(Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst (PE-CONS 3658/2001 – C5&nbhy;0524/2001), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(1999) 125 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2000) 613 (3) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2001) 476 – C5&nbhy;0377/2001), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0454/2001), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG-Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (11076/1/2001 – C5&nbhy;0434/2001), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 31 (2) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0456/2001), 1. wijzigt het gemeenschappelijk standpunt als volgt; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in tweede lezing vastgesteld op 17 januari 2002 met het oog op de aanneming van Besluit nr. .../.../EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het Zesde Milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, op artikel 175, lid 3, Gezien het voorstel van de Commissie 1 (3) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité 2 (4) , Gezien het advies van het Comité van de regio's 3 (5) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag 4 (6) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Een schoon en gezond milieu is van essentieel belang voor het welzijn en de welvaart van de samenleving, maar voortgezette groei op wereldschaal zal leiden tot een verdere belasting van het milieu. (2) Het vijfde milieuactieprogramma van de Gemeenschap, "Op weg naar duurzame ontwikkeling", is op 31 december 2000 ten einde gelopen en heeft tot een aantal belangrijke verbeteringen geleid. (3) Er zijn voortdurende inspanningen nodig om de door de Gemeenschap reeds gestelde doelstellingen en streefcijfers op het gebied van het milieu te bereiken, en er dient het Zesde Milieuactieprogramma ("het programma") te worden vastgesteld, dat in dit besluit is opgenomen. (4) Een aantal ernstige milieuproblemen is nog onopgelost, terwijl er nieuwe ontstaan die verdere actie vereisen. (5) Bij de ontwikkeling van een aanpak om de menselijke gezondheid en het milieu te beschermen moet meer nadruk gelegd worden op preventie en toepassing van het voorzorgbeginsel. (6) Een behoedzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de bescherming van het wereldecosysteem zijn samen met economische welvaart en een evenwichtige sociale ontwikkeling voorwaarden voor duurzame ontwikkeling. (7) Het programma is gericht op een hoog niveau van bescherming van het milieu en de gezondheid van de mens en op een algemene verbetering van het milieu en de kwaliteit van het leven, het behelst prioriteiten voor de milieudimensie van de strategie voor duurzame ontwikkeling en dient mee te wegen bij het opzetten van acties in het kader van deze strategie. (8) Met het programma wordt beoogd om, met inachtneming van het subsidiairiteitsbeginsel en rekening houdend met de uiteenlopende omstandigheden in de onderscheiden regio's van de Europese Unie, te komen tot ontkoppeling van milieubelasting en economische groei. (9) Het programma strekt tot vaststelling van de milieuprioriteiten voor een initiatief van de Gemeenschap, dat in het bijzonder betrekking heeft op klimaatverandering, natuur en biodiversiteit en milieu, alsmede op de volksgezondheid en kwaliteit van het leven, natuurlijke rijkdommen en afvalstoffen. (10) Voor elk van deze terreinen worden centrale doelstellingen en bepaalde streefcijfers vastgesteld, terwijl reeds een aantal acties is vastgesteld om deze streefcijfers te halen. De doelstellingen en streefcijfers vormen prestatieniveaus of resultaten waarnaar moet worden gestreefd. (11) De doelstellingen, prioriteiten en acties van het programma dienen bij te dragen tot duurzame groei in de kandidaat-lidstaten en gericht te zijn op de bescherming van de natuurlijke rijkdommen van deze landen. (12) Wetgeving blijft centraal staan bij het aangaan van de uitdagingen op milieugebied, terwijl volledige en correcte tenuitvoerlegging van de bestaande wetgeving een prioriteit zal zijn. Ook andere mogelijkheden om de milieudoelstellingen te bereiken moeten worden overwogen. (13) Het programma dient overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag het proces van integratie van milieuoverwegingen in alle sectoren van het beleid en het optreden van de Gemeenschap te bevorderen teneinde de uit verschillende bronnen afkomstige druk op het milieu te verminderen. (14) Een strategische, geïntegreerde benadering, met gebruikmaking van nieuwe manieren van omgaan met de markt, waarbij burgers, ondernemingen en andere actoren worden betrokken, is nodig om verandering te brengen in de patronen van productie en verbruik door overheid en particulier die de toestand en de tendensen van het milieu negatief beïnvloeden. Deze aanpak moet een duurzaam gebruik en beheer van land en zee stimuleren. (15) Van belang voor het welslagen van het programma is dat toegang wordt verschaft tot informatie betreffende het milieu en tot de rechtspraak, en dat het publiek deel kan nemen aan de beleidsvorming. (16) Bij de thematische strategieën zal worden overwogen welke opties en instrumenten noodzakelijk zijn voor het oplossen van een reeks ingewikkelde problemen die een multidimensionale benadering behoeven, en zullen de noodzakelijke acties worden voorgesteld, waarbij in voorkomend geval het Europees Parlement en de Raad zullen worden betrokken. (17) De wetenschap is het erover eens dat menselijke activiteiten de concentraties van broeikasgassen verhogen, hetgeen wereldwijd leidt tot hogere temperaturen en tot verstoring van het klimaat. (18) De gevolgen van klimaatverandering voor de menselijke samenleving en de natuur zijn ernstig en dienen te worden verzacht. Maatregelen ter vermindering van broeikasgasemissies kunnen worden uitgevoerd zonder vermindering van het groei- en welvaartsniveau. (19) Ongeacht of deze verzachting slaagt, moet de samenleving zich aanpassen aan en voorbereiden op de gevolgen van de klimaatverandering. (20) Gezonde en evenwichtige natuurlijke systemen zijn van essentieel belang voor het leven op deze planeet. (21) De natuur en de biodiversiteit worden aanzienlijk belast door menselijke activiteiten. Actie is nodig om de druk te neutraliseren van met name de vervuiling, de introductie van uitheemse soorten, de mogelijke risico's van het vrijgeven van genetisch gemodificeerde organismen en de wijze waarop land en zee worden geëxploiteerd. (22) De bodem is een eindige hulpbron die wat betreft milieuaspecten onder druk staat. (23) Het ziet er steeds meer naar uit dat er ondanks betere milieunormen verband bestaat tussen schade aan het milieu en bepaalde aandoeningen bij de mens. Daarom moeten de potentiële risico's van bijvoorbeeld emissies, gevaarlijke chemicaliën, bestrijdingsmiddelen en lawaai worden aangepakt. (24) Er is meer kennis nodig betreffende de potentiële negatieve gevolgen van het gebruik van chemicaliën, waarbij de verantwoordelijkheid voor de totstandbrenging van deze kennis bij de producenten, importeurs en downstream-gebruikers dient te worden gelegd. (25) Chemische stoffen die gevaarlijk zijn zouden moeten worden vervangen door veiliger chemische stoffen of door veiliger alternatieve technologieën die geen gebruik van chemische stoffen vereisen, teneinde de risico's voor mens en milieu te beperken. (26) Door middel van een op duurzaamheid gericht gebruik van bestrijdingsmiddelen zouden de negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid en het milieu zoveel mogelijk dienen te worden teruggedrongen. (27) Het stedelijk milieu is de woonplaats van ongeveer 70% van de bevolking en gecoördineerde inspanningen zijn noodzakelijk om het milieu en de kwaliteit van het leven in de steden te verbeteren. (28) Het vermogen van de planeet om aan de stijgende vraag naar hulpbronnen te voldoen en de door het gebruik van die hulpbronnen gegenereerde emissies en afval te absorberen, is beperkt; er bestaat bewijs dat de huidige vraag de draagkracht van het milieu op verschillende punten overtreft. (29) Het afvalvolume in de Gemeenschap, waarvan een aanzienlijk deel gevaarlijk afval vormt, blijft toenemen, hetgeen leidt tot een verlies aan hulpbronnen en tot grotere risico's van vervuiling. (30) Door de economische globalisatie is de noodzaak om op internationaal niveau, inclusief het vervoersbeleid actie te ondernemen ten gunste van het milieu, nog verder toegenomen, zodat nieuwe initiatieven van de Gemeenschap nodig zijn die betrekking hebben op het beleid op het gebied van handel, ontwikkeling en externe betrekkingen, en die het nastreven van duurzame ontwikkeling in andere landen mogelijk dienen te maken. Goed bestuur moet hiertoe bijdragen. (31) Bij het nastreven van milieubescherming en duurzame ontwikkeling mag van handel, internationale investeringsstromen en exportkredieten een grotere bijdrage worden verwacht. (32) Het beleid op milieugebied dient, overeenkomstig artikel 174 van het Verdrag, gezien de complexiteit van de problemen te worden bepaald aan de hand van de beschikbare wetenschappelijke en economische evaluatie en van de kennis van de omstandigheden en tendensen van het milieu. (33) Informatie voor beleidsmakers, direct betrokkenen en het algemene publiek moet relevant, doorzichtig, up-to-date en gemakkelijk te begrijpen zijn. (34) Vooruitgang bij het bereiken van milieudoelstellingen dient te worden getoetst en geëvalueerd. (35) Halverwege de looptijd van het programma dient een evaluatie van de vooruitgang plaats te vinden, alsmede een beoordeling van de noodzaak om de doelstellingen te veranderen, zulks op basis van een beoordeling van de toestand van het milieu, rekening houdend met de informatie zoals die regelmatig door het Europese Milieuagentschap wordt verstrekt, BESLUITEN: Artikel 1 Toepassingsgebied van het programma 1. Dit besluit stelt een programma vast voor communautaire actie inzake het milieu, hierna "het programma" te noemen. Het richt zich op de belangrijkste milieudoelstellingen en &nbhy;prioriteiten op basis van een evaluatie van de toestand van het milieu en de heersende trends, waaronder ontwikkelingen die initiatieven van de Gemeenschap vereisen. Het programma zou de integratie van milieuoverwegingen in alle communautaire beleidssectoren moeten bevorderen en moeten bijdragen tot de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling in de huidige en de toekomstige, uitgebreide Gemeenschap. Voorts voorziet het programma in voortdurende inspanningen voor de verwezenlijking van de algemene en specifieke doelstellingen op milieugebied die reeds door de Gemeenschap zijn vastgesteld. 2. In het programma worden de belangrijkste milieudoelstellingen opgesomd. Waar passend voorziet het in specifieke doelstellingen en tijdschema's. Tenzij anders bepaald zouden de algemene en specifieke doelstellingen voor het verstrijken van het programma moeten worden bereikt. 3. Het programma bestrijkt een periode van tien jaar die ingaat op * (7) . Geschikte initiatieven op de verschillende beleidsterreinen voor het bereiken van de doelstellingen bestaan uit een reeks van maatregelen, waaronder wetgeving en het gebruik van de in artikel 3 geschetste strategische benaderingen. Die initiatieven zouden geleidelijk en uiterlijk vier jaar na de vaststelling van dit besluit moeten worden gepresenteerd. 4. De doelstellingen sluiten aan bij de essentiële prioriteiten op milieugebied van de Gemeenschap op de volgende terreinen: Artikel 2 Beginselen en algemene doeleinden 1. Het programma biedt een kader voor het milieubeleid van de Gemeenschap gedurende de looptijd van het programma, met als doel het bieden van een hoog beschermingsniveau, rekening houdend met het subsidiariteitsbeginsel en de verscheidenheid van situaties in de verschillende regio's van de Gemeenschap, en de ontkoppeling van milieubelasting en economische groei. Het berust in het bijzonder op het beginsel dat de vervuiler betaalt, het voorzorgsbeginsel en preventieve actie en het beginsel dat vervuiling aan de bron dient te worden bestreden. Het programma vormt de belangrijkste ecologische pijler van de strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling en draagt bij tot de integratie van milieuoverwegingen in alle communautaire beleidsvormen , mede door het bepalen van prioriteiten op milieugebied voor de strategie. 2. Het programma is gericht op het volgende: 3. Het programma waarborgt dat de milieudoelstellingen, waarbij de te bereiken milieuresultaten centraal moeten staan, verwezenlijkt worden met behulp van de meest doelmatige en passende beschikbare middelen, in het licht van de in lid 1 vermelde beginselen en de in artikel 3 geschetste strategische benaderingen. Er wordt terdege op toegezien dat de communautaire beleidsvorming op milieugebied op een geïntegreerde wijze verloopt en alle beschikbare opties en instrumenten worden ten volle overwogen, waarbij rekening wordt gehouden met regionale en lokale verschillen alsmede ecologisch gevoelige gebieden, met de nadruk op: 4. Het programma bevordert de volledige integratie van eisen op het gebied van milieubescherming in alle communautaire beleidsterreinen en maatregelen door de vaststelling van milieudoelstellingen en waar nodig specifieke doelstellingen en tijdschema's, die op de betrokken beleidsgebieden in aanmerking moeten worden genomen. Voorts zouden de voorgestelde en getroffen maatregelen ten bate van het milieu moeten stroken met de doelstellingen van de economische en de sociale dimensie van duurzame ontwikkeling, en omgekeerd. 5. Het programma bevordert de goedkeuring van beleidsbesluiten en benaderingen die bijdragen tot de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling in de kandidaat-lidstaten op basis van de omzetting en toepassing van het acquis. Het uitbreidingsproces moet de ecologische rijkdom van de kandidaat-lidstaten zoals de rijkdom aan biodiversiteit ondersteunen en beschermen, en dient duurzame productie&nbhy; , consumptie- en bodemgebruikspatronen en milieuvriendelijke vervoersstructuren in stand te houden en te versterken door middel van: 6. Het programma bevordert: Artikel 3 Strategische benaderingen voor het realiseren van milieudoelstellingen De in het programma beschreven doeleinden en doelstellingen zullen onder meer worden nagestreefd met de volgende middelen: 1. Waar passend, ontwikkeling van nieuwe communautaire wetgeving en wijziging van de bestaande wetgeving. 2. Bevordering van een doeltreffender uitvoering en handhaving van de communautaire wetgeving inzake het milieu, onverminderd het recht van de Commissie inbreukprocedures in te leiden. Dit vereist: 3. Er zijn verdere inspanningen nodig voor de integratie van eisen op het gebied van milieubescherming bij de voorbereiding, vaststelling en uitvoering van communautaire beleidslijnen en activiteiten op de verschillende beleidsgebieden. In verschillende sectoren zijn verdere inspanningen noodzakelijk, waaronder het in overweging nemen van hun specifieke milieudoelstellingen, streefcijfers, tijdschema's en indicatoren. Hiervoor is het volgende vereist: 4. Bevordering van duurzame productie- en consumptiepatronen door de feitelijke toepassing van de in artikel 2 genoemde beginselen met het oog op de internalisering van zowel de negatieve als de positieve effecten op het milieu met behulp van een combinatie van instrumenten, waaronder marktinstrumenten en economische instrumenten. Daartoe is onder andere het volgende vereist: 5. Verbetering van samenwerking en partnerschap met bedrijven en hun vertegenwoordigende lichamen en het hierbij betrekken van de sociale partners, consumenten en hun organisaties, al naargelang het geval, ter verbetering van de prestaties op milieugebied van de bedrijven en het nastreven van duurzame productiepatronen. Dit vereist: 6. Totstandbrenging van een situatie waarin individuele consumenten, ondernemingen en overheidsinstanties als koper beter zijn geïnformeerd over de gevolgen voor het milieu van processen en producten met het oogmerk duurzame consumptiepatronen te bewerkstelligen. Dit vereist: 7. Ondersteuning van de integratie van milieuoverwegingen in de financiële sector. Dit vereist: 8. Totstandbrenging van een communautair aansprakelijkheidsstelsel . Dit vereist onder meer regelgeving inzake milieuaansprakelijkheid . 9. Verbetering van de samenwerking en het partnerschap met consumentengroeperingen en NGO's, en bevordering van een beter inzicht in en een grotere betrokkenheid bij milieuaangelegenheden onder Europese burgers vereist: 10. Stimulering en bevordering van doeltreffend en duurzaam gebruik en beheer van land en zee, rekening houdend met milieuoverwegingen. Dit vereist het volgende, met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel: Artikel 4 Thematische strategieën 1. De in de artikelen 5 tot en met 8 bedoelde acties omvatten onder meer de ontwikkeling van thematische strategieën en de evaluatie van bestaande strategieën voor prioritaire milieuproblemen die een brede aanpak vereisen. In die strategieën moet zijn aangegeven welke voorstellen nodig zijn om de doelstellingen van het programma te bereiken en volgens welke procedure zij worden aangenomen. Deze strategieën nemen de vorm aan van een besluit van het Europees Parlement en de Raad dat volgens de in artikel 251 van het Verdrag neergelegde medebeslissingsprocedure moet worden genomen. 2. De thematische strategieën kunnen benaderingen omvatten die in artikel 3 en artikel 9 zijn geschetst, alsmede relevante kwalitatieve en kwantitatieve milieudoelstellingen en tijdschema's aan de hand waarvan de beoogde maatregelen kunnen worden gewogen en beoordeeld. 3. De thematische strategieën worden ontwikkeld en uitgevoerd in nauw overleg met de betrokken partijen, zoals NGO's, bedrijfsleven, andere sociale partners en overheden, waarbij zo nodig wordt gezorgd voor overleg met de kandidaat-lidstaten tijdens dit proces. 4. De thematische strategieën zouden uiterlijk 3 jaar na de vaststelling van het programma klaar moeten zijn om te worden uitgevoerd . De tenuitvoerlegging van de thematische strategieën komt aan bod in d e tussentijdse rapportage waarin de Commissie de voortgang op het gebied van de uitvoering van het programma evalueert . 5. De Commissie brengt het Europees Parlement en de Raad jaarlijks verslag uit over de vooruitgang bij de ontwikkeling en uitvoering van de strategieën en over de doeltreffendheid ervan . Artikel 5 Doelstellingen en prioritaire actieterreinen voor de aanpak van de klimaatverandering 1. Het in artikel 2 beschreven doel zou moeten worden nagestreefd met de volgende doelstellingen: 2. Deze doelstellingen worden onder meer nagestreefd door middel van de volgende prioritaire acties. 3. Naast het tegengaan van de klimaatverandering dient de Gemeenschap maatregelen voor te bereiden die gericht zijn op aanpassing aan klimaatverandering, door middel van: 4. Er dient op te worden toegezien dat bij de uitbreiding van de Gemeenschap rekening gehouden wordt met de klimaatproblematiek. Dit vergt onder meer de volgende maatregelen ten behoeve van de kandidaat-lidstaten: 5. De bestrijding van de klimaatverandering zal een geïntegreerd deel zijn van het externe beleid van de Europese Unie en een van de prioriteiten vormen in het communautaire beleid voor duurzame ontwikkeling. Dit vergt gezamenlijke en gecoördineerde inspanningen van de Gemeenschap en haar lidstaten met het oog op: Artikel 6 Doelstellingen en prioritaire actieterreinen inzake natuur en biodiversiteit 1. Het in artikel 2 beschreven doel zou moeten worden nagestreefd met de volgende doelstellingen: 2. Deze doelstellingen worden nagestreefd door middel van de volgende prioritaire acties, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, op basis van de bestaande mondiale en regionale verdragen en strategieën en volledige toepassing van de betrokken communautaire besluiten. De ecosysteembenadering, zoals neergelegd in het Verdrag inzake biologische diversiteit (11) , moet waar nodig steeds worden gevolgd. Hiervoor is vereist: a) wat betreft biodiversiteit: b) wat betreft ongelukken en rampen: c) een thematische strategie voor de bodembescherming, waarin aandacht wordt geschonken aan de voorkoming van onder meer verontreiniging, erosie, woestijnvorming, bodemdegradatie, ruimtebeslag en hydrogeologische risico's en rekening wordt gehouden met de regionale diversiteit, met inbegrip van de specifieke kenmerken van bergachtige en aride gebieden; d) bevordering van het duurzame beheer van winningsindustrieën met het oog op de vermindering van de milieu-effecten daarvan; e) bevordering van de integratie van behoud en herstel van de landschapswaarden in andere beleidsterreinen, waaronder toerisme, rekening houdend met de toepasselijke internationale instrumenten; f) bevordering van de integratie van biodiversiteitsoverwegingen in het landbouwbeleid en stimulering van duurzame plattelandsontwikkeling en een multifunctionele en duurzame landbouw door: g) bevordering van duurzaam gebruik van de zee en behoud van mariene ecosystemen, met inbegrip van zeebodems, estuaria en kustgebieden, met bijzondere aandacht voor gebieden met een hoge biodiversiteitswaarde, door middel van: h) uitvoering en verdere ontwikkeling van strategieën en maatregelen voor bossen in overeenstemming met de bossenstrategie voor de Europese Unie, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en biodiversiteitsoverwegingen, met daarin de volgende elementen: i) wat betreft genetisch gemodificeerde organismen (GGO's): Artikel 7 Doelstellingen en prioritaire actieterreinen inzake milieu en gezondheid en levenskwaliteit 1. Het in artikel 2 beschreven doel zou moeten worden nagestreefd met de volgende doelstellingen, de toepasselijke normen, richtsnoeren en programma's van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in aanmerking genomen: 2. Deze doelstellingen worden nagestreefd door middel van de volgende prioritaire acties: Artikel 8 Doelstellingen en prioritaire actieterreinen inzake duurzaam gebruik en beheer van hulpbronnen en afval 1. Het in artikel 2 beschreven doel zou moeten worden nagestreefd met de volgende doelstellingen: 2. Deze doelstellingen moeten worden nagestreefd met inachtneming van het geïntegreerde productbeleid en de relevante communautaire strategie voor het afvalbeheer (17) door middel van het volgende prioritaire actieterrein: Artikel 9 Doelstellingen en prioritaire actieterreinen inzake internationale milieuproblemen 1. Het in artikel 2 in het licht van de internationale problematiek beschreven doel en de internationale dimensie van de vier prioritaire milieuactieterreinen van het programma houden in dat de volgende doelstellingen moeten worden nagestreefd: 2. Deze doelstellingen zullen worden nagestreefd door middel van de volgende prioritaire acties: Artikel 10 Beleidsvorming op milieugebied De in artikel 2 beschreven doelstellingen inzake beleidsvorming op milieugebied op basis van participatie en de beste beschikbare wetenschappelijke kennis en de in artikel 3 uiteengezette strategische benaderingen worden nagestreefd door middel van de volgende prioritaire acties: contacten leggen tussen milieuactoren en andere actoren op het gebied van informatie, opleiding, onderzoek, onderwijs en beleid; De productie van deze informatie zal ondersteund worden door regelmatige verslagen van het Europees Milieuagentschap en andere betrokken organen. De informatie , die uiterlijk in 2003 moet worden verstrekt, zal met name bestaan uit: Artikel 11 Monitoring en evaluatie van de resultaten 1. De Commissie evalueert de voortgang op het gebied van de uitvoering van het programma en de gerelateerde trends en vooruitzichten voor het milieu in het vierde jaar van de looptijd ervan. Deze evaluatie vindt plaats op basis van een breed pakket van indicatoren. De Commissie legt deze tussentijdse rapportage aan het Europees Parlement en de Raad voor, samen met de wijzigingsvoorstellen die zij nodig acht. 2. De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad in de loop van het laatste jaar van de looptijd van het programma een eindbeoordeling van het programma en de stand van zaken en vooruitzichten op milieugebied voor. Artikel 12 Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Gedaan te voor het Europees Parlement voor de Raad de Voorzitter de Voorzitter (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (9068/1/2001 - C5&nbhy;0433/2001) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 137 (3) ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 78 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ( A5-0437/2001 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het gemeenschappelijk standpunt; 2. constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het gemeenschappelijk standpunt; 3. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG-Verdrag te ondertekenen; 4. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (10353/1/2001 – C5&nbhy;0473/2001), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 751 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM (2001) 373 ), – gelet op artikel 251, lid 2 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 80 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ( A5-0469/2001 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het gemeenschappelijk standpunt; 2. constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het gemeenschappelijk standpunt; 3. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG-Verdrag te ondertekenen; 4. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 275 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en de artikelen 47, lid 2, 55 en 95 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0367/2000), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt en de adviezen van de Economische en Monetaire Commissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0378/2001), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 17 januari 2002 met het oog op de aanneming van Richtlijn .../…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 47, lid 2, en de artikelen 55 en 95, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 92/50/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor dienstverlening (6) , Richtlijn 93/36/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen (7) , en Richtlijn 93/37/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor de uitvoering van werken (8) zijn gewijzigd bij Richtlijn 97/52/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) . Ter gelegenheid van de nieuwe wijzigingen die nodig zijn in antwoord op de vereenvoudigings&nbhy; en moderniseringseisen, die zowel de aanbestedende diensten als de economische subjecten hebben gesteld in hun antwoorden op het door de Commissie op 27 november 1996 aangenomen Groenboek (10) , moeten ter wille van de duidelijkheid deze richtlijnen algeheel worden herzien en één tekst te worden opgenomen. (2) Er dient rekening te worden gehouden met Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu- effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (11) . ( 3) De verwezenlijking van het vrije verkeer van goederen op het gebied van overheidsopdrachten voor leveringen en de verwezenlijking van de vrijheid van vestiging en van het vrij verrichten van diensten op het gebied van opdrachten voor diensten en werken in de lidstaten voor rekening van de staat, de territoriale lichamen en andere publiekrechtelijke instellingen vereisen, naast de opheffing van beperkingen, de tenuitvoerlegging van bepalingen inzake de coördinatie van de nationale procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten op grond van de regels die voor deze drie vrijheden gelden en op grond van de daaruit voortvloeiende beginselen, zoals de beginselen van gelijke behandeling, waarvan het discriminatieverbod slechts een bijzondere uitdrukking is, wederzijdse erkenning, evenredigheid en doorzichtigheid, alsmede op grond van een daadwerkelijke mededinging op het gebied van overheidsopdrachten. Bijgevolg moeten deze coördinatiebepalingen overeenkomstig voornoemde regels en beginselen alsmede overeenkomstig de andere Verdragsregels worden uitgelegd. ( 4) Deze coördinatiebepalingen moeten de in elk van de lidstaten geldende procedures en praktijken zoveel mogelijk eerbiedigen. (5) De lidstaten dienen erop toe te zien dat deelname van een publiekrechtelijk lichaam als inschrijver op een overheidsopdracht geen concurrentieverstorende gevolgen heeft voor particuliere inschrijvers. Hiertoe kunnen zij regels vaststellen voor de wijze waarop de berekening van de reële prijs/kosten van een bij de aanbestedende dienst ingediende inschrijving dient te geschieden. (6) Overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag dienen de eisen inzake milieubescherming te worden geïntegreerd in de omschrijving en uitvoering van het beleid en het optreden van de Gemeenschap, in het bijzonder met het oog op het bevorderen van duurzame ontwikkeling. Dit omvat beleid en activiteiten met betrekking tot de totstandbrenging van de interne markt en richtlijnen inzake met name het plaatsen van overheidsopdrachten. Deze richtlijn integreert derhalve het communautair beleid inzake milieubescherming en duurzame ontwikkeling in de regeling betreffende overheidsopdrachten. (7) Niets in deze richtlijn belet dat aanbestedende diensten maatregelen voorschrijven of toepassen die noodzakelijk zijn ter bescherming van de openbare zedelijkheid, orde of veiligheid of het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten, in overeenstemming met het Verdrag, in het bijzonder met het oog op duurzame ontwikkeling, op voorwaarde dat deze maatregelen niet discriminerend zijn en niet in strijd zijn met het streven naar openstelling van de markten op het gebied van overheidsopdrachten . ( 8) De Raad heeft bij zijn Besluit 94/800/EG van 22 december 1994 betreffende de sluiting, namens de Europese Gemeenschap, voor wat betreft de onder haar bevoegdheid vallende aangelegenheden, van de uit de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Uruguay&nbhy;ronde (1986&nbhy;1994) voortvloeiende overeenkomsten (12) onder meer zijn goedkeuring gehecht aan de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, hierna "Overeenkomst" genoemd, welke ten doel heeft een multilateraal kader van evenwichtige rechten en verplichtingen op het gebied van overheidsopdrachten tot stand te brengen met het oog op een verdere liberalisering en uitbreiding van de wereldhandel. Gezien de internationale rechten en verplichtingen die voor de Gemeenschap uit de aanvaarding van deze Overeenkomst voortvloeien, gelden voor de inschrijvers en producten uit derde landen die de Overeenkomst hebben ondertekend, de regelingen van de Overeenkomst. Deze Overeenkomst is niet rechtstreeks toepasselijk. De in de Overeenkomst bedoelde aanbestedende diensten die zich aan de onderhavige richtlijn houden en die dezelfde bepalingen toepassen ten aanzien van de economische subjecten van derde landen die de Overeenkomst hebben ondertekend, leven op deze manier de Overeenkomst na. Deze richtlijn dient ook de economische subjecten te warborgen als die welke gelden voor de economische subjecten van derde landen die de Overeenkomst hebben ondertekend. ( 9) Het bestaan van een groot aantal drempels voor de toepassing van de thans geldende coördinatiebepalingen geeft aanleiding tot complicaties voor de aanbestedende diensten. Voorts is het, rekening gehouden met de monetaire unie, wenselijk drempels in euro's vast te stellen. Derhalve dienen de drempels in euro's op zodanige wijze te worden vastgesteld, dat de toepassing van deze bepalingen wordt vereenvoudigd en tegelijkertijd de in de Overeenkomst bepaalde drempels, die in bijzondere trekkingsrechten zijn uitgedrukt, in acht worden genomen. In verband daarmee dient dus ook te worden voorzien in een periodieke herziening van de in euro's uitgedrukte drempels, teneinde deze indien nodig aan te passen naar gelang van de eventuele negatieve schommelingen van de waarde van de euro ten opzichte van het bijzondere trekkingsrecht. ( 10) De overheidsopdrachten die door in de sectoren watervoorziening, energievoorziening en vervoer werkzame aanbestedende diensten worden geplaatst en in het kader van deze werkzaamheden passen, vallen onder Richtlijn .../.../EG van het Europees Parlement en de Raad van … houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening en vervoer (13) . De overheidsopdrachten die door aanbestedende diensten in het kader van hun activiteiten voor de exploitatie van zee&nbhy;, kust&nbhy; of riviervervoerdiensten worden geplaatst, dienen echter onder het toepassingsgebied van de onderhavige richtlijn. ( 11) Rekening gehouden met de situatie van daadwerkelijke mededinging voor opdrachten in de telecommunicatiesector als gevolg van de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving betreffende de liberalisering van deze sector dienen overheidsopdrachten op dit gebied van het toepassingsgebied van de onderhavige richtlijn te worden uitgesloten, voorzover deze worden geplaatst met als enig doel de aanbestedende diensten in staat te stellen bepaalde activiteiten in de telecommunicatiesector uit te oefenen. (12) Sommige aanbestedende diensten, zoals regionale of plaatselijke overheden, kunnen in de uitoefening van hun bevoegdheden opdrachten gunnen aan instanties die weliswaar formeel gezien een eigen rechtspersoonlijkheid hebben, doch die, gelet op de bijzondere banden die zij met de aanbestedende diensten onderhouden, hier in feite uit zijn voortgekomen en op het gebied van besluitvorming niet autonoom zijn en daarom kunnen worden beschouwd als deel uitmakend van deze aanbestedende diensten. In bepaalde gevallen is deze richtlijn niet van toepassing op de door een aanbestedende dienst aan een dergelijke instantie gegunde opdrachten. ( 13) Er dienen bepalingen te worden voorgesteld voor de de maatregelen tot coördinatie van de procedures niet kunnen worden toegepast om redenen die met de staatsveiligheid of staatsgeheimen verband houden of doordat specifieke aanbestedingsvoorschriften van toepassing zijn die uit internationale overeenkomsten voortvloeien en betrekking hebben op de legering van strijdkrachten of eigen zijn aan internationale organisaties. (14) Krachtens artikel 163 van het Verdrag is het stimuleren van onderzoek en ontwikkeling een van de middelen om de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de Europese industrie te versterken en het openstellen van overheidsopdrachten voor diensten draagt daartoe bij. Op de medefinanciering van onderzoeksprogramma's heeft deze richtlijn geen betrekking. Derhalve vallen buiten deze richtlijn andere opdrachten voor diensten voor onderzoek en ontwikkeling dan die waarvan de resultaten in hun geheel aan de aanbestedende dienst toekomen voor het gebruik ervan in de uitoefening van zijn eigen werkzaamheden, mits de dienstverlening volledig door de aanbestedende dienst wordt beloond. ( 15) Overheidsopdrachten voor diensten betreffende tot de verwerving of de huur van onroerende zaken dan wel betreffende de rechten op deze zaken vertonen bijzondere kenmerken, waardoor het niet dienstig is aanbestedingsvoorschriften daarop toe te passen. ( 16) Bij het plaatsen van overheidsopdrachten voor bepaalde audiovisuele diensten in de omroepsector moet rekening kunnen worden gehouden met overwegingen van cultureel en sociaal belang, waardoor het niet dienstig is aanbestedingsvoorschriften daarop toe te passen. ( 17) De diensten inzake arbitrage en bemiddeling worden meestal verleend door instanties of personen die worden aangewezen of gekozen op een wijze die niet door aanbestedingsvoorschriften kan worden geregeld. ( 18) De in deze richtlijn bedoelde financiële diensten dienen niet de instrumenten te omvatten inzake monetair beleid, wisselkoersen, overheidsschuld en beheer van reserves of die van enig ander beleid dat verrichtingen met effecten of andere financiële instrumenten behelst. Derhalve vallen de opdrachten betreffende de uitgifte, de aankoop, de verkoop of de overdracht van effecten of van andere financiële instrumenten niet binnen het toepassingsgebied. De door centrale banken geleverde diensten zijn eveneens uitgesloten. (19) In een aantal lidstaten hebben zich bepaalde technieken voor gecentraliseerde aankopen ontwikkeld. Daartoe zijn verschillende instanties in het leven geroepen die belast zijn met het doen van aankopen voor andere aanbestedende diensten. In verband met de omvang van de op die manier verrichte aankopen maken deze technieken het mogelijk om de mededinging te vergroten en de doeltreffendheid van de overheidsopdrachten te verbeteren. Er dient derhalve een communautaire definitie te worden vastgesteld voor aankopende instanties die werkzaam zijn voor de aanbestedende diensten en er dienen procedures te worden vastgesteld die op hen van toepassing zijn, alsmede de voorwaarden waaronder de aanbestedende diensten vrijelijk van de aankopende instanties gebruik kunnen maken, voorzover laatstgenoemde zelf de status van aanbestedende dienst hebben. (20) De bepalingen van deze richtlijn dienen volledig van toepassing te zijn op opdrachten in het kader waarvan de in artikel 1, lid 5, genoemde aankopende instanties zorgen voor leveringen of diensten. Aanbestedende diensten die leveringen of diensten rechtstreeks verwerven bij of via een dergelijke instantie worden geacht aan de bepalingen van deze richtlijn te hebben voldaan, mits ook de aankopende instantie aan die bepalingen heeft voldaan. ( 21) Zowel met het oog op de toepassing van de voorschriften van deze richtlijn als voor controledoeleinden wordt de dienstensector het beste omschreven door de diensten in te delen in categorieën die met bepaalde posten van een gemeenschappelijke nomenclatuur overeenkomen, en deze bijeen te brengen in twee bijlagen, 1A en 1B, naargelang de regeling die erop van toepassing is. Wat de in bijlage 1B bedoelde diensten betreft, mogen de van toepassing zijnde bepalingen in deze richtlijn geen afbreuk doen aan de toepassing van specifieke voorschriften voor de desbetreffende diensten. (22) Wanneer overheidsopdrachten voor diensten, b.v. in de onroerendgoedsector, eveneens werken omvatten die bijkomend zijn ten opzichte van het hoofdvoorwerp van de opdracht en die een navolgend of aanvullend karakter hebben, dan vormt het feit dat dergelijke werken deel uitmaken van de opdracht geen grond om de opdracht in kwestie te klasseren als een overheidsopdracht voor werken. Evenzeer geldt dat een opdracht waarvan het voorwerp specifiek betrekking heeft op de verwezenlijking van bouw- dan wel weg- en waterbouwkundige werken, beschouwd moet worden als een overheidsopdracht voor werken, zelfs indien deze opdracht ook de verrichting van diensten omvat die nodig zijn voor de uitvoering van de bouw- dan wel weg- en waterbouwkundige werken. ( 23) Wat overheidsopdrachten voor diensten betreft, moet gedurende een overgangsperiode de volledige toepassing van deze richtlijn worden beperkt tot opdrachten waarvoor deze bepalingen de mogelijkheden tot uitbreiding van het verkeer over de grenzen heen ten volle garanderen. De opdrachten voor andere diensten moeten gedurende deze overgangsperiode worden gevolgd, alvorens wordt besloten deze richtlijn daarop volledig toe te passen. In dit verband dient het controlemechanisme te worden omschreven. Dit mechanisme dient terzelfder tijd de betrokkenen toegang tot de relevante informatie te verzekeren. (24) Gezien de afwijkende eisen die aan overheidsopdrachten voor werken worden gesteld, moet de aanbestedende dienst de mogelijkheid hebben om over te gaan tot zowel de gescheiden als de gemeenschappelijke gunning van uitvoering en planning. Met de richtlijn wordt niet beoogd om een gemeenschappelijke of een gescheiden gunning voor te schrijven. Het besluit of een gescheiden of een gemeenschappelijke gunning van de opdracht plaatsvindt, dient te worden gebaseerd op kwalitatieve en economische criteria. Een gemeenschappelijke gunning dient met inachtneming van deze aspecten door de aanbestedende dienst te worden gemotiveerd. ( 25) De aanbestedende diensten mogen bij het opstellen van specificaties voor een bepaalde opdracht advies vragen of aanvaarden, op voorwaarde echter dat een dergelijk advies niet tot uitschakeling van de mededinging leidt. ( 26) De door de aanbestedende diensten opgestelde technische specificaties moeten de openstelling van overheidsopdrachten voor mededinging mogelijk maken; daartoe moet het mogelijk zijn inschrijvingen in te dienen waarin de diversiteit van de technische oplossingen tot uiting komt. Te dien einde moeten enerzijds de technische specificaties kunnen worden opgesteld uit het oogpunt van prestaties en functionele eisen en moeten anderzijds, bij verwijzing naar de Europese &nbhy; of bij ontstentenis de nationale &nbhy; norm, andere gelijkwaardige oplossingen worden aanvaard. Om de gelijkwaardigheid aan te tonen, moeten de inschrijvers elk bewijsmiddel kunnen gebruiken. Verwijzingen naar specificaties waarin een bepaalde herkomst wordt vereist, moeten uitzonderlijk blijven. Zolang op het desbetreffende gebied geen voor geheel Europa geldende uniforme norm van kracht is, dient de aanbestedende dienst de mogelijkheid te hebben om een bepaalde nationale norm voor te schrijven. Dit is noodzakelijk om de latere kosten van onderhoud en reparaties zo laag mogelijk te houden, en met name bij installaties waaraan veiligheidsaspecten zijn verbonden, een storingvrije exploitatie met bekende, beproefde en compatibele onderdelen en constructies te garanderen. ( 27) Bij bijzonder complexe opdrachten kunnen de aanbestedende diensten in de objectieve onmogelijkheid verkeren de middelen te bepalen waarmee aan hun behoeften kan worden voldaan, of te beoordelen wat de markt aan technische of financiële oplossingen kan aanbieden, zonder dat dit aan een gebrek aan informatie of aan tekortkomingen van deze aanbestedende diensten is toe te schrijven. Er dient dus in de mogelijkheid te worden voorzien een procedure van gunning via onderhandelingen met oproep tot mededinging toe te passen waarbij de nodige flexibiliteit wordt geboden om deze situaties te verhelpen. In deze gevallen moeten onderhandelingen alleen ten doel hebben de aanbestedende dienst door gesprekken met de gegadigden in staat te stellen zijn behoeften nader te bepalen en met de nodige nauwkeurigheid te omschrijven, zodat inschrijvingen op grond van het criterium van de economisch voordeligste inschrijving kunnen worden geformuleerd en objectief beoordeeld. Zij zijn dus beperkt tot de fase van de procedure die eindigt met het afronden van de raadplegingen . Bijgevolg kan over de inschrijvingen die op basis van het bestek zijn geformuleerd, niet worden onderhandeld. Deze flexibiliteit wordt toegestaan met inachtneming van de beginselen van gelijke behandeling, niet&nbhy;discriminatie en doorzichtigheid. (28) In de lidstaten zijn bepaalde nieuwe aankooptechnieken ontwikkeld waarmee in de behoeften van de aanbestedende diensten wordt voorzien. Het is dus nodig te voorzien in een communautaire definitie van deze aankooptechnieken, die raamovereenkomsten worden genoemd, en specifieke voorschriften vast te stellen om de partijen bij de raamovereenkomst opnieuw tot mededinging op te roepen bij het plaatsen van overheidsopdrachten op basis van deze overeenkomst, teneinde de aanbestedende diensten voorzieningszekerheid tegen de beste voorwaarden inzake prijs&nbhy;kwaliteitverhouding te bieden.Teneinde het beginsel van gelijke behandeling te waarborgen en marktafscherming te voorkomen, dient de nieuwe oproep tot mededinging te geschieden met inachtneming van bijzondere voorschriften inzake bekendmaking, termijnen en voorwaarden voor de indiening van inschrijvingen. Om dezelfde reden mag de maximale looptijd van raamovereenkomsten niet meer dan drie jaar bedragen, behalve in door de aanbestedende dienst deugdelijk gemotiveerde gevallen, wanneer gezien de aard van de opdracht een langere duur noodzakelijk is. ( 29) Voor de ontwikkeling van een daadwerkelijke mededinging op het gebied van overheidsopdrachten is het noodzakelijk dat de door de aanbestedende diensten van de lidstaten opgestelde aankondigingen van opdrachten op door de Gemeenschap worden bekend gemaakt. Het doel van de in deze aankondigingen gegeven inlichtingen is de economische subjecten van de Gemeenschap in staat te stellen uit te maken of de voorgenomen opdrachten voor hen van belang zijn. Te dien einde dienen zij voldoende te worden ingelicht over het voorwerp van de opdracht en de bijbehorende voorwaarden. Het is dus van belang te zorgen voor een betere zichtbaarheid van de bekendgemaakte aankondigingen door middel van geschikte instrumenten, zoals de standaardformulieren voor de aankondiging van een opdracht en de nomenclatuur Gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten (CPV) ("Common Procurement Vocabulary") zoals neergelegd in Verordening (EG) nr. …/... van het Europees Parlement en de Raad (14) als referentienomenclatuur voor overheidsopdrachten. In de niet&nbhy;openbare procedures heeft de bekendmaking in het bijzonder ten doel aan de economische subjecten van de lidstaten de mogelijkheid te verschaffen hun belangstelling voor de opdrachten te tonen door de aanbestedende diensten te verzoeken hen voor een inschrijving onder de gestelde voorwaarden uit te nodigen. ( 30) De nadere inlichtingen betreffende de opdracht moeten, zoals in de lidstaten gebruikelijk is, in het bestek voor elke opdracht of in een gelijkwaardig document zijn opgenomen. ( 31) De voorwaarden voor de uitvoering van een opdracht zijn verenigbaar met de richtlijn, mits zij niet leiden tot ongeoorloofde discriminatie ten aanzien van inschrijvers uit andere lidstaten en mits zij verplicht in de aankondiging van de opdracht worden vermeld. Zij kunnen met name ten doel hebben de werkgelegenheid van benadeelden en uitgeslotenen te bevorderen, of de werkloosheid te bestrijden , of specifieke milieudoelstellingen te verwezenlijken . (32) Voor grensoverschrijdende situaties, waarbij werknemers uit een lidstaat in het kader van een overheidsopdracht diensten verlenen in een andere lidstaat, zijn in Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (15) , de voorwaarden vastgelegd waaraan het gastland zich ten opzichte van deze ter beschikking gestelde werknemers dient te houden. ( 33) Rekening gehouden met de nieuwe informatie&nbhy; en communicatietechnologieën en de vereenvoudigingen die deze voor de bekendmaking van opdrachten en uit het oogpunt van doeltreffendheid en doorzichtigheid van de aanbestedingsprocedures kunnen meebrengen, dienen elektronische middelen te worden gelijkgesteld met de klassieke middelen voor communicatie en informatie&nbhy;uitwisseling. Het middel en de technologie waarvoor wordt gekozen, moeten zoveel mogelijk met de in de andere lidstaten gebruikte technologieën verenigbaar zijn. ( 34) De Richtlijnen van het Europees Parlement en de Raad 1999/33/EG van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (16) en 2000/31/EG van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel in de interne markt ("Richtlijn inzake elektronische handel") (17) zijn op de doorgifte door middel van elektronische middelen in het raam van de onderhavige richtlijn van toepassing. ( 35) Door het gebruik van elektronische middelen wordt tijd bespaard. Bijgevolg dienen de minimale termijnen bij gebruik van deze elektronische middelen te worden verkort, op voorwaarde echter dat deze met de op gemeenschapsvlak niveau toegepaste verzendingswijzen verenigbaar zijn. ( 36) Verordening (EEG, Euratom) nr. 1182/71 van de Raad van 3 juni 1971 houdende vaststelling van de regels die van toepassing zijn op termijnen (18) , data en aanvangs- en vervaltijden is van toepassing op de berekening van de in de onderhavige richtlijnen bedoelde termijnen. ( 37) De selectie van de gegadigden dient op volkomen doorzichtige wijze te geschieden. Daartoe dienen objectieve criteria te worden aangegeven die de aanbestedende diensten kunnen gebruiken om de mededingers te selecteren, alsmede de middelen die de economische subjecten kunnen gebruiken om aan te tonen dat zij aan deze criteria voldoen. Uit dit oogpunt van doorzichtigheid dient de aanbestedende dienst gehouden te zijn vanaf de oproep tot mededinging voor een opdracht de selectiecriteria aan te geven die hij voor de selectie zal hanteren, alsmede het niveau van specifieke bekwaamheden die hij eventueel van de economische subjecten eist opdat deze tot de aanbestedingsprocedure kunnen worden toegelaten. ( 38) De communautaire voorschriften inzake de onderlinge erkenning van diploma's, certificaten en andere titels zijn van toepassing, wanneer voor deelneming aan een aanbestedingsprocedure of aan een prijsvraag voor diensten een bepaalde beroepsbekwaamheid wordt geëist. ( 39) De gunning van de opdracht dient eveneens te geschieden op basis van objectieve criteria waarbij het discriminatieverbod en het beginsel van gelijke behandeling in acht worden genomen en de beoordeling van de inschrijvingen onder voorwaarden van daadwerkelijke mededinging wordt gewaarborgd. Derhalve mogen slechts twee gunningscriteria worden toegepast, namelijk het criterium van de "laagste prijs" en het criterium van de "economisch voordeligste inschrijving". ( 40) Teneinde de inachtneming van het beginsel van gelijke behandeling bij de gunning van opdrachten te waarborgen, dient de nodige doorzichtigheid met betrekking tot de criteria die worden gekozen ter bepaling van om de economisch voordeligste inschrijving, te worden verzekerd en vergroot. Daarom dienen de aanbestedende diensten reeds bij het begin van de procedure de relatieve weging van elk van deze criteria aan te geven. De weging mag in geen geval worden beperkt tot het aangeven van een eenvoudige afdalende volgorde van belang van de criteria. Wanneer het bij wijze van uitzondering en in door de aanbestedende dienst deugdelijk gemotiveerde gevallen niet mogelijk is reeds bij het begin van de procedure een relatieve weging vast te stellen, dient ervoor te worden gezorgd dat deze later kan worden aangegeven. (41) De lidstaten dienen passende procedures vast te stellen voor de handhaving en tenuitvoerlegging van deze richtlijn binnen hun rechtsgebied. Zij dienen in overweging te nemen of het noodzakelijk is een onafhankelijke instantie voor overheidsopdrachten in het leven te roepen teneinde de naleving van de richtlijn door de aanbestedende diensten te waarborgen. (42) Bij overheidsopdrachten voor diensten mogen de gunningscriteria geen afbreuk doen aan de toepassing van nationale bepalingen betreffende de beloning van bepaalde diensten, zoals bijvoorbeeld de beloningen van architecten , ingenieurs of advocaten. (43) Buitengewoon lage inschrijvingen die in feite berusten op niet-naleving van sociale minimumeisen, kunnen door de aanbestedende dienst worden afgewezen. (44) Bepaalde technische voorwaarden en met name die betreffende de aankondigingen en de statistische overzichten alsmede de gebruikte nomenclatuur en de voorwaarden voor verwijzing naar deze nomenclatuur dienen in het licht van de ontwikkeling van de technische behoeften te worden vastgesteld of gewijzigd. De in de bijlagen opgenomen lijsten van aanbestedende diensten moeten ook worden bijgewerkt. Het is dus wenselijk daarvoor een soepele en snelle vaststellingsprocedure vast te stellen. Overeenkomstig artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden ter uitvoering van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (19) dienen de nodige maatregelen voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn overeenkomstig de raadplegingsprocedure van artikel 3 van genoemd besluit te worden vastgesteld. ( 45) Om de toegang van kleine en middelgrote ondernemingen tot overheidsopdrachten te bevorderen moeten bepalingen over onderaanneming worden opgenomen. (46) Er dient te worden voorkomen dat overheidsopdrachten worden gegund aan economische subjecten die in het verleden bij een definitieve rechterlijke uitspraak zijn veroordeeld wegens delicten die twijfel doen rijzen in verband met hun betrouwbaarheid bij de uitvoering daarvan. Dit geldt in het bijzonder voor het lidmaatschap van een criminele organisatie of corruptie of fraude in een lidstaat waarbij de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen werden geschaad, alsook voor schendingen van het arbeidsrecht of milieudelicten in verband met de uitvoering van de te gunnen opdrachten. Bij de beoordeling van de betrouwbaarheid van de inschrijvers dient ook rekening te worden gehouden met definitieve rechterlijke uitspraken wegens onwettige afspraken in het kader van overheidsopdrachten, of wegens ernstige beroepsfouten. (47) Deze richtlijn dient geen afbreuk te doen aan de termijnen waarbinnen de lidstaten moeten voldoen aan Richtlijn 92/50/EEG, Richtlijn 93/36/EEG en Richtlijn 93/37/EEG en die zijn opgenomen in bijlage XII . (48) De Commissie dient de mogelijkheid te onderzoeken een voorstel voor een richtlijn aan te nemen met het oog op een gestructureerde regeling van de sector concessies en de zgn. "project financing". HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: TITEL I Definities en algemene beginselen Artikel 1 Definities 1. Voor de toepassing van deze richtlijn gelden de in de leden 2 tot en met 17 neergelegde definities. 2. "Overheidsopdrachten voor leveringen" zijn schriftelijke overeenkomsten onder bezwarende titel die schriftelijke tussen een of meer leveranciers en een aanbestedende dienst zijn gesloten en betrekking hebben op de aankoop, leasing, huur of huurkoop, met of zonder koopoptie, van producten; "Overheidsopdrachten voor diensten" zijn schriftelijke overeenkomsten onder bezwarende titel die schriftelijk tussen een of meer dienstverleners en een aanbestedende dienst zijn gesloten en uitsluitend of hoofdzakelijk betrekking hebben op de levering van in de bijlage I vermelde diensten; "Overheidsopdrachten voor werken" zijn schriftelijke overeenkomsten onder bezwarende titel die schriftelijk zijn gesloten tussen een of meer aannemers en een aanbestedende dienst en die betrekking hebben op de uitvoering dan wel op het ontwerp alsmede de uitvoering van werken in het kader van een van de in bijlage II vermelde werkzaamheden of van een werk, dan wel op het laten uitvoeren met welke middelen dan ook van een werk dat aan de door de aanbestedende dienst vastgestelde eisen voldoet. Een "werk" is het product van bouw&nbhy; dan wel weg&nbhy; en waterbouwkundige werken in hun geheel dat ertoe bestemd is als zodanig een economische of technische functie te vervullen; Een opdracht die ook de verlening van diensten omvat, wordt alleen geacht een overheidsopdracht voor werken te zijn indien het voorwerp ervan specifiek betrekking heeft op de uitvoering van bouw- dan wel weg- en waterbouwkundige werken en de diensten nodig zijn voor de uitvoering daarvan. Niet als overheidsopdracht voor werken worden beschouwd overheidsopdrachten voor diensten in de onroerendgoedsector die ook werken omvatten, indien deze werken bijkomend zijn ten opzichte van het hoofdvoorwerp van de opdracht of een navolgend of aanvullend karakter hebben. Het besluit van de aanbestedende instantie over het afzonderlijk of het in hun geheel aanbesteden van werken of diensten berust op kwalitatieve en economische criteria. Elk besluit om werken of diensten in hun geheel aan te besteden dient op basis van deze criteria door de aanbestedende instantie met redenen te worden omkleed. 3. Een overheidsopdracht die op de levering van producten en in bijkomende orde op werkzaamheden voor het aanbrengen en installeren betrekking heeft, wordt als een "overheidsopdracht voor leveringen" beschouwd; Een overheidsopdracht die zowel op producten als op diensten in de zin van bijlage I betrekking heeft wordt als een "overheidsopdracht voor diensten" beschouwd indien de waarde van de desbetreffende diensten hoger is dan die van de in de opdracht opgenomen producten. Een overheidsopdracht die op de in de bijlage I vermelde diensten betrekking heeft en slechts in bijkomende orde ten opzichte van het hoofdvoorwerp van de opdracht in bijlage II vermelde werkzaamheden omvat wordt als een overheidsopdracht voor diensten beschouwd; 4. De term "leverancier", "dienstverlener" of "aannemer" omvat elke natuurlijke of rechtspersoon of elke overheidsinstantie of elke combinatie van deze personen en/of instanties die respectievelijk producten, diensten of de uitvoering van werkzaamheden en/of werken op de markt aanbiedt,; De term "economisch subject" omvat zowel een leverancier als een dienstverlener of een aannemer. Het economische subject dat een inschrijving heeft ingediend, wordt "inschrijver" genoemd. Degene die heeft verzocht om een uitnodiging tot deelneming aan een niet-openbare procedure of aan een procedure van gunning door onderhandelingen, wordt "gegadigde" genoemd. 5. Als "aanbestedende diensten" worden aangemerkt de staat, de territoriale lichamen, publiekrechtelijke instellingen en verenigingen gevormd door een of meer van deze lichamen of een of meer van deze publiekrechtelijke instellingen , alsmede door deze diensten met het oog op de gunning van overheidsopdrachten opgerichte aankopende instanties. Onder "publiekrechtelijke instelling" wordt iedere instelling verstaan, en en De lijsten van de instellingen en van de categorieën publiekrechtelijke instellingen die aan de in de tweede alinea genoemde criteria voldoen, zijn in bijlage III opgenomen. Daartoe stellen de lidstaten de Commissie op gezette tijden van de in hun lijsten opgetreden wijzigingen in kennis. Een aankopende instantie is een aanbestedende dienst die in het leven is geroepen om te zorgen voor leveringen of diensten die bestemd zijn voor andere aanbestedende diensten, of om daarvoor de aankoopvoorwaarden vast te stellen. De lidstaten delen de Commissie mee welke aankopende instanties aan deze definitie beantwoorden. 6. Van een "bijzonder complexe opdracht" is sprake wanneer de aanbestedende dienst noch door het organiseren van een prijsvraag, noch door een functionele aanbesteding in staat is de technische of andere middelen te bepalen waarmee aan zijn behoeften kan worden voldaan, of wat de markt aan technische of financiële oplossingen kan aanbieden. 7. "Openbare procedures" zijn de nationale procedures waarbij alle belangstellende economische subjecten mogen inschrijven. "Niet&nbhy;openbare procedures" zijn de nationale procedures waarbij alleen de door de aanbestedende dienst aangezochte economische subjecten mogen inschrijven. "Procedures van gunning door onderhandelingen" zijn de nationale procedures waarbij de aanbestedende dienst met door hem gekozen economische subjecten overleg pleegt en door onderhandelingen met een of meer van hen de contractuele voorwaarden vaststelt. 8. Een "veiling bij afslag" houdt in dat een elektronische inschrijving in gecontroleerde rondes wordt gehouden, met als resultaat dat de opdracht wordt gegund aan de inschrijver die in de laatste inschrijvingsronde de laagste prijs aanbiedt. 9. Een "raamovereenkomst" is een overeenkomst tussen een aanbestedende dienst in de zin van lid 5 en een of meer leveranciers, ondernemingen of dienstverleners, die ten doel heeft de voorwaarden voor de aanbestedingen die in de loop van een bepaalde periode worden gegund, vast te leggen, met name ten aanzien van de beoogde prijs en eventueel de beoogde hoeveelheid. 10. De "raamovereenkomsten" in de sector vertaal- en tolkdiensten zijn gelijkwaardige overeenkomsten die met meerdere dienstverleners worden gesloten. De verleners van vertaal- en tolkdiensten worden in rangorde geklasseerd volgens de gunningscriteria en de feitelijke verdienste bij de uitvoering van het contract. De feitelijke verdienste wordt periodiek beoordeeld met inachtneming van het beginsel van gelijke kansen. 11. Een "ontwerp&nbhy;oplossing" is een voorlopige aanduiding van het soort oplossing dat een gegadigde voornemens is voor te stellen om aan de behoeften en de eisen van de aanbestedende dienst te voldoen; voor overheidsopdrachten voor diensten bestaat deze ontwerp&nbhy;oplossing niet in een plan of een ontwerp in de zin van lid 12 . 12. "Prijsvragen" zijn de nationale procedures die tot doel hebben de aanbestedende dienst, in het bijzonder op het gebied van ruimtelijke ordening, stadsplanning, architectuur en weg&nbhy; en waterbouw, of op het gebied van gegevensverwerking, een plan of ontwerp te verschaffen dat op basis van mededinging door een jury wordt geselecteerd, met toekenning van prijzen. 13. De "concessieovereenkomst voor openbare werken" is een overeenkomst met dezelfde kenmerken als een overheidsopdracht voor werken, met uitzondering van het feit dat de tegenprestatie voor de uit te voeren werken bestaat hetzij in uitsluitend het recht het werk te exploiteren, hetzij in dit recht, gepaard gaande met een prijs. 14. Onder "elektronisch middel" wordt een middel verstaan waarbij gebruik wordt gemaakt van elektronische apparatuur voor gegevensverwerking (met inbegrip van digitale compressie) en gegevensopslag, alsmede van verspreiding, overbrenging en ontvangst door middel van draden, straalverbindingen, optische middelen of andere elektromagnetische middelen. 15. De term "schriftelijk" staat voor elke uit woorden of cijfers bestaand geheel dat kan worden gelezen, gereproduceerd en vervolgens medegedeeld. Dit geheel kan met elektronische middelen overgebrachte of opgeslagen informatie bevatten. 16. De "Gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten", hierna CPV (Common Procurement Vocabulary) genoemd, is de bij Verordening (EG) nr .../... vastgestelde referentienomenclatuur. 17. Voor de toepassing van artikel 16 , artikel 67 , punt 2, en artikel 74 , punt 1, wordt verstaan onder: Artikel 2 Gelijke behandeling, discriminatieverbod en doorzichtigheid De aanbestedende diensten nemen alle nodige maatregelen, opdat de beginselen van gelijke behandeling, van doorzichtigheid en het discriminatieverbod in acht worden genomen. TITEL II Op overheidsopdrachten toepasselijke bepalingen HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 3 Combinaties van economische subjecten 1. Combinaties van economische subjecten mogen inschrijven en de deelnemers aan deze combinaties mogen ook via cumulatie voldoen aan de selectiecriteria die door de aanbestedende diensten uit hoofde van de artikelen 50, lid 2, 54, 55 en 56 worden vastgesteld. De duur van de eventueel door de aanbestedende dienst verlangde beroepservaring is niet cumuleerbaar. Er kunnen minimumeisen worden gesteld aan ten minste één van de deelnemers aan deze combinaties, die de leidersrol zal spelen . Van deze combinaties kan niet worden verlangd dat zij met het oog op de inschrijving een bepaalde rechtsvorm aannemen, maar dit kan wel van een combinatie worden geëist wanneer de opdracht haar is gegund, mits dit voor de goede uitvoering van de opdracht nodig is. 2. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor diensten mogen gegadigden of inschrijvers die krachtens de wetgeving van de lidstaat waarin zij zijn gevestigd, gerechtigd zijn de desbetreffende dienst te verlenen, niet worden afgewezen louter op grond van het feit dat zij krachtens de wetgeving van de lidstaat waarin de opdracht wordt gegund, een natuurlijke persoon dan wel een rechtspersoon zouden moeten zijn. Van rechtspersonen kan echter worden verlangd dat zij in de inschrijving of in de aanvraag tot deelneming de namen en de beroepskwalificaties vermelden van de personen die met het verlenen van de dienst worden belast. Artikel 4 Voorwaarden in de in het kader van de Wereldhandelsorganisatie gesloten overeenkomsten Bij het plaatsen van overheidsopdrachten door de aanbestedende diensten passen de lidstaten in hun onderlinge betrekkingen voorwaarden even gunstige toe als die welke zij bij de tenuitvoerlegging van de in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguay&nbhy;ronde gesloten Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, hierna "de Overeenkomst" genoemd, tegenover economische subjecten van derde landen toepassen. Te dien einde raadplegen de lidstaten elkaar in het kader van het Raadgevend Comité inzake overheidsopdrachten over de uit hoofde van de Overeenkomst te treffen maatregelen. Artikel 5 Vertrouwelijkheid Onverminderd de in artikel 39 , lid 3, respectievelijk artikel 46 vastgestelde verplichtingen inzake de bekendmaking van overheidsopdrachten en informatieverstrekking aan de gegadigden en de inschrijvers, eerbiedigen de aanbestedende diensten tijdens en na de aanbestedingsprocedure het vertrouwelijke karakter van de door de economische subjecten verstrekte inlichtingen . Dit omvat fabrieks- of bedrijfsgeheimen en het vertrouwelijke karakter van de offertes en de ontwerpoplossingen, alsmede van elke andere vertrouwelijke inlichting die door het economisch subject wordt verstrekt. HOOFDSTUK II Toepassingsgebied Artikel 6 Deze richtlijn is van toepassing op overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken die niet op grond van afdeling 2 zijn uitgesloten en waarvan de geraamde waarde exclusief belasting over de toegevoegde waarde (BTW) ten minste gelijk is aan de in artikel 9 bedoelde drempels. De aanbestedende diensten worden niettemin geacht voor alle overheidsopdrachten, met inbegrip van die waarvan de waarde onder de in artikel 9 vastgestelde drempels liggen, in het algemeen de grondbeginselen van het Verdrag en in het bijzonder het beginsel van de non-discriminatie op grond van nationaliteit te eerbiedigen. Het non-discriminatiebeginsel impliceert een transparantieverplichting om de aanbestedende dienst de mogelijkheid te bieden de naleving van dit beginsel te controleren. Deze transparantieverplichting bestaat erin dat de aanbestedende dienst, ten behoeve van iedere potentiële inschrijver, een passend niveau van openbaarheid waarborgt, dat het mogelijk maakt de openbare aanbestedingen voor dienstverlening open te stellen voor mededinging en te controleren of de gunningsprocedures onpartijdig zijn. Bij de omschrijving van de procedures die ervoor moeten zorgen dat deze verplichting wordt nagekomen, moeten de lidstaten verwijzen naar de desbetreffende bepalingen van deze richtlijn. Artikel 7 Opdrachten van aankopende instanties De bepalingen van deze richtlijn zijn volledig van toepassing op opdrachten in het kader waarvan de in artikel 1, lid 5, genoemde aankopende instanties zorgen voor leveringen of diensten. Aanbestedende diensten die leveringen of diensten rechtstreeks bij een dergelijke aankopende instantie of via derden verwerven, worden geacht aan de bepalingen van deze richtlijn te hebben voldaan, mits de aankopende instantie aan die bepalingen heeft voldaan. Artikel 8 Opdrachten op het gebied van de defensie Deze richtlijn is van toepassing op de overheidsopdrachten die door aanbestedende diensten op het gebied van de defensie worden gegund, met uitzondering van de overheidsopdrachten voor leveringen en diensten waarop artikel 296 van het Verdrag van toepassing is. Afdeling 1 Drempels Onder-afdeling 1 Bedragen Artikel 9 Overheidsopdrachten De drempels voor de toepassing van deze richtlijn zijn de volgnde Deze richtlijn is van toepassing vanaf een drempel die ten minste gelijk is aan: Artikel 10 Voor meer dan 50% door aanbestedende diensten gesubsidieerde opdrachten De lidstaten nemen de nodige maatregelen opdat de aanbestedende diensten die voor meer dan 50% rechtstreeks subsidie verlenen voor een opdracht voor werken, waarvan de geraamde waarde, exclusief BTW, ten minste gelijk is aan 5 300 000 EUR en die betrekking heeft op weg&nbhy; en waterbouwkundige werkzaamheden die onder post 45200000 van de CPV vallen en die in bijlage II zijn vermeld, of die betrekking heeft op bouwwerken voor ziekenhuizen, inrichtingen voor sportbeoefening, recreatie en vrijetijdsbesteding, school&nbhy; en universiteitsgebouwen en gebouwen met een administratieve bestemming, de bepalingen van deze richtlijn doen naleven wanneer deze opdracht door een of meer andere instanties dan zijzelf wordt geplaatst, of de bepalingen van deze richtlijn naleven wanneer zij zelf deze opdracht in naam en voor rekening van deze andere instanties plaatsen. Het bepaalde in de eerste alinea is ook van toepassing wanneer de aanbestedende diensten rechtstreeks meer dan 50% subsidie verlenen voor een opdracht voor diensten, waarvan de geraamde waarde, exclusief BTW, ten minste gelijk is aan 200 000 EUR en die verband houdt met een opdracht voor werken in de zin van het eerste streepje. Onder-afdeling 2 Methoden voor de berekening van de waarde Artikel 11 Berekening van de waarde van raamovereenkomsten 1. De berekening van de waarde van een raamovereenkomst moet op de geraamde maximale waarde, exclusief BTW, van alle voor de gegeven periode voorgenomen opdrachten worden gebaseerd. 2. De waarde van de in lid 1 bedoelde opdrachten wordt berekend overeenkomstig de artikelen 12, 13 en 14 . Artikel 12 Berekening van de waarde van overheidsopdrachten voor leveringen 1. Voor de berekening van de waarde van overheidsopdrachten voor leveringen moet de geraamde waarde ervan ten minste gelijk zijn aan de desbetreffende drempel op het tijdstip van de bekendmaking van de aankondiging van een opdracht zoals bedoeld in artikel 39 , lid 2. 2. Een voorgenomen aankoop van een bepaalde hoeveelheid goederen mag niet worden gesplitst teneinde deze aan de toepassing van deze richtlijn te onttrekken. 3. In het geval van opdrachten inzake leasing, huur of huurkoop van producten moet de volgende waarde als grondslag voor de berekening van de geraamde waarde van de opdracht worden genomen: 4. In het geval van opdrachten die met een zekere regelmaat worden verleend of die bestemd zijn om gedurende een bepaalde periode te worden hernieuwd, moet voor de berekening van de geraamde waarde van de opdracht de volgende grondslag worden genomen: De berekeningsmethode voor de raming van de waarde van opdrachten mag niet worden gebruikt om deze aan de toepassing van deze richtlijn te onttrekken. 5. Wanneer een voorgenomen aankoop van homogene goederen aanleiding kan geven tot opdrachten die gelijktijdig in afzonderlijke partijen worden geplaatst, moet voor de toepassing van lid 3 en artikel 9 , onder a) en b), de geraamde totale waarde van deze partijen als grondslag worden genomen. 6. Wanneer in een voorgenomen opdracht voor leveringen optiebedingen zijn opgenomen, dient voor de berekening van de geraamde waarde van de opdracht het in totaal toegestane maximumbedrag van de aankoop, leasing, huur of huurkoop, inclusief het optiebeding, als grondslag te worden genomen. Artikel 13 Berekening van de waarde van overheidsopdrachten voor diensten 1. Met het oog op de berekening van het geraamde bedrag van een overheidsopdracht voor diensten vermeldt de aanbestedende dienst de geraamde totale vergoeding van de dienstverlener, rekening houdend met het bepaalde in de leden 2 tot en met 8. 2. Wanneer in een voorgenomen opdracht optiebedingen zijn opgenomen, is de grondslag voor de berekening van de waarde van de opdracht het in totaal toegestane maximumbedrag, inclusief de optiebedingen. 3. Bij de berekening van het geraamde bedrag van een opdracht voor de onderstaande soorten diensten worden &nbhy; voorzover van toepassing &nbhy; in aanmerking genomen: 4. Wanneer een dienst in verscheidene kavels is verdeeld voor elk waarvan een opdracht is geplaatst, wordt voor de raming van de toepasselijke drempel de waarde van elke kavel in aanmerking genomen. 5. Wanneer de waarde van de kavels ten minste gelijk is aan de toepasselijke drempel, zijn de bepalingen van deze richtlijn op alle kavels van toepassing. De aanbestedende diensten mogen van artikel 9 , onder a) en onder b), eerste streepje, afwijken voor kavels waarvan de geraamde waarde, exclusief BTW, minder dan 80 000 EUR bedraagt, mits het samengetelde bedrag van de kavels waarvoor is afgeweken niet meer dan 20% van de totale waarde van alle kavels beloopt. 6. In het geval van opdrachten waarvoor geen totale prijs is vastgesteld, dient voor de berekening van het geraamde bedrag de volgende grondslag te worden genomen: 7. In het geval van opdrachten die met een zekere regelmaat worden verleend of die zijn bestemd om gedurende een bepaalde periode te worden herhaald, moet als berekeningsgrondslag worden genomen: 8. De keuze van de ramingsmethode mag niet bedoeld zijn om de opdracht aan de toepassing van deze richtlijn te onttrekken. Evenmin mag een aanbesteding voor een bepaald bedrag aan diensten worden opgesplitst om deze aan de toepassing van deze richtlijn te onttrekken. Artikel 14 Berekening van de waarde van overheidsopdrachten voor werken 1. Voor de berekening van de in artikel 9 , onder c), bedoelde drempels alsmede de in artikel 35 , punt 4, onder a) en b), bedoelde bedragen wordt behalve de waarde van de overheidsopdrachten voor werken ook de geraamde waarde in aanmerking genomen van de voor de uitvoering van het werk noodzakelijke goederen welke door de aanbestedende dienst ter beschikking van de aannemer zijn gesteld. 2. Werken of opdrachten mogen niet worden gesplitst teneinde deze aan de toepassing van deze richtlijn te onttrekken. 3. Wanneer een werk in verscheidene kavels wordt verdeeld voor elk waarvan een opdracht is geplaatst, moet de waarde van elke kavel voor de raming van de in artikel 9 , onder c), vermelde drempel in aanmerking worden genomen. Wanneer de totale waarde van de kavels gelijk is aan of meer bedraagt dan deze drempel, is artikel 9 , onder c), van toepassing op alle kavels. De aanbestedende diensten mogen van artikel 9 , onder c), afwijken voor kavels waarvan de geraamde waarde, exclusief BTW, minder dan 1 miljoen EUR bedraagt, mits het samengetelde bedrag van de kavels waarvoor is afgeweken niet meer dan 20% van de totale waarde van alle kavels beloopt. Afdeling 2 Uitgesloten opdrachten Artikel 15 Opdrachten geplaatst in de sectoren watervoorziening, energievoorziening en vervoer Deze richtlijn is niet van toepassing op de onder Richtlijn .../.../EG [houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening en vervoer] vallende overheidsopdrachten, die worden geplaatst door aanbestedende diensten die een of meer van de in de artikelen 3 tot en met 6 van laatstgenoemde richtlijn bedoelde activiteiten uitoefenen en die voor deze activiteiten worden geplaatst noch op overheidsopdrachten die op grond van artikel 5, lid 2, van die richtlijn en de artikelen 21 en 28 van die richtlijn van het toepassingsgebied van die richtlijn zijn uitgesloten. Artikel 16 Specifieke uitsluitingen op het gebied van telecommunicatie Deze richtlijn is niet van toepassing op overheidsopdrachten die uitsluitend tot doel hebben de aanbestedende diensten in staat te stellen openbare telecommunicatienetten beschikbaar te stellen of te exploiteren of een of meer openbare telecommunicatiediensten te verlenen. Artikel 17 Voor sociale werkgelegenheid of sociale werkplaatsen gereserveerde opdrachten De lidstaten kunnen bepaalde opdrachten reserveren voor sociale werkgelegenheidsregelingen of sociale werkplaatsen. Op de aankondiging wordt dit vermeld. Een "sociale werkgelegenheidsregeling" of "sociale werkplaats" is een regeling of werkplaats waarin meer dan de helft van het personeel bestaat uit gehandicapten die vanwege de aard of ernst van hun aandoening geen beroepsactiviteit kunnen uitoefenen onder normale omstandigheden, en die deze werknemers de zekerheid biedt van een arbeidscontract of een beroepsopleidingscontract. Artikel 18 Geheime opdrachten of opdrachten die bijzondere veiligheidsmaatregelen vereisen Deze richtlijn is niet van toepassing op overheidsopdrachten die geheim zijn verklaard of waarvan de uitvoering overeenkomstig de in de betrokken lidstaat geldende wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen met bijzondere veiligheidsmaatregelen gepaard moet gaan of wanneer de bescherming van de fundamentele belangen van die staat zulks vereist. Artikel 19 Op grond van internationale voorschriften geplaatste opdrachten Deze richtlijn is niet van toepassing op overheidsopdrachten waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden geplaatst: Artikel 20 Opdrachten die geen overheidsopdrachten voor diensten zijn Deze richtlijn is niet van toepassing op overheidsopdrachten voor diensten: Artikel 21 Op basis van een alleenrecht gegunde opdrachten Deze richtlijn is niet van toepassing op overheidsopdrachten die door een aanbestedende dienst worden gegund aan een andere aanbestedende dienst of aan een samenwerkingsverband van aanbestedende diensten op basis van een alleenrecht dat deze uit hoofde van bekendgemaakte wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen genieten , op voorwaarde dat deze bepalingen met het Verdrag verenigbaar zijn. Artikel 22 Opdrachten gegund aan door aanbestedende diensten in het leven geroepen instanties Deze richtlijn is niet van toepassing op opdrachten die door een aanbestedende dienst worden geplaatst bij: HOOFDSTUK III Op overheidsopdrachten voor diensten toepasselijke regelingen Artikel 23 Opdrachten voor in bijlage I A vermelde diensten De opdrachten voor het verlenen van de in bijlage I A vermelde diensten worden overeenkomstig de bepalingen van de hoofdstukken IV tot en met VII geplaatst. Artikel 24 Opdrachten voor in bijlage I B vermelde diensten Voor de plaatsing van opdrachten voor het verlenen van in bijlage I B vermelde diensten zijn alleen artikel 27 en artikel 39 , lid 3, van toepassing. Artikel 25 Gemengde opdrachten voor zowel in bijlage I A als in bijlage I B vermelde diensten De opdrachten die zowel op in bijlage I A als op in bijlage I B vermelde diensten betrekking hebben, worden overeenkomstig het bepaalde in de hoofdstukken IV tot en met VII geplaatst indien de waarde van de in bijlage I A vermelde diensten hoger is dan die van de in bijlage I B vermelde diensten en, zo niet, overeenkomstig artikel 27 en artikel 39 , lid 3, derde alinea. HOOFDSTUK IV Bijzondere voorschriften betreffende het bestek en de aanbestedingsstukken Artikel 26 Algemene bepalingen 1. De aanbestedende diensten stellen voor elke opdracht een bestek op, waarin de in de aankondiging van de opdracht verstrekte informatie wordt gepreciseerd en aangevuld. In dit verband beperken zij zich tot de in artikel 27 bepaalde technische specificaties, indien zij varianten aanvaarden, is artikel 28 van toepassing. 2. De aanbestedende diensten kunnen overeenkomstig artikel 29 inlichtingen betreffende de onderaanneming verlangen of overeenkomstig artikel 30 voorwaarden stellen betreffende de verplichtingen ten aanzien van de bepalingen inzake arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden. 3. De aanbestedende diensten kunnen bijzondere voorwaarden betreffende de uitvoering van de opdracht stellen, mits deze voorwaarden met het Gemeenschapsrecht verenigbaar zijn en in overeenstemming met de principes van gelijke behandeling, discriminatieverbod en doorzichtigheid in de zin van artikel 2 . Artikel 27 Technische specificaties 1. De technische specificaties zoals omschreven in punt 1 van bijlage VI maken deel uit van de aanbestedingsstukken, zoals de aankondiging van de opdracht, het bestek of de aanvullende stukken. 2. De technische specificaties moeten de inschrijvers gelijke toegang bieden en mogen niet tot gevolg hebben dat ongerechtvaardigde belemmeringen voor de openstelling van overheidsopdrachten voor mededinging worden geschapen. 3. De technische specificaties moeten worden geformuleerd door verwijzing naar nationale normen waarin Europese normen zijn omgezet, naar Europese technische goedkeuringen, Europese milieukeuren, naar gemeenschappelijke technische specificaties, naar internationale normen, of indien deze niet bestaan, naar nationale normen of naar nationale technische goedkeuringen, of naar elk ander technisch referentiekader dat door Europese normalisatie&nbhy;instellingen is opgesteld, zoals gedefinieerd in bijlage VI, mits deze verwijzingen vergezeld gaan van de vermelding "of gelijkwaardig". Zij kunnen ook worden geformuleerd uit het oogpunt van prestaties en functionele eisen of eisen met betrekking tot de invloed die het product tijdens zijn levenscyclus op het milieu uitoefent . Deze moeten echter voldoende nauwkeurig zijn, zodat de inschrijvers het voorwerp van de opdracht kunnen bepalen en de aanbestedende diensten de opdracht kunnen gunnen. Normen van "gelijkwaardige aard" die beantwoorden aan de voorwaarden van de aanbestedende dienst in de beschrijving van de prestaties moeten in overeenstemming zijn met de prestaties en functionele eisen, geen veiligheidsrisico's met zich brengen of veroorzaken en geen kosten voor de aanbestedende diensten met zich brengen. 4. Bij overheidsopdrachten voor werken kunnen de technische specificaties, wanneer terzake geen Europese normen, Europese technische goedkeuringen of gemeenschappelijke technische specificaties bestaan of wanneer het onmogelijk is uit het oogpunt van prestaties of functionele eisen te specificeren, worden vastgesteld door verwijzing naar de nationale technische specificaties inzake het ontwerpen, het berekenen en het uitvoeren van de werken en het gebruik van de producten. Deze verwijzing moet vergezeld gaan van de vermelding "of gelijkwaardig". 5. Wanneer de aanbestedende diensten gebruik maken van de mogelijkheid te verwijzen naar de in lid 3, eerste alinea, bedoelde specificaties, kunnen zij echter geen inschrijving afwijzen met als reden dat de aangeboden producten en diensten niet beantwoorden aan de specificaties waarnaar zij verwijzen, indien de inschrijver in zijn inschrijving met elk passend middel en naar tevredenheid van de aanbestedende dienst aantoont dat de door hem voorgestelde oplossingen op gelijkwaardige wijze aan de eisen voldoen die zijn omschreven in de technische specificaties . Een passend middel kan een technisch dossier van de fabrikant zijn of een testrapport van een erkende organisatie. De aanbestedende dienst die een inschrijving afwijst omdat deze niet op gelijkwaardige wijze aan zijn eisen voldoet, deelt de inschrijver desgevraagd zijn redenen mee. 6. Wanneer de aanbestedende diensten gebruik maken van de in lid 3, tweede alinea, geboden mogelijkheid specificaties uit het oogpunt van prestaties vast te stellen, mogen zij geen aanbod van producten of diensten afwijzen die beantwoorden aan een nationale norm waarin een Europese norm is omgezet, aan een Europese technische goedkeuring, aan een gemeenschappelijke technische specificatie of aan een internationale norm, wanneer deze normen en goedkeuringen betrekking hebben op dezelfde functionele eisen en prestatie&nbhy;eisen en geschikt zijn. De inschrijver dient in zijn inschrijving met elk passend middel, zoals een technisch dossier of een beproevingsverslag van een als derde optredende organisatie, aan te tonen dat de aan de norm beantwoordende producten of diensten aan de functionele eisen of prestatie&nbhy;eisen van de aanbestedende dienst voldoen. 7. In de technische specificaties mag geen melding worden gemaakt van een bepaald fabrikaat of een bepaalde herkomst of van een volgens bijzondere werkwijzen verkregen fabrikaat, noch van een verwijzing naar een merk, een octrooi of een type, een bepaalde oorsprong of een bepaald economisch subject dat betrokken is bij de productie of de levering . Deze vermelding of verwijzing is bij wijze van uitzondering toegestaan wanneer een voldoende nauwkeurige en begrijpelijke beschrijving van het voorwerp van de opdracht niet mogelijk is door toepassing van de leden 3 en 4; deze vermelding of verwijzing moet vergezeld gaan van de woorden "of gelijkwaardig". Artikel 28 Varianten 1. Wanneer voor de gunning van een opdracht het criterium van de economisch voordeligste inschrijving wordt gehanteerd, mogen de aanbestedende diensten de door een inschrijver voorgestelde varianten in overweging nemen indien deze aan de door deze aanbestedende diensten verlangde prestaties of minimumeisen voldoen. 2. De aanbestedende diensten vermelden in het bestek aan welke voorwaarden deze varianten ten minste moeten voldoen, alsmede hoe zij moeten worden ingediend. Wanneer varianten niet zijn toegestaan, vermelden de aanbestedende diensten dit in de aankondiging van de opdracht. 3. Artikel 27 is op de varianten van toepassing. 4. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen mogen de aanbestedende diensten die overeenkomstig lid 1 varianten hebben toegestaan, een variant niet afwijzen uitsluitend omdat hij, indien hij werd gekozen, veeleer tot een opdracht voor diensten dan tot een overheidsopdracht voor leveringen zou leiden. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor diensten mogen de aanbestedende diensten die overeenkomstig lid 1 varianten hebben toegestaan, een variant niet afwijzen uitsluitend omdat hij, indien hij werd gekozen, veeleer tot een opdracht voor leveringen dan tot een overheidsopdracht voor diensten zou leiden. Artikel 29 Onderaanneming In het bestek kan de aanbestedende dienst geen kwantitatieve beperkingen opleggen aan de uitoefening door de ondernemingen van het recht op vrije organisatie van hun productiefactoren. De aanbestedende dienst verzoekt de inschrijver in zijn inschrijving aan te geven welk gedeelte van de opdracht hij voornemens is aan derden in onderaanneming te geven en welke onderaannemers hij heeft aangewezen. Deze mededeling laat de aansprakelijkheid van het leidende economische subject onverlet. De aanbestedende dienst verbiedt het in onderaanneming geven aan ondernemingen die zich in de in de artikel 53 beschreven situatie bevinden en aan ondernemingen die niet voldoen aan de vereisten als bedoeld in de artikelen 54, 55 en 56. Intellectuele diensten, met uitzondering van vertaal- en tolkdiensten, managementdiensten en aanverwante diensten, mogen niet worden uitbesteed. Alle eisen die aan de economische, financiële en sociale capaciteit van een economisch subject worden gesteld gelden ook voor onderaannemers. Artikel 30 Opdrachten voor diensten en voor werken: verplichtingen ten aanzien van de bepalingen inzake belastingen, milieubescherming , arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden 1. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor diensten en voor werken geeft de aanbestedende dienst al dan niet daartoe door een lidstaat verplicht, in het bestek aan bij welke instantie of instanties de inschrijvers de terzake dienende informatie kunnen verkrijgen over de verplichtingen die ten aanzien van de bepalingen inzake belastingen, milieubescherming, arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden gelden in de lidstaat, het gebied of de plaats waar de diensten moeten worden verleend of de bouwopdracht moet worden uitgevoerd en die gedurende de uitvoering van de opdracht op de op de arbeidsplaats verleende diensten of verrichte werkzaamheden van toepassing zullen zijn. 2. De aannemers zijn gehouden om als minimumnorm de verplichtingen inzake arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden, de verplichtingen krachtens het arbeidsrecht, met inbegrip van collectieve en individuele rechten, die voortvloeien uit arbeidswetgeving, gerechtelijke besluiten en algemeen bindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomsten, na te leven, mits deze in overeenstemming zijn met bestaande communautaire wetgeving en de algemene regels en beginselen van het Gemeenschapsrecht, met name het beginsel van gelijke behandeling en discriminatieverbod. 3. De bepalingen onder 2 vormen geen beletsel voor de toepassing van bepalingen inzake de arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden die gunstiger zijn voor de werknemers mits deze verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht. 4. De aanbestedende dienst die de in lid 1 vermelde informatie verstrekt, verzoekt de inschrijvers of degenen die aan een aanbestedingsprocedure deelnemen, aan te geven dat zij bij het opstellen van hun inschrijving rekening hebben gehouden met de verplichtingen ten aanzien van de bepalingen inzake de arbeidsbescherming en de arbeidsvoorwaarden die gelden op de plaats waar de dienst moet worden verleend of de werken moeten worden uitgevoerd. Het bepaalde in de eerste alinea vormt geen beletsel voor de toepassing van artikel 63 inzake het onderzoek van abnormaal lage offertes. HOOFDSTUK V Procedures Artikel 31 Toepassing van openbare en niet&nbhy;openbare procedures en van procedures van gunning door onderhandelingen 1. Bij het plaatsen van overheidsopdrachten passen de aanbestedende diensten de in artikel 1, lid 7 , omschreven procedures overeenkomstig deze richtlijn toe. 2. De aanbestedende diensten maken voor het plaatsen van hun overheidsopdrachten gebruik van de openbare of de niet&nbhy;openbare procedure. 3. In de specifieke gevallen en onder de specifieke voorwaarden zoals uitdrukkelijk bepaald in de artikelen 32 , 33 en 35 kunnen zij gebruik maken van een procedure van gunning door onderhandelingen. 4) Onverminderd de leden 1, 2 en 3 kan een aanbestedende dienst, wanneer deze besluit uit te nodigen tot de indiening van inschrijvingen langs elektronische weg, besluiten om de opdracht te gunnen door middel van een veiling bij afslag als gedefinieerd in artikel 1, lid 8. Artikel 32 Gevallen waarin de toepassing van de procedure van gunning door onderhandelingen met bekendmaking van een aankondiging van een opdracht gerechtvaardigd is De aanbestedende diensten kunnen in de volgende gevallen voor het plaatsen van hun overheidsopdrachten gebruik maken van een procedure van gunning door onderhandelingen na voorafgaande bekendmaking van een aankondiging van een opdracht: 1. Overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken: – objectief gezien niet in staat is de technische of andere middelen te bepalen waarmee aan zijn behoeften kan worden voldaan, Specifieke voorschriften voor bijzonder complexe overheidsopdrachten 1. In het geval van bijzonder complexe opdrachten, als bedoeld in artikel 1, lid 6, maken de aanbestedende diensten een aankondiging van een opdracht bekend . Deze bevat met name: a) een zo nauwkeurig mogelijke beschrijving van de eisen die aan de te verrichten werkzaamheden worden gesteld, De aanbestedende diensten kunnen overeenkomstig artikel 51 , lid 2, besluiten een beperkt aantal deelnemers aan de inschrijving uit te nodigen om deel te nemen aan een concurrentiële dialoog. In dit geval vermelden zij dit in de aankondiging van de opdracht en verminderen zij het aantal deelnemers op objectieve wijze en op basis van de bekwaamheid en ervaring zoals die in de aankondiging overeenkomstig de bepalingen van artikel 50, leden 2, 4 en 6, zijn vastgesteld. Het aantal deelnemers dat wordt uitgenodigd om deel te nemen aan de inschrijving, moet ten minste drie bedragen, mits er voldoende deelnemers beschikbaar zijn die qua bekwaamheid en ervaring geschikt zijn. De gunningscriteria en het relatieve gewicht daarvan worden in de aankondiging van de opdracht overeenkomstig artikel 62, lid 1, onder b) vastgesteld, en mogen behoudens het bepaalde in lid 3 tijdens de aanbestedingsprocedure niet worden gewijzigd. 3. De aanbestedende diensten overleggen in een technische dialoog met elk van de geselecteerde gegadigden over de technische middelen, ontwerpen en oplossingen waarmee het best aan hun eisen kan worden voldaan. De door de gegadigden aangedragen oplossingsvoorstellen en vertrouwelijke informatie mogen door de aanbestedende diensten noch tijdens noch na afsluiting van de procedure worden doorgegeven aan andere gegadigden of derden. Indien de aanbestedende diensten het tijdens de onderhandelingen noodzakelijk achten om de eisen met betrekking tot de te verrichten werkzaamheden te wijzigen, dient deze wijziging aan alle deelnemers aan de technische dialoog schriftelijk en tegelijkertijd te worden medegedeeld. Een wijziging van de gunningscriteria en het relatieve gewicht daarvan is alleen mogelijk, wanneer deze niet meer in overeenstemming zijn met de inhoud van de opdracht, zoals die er na de technische dialoog uitziet. Alle na dit tijdstip ingediende oplossingsvoorstellen van de gegadigden zijn definitief. De gegadigden die hun oplossingsvoorstellen al vóór de wijziging hebben ingediend, moeten in de gelegenheid worden gesteld hun standpunt te herzien en desgewenst een nieuw ontwerpvoorstel op te stellen. 4. De aanbestedende diensten verklaren na het overleg met alle gegadigden dat de technische dialoog is afgesloten. Alle daarna ingediende oplossingsvoorstellen zijn definitief. De gegadigden worden schriftelijk en tegelijkertijd uitgenodigd binnen tien dagen de prijs van hun definitieve ontwerpoplossing mee te delen. De aanbestedende diensten beoordelen de inschrijvingen, zonder daarover te onderhandelen, op basis van de opgestelde criteria om het economisch voordeligste aanbod vast te stellen. 5. In de aankondiging van de opdracht dienen de aanbestedende diensten voor de deelnemers een financiële kostenvergoeding vast te stellen. Deze dient aan alle gegadigden te worden betaald wier ontwerpvoorstellen uitvoerbare oplossingen bevatten. De hoogte ervan dient bij de uitnodiging tot de concurrentiële dialoog te worden meegedeeld en moet voldoende zijn om de gemiddelde kosten van de voorbereiding van en de deelname aan de technische dialoog te dekken. Worden de eisen met betrekking tot de te verrichten werkzaamheden door de aanbestedende diensten tijdens de technische dialoog gewijzigd, dan wordt de kostenvergoeding overeenkomstig de door de gegadigden daarvoor verrichte extra werkzaamheden verhoogd. Het totaalbedrag van de kostenvergoeding wordt meegeteld bij de berekening van de drempels uit hoofde van artikel 9 en mag niet meer bedragen dan 15% van de in de aankondiging van de opdracht geraamde waarde van de opdracht. Artikel 34 Exclusieve dialoog 1. In het geval van gunningsprocedures die gericht zijn op de totstandbrenging van een partnerschap tussen overheid en particuliere sector, staat niets in deze richtlijn de toepassing van lid 2 in de weg. 2. Kwesties die niet redelijkerwijze of kosten-efficiënt kunnen worden geregeld voorafgaande aan de ontvangst van de inschrijvingen, kunnen voorafgaande aan de gunning van de opdracht worden behandeld in een exclusieve dialoog tussen de aanbestedende dienst en de inschrijver die het economisch voordeligste aanbod heeft ingediend. Deze exclusieve dialoog mag niet leiden tot een ingrijpende wijziging van de fundamentele aspecten van het economisch voordeligste aanbod, tot concurrentievervalsing of tot een inbreuk op het Verdrag of de algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht. Artikel 35 Gevallen waarin de toepassing van de procedure van gunning door onderhandelingen zonder bekendmaking van een aankondiging van een opdracht gerechtvaardigd is De aanbestedende diensten kunnen in de volgende gevallen voor het plaatsen van hun overheidsopdrachten gebruik maken van een procedure van gunning door onderhandelingen zonder voorafgaande bekendmaking van een aankondiging van een opdracht: 1. Voor overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken: b) in geval van nieuwe diensten of werken, bestaande uit de herhaling van soortgelijke diensten of werken die door dezelfde aanbestedende diensten worden toevertrouwd aan het economische subject waaraan een eerste opdracht werd gegund, mits deze diensten of deze werken overeenstemmen met een basisproject dat het voorwerp vormde van een eerste opdracht die overeenkomstig de openbare of niet&nbhy;openbare procedures is geplaatst. Van deze procedure kan slechts gedurende een periode van drie jaar volgende op de oorspronkelijke opdracht gebruik worden gemaakt. Artikel 36 Raamovereenkomsten 1. De aanbestedende diensten die een raamovereenkomst in de zin van artikel 1, lid 9 , van deze richtlijn hebben gesloten, roepen de partijen bij de overeenkomst opnieuw tot mededinging op overeenkomstig de volgende procedure: a) voor elke te plaatsten opdracht raadplegen de aanbestedende diensten schriftelijk alle economische subjecten die bij de raamovereenkomst partij zijn. 2. Wanneer een aanbestedende dienst geen gebruik heeft gemaakt van de in artikel 1, lid 9 , omschreven procedure voor het sluiten van de raamovereenkomst, dient hij elke opdracht die binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn valt, overeenkomstig het bepaalde in deze richtlijn te plaatsen. 3. Wanneer de aanbestedende diensten een erkenningsregeling overeenkomstig artikel 52 willen invoeren, moet aangaande deze regeling een aankondiging worden opgesteld overeenkomstig het standaardmodel in de bijlagen van Richtlijn ..../.../EG [houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening en vervoer], waarin het doel van de regeling en de wijze waarop inzage in de regeling kan worden verkregen, worden aangegeven. De geldigheidsduur van de regeling mag niet korter zijn dan vijf jaar. 4. De aanbestedende diensten sluiten de raamovereenkomsten in de zin van artikel 1, lid 9 , met minimaal drie partijen, voorzover het aantal economische subjecten dat aan de selectiecriteria voldoet, voldoende groot is. De looptijd van deze overeenkomsten mag niet langer zijn dan drie jaar of, in deugdelijk gemotiveerde uitzonderingsgevallen, vijf jaar. De aanbestedende diensten mogen geen oneigenlijk gebruik van raamovereenkomsten maken en deze evenmin gebruiken om de mededinging te beperken of te vervalsen. 5. De in dit artikel bedoelde overeenkomsten zijn niet van toepassing op de intellectuele diensten. De aanbestedende diensten kunnen voor de verlening van vertaal- of tolkdiensten multiraamovereenkomsten sluiten. De aanbestedende dienst moet, voor een bepaalde dienstverlening, het voor die dienstverlening beschikbare economisch subject volgens de vastgestelde rangorde kiezen. 6. Bij overheidsopdrachten voor werken zijn raamovereenkomsten, zoals gedefinieerd in artikel 1, lid 9, niet toegestaan. Artikel 37 Elektronische veiling 1. Indien aard en omvang van de levering of de te verlenen dienst zo nauwkeurig omschreven kunnen worden, dat alleen nog overeenstemming moet worden bereikt over de prijs, kan de opdracht door de aanbestedende dienst elektronisch worden geplaatst door middel van een openbare veiling. Daarbij wordt door de aanbestedende dienst als uitgangsprijs een maximumprijs vastgesteld, die door de inschrijvers kan worden onderboden. Wanneer de laagste inschrijving onder de desbetreffende drempelwaarde ligt, wordt de toepasbaarheid van deze richtlijn daardoor niet beperkt, voor zover de uitgangsprijs boven de drempelwaarde lag. 2. De veiling moet minstens vijftien dagen van tevoren in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen worden aangekondigd. Verder gelden de bepalingen van de artikelen 39 tot en met 41. 3. De veiling duurt minimaal zeven dagen. Inschrijvingen kunnen permanent worden gedaan. De bedragen waarmee eerdere biedingen moeten worden onderboden, worden door de aanbestedende dienst naar billijkheid uiterlijk aan het begin van de veiling vastgesteld. 4. De opdracht wordt gegund aan de inschrijver die de gunstigste offerte heeft gedaan en voldoet aan de voorwaarden van de artikelen 53 t/m 57. In geval van uitsluiting van de inschrijver met de gunstigste offerte komt telkens de inschrijver die vervolgens de gunstigste offerte heeft gedaan in aanmerking, met inachtneming van de bepalingen van dit lid. 5. Indien er geen biedingen zijn, is artikel 31 van toepassing. Artikel 38 Overheidsopdrachten voor werken: bijzondere voorschriften betreffende samenwerking tussen overheid en particuliere sector In het geval van openbare werken waarbij om redenen van omvang, complexiteit, duur en/of financiering bij de projectplanning samenwerking vereist is van een team, bestaande uit afgevaardigden van de aanbestedende diensten, deskundigen en de aannemer die met de uitvoering van de werken wordt belast, kan een bijzondere procedure voor de gunning worden toegepast teneinde die aannemer te kiezen die het geschiktst is om in het team te worden opgenomen. In het bijzonder geven de aanbestedende diensten in de aankondiging van de opdracht een zo nauwkeurig mogelijke beschrijving van de werken, opdat de belangstellende aannemers zich een duidelijk beeld van het uit te voeren project kunnen vormen. Tevens vermelden de aanbestedende diensten in deze aankondiging, overeenkomstig de in de artikelen 53 tot en met 60 bedoelde kwalitatieve selectiecriteria, aan welke persoonlijke, technische en financiële voorwaarden de gegadigden moeten voldoen. Wanneer de aanbestedende diensten van een dergelijke procedure gebruik maken, passen zij de op de niet&nbhy;openbare procedure betrekking hebbende gemeenschappelijke regels inzake bekendmaking en die inzake de kwalitatieve selectiecriteria toe. HOOFDSTUK VI Regels voor de bekendmaking en voor doorzichtigheid Afdeling 1 Bekendmaking van de aankondigingen Artikel 39 Aankondigingen 1. De aanbestedende diensten maken in een enuntiatieve aankondiging het volgende bekend: a) in het geval van overheidsopdrachten voor leveringen: het totale bedrag per productensector van de opdrachten die zij voornemens zijn in de loop van de komende twaalf maanden te plaatsen, wanneer het geraamde totale bedrag, de artikelen 9 en 12 in aanmerking genomen, ten minste 750 000 EUR bedraagt. b) in het geval van overheidsopdrachten voor diensten, het totale bedrag van de opdrachten voor diensten voor elke van de in bijlage I A vermelde dienstencategorieën die zij voornemens zijn in de loop van de komende twaalf maanden te plaatsen, indien dit geraamde totale bedrag, de artikelen 9 en 14 in aanmerking genomen, ten minste 750 000 EUR bedraagt; De in de eerste alinea onder c) bedoelde aankondiging wordt zo spoedig mogelijk verzonden na het besluit tot goedkeuring van het programma waarop de opdrachten voor de werken die de aanbestedende diensten voornemens zijn te plaatsen, zijn gebaseerd. De Commissie stelt, volgens de in artikel 85 , lid 2, bedoelde procedure, de regels vast betreffende de verwijzing in de aankondigingen naar bepaalde posten van de CPV. 2. De aanbestedende diensten die een overheidsopdracht wensen te plaatsen volgens een openbare of een niet&nbhy;openbare procedure dan wel, onder de in artikel 32 vastgestelde voorwaarden, volgens een procedure van gunning door onderhandelingen, geven hun voornemen hiertoe in een aankondiging van een opdracht te kennen , of, indien overeenkomstig artikel 52 een erkenningsregeling bestaat, door middel van een aankondiging betreffende het bestaan van een erkenningsregeling. 3. Aanbestedende diensten die een overheidsopdracht of een raamovereenkomst in de zin van artikel 1, lid 9 , hebben geplaatst, zenden uiterlijk 48 dagen na de plaatsing van de opdracht of raamovereenkomst een aankondiging betreffende de resultaten van de procedure toe. In het geval van overeenkomstig artikel 1, lid 9 , gesloten raamovereenkomsten zijn de aanbestedende diensten niet verplicht een aankondiging betreffende de resultaten van de plaatsing van iedere op deze overeenkomsten gebaseerde opdracht toe te zenden. Met betrekking tot overheidsopdrachten voor de in bijlage I B opgenomen diensten vermelden de aanbestedende diensten in de aankondiging of zij met de bekendmaking ervan instemmen. De Commissie stelt volgens de in artikel 85 , lid 2, bedoelde procedure de regels vast inzake de opstelling van statische verslagen op de grondslag van deze aankondigingen alsmede inzake de bekendmaking van die verslagen. Sommige gegevens betreffende de gunning van de opdracht of de raamovereenkomst behoeven niet te worden bekendgemaakt, indien de openbaarmaking van die gegevens de toepassing van de wet in de weg zou staan, in strijd met het openbaar belang zou zijn of aan de rechtmatige handelsbelangen van bepaalde publieke of particuliere economische subjecten, schade zou kunnen toebrengen dan wel de eerlijke mededinging tussen hen zou kunnen schaden. Artikel 40 Opstelling en regels voor de bekendmaking van aankondigingen 1. De aankondigingen worden opgesteld volgens de standaardformulieren die door de Commissie overeenkomstig de in artikel 85 , lid 2, bedoelde procedure zijn vastgesteld en worden in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen gepubliceerd , en bevatten ten minste de in bijlage VII A vermelde inlichtingen. Wanneer de aanbestedende diensten inlichtingen vragen betreffende de economische en financiële en de technische voorwaarden waaraan de economische subjecten voor de selectie moeten voldoen, mogen zij slechts de in de artikelen 55 en 56 vermelde voorwaarden stellen. 2. Voor de raamovereenkomsten in de zin van artikel 1, lid 9 , moeten de in artikel 39 , leden 1 en 2, bedoelde aankondigingen bovendien de vermelding "raamovereenkomst" bevatten en de vastgestelde looptijd, in voorkomend geval met opgave van de redenen waarom de overeenkomst een looptijd van meer dan drie jaar heeft, het beoogde aantal en, in voorkomend geval, het maximale aantal economische subjecten, en de geraamde totale waarde van de leveringen, dienstverrichtingen of werken voor de gehele looptijd aangeven, alsmede ter indicatie, de waarde en frequentie van de te plaatsen opdrachten. Ook moeten hierin de objectieve criteria waarop de keuze van de inschrijvingen is gebaseerd, worden vermeld alsmede de volgens artikel 62 opgestelde gunningscriteria voor iedere opdracht die gelden wanneer de economische subjecten opnieuw tot mededinging worden opgeroepen. 3. De aankondigingen worden bekendgemaakt overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking. 4. De aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking met elektronische middelen zijn voorbereid en verzonden, worden binnen vijf dagen na hun verzending bekendgemaakt. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking niet met elektronische middelen zijn verzonden, worden binnen twaalf dagen na hun verzending bekendgemaakt. Bij de in artikel 42 , lid 5 , bedoelde versnelde procedure wordt deze termijn verkort tot vijf dagen, mits de aankondiging bij fax of elektronisch wordt verzonden. 5. De in artikel 39 , lid 2, bedoelde aankondigingen van opdrachten worden onverkort in een officiële taal van de Gemeenschap bekendgemaakt; alleen de tekst in deze taal is authentiek. In de andere officiële talen wordt een samenvatting met de belangrijke gegevens van alle aankondigingen bekendgemaakt. 6. De aankondigingen en de inhoud ervan mogen vóór de verzenddatum overeenkomstig bijlage VIII niet op nationaal niveau openbaar worden gemaakt. 7. Aankondigingen die op nationaal niveau worden bekendgemaakt, mogen geen andere inlichtingen bevatten dan aankondigingen die overeenkomstig bijlage VIII worden verzonden en moeten de datum van deze verzending bevatten. 8. De kosten van de bekendmaking van aankondigingen overeenkomstig bijlage VIII komen ten laste van de Gemeenschap. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking niet met elektronische middelen worden verzonden, mogen niet langer zijn dan ongeveer 650 woorden. 9. De aanbestedende diensten moeten de verzenddatum van de aankondigingen kunnen aantonen. Artikel 41 Niet&nbhy;verplichte bekendmaking De aanbestedende diensten mogen overeenkomstig bijlage VIII aankondigingen van overheidsopdrachten bekendmaken waarvoor de bekendmaking krachtens de bepalingen van deze afdeling niet verplicht is. Afdeling 2 Termijnen Artikel 42 Aanvragen tot deelneming en ontvangst van de inschrijvingen 1. Voor openbare procedures bedraagt de termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen minimaal 52 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht. 2. Voor niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen met bekendmaking van een aankondiging van een opdracht, zoals bedoeld in artikel 32 bedraagt de termijn voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming minimaal 40 dagen , te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht . 3. In de gevallen waarin de aanbestedende diensten een enuntiatieve aankondiging hebben bekendgemaakt, bedraagt de termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen 40 dagen . Deze termijn loopt bij openbare procedures vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht en bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen met bekendmaking van een aankondiging van een opdracht, zoals bedoeld in artikel 32 , vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot inschrijving. De in de eerste alinea bedoelde kortere termijnen zijn toegestaan mits de enuntiatieve aankondiging alle informatie bevat die in het model voor een aankondiging van een opdracht wordt verlangd en minimaal 52 dagen en maximaal 12 maanden voor de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht ter bekendmaking is verzonden. 4. Wanneer de bestekken en de aanvullende stukken of nadere inlichtingen tijdig zijn aangevraagd, maar om enigerlei reden niet binnen de in artikel 43 gestelde termijnen zijn verstrekt, of wanneer de inschrijvingen slechts na een bezichtiging ter plaatse, of na inzage ter plaatse van de bij het bestek behorende stukken kunnen worden gedaan, moeten de termijnen voor de ontvangst van de inschrijvingen op zodanige wijze worden verlengd dat de termijnen pas ingaan nadat alle betrokken economische subjecten van alle nodige informatie voor de opstelling van de inschrijvingen kennis hebben genomen. 5. Wanneer het om dringende redenen onmogelijk is de in de leden 2 en 3 voorgeschreven minimumtermijnen in acht te nemen, kunnen de aanbestedende autoriteiten bij niet&nbhy;openbare procedures en de in artikel 32 bedoelde procedures van gunning door onderhandelingen met bekendmaking van een aankondiging van een opdracht de volgende termijnen vaststellen: a) een termijn voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming van minimaal vijftien dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht, of tien dagen indien de aankondiging overeenkomstig bijlage VIII elektronisch is verzonden; Artikel 43 Bestek en nadere inlichtingen 1. Wanneer de aanbestedende diensten overeenkomstig bijlage VIII het volledige bestek en de eventuele aanvullende stukken niet vrij en rechtstreeks met elektronische middelen toegankelijk maken, en wanneer deze stukken, bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen met voorafgaande bekendmaking van een aankondiging van een opdracht, niet bij de uitnodiging tot inschrijving zijn gevoegd, worden het bestek en de aanvullende stukken binnen zes dagen na ontvangst van de aanvraag aan de economische subjecten toegezonden, mits deze aanvraag tijdig voor de uiterste datum voor de indiening van de inschrijvingen is gedaan. 2. Nadere inlichtingen over het bestek worden, mits tijdig aangevraagd, uiterlijk zes dagen voor de uiterste datum voor de ontvangst van de inschrijvingen door de aanbestedende diensten of de bevoegde diensten verstrekt. In geval van versnelde niet&nbhy;openbare procedures of van versnelde procedures van gunning door onderhandelingen bedraagt deze termijn vier dagen. Afdeling 3 Inhoud en verzendingswijze van de informatie Artikel 44 Verzendingswijze voor aanvragen tot deelneming 1. De aanvragen tot deelneming aan een procedure voor de plaatsing van een overheidsopdracht kunnen elektronisch, bij brief of bij fax geschieden. 2. Bij versnelde niet&nbhy;openbare procedures en versnelde procedures van gunning door onderhandelingen moeten de aanvragen tot deelneming op de snelst mogelijke wijze worden gedaan. 3. Aanvragen tot deelneming die bij fax geschieden, moeten voor het verstrijken van de ontvangsttermijn bij brief of elektronisch worden bevestigd. Artikel 45 Uitnodigingen tot inschrijving of tot deelneming aan de onderhandelingen 1. Bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen met bekendmaking van een aankondiging van een opdracht in de zin van artikel 32 nodigen de aanbestedende diensten de uitgekozen gegadigden gelijktijdig en schriftelijk tot inschrijving of tot deelneming aan de onderhandelingen uit. 2. De uitnodiging aan de gegadigden vermeldt hoe zij toegang tot het bestek en de aanvullende stukken kunnen krijgen wanneer deze rechtstreeks elektronisch toegankelijk zijn overeenkomstig bijlage VIII wanneer deze de stukken niet elektronisch toegankelijk zijn, gaat de uitnodiging vergezeld van een exemplaar van het bestek en de aanvullende stukken. 3. Bij versnelde niet&nbhy;openbare procedures en versnelde procedures van gunning door onderhandelingen moeten de uitnodigingen tot inschrijving op de snelst mogelijke wijze worden gedaan. 4. De in artikel 32 bedoelde uitnodigingen tot inschrijving en uitnodigingen tot deelneming aan de onderhandelingen moeten ten minste de volgende elementen omvatten: a) wanneer het bestek en/of de aanvullende stukken bij een andere instantie moet worden aangevraagd dan de aanbestedende dienst die voor de gunningsprocedure verantwoordelijk is: het adres van deze instantie en de uiterste datum voor deze aanvraag, alsmede het eventueel ter verkrijging van deze stukken verschuldigde bedrag en de wijze van betaling daarvan; b) Bij bijzonder complexe opdrachten, waarvoor de regels van artikel 33 gelden, moet de uitnodiging tot deelneming aan de onderhandelingen de aanvangsdatum van de onderhandelingen, het adres waar de onderhandelingen plaatsvinden en de taal of talen waarin wordt onderhandeld, aangeven; 1. De aanbestedende dienst deelt binnen 15 dagen, te rekenen vanaf de datum van ontvangst van een schriftelijk verzoek hiertoe, aan iedere afgewezen gegadigde of inschrijver de redenen voor de afwijzing mee, en aan iedere inschrijver die een aan de eisen beantwoordende inschrijving heeft gedaan, de kenmerken en relatieve voordelen van de uitgekozen inschrijving, alsmede de naam van de begunstigde. De aanbestedende diensten kunnen evenwel besluiten bepaalde, in de eerste alinea van dit lid bedoelde gegevens betreffende de gunning van de opdrachten niet mee te delen indien openbaarmaking van die gegevens de toepassing van de wet in de weg zou staan, in strijd met het openbaar belang zou zijn of aan de rechtmatige commerciële belangen van publieke of particuliere economische subjecten schade zou kunnen toebrengen, dan wel de eerlijke mededinging tussen hen zou kunnen schaden. 2. De aanbestedende diensten stellen de gegadigden en inschrijvers zo spoedig mogelijk en desgevraagd schriftelijk in kennis van de besluiten die zijn genomen inzake de gunning van de opdracht, met inbegrip van de redenen waarom zij hebben besloten een opdracht waarvoor een oproep tot mededinging was gedaan niet te plaatsen of de procedure opnieuw te beginnen. Artikel 47 Beëindiging van de procedure Een gunningsprocedure wordt beëindigd door plaatsing van de opdracht of door opheffing. Opheffing is alleen mogelijk wanneer a) geen inschrijving is ingediend die strookt met de inschrijvingsvoorwaarden b) andere zwaarwegende gronden voorhanden zijn die niet onder de verantwoordelijkheid van de aanbestedende dienst vallen. Artikel 48 Communicatiemiddelen 1. Elke in deze titel genoemde mededeling en uitwisseling van informatie kan bij brief, bij fax of elektronisch geschieden. Richtlijn 1999/93/EG en Richtlijn 2000/31/EG zijn op de elektronische overdracht van informatie van toepassing. Elektronische inschrijving is alleen mogelijk met gebruikmaking van een geavanceerde elektronische handtekening in de zin van Richtlijn 1999/93/EG en een betrouwbare codering van de inhoud van de inschrijving. 2. De mededeling en uitwisseling , alsmede opslag, bewaring en verwerking van informatie vinden op zodanige wijze plaats dat de integriteit van de gegevens en de vertrouwelijkheid van de inschrijvingen en van alle door de economische subjecten doorgegeven informatie worden gewaarborgd en de aanbestedende diensten pas bij het verstrijken van de uiterste termijn voor de indiening van de inhoud van de inschrijvingen kennisnemen. 3. Wanneer de inschrijvingen met elektronische middelen worden verzonden, moeten de inschrijvers de in de artikelen 53 tot en met 57 en 60 genoemde documenten, certificaten, verklaringen en getuigschriften uiterlijk de dag voor de opening van de inschrijvingen op een passende wijze indienen. 4. De keuze voor een bepaalde verzendingswijze voor de inschrijvingen mag niet leiden tot belemmeringen van de goede werking van de interne markt. 5. De aanbestedende diensten leggen inschrijvers desgewenst een verklaring voor van een geaccrediteerde derde partij waarin wordt verklaard dat zij adequate maatregelen hebben genomen om de vertrouwelijkheid van de informatie van inschrijvers bij doorzending en na ontvangst te waarborgen. Afdeling 5 Processen&nbhy;verbaal Artikel 49 Inhoud van de processen-verbaal Over elke opdracht stellen de aanbestedende diensten een proces&nbhy;verbaal op, dat ten minste het volgende bevat: a) de naam en het adres van de aanbestedende dienst, het voorwerp en de waarde van de opdracht; b) de namen van de geselecteerde gegadigden of inschrijvers en de redenen voor die keuze; Verloop van de procedure Afdeling 1 Algemene bepalingen Artikel 50 Selectie van de deelnemers en gunning van de opdrachten 1. De gunning van de opdrachten geschiedt, met inachtneming van artikel 28 , op grond van de in afdeling 3 vermelde criteria, nadat de geschiktheid van de economische subjecten die niet uit hoofde van de artikelen 53 en 54 zijn uitgesloten, door de aanbestedende diensten is nagegaan overeenkomstig de in de artikelen 55 tot en met 60 vermelde criteria betreffende economische en financiële draagkracht alsook technische bekwaamheid en/of beroepsbekwaamheid. 2. De aanbestedende diensten kunnen, overeenkomstig de bepalingen van afdeling 2, specifieke minimumeisen vaststellen voor de draagkracht, bekwaamheid en ervaring die voor een bepaalde opdracht nodig zijn. Gebrek aan ervaring kan worden gecompenseerd door het aantonen van een speciale bekwaamheid. 3. De inschrijvers, bij openbare procedures, en gegadigden, bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen, mogen niet van de procedure voor het plaatsen van een opdracht worden uitgesloten op grond van selectiecriteria en/of minimumeisen inzake draagkracht, bekwaamheid en ervaring die niet in de aankondiging van de opdracht zijn vermeld. 4. Wanneer de aanbestedende diensten, in een niet&nbhy;openbare procedure of in een procedure van gunning door onderhandelingen met bekendmaking van een aankondiging van een opdracht, het aantal gegadigden dat wordt uitgenodigd om in te schrijven, volgens het aantal of het minimum&nbhy; en maximumaantal gegadigden als bedoeld in artikel 51 , moeten beperken dan, doen zij dit op grond van objectieve criteria, die zij overeenkomstig lid 2 hebben vastgesteld. Deze criteria moeten in de aankondiging van de opdracht worden vermeld. 5. De aanbestedende diensten kunnen inschrijvers, bij openbare procedures, en gegadigden, bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen, die niet aan de vooraf vastgestelde selectiecriteria en minimumeisen inzake draagkracht, bekwaamheid en ervaring voldoen, niet in aanmerking nemen. 6. De in de artikelen 55 en 56 bedoelde inlichtingen en de minimumeisen inzake draagkracht en bekwaamheid mogen niet verder gaan dan het voorwerp van de desbetreffende opdracht en moeten in verhouding staan tot dit voorwerp. Bij de verwerking van deze inlichtingen moet de aanbestedende dienst gedurende en na de aanbestedingsprocedure de fabrieks- of bedrijfsgeheimen eerbiedigen, alsmede het vertrouwelijke karakter van de inschrijvingen en de ontwerpoplossingen, en van elke andere vertrouwelijke inlichting die door het economisch subject wordt verstrekt. Artikel 51 Aanvullende regels voor niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen 1. Bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen kiezen de aanbestedende diensten uit degenen die aan de in afdeling 2 gestelde eisen voldoen, aan de hand van de over de persoonlijke situatie van het economische subject verstrekte gegevens en van de gegevens en bescheiden die nodig zijn voor de beoordeling van de technische en economische minimumeisen waaraan deze moet voldoen, de gegadigden die zij zullen uitnodigen om in te schrijven of aan de onderhandelingen deel te nemen. 2. De aanbestedende diensten die een opdracht plaatsen door middel van een niet&nbhy;openbare procedure of, in de in artikel 32 bedoelde gevallen, een procedure van gunning door onderhandelingen met bekendmaking van een aankondiging van een opdracht, mogen een minimumaantal gegadigden opgeven dat zij voornemens zijn tot inschrijving uit te nodigen of aan de onderhandelingen te laten deelnemen. Dit minimumaantal bedraagt vijf gegadigden bij niet&nbhy;openbare procedures en drie bij procedures van gunning door onderhandelingen. Zij kunnen ook een maximumaantal gegadigden vaststellen dat zij voornemens zijn tot de inschrijving uit te nodigen, mits dit maximumaantal op zodanige wijze wordt vastgesteld dat de mededinging niet wordt beperkt. De aldus vastgestelde aantallen worden in de aankondiging van de opdracht vermeld. Artikel 52 Erkenningsregelingen 1. Desgewenst mogen de aanbestedende diensten een regeling voor de erkenning van economische subjecten invoeren en beheren. De aanbestedende diensten die een erkenningsregeling invoeren of beheren, zorgen ervoor dat de economische subjecten te allen tijde een erkenning kunnen aanvragen. 2. De in lid 1 bedoelde regeling kan verscheidene fasen van erkenning van geschiktheid omvatten. De regeling moet worden beheerd op basis van door de aanbestedende dienst omschreven objectieve criteria en regels. Wanneer deze criteria en regels technische specificaties bevatten, is artikel 27 van toepassing. Deze criteria en regels kunnen zo nodig worden bijgewerkt. 3. De in lid 2 bedoelde criteria en regels worden de belangstellende economische subjecten desgevraagd ter beschikking gesteld. Wanneer deze criteria en regels worden bijgewerkt, wordt dit de belangstellende economische subjecten medegedeeld. Wanneer een aanbestedende dienst van oordeel is dat de erkenningsregeling van bepaalde derde diensten of lichamen aan de voorwaarden voldoet, deelt zij de belangstellende economische subjecten de namen van deze derde diensten of lichamen mede. 4. Er wordt een lijst van de erkende economische subjecten bijgehouden, die volgens het type opdrachten waarvoor de erkenning geldt in categorieën kan worden ingedeeld. 5. Wanneer overeenkomstig artikel 39, lid 2 een aankondiging inzake het bestaan van een erkenningsregeling is gepubliceerd, worden de inschrijvers bij een niet-openbare procedure of de deelnemers aan een procedure van gunning door onderhandelingen gekozen uit de volgens een dergelijke regeling in aanmerking komende gegadigden. Afdeling 2 Kwalitatieve selectiecriteria Artikel 53 Persoonlijke situatie van de gegadigde of inschrijver 1. Wordt uitgesloten van deelneming aan de opdracht, elk economisch subject dat tijdens de periode van vijf jaar die aan het begin van de aanbestedingsprocedure voorafgaat, bij een definitieve rechterlijke uitspraak is veroordeeld geweest: a) wegens het begaan van strafbare feiten die verband houden met de activiteiten van een misdaadorganisatie; onder misdaadorganisatie wordt verstaan een gestructureerde en duurzame vereniging die op gecoördineerde wijze optreedt met het doel vermogenrechtelijke voordelen te verkrijgen en in voorkomend geval de werking van overheidsinstanties op onrechtmatige wijze te beïnvloeden; b) wegens omkoping, dat wil zeggen het beloven, aanbieden of geven, op directe wijze of via derden, van een voordeel, van welke aard ook, aan een ambtenaar of overheidsfunctionaris van een lidstaat, een derde land of een internationale organisatie, of aan elke andere persoon, voor deze persoon zelf of voor een derde, opdat deze persoon een met zijn ambtelijke plichten strijdige handeling verricht of zich daarvan onthoudt; b) jegens welk een rechterlijke uitspraak is gedaan , die in kracht van gewijsde is gegaan overeenkomstig het recht van de desbetreffende lidstaat, waarbij een delict is vastgesteld dat in strijd is met zijn beroepsgedragsregels; a) voor lid 1 en lid 2, onder a), b) en h), een uittreksel uit zijn strafregister of, bij ontbreken daarvan, een gelijkwaardig document, afgegeven door een bevoegde gerechtelijke of overheidsinstantie van het land van oorsprong of van herkomst, waaruit blijkt dat aan de betrokken eisen is voldaan; b) voor lid 2, onder d) en f), een door een bevoegde instantie van de betrokken lidstaat afgegeven getuigschrift. Artikel 54 Bevoegdheid de beroepsactiviteit uit te oefenen Elk economisch subject dat aan een overheidsopdracht wenst deel te nemen, kan worden verzocht aan te tonen dat het volgens de voorschriften van de lidstaat waar het is gevestigd, in het beroepsregister of in het handelsregister is ingeschreven, of een verklaring onder ede of een attest te verstrekken, als bedoeld in bijlage IX A voor overheidsopdrachten voor leveringen, in bijlage IX B voor overheidsopdrachten voor diensten en in bijlage IX C voor overheidsopdrachten voor werken. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor diensten kan de aanbestedende dienst, indien de gegadigden of de inschrijvers over een bijzondere vergunning moeten beschikken of indien zij lid van een bepaalde organisatie moeten zijn om in hun land van herkomst de betrokken dienst te kunnen verrichten, verlangen dat zij aantonen dat zij over deze vergunning beschikken of lid van de bedoelde organisatie zijn. Artikel 55 Economische en financiële draagkracht 1. In het algemeen kan de financiële en economische draagkracht van het economische subject worden aangetoond door een of meer van de volgende referenties: a) passende bankverklaringen of het bewijs van een verzekering tegen beroepsrisico's; b) overlegging van balansen of van balansuittreksels, indien de wetgeving van het land waar het economische subject is gevestigd, de bekendmaking van balansen voorschrijft; Artikel 56 Technische bekwaamheid en/of beroepsbekwaamheid 1. De technische bekwaamheid en/of beroepsbekwaamheid van de economische subjecten worden beoordeeld en gecontroleerd overeenkomstig de leden 2, 3 en 4. 2. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen kan de technische bekwaamheid van de leverancier op een of meer van de volgende manieren worden bewezen, afhankelijk van de aard, de hoeveelheid en het gebruik van de te leveren producten: a) aan de hand van een lijst van de voornaamste leveringen die hij gedurende de afgelopen drie jaar heeft verricht, met vermelding van het bedrag en de datum en van de publiek&nbhy; of privaatrechtelijke instanties waarvoor zij bestemd waren: – in geval van leveringen aan de overheid worden de leveringen aangetoond door certificaten die de bevoegde autoriteit heeft afgegeven of medeondertekend; a) aan de hand van de studie&nbhy; en beroepsdiploma's van de dienstverlener en /of van het stafpersoneel van de onderneming en in het bijzonder van degenen die met de dienstverlening zijn belast; b) aan de hand van een lijst van de voornaamste diensten die de dienstverlener gedurende de afgelopen drie jaar heeft verricht, met vermelding van het bedrag en de datum en van de publiek&nbhy; of privaatrechtelijke instanties waarvoor zij bestemd waren: b) aan de hand van een lijst van de in de laatste vijf jaren uitgevoerde werken; deze lijst wordt voor de belangrijkste werken gestaafd door verklaringen inzake de goede uitvoering. In deze verklaringen dienen het bedrag van de werken, alsmede de tijd en de plaats van uitvoering te worden vermeld, en voorts moet eruit blijken of zij vakkundig zijn uitgevoerd en op regelmatige wijze tot een goed einde zijn gebracht. De bevoegde autoriteit zal de verklaring in voorkomend geval rechtstreeks aan de aanbestedende dienst toezenden; Kwaliteitsnormen Ingeval de aanbestedende diensten de overlegging verlangen van een door onafhankelijke instanties opgestelde verklaring dat het economische subject aan bepaalde kwaliteitsnormen voldoet, dienen zij te verwijzen naar kwaliteitsbewakingsregelingen die op de Europese normenreeks op dit terrein zijn gebaseerd en die door instanties die voldoen aan de Europese normenreeks voor certificering zijn gecertificeerd. De aanbestedende diensten erkennen gelijkwaardige verklaringen van in andere lidstaten gevestigde instanties. Zij aanvaarden eveneens andere bewijzen inzake gelijkwaardige maatregelen op het gebied van de kwaliteitsbewaking van economische subjecten wanneer de economische subjecten niet voor de genoemde verklaringen in aanmerking komen of deze niet binnen de gestelde termijnen kunnen verkrijgen. Artikel 58 Normen inzake milieubeheer Ingeval de aanbestedende diensten de overlegging verlangen van een door onafhankelijke instanties opgestelde verklaring dat het economische subject aan bepaalde normen inzake milieubeheer voldoet, dienen zij te verwijzen naar het communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) of naar normen inzake milieubeheer die gebaseerd zijn op de desbetreffende Europese of internationale normen die gecertificeerd zijn door instanties die beantwoorden aan het Gemeenschapsrecht of aan de relevante Europese of internationale normen voor certificatie. Zij erkennen gelijkwaardige certificaten van in andere lidstaten gevestigde instanties. Zij aanvaarden eveneens andere bewijzen inzake gelijkwaardige maatregelen op het gebied van milieubeheer van economische subjecten die geen toegang hebben tot dergelijke certificaten of deze niet binnen de gestelde termijnen kunnen verkrijgen. Artikel 59 Documentatie en aanvullende inlichtingen Binnen de grenzen van de artikelen 53 tot en met 56 kan de aanbestedende dienst verlangen dat de economische subjecten de overgelegde verklaringen en bescheiden aanvullen of nader toelichten. Artikel 60 Officiële lijsten van erkende economische subjecten 1. De lidstaten die officiële lijsten van erkende leveranciers, dienstverleners en aannemers hebben, passen deze aan aan artikel 53 , lid 1 en lid 2, onder a) tot en met d) en onder g), artikel 54 , lid 1, artikel 55 en artikel 56 , lid 2, voor leveranciers, lid 3, voor dienstverleners en lid 4, voor aannemers; 2. De op een officiële lijst opgenomen economische subjecten kunnen bij elke opdracht een door de bevoegde autoriteit afgegeven bewijs van inschrijving aan de aanbestedende dienst overleggen. Op dit bewijs worden de referenties vermeld op grond waarvan de inschrijving op de lijst mogelijk was, alsmede de classificatie op deze lijst; 3. De door de bevoegde autoriteit bevestigde opneming op een officiële lijst van leveranciers vormt ten aanzien van de aanbestedende diensten van de andere lidstaten slechts een vermoeden van geschiktheid met betrekking tot artikel 53, lid 1 en lid 2, onder a) tot en met d) en onder g), artikel 54, artikel 55 , lid 1, onder b) en c), en artikel 56 , lid 2, onder a). De door de bevoegde autoriteiten bevestigde opneming van een dienstverlener op een officiële lijst vormt ten anzien van de aanbestedende diensten van de andere lidstaten slechts een vermoeden van met de classificatie van de dienstverlener overeenkomende geschiktheid voor de dienstverlening, met betrekking tot artikel 53 , lid 1, onder a) tot en met d), en artikel 53 , lid 2, onder g), artikel 54 , artikel 55 , lid 1, onder b) en c), en artikel 56 , lid 3 , tweede alinea, onder a). De door de bevoegde autoriteiten bevestigde opneming van een aannemer op een officiële lijst vormt ten aanzien van de aanbestedende diensten van de andere lidstaten slechts een vermoeden van met de classificatie van de aannemer overeenkomende geschiktheid voor de werken, met betrekking tot artikel 53 , lid 1 en lid 2, onder a) tot en met d) en onder g), artikel 54 , artikel 55 , lid 1, onder b) en c), en artikel 56 , lid 4, onder b) en d). 4. De gegevens die uit de opneming op een officiële lijst kunnen worden afgeleid, kunnen niet ter discussie worden gesteld. Niettemin kan met betrekking tot de betaling van de de sociale-zekerheidsbijdragen van elk ingeschreven economisch subject bij elke opdracht een aanvullende verklaring worden verlangd. Lid 3 en de eerste alinea van het onderhavige lid worden door de aanbestedende diensten van de andere lidstaten alleen toegepast op leveranciers die zijn gevestigd in de lidstaat die de officiële lijst heeft opgesteld; 5. Voor de opneming van economische subjecten uit andere lidstaten op een officiële lijst mogen geen andere bewijzen en verklaringen worden verlangd dan die van nationale economische subjecten en in geen geval andere dan die welke zijn vermeld in de artikelen 53, 54, 55, 56 en 57 alsmede in artikel 56 , lid 2, voor leveranciers, lid 3 voor dienstverleners, en lid 4, voor aannemers. 6. De lidstaten die officiële lijsten hebben, delen de andere lidstaten het adres van de instantie mee waaraan verzoeken tot inschrijving kunnen worden gericht. Artikel 61 Privaatrechtelijke certificeringsorganen Met het oog op de verwezenlijking van de in de artikelen 1, 2 en 3 genoemde doelstellingen kunnen de lidstaten besluiten het toezicht op de naleving van de in de artikelen 53, 54, 55, 56 en 57 genoemde vereisten toe te vertrouwen aan bevoegde privaatrechtelijke certificeringsorganen. Afdeling 3 Gunning van de opdracht Artikel 62 Gunningscriteria 1. Onverminderd de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de vergoeding van bepaalde diensten, zijn de criteria aan de hand waarvan de aanbestedende diensten een overheidsopdracht gunnen: a) hetzij alleen de laagste prijs; b) hetzij, indien aan de inschrijver met de economisch voordeligste inschrijving wordt gegund, verscheidene criteria die met het voorwerp van de overheidsopdracht verband houden, zoals de kwaliteit, de prijs, de technische waarde, de esthetische en functionele kenmerken, de milieukenmerken, ook met betrekking tot de productiemethoden, de gebruikskosten, de rentabiliteit, de klantenservice en de technische bijstand, de datum van levering en de termijn voor levering of uitvoering en het gelijkekansenbeleid van de inschrijver . b) in de aankondiging van de opdracht bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen. Abnormaal lage offertes Wanneer voor een bepaalde opdracht offertes worden gedaan die abnormaal laag lijken, verzoekt de aanbestedende dienst, voordat hij deze inschrijvingen kan afwijzen, schriftelijk om de door hem dienstig geachte preciseringen over de samenstelling van de desbetreffende offerte en onderzoekt hij op tegenspraak de samenstelling aan de hand van de ontvangen toelichtingen. De aanbestedende dienst moet motiveringen in aanmerking nemen die verband houden met: a) de doelmatigheid van het productieproces van de producten, van de dienstverlening of van het bouwproces; b) de gekozen technische oplossingen en/of uitzonderlijk gunstige omstandigheden waarvan de inschrijver bij de levering van de producten, de verlening van de diensten of de uitvoering van de werken kan profiteren; Verlening van bijzondere of uitsluitende rechten Artikel 64 Oplegging van verbintenis Wanneer een aanbestedende dienst een instantie die zelf geen aanbestedende dienst is, ongeacht de rechtsvorm van deze instantie, bijzondere of uitsluitende rechten verleent om openbare diensten te verrichten, wordt in de handeling waarbij deze rechten worden verleend, bepaald dat deze instantie, bij de overheidsopdrachten voor leveringen die zij in het kader van deze activiteit bij derden plaatst, de voorschriften en beginselen van het Verdrag in acht moet nemen. TITEL IV Regels voor prijsvragen op het gebied van diensten Artikel 65 Algemene bepalingen 1. De regels voor het uitschrijven van een prijsvraag, worden vastgesteld overeenkomstig de artikelen 65 tot en met 72 en worden degenen die belangstellen in deelneming aan de prijsvraag ter beschikking gesteld. 2. De toelating van deelnemers tot prijsvragen mag niet worden beperkt: a) tot het grondgebied van een lidstaat of een deel daarvan; b) op grond van het feit dat de deelnemers, ingevolge de wetgeving van de lidstaat waar de prijsvraag wordt uitgeschreven, natuurlijke personen, dan wel rechtspersonen moeten zijn. 1. De prijsvragen worden overeenkomstig de bepalingen van deze titel georganiseerd door: a) de in bijlage IV genoemde aanbestedende diensten (centrale overheidsinstanties), vanaf een drempel van ten minste 130 000 EUR ; b) andere dan de in bijlage IV genoemde aanbestedende diensten, vanaf een drempel van ten minste 200 000 EUR . b) prijsvragen met prijzengeld en/of betaling van de deelnemers; Artikel 67 Uitsluitingen van het toepassingsgebied Deze titel is niet van toepassing op: 1. prijsvragen voor diensten in de zin van Richtlijn .../.../EG [ houdende coördinatie van de procedure voor het plaatsen van opdrachten in de sector water- en energievoorziening en vervoer ], die door aanbestedende diensten worden uitgeschreven, die een of meer van de in de artikelen 3 tot en met 6 van de genoemde richtlijn bedoelde activiteiten uitoefenen, en die worden uitgeschreven om deze activiteiten voort te zetten; prijsvragen die op grond van artikel 5, lid 2, en artikel 63 van de genoemde richtlijn van het toepassingsgebied van de genoemde richtlijn zijn uitgesloten; 2. prijsvragen die worden uitgeschreven met als voornaamste doel de aanbestedende diensten in staat te stellen openbare telecommunicatienetten beschikbaar te stellen of te exploiteren of een of meer openbare telecommunicatiediensten te verlenen. 1. De aanbestedende diensten die een prijsvraag willen uitschrijven, geven hun voornemen hiertoe in een aankondiging van een prijsvraag te kennen. 2. De aanbestedende diensten die een prijsvraag hebben uitgeschreven, zenden overeenkomstig bijlage VIII een aankondiging betreffende de resultaten van de gunningsprocedure toe en moeten de verzenddatum kunnen aantonen. Indien openbaarmaking van de gegevens over de uitslag van de prijsvraag de toepassing van de wet in de weg zou staan, met het openbare belang in strijd zou zijn, de rechtmatige handelsbelangen van een overheids&nbhy; of particuliere onderneming zou kunnen schaden of afbreuk aan de eerlijke mededinging tussen dienstverleners zou kunnen doen, behoeven deze gegevens niet te worden bekendgemaakt. 3. De aanbestedende diensten mogen overeenkomstig bijlage VIII aankondigingen van prijsvragen bekendmaken waarvoor de bekendmaking op grond van deze titel niet verplicht is. Artikel 69 Opstelling en regels voor de bekendmaking van aankondigingen 1. De aankondigingen worden opgesteld volgens de standaardformulieren die door de Commissie overeenkomstig de in artikel 85 , lid 2, bedoelde procedure zijn vastgesteld, en bevatten ten minste de in bijlage VII B vermelde inlichtingen. 2. De aankondigingen worden volgens de bepalingen van bijlage VIII bekendgemaakt. 3. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking met elektronische middelen zijn voorbereid en verzonden, worden binnen vijf dagen na hun verzending bekendgemaakt. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking niet elektronisch worden verzonden, worden binnen twaalf dagen na hun verzending bekendgemaakt. 4. De aanbestedende diensten zijn verantwoordelijk voor de informatie die zij ter bekendmaking toezenden en moeten erop toezien dat deze informatie aan de bepalingen van deze titel voldoet. 5. De in artikel 68 , lid 1, bedoelde aankondigingen van prijsvragen worden onverkort in een officiële taal van de Gemeenschap bekendgemaakt; alleen de tekst in deze taal is authentiek. In de andere officiële talen wordt een samenvatting met de belangrijke gegevens van alle aankondigingen bekendgemaakt. 6. De aankondigingen en de inhoud ervan mogen vóór de verzenddatum overeenkomstig bijlage VIII niet op nationaal niveau openbaar worden gemaakt. 7. Aankondigingen die op nationaal niveau worden bekendgemaakt, mogen geen andere inlichtingen bevatten dan aankondigingen die overeenkomstig bijlage VIII worden toegezonden en moeten de datum van deze verzending bevatten. 8. De kosten van de bekendmaking van aankondigingen overeenkomstig bijlage VIII komen ten laste van de Gemeenschap. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen niet elektronisch worden verzonden technische specificaties voor de bekendmaking, mogen niet langer zijn dan ongeveer 650 woorden. Artikel 70 Communicatiemiddelen 1. Elke in deze titel genoemde mededeling en uitwisseling van informatie kan bij brief, bij fax of elektronisch geschieden. 2. Elektronische inschrijving is alleen mogelijk met gebruikmaking van een geavanceerde elektronische handtekening in de zin van Richtlijn 1999/93/EG en een betrouwbare codering van de inhoud van de inschrijving. 3. De mededeling en uitwisseling , alsmede opslag, bewaring en verwerking van informatie vinden op zodanige wijze plaats dat de integriteit en vertrouwelijkheid van alle door de dienstverleners doorgegeven informatie worden gewaarborgd De aanbestedende diensten mogen pas bij het verstrijken van de uiterste termijn voor de indiening van de inhoud van de plannen en ontwerpen kennisnemen. 4. Wanneer de plannen en ontwerpen elektronisch worden doorgegeven, moeten de deelnemers aan de prijsvraag de eventueel door de aanbestedende diensten verlangde documenten, certificaten, verklaringen en getuigschriften uiterlijk de dag voordat de jury van de plannen en ontwerpen kennisneemt, op een passende wijze indienen. 5. De keuze voor een bepaalde wijze van doorgifte van de plannen en ontwerpen mag niet leiden tot belemmeringen voor de goede werking van de interne markt. Artikel 71 Selectie van deelnemers Bij prijsvragen met een beperkt aantal deelnemers stellen de aanbestedende diensten duidelijke en niet&nbhy;discriminerende selectiecriteria vast. In alle gevallen moet het aantal gegadigden dat tot deelneming aan de prijsvraag wordt uitgenodigd, rekening houden met de noodzaak een daadwerkelijke mededinging te waarborgen. Artikel 72 Samenstelling en beslissingen van de jury De jury bestaat uitsluitend uit natuurlijke personen die onafhankelijk van de deelnemers aan de prijsvraag zijn. Wanneer van de deelnemers aan een prijsvraag een bijzondere beroepskwalificatie wordt geëist, moet ten minste een derde van de juryleden deze kwalificatie of een gelijkwaardige kwalificatie bezitten. De jury is autonoom in haar besluiten en adviezen. Haar besluiten en adviezen worden genomen, respectievelijk gegeven, op basis van anoniem voorgelegde ontwerpen en uitsluitend op grond van de criteria die in de aankondiging van de prijsvraag zijn vermeld. TITEL V Regels inzake concessieovereenkomsten HOOFDSTUK I Regels voor concessieovereenkomsten voor openbare werken Artikel 73 Toepassingsgebied De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op alle door aanbestedende diensten gesloten concessieovereenkomsten voor openbare werken waarvan de waarde ten minste 5 300 000 EUR bedraagt. Artikel 74 Uitsluitingen van het toepassingsgebied De bepalingen van deze titel zijn niet van toepassing op concessieovereenkomsten voor openbare werken: 1. met als voornaamste doel de aanbestedende diensten in staat te stellen openbare telecommunicatienetten beschikbaar te stellen of te exploiteren of een of meer openbare telecommunicatiediensten te verlenen. 2. die geheim zijn verklaard of waarvan de uitvoering vergezeld moet gaan van bijzondere veiligheidsmaatregelen overeenkomstig de in de betrokken lidstaat van kracht zijnde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen of wanneer de bescherming van de wezenlijke belangen van die staat zulks vereist; 1. De aanbestedende diensten die een concessieovereenkomst voor openbare werken willen sluiten, geven hun voornemen hiertoe in een aankondiging te kennen. 2. De aankondiging wordt opgesteld volgens het standaardformulier dat de Commissie overeenkomstig de in artikel 85 , lid 2, bedoelde procedure heeft vastgesteld, en bevat ten minste de in bijlage VII C vermelde inlichtingen. 3. De aankondiging wordt volgens de bepalingen van bijlage VIII bekendgemaakt. 4. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking met elektronische middelen zijn opgesteld en verzonden, worden binnen vijf dagen na hun verzending bekendgemaakt. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking niet elektronisch worden verzonden, worden binnen twaalf dagen na hun verzending bekendgemaakt. 5. De aanbestedende diensten zijn verantwoordelijk voor de informatie die zij ter bekendmaking toezenden en zij moeten erop toezien dat deze informatie aan de bepalingen van deze richtlijn voldoet. Ook moeten zij de verzenddatum van de aankondiging kunnen aantonen. 6. De aankondiging wordt onverkort in een officiële taal van de Gemeenschap bekendgemaakt; alleen de tekst in deze taal is authentiek. In de andere officiële talen wordt een samenvatting met de belangrijke gegevens van de aankondiging bekendgemaakt. 7. De aankondigingen en de inhoud ervan mogen vóór de verzenddatum overeenkomstig bijlage VIII niet op nationaal niveau openbaar worden gemaakt. Aankondigingen die op nationaal niveau worden bekendgemaakt, mogen geen andere inlichtingen bevatten dan aankondigingen die overeenkomstig bijlage VIII worden toegezonden en moeten de datum van deze toezending bevatten. 8. De kosten van de bekendmaking van aankondigingen overeenkomstig bijlage VIII komen ten laste van de Gemeenschap. Aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage VIII opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking niet elektronisch worden verzonden, mogen niet langer zijn dan ongeveer 650 woorden. 9. Aanbestedende diensten mogen overeenkomstig bijlage VIII aankondigingen van concessieovereenkomsten bekendmaken waarvoor de bekendmaking op grond van de bepalingen van dit hoofdstuk niet verplicht is. Artikel 76 Termijn voor de indiening van de inschrijvingen Aanbestedende diensten die een concessieovereenkomst voor openbare werken willen sluiten, stellen voor de indiening van de inschrijvingen op de concessie een termijn vast van ten minste 52 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging. Artikel 77 Onderaanneming De aanbestedende dienst kan: a) hetzij de houder van een concessie voor openbare werken verplichten opdrachten van ten minste 30% van de totale waarde van de werken waarvoor een concessie wordt verleend, aan derden uit te besteden, met dien verstande dat de mogelijkheid wordt opengelaten dat de gegadigden dit percentage verhogen. Dit minimumpercentage dient in de concessieovereenkomst voor openbare werken te worden vermeld; b) hetzij de gegadigden voor de concessie verzoeken zelf in hun inschrijvingen aan te geven welk percentage van de totale waarde van de werken waarvoor de concessie wordt verleend, zij in voorkomend geval aan derden denken uit te besteden. Artikel 78 Regels die van toepassing zijn op de concessiehouder die zelf een aanbestedende dienst is Wanneer de concessiehouder een aanbestedende dienst in de zin van artikel 1, lid 5, is, is hij gehouden ten aanzien van de door derden uit te voeren werken de bepalingen van deze richtlijn voor de plaatsing van overheidsopdrachten voor werken in acht te nemen. Artikel 79 Regels die van toepassing zijn op de concessiehouder die zelf geen aanbestedende dienst is Wanneer de concessiehouder niet een aanbestedende dienst in de zin van artikel 1, lid 5, is, is hij gehouden voor opdrachten die hij bij derden plaatst, de artikelen 80, 81 en 82 in acht te nemen. Artikel 80 Regels voor de bekendmaking: drempel en uitzonderingen 1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen opdat de houders van een concessie voor openbare werken bij de plaatsing van opdrachten voor werken bij derden de in artikel 81 bepaalde regels voor de bekendmaking toepassen, wanneer de waarde van deze opdrachten ten minste 5 300 000 EUR bedraagt. Bekendmaking is echter niet vereist wanneer een opdracht voor werken aan de in artikel 35 genoemde voorwaarden voldoet. 2. Als derden worden niet beschouwd ondernemingen die een combinatie hebben gevormd om de concessie te verwerven, of met deze ondernemingen verbonden ondernemingen. Onder "verbonden onderneming" wordt verstaan, elke onderneming waarop de concessiehouder direct of indirect een overheersende invloed kan uitoefenen, of elke onderneming die een overheersende invloed kan uitoefenen op de concessiehouder of die, tezamen met de concessiehouder, onderworpen is aan de overheersende invloed van een andere onderneming uit hoofde van eigendom, financiële deelneming of op haar van toepassing zijnde voorschriften. Het vermoeden van overheersende invloed bestaat wanneer een onderneming, direct of indirect, ten opzichte van een andere onderneming: a) de meerderheid van het geplaatste kapitaal van de onderneming bezit, b) of beschikt over de meerderheid van de stemmen die verbonden zijn aan de door de onderneming uitgegeven aandelen, Bekendmaking van de aankondiging 1. Houders van concessies voor openbare werken die een opdracht voor werken bij een derde wensen te plaatsen, geven hun voornemen hiertoe in een aankondiging te kennen. 2. De aankondiging wordt opgesteld volgens het standaardformulier dat de Commissie overeenkomstig de in artikel 85 , lid 2, bedoelde procedure heeft vastgesteld, en bevat ten minste de in bijlage VII D vermelde inlichtingen. 3. De aankondiging wordt overeenkomstig artikel 75 , leden 2 tot en met 8, bekendgemaakt. 4. Artikel 75 , lid 9, betreffende de vrijwillige bekendmaking van aankondigingen is van toepassing. Artikel 82 Termijnen voor de ontvangst van aanvragen tot deelneming en de ontvangst van inschrijvingen Bij opdrachten voor werken die worden geplaatst door houders van concessies voor openbare werken bedraagt de door de concessiehouder vast te stellen termijn voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming ten minste 37 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht, en de termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen ten minste 40 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht of van de uitnodiging tot inschrijving. TITEL VI Statistische verplichtingen, uitvoeringsbevoegdheden en slotbepalingen Artikel 83 Statistische verplichtingen Om de resultaten van de toepassing van deze richtlijn te kunnen beoordelen, zenden de lidstaten de Commissie uiterlijk op 31 oktober van ieder jaar een overeenkomstig artikel 84 opgesteld statistisch overzicht van de in het voorgaande jaar door de aanbestedende diensten geplaatste overheidsopdrachten, uitgesplitst naar opdrachten voor leveringen, opdrachten voor diensten en opdrachten voor werken. Artikel 84 Inhoud van het statistische overzicht 1. Voor iedere in bijlage IV genoemde aanbestedende dienst worden in het statistische overzicht ten minste vermeld: a) het aantal en de waarde van de geplaatste opdrachten; b) het aantal en de totale waarde van de geplaatste opdrachten op grond van de afwijkingen van de Overeenkomst. b) binnen iedere procedure, naar: a) het aantal en de waarde van de geplaatste opdrachten, uitgesplitst overeenkomstig lid 1, tweede alinea; b) totale waarde van de geplaatste opdrachten op grond van de afwijkingen van de Overeenkomst; Artikel 85 Het Raadgevend Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 1 van Besluit 71/306/EEG van de Raad (22) ingestelde Comité inzake overheidsopdrachten, hierna "Comité" genoemd. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, wordt de in artikel 3 van Besluit 1999/468/EG bedoelde raadplegingsprocedure met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit toegepast. 3. Het Comité onderzoekt op initiatief van de Commissie of op verzoek van een lidstaat alle vraagstukken welke op de toepassing van deze richtlijn betrekking hebben. Artikel 86 Herziening van de drempels 1. De Commissie herziet, volgens de procedure van artikel 85 , lid 2, iedere twee jaar de in artikel 9 vastgestelde drempels, met ingang van 1 januari 2000, voorzover deze herziening nodig is om te waarborgen dat de in de Overeenkomst overeengekomen drempels, die zijn uitgedrukt in bijzondere trekkingsrechten (BTR), worden geeerbiedigd. De waarde van deze drempels wordt berekend op basis van de gemiddelde dagwaarde van de euro uitgedrukt in bijzondere trekkingsrechten over de periode van 24 maanden die eindigt op de laatste dag van de maand augustus onmiddellijk voorafgaande aan de eerste januari waarop de herziening ingaat. De waarde van de aldus herziene drempels in euro's wordt, indien noodzakelijk, naar beneden afgerond op het tienduizendtal. 2. Bij de in lid 1 bedoelde herziening brengt de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 85 , lid 2: a) de drempels die zijn vastgesteld in artikel 10 , eerste alinea, (gesubsidieerde opdrachten voor werken), artikel 73 (concessieovereenkomsten) en artikel 80 , lid 1, (plaatsing van opdrachten door de concessiehouder) in overeenstemming met de herziene drempel die geldt voor door de in bijlage IV genoemde aanbestedende diensten geplaatste overheidsopdrachten voor werken; b) de drempels die zijn vastgesteld in artikel 10 , tweede alinea, (gesubsidieerde opdrachten voor diensten), en artikel 66 , lid 1, onder a), (prijsvragen uitgeschreven door centrale overheidsinstanties) in overeenstemming met de herziene drempel voor door de in bijlage IV genoemde aanbestedende diensten geplaatste overheidsopdrachten voor diensten; Artikel 87 Wijzigingen De Commissie kan, volgens de in artikel 85 , lid 2, bedoelde procedure overgaan tot wijziging van: a) de in bijlage III opgenomen lijsten van de instellingen en van de categorieën publiekrechtelijke instellingen, wanneer dit,, met name als gevolg van de kennisgevingen van de lidstaten, noodzakelijk blijkt; b) de in bijlage IV opgenomen lijsten van centrale overheidsinstanties, indien aanpassing als gevolg van in he raam van de Wereldhandelsorganisatie gesloten overeenkomsten noodzakelijk blijkt. Tenuitvoerlegging De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 30 juni 2002 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 89 Intrekkingen De richtlijnen 92/50/EEG, 93/36/EEG en 93/37/EEG worden met ingang van de in artikel 88 genoemde datum ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten wat de in bijlage XII aangegeven termijnen voor omzetting betreft. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijnen gelden als verwijzingen naar deze richtlijn en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage XIII . Artikel 90 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 91 Controlemechanismen De lidstaten dienen doeltreffende, openbare en transparante mechanismen vast te stellen ter waarborging van de tenuitvoerlegging van deze richtlijn door de aanbestedende diensten die onder hun jurisdictie vallen. Deze mechanismen kunnen o.a. inhouden dat een onafhankelijke instantie voor overheidsopdrachten wordt opgericht dat bevoegd is toe te zien op de aanbestedingsprocedures, te waarborgen dat alle stadia van de gunning van een opdracht goed worden afgewerkt en in voorkomende gevallen op te treden, wanneer de krachtens deze richtlijn vereiste procedures niet worden nageleefd. De onafhankelijke instantie dient de bevoegdheid te krijgen om naleving van de richtlijn af te dwingen, met inbegrip van o.a. de ongeldigverklaring van opdrachtgunningen of de heropening van een aanbestedingsprocedure. Deze bevoegdheden dienen onderworpen te zijn aan een onafhankelijke beroepsprocedure die openstaat voor aanbestedende diensten en eventuele leveranciers en laat het recht van aanbestedende diensten om juridische stappen te ondernemen onverlet. Artikel 92 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I DIENSTEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1, LID 2, TWEEDE ALINEA BIJLAGE I A Categorie Benaming CPC&nbhy;indeling CPV&nbhy;indeling 1 Onderhoud en reparatie 6112, 6122, 633, 886 50000000, 50100000, 50110000, 50111110, 50112000, 50112100, 50112110, 50112111, 50112120, 50112200, 50112300, 50113000, 50113100, 50113200, 50114000, 50114100, 50114200, 50115000, 50115100, 50115200, 50116000, 50116100, 50116200, 50116300, 50116400, 50116500, 50116510, 50116600, 50117000, 50117100, 50117200, 50117300, 50118000, 50118100, 50118110, 50118200, 50118300, 50118400, 50118500, 50200000, 50210000, 50211000, 50211100, 50211200, 50211210, 50211211, 50211212, 50211300, 50211310, 50212000, 50220000, 50221000, 50221100, 50221200, 50221300, 50221400, 50222000, 50222100, 50223000, 50224000, 50224100, 50224200, 50225000, 50230000, 50231000, 50231100, 50232000, 50232100, 50232200, 50240000, 50241000, 50241100, 50241200, 50242000, 50243000, 50244000, 50245000, 50246000, 50246100, 50246200, 50246300, 50246400, 50314000, 50315000, 50330000, 50331000, 50332000, 50333000, 50333100, 50333200, 50334000, 50334100, 50334110, 50334120, 50334130, 50334140, 50334200, 50334300, 50334400, 50340000, 50341000, 50341100, 50341200, 50342000, 50343000, 50344000, 50344100, 50344200, 50400000, 50410000, 50411000, 50411100, 50411200, 50411300, 50411400, 50411500, 50412000, 50413000, 50413100, 50413200, 50420000, 50421000, 50421100, 50421200, 50422000, 50430000, 50431000, 50432000, 50433000, 50510000, 50511000, 50511100, 50511200, 50512000, 50513000, 50514000, 50514100, 50514200, 50530000, 50531000, 50531100, 50531200, 50531300, 50531400, 50531600, 50532000, 50532100, 50532200, 50532300, 50532400, 50800000, 50810000, 50820000, 50821000, 50822000, 50830000, 50840000, 50841000, 50842000, 50850000, 50860000, 50870000, 50880000, 50881000, 50882000, 50883000, 50884000, 50911000, 50911100, 50911110, 50911120, 50911130, 50911200, 50911210, 50911220, 50912100, 50913100, 50913300, 50913310, 50913400, 50913500, 50913510, 50914000, 50914100, 50914200, 50914300, 50914400, 50914500, 50914600, 50920000, 50921000, 50921100, 50922000, 50923000, 50924000, 50930000, 50931000, 50931100, 50931200, 50931300, 50931400, 50932000, 50932100, 50932200, 50933000, 50934000, 50935000, 50940000, 50941000, 50942000, 50951000, 50952000, 50952100, 50952110, 50952200, 50952400, 50952500, 50960000, 50961000, 50961100, 50961110, 50961200, 50962000, 50970000, 50971000, 50971100, 50971200, 50972000, 50973000, 50973100, 50973200, 50973300, 50973400, 50974000, 50974100, 50974200, 50974300, 50975000, 50975100, 50975200, 50975300, 50976000, 50976100, 50976200, 74732000, 74732100, 74741000, 74742000, 74743000 2 Vervoer te land (23) , met inbegrip van vervoer per pantserwagen en koerier, met uitzondering van postvervoer 712 (m.u.v. 71235), 7512, 87304 55521200, 60110000, 60112000, 60112100, 60112200, 60112300, 60113000, 60113100, 60113310, 60113400, 60114000, 60115000, 60115100, 60115110, 60116000, 60116100, 60116200, 60116300, 60122110, 60122120, 60122130, 60122140, 60122150, 60122160, 60122161, 60122170, 60123100, 60123200, 60123300, 60123400, 60123500, 60123600, 64120000, 64121000, 64122000, 74612000 3 Luchtvervoer van passagiers en vracht, met uitzondering van postvervoer 73 (m.u.v. 7321) 62110000, 62122000, 62210000, 62230000, 62300000 4 Postvervoer te land (24) en door de lucht 71235, 7321 62121000 5 Telecommunicatie 752 64200000, 64210000, 64211000, 64212000, 64213000, 64214000, 64214200, 64216000, 64216100, 64216110, 64216120, 64216130, 64216140, 64216200, 64216210, 64216300, 64221000, 64222000, 64223000, 64224000, 64225000, 64226000, 72315000, 72318000, 72511100 6 Diensten van financiële instellingen: a) verzekeringsdiensten b) bankdiensten en diensten in verband met beleggingen (25) ex 81, 812, 814 66000000, 66100000, 66110000, 66120000, 66130000, 66140000, 66200000, 66300000, 66310000, 66311000, 66312000, 66313000, 66314000, 6315000, 66316000, 66317000, 66320000, 66321000, 66330000, 66331000, 66332000, 66333000, 66334000, 66335000, 66340000, 66341000, 66342000, 66343000, 66343100, 66343200, 66350000, 66360000, 66370000, 66371000, 66372000, 66373000, 66374000, 66380000, 66381000, 66382000, 66383000, 66384000, 67200000, 67210000, 67211000, 67212000, 67220000, 67221000, 67230000, 67240000, 67250000, 67251000, 67260000 7 50310000, 50311000, 50311400, 50312000, 50312100, 50312110, 50312120, 50312200, 50312210, 50312220, 50312300, 50312310, 50312320, 50312400, 50312410, 50312420, 50312500, 50312510, 50312520, 50312600, 50312610, 50312620, 50313000, 50313100, 50313200, 50316000, 50317000, 50320000, 50321000, 50322000, 50323000, 50323100, 50323200, 50324000, 50324100, 50324200, 72000000, 72100000, 72110000, 72120000, 72130000, 72140000, 72150000, 72200000, 72210000, 72211000, 72212000, 72220000, 72221000, 72222000, 72222100, 72222200, 72222300, 72223000, 72224000, 72224100, 72224200, 72225000, 72226000, 72227000, 72228000, 72230000, 72231000, 72232000, 72240000, 72241000, 72243000, 72245000, 72246000, 72250000, 72251000, 72252000, 72253000, 72253100, 72253200, 72254000, 72254100, 72260000, 72261000, 72262000, 72263000, 72264000, 72265000, 72266000, 72267000, 72268000, 72300000, 72310000, 72311000, 72311100, 72311200, 72311300, 72312000, 72312100, 72312200, 72313000, 72314000, 72315100, 72316000, 72317000, 72319000, 72320000, 72321000, 72510000, 72511000, 72511110, 72512000, 72514000, 72514100, 72514200, 72514300, 72520000, 72521000, 72521100, 72540000, 72541000, 72541100, 72550000, 72560000, 72570000, 72580000, 72590000, 72591000 8 Speur&nbhy; en ontwikkelingswerk (26) 85 63368000, 73000000, 73100000, 73110000, 73111000, 73112000 9 Accountants en boekhouders 862 74121000, 74121100, 74121110, 74121112, 74121113, 74121120, 74121200, 74121210, 74121220, 74121230, 74121240, 74121250, 74541000 10 Markt&nbhy; en opinieonderzoek 864 74130000, 74131000, 74131100, 74131110, 74131120, 74131121, 74131130, 74131200, 74131300, 74131400, 74131500, 74131600, 74132000, 74133000, 74423100, 74423110 11 Advies inzake bedrijfsvoering en beheer (27) en aanverwante diensten 865, 866 73200000, 73210000, 73220000, 73300000, 74121111, 74141000, 74141100, 74141110, 74141200, 74141300, 74141400, 74141500, 74141510, 74141600, 74141610, 74141620 74141700, 74141800, 74141900, 74142200, 74150000, 74871000, 90311000, 93620000 12 Diensten van architecten; diensten van ingenieurs en geïntegreerde diensten van ingenieurs bij kant&nbhy;en&nbhy;klaar opgeleverde projecten; diensten in verband met stedenbouw en landschapsarchitectuur; diensten in verband met aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen; diensten voor keuring en controle 867 72242000, 72244000, 74142300, 74142310, 74220000, 74221000, 74222000, 74223000, 74224000, 74225000, 74225100, 74230000, 74231100, 74231110, 74231120, 74231130, 74231200, 74231300, 74231310, 74231320, 74231400, 74231500, 74231510, 74231520, 74231521, 74231530, 74231540, 74231600, 74231700, 74231710, 74231720, 74231721, 74231800, 74231900, 74232000, 74232100, 74232110, 74232120, 74232200, 74232210, 74232220, 74232230, 74232240, 74232300, 74232310, 74232320, 74232400, 74232500, 74232600, 74233000, 74233100, 74233200, 74233300, 74233400, 74233500, 74233600, 74233700, 74240000, 74250000, 74251000, 74252000, 74252100, 74260000, 74261000, 74262000, 74262100, 74263000, 74270000, 74271000, 74271100, 74271200, 74271210, 74271220, 74271300, 74271400, 74271500, 74271700, 74271710, 74271720, 74271800, 74272000, 74272100, 74272110, 74272111, 74272112, 74272113, 74272300, 74273000, 74273100, 74273200, 74274000, 74274100, 74274200, 74274300, 74274400, 74274500, 74275000, 74275100, 74275200, 74276000, 74276100, 74276200, 74276300, 74276400, 74300000, 74310000, 74311000, 74312000, 74312100, 74313000, 74313100, 74313110, 74313120, 74313130, 74313140, 74313141, 74313142, 74313143, 74313144, 74313145, 74313146, 74313147, 74313200, 74313210, 74313220, 74874000 13 Reclamewezen 871 74410000, 74411000, 74412000, 78225000 14 Reiniging van gebouwen en beheer van onroerend goed 874, 82201 t/m 82206 70300000, 70310000, 70311000, 70320000, 70321000, 70322000, 70330000, 70331000, 70331100, 70332000, 70332100, 70332200, 70332300, 74710000, 74720000, 74721000, 74721100, 74721210, 74721300, 74722000, 74724000, 74730000, 74731000, 74744000, 74750000, 74760000, 93411200, 93411300, 93411400 15 Uitgeven en drukken, voor een vast bedrag of op contractbasis 88442 74831530, 78000000, 78100000, 78110000, 78111000, 78112000, 78113000, 78113100, 78114000, 78114100, 78114200, 78114300, 78114400, 78115000, 78115100, 78116000, 78117000, 78118000, 78119000, 78120000, 78121000, 78122000, 78122100, 78123000, 78124000, 78125000, 78130000, 78131000, 78132000, 78133000, 78134000, 78135000, 78135100, 78136000, 78140000, 78141000, 78142000, 78150000, 78151000, 78152000, 78153000, 78160000, 78170000, 78180000, 78200000, 78210000, 78220000, 78221000, 78222000, 78223000, 78224000, 78230000, 78240000, 78300000, 78310000, 78311000, 78312000 16 Straatreiniging en afvalverzameling; afvalwaterverzameling en &nbhy;verwerking en aanverwante diensten 94 71221110, 74734000, 74735000, 85142200, 90000000, 90100000, 90110000, 90111000, 90111100, 90111200, 90111300, 90112000, 90112100, 90112200, 90112210, 90112300, 90113000, 90114000, 90120000, 90121000, 90121100, 90121110, 90121120, 90121130, 90121140, 90121200, 90121300, 90121310, 90121320, 90121330, 90121340, 90121400, 90122000, 90122100, 90122110, 90122111, 90122112, 90122113, 90122120, 90122121 90122122, 90122123, 90122124, 90122130, 90122131, 90122200, 90122210, 90122220, 90122230, 90122240, 90122300, 90122310, 90122320, 90122330, 90122340, 90200000, 90210000, 90211000, 90212000, 90213000, 90220000, 90221000, 90240000, 90300000, 90310000, 90312000, 90313000, 90313100, 90313110, 90313120, 90314000, 90315000, 90315100, 90315200, 90315300, 90320000 BIJLAGE I B Categorie Benaming CPC&nbhy;indeling CPV&nbhy;indeling 17 Hotels en restaurants 64 55000000, 55100000, 55200000, 55210000, 55220000, 55221000, 55240000, 55241000, 55242000, 55243000, 55250000, 55260000, 55270000, 55300000, 55310000, 55311000, 55312000, 55320000, 55321000, 55322000, 55330000, 55400000, 55410000, 55500000, 55510000, 55511000, 55512000, 55520000, 55521000, 55521100, 55522000, 55523000, 55523100, 55524000, 93410000, 93411000 18 Vervoer per spoor 711 60111000, 60121000, 60121100, 60121200, 60121300, 60121400, 60121500, 60121600 19 Vervoer over water 72 61000000, 61100000, 61110000, 61200000, 61210000, 61220000, 61230000, 61240000, 61250000, 61400000, 63370000, 63371000, 63372000, 71221120, 71221130 20 Vervoersondersteunende activiteiten 74 62224000, 62224100, 62226000, 63000000, 63100000, 63110000, 63111000, 63112000, 63112100, 63112110, 63120000, 63121000, 63121100, 63121110, 63122000, 63200000, 63210000, 63220000, 63221000, 63222000, 63222100, 63223000, 63223100, 63223110, 63223200, 63223210, 63224000, 63225000, 63226000, 63300000, 63310000, 63311000, 63313000, 63314000, 63315000, 63320000, 63330000, 63340000, 63341000, 63341100, 63342000, 63343000, 63343100, 63344000, 63350000, 63351000, 63352000, 63353000, 63360000, 63361000, 63362000, 63363000, 63364000, 63365000, 63366000, 63366100, 63369000, 63400000, 63410000, 63420000, 63430000, 63500000, 63510000, 63511000, 63512000, 63514000, 63515000, 63516000, 63520000, 63521000, 63522000, 63523000, 63524000, 63600000, 71221140, 74322000, 93600000 21 Rechtskundige diensten 861 74110000, 74111000, 74111100, 74111200, 74112000, 74112100, 74112110, 74113000, 74113100, 74113200, 74113210, 74114000 22 Arbeidsbemiddeling 872 74512000, 74522000, 95100000, 95110000, 95120000, 95130000, 95131000, 95132000, 95133000 23 Opsporing en beveiliging, met uitzondering van vervoer per pantserwagen 873 (m.u.v. 87304) 74611000, 74613000, 74614000, 74614100, 74614110, 74615000, 74620000 24 Onderwijs 92 80000000, 80100000, 80110000, 80200000, 80210000, 80211000, 80212000, 80220000, 80300000, 80310000, 80320000, 80330000, 80340000, 80400000, 80411000, 80411100, 80411200, 80412000, 80421000, 80422000, 80422100, 80423000, 80423100, 80423110, 80423120, 80423200, 80423300, 80423320, 80424000, 80425000, 80426000, 80426100, 80426200, 80427000, 80428000, 80430000, 92312212, 92312213 25 Gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening 93 60113300, 74511000, 85000000, 85100000, 85110000, 85111000, 85111100, 85111200, 85111300, 85111320, 85111400, 85111500, 85111600, 85111700, 85111800, 85112000, 85112100, 85120000, 85121000, 85121100, 85121200, 85121300, 85130000, 85131000, 85131100, 85131110, 85140000, 85141000, 85141100, 85141200, 85141210, 85141211, 85141212, 85141220, 85142000, 85142100, 85142200, 85142300, 85142400, 85143000, 85144000, 85144100, 85145000, 85146000, 85146100, 85146200, 85147000, 85148000, 85149000, 85200000, 85300000, 85310000, 85311000, 85311100, 85311200, 85311300, 85312000, 85312100, 85312200, 85312300, 85312310, 85312320, 85312330, 85312400, 85320000, 85323000 26 Cultuur, sport en recreatie 96 74875000, 74875100, 74875200, 77310000, 77311000, 77313000, 77400000, 80413000, 80414000, 80415000, 92000000, 92100000, 92110000, 92111000, 92111100, 92111200, 92111210, 92111220, 92111230, 92111240, 92111250, 92111260, 92111300, 92111310, 92111320, 92112000, 92120000, 92121000, 92122000, 92130000, 92140000, 92200000, 92210000, 92211000, 92220000, 92221000, 92300000, 92310000, 92311000, 92312000, 92312100, 92312110, 92312120, 92312130, 92312140, 92312200, 92312210, 92312220, 92312230, 92312240, 92312250, 92320000, 92330000, 92331000, 92331100, 92331200, 92332000, 92340000, 92341000, 92342000, 92342100, 92342200, 92350000, 92351000, 92351100, 92351200, 92352000, 92352100, 92352200, 92360000, 92400000, 92500000, 92510000, 92511000, 92512000, 92520000, 92521000, 92521100, 92521200, 92521210, 92521220, 92522000, 92522100, 92522200, 92530000, 92531000, 92532000, 92533000, 92534000, 92600000, 92610000, 92620000, 92621000, 92622000 27 Overige diensten 50111100, 50232110, 50246500, 50520000, 50521000, 50522000, 50523000, 50531500, 50531510, 50700000, 50710000, 50711000, 50712000, 50720000, 50730000, 50731000, 50732000, 50732100, 50740000, 50760000, 50761000, 50762000, 50911230, 50912200, 50913200, 50915000, 50915100, 50915200, 50952300, 50977000, 52000000, 52100000, 52200000, 52300000, 52400000, 52500000, 52600000, 52700000, 52800000, 52900000, 60113200, 60200000, 60210000, 60220000, 61300000, 62221000, 62222000, 62223000, 63367000, 64110000, 64111000, 64112000, 64113000, 64114000, 64115000, 64116000, 64214100, 64214400, 65000000, 65100000, 65110000, 65120000, 65130000, 65200000, 65210000, 65300000, 65310000, 65320000, 65400000, 65410000, 65500000, 67100000, 67110000, 67120000, 67121000, 67122000, 67130000, 67140000, 67300000, 70100000, 70110000, 70111000, 70112000, 70120000, 70121000, 70121100, 70121200, 70122000, 70122100, 70122110, 70122200, 70122210, 70123000, 70123100, 70123200, 70130000, 70311100, 70311200, 70333000, 71000000, 71100000, 71110000, 71120000, 71130000, 71140000, 71150000, 71160000, 71170000, 71180000, 71181000, 71211300, 71211310, 71211320, 71211400, 71211600, 71211900, 71300000, 71310000, 71311000, 71320000, 71321000, 71321100, 71321200, 71321300, 71321400, 71330000, 71331000, 71332000, 71332100, 71332200, 71333000, 71340000, 71350000, 71360000, 71380000, 74122000, 74122100, 74122200, 74271600, 74271900, 74321000, 74321100, 74420000, 74421000, 74422000, 74423000, 74423200, 74423210, 74542000, 74543000, 74731100, 74810000, 74811000, 74811100, 74811200, 74811300, 74811310, 74811320, 74811330, 74811340, 74812000, 74813000, 74820000, 74821000, 74830000, 74831000, 74831100, 74831110, 74831200, 74831210, 74831300, 74831400, 74831500, 74831510, 74831520, 74831600, 74832000, 74832100, 74841000, 74842000, 74844000, 74850000, 74851000, 74860000, 74861000, 74870000, 74872000, 74873100, 74876000, 74877000, 75000000, 75100000, 75110000, 75111000, 75111100, 75111200, 75112000, 75112100, 75120000, 75121000, 75122000, 75123000, 75124000, 75125000, 75130000, 75131000, 75131100, 75200000, 75210000, 75211000, 75211100, 75211110, 75211200, 75211300, 75220000, 75221000, 75222000, 75230000, 75231000, 75231100, 75231200, 75231210, 75231220, 75231230, 75231240, 75240000, 75241000, 75241100, 75242000, 75242100, 75242110, 75250000, 75251000, 75251100, 75251110, 75251120, 75252000, 75300000, 75310000, 75311000, 75312000, 75313000, 75313100, 75314000, 75320000, 75330000, 75340000, 76000000, 76100000, 76110000, 76111000, 76120000, 76200000, 76210000, 76211000, 76211100, 76211200, 76300000, 76310000, 76320000, 76330000, 76340000, 76400000, 76410000, 76411000, 76420000, 76430000, 76431000, 76440000, 76450000, 76460000, 76470000, 76480000, 76490000, 76491000, 76492000, 76500000, 76510000, 76520000, 76521000, 76522000, 76530000, 76531000, 77000000, 77100000, 77110000, 77120000, 77210000, 77211000, 77211100, 77211300, 77220000, 77230000, 77330000, 77500000, 77510000, 77600000, 77610000, 77700000, 78400000, 85321000, 85322000, 90114100, 90115000, 90122132, 90123000, 90123100, 90123200, 90123300, 90230000, 91000000, 91100000, 91110000, 91120000, 91130000, 91131000, 91200000, 91300000, 91310000, 91320000, 91330000, 91331000, 91331100, 92230000, 92312211, 93100000, 93110000, 93111000, 93112000, 93120000, 93121000, 93130000, 93140000, 93150000, 93160000, 93200000, 93210000, 93211000, 93220000, 93221000, 93221100, 93221200, 93221300, 93300000, 93310000, 93320000, 93330000, 93411100, 93500000, 93510000, 93511000, 93511100, 93621000, 93700000, 93710000, 93711000, 93711100, 93711110, 93711200, 93712000, 93910000, 93930000, 93940000, 93950000, 95000000, 99000000, 99100000 BIJLAGE II LIJST VAN WERKZAAMHEDEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1, LID 2, DERDE ALINEA NACE (28) CPV&nbhy;code Sectie F BOUWNIJVERHEID Afdeling Groep Klasse Omschrijving Toelichting 45000000 45 Bouwnijverheid Deze afdeling omvat: nieuwbouw, restauratiewerk en gewone reparaties. 45100000 45.1 Het bouwrijp maken van terreinen 45100000 45.11 Slopen van gebouwen; grondverzet Deze klasse omvat: &nbhy; het slopen van gebouwen en andere bouwwerken; &nbhy; het ruimen van bouwterreinen; &nbhy; het grondverzet: graven, ophogen, egaliseren en nivelleren van bouwterreinen, graven van sleuven en geulen, verwijderen van rotsen, grondverzet met behulp van explosieven enz.; &nbhy; het geschikt maken van terreinen voor mijnbouw: verwijderen van deklagen en overige werkzaamheden in verband met de ontsluiting van delfstoffen en de voorbereiding van de ontginning. Deze klasse omvat voorts: &nbhy; de drainage van bouwterreinen; &nbhy; de drainage van land&nbhy; en bosbouwgrond. 45110000 45.12 Proefboren en boren Deze klasse omvat: &nbhy; het proefboren en het nemen van bodemmonsters ten behoeve van de bouw of voor geofysische, geologische of dergelijke doeleinden. Deze klasse omvat niet: &nbhy; het boren van putten voor de aardolie&nbhy; of aardgaswinning, zie 11.20; &nbhy; het boren van waterputten, zie 45.25; &nbhy; het delven van mijnschachten, zie 45.25; &nbhy; de aardolie&nbhy; en aardgasexploratie en geofysisch, geologisch en seismisch onderzoek, zie 74.20. 45120000 45.2 Burgerlijke en utiliteitsbouw; weg&nbhy; en waterbouw 45200000 45.21 Algemene bouwkundige en civieltechnische werken Deze klasse omvat: de bouw van alle soorten gebouwen; pijpleidingen, kabels en hoogspanningsleidingen in de bebouwde kom, bijkomende werken; het monteren en optrekken van geprefabriceerde constructies ter plaatse. Deze klasse omvat niet: bouwwerkzaamheden aan of in stadions, zwembaden, sporthallen, tennisbanen, golfterreinen en andere sportaccommodaties, andere dan het optrekken van gebouwen, zie 45.23; installatiewerkzaamheden, zie 45.3; de afwerking van gebouwen, zie 45.4; architecten en ingenieurs, zie 74.20; 45210000 dakbedekking; het waterdicht maken. 45220000 45.23 Bouw van wegen, straten, luchthavens en sportaccommodaties Deze klasse omvat: de bouw van autowegen, straten en andere wegen en paden voor voertuigen en voetgangers; de bouw van spoorwegen; de bouw van start&nbhy; en landingsbanen; bouwwerkzaamheden aan of in stadions, zwembaden, sporthallen, tennisbanen, golfterreinen en andere sportaccommodaties, andere dan het optrekken van gebouwen; het schilderen van markeringen op wegen en parkeerplaatsen. Deze klasse omvat niet: voorafgaand grondverzet, zie 45.11. 45230000 45.24 Waterbouw Deze klasse omvat: de aanleg van: waterwegen, haven&nbhy; en rivierwerken, jachthavens, sluizen enz.; dammen en dijken; baggerwerk; werkzaamheden onder water. 45240000 45.25 Overige gespecialiseerde werkzaamheden in de bouw Deze klasse omvat: gespecialiseerde bouwwerkzaamheden ten behoeve van diverse bouwwerken, waarvoor specifieke ervaring of een speciale uitrusting nodig is: bouw van funderingen, inclusief heien; boren en aanleggen van waterputten, delven van mijnschachten; opbouw van niet zelf vervaardigde elementen van staal; buigen van staal; metselen, inclusief zetten van natuursteen; optrekken en afbreken van steigers en werkplatforms, inclusief verhuur van steigers en werkplatforms; bouw van schoorstenen en industriële ovens. Deze klasse omvat niet: de verhuur van steigers zonder optrekken en afbreken, zie 71.32. 45250000 45.3 Bouwinstallatie 45300000 45.31 Elektrische installatie Deze klasse omvat: de installatie in gebouwen en andere bouwwerken van: elektrische bedrading en toebehoren; telecommunicatiesystemen; elektrische verwarmingssystemen; antennes; apparatuur voor brandalarm; alarminstallaties tegen diefstal; liften en roltrappen; bliksemafleiders enz. 45310000 45.32 Isolatie Deze klasse omvat: het aanbrengen in gebouwen en andere bouwwerken van isolatiemateriaal (warmte, geluid, trillingen). Deze klasse omvat niet: het waterdicht maken, zie 45.22. 45320000 45.33 Loodgieterswerk Deze klasse omvat: de installatie in gebouwen en andere bouwwerken van: waterleidingen en artikelen voor sanitair gebruik; gasaansluitingen; apparatuur en leidingen voor verwarming, ventilatie, koeling en klimaatregeling; sprinklerinstallaties. Deze klasse omvat niet: de installatie en reparatie van elektrische verwarmingsinstallaties, zie 45.31. 45330000 45.34 Overige bouwinstallatie Deze klasse omvat: de installatie van verlichtings&nbhy; en signaleringssystemen voor wegen, spoorwegen, luchthavens en havens; de installatie in en aan gebouwen en andere bouwwerken van toebehoren, n.e.g. 45340000 45.4 Afwerking van gebouwen 45400000 45.41 Stukadoorswerk Deze klasse omvat: het aanbrengen van pleister&nbhy; en stukadoorswerk (incl. het aanbrengen van een hechtgrond) aan de binnen&nbhy; of buitenzijde van gebouwen en andere bouwwerken. 45410000 45.42 Schrijnwerk Deze klasse omvat: het plaatsen van niet zelf vervaardigde deuren, vensters, kozijnen, inbouwkeukens, trappen, winkelinrichtingen en dergelijke, van hout of van ander materiaal; de binnenafwerking, zoals plafonds, wandbekleding van hout, verplaatsbare tussenwanden enz. Deze klasse omvat niet: het leggen van parket of andere houten vloerbedekking, zie 45.43. 45420000 45.43 Vloerafwerking en behangen Deze klasse omvat: het aanbrengen in gebouwen en andere bouwwerken van: vloer&nbhy; of wandtegels van keramische stoffen, beton of gehouwen steen; parket en andere houten vloerbedekking; tapijt en vloerbedekking van linoleum, rubber of kunststof; vloerbedekking en wandbekleding van terrazzo, marmer, graniet of lei; behang. 45430000 45.44 Schilderen en glaszetten Deze klasse omvat: het schilderen van het binnen&nbhy; en buitenwerk van gebouwen; het schilderen van wegen&nbhy; en waterbouwkundige werken; het aanbrengen van glas, spiegels enz. Deze klasse omvat niet: de installatie van vensters, zie 45.42. 45440000 45.45 Overige werkzaamheden in verband met de afwerking van gebouwen Deze klasse omvat: de installatie van particuliere zwembaden; gevelreiniging met behulp van stoom, door middel van zandstralen enz.; overige werkzaamheden in verband met de afwerking van gebouwen, n.e.g. Deze klasse omvat niet: het reinigen van het interieur van gebouwen en andere bouwwerken, zie 74.70. 45450000 45.5 Verhuur van bouw&nbhy; of sloopmachines met bedienings&nbhy;personeel 45500000 45.50 Verhuur van bouw&nbhy; of sloopmachines met bedienings&nbhy;personeel Deze klasse omvat niet: de verhuur van bouw&nbhy; en sloopmachines zonder bedieningspersoneel, zie 71.32. BIJLAGE III LIJSTEN VAN DE PUBLIEKRECHTELIJKE INSTELLINGEN EN DE CATEGORIEËN PUBLIEKRECHTELIJKE INSTELLINGEN ALS BEDOELD IN ARTIKEL 1, LID 5 I. BELGIË Instellingen − Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën &nbhy; Archives générales du Royaume et Archives de l'État dans les Provinces, − Autonome Raad van het Gemeenschapsonderwijs &nbhy; Conseil autonome de l'enseignement communautaire, − Belgische Radio en Televisie, Nederlandse uitzendingen &nbhy; Radio et télévision belges, émissions néerlandaises, − Centrum voor Belgische Radio en Televisie voor de Duitstalige Gemeenschap &nbhy; Belgisches Rundfunk&nbhy; und Fernsehzentrum der Deutschsprachigen Gemeinschaft (Centre de radio et télévision belge de la Communauté de langue allemande), − Koninklijke Bibliotheek Albert I &nbhy; Bibliothèque royale Albert Ier, − Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen &nbhy; Caisse auxiliaire de paiement des allocations de chômage, − Hulpkas voor Ziekte&nbhy; en Invaliditeitsverzekeringen &nbhy; Caisse auxiliaire d'assurance maladie&nbhy;invalidité, − Rijkskas voor Rust&nbhy; en Overlevingspensioenen &nbhy; Caisse nationale des pensions de retraite et de survie, − Hulp&nbhy; en Voorzorgskas voor Zeevarenden onder Belgische Vlag &nbhy; Caisse de secours et de prévoyance en faveur des marins naviguant sous pavillon belge, − Nationale Kas voor de Rampenschade &nbhy; Caisse nationale des calamités, − Bijzondere Verrekenkas voor Gezinsvergoedingen ten bate van de Arbeiders der Diamantnijverheid &nbhy; Caisse spéciale de compensation pour allocations familiales en faveur des travailleurs de l'industrie diamantaire, − Bijzondere Verrekenkas voor Gezinsvergoedingen ten bate van de Arbeiders in de Houtnijverheid &nbhy; Caisse spéciale de compensation pour allocations familiales en faveur des travailleurs de l'industrie du bois, − Bijzondere Verrekenkas voor Gezinsvergoedingen ten bate van de Arbeiders der Ondernemingen voor Binnenscheepvaart &nbhy; Caisse spéciale de compensation pour allocations familiales en faveur des travailleurs occupés dans les entreprises de batellerie, − Bijzondere Verrekenkas voor Gezinsvergoedingen ten bate van de Arbeiders gebezigd door Ladings&nbhy; en Lossingsondernemingen en door de Stuwadoors in de Havens, Losplaatsen, Stapelplaatsen en Stations (gewoonlijk genoemd: "Bijzondere Compensatiekas voor kindertoeslagen van de zeevaartgewesten") &nbhy; Caisse spéciale de compensation pour allocations familiales en faveur des travailleurs occupés dans les entreprises de chargement, déchargement et manutention de marchandises dans les ports débarcadères, entrepôts et stations (appelée habituellement "Caisse spéciale de compensation pour allocations familiales des régions maritimes"), − Centrum voor Informatica voor het Brusselse Gewest &nbhy; Centre informatique pour la Région bruxelloise, − Commissariaat&nbhy;generaal voor Internationale Samenwerking van de Vlaamse Gemeenschap &nbhy; Commissariat général de la Communauté flamande pour la coopération internationale, − Commissariaat&nbhy;generaal bij de Internationale Betrekkingen van de Franse Gemeenschap van België &nbhy; Commissariat général pour les relations internationales de la Communauté française de Belgique, − Centrale Raad voor het Bedrijfsleven &nbhy; Conseil central de l'économie, − Sociaal&nbhy;economische Raad van het Waals Gewest &nbhy; Conseil économique et social de la Région wallonne, − Nationale Arbeidsraad &nbhy; Conseil national du travail, − Hoge Raad voor de Middenstand &nbhy; Conseil supérieur des classes moyennes, − Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs &nbhy; Office pour les travaux d'infrastructure de l'enseignement subsidié, − Koninklijke Schenking &nbhy; Fondation royale, − Gemeenschappelijk Waarborgfonds voor Schoolgebouwen &nbhy; Fonds communautaire de garantie des bâtiments scolaires, − Fonds voor Dringende Geneeskundige Hulp &nbhy; Fonds d'aide médicale urgente, − Instituut voor Hygiëne en Epidemiologie &nbhy; Institut d'hygiène et d'épidémiologie, – − Andre Forvaltningssubjekter (andere bestuurslichamen). Lichamen, instellingen en stichtingen die zijn opgericht door de Staat, de deelstaten of de gemeenten, met name op de volgende gebieden: 1.1. Lichamen − Soziales (Kindergärten, Kindertagesheime, Erholungseinrichtungen, Kinder&nbhy; und Jugendheime, Freizeiteinrichtungen, Gemeinschafts&nbhy; und Bürgerhäuser, Frauenhäuser, Altersheime, Obdachlosenunterkünfte) (maatschappelijk werk (kleuterscholen, kinderdagverblijven, revalidatiecentra, kinder&nbhy; en jeugdtehuizen, recreatie&nbhy;instellingen, culturele centra en buurthuizen, vrouwenhuizen, bejaardentehuizen, opvangtehuizen voor daklozen)), – Sport (Schwimmbäder, Sportanlagen und &nbhy;einrichtungen) (sport (zwembaden, sportinstituten en &nbhy;voorzieningen)), − Bildung (Umschulungs&nbhy;, Aus&nbhy;, Fort&nbhy; und Weiterbildungseinrichtungen, Volkshochschulen) (vorming (omscholings&nbhy;, opleidings&nbhy;, bij&nbhy; en nascholingsinstituten, volkshogescholen)), – Wissenschaft, Forschung und Entwicklung (Grossforschungseinrichtungen, wissenschaftliche Gesellschaften und Vereine, Wissenschaftsförderung) (wetenschap, onderzoek en ontwikkeling (grote onderzoekinstituten, wetenschappelijke genootschappen en verenigingen, wetenschapsbevordering)), − Entsorgung (Strassenreinigung, Abfall&nbhy; und Abwasserbeseitigung) (reinigingsdiensten (straatreiniging, huisvuil&nbhy; en afvalwaterverwijdering)), – Bauwesen und Wohnungswirtschaft (Stadtplanung, Stadtentwicklung, Wohnungsunternehmen, Wohnraumvermittlung) (bouwbedrijf en volkshuisvesting (stadsplanologie, stadsontwikkeling, coöperatieve woningbouwverenigingen, woningbureaus)), V. SPANJE Categorie – Organismos Autónomos de las Entidades Locales (autonome lichamen van de lagere overheid), − Otras entidades sometidas a la legislación de contratos del Estado español (andere diensten die onder de wettelijke bepalingen inzake het plaatsen van opdrachten door de Spaanse Staat vallen). Instellingen Caisse nationale des allocations familiales, Caisse nationale d'assurance maladie des travailleurs salariés, Caisse nationale d'assurance vieillesse des travailleurs salariés, Office national des anciens combattants et victimes de la guerre, collèges (middelbare scholen), lycées (middelbare scholen), − Bord Fálite Éireann (Irish Tourism Board), – Údarás na Gaeltachta (Development Authority for Gaeltacht Regions), – Third Level Educational Bodies of a Public Character (openbare instellingen voor hoger onderwijs), VIII. ITALIË – Consorzi per le opere idrauliche (consortia voor waterbouwkundige werken), − Le università statali, gli istituti universitari statali, i consorzi per i lavori interessanti i le università (de rijksuniversiteiten, de nationale universitaire instellingen, de consortia voor de vernieuwing van universiteiten), − Enti pubblici preposti ad attività di spettacolo, sportive, turistiche e del tempo libero (openbare lichamen op het gebied van toneel, muziek, sport, toerisme en vrijetijdsbesteding), – Enti culturali e di promozione artistica (instellingen tot bevordering van culturele en artistieke activiteiten). X. NEDERLAND Instellingen − De Nederlandse Centrale Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO) en de daaronder ressorterende organisaties. − Central Blood Laboratories Authority, – Design Council, – Health and Safety Executive, − Advisory, Conciliation and Arbitration Service, − Commission for the New Towns, − Northern Ireland Housing Executive, – Scottish Enterprise, − Scottish Homes, − Fire Authorities (diensten van de brandweer), – National Health Service Authorities (de instanties van de nationale gezondheidsdienst), − Police Authorities (politieautoriteiten), – New Town Development Corporations (verenigingen voor stadsplanning), − Urban Development Corporations (verenigingen voor stadsontwikkeling). &nbhy; Ministerie van Justitie &nbhy; Ministerie van Volksgezondheid en Leefmilieu &nbhy; Hulpkas voor ziekte en invaliditeitsverzekering &nbhy; Fonds der beroepsziekten &nbhy; Rijksdienst voor arbeidsvoorziening. DENEMARKEN 16. Skatteministeriet &nbhy; 1 styrelse 17. Socialministeriet &nbhy; 4 styrelser og institutioner 1. Auswärtiges Amt 2. Bundesministerium für Arbeit und Sozialordnung 3. Bundesministerium für Bildung und Wissenschaft 4. Bundesministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Forsten 5. Bundesministerium der Finanzen 6. Bundesministerium für Forschung und Technologie 7. Bundesministerium des Innern (nur zivile Güter) 8. Bundesministerium für Gesundheit 9. Bundesministerium für Frauen und Jugend 10. Bundesministerium für Familie und Senioren 11. Bundesministerium der Justiz 12. Bundesministerium für Raumordnung, Bauwesen und Städtebau 13. Bundesministerium für Post und Telekommunikation (32) 14. Bundesministerium für Wirtschaft 15. Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit 16. Bundesministerium der Verteidigung (33) 17. Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz und Reaktorsicherheit 18. Bundesministerium für Verkehr GRIEKENLAND 1. Ministry of National Economy 2. Ministry of Education and Religion 3. Ministry of Commerce 4. Ministry of Industry, Energy and Technology 5. Ministry of Merchant Marine 6. Ministry to the Prime Minister 7. Ministry of the Aegean 8. Ministry of Foreign Affairs 9. Ministry of Commerce 10. Ministry of the Interior 11. Ministry of Labour 12. Ministry of Culture and Sciences 13. Ministry of Environment, Planning and Public Works 14. Ministry of Finance 15. Ministry of Transport and Communications 16. Ministry of Health and Social Security 17. Ministry of Macedonia and Thrace 18. Army General Staff 19. Navy General Staff 20. Airforce General Staff 21. Ministry of Agriculture 22. General Secretariat for Press and Information 23. General Secretariat for Youth 24. General State Laboratory 25. General Secretariat for Further Education 26. General Secretariat of Equality 27. General Secretariat for Social Security 28. General Secretariat for Greeks Living Abroad 29. General Secretariat for Industry 30. General Secretariat for Research and Technology 31. General Secretariat for Sports 32. General Secretariat for Public Works 33. National Statistical Service 34. National Welfare Organisation 35. Workers' Housing Organisation 36. National Printing Office 37. Greek Atomic Energy Commission 38. Greek Highway Fund 39. University of Athens 40. University of the Aegean 41. University of Thessaloniki 42. University of Thrace 43. University of Ioannina 44. University of Patras 45. Polytechnic School of Crete 46. Sivitanidios Technical School 47. University of Macedonia 48. Eginitio Hospital 49. Areteio Hospital 50. National Centre of Public Administration 51. Hellenic Post (EL. TA.) 52. Public Material Management Organisation 53. Farmers' Insurance Organisation 54. School Building Organisation SPANJE 1. Ministerio de Asuntos Exteriores 2. Ministerio de Justicia 3. Ministerio de Defensa (34) 4. Ministerio de Economía y Hacienda 5. Ministerio del Interior 6. Ministerio de Obras Públicas, Transportes y Medio Ambiente 7. Ministerio de Educación y Ciencia 8. Ministerio de Trabajo y Seguridad Social 9. Ministerio de Industria y Energía 10. Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación 11. Ministerio de la Presidencia 12. Ministerio para las Administraciones Públicas 13. Ministerio de Cultura 14. Ministerio de Comercio y Turismo 15. Ministerio de Sanidad y Consumo 16. Ministerio de Asuntos Sociales. FRANKRIJK 1. Belangrijkste aankopende instanties A. Budget général &nbhy; Services du premier ministre &nbhy; Ministère des affaires sociales, de la santé et de la ville &nbhy; Ministère de l'intérieur et de l'aménagement du territoire &nbhy; Ministère de la justice &nbhy; Ministère de la défense &nbhy; Ministère des affaires étrangères &nbhy; Ministère de l'éducation nationale &nbhy; Ministère de l'économie &nbhy; Ministère de l'industrie, des postes et télécommunications et du commerce extérieur &nbhy; Ministère de l'équipement, des transports et du tourisme &nbhy; Ministère des entreprises et du développement économique, chargé des petites et moyennes entreprises et du commerce et de l'artisanat &nbhy; Ministère du travail, de l'emploi et de la formation professionnelle &nbhy; Ministère de la culture et de la francophonie &nbhy; Ministère du budget &nbhy; Ministère de l'agriculture et de la pêche &nbhy; Ministère de l'enseignement supérieur et de la recherche &nbhy; Ministère de l'environnement &nbhy; Ministère de la fonction publique &nbhy; Ministère du logement &nbhy; Ministère de la coopération &nbhy; Ministère des départements et territoires d'outre&nbhy;mer &nbhy; Ministère de la jeunesse et des sports &nbhy; Ministère de la communication &nbhy; Caisse des dépôts et consignations &nbhy; Caisse nationale des allocations familiales (CNAF) &nbhy; Caisse nationale d'assurance&nbhy;vieillesse des travailleurs salariés (CNAVTS) &nbhy; Caisse nationale des autoroutes (CNA) &nbhy; Casa de Velasquez &nbhy; Centre d'enseignement zootechnique de Rambouillet &nbhy; Commissioners of Charitable Donations and Bequests for Ireland &nbhy; Department of the Environment &nbhy; Department of Education &nbhy; Department of the Marine &nbhy; Department of Agriculture, Food and Forestry &nbhy; Department of Enterprise and Employment 4. Ministère de la famille et de la solidarité sociale: maisons de retraite 5. Ministère de la force publique: armée (41) &nbhy; gendarmerie &nbhy; police 6. Ministère de la justice: établissements pénitentiaires 7. Ministère de la santé publique: hôpital neuropsychiatrique 8. Ministère des travaux publics: bâtiments publics &nbhy; ponts et chaussées 9. Ministère des communications: centre informatique de l'État 10. Ministère de l'environnement: commissariat général à la protection des eaux. NEDERLAND 1. Ministerie van Algemene Zaken &nbhy; Ministry of General Affairs &nbhy; Bureau van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid - Advisory Council on Government Policy &nbhy; Rijksvoorlichtingsdienst - National Information Office 2. Ministerie van Binnenlandse Zaken - Ministry of the Interior &nbhy; Dienst Informatievoorziening Overheidspersoneel - Government Personnel Information System Service &nbhy; Dienst Uitvoering Ontslaguitkeringsregelingen - Redundancy Payment and Benefits Agency &nbhy; Dienst Ziektekostenvoorziening Overheidspersoneel - Public Servants Medical Expenses Agency &nbhy; RPD Advies - RPD Advisory Service &nbhy; CAS/ITW - Central Archives and Interdepartmental Text Processing 3. Ministerie van Buitenlandse Zaken + Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking - Ministry of Foreign Affairs + Directorate&nbhy;General for Development Cooperation of the Ministry of Foreign Affairs 4. Ministry of Defence &nbhy; Ministerie van Defensie (42) &nbhy; Directie materieel Koninklijke Marine - Directorate of material Royal Netherlands Navy &nbhy; Directie materieel Koninklijke Landmacht - Directorate of material Royal Netherlands Army &nbhy; Directie materieel Koninklijke Luchtmacht - Directorate of material Royal Netherlands Air Force 5. Ministerie van Economische Zaken - Ministry of Economic Affairs &nbhy; Economische Controledienst - Economic Investigation Agency &nbhy; Centraal Planbureau - Central Plan Bureau &nbhy; Centraal Bureau voor de Statistiek - Netherlands Central Bureau of Statistics &nbhy; Senter &nbhy; Senter &nbhy; Bureau voor de Industriële Eigendom - Industrial Property Office &nbhy; Centrale Dienst voor de In&nbhy; en Uitvoer - Central Licensing Office for Import and Export &nbhy; Staatstoezicht op de Mijnen - State Supervision of Mines &nbhy; Rijks Geologische Dienst - Geological Survey of the Netherlands 6. Ministerie van Financiën - Ministry of Finance &nbhy; Belastingdienst/FIOD - State Tax Department/Fiscal Intelligence and Information Department &nbhy; Belastingdienst/Automatiseringscentrum - State Tax Department/Computer Centre &nbhy; Rijksinrichtingen voor de Kinderbescherming in de provincies - State Institutions for Child care and Protection &nbhy; Penitentiaire inrichtingen in de provincie - Prisons &nbhy; Centraal Ontvangstkantoor der Gerechten - Central Collection Office for the Courts &nbhy; Centraal Justitie Incassobureau - Central Debt Collection Agency of the Ministry of Justice &nbhy; Dienst Landbouwvoorlichting - Agricultural Extension Service &nbhy; Landinrichtingsdienst - Land Development Service &nbhy; Rijkskwaliteit Instituut voor Land&nbhy; en Tuinbouwprodukten - Government Institute for Quality Control of Agricultural Products &nbhy; Instituut voor Bos&nbhy; en Natuuronderzoek - National Institute for Nature Management &nbhy; Tewerkstelling erkend gewetensbezwaarden militaire dienst - Conscientious Objectors Employment Department &nbhy; Directie Emancipatie - Directorate for Equal Opportunities &nbhy; Rijksplanologische Dienst - National Physical Planning Agency 13. Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur - Ministry of Welfare, Health and Cultural Affairs &nbhy; Rijksarchiefdienst - National Archives Department &nbhy; Rijksdienst voor de Monumentenzorg - Department for the Conservation of Historic Buildings and Sites 16. Raad van State - Council of State 17. Algemene Rekenkamer - Netherlands Court of Audit 3. Bundesministerium für Gesundheit und Konsumentenschutz 4. Bundesministerium für Finanzen 5. Bundesministerium für Jugend und Familie &nbhy; Amtswirtschaftsstelle 6. Bundesministerium für wirtschaftliche Angelegenheiten 10. Bundesministerium für Land&nbhy; und Forstwirtschaft 11. Bundesministerium für Arbeit und Soziales &nbhy; Amtswirtschaftsstelