating (de "referentieposities") van de hoogste rang welke in alle opzichten zijn achtergesteld bij de betrokken securitisatiepositie zonder rating: a) de referentieposities moeten in alle opzichten achtergesteld zijn bij de securitisatiepositie zonder rating; 3.1.2. De interne-beoordelingsbenadering voor posities in ABCP-programma's 43. Behoudens de goedkeuring van de bevoegde autoriteiten mag een kredietinstelling overeenkomstig punt 44 aan een positie zonder rating in een ABCP-programma een intern afgeleide rating toekennen wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan: c) de EKBI's waarvan de methodologie wordt toegepast zoals voorgeschreven in punt b), omvatten tevens EKBI's die een externe rating hebben vastgesteld voor het in het kader van het ABCP-programma uitgegeven commercial paper. De kwantitatieve elementen - zoals stressfactoren - die bij de toekenning van een bepaalde kredietkwaliteit aan de positie worden gebruikt, moeten tenminste even conservatief zijn als die welke worden toegepast in het kader van de relevante beoordelingsmethodologie van de betrokken EKBI's; l) bij de totale raming van verliezen op een pool van activa die het ABCP-programma overweegt te kopen moet met alle bronnen van potentiële risico's, zoals krediet- en verwateringsrisico, rekening worden gehouden. Indien het niveau van de door de verkoper geboden kredietverbetering uitsluitend is gebaseerd op kredietgerelateerde verliezen, dan moet een aparte reserve worden ingesteld voor verwateringsrisico indien dit verwateringsrisico van wezenlijk belang is voor de specifieke pool van vorderingen. Bovendien onderzoekt het programma, met het oog op de vaststelling van het vereiste niveau van kredietverbetering, de historische gegevens van meerdere jaren welke onder meer betrekking hebben op verliezen, betalingsachterstanden, verwatering en de omlooptijd van kortlopende vorderingen, en De bevoegde autoriteiten kunnen ontheffing verlenen van de eis dat de beoordelingsmethodologie van de EKBI voor het publiek toegankelijk moet zijn wanneer zij ervan overtuigd zijn dat er, gezien de specifieke kenmerken van de securitisatie - bijvoorbeeld haar unieke structuur - nog geen voor het publiek toegankelijke beoordelingsmethodologie van een EKBI voorhanden is. 44. De positie zonder rating wordt door de kredietinstelling in een van de in punt 43 beschreven ratingklassen ondergebracht. Aan deze positie wordt dezelfde afgeleide rating toegekend als aan de kredietbeoordelingen die met die ratingklasse overeenstemmen zoals in punt 43 wordt uiteengezet. Wanneer deze afgeleide rating bij de aanvang van de securitisatie een niveau heeft van investment grade of hoger, wordt deze rating voor de berekening van risicogewogen posten, op één lijn gesteld met een erkende kredietbeoordeling door een erkende EKBI. 3.2. Maximale risicogewogen posten 45. Voor een initiërende kredietinstelling, een sponsor of voor andere kredietinstellingen die KIRB kunnen berekenen, mogen de risicogewogen posten die zij met betrekking tot hun posities in een securitisatie berekenen beperkt blijven tot de posten die overeenkomstig artikel 75, onder a), een kapitaalvereiste zouden opleveren dat gelijk is aan de som van 8% van de risicogewogen posten die zouden ontstaan indien de gesecuritiseerde activa niet gesecuritiseerd zouden zijn en op de balans van de kredietinstelling zouden zijn opgenomen, en de verwachte verliesposten voor deze vorderingen. 3.3. Ratingbenadering 46. Conform de ratingbenadering wordt de risicogewogen post van een securitisatiepositie met een rating berekend door op de waarde van de post het met 1,06 vermenigvuldigde risicogewicht toe te passen dat verbonden is met de kredietkwaliteitscategorie waarin de kredietbeoordeling door de bevoegde autoriteiten overeenkomstig artikel 98 is ondergebracht, zoals in de tabellen 4 en 5 wordt weergegeven. Tabel 4 Posities met een kredietbeoordelingen anders dan voor de korte termijn Kredietkwaliteitscategorie ("Credit Quality Step – CQS") Risicogewicht A B C CQS 1 7% 12% 20% CQS 2 8% 15% 25% CQS 3 10% 18% 35% CQS 4 12% 20% 35% CQS 5 20% 35% 35% CQS 6 35% 50% 50% CQS 7 60% 75% 75% CQS 8 100% 100% 100% CQS 9 250% 250% 250% CQS 10 425% 425% 425% CQS 11 650% 650% 650% Lager dan CQS 11 1250% 1250% 1250% Tabel 5 Posities met kredietbeoordelingen voor de korte termijn Kredietkwaliteitscategorie ("Credit Quality Step – CQS") Risicogewicht A B C CQS 1 7% 12% 20% CQS 2 12% 20% 35% CQS 3 60% 75% 75% Alle overige krediet-beoordelingen 1250% 1250% 1250% 47. Onverminderd de punten 48 en 49 worden de risicogewichten van kolom A van beide tabellen toegepast wanneer de positie zich in de tranche van een securitisatie van de hoogste rang bevindt. Om vast te stellen of een bepaalde tranche de hoogste rang heeft behoeft geen rekening te worden gehouden met verschuldigde bedragen in het kader van rente- of valutaderivatencontracten, verschuldigde vergoedingen of andere soortgelijke betalingen. 48. Een risicogewicht van 6% mag worden toegepast op een positie die zich in de tranche van de hoogste rang van een securitisatie bevindt, wanneer die tranche in alle opzichten een hogere rang heeft dan een andere tranche van de securitisatieposities waarin de positie overeenkomstig punt 46 een risicogewicht van 7% zou krijgen, mits: 49. De in kolom C van beide tabellen genoemde risicogewichten worden toegepast wanneer de positie een securitisatie betreft met een effectief aantal gesecuritiseerde vorderingen van minder dan zes. Om het effectieve aantal gesecuritiseerde vorderingen te berekenen moeten meerdere vorderingen op één debiteur als één vordering worden beschouwd. Het effectieve aantal vorderingen wordt als volgt berekend: waarbij EADi de som is van de waarde van alle vorderingen op de ide debiteur. In geval van hersecuritisatie (de securitisatie van securitisatieposities) moet de kredietinstelling het aantal securitisatieposities in de pool in aanmerking nemen en niet het aantal onderliggende vorderingen in de oorspronkelijke pools dat aan de onderliggende securitisatieposities ten grondslag ligt. Indien het aandeel in de portefeuille van de grootste vordering, C1, beschikbaar is, mag de kredietinstelling N berekenen als 1/C1. 50. De in kolom B genoemde risicogewichten worden op alle andere posities toegepast. 51. Kredietrisicolimitering ten aanzien van securitisatieposities kan overeenkomstig de punten 60 tot en met 62 worden erkend. 3.4. Benadering met toezichthoudersformule 52. Onverminderd de punten 58 en 59 is, in het kader van de benadering met toezichthoudersformule, het risicogewicht van een securitisatiepositie 7% of het risicogewicht dat overeenkomstig punt 53 moet worden toegepast, naargelang welk risicogewicht het hoogst is. 53. Onverminderd de punten 58 en 59 is het risicogewicht dat op de post moet worden toegepast: 12,5 x (S[L+T] – S[L]) / T waarbij waarbij τ = 1000, en ω = 20. In deze vergelijkingen verwijst Beta [x; a, b] naar de cumulatieve kansdichtheidsfunctie van de betaverdeling met de parameters a en b, berekend in het punt x. T (de omvang van de tranche waarin de positie wordt gehouden) wordt gemeten als de verhouding tussen a) het nominale bedrag van de tranche en b) de som van de waarde van de vorderingen die zijn gesecuritiseerd. Bij de berekening van T is de waarde van een in bijlage IV genoemd afgeleid instrument het overeenkomstig bijlage III berekende potentiële toekomstige kredietrisico indien de actuele vervangingswaarde niet positief is; Kirbr is de verhouding tussen a) Kirb en b) de som van de waarde van de vorderingen die gesecuritiseerd zijn. Kirbr wordt in decimale vorm uitgedrukt (een Kirb die bijvoorbeeld gelijk is aan 15% van de pool zou worden weergegeven als een Kirbr van 0,15). L (het kredietverbeteringsniveau) wordt gemeten als de verhouding tussen het nominale bedrag van alle tranches die achtergesteld zijn bij de tranche waarin de positie wordt gehouden en de som van de waarde van de vorderingen die gesecuritiseerd zijn. Gekapitaliseerde toekomstige inkomsten worden niet in de meting van L betrokken. Door tegenpartijen verschuldigde bedragen in verband met in bijlage IV genoemde afgeleide instrumenten die tranches van een lagere rangorde vertegenwoordigen dan de desbetreffende tranche, kunnen bij de berekening van het niveau van de kredietverbetering tegen hun actuele vervangingskostprijs worden berekend (exclusief de potentiële toekomstige kredietrisico's). N is het effectieve aantal vorderingen, berekend overeenkomstig punt 49. ELGD, het risicogewogen gemiddelde verlies bij wanbetaling, wordt als volgt berekend: waarbij LGDi de gemiddelde LGD is die verbonden is met alle vorderingen op de i-de debiteur, en LGD overeenkomstig de artikelen 84 tot en met 89 wordt bepaald. In geval van hersecuritisatie wordt een LGD van 100% op de gesecuritiseerde posities toegepast. Wanneer wanbetaling en verwateringsrisico voor kortlopende gekochte vorderingen in een securitisatie op geaggregeerde wijze worden behandeld (dat wil zeggen er is één enkele reserve beschikbaar of er is sprake van "over-collateralisation" (extra zekerheidsstelling) om verliezen uit beide bronnen te dekken), wordt de input van de LGDi geconstrueerd als een gewogen gemiddelde van de LGD voor het kredietrisico en 75% van het LGD voor het verwateringsrisico. De risicogewichten zijn de afzonderlijke kapitaalvereisten voor respectievelijk het kredietrisico en het verwateringsrisico. Vereenvoudigde input Wanneer de waarde van de grootste gesecuritiseerde vordering, C1, niet meer dan 3% van de som van de waarde van de gesecuritiseerde vorderingen bedraagt, dan mag de kredietinstelling in het kader van de benadering met toezichthoudersformule, bepalen dat LGD=50% en N gelijk is aan ofwel ofwel N=1/ C1. Cm geeft de verhouding weer tussen de totale waarde van de grootste "m"-vorderingen en de totale waarde van de gesecuritiseerde vorderingen. Het niveau van "m" mag door de kredietinstelling worden bepaald. Voor securitisaties van vorderingen op particulieren en kleine partijen mogen de bevoegde autoriteiten toestaan dat de benadering met toezichthoudersformule wordt toegepast met gebruikmaking van de vereenvoudigingen h=0 en v=0. 54. Kredietrisicolimitering ten aanzien van securitisatieposities mag overeenkomstig de punten 60, 61 en 63 tot en met 67 worden erkend. 3.5. Liquiditeitsfaciliteiten 55. De bepalingen van de punten 56 tot 59 zijn van toepassing voor het vaststellen van de waarde van securitisatieposities zonder rating in de vorm van bepaalde typen liquiditeitsfaciliteiten. 3.5.1. Liquiditeitsfaciliteiten die slechts beschikbaar zijn indien zich een algemene marktverstoring voordoet 56. Een omrekeningsfactor van 20% mag worden toegepast op het nominale bedrag van een liquiditeitsfaciliteit die slechts mag worden benut indien zich een algemene marktverstoring voordoet en die voldoet aan de in punt 13 genoemde voorwaarden om als "erkende liquiditeitsfaciliteit" te kunnen worden aangemerkt. 3.5.2. Voorschotfaciliteiten 57. Een omrekeningsfactor van 0% kan worden toegepast op het nominale bedrag van een liquiditeitsfaciliteit die voldoet aan de in punt 15 genoemde voorwaarden. 3.5.3. Bijzondere behandeling waarin Kirb niet kan worden berekend 58. Wanneer het voor de kredietinstelling niet doenlijk is de risicogewogen posten voor de gesecuritiseerde vorderingen te berekenen alsof zij niet gesecuritiseerd zijn, mag zij uitzonderlijk en mits de bevoegde autoriteiten hiervoor toestemming hebben verleend, tijdelijk de methode van punt 59 toepassen voor de berekening van risicogewogen posten voor een securitisatiepositie zonder rating in de vorm van een liquiditeitsfaciliteit, die voldoet aan de in punt 13 genoemde voorwaarden om als "erkende liquiditeitsfaciliteit" te kunnen worden aangemerkt of aan het bepaalde in punt 56. 59. Het hoogste risicogewicht dat overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 op alle gesecuritiseerde vorderingen zou worden toegepast als zij niet gesecuritiseerd zouden zijn, mag worden toegepast op de securitisatiepositie die door de liquiditeitsfaciliteit wordt vertegenwoordigd. Om de waarde van de post te bepalen mag een omrekeningsfactor van 50% worden toegepast op het nominale bedrag van de liquiditeitsfaciliteit indien deze faciliteit een oorspronkelijke looptijd heeft van één jaar of minder. Indien de liquiditeitsfaciliteit voldoet aan de in punt 56 genoemde voorwaarden mag een omrekeningsfactor van 20% worden toegepast. In andere gevallen wordt een omrekeningsfactor van 100% toegepast. 3.6. Erkenning van kredietrisicolimitering ten aanzien van securitisatieposities 3.6.1. Volgestorte kredietprotectie 60. Toelaatbare volgestorte kredietprotectie blijft beperkt tot de instrumenten die in aanmerking komen voor de berekening van risicogewogen posten overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83, zoals in de artikelen 90 tot en met 93 is bepaald, en kan slechts worden erkend indien aan de in deze artikelen vastgestelde relevante minimumvereisten is voldaan. 3.6.2. Niet-volgestorte kredietprotectie 61. Toelaatbare niet-volgestorte kredietprotectie en erkende verschaffers van niet-volgestorte kredietprotectie blijven beperkt tot de protectie en protectiegevers die overeenkomstig de artikelen 90 tot en met 93 toelaatbaar is respectievelijk voor erkenning in aanmerking komen; erkenning is slechts mogelijk indien aan de in deze artikelen vastgestelde relevante minimumvereisten is voldaan. 3.6.3. Berekening van de kapitaalvereisten voor securitisatieposities met kredietrisicolimitering Op ratings gebaseerde methode 62. Wanneer risicogewogen posten worden berekend met gebruikmaking van de op ratings gebaseerde methode, mag de waarde en/of de risicogewogen post van een securitisatiepositie ten aanzien waarvan kredietprotectie is verkregen, worden gewijzigd overeenkomstig de bepalingen van bijlage VIII die met het oog op de berekening van risicogewogen posten overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 van toepassing zijn. Benadering met toezichthoudersformule - volledige kredietprotectie 63. Wanneer risicogewogen posten worden berekend met gebruikmaking van de benadering met toezichthoudersformule, stelt de kredietinstelling het "effectieve risicogewicht" van de positie vast. Zij doet dit door de risicogewogen post van de positie te delen door de waarde van de post en de uitkomst met 100 te vermenigvuldigen. 64. In geval van volgestorte kredietprotectie wordt de risicogewogen post van de securitisatiepositie berekend door de voor de volgestorte protectie gecorrigeerde waarde van de post (E*, als berekend overeenkomstig de artikelen 90 tot en met 93 met het oog op de berekening van risicogewogen posten ingevolge de artikelen 78 tot en met 83, waarbij E het bedrag van de securitisatiepositie weergeeft) te vermenigvuldigen met het effectieve risicogewicht. In geval van niet-volgestorte kredietprotectie wordt de risicogewogen post van de securitisatiepositie berekend door GA (het bedrag van de protectie, gecorrigeerd voor een eventuele valutamismatch en looptijdverschil overeenkomstig de bepalingen van bijlage VIII) te vermenigvuldigen met het risicogewicht van de protectiegever, en dit vervolgens op te tellen bij het bedrag dat wordt verkregen door het bedrag van de securitisatiepositie minus GA, te vermenigvuldigen met het effectieve risicogewicht. Benadering met toezichthoudersformule – gedeeltelijke kredietprotectie 66. Indien de kredietrisicolimitering het "eerste verlies" of de verliezen op de securitisatiepositie op proportionele basis dekt, mag de kredietinstelling de punten 63 tot en met 65 toepassen. 67. In de overige gevallen behandelt de kredietinstelling de securitisatiepositie als twee of meer posities, waarbij het niet-volgestorte gedeelte als de positie met de laagste kredietkwaliteit wordt beschouwd. Met het oog op de berekening van de risicogewogen post voor deze positie zijn de punten 52 tot en met 54 van toepassing, behoudens de volgende wijzigingen: T wordt vervangen door e* in geval van volgestorte protectie en door T-g in geval van niet-volgestorte protectie, waarbij e* de verhouding weergeeft tussen E* en het totale theoretische bedrag van de onderliggende pool, E* de aangepaste waarde is van de securitisatiepositie, berekend overeenkomstig de bepalingen van bijlage VIII die met het oog op de berekening van risicogewogen posten ingevolge de artikelen 78 tot en met 83 van toepassing zijn, E het bedrag van de securitisatiepositie weergeeft, en g de ratio weergeeft van het nominale bedrag van de kredietprotectie (gecorrigeerd voor een eventuele valutamismatch of looptijdverschil overeenkomstig de bepalingen van bijlage VIII) en de som van de posten van de gesecuritiseerde vorderingen. In geval van niet-volgestorte kredietprotectie wordt het risicogewicht van de protectiegever toegepast op dat gedeelte van de positie dat niet onder de aangepaste waarde van T valt. 3.7. Aanvullende kapitaalvereisten voor securitisaties van revolverende posities met vervroegde-aflossingsbepalingen 68. Afgezien van de berekening van de risicogewogen posten ten aanzien van haar securitisatieposities wordt van een initiërende kredietinstelling verlangd dat zij een risicogewogen post berekent overeenkomstig de in de punten 16 tot en met 33 uiteengezette methodologie wanneer zij overgaat tot de verkoop van revolverende posities in een securitisatie die een vervroegde-aflossingsbepaling bevat. 69. Voor de toepassing van punt 68, worden de punten 19 en 20 vervangen door de punten 70 en 71. 70. Voor de toepassing van deze bepalingen is het "belang van de initiator" de som van: Om als "belang van de initiator" te kunnen worden aangemerkt mag dit belang niet achtergesteld zijn aan het belang van de investeerders. Onder "belang van de investeerders" wordt verstaan de waarde van de post van het theoretische gedeelte van de pool van opgenomen bedragen dat niet onder punt a) valt, plus de waarde van de post van het gedeelte van de pool van niet-opgenomen bedragen van kredietlijnen waarvan de opgenomen bedragen in het kader van de securitisatie zijn verkocht, dat niet onder punt b) valt. 71. De positie van de initiërende kredietinstelling die verband houdt met haar rechten ten aanzien van het gedeelte van het belang van de initiator dat in punt 70, onder a), wordt beschreven, wordt niet als een securitisatiepositie beschouwd maar als een positie die evenredig is met de gesecuritiseerde vorderingen in de vorm van opgenomen bedragen alsof zij niet gesecuritiseerd waren tot een bedrag gelijk aan het in punt 70, onder a), bedoelde bedrag. De initiërende kredietinstelling wordt tevens geacht een positie in te nemen die evenredig is met de niet-opgenomen bedragen van de kredietlijnen waarvan de opgenomen bedragen in het kader van de securitisatie zijn verkocht tot een bedrag dat gelijk is aan het in punt 70, onder b), bedoelde bedrag. 3.8. Vermindering van risicogewogen posten 72. De risicogewogen post van een securitisatiepositie waaraan een risicogewicht van 1250% wordt toegekend, mag worden verminderd met 12,5 maal het bedrag van de eventuele waardeaanpassingen die door de kredietinstelling op de gesecuritiseerde vorderingen worden toegepast. Waardeaanpassingen die aldus in aanmerking worden genomen, worden buiten beschouwing gelaten voor de berekening welke in bijlage VII, deel 1, punt 36, wordt vermeld. 73. De risicogewogen post van een securitisatiepositie kan worden verminderd met 12,5 maal het bedrag van de eventuele waardeaanpassingen die door de kredietinstelling op de positie worden toegepast. 74. Overeenkomstig artikel 66, lid 2, beschikken kredietinstellingen ten aanzien van een securitisatiepositie waarop een risicogewicht van 1250% van toepassing is over de mogelijkheid om de waarde van deze positie van hun eigen vermogen af te trekken, in plaats van de positie bij de berekening van de risicogewogen posten mee te tellen. 75. Voor de toepassing van punt 74: 76. Wanneer een kredietinstelling gebruik maakt van de in punt 74 bedoelde mogelijkheid wordt voor de toepassing van punt 45, 12,5 maal het bedrag dat overeenkomstig punt 72 is afgetrokken, in mindering gebracht op het bedrag dat in punt 45 wordt gespecificeerd als de maximale risicogewogen post die door de in dat punt bedoelde kredietinstellingen moet worden berekend. BIJLAGE X OPERATIONEEL RISICO Deel 1 - Basisindicatorbenadering 1. KAPITAALVEREISTE 1. Volgens de basisindicatorbenadering is het kapitaalvereiste voor het operationele risico gelijk aan 15% van de relevante indicator die in punt 2 tot en met 9 wordt gedefinieerd. 2. RELEVANTE INDICATOR 2. De relevante indicator is het driejaarsgemiddelde van de som van de netto rentebaten en de netto niet-rentebaten. 3. Het driejaarsgemiddelde wordt berekend op basis van de laatste drie twaalfmaandelijkse waarnemingen aan het eind van het boekjaar. Wanneer geen gecontroleerde cijfers beschikbaar zijn, mogen bedrijfsramingen worden gebruikt. 4. Indien voor een bepaalde waarneming de som van de netto rentebaten en de netto niet-rentebaten negatief is of gelijk is aan nul, wordt dit cijfer niet in aanmerking genomen bij de berekening van het driejaarsgemiddelde. De relevante indicator wordt in dat geval berekend als de som van de positieve cijfers, gedeeld door het aantal positieve cijfers. 2.1. Kredietinstellingen die onder Richtlijn 86/635/EEG vallen 5. Uitgaande van de boekhoudkundige rubrieken voor de winst- en verliesrekening van kredietinstellingen volgens het schema van artikel 27 van Richtlijn 86/635/EEG wordt de relevante indicator weergegeven als de som van de in tabel 1 genoemde bestanddelen. Elk bestanddeel wordt meegeteld met het bijbehorende positieve of negatieve teken. 6. Het is mogelijk dat deze bestanddelen moeten worden aangepast om de in de punten 7 en 8 bedoelde kwalificaties weer te geven. Tabel 1 1 Ontvangen rentebaten en soortgelijke baten 2 Rente en soortgelijke lasten 3 Opbrengsten uit aandelen en andere vastrentende / niet-vastrentende waardepapieren 4 Ontvangen provisie/vergoedingen 5 Betaalde provisie/vergoedingen 6 Resultaat uit financiële transacties 7 Overige bedrijfsopbrengsten 2.1.1. Kwalificaties 7. De indicator wordt berekend vóór aftrek van eventuele voorzieningen en bedrijfskosten. Bedrijfskosten omvatten mede betaalde honoraria voor diensten uitbesteed aan een derde partij die niet een moederonderneming of een dochteronderneming van de kredietinstelling is, noch een dochteronderneming van een moederonderneming die ook de moederonderneming van de kredietinstelling is. De uitgaven aan de uitbesteding van diensten die door een derde partij worden verricht, kunnen de relevante indicator verlagen als de uitgaven voor rekening komen van een onderneming die onder het toezicht in de zin van of evenwaardig aan deze richtlijn valt. 8. De volgende bestanddelen worden niet voor de berekening van de relevante indicator gebruikt: Wanneer de herwaardering van de in de handelsportefeuille opgenomen posten een onderdeel vormt van de winst- en verliesrekening, kan deze herwaardering worden meegeteld. Wanneer artikel 36, lid 2, van Richtlijn 86/635/EEG wordt toegepast, dan dient de in de winst- en verliesrekening geboekte herwaardering te worden meegeteld. 2.2. Kredietinstellingen die aan een ander wettelijk kader voor de financiële verslaglegging zijn onderworpen 9. Wanneer kredietinstellingen onderworpen zijn aan andere verslagleggingsregelgeving dan die welke bij Richtlijn 86/635/EEG is vastgesteld, dienen zij de relevante indicator te berekenen op basis van gegevens die het best bij de definitie van punt 2 tot en met 8 aansluiten. Deel 2 - Standaardbenadering 1. KAPITAALVEREISTE 1. Volgens de standaardbenadering is het kapitaalvereiste voor het operationele risico het gemiddelde over 3 jaar van de risicogewogen relevante indicatoren, die elk jaar per in tabel 2 bedoelde business line worden berekend. In ieder jaar kan een negatief kapitaalvereiste in een enkele business line tengevolge van een relevante indicator, van het geheel ten laste worden gelegd. Indien echter de geaccumuleerde kapitaalvereisten voor alle business lines in een gegeven jaar negatief zijn, wordt de bijdrage voor dat jaar aan het gemiddelde op nul vastgelegd. 2. Het driejaarsgemiddelde wordt berekend op basis van de laatste drie twaalfmaandelijkse waarnemingen aan het eind van het begrotingsjaar. Wanneer geen gecontroleerde cijfers beschikbaar zijn, mogen ramingen worden gebruikt. Tabel 2: Business line Activiteiten Per-cen-tage Ondernemings-financiering Het overnemen van financiële instrumenten en/of plaatsen van financiële instrumenten met plaatsingsgarantie Diensten in verband met het overnemen van financiële instrumenten Beleggingsadvies Advisering aan ondernemingen inzake kapitaalstructuur, bedrijfsstrategie en daarmee samenhangende aangelegenheden, alsmede advisering en dienstverrichting op het gebied van fusies en overnames van ondernemingen Onderzoek op beleggingsgebied en financiële analyse of andere vormen van algemene aanbevelingen in verband met transacties in financiële instrumenten 18% Handel en verkoop Het handelen voor eigen rekening Bemiddeling op interbankmarkten Het ontvangen en doorgeven van orders met betrekking tot één of meer financiële instrumenten Het uitvoeren van orders voor rekening van cliënten Het plaatsen van financiële instrumenten zonder plaatsingsgarantie Het exploiteren van multilaterale handelsfaciliteiten 18% Courtagediensten ten behoeve van particulieren en kleine partijen (Activiteiten met individuele natuurlijke personen of met kleine en middelgrote ondernemingen die voldoen aan de in artikel 79 genoemde criteria om in de categorie vorderingen op particulieren en kleine partijen te kunnen worden opgenomen) Het ontvangen en doorgeven van orders met betrekking tot één of meer financiële instrumenten Het uitvoeren van orders voor rekening van cliënten Het plaatsen van financiële instrumenten zonder plaatsingsgarantie 12% Zakelijke bankdiensten Inontvangstneming van deposito's of andere terugbetaalbare gelden Verstrekken van leningen Leasing Verlenen van garanties en stellen van borgtochten 15% Bankdiensten ten behoeve van particulieren en kleine partijen (Activiteiten met individuele natuurlijke personen of met kleine en middelgrote ondernemingen die voldoen aan de in artikel 79 genoemde criteria om in de categorie vorderingen op particulieren en kleine partijen te kunnen worden opgenomen) Inontvangstneming van deposito's of andere terugbetaalbare gelden Verstrekken van leningen Leasing Verlenen van garanties en stellen van borgtochten 12% Betaling en afwikkeling Betalingsverrichtingen Uitgifte en het beheer van betaalmiddelen 18% Bemiddelingsdiensten Bewaring en beheer van financiële instrumenten voor rekening van cliënten, met inbegrip van bewaarneming en daarmee samenhangende diensten zoals contanten- en/of zekerhedenbeheer 15% Vermogensbeheer Portefeuillebeheer Beheer van ICBE's Andere vormen van vermogensbeheer 12% 3. De bevoegde autoriteiten kunnen een kredietinstelling toestaan haar kapitaalvereiste voor het operationele risico te berekenen met gebruikmaking van een alternatieve standaardbenadering als bedoeld in de punten 5 tot en met 11. 2. BEGINSELEN VOOR DE MAPPING VAN BUSINESS LINES 4. Kredietinstellingen moeten bijzondere gedragslijnen en criteria ontwikkelen en vastleggen om de toepasselijke indicator voor bestaande business lines en activiteiten in het gestandaardiseerde raamwerk in te passen. Voor nieuwe of veranderende bedrijfsactiviteiten en risico's moeten de criteria in voorkomend geval aan een nieuw onderzoek worden onderworpen en worden aangepast. De volgende beginselen zijn op de mapping van business lines van toepassing: 3. ALTERNATIEVE INDICATOREN VOOR BEPAALDE BUSINESS LINES 3.1. Modaliteiten 5. De bevoegde autoriteiten kunnen de kredietinstelling toestaan een alternatieve relevante indicator te gebruiken voor de business lines "bankdiensten ten behoeve van particulieren en kleine partijen" en "zakelijke bankdiensten". 6. Voor deze business lines geldt als relevante indicator een genormaliseerde inkomstenindicator die gelijk is aan het driejaarsgemiddelde van het totale nominale bedrag van de verstrekte leningen en voorschotten, vermenigvuldigd met 0,035. 7. Voor de business line "bankdiensten ten behoeve van particulieren en kleine partijen" en/of "zakelijke bankdiensten" bestaan de verstrekte leningen en voorschotten uit de totale opgenomen bedragen in de desbetreffende kredietportefeuilles. Voor de business line "zakelijke bankdiensten" worden ook buiten de handelsportefeuille aangehouden effecten meegerekend. 3.2. Voorwaarden 8. Er mag slechts gebruik worden gemaakt van de alternatieve relevante indicatoren indien aan de in de punten 9 tot en met 11 genoemde voorwaarden is voldaan. 3.2.1. Algemene voorwaarden 9. De kredietinstelling voldoet aan de in punt 12 genoemde kwalificatiecriteria. 3.2.2. Bijzondere voorwaarden voor "bankdiensten ten behoeve van particulieren en kleine partijen" en "zakelijke bankdiensten". 10. "Bankdiensten ten behoeve van particulieren en kleine partijen" en/of "zakelijke bankdiensten" vormen veruit de belangrijkste activiteiten van de kredietinstelling; zij vertegenwoordigen ten minste 90% van haar inkomsten. 11. De kredietinstelling kan aan de bevoegde autoriteiten aantonen dat een significant deel van haar activiteiten op het gebied van "bankdiensten ten behoeve van particulieren en kleine partijen" en/of "zakelijke bankdiensten" betrekking heeft op leningen met een grote PD, en dat de alternatieve standaardbenadering een betere grondslag biedt om het operationele risico te analyseren. 4. KWALIFICATIECRITERIA 12. Kredietinstellingen moeten, behalve aan de algemene normen voor het risicobeheer zoals bedoeld in artikel 22 en bijlage V, tevens aan de onderstaande kwalificatiecriteria voldoen. Bij de beoordeling of aan deze kwalificatiecriteria is voldaan, wordt gelet op de omvang van de kredietinstelling en de schaal van haar transacties, en op de inachtneming van het evenredigheidsbeginsel. Deel 3 – Geavanceerde meetbenaderingen 1. KWALIFICATIECRITERIA 1. Om gebruik te kunnen maken van een geavanceerde meetbenadering moeten kredietinstellingen de bevoegde autoriteiten ervan overtuigen dat zij behalve aan de algemene normen voor risicobeheer als bedoeld in artikel 22 en bijlage V, tevens aan de onderstaande kwalificatiecriteria voldoen. 1.1. Kwalitatieve normen 2. Het interne systeem voor de meting van het operationele risico is in hoge mate geïntegreerd in het dagelijkse proces van risicobeheer van de kredietinstelling. 3. De kredietinstelling moet over een onafhankelijke risicobeheersfunctie voor het operationele risico beschikken. 4. Er moet periodiek verslag worden uitgebracht over de blootstelling aan operationeel risico en geleden verliezen. De kredietinstelling beschikt over procedures om passende corrigerende maatregelen te nemen. 5. Het risicobeheersysteem van de kredietinstelling is naar behoren schriftelijk vastgelegd. De instelling heeft procedures vastgesteld om naleving te waarborgen en beschikt over gedragslijnen om niet-naleving aan te pakken. 6. De risicobeheersprocessen en -metingssystemen voor het operationele risico worden periodiek door interne en/of externe accountants aan een onderzoek onderworpen. 7. De validatie door de bevoegde autoriteiten van het systeem voor de meting van het operationele risico omvat de volgende elementen: 1.2. Kwantitatieve normen 1.2.1. Procedure 8. Bij de berekening van hun kapitaalvereiste houden de kredietinstellingen zowel rekening met verwachte als met onverwachte verliezen, tenzij zij kunnen aantonen dat verwachte verliezen in hun interne bedrijfspraktijk naar behoren in aanmerking worden genomen. De meting van het operationele risico moet met potentieel ernstige gebeurtenissen rekening houden, en een deugdelijkheidsnorm halen die vergelijkbaar is met een betrouwbaarheidsinterval van 99,9% over een periode van één jaar. 9. Het door een kredietinstelling gehanteerde systeem voor de meting van het operationele risico moet bepaalde essentiële kenmerken vertonen om aan de in punt 8 bedoelde deugdelijkheidsnorm te voldoen. Tot deze kenmerken behoren het gebruik van interne gegevens en het gebruik van externe gegevens, scenario-analyse en factoren die het ondernemingsklimaat en de interne controlesystemen weergeven zoals in de punten 13 tot en met 24 wordt beschreven. Een kredietinstelling moet over een schriftelijk vastgelegde methode beschikken om het gebruik van deze vier elementen in haar algemene systeem voor de meting van het operationele risico te wegen. 10. Het risicometingssysteem bevat de voornaamste risicobepalende factoren die van invloed zijn op de staart van de verliesramingen. 11. Correlaties tussen uit het operationele risico voortvloeiende verliezen die in afzonderlijke ramingen zijn opgenomen mogen slechts worden erkend indien de kredietinstelling ten behoeve van de bevoegde autoriteiten naar behoren heeft aangetoond dat de systemen waarmee zij de correlaties meet deugdelijk zijn, op integere wijze worden toegepast en de onzekerheid waarmee dergelijke correlatieramingen zijn omgeven, met name in perioden van stress, in aanmerking nemen. De kredietinstelling moet haar correlatiehypothesen valideren op grond van passende kwantitatieve en kwalitatieve technieken. 12. Het risicometingssysteem is intern consistent en vermijdt de meervoudige telling van kwalitatieve beoordelingen of risicoverminderingstechnieken die in andere onderdelen van de kapitaaltoereikendheidsregeling worden erkend. 1.2.2. Interne gegevens 13. Intern tot stand gekomen metingen van het operationele risico zijn gebaseerd op een historische waarnemingsperiode van ten minste vijf jaar. Wanneer een kredietinstelling voor het eerst gebruik maakt van een geavanceerde meetbenadering is een historische waarnemingsperiode van drie jaar aanvaardbaar. 14. Kredietinstellingen moeten hun historische interne verliesgegevens kunnen opsplitsen volgens de business lines als omschreven in deel 2 en de soorten gebeurtenissen als omschreven in deel 5, en deze gegevens op verzoek aan de bevoegde autoriteiten kunnen verstrekken. Er moeten schriftelijk vastgelegde, objectieve criteria zijn voor de toewijzing van verliezen aan de gespecificeerde business lines en soorten gebeurtenissen. De uit het operationele risico voortvloeiende verliezen die verband houden met kredietrisico en die tot dusverre gewoonlijk in de interne databanken voor kredietrisico werden opgenomen, moeten in de databanken voor operationeel risico worden geregistreerd en afzonderlijk worden geïdentificeerd. Deze verliezen vallen niet onder het kapitaalvereiste voor het operationele risico zolang zij met het oog op de berekening van de minimumkapitaalvereisten als kredietrisico worden behandeld. De uit het operationele risico voortvloeiende verliezen die verband houden met marktrisico's worden ondergebracht bij het kapitaalvereiste voor het operationele risico. 15. De interne verliesgegevens van de kredietinstelling moeten volledig zijn in die zin dat zij betrekking hebben op alle belangrijke activiteiten en vorderingen van alle betrokken systemen en geografische locaties. Kredietinstellingen moeten kunnen aantonen dat eventuele uitgesloten activiteiten of vorderingen, hetzij afzonderlijk hetzij tezamen genomen, geen aanzienlijke invloed zouden hebben op de risicoramingen als geheel. Er moeten passende minimumverliesdrempels worden vastgesteld voor de interne verzameling van verliesgegevens. 16. Afgezien van informatie over brutoverliezen verzamelen kredietinstellingen tevens gegevens over de datum van de gebeurtenis en de eventuele recuperatie van brutoverliesbedragen, en geven zij een beschrijving van de aanleidingen of oorzaken van de verliesgebeurtenis. 17. Er zijn gespecificeerde criteria voorhanden op grond waarvan verliesgegevens kunnen worden toegewezen die het gevolg zijn van een gebeurtenis in een gecentraliseerde afdeling of activiteit die zich over meer dan één business line uitstrekt, en op grond waarvan eveneens verliezen kunnen worden toegewezen die een gevolg zijn van chronologisch samenhangende gebeurtenissen. 18. Kredietinstellingen moeten over schriftelijk vastgelegde procedures beschikken om te beoordelen of historische verliesgegevens nog steeds relevant zijn, met inbegrip van situaties waarbij op eigen oordeel wordt afgegaan of gebruik kan worden gemaakt van de weging van gegevens of van andere aanpassingen, in hoeverre deze procedures kunnen worden gebruikt en wie bevoegd is om terzake besluiten te nemen. 1.2.3. Externe gegevens 19. Het systeem voor de meting van het operationele risico van de kredietinstelling maakt gebruik van relevante externe gegevens, met name wanneer er reden is om aan te nemen dat de kredietinstelling blootstaat aan occasionele, doch potentieel ernstige verliezen. Een kredietinstelling moet over een systematische procedure beschikken om vast te stellen in welke situaties externe gegevens moeten worden gebruikt en welke methodologieën moeten worden gehanteerd om de gegevens in haar metingssysteem op te nemen. De voorwaarden en praktijken inzake het gebruik van externe gegevens moeten regelmatig worden geëvalueerd, schriftelijk worden vastgelegd en periodiek aan een onafhankelijk onderzoek worden onderworpen. 1.2.4. Scenario-analyse 20. De kredietinstelling maakt gebruik van deskundige scenario-analyse alsmede van externe gegevens om haar blootstelling aan zeer ernstige gebeurtenissen te evalueren. Deze beoordelingen moeten in de loop van de tijd regelmatig worden gevalideerd en opnieuw geëvalueerd door vergelijking met de feitelijke verlieservaring om de redelijkheid ervan te verifiëren. 1.2.5. Factoren inzake ondernemingsklimaat en interne controle 21. De risicobeoordelingsmethodologie van de kredietinstelling die op de gehele onderneming van toepassing is moet belangrijke factoren inzake het ondernemingsklimaat en de interne controle in aanmerking nemen die haar profiel inzake het operationele risico kunnen wijzigen. 22. Elke gekozen factor moet een belangrijke risicobepalende factor zijn en de keuze ervan dient te worden gerechtvaardigd op basis van ervaring en een deskundig oordeel over de desbetreffende bedrijfsonderdelen. 23. De gevoeligheid van risicoramingen voor wijzigingen in de factoren en de relatieve weging van de verschillende factoren moeten op weldoordachte wijze worden verwerkt. De methodologie moet niet alleen wijzigingen van het risico als gevolg van verbeteringen in het risicobeheersingsinstrumentarium in aanmerking nemen, doch tevens rekening houden met potentieel verhoogde risico's als gevolg van een grotere complexiteit van activiteiten of een toename van het transactievolume. 24. De methodologie moet schriftelijk zijn vastgelegd en zowel binnen de kredietinstelling als door bevoegde autoriteiten aan een onafhankelijk onderzoek worden onderworpen. De procedure en de resultaten moeten in de loop van de tijd worden gevalideerd en geëvalueerd door deze te vergelijken met de feitelijke interne verlieservaring en relevante externe gegevens. 2. Impact VAN verzekering en van andere mechanismen van risico-overdracht 25. Kredietinstellingen kunnen de impact van verzekering in aanmerking nemen mits aan de in de punten 26 tot en met 29 genoemde voorwaarden is voldaan en eveneens van andere mechanismen voor risico-overdracht, mits de kredietinstelling naar het oordeel van de bevoegde autoriteiten voldoende kan aantonen dat een merkbaar risicobeperkend effect bereikt wordt. 26. De aanbieder is gemachtigd om verzekering of herverzekering aan te bieden en beschikt voor haar capaciteit tot afwikkeling voor schadegevallen over een minimale rating van een daarvoor in aanmerking komende EKBI die door de bevoegde autoriteit is ingedeeld bij kredietwaardigheidscategorie 3 of daarboven, in het kader van de regels voor risicoweging van kredietinstellingen krachtens de artikelen 78 tot en met 83. 27. De verzekering en het verzekeringskader van de kredietinstellingen moet aan onderstaande voorwaarden voldoen: 28. De methodologie die met het oog op de inaanmerkingneming van verzekering wordt toegepast houdt door middel van kortingen op of verlagingen van het in aanmerking te nemen verzekeringsbedrag rekening met de volgende elementen: 29. De vermindering van het kapitaalvereiste als gevolg van de inaanmerkingneming van verzekering bedraagt ten hoogste 20% van het kapitaalvereiste voor het operationele risico, alvorens met eventuele risicoverminderingstechnieken rekening wordt gehouden. 3. AANVRAAG om gebruik te mogen maken van een geavanceerde meetbenadering voor de gehele groep 30. Wanneer een EU-moederkredietinstelling en haar dochterondernemingen of de dochterondernemingen van een financiële EU-moederinstelling van een geavanceerde meetbenadering gebruik wensen te maken moet de aanvraag hiertoe een beschrijving bevatten van de methodologie die wordt toegepast om het kapitaalvereiste voor het operationele risico over de verschillende entiteiten van de groep te verdelen. 31. De aanvraag geeft aan of en op welke wijze diversificatie-effecten in het risicometingssysteem zullen worden verwerkt. Deel 4 - Gecombineerde toepassing van verschillende methodologieën 1. TOEPASSING van een geavanceerde meetbenadering in combinatie met andere benaderingen 1. Een kredietinstelling mag een geavanceerde meetbenadering toepassen in combinatie met de basisindicatorbenadering of de standaardbenadering, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 2. De bevoegde autoriteit mag van geval tot geval de volgende aanvullende voorwaarden stellen: 2. GECOMBINEERDE toepassing van de basisindicatorbenadering en de standaardbenadering 3. Een gecombineerde toepassing van de basisindicatorbenadering en de standaardbenadering is slechts in uitzonderlijke omstandigheden toegestaan, zoals bij de recente verwerving van nieuwe activiteiten waarbij een overgangsperiode nodig kan zijn voor het uitrollen van de standaardbenadering. 4. Een kredietinstelling mag de basisindicatorbenadering en de standaardbenadering slechts gecombineerd gebruiken indien zij zich ertoe heeft verbonden de standaardbenadering binnen een met de bevoegde autoriteiten overeengekomen tijdschema uit te rollen. Deel 5 - Indeling van verliesgebeurtenissen Tabel 3 Soort gebeurtenis Definitie Interne fraude Verliezen als gevolg van handelingen waarbij ten minste één interne partij betrokken is en waarmee wordt beoogd te frauderen, eigendommen te verduisteren of wet- of regelgeving of het ondernemingsbeleid te ontduiken of te omzeilen, met uitzondering van gebeurtenissen voortvloeiend uit ongelijkheid/discriminatie Externe fraude Verliezen als gevolg van door een derde partij gestelde handelingen met de bedoeling te frauderen, eigendommen te verduisteren of de wet te ontduiken Praktijken op het gebied van de werkomstandigheden en veiligheid op de werkplaats Verliezen als gevolg van handelingen die niet in overeenstemming zijn met wetgeving of overeenkomsten op het gebied van werkomstandigheden, gezondheid of veiligheid, als gevolg van de uitkering van schadevergoeding voor letsel, of als gevolg van gebeurtenissen in verband met ongelijkheid/discriminatie Cliënten, producten en ondernemingspraktijken Verliezen als gevolg van het onopzettelijk of uit onachtzaamheid niet nakomen van een professionele verplichting (met inbegrip van fiduciaire en geschiktheidseisen) jegens bepaalde cliënten, of als gevolg van de aard of het ontwerp van een product Schade aan fysieke activa Verliezen als gevolg van verlies van of schade aan fysieke activa door natuurrampen of andere gebeurtenissen Verstoring van bedrijfsactiviteiten en systeemfalen Uitvoering, levering en procesbeheer Verliezen als gevolg van een verstoring van bedrijfsactiviteiten of systeemfalen Verliezen als gevolg van falende transactieverwerking of procesbeheer of als gevolg van relaties met handelspartners en verkopers BIJLAGE XI TECHNISCHE CRITERIA INZAKE DE EVALUATIE DOOR DE BEVOEGDE AUTORITEITEN 1. De evaluatie die overeenkomstig artikel 124 door de bevoegde autoriteiten wordt verricht heeft, afgezien van het kredietrisico, het marktrisico en het operationele risico, eveneens betrekking op: 2. De bevoegde autoriteiten controleren of een kredietinstelling een securitisatie stilzwijgend heeft gesteund. Indien blijkt dat een kredietinstelling meer dan eens stilzwijgende steun heeft verleend, dan neemt de bevoegde autoriteit passende maatregelen op basis van het vermoeden dat de kans groter is dat zij ook in de toekomst haar securitisaties zal steunen waardoor er dus geen sprake is van een aanzienlijke risico-overdracht. 3. Voor het verrichten van de in artikel 124, lid 3, bedoelde bepaling houden de bevoegde autoriteiten er rekening mee of de waardeaanpassingen en voorzieningen voor posities/portefeuilles in de handelsportefeuille als bedoeld in bijlage VII, deel B, van Richtlijn 2006/.../EG* de kredietinstelling in staat stellen haar posities onder normale marktomstandigheden op korte tijd te verkopen of af te dekken zonder dat wezenlijke verliezen worden geleden. BIJLAGE XII TECHNISCHE CRITERIA INZAKE OPENBAARMAKING Deel 1 - Algemene criteria 1. Openbaar gemaakte informatie wordt als relevant beschouwd indien de weglating of onjuiste vermelding ervan het oordeel of de beslissing zou kunnen wijzigen of beïnvloeden van een gebruiker die zich voor het nemen van economische besluiten op die informatie baseert. 2. Informatie wordt als eigendom van een kredietinstelling beschouwd indien het delen van die informatie met het publiek haar concurrentiepositie zou ondermijnen. Dit geldt tevens voor informatie over producten of systemen die, indien zij met concurrenten zou worden gedeeld, de waarde van de investeringen van de kredietinstelling in die producten of systemen zou verminderen. 3. Informatie wordt als vertrouwelijk beschouwd indien er sprake is van verplichtingen jegens afnemers of relaties met andere tegenpartijen op grond waarvan een kredietinstelling aan geheimhouding gebonden is. 4. De bevoegde autoriteiten verplichten kredietinstellingen ertoe te beoordelen of het noodzakelijk is sommige of alle informatie meer dan eenmaal per jaar bekend te maken in het licht van de relevante kenmerken van hun verrichtingen, zoals de omvang van hun transacties, het spectrum van hun activiteiten, hun aanwezigheid in verschillende landen, hun betrokkenheid bij verschillende financiële sectoren, en hun deelname aan internationale financiële markten en betalings-, afwikkelings- en clearingsystemen. Bij deze beoordeling wordt bijzondere aandacht besteed aan de mogelijke behoefte aan een frequentere openbaarmaking van de gegevens die in deel 2, punt 3, onder b) en e), en punt 4, onder b) tot en met e), worden genoemd, en van informatie over de risicopositie en andere parameters die aan snelle verandering onderhevig zijn. 5. De informatie die overeenkomstig deel 2, punten 3 en 4 wordt verlangd, wordt conform artikel 71, leden 1 en 2, verstrekt. Deel 2 - Algemene vereisten 1. De doelstellingen en gedragslijnen van de kredietinstelling op het gebied van risicobeheer worden voor elke afzonderlijke risicocategorie openbaar gemaakt, met inbegrip van de risico's die in de punten 1 tot en met 14 worden genoemd. Deze openbaarmaking omvat: 2. De volgende informatie wordt openbaar gemaakt met betrekking tot het toepassingsgebied van de in deze richtlijn bedoelde vereisten: 3. De kredietinstellingen maken de volgende informatie openbaar over hun eigen vermogen: 4. De volgende informatie wordt openbaar gemaakt betreffende de naleving door de kredietinstelling van de in de artikelen 75 en 123 bedoelde vereisten: 5. Over het tegenpartijkredietrisico van de kredietinstelling als omschreven in bijlage III, deel 1, wordt de volgende informatie openbaar gemaakt: 6. De volgende informatie wordt openbaar gemaakt betreffende de blootstelling van de kredietinstelling aan kredietrisico en verwateringsrisico: Waardeaanpassingen en ontvangsten op afgeboekte vorderingen die rechtstreeks in de winst- en verliesrekening worden opgenomen worden afzonderlijk openbaar gemaakt. 7. Voor kredietinstellingen die de risicogewogen posten overeenkomstig de artikelen 78 tot en met 83 berekenen, wordt de volgende informatie openbaar gemaakt voor elk van de in artikel 79 gespecificeerde categorieën vorderingen: 8. De kredietinstellingen die hun risicogewogen posten berekenen overeenkomstig bijlage VII, deel 1, punt 6 of punten 19 tot en met 21, maken de vorderingen openbaar per categorie van de tabel 1 in punt 6 van bijlage VII, deel 1, of per risicogewicht als vermeld in de bovenbedoelde bijlage VIII, deel 1, punten 19 tot en met 21. 9. De kredietinstellingen die hun kapitaalvereisten berekenen overeenkomstig artikel 75, onder b) en c), maken deze vereisten afzonderlijk openbaar voor elk risico waarnaar in die bepalingen wordt verwezen. 10. De volgende informatie wordt openbaar gemaakt door elke kredietinstelling die haar kapitaalvereisten berekent overeenkomstig bijlage V van Richtlijn 2006/.../EG (50) [inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen]: 11. Elke kredietinstelling maakt de volgende informatie openbaar over het operationele risico: 12. De volgende informatie wordt openbaar gemaakt over niet in de handelsportefeuille opgenomen posities in aandelen: 13. De kredietinstellingen maken de volgende informatie openbaar over het renterisico in verband met posities die niet in de handelsportefeuille zijn opgenomen: 14. De kredietinstellingen die risicogewogen posten berekenen overeenkomstig de artikelen 94 tot en met 101, maken de volgende informatie openbaar: Deel 3 - Te vervullen vereisten voor het gebruik van bepaalde instrumenten of methodologieën 1. De kredietinstellingen die de risicogewogen posten overeenkomstig de artikelen 84 tot en met 89 berekenen maken de volgende informatie openbaar: Voor de toepassing van letter c) heeft de beschrijving betrekking op de soorten vorderingen die onder de desbetreffende categorie vallen, de definities, methoden en gegevens voor de raming en validatie van PD en, in voorkomend geval, LGD en omrekeningsfactoren, alsook op de aannames die bij de afleiding van deze variabelen worden gehanteerd; verder worden belangrijke afwijkingen van de definitie van wanbetaling overeenkomstig bijlage VII, deel 4, punten 44 tot en met 48, vermeld, alsmede de segmenten in ruime zin waarop deze afwijkingen van invloed zijn. 2. De kredietinstellingen die kredietrisicolimiteringstechnieken gebruiken maken de volgende informatie openbaar: 3. De kredietinstellingen die gebruik maken van de in artikel 105 bedoelde benadering voor de berekening van hun eigenvermogensvereisten voor het operationele risico geven een beschrijving van het gebruik van verzekering met het oog op risicovermindering. BIJLAGE XIII DEEL A - INGETROKKEN RICHTLIJNEN MET DE ACHTEREENVOLGENDE WIJZIGINGEN OP DIE RICHTLIJNEN (bedoeld in artikel 158) Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen Richtlijn 2000/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 september 2000 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG, 93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG en 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad alleen artikel 29, punt 1, onder a) en b), artikel 29, punt 2, artikel 29, punt 4, onder a) en b), artikel 29, punten 5 tot en met 11 Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad alleen artikel 68 Richtlijn 2004/69/EG van de Commissie van 27 april 2004 tot wijziging van Richtlijn°2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad wat de definitie van "multilaterale ontwikkelingsbanken" betreft (Voor de EER relevante tekst) Richtlijn 2005/1/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2005 tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 85/611/EEG, 91/675/EEG, 92/49/EEG, 93/6/EEG en 94/19/EG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG, 2000/12/EG, 2001/34/EG, 2002/83/EG en 2002/87/EG met het oog op de instelling van een nieuwe comitéstructuur voor financiële diensten alleen artikel 3 NIET-INGETROKKEN WIJZIGINGEN Akte van toetreding van 2003 DEEL B - TERMIJNEN VOOR OMZETTING IN NATIONAAL RECHT (bedoeld in artikel 158) Richtlijn Termijn voor omzetting Richtlijn 2000/12/EG ----- Richtlijn 2000/28/EG 27.4.2002 Richtlijn 2002/87/EG 11.8.2004 Richtlijn 2004/39/EG 30.4.2006 / 31.1.2007 Richtlijn 2004/69/EG 30.6.2004 Richtlijn 2005/1/EG 31.5.2005 BIJLAGE XIV CONCORDANTIETABEL Onderhavige richtlijn Richtlijn 2000/12/EG Richtlijn 2000/28/EG Richtlijn 2002/87/EG Richtlijn 2004/39/EG Richtlijn 2005/1/EG Artikel 1 Art. 2, leden 1 en 2 Artikel 2 Artikel 2, lid 3 Akte van Toetreding Artikel 2 Artikel 2, lid 4 Artikel 3 Artikel 2, leden 5 en 6 Artikel 3, lid 1, derde alinea Artikel 3, punt 2 Artikel 4, lid 1 Artikel 1, lid 1 Artikel 4, leden 2, tot en met 5 Artikel 1, leden 2 tot en met 5 Artikel 4, leden 7 tot en met 9 Artikel 1, leden 6 tot en met 8 Artikel 4, lid 10 Artikel 29, punt 1, onder a) Artikel 4, leden 11 tot en met 14 Artikel 1, leden 10, 12 en 13 Artikel 4, leden 21 en 22 Artikel 29, punt 1, onder b) Artikel 4, lid 23 Artikel 1, lid 23 Artikel 4, leden 45 tot en met 47 Artikel 1, leden 25 tot en met 27 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 4 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 9, lid 1 Artikel 5, lid 1, en 1, lid 11 Artikel 9, lid 2 Artikel 5, lid 2 Artikel 10 Artikel 5, leden 3 tot en met 7 Artikel 11 Artikel 6 Artikel 12 Artikel 7 Artikel 13 Artikel 10 Artikel 14 Artikel 11 Artikel 15, lid 1 Artikel 12 Artikel 15, leden 2 en 3 Artikel 29, punt 2 Artikel 16 Artikel 13 Artikel 17 Artikel 14 Artikel 18 Artikel 15 Artikel 19, lid 1 Artikel 16, lid 1 Artikel 19, lid 2 Artikel 29, punt 3 Artikel 20 Art. 16, lid 3 Artikel 21 Artikel 16, leden 4 tot en met 6 Artikel 22 Artikel 17 Artikel 23 Artikel 18 Artikel 24, lid 1 Artikel 19 leden 1 tot en met 3 Artikel 24, lid 2 Artikel 19 lid 6 Artikel 24, lid 3 Artikel 19, lid 4 Artikel 25, leden 1 tot en met 3 Artikel 20, leden 1 tot en met 3, eerste en tweede alinea Artikel 25, lid 3 Artikel 19, lid 5 Artikel 25, lid 4 Artikel 20, lid 3, derde alinea Artikel 26 Artikel 20, leden 4 tot en met 7 Artikel 27 Artikel 1, lid 3, tweede zin Artikel 28 Artikel 21 Artikel 29 Artikel 22 Artikel 30 Art. 22, leden 2 tot en met 4 Artikel 31 Artikel 22, lid 5 Artikel 32 Artikel 22, lid 6 Artikel 33 Artikel 22, lid 7 Artikel 34 Artikel 22, lid 8 Artikel 35 Artikel 22, lid 9 Artikel 36 Artikel 22, lid 10 Artikel 37 Artikel 22, lid 11 Artikel 38 Artikel 24 Artikel 39, leden 1 en 2 Artikel 25 Artikel 39, lid 3 Artikel 3, punt 8 Artikel 40 Artikel 26 Artikel 41 Artikel 27 Artikel 42 Artikel 28 Artikel 43 Artikel 29 Artikel 44 Artikel 30, leden 1 tot en met 3 Artikel 45 Artikel 30, lid 4 Artikel 46 Artikel 30, lid 3 Artikel 47 Artikel 30, lid 5 Artikel 48 Artikel 30, leden 6 en 7 Artikel 49 Artikel 30, lid 8 Artikel 50 Artikel 30, lid 9, eerste en tweede alinea Artikel 51 Artikel 30, lid 9, derde alinea Artikel 52 Artikel 30, lid 10 Artikel 53 Artikel 31 Artikel 54 Artikel 32 Artikel 55 Artikel 33 Artikel 56 Artikel 34, lid 1 Artikel 57 Artikel 34, lid 2, eerste alinea Artikel 34, lid 2, punt 2, tweede zin Artikel 29, punt 4, onder a) Artikel 58 Artikel 29, punt 4, onder b) Artikel 59 Artikel 29, punt 4, onder b) Artikel 60 Artikel 29, punt 4, onder b) Artikel 61 Artikel 34, leden 3 en 4 Artikel 63 Artikel 35 Artikel 64 Artikel 36 Artikel 65 Artikel 37 Artikel 66, leden 1 en 2 Artikel 38, leden 1 en 2 Artikel 67 Artikel 39 Artikel 73 Artikel 52, lid 3 Artikel 106 Artikel 1, lid 24 Artikel 107 Artikel 1, lid 1, derde alinea Artikel 108 Artikel 48, lid 1 Artikel 109 Artikel 48, lid 4, eerste alinea Artikel 110 Artikel 48, leden 2 tot en met 4, tweede alinea Artikel 111 Artikel 49, leden 1 tot en met 5 Artikel 113 Artikel 49, leden 4, 6 en 7 Artikel 115 Artikel 49, leden 8 en 9 Artikel 116 Artikel 49, lid 10 Artikel 117 Artikel 49, lid 11 Artikel 118 Artikel 50 Artikel 120 Artikel 51, leden 1, 2 en 5 Artikel 121 Artikel 51, lid 4 Artikel 122, leden 1 en 2 Artikel 51, lid 6 Artikel 29, lid 5 Artikel 125 Artikel 53, leden 1 en 2 Artikel 126 Artikel 53, lid 3 Artikel 128 Artikel 53, lid 5 Artikel 133, lid 1 Artikel 54, lid 1 Artikel 29, lid 7, onder a) Artikel 133, leden 2 en 3 Artikel 54, leden 2 en 3 Artikel 134, lid 1 Artikel 54, lid 4, eerste alinea Artikel134, lid 2 Artikel 54, lid 4, tweede alinea Artikel 135 Artikel 29, lid 8 Artikel 137 Artikel 55 Artikel 138 Art. 29, lid 9 Artikel 139 Artikel 56, leden 1 tot en met 3 Artikel 140 Artikel 56, leden 4 tot en met 6 Artikel 141 Artikel 56, lid 7 Artikel 29, lid 10 Artikel 142 Artikel 56, lid 8 Artikel 143 Artikel 29, lid 11 Artikel 3, punt 10 Artikel 150 Artikel 60, lid 1 Artikel 151 Artikel 60, lid 2 Artikel 3, punt 10 Artikel 158 Artikel 67 Artikel 159 Artikel 68 Artikel 160 Artikel 69 Bijlage I, punten 1 tot en met 14, behalve de laatste alinea Bijlage I Bijlage I, laatste alinea Artikel 68 Bijlage II Bijlage II Bijlage III Bijlage III Bijlage IV Bijlage IV (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0486 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 47, lid 2 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0144/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en het advies van de Commissie juridische zaken ( A6-0257/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 28 september 2005, met het oog op de aanneming van Richtlijn 2006/…/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (herschikking) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 47, lid 2, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (3) , Na raadpleging van het Comité van de regio's, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 93/6/EEG van de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (5) is herhaaldelijk en ingrijpend gewijzigd. Aangezien er nieuwe wijzigingen in die richtlijn zijn aangebracht, is het wenselijk om ter wille van de duidelijkheid tot herschikking van deze richtlijn over te gaan. (2) Een van de doelstellingen van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten (6) is beleggingsondernemingen waaraan door de bevoegde autoriteiten van hun lidstaat van herkomst vergunning is verleend en waarop door deze autoriteiten toezicht wordt gehouden, toe te staan in andere lidstaten bijkantoren te vestigen en daar vrij diensten te verrichten. Genoemde richtlijn voorziet derhalve in coördinatie van de regels betreffende de vergunningverlening aan en de bedrijfsvoering van beleggingsondernemingen. (3) In Richtlijn 2004/39/EG worden echter geen gemeenschappelijke voorschriften voor het eigen vermogen van beleggingsondernemingen en evenmin bedragen voor het aanvangskapitaal van dergelijke ondernemingen vastgesteld, noch een gemeenschappelijk kader voor de bewaking van de risico's die deze ondernemingen lopen. (4) Het is dienstig alleen de essentiële harmonisatie tot stand te brengen welke noodzakelijk en voldoende is om de wederzijdse erkenning van de vergunningen en van de stelsels van bedrijfseconomisch toezicht tot stand te brengen. Om wederzijdse erkenning in het kader van de interne financiële markt te bereiken, moeten maatregelen worden genomen tot coördinatie van de definitie van het eigen vermogen van beleggingsondernemingen, de vaststelling van de bedragen van het aanvangskapitaal en van een gemeenschappelijk kader voor de bewaking van de risico's die beleggingsondernemingen lopen. (5) Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn, te weten de vaststelling van de toereikendheid van het kapitaal aan beleggingsondernemingen en kredietinstellingen opgelegde vereisten, de wijze van berekening daarvan en de voorschriften voor het bedrijfseconomisch toezicht daarop, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang of de gevolgen van het voorgestelde optreden beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap maatregelen vaststellen overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel dat in artikel 5 van het Verdrag is neergelegd. Overeenkomstig het in datzelfde artikel vervatte evenredigheidsbeginsel, gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (6) Het is passend voor het aanvangskapitaal verschillende bedragen vast te stellen naar gelang van de werkzaamheden waarvoor beleggingsondernemingen vergunning hebben verkregen. (7) Reeds bestaande beleggingsondernemingen moet onder bepaalde voorwaarden worden toegestaan hun bedrijf voort te zetten, ook indien zij niet aan het voor nieuwe beleggingsondernemingen vastgestelde minimumbedrag inzake aanvangskapitaal voldoen. (8) De lidstaten moet worden toegestaan stringentere regels dan die van deze richtlijn vast te stellen. (9) De harmonische werking van de interne markt vereist, naast rechtsnormen, nauwe en regelmatige samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en aanzienlijk grotere convergentie van hun regelgevende en toezichthoudende praktijk. (10) In de mededeling van de Commissie van 11 mei 1999, getiteld "Omzetting van het kader voor de financiële markt: actieplan" worden verschillende doelstellingen genoemd die ter voltooiing van de interne markt voor financiële diensten moeten worden verwezenlijkt. De Europese Raad van 23 en 24 maart 2000 in Lissabon heeft het doel vastgesteld het actieplan vóór 2005 om te zetten. De herschikking van de bepalingen inzake het eigen vermogen is een wezenlijk element van het actieplan. (11) Aangezien beleggingsondernemingen wat hun handelsportefeuille betreft dezelfde risico's lopen als kredietinstellingen, dienen de relevante bepalingen van Richtlijn 2006/.../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (7) (8) ook op beleggingsondernemingen van toepassing te zijn. (12) Het eigen vermogen van beleggingsondernemingen of kredietinstellingen, hierna tezamen instellingen te noemen, kan dienen tot dekking van verliezen waartegenover geen te verwachten winst van voldoende omvang staat om de continuïteit van de instellingen te waarborgen en de beleggers te beschermen. Het eigen vermogen doet voor de bevoegde autoriteiten tevens dienst als een belangrijke maatstaf, inzonderheid voor de beoordeling van de solvabiliteit van kredietinstellingen en voor andere toezichtsdoeleinden. Bovendien concurreren instellingen op een gemeenschappelijke markt rechtstreeks met elkaar. Het is derhalve passend om, teneinde het financieel systeem van de Gemeenschap sterker te maken en verstoring van de mededingingsvoorwaarden te voorkomen, gemeenschappelijke basisnormen inzake het eigen vermogen vast te stellen. (13) Gezien de doeleinden van overweging 12 dient de definitie van het eigen vermogen van Richtlijn 2006/…./EG (9) als basis te worden genomen en past het te voorzien in aanvullende specifieke voorschriften om rekening te houden met de verschillende draagwijdte van de kapitaalvereisten verbonden aan marktrisico's. (14) Wat kredietinstellingen betreft, zijn reeds gemeenschappelijke normen voor het toezicht op en de bewaking van verschillende soorten risico's vastgesteld in Richtlijn 2000/12/EG. (15) De bepalingen met betrekking tot de minimumkapitaalvereisten moeten derhalve worden gezien in samenhang met andere specifieke instrumenten tot harmonisatie van de basistechnieken van het toezicht op instellingen. (16) Het is noodzakelijk gemeenschappelijke normen met betrekking tot de door kredietinstellingen gelopen marktrisico's te ontwikkelen en een aanvullend kader te bieden voor het toezicht op de risico's die instellingen lopen, inzonderheid de marktrisico's en, meer in het bijzonder, positie-, afwikkelings/tegenpartij- en valutarisico's. (17) Het is noodzakelijk te voorzien in het begrip "handelsportefeuille", dat posities in effecten en andere financiële elementen omvat die worden aangehouden voor handelsdoeleinden en die hoofdzakelijk aan marktrisico's alsmede aan posities in verband met bepaalde voor cliënten verrichte financiële diensten onderworpen zijn. (18) Om de administratieve last te beperken voor instellingen met zowel in absolute als in relatieve zin te verwaarlozen handelsportefeuilleactiviteiten, moet die instellingen worden toegestaan Richtlijn 2006/.../EG * toe te passen in plaats van de vereisten van de bijlagen I en II van de onderhavige richtlijn. (19) Het is belangrijk bij het toezicht op het afwikkelings-/leveringsrisico rekening te houden met het bestaan van stelsels die goede bescherming bieden waardoor dat risico beperkt wordt. (20) De instellingen dienen in elk geval aan de bepalingen van deze richtlijn te voldoen voor wat betreft de dekking van hun valutarisico met betrekking tot hun gehele bedrijf. Lagere kapitaalvereisten dienen te gelden voor posities in nauw gecorreleerde valuta's, ongeacht of de correlatie bevestigd is door statistische gegevens dan wel volgt uit bindende overeenkomsten tussen Staten. (21) De kapitaalvereisten voor handelaren in grondstoffen, ook die handelaren welke thans vrijstelling genieten van de vereisten van Richtlijn 2004/39/EG, zullen zo nodig tegelijkertijd met de herziening van bovenbedoelde vrijstelling, overeenkomstig artikel 65, lid 3, van die richtlijn opnieuw worden onderzocht. (22) De liberalisering van de elektriciteits- en gasmarkten is zowel uit economisch als uit politiek oogpunt een belangrijke doelstelling voor de Gemeenschap. Vanuit die gedachte zouden de kapitaalvereisten, en andere prudentiële voorschriften, van toepassing op ondernemingen die op die markten actief zijn, evenredig moeten zijn en de liberaliseringsdoelstelling niet onnodig mogen doorkruisen. Deze doelstelling moet in het bijzonder voor ogen worden gehouden wanneer de in overweging 21 genoemde aspecten opnieuw onderzocht worden. (23) Het bestaan van interne stelsels voor bewaking en beheersing van het rentevoetrisico met betrekking tot de gehele bedrijfsvoering van de instellingen is een bijzonder belangrijk middel om dat risico te beperken. Dergelijke stelsels dienen derhalve aan toezicht door de bevoegde autoriteiten te zijn onderworpen. (24) Aangezien bij Richtlijn 2006/.../EG (10) geen gemeenschappelijke regels zijn vastgesteld voor de bewaking en beheersing van grote risico's in verband met activiteiten die hoofdzakelijk aan marktrisico's onderworpen zijn is het passend te voorzien in dergelijke regels. (25) Het operationeel risico is voor de instellingen een wezenlijk risico, waarvoor een dekking met eigen vermogen vereist is. Het is essentieel om door middel van alternatieve benaderingswijzen rekening te houden met de diversiteit van de instellingen in de EU. (26) In Richtlijn 2006/.../EG (11) wordt het consolidatiebeginsel geponeerd. Die richtlijn behelst geen gemeenschappelijke regels voor de consolidatie van financiële instellingen met werkzaamheden die hoofdzakelijk aan marktrisico's onderworpen zijn. (27) Om een toereikende solvabiliteit van de instellingen binnen een groep te garanderen, is het van essentieel belang dat het vereiste minimumkapitaal wordt vastgesteld uitgaande van de geconsolideerde financiële situatie van de groep. Om te waarborgen dat het eigen vermogen adequaat is verdeeld binnen de groep en beschikbaar is om de beleggingen op de juiste plaats te beschermen, moeten de minimumkapitaalvereisten worden toegepast op de afzonderlijke instellingen binnen een groep, tenzij dat doel effectief op een andere wijze kan worden bereikt. (28) Richtlijn 2006/.../EG * is niet van toepassing op groepen die (een) beleggingsonderneming(en) maar geen kredietinstelling(en) omvatten. Daarom dient een gemeenschappelijk kader te worden geschapen voor de invoering van toezicht op beleggingsondernemingen op geconsolideerde basis. (29) De instellingen zorgen ervoor te beschikken over intern kapitaal dat in verhouding tot de daadwerkelijke of potentiële risico's die zij lopen, kwantitatief, kwalitatief en qua verdeling toereikend is. Zij dienen bijgevolg strategieën en processen in te stellen om de toereikendheid van hun intern kapitaal te beoordelen en in stand te houden. (30) De bevoegde autoriteiten evalueren de toereikendheid van het eigen vermogen van de instellingen rekening houdende met de risico's waaraan deze zijn blootgesteld. (31) Het Comité van de Europese toezichthouders van het bankwezen dient in het belang van een soepel functionerende interne markt voor het bankwezen bij te dragen tot een coherente toepassing van deze richtlijn en een convergentie van de toezichtspraktijken in de hele Gemeenschap, en dient de communautaire instellingen jaarlijks verslag uit te brengen over de geboekte vooruitgang. (32) Voor een toenemende doeltreffendheid van de werking van de interne markt is een aanzienlijk grotere convergentie inzake de tenuitvoerlegging en de toepassing van de geharmoniseerde wettelijke Gemeenschapsbepalingen noodzakelijk. (33) Om dezelfde reden, alsook om te voorkomen dat instellingen uit de Gemeenschap die in meer dan één lidstaat werkzaam zijn buitensporige lasten moeten dragen doordat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten verantwoordelijk blijven voor vergunningverlening en toezicht, is het noodzakelijk de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten aanzienlijk te verbeteren. De rol van de consoliderende toezichthouder dient in dit verband te worden versterkt. (34) Om de interne markt steeds doeltreffender en op een voor de burgers van de Unie voldoende doorzichtige manier te laten werken, is het noodzakelijk dat de bevoegde autoriteiten openbaar maken hoe aan de voorschriften van deze richtlijn wordt voldaan, en wel op zodanige wijze dat betekenisvolle vergelijkingen mogelijk zijn. (35) Om de marktdiscipline te vergroten en de instellingen ertoe aan te sporen hun marktstrategie, risicobeheersing en interne managementorganisatie te verbeteren, dient te worden bepaald dat de instellingen de nodige publieke bekendmakingen doen. (36) De voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn noodzakelijke maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden die gelden voor de uitoefening van aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (12) . (37) Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 5 februari 2002 (13) over de tenuitvoerlegging van de financiële-dienstenwetgeving de wens uitgesproken dat het Parlement en de Raad in gelijke mate worden betrokken bij het toezicht op de wijze waarop de Commissie zich van haar uitvoerende bevoegdheden kwijt, teneinde de wetgevingsbevoegdheden van het Parlement uit hoofde van artikel 251 van het Verdrag tot gelding te laten komen. De voorzitter van de Commissie heeft dit verzoek gesteund in een plechtige verklaring die hij op dezelfde dag ten overstaan van het Parlement heeft afgelegd. Op 11 december 2002 heeft de Commissie amendementen voorgesteld op Besluit 1999/468/EG, en diende vervolgens een geamendeerd voorstel in op 22 april 2004. Het Europees Parlement is van mening dat zijn wetgevingsprerogatieven in dit voorstel niet worden gegarandeerd. Het Europees Parlement is van opvatting dat het Europees Parlement en de Raad de kans zouden moeten hebben de toekenning van uitvoerende bevoegdheden aan de Commissie binnen een bepaalde termijn te evalueren. Derhalve is het wenselijk de termijn te beperken gedurende welke de Commissie uitvoeringsmaatregelen kan aannemen. (38) Het Europees Parlement dient te rekenen vanaf de eerste indiening van ontwerpamendementen en -uitvoeringsmaatregelen drie maanden de tijd te krijgen om deze te bestuderen en advies uit te brengen. In dringende en naar behoren gemotiveerde gevallen moet deze termijn echter ingekort kunnen worden. Indien het Europees Parlement binnen die termijn een resolutie aanneemt, moet de Commissie de ontwerpamendementen of -maatregelen opnieuw onderzoeken. (39) Om verstoring van de markten te voorkomen en de continuïteit van de algemene hoogtes van het eigen vermogen te garanderen, dient te worden voorzien in specifieke overgangsregelingen. (40) Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en strookt met de beginselen die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn neergelegd als algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht. (41) De verplichting tot omzetting van deze richtlijn in nationaal recht dient te worden beperkt tot de bepalingen die ten opzichte van de vorige richtlijnen materieel zijn gewijzigd. De verplichting tot omzetting van de ongewijzigde bepalingen vloeit voort uit de vorige richtlijnen. (42) Deze richtlijn dient de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de in bijlage VIII, deel B, genoemde termijnen voor omzetting in nationaal recht van de lidstaten van de aldaar genoemde richtlijnen onverlet te laten, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK I ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES AFDELING 1 ONDERWERP EN TOEPASSINGSGEBIED Artikel 1 1. In deze richtlijn worden de inzake de toereikendheid van het kapitaal aan beleggingsondernemingen en kredietinstellingen opgelegde vereisten, de wijze van berekening daarvan en de voorschriften voor het bedrijfseconomisch toezicht daarop vastgesteld. De lidstaten passen de vereisten van deze richtlijn toe op beleggingsondernemingen en op kredietinstellingen als omschreven in artikel 3. 2. De lidstaten mogen aan de beleggingsondernemingen en kredietinstellingen waaraan zij vergunning hebben verleend, nadere of strengere eisen stellen. Artikel 2 1. Met inachtneming van het bepaalde in de artikelen 18, 20, 22 tot en met 32, 34 en 39 van deze richtlijn, zijn de artikelen 68 tot en met 73 van Richtlijn 2006/.../EG (14) van overeenkomstige toepassing op beleggingsondernemingen. Bij de toepassing van de artikelen 70 tot en met 72 van Richtlijn 2006/.../EG * op beleggingsondernemingen moet een verwijzing naar een moederkredietinstelling in een lidstaat steeds worden opgevat als een verwijzing naar een moederbeleggingsonderneming in een lidstaat en moet een verwijzing naar een EU-moederkredietinstelling steeds worden opgevat als een verwijzing naar een EU-moederbeleggingsonderneming. Als de moederonderneming van een kredietinstelling een moederbeleggingsonderneming in een lidstaat is, gelden de vereisten op geconsolideerde basis overeenkomstig de artikelen 71 tot en met 73 van Richtlijn 2006/.../EG (15) alleen voor die moederbeleggingsonderneming; Als de moederonderneming van een beleggingsonderneming een moederkredietinstelling in een lidstaat is, gelden de vereisten op geconsolideerde basis overeenkomstig de artikelen 71 tot en met 73 van Richtlijn 2006/.../EG * alleen voor die moederkredietinstelling. Wanneer een financiële holding zowel een kredietinstelling als een beleggingsonderneming als dochterondernemingen heeft, gelden de vereisten op basis van de geconsolideerde financiële situatie van de financiële holding voor de kredietinstelling. 2. Wanneer een groep die onder lid 1 valt geen kredietinstelling omvat, is Richtlijn 2006/.../EG * van toepassing, met inachtneming van het volgende: d) in afwijking van het bepaalde in artikel 140, lid 1, van Richtlijn 2006/.../EG (16) wordt, wanneer een groep geen kredietinstelling omvat, de eerste zin van dat artikel als volgt gelezen: "Indien een beleggingsonderneming, een financiële holding of een gemengde holding zeggenschap heeft over een of meer dochterondernemingen die verzekeringsondernemingen zijn, werken de bevoegde autoriteiten nauw samen met de autoriteiten die van overheidswege belast zijn met het toezicht op verzekeringsondernemingen.". AFDELING 2 DEFINITIES Artikel 3 1. Voor de toepassing van deze richtlijn gelden de volgende definities: Voor de uitoefening van het toezicht op geconsolideerde basis omvat het begrip "beleggingsonderneming" ook beleggingsondernemingen uit derde landen. Voor de toepassing van het bepaalde onder e) omvat het begrip "financiële instrumenten" zowel primaire financiële instrumenten, of met contanten vergelijkbare instrumenten, als financiële derivaten waarvan de waarde is afgeleid van de prijs van een onderliggend financieel instrument, een rentevoet of een index, of van de prijs van een andere onderliggende post, en ten minste de instrumenten vermeld in bijlage I, deel C, van Richtlijn 2004/39/EG. 2. De begrippen "moederonderneming", "dochteronderneming", "onderneming voor het beheer van het vermogen" en "financiële instelling" omvatten ondernemingen gedefinieerd in artikel 4 van Richtlijn 2006/.../EG*. De begrippen "financiële holding", "financiële moederholding in een lidstaat", "financiële EU-moederholding' en "onderneming die nevendiensten verricht" omvatten ondernemingen gedefinieerd in artikel 4 van Richtlijn 2006/.../EG (19) , met dien verstande dat verwijzingen naar kredietinstellingen gelden als verwijzingen naar instellingen. 3. Voor de toepassing van Richtlijn 2006/.../EG * op onder artikel 2, lid 1, vallende groepen die geen kredietinstelling omvatten, gelden de volgende definities: HOOFDSTUK II AANVANGSKAPITAAL Artikel 4 Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder het "aanvangskapitaal" de bestanddelen genoemd onder a) en b) van artikel 57 van Richtlijn 2006/.../EG (21) . Artikel 5 1. Een beleggingsonderneming die zelf geen transacties met financiële instrumenten voor eigen rekening verricht of emissies van financiële instrumenten met plaatsingsgarantie overneemt, maar die geld en/of waardepapieren van cliënten onder zich houdt, moet een aanvangskapitaal van 125 000 EUR hebben als zij een of meer van de volgende diensten verricht: 2. De bevoegde autoriteiten mogen beleggingsondernemingen die orders van beleggers met betrekking tot financiële instrumenten uitvoeren, toestaan deze instrumenten voor eigen rekening te houden mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: Het houden van posities in financiële instrumenten buiten de handelsportefeuille om eigen vermogen te beleggen, wordt niet beschouwd als het verrichten van transacties in de zin van lid 1 of voor de toepassing van lid 3. 3. De lidstaten mogen het in lid 1 gestelde bedrag tot 50 000 EUR verlagen indien de onderneming niet over een vergunning beschikt om geld of effecten van cliënten te houden, transacties voor eigen rekening te verrichten, of emissies met plaatsingsgarantie over te nemen. Artikel 6 Plaatselijke ondernemingen moeten een aanvangskapitaal hebben van 50 000 EUR voorzover zij vrijheid van vestiging of van dienstverrichting genieten als omschreven in artikel 31 en 32 van Richtlijn 2004/39/EG. Artikel 7 De in artikel 3 , lid 1, onder b), punt iii), bedoelde ondernemingen beschikken over: De in de eerste alinea bedoelde bedragen worden periodiek door de Commissie aangepast aan de veranderingen in het door Eurostat bekendgemaakte Europees indexcijfer van de consumentenprijzen, waarbij de aanpassingen in de lijn liggen van en tegelijkertijd plaatsvinden met die welke overeenkomstig artikel 4, lid 7, van Richtlijn 2002/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 december 2002 betreffende verzekeringsbemiddeling (22) worden verricht. Artikel 8 Wanneer een onderneming als bedoeld in artikel 3, lid 1, onder b), punt iii), tevens in een register is ingeschreven uit hoofde van Richtlijn 2002/92/EG, dan moet deze onderneming voldoen aan de voorschriften van artikel 4, lid 3, van die richtlijn en bovendien beschikken over: Artikel 9 Alle andere beleggingsondernemingen dan die bedoeld in de artikelen 5 tot 8 moeten een aanvangskapitaal van 730 000 EUR hebben. Artikel 10 1. In afwijking van het bepaalde in artikel 5, leden 1 en 3, en de artikelen 6 en 9 mogen de lidstaten de vergunning handhaven voor beleggingsondernemingen en onder artikel 6 vallende ondernemingen die vóór 31 december 1995 bestonden, en waarvan het eigen vermogen geringer is dan de voor hen in artikel 5, leden 1 en 3, en de artikelen 6 en 9 genoemde bedragen van het aanvangskapitaal. Het eigen vermogen van al deze ondernemingen mag niet kleiner worden dan het hoogste referentieniveau dat sinds de datum van kennisgeving van Richtlijn 93/6/EEG is berekend. Het referentieniveau is het daggemiddelde van het eigen vermogen, berekend over de zes maanden voorafgaande aan de datum van berekening. Dit referentieniveau wordt om de zes maanden berekend voor de overeenkomstige voorafgaande periode. 2. Indien de zeggenschap over een beleggingsonderneming die onder lid 1 valt, wordt verworven door een andere natuurlijke of rechtspersoon dan die welke voordien de zeggenschap over de onderneming uitoefende, dient het eigen vermogen van deze onderneming ten minste gelijk te zijn aan de in artikel 5, leden 1 en 3, en de artikelen 6 en 9 gestelde bedragen, behalve in het geval van de eerste overdracht door vererving gedaan na 31 december 1995, onder voorbehoud van goedkeuring door de bevoegde autoriteiten en gedurende niet meer dan tien jaar na de datum van de overdracht. 3. In welbepaalde omstandigheden, en met goedkeuring van de bevoegde autoriteiten, behoeft bij een fusie tussen twee of meer beleggingsondernemingen en/of onder artikel 6 vallende ondernemingen, het eigen vermogen van de onderneming die het resultaat van de fusie is, niet de in artikel 5, leden 1 en 3, en de artikelen 6 en 9 gestelde bedragen te bereiken. Gedurende de periode dat de in artikel 5, leden 1 en 3, en de artikelen 6 en 9 gestelde bedragen niet zijn bereikt, mag het eigen vermogen van de nieuwe onderneming echter niet minder bedragen dan het totaal van de eigen vermogens van de gefuseerde ondernemingen op het tijdstip van de fusie. 4. Het eigen vermogen van beleggingsondernemingen en onder artikel 6 vallende ondernemingen mag niet kleiner worden dan de in artikel 5, leden 1 en 3, de artikelen 6 en 9, en leden 1 en 3 van dit artikel, gestelde bedragen. Indien het eigen vermogen van die ondernemingen en van beleggingsondernemingen onder dat niveau vallen, kunnen de bevoegde autoriteiten, indien de omstandigheden zulks rechtvaardigen, die ondernemingen een beperkte termijn toestaan om aan deze eis te voldoen dan wel hun werkzaamheden stop te zetten. HOOFDSTUK III HANDELSPORTEFEUILLE Artikel 11 1. De handelsportefeuille van een instelling bestaat uit alle posities in financiële instrumenten en grondstoffen die worden aangehouden, hetzij met de intentie om te handelen, hetzij ter afdekking van andere elementen van de handelsportefeuille, en die vrij van beperkende clausules ten aanzien van hun verhandelbaarheid zijn of afgedekt kunnen worden. 2. Met de intentie om te handelen ingenomen posities zijn posities die door de instelling worden ingenomen met de bedoeling om op korte termijn weer te worden afgestoten en/of met de bedoeling op korte termijn een voordeel te behalen uit bestaande of verwachte verschillen tussen de aankoop- en verkoopprijzen of uit andere koers- of renteschommelingen. De term "positie" omvat de eigen posities van de instelling en de posities uit hoofde van de dienstverlening aan cliënten en van het onderhouden van een markt. 3. De intentie om te handelen zal blijken uit de strategieën, beleidsmaatregelen en procedures die door de instelling in het leven zijn geroepen om de positie of de portefeuille overeenkomstig bijlage VII, deel A, te beheren. 4. De instellingen zorgen voor de inrichting en instandhouding van systemen en controles om hun handelsportefeuille overeenkomstig bijlage VII, delen B en D, te beheren. 5. Interne afdekkingsinstrumenten mogen worden opgenomen in de handelsportefeuille, in welk geval bijlage VII, deel C, van toepassing is. HOOFDSTUK IV EIGEN VERMOGEN Artikel 12 Onder "oorspronkelijk eigen vermogen" wordt verstaan, de som van de bestanddelen in de punten a) tot en met c), minus de som van de bestanddelen in de punten i) tot en met k) van artikel 57 van Richtlijn 2006/.../EG (23) . De Commissie dient uiterlijk op 1 januari 2009 bij het Europees Parlement en de Raad een passend voorstel in tot wijziging van dit hoofdstuk. Artikel 13 1. Met inachtneming van het bepaalde in de leden 2 tot en met 5 en in de artikelen 14 tot en met 17 wordt het eigen vermogen van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen berekend in overeenstemming met Richtlijn 2006/.../EG (24) . De eerste alinea is bovendien van toepassing op beleggingsondernemingen met een andere rechtsvorm dan die welke worden genoemd in artikel 1, lid 1, van de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen (25) . 2. In afwijking van lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten de instellingen die moeten voldoen aan de volgens de artikelen 21 en 28 tot en met 32 en de bijlagen I en III tot en met VI berekende kapitaalvereisten, toestaan om uitsluitend daartoe een alternatieve berekening van het eigen vermogen te hanteren. Van het daarvoor bestemde eigen vermogen mag geen bestanddeel tegelijkertijd worden gebruikt om aan andere kapitaalvereisten te voldoen. Deze alternatieve berekening is het totaal van de onderstaande bestanddelen a) tot en met c) van deze alinea, minus bestanddeel d); de aftrek van dit bestanddeel wordt ter keuze van de bevoegde autoriteiten gelaten: 3. De in lid 2, tweede alinea, onder c), bedoelde achtergestelde leningen moeten een oorspronkelijke looptijd van ten minste twee jaar hebben. Zij moeten volledig gestort zijn en de leningovereenkomst mag geen clausule bevatten op grond waarvan de schuld onder bepaalde omstandigheden, met uitzondering van de liquidatie van de instelling, vóór de overeengekomen aflossingsdatum moet worden afgelost, tenzij de bevoegde autoriteiten daarmee instemmen. Noch de hoofdsom, noch de interest van deze achtergestelde leningen mogen worden afgelost indien zulks zou betekenen dat het eigen vermogen van de betrokken instelling tot minder dan 100% van de totale kapitaalsvereisten voor de instelling zou dalen. Daarenboven stellen de instellingen de bevoegde autoriteiten in kennis van alle aflossingen op deze achtergestelde leningen zodra het eigen vermogen van de instelling tot onder de 120% van het totale kapitaal vereiste voor de instelling daalt. 4. De in lid 2, tweede alinea, onder c), bedoelde achtergestelde leningen mogen niet meer belopen dan maximaal 150% van het oorspronkelijke eigen vermogen dat resteert om te voldoen aan de vereisten berekend overeenkomstig de artikelen 21 en 28 tot en met 32 en de bijlagen I tot en met VI en mogen dit maximum uitsluitend benaderen in voor de bevoegde autoriteiten aanvaardbare bijzondere omstandigheden. 5. De bevoegde autoriteiten mogen instellingen toestaan om de in lid 2, tweede alinea, onder c), bedoelde achtergestelde leningen te vervangen door de bestanddelen bedoeld in artikel 57, onder d) tot en met h), van Richtlijn 2006/.../EG (27) . Artikel 14 1. De bevoegde autoriteiten kunnen beleggingsondernemingen toestaan de in artikel 13, lid 4, gestelde grenswaarde voor achtergestelde leningen te overschrijden, als zij dit vanuit prudentieel standpunt aanvaardbaar achten, en mits het totaal van deze achtergestelde leningen en de in artikel 13, lid 5, bedoelde bestanddelen niet meer bedraagt dan 200% van het oorspronkelijke eigen vermogen dat resteert om aan de overeenkomstig de artikelen 21 en 28 tot en met 32 en de bijlagen I en III tot en met VI berekende vereisten te voldoen, dan wel 250% van hetzelfde bedrag indien de beleggingsonderneming bij de berekening van het eigen vermogen het in artikel 13, lid 2, tweede alinea, onder d) bedoelde bestanddeel in mindering brengt. 2. De bevoegde autoriteiten kunnen kredietinstellingen toestaan de in artikel 13, lid 4, gestelde grenswaarde voor achtergestelde leningen te overschrijden, als zij dit vanuit prudentieel standpunt aanvaardbaar achten, en mits het totaal van deze achtergestelde leningen en de in artikel 57, onder d) tot en met h), van Richtlijn 2006/.../EG (28) bedoelde bestanddelen niet meer bedraagt dan 250% van het oorspronkelijke eigen vermogen dat resteert om aan de overeenkomstig de artikelen 28 tot en met 32 en de bijlagen I en III tot en met VI van deze richtlijn berekende vereisten te voldoen. Artikel 15 Niet-liquide activa als bedoeld in artikel 13, lid 2, tweede alinea, onder d) omvatten: Wanneer aandelen in een kredietinstelling of financiële instelling tijdelijk worden gehouden in het kader van een financiële bijstandsoperatie met het oog op de reorganisatie of de redding van deze instelling, mogen de bevoegde autoriteiten ontheffing van dit artikel verlenen met het oog op de toepassing van het bepaalde onder b). Zij mogen eveneens ontheffing verlenen voor dergelijke aandelen die deel uitmaken van de handelsportefeuille van de beleggingsonderneming Artikel 16 Beleggingsondernemingen die deel uitmaken van een groep waaraan de in artikel 22 bedoelde ontheffing is verleend, berekenen hun eigen vermogen overeenkomstig de artikelen 13 tot en met 15 hierboven, met inachtneming van het volgende: Artikel 17 1. Wanneer een instelling risicogewogen posten berekent voor de toepassing van bijlage II van deze richtlijn overeenkomstig de artikelen 84 tot en met 89 van Richtlijn 2006/.../EG * , geldt voor de berekening volgens bijlage VII, deel 1, punt 4, van Richtlijn 2006/.../EG * het volgende: De bovengenoemde waardeaanpassingen die door de betrokken instellingen met het oog op het bepaalde onder a) worden aangebracht, mogen slechts in overeenstemming met het bepaalde in dit lid in het eigen vermogen worden opgenomen. 2. Voor de toepassing van dit artikel geldt het bepaalde in de artikelen 153 en 154 van Richtlijn 2006/.../EG (31) . HOOFDSTUK V . AFDELING 1 VOORZIENING VOOR RISICO'S Artikel 18 1. Instellingen beschikken doorlopend over een eigen vermogen dat ten minste gelijk is aan de som van het volgende: 2. In afwijking van lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten instellingen toestaan de kapitaalvereisten voor hun handelsportefeuilleactiviteiten te berekenen overeenkomstig artikel 75, onder a), van Richtlijn 2006/.../EG (32) en bijlage II, punten 6, 7 en 9, van deze richtlijn, mits 3. Om het aandeel van de handelsportefeuilleactiviteiten ten opzichte van het totale bedrijf, als bedoeld in lid 2, onder a) en c), te berekenen, mogen de bevoegde autoriteiten zich baseren op hetzij het gecombineerde bedrag van de posten in en buiten balanstelling, hetzij de winst- en verliesrekening, hetzij het eigen vermogen van de betrokken instellingen, of een combinatie daarvan. Bij de berekening van de omvang van de activiteiten in en buiten balanstelling worden schuldinstrumenten gewaardeerd tegen marktprijs of tegen nominale waarde, aandelen tegen marktprijs en afgeleide instrumenten tegen nominale waarde of marktwaarde van de onderliggende instrumenten. Lange en korte posities worden samengevoegd, ongeacht of zij positief of negatief zijn. 4. Indien een instelling voor langere tijd een van beide of beide in lid 2, onder a) en b), gestelde grenswaarden overschrijdt of een van beide of beide in lid 2, onder c), gestelde grenswaarden overschrijdt, moet zij met betrekking tot haar handelsportefeuilleactiviteiten voldoen aan het vereiste van lid 1, onder a), en moet zij de bevoegde autoriteit daarvan in kennis stellen. Artikel 19 1. Voor de toepassing van bijlage I, punt 14, kan naar keuze van de nationale autoriteiten een wegingsfactor van 0% worden toegekend aan door de in bijlage I, tabel 1, genoemde entiteiten uitgegeven schuldtitels, voor zover het gaat om in de nationale valuta luidende en gefinancierde schuldtitels. 2. In afwijking van het bepaalde in de punten 13 en 14 van bijlage I mogen de lidstaten met betrekking tot obligaties vallend onder bijlage VI, deel 1, punten 68 tot en met 70 van Richtlijn 2006/.../EG (33) , een specifieke-risicovereiste vaststellen, dat gelijk is aan het specifieke-risicovereiste voor gekwalificeerde posten met dezelfde resterende looptijd als die obligatie, verminderd met de percentages van bijlage VI, deel 1, punt 71 van die richtlijn. 3. Wanneer een instelling voor collectieve belegging (ICB) uit een derde land door een bevoegde autoriteit wordt erkend overeenkomstig het bepaalde in punt 52 van bijlage I, kan een bevoegde autoriteit uit een andere lidstaat deze erkenning gebruiken zonder zelf een evaluatie uit te voeren. Artikel 20 1. Met inachtneming van het bepaalde in de leden 2 tot en met 4 van dit artikel en in artikel 34 van deze richtlijn, zijn de voorschriften van artikel 75 van Richtlijn 2006/.../EG (34) van toepassing op beleggingsondernemingen. 2. In afwijking van het bepaalde in lid 1, kunnen de bevoegde autoriteiten toestaan dat beleggingsondernemingen waaraan geen vergunning is verleend om de in de punten 3 en 6 van bijlage I, afdeling A, van Richtlijn 2004/39/EG opgesomde beleggingsdiensten te verstrekken, een eigen vermogen aanhouden dat te allen tijde minstens gelijk is aan het hoogste van beide volgende bedragen: 3. In afwijking van het bepaalde in lid 1, kunnen de bevoegde autoriteiten toestaan dat beleggingsondernemingen met een aanvangskapitaal als bepaald in artikel 9 die onder één van de hierna bedoelde categorieën vallen, een eigen vermogen aanhouden dat te allen tijde minstens gelijk is aan de kapitaalvereisten berekend overeenkomstig de voorschriften van artikel 75, onder a) tot en met c), van Richtlijn 2006/.../EG * plus het bedrag als bedoeld in artikel 21 van deze richtlijn. 4. Ten aanzien van de in de leden 2 en 3 bedoelde beleggingsondernemingen gelden alle andere bepalingen betreffende operationele risico's van bijlage V van Richtlijn 2006/.../EG (35) . 5. Artikel 21 is uitsluitend van toepassing op beleggingsondernemingen waarop lid 2 of lid 3 dan wel artikel 46 van toepassing is, en op de aldaar vermelde wijze. Artikel 21 Beleggingsondernemingen moeten eigen vermogen aanhouden ten belope van een kwart van hun vaste kosten in het voorafgaande jaar. De bevoegde autoriteiten mogen dit vereiste aanpassen in geval van aanzienlijke wijzigingen in de werkzaamheden van de onderneming sinds het voorgaande jaar. Wanneer de onderneming haar werkzaamheden niet gedurende een volledig jaar heeft uitgeoefend (met inbegrip van de dag van bedrijfsaanvang) bedraagt het vereiste een kwart van het in haar programma van werkzaamheden begrote cijfer voor vaste kosten, tenzij de bevoegde autoriteiten een aanpassing van dit programma verlangen. AFDELING 2 Toepassing van de vereisten op geconsolideerde basis Artikel 22 1. De bevoegde autoriteiten die belast zijn met de uitoefening van het toezicht op geconsolideerde basis op onder artikel 2 vallende groepen, kunnen per geval ontheffing van de kapitaalvereisten op geconsolideerde basis verlenen, mits: Elke EU-beleggingsonderneming die aan de criteria van de eerste alinea voldoet, beschikt over systemen om de bronnen van eigen en vreemd vermogen van alle tot de groep behorende financiële holdings, beleggingsondernemingen, financiële instellingen, vermogensbeheerders en ondernemingen die nevendiensten verrichten, te bewaken en te beheersen. 2. In afwijking van het bepaalde in lid 1, kunnen de bevoegde autoriteiten toestaan dat financiële moederholdings in een lidstaat van een beleggingsonderneming in een dergelijke groep een waarde in aanmerking nemen die lager is dan de overeenkomstig lid 1, onder d), berekende waarde, maar die in geen geval minder bedraagt dan het totaal van de bij de artikelen 18 en 20 gestelde vereisten op niet-geconsolideerde basis voor beleggingsondernemingen, financiële instellingen, vermogensbeheerders en ondernemingen die nevendiensten verrichten, die normaliter geconsolideerd zouden worden, plus het totaal van alle latente verplichtingen ten aanzien van beleggingsondernemingen, financiële instellingen, vermogensbeheerders en ondernemingen die nevendiensten verrichten, die normaliter geconsolideerd zouden worden. Voor de toepassing van dit lid dienen beleggingsondernemingen uit derde landen, financiële instellingen, vermogensbeheerders en de ondernemingen die nevendiensten verrichten, aan een theoretisch kapitaalvereiste te worden onderworpen. Artikel 23 De bevoegde autoriteiten verlangen dat beleggingsondernemingen in een groep waarvoor de in artikel 22 bedoelde ontheffing geldt, hen in kennis stellen van de risico's, met inbegrip van die welke samenhangen met de samenstelling en de bronnen van eigen en vreemd vermogen, die de financiële posities van deze ondernemingen in gevaar kunnen brengen. Indien de bevoegde autoriteiten dan van oordeel zijn dat de financiële positie van deze beleggingsondernemingen onvoldoende beschermd is, verlangen zij dat deze ondernemingen maatregelen treffen, zo nodig met inbegrip van beperkingen van de overdracht van kapitaal van deze ondernemingen naar de lichamen binnen de groep. Wanneer de bevoegde autoriteiten ontheffing verlenen van de verplichting van toezicht op geconsolideerde basis overeenkomstig artikel 22, moeten zij andere passende maatregelen nemen voor het toezicht op de risico's, met name grote risico's, van de gehele groep, met inbegrip van die ondernemingen die niet in een van de lidstaten zijn gevestigd. Wanneer de bevoegde autoriteiten overeenkomstig artikel 22 ontheffing verlenen van de toepassing van kapitaalvereisten op geconsolideerde basis, zijn de voorschriften van artikel 123 en titel V, hoofdstuk 5, van Richtlijn 2006/.../EG (37) op niet-geconsolideerde basis van toepassing en gelden de voorschriften van artikel 124 van die richtlijn voor het toezicht op beleggingsondernemingen op niet-geconsolideerde basis. Artikel 24 1. In afwijking van artikel 2, lid 2, kunnen de bevoegde autoriteiten beleggingsondernemingen ontheffing verlenen van het bij dat artikel opgelegde geconsolideerde kapitaalvereiste, mits alle beleggingsondernemingen in de groep voldoen aan het bepaalde in artikel 20, lid 2, en de groep geen kredietinstellingen omvat. 2. Wanneer aan de voorwaarden van het eerste lid is voldaan, wordt een moederbeleggingsonderneming in een lidstaat verplicht op geconsolideerd niveau een eigen vermogen aan te houden dat te allen tijde minstens gelijk is aan de hoogste van de twee bedragen hierna, berekend op basis van de geconsolideerde financiële positie van de moederbeleggingsonderneming en met inachtneming van afdeling 3 van dit hoofdstuk: Wanneer aan de voorwaarden van het eerste lid is voldaan, wordt een beleggingsonderneming die onder controle staat van een financiële holding verplicht op geconsolideerd niveau een eigen vermogen aan te houden dat te allen tijde ten minste gelijk is aan het hoogste van de twee bedragen hierna, berekend op basis van de geconsolideerde financiële positie van de financiële holding en met inachtneming van afdeling 3 van dit hoofdstuk: Artikel 25 In afwijking van artikel 2, lid 2, kunnen de bevoegde autoriteiten beleggingsondernemingen ontheffing verlenen van het bij dat artikel opgelegde geconsolideerde kapitaalvereiste, mits alle beleggingsondernemingen in de groep voldoen aan het bepaalde in artikel 20, leden 2 en 3, en de groep geen kredietinstellingen omvat. Wanneer aan de voorwaarden van de eerste alinea is voldaan, wordt een moederbeleggingsonderneming in een lidstaat verplicht op geconsolideerd niveau een eigen vermogen aan te houden dat te allen tijde minstens gelijk is aan de som van de bij artikel 75, onder a) tot en met c), van Richtlijn 2006/.../EG (39) gestelde vereisten plus het bij artikel 21 van deze richtlijn vereiste bedrag, berekend op basis van de geconsolideerde financiële positie van de moederbeleggingsonderneming en met inachtneming van afdeling 3 van dit hoofdstuk. Wanneer aan de voorwaarden van de eerste alinea is voldaan, wordt een beleggingsonderneming die onder controle staat van een financiële holding ertoe verplicht op geconsolideerd niveau een eigen vermogen aan te houden dat te allen tijde ten minste gelijk is aan de som van de bij artikel 75, punten a) tot en met c), van Richtlijn 2006/.../EG * gestelde vereisten plus het bij artikel 21 van deze richtlijn voorgeschreven bedrag, berekend op basis van de geconsolideerde financiële positie van de financiële holding en met inachtneming van afdeling 3 van dit hoofdstuk. AFDELING 3 berekening van de geconsolideerde vereisten Artikel 26 1. Wanneer geen gebruik wordt gemaakt van de in artikel 22 bedoelde ontheffing, kunnen de bevoegde autoriteiten voor de berekening van de kapitaalvereisten van bijlagen I en V en de risico's met betrekking tot cliënten bedoeld in de artikelen 28 tot en met 32 en bijlage VI op geconsolideerde basis, toestaan dat posities in de handelsportefeuille van één instelling worden gecompenseerd met posities in de handelsportefeuille van een andere instelling overeenkomstig de voorschriften van de artikelen 28 tot en met 32 en de bijlagen I, V en VI. Zij kunnen ook toestaan dat valutaposities bij één instelling worden gecompenseerd met valutaposities bij een andere instelling, overeenkomstig de voorschriften van bijlage III en/of bijlage V. Voorts kunnen zij toestaan dat posities in grondstoffen bij één instelling worden gecompenseerd met posities in grondstoffen bij een andere instelling, overeenkomstig de voorschriften van bijlage IV en/of bijlage V. 2. De bevoegde autoriteiten kunnen compensatie toestaan met betrekking tot de handelsportefeuille-, alsmede de valuta- en grondstoffenposities van in derde landen gevestigde ondernemingen, mits tegelijkertijd wordt voldaan aan de onderstaande voorwaarden: 3. De bevoegde autoriteiten mogen tevens toestemming verlenen voor compensatie als beschreven in lid 1, tussen instellingen binnen een groep waaraan in de betrokken lidstaat vergunning is verleend, op voorwaarde dat: 4. Bovendien mogen de bevoegde autoriteiten compensatie als beschreven in lid 1 toestaan tussen instellingen binnen een groep die voldoen aan de voorwaarden van lid 3 en elke instelling binnen die zelfde groep waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, op voorwaarde dat die instelling verplicht is op niet-geconsolideerde basis te voldoen aan de haar door de artikelen 18, 20 en 28 opgelegde kapitaalvereisten. Artikel 27 1. Voor de berekening van het eigen vermogen op geconsolideerde basis is artikel 65 van Richtlijn 2006/.../EG (41) van toepassing. 2. De bevoegde autoriteiten die belast zijn met de uitoefening van het toezicht op geconsolideerde basis, mogen de specifieke definities van eigen vermogen welke overeenkomstig hoofdstuk IV voor de betrokken instellingen gelden, bij de berekening van hun geconsolideerd eigen vermogen aanmerken als toepasselijk. AFDELING 4 BEWAKING EN BEHEERSING VAN GROTE RISICO'S Artikel 28 1. Instellingen dienen hun grote risico's te bewaken en te beheersen overeenkomstig de artikelen 106 tot en met 118 van Richtlijn 2006/.../EG (42) . 2. In afwijking van lid 1 dienen instellingen die de kapitaalvereisten met betrekking tot hun handelsportefeuille overeenkomstig de bijlagen I en II en, in voorkomend geval, bijlage V berekenen, hun grote risico's te bewaken en te beheersen overeenkomstig de artikelen 106 tot en met 118 van Richtlijn 2006/.../EG * , behoudens de in de artikelen 29 tot en met 32 van deze richtlijn neergelegde wijzigingen. 3. Uiterlijk 31 december 2007 brengt de Commissie aan het Europees Parlement en aan de Raad verslag uit over de toepassing van deze afdeling, eventueel vergezeld van passende voorstellen. Artikel 29 1. De risico's op individuele cliënten in het kader van de handelsportefeuille worden berekend door optelling van de onderstaande posten: Voor de toepassing van punt b) wordt het nettorisico berekend door aftrek van de op grond van een formele overeenkomst bij derden geplaatste of door derden herovergenomen overnemingsposities, en verminderd met de factoren vermeld in bijlage I, punt 41. Voor de toepassing van punt b) en in afwachting van verdere coördinatie schrijven de bevoegde autoriteiten voor dat de instellingen systemen invoeren voor bewaking en beheersing van hun overnemingsrisico's in het tijdvak tussen het aangaan van de oorspronkelijke verbintenis en werkdag 1, rekening houdend met de aard van de risico's waaraan zij op de bewuste markten blootstaan. Voor de toepassing van punt c) geldt dat de verwijzing in bijlage II, punt 6, van deze richtlijn geen betrekking heeft op de artikelen 84 tot en met 89 van Richtlijn 2006/.../EG (43) . 2. De risico's met betrekking tot groepen van verbonden cliënten in het kader van de handelsportefeuille worden berekend door optelling van de risico's met betrekking tot de individuele cliënten in een groep, zoals berekend in lid 1. Artikel 30 1. De totale risico's met betrekking tot individuele cliënten of groepen van verbonden cliënten worden berekend door de risico's met betrekking tot de activiteiten in en buiten het kader van hun handelsportefeuille op te tellen, met inachtneming van de artikelen 112 tot en met 117 van Richtlijn 2006/.../EG * . Ter berekening van het risico met betrekking tot activiteiten buiten het kader van de handelsportefeuille beschouwen instellingen het risico verbonden aan activa die op grond van artikel 13, lid 2, tweede alinea, onder d), op hun eigen vermogen in mindering worden gebracht, als nul. 2. De totale risico's van instellingen met betrekking tot individuele cliënten en groepen van verbonden cliënten, als berekend overeenkomstig punt 4, worden overeenkomstig artikel 110 van Richtlijn 2006/.../EG (44) gemeld. Tenzij het retrocessietransacties en verstrekte of opgenomen effecten- of grondstoffenleningen betreft, wordt voor de berekening van grote risico's op individuele cliënten en groepen van verbonden cliënten voor rapportagedoeleinden geen rekening gehouden met kredietrisicovermindering. 3. Voor de in lid 1 bedoelde som van de risico's met betrekking tot een individuele cliënt of groep van verbonden cliënten gelden de grenswaarden van de artikelen 111 tot en met 117 van Richtlijn 2006/.../EG * . 4. In afwijking van lid 3 mogen de bevoegde autoriteiten toestaan dat activa in de vorm van vorderingen en andere risico's op erkende beleggingsondernemingen uit een derde land en erkende "clearing"-instellingen en beurzen in financiële instrumenten, op dezelfde wijze worden behandeld als de vorderingen en risico's op instellingen op grond van artikel 113, lid 3, onder i), artikel 115, lid 2, en artikel 116 van Richtlijn 2006/.../EG * . Artikel 31 De bevoegde autoriteiten mogen toestaan dat de in de artikelen 111 tot en met 117 van Richtlijn 2006/.../EG (45) vastgestelde grenswaarden worden overschreden, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: Voor elk geval waarin de onder e) bedoelde grenswaarden zijn overschreden, dient opgave te worden gedaan van de hoogte van de overschrijding en van de naam van de betrokken cliënt. Artikel 32 1. De bevoegde autoriteiten stellen procedures vast om te voorkomen dat instellingen de aanvullende kapitaalvereisten die voortvloeien uit het langer dan tien dagen voortduren van risico's boven de grenswaarden van artikel 111, leden 1 en 2, van Richtlijn 2006/.../EG * , opzettelijk omzeilen door deze risico's tijdelijk naar een andere onderneming, al of niet behorend tot dezelfde groep, over te dragen en/of door middel van kunstmatige transacties waardoor het risico binnen de periode van tien dagen wordt beëindigd en een nieuw risico wordt gecreëerd. De bevoegde autoriteiten geven de Raad en de Commissie kennis van die procedures. De instellingen dienen te zorgen voor regelingen die waarborgen dat elke overdracht die dit effect heeft, onmiddellijk ter kennis van de bevoegde autoriteiten wordt gebracht. 2. De bevoegde autoriteiten kunnen instellingen die overeenkomstig artikel 13, lid 2, de alternatieve berekening van het eigen vermogen mogen hanteren, toestaan die berekening te gebruiken voor de toepassing van artikel 30, leden 2 en 3, en artikel 31, mits de betrokken instellingen moeten voldoen aan alle in de artikelen 110 tot en met 117 van Richtlijn 2006/.../EG (47) voorgeschreven verplichtingen met betrekking tot risico's buiten hun handelsportefeuille, door gebruikmaking van eigen vermogen in de zin van die richtlijn. AFDELING 5 WAARDERING VAN POSITIES VOOR RAPPORTAGEDOELEINDEN Artikel 33 1. Op alle in de handelsportefeuille opgenomen posities worden conservatieve waarderingsregels in de zin van bijlage VII, deel B, toegepast. Deze regels verplichten de instellingen ertoe aan elke positie in de handelsportefeuille een waarde toe te kennen die de actuele marktwaarde adequaat weerspiegelt. In deze waarde dient een zekerheidsmarge te zijn verdisconteerd waarin rekening is gehouden met het dynamische karakter van de betrokken posities, de eisen inzake prudentiële soliditeit en de werkingswijze en doelstellingen van de kapitaalvereisten met betrekking tot de handelsportefeuille. 2. De in de handelsportefeuille opgenomen posities worden ten minste dagelijks gewaardeerd. 3. Bij ontstentenis van direct beschikbare marktprijzen, mogen de bevoegde autoriteiten een ontheffing verlenen het vereiste van de leden 1 en 2 niet toe te passen, en schrijven zij voor dat de instellingen andere waarderingsmethoden gebruiken, mits deze methoden voldoende voorzichtig zijn en door de bevoegde autoriteiten zijn goedgekeurd. afdeling 6 Risicobeheer en beoordeling van de kapitaaltoereikendheid Artikel 34 De bevoegde autoriteiten schrijven voor dat alle beleggingsondernemingen niet alleen aan de eisen van artikel 13 van Richtlijn 2004/39/EG, maar ook aan de eisen van de artikelen 22 en 123 van Richtlijn 2006/.../EG (48) voldoen, behoudens de bepalingen betreffende de mate van toepassing in de artikelen 68 tot en met 73 van die richtlijn. Afdeling 7 RAPPORTAGEVERPLICHTINGEN Artikel 35 1. De lidstaten schrijven voor dat beleggingsondernemingen en kredietinstellingen aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst alle nodige gegevens verstrekken om te beoordelen of zij voldoen aan de regels die ingevolge deze richtlijn zijn vastgesteld. De lidstaten dragen er tevens zorg voor dat de interne controlemechanismen en de administratieve en boekhoudprocedures van de instellingen het mogelijk maken te allen tijde na te gaan of aan deze regels wordt voldaan. 2. Beleggingsondernemingen dienen aan de bevoegde autoriteiten, op de door deze autoriteiten voorgeschreven wijze, verslag uit te brengen, en wel ten minste eenmaal per maand in het geval van ondernemingen als bedoeld in artikel 9, ten minste eens in de drie maanden in het geval van de onder artikel 5, lid 1, vallende ondernemingen, en ten minste eens in de zes maanden in het geval van de onder artikel 5, lid 3, vallende ondernemingen. 3. Onverminderd lid 2 hoeven de onder artikel 5, lid 1 en artikel 9, vallende beleggingsondernemingen de gegevens op geconsolideerde of op gesubconsolideerde basis slechts eens in de zes maanden te verstrekken. 4. Kredietinstellingen dienen verplicht te zijn aan de bevoegde autoriteiten op de door deze autoriteiten voorgeschreven wijze verslag uit te brengen met dezelfde frequentie als voor hun rapportageverplichtingen ingevolge Richtlijn 2006/.../EG (49) . 5. De bevoegde autoriteiten verplichten instellingen ertoe om hen onmiddellijk in kennis te stellen van gevallen waarin hun tegenpartijen bij retrocessieovereenkomsten en omgekeerde retrocessieovereenkomsten of bij verstrekte en opgenomen effecten- of grondstoffenleningen in gebreke blijven. Hoofdstuk VI . AFDELING 1 BEVOEGDE AUTORITEITEN Artikel 36 1. De lidstaten wijzen de autoriteiten aan die bevoegd zijn om de in deze richtlijn omschreven taken te vervullen. Zij stellen de Commissie van deze aanwijzing in kennis, onder vermelding van een eventuele taakverdeling. 2. De bevoegde autoriteiten moeten overheidsinstanties zijn of lichamen die bij de nationale wetgeving of door overheidsinstanties officieel zijn erkend als deel uitmakend van het in de betrokken lidstaat geldende stelsel van toezicht. 3. Aan de bevoegde autoriteiten worden alle benodigde bevoegdheden verleend voor de vervulling van hun taken, in het bijzonder met het oog op het toezicht op de samenstelling van de handelsportefeuille. AFDELING 2 Toezicht Artikel 37 1. Met inachtneming van het volgende, is titel V, hoofdstuk 4 van Richtlijn 2006/…/EG (50) van overeenkomstige toepassing op beleggingsondernemingen: Wanneer een financiële EU-moederholding zowel een kredietinstelling als een beleggingsonderneming als dochterondernemingen heeft, is Titel V, Hoofdstuk 4 van Richtlijn 2006/…/EG * op het toezicht op instellingen van toepassing alsof verwijzingen naar kredietinstellingen, verwijzingen naar instellingen waren. 2. Artikel 129, lid 2, van Richtlijn 2006/…/EG * geldt eveneens voor de erkenning van interne modellen van instellingen overeenkomstig bijlage V van deze richtlijn, indien de aanvraag is ingediend door een EU-moederkredietinstelling en haar dochterondernemingen of een EU-moederbeleggingsonderneming en haar dochterondernemingen of gezamenlijk door de dochterondernemingen van een financiële EU-moederholding. De termijn voor de in bovenstaande alinea bedoelde erkenning bedraagt zes maanden. Artikel 38 1. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten werken nauw samen voor de uitvoering van de in deze richtlijn omschreven taken, in het bijzonder wanneer beleggingsdiensten worden verstrekt op grond van de vrijheid van dienstverrichting of door het vestigen van bijkantoren. Zij verstrekken elkaar op verzoek alle gegevens die het toezicht op de kapitaaltoereikendheid van instellingen, en in het bijzonder het controleren van de naleving van de in deze richtlijn vastgelegde regels kunnen vergemakkelijken. 2. Voor elke uitwisseling van gegevens tussen bevoegde autoriteiten op grond van deze richtlijn geldt de geheimhoudingsplicht: Hoofdstuk VII Openbaarmaking Artikel 39 De voorschriften van titel V, hoofdstuk 5, van Richtlijn 2006/…/EG (52) zijn van toepassing op beleggingsondernemingen. Hoofdstuk VIII AFDELING 1 Artikel 40 Onverminderd het bepaalde in de bijlage III, delen 2 tot en met 6, van Richtlijn 2006/…/EG * , worden voor de berekening van de minimumkapitaalvereisten welke gelden ten aanzien van het tegenpartijrisico op grond van deze richtlijn en ten aanzien van de berekening van het kredietrisico op grond van Richtlijn 2006/…/EG * , posities op erkende beleggingsondernemingen uit een derde land en posities op erkende clearinginstellingen en beurzen behandeld als posities op instellingen. AFDELING 2 Uitvoeringsbevoegdheden Artikel 41 1. De Commissie neemt volgens de procedure van artikel 42, lid 2 besluiten aan over technische aanpassingen op de volgende gebieden: 2. De vastgestelde uitvoeringsmaatregelen mogen de essentiële bepalingen van deze richtlijn niet wijzigen. Artikel 42 1. De Commissie wordt bijgestaan door het Europees comité voor het bankwezen dat op grond van Besluit 2004/10/EG van de Commissie van 5 november 2003 (53) werd ingesteld (hierna "het Comité" te noemen). 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is de procedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 7, lid 3, en artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Onverminderd de reeds vastgestelde uitvoeringsmaatregelen, wordt de toepassing van de bepalingen van deze richtlijn die de vaststelling vereisen van technische voorschriften, wijzigingen en besluiten overeenkomstig lid 2, opgeschort na afloop van een periode van twee jaar volgend op de aanneming van deze richtlijn en uiterlijk op 1 april 2008. Het Europees Parlement en de Raad kunnen, op voorstel van de Commissie, de desbetreffende bepalingen verlengen in overeenstemming met de in artikel 251 van het Verdrag neergelegde procedure, en hiervoor dienen zij deze bepalingen opnieuw te bezien voordat de bovengenoemde periode verstrijkt en uiterlijk op bovenvermelde datum. 4. Het Comité stelt zijn reglement van orde vast. AFDELING 3 OVERGANGSBEPALINGEN Artikel 43 Overeenkomstig artikel 2 en hoofdstuk V, afdelingen 2 en 3, van deze richtlijn is artikel 152, leden 1 tot en met 7, van Richtlijn 2006/…/EG (54) van toepassing op beleggingsondernemingen die voor de toepassing van bijlage II van deze richtlijn risicogewogen posten berekenen volgens de artikelen 84 tot en met 89 van Richtlijn 2006/…/EG * of die voor de berekening van hun kapitaalvereisten met betrekking tot operationele risico's gebruik maken van de geavanceerde meetbenadering zoals omschreven in artikel 105 van die richtlijn. Artikel 44 Tot en met 31 december 2012 kunnen de lidstaten ten aanzien van beleggingsondernemingen waarvan de relevante indicator betreffende de business line trading- en sales ten minste 50% uitmaakt van het totaal van de relevante indicatoren voor alle business lines, berekend overeenkomstig artikel 20 van deze richtlijn en bijlage X, deel 2, punten 1 tot en met 4, van Richtlijn 2006/…/EG * , een percentage van 15% hanteren voor de business line trading en sales. Artikel 45 1. Bevoegde autoriteiten kunnen beleggingsondernemingen toestaan de grenzen van grote risico's die genoemd worden in artikel 111 van Richtlijn 2006/…/EG (55) , te overschrijden. De beleggingsondernemingen behoeven overschrijdingen niet op te nemen in de berekening van kapitaalvereisten die dergelijke grenzen overschrijden, zoals bepaald in artikel 75, onder b), van die richtlijn. Dit keuzerecht geldt tot 31 december 2010 of tot de datum van inwerkingtreding van wijzigingen als gevolg van de behandeling van grote risico's, ingevolge artikel 119 van Richtlijn 2006/…/EG * , waarbij de vroegste datum van toepassing is. De uitoefening van dit keuzerecht wordt afhankelijk gesteld van de voorwaarden a) tot en met d): 2. Indien een beleggingsonderneming de interne grenzen die zijn vastgelegd volgens de in lid 1, letter d) genoemde strategie, overschrijdt, stelt zij de bevoegde autoriteit onverwijld op de hoogte van de omvang en de aard van de overschrijding en van de wederpartij. Artikel 46 In afwijking van artikel 20, lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten er tot 31 december 2011 per geval voor kiezen de kapitaalvereisten die voortvloeien uit artikel 75, onder d), van Richtlijn 2006/…/EG (56) niet toe te passen op beleggingsondernemingen waarop artikel 20, leden 2 en 3, niet van toepassing zijn, wier totale in de handelsportefeuille opgenomen posities nooit hoger zijn dan 50 miljoen EUR en wier gemiddelde aantal relevante werknemers gedurende het boekjaar de 100 niet overschrijdt. In plaats daarvan dient de kapitaalsvereiste ten aanzien van die beleggingsondernemingen ten minste de laagste te zijn van: Indien punt b) van toepassing is, wordt een oplopende verhoging op ten minste een jaarlijkse basis toegepast. De toepassing van deze afwijking mag niet leiden tot een verlaging van het totale niveau van de kapitaalvereisten voor een beleggingsonderneming in vergelijking met de vereisten per 31 december 2006, tenzij er voor een dergelijke verlaging een prudentiële rechtvaardiging bestaat in de vorm van een vermindering van de zakelijke activiteiten van de beleggingsonderneming. Artikel 47 Tot 31 december 2009 of enige eerdere, door de bevoegde autoriteiten per geval vastgestelde datum mogen instellingen die vóór 1 januari 2007 erkenning hebben gekregen voor een specifiek risicomodel, overeenkomstig bijlage V, punt 1, voor die bestaande erkenning bijlage V, de punten 4 tot en met 8 van bijlage V van Richtlijn 96/6/EEG, behandelen zoals deze luidden vóór 1 januari 2007. Artikel 48 1. De bepalingen ten aanzien van kapitaalvereisten zoals vastgelegd in onderhavige richtlijn en Richtlijn 2006/…/EG (58) zijn niet van toepassing op beleggingsondernemingen wier belangrijkste zakelijke activiteit uitsluitend bestaat uit het bieden van beleggingsdiensten of -activiteiten in verband met de financiële instrumenten die worden beschreven in bijlage I, afdeling C, punten 5, 6, 7 en 10 van Richtlijn 2004/39/EG en waarop Richtlijn 93/22/EEG (59) op 31 december 2006 niet van toepassing is. Deze vrijstelling is beschikbaar tot 31 december 2010 of de dag van inwerkingtreding van enige wijzigingen volgens leden 2 en 3, waarbij de vroegste datum van toepassing is. 2. Als onderdeel van de herziening als vereist in artikel 65, lid 3, van Richtlijn 2004/39/EG legt de Commissie op basis van openbare raadplegingen en in het licht van beraadslagingen met de bevoegde autoriteiten, het Europees Parlement en de Raad een verslag voor over: 3. Op grond van het in lid 2 genoemde verslag kan de Commissie voorstellen doen tot wijziging van deze richtlijn en Richtlijn 2006/…/EG (60) . Afdeling 4 SLOTBEPALINGEN Artikel 49 1. De lidstaten dienen uiterlijk op 31 december 2006 de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken om aan de artikelen 2, 3, 11, 13, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 29, 30, 33, 34, 35, 37, 39, 40, 41, 43, 44, 50, en de bijlagen I, II, III, V en VII te voldoen. Zij delen de Commissie die bepalingen onverwijld mede alsmede een concordantietabel ter weergave van het verband tussen die bepalingen en deze richtlijn. Zij passen die bepalingen toe vanaf 1 januari 2007. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. In de bepalingen wordt tevens vermeld dat verwijzingen in de bestaande wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen naar de bij deze richtlijn ingetrokken richtlijnen gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 50 1. Voor de toepassing van deze richtlijn is artikel 152, leden 8 tot en met 14, van Richtlijn 2006/…/EG * van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat in gevallen waarin het keuzerecht bedoeld in artikel 152, lid 8, van Richtlijn 2006/…/EG * wordt uitgeoefend, het volgende geldt: 2. Artikel 157, lid 2, van Richtlijn 2006/…/EG * geldt mutatis mutandis voor de toepassing van de artikelen 18 en 20 van deze richtlijn. Artikel 51 Uiterlijk op 1 januari 2011 onderzoekt de Commissie de toepassing van deze richtlijn en brengt hierover een verslag uit dat zij, samen met eventuele passende voorstellen voor wijzigingen, aan het Europees Parlement en de Raad voorlegt. Artikel 52 Richtlijn 93/6/EEG, zoals gewijzigd bij de in bijlage VIII, deel A, genoemde richtlijnen, wordt ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de in bijlage VIII, deel B, genoemde termijnen voor omzetting in intern recht van de aldaar genoemde richtlijnen. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijnen gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de in bijlage IX opgenomen concordantietabel. Artikel 53 Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 54 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I BEREKENING VAN DE KAPITAALVEREISTEN VOOR HET POSITIERISICO ALGEMENE BEPALINGEN Saldering 1. Het saldo van de lange posities (korte posities) van de instelling tegenover haar korte posities (lange posities) posities in dezelfde aandelen, schuldinstrumenten en converteerbare waardepapieren en identieke financiële futures, opties, warrants en gedekte warrants, is de nettopositie van de instelling in elk van de verschillende instrumenten. Bij de berekening van de nettopositie staan de bevoegde autoriteiten toe dat posities in afgeleide instrumenten op de in de punten 4 tot en met 7 beschreven wijze behandeld worden als posities in de onderliggende (of virtuele) effecten. Door de instelling gehouden eigen schuldinstrumenten worden niet in aanmerking genomen bij de berekening van het specifieke risico overeenkomstig punt 14. 2. Tussen een converteerbaar waardepapier en een compenserende positie in het onderliggende instrument is geen saldering toegestaan, tenzij de bevoegde autoriteiten een benadering volgen waarbij rekening wordt gehouden met de waarschijnlijkheid van de conversie van een bepaald converteerbaar waardepapier, of een kapitaalvereiste stellen ter dekking van eventuele bij conversie geleden verliezen. 3. Alle nettoposities, ongeacht of zij positief of negatief zijn, moeten voordat zij worden samengevoegd, op dagbasis tegen de geldende contante wisselkoers worden omgerekend in de rapportagevaluta van de instelling. Specifieke instrumenten 4. Rentefutures, rentetermijncontracten (FRA's) en termijnverbintenissen tot aan- of verkoop van schuldinstrumenten worden behandeld als combinaties van lange en korte posities. Aldus wordt een lange rentefuturepositie behandeld als een combinatie van een schuld die vervalt op de leveringsdatum van het futurecontract en een vordering waarvan de vervaldatum gelijk is aan die van het instrument of de virtuele positie die aan het futurecontract in kwestie ten grondslag liggen. Evenzo wordt een verkocht FRA behandeld als een lange positie die vervalt op de afwikkelingsdatum, verlengd met de contractduur, en een korte positie die vervalt op de afwikkelingsdatum. Zowel de opgenomen lening als de vordering worden opgenomen in de eerste categorie van tabel 1 in punt 14 voor de berekening van het kapitaalvereiste voor het specifieke risico in verband met rentefutures en FRA's. Een termijnverbintenis tot aankoop van een schuldinstrument wordt behandeld als een combinatie van een lening die vervalt op de leveringsdatum en een lange (contante) positie in het schuldinstrument zelf. De lening wordt opgenomen in de eerste categorie van tabel 1 in punt 14 voor het specifieke risico en het schuldinstrument in de daarvoor geschikte kolom in dezelfde tabel. De bevoegde autoriteiten kunnen toestaan dat het kapitaalvereiste voor een ter beurze verhandelde future gelijk is aan de door de beurs verlangde marge, indien zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf van het aan de future verbonden risico vormt en ten minste gelijkwaardig is aan het kapitaalvereiste voor een future dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methode dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. Tevens kunnen zij toestaan dat het kapitaalvereiste voor een OTC-derivatencontract van het type als bedoeld in dit punt en dat door een door hen erkende clearinginstelling is gecleard, gelijk is aan de marge die de clearinginstelling verlangt, wanneer zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf van het aan het derivatencontract verbonden risico vormt en ten minste gelijkwaardig is aan het kapitaalvereiste voor het contract in kwestie dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methode dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. Voor de toepassing van dit punt wordt onder "lange positie" verstaan, een positie waarin een instelling de op een bepaald tijdstip in de toekomst te ontvangen rente heeft vastgelegd en onder "korte positie", een positie waarin een instelling de op een bepaald tijdstip in de toekomst te betalen rente heeft vastgelegd. 5. Opties op rente, schuldinstrumenten, aandelen, aandelenindexen, financiële futures, swaps en valuta's worden voor de toepassing van deze bijlage behandeld alsof het posities zijn die in waarde gelijk zijn aan het bedrag van het onderliggende instrument waarop de optie betrekking heeft, vermenigvuldigd met zijn delta. De aldus berekende posities mogen gesaldeerd worden met compenserende posities in dezelfde onderliggende effecten of daarvan afgeleide instrumenten. De gebruikte delta moet die van de betrokken beurs zijn of de door de bevoegde autoriteiten berekende delta dan wel, indien deze niet beschikbaar is, of voor OTC-opties, de delta welke door de instelling zelf is berekend, mits de bevoegde autoriteiten overtuigd zijn van de redelijkheid van het door de instelling gebruikte model. De bevoegde autoriteiten kunnen evenwel ook voorschrijven dat de instellingen hun delta berekenen volgens een door de bevoegde autoriteiten aangegeven methode. Voor de andere aan opties verbonden risico's, afgezien van het deltarisico, moet dekking aanwezig zijn. De bevoegde autoriteiten kunnen toestaan dat het vereiste voor een geschreven ter beurze verhandelde optie gelijk is aan de door de beurs verlangde marge, indien zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf voor het aan de optie verbonden risico vormt, en ten minste gelijkwaardig is aan het kapitaalvereiste ter dekking van een optie dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methode dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. Tevens kunnen zij toestaan dat het kapitaalvereiste voor een OTC-optie die door een door hen erkende clearinginstelling is gecleard, gelijk is aan de marge die de clearinginstelling verlangt, wanneer zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf van het aan de optie verbonden risico vormt en ten minste gelijk is aan het kapitaalvereiste voor een OTC-optie dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methoden dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. Tevens kunnen zij toestaan dat het vereiste voor een gekochte ter beurze verhandelde of OTC-optie gelijk is aan dat voor het onderliggende instrument, met dien verstande dat het daaruit resulterende vereiste niet hoger mag zijn dan de marktwaarde van de optie. Het vereiste voor een geschreven OTC-optie wordt vastgesteld op basis van het onderliggende instrument. 6. Warrants die betrekking hebben op schuldinstrumenten en aandelen, worden op dezelfde wijze behandeld als opties in punt 5. 7. Swaps worden met betrekking tot het renterisico op dezelfde basis behandeld als balansinstrumenten. Aldus wordt een renteswap waarbij een instelling een variabele rente ontvangt en een vaste rente betaalt, behandeld als een lange positie in een instrument met variabele rente met een looptijd die gelijk is aan de periode tot de volgende rentevaststelling, en een korte positie in een instrument met vaste rente en met dezelfde looptijd als de swap zelf. Behandeling van de protectiegever 8. Voor de berekening van het kapitaalvereiste voor het marktrisico van de partij die het kredietrisico draagt (de "protectiegever") dient, tenzij anders bepaald, de onderliggende waarde van het contract te worden gebruikt. Voor het berekenen van de specifieke risicobelasting, is, anders dan bij totale-opbrengstenswaps, de looptijd van het contract voor het kredietderivaat van toepassing in plaats van de looptijd van de verplichting. Posities worden als volgt bepaald: i) Een totale-opbrengstenswap geeft aanleiding tot boeking van een lange positie onder het algemeen marktrisico van de referentieverplichting en van een korte positie onder het algemeen marktrisico van een overheidsobligatie met een looptijd die gelijk is aan de termijn tot de eerstkomende rentevaststelling en waaraan overeenkomstig bijlage VI van Richtlijn 2006/…/EG (62) een risicogewicht van 0% wordt toegewezen. Daarnaast geeft een dergelijke swap aanleiding tot boeking van een lange positie onder het specifieke risico van de referentieverplichting. ii) Voor een kredietverzuimswap behoeft onder het algemeen marktrisico geen positie te worden geboekt. Wat betreft het specifieke risico, dient de instelling een synthetische lange positie in een verplichting van de referentie-entiteit te boeken, tenzij het derivaat een externe rating heeft en voldoet aan de voorwaarden van een gekwalificeerd schuldinstrument, in welk geval een lange positie in het derivaat wordt geboekt. Indien uit hoofde van het product premie- of rentebetalingen verschuldigd zijn, dienen de desbetreffende kasstromen als theoretische posities in overheidsobligaties te worden weergegeven. iii) Een 'single name credit linked note' geeft aanleiding tot boeking van een lange positie onder het algemeen marktrisico van de note zelf, zoals voor een rentevoetproduct. Wat betreft het specifieke risico, wordt een synthetische lange positie in een verplichting van de referentie-entiteit geboekt. Een extra lange positie wordt op de emittent van de note geboekt. Indien de 'credit linked note' een externe rating heeft en voldoet aan de voorwaarden van een gekwalificeerd schuldinstrument, volstaat het een eenmalige lange positie voor het specifieke risico van de note te boeken. iv) Afgezien van een lange positie voor het specifieke risico van de emittent van de note geeft een 'multiple name credit linked note' die proportionele protectie verschaft, wat betreft het specifieke risico aanleiding tot boeking van een positie in elke referentie-entiteit, waarbij de totale onderliggende waarde van het contract over de posities wordt gespreid in verhouding tot het aandeel van elke aan een referentie-entiteit verbonden risicopositie in de totale onderliggende waarde. Wanneer voor een referentie-entiteit meer dan één verplichting in aanmerking komt, wordt de verplichting met het hoogste risicogewicht in aanmerking genomen voor het specifieke risico. Indien de 'multiple name credit linked note' een externe rating heeft en voldoet aan de voorwaarden van een gekwalificeerd schuldinstrument, volstaat het een eenmalige lange positie voor het specifieke risico van de note te boeken; en v) Een 'first-asset-to-default'-kredietderivaat geeft aanleiding tot boeking, voor het theoretische bedrag, van een positie in een verplichting van elke referentie-entiteit. Indien het hoogste te betalen bedrag bij een omstandigheid die de kredietwaardigheid aantast kleiner is dan het overeenkomstig de eerste zin van dit punt verkregen kredietvereiste, dan kan dat maximumbedrag als kapitaalvereiste voor het specifieke risico worden aangehouden. Een 'second-asset-to-default'-kredietderivaat geeft aanleiding tot boeking, voor het theoretische bedrag, van een positie in een verplichting van elke referentie-entiteit minus één (die met het kleinste kapitaalvereiste voor het specifieke risico). Indien het hoogste te betalen bedrag bij een omstandigheid die de kredietwaardigheid aantast kleiner is dan het overeenkomstig de eerste zin van dit punt verkregen kredietvereiste, dan kan dat bedrag als kapitaalvereiste voor het specifieke risico worden aangehouden. Indien een 'first' of 'second-asset-to-default'-derivaat een externe rating heeft en voldoet aan de voorwaarden van een gekwalificeerd schuldinstrument, kan de protectiegever volstaan met de berekening van één specifieke risicobelasting die in overeenstemming is met de rating van het derivaat. B. Behandeling van de protectienemer Voor de partij die het kredietrisico overdraagt ("de protectienemer") worden de posities vastgesteld als spiegelbeeld van die van de protectiegever, behalve voor credit linked notes (die bij de emittent geen aanleiding geven tot een korte positie). Als op een gegeven moment een combinatie van een call-optie en een step-up optreedt, wordt het desbetreffende tijdstip beschouwd als de looptijd van het protectie-instrument. In het geval van nth-to-default kredietderivaten kunnen protectienemers het specifieke risico van n-1 van de onderliggende waarden (namelijk de n-1 activa met het laagste kapitaalvereiste voor het specifieke risico) buiten beschouwing laten. 9. Instellingen die het renterisico op afgeleide instrumenten als bedoeld in de punten 4 tot en met 7 op "discounted cash flow"-basis waarderen en beheren, mogen gebruik maken van gevoeligheidsmodellen voor de berekening van de in die punten genoemde posities, en dienen daarvan gebruik te maken voor obligaties die over de resterende looptijd, en niet aan het einde daarvan via terugbetaling van de hoofdsom in één termijn worden afgelost. Zowel het model als het gebruik ervan door de instelling moeten door de bevoegde autoriteiten worden goedgekeurd. Deze modellen moeten posities opleveren die dezelfde gevoeligheid voor renteschommelingen hebben als de onderliggende kasstromen. Bij de evaluatie van deze gevoeligheid moet worden uitgegaan van onafhankelijke schommelingen in over de gehele rendementscurve bemonsterde renten, waarbij ten minste één gevoeligheidspunt in elk van de in tabel 2 van punt 20 hieronder genoemde looptijdklassen wordt genomen. De posities worden bij de berekening van de kapitaalvereisten in aanmerking genomen overeenkomstig de bepalingen van de punten 17 tot en met 32 . 10. Instellingen die geen gebruik maken van modellen van punt 9 , mogen met goedvinden van de bevoegde autoriteiten, posities in afgeleide instrumenten als bedoeld in de punten 4 tot en met 7 als volledig compenserende posities behandelen, mits zij ten minste aan de volgende voorwaarden voldoen: 11. De partij die effecten of gegarandeerde rechten inzake de eigendom van effecten overdraagt bij een retrocessieovereenkomst, en de partij die effecten in lening geeft bij een effectenleningstransactie, dient deze effecten te betrekken in de berekening van haar kapitaalvereiste uit hoofde van deze bijlage, mits deze effecten voldoen aan de criteria van artikel 11. Specifieke en algemene risico's 12. Het positierisico met betrekking tot een verhandelbaar schuldinstrument of aandeel (of een van een schuldinstrument of een aandeel afgeleid instrument) wordt met het oog op de berekening van het desbetreffende kapitaalvereiste gesplitst in twee componenten. De eerste component betreft het specifieke risico. Dit is het risico van een prijsverandering in het betrokken instrument als gevolg van factoren die verband houden met de emittent ervan of, in het geval van een afgeleid instrument, de emittent van het onderliggende instrument. De tweede component betreft het algemene risico. Dit is het risico van een prijsverandering van het instrument als gevolg van (bij een verhandelbaar schuldinstrument of van een schuldinstrument afgeleid instrument) een wijziging in de rentestand of (bij een aandeel of van een aandeel afgeleid instrument) een algemene koersontwikkeling op de aandelenmarkt die geen verband houdt met enigerlei specifieke aspecten van de betrokken waardepapieren. VERHANDELBARE SCHULDINSTRUMENTEN 13. Nettoposities worden ingedeeld naar de valuta's waarin zij luiden en het kapitaalvereiste voor het algemene en het specifieke risico wordt berekend in elke valuta afzonderlijk. Specifiek risico 14. De instelling brengt haar overeenkomstig punt 1 berekende nettoposities in de handelsportefeuille op grond van de emittent/debiteur, de externe of interne kredietbeoordeling en hun resterende looptijden onder in de desbetreffende categorieën van tabel 1, en vermenigvuldigt deze vervolgens met de in tabel 1 aangegeven wegingsfactoren. Zij bepaalt de som van haar gewogen posities (ongeacht of het lange dan wel korte posities betreft) teneinde haar kapitaalvereiste met betrekking tot het specifieke risico te berekenen. Tabel 1 Categorieën Kapitaalvereiste voor het specifieke risico Schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door centrale overheden, uitgegeven door centrale banken, internationale organisaties, multilaterale ontwikkelingsbanken of regionale of lagere overheden van de lidstaten die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG (63) voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 1 zouden worden ondergebracht of een risicogewicht van 0% zouden krijgen. 0% Schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door centrale overheden, uitgegeven door centrale banken, internationale organisaties, multilaterale ontwikkelingsbanken of regionale of lagere overheden van de lidstaten die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG (64) voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 2 of 3 zouden worden ondergebracht, en schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door instellingen die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG * voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 1 of 2 zouden worden ondergebracht, en schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door instellingen die volgens de regels van bijlage VI, deel 1, punt 28, van Richtlijn 2006/…/EG * voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 3 zouden worden ondergebracht, en schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door ondernemingen die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG * voor het toekennen aan risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 1 of 2 zouden worden ondergebracht. Andere gekwalificeerde posten als gedefinieerd in punt 15. 0,25% (resterende looptijd tot eindvervaldatum van zes maand of minder) 1,00% (resterende looptijd tot eindvervaldatum van meer dan zes maand tot ten hoogste 24 maand) 1,60% (resterende looptijd tot eindvervaldatum van meer dan 24 maand) Schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door centrale overheden, uitgegeven door centrale banken, internationale organisaties, multilaterale ontwikkelingsbanken, regionale of lagere overheden van de lidstaten, of instellingen die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG (65) voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 4 of 5 zouden worden ondergebracht, en schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door instellingen die volgens de regels van bijlage VI, deel 1, punt 26, van Richtlijn 2006/…/EG* voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 3 zouden worden ondergebracht, en schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door ondernemingen die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG* voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 3 of 4 zouden worden ondergebracht. Posities waarvoor geen kredietbeoordeling van een aangewezen EKBI beschikbaar is. 8,00% Schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door centrale overheden, uitgegeven door centrale banken, internationale organisaties, multilaterale ontwikkelingsbanken, regionale of lagere overheden van de lidstaten, of instellingen die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG (66) voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 6 zouden worden ondergebracht, en schuldtitels uitgegeven of gegarandeerd door ondernemingen die volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/…/EG* voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen in kredietkwaliteitscategorie 5 of 6 zouden worden ondergebracht. 12,00% In het geval van instellingen die de regels van de artikelen 84 tot en met 89 van Richtlijn 2006/…/EG * toepassen voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen, geschiedt de onderbrenging in een kredietkwaliteitscategorie als volgt: de debiteur van de vordering heeft een interne rating met een kans op wanbetaling (probability of default - PD) die gelijk is aan of lager is dan die welke samenhangt met die van de overeenkomstige kredietkwaliteitscategorie volgens de regels van de artikelen 78 tot en met 83 van die richtlijn voor het toekennen van risicogewichten aan vorderingen op ondernemingen. Op instrumenten die zijn uitgegeven door een uitgevende instelling die niet in een kredietkwaliteitscategorie kan worden ondergebracht, is een kapitaalvereiste voor het specifieke risico van 8% of 12% overeenkomstig tabel 1 hierboven van toepassing. De bevoegde autoriteiten kunnen verlangen dat de instellingen op dergelijke instrumenten een hoger kapitaalvereiste voor het specifieke risico toepassen en/of verbieden dat dergelijke instrumenten met andere schuldinstrumenten worden gesaldeerd voor het bepalen van de omvang van het algemeen marktrisico. Voor securisatieposities waarop een deductie van toepassing is overeenkomstig artikel 66, lid 2 van Richtlijn 2006/…/EG (67) , of waarop een risicogewicht van 1250% van toepassing is zoals gedefinieerd in bijlage IX, deel 4, bij die richtlijn, geldt een kapitaalvereiste die niet kleiner is dan de vereisten volgens deze behandelingen. Voor liquiditeitsfaciliteiten waaraan geen rating is toegekend, geldt een kapitaalvereiste die niet kleiner is dan die zoals gedefinieerd in bijlage IX, deel 4, bij Richtlijn 2006/…/EG * . 15. Voor de toepassing van punt 14 omvatten gekwalificeerde posten: De bevoegde autoriteiten oefenen toezicht uit op de wijze waarop de schuldinstrumenten worden beoordeeld, en wijzen de evaluatie van de instelling af indien aan de betrokken instrumenten naar hun oordeel een te hoog specifiek risico verbonden is om als gekwalificeerde posten te kunnen worden beschouwd. 16. De bevoegde autoriteiten verlangen van de instellingen dat zij de hoogste wegingsfactor van tabel 1 van punt 14 toepassen op instrumenten waaraan wegens ontoereikende solvabiliteit van de emittent een bijzonder risico verbonden is. Algemeen risico 17. De procedure voor de berekening van het kapitaalvereiste met betrekking tot het algemene risico bestaat uit twee fasen. Eerst worden alle posities gewogen naar looptijd (zoals uiteengezet in punt 18) ten einde het bedrag van het desbetreffende kapitaalvereiste te berekenen. Vervolgens kan dit vereiste worden verlaagd wanneer een gewogen positie naast een tegengestelde gewogen positie in dezelfde looptijdklasse wordt ingenomen. Verlaging van het vereiste is ook toegestaan wanneer de tegengestelde gewogen posities zich in verschillende looptijdklassen bevinden; de omvang van deze verlaging hangt af van het zich al dan niet in dezelfde zone bevinden van de twee posities alsmede van de concrete zones waarin zij zich bevinden. In totaal zijn er drie zones (groepen van looptijdklassen). 18. De instelling brengt haar nettoposities onder in de desbetreffende looptijdklassen in de tweede of derde kolom van tabel 2 van punt 20. Zij doet dit op grond van resterende looptijden in het geval van vastrentende instrumenten en op grond van de periode tot de volgende rentevaststelling in het geval van instrumenten waarvan de rente vóór de eindvervaldatum kan veranderen. Zij maakt tevens onderscheid tussen schuldinstrumenten met een coupon van 3% of meer en schuldinstrumenten met een coupon van minder dan 3%, en deelt deze dienovereenkomstig in de tweede dan wel de derde kolom van tabel 2. Zij vermenigvuldigt dan elk van deze nettoposities met de wegingsfactor die voor de desbetreffende looptijdklasse is vermeld in de vierde kolom van tabel 2. 19. Vervolgens bepaalt zij de som van de gewogen lange posities en de som van de gewogen korte posities in elke looptijdklasse. Het bedrag ten belope waarvan de eerstgenoemde som in een bepaalde looptijdklasse gelijk is aan de laatstgenoemde som, vormt de afgedekte gewogen positie in deze looptijdklasse, terwijl de resterende lange of korte positie de niet-afgedekte gewogen positie in deze zelfde looptijdklasse is. Vervolgens wordt het totaal van de afgedekte gewogen posities in alle looptijdklassen berekend. 20. De instelling berekent het totaal van de niet-afgedekte gewogen lange posities voor de looptijdklassen in elk van de zones in tabel 2, ten einde de niet-afgedekte gewogen lange positie voor elke zone te bepalen. Op dezelfde wijze wordt de som van de niet-afgedekte gewogen korte posities voor elke looptijdklasse in een bepaalde zone bepaald om te komen tot de niet-afgedekte gewogen korte positie voor deze zone. Het deel van de niet-afgedekte gewogen lange positie van een bepaalde zone dat gelijk is aan de niet-afgedekte gewogen korte positie voor dezelfde zone, is de afgedekte gewogen positie voor die zone. Het deel van de niet-afgedekte gewogen lange of niet-afgedekte gewogen korte positie voor een zone dat niet op deze wijze afgedekt kan worden, vormt de niet-afgedekte gewogen positie voor die zone. Tabel 2 Zones Looptijdklassen Wegingsfactor (%) Veronderstelde renteverandering (%) Coupon van 3 % of meer Coupon van minder dan 3% Een 0 ≤ 1 maand 0 ≤ 1 maand 0,00 ‐ > 1 ≤ 3 maand > 1 ≤ 3 maand 0,20 1,00 > 3 ≤ 6 maand > 3 ≤ 6 maand 0,40 1,00 > 6 ≤ 12 maand > 6 ≤ 12 maand 0,70 1,00 Twee > 1 ≤ 2 jaar > 1,0 ≤ 1,9 jaar 1,25 0,90 > 2 ≤ 3 jaar > 1,9 ≤ 2,8 jaar 1,75 0,80 > 3 ≤ 4 jaar > 2,8 ≤ 3,6 jaar 2,25 0,75 Drie > 4 ≤ 5 jaar > 3,6 ≤ 4,3 jaar 2,75 0,75 > 5 ≤ 7 jaar > 4,3 ≤ 5,7 jaar 3,25 0,70 > 7 ≤ 10 jaar > 5,7 ≤ 7,3 jaar 3,75 0,65 > 10 ≤ 15 jaar > 7,3 ≤ 9,3 jaar 4,50 0,60 > 15 ≤ 20 jaar > 9,3 ≤ 10,6 jaar 5,25 0,60 > 20 jaar > 10,6 ≤ 12,0 jaar 6,00 0,60 > 12,0 ≤ 20,0 jaar 8,00 0,60 > 20 jaar 12,50 0,60 21. Vervolgens wordt het bedrag berekend ten belope waarvan de niet-afgedekte gewogen lange (korte) positie in zone 1 gelijk is aan het bedrag van de niet-afgedekte gewogen korte (lange) positie in zone 2. Dit bedrag wordt in punt 25 aangeduid als de afgedekte gewogen positie tussen de zones 1 en 2. Dezelfde berekening vindt vervolgens plaats voor het resterende deel van de niet-afgedekte gewogen positie in zone 2 en de niet-afgedekte gewogen positie in zone 3, ten einde de afgedekte gewogen positie tussen de zones 2 en 3 te bepalen. 22. De instelling mag desgewenst de volgorde in punt 21 omkeren, dat wil zeggen eerst de afgedekte gewogen positie tussen de zones 2 en 3 berekenen en vervolgens die tussen de zones 1 en 2. 23. Ten einde de afgedekte gewogen positie tussen de zones 1 en 3 te bepalen, wordt vervolgens bepaald tot welk bedrag het resterende deel van de niet-afgedekte gewogen positie in zone 1 gelijk is aan het deel dat voor zone 3 resteert nadat deze zone is afgedekt met zone 2. 24. De na de drie afzonderlijke compensatieberekeningen van de punten 21, 22 en 23 resterende posities worden opgeteld. 25. Het kapitaalvereiste voor de instelling wordt berekend als de som van: 26. De bevoegde autoriteiten mogen als algemene regel of per geval toestaan dat de instellingen voor de berekening van het kapitaalvereiste voor het algemene risico met betrekking tot verhandelbare schuldinstrumenten een systeem gebruiken dat de "duration" weergeeft in plaats van het systeem dat in de punten 17 tot en met 25 is beschreven, mits zulks consequent geschiedt. 27. In een systeem als bedoeld in punt 26 berekent de instelling, uitgaande van de marktwaarde van elk vastrentend schuldinstrument, het rendement tot het einde van de looptijd, dat het impliciete discontopercentage voor dat instrument is. Bij instrumenten met variabele rente berekent de instelling, uitgaande van de marktwaarde van elk instrument, het rendement op basis van de hypothese dat het kapitaal verschuldigd wordt op het tijdstip dat de rente voor wijziging vatbaar is (voor de eerstvolgende periode). 28. Vervolgens berekent de instelling voor elk schuldinstrument de gewijzigde "duration" op grond van de volgende formule: gewijzigde duration = ((duration (D))/(1 + r)), waarin D = ((∑t = 1m((t Ct)/((1 + r)t)))/(∑t = 1m((Ct)/((1 + r)t)))) en R = rendement tot einde van de looptijd Ct = constante betaling in tijd t M = totale looptijd 29. De instelling brengt elk instrument onder in de passende zone van tabel 3 en gaat daarbij uit van de gewijzigde "duration" voor elk instrument. Tabel 3 Zones Gewijzigde duration (in jaar) Veronderstelde renteverandering (in %) Een > 0 ≤ 1,0 1.0 Twee > 1,0 ≤ 3,6 0.85 Drie > 3,6 0.7 30. De instelling berekent vervolgens de naar duration gewogen positie van elk instrument door de marktwaarde ervan te vermenigvuldigen met de gewijzigde duration en met de veronderstelde renteverandering voor een instrument met die specifieke gewijzigde duration (zie kolom 3 van tabel 3). 31. De instelling berekent haar naar duration gewogen lange en haar naar duration gewogen korte posities in elke zone. Het bedrag van de eerstgenoemde posities dat in elke zone door laatstgenoemde posities wordt gecompenseerd, is de afgedekte naar duration gewogen positie voor deze zone. De instelling berekent vervolgens de niet-afgedekte naar duration gewogen posities voor elke zone. Zij volgt dan de werkwijze die in de punten 21 tot en met 24 voor niet-afgedekte gewogen posities is beschreven. 32. Het kapitaalvereiste voor de instelling wordt berekend als de som van: AANDELEN 33. De instelling bepaalt de som van al haar lange nettoposities en van al haar netto korte nettoposities volgens punt 1. De som van de twee cijfers is haar totale brutopositie. Het verschil tussen de twee cijfers is haar totale nettopositie. Specifiek risico 34. De instelling bepaalt de som van al haar lange nettoposities en van al haar korte nettoposities overeenkomstig punt 1. Zij vermenigvuldigt haar totale brutopositie met 4% teneinde haar kapitaalvereiste met betrekking tot het specifieke risico te bepalen. 35. In afwijking van punt 34 mogen de bevoegde autoriteiten een kapitaalvereiste voor het specifieke risico toestaan van 2% in plaats van 4% voor door een instelling gehouden portefeuilles van aandelen die voldoen aan de volgende voorwaarden: Voor de toepassing van c) kunnen de bevoegde autoriteiten individuele posities van ten hoogste 10% toestaan op voorwaarde dat het totaal van die posities niet meer dan 50% van de portefeuille bedraagt. Algemeen risico 36. Het kapitaalvereiste met betrekking tot het algemene risico is de totale nettopositie vermenigvuldigd met 8%. Beursindexfutures 37. Beursindexfutures, naar de delta gewogen equivalenten van opties in beursindexfutures en aandelenindexen, hierna aangeduid met de verzamelnaam "beursindexfutures", mogen worden opgesplitst in posities in elk van de samenstellende aandelen. Deze posities mogen worden behandeld als onderliggende posities in de desbetreffende aandelen en mogen met goedkeuring van de bevoegde autoriteiten worden gesaldeerd met tegengestelde posities in de onderliggende aandelen zelf. 38. De bevoegde autoriteiten dragen er zorg voor dat een instelling die haar posities in een of meer van de aan een aandelenindexfuture ten grondslag liggende aandelen gesaldeerd heeft met een of meer tegengestelde posities in de aandelenindexfuture zelf, over toereikend kapitaal beschikt ter dekking van het risico van verlies als gevolg van het feit dat de waarde van de future niet exact de ontwikkeling volgt van de waarde van de samenstellende aandelen; hetzelfde geldt wanneer een instelling tegengestelde posities houdt in beursindexfutures die wat betreft looptijd en/of samenstelling niet identiek zijn. 39. In afwijking van de punten 37 en 38 geldt voor ter beurze verhandelde beursindexfutures die naar het oordeel van de bevoegde autoriteiten op ruim gediversifieerde indices berusten, een kapitaalvereiste van 8% met betrekking tot het algemene risico, maar geen kapitaalvereiste met betrekking tot het specifieke risico. Deze beursindexfutures worden in aanmerking genomen bij de berekening van de totale nettopositie als bedoeld in punt 33, maar buiten beschouwing gelaten bij de berekening van de totale brutopositie als bedoeld in hetzelfde punt. 40. Indien een aandelenindexfuture niet in onderliggende posities wordt opgesplitst, wordt hij behandeld als één afzonderlijk aandeel. Het specifieke risico met betrekking tot dit afzonderlijke aandeel kan echter buiten beschouwing blijven indien het gaat om een aandelenindexfuture die ter beurze wordt verhandeld en die naar het oordeel van de bevoegde autoriteiten op een ruim gediversifieerde index berust. OVERNEMING 41. In het geval van overneming van schuldinstrumenten en aandelen kunnen de bevoegde autoriteiten een instelling toestaan de volgende methode te gebruiken ter berekening van de kapitaalvereisten. Eerst worden de nettoposities berekend door de op grond van een formele overeenkomst bij derden geplaatste of door derden herovergenomen overnemingsposities af te trekken. Vervolgens worden op de nettoposities de in tabel 4 vermelde verlagingsfactoren toegepast. Tabel 4 - werkdag 0: 100% - werkdag 1: 90% - werkdagen 2 en 3: 75% - werkdag 4: 50% - werkdag 5: 25% - na werkdag 5: 0% Werkdag 0 is de werkdag waarop de instelling een onherroepelijke verbintenis is aangegaan tot aanvaarding van een bekend aantal waardepapieren tegen een overeengekomen prijs. Tenslotte worden de kapitaalvereisten berekend op basis van de verlaagde overnemingsposities. De bevoegde autoriteiten dragen er zorg voor dat de instelling over voldoende kapitaal beschikt ter dekking van het risico van verlies in het tijdvak tussen het aangaan van de oorspronkelijke verbintenis en werkdag 1. KAPITAALVEREISTEN VOOR HET SPECIFIEKE RISICO VAN DOOR KREDIETDERIVATEN AFGEDEKTE POSITIES IN DE HANDELSPORTEFEUILLE 42. Het vereiste wordt overeenkomstig de in de punten 43 tot en met 46 uiteengezette beginselen verlaagd indien protectie wordt verschaft door middel van kredietderivaten. 43. Het vereiste wordt verlaagd tot 0% als de waardeverandering van een protectie-instrument in de ene richting altijd gepaard gaat met een vrijwel gelijke waardeverandering van een ander instrument in tegenovergestelde richting. Dat zal het geval zijn wanneer: In dergelijke gevallen is op geen van beide zijden van de positie een kapitaalvereiste voor het specifieke risico van toepassing. 44. Het vereiste wordt verminderd met 80% als de waardeverandering van een protectie-instrument in de ene richting altijd gepaard gaat met een waardeverandering van een ander instrument in tegenovergestelde richting en er volstrekte overeenstemming is wat betreft de referentieverplichting, de looptijd van zowel de referentieverplichting als het kredietderivaat, en de valuta van de onderliggende vordering. Bovendien mogen wezenlijke bepalingen van de kredietderivaatovereenkomst niet ertoe leiden dat er tussen veranderingen in de waarde van het kredietderivaat en veranderingen in de waarde van de cashpositie significante afwijkingen optreden. Wanneer de transactie gepaard gaat met een overdracht van risico, wordt het vereiste voor het specifieke risico met 80% verminderd aan de zijde van de transactie waar het hoogste kapitaalvereiste geldt en wordt het vereiste voor het specifieke risico aan de andere zijde verminderd tot nul. 45. Er wordt een gedeeltelijke vermindering toegestaan als de waardeverandering van een protectie-instrument in de ene richting gewoonlijk gepaard gaat met een waardeverandering van een ander instrument in tegenovergestelde richting. Dat zal het geval zijn wanneer: In elk van bovenbedoelde gevallen worden de respectieve kapitaalvereisten voor beide zijden van de transactie niet bij elkaar opgeteld, maar wordt uitsluitend het hoogste van beide bedragen in aanmerking genomen. 46. Alle gevallen die niet onder de punten 43 tot 45 vallen, geven aanleiding tot een beoordeling van het kapitaalvereiste voor het specifieke risico op grond van beide zijden van de posities. Kapitaalvereisten voor in de handelsportefeuille opgenomen posities op ICB's 47. De kapitaalvereisten voor posities op instellingen voor collectieve belegging (ICB's) die voldoen aan de in artikel 11 gestelde voorwaarden om voor de kapitaalvoorschriften voor de handelsportefeuille in aanmerking te komen, worden berekend volgens de in de punten 48 tot en met 56 beschreven methoden. 48. Onverminderd andere bepalingen van deze afdeling geldt voor posities op ICB's een kapitaalvereiste voor het (specifieke en algemene) positierisico van 32%. Onverminderd de bepalingen van bijlage III, punt 2.1, vierde alinea of bijlage V, punt 12, zesde alinea (grondstoffenrisico) samen met bijlage III, punt 2.1, vierde alinea, geldt wanneer de aldaar beschreven gewijzigde behandeling van goud wordt toegepast, voor posities op ICB's een kapitaalvereiste voor het (specifieke en algemene) positierisico en voor het wisselkoersrisico van ten hoogste 40%. 49. Instellingen kunnen het kapitaalvereiste voor posities op ICB's die aan de criteria van punt 51 voldoen, bepalen volgens de in de punten 53 tot en met 56 beschreven methoden. 50. Tenzij anders is bepaald, is geen verrekening toegestaan tussen de onderliggende beleggingen van een ICB en andere door de instelling ingenomen posities. ALGEMENE CRITERIA 51. De algemene criteria op grond waarvan de in de punten 53 tot en met 56 beschreven methoden mogen worden gebruikt voor ICB's waarvan de rechten van deelneming worden uitgegeven door ondernemingen die onder toezicht staan van een instantie in de Gemeenschap of als rechtspersoon zijn erkend in de Gemeenschap, zijn de volgende: 52. Onder voorbehoud van goedkeuring door de bevoegde autoriteiten van de instelling, kunnen ICB's uit derde landen dezelfde behandeling genieten als aan de criteria van punt 51, onder a) tot en met e), is voldaan. BIJZONDERE METHODEN 53. Voor zover de onderliggende beleggingen van de ICB op dagbasis worden gevolgd door de instelling, mag zij "doorkijken" naar die beleggingen om de kapitaalvereisten voor het aan de betrokken posities verbonden (algemene en specifieke) positierisico te berekenen, volgens de in deze bijlage beschreven methoden of, wanneer daartoe goedkeuring is verleend, volgens de methoden van bijlage V. Deze doorkijkbenadering houdt in dat posities op ICB's worden behandeld als posities in de onderliggende beleggingen van de ICB. Verrekening tussen posities in de onderliggende beleggingen van de ICB en andere door de instelling ingenomen posities is toegestaan mits de instelling een voldoende groot aantal rechten van deelneming in ICB's bezit om terugkoop/creatie in ruil voor de onderliggende beleggingen mogelijk te maken. 54. Instellingen kunnen de kapitaalvereisten voor het aan posities in ICB's verbonden (algemene en specifieke) positierisico volgens de in deze bijlage beschreven methoden of, wanneer daartoe goedkeuring is verleend, volgens de methoden van bijlage V berekenen op hypothetische posities overeenkomend met die welke nodig zijn om de samenstelling en de prestaties van de index van derden of een vast mandje van aandelen of schuldtitels waaraan onder a) wordt gerefereerd, te volgen, op voorwaarde dat: 55. Wanneer de onderliggende beleggingen van de ICB niet op dagbasis worden gevolgd door de instelling, kan zij de kapitaalvereisten voor het (algemene en specifieke) positierisico berekenen volgens de in deze bijlage beschreven methoden, met inachtneming van het volgende: 56. Instellingen kunnen een beroep doen op een externe partij om de kapitaalvereisten voor het (algemene en specifieke) positierisico met betrekking tot posities op ICB's die onder de punten 53 en 55 vallen, te berekenen en te rapporteren conform de in deze bijlage beschreven methoden, mits de deugdelijkheid van de berekening en de rapportage naar behoren wordt aangetoond. BIJLAGE II BEREKENING VAN DE KAPITAALVEREISTEN VOOR HET AFWIKKELINGS-/TEGENPARTIJKREDIETRISICO AFWIKKELINGS-/LEVERINGSRISICO 1. In geval van transacties waarbij schuldinstrumenten, aandelen, buitenlandse valuta en grondstoffen (exclusief retrocessie- en omgekeerde retrocessieovereenkomsten en verstrekte en opgenomen effecten- en grondstoffenleningen) na de overeengekomen leveringsdata nog niet zijn afgewikkeld, moet een instelling het prijsverschil berekenen waarvoor zij een risico loopt. Dit is het verschil tussen de overeengekomen afwikkelingsprijs voor het schuldinstrument, het aandeel, de buitenlandse valuta of de grondstof in kwestie, en de dagkoers daarvan, indien dit verschil voor de instelling een verlies zou kunnen opleveren. Zij moet dit verschil vermenigvuldigen met de passende factor in kolom A van tabel 1 om haar kapitaalvereiste te berekenen. Tabel 1 Aantal werkdagen na vastgestelde afwikkelingsdatum (%) 5 ‐ 15 8 16 ‐ 30 50 31 ‐ 45 75 46 of meer 100 NIET-AFGEWIKKELDE TRANSACTIES ('FREE DELIVERIES') 2. Een instelling is verplicht over eigen vermogen te beschikken, zoals bedoeld in tabel 2, indien: Tabel 2: Kapitaalvereisten voor niet-afgewikkelde transacties Transactietype Tot de eerste contractuele betaling/het eerste leveringsgedeelte Vanaf de eerste contractuele betaling/het eerste leveringsgedeelte tot vier dagen na de tweede contractuele betaling/het tweede leveringsgedeelte Vanaf 5 werkdagen na de tweede contractuele betaling/het tweede leveringsgedeelte tot de beëindiging van de transactie niet-afgewikkelde transacties Geen kapitaalvereiste Behandeling als een lening Overgedragen waarde plus positieve actuele positie in mindering brengen op het eigen vermogen 3. Bij de toepassing van een risicogewicht op niet-afgewikkelde handelsposities die overeenkomstig kolom 3 van tabel 2 worden behandeld, mogen instellingen die gebruik maken van de benadering zoals bedoeld in de artikelen 84 tot en met 89 van Richtlijn 2006/.../EG (69) aan een tegenpartij tegenover wie zij geen andere in de niet-handelsportefeuille opgenomen positie innemen een PD toekennen op basis van de externe rating van de betrokken partij. Instellingen die eigen ramingen van verliezen bij wanbetaling (loss given defaults - LGD) hanteren, mogen de LGD volgens bijlage VII, deel 2, punt 8, van Richtlijn 2006/.../EG * toekennen aan niet-afgewikkelde transacties die overeenkomstig kolom 3 van tabel 2 worden behandeld, op voorwaarde dat zij de LGD op al dit soort posities toepassen. Bij wijze van alternatief mogen instellingen die gebruik maken van de benadering zoals bedoeld in de artikelen 84 tot en met 89 van Richtlijn 2006/.../EG * de risicogewichten zoals bedoeld in de artikelen 78 tot en met 83 van die richtlijn toepassen, op voorwaarde dat zij deze op al dit soort posities toepassen, of mogen ze op al deze posities een risicogewicht van 100% toepassen. Indien het bedrag van de positieve positie die uit de niet-afgewikkelde transacties voortvloeit, niet significant is, mogen de instellingen op deze posities een risicogewicht van 100% toepassen. 4. Indien het gehele afwikkelings- of clearingsysteem uitvalt, mogen de bevoegde autoriteiten ontheffing verlenen van de berekening van kapitaalvereisten zoals bedoeld in de punten 1 en 2 totdat de situatie is rechtgezet. Het feit dat een tegenpartij een transactie niet afwikkelt, zal in dit geval niet als een wanbetaling voor kredietrisicodoeleinden worden aangemerkt. TEGENPARTIJKREDIETRISICO (CCR) 5. Een instelling moet kapitaal aanhouden tot dekking van het CCR dat verbonden is aan: 6. Met inachtneming van de punten 7 tot en met 10 vindt de risicowaardering en de berekening van de risicogewogen posten voor dergelijke posities plaats overeenkomstig het bepaalde in titel V, hoofdstuk 2, afdeling 3, van Richtlijn 2006/.../EG (70) , waarbij de verwijzingen in die afdeling naar "kredietinstellingen" worden gelezen als verwijzingen naar "instellingen", verwijzingen naar "moederkredietinstellingen" als verwijzingen naar "moederinstellingen" enzovoorts. 7. Voor de toepassing van punt 6: – wordt in bijlage IV van Richtlijn 2006/.../EG (71) , geacht bijlage 1, afdeling C, punt 8 van Richtlijn 2004/39/EG te zijn toegevoegd; – wordt in bijlage III van Richtlijn 2006/…./EG (72) na de voetnoten van tabel 1 de volgende tekst geacht te zijn ingevoegd: Teneinde een waarde te bepalen voor het potentiële toekomstige kredietrisico van op een totale-opbrengstenswap of een kredietverzuimswap gebaseerde kredietderivaten, wordt het nominaal bedrag van het instrument vermenigvuldigd met de volgende percentages: – 5% wanneer de referentieverplichting, gesteld dat zij in hoofde van de instelling een direct risico deed ontstaan, als gekwalificeerde post in aanmerking zou worden genomen voor de toepassing van bijlage I; en – 10% wanneer de referentieverplichting, gesteld dat zij in hoofde van de instelling een direct risico deed ontstaan, niet als gekwalificeerde post in aanmerking zou worden genomen voor de toepassing van bijlage I. In het geval van een kredietverzuimswap is het instellingen waarvoor het aan de swap verbonden risico een lange positie in de onderliggende waarde vertegenwoordigt, echter toegestaan om voor het potentiële toekomstige kredietrisico een percentage van 0% toe te passen, tenzij de kredietverzuimswap bezwaard is met closeout in geval van insolventie van de entiteit waarvoor het aan de swap verbonden risico een korte positie in de onderliggende waarde vertegenwoordigt, ook al is er voor de onderliggende waarde geen sprake van wanbetaling. Wanneer het kredietderivaat protectie verschaft voor het nde optredende kredietverzuim onder een aantal onderliggende verplichtingen, wordt het toepasselijke van de hierboven vermelde percentages bepaald door de verplichting met de nde laagste kredietkwaliteit, die op haar beurt wordt bepaald door het antwoord op de vraag of de onderliggende verplichting, gesteld dat zij in hoofde van de instelling een direct risico deed ontstaan, als gekwalificeerde post in aanmerking zou worden genomen voor de toepassing van bijlage I. 8. Voor de toepassing van punt 6 is het instellingen bij de berekening van de risicogewogen posten niet toegestaan om voor de verdiscontering van financiële zekerheden gebruik te maken van de methode van eenvoudige benadering van financiële zekerheden zoals uiteengezet in bijlage VIII, deel 3, punten 24 tot en met 29, van Richtlijn 2006/.../EG * . 9. Voor de toepassing van punt 6 kunnen in het geval van retrocessie-overeenkomsten en verstrekte of opgenomen effecten- of grondstoffenleningen die geboekt zijn in de handelsportefeuille, alle financiële instrumenten en grondstoffen die in aanmerking komen om in de handelsportefeuille te worden opgenomen, als in aanmerking komende zekerheid worden beschouwd. Met betrekking tot de risico's die verbonden zijn aan afgeleide OTC-instrumenten die in de handelsportefeuille zijn opgenomen, kunnen grondstoffen die in aanmerking komen om in de handelsportefeuille te worden opgenomen, eveneens als toelaatbare zekerheid worden beschouwd. Voor de bepaling van volatiliteitsaanpassingen in de gevallen waarin de financiële instrumenten of grondstoffen, die niet in aanmerking komen volgens bijlage VIII van Richtlijn 2006/.../EG (73) , in het kader van dergelijke transacties worden uitgeleend, verkocht of verstrekt, dan wel geleend, gekocht of ontvangen als zekerheid of anderszins, en de instelling gebruikt maakt van de toezichthoudersbenadering van volatiliteitsaanpassingen overeenkomstig bijlage VIII, deel 3 van die richtlijn, worden de desbetreffende instrumenten en grondstoffen op dezelfde wijze behandeld als aan een erkende beurs genoteerde, maar niet in een hoofdindex opgenomen aandelen. Indien instellingen gebruik maken van de benadering van eigen ramingen van volatiliteitsaanpassingen overeenkomstig bijlage VIII, deel 3 van Richtlijn 2006/.../EG * met betrekking tot financiële instrumenten of grondstoffen, die niet in aanmerking komen volgens bijlage VIII van die richtlijn, moeten volatiliteitsaanpassingen worden berekend voor elk afzonderlijk instrument. Indien instellingen gebruik maken van de interne-modellenbenadering in bijlage VII, deel 3 van Richtlijn 2006/.../EG * , kunnen ze deze benadering ook toepassen in de handelsportefeuille. 10. Voor de toepassing van punt 6 geldt, wat betreft de erkenning van kaderverrekeningsovereenkomsten met betrekking tot retrocessie-overeenkomsten en/of verstrekte of opgenomen effecten- of grondstoffenleningen en/of andere kapitaalmarktgerelateerde transacties, dat verrekening tussen posities in en posities buiten de handelsportefeuille slechts is toegestaan wanneer de verrekende posities aan de volgende voorwaarden voldoen: 11. Wanneer een in de handelsportefeuille opgenomen kredietderivaat deel uitmaakt van een intern afdekkingsinstrument en de kredietprotectie erkend is op grond van Richtlijn 2006/.../EG *, wordt aangenomen dat aan de positie in het kredietderivaat geen tegenpartijrisico verbonden is. 12. Het kapitaalvereiste bedraagt 8% van de totale risicogewogen posten. BIJLAGE III BEREKENING VAN DE KAPITAALVEREISTEN VOOR HET VALUTARISICO 1. Indien de som van de totale nettopositie in vreemde valuta's en de nettopositie in goud van een instelling, berekend volgens de onder punt 2 omschreven procedure, meer dan 2% van het totale eigen vermogen van de instelling bedraagt, moet de instelling de som van haar nettopositie in vreemde valuta's en haar nettopositie in goud met 8% vermenigvuldigen om het kapitaalvereiste ter dekking van het valutarisico te berekenen. 2. De berekening van de kapitaalvereisten voor het valutarisico geschiedt in twee fasen. 2. 1. Eerst wordt de open nettopositie van de instelling in elke valuta en in goud (met inbegrip van de rapportagevaluta) berekend. Deze open nettopositie bestaat uit de som van de volgende elementen (positief of negatief): Posities die een instelling doelbewust heeft ingenomen om valutarisico's voor haar kapitaalratio af te dekken, kunnen bij de berekening van de open nettovalutaposities buiten beschouwing worden gelaten. Deze posities mogen geen handelskarakter dragen of moeten van structurele aard zijn, en voor het buiten beschouwing laten ervan, alsook voor wijzigingen in de daarvoor geldende voorwaarden, is de toestemming van de bevoegde autoriteiten vereist. Op dezelfde wijze kan, onder dezelfde voorwaarden als hierboven, te werk worden gegaan voor posities van een instelling die betrekking hebben op posten die reeds bij de berekening van het eigen vermogen zijn afgetrokken. Voor de berekening als bedoeld in de eerste alinea met betrekking tot ICB's, worden de feitelijke valutaposities van de ICB in aanmerking genomen. Instellingen kunnen zich baseren op de rapportage van een derde partij over de op ICB's ingenomen valutaposities, mits de deugdelijkheid van de rapportage naar behoren is aangetoond. Wanneer de valutaposities op een ICB niet worden gevolgd door de instelling, zal worden aangenomen dat de ICB binnen de grenzen van haar beleggingsbeleid maximaal heeft belegd in valuta en dient de instelling met betrekking tot posities in de handelsportefeuille het maximale indirecte risico dat zij kan lopen door leveraged posities in te nemen via de ICB, in aanmerking te nemen bij het berekenen van haar kapitaalvereiste voor valutarisico's. Daartoe wordt de positie van de ICB proportioneel opgebouwd tot de maximale positie in de onderliggende beleggingen die in het kader van het beleggingsbeleid is toegestaan. De hypothetische valutapositie van de ICB wordt als een afzonderlijke valuta beschouwd en behandeld zoals beleggingen in goud, met dien verstande dat naargelang van de beleggingsstrategie van de ICB - voor zover deze bekend is - de totale lange positie kan worden opgeteld bij de totale lange openstaande valutapositie en de totale korte positie bij de totale korte openstaande valutapositie. Verrekening tussen dergelijke posities vóór de berekening is niet toegestaan. Het staat de bevoegde autoriteiten vrij om de instellingen toe te staan bij de berekening van de open nettopositie in elke valuta en in goud gebruik te maken van de actuele nettowaarde. 2. 2. Vervolgens worden de korte nettoposities en lange nettoposities in elke valuta (behalve de rapportagevaluta) en de netto korte positie en lange positie in goud tegen de contante koers in de rapportagevaluta omgerekend. Zij worden dan afzonderlijk samengevoegd tot respectievelijk het totaal van de korte nettoposities en het totaal van de lange nettoposities. Het hoogste van deze twee totalen is de totale nettovalutapositie van de instelling. 3. In afwijking van de punten 1 en 2 mogen de bevoegde autoriteiten in afwachting van verdere coördinatie voorschrijven of toestaan dat de instellingen voor de toepassing van deze bijlage de hierna beschreven procedures gebruiken. 3. 1. De bevoegde autoriteiten mogen toestaan dat de instellingen ter dekking van posities in nauw gecorreleerde valuta's aan lagere kapitaalvereisten voldoen dan die welke de toepassing van de punten 1 en 2 oplevert. De bevoegde autoriteiten mogen twee valuta's alleen dan als nauw gecorreleerd aanmerken indien het voor ten minste 99% (bij een waarnemingsperiode van drie jaar) of 95% (bij een waarnemingsperiode van vijf jaar) waarschijnlijk is dat een eventueel verlies op gelijke en tegengestelde posities in die valuta's gedurende de volgende tien werkdagen niet meer dan 4% bedraagt van de waarde van de afgedekte positie in kwestie (berekend in de rapportagevaluta) - uitgaande van de dagelijkse wisselkoersen in de voorafgaande drie of vijf jaar. Het eigenvermogenvereiste met betrekking tot de afgedekte positie in twee nauw gecorreleerde valuta's bedraagt 4%, vermenigvuldigd met de waarde van de afgedekte positie. Het kapitaalvereiste met betrekking tot niet-afgedekte posities in nauw gecorreleerde valuta's, en alle posities in andere valuta's, bedraagt 8%, vermenigvuldigd met het totaal van de korte nettoposities of, indien hoger, van de lange nettoposities in deze valuta's, na aftrek van de afgedekte posities in nauw gecorreleerde valuta's. 3. 2. De bevoegde autoriteiten mogen de instellingen toestaan om posities in valuta's ten aanzien waarvan een juridisch bindende overeenkomst tussen staten bestaat ter beperking van fluctuaties ten opzichte van andere onder dezelfde overeenkomst vallende valuta's, uit te sluiten van de door hen toegepaste methodes zoals uiteengezet in de punten 1, 2 en 3.1. De instellingen berekenen hun afgedekte posities in die valuta's en passen daarop een kapitaalvereiste toe dat niet lager is dan de helft van de maximaal toegestane fluctuatie die voor de betrokken valuta's in de overeenkomst tussen staten is vastgesteld. Niet-afgedekte posities in deze valuta's worden op dezelfde wijze behandeld als andere valuta's. In afwijking van de eerste alinea mogen de bevoegde autoriteiten toestaan dat het kapitaalvereiste met betrekking tot afgedekte posities in valuta's van lidstaten die deelnemen aan de tweede fase van de economische en monetaire unie, 1,6% bedraagt, vermenigvuldigd met de waarde van deze afgedekte posities. 4. Nettoposities in samengestelde valuta's mogen worden opgesplitst in de samenstellende valuta's aan de hand van de geldende quota. BIJLAGE IV BEREKENING VAN DE KAPITAALVEREISTEN VOOR HET GRONDSTOFFENRISICO 1. Elke positie in grondstoffen of in van grondstoffen afgeleide instrumenten moet worden uitgedrukt in de vaste rekeneenheid. De contante koers van elke grondstof wordt uitgedrukt in de rapportagevaluta. 2. Voor posities in goud en in van goud afgeleide instrumenten wordt geacht een valutarisico te bestaan en zij worden voor de berekening van het marktrisico al naargelang het geval behandeld overeenkomstig bijlage III of bijlage V. 3. Voor de toepassing van deze bijlage mogen posities waarmee enkel voorraden worden gefinancierd, buiten de berekening van alleen het grondstoffenrisico worden gelaten. 4. De rente- en valutarisico's waarop geen andere bepalingen van deze bijlage van toepassing zijn, moeten worden opgenomen in de berekening van het algemene risico van verhandelbare schuldinstrumenten en in de berekening van het valutarisico. 5. Als de korte positie eerder vervalt dan de lange positie, moeten de instellingen ook rekening houden met het risico van een te geringe liquiditeit waarvan op bepaalde markten sprake kan zijn. 6. Voor de toepassing van punt 19 is het saldo van de lange (korte) posities van de instelling tegenover haar lange (korte) posities in dezelfde grondstof en identieke futures, opties en warrants op grondstoffen, de nettopositie van de instelling in elke grondstof. Bij de berekening van de nettopositie staan de bevoegde autoriteiten toe dat posities in afgeleide instrumenten op de in de punten 8, 9 en 10 beschreven wijze behandeld worden als posities in de onderliggende grondstof. 7. De bevoegde autoriteiten kunnen de volgende posities beschouwen als posities in dezelfde grondstof: Specifieke instrumenten 8. Grondstoffenfutures en termijnverbintenissen tot aan- of verkoop van afzonderlijke grondstoffen worden in het waardemetingssysteem verwerkt als theoretische bedragen op basis van de vaste rekeneenheid; er wordt op basis van de afloopdatum een looptijd aan toegekend. De bevoegde autoriteiten kunnen toestaan dat het kapitaalvereiste voor een ter beurze verhandelde future gelijk is aan de door de beurs verlangde marge, indien zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf van het aan de future verbonden risico vormt en ten minste gelijkwaardig is aan het kapitaalvereiste voor een future dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methode dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. Tevens kunnen zij toestaan dat het kapitaalvereiste voor een OTC-derivatencontract met betrekking tot grondstoffen van het type als bedoeld in dit punt en dat door een door hen erkende clearinginstelling is gecleard, gelijk is aan de marge die de clearinginstelling verlangt, wanneer zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf van het aan het derivatencontract verbonden risico vormt en ten minste gelijkwaardig is aan het kapitaalvereiste voor het contract in kwestie dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methode dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. 9. Grondstoffenswaps waarbij het ene onderdeel van de transactie een vastgestelde prijs is en het andere de dagkoers, worden overeenkomstig de punten 13 tot en met 18 in de benadering op grond van looptijdklassen verwerkt als een reeks posities die gelijk zijn aan het theoretische bedrag van het contract, waarbij een positie overeenkomt met elke betaling op de swap en dienovereenkomstig wordt ondergebracht in de looptijdklassen uiteengezet in tabel 1 in punt 13. De posities zijn lange posities als de instelling de vastgestelde prijs betaalt en de variabele prijs ontvangt; de posities zijn korte posities als de instelling de vastgestelde prijs ontvangt en de variabele prijs betaalt. Grondstoffenswaps waarbij de twee onderdelen van de transactie op verschillende grondstoffen betrekking hebben, moeten voor de benadering op grond van de looptijd in de desbetreffende categorieën worden ondergebracht. 10. Opties op grondstoffen of op van grondstoffen afgeleide instrumenten worden voor de toepassing van deze bijlage behandeld alsof het posities zijn die in waarde gelijk zijn aan het bedrag van de onderliggende waarde waarop de optie betrekking heeft, vermenigvuldigd met zijn delta. De aldus berekende posities mogen gesaldeerd worden met compenserende posities in dezelfde onderliggende grondstof respectievelijk hetzelfde onderliggende van grondstoffen afgeleide instrument. De gebruikte delta moet die van de betrokken beurs zijn of de door de bevoegde autoriteiten berekende delta dan wel, indien geen van deze twee beschikbaar is of in het geval van OTC-opties, de delta welke door de instelling zelf is berekend, mits de bevoegde autoriteiten overtuigd zijn van de redelijkheid van het door de instelling gebruikte model. De bevoegde autoriteiten kunnen evenwel ook voorschrijven dat de instellingen hun delta berekenen volgens een door de bevoegde autoriteiten aangegeven methode. Voor de andere aan opties verbonden risico's, afgezien van het deltarisico, moet dekking aanwezig zijn. De bevoegde autoriteiten kunnen toestaan dat het vereiste voor een geschreven op de beurs verhandelde grondstoffenoptie gelijk is aan de door de beurs verlangde marge, indien zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf voor het aan de optie verbonden risico vormt en ten minste gelijkwaardig is aan het kapitaalvereiste ter dekking van een optie dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methode dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. Tevens kunnen zij toestaan dat het kapitaalvereiste voor een OTC-grondstoffenoptie die door een door hen erkende clearinginstelling is gecleard, gelijk is aan de marge die de clearinginstelling verlangt, wanneer zij er ten volle van overtuigd zijn dat deze een nauwkeurige maatstaf van het aan de optie verbonden risico vormt en ten minste gelijk is aan het kapitaalvereiste voor een OTC-optie dat zou resulteren uit een berekening aan de hand van de in het vervolg van deze bijlage omschreven methoden dan wel van de in bijlage V omschreven methode van interne modellen. Tevens kunnen zij toestaan dat het vereiste voor een gekochte ter beurze verhandelde of OTC-grondstoffenoptie gelijk is aan dat voor de onderliggende grondstof, met dien verstande dat het daaruit resulterende vereiste niet hoger mag zijn dan de marktwaarde van de optie. Het vereiste voor een geschreven OTC-optie wordt vastgesteld op basis van de onderliggende grondstof. 11. Warrants die op grondstoffen betrekking hebben, worden op dezelfde wijze behandeld als grondstoffenopties in punt 10. 12. De partij die grondstoffen of gegarandeerde rechten inzake de eigendom van grondstoffen overdraagt bij een retrocessieovereenkomst, en de partij die grondstoffen in lening geeft bij een grondstoffenleningsovereenkomst, dient deze grondstoffen op te nemen in de berekening van haar kapitaalvereiste uit hoofde van deze bijlage. a) Benadering op grond van looptijdklassen 13. De instelling maakt voor elke grondstof gebruik van afzonderlijke looptijdklassen overeenkomstig tabel 1. Alle posities in een bepaalde grondstof en alle posities die overeenkomstig punt 7 beschouwd worden als posities in dezelfde grondstof worden ondergebracht in de desbetreffende looptijdklassen. Fysiek aanwezige voorraden worden ondergebracht in de eerste looptijdklasse. Tabel 1 Looptijdklassen (1) Spread-coëfficient (in %) (2) 0 ≤ 1 maand 1,50 > 1 ≤ 3 maand 1,50 > 3 ≤ 6 maand 1,50 > 6 ≤ 12 maand 1,50 > 1 ≤ 2 jaar 1,50 > 2 ≤ 3 jaar 1,50 > 3 jaar 1,50 14. De bevoegde autoriteiten kunnen toestaan dat de hierna vermelde posities in dezelfde grondstof of posities die overeenkomstig punt 7 beschouwd worden als posities in dezelfde grondstof, op nettobasis worden gecompenseerd en ondergebracht in de desbetreffende looptijdklassen: 15. Vervolgens berekent de instelling de som van de lange posities en de som van de korte posities in elke looptijdklasse. Het bedrag ten belope waarvan de eerstgenoemde (laatstgenoemde) som in een bepaalde looptijdklasse gelijk is aan de laatstgenoemde (eerstgenoemde) som, vormt de afgedekte positie in deze looptijdklasse, terwijl de resterende lange of korte positie de niet-afgedekte positie in deze zelfde looptijdklasse is. 16. Het deel van de niet-afgedekte lange (korte) positie in een bepaalde looptijdklasse dat gelijk is aan de niet-afgedekte korte (lange) positie in een volgende looptijdklasse, is de tussen twee looptijdklassen afgedekte positie. Het deel van de niet-afgedekte lange positie of de niet-afgedekte korte positie dat niet op deze wijze afgedekt kan worden, vormt de niet-afgedekte positie. 17. De kapitaalvereisten van de instelling worden voor iedere grondstof op basis van de desbetreffende looptijdklassen berekend als de som van: 18. Het totale kapitaalvereiste van de instelling met betrekking tot het grondstoffenrisico wordt berekend als de som van de overeenkomstig punt 17 berekende kapitaalvereisten voor elke grondstof. b) Vereenvoudigde benadering 19. Het kapitaalvereiste van de instelling voor elke grondstof wordt berekend als de som van: 20. Het totale kapitaalvereiste van de instelling met betrekking tot het grondstoffenrisico wordt berekend als de som van de overeenkomstig punt 19 berekende kapitaalvereisten voor elke grondstof. c) Uitgebreide benadering op grond van looptijdklassen 21. De bevoegde autoriteiten kunnen instellingen toestaan de minimale "spread"-, overdrachts- en "outright"-coëfficiënten van onderstaande tabel (tabel 2) te gebruiken in plaats van de in de punten 13, 14, 17 en 18 genoemde, op voorwaarde dat de instellingen naar het oordeel van de bevoegde autoriteiten: Tabel 2 Edele metalen (behalve goud) Onedele metalen Zachte grondstoffen (landbouw) Overige, met inbegrip van energieproducten Spread-coëfficiënt (%) 1,0 1,2 1,5 1,5 Overdrachts-coëfficiënt (%) 0,3 0,5 0,6 0,6 Outright-coëfficiënt (%) 8 10 12 15 BIJLAGE V GEBRUIK VAN INTERNE MODELLEN VOOR DE BEREKENING VAN DE KAPITAALVEREISTEN 1. Onder de voorwaarden die in deze bijlage worden bepaald, kunnen de bevoegde autoriteiten de instellingen toestaan bij de berekening van hun kapitaalvereisten voor het positierisico, het valutarisico en/of het grondstoffenrisico hun eigen interne modellen te gebruiken, in plaats van of in combinatie met de methoden die in de bijlagen I, III en IV beschreven worden. Voor elk geval moet door de bevoegde autoriteiten uitdrukkelijk erkenning worden verleend voor het gebruik van modellen met het oog op het toezicht op de kapitaalvereisten. 2. Deze erkenning wordt uitsluitend gegeven, indien de bevoegde autoriteiten ervan overtuigd zijn dat het risicobeheersysteem van de instelling qua concept solide is en zorgvuldig wordt toegepast, en dat met name aan de navolgende kwaliteitsnormen voldaan wordt: De in de eerste alinea, onder h), bedoelde evaluatie heeft betrekking op de activiteiten van de handelsafdelingen en de zelfstandige afdeling risicobewaking. Ten minste eenmaal per jaar moet de instelling een evaluatie uitvoeren van het algehele risicobeheerproces. In deze evaluatie worden de volgende elementen betrokken: 3. Instellingen beschikken over procedures om te waarborgen dat hun interne modellen op adequate wijze zijn gevalideerd door voldoende gekwalificeerde partijen die niet bij het ontwikkelingsproces betrokken zijn, zodat deze modellen qua concept solide zijn en alle risico's van betekenis weergeven. De validatie vindt plaats bij de initiële ontwikkeling van het interne model en wanneer er significante wijzigingen in het interne model worden aangebracht. De validatie vindt ook periodiek plaats, maar vooral wanneer de markt significante structurele veranderingen of de samenstelling van de portefeuille wijzigingen heeft ondergaan die ertoe kunnen leiden dat het interne model niet langer adequaat is. De kredietinstellingen maken nuttig gebruik van de vorderingen op het gebied van technieken en optimale werkwijzen naarmate deze vorderingen zich voordoen. De validatie van het interne model blijft niet beperkt tot het uitvoeren van tests achteraf, maar omvat ten minste ook de volgende aspecten: 4. De financiële instelling bewaakt de accuratesse en de goede werking van haar model door een programma van achteraf uitgevoerde tests ("back-testing") toe te passen. "Back-testing" behelst dat, voor iedere werkdag, de uit het model resulterende eendagswaarde van het potentiële verlies ("value-at-risk") voor de eindedagsposities van de portefeuille wordt vergeleken met de eendagsverandering in de waarde van de portefeuille aan het einde van de daaropvolgende werkdag. De bevoegde autoriteiten onderzoeken of de instelling in staat is tot het uitvoeren van tests achteraf op zowel feitelijke als hypothetische veranderingen van de waarde van de portefeuille. "Back-testing" op de hypothetische veranderingen van de waarde van de portefeuille berust op een vergelijking van de eindedagswaarde van de portefeuille en, uitgaande van ongewijzigde posities, de waarde van de portefeuille aan het einde van de daaropvolgende werkdag. De bevoegde autoriteiten verlangen van de instellingen dat zij passende maatregelen treffen om hun "back-testing"-programma te verbeteren wanneer dat ontoereikend wordt geacht. De bevoegde autoriteiten beschikken over de mogelijkheid om van de instellingen te verlangen dat zij tests achteraf uitvoeren op ofwel hypothetische (d.w.z. met gebruikmaking van veranderingen in de waarde van de portefeuille uitgaande van ongewijzigde eindedagsposities), ofwel werkelijke (d.w.z. exclusief provisie, commissies en nettorente-inkomsten) uitkomsten van handelstransacties of beide. 5. Voor de berekening van het kapitaalvereiste voor het specifieke risico van verhandelbare schuldinstrumenten en aandelen, kunnen de bevoegde autoriteiten het gebruik van een intern model van een instelling erkennen wanneer dit interne model voldoet aan de voorwaarden in het vervolg van deze bijlage en bovendien: Bovendien voldoet de instelling aan de volgende voorwaarden: Voorts maken de kredietinstellingen gebruik van de vorderingen op het gebied van technieken en optimale werkwijzen naarmate deze vorderingen zich voordoen. Daarnaast beschikt de instelling bij de berekening van haar kapitaalvereisten over een methode voor de weergave van het aan haar posities in de handelsportefeuille verbonden additioneel wanbetalingsrisico bij het wanbetalingsrisico dat is verwerkt in de berekening op basis van de VaR-meting, als gespecificeerd in de voorgaande vereisten van dit punt. Om dubbeltelling te vermijden kan een instelling bij de berekening van het kapitaalvereiste voor het additioneel wanbetalingsrisico rekening houden met de mate waarin het wanbetalingsrisico al is opgenomen in de VaR-meting, in het bijzonder voor risicoposities die ingeval van ongunstige marktomstandigheden of andere aanwijzingen van een verslechterende kredietomgeving binnen 10 dagen kunnen en zouden worden geliquideerd. Indien een instelling haar additioneel wanbetalingsrisico weergeeft met behulp van een opslagfactor, beschikt zij over methoden om de meting te valideren. De instelling toont aan dat haar methode voldoet aan deugdelijkheidsnormen vergelijkbaar met de methode van artikelen 84 tot en met 89 van Richtlijn 2006/.../EG (75) , uitgaande van een constant risiconiveau, en waar nodig aangepast om het effect van liquiditeit, concentraties, afdekking en optionaliteit weer te geven. Een instelling die het additioneel wanbetalingsrisico niet weergeeft met een intern ontwikkelde methode, berekent de opslagfactor met een methode die consistent is met de methode van artikelen 78 tot en met 83 van Richtlijn 2006/.../EG * of de methode van artikelen 84 tot en met 89 van die richtlijn. Contanten of synthetische securitisatieposities die onder de minderingsregel zouden vallen van de behandeling van artikel 66, lid 2 van Richtlijn 2006/.../EG (76) , of waarop een risicogewicht van 1250% van toepassing zou zijn overeenkomstig bijlage IX, deel 4 van die richtlijn, zijn onderworpen aan een kapitaalvereiste dat niet geringer is dan vastgesteld in die behandeling. Instellingen die in deze posities handelen kunnen een verschillende behandeling toepassen indien zij aan hun bevoegde instanties kunnen aantonen dat er, bovenop het handelsopzet, voor de securisatieposities een actieve en liquide vraag- en aanbodmarkt bestaat of, in het geval van synthetische securitisaties die uitsluitend op kredietderivaten berusten, voor de securitisatieposities zelf of alle risicocomponenten waaruit deze zijn samengesteld. Voor de toepassing van deze afdeling wordt een vraag- en aanbodmarkt geacht te bestaan wanneer er onafhankelijke aanbiedingen te goeder trouw zijn om te kopen en verkopen zodat er binnen één dag een prijs kan worden vastgesteld die redelijk gerelateerd is aan de prijs van de laatste verkoop of actuele concurrerende vraag- en aanbodnoteringen te goeder trouw, en de koop tegen die prijs binnen betrekkelijk korte tijd kan worden gesloten, overeenkomstig de handelsgewoonten. Indien een instelling een verschillende behandeling wil toepassen moet zij over voldoende marktgegevens beschikken om te verzekeren dat zij het geconcentreerde wanbetalingsrisico van deze posities volledig weergeeft met haar interne methode voor het meten van het additioneel wanbetalingsrisico overeenkomstig de bovengenoemde normen. 6. Voor instellingen die interne modellen gebruiken die niet overeenkomstig punt 4 zijn erkend, geldt een afzonderlijk kapitaalvereiste voor het specifieke risico, dat berekend wordt overeenkomstig bijlage I. 7. Voor de toepassing van punt 9, onder b), worden de uitkomsten van de door de instelling zelf uitgevoerde berekening vermenigvuldigd met ten minste een factor 3. 8. De vermenigvuldigingsfactor wordt verhoogd met een plus-factor tussen 0 en 1, overeenkomstig tabel 1 , afhankelijk van het aantal overschrijdingen ("overshootings") dat de instelling gedurende de laatste 250 werkdagen bij het uitvoeren van de tests achteraf heeft geconstateerd. De bevoegde autoriteiten verlangen dat de instelling overschrijdingen consistent berekent door middel van tests achteraf op de feitelijke dan wel op de hypothetische veranderingen in de waarde van de portefeuille. Een overschrijding is een eendagsverandering in de waarde van de portefeuille welke meer bedraagt dan de gerelateerde, uit het model van de instelling resulterende eendagswaarde van het potentiële verlies. Ter bepaling van de plus-factor wordt het aantal overschrijdingen minstens per kwartaal geëvalueerd. Tabel 1 Aantal overschrijdingen "Plus"-factor minder dan 5 0,00 5 0,40 6 0,50 7 0,65 8 0,75 9 0,85 10 of meer 1,00 In afzonderlijke gevallen en ingevolge uitzonderlijke omstandigheden kunnen de bevoegde autoriteiten ontheffing verlenen van de verplichting de vermenigvuldigingsfactor met een plus-factor overeenkomstig tabel 1 te verhogen indien de instelling tot voldoening van de bevoegde autoriteiten aantoont dat een dergelijke verhoging onterecht is en dat het model in wezen solide is. Indien een groot aantal overschrijdingen erop wijst dat het model onvoldoende accuraat is, moeten de bevoegde autoriteiten de erkenning van het model intrekken of passende maatregelen opleggen om ervoor te zorgen dat het model terstond wordt verbeterd. Om de bevoegde autoriteiten in staat te stellen de juistheid van de plus-factor voortdurend in het oog te houden, moet de instelling de bij de toepassing van het back-testing-programma geconstateerde overschrijdingen die overeenkomstig de voorgaande tabel een verhoging van de plus-factor met zich zouden brengen, terstond en in ieder geval binnen vijf dagen ter kennis brengen van de bevoegde autoriteiten. 9. Elke instelling moet voldoen aan een kapitaalvereiste dat is uitgedrukt als het hoogste van de volgende waarden: 10. Voor de berekening van de VaR-meting gelden de volgende minimale normen: 11. De bevoegde autoriteiten verlangen dat het model accuraat alle wezenlijke koersrisico's van opties en op opties gelijkende posities bestrijkt en dat de overige niet door het model bestreken risico's afdoende met eigen vermogen afgedekt zijn. 12. Afhankelijk van de mate waarin de instelling op de betrokken markten actief is, wordt in het model een voldoende aantal risicofactoren bestreken en in het bijzonder het volgende: Het renterisico Het risicometingssysteem dient risicofactoren te hanteren welke corresponderen met de rentevoeten voor elk van de valuta's waarin de instelling renterisicogevoelige posities binnen of buiten de balanstelling inneemt. De instelling geeft de rendementscurves weer door middel van een van de algemeen aanvaarde benaderingen. Voor wezenlijke renterisico's in de voornaamste valuta's en markten wordt de rendementscurve in ten minste zes looptijdsegmenten verdeeld, om de variaties van de rentevolatiliteit in de rendementscurve weer te geven. Het risicometingssysteem moet ook het risico van minder perfect gecorreleerde bewegingen tussen verschillende rendementscurves bestrijken. Het valutarisico In het risicometingssysteem dienen risicofactoren te worden gebruikt die overeenkomen met goud en met de afzonderlijke buitenlandse valuta's waarin de posities van de instelling luiden. Voor ICB's worden de feitelijke valutaposities van de ICB in aanmerking genomen. Instellingen kunnen zich baseren op de rapportage van een derde partij over de op ICB's ingenomen valutaposities, mits de deugdelijkheid van de rapportage naar behoren is aangetoond. Wanneer de valutaposities van een ICB niet worden gevolgd door de instelling, dan moet deze positie afzonderlijk en overeenkomstig bijlage III, punt 2.1, vierde alinea worden behandeld. Het aandelenrisico In het risicometingssysteem dient een afzonderlijke risicofactor gebruikt te worden voor ten minste elke aandelenmarkt waarop de instelling significante posities inneemt. Grondstoffenrisico In het risicometingssysteem dient een afzonderlijke risicofactor gebruikt te worden voor ten minste elke grondstof waarin de instelling significante posities inneemt. In het risicometingssysteem moeten voorts het risico van niet-perfect gecorreleerde bewegingen van vergelijkbare, doch niet identieke grondstoffen, alsmede het risico van veranderingen van termijnkoersen dat uit niet op elkaar passende looptijden voortvloeit, zijn verwerkt. Voorts moet in het systeem rekening worden gehouden met kenmerken van markten, met name de leveringsdata en de ruimte die handelaren wordt geboden om posities af te dekken. 13. De bevoegde autoriteiten kunnen instellingen toestaan binnen risicocategorieën en over risicocategorieën heen empirische correlaties te hanteren, indien zij ervan overtuigd zijn dat het systeem waarmee de instelling de correlaties meet, solide is en op integere wijze wordt toegepast. BIJLAGE VI BEREKENING VAN DE KAPITAALVEREISTEN VOOR GROTE RISICO'S 1. De in artikel 31, onder b), bedoelde overschrijding wordt berekend door uit het totale handelsrisico op de betrokken cliënt of groep van cliënten die componenten te selecteren waarvoor de hoogste kapitaalvereisten ter dekking van het specifieke risico in bijlage I en/of in bijlage II gelden, en waarvan de som gelijk is aan het bedrag van de in artikel 31, onder a), bedoelde overschrijding; 2. Wanneer de overschrijding niet langer duurt dan tien dagen, bedraagt het aanvullende kapitaalvereiste 200% van de in punt 1 bedoelde vereisten voor deze componenten. 3. Vanaf tien dagen na het ontstaan van de overschrijding worden de componenten van de overschrijding die volgens de bovenstaande criteria zijn geselecteerd, ondergebracht op de passende regel van kolom 1 van tabel I, in stijgende volgorde van de kapitaalvereisten voor het specifieke risico in bijlage I en/of de vereisten in bijlage II. De instelling moet dan voldoen aan een aanvullend kapitaalvereiste dat gelijk is aan de som van de kapitaalvereisten voor specifieke risico's in bijlage I en/of de vereisten in bijlage II voor deze componenten, vermenigvuldigd met de overeenkomstige factor uit kolom 2. Tabel 1 Overschrijding van de grenswaarden (als percentage van het eigen vermogen) Factoren Gedeelte tot 40% 200% Gedeelte tussen 40% en 60% 300% Gedeelte tussen 60% en 80% 400% Gedeelte tussen 80% en 100% 500% Gedeelte tussen 100% en 250% 600% Gedeelte boven 250% 900% BIJLAGE VII HANDELSACTIVITEITEN Deel A – Intentie om te handelen 1. De volgende voorschriften worden in acht genomen met betrekking tot posities/portefeuilles die worden ingenomen/aangehouden met de intentie om te handelen: Deel B – Systemen en controles 1. De instellingen zorgen voor de inrichting en instandhouding van toereikende systemen en controles om voorzichtige en betrouwbare waardeschattingen voort te brengen. 2. Deze systemen en controles bestaan minimaal uit: Aan het einde van de rapportageketen staat een lid van de directie dat deel uitmaakt van het hoogste bestuursorgaan. Conservatieve waarderingsmethoden 3. Waarderen tegen marktwaarde ('mark to market') is het minstens dagelijks bepalen van de waarde van posities op basis van direct beschikbare slotkoersen, afkomstig van onafhankelijke bronnen. Daarbij kan worden gedacht aan beurskoersen, prijzen in de schermenhandel of noteringen van een aantal onafhankelijke gereputeerde effectenmakelaars. 4. Bij waardering tegen marktwaarde wordt gebruik gemaakt van de bied- of de laatprijs, naargelang van wat het voorzichtigst is, tenzij de instelling een belangrijk marktmaker is in het betrokken financieel instrument of goed en vóór het sluiten uit de markt kan stappen. 5. Wanneer waardering tegen marktwaarde niet mogelijk is, dienen instellingen hun posities/portefeuilles te waarderen op basis van een modellenbenadering alvorens zij de kapitaalvoorschriften voor de handelsportefeuille toepassen. Waardering op basis van een modellenbenadering ('mark to model') is het door middel van benchmarking, extrapolatie of een andere berekeningswijze bepalen van de waarde op basis van een input uit de markt. 6. Bij waardering op basis van een modellenbenadering dienen de volgende voorschriften in acht te worden genomen: In verband met punt d) geldt dat het front office niet mag worden betrokken bij de ontwikkeling en erkenning van het model. De beproeving van het model geschiedt op onafhankelijke wijze. Dit omvat het valideren van de wiskundige formules, de hypothesen en de implementatie van de computerprogrammatuur. 7. Naast de dagelijkse waardering tegen marktprijzen of op basis van een modellenbenadering dient ook onafhankelijke prijsverificatie plaats te vinden. Hierbij worden marktprijzen of modelinputs op regelmatige basis gecontroleerd op hun nauwkeurigheid en onafhankelijkheid. Dagelijkse waardering tegen marktprijzen mag door handelaars worden gedaan; verificatie van marktprijzen en modelinputs daarentegen, dient minstens maandelijks (of, afhankelijk van de aard van de markt/handelsactiviteit, met een grotere frequentie) door een van de dealing room onafhankelijke eenheid te worden verricht. Wanneer geen onafhankelijke bronnen van prijsinformatie beschikbaar zijn of de bronnen van prijsinformatie een veeleer subjectief karakter vertonen, kunnen prudente maatregelen zoals aanpassing van de waarderingen aangewezen zijn. Waarderingsaanpassingen of -reserves 8. De instellingen zorgen voor de inrichting en instandhouding van procedures ter beoordeling van de noodzaak van waarderingsaanpassingen of –reserves. Algemene voorschriften 9. De bevoegde autoriteiten schrijven voor dat de noodzaak van waarderingsaanpassingen of –reserves voor de volgende elementen formeel wordt beoordeeld: niet benutte kredietspreidingswinsten, liquidatiekosten, operationele risico's, vervroegde beëindiging, beleggings- en financieringskosten, toekomstige administratiekosten en, indien van toepassing, aan het model verbonden risico. Voorschriften voor minder liquide posities 10. Posities kunnen minder liquide worden als gevolg van marktgebeurtenissen en instellingsgerelateerde situaties, bijvoorbeeld geconcentreerde posities en/of starre posities. 11. Bij de beoordeling of een waarderingsreserve voor minder liquide posities noodzakelijk is, houden de instellingen rekening met een aantal verschillende factoren. Deze omvatten de termijn die nodig is om de positie/risicobestanddelen binnen de positie af te dekken, de volatiliteit en het gemiddelde van de spread tussen bied- en laatprijzen, de beschikbaarheid van marktnoteringen (aantal marktmakers en hun identiteit) en de volatiliteit en het gemiddelde van de handelsvolumes, marktconcentraties, de veroudering van posities, de mate waarin de waardering berust op een modellenbenadering en het effect van andere modelrisico's. 12. Wanneer de instellingen gebruik maken van externe waarderingen of waardering op basis van een modellenbenadering, beoordelen zij of het noodzakelijk is een waarderingsaanpassing te verrichten. Tevens beoordelen zij op continue basis of het noodzakelijk is reserves aan te leggen voor minder liquide posities. 13. Wanneer waarderingsaanpassingen of –reserves aanleiding geven tot wezenlijke verliezen voor het lopende boekjaar, worden deze overeenkomstig artikel 57, punt k), van Richtlijn 2006/.../EG (77) in mindering gebracht op het oorspronkelijke eigen vermogen van de instelling. 14. Andere winsten/verliezen voortvloeiend uit waarderingsaanpassingen of –reserves worden opgenomen in de berekening van de nettowinst uit de handelsportefeuille als bedoeld in artikel 13, lid 2, onder b), en opgeteld bij/in mindering gebracht op het extra eigen vermogen waarmee op grond van de betrokken bepalingen aan de eisen met betrekking tot marktrisico's kan worden voldaan. 15. Waarderingsaanpassingen/reserves die de waarderingsaanpassingen/reserves in het kader van het verslaggevingsraamwerk waaraan de kredietinstelling is onderworpen overtreffen, worden behandeld in overeenstemming met punt 13 indien zij aanleiding geven tot wezenlijke verliezen, of anders met punt 14. Deel C – Interne afdekkingsinstrumenten 1. Een intern afdekkingsinstrument is een positie waarmee de risicocomponent van een positie in de niet-handelsportefeuille of een reeks posities materieel of compleet wordt geneutraliseerd. Als gevolg van interne afdekkingsinstrumenten ontstane posities kunnen in aanmerking komen voor toepassing van de kapitaalvoorschriften voor de handelsportefeuille indien zij met de intentie om te handelen worden ingenomen en mits aan de algemene criteria inzake intentie om te handelen en conservatieve waardering van respectievelijk deel A en deel B is voldaan. In het bijzonder: De deugdelijkheid van de monitoring wordt gewaarborgd door middel van adequate procedures. 2. De in lid 1 beschreven behandeling is van toepassing onverminderd de kapitaalvereisten die van toepassing zijn op het niet tot de handelsportefeuille behorende bestanddeel van het interne afdekkingsinstrument. 3. In weerwil van punten 1 en 2, wanneer een instelling een kredietrisicopositie in de niet-handelsportefeuille afdekt met een kredietderivaat dat in haar handelsportefeuille is opgenomen (met behulp van een intern afdekkingsinstrument), dan wordt de positie in de niet-handelsportefeuille voor de berekening van kapitaalvereisten niet als afgedekt beschouwd, tenzij de instelling van een in aanmerking komende derde protectiegever een kredietderivaat koopt dat voldoet aan de vereisten van bijlage VIII, deel 2, punt 19 van Richtlijn 2006/.../EG (78) met betrekking tot de positie in de niet-handelsportefeuille. Ingeval een dergelijke protectie vanwege een derde wordt gekocht en voor de berekening van kapitaalvereiste als een afdekkingsinstrument van een positie in de niet-handelsportefeuille wordt erkend, wordt voor de berekening van kapitaalvereiste noch het interne, noch het externe afdekkingsinstrument in de vorm van een kredietderivaat in de handelsportefeuille opgenomen. Deel D – Opneming in de handelsportefeuille 1. Instellingen beschikken over een helder omschreven beleid en procedures om te bepalen welke posities voor de berekening van hun kapitaaleisen worden opgenomen in de handelsportefeuille, overeenkomstig de normen in artikel 11 en het vermogen en de aanpak van de instelling op het gebied van risicobeheer in overweging nemend. De naleving van dit beleid en van deze procedures wordt volledig gedocumenteerd en periodiek aan een interne financiële controle onderworpen. 2. Instellingen beschikken over een helder omschreven beleid en procedures voor het algemene beheer van de handelsportefeuille. Via dit beleid en deze procedures worden ten minste aangepakt: 3. De bevoegde instanties kunnen instellingen toestaan posities die in de zin van artikel 57, letters l), m) en n) van Richtlijn 2006/.../EG (79) holdings vormen in de handelsportefeuille, in voorkomende gevallen te behandelen als gewone aandelen of als schuldinstrumenten, indien een instelling aantoont dat zij zich ten aanzien van deze vorderingen actief bezighoudt met de vorming van de markt. In dit geval dient de instelling te beschikken over adequate stelsels en controles rondom de handel in in aanmerking komende instrumenten op basis van het eigen vermogen. 4. Op retrocessie lijkende met termijnhandel verwante transacties die een instelling opneemt in haar niet-handelsportefeuille kunnen wegens kapitaaleisen worden opgenomen in de handelsportefeuille, mits al deze op retrocessie lijkende transacties worden opgenomen. Met het oog hierop worden op retrocessie lijkende met termijnhandel verwante transacties gedefinieerd als transacties die voldoen aan de eisen in artikel 11, lid 2 en bijlage VII, deel A, en indien beide delen de vorm hebben van contanten of effecten die in de handelsportefeuille kunnen worden opgenomen. Ongeacht waar zij geboekt staan, geldt voor alle op retrocessie lijkende transacties een tegenpartijkredietrisicoheffing buiten de handelsportefeuille om. BIJLAGE VIII INGETROKKEN RICHTLIJNEN DEEL A INGETROKKEN RICHTLIJNEN MET DE ACHTEREENVOLGENDE WIJZIGINGEN OP DIE RICHTLIJNEN (als bedoeld in artikel 52) Richtlijn 93/6/EEG van de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen Richtlijn 98/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 tot wijziging van Richtlijn 93/6/EEG van de Raad inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen Richtlijn 98/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 tot wijziging van artikel 12 van Richtlijn 77/780/EEG van de Raad tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen, de artikelen 2, 5, 6, 7 en 8 en de bijlagen II en III van Richtlijn 89/647/EEG van de Raad betreffende een solvabiliteitsratio voor kredietinstellingen en artikel 2 en bijlage II van Richtlijn 93/6/EEG van de Raad inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG, 93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG en 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad Enkel artikel 26 Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad Enkel artikel 67 DEEL B TERMIJNEN VOOR DE OMZETTING IN NATIONAAL RECHT (als bedoeld in artikel 52) Richtlijn Termijn voor omzetting Richtlijn 93/6/EEG van de Raad 1.7.1995 Richtlijn 98/31/EG 21.7.2000 Richtlijn 98/33/EG 21.7.2000 Richtlijn 2002/87/EG 11.8.2004 Richtlijn 2004/39/EG 30.4.2006/31.1.2007 Richtlijn 2005/1/EG 13.5.2005 BIJLAGE IX CONCORDANTIETABEL Deze richtlijn Richtlijn 93/6/EEG Richtlijn 98/31/EG Richtlijn 98/33/EG Richtlijn 2002/87/EG Richtlijn 2004/39/EG Artikel 1, punt 1, eerste zin Artikel 1, lid 1, tweede zin, en lid 2 Artikel 1 Artikel 2, punt 1 Artikel 2, punt 2 Artikel 7, punt 3 Artikel 3, lid 1, a) Artikel 2, punt 1 Artikel 3, punt 1, b) Artikel 2, punt 2 Artikel 67, punt 1 Artikel 3, lid 1, c), d) en e) Artikel 2, punten 3 tot en met 5 Artikel 3, lid 1, f) en g) Artikel 3, lid 1, h) Artikel 2, punt 10 Artikel 3, lid 1, i) Artikel 2, punt 11 Artikel 3, punt 1 Artikel 3, lid 1, j) Artikel 2, punt 14 Artikel 3, lid 1, k) en l) Artikel 2, leden 15 en 16 Artikel 1, punt 1, b) Artikel 3, lid 1, m) Artikel 2, punt 17 Artikel 1, lid 1, c) Artikel 3, lid 1, n) Artikel 2, punt 18 Artikel 1, punt 1, d) Artikel 3, lid 1, o), p) en q) Artikel 2, punten 19 tot en met 21 Artikel 3, lid 1, b) Artikel 2, punt 23 Artikel 3, lid 1, s) Artikel 2, punt 26 Artikel 3, punt 2 Artikel 2, leden 7 en 8 Artikel 3, lid 3, a) en b) Artikel 7, punt 3 Artikel 26 Artikel 3, lid 3, c) Artikel 7, punt 3 Artikel 4 Artikel 2, punt 24 Artikel 5 Artikel 3, leden 1 en 2 Artikel 6 Artikel 3, punt 4 Artikel 67, punt 2 Artikel 7 Artikel 3, punt 4, a) Artikel 67, punt 3 Artikel 8 Artikel 3, punt 4, b) Artikel 67, punt 3 Artikel 9 Artikel 3, punt 3 Artikel 10 Artikel 3, punten 5 tot en met 8 Artikel 11 Artikel 2, punt 6 Artikel 12, eerste alinea Artikel 2, punt 25 Artikel 12, tweede alinea Artikel 13, punt 1, eerste alinea Bijlage V, punt 1, eerste alinea Artikel 13, lid 1, tweede alinea, en leden 2 tot en met 5 Bijlage V, punt 1, tweede alinea, en punten 2 tot en met 5 Artikel 1, punt 7, en Bijlage 4, a) en b) Artikel 14 Bijlage V, punten 6 en 7 Bijlage 4, c) Artikel 15 Bijlage V, punt 8 Artikel 16 Bijlage V, punt 9 Artikel 17 Artikel 18, punt 1, eerste alinea Artikel 4, punt 1, eerste alinea Artikel 18, lid 1, a) en b) Artikel 4, lid 1, i) en ii) Artikel 1, punt 2 Artikel 18, punten 2 tot en met 4 Artikel 4, punten 6 tot en met 8 Artikel 19, punt 1 Artikel 19, punt 2 Artikel 11, punt 2 Artikel 19, punt 3 Artikel 20 Artikel 21 Bijlage IV Artikel 22 Artikel 23, eerste en tweede alinea Artikel 7, leden 5 en 6 Artikel 23, derde alinea Artikel 24 Artikel 25 Artikel 26, punt 1 Artikel 7, punt 10 Artikel 1, punt 4 Artikel 26, punten 2 tot en met 4 Artikel 7, punten 11 tot en met 13 Artikel 27 Artikel 7, leden 14 en 15 Artikel 28, punt 1 Artikel 5, punt 1 Artikel 28, punt 2 Artikel 5, punt 2 Artikel 1, punt 3 Artikel 28, punt 3 Artikel 29, lid 1, a), b) en c), en volgende twee alinea's Bijlage VI, punt 2 Artikel 29, lid 1, laatste alinea Artikel 29, punt 2 Bijlage VI, punt 3 Artikel 30, lid 1 en lid 2, eerste alinea Bijlage VI, punten 4 en 5 Artikel 30, lid 2, tweede alinea Artikel 30, leden 3 en 4 Bijlage VI, punten 6 en 7 Artikel 31 Bijlage VI, punt 8.1, 8.2, eerste zin, 8.3, 8.4 en 8.5 Artikel 32 Bijlage VI, punten 9 en 10 Artikel 33, leden 1 en 2 Artikel 33, punt 3 Artikel 6, punt 2 Artikel 34 Artikel 35, punten 1 tot en met 4 Artikel 8, punten 1 tot en met 4 Artikel 35, punt 5 Artikel 8, punt 5, eerste zin Artikel 1, punt 5 Artikel 36 Artikel 9, punten 1 tot en met 3 Artikel 37 Artikel 38 Artikel 9, punt 4 Artikel 39 Artikel 40 Artikel 2, punt 9 Artikel 41, lid 1, a), b) en c) Artikel 10, eerste, tweede en derde streepje Artikel 41, lid 1, d) en e) Artikel 41, punt 1, f) Artikel 10, vierde streepje Artikel 41, punt 1, g) Artikel 42 Artikel 43 Artikel 44 Artikel 45 Artikel 46 Artikel 12 Artikel 47 Artikel 48 Artikel 49 Artikel 50 Artikel 15 Bijlage I, punten 1 tot en met 4 Bijlage I, punten 1 tot en met 4 Bijlage I, lid 4, laatste alinea Artikel 2, punt 22 Bijlage I, punten 5 tot en met 7 Bijlage I, punten 5 tot en met 7 Bijlage I, punt 8 Bijlage I, punten 9 tot en met 11 Bijlage I, punten 8 tot en met 10 Bijlage I, punten 12 tot en met 14 Bijlage I, punten 12 tot en met 14 Bijlage I, punten 15 en 16 Artikel 2, punt 12 Bijlage I, punten 17 tot en met 41 Bijlage I, punten 15 tot en met 39 Bijlage I, punten 42 tot en met 56 Bijlage II, punten 1 en 2 Bijlage II, punten 1 en 2 Bijlage II, punten 3 tot en met 11 Bijlage III, punt 1 Bijlage V, punt 1, eerste alinea Artikel 1, punt 7, en Bijlage 3, a) Bijlage III, punt 2 Bijlage III, punt 2 Bijlage III, punt 2.1, eerste, tweede en derde alinea Bijlage III, punt 3,1 Artikel 1, punt 7, en Bijlage 3, b) Bijlage III, punt 2,1, vierde alinea Bijlage III, punt 2.1, vijfde alinea Bijlage III, punt 3.2 Artikel 1, punt 7, en Bijlage 3, b) Bijlage III, punten 2.2, 3 en 3.1 Bijlage III, punten 4 tot en met 6 Artikel 1, punt 7, en Bijlage 3, c) Bijlage III, punt 3.2 Bijlage III, punt 8 Bijlage III, punt 4 Bijlage III, punt 11 Bijlage IV, punten 1 tot en met 20 Bijlage VII, punten 1 tot en met 20 Artikel 1, punt 7, en Bijlage 5 Bijlage IV, punt 21 Artikel 11 bis Artikel 1, punt 6 Bijlage V, punten 1 tot en met 12,derde alinea Bijlage VIII, punten 1 tot en met 13, ii) Artikel 1, punt 7, en Bijlage 5 Bijlage V, punt 12, vijfde alinea Bijlage V, punt 12, zesde alinea tot en met punt 14 Bijlage VIII, punten 13, iii), tot en met 14 Artikel 1, punt 7, en Bijlage 5 Bijlage VI Bijlage VI, punt 8.2, na de eerste zin Bijlage VII Bijlage VIII Bijlage IX (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0177 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 44, lid 2, onder g) van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0005/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A6-0224/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 28 september 2005, met het oog op de aanneming van Richtlijn 2005/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de wettelijke accountantscontrole van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen en tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 44, lid 2, onder g), Gezien het voorstel van de Commissie , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen (4) , Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de geconsolideerde jaarrekening (5) , Richtlijn 86/635/EEG van de Raad van 8 december 1986 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken en andere financiële instellingen (6) en Richtlijn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van verzekeringsondernemingen (7) schrijven momenteel voor dat de jaarrekening of de geconsolideerde jaarrekening moet worden gecontroleerd door een of meer personen die hiertoe bevoegd zijn. (2) De voorwaarden voor de toelating van voor de uitvoering van de wettelijke controle verantwoordelijke personen zijn vastgelegd in Achtste Richtlijn 84/253/EEG van de Raad van 10 april 1984 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag inzake de toelating van personen, belast met de wettelijke controle van boekhoudbescheiden (8) . (3) Omdat een geharmoniseerde aanpak van de problematiek van de wettelijke accountantscontrole in de Gemeenschap ontbrak, heeft de Commissie in haar mededeling van 1998 betreffende ″de wettelijke controle in de Europese Unie: verdere maatregelen″ (9) voorgesteld een comité accountantscontrole in het leven te roepen, dat in nauw overleg met het accountantsberoep en de lidstaten verdere maatregelen op dit terrein zou uitwerken. (4) Op basis van de werkzaamheden van dit comité heeft de Commissie in november 2000 een aanbeveling inzake de "waarborging van de kwaliteit van de wettelijke controle in de Europese Unie: minimumvereisten " (10) gepubliceerd en in mei 2002 een andere aanbeveling over "de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant in de EU : basisbeginselen" (11) . (5) Deze richtlijn beoogt een hoge mate van - maar geen volledige - harmonisatie van de voorschriften inzake de wettelijke accountantscontrole tot stand te brengen. Een lidstaat die de wettelijke accountantscontrole eist, kan strengere voorschriften hanteren, tenzij in deze richtlijn anders vermeld. (6) De vakbekwaamheid op het gebied van accountantscontrole die met de wettelijke controle belaste accountants op grond van deze richtlijn hebben verworven, wordt als gelijkwaardig beschouwd. De lidstaten mogen bijgevolg niet meer kunnen verlangen dat de meerderheid van de stemrechten in een accountantskantoor in het bezit moet zijn van of dat de meerderheid van de leden van het leidinggevende of bestuursorgaan van een accountantskantoor moet bestaan uit accountants die aldaar zijn toegelaten. (7) Voor de uitvoering van wettelijke accountantscontroles is een voldoende kennis vereist van materies zoals vennootschapsrecht, belastingrecht en socialezekerheidsrecht. Deze kennis dient te worden getoetst voordat een met de wettelijke controle belaste accountant uit een andere lidstaat kan worden toegelaten. (8) Ter bescherming van derden dienen alle toegelaten accountants en accountantskantoren te worden ingeschreven in een register dat toegankelijk is voor het publiek en dat alle essentiële gegevens over deze accountants en kantoren bevat. (9) Met de wettelijke controle belaste accountants dienen de hoogste ethische normen in acht te nemen. Zij moeten derhalve aan een strenge beroepsethiek onderworpen zijn, die ten minste betrekking heeft op hun verantwoordelijkheid voor het openbaar belang, hun integriteit en objectiviteit, alsmede hun vakbekwaamheid en zorgplicht. De verantwoordelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountants voor het openbaar belang houdt in dat een grotere kring van personen en instellingen vertrouwt op de kwaliteit van het werk van deze accountants. Accountantscontroles van goede kwaliteit dragen bij aan een behoorlijke werking van de markten door de integriteit en efficiëntie van de jaarrekeningen te vergroten. De Commissie kan bij wijze van minimumvoorschriften uitvoeringsmaatregelen inzake de beroepsethiek vaststellen. Daarbij zouden de beginselen in de ethische gedragscode van de International Federation of Accountants (IFAC) in aanmerking genomen kunnen worden. (10) Het is van belang dat met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren de privacy van hun cliënten respecteren. Zij dienen derhalve onderworpen te zijn aan strikte regels op het gebied van geheimhouding en beroepsgeheim. Deze regels mogen evenwel geen belemmering vormen voor de correcte handhaving van deze richtlijn . Deze geheimhoudingsregels dienen eveneens van toepassing te zijn op met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die niet langer betrokken zijn bij een specifieke controleopdracht. (11) Met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren dienen onafhankelijk te zijn wanneer zij een wettelijke accountantscontrole uitvoeren. Zij kunnen de gecontroleerde entiteit informeren over kwesties die verband houden met de controle, maar moeten zich afzijdig houden van het interne besluitvormingsproces van de gecontroleerde entiteit. Indien zij in een situatie komen te verkeren waarin de bedreiging voor hun onafhankelijkheid , zelfs na het nemen van veiligheidsmaatregelen om die bedreiging af te zwakken, te groot is , dienen zij de controleopdracht neer te leggen of ervan af te zien . De conclusie dat er een relatie bestaat die de onafhankelijkheid van de accountant in het gedrang brengt, kan voor de relatie tussen de accountant en de gecontroleerde entiteit anders uitvallen dan voor die tussen het netwerk en de gecontroleerde entiteit. Wanneer een groepsaccountant als bedoeld in artikel 2, punt 14, of een soortgelijke entiteit als bedoeld in artikel 45 van Richtlijn 86/635/EEG krachtens nationale voorschriften lid mag of moet zijn van een controle-entiteit zonder winstoogmerk, zou een objectieve, redelijke en goed ingelichte partij niet tot de conclusie komen dat de op lidmaatschap berustende relatie de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant in het gedrang brengt, op voorwaarde dat, wanneer een dergelijke entiteit een wettelijke accountantscontrole bij een van haar leden uitvoert, de beginselen van onafhankelijkheid van toepassing zijn op de accountants die de controle uitvoeren, alsmede op degenen die wellicht invloed op de wettelijke controle kunnen uitoefenen. Bedreigingen voor de onafhankelijkheid van een met de wettelijke controle belaste accountant of accountantskantoor zijn bijvoorbeeld een direct of indirect financieel belang in de gecontroleerde entiteit en de verrichting van bijkomende niet-controlediensten. Ook kan de hoogte van het van één gecontroleerde entiteit ontvangen honorarium en/of de honorariumstructuur een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van een met de wettelijke controle belaste accountant of accountantskantoor. Tot de veiligheidsmaatregelen die kunnen worden genomen om deze bedreiging af te zwakken of weg te nemen, behoren verboden, beperkingen, andere beleids- en proceduremaatregelen alsmede openbaarmaking. Met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren dienen de verrichting van bijkomende niet-controlediensten die hun onafhankelijkheid in het gedrang brengen, te weigeren. De Commissie kan bij wijze van minimumvoorschriften uitvoeringsmaatregelen inzake de onafhankelijkheid vaststellen. Daarbij kan de Commissie rekening houden met de beginselen in haar Aanbeveling van 16 mei 2002 over "de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant in de EU: basisbeginselen". Om de onafhankelijkheid van accountants te kunnen bepalen, dient het begrip "netwerk" waarvan accountants deel uitmaken, duidelijk te zijn. In dit verband dienen verscheidene omstandigheden in aanmerking te worden genomen, zoals gevallen waarin een structuur als netwerk kan worden gedefinieerd omdat deze op winst- of kostendeling gericht is. De criteria om aan te tonen dat er sprake is van een netwerk, dienen aan de hand van alle bekende feitelijke omstandigheden, zoals het bestaan van gezamenlijke vaste klanten, te worden beoordeeld en afgewogen. (12) In geval van zelfcontrole of een eigen belang dient, waar dit dienstig is om de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountants of accountantskantoren te waarborgen, de lidstaat en niet de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor te kunnen bepalen of de accountant of het accountantskantoor de controleopdracht van een klant dient neer te leggen of daarvan dient af te zien. Dit mag evenwel niet leiden tot een situatie waarin de lidstaten een algemene verplichting hebben te voorkomen dat de met de wettelijke controle belaste accountants of accountantskantoren niet-controlediensten voor hun klanten verrichten. Om te bepalen of het in geval van een eigen belang of zelfcontrole beter is dat een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor geen wettelijke controles uitvoert om zijn onafhankelijkheid te waarborgen, dient o.a. in aanmerking te worden genomen of de gecontroleerde instelling van openbaar belang al dan niet effecten heeft uitgegeven die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt, als bedoeld in artikel 4, lid 1, punt 18 van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten (12) . (13) Het is van belang dat alle bij het Gemeenschapsrecht voorgeschreven wettelijke accountantscontroles steeds van goede kwaliteit zijn. Deze controles dienen derhalve te worden uitgevoerd met inachtneming van internationale standaarden voor accountantscontrole. De maatregelen die nodig zijn voor de uitvoering van deze richtlijn, dienen te worden genomen overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (13) en rekening houdend met de verklaring over de tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake financiële diensten die de Commissie op 5 februari 2002 in het Europees Parlement heeft afgelegd. Een technisch comité of een groep inzake accountantscontroles zal de Commissie bijstaan bij de beoordeling van de technische degelijkheid van alle internationale standaarden voor accountantscontrole en dient hierbij ook het stelsel van openbare toezichthoudende organen van de lidstaten te betrekken. Om een maximale harmonisatie te bereiken, mag het de lidstaten alleen worden toegestaan aanvullende nationale procedures of voorschriften voor de accountantscontrole verplicht te stellen indien deze voortvloeien uit specifieke nationale wettelijke vereisten die met het voorwerp van de wettelijke accountantscontrole van de jaarrekeningen of de geconsolideerde jaarrekeningen verband houden , d.w.z. dat deze voorschriften niet zijn vervat in de goedgekeurde internationale standaarden voor accountantscontrole. De lidstaten kunnen deze aanvullende procedures voor de accountantscontrole handhaven, totdat de procedures of voorschriften zijn vervat in later goedgekeurde internationale standaarden voor accountantscontrole. Mochten de goedgekeurde ISA's evenwel controleprocedures bevatten waarvan de uitvoering tot een specifiek juridisch conflict met het nationaal recht zou leiden als gevolg van specifieke nationale voorschriften inzake het voorwerp van de wettelijke accountantscontrole, kunnen de lidstaten het conflicterende gedeelte van de internationale standaarden voor accountantscontrole uitsluiten zolang dit conflict bestaat, mits de in artikel 26, lid 3 genoemde maatregelen worden genomen. Elke toevoeging of uitsluiting door de lidstaten dient bij te dragen tot een grote mate van geloofwaardigheid van de jaarrekeningen van ondernemingen en dient bevorderlijk te zijn voor het openbaar belang. Dit houdt in dat de lidstaten bijvoorbeeld een bijkomend accountantsverslag aan de raad van toezicht kunnen eisen of andere verslagleggings- of controle-eisen kunnen stellen op basis van de nationale regelgeving inzake ondernemingsbestuur . (14) Opdat een internationale standaard voor accountantscontrole door de Commissie wordt goedgekeurd voor toepassing in de Gemeenschap, moet deze internationaal algemeen aanvaard zijn en tevens volgens een open en transparante procedure en met volledige medewerking van alle belanghebbenden zijn opgesteld, zodat hij de geloofwaardigheid van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen vergroot en bevorderlijk is voor het Europees openbaar belang. De noodzaak van goedkeuring van een International Auditing Practice Statement als onderdeel van een standaard dient volgens de comitologieprocedure per geval te worden beoordeeld. De Commissie dient er zorg voor te dragen dat voorafgaande aan het goedkeuringsproces wordt onderzocht of aan deze eisen is voldaan, en aan het regelgevend comité voor accountantscontrole verslag uit te brengen over het resultaat van dit onderzoek. (15) In geval van geconsolideerde jaarrekeningen is het van belang dat de verantwoordelijkheden van de met de wettelijke controle belaste accountants die onderdelen van de groep controleren, duidelijk zijn afgebakend. Daartoe dient de groepsaccountant de volledige verantwoordelijkheid te dragen voor de accountantsverklaring. (16) Om vennootschappen die dezelfde standaarden voor jaarrekeningen toepassen beter met elkaar te kunnen vergelijken en om het publieke vertrouwen in de controlefunctie te versterken , kan de Commissie een gemeenschappelijke accountantsverklaring invoeren voor de accountantscontrole van jaarrekeningen of geconsolideerde jaarrekeningen die op basis van goedgekeurde internationale standaarden voor jaarrekeningen zijn opgesteld , tenzij op communautair niveau een passende standaard voor deze verklaring is goedgekeurd . (17) Regelmatige inspecties vormen een goed instrument om tot wettelijke accountantscontroles te komen die constant van degelijke kwaliteit zijn. Met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren dienen daarom onderworpen te zijn aan een kwaliteitsborgingsstelsel dat op zodanige wijze is opgezet dat het los staat van de met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die in het kader ervan worden beoordeeld. Met het oog op de toepassing van artikel 29 inzake kwaliteitsborgingsstelsels kunnen de lidstaten beslissen dat wanneer afzonderlijke accountants een gezamenlijk kwaliteitsborgingsbeleid hebben, alleen de vereisten ten aanzien van accountantskantoren in aanmerking hoeven te worden genomen. De lidstaten kunnen het kwaliteitsborgingsstelsel zodanig opzetten dat elke afzonderlijke accountant ten minste om de zes jaar aan een kwaliteitsbeoordeling wordt onderworpen. In dit verband dient de financiering van het kwaliteitsborgingsstelsel gevrijwaard te zijn van oneigenlijke beïnvloeding. De Commissie dient de bevoegdheid te hebben om uitvoeringsmaatregelen goed te keuren op punten die van belang zijn voor de organisatie van kwaliteitsborgingsstelsels en met betrekking tot de financiering daarvan, wanneer het publieke vertrouwen in het kwaliteitsborgingsstelsel ernstig is geschaad. De lidstaten dienen aangemoedigd te worden om via de stelsels van extern toezicht tot een gecoördineerde benadering van de uitvoering van kwaliteitsbeoordelingen te komen, teneinde onnodige lasten voor de betrokken partijen te voorkomen. (18) Onderzoeken en passende sancties dragen bij tot de preventie en bestraffing van inadequaat uitgevoerde wettelijke accountantscontroles. (19) De lidstaten dienen een doeltreffend stelsel op te zetten voor de uitoefening van extern toezicht op met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren. Dit stelsel dient gebaseerd te zijn op het beginsel dat het toezicht wordt uitgeoefend door de lidstaat van herkomst. De op het externe toezicht toepasselijke wettelijke regelingen dienen een doeltreffende coördinatie op Gemeenschapsniveau van de toezichtactiviteiten van de lidstaten mogelijk te maken. Het stelsel van extern toezicht dient te worden beheerd door personen die zelf geen accountant zijn, maar voldoende bekend zijn met de vakgebieden die van belang zijn voor de wettelijke accountantscontrole. De lidstaten kunnen echter toestaan dat een minderheid van accountants wordt betrokken bij het beheer van het stelsel van extern toezicht. De niet-accountants kunnen specialisten zijn die nooit verbonden zijn geweest met het accountantsberoep, dan wel voormalige accountants. De nationale bevoegde autoriteiten dienen onderling samen te werken wanneer dat nodig is voor de vervulling van hun taken op het gebied van het toezicht op de met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die door hen zijn toegelaten. Een dergelijke samenwerking kan er in aanzienlijke mate toe bijdragen dat de wettelijke accountantscontrole in de Gemeenschap steeds van hoge kwaliteit is. Aangezien op Europees niveau moet worden gezorgd voor efficiënte samenwerking en coördinatie tussen de door de lidstaten aangewezen bevoegde autoriteiten, mag de aanwijzing van één voor de samenwerking verantwoordelijke instelling niet beletten dat elke autoriteit rechtstreeks samenwerkt met de overige bevoegde autoriteiten van de lidstaten. (20) Om naleving van artikel 32, lid 3 (Beginselen van het externe toezicht) te waarborgen, wordt een persoon die geen accountant is, geacht voldoende bekend te zijn met de vakgebieden die voor de wettelijke accountantscontrole van belang zijn, als hij op grond van vroegere beroepsuitoefening bekwaam is of als hij kennis bezit op ten minste een van de in artikel 8 genoemde vakgebieden. (21) De met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor dient te worden benoemd door de algemene aandeelhouders- of ledenvergadering van de gecontroleerde entiteit. Om de onafhankelijkheid van de accountant te beschermen, is het van belang dat deze alleen kan worden ontslagen wanneer daar gegronde redenen toe zijn, die aan de voor het externe toezicht verantwoordelijke autoriteit of autoriteiten dienen te worden meegedeeld. (22) Aangezien instellingen van openbaar belang sterker in de kijker lopen en economisch belangrijker zijn, dienen er aan de wettelijke accountantscontrole van hun jaarrekening of geconsolideerde jaarrekening strengere eisen te worden gesteld. (23) Auditcomités en doeltreffende internecontrolesystemen dragen ertoe bij dat de financiële, operationele en nalevingsrisico's tot een minimum worden gereduceerd en verhogen tevens de kwaliteit van de financiële verslaggeving. De lidstaten kunnen rekening houden met de Aanbeveling van de Commissie van 15 februari 2005 betreffende de taak van niet bij het dagelijks bestuur betrokken bestuurders of commissarissen van beursgenoteerde ondernemingen en betreffende de comités van de raad van bestuur of van de raad van commissarissen (14) , waarin de instelling en het functioneren van auditcomités worden uiteengezet. De lidstaten kunnen bepalen dat de aan het auditcomité of een orgaan met soortgelijke bevoegdheden toegewezen taken worden uitgevoerd door het leidinggevende of het toezichthoudende orgaan als geheel. (24) Met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren zijn op geen enkele wijze onderworpen aan het auditcomité, waarvan de taken in artikel 41 zijn omschreven. (25) De lidstaten kunnen besluiten ook instellingen van openbaar belang die instellingen voor collectieve belegging zijn waarvan de effecten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt, vrij te stellen van de verplichting tot het hebben van een auditcomité. Daarbij wordt in aanmerking genomen dat het niet altijd passend is van een auditcomité gebruik te maken wanneer de functie van een instelling voor collectieve belegging uitsluitend bestaat in het bijeenbrengen van de activa. De financiële verslaglegging en aanverwante risico's zijn niet vergelijkbaar met die van andere instellingen van openbaar belang. Bovendien opereren instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's) en hun beheermaatschappijen binnen een strikt omschreven regelgevingskader en zijn onderworpen aan specifieke bestuursmechanismen, zoals controles door hun bewaarder. Ten aanzien van instellingen voor collectieve belegging die niet zijn geharmoniseerd uit hoofde van Richtlijn 85/611/EEG (15) , maar onderworpen zijn aan veiligheidsmaatregelen die gelijkwaardig zijn aan die waarin laatstgenoemde richtlijn voorziet, dienen de lidstaten in dit bijzondere geval de mogelijkheid te hebben om te bepalen dat zij op dezelfde wijze worden behandeld als geharmoniseerde instellingen voor collectieve belegging in de EU. (26) Ter versterking van de onafhankelijkheid van de accountants van instellingen van openbaar belang dient/dienen de voornaamste vennoot/vennoten die deze instellingen controleert/controleren, te rouleren. Daartoe dienen de lidstaten te bepalen dat de voornaamste vennoot/vennoten bij een gecontroleerde instelling wordt/worden vervangen, terwijl wordt toegestaan dat het accountantskantoor waaraan de voornaamste vennoot/vennoten verbonden is/zijn, de met de wettelijke controle belaste accountant van die instelling blijft. Bij wijze van alternatief mag een lidstaat die dit passend acht om de gestelde doelen te verwezenlijken, onverminderd artikel 42, lid 2 een wisseling van accountantskantoor verlangen. (27) Als gevolg van de verwevenheid van de kapitaalmarkten is het tevens noodzakelijk dat accountants uit derde landen degelijk werk afleveren wanneer dit van belang is voor de Europese kapitaalmarkt. De betrokken accountants dienen bijgevolg in een register te worden ingeschreven, zodat zij onderworpen zijn aan kwaliteitsbeoordelingen en aan de onderzoeks- en sanctieregeling. Vrijstellingen op basis van wederkerigheid dienen mogelijk te zijn na een door de Commissie in samenwerking met de lidstaten verrichte gelijkwaardigheidstoetsing. Een instelling die effecten heeft uitgegeven die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt, als bedoeld in artikel 4, lid 1, punt 18 van Richtlijn 2004/39/EG, dient altijd te worden gecontroleerd door een accountant die hetzij is ingeschreven in een lidstaat, hetzij onder toezicht staat van de bevoegde autoriteiten van het derde land waaruit hij komt, indien de Commissie of een lidstaat heeft erkend dat dat derde land voldoet aan vereisten die gelijkwaardig zijn aan de in de EU gehanteerde vereisten inzake toezichtbeginselen, kwaliteitsborgingsstelsels en onderzoeks- en sanctieregelingen, en indien de erkenning op wederkerigheid berust. Indien een kwaliteitsborgingsstelsel van een derde land door een lidstaat als gelijkwaardig is aangemerkt, betekent dit niet dat andere lidstaten verplicht zijn tot het aanvaarden van deze nationale gelijkwaardigheidsbeoordeling, en maakt dit het besluit van de Commissie ook niet overbodig. (28) Gezien de complexiteit van accountantscontroles bij internationale groepen is een goede samenwerking vereist tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en die van derde landen. De lidstaten dienen er dan ook op toe te zien dat controle- en andere documenten via de nationale bevoegde autoriteiten toegankelijk zijn voor bevoegde autoriteiten van derde landen. Teneinde de rechten van de betrokken partijen te beschermen en deze controle- en andere documenten tegelijkertijd gemakkelijk toegankelijk te maken, is het aangewezen dat het de lidstaten wordt toegestaan de bevoegde autoriteiten van derde landen directe toegang tot deze documenten te verlenen, mits de betrokken nationale bevoegde autoriteit daarmee instemt. Een van de relevante criteria voor het verlenen van toegang is of de bevoegde autoriteiten van derde landen voldoen aan de door de Commissie adequaat bevonden vereisten. In afwachting van een besluit van de Commissie kunnen de lidstaten de adequaatheid van de vereisten beoordelen, hetgeen het besluit van de Commissie onverlet laat. (29) Het verstrekken van inlichtingen als bedoeld in de artikelen 36 en 47 dient te geschieden overeenkomstig de voorschriften voor de overdracht van persoonsgegevens aan derde landen, die zijn opgenomen in Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (16) . (30) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen , dienen te worden genomen overeenkomstig Besluit 1999/468/EG en rekening houdend met de verklaring over de tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake financiële diensten die de Commissie op 5 februari 2002 in het Europees Parlement heeft afgelegd. Te dien einde wordt een comité ingesteld dat de Commissie terzijde staat. (31) Het Europees Parlement dient vanaf het tijdstip van de eerste indiening van het ontwerp van wijzigingen en uitvoeringsmaatregelen over drie maanden te beschikken om deze te behandelen en zijn standpunt kenbaar te maken. In dringende en naar behoren gemotiveerde gevallen moet het mogelijk zijn deze termijn in te korten. Indien het Europees Parlement binnen deze termijn een resolutie aanneemt, dient de Commissie het ontwerp van wijzigingen of uitvoeringsmaatregelen opnieuw te onderzoeken. (32) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen worden vastgelegd overeenkomstig Besluit 1999/468/EG . (33) In overeenstemming met het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel zoals neergelegd in artikel 5 van het Verdrag, zijn de maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, namelijk de toepassing van één enkele reeks internationale standaarden voor accountantscontrole, de actualisering van de scholingseisen, de definitie van de beroepsethiek en de technische tenuitvoerlegging van de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten onderling en tussen deze autoriteiten en de autoriteiten van derde landen, noodzakelijk om de volgende doelstellingen te verwezenlijken: de verdere verbetering en harmonisatie van de kwaliteit van de wettelijke accountantscontrole in de Gemeenschap en de bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten onderling en met derde landen met de bedoeling het vertrouwen in de wettelijke accountantscontrole te versterken. (34) Teneinde de relatie tussen de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor en de gecontroleerde entiteit transparanter te maken, dienen de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG zodanig te worden gewijzigd dat zij voorschrijven dat het honorarium voor de accountantscontrole en het honorarium voor niet-controlediensten in de toelichting bij de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening moeten worden vermeld. (35) Richtlijn 84/253/EEG dient te worden ingetrokken omdat deze richtlijn niet alle regels – zoals extern toezicht, tuchtregelingen en kwaliteitsborgingsstelsels – bevat die voor een passende controle-infrastructuur moeten zorgen en omdat zij geen specifieke regels vaststelt voor de samenwerking op toezichtgebied tussen de lidstaten onderling en met derde landen. Met het oog op de rechtszekerheid is het niettemin noodzakelijk dat duidelijk wordt gesteld dat met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die overeenkomstig Richtlijn 84/253/EEG zijn toegelaten, worden beschouwd als zijnde toegelaten overeenkomstig deze richtlijn. (36) De met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren dienen hun werk met de vereiste zorg uit te voeren en dienen derhalve aansprakelijk gesteld te kunnen worden voor financiële schade die een gevolg is van het ontbreken van de vereiste zorg. De mogelijkheid om een beroeps-WA-verzekering af te sluiten kan afhankelijk worden gesteld van de vraag of voor accountants en accountantskantoren een onbeperkte financiële aansprakelijkheid geldt. De Commissie zal deze kwestie onderzoeken, rekening houdend met het feit dat de aansprakelijkheidsregelingen van de lidstaten aanzienlijke verschillen kunnen vertonen, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Voorwerp en definities Artikel 1 Voorwerp Deze richtlijn stelt regels vast voor de wettelijke accountantscontrole van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen . Artikel 2 Definities In de zin van deze richtlijn wordt verstaan onder: Hoofdstuk II Toelating, permanente scholing en wederzijdse erkenning Artikel 3 Toelating van met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren 1. Wettelijke accountantscontroles mogen alleen worden uitgevoerd door met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die zijn toegelaten door de lidstaat die deze controles eist. 2. Elke lidstaat wijst bevoegde autoriteiten aan die verantwoordelijk zijn voor de toelating van met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren. De bevoegde autoriteiten mogen beroepsorganisaties zijn, mits deze onder een stelsel van extern toezicht vallen, zoals bepaald in deze richtlijn. 3. Onverminderd artikel 11 mogen alleen natuurlijke personen die ten minste aan de in de artikelen 4 en 6 tot en met 10 gestelde voorwaarden voldoen, door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten worden toegelaten als met de wettelijke controle belaste accountants. 4. Alleen entiteiten die aan de onder a) tot en met d) gestelde voorwaarden voldoen, mogen door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten worden toegelaten als accountantskantoren. De lidstaten mogen alleen bijkomende voorwaarden stellen in verband met het bepaalde onder c), die in verhouding staan tot het nagestreefde doel en niet verder gaan dan hetgeen strikt noodzakelijk is. Artikel 4 Betrouwbaarheid De bevoegde autoriteiten van een lidstaat mogen slechts toelating verlenen aan betrouwbare natuurlijke personen of kantoren . Artikel 5 Intrekking van de toelating 1. De toelating van een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor wordt ingetrokken wanneer de betrouwbaarheid van deze persoon of dat kantoor ernstig in het gedrang is gekomen. De lidstaten kunnen evenwel een redelijk termijn toestaan om aan de betrouwbaarheidsvereisten te voldoen. 2. De toelating van een accountantskantoor wordt ingetrokken wanneer niet langer wordt voldaan aan een van de in artikel 3 , lid 4, onder b) en c) gestelde voorwaarden. De lidstaten kunnen evenwel een redelijke termijn toestaan om aan deze voorwaarden te voldoen. 3. Wanneer de toelating van een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor om welke reden dan ook wordt ingetrokken, deelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de toelating wordt ingetrokken, dit met opgave van de redenen voor de intrekking mee aan de relevante bevoegde autoriteiten van de lidstaten waar de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor eveneens is toegelaten en waarvan de gegevens overeenkomstig artikel 15, lid 3 zijn opgenomen in het register van de intrekkende lidstaat. Artikel 6 Scholing Onverminderd artikel 11 kunnen natuurlijke personen slechts worden toegelaten tot het uitvoeren van wettelijke accountantscontroles wanneer zij, na het niveau te hebben bereikt om tot een universiteit te worden toegelaten of een gelijkwaardig niveau , een theoretische opleiding en een praktijkopleiding hebben gevolgd en met goed gevolg een door de betrokken lidstaat georganiseerd of erkend vakbekwaamheidsexamen hebben afgelegd waarvan het niveau overeenkomt met een afgesloten universitaire opleiding of een gelijkwaardig niveau . Artikel 7 Vakbekwaamheidsexamen Het in artikel 6 bedoelde vakbekwaamheidsexamen biedt de garantie dat de noodzakelijke theoretische kennis van de vakgebieden die voor de wettelijke accountantscontrole van belang zijn, aanwezig is en bij de uitvoering van deze controle in de praktijk kan worden gebracht. Dit examen moet ten minste één schriftelijk gedeelte omvatten. Artikel 8 Toetsing van de theoretische kennis 1. De toetsing van de theoretische kennis die deel uitmaakt van het examen, heeft met name betrekking op de volgende vakgebieden: 2. De toetsing heeft ook ten minste betrekking op de volgende vakgebieden, voorzover deze voor de accountantscontrole van belang zijn: 3. De lijst van vakgebieden waarop de in lid 1 bedoelde toetsing van de theoretische kennis betrekking heeft, kan door de Commissie worden aangepast volgens de procedure van artikel 48 , lid 2. De Commissie houdt bij de vaststelling van uitvoeringsmaatregelen rekening met de ontwikkelingen op het gebied van accountantscontroles en het accountantsberoep. Artikel 9 Vrijstellingen 1. In afwijking van de artikelen 7 en 8 mogen de lidstaten bepalen dat personen die met goed gevolg een universitair of gelijkwaardig examen hebben afgelegd dan wel in het bezit zijn van een universitair of gelijkwaardig diploma voor een of meer van de in artikel 8 genoemde vakgebieden, worden vrijgesteld van de toetsing van de theoretische kennis van de vakgebieden waarop dat examen of diploma betrekking heeft. 2. In afwijking van artikel 7 mogen de lidstaten bepalen dat houders van een universitair of gelijkwaardig diploma voor een of meer van de in artikel 8 genoemde vakgebieden, met betrekking tot die vakgebieden worden vrijgesteld van toetsing van het vermogen om de theoretische kennis in de praktijk toe te passen, indien daarvoor een praktijkopleiding is gevolgd, afgesloten met een door de staat erkend examen of diploma. Artikel 10 Praktijkopleiding 1. Ter verkrijging van het op het examen te toetsen vermogen om de theoretische kennis in de praktijk toe te passen, wordt een ten minste drie jaar durende praktijkopleiding gevolgd die in het bijzonder de accountantscontrole van jaarrekeningen, geconsolideerde jaarrekeningen of soortgelijke financiële overzichten omvat. Deze praktijkopleiding wordt voor ten minste twee derden gevolgd bij een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor van een lidstaat. 2. De lidstaten zien erop toe dat de gehele praktijkopleiding wordt gevolgd bij personen die voldoende waarborgen bieden dat zij in staat zijn de praktijkopleiding te verzorgen . Artikel 11 Bekwaamheid als gevolg van langdurige praktijkervaring De lidstaten mogen personen die niet aan de in artikel 6 gestelde eisen voldoen, als met de wettelijke controle belaste accountants toelaten, mits deze personen aantonen dat zij: Artikel 12 Combinatie van praktijkopleiding en theoretische opleiding 1. De lidstaten mogen bepalen dat de tijdvakken waarin een theoretische opleiding op de in artikel 8 bedoelde vakgebieden werd gevolgd, meetellen bij het in artikel 11 genoemde aantal jaren beroepswerkzaamheden, mits die opleiding is afgesloten met een met goed gevolg afgelegd examen dat door de staat is erkend. Deze opleiding mag niet korter zijn dan een jaar en mag niet voor meer dan vier jaar op het aantal jaren beroepswerkzaamheden in mindering worden gebracht. 2. De duur van de beroepswerkzaamheden en de praktijkopleiding samen mag niet korter zijn dan de duur van de bij artikel 10 voorgeschreven theoretische opleiding en praktijkopleiding. Artikel 13 Permanente scholing De lidstaten zien erop toe dat er voor met de wettelijke controle belaste accountants passende permanente scholingsprogramma's gelden om de theoretische kennis, de beroepsvaardigheden en de beroepsethiek op een voldoende peil te houden, en dat tegen accountants die de permanente scholingseisen niet naleven, passende sancties als bedoeld in artikel 30 worden getroffen. Artikel 14 Toelating van met de wettelijke controle belaste accountants uit andere lidstaten De bevoegde autoriteiten van de lidstaten stellen procedures in voor de toelating van met de wettelijke controle belaste accountants die reeds in andere lidstaten zijn toegelaten. Deze procedures gaan niet verder dan te eisen dat conform artikel 4 van Richtlijn 89/48/EEG van de Raad (19) met goed gevolg een proeve van bekwaamheid wordt afgelegd. Deze proeve van bekwaamheid , die wordt afgenomen in een taal die overeenkomstig de in de betrokken lidstaat van toepassing zijnde taalvoorschriften is toegestaan, mag alleen tot doel hebben te beoordelen of de met de wettelijke controle belaste accountant een afdoende kennis bezit van de wet- en regelgeving van de betrokken lidstaat, voorzover deze voor de wettelijke accountantscontrole van belang is. Hoofdstuk III Registerinschrijving Artikel 15 Openbaar register 1. De lidstaten zien erop toe dat met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die zijn toegelaten, conform de artikelen 16 en 17 in een openbaar register zijn ingeschreven. In uitzonderlijke gevallen kunnen de lidstaten afzien van toepassing van het bepaalde in dit artikel en artikel 16 inzake openbaarmaking, maar slechts voorzover dit noodzakelijk is om een onmiddellijke en aanzienlijke bedreiging voor de persoonlijke veiligheid van een persoon af te zwakken. 2. De lidstaten zien erop toe dat elke met de wettelijke controle belaste accountant en elk accountantskantoor aan de hand van een individueel nummer in het openbaar register is geïdentificeerd. De registratiegegevens worden in elektronische vorm in het register opgeslagen , en zijn langs elektronische weg toegankelijk voor het publiek. 3. Het openbaar register bevat ook naam en adres van de bevoegde autoriteiten die belast zijn met de toelating als bedoeld in artikel 3, de kwaliteitsborging als bedoeld in artikel 29, met de onderzoeken en sancties tegen met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren als bedoeld in artikel 30, en met het externe toezicht als bedoeld in artikel 32 . 4. De lidstaten zien erop toe dat het openbaar register uiterlijk ... (20) volledig operationeel is. Artikel 16 Registerinschrijving van met de wettelijke controle belaste accountants 1. Wat met de wettelijke controle belaste accountants betreft, bevat het openbaar register ten minste de volgende gegevens: 2. Accountants uit derde landen die overeenkomstig artikel 45 worden ingeschreven, worden in het register duidelijk als zodanig vermeld en niet als met de wettelijke controle belaste accountants. Artikel 17 Registerinschrijving van accountantskantoren 1. Wat accountantskantoren betreft, bevat het openbaar register ten minste de volgende gegevens: 2. Accountantsinstellingen uit derde landen die overeenkomstig artikel 45 worden ingeschreven, worden in het register duidelijk als zodanig vermeld en niet als accountantskantoren. Artikel 18 Actualisering van de registergegevens De lidstaten zien erop toe dat met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren de bevoegde autoriteiten die voor het openbaar register verantwoordelijk zijn, zo spoedig mogelijk in kennis stellen van elke wijziging in de gegevens die in het openbaar register zijn opgenomen. Het register wordt zo spoedig mogelijk na de kennisgeving geactualiseerd. Artikel 19 Verantwoordelijkheid voor de registergegevens De in overeenstemming met de artikelen 16 , 17 en 18 aan de relevante bevoegde autoriteiten verstrekte gegevens worden door de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor ondertekend. Indien de bevoegde autoriteit de mogelijkheid van elektronische gegevensverstrekking biedt, kan dit bijvoorbeeld gebeuren door middel van een elektronische handtekening in de zin van artikel 2, punt 1 , van Richtlijn 1999/93/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (21) . Artikel 20 Taal 1. De in het openbaar register ingevoerde gegevens zijn gesteld in een taal die overeenkomstig de in de betrokken lidstaat van toepassing zijnde taalvoorschriften is toegestaan. 2. De lidstaten kunnen toestaan dat de gegevens nog in (een) andere officiële taal (talen) van de Gemeenschap in het openbaar register worden ingevoerd. De lidstaten kunnen voorschrijven dat de vertaling van de gegevens wordt gewaarmerkt. De betrokken lidstaat ziet erop toe dat het register in alle gevallen vermeldt of de vertaling gewaarmerkt is of niet. Hoofdstuk IV Beroepsethiek , onafhankelijkheid en beroepsgeheim Artikel 21 Beroepsethiek 1. De lidstaten zien erop toe dat voor alle met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren beginselen van de beroepsethiek gelden . Deze hebben ten minste betrekking op hun verantwoordelijkheid voor het openbaar belang , hun integriteit en objectiviteit, alsmede hun vakbekwaamheid en zorgplicht. 2. Teneinde het vertrouwen in de functie van de accountantscontrole en de uniforme toepassing van lid 1 te verzekeren, mag de Commissie volgens de procedure van artikel 48, lid 2 uitvoeringsmaatregelen op het gebied van beginselen van de beroepsethiek vaststellen . Artikel 22 Onafhankelijkheid en objectiviteit 1. De lidstaten zien erop toe dat wanneer de met de wettelijke controle belaste accountant en/of het accountantskantoor een wettelijke accountantscontrole uitvoert, de accountant of het kantoor onafhankelijk is van de gecontroleerde entiteit en niet betrokken is bij de besluitvorming van de gecontroleerde entiteit. 2. De lidstaten zien erop toe dat een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor afziet van een wettelijke controle indien er sprake is van enige directe of indirecte financiële, zakelijke, arbeids- of andere relatie tussen de met de wettelijke controle belaste accountant, het accountantskantoor of het netwerk - inclusief de verlening van bijkomende niet-controlediensten - en de gecontroleerde entiteit, op grond waarvan een objectieve, redelijke en goed geïnformeerde derde partij zou concluderen dat de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor in het gedrang komt. Indien de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor wordt bedreigd, bijvoorbeeld door zelfcontrole, een eigen belang, voorspraak, bekendheid of vertrouwen of intimidatie, moet de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor veiligheidsmaatregelen nemen om dergelijke bedreigingen af te zwakken. Indien de omvang van de bedreigingen in vergelijking met de genomen veiligheidsmaatregelen zodanig is dat de onafhankelijkheid in het gedrang komt, ziet de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor van de controle af. De lidstaten zorgen er daarnaast met betrekking tot controles van instellingen van openbaar belang voor dat een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor, indien dit nodig is om de onafhankelijkheid van deze accountant of dit accountantskantoor te waarborgen, afziet van de wettelijke controle in het geval van zelfcontrole of een eigen belang. 3. De lidstaten zien erop toe dat de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor alle aanzienlijke bedreigingen voor zijn of haar onafhankelijkheid en de veiligheidsmaatregelen die zijn genomen om deze bedreigingen af te zwakken, op schrift stelt in controledocumenten. 4. Teneinde het vertrouwen in de functie van de accountantscontrole en de uniforme toepassing van de leden 1 en 2 te verzekeren, mag de Commissie volgens de procedure van artikel 48, lid 2 op beginselen gebaseerde uitvoeringsmaatregelen vaststellen betreffende: Artikel 23 Geheimhouding en beroepsgeheim 1. De lidstaten zien erop toe dat alle gegevens en documenten waartoe de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor toegang heeft bij de uitvoering van een wettelijke accountantscontrole, beschermd zijn door middel van passende regels op het gebied van geheimhouding en beroepsgeheim. 2. De regels op het gebied van geheimhouding en beroepsgeheim welke op met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren betrekking hebben, mogen de uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn niet in de weg staan . 3. Wanneer een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor wordt vervangen door een andere met de wettelijke controle belaste accountant of een ander accountantskantoor, verleent de voormalige accountant of het voormalige accountantskantoor de nieuwe accountant of het nieuwe accountantskantoor toegang tot alle relevante informatie aangaande de gecontroleerde instelling. 4. Een met de wettelijke controle belaste accountant of een accountantskantoor die/dat niet langer bij een specifieke accountantscontrole betrokken is, of een voormalig met de wettelijke controle belast accountant of accountantskantoor blijft onderworpen aan het bepaalde in de leden 1 en 2 voor wat die specifieke controle betreft. Artikel 24 Onafhankelijkheid en objectiviteit van met de wettelijke controle belaste accountants die namens accountantskantoren wettelijke accountantscontroles uitvoeren De lidstaten zien erop toe dat noch de eigenaars of aandeelhouders van een accountantskantoor, noch de leden van de leidinggevende, bestuurs- en toezichtorganen van het betrokken kantoor, noch verbonden kantoren een zodanige bemoeienis met de uitvoering van een wettelijke accountantscontrole hebben dat daardoor afbreuk wordt gedaan aan de onafhankelijkheid en objectiviteit van de met de wettelijke controle belaste accountant die namens het betrokken accountantskantoor de wettelijke accountantscontrole uitvoert. Artikel 25 Honoraria voor wettelijke accountantscontroles De lidstaten zien erop toe dat er adequate regels bestaan die bepalen dat de honoraria voor wettelijke accountantscontroles : Hoofdstuk V Standaarden voor accountantscontrole en accountantsverklaringen Artikel 26 Standaarden voor accountantscontrole 1. De lidstaten schrijven voor dat met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren hun wettelijke accountantscontroles moeten uitvoeren met inachtneming van de internationale standaarden voor accountantscontrole die door de Commissie zijn goedgekeurd volgens de procedure van artikel 48 , lid 2. De lidstaten kunnen een nationale standaard voor accountantscontrole toepassen zolang de Commissie geen internationale standaard voor accountantscontrole over hetzelfde aspect heeft goedgekeurd. De volledige tekst van goedgekeurde internationale standaarden voor accountantscontrole wordt in alle officiële talen van de Gemeenschap gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. 2. De Commissie kan volgens de in artikel 48, lid 2 vermelde procedure een besluit nemen over de toepasselijkheid in de Gemeenschap van internationale standaarden voor accountantscontrole. De Commissie keurt internationale standaarden voor accountantscontrole enkel goed voor toepassing in de Gemeenschap wanneer deze standaarden: 3. De lidstaten mogen alleen controleprocedures of -vereisten die een aanvulling zijn op - of in uitzonderlijke gevallen een uitsluiting inhouden van - delen van de internationale standaarden voor accountantscontrole, verplicht stellen indien deze voortvloeien uit specifieke nationale wettelijke vereisten in verband met het voorwerp van de wettelijke accountantscontrole. De lidstaten dragen er zorg voor dat deze controleprocedures of -vereisten voldoen aan het bepaalde in lid 2, onder b) en c), en stellen de Commissie en de lidstaten hiervan in kennis alvorens zij worden goedgekeurd . In het uitzonderlijke geval van uitsluiting van delen van een internationale standaard voor accountantscontrole stellen de lidstaten de Commissie en de andere lidstaten ten minste zes maanden voor de nationale goedkeuring in kennis van hun specifieke nationale wettelijke vereisten en de redenen voor handhaving ervan of, in het geval van vereisten die al bestonden op het tijdstip van goedkeuring van een internationale standaard voor accountantscontrole, uiterlijk drie maanden na goedkeuring van de relevante internationale standaard voor accountantscontrole. 4. De lidstaten mogen gedurende een termijn van twee jaar na de in artikel 53, lid 1 bedoelde omzettingsdatum aanvullende vereisten inzake de wettelijke controle van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen verplicht stellen. Artikel 27 Wettelijke accountantscontrole van geconsolideerde jaarrekeningen De lidstaten zien erop toe dat in geval van een wettelijke accountantscontrole van de geconsolideerde jaarrekening van een groep van ondernemingen: Artikel 28 Accountantsverklaringen 1. Wanneer de accountantscontrole wordt uitgevoerd door een accountantskantoor, wordt de accountantsverklaring ondertekend door de met de wettelijke controle belaste accountant(s) die namens het accountantskantoor de wettelijke accountantscontrole heeft (hebben) verricht. In buitengewone omstandigheden kunnen de lidstaten bepalen dat deze handtekening niet openbaar hoeft te worden gemaakt indien dit tot een onmiddellijke en aanzienlijke bedreiging voor de persoonlijke veiligheid van een persoon zou kunnen leiden. De naam /namen van de betrokken persoon/personen is/zijn in ieder geval bekend bij de bevoegde autoriteiten. 2. Onverminderd artikel 51 bis, lid 1 van Richtlijn 78/660/EEG en in het geval dat de Commissie geen gemeenschappelijke standaardaccountantsverklaring heeft ingevoerd overeenkomstig artikel 26, lid 1, kan de Commissie , om het publieke vertrouwen in accountantscontroles te vergroten, volgens de procedure van artikel 48 , lid 2, een gemeenschappelijke standaardaccountantsverklaring invoeren voor jaarrekeningen of geconsolideerde jaarrekeningen die conform goedgekeurde internationale standaarden voor jaarrekeningen zijn opgesteld. Hoofdstuk VI Kwaliteitsborging Artikel 29 Kwaliteitsborgingsstelsels 1. De lidstaten zien erop toe dat alle met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren vallen onder een kwaliteitsborgingsstelsel dat ten minste aan de volgende criteria voldoet: Ingeval er aan de onder j) bedoelde aanbevelingen geen gevolg wordt gegeven, worden tegen de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor , indien van toepassing, tuchtmaatregelen of sancties getroffen als bedoeld in artikel 30. 2. De Commissie kan volgens de procedure van artikel 48 , lid 2, uitvoeringsmaatregelen vaststellen om het publieke vertrouwen in accountantscontroles te vergroten en om uniforme toepassing van lid 1, onder a), b), en e) tot en met j), te garanderen . Hoofdstuk VII Onderzoeken en sancties Artikel 30 Onderzoeks- en sanctieregelingen 1. De lidstaten zien erop toe dat er doeltreffende onderzoeks- en sanctieregelingen bestaan om inadequaat uitgevoerde wettelijke accountantscontroles op te sporen, te bestraffen en te voorkomen. 2. Onverminderd hun wettelijkeaansprakelijkheidsregelingen leggen de lidstaten doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties op aan met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren wanneer wettelijke accountantscontroles niet conform de uitvoeringsbepalingen van deze richtlijn zijn uitgevoerd. 3. De lidstaten bepalen dat maatregelen of sancties die aan met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren zijn opgelegd, op passende wijze openbaar worden gemaakt. De sancties omvatten ook de mogelijkheid de toelating in te trekken. Artikel 31 Aansprakelijkheid van accountants De Commissie dient voor eind 2006 een verslag in over het effect van de huidige nationale aansprakelijkheidsregelingen voor de uitvoering van wettelijke accountantscontroles op de Europese kapitaalmarkten en op de verzekeringsvoorwaarden voor met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren, waaronder een objectieve analyse van de beperkingen van de financiële aansprakelijkheid. De Commissie organiseert zo nodig een openbare raadpleging. Rekening houdend met dit verslag doet de Commissie, indien zij dit dienstig acht, aanbevelingen aan de lidstaten. Hoofdstuk VIII Extern toezicht en regelingen tussen de lidstaten op toezicht- en regelgevingsgebied Artikel 32 Beginselen van het externe toezicht 1. De lidstaten zetten een doeltreffend extern-toezichtstelsel op voor met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren. Dit stelsel is gebaseerd op de beginselen uiteengezet in de leden 2 tot en met 7. 2. Alle met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren zijn aan extern toezicht onderworpen. 3. Het externetoezichtstelsel wordt beheerd door personen die geen accountant zijn maar voldoende bekend zijn met de vakgebieden die voor de wettelijke accountantscontrole van belang zijn. De lidstaten kunnen evenwel toestaan dat een minderheid van accountants bij het beheer van het externetoezichtstelsel is betrokken. De bij het beheer van het externe toezichtsysteem betrokken personen worden geselecteerd volgens een onafhankelijke en transparante benoemingsprocedure. 4. Op het externe-toezichtstelsel rust de eindverantwoordelijkheid voor het toezicht op: 5. In het kader van het externe-toezichtstelsel moeten waar nodig onderzoeken met betrekking tot met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren kunnen worden verricht en passende maatregelen kunnen worden genomen. 6. Het externe-toezichtstelsel is transparant. Dat houdt onder meer in dat jaarlijks werkprogramma's en activiteitenverslagen worden gepubliceerd. 7. Aan het externetoezichtstelsel zijn voldoende financiële middelen toegewezen. De financiering van het stelsel is afdoende verzekerd en gevrijwaard tegen ongewenste beïnvloeding door met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren. Artikel 33 Samenwerking tussen externe-toezichtstelsels op communautair niveau De lidstaten zien erop toe dat de op externetoezichtstelsels toepasselijke wettelijke regelingen een effectieve coördinatie op Gemeenschapsniveau van de toezichtactiviteiten van de lidstaten mogelijk maken. Te dien einde wijzen de lidstaten één entiteit aan die specifiek verantwoordelijk is voor de samenwerking . Artikel 34 Wederzijdse erkenning van nationale wettelijke regelingen 1. De wettelijke regelingen van de lidstaten respecteren het beginsel dat de regelgeving en het externe-toezichtstelsel van de lidstaat van herkomst van toepassing zijn, dat wil zeggen de lidstaat waar de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor is toegelaten en waar de statutaire zetel van de gecontroleerde entiteit is gevestigd. 2. Bij een wettelijke accountantscontrole van een geconsolideerde jaarrekening van een moederonderneming mag de lidstaat die de wettelijke accountantscontrole van de geconsolideerde jaarrekening voorschrijft, met betrekking tot deze controle geen aanvullende verplichtingen op het gebied van registerinschrijving, kwaliteitsbeoordeling, standaarden voor accountantscontrole, beroepsethiek en onafhankelijkheid opleggen aan een met de wettelijke controle belaste accountant die, dan wel een accountantskantoor dat een wettelijke accountantscontrole van een in een andere lidstaat gevestigde dochteronderneming van die moederonderneming uitvoert. 3. Wanneer het een vennootschap betreft waarvan de effecten worden verhandeld op een gereglementeerde markt die zich in een andere lidstaat bevindt dan de lidstaat waar de statutaire zetel van de vennootschap gevestigd is, dan mag de lidstaat waar de effecten worden verhandeld geen aanvullende verplichtingen op het gebied van registerinschrijving, kwaliteitsbeoordeling, standaarden voor accountantscontrole, beroepsethiek en onafhankelijkheid opleggen aan de met de wettelijke controle belaste accountant die, dan wel het accountantskantoor dat een wettelijke accountantscontrole van de jaarrekening of de geconsolideerde jaarrekening van de vennootschap uitvoert. Artikel 35 Aanwijzing van bevoegde autoriteiten 1. De lidstaten wijzen één of meerdere bevoegde autoriteiten aan voor de in deze richtlijn bedoelde taken. De lidstaten stellen de Commissie van de aangewezen autoriteit(en) op de hoogte. 2. De bevoegde autoriteiten zijn zodanig georganiseerd dat belangenconflicten worden vermeden. Artikel 36 Beroepsgeheim en samenwerking tussen nationale toezichthouders 1. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten die met de toelating, registerinschrijving, kwaliteitsborging, toezicht en sancties belast zijn, werken onderling samen wanneer dat nodig is voor de vervulling van hun respectieve taken uit hoofde van deze richtlijn . De bevoegde autoriteiten die in een lidstaat met de toelating, registerinschrijving, kwaliteitsborging, toezicht en sancties belast zijn, verlenen assistentie aan de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten. Meer in het bijzonder wisselen de bevoegde autoriteiten informatie uit en werken zij samen bij onderzoeken die op de uitvoering van wettelijke accountantscontroles betrekking hebben. 2. De geheimhoudingsplicht geldt voor eenieder die bij de bevoegde autoriteiten werkzaam is of is geweest. Informatie die onder de geheimhoudingsplicht valt, mag aan geen enkele persoon of autoriteit openbaar worden gemaakt, behalve wanneer dit wordt vereist door de wetgeving, regelgeving of administratieve procedures van een lidstaat. 3. Lid 2 weerhoudt bevoegde autoriteiten niet van het uitwisselen van vertrouwelijke informatie. De aldus uitgewisselde informatie valt onder de geheimhoudingsplicht waartoe eenieder gehouden is die bij de bevoegde autoriteiten werkzaam is of is geweest. 4. De bevoegde autoriteiten verstrekken op verzoek en zonder onnodige vertraging alle informatie die voor het in lid 1 genoemde doel noodzakelijk zijn. Indien nodig, stelt de aangezochte bevoegde autoriteit zonder onnodige vertraging de maatregelen vast die vereist zijn om de gevraagde informatie te verzamelen. Indien de aangezochte bevoegde autoriteit niet bij machte is de gevraagde informatie zonder onnodige vertraging te verstrekken, stelt zij de verzoekende bevoegde autoriteit van de redenen hiervan in kennis. De aldus verstrekte informatie valt onder de geheimhoudingsplicht waartoe eenieder gehouden is die bij de bevoegde autoriteiten die de informatie ontvangen, werkzaam is of is geweest. De bevoegde autoriteiten kunnen weigeren om aan een verzoek om informatie gevolg te geven indien: Onverminderd hun verplichtingen in het kader van gerechtelijke procedures mogen de bevoegde autoriteiten die op grond van lid 1 informatie ontvangen, deze uitsluitend gebruiken voor de uitoefening van hun functies in de zin van deze richtlijn, alsmede in het kader van bestuursrechtelijke of gerechtelijke procedures die specifiek met de uitoefening van deze functies verband houden. 5. Wanneer een bevoegde autoriteit ervan overtuigd is dat er op het grondgebied van een andere lidstaat handelingen worden of zijn uitgevoerd die strijdig zijn met de bepalingen van deze richtlijn, geeft zij hiervan zo specifiek mogelijk kennis aan de bevoegde autoriteit van de andere lidstaat. De bevoegde autoriteit van de andere lidstaat neemt de nodige maatregelen en stelt de kennisgevende bevoegde autoriteit van het resultaat in kennis, alsmede, voorzover mogelijk, van belangrijke tussentijdse ontwikkelingen. 6. Een bevoegde autoriteit van een lidstaat kan verzoeken dat een onderzoek wordt verricht door de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat op het grondgebied van die lidstaat. Verder kan zij verzoeken dat aan een aantal leden van haar personeel toestemming wordt verleend om de leden van het personeel van de bevoegde autoriteit van de andere lidstaat gedurende het onderzoek te vergezellen. Het onderzoek wordt evenwel verricht onder de eindverantwoordelijkheid van de lidstaat op het grondgebied waarvan het onderzoek plaatsvindt. De bevoegde autoriteiten kunnen een verzoek om een onderzoek zoals bedoeld in de eerste alinea, of een verzoek dat leden van hun personeel worden vergezeld door leden van het personeel van de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat zoals bedoeld in de tweede alinea, van de hand wijzen wanneer een dergelijk onderzoek gevaar zou kunnen opleveren voor de soevereiniteit, de veiligheid of de openbare orde van de aangezochte staat, of indien voor dezelfde feiten en tegen dezelfde personen reeds een gerechtelijke procedure is ingeleid bij de autoriteiten van de aangezochte staat, of indien voor dezelfde feiten en tegen dezelfde personen in de aangezochte staat reeds een onherroepelijke uitspraak is gedaan. 7. De Commissie kan volgens de procedure van artikel 48, lid 2, met het oog op het vergemakkelijken van de samenwerking tussen bevoegde autoriteiten, uitvoeringsmaatregelen vaststellen voor de procedures inzake de uitwisseling van informatie en grensoverschrijdend onderzoek zoals bedoeld in de leden 2 tot en met 4. Hoofdstuk IX Benoeming, ontslag en communicatie Artikel 37 Benoeming van met de wettelijke controle belaste accountants of accountantskantoren 1. De met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor wordt benoemd door de algemene aandeelhouders- of ledenvergadering van de gecontroleerde entiteit . 2. De lidstaten mogen alternatieve regelingen of modaliteiten toestaan voor de benoeming van de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor, mits deze regelingen of modaliteiten bedoeld zijn om te waarborgen dat de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor onafhankelijk is van de bij het dagelijks bestuur betrokken leden van het leidinggevend orgaan of bestuursorgaan van de gecontroleerde entiteit. Artikel 38 Ontslag van met de wettelijke controle belaste accountants of accountantskantoren 1. De lidstaten zien erop toe dat met de wettelijke controle belaste accountants of accountantskantoren alleen om gegronde redenen kunnen worden ontslagen; verschil van mening over verslagleggingsmethoden of controleprocedures is geen gegronde reden voor ontslag. 2. De lidstaten zien erop toe dat de gecontroleerde entiteit en de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor de voor het externe toezicht bevoegde autoriteit of autoriteiten in kennis stellen van het ontslag tijdens de duur van de benoeming en hiervoor een afdoende motivering geven . Artikel 39 Toepassing op niet-beursgenoteerde instellingen van openbaar belang De lidstaten kunnen instellingen van openbaar belang waarvan de effecten niet worden verhandeld op een gereglementeerde markt zoals bedoeld in artikel 4, lid 1, punt 18 van Richtlijn 2004/39/EG, en hun met de wettelijke controle belaste accountant(s) of accountantskanto(o)r(en) vrijstellen van één of meerdere van de eisen in dit hoofdstuk. Hoofdstuk X Bijzondere bepalingen betreffende de wettelijke accountantscontrole van instellingen van openbaar belang Artikel 40 Transparantieverslag 1. De lidstaten zien erop toe dat met de wettelijke controle belaste accountants of accountantskantoren die wettelijke accountantscontroles bij instellingen van openbaar belang uitvoeren, uiterlijk drie maanden na het eind van elk boekjaar op hun website een jaarlijks transparantieverslag bekendmaken waarin ten minste de volgende informatie is opgenomen: In uitzonderlijke gevallen kunnen de lidstaten afzien van toepassing van het bepaalde onder f), voorzover dit noodzakelijk is om een onmiddellijke en aanzienlijke bedreiging voor de persoonlijke veiligheid van een persoon af te zwakken. 2. Het transparantieverslag wordt ondertekend door de met de wettelijke controle belaste accountant, respectievelijk het accountantskantoor Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door middel van een elektronische handtekening in de zin van artikel 2, lid 1 , van Richtlijn 1999/93/EG . Artikel 41 Auditcomité 1. Instellingen van openbaar belang hebben een auditcomité . De lidstaten bepalen of het auditcomité samengesteld moet zijn uit niet bij het dagelijks bestuur betrokken leden van het leidinggevende orgaan en/of leden van het toezichtorgaan van de gecontroleerde entiteit en/of leden die worden benoemd door de algemene aandeelhoudersvergadering van de gecontroleerde entiteit. Ten minste één lid van het auditcomité is onafhankelijk en beschikt over de nodige deskundigheid op het gebied van boekhouding en/of accountantscontrole. De lidstaten kunnen toestaan dat in instellingen van openbaar belang die voldoen aan de criteria van artikel 2, lid 1, onder f) van Richtlijn 2003/71/EG (22) , de aan het auditcomité toegewezen taken worden uitgevoerd door het leidinggevende of het toezichthoudende orgaan als geheel, mits de voorzitter van een dergelijk orgaan geen voorzitter van het auditcomité is indien hij of zij bij het dagelijks bestuur betrokken is. 2. Onverminderd de verantwoordelijkheid van de leden van het leidinggevende, bestuurs- of toezichthoudende orgaan of van andere leden die worden benoemd door de algemene aandeelhoudersvergadering van de gecontroleerde entiteit, heeft het auditcomité onder meer tot taak: 3. Het voorstel van het leidinggevende of toezichthoudende orgaan in een instelling van openbaar belang inzake de benoeming van een met de wettelijke controle belaste accountant of accountantskantoor moet gebaseerd zijn op een aanbeveling van het auditcomité. 4. De met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor brengt aan het auditcomité verslag uit over bij de wettelijke accountantscontrole aan het licht gekomen belangrijke zaken, en met name ernstige tekortkomingen in het internecontroleproces met betrekking tot de financiële verslaggeving. 5. De lidstaten kunnen toestaan of bepalen dat het bepaalde in de leden 1 tot en met 4 niet van toepassing is op instellingen van openbaar belang met een orgaan dat soortgelijke bevoegdheden heeft als een auditcomité en dat is ingesteld en functioneert volgens de voorschriften van de lidstaat waar de te controleren entiteit geregistreerd is. In dergelijke gevallen deelt de entiteit mee welk orgaan deze bevoegdheden uitoefent en wat de samenstelling ervan is. 6. De lidstaten kunnen van de verplichting tot instelling van een auditcomité vrijstellen: Artikel 42 Onafhankelijkheid 1. Benevens het bepaalde in de artikelen 22 en 24 zien de lidstaten erop toe dat de met de wettelijke controle belaste accountant of het accountantskantoor die/dat wettelijke accountantscontroles bij instellingen van openbaar belang uitvoert : 2. De lidstaten zien erop toe dat de voornaamste vennoot/vennoten die met de uitvoering van de wettelijke accountantscontrole is/zijn belast, na uiterlijk zeven jaar na benoeming van de controleopdracht wordt/worden ontslagen en pas na een periode van ten minste twee jaar opnieuw aan de controle van de gecontroleerde entiteit mag/mogen deelnemen. 3. De met de wettelijke controle belaste accountant of de voornaamste vennoot die namens een accountantskantoor de wettelijke accountantscontrole uitvoert, mag pas een centrale leidinggevende functie in de gecontroleerde entiteit aanvaarden nadat een periode van ten minste twee jaar is verstreken sinds hij of zij zich als met de wettelijke controle belaste accountant of voornaamste vennoot uit de controleopdracht heeft teruggetrokken. Artikel 43 Kwaliteitsborging In het geval van met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die wettelijke accountantscontroles bij instellingen van openbaar belang uitvoeren, vindt de in artikel 29 bedoelde kwaliteitsbeoordeling ten minste om de drie jaar plaats. Hoofdstuk XI Internationale aspecten Artikel 44 Toelating van accountants uit derde landen 1. Op voorwaarde van wederkerigheid mogen de bevoegde autoriteiten van een lidstaat een accountant uit een derde land als met de wettelijke controle belaste accountant toelaten, mits deze persoon het bewijs heeft geleverd dat hij of zij voldoet aan eisen gelijkwaardig aan die in de artikelen 4, en 6 tot en met 13. 2. Vooraleer een accountant uit een derde land toe te laten die voldoet aan het bepaalde in lid 1, zien de bevoegde autoriteiten van een lidstaat toe op de naleving van de eisen van artikel 14. Artikel 45 Registerinschrijving van en toezicht op accountants en accountantsentiteiten uit derde landen 1. De bevoegde autoriteiten van een lidstaat gaan over tot registerinschrijving conform de artikelen 15 tot en met 17 van alle accountants en accountantsentiteiten uit derde landen die een accountantsverklaring afleveren betreffende de jaarrekening of de geconsolideerde jaarrekening van een vennootschap die haar statutaire zetel buiten de Gemeenschap heeft en waarvan de effecten in die lidstaat zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 18 van Richtlijn 2004/39/EG, behalve indien het bedrijf alleen een uitgevende instelling is van effecten die in een lidstaat zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 2, lid 1, onder b) van Richtlijn 2004/109/EG (24) (transparantie), met een nominale waarde per eenheid van ten minste 50 000 EUR of, in het geval van effecten die in een andere munteenheid luiden, op de dag van uitgifte equivalent aan ten minste 50 000 EUR. 2. De artikelen 18 en 19 zijn van toepassing. 3. De lidstaten onderwerpen de in het register ingeschreven accountants en accountantsentiteiten uit derde landen aan hun externetoezichtstelsel, hun kwaliteitsborgingsstelsel en hun onderzoeks- en sanctieregelingen. De lidstaten mogen er vanaf zien in het register ingeschreven accountants en accountantsentiteiten uit derde landen aan hun kwaliteitsborgingsstelsel te onderwerpen indien een andere lidstaat, of een kwaliteitsborgingsstelsel uit een derde land dat als gelijkwaardig is beoordeeld in de zin van artikel 46, de accountant of de accountantsentiteit uit het derde land gedurende de voorgaande drie jaar reeds aan een kwaliteitsbeoordeling heeft onderworpen. 4. Onverminderd het bepaalde in artikel 46 hebben accountantsverklaringen betreffende de in lid 1 bedoelde jaarrekeningen of geconsolideerde jaarrekeningen welke zijn afgeleverd door accountants of accountantsentiteiten uit derde landen die in de betrokken lidstaat niet in het register zijn ingeschreven, in deze lidstaat geen rechtsgevolg. 5. Lidstaten mogen alleen accountantsentiteiten uit derde landen in het register inschrijven wanneer: 6. Teneinde uniforme toepassing van lid 5, onder d), te waarborgen, wordt de daaronder bedoelde gelijkwaardigheid beoordeeld door de Commissie in samenwerking met de lidstaten. De Commissie neemt terzake een besluit volgens de procedure van artikel 48, lid 2. In afwachting van een dergelijk besluit van de Commissie kunnen de lidstaten de in lid 1 bedoelde gelijkwaardigheid beoordelen. Artikel 46 Afwijking in geval van gelijkwaardigheid 1. Op voorwaarde van wederkerigheid kunnen de lidstaten afzien van de toepassing van de in artikel 45, leden 1 en 3, gestelde eisen of deze wijzigen, mits de betrokken accountantsentiteit of de betrokken accountant uit een derde land in het derde land onderworpen is aan externetoezichtstelsels, kwaliteitsborgingsstelsels en onderzoeks- en sanctieregelingen die voldoen aan eisen die gelijkwaardig zijn aan die welke in de artikelen 29, 30 en 31 worden gesteld. 2. Teneinde uniforme toepassing van lid 1 te waarborgen, wordt de in lid 1 bedoelde gelijkwaardigheid beoordeeld door de Commissie in samenwerking met de lidstaten. De Commissie neemt terzake een besluit volgens de procedure van artikel 48 , lid 2. De lidstaten kunnen de in lid 1 bedoelde gelijkwaardigheid beoordelen of vertrouwen op de beoordelingen van andere lidstaten, zolang de Commissie geen besluit heeft genomen. Indien de Commissie besluit dat niet aan de gelijkwaardigheidseis van lid 1 wordt voldaan, kan zij de betrokken accountantsentiteiten toestaan hun controleactiviteiten gedurende een passende overgangsperiode voort te zetten overeenkomstig de relevante nationale voorschriften. 3. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van: Artikel 47 Samenwerking met bevoegde autoriteiten van derde landen 1. De lidstaten mogen toestaan dat controle- of andere documenten die in het bezit zijn van met de wettelijke controle belaste accountants of accountantskantoren die door hen zijn toegelaten, aan de bevoegde autoriteiten van een derde land worden overgedragen, op voorwaarde dat: 2. De in lid 1, onder d), bedoelde werkregelingen waarborgen dat: 3. Over de in lid 1, onder c), bedoelde adequaatheid van de eisen wordt door de Commissie een besluit genomen volgens de procedure van artikel 48 , lid 2 , teneinde de samenwerking tussen bevoegde autoriteiten te vergemakkelijken . De toetsing van de adequaatheid wordt verricht in samenwerking met de lidstaten en op basis van de criteria van artikel 36 of grotendeels gelijkwaardige functionele resultaten. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om zich naar het besluit van de Commissie te voegen. 4. In uitzonderingsgevallen en in afwijking van lid 1 kunnen de lidstaten met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die door hen zijn toegelaten, toestaan controle- en andere documenten rechtstreeks aan de bevoegde autoriteiten van een derde land over te dragen, op voorwaarde dat: 5. De Commissie kan volgens de procedure van artikel 48 , lid 2, de in lid 4 bedoelde uitzonderingsgevallen nader omschrijven , teneinde de samenwerking tussen bevoegde autoriteiten te vergemakkelijken en uniforme toepassing van dat lid te garanderen . 6. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de in de leden 1 en 4 bedoelde werkregelingen. Hoofdstuk XII Overgangs- en slotbepalingen Artikel 48 Comité 1. De Commissie wordt terzijde gestaan door een regelgevend comité voor accountantscontrole (hierna ″het comité″), dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten en wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn, wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Zonder afbreuk te doen aan de reeds vastgestelde uitvoeringsmaatregelen, en behoudens de bepalingen van artikel 26, wordt na afloop van een periode van twee jaar na de goedkeuring van deze richtlijn en uiterlijk op 1 april 2008, de toepassing van haar bepalingen die de vaststelling van technische regels, wijzigingen en besluiten overeenkomstig lid 2 vereisen, opgeschort. Op voorstel van de Commissie kunnen het Europees Parlement en de Raad de betrokken bepalingen verlengen overeenkomstig de procedure zoals bedoeld in artikel 251 van het Verdrag, en zullen zij daartoe deze bepalingen vóór afloop van de hierboven bedoelde periode of vóór bedoelde datum aan een herziening onderwerpen. 4. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 49 Wijziging van Richtlijn 78/660/EEG en Richtlijn 83/349/EEG 1. Richtlijn 78/660/EEG wordt als volgt gewijzigd: c) artikel 45, lid 2, wordt vervangen door: 2. Het bepaalde in lid 1, onder b), is ook van toepassing op de in artikel 43, lid 1, punt 8, genoemde gegevens. De lidstaten kunnen de in artikel 27 bedoelde vennootschappen toestaan de in artikel 43, lid 1, punt 8, genoemde gegevens achterwege te laten. De lidstaten kunnen de in artikel 27 bedoelde vennootschappen tevens toestaan de in artikel 43, lid 1, punt 15, genoemde gegevens achterwege te laten, op voorwaarde dat deze gegevens worden verstrekt aan het externe-toezichtstelsel als bedoeld in artikel 32 van [8e Richtlijn vennootschapsrecht], indien het externe-toezichtstelsel hierom verzoekt. 2. In artikel 34 van Richtlijn 83/349/EEG wordt het volgende punt toegevoegd: Artikel 50 Intrekking van Richtlijn 84/253/EEG Met ingang van de in artikel 54 genoemde datum wordt Richtlijn 84/253/EEG ingetrokken. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar deze richtlijn. Artikel 51 Overgangsbepaling Met de wettelijke controle belaste accountants en accountantskantoren die overeenkomstig Richtlijn 84/253/EEG door de bevoegde autoriteiten zijn toegelaten vóór de inwerkingtreding van de in artikel 53, lid 1, bedoelde bepalingen, worden beschouwd als zijnde toegelaten overeenkomstig deze richtlijn. Artikel 52 Minimumharmonisatie De lidstaten die de wettelijke accountantscontrole verplicht stellen, kunnen strengere voorschriften vaststellen, tenzij in de tekst van de richtlijn anders is vermeld. Artikel 53 Omzetting 1. De lidstaten gaan binnen ... (25) over tot de aanneming en bekendmaking van de bepalingen om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 2. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 3. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 54 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 55 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0139 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 71 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0001/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A6-0143/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 28 september 2005 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2005/…/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap en tot wijziging van Richtlijn 2001/14/EG inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 71, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 91/440/EEG van de Raad van 29 juli 1991 betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (6) was erop gericht de aanpassing van de spoorwegen in de Gemeenschap aan de eisen van de interne markt te vergemakkelijken en de doeltreffendheid daarvan te vergroten. (2) De Commissie had in haar Witboek "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen" (7) haar voornemen kenbaar gemaakt de totstandbrenging van de interne markt voor spoorwegdiensten verder voortgang te doen vinden door voor te stellen de markt voor internationale passagiersvervoerdiensten open te stellen. (3) Op 23 oktober 2003 heeft het Europees Parlement van zijn kant een amendement (8) goedgekeurd waarin erop werd aangedrongen alle passagiersvervoerdiensten per spoor, zowel nationale als internationale, per 1 januari 2008 open te stellen voor concurrentie. De Commissie heeft bij die gelegenheid aangegeven dat zij voornemens was met een specifiek voorstel te komen waarin rekening zou worden gehouden met de noodzakelijke afstemming met de geldende wetgeving inzake openbare-dienstcontracten, en dat zij tegelijkertijd maatregelen wilde voorstellen om de rechten van internationale passagiers te beschermen. (4) De huidige situatie van de internationale spoorwegdiensten loopt sterk uiteen. Enerzijds ondervinden de langeafstandsdiensten (nachttreinen) moeilijkheden en is een aantal daarvan onlangs door de spoorwegondernemingen opgeheven om de verliezen te beperken. Anderzijds heeft de markt voor internationale hogesnelheidsdiensten het verkeer sterk zien toenemen en zal zij naar verwachting nog aanzienlijk groeien door de verdubbeling in omvang van het trans-Europese hogesnelheidsnet en de onderlinge koppeling daarvan in de periode tot 2010. In beide sectoren doet de concurrentie door goedkope luchtvaartmaatschappijen zich echter sterk gevoelen en het is dan ook noodzakelijk nieuwe initiatieven te stimuleren door concurrentie tussen spoorwegondernemingen te introduceren. (5) De markt voor passagiersvervoerdiensten zou niet kunnen worden opengesteld zonder dat een gedetailleerd regelgevingskader voor toegang tot de infrastructuur voorhanden is, significante vooruitgang op het gebied van interoperabiliteit wordt geboekt en de veiligheid op het spoor op nationaal en Europees niveau in een strikte normatieve structuur wordt ingebed. Aan al deze voorwaarden is nu voldaan door de omzetting van de Richtlijnen 2001/12/EG (9) , 2001/13/EG (10) , 2001/14/EG (11) en 2004/49/EG (12) . Op de voor de openstelling van de netwerken voor passagiersvervoerdiensten voorgestelde datum moet er sprake zijn van een gevestigde en geconsolideerde praktijk met betrekking tot dit nieuwe institutionele kader. Omdat deze Europese kaderwetten uiterlijk in 2006 in nationaal recht omgezet moeten worden, moeten de internationale passagiersnetwerken uiterlijk in 2008 en alle andere soorten passagiersvervoer uiterlijk in 2012 worden opgesteld. (6) De lidstaten zijn vrij om de toegangsrechten van spoorwegondernemingen en internationale samenwerkingsverbanden voor internationale en nationale passagiersvervoerdiensten eerder te erkennen. Het gebruik van deze rechten kan tijdelijk worden beperkt tot spoorwegondernemingen en bedrijven die direct of indirect door hen worden gecontroleerd, die in het bezit zijn van een vergunning in lidstaten waar vergelijkbare voorwaarden voor toegang tot de spoorweginfrastructuur bestaan. (7) Het aantal spoorverbindingen zonder tussenstops is zeer beperkt. Voor de trajecten waarop tussenstops worden gemaakt is het absoluut noodzakelijk nieuwkomers toe te staan onderweg passagiers te laten in- en uitstappen om een reële rendabiliteitsdrempel voor de exploitatie te waarborgen en te voorkomen dat potentiële concurrenten in een ongunstige situatie verkeren ten opzichte van gevestigde exploitanten die onderweg wel passagiers kunnen laten in- en uitstappen. (8) Verordening (EEG) nr. 1191/69 van de Raad van 26 juni 1969 betreffende het optreden van de lidstaten ten aanzien van met het begrip openbare dienst verbonden verplichtingen op het gebied van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren (13) voorziet in de mogelijkheid voor de lidstaten en plaatselijke overheden om openbaredienstcontracten te gunnen. In het kader van deze contracten kunnen exclusieve rechten op de exploitatie van bepaalde diensten worden verleend. Bijgevolg moet worden gezorgd voor de nodige samenhang tussen de bepalingen van deze verordening en het principe van openstelling van de markt voor passagiersvervoerdiensten per spoor voor concurrentie. Op 26 juli 2000 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het optreden van de lidstaten ten aanzien van openbarediensteisen en de gunning van openbaredienstcontracten op het gebied van het personenvervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren (14) , ter vervanging van Verordening (EEG) nr. 1191/69. Met dit voorstel wordt met name de invoering van een systeem van gereguleerde concurrentie voor de gunning van openbaredienstcontracten beoogd. Het Europees Parlement heeft hierover reeds op 14 november 2001 in eerste lezing een standpunt (15) ingenomen. De Raad heeft echter tot dusver nog geen gemeenschappelijk standpunt vastgesteld, zodat de wetgevingsprocedure niet kon worden voortgezet. (9) Voor de instelling van gespecialiseerde infrastructuren, zoals bijvoorbeeld hogesnelheidslijnen, hebben de spoorwegondernemingen uit economische overwegingen planning en rechtszekerheid nodig, die strookt met het gewicht van de omvangrijke en langdurige investeringen. Daarom dienen zij de mogelijkheid te krijgen in de regel kadercontracten met een looptijd van 10 jaar af te sluiten. Daartoe moet Richtlijn 2001/14/EG dienovereenkomstig worden gewijzigd. (10) De toepassing van deze richtlijn moet worden beoordeeld op basis van twee verslagen van de Commissie dat twee jaar na de openstelling van respectievelijk de markt voor internationale en nationale passagiersvervoerdiensten moet worden ingediend. Deze verslagen behelzen een eerste beoordeling door de Commissie van de gevolgen van het eerste en tweede spoorwegpakket voor de kwaliteit van de openbare dienstverlening en de sociale normen op het gebied van werkgelegenheid en milieu. Een evaluatie van de gevolgen in verband met de openstellling van de netwerken voor het nationaal personenvervoer wordt uiterlijk op 31 december 2005 ingediend. (11) Aangezien de doelstelling van de voorgenomen maatregel, namelijk de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap, in de lidstaten onvoldoende kan worden gerealiseerd, gezien de noodzaak billijke en niet-discriminerende voorwaarden voor toegang tot de infrastructuur te garanderen en rekening te houden met de duidelijk internationale dimensie van de wijze waarop belangrijke onderdelen van de spoorwegnetten functioneren, en deze doelstelling bijgevolg, gezien de noodzaak van een gecoördineerde transnationale actie, beter op communautair niveau kan worden gerealiseerd, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel de nodige maatregelen treffen. Overeenkomstig het in genoemd artikel vermelde proportionaliteitsbeginsel gaan de eisen van deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te bereiken. (12) Richtlijn 91/440/EEG en Richtlijn 2001/14/EG dienen bijgevolg te worden gewijzigd, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Richtlijn 91/440/EEG wordt als volgt gewijzigd: Artikel 2 Artikel 17, lid 5 van Richtlijn 2001/14/EG luidt als volgt: 5. Kadercontracten hebben in principe een looptijd van vijf jaar en kunnen verlengd worden met periodes die gelijk zijn aan hun oorspronkelijke looptijd. De exploitant van de infrastructuur kan in bijzondere gevallen instemmen met een kortere of langere looptijd. Elke looptijd van meer dan vijf jaar moet door contracten, bijzondere investeringen of risico's worden gemotiveerd. Voor dienstverlening op gespecialiseerde infrastructuren in de zin van artikel 24, waarvoor omvangrijke en langdurige investeringen nodig zijn, kunnen de kadercontracten een looptijd hebben van tien jaar. Een langere looptijd dan tien jaar is alleen in uitzonderingsgevallen, en met name bij omvangrijke en langdurige investeringen, vooral in combinatie met contractuele verplichtingen, met inbegrip van een meerjarig plan voor het afschrijven van deze investeringen, mogelijk. Artikel 3 De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op […] (16) aan deze richtlijn te voldoen Zij delen de Commissie onverwijld de tekst van die bepalingen mede . Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen, tezamen met een tabel waarin is aangegeven hoe de artikelen van deze richtlijn met die bepalingen overeenkomen. Artikel 4 Deze richtlijn treedt in werking op de dag volgend op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 5 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0142 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 71 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0002/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A6-0133/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 28 september 2005. met het oog op de aanneming van Richtlijn 2005/…/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de certificering van treinbestuurders en treinpersoneel die belast zijn met de besturing van locomotieven en treinen op het spoorwegnet van de Gemeenschap HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 71, Gezien het voorstel van de Commissie , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Overeenkomstig Richtlijn 2004/49/EG (5) stellen de infrastructuurbeheerders en de spoorwegondernemingen hun veiligheidssystemen op zodanige wijze vast dat het spoorwegsysteem in staat is minstens de gemeenschappelijke veiligheidsdoelstellingen te verwezenlijken, dat het beantwoordt aan de nationale veiligheidsvoorschriften, alsmede aan de in de technische specificaties voor interoperabiliteit omschreven veiligheidsvereisten, en dat de relevante elementen van de gemeenschappelijke veiligheidsmethoden worden toegepast. Deze veiligheidsbeheersystemen voorzien onder meer in personeelsopleidingsprogramma's en mechanismen waarmee kan worden verzekerd dat de vaardigheden van het personeel op peil blijven en dat de taken dienovereenkomstig worden uitgevoerd. (2) In Richtlijn 2004/49/EG wordt bepaald dat een spoorwegonderneming in het bezit van een veiligheidscertificaat moet zijn om tot de spoorweginfrastructuur toegang te krijgen. (3) Overeenkomstig Richtlijn 91/440/EEG van de Raad van 29 juli 1991 betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (6) hebben spoorwegondernemingen die in het bezit van een certificaat zijn, sinds 15 maart 2003 recht op toegang tot het trans-Europese net voor goederenvervoer per spoor en, uiterlijk vanaf 2008, tot het gehele netwerk voor internationale diensten voor goederenvervoer per spoor. Bovendien wordt in het kader van het tweede spoorwegpakket overwogen dit toegangsrecht uit te breiden tot het gehele netwerk voor internationale diensten voor goederenvervoer per spoor, alsmede voor alle typen diensten op het vlak van het goederenvervoer per spoor. Deze geleidelijke uitbreiding van de toegangsrechten zal onvermijdelijk tot een aangroei van het grensoverschrijdend goederenvervoer per spoor leiden. Het gevolg hiervan is een toenemende vraag naar goed opgeleide en voor grensoverschrijdende diensten gecertificeerde treinbestuurders. (4) Een in 2002 door de Commissie verrichte studie heeft grote verschillen tussen de nationale wetgevingen aan het licht gebracht op het stuk van de voorwaarden voor de certificering van treinbestuurders. Om iets aan deze verschillen te kunnen doen en het huidige hoge veiligheidsniveau van het communautaire spoorwegsysteem te kunnen handhaven, moeten er communautaire regels voor de certificering van treinbestuurders worden vastgesteld. (5) Deze communautaire regels moeten tevens bijdragen aan de verwezenlijking van communautaire beleidsmaatregelen betreffende het vrij verkeer van werknemers, de vrijheid van vestiging en het vrij verlenen van diensten in de context van het gemeenschappelijk vervoersbeleid, onder vermijding van eventuele concurrentiedistorsies. (6) Om de vereiste uniformiteit en transparantie te kunnen verzekeren, is het wenselijk dat de Gemeenschap één enkel certificeringsmodel vaststelt , dat uit twee delen bestaat: het basisrijbewijs, ter staving van de inachtneming van bepaalde basiseisen en -vaardigheden voor het besturen van treinen, en een geharmoniseerde aanvullende verklaring, ter staving van de voor het verrichten van de dienst vereiste technische en specifieke kennis. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de afgifte van het basisrijbewijs, en de spoorwegondernemingen voor de afgifte van de geharmoniseerde aanvullende verklaring . Deze documenten worden door de lidstaten onderling erkend. (7) Deze richtlijn ligt in het verlengde van en is grotendeels gebaseerd op de "historische", op 27 januari 2004 door de sociale partners bereikte overeenkomsten nl. de overeenkomst tussen de Gemeenschap van Europese Spoorwegen (CER) en de Europese Federatie van Vervoerswerknemers (ETF) inzake het Europees rijbewijs voor bestuurders die in het interoperabele grensoverschrijdende verkeer worden ingezet, en de overeenkomst inzake bepaalde aspecten van de arbeidsvoorwaarden voor mobiele werknemers die interoperabele grensoverschrijdende diensten verrichten (7) . (8) De gemeenschappelijke bepalingen inzake certificering zijn gericht op het vergemakkelijken van de mobiliteit van de treinbestuurders tussen de lidstaten, maar ook tussen verschillende spoorwegondernemingen en, in het algemeen, van de erkenning van het rijbewijs en van de geharmoniseerde aanvullende verklaring door alle betrokkenen in de spoorwegsector , waarbij maatregelen dienen te worden getroffen ter verbetering van de opleiding en de werkgelegenheid van het betrokken personeel . Hiertoe is het noodzakelijk minimumeisen vast te stellen waaraan de aanvrager dient te voldoen om het basisrijbewijs en de geharmoniseerde aanvullende verklaring te verkrijgen. (9) In de context van de geleidelijke openstelling van de spoorweginfrastructuur en de toenemende concurrentie tussen spoorwegondernemingen, dient ervoor te worden gezorgd dat het opleidingskapitaal van de treinbestuurders niet verloren gaat, door te voorzien in wederzijdse erkenning van hun opleidingen en dus in de invoering van gemeenschappelijke normen, waardoor ze gemakkelijker weer werk kunnen vinden. (10) De eisen voor het bekomen van rijbewijzen en verklaringen moeten minstens betrekking hebben op de minimumleeftijd voor het besturen van een trein, de medische en psychologische geschiktheid van de aanvrager, diens beroepservaring en diens kennis van bepaalde met het besturen van een trein verband houdende zaken, alsmede van de infrastructuren op het hem toegewezen traject. (11) De in de bijlagen I tot en met VI van deze richtlijn omschreven taken en eisen kunnen worden herzien teneinde ze aan te passen aan de technische en wetenschappelijke vooruitgang. De technische voorschriften van deze bijlagen dienen volledig compatibel te zijn met de technische specificaties voor interoperabiliteit (TSIs) en dienen te worden herzien volgens de procedures waarin is voorzien in de Richtlijnen 96/48/EG (8) en 2001/16/EG (9) betreffende de interoperabiliteit, met volledige inachtneming van Verordening (EG) nr. 881/2004 (10) , met name de artikelen 3, 4, 6, 12 en 17 daarvan, wat de rol van de sociale partners betreft. (12) Deze richtlijn mag geen afbreuk doen aan de toepassing van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (11) , noch van Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (12) . (13) Alle op het rijbewijs, op de geharmoniseerde aanvullende verklaring en in de registers opgenomen informatie moet door de nationale veiligheidsinstanties worden benut om de beoordeling van de certificering van het personeel, als bepaald in de artikelen 10 en 11 van Richtlijn 2004/49/EG inzake spoorwegveiligheid, te vergemakkelijken en de bij dezelfde artikelen geregelde verlening van de veiligheidscertificaten sneller te doen verlopen. (14) Het is noodzakelijk maatregelen vast te stellen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn in overeenstemming met Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (13) . (15) De lidstaten moeten voorzien in passende controlemaatregelen en sancties voor inbreuken op de nationale bepalingen ter uitvoering van deze richtlijn. (16) Met het oog op een goed functioneren van het spoorwegverkeer is het noodzakelijk dat treinbestuurders die hun beroep reeds voor de inwerkingtreding van deze richtlijn uitoefenden, hun verworven rechten gedurende een overgangsperiode kunnen behouden. (17) De vervanging van de nationale regels inzake de certificering van treinbestuurders door de bepalingen van deze richtlijn dient geleidelijk aan te geschieden, teneinde de ondernemingen voor spoorwegvervoer en de infrastructuurbeheerders zo weinig mogelijk te belasten. Te dien einde worden deze bedrijven opgeroepen met name te bepalen op welke wijze rekening dient te worden gehouden met de opgedane ervaring bij de afgifte van rijbewijzen of verklaringen op grond van de bepalingen van deze richtlijn. (18) Aangezien een gemeenschappelijk regelgevingskader inzake de certificering van treinbestuurders en treinpersoneel op locomotieven en treinen voor reizigers- en goederenvervoer niet door de lidstaten tot stand kan worden gebracht mag de Gemeenschap overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5 van het Verdrag maatregelen nemen. Overeenkomstig het in dit artikel genoemde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te realiseren, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Voorwerp, toepassingsgebied en definities Artikel 1 Voorwerp Deze richtlijn stelt de voorwaarden en procedures vast voor de certificering van treinbestuurders en treinpersoneel belast met de besturing van locomotieven en treinen op het spoorwegnet van de Gemeenschap. In deze context bepaalt zij tevens welke taken toevallen aan de bevoegde instanties van de lidstaten, de treinbestuurders en de overige betrokkenen in de sector, met name spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en opleidingscentra. Dat er, op grond van deze richtlijn, met gecertificeerde treinbestuurders en treinpersoneel wordt gewerkt, ontslaat de spoorwegondernemingen en de infrastructuurbeheerders niet van de verplichting een intern systeem van toezicht en controle op de bekwaamheid en gedragingen van hun treinbestuurders en treinpersoneel in te voeren, zulks in het kader van artikel 9 en van bijlage III van Richtlijn 2004/49/EG . Het certificaat ontheft noch de spoorwegonderneming, noch de infrastructuurbeheerder van hun verantwoordelijkheid op het punt van de veiligheid en, in het bijzonder, van de opleiding van hun personeel. Artikel 2 Definities Binnen het bestek van deze richtlijn gelden de volgende definities: g) "Agentschap": het Europees Spoorwegbureau opgericht bij Verordening (EG) nr. 881/2004; Artikel 3 Toepassingsgebied Deze richtlijn beoogt de certificering van treinbestuurders en treinpersoneel, belast met de besturing van locomotieven en treinen op het spoorwegnet van de Gemeenschap, voor rekening van een spoorwegonderneming die een veiligheidscertificaat nodig heeft of van een infrastructuurbeheerder die een veiligheidsvergunning nodig heeft. Hoofdstuk II Certificering van treinbestuurders Artikel 4 Communautair certificeringsmodel 1. Iedere treinbestuurder dient de geschiktheid en kwalificaties te bezitten die vereist zijn voor het besturen van een trein en moet in het bezit zijn van de volgende documenten: a) een rijbewijs met daarop aangegeven de persoonsgegevens van de treinbestuurder , de instantie die het certificaat afgeeft en de geldigheidsduur. Dit rijbewijs is het persoonlijk eigendom van de treinbestuurder en wordt, op aanvraag, verleend aan een treinbestuurder die voldoet aan de minimumeisen ten aanzien van de medische en psychologische geschiktheid van de aanvrager, diens vooropleiding en algemene beroepsvaardigheden. Het rijbewijs beantwoordt aan het bepaalde in bijlage I; b) een geharmoniseerde verklaring waarin wordt verklaard dat de houder de aanvullende opleiding in het kader van het veiligheidsbeheersysteem van de spoorwegonderneming heeft gevolgd of waarin, in het geval van treinbestuurders in dienst van de infrastructuurbeheerder, de infrastructuren worden genoemd waarop de houder gemachtigd is een trein te besturen, alsmede het rollend materieel dat de houder gemachtigd is te besturen. De geharmoniseerde verklaring beantwoordt aan het bepaalde in bijlage I. 2. De geharmoniseerde aanvullende verklaring machtigt de houder tot het besturen van een trein in een of beide van de volgende categorieën: 3. Wat het in lid 1, onder a) genoemd rijbewijs betreft, blijft het algemene stelsel voor de erkenning van de beroepskwalificaties, in het leven geroepen bij Richtlijn 92/51/EEG van de Raad van 18 juni 1992 (14) , van toepassing op de erkenning van beroepskwalificaties van treinbestuurders die onderdaan van een lidstaat zijn en hun diploma in een derde land hebben behaald. Treinbestuurders wier beroepskwalificaties aldus worden erkend, worden overeenkomstig deze richtlijn gecertificeerd. Artikel 5 Instanties van afgifte 1. Het in artikel 4, lid 1, onder a), bedoelde rijbewijs wordt afgegeven door de in artikel 2, onder a) bedoelde bevoegde instantie. De bevoegde instantie kan deze taak alleen delegeren indien aan de voorwaarden van artikel 17 wordt voldaan. 2. De in artikel 4, lid 1, onder b), bedoelde geharmoniseerde verklaring wordt afgegeven door de spoorwegonderneming die de treinbestuurder in dienst heeft of, in voorkomend geval, door de infrastructuurbeheerder. Artikel 6 Wederzijdse erkenning 1. Wanneer de treinbestuurder in het bezit is van het rijbewijs en de geharmoniseerde aanvullende verklaring als afgegeven overeenkomstig deze richtlijn, mag hij een trein besturen, mits de spoorwegonderneming of de infrastructuurbeheerder die voor het vervoer in kwestie verantwoordelijk is, in het bezit is van een veiligheidscertificaat, respectievelijk een veiligheidsvergunning, zij het alleen op het netwerk waarvoor de geharmoniseerde aanvullende verklaring en het veiligheidscertificaat of de veiligheidsvergunning geldig zijn. 2. De door een lidstaat overeenkomstig deze richtlijn afgegeven rijbewijzen worden door alle andere lidstaten erkend. Hoofdstuk III Voorwaarden en procedure voor het verkrijgen van het rijbewijs en de geharmoniseerde aanvullende verklaring Artikel 7 Minimumeisen Ter verkrijging van het rijbewijs moet de aanvrager voldoen aan de in de artikelen 8, 9 en 11, leden 1 en 2, genoemde minimumeisen. Ter verkrijging van de geharmoniseerde aanvullende verklaring moet de aanvrager in het bezit zijn van een rijbewijs en voldoen aan de minimumeisen van de artikelen 10 en 11, leden 1, 3 en 4. Onverminderd het bepaalde in artikel 6 kan een lidstaat hogere eisen stellen voor de afgifte van rijbewijzen op zijn eigen grondgebied. Artikel 8 Minimumleeftijd De aanvrager moet minstens twintig jaar zijn. Niettemin kunnen de lidstaten een rijbewijs afgeven aan een aanvrager die minstens achttien jaar is, maar de geldigheid van een dergelijk rijbewijs blijft beperkt tot het grondgebied van de lidstaat van afgifte. Artikel 9 Opleiding en basisvaardigheden 1. De aanvrager moet een basisopleiding hebben genoten die gelijkwaardig is aan niveau 3 als bedoeld in Besluit 85/368/EEG van de Raad van 16 juli 1985 inzake de vergelijkbaarheid van de getuigschriften van vakbekwaamheid tussen lidstaten van de Europese Gemeenschap (15) en voldoen aan de eisen van bijlage III. 2. De aanvrager moet ter staving van zijn lichamelijke en geestelijke geschiktheid een medisch onderzoek ondergaan bij een door de bevoegde instantie erkende arts. Dit onderzoek heeft ten minste betrekking op de in bijlage III, punt 2.1 en 4 genoemde criteria. 3. De aanvrager moet ter staving van zijn psychologische geschiktheid een onderzoek ondergaan bij of onder toezicht van een door de bevoegde instantie erkende psycholoog of arts . Dit onderzoek heeft ten minste betrekking op de in bijlage III, punt 2.2 genoemde criteria. 4. Het criterium betreffende de basistaalkennis bedoeld in punt 5 van bijlage III moet worden vervuld en telkens wanneer een treinbestuurder een traject moet rijden dat hem over nieuwe infrastructuren voert waar nieuwe eisen aan zijn taalvaardigheid worden gesteld, wordt geverifieerd of nog steeds aan dit criterium wordt voldaan. Artikel 10 Beroepservaring Onverminderd artikel 6 kan een lidstaat op zijn grondgebied van de aanvrager verlangen dat hij aantoont over een beroepservaring van minstens twee jaar in categorie A als bedoeld in artikel 4, lid 2, onder a), te beschikken, alvorens toegang tot de categorie B te krijgen. Onverminderd artikel 6 is een beroepservaring van ten minste drie jaar in categorie B (zoals bedoeld in artikel 4, lid 2, punt b) vereist om tot grensoverschrijdend verkeer te mogen overgaan. Artikel 11 Beroepskwalificaties 1. De aanvrager moet een volledig opleidingsprogramma hebben gevolgd als omschreven in bijlage IV, punt 1, waarvan een deel gericht is op het rijbewijs en een deel op de geharmoniseerde aanvullende verklaring. Bij de opleidingsmethode worden de criteria van bijlage IV, punten 2 en 3, in acht genomen. 2. De aanvrager moet met goed gevolg een examen hebben afgelegd over zijn algemene beroepskennis; dit examen dient ten minste betrekking te hebben op de in bijlage V aangegeven algemene materie. 3. De aanvrager moet tevens met goed gevolg een examen hebben afgelegd over zijn beroepskennis van het rollend materieel waarvoor de geharmoniseerde aanvullende verklaring wordt gevraagd; dit examen dient ten minste betrekking te hebben op de in bijlage VI aangegeven algemene materie. 4. De aanvrager moet tevens met goed gevolg een examen hebben afgelegd over zijn beroepskennis van de infrastructuren waarvoor de geharmoniseerde aanvullende verklaring wordt gevraagd. Dit examen dient ten minste betrekking te hebben op de in bijlage VII aangegeven algemene materie. In voorkomend geval heeft dit examen ook betrekking op de taalkennis van de aanvrager, zulks overeenkomstig artikel 9, lid 4. Artikel 12 Aanvraag van het rijbewijs 1. De bevoegde instantie publiceert de voor het verkrijgen van een rijbewijs te volgen procedure, met inbegrip van de hiertoe vereiste formulieren. 2. Iedere aanvraag van een rijbewijs moet door de werkgever van de kandidaat-treinbestuurder of door laatstgenoemde bij de bevoegde instantie worden ingediend. 3. De bij de bevoegde instantie ingediende aanvragen kunnen betrekking hebben op: Artikel 13 Afgifte van het rijbewijs De bevoegde instantie geeft het rijbewijs uiterlijk drie weken na ontvangst van alle noodzakelijke documenten af. Het rijbewijs wordt opgesteld in de officiële taal of talen van de lidstaat van afgifte. Het rijbewijs moet om de vijf jaar worden vernieuwd. Het rijbewijs is het persoonlijk eigendom van de treinbestuurder en wordt in één enkel exemplaar afgegeven. Iedere namaak van het rijbewijs verboden, behalve door de bevoegde instantie in het geval van een duplicaataanvraag. Artikel 14 Minimumeisen voor controle 1. Ten einde zijn rijbewijs en zijn geharmoniseerde verklaring te kunnen behouden, moet de houder zich op gezette tijden onderwerpen aan examens en/of keuringen waarbij wordt nagegaan of de houder nog steeds aan de in de artikelen 9 en 11 genoemde eisen voldoet. Hierbij worden de volgende minimumfrequenties aangehouden: Bij elk van deze periodieke controles verklaart de spoorwegonderneming, met een aantekening op de geharmoniseerde verklaring en in het in artikel 20 bedoelde register, dat de treinbestuurder aan genoemde eisen voldoet. 2. Ten einde de geharmoniseerde aanvullende verklaring in stand te houden dient de spoorwegonderneming, respectievelijk de infrastructuurbeheerder in het kader van zijn systeem voor veiligheidsbeheer overeenkomstig artikel 9 van Richtlijn 2004/49/EG maatregelen (b.v. rijden onder toezicht) te treffen en de geldigheidsduur vast te stellen voor kennis en vaardigheden omtrent rollend materieel, trajecten en - zo nodig -taal zodat de treinbestuurder deze trajecten en/of voertuigen waarvoor zijn geharmoniseerd aanvullende verklaring geldt, buiten deze termijnen niet gebruikt. Artikel 15 Beëindiging van het dienstverband Wanneer een treinbestuurder niet langer bij een spoorwegonderneming of een infrastructuurbeheerder in dienst is, stellen deze de bevoegde instantie hiervan onmiddellijk in kennis. Het rijbewijs blijft geldig, zulks onverminderd artikel 14. De geharmoniseerde aanvullende verklaring verliest zijn geldigheid wanneer het dienstverband wordt beëindigd. De betrokken spoorwegonderneming dient dit evenwel op te tekenen in haar register, conform artikel 20, lid 2. Treinbestuurders dienen in het bezit te zijn van een gewaarmerkt afschrift van de geharmoniseerde aanvullende verklaring waarvan zij houder zijn. Zij kunnen op grond van deze verklaring hun nieuwe spoorwegonderneming of infrastructuurbeheerder vragen hun opleiding met het oog op de afgifte van een nieuwe geharmoniseerde aanvullende verklaring aan te passen. Artikel 16 Wijziging en intrekking 1. De werkgever of, in voorkomend geval, de treinbestuurder zelf stelt de bevoegde instantie onverwijld in kennis van iedere wijziging in zijn gezondheidstoestand die aanleiding kan geven tot twijfel omtrent de bekwaamheid van de treinbestuurder en de wenselijkheid om zijn rijbewijs of geharmoniseerde verklaring te handhaven. 2. Indien de bevoegde instantie constateert of ervan op de hoogte wordt gebracht dat een treinbestuurder niet langer aan een of meer gestelde eisen voldoet, trekt zij het rijbewijs onmiddellijk in en deelt zij onmiddellijk haar met redenen omklede besluit mede aan de betrokkene, alsook aan diens werkgever, zulks onverminderd het in artikel 19 bedoelde recht van beroep. De schorsing is voorlopig of definitief, naar gelang van de grootte van het risico voor de spoorwegveiligheid. De bevoegde instantie werkt het in artikel 20 bedoelde register bij. Zodra hij op de hoogte is gebracht van het besluit, trekt de werkgever de geharmoniseerde verklaring tijdelijk of definitief in, op grond van de motivering van de bevoegde instantie. De werkgever werkt het in artikel 20 bedoelde register bij. Indien een werkgever vaststelt dat een treinbestuurder niet meer aan een of meer gestelde eisen voldoet, trekt hij de geharmoniseerde verklaring onmiddellijk in en deelt hij de bevoegde instantie onverwijld zijn met redenen omklede besluit mee. De werkgever werkt het in artikel 20 bedoelde register bij. 3. De lidstaten zien erop toe dat, in geval van intrekking van een rijbewijs of een geharmoniseerde verklaring, een onafhankelijke procedure wordt ingesteld ter toetsing en eventueel hernieuwde toelating. Het betrokken personeelslid kan zich op deze procedure beroepen. 4. De lidstaten treffen alle nodige maatregelen om te voorkomen dat certificaten worden vervalst en onbevoegden toegang krijgen tot het in artikel 20 bedoelde register. De werkgever is verplicht erop toe te zien dat het rijbewijs en de aanvullende verklaring van de voor hem werkende treinbestuurders te allen tijde geldig zijn. Hoofdstuk IV Taken en besluiten van de bevoegde instantie Artikel 17 Taken van de bevoegde instantie 1. De bevoegde instantie vervult haar taken op transparante en niet-discriminerende wijze. Zij reageert snel op verzoeken om informatie en doet zo nodig zelf onverwijld een verzoek om aanvullende informatie hangende de aanvraag van het rijbewijs. 2. De taken van de bevoegde instantie omvatten: 3. De bevoegde instantie kan de in lid 5 bedoelde taken aan derden delegeren of uitbesteden voor zover deze taken door deze derden zonder belangenconflict kunnen worden verricht. De taken worden op transparante en niet-discriminerende wijze gedelegeerd. 4. Wanneer de bevoegde instantie taken aan een spoorwegonderneming delegeert of uitbesteedt, dient aan ten minste één van de volgende twee voorwaarden te worden voldaan: 5. De onder a) tot en met e) genoemde taken kunnen worden uitbesteed, met inachtneming van de hieraan verbonden voorwaarden: 6. Wanneer de bevoegde instantie taken aan derden delegeert of uitbesteedt, zijn deze derden of de onderaannemers gehouden, bij de uitvoering van deze taken, de verplichtingen van deze richtlijn die op de bevoegde instanties van toepassing zijn, in acht te nemen. 7. Wanneer de bevoegde instantie taken delegeert of uitbesteedt, voert zij een systeem van toezicht op de uitvoering van deze taken in, waarmee zij kan verzekeren dat de voorwaarden van de leden 3 en 4 in acht worden genomen. 8. De verificatie van de beroepsbekwaamheid inzake het rollend materieel en de infrastructuren wordt uitgevoerd door de spoorwegonderneming. Artikel 18 Machtiging en erkenning Taken kunnen in het kader van artikel 17 enkel worden gedelegeerd aan een persoon of instantie die vooraf door de bevoegde instantie, dan wel door een door de lidstaat aangewezen erkenningsinstantie is erkend. Het erkenningsproces berust op de criteria van bekwaamheid, onafhankelijkheid, onpartijdigheid en het ontbreken van belangenconflicten , alsmede op de beoordeling van een door de kandidaat ingediend dossier waarin diens bekwaamheid op het gebied in kwestie terdege wordt gestaafd. De bevoegde instantie zorgt ervoor dat een register van in het kader van deze richtlijn erkende personen en instanties wordt bijgehouden en gepubliceerd . Onverminderd het bepaalde in alinea 1, kan een lidstaat vaststellen dat een uit hoofde van deze richtlijn erkende persoon of entiteit dient te worden erkend door de bevoegde instantie of een door de lidstaat aangewezen orgaan. De erkenning zal steunen op criteria van onafhankelijkeheid, bekwaamheid en onpartijdigheid. Indien het gaat om een bijzondere, weinig voorkomende bekwaamheid, kan evenwel een uitzondering worden gemaakt op deze regel, op grond van een gunstig advies van de Commissie, uitgebracht volgens de procedure van artikel 31. Artikel 19 Besluiten van de bevoegde instantie 1. De bevoegde instantie omkleedt haar besluiten met redenen. 2. De bevoegde instantie voert een administratieve beroepsprocedure in op grond waarvan de werkgever en de treinbestuurder om een herziening kunnen vragen van een besluit nopens een aanvraag als bedoeld in artikel 12 of een intrekking als bedoeld in artikel 16, lid 2. 3. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om een jurisdictionele herziening te waarborgen op de door de bevoegde instantie genomen besluiten. Artikel 20 Uitwisseling van gegevens en registers 1. De bevoegde instanties zijn gehouden: 2. De spoorwegondernemingen zijn gehouden: 3. De bevoegde instanties werken met het Agentschap samen om de interoperabiliteit van de registers te verzekeren. Met het oog hierop keurt de Commissie in overeenstemming met de procedure van artikel 31, lid 2 , en op basis van een door het Agentschap uitgewerkt project, de basisparameters goed van de aan te leggen registers, zoals de te registreren gegevens, het formaat van deze gegevens, alsook het protocol voor gegevensuitwisseling. 4. De bevoegde instanties zien erop toe dat de door hen krachtens lid 1 aangelegde registers en de wijze waarop deze registers worden gebruikt in overeenstemming zijn met Richtlijn 95/46/EG. 5. Het Agentschap ziet erop toe dat het krachtens lid 2, onder a) en b), ingevoerde systeem in overeenstemming is met Verordening (EG) nr. 45/2001. 6. De treinbestuurder moet te allen tijde toegang hebben tot zijn gegevens die in de registers van de bevoegde instanties en van de spoorwegondernemingen zijn opgeslagen en moet op verzoek een afschrift ontvangen. Hoofdstuk V Opleiding van treinbestuurders Artikel 21 Opleiding 1. De procedure die moet worden gevolgd om het in artikel 12, lid 1, bedoelde rijbewijs te verkrijgen, omvat het opleidingsprogramma dat vereist is om te voldoen aan de artikel 11 genoemde voorwaarden ten aanzien van de beroepskwalificaties. De doelstellingen van deze opleiding worden genoemd in bijlage V. Deze kunnen als volgt worden bereikt: a) enerzijds via de desbetreffende technische specificaties voor interoperabiliteit; b) anderzijds via de criteria die zijn voorgesteld door het Agentschap in het kader van artikel 17 van Verordening (EG) nr. 881/2004 en door de Commissie zijn goedgekeurd volgens de in artikel 31, lid 2, bedoelde procedure. 2. Voor iedere spoorwegonderneming is er een specifieke procedure ter verkrijging van de geharmoniseerde verklaring. De doelstellingen van het opleidingsprogramma worden genoemd in artikel 11 en, in het bijzonder, in de bijlagen VI en VII. 3. Overeenkomstig artikel 13 van Richtlijn 2004/49/EG zien de lidstaten erop toe dat de treinbestuurders op billijke en niet-discriminerende wijze toegang krijgen tot de opleiding die nodig is om te kunnen voldoen aan de voorwaarden voor het verkrijgen van het rijbewijs en de geharmoniseerde aanvullende verklaring. Artikel 22 Financiering van de opleiding Spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders zijn contractueel verantwoordelijk voor de beroepsopleiding, zowel de basisopleiding als de bijscholing. Wanneer een treinbestuurder een spoorwegonderneming of een infrastructuurbeheerder die geheel of gedeeltelijk voor zijn opleiding gezorgd heeft, na een dienstverband van minder dan vijf jaar vrijwillig verlaat, dient hij de residuele kosten van deze opleiding aan de onderneming of infrastructuurbeheerder terug te betalen. De gedetailleerde uitvoeringsbepalingen terzake worden vastgesteld op basis van een aanbeveling van het Agentschap, ter uitvoering van artikel 17 van Verordening (EG) nr. 881/2004. Artikel 23 Examens Bij de procedure ter verkrijging van het in artikel 12, lid 1, genoemde rijbewijs, alsmede ter verkrijging van de geharmoniseerde aanvullende verklaring, worden examens vastgesteld en examinatoren aangewezen ter verificatie van de vereiste beroepskwalificaties. Deze examens vinden plaats onder toezicht van commissies van examinatoren die bevoegd, onafhankelijk, onpartijdig en vrij van belangenconflicten zijn. De examinatoren die de bekwaamheden verifiëren die voor de verkrijging van een rijbewijs nodig zijn, worden erkend overeenkomstig artikel 18 . De selectie van de examinatoren en de organisatie van de examens geschieden in overeenstemming met communautaire criteria die door het Agentschap worden voorgesteld en door de Commissie volgens de procedure van artikel 31, lid 2 , worden goedgekeurd. Ontbreken dergelijke communautaire criteria, dan stellen de bevoegde instanties nationale criteria vast. Hoofdstuk VI Evaluatie Artikel 24 Kwaliteitsnormen De bevoegde instanties zien erop toe dat er, in het kader van een kwaliteitsnormensysteem, voortdurend controle is op alle taken in verband met de opleiding, de beoordeling van de bekwaamheid en de bijwerking van rijbewijzen en aanvullende verklaringen, om te waarborgen dat de in deze richtlijn aangegeven doelstellingen op het stuk van basiseisen en vereiste beroepskwalificaties worden verwezenlijkt. Artikel 25 Onafhankelijke evaluatie 1. Een onafhankelijke evaluatie van de procedures voor de verwerving en beoordeling van kennis, van begrip, geschiktheid en bekwaamheid, alsook van het systeem voor de afgifte van rijbewijzen en geharmoniseerde aanvullende verklaringen, vindt in iedere lidstaat plaats met tussenpozen van hoogstens vijf jaar. Deze evaluatie wordt verricht door hiertoe gekwalificeerde personen die zelf bij de activiteiten in kwestie betrokken zijn. 2. De resultaten van deze onafhankelijke evaluaties gaan vergezeld van bewijsstukken en worden onder de aandacht van de bevoegde instanties in kwestie gebracht. In voorkomend geval nemen de lidstaten de nodige maatregelen ter correctie van de gebreken die bij de onafhankelijke evaluatie aan het licht zijn gekomen. Hoofdstuk VII Certificering van treinpersoneel Artikel 26 Bepalingen die op treinpersoneel van toepassing zijn Alle treinpersoneel dient in het bezit te zijn van een door een bevoegde instantie afgegeven certificaat, zulks overeenkomstig het bepaalde in dit artikel. Het Europese spoorwegagentschap onderzoekt vóór 1 januari 2009 de profielen en taken van het overige treinpersoneel met inachtneming van de gevolgen daarvan voor de verkeersveiligheid. Aan de hand van dit onderzoek doet het Agentschap, in het kader van artikel 17 van Verordening (EG) nr. 881/2004, aanbevelingen voor de certificering van treinpersoneel met inachtneming van de onderhavige richtlijn en uniforme Europese kwalificatienormen. Op basis van deze aanbevelingen stelt de Commissie een certificeringsregeling op voor treinpersoneel, overeenkomstig de procedure waarnaar wordt verwezen in artikel 31, lid 2. Na goedkeuring wordt deze certificeringsregeling als integraal onderdeel opgenomen in deze richtlijn en in een bijlage daarbij uiteengezet. Zolang deze regeling niet is goedgekeurd worden de uit hoofde van de Richtlijnen 96/48/EG en 2001/16/EG goedgekeurde TSI's toegepast op het treinpersoneel. Indien dergelijke communautaire regels ontbreken, stellen de bevoegde instanties de in acht te nemen minimumeisen vast en publiceren zij deze. Hoofdstuk VIII Controles en sancties Artikel 27 Controle door de staat 1. De bevoegde instantie kan te allen tijde in treinen die zich op het onder haar bevoegdheidssfeer vallende grondgebied bevinden, controleren of het met de besturing belaste personeel in het bezit is van de overeenkomstig deze richtlijn afgegeven documenten. 2. Niettegenstaande de in lid 1 genoemde controle kan van treinbestuurders worden verlangd dat zij hun bekwaamheid aantonen in het geval van een tijdens het werk begane fout. Hierbij kan met name worden nagegaan of voldaan wordt aan de in artikel 11, leden 3 en 4, neergelegde eisen. 3. De bevoegde instantie kan overgaan tot een administratief onderzoek naar de naleving van deze richtlijn door treinbestuurders, spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders, examinatoren en opleidingscentra die hun werkzaamheden op onder haar bevoegdheidssfeer vallende grondgebied verrichten. 4. Indien een bevoegde instantie de mening is toegedaan dat een door een bevoegde instantie van een andere lidstaat afgegeven rijbewijs niet aan de desbetreffende criteria beantwoordt, kan zij zich tot de bevoegde instantie van de andere lidstaat wenden met een verzoek om een aanvullende controle of tot intrekking van het rijbewijs. De instantie die het rijbewijs in kwestie heeft afgegeven verbindt zich ertoe het verzoek binnen drie weken in behandeling te nemen en haar beslissing aan de andere bevoegde instantie mede te delen. 5. Indien een bevoegde instantie de mening is toegedaan dat een aanvullende verklaring niet aan de desbetreffende criteria beantwoordt, kan zij zich tot de spoorwegonderneming wenden met een verzoek om een aanvullende controle of tot intrekking van de aanvullende verklaring. 6. Indien een lidstaat de mening is toegedaan dat een door een bevoegde instantie van een andere lidstaat genomen besluit in het kader van lid 4 niet aan de desbetreffende criteria beantwoordt, wordt de zaak aanhangig gemaakt bij de Commissie, die dan binnen drie maanden een besluit dienaangaande neemt. Indien nodig worden er ten aanzien van de lidstaat in kwestie corrigerende maatregelen genomen. In geval van onenigheid of geschil wordt de zaak voorgelegd aan het in artikel 31, lid 1 , genoemde comité en neemt de Commissie de nodige maatregelen volgens de in artikel 31, lid 2 , bedoelde procedure. Artikel 28 Sancties De lidstaten bepalen welke sancties van toepassing zijn bij schendingen van nationale bepalingen die ter uitvoering van deze richtlijn zijn vastgesteld, en nemen alle nodige maatregelen om de tenuitvoerlegging hiervan te verzekeren. De aldus bepaalde sancties dienen doeltreffend, evenredig en afschrikkend te zijn. De lidstaten delen deze bepalingen ten laatste op de in artikel 34 genoemde datum aan de Commissie mede, en stellen deze zo spoedig mogelijk in kennis van enigerlei wijziging in deze bepalingen. Hoofdstuk IX Slotbepalingen Artikel 29 Vrijstellingen Van de maatregelen die de lidstaten ter uitvoering van deze richtlijn vaststellen kunnen worden vrijgesteld: Artikel 30 Wijziging van de bijlagen De bijlagen worden aangepast aan de vooruitgang van wetenschap en techniek volgens de procedure van artikel 31, lid 2 , met volledige inachtneming van de procedures en bevoegdheden waarin is voorzien in Verordening (EG) nr. 881/2004, met name de artikelen 3, 4, 6, 12 en 17 daarvan . De sociale partners worden in het kader van het bij Besluit 98/500/EG (16) ingestelde "Comité voor de sectoriële dialoog" bij de aanpassing van de bijlagen betrokken. Artikel 31 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 21 van Richtlijn 96/48/EG ingestelde comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, zulks met inachtneming van artikel 8 van dit besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde periode wordt op drie maanden gesteld. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 32 Verslag Het Agentschap evalueert de gang van zaken bij de certificering van treinbestuurders in overeenstemming met deze richtlijn en andere ontwikkelingen in de lidstaten op het gebied van het beheer van de bekwaamheden van treinbestuurders . Het legt de Commissie uiterlijk op 1 januari 2009 een verslag voor met daarin eventueel aanbevelingen voor de verbetering van het systeem met betrekking tot de procedures voor de afgifte van rijbewijzen en geharmoniseerde aanvullende verklaringen, de erkenning van opleidingscentra en examinatoren, het door de bevoegde instanties ingevoerde kwaliteitssysteem, de wederzijdse erkenning van certificaten en de mobiliteit op de arbeidsmarkt. De Commissie neemt op basis van deze aanbevelingen passende maatregelen; in voorkomend geval stelt zij wijzigingen op deze richtlijn voor. Artikel 33 Samenwerking De lidstaten assisteren elkaar bij de uitvoering van deze richtlijn. Artikel 34 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 2006 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie hiervan onmiddellijk in kennis . Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de voornaamste bepalingen van nationaal recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen , alsmede een tabel die aantoont hoe de bepalingen van deze richtlijn corresponderen met de aangenomen bepalingen van nationaal recht . Artikel 35 Geleidelijke tenuitvoerlegging 1. Deze richtlijn wordt geleidelijk ten uitvoer gelegd in de volgende etappes: 2. Op verzoek van een lidstaat vraagt de Commissie het Agentschap om in overleg met de verzoekende lidstaat een kosten/baten-analyse uit te voeren van de toepassing van deze richtlijn op treinbestuurders en -personeel die/dat uitsluitend op het grondgebied van die lidstaat werkzaam zijn/is. Deze kosten/baten-analyse beslaat een periode van 10 jaar en wordt aan het einde van de in lid 1, letter a) vermelde etappe voorgelegd aan de Commissie. Wanneer deze kosten/baten-analyse uitwijst dat de baten van de toepassing van de richtlijn op voornoemd personeel niet opwegen tegen de kosten, neemt de Commissie binnen 6 maanden na overlegging van de analyse een besluit, overeenkomstig de procedure van artikel 31, lid 2. In dat besluit kan het desbetreffende treinpersoneel vrijgesteld worden van de toepassing van lid 1, punten c) en d) gedurende maximaal 10 jaar. 3. Er wordt een overgangsperiode vastgesteld die begint op de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn en eindigt twee jaar na het in artikel 20 bedoelde besluit ten aanzien van de basisparameters voor de registers. Gedurende de overgangsperiode kunnen de lidstaten treinbestuurders certificeren overeenkomstig de bepalingen die van toepassing waren vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn in het geval van die treinbestuurders die vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn hun beroep uitoefenden of een begin hadden gemaakt met een goedgekeurd onderwijs- en opleidingsprogramma of een goedgekeurde opleidingscursus. 4. Onverminderd het bepaalde in lid 2, vervangen de lidstaten alle vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn en gedurende de overgangsperiode afgegeven certificaten vóór 2015 door rijbewijzen en geharmoniseerde aanvullende verklaringen overeenkomstig deze richtlijn. 5. Iedere treinbestuurder die naar behoren gecertificeerd is overeenkomstig de bepalingen die van toepassing waren vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn kan zijn beroepsactiviteit in het geval van grensoverschrijdende diensten tot 2010 blijven uitoefenen, en in de overige gevallen tot 2015. Met betrekking tot de corresponderende certificaten bestaat geen enkel recht op wederzijdse erkenning uit hoofde van deze richtlijn, zulks onverminderd het bij Richtlijn 92/51/EEG ingevoerde algemene systeem van wederzijdse erkenning, dat tot het einde van de overgangsperiode van toepassing blijft. 6. Het Agentschap kan op elk ogenblik de mogelijkheid van het gebruik van een chipkaart in plaats van het rijbewijs en de geharmoniseerde aanvullende verklaring waarvan sprake is in artikel 4 bekijken . Een dergelijke chipkaart zou het voordeel hebben dat beide certificaten worden gecombineerd en dat zij ook in het kader van andere toepassingen kan worden gebruikt, namelijk voor veiligheidsdoeleinden of bij de treinbestuurdersadministratie. In voorkomend geval keurt de Commissie, volgens de procedure bedoeld in artikel 31, lid 2 , en op basis van een door het Agentschap uitgewerkt project, de technische en functionele specificaties van een dergelijke chipkaart goed. Artikel 36 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de dag volgend op haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 37 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I COMMUNAUTAIR MODEL VOOR HET RIJBEWIJS EN DE AANVULLENDE VERKLARING 1. KENMERKEN VAN HET RIJBEWIJS De materiële kenmerken van het rijbewijs voor treinbestuurders moeten voldoen aan de ISO-normen 7810 en 7816-1. De methodes voor toetsing van de kenmerken van de rijbewijzen aan de internationale normen moeten voldoen aan ISO-norm 10373. 2. OPSCHRIFTEN VAN HET RIJBEWIJS De voorzijde van het rijbewijs bevat: 3. GEHARMONISEERDE AANVULLENDE VERKLARING De geharmoniseerde aanvullende verklaring bevat: 4. IN DE NATIONALE REGISTERS OPGENOMEN GEGEVENS 14. Gegevens met betrekking tot de controle op de eisen van artikel 8; 15. Gegevens met betrekking tot de controle op de eisen van artikel 9; 16. Gegevens met betrekking tot de controle op de eisen van artikel 10; 17. Gegevens met betrekking tot de controle op de eisen van artikel 11, leden 1 en 2; 18. Gegevens met betrekking tot de periodieke controles van artikel 14. 19. Gegevens met betrekking tot de spoorwegonderneming (geautoriseerd rollend materieel - artikel 11, lid 3 - geautoriseerde diensten, opleiding in verband met het systeem voor veiligheidsbeheer); 20. Gegevens met betrekking tot de in artikel 11, lid 4 vereiste controles: geautoriseerde infrastructuren (verwijzingen naar het infrastructuurregister als bedoeld in artikel 24 van de Richtlijnen 96/48/EG en 2001/16/EG); 21. Gegevens met betrekking tot de periodieke controles van artikel 14. BIJLAGE II Taken van de treinbestuurder 1. Vóór het vertrek de voorgeschreven controles uitvoeren, met name wat betreft laadcapaciteit en trekkracht van het voertuig. 2. Deelnemen aan de controle op de goede werking van de reminrichtingen. 3. Op bekwame en veilige wijze de locomotieven besturen met inachtneming van de seinen en de maximumsnelheden en rekening houdende met de dienstregeling. 4. De automatische beveiligingsinrichting en de besturingsorganen bedienen en controleren en de boordinstrumenten observeren en bedienen. 5. Zo snel mogelijk technische storingen en bedrijfsstoringen detecteren en lokaliseren, evenals ongebruikelijke gebeurtenissen tijdens de reis, en zo nodig de wagons controleren op slijtage en defecten, de goede staat van de treinen waarborgen en een beroep doen op externe hulp. 6. Kleine storingen verhelpen en maatregelen nemen om het verhelpen van ingewikkeldere storingen van de voertuigen voor te bereiden. 7. De trein tot stilstand brengen en veilig parkeren. 8. Mondeling, schriftelijk of langs elektronische weg verslag uitbrengen over de taakuitvoering, met name ingeval van ongebruikelijke gebeurtenissen, aan de hand van nauwkeurige rapporten. BIJLAGE III BASISEISEN 1. KWALIFICATIES 2. MINIMUMOMVANG VAN DE KEURING VÓÓR DE AANSTELLING 2.1. Medische keuring – ECG in rust; 2.2. Psychologisch onderzoek Het doel van het psychologisch onderzoek is de spoorwegonderneming te helpen bij de aanwerving en het beheer van personeel dat over de cognitieve en psychomotorische eigenschappen, alsmede over een gedrag en een persoonlijkheid moet beschikken om zijn taken zonder risico te kunnen uitvoeren. Bij de bepaling van de omvang van het psychologisch onderzoek dient de psycholoog tenminste aandacht te besteden aan de volgende criteria die van belang zijn voor elke veiligheidstaak: Indien de psycholoog besluit een van de bovenstaande criteria buiten beschouwing te laten, dient hij dit besluit te motiveren en te documenteren. 3. PERIODIEKE KEURING NA DE AANSTELLING De in artikel 14, lid 1, bedoelde frequentie van de keuringen moet door de bedrijfsarts worden verhoogd als dit op grond van de gezondheidstoestand van de betrokkene noodzakelijk is. 3.1. Minimumomvang van de periodieke keuring na de aanstelling Indien de betrokkene aan de criteria van de keuring vóór de aanstelling voldoet, dienen de periodieke keuringen tenminste de volgende onderzoeken te omvatten: Bij treinbestuurders van veertig jaar en ouder is een ECG in rust eveneens noodzakelijk. 3.2. Controle van de lichamelijke geschiktheid De lichamelijke geschiktheid wordt regelmatig en na elk arbeidsongeval en bij werkonderbrekingen na een ongeval met personen gecontroleerd. De bedrijfsarts of de medische dienst van de onderneming kan besluiten een aanvullend medisch onderzoek te verrichten, in het bijzonder na een ziekteverlof van dertig dagen of meer. De werkgever kan de erkende bedrijfsarts vragen de lichamelijke geschiktheid van de treinbestuurder te controleren, wanneer hij deze om veiligheidsredenen heeft geschorst. De treinbestuurder mag tijdens de dienst op geen enkel moment onder invloed verkeren van ongeacht welke stof die zijn concentratievermogen, waakzaamheid of gedrag zou kunnen beïnvloeden. 4. MEDISCHE EISEN 4.1. Algemene eisen Het personeel mag niet lijden aan een medische aandoening of een medische behandeling ondergaan die zou kunnen leiden tot: 4.2. Gezichtsvermogen Het gezichtsvermogen dient aan de volgende eisen te voldoen: 4.3. Gehoorvermogen Aan de hand van een audiogram dient te blijken dat het gehoorvermogen voldoende is, dat wil zeggen: Er gelden de volgende richtwaarden: 4.4. Zwangerschap Bij een lage tolerantie of een pathologische aandoening dient zwangerschap te worden beschouwd als een tijdelijke grond voor schorsing van treinbestuurders. De bedrijfsarts (zoals hieronder gedefinieerd) dient zich ervan te vergewissen dat de wettelijke voorschriften ter bescherming van zwangere werknemers in acht worden genomen. 4.5. Bijzondere gezondheidseisen voor treinbestuurders 4.5.1. Gezichtsvermogen 4.5.2. Gehoor- en spraakvermogen 5. Taalexamen Personeel dat belast is met de controle van het spoorwegverkeer dient in staat te zijn de in de TSI "Exploitatie" opgenomen berichten en communicatiemethodiek toe te passen. De treinbestuurders en andere personeelsleden van de spoorwegondernemingen die contact met de infrastructuurbeheerder moeten onderhouden over kritische veiligheidskwesties dienen te beschikken over kennis van de taal die door de betrokkenen infrastructuurbeheerder wordt voorgeschreven. Deze taalkennis moet hen in staat stellen actief en doeltreffend te communiceren onder normale omstandigheden, in moeilijke situaties en in noodsituaties. BIJLAGE IV BEROEPSKWALIFICATIES Algemeen programma en opleidingsmethode 1. INLEIDING De inhoud en opzet van de opleiding dient het volgende te omvatten: De noodzakelijk vaardigheden vallen uiteen in drie categorieën: 2. OPLEIDINGSMETHODE De theoretische opleiding (klassikaal onderricht en demonstraties) en de praktijktraining (werkervaring, rijden al dan niet onder toezicht) dienen met elkaar in evenwicht te worden gebracht. Opleiding met behulp van de computers is toegestaan voor het individueel aanleren van de exploitatievoorschriften, signaleringssituaties, enz. Er mogen enkel simulators van de laatste generatie worden gebruikt. Het gebruik van simulators kan nuttig zijn voor een doeltreffende opleiding van treinbestuurders; zij worden met name ingezet om de rijtijd op de infrastructuur te beperken, te oefenen met abnormale situaties en de opleiding op nieuwe types locomotieven te voltooien. Wat de verwerving van kennis over de trajecten betreft, verdient het de voorkeur dat de aankomende treinbestuurder een andere treinbestuurder vergezelt op een bepaald aantal reizen over het traject, zowel overdag als 's nachts. Bij de opleiding is aanvullend gebruik van beeldopnamen van de trajecten zoals die in de cabine van de treinbestuurder te zien zijn, toegestaan. 3. EXAMEN Ter afsluiting van de opleiding dient een theorie- en een praktijkexamen te worden afgenomen. De rijvaardigheid wordt beoordeeld aan de hand van een rijproef op het netwerk. Ter aanvulling kan van simulators gebruik worden gemaakt om na te gaan of de treinbestuurder ook onder specifieke moeilijke omstandigheden de exploitatievoorschriften toepast en goed presteert. BIJLAGE V EXAMEN ALGEMENE BEROEPSBEKWAAMHEID Algemeen De doelstellingen van de algemene opleiding luiden als volgt: In het bijzonder dient de treinbestuurder: BIJLAGE VI EXAMEN BEROEPSBEKWAAMHEID MATERIEEL Na de specifieke opleiding inzake rollend materieel dient de treinbestuurder in staat te zijn de volgende taken naar behoren te verrichten. 1. VOORGESCHREVEN TESTS EN CONTROLES VOOR HET VERTREK De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 2. KENNIS VAN HET ROLLEND MATERIEEL Om een tractievoertuig te besturen dient de treinbestuurder vertrouwd te zijn met alle besturingsorganen en aanwijzingsapparatuur, in het bijzonder die met betrekking tot: Teneinde anomalieën van het rollend materieel te detecteren en lokaliseren, deze te rapporteren en te bepalen welke ingrepen noodzakelijk zijn om de reis te hervatten en, in bepaalde gevallen, het probleem zelf te herstellen, dient hij vertrouwd te zijn met (17) : 3. REMPROEF OP DE TREIN De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 4. EXPLOITATIEWIJZE EN MAXIMUMSNELHEID VAN DE TREIN, AFHANKELIJK VAN DE KENMERKEN VAN DE SPOORTLIJN De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 5. BESTURING VAN DE TREIN ZONDER BESCHADIGING VAN UITRUSTING EN MATERIEEL De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 6. ANOMALIEËN De treinbestuurder dient: 7. BEDRIJFSINCIDENTEN EN -ONGEVALLEN, BRAND EN PERSOONLIJKE ONGEVALLEN De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 8. VOORWAARDEN VOOR DE HERVATTING VAN DE REIS NA EEN INCIDENT MET HET MATERIEEL Na een incident dient de treinbestuurder in staat te zijn om: 9. PARKEREN VAN DE TREIN De treinbestuurder dient in staat te zijn de nodige maatregelen te treffen om te voorkomen dat trein ongewild in beweging raakt, zelfs onder de meest ongunstige omstandigheden. BIJLAGE VII EXAMEN BEROEPSBEKWAAMHEID INFRASTRUCTUREN Infrastructuuraangelegenheden 1. REMPROEF OP DE TREIN De treinbestuurder dient in staat te zijn de remkracht van de trein voor vertrek te verifiëren aan de hand van de boorddocumenten waarop het voor de spoorlijn voorgeschreven remvermogen staat vermeld. 2. EXPLOITATIEWIJZE EN MAXIMUMSNELHEID, AFHANKELIJK VAN DE KENMERKEN VAN DE SPOORLIJN De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 3. KENNIS VAN DE SPOORLIJN De treinbestuurder dient in staat te zijn op adequate wijze te anticiperen en reageren in termen van veiligheid en prestaties. Daartoe dient hij te beschikken over een gedegen kennis van de te gebruiken spoorlijnen en spoorweginstallaties, alsmede van de eventueel vastgestelde equivalente routes. De volgende elementen zijn van belang: 4. VEILIGHEIDSVOORSCHRIFTEN De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 5. TREINBESTURING De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 6. ANOMALIEËN De treinbestuurder dient in staat te zijn om: 7. BEDRIJFSINCIDENTEN EN -ONGEVALLEN, BRAND EN PERSOONLIJKE ONGEVALLEN De treinbestuurder dient in staat te zijn om: (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0143 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 71, lid 1 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0003/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A6-0123/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 28 september 2005, met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2005 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 71, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In het kader van het gemeenschappelijke vervoerbeleid is het belangrijk de kwaliteit van de spoorwegdiensten en gebruikersrechten voor reizigers in het treinverkeer te waarborgen en de kwaliteit en effectiviteit van de diensten voor reizigers in het treinverkeer te verbeteren teneinde te helpen bij het vergroten van het aandeel van het spoorwegvervoer in verhouding tot andere vervoermodaliteiten. (2) De strategie voor het consumentenbeleid 2002-2006 (5) legt als doel op het bereiken van een hoog niveau van consumentenbescherming op het gebied van vervoer, en het toepassen van consumentenbescherming op het gebied van vervoer zoals voorgeschreven bij artikel 153, lid 2, van het Verdrag. (3) Het momenteel van kracht zijnde Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer (COTIF) van 9 mei 1980 omvat uniforme regels betreffende de overeenkomst van internationaal spoorwegvervoer van reizigers en bagage (CIV- Aanhangsel A bij het Verdrag) (hierna: "CIV"). Het COTIF-verdrag werd gewijzigd door het Vilnius-Protocol van 3 juni 1999. De toetreding van de Gemeenschap tot het COTIF verdrag wordt mogelijk zodra het Vilnius-protocol in werking is getreden. Het is belangrijk om in deze verordening rekening te houden met wat reeds is voorzien in het CIV. Het is echter wenselijk om het toepassingsgebied uit te breiden en niet alleen internationale reizigers maar ook nationale reizigers te beschermen. Met het oog op de rechtszekerheid is het absoluut noodzakelijk overal waar het CIV al een regeling bevat, ervan af te zien deze regeling letterlijk in deze verordening over te nemen. (4) De gebruikersrechten inzake spoorwegdiensten omvatten de ontvangst van informatie betreffende de dienst voor, gedurende en na de reis. (5) De treinreiziger is de zwakste partij bij het vervoerconctract, en de reizigersrechten in dit verband moeten worden gewaarborgd. (6) Geautomatiseerde systemen die gebruikt worden voor het verkopen van vervoerbewijzen voor treinreizigers kunnen, indien goed gebruikt, een belangrijke en nuttige dienst aan de treinreizigers aanbieden. Het is derhalve nodig om op niet-discriminerende basis de toegang tot dergelijke systemen te vergemakkelijken. (7) De spoorwegondernemingen moeten samenwerken om de overgang van het ene net op het andere en van de ene exploitant op de andere te vergemakkelijken en door deze samenwerking het aanbieden van geïntegreerde vervoerbewijzen aan de treinreizigers bevorderen. (8) Teneinde te verzekeren dat de spoorreiziger van de regels in deze verordening profiteert moeten de spoorwegondernemingen die treinreizigersdiensten aanbieden samenwerken. Deze samenwerking moet op niet-discriminerende voorwaarden openstaan voor elke spoorwegonderneming die een treinreizigersdienst aanbiedt. (9) De treinreizigersdiensten moeten ten goede komen aan alle burgers in het algemeen. Alle passagiers, ook die met een handicap of een verminderde mobiliteit, hebben recht op gelijke kansen bij het reizen per spoor, en mogen niet gediscrimineerd worden . (10) Spoorwegondernemingen en stationsbeheerders dienen steeds rekening te houden met alle mogelijke problemen voor personen met verminderde mobiliteit, zodat bij aankoop van nieuw rollend materiaal en verbouwingen aan stations, de informatie- en bijstandvoorzieningen en de gehele toegankelijkheid van het spoorwegnet systematisch verbeteren. (11) Een systeem van onbeperkte aansprakelijkheid in geval van dood of letsel van reizigers is aangewezen in de context van een veilig en modern spoorwegvervoersysteem. (12) De invoering van aansprakelijkheidsgrenzen voor verlies of beschadiging van bagage en voor schade veroorzaakt door vertraging, gemiste aansluiting of uitval van de reis moet tot grotere duidelijkheid leiden en prikkels verschaffen voor de treinreizigersmarkt , ten voordele van de reizigers. (13) Het is wenselijk slachtoffers van ongevallen en hun personen ten laste te ontlasten van financiële zorgen op korte termijn in de periode onmiddellijk na het ongeval. (14) Het is belangrijk dat de regels van deze verordening zelfs van toepassing zijn wanneer, als onderdeel van de treinreis of tengevolge van tijdelijke veranderingen, het reizigersvervoer wordt verricht met andere modaliteiten, met name over zee of de binnenwateren. Deze voorrang van de aansprakelijkheid van de spoorwegexploitant is in overeenstemming met internationale verdragen, met name artikel 1, lid 3, van CIV , het "Vilnius-Protocol", en artikel 2, lid 2, van het Verdrag van Athene betreffende het vervoer van reizigers en hun reisgoed over zee 2002. (15) Wanneer de reis opeenvolgend door verschillende spoorwegondernemingen wordt verzorgd moet een reiziger tegen elke spoorwegonderneming die deelneemt aan het vervoer een vordering kunnen instellen. (16) Het is in het belang van de treinreizigersmarkt dat een hoog veiligheidsniveau in stand wordt gehouden op stations en aan boord van de trein. (17) In het belang van andere reizigers en van de spoorwegonderneming dient een reiziger aan bepaalde gedragsregels te voldoen. (18) De effecten van deze verordening moeten met name worden getoetst aan de inflatie en aan ontwikkelingen van het concurrentieniveau op de relevante treinreizigersmarkten. (19) Deze verordening mag geen afbreuk doen aan Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (6) . (20) De lidstaten moeten sancties vaststellen die van toepassing zijn op inbreuken op de bepalingen van deze verordening. (21) Aangezien de doelstellingen van het overwogen optreden, dit wil zeggen de ontwikkeling van de communautaire spoorwegen en de invoering van reizigersrechten in het spoorwegverkeer, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (22) De voor de uitvoering van deze verordening vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (7) , HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: HOOFDSTUK EEN ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. Deze verordening geeft uitvoering aan een aantal bepalingen van het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer (COTIF) en bevat een aantal aanvullende bepalingen. 2. Deze verordening stelt rechten en verplichtingen in voor alle reizigers in het treinverkeer . Ook openbare dienstcontracten moeten tenminste het niveau van bescherming garanderen waarin door deze verordening wordt voorzien. Lidstaten mogen verdergaande rechten vastleggen in nationale wetgeving of openbare dienstcontracten. Gedurende een periode van vijf jaar vanaf de inwerkingtreding van deze verordening kunnen lidstaten verzoeken te worden vrijgesteld van deze bepaling. De Commissie houdt bij haar besluit over de vrijstelling rekening met de situatie en ontwikkeling van de spoorwegmarkt in de betrokken lidstaten. 3. Indien de Gemeenschap een overeenkomst betreffende spoorwegvervoer heeft gesloten met een derde land is deze verordening eveneens van toepassing op internationale reizen naar, vanuit of door dat land . Artikel 2 Definities In het kader van deze verordening zijn de volgende definities van toepassing: 22) "CIV": Uniforme regels betreffende de overeenkomst van internationaal spoorwegvervoer van reizigers en bagage, zoals gewijzigd door het Vilnius-Protocol, Aanhangsel A bij het COTIF-Verdrag. HOOFDSTUK II INFORMATIE EN VERVOERBEWIJZEN Artikel 3 Reisinformatie De spoorwegondernemingen en/of touroperators verstrekken aan de reiziger desgevraagd de informatie bedoeld in bijlage I over de diensten die zij aanbieden. De informatie wordt gratis verstrekt in een toegankelijk en begrijpelijk formaat. Bijzondere aandacht zal worden besteed aan de behoeften van slechthorenden en slechtzienden . Spoorwegondernemingen en touroperators zijn aansprakelijk voor de juistheid van de gedrukte of elektronisch verstrekte informatie over de diensten die zij aanbieden. Artikel 4 Vervoercontract en vervoerbewijzen 1. Bij het vervoercontract verbinden de spoorwegonderneming of spoorwegondernemingen zich ertoe de reiziger, handbagage en bagage te vervoeren naar de plaats van bestemming. Ze vervoeren de fiets van de reiziger in alle treinen, inclusief internationale treinen en hogesnelheidstreinen, eventueel tegen betaling. Het contract moet worden bevestigd door een of meer aan de reiziger verstrekte vervoerbewijzen. Het vervoerbewijs geldt als volledig bewijs, behoudens tegenbewijs, van het sluiten van het vervoercontract. Voor vervoercontracten geldt het bepaalde in de artikelen 6 en 7 van het CIV. 2. Onverminderd lid 1, verstrekken de spoorwegondernemingen vervoersbewijzen, die minstens de informatie bevatten bedoeld in bijlage II. Artikel 5 Toegang tot reisinformatiesystemen 1. Onverminderd Verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad van 24 juli 1989 betreffende gedragsregels voor geautomatiseerde boekingssystemen (10) , met name artikel 21 ter daarvan, zijn de onderstaande leden 2 tot 7 van toepassing. 2. Een systeemverkoper geeft iedere spoorwegonderneming die daartoe een verzoek indient de gelegenheid om, binnen de grenzen van de beschikbare capaciteit van het systeem en behoudens technische eisen die buiten de controle van de systeemverkoper vallen, op gelijke en niet-discriminerende wijze aan distributiefaciliteiten deel te nemen. 3. Een systeemverkoper: 4. Een systeemverkoper mag niet als voorwaarde voor deelneming aan zijn informatiesysteem stellen, dat een deelnemende spoorwegonderneming niet terzelfder tijd aan een ander systeem mag deelnemen. 5. Een deelnemende spoorwegonderneming heeft het recht haar contract met een systeemverkoper op te zeggen, met een opzeggingstermijn van minstens zes maanden die niet eerder dan aan het einde van het eerste jaar verstrijkt, zonder dat haar enige sanctie kan worden opgelegd. 6. Door een systeemverkoper aangeboden invoer- en verwerkingsfaciliteiten staan zonder discriminatie ter beschikking van alle deelnemende spoorwegondernemingen. 7. Indien de systeemverkoper verbeteringen aanbrengt aan de verstrekte distributiefaciliteiten of in de bij de verstrekking van deze faciliteiten gebruikte outillage, stelt hij deze verbeteringen onder dezelfde voorwaarden ter beschikking van alle deelnemende spoorwegondernemingen, voor zover de op dat ogenblik bestaande technische beperkingen dit toelaten. Artikel 6 Beschikbaarheid van vervoerbewijzen, rechtstreekse vervoerbewijzen en boekingen 1. De spoorwegondernemingen werken, onverminderd de bepalingen van de artikelen 81, 82 en 86 van het Verdrag, samen teneinde aan de reiziger rechtstreekse vervoerbewijzen voor internationale reizen aan te bieden. De samenwerking staat open voor elke spoorwegonderneming op niet discriminerende voet. De voor het verstrekken van vervoerbewijzen verrichte diensten worden aangerekend op kostenbasis. De spoorwegondernemingen stellen de Commissie één jaar na de inwerkingtreding van deze verordening in kennis van samenwerkingsovereenkomsten. 2. Vervoerbewijzen moeten minstens aan de reizigers worden gedistribueerd via : 3. Vervoerbewijzen die worden afgegeven in het kader van openbare dienstcontracten, moeten minstens worden gedistribueerd via: 4. Indien geen loket of automaat in het spoorwegstation van vertrek aanwezig is, worden de reizigers minstens op het spoorwegstation geïnformeerd: 5. Behalve indien de toegang tot de trein of de terminal om redenen van veiligheid, fraudebestrijding of verplichte plaatsreservering voorbehouden is aan de houders van een geldig vervoerbewijs, maken de spoorwegondernemingen het mogelijk vervoerbewijzen in de trein aan te kopen, met name indien de reiziger om onderstaande redenen niet in staat was zijn vervoerbewijs te kopen op het station van vertrek: De reiziger moet onverwijld het bevoegde treinpersoneel hiervan op de hoogte stellen. Artikel 7 Technische specificaties inzake interoperabiliteit 1. Teneinde de reizigers in staat te stellen de in artikel 3 bedoelde informatie in te winnen en spoorwegondernemingen in de gelegenheid te stellen vervoersbewijzen te verstrekken als bedoeld in artikel 4, alsmede via vervoersbewijzen en boekingen als bedoeld in artikel 6, zijn de leden 2 tot en met 4 van toepassing. 2. De technische specificaties inzake interoperabiliteit (TSI), als bedoeld in Hoofdstuk II en bijlage II 2.5.a (telematicatoepassingen voor reizigers) van Richtlijn 2001/16/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2001 over de interoperabiliteit van het conventionele spoorwegstelsel (11) , zullen, in het kader van de onderhavige verordening van toepassing zijn voor alle diensten die de spoorwegondernemingen aanbieden, met inbegrip van de hogesnelheidsdiensten. 3. Eén jaar na de goedkeuring van deze verordening zal de Commissie, op grond van een voorstel van het Europees spoorwegbureau, haar goedkeuring hechten aan de technische specificaties inzake de interoperabiliteit van de telematicatoepassingen voor reizigers. Door de TSI kunnen de bepalingen over de informatie in bijlage I in werking treden. 4. Spoorwegondernemingen zullen uiterlijk één jaar na de goedkeuring van de TSI door de Commissie hun geautomatiseerde informatie- en reserveringssystemen aanpassen aan de in de TSI opgenomen eisen. HOOFDSTUK III AANSPRAKELIJKHEID EN SCHADEVERGOEDING IN GEVAL VAN DOOD OF LETSEL VAN REIZIGERS Artikel 8 Dood en letsel van reizigers 1. De spoorwegonderneming is in geval van dood of fysiek of psychisch letsel van een reiziger aansprakelijk indien het ongeval dat de dood of het letsel heeft veroorzaakt , niet het gevolg was van natuurrampen, oorlogsdaden of terrorisme. 2. Zelfs indien de spoorwegonderneming haar aansprakelijkheid voor het door een door haar vervoerde reiziger opgelopen lichamelijk letsel betwist, blijft zij de enige gesprekspartner van de reiziger en de enige instantie waarvan de reiziger schadevergoeding kan eisen, onverminderd rechtsvorderingen in verband met aansprakelijkheid die door de spoorwegonderneming jegens derden kunnen worden ingesteld. 3. De bij artikel 9 van Richtlijn 95/18/EG van de Raad van 19 juni 1995 betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen (12) opgelegde verzekeringsplicht, voor zover zij te maken heeft met de aansprakelijkheid ten aanzien van reizigers, houdt in dat een spoorwegonderneming zich verzekert tot een niveau dat toereikend is om te waarborgen dat alle schadevergoedingsgerechtigden het volledige bedrag ontvangen waarop zij overeenkomstig deze verordening recht hebben. De minimale verzekeringsdekking per reiziger bedraagt 310 000 EUR. Artikel 9 Schadevergoeding in geval van dood of letsel van reizigers 1. De aansprakelijkheid van een spoorwegonderneming voor opgelopen schade in geval van dood of lichamelijk letsel van een reiziger is financieel niet begrensd. 2. Voor in artikel 8, lid 1, bedoelde schade die niet meer bedraagt dan 120 000 EUR per reiziger kan de spoorwegonderneming haar aansprakelijkheid niet uitsluiten of begrenzen. Boven dat bedrag is de spoorwegonderneming niet aansprakelijk voor schade indien zij bewijst dat zij niet onachtzaam was of op een andere manier schuld droeg. 3. Indien door de dood van de reiziger personen jegens wie de reiziger een wettelijke onderhoudsplicht had of gehad zou hebben, hun onderhoud verliezen, worden ook dezen voor dit verlies schadeloosgesteld. Artikel 10 Voorschotten In geval van dood of letsel van reizigers, betaalt de spoorwegonderneming een voorschot ter dekking van onmiddellijke economische behoeften binnen vijftien dagen na de identificatie van de schadegerechtigde persoon. In geval van dood bedraagt deze betaling ten minste 19 000 EUR. Dit voorschot houdt geen erkenning van aansprakelijkheid in en kan met de eventueel later op grond van de aansprakelijkheid van de spoorwegonderneming betaalde bedragen worden verrekend. HOOFDSTUK IV AANSPRAKELIJKHEID EN SCHADEVERGOEDING IN GEVAL VAN SCHADE AAN OF VERLIES VAN BAGAGE, HANDBAGAGE, DIEREN EN VOERTUIGEN Artikel 11 Bagage, dieren en voertuigen 1. Aansprakelijkheid en vergoeding ingeval van totale of gedeeltelijke vernietiging, verlies of beschadiging van handbagage, andere bagage, rolstoelen, kinderwagens, fietsen of andere voertuigen alsmede dieren vallen onder de bepalingen van de CIV, Hoofdstuk III, en met name de artikelen 33 tot en met 46 daarvan. 2. Onverminderd lid 1, moet de spoorwegonderneming of stationsbeheerder die aansprakelijk is voor schadevergoeding in geval van totale of gedeeltelijke vernietiging, verlies of beschadiging van mobiliteitsapparatuur/medische hulpmiddelen van een mindervalide reiziger de schade betalen die maximaal de vervangwaarde van de apparatuur bedraagt. De spoorwegonderneming biedt de betrokken reiziger in voorkomen geval ook tijdelijke apparatuur aan ter vervanging. HOOFDSTUK V AANSPRAKELIJKHEID, SCHADEVERGOEDING EN BIJSTAND IN GEVAL VAN VERTRAGINGEN Artikel 12 Vertraging 1. De spoorwegonderneming is aansprakelijk voor een vertraging, of een vertraging die leidt tot een gemiste aansluiting en/of de uitval van een dienstverlening aan reizigers en/of het vervoer van bagage. 2. De spoorwegonderneming is niet aansprakelijk voor vertraging, gemiste verbinding of uitval van een dienstverlening indien deze het gevolg zijn van: (a) uitzonderlijke weersomstandigheden, natuurrampen, oorlogsdaden of terrorisme; (b) omstandigheden buiten de uitoefening van het spoorwegbedrijf, die de vervoerder ondanks de in deze omstandigheden vereiste zorgvuldigheid niet kon vermijden en waarvan hij de gevolgen niet kon verhinderen; (c) schuld van de reiziger, of (d) het gedrag van een derde, dat de vervoerder, ondanks de in deze omstandigheden vereiste zorgvuldigheid, niet kon vermijden en waarvan hij de gevolgen niet kon verhinderen; een andere onderneming die dezelfde spoorweginfrastructuur gebruikt wordt niet aangemerkt als een derde. 3. De spoorwegonderneming en/of de stationsbeheerder is ook aansprakelijk voor vertragingen bij het verlenen van hulp op stations of in treinen die ertoe leidt dat de reiziger met verminderde mobiliteit een vertrekkende trein of bij aankomst een aansluiting mist. Artikel 13 Schadevergoeding in geval van vertragingen 1. De spoorwegonderneming zal de reiziger toeslagen/meerprijzen terugbetalen wanneer de daadwerkelijk geleverde diensten niet in overeenstemming zijn met de aangegeven criteria voor de toeslagen/meerprijzen. 2. Zonder het recht op vervoer te verliezen kan een reiziger de spoorwegonderneming om schadevergoeding verzoeken in geval van vertragingen indien hij geconfronteerd wordt met een vertraging. De minimale schadevergoedingen in geval van vertragingen bedragen: 3. Reizigers die houder zijn van een treinabonnement en die geconfronteerd worden met opeenvolgende vertragingen of uitval gedurende de looptijd van hun abonnement, kunnen op verzoek schadevergoeding ontvangen. De schadevergoeding kan worden uitbetaald in de vorm van vrij reizen, prijsverminderingen en verlenging van de geldigheidsduur van het bestaande abonnement. Spoorwegondernemingen bepalen vooraf, in nauw overleg met vertegenwoordigers van de gebruikers en met de overheid in het kader van openbare dienstcontracten, de criteria van stiptheid en betrouwbaarheid van de betrokken dienst die gehanteerd zullen worden bij toepassing van dit lid. 4. De in lid 2 bedoelde schadevergoeding wordt uitbetaald binnen 1 maand na de indiening van het verzoek voor schadevergoeding. De schadevergoeding kan in bonnen en/of andere diensten worden uitbetaald , mits de voorwaarden daarvan soepel zijn (met name waar het de geldigheidsduur en bestemming betreft). De schadevergoeding wordt op gestaafd verzoek van de reiziger in geld uitbetaald . 5. De in de leden 2 en 3 bedoelde schadevergoeding wordt niet verminderd met financiële transactiekosten zoals vergoedingen, telefoonkosten of zegels. De spoorwegondernemingen kunnen een minimumdrempel invoeren waaronder geen schadevergoeding wordt uitbetaald. Deze drempel bedraagt niet meer dan 4 EUR. 6. Dit artikel is van toepassing onverminderd de rechten van een passagier op verdere schadevergoeding. De uit hoofde van dit artikel toegekende schadevergoeding kan op eventuele verdere schadevergoeding in mindering worden gebracht. Artikel 14 Gemiste aansluitingen en uitval 1. Het waarborgen van verbindingen en het met alle beschikbare middelen voorkomen van uitval moeten voor spoorwegondernemingen de hoogste voorrang hebben. 2. In geval van een vertraging , ook van een vertraging bij het verlenen van hulp aan een persoon met verminderde mobiliteit door een spoorwegonderneming, die leidt tot een gemiste aansluiting of uitval van een dienst is lid 3 van toepassing, behalve wanneer de spoorwegonderneming kan bewijzen dat de dienst enkel tengevolge van uitzonderlijke omstandigheden is vertraagd of uitgevallen. 3. Wanneer een spoorwegonderneming geconfronteerd wordt met een vertraging die zal leiden tot een gemiste aansluiting of wanneer, vóór de geplande vertrektijd, een spoorwegonderneming een spoorwegverbinding laat uitvallen of redelijkerwijs verwacht dat te zullen doen, stelt zij alles in het werk om de reizigers te informeren en om ervoor te zorgen dat deze eindbestemming kan worden bereikt. De reizigers wordt minstens een keuze geboden uit: Artikel 15 Bijstand 1. In geval van vertraging, vertraging die leidt tot een gemiste aansluiting of dienstuitval worden de reizigers uiterlijk tien minuten na de geplande vertrektijd of na de dienstonderbreking door de spoorwegonderneming of door de stationsexploitant op de hoogte gehouden van de situatie en de verwachte vertrektijd en verwachte aankomsttijd. 2. In geval van vertraging, vertraging die leidt tot een gemiste aansluiting of dienstuitval worden aan de reizigers gratis aangeboden: 4. Bij de toepassing van de leden 1 en 2 besteedt de exploiterende spoorwegonderneming speciale aandacht aan de behoeften van reizigers met verminderde mobiliteit en vergezellende personen, en aan de behoeften van niet vergezelde kinderen. Informatie over vertragingen en uitval, hotelverblijf of alternatieve vervoersregelingen, terugbetalingsregelingen, voortzetting van de reis of omleidingen, moeten op toegankelijke wijze worden meegedeeld. Accommodatie of alternatief vervoer die door de spoorwegonderneming voor reizigers met verminderde mobiliteit wordt geregeld, moet toegankelijk zijn en bij vertraging of uitval moet adequate hulp worden verleend. HOOFDSTUK VI GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN Artikel 16 Andere vervoersmodaliteiten Wanneer spoorwegvoertuigen per veerboot worden vervoerd op gedeelten van de reis of wanneer een vervoer per spoor tijdelijk wordt vervangen door een andere vervoersmodaliteit geldt het bepaalde in artikel 31 van CIV. Artikel 17 Opvolgende spoorwegondernemingen Indien de reis wordt uitgevoerd door opvolgende spoorwegondernemingen zijn de bij het vervoer betrokken spoorwegondernemingen gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk in geval van dood of persoonlijke letsels van de reiziger, of in geval van beschadiging of verlies van bagage of van vertragingen, vertragingen die leiden tot een gemiste aansluiting of uitval. Artikel 18 Ondervervoerders Voorzover een spoorwegonderneming de uitvoering van het vervoer geheel of gedeeltelijk heeft toevertrouwd aan een ondervervoerder, blijft de spoorwegonderneming niettemin aansprakelijk voor het volledige vervoer zoals bepaald in artikel 39 van het CIV . Artikel 19 Personen waarvoor de spoorwegonderneming aansprakelijk is De spoorwegonderneming is aansprakelijk voor de personen zoals bepaald in artikel 51 van het CIV . Artikel 20 Grondslag van rechtsvorderingen – samenvoeging van rechtsvorderingen In alle gevallen waarin deze verordening van toepassing is kan enige rechtsvordering in verband met aansprakelijkheid, op welke gronden dan ook, tegen de spoorwegonderneming enkel worden ingesteld onverminderd de in deze verordening neergelegde voorwaarden en begrenzingen. Hetzelfde geldt voor enige vordering die wordt ingesteld tegen haar personeel of andere personen waarvoor de spoorwegonderneming aansprakelijk is overeenkomstig artikel 19 . Het totale bedrag van de schadevergoeding verschuldigd door de spoorwegonderneming, de ondervervoerder en hun personeel en andere personen van de diensten waarvan zij gebruik maken voor de uitvoering van het vervoer is niet hoger dan de in deze verordening vastgestelde maximumbedragen. Artikel 21 Verjaring Voor de verjaring van rechtsvorderingen geldt het bepaalde in artikel 60 van het CIV. Artikel 22 Recht van regres Niets in deze verordening doet afbreuk aan de vraag of een persoon die aansprakelijk is voor schade in overeenstemming met de bepalingen van de verordening recht van regres heeft tegen enige andere persoon. De spoorwegonderneming heeft het recht om schadevergoeding te eisen van de infrastructuurbeheerder om de schadevergoeding terug te krijgen die de spoorwegonderneming aan de reizigers heeft betaald. Deze aansprakelijkheid van de infrastructuurbeheerder doet geen afbreuk aan de toepassing van de in artikel 11 van Richtlijn 2001/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2001 inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering (13) neergelegde prestatieregeling en staat in verhouding tot de prijs van het treinpad wanneer de prestatieregeling niet in een compensatiesysteem voorziet . Artikel 23 Uitsluiting van verklaring van afstand en beperking 1. Verplichtingen jegens reizigers ingevolge deze verordening mogen niet worden beperkt of er mag geen afstand van worden gedaan door met name een afwijking of restrictieve clausule in het vervoercontract. 2. Spoorwegondernemingen mogen contractvoorwaarden aanbieden die voor de reiziger gunstiger zijn dan de in deze verordening neergelegde minimumvoorwaarden. Artikel 24 Ontheffing Indien de spoorwegonderneming bewijst dat de schade is veroorzaakt of in de hand gewerkt door de nalatigheid of een andere onrechtmatige daad of omissie van de persoon die schadevergoeding eist, of de persoon van wie hij zijn rechten verkrijgt, is de spoorwegonderneming geheel of gedeeltelijk ontheven van haar aansprakelijkheid ten aanzien van de eiser in zoverre deze nalatigheid of onrechtmatige daad of omissie de schade heeft veroorzaakt of in de hand gewerkt. HOOFDSTUK VII PERSONEN MET VERMINDERDE MOBILITEIT Artikel 25 Voorkoming van weigering van vervoer Een spoorwegonderneming en/of een touroperator mogen om redenen van verminderde mobiliteit niet weigeren een vervoerbewijs en boeking te verstrekken voor een dienst die vertrekt uit een hoofdspoorwegstation. Artikel 26 Speciale faciliteiten in de trein Indien reizigers met verminderde mobiliteit speciale faciliteiten in de trein nodig hebben die niet zonder zeer grote extra inspanning ter beschikking kunnen worden gesteld, geldt de vervoersplicht van de spoorwegonderneming slechts in het kader van de beschikbare capaciteit. De spoorwegondernemingen worden verzocht hun desbetreffende capaciteit overeenkomstig de behoeften op te voeren. Artikel 27 Verbod van tariefdiscriminatie Spoorwegondernemingen en/of touroperators zorgen ervoor dat gehandicapte reizigers vervoersbewijzen kunnen kopen voor dezelfde prijs als niet-gehandicapte reizigers. Artikel 28 Bereikbaarheid van stations en treinen voor gehandicapten Spoorwegondernemingen en stationsbeheerders moeten de bereikbaarheid van stations, perrons en treinen voor mensen die beperkt mobiel zijn geleidelijk verbeteren door alle resterende belemmeringen weg te nemen als treinen worden gemoderniseerd of vervangen, of als perrons en/of stations worden gemoderniseerd of gebouwd. Artikel 29 Bijstand op spoorwegstations 1. Bij vertrek, overstap of aankomst op een spoorwegstation van een persoon met verminderde mobiliteit verleent de stationsbeheerder bijstand op zodanige wijze dat de persoon kan instappen, overstappen of uitstappen in verband met de dienst waarvoor deze een vervoerbewijs heeft gekocht. 2. De in lid 1 bedoelde bijstand wordt verleend op voorwaarde dat de spoorwegonderneming en/of touroperator waarbij het vervoerbewijs is gekocht minstens 48 uur voordat de bijstand nodig is in kennis worden gesteld van de behoefte van de persoon aan deze bijstand. 4. Tijdens de opleiding van het verantwoordelijke spoorweg- en stationspersoneel wordt, opdat zij het juiste soort hulp kunnen bieden, met name gelet op de belangrijkste problemen waarmee mensen met verminderde mobiliteit te kampen hebben als zij met de trein reizen; dit gebeurt in samenspraak met de betrokken organisaties. Artikel 30 Verzoeken om bijstand 1. De stationsbeheerder is verantwoordelijk voor het verlenen van de bijstand aan personen met verminderde mobiliteit. 2. De stationsbeheerder wijst punten aan, binnen en buiten het hoofdspoorwegstation , waar personen met verminderde mobiliteit hun aankomst op het hoofdspoorwegstation kunnen aankondigen en, zo nodig, om bijstand kunnen verzoeken. Artikel 31 Bijstand aan boord Een spoorwegonderneming , stationsbeheerder en/of touroperator verlenen een persoon met verminderde mobiliteit bijstand aan boord van een trein en tijdens het in- en uitstappen overeenkomstig artikel 29 . Artikel 32 Kennisgeving van behoefte aan bijstand De spoorwegondernemingen en touroperators dragen zorg voor een mechanisme waardoor reizigers met verminderde mobiliteit de spoorwegmaatschappij op de hoogte kunnen stellen van hun behoefte aan bijstand, en zij stellen hen van dit mechanisme in kennis op de verkooppunten. HOOFDSTUK VIII persoonlijke VEILIGHEID VAN DE PASSAGIERS EN KLACHTEN Artikel 33 Persoonlijke veiligheid van de passagiers 1. De spoorwegondernemingen en de stationsbeheerders nemen de nodige maatregelen om te zorgen voor een hoog niveau van persoonlijke veiligheid op de spoorwegstations en in de treinen. Zij voorkomen risico's voor de veiligheid van de reizigers en pakken, binnen hun verantwoordelijkheidssfeer, deze risico's effectief aan waar en wanneer deze zich voordoen. 2. Onverminderd de bepalingen van artikel 81, 82 en 86 van het Verdrag werken de spoorwegondernemingen samen om een hoog niveau van veiligheid te verwezenlijken en in stand te houden en informatie uit te wisselen over beste praktijken betreffende de preventie van activiteiten die het veiligheidsniveau kunnen verslechteren . Artikel 34 Onafhankelijke evaluatie Het Europese Spoorwegbureau maakt een onafhankelijke evaluatie van de effectiviteit van deze zelfregulering door de sector en zal vergelijkingen tussen spoorwegondernemingen mogelijk maken. Artikel 35 Klachten 1. De spoorwegondernemingen zetten een klachtenbehandelingsmechanisme op. De spoorwegonderneming maakt de contactgegevens voor haar klachtenbehandelingsdienst op grote schaal bekend aan de reizigers. 2. De reizigers kunnen een klacht indienen bij elk van de bij de dienst betrokken spoorwegondernemingen of bij het verkooppunt waar het vervoerbewijs is gekocht. 3. Een klacht kan tenminste worden ingediend in de talen van de lidstaten op het grondgebied waarvan de reis heeft plaatsgevonden of in het Engels. 4. De spoorwegonderneming of het verkooppunt die een krachtens lid 2 ingediende klacht ontvangen moeten aan de reiziger een gemotiveerd antwoord geven binnen 20 werkdagen na ontvangst van de klacht. In het antwoord worden de mogelijkheden aangegeven voor een procedure van buitengerechtelijke geschillenbeslechting en voor verhaal in rechte. Voorzover wegens gebrek aan informatie een substantieel antwoord binnen 20 werkdagen niet mogelijk is, wordt de klager in kennis gesteld van de verwachte vertraging. In ieder geval moet het antwoord aan de klager beschikbaar zijn binnen drie maanden. Artikel 36 Adressaat van vorderingen buiten rechte Vorderingen buiten rechte met betrekking tot de aansprakelijkheid van de spoorwegonderneming worden schriftelijk bij de spoorwegonderneming ingediend. In het geval van een door opvolgende spoorwegondernemingen of door een of meer ondervervoerders uitgevoerde internationale reis mag de vordering buiten rechte worden ingediend bij een van de bij het vervoer betrokken spoorwegondernemingen. Een bij één van de aan het vervoer deelnemende spoorwegondernemingen ingediende vordering buiten rechte wordt geacht ook bij de andere te zijn ingediend. Artikel 37 Verplichtingen van reizigers Onverminderd de rechten waarin wordt voorzien door artikel 6, lid 5, geldt voor de verplichtingen van de reizigers het bepaalde in artikel 9 van het CIV. HOOFDSTUK IX INFORMATIE EN HANDHAVING Artikel 38 Informatie aan de reizigers over hun rechten De spoorwegondernemingen , stationsbeheerders en touroperators brengen reizigers op de hoogte van de rechten en verplichtingen die zij hebben krachtens deze verordening. De Commissie stelt hiertoe een samenvatting van deze verordening ter beschikking van de spoorwegondernemingen, stationsbeheerders en touroperators in een voor de reiziger begrijpelijke taal. Artikel 39 Handhaving 1. Elke lidstaat wijst voor de artikelen 3 tot en met 38 van deze verordening: In voorkomende gevallen nemen deze instanties de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de rechten van de reizigers worden gerespecteerd. De spoorwegondernemingen geven brede bekendheid onder de reizigers aan bijzonderheden over de wijze waarop met de daartoe in de betrokken lidstaat aangewezen handhavingsinstantie in contact kan worden getreden. De instantie is in haar organisatie, financieringsbeslissingen, rechtsstructuur en besluitvorming onafhankelijk van enige infrastructuurbeheerder, aanrekenende instantie, toewijzingsinstantie of spoorwegonderneming. De lidstaten stellen de Commissie op de hoogte van de in overeenstemming met dit lid aangestelde instantie. 2. Elke reiziger kan bij enige krachtens lid 1 aangewezen instantie of bij enige andere door een lidstaat aangewezen bevoegde instantie een klacht indienen over een vermeende schending van deze verordening. 3. Spoorwegondernemingen en stationsbeheerders zorgen er voor dat de reizigers op aangepaste wijze in het station en in de trein worden geïnformeerd over de wijze waarop zij in contact kunnen treden met deze instantie. 4. De krachtens lid 1 aangewezen instantie publiceert op regelmatige basis het aantal en de categorieën van ontvangen klachten van reizigers. Artikel 40 Samenwerking van handhavingsinstanties De in artikel 39 , lid 1, bedoelde handhavingsinstanties wisselen informatie uit over hun werk en besluitvormingsprincipes en –praktijk met het oog op het coördineren van hun besluitvormingsprincipes in de Gemeenschap. De Commissie helpt hen hierbij. HOOFDSTUK X SLOTBEPALINGEN Artikel 41 Sancties De lidstaten stellen de regels vast betreffende de sancties die van toepassing zijn op schendingen van de bepalingen van deze verordening en nemen alle maatregelen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat deze worden uitgevoerd. De vastgestelde sancties moeten effectief, proportioneel en afschrikwekkend zijn. De lidstaten doen van deze bepalingen uiterlijk op ... (15) kennisgeving aan de Commissie en stellen de Commissie onverwijld in kennis van elke daaropvolgende wijziging die op deze bepalingen van invloed is. Artikel 42 Bijlagen De bijlagen worden gewijzigd in overeenstemming met de in artikel 44 , lid 2, bedoelde procedure. Artikel 43 Wijzigingsbepalingen 1. De maatregelen nodig voor de uitvoering van de artikelen 3 tot 6 en 28 tot en met 32 worden vastgesteld in overeenstemming met de in artikel 44 , lid 2, bedoelde procedure. 2. De in artikel 10 en 13 genoemde bedragen worden gewijzigd in overeenstemming met de in artikel 44 , lid 2, bedoelde procedure. Artikel 44 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 11 bis van Richtlijn 91/440/EEG opgerichte comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 45 Rapport De Commissie brengt drie jaar na de inwerkingtreding van deze verordening verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad over de uitvoering en de resultaten van deze verordening, met name over de dienstkwaliteitniveaus. Het rapport is gebaseerd op ingevolge artikel 40 , lid 1, van deze verordening alsook artikel 10ter van Richtlijn 91/440/EEG te verstrekken informatie. Het rapport gaat voor zover nodig vergezeld van passende voorstellen. Artikel 46 Deze verordening treedt in werking 1 jaar na de datum van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I DOOR SPOORWEGONDERNEMINGEN TE VERSTREKKEN MINIMUMINFORMATIE Informatie vóór de reis ‐ Alle op het contract van toepassing zijnde relevante voorwaarden; ‐ Tijdschema's en voorwaarden betreffende de snelste reisweg; ‐ Tijdschema's en voorwaarden betreffende de laagste tarieven; ‐ Toegankelijkheid en toegangsvoorwaarden voor personen met verminderde mobiliteit; ‐ Toegankelijkheid en toegangsvoorwaarden betreffende fietsen en andere voertuigen ; ‐ Beschikbaarheid van zitplaatsen in rook- en niet-rookcoupés, eerste en tweede klas en couchettes en slaapwagens; ‐ Activiteiten die de diensten kunnen verstoren of vertragen; ‐ Beschikbaarheid van diensten aan boord ; ‐ Informatie inzake intermodale mogelijkheden (bus, tram, metro, lightrail, fietsverhuur, ...) bij aankomst; ‐ Informatie inzake procedures en contactgegevens voor de indiening van klachten en bij verlies van bagage. Informatie tijdens de reis ‐ Diensten aan boord; ‐ Volgend station; ‐ Vertragingen; ‐ Belangrijkste aansluitende diensten; ‐ Beveiligings- en veiligheidskwesties. Deze informatie wordt verstrekt in minstens de talen van de lidstaten waar de dienst wordt uitgevoerd. Informatie na de reis ‐ Procedures en contactgegevens bij verlies van bagage; ‐ Procedure en contactgegevens betreffende de indiening van klachten. Deze informatie wordt verstrekt in minstens de talen van de lidstaten waar de dienst wordt uitgevoerd. BIJLAGE II OP HET VERVOERBEWIJS TE VERSTREKKEN MINIMUMINFORMATIE Spoorwegondernemingen die het vervoer uitvoeren; Geldigheid van de vervoerbewijzen (datums; diensten, klas); Het feit of het vervoerbewijs gevalideerd moet worden vóór de reis en voorwaarden voor het gebruik van het vervoerbewijs; Informatie of en tot welk tijdstip vergoeding mogelijk is; Prijs, inclusief belastingen en andere lasten ; Criteria zoals comfort, hoge snelheid enz. waarom toeslagen/meerprijzen het vervoerbewijs of de aangeboden diensten duurder maken dan conventionele diensten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement, A. overwegende dat de oprichters van de Europese Unie hebben verklaard dat de eenwording van Europa niet voltooid zou zijn voordat de knechting van Midden- en Oost-Europa zou ophouden en het IJzeren Gordijn zou zijn neergehaald, B. overwegende dat de uitbreiding van de Europese Unie op 1 mei 2004 een gebeurtenis was die Europa tot een eenheid heeft gesmeed rond gedeelde waarden en doelen die landen, naties en burgers van de Europese Unie verenigen, C. in de overtuiging dat de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese Unie dient te worden bespoedigd door bewuste acties van de Naties en Burgers van Europa die streven naar vrijheid en solidariteit, D. overwegende dat met de massale door arbeiders aangevoerde stakingen van juli en augustus 1980 in vele Poolse steden uiting werd gegeven aan de afwijzing van een systeem van totalitaire onderwerping, E. eraan herinnerend dat de staking onder leiding van Lech Walesa, die tussen 14 en 31 augustus 1980 bij de Scheepswerf van Gdańsk plaatsvond onder de ogen van Europa en de hele wereld, met buitengewone moed en vastberadenheid werd gevoerd in de naam van fundamentele Europese waarden; en dat de " 21 eisen" van de werfarbeiders van Gdańsk een nieuw hoofdstuk openden in de Europese strijd voor " brood en vrijheid", F. zijn respect betuigend voor de Akkoorden van Gdańsk van 31 augustus 1980 die binnen een totalitair systeem een opening van een 500 dagen durende vrijheid schiepen, waarin de Onafhankelijke en Autonome vakbond Solidarność, die 10 miljoen leden telde, heeft kunnen uitgroeien tot een machtige burgerbeweging die alle belangrijke sociale milieus in Polen verenigde, G. herinnerend aan de boodschap die het Eerste Congres van Solidarność aan de arbeiders van Oost Europa heeft gericht in het teken van de gemeenschappelijke strijd voor mensenrechten in dit deel van Europa, H. eraan herinnerend dat de Poolse samenleving moedig en vastberaden voor haar rechten en overtuigingen opkwam, in het bijzonder toen de communistische regering op 13 december 1981 de noodtoestand afkondigde tegen Solidarność en tegen het vrijheidsverlangen in de Poolse samenleving, I. herinnerend aan de brede erkenning en steun voor de gebeurtenissen in augustus 1980, en aan de steun die de vrije samenlevingen in Europa aan de Solidarność-beweging, zowel in de tijd waarin de vakbond legaal kon bestaan als de tijd na afkondiging van de noodtoestand, hebben betuigd; en ervan overtuigd dat de historische impuls die Solidarność heeft gegeven, een van de belangrijkste momenten in de totstandkoming van een Europese gemeenschappelijke ruimte is geweest, J. erkennende dat de Solidarność beweging vreedzame middelen heeft gebruikt in de strijd met een totalitair systeem en een van de belangrijkste bewegingen in Europa is geweest die het geweld heeft verworpen, K. onderkennende dat het Poolse motto "geen vrijheid zonder solidariteit" van belang is voor geheel Europa, en de wereld, L. erkennende dat het vreedzame succes van Solidarność van invloed is geweest op andere bewegingen die voor de mensenrechten strijden, en ervan overtuigd dat dit nog steeds als rolmodel dient voor landen die geen vrijheid kennen, M. ervan overtuigd dat de historische gebeurtenissen van augustus 1980 voor geheel Europa van betekenis zijn geweest, en dat de staking van de werfarbeiders in Gdańsk alsook de Akkoorden van Gdańsk te beschouwen zijn als het begin van de instorting van het communistische systeem, het einde van de Koude Oorlog, het einde van de deling van Europa, en de val van de Berlijnse Muur, 1. betuigt zijn hoogste achting en erkentelijkheid voor de Poolse arbeiders en alle mensen in Centraal en oost Europa die hebben gevochten voor mensenrechten, vrijheid, solidariteit en de eenheid van Europa; 2. erkent dat 31 augustus moet worden gevierd als Dag van Vrijheid en Solidariteit, om deze strijd te herdenken en een plaats te geven in het collectieve geheugen van Europa; 3. verzoekt de Raad en de Commissie om het bewustzijn te bewerkstelligen, dat Solidarność deel uitmaakt van het Europees onderwijs en de Europese cultuur; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de parlementen en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa en meer bepaald de artikelen I-3, I-14, II-96, III-220, III-365, lid 3, en artikel 8 van het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zoals gewijzigd bij de Europese Akte en bij de Verdragen van Maastricht, Amsterdam en Nice, en meer bepaald de artikelen 158 en 159 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, – onder verwijzing naar zijn resoluties van 7 februari 2002 (1) en 22 april 2004 (2) respectievelijk over het tweede en het derde verslag van de Commissie over de economische en sociale samenhang, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 2 september 2003 (3) over de structureel gehandicapte regio's (eilanden, berggebieden, gebieden met een lage bevolkingsdichtheid) in het kader van het cohesiebeleid en van de institutionele vooruitzichten voor dit beleid, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 juni 1995 (4) over het document van de Commissie getiteld" Europa 2000+ - Samenwerking met het oog op de ruimtelijke ordening in Europa", – gezien het Europees Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief (EROP), dat in 1999 te Potsdam door de Informele Raad van Ministers bevoegd voor ruimtelijke ordening is aangenomen, – gezien het in juli 2001 door de Commissie aangenomen Witboek over Europese Governance ( COM(2001)0428 ), – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 10 april 2003 (5) over "De territoriale samenhang", – gezien de verslagen van de Waarnemingspost voor de ruimtelijke ordening van het Europees grondgebied (ESPON), het verslag van 2004 over de territoriale samenhang en het tussentijds voorjaarsverslag van 2005, getiteld "In search of territorial potentials" (Op zoek naar territoriaal potentieel), – gezien de studie van februari 2005 over "De toekomst van het cohesiebeleid", die op verzoek van de Commissie regionale ontwikkeling door Notre Europe is uitgevoerd, – gezien de conclusies van de Informele Raad "Ruimtelijke ordening" van 29 november 2004 te Rotterdam, – gezien de conclusies van de informele Raad van Ministers van 20 en 21 mei 2005 bevoegd voor het regionaal beleid en de territoriale samenhang, evenals het voornemen van de ministerraad om tegen 2007 het document uit te werken getiteld "De staat van de territoria en vooruitzichten van de Europese Unie", – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling ( A6-0251/2005 ), A. overwegende dat samenhang één van de strategische doelstellingen van de Unie vormt, aangezien hij gericht is op het bevorderen van een harmonische en samenhangende ontwikkeling van het hele grondgebied, en aangezien de Unie na de uitbreiding de doeltreffendheid van het cohesiebeleid nog moet vergroten, rekening houdend met de veel grotere ongelijkheden die in een Gemeenschap van 25 lidstaten zichtbaar worden, B. overwegende dat de territoriale samenhang een nieuwe doelstelling van de Unie wordt en de doelstelling van de economische en sociale samenhang komt versterken door er een transversale dimensie aan te geven, die voor het hele grondgebied en voor het hele communautaire beleid geldt, C. overwegende dat een territoriaal cohesiebeleid op communautair niveau van doorslaggevend belang is voor de ontwikkeling van de Unie door het aanbrengen van een fundamentele "communautaire toegevoegde waarde", die de perspectieven voor duurzame ontwikkeling kan versterken, D. overwegende dat het uiteindelijke doel van de territoriale samenhang is om het hele grondgebied maximaal te ontwikkelen, daarbij geografische concentraties van de activiteiten te vermijden, en de levensomstandigheden van iedereen die er woont te verbeteren, met name door de gelijkheid tussen vrouwen en mannen te garanderen, E. overwegende dat de regionale natuurlijke rijkdommen en de industriële exploitatie ervan van groot belang zijn voor de ontwikkeling van de regio's alsook voor de gehele Europese Unie en dus tot nut zijn van alle burgers van de Unie, F. overwegende dat de opneming van de territoriale dimensie in het communautair beleid noodzakelijk is en uitgaat van de vaststelling van de reële impact van het sectoraal beleid op het grondgebied van de Unie, in het bijzonder het transport-, het milieu-, het concurrentie- en het onderzoeksbeleid, G. overwegende dat de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon en Göteborg relatief teleurstellend is geweest met betrekking tot de kans om de territoriale dimensie op te nemen in de prioritaire doelstellingen van de Unie, H. overwegende dat de methode van vaststelling van de strategische richtsnoeren van de Gemeenschap voor het cohesiebeleid voortaan de territoriale samenhang omvat als kader voor de interventie van de fondsen, 1. is van mening dat de territoriale samenhang een fundamentele doelstelling is van de ruimtelijke ordening van de Unie en invulling geeft aan het regionaal ontwikkelingsbeleid; 2. bevestigt dat de territoriale samenhang gegrond is op het billijkheidsbeginsel tussen de burgers, waar zij ook leven in de Unie; 3. vraagt bijgevolg de regionale ontwikkeling te baseren op programma's die gelijke behandeling tussen grondgebieden verzekeren met behoud van hun verscheidenheid, wat met name impliceert dat de diensten van algemeen belang en de diensten van algemeen economisch belang voldoende toegankelijk zijn; 4. vraagt dat de territoriale dimensie wordt beschouwd als een belangrijk element van de strategie van Lissabon en Göteborg; 5. bevestigt nogmaals dat een harmonische ontwikkeling van het hele grondgebied van de Unie gebaseerd moet zijn op de uitvoering van een polycentrisch model van ruimtelijke ontwikkeling, op de gelijke toegang tot infrastructuren en kennis, en op een verstandig beheer van het natuurlijk en cultureel erfgoed, zoals door het EROP wordt voorgesteld; 6. vraagt dat, om de samenhang te versterken, eerst de distorsies tussen het centrum en de randgebieden en de infranationale ongelijkheden worden bestreden; 7. onderstreept in die geest het belang van de samenwerking en van het partnerschap tussen de stadscentra, de peri-urbane gebieden en de plattelandsgebieden, in het bijzonder die gebieden die specifieke handicaps hebben; 8. onderstreept eveneens de rol van de steden, in het bijzonder die van de kleine of middelgrote steden, als bevoorrechte gangmaker van groei en territoriaal evenwicht; 9. bepleit de versterking van alle dimensies van de territoriale samenwerking, of zij nu grensoverschrijdend, transnationaal of interregionaal is; 10. wenst de uitvoering van een mechanisme van kruising tussen het sectoraal beleid dat een sterke invloed heeft op de ontwikkeling van de grondgebieden van de Unie, en het regionaal ontwikkelingsbeleid; 11. vraagt dat de maatregelen die door het Witboek over Europese Governance van juli 2001 worden aanbevolen, worden toegepast, met het oog op een werkelijke governance op meerdere niveaus en in meerdere sectoren, met de versterking van de samenwerking tussen de drie niveaus – regionaal, nationaal en Europees – van territoriale actoren, en gebaseerd op het beginsel van partnerschap met alle geschikte actoren; 12. bevestigt opnieuw dat het beginsel "één Fonds per programma" het mogelijk maakt om de geïntegreerde aanpak van het cohesiebeleid te versterken en in het kader van de logica van de territoriale samenhang past; 13. vraagt de Commissie dat er, om de ontwikkeling van de regio's te meten en om op objectieve wijze de hindernissen voor die ontwikkeling, met name de specifieke territoriale handicaps, te evalueren, naast het BBP nieuwe territoriale indicatoren worden bestudeerd, namelijk de index van decentralisatie en van toegankelijkheid, het voorhanden zijn van infrastructuur en vervoersmogelijkheden, de omvang van onderzoek en innovatie, alsmede van onderwijs en opleiding, het niveau van diversificatie van de productie in de zone, en het werkloosheidspercentage; 14. verzoekt de Commissie via het ESPON een systeem in te voeren voor taxatie van de invloed die de uiteenlopende communautaire beleidslijnen uitoefenen op de territoriale samenhang in de Unie, en legt de nadruk op de rol van het Europees Parlement bij de follow-up van de resultaten; 15. herhaalt het verzoek dat is gedaan in het derde verslag over de economische en sociale samenhang van februari 2004 om in het Parlement en de Raad een "Communautaire strategie voor de samenhang" aan te nemen, waarbij er duidelijke prioriteiten en concrete richtsnoeren voor de lidstaten en de regio's worden gedefinieerd, als regionaal onderdeel van de duurzame ontwikkelingsstrategie van de Unie en op basis van de beginselen en doelstellingen van het EROP; 16. verzoekt tot slot de Commissie vóór 2007 een Witboek uit te werken over de doelstelling van territoriale cohesie, waarin met name wordt gepreciseerd hoe deze doelstelling in het nationaal strategisch plan van elke lidstaat moet worden geïntegreerd; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien de Mededelingen van de Commissie van 26 mei 2004, getiteld "Een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's"( COM(2004)0343 ) en van 6 augustus 2004 over een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's: balans en vooruitzichten ( COM(2004)0543 ), alsmede de bijlage bij laatstgenoemde (SEC(2004)1030), – gezien het proces dat heeft geleid tot de toekenning van het speciale statuut aan de ultraperifere regio's in het primaire communautaire recht (artikel 299, lid 2 van het EG-Verdrag) en de inhoud en de juridische werkingssfeer van dat statuut, – gezien de actie van de Gemeenschap in haar geheel om de ultraperifere regio's te steunen, – gelet op lid 58 van de Conclusies van het Voorzitterschap van de Europese Raad van Sevilla van 21 en 22 juni 2002, die ten grondslag ligt aan de hogergenoemde mededelingen van de Commissie uit 2004 over een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's, – gezien het memorandum van Spanje, Frankrijk, Portugal en de ultraperifere regio's betreffende maatregelen om de uitvoering van artikel 299, lid 2 van het EG-Verdrag verder uit te werken en de bijdrage van de ultraperifere regio's aan dat memorandum, die beide op 2 juni 2003 naar de Commissie zijn gezonden, – gezien het verslag van de voorzitters van regiobesturen van de ultraperifere regio's over de Mededeling "Een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's", dat op 17 juni 2004 naar de Commissie is gestuurd, – gelet op lid 47, laatste streepje, van de Conclusies van het Voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel van 17 en 18 juni 2004, – gezien de slotverklaring van de tiende Conferentie van voorzitters van regiobesturen, die op 2 september 2004 in Ponta Delgada is gehouden, – gezien de adviezen van het Comité van de Regio's van 18 november 2004 over de Mededeling van de Commissie "Een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's" (1) en van 13 december 2000 over de problematiek van de ultraperifere regio's in het licht van de tenuitvoerlegging van artikel 299 (2) , – gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 juli 2005 over de Mededeling van de Commissie "Een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's" (CES/847/2005) en van 29 mei 2002 over de "Toekomstige strategie voor de ultraperifere regio's van de Europese Unie" (3) , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties en adviezen over de positie van de ultraperifere regio's, in het bijzonder zijn resolutie van 25 oktober 2000 over het verslag van de Commissie over de maatregelen ter uitvoering van artikel 299, lid 2: de ultraperifere regio's van de Europese Unie (4) , – gezien de Mededeling van de Commissie van 26 februari 2004 aan de Raad en het Europees Parlement, getiteld "Bouwen aan onze gemeenschappelijke toekomst - Beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013" ( COM(2004)0101 ), – gezien de Mededeling van de Commissie van 18 februari 2004 over het Derde verslag over de economische en sociale cohesie ( COM(2004)0107 ), de resolutie van het Parlement van 22 april 2004 over deze mededeling (5) en het advies van het Comité van de Regio's van 16 juni 2004 over het Derde verslag over de economische en sociale cohesie (6) , het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 juni 2004 over het Derde verslag over de economische en sociale cohesie (7) , – gezien de eerste bijdrage van de ultraperifere regio's over de toekomstige economische en sociale cohesie, die in februari 2002 bij de Commissie is ingediend, – gezien de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 14 juli 2004 "Financiële vooruitzichten 2007-2013" ( COM(2004)0487 ) en andere daarmee verband houdende documenten, en gezien het feit dat het Parlement de Tijdelijke Commissie beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013 heeft ingesteld die als taak had zich te verdiepen in de begrotingsmiddelen van de Europese Unie in de periode van 2007 tot 2013 en gezien deze Commissie haar rapport heeft aangenomen op 19 mei 2005 ( A6-0153/2005 ), – gezien zijn resolutie van 8 juni 2005 over beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013 (8) , – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad houdende algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds ( COM(2004)0492 ), het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling ( COM(2004)0495 ), het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds ( COM(2004)0493 ) en het voorstel voor een verordening van de Raad tot oprichting van het Cohesiefonds ( COM(2004)0494 ), – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) ( COM(2004)0490 ) en het voorstel voor een verordening van de Raad over het Europees Visserijfonds ( COM(2004)0497 ), – gezien het besluit van de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie van 18 juni 2004 om het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa goed te keuren (verder:'het grondwettelijk verdrag'), – gezien het feit dat in het grondwettelijk verdrag een nieuwe pijler is toegevoegd aan het cohesiebeleid, namelijk de territoriale samenhang, – gezien het feit dat het statuut van de ultraperifere regio's is vastgelegd en versterkt in artikel III-424 en artikel IV-440, lid 2 van het grondwettelijk verdrag, – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie visserij ( A6-0246/2005 ), A. overwegende dat in het primaire recht van de EU en onlangs ook in het grondwettelijk verdrag de aard van de beperkingen is erkend waarmee de ultraperifere regio's te kampen hebben (de grote afstand, het insulaire karakter, de kleine oppervlakte, een moeilijk reliëf en klimaat en de economische afhankelijkheid van een gering aantal producten) en die deze regio's op grond van hun blijvende, verstrekkende en cumulatieve karakter doen verschillen van andere regio's binnen de Unie met geografische handicaps of demografische problemen, B. gezien het belang van de verschillende communautaire maatregelen die ten behoeve van de ultraperifere regio's zijn getroffen; desalniettemin wijzende op het tekortschieten daarvan, met name op gebieden die van strategische betekenis zijn voor de ontwikkeling, C. overwegende dat het van cruciaal belang is dat de Europese Unie deze regio's, gezien hun ongelijke positie ten opzichte van de Gemeenschap als geheel, blijft ondersteunen teneinde hun ontwikkeling te bevorderen en hen op een niveau van duurzame convergentie te tillen; overwegende dat deze ondersteuning ervoor moet zorgen dat de ultraperifere regio's in uiterst competitieve processen worden geïntegreerd, zoals de interne markt, de Economische en Monetaire Unie, de Lissabon-strategie, uitbreiding en mondialisering, D. overwegende dat een vanuit een economisch, sociaal en milieustandpunt duurzame exploitatie van de levende aquatische rijkdommen moet worden gewaarborgd en vooral de visbestanden in de ultraperifere regio's in stand moeten worden gehouden, E. overwegende dat de ultraperifere regio's een kwetsbare economie hebben en dat er weinig mogelijkheden voor diversificatie zijn, zodat de visserij en de traditionele vissersgemeenschappen een groot sociaal-economisch gewicht hebben en bovendien de bedrijvigheid van verwerkende en toeleveringsbedrijven versterken, F. het potentieel toejuichend dat de toekomstige ontwikkelingsstrategie voor ultraperifere regio's biedt, zoals deze onlangs door de Commissie in de hoger vermelde Mededelingen over een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's is omlijnd (en die gebaseerd is op de actieprioriteiten "concurrentievermogen', "toegankelijkheid en compensatie van andere knelpunten' en "integratie in de regionale zone'), waarbij de tenuitvoerlegging van deze strategie een bijdrage van zowel het herziene economische en sociale cohesiebeleid als van de andere communautaire beleidslijnen vergt, G. opmerkende dat de bijdrage in het kader van het herziene cohesiebeleid niet volstaat, aangezien deze beperkt blijft tot de oprichting van het specifieke programma ter compensatie van de extra kosten en het actieplan voor het grote nabuurschap, H. overwegende dat verschillende malen is aangedrongen op een specifieke strategie en een specifiek programma voor de ultraperifere regio's, I. niettemin de doelstellingen toejuichend die door middel van het specifieke programma ter compensatie van de extra kosten en het actieplan voor het grote nabuurschap zouden moeten worden bereikt, J. overwegende dat de situatie van de ultraperifere regio's dient te ressorteren onder de doelstelling "Europese territoriale samenwerking', gekoppeld aan het actieplan voor het grote nabuurschap; overwegende dat de Commissie in dit verband middelen van geval tot geval dient toe te wijzen, op een analoge manier als in het kader van het specifieke programma, en criteria dient vast te stellen die geen beperkingen stellen aan de deelname van de ultraperifere regio's; overwegende dat de Commissie moet waarborgen dat die regio's daadwerkelijk in aanmerking komen voor grensoverschrijdende samenwerking, K. overwegende dat het in de context van het actieplan voor het grote nabuurschap (en zodoende van de doelstelling "Europese territoriale samenwerking' van het cohesiebeleid) en daarnaast ook van het nieuwe nabuurschapsbeleid van de Europese Unie noodzakelijk is om niet alleen de integratie van de ultraperifere gebieden in hun geografische milieu te bevorderen, maar ook hun sociaal-economische en culturele banden te versterken met landen met migrantengemeenschappen afkomstig uit die regio's of landen waarmee zij traditionele banden hebben (bijvoorbeeld Venezuela, Brazilië, de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Canada en Australië), L. overwegende dat de Commissie, in de context van het actieplan voor het grote nabuurschap, maatregelen dient voor te stellen om de moeilijkheden tegen te gaan waarmee bepaalde ultraperifere regio's zich thans op het gebied van illegale immigratie en daaraan gerelateerde kwesties geconfronteerd zien, M. voorts overwegende dat, met betrekking tot het algemene kader voor de toegang tot de structuurfondsen, het huidige stadium van onderhandelingen over de financiële vooruitzichten en de hervorming van het cohesiebeleid van cruciaal belang is voor de toekomst van de ultraperifere regio's, en dat het derhalve essentieel is, in dit verband de unieke positie van die regio's te beschermen en te handhaven door prioritaire financiële steun te blijven verlenen, N. gezien het recht op differentiële behandeling op dit terrein, dat in artikel 299, lid 2 van het EG-Verdrag is neergelegd en dat de mogelijkheid toelaat, ten gunste van de ultraperifere regio's relevante maatregelen te treffen met betrekking tot met name de voorwaarden voor toegang tot de structuurfondsen; herinnerend aan het tot nu toe door de EU ingenomen standpunt ten opzichte van de ultraperifere regio's inzake de structuurfondsen en herinnerend aan het feit dat die regio's in het licht van hun bijzondere omstandigheden zelfs een hoger percentage aan cofinanciering is toegestaan dan andere cohesieregio's, Algemene overwegingen 1. verzoekt de Commissie zich door de uitoefening van het initiatiefrecht dat haar is verleend uit hoofde van artikel 299, lid 2 van het EG-Verdrag, te richten op het in gang zetten van procedures waarmee de doestellingen van de ultraperifere regio's volledig kunnen worden verwezenlijkt, hetzij in het kader van het cohesiebeleid, hetzij in samenhang met de andere beleidsonderdelen, communautaire maatregelen en gebieden die van belang zijn voor hun ontwikkeling, met name landbouw, visserij, mededinging en staatssteun, ondernemingsbeleid, diensten van algemeen belang en diensten van algemeen economisch belang, belastingen, douanemaatregelen, milieu, energie, onderzoek en technologische ontwikkeling, beroepsopleiding, vervoer, Trans-Europese netwerken, nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, regionale samenwerking, enzovoorts; 2. verzoekt de Commissie een evaluatie uit te voeren van het effect van de Gemeenschapswetgeving die implicaties kan hebben voor de ultraperifere regio's; verzoekt op alle niveaus van de tenuitvoerlegging van communautaire beleidsvormen en acties op gepaste wijze rekening te houden met de bijzondere situatie van de ultraperifere regio's; 3. herinnert eraan dat de meeste maatregelen inzake positieve discriminatie die voor deze regio's zijn ingevoerd, niet van dien aard zijn dat ze inbreuk maken op de grondbeginselen van de werking van de Europese Unie; 4. verzoekt de Commissie de ultraperifere regio's deelgenoot te maken van de inspanningen van de Unie om de doelstellingen van de Lissabon-strategie en de doelstellingen van Göteborg te verwezenlijken; Financiële vooruitzichten en cohesiebeleid 5. verzoekt de Raad te waarborgen dat de goedkeuring van de financiële vooruitzichten 2007-2013 erin resulteert dat de maatregelen gegarandeerd zijn die erop doelen de doelstellingen van de Unie te verwezenlijken, met inbegrip van de economische, sociale en territoriale ontwikkeling van de ultraperifere regio's; 6. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat, hetzij in het kader van het specifiek programma ter compensatie van de extra kosten of het actieplan voor het grote Europese nabuurschap, hetzij met betrekking tot de toegang in het algemeen tot de structuurfondsen, gelijke behandeling gewaarborgd blijft op de wijze waarop de Unie dat tot nu toe heeft gedaan bij haar maatregelen voor de ultraperifere regio's; 7. is vurig voorstander van de speciale actie van 1 100 miljoen EUR voor de ultraperifere gebieden die door de Commissie is voorgesteld, alsook van de mogelijkheid om exploitatiesteun te financieren, zoals bepaald in artikel 11 van het bovenvermelde voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling; vraagt dat volledige praktische uitvoering wordt gegeven aan het bepaalde in artikel 299, lid 2 van het EG-Verdrag, namelijk dat de ultraperifere regio's als een bijzonder geval moeten worden behandeld voor wat betreft hun toegang tot de structuurfondsen, met inbegrip van de regio's waarvan het BNP al boven 75% van het communautair gemiddelde is gestegen; 8. verzoekt de bedragen die worden toegewezen aan het specifiek programma te verhogen en uitsluitend aan de ultraperifere regio's te besteden en daarbij geen van deze regio's te benadelen; 9. verzoekt het actieplan voor het grote nabuurschap te baseren op een concept van nabijheid in brede zin, zodat steun kan worden verleend voor projecten waarbij instanties zijn betrokken in landen met grote gemeenschappen van emigranten uit ultraperifere regio's, waar deze regio's zich derhalve zeer nauw betrokken voelen; 10. dringt erop aan dat het actieplan voor het grote nabuurschap een specifieke financiële toewijzing voor transnationale en grensoverschrijdende samenwerking krijgt en dat de langverwachte coördinatie tussen de uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling gefinancierde acties ten behoeve van de ultraperifere regio's en de uit het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) gefinancierde complementaire acties ten bate van de ACS-landen of overzeese bezittingen en gebieden eindelijk realiteit wordt, ongeacht de vraag of het EOF in de begroting wordt opgenomen of niet; 11. verzoekt het actieplan te gebruiken voor het aanpakken van de problemen van illegale immigratie waarmee sommige ultraperifere regio's te kampen hebben; Menselijk kapitaal 12. verzoekt de Commissie deze belangrijke component van de ontwikkeling in de ultraperifere regio's te stimuleren door opleiding en specifieke consolidering aan te moedigen op gebieden die uitsluitend aan de bevordering van mededinging en groei zijn gewijd; Landbouw en visserij 13. herinnert de Commissie eraan dat de economieën van de ultraperifere regio's op kleinschalige sectoren berusten, zo ook op landbouw en visserij, die veelal ondersteuning op verschillende niveaus vergen, en vooral carrièreprikkels om jonge mensen aan te trekken; 14. verzoekt de Commissie in het kader van de thans plaatsvindende herziening van de POSEI-maatregelen de stabiliteit van de toegewezen middelen te waarborgen, en daarbij te voorzien in eventuele aanpassingen in verband met buitengewone behoeften en de administratieve regelingen te vereenvoudigen; 15. verzoekt de Commissie in het kader van de toekomstige regels van het EAFRD rekening te houden met de specifieke omstandigheden van de ultraperifere regio's en deze voldoende financiële middelen toe te wijzen om de doelstellingen van het plattelandsontwikkelingsbeleid te bereiken en voor deze regio's bij de vaststelling van de bijdragepercentages uit dat fonds analoog aan die van het Europees Visserijfonds (EVF) een gelijke behandeling veilig te stellen; 16. verzoekt de Commissie in het kader van de externe dimensie van de gemeenschappelijke marktordening (GMO) in de bananensector een uniform tarief in te voeren op een niveau dat hoog genoeg is om de bananenproductie van de Gemeenschap in stand te houden, en om zo nodig compenserende maatregelen voor de producenten in de Gemeenschap voor te stellen; 17. betreurt de afschaffing van de afzetsteun voor de suikersector; vraagt om herinvoering van dit mechanisme en om volledige compensatie van de gederfde inkomsten, teneinde daadwerkelijk rekening te houden met de specifieke handicaps die kenmerkend zijn voor de ultraperifere regio's; meent verder dat het voor de Azoren van fundamenteel belang is dat de suikerproductie en -raffinage een afzet op de nationale markt krijgen onder equivalente voorwaarden als die welke golden vóór de integratie in de Europese Unie, naar het voorbeeld van de Canarische eilanden, zonder de voortzetting van deze activiteit in de regio te benadelen; 18. stelt voor dezelfde overwegingen met betrekking tot de toepassing van een gedifferentieerde behandeling en de toekomstige levensvatbaarheid van de bedrijfstak in de ultraperifere regio's te laten gelden voor de melk-, fruit- en groentesector, afgestemd op de specifieke kenmerken van deze respectieve sectoren; 19. verzoekt de Commissie maatregelen in te voeren om het concurrentievermogen van de landbouwproducten van de ultraperifere regio's te versterken opdat deze op de markt kunnen concurreren met eendere producten die uit landen afkomstig zijn die een associatieovereenkomst met de EU hebben gesloten of van preferentieregelingen profiteren; 20. verzoekt de Commissie in het kader van het EVF rekening te houden met de specifieke behoeften van de ultraperifere regio's wat betreft die sector; 21. wijst nogmaals op de noodzaak van een blijvende beschermde visserijzone teneinde voor de vissersvloten van de ultraperifere regio's positieve discriminatie inzake de toegang tot mariene hulpbronnen mogelijk te maken en zodoende de lokale economieën in stand te houden; 22. vestigt de aandacht op de grote rijkdommen en de tegelijk bestaande grote fragiliteit van de maritieme ecosystemen van de ultraperifere regio's en op de daaruit volgende noodzaak om speciale aandacht te besteden aan het geoorloofde vistuig en geoorloofde vangstmethoden, evenals aan de toegang tot de omringende en de daaraan grenzende wateren; 23. is van mening dat de Commissie, met het oog op de bijzondere omstandigheden van de EEZ in de ultraperifere regio's (ontbreken van een continentaal plat voor enkele van deze regio's) en de beperkingen van hun visserijzones (in vele gevallen met ondergrondse heuvels), zonder te aarzelen het voorzorgsbeginsel en het beginsel betreffende relatieve stabiliteit moet toepassen; daardoor zal mede kunnen worden gewaarborgd dat niet alleen het biologisch en ecologisch evenwicht voor de desbetreffende species, maar ook de bescherming van de sociaal-economische structuur in verband met de visserijsector in die regio's in stand blijft; ook moet zij in haar wetgevingsvoorstellen rekening houden met het feit dat de visserij in bepaalde ultraperifere regio's, bijvoorbeeld in de Indische Oceaan, van zeer recente datum is en dat de visbestanden er nog rijk zijn; 24. wijst nogmaals op de noodzaak om in de toekomst de vernieuwing en modernisering van de vissersvloot in het belang van de rentabiliteit en het concurrentievermogen van de sector te ondersteunen; 25. is van mening dat de Commissie, met het oog op de kwetsbare situatie als gevolg van de status van ultraperifere regio, haar steun aan de regio's voor de visserijverwerkende industrie moet voortzetten, op een niveau dat gelijk of hoger ligt dan dat voor het FIOV; 26. verzoekt bij de herziening van de staatssteun voor de visserijsector rekening te houden met de visverwerking in de ultraperifere regio's; 27. is van mening dat de Commissie akkoord zou moeten gaan met het beginsel dat POSEI-visserijsteun een permanent karakter zou moeten hebben, en pleit voor een verhoging van de compensatieniveaus met betrekking tot de extra kosten als gevolg van de status van ultraperifere regio bij het op de markt brengen van bepaalde visserijproducten; 28. is van mening dat de Commissie alle mogelijke maatregelen zou moeten nemen voor een snelle invoering van regionale adviesraden; binnen de regionale adviesraad voor de zuidwestelijke wateren moet een insulaire onderafdeling worden gevormd voor specifieke visserijactiviteiten van de ultraperifere regio's; Mededinging en staatssteun 29. hoopt ten aanzien van staatssteun voor regionale doelen dat de ultraperifere regio's bedrijfssteun kunnen blijven ontvangen die niet geleidelijk wordt verminderd en waar geen tijdslimiet aan is verbonden, en dat de bijstand kan worden uitgebreid naar de vervoerssector op voorwaarde dat de regels voor overheidsaankopen een faire prijsvaststelling door de betrokken bedrijven garanderen; dat de ultraperifere regio's kunnen blijven profiteren van een hoger bedrag boven dat van de initiële investeringssteun; dat de roerende vervoersactiva ten aanzien van de initiële investering tot de subsidiabele kosten zullen worden gerekend; dat de ultraperifere regio's gecompenseerd mogen worden voor de bijkomende kosten voor het vervoer van goederen binnen de EU-markt; 30. verzoekt in het kader van de herziening van de richtsnoeren inzake de toepassing van regionale overheidssteun vanaf 2007 voor de ultraperifere regio's compensatie toe te staan voor de extra kosten die het vervoer van goederen binnen de EU-markt, in plaats van slechts binnen de nationale grenzen van het betrokken land, met zich meebrengt; 31. roept er bovendien toe op om in het kader van de herziening van de richtsnoeren inzake regionale overheidssteun de nodige waarde te hechten aan de bestaande praktijken ten aanzien van de ultraperifere regio's en om rekening te houden met hun specifieke omstandigheden; 32. verzoekt om voorzieningen voor steunverlening aan de ultraperifere regio's uit hoofde van artikel III-167, lid 3, onder a) van het grondwettelijk verdrag onverwijld ten uitvoer te leggen; 33. verzoekt de regels die gelden voor zeer kleinschalige hulp uit te breiden naar de transportsector; Ondernemingsbeleid 34. verzoekt de Commissie de bestaande maatregelen aan te passen aan de bijzondere situatie van de ultraperifere regio's en voor deze de toegang tot die maatregelen te vergemakkelijken; roept ertoe op het concurrentievermogen van bedrijven in die regio's te versterken, hetzij door specifieke maatregelen om hun integratie in een naburige geografische zone te bevorderen, hetzij via de vaststelling en ondersteuning van nieuwe modellen inzake concurrentievermogen; pleit tevens voor ondersteuning van ondernemerschap en ondernemingsgeest; Diensten van algemeen economisch belang 35. verzoekt de Commissie haar belofte in te lossen om een werkgroep in te stellen die een onderzoek verricht naar de verrichting van diensten van algemeen economisch belang in de ultraperifere regio's en voorstellen uit te werken die zijn afgestemd op de speciale kenmerken en behoeften van deze regio's ten aanzien van de markt voor openbare diensten; 36. verzoekt de Commissie bij de ontwikkeling van een EU-benadering inzake diensten van algemeen belang naar aanleiding van het witboek ( COM(2004)0374 ), de nodige aandacht te besteden aan de specifieke beperkingen van de ultraperifere regio's, vooral wanneer het erom gaat bepaalde dienstverleningen aldaar als diensten van algemeen belang te classificeren en wanneer het erom gaat de toepassing van de aan de specifieke omstandigheden van die regio's aangepaste regels voor mededinging en de interne markt op die dienstverleningen te bepalen; Belasting- en douanemaatregelen 37. doet een beroep op de Commissie om specifieke belastingmaatregelen te blijven toepassen ten behoeve van de ultraperifere regio's en zich bereid te blijven tonen andere regelingen voor te stellen om de zelfstandige ontwikkeling van deze regio's te bevorderen; 38. verzoekt de Commissie zich bereid te tonen verzoeken van ultraperifere regio's om tijdelijke opschorting van de rechten van het gemeenschappelijk douanetarief die worden geheven op de aanvoer van niet-landbouwgrondstoffen voor productietoepassingen en van visserijproducten, alsmede op geïmporteerde kapitaalgoederen voor zakelijk en industrieel gebruik, in overweging te nemen; Milieu 39. verzoekt de Commissie aan dit terrein voldoende aandacht te schenken bij toekomstige maatregelen ter ondersteuning van de ultraperifere regio's, aangezien deze niet over voldoende middelen beschikken om te voorzien in de aanhoudende behoeften ten aanzien van het milieu, in het bijzonder met betrekking tot de bescherming van de biodiversiteit, de tenuitvoerlegging van het Natura 2000-netwerk en afvalbeheer, een omstandigheid die het moeilijker maakt in de ultraperifere regio's een milieubeleid te voeren dat in overeenstemming is met de grondbeginselen van het communautaire milieubeleid; verzoekt de Commissie maatregelen ten uitvoer te leggen volgens het model van de milieucomponent van het programma van speciaal op het afgelegen en insulaire karakter van Madeira en de Azoren afgestemde maatregelen (POSEIMA-programma).; Trans-Europese netwerken 40. verzoekt de Commissie om bijzondere aandacht te besteden aan de speciale kenmerken van de ultraperifere regio's in het kader van de trans-Europese netwerken; 41. verzoekt de Commissie ten aanzien van trans-Europese energienetwerken voor projecten in de ultraperifere regio's het medefinancieringsniveau te hanteren dat is vastgelegd voor projecten die als prioritair zijn aangemerkt; 42. verzoekt de Commissie in het kader van trans-Europese vervoersinfrastructuurnetwerken medefinanciering door het Cohesiefonds van havens en luchthavens in ultraperifere regio's mogelijk te maken, indien subsidiabel; Onderzoek en technologische ontwikkeling 43. verzoekt de Commissie overweging 14 van Besluit nr.1513/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2002 betreffende het zesde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en van innovatie (2002-2006) (9) daadwerkelijk ten uitvoer te leggen, zowel in het huidige kaderprogramma als in de opvolger daarvan; dringt erop aan dat in het volgende kaderprogramma manieren worden gevonden om financiering beschikbaar te maken voor projecten in ultraperifere regio's, in het bijzonder in hun kenniscentra; 44. roept de Commissie op rekening te houden met het actieplan voor onderzoek, technologische ontwikkeling, demonstratie en innovatie dat in 2003 door de ultraperifere regio's bij de Commissie is ingediend. 45. verzoekt dat projecten in de ultraperifere regio's worden gefinancierd binnen het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling en daarnaast worden medegefinancierd door de structuurfondsen; Nieuwe informatie- en communicatietechnologieën 46. verzoekt de Commissie te waarborgen dat voldoende aandacht wordt besteed aan de projecten van de ultraperifere regio's op het gebied van de informatiemaatschappij en technologische innovatie, gezien de sleutelrol die deze sectoren toekomt bij de bevordering van de ontwikkeling; herinnert aan de behoeften van die regio's op dit gebied, zoals uiteengezet in het hoger vermelde memorandum van Spanje, Frankrijk, Portugal en de ultraperifere regio's betreffende de ontwikkeling van artikel 299, lid 2 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, evenals de bijdrage van de ultraperifere regio's aan dat memorandum, zoals op 2 juni 2003 bij de Commissie ingediend; Vervoer 47. dringt erop aan dat in elk aspect van het communautaire vervoersbeleid rekening wordt gehouden met de ultraperifere regio's; 48. verzoekt de Commissie te waarborgen dat vervoersprojecten die door de Gemeenschap in de ultraperifere regio's worden gefinancierd in de eerste plaats verbeteringen van de levenskwaliteit van de bewoners en voor de zelfstandige ontwikkeling van die regio's bewerkstelligen; wijst erop dat de ontwikkeling van alle projecten die inbreuk maken op de communautaire milieuwetgeving, moet worden gestopt; en dat bovendien alle vervoersprojecten die voor de ultraperifere regio's worden ontwikkeld, een exacte en duidelijk omlijnde analyse van de voordelen voor de diversificatie van de lokale economie, de sociale cohesie en de duurzaamheid van de regionale banenmarkt dienen te omvatten; 49. verzoekt om medefinanciering van de extra vervoerskosten en om ontwikkeling van het transport in de nabijheid van de ultraperifere regio's, niet in de laatste plaats door daar ook niet-lidstaten bij te betrekken; Slotoverwegingen 50. verwelkomt, tenslotte, het feit dat de instanties die zich inzetten voor de verdediging van het speciale statuut van de ultraperifere regio's, een belangrijk partnerschap tot stand hebben gebracht en hebben geconsolideerd, en wijst op de sleutelrol van de Commissie in dat proces, zoals blijkt uit de hoger vermelde mededelingen over een versterkt partnerschap voor de ultraperifere regio's; o o o 51. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Comité van de Regio's, het Europees Economisch en Sociaal Comité, de nationale, regionale en lokale overheden van de ultraperifere regio's, alsook aan de fungerend voorzitter van de Conferentie van voorzitters van regiobesturen van de ultraperifere regio's.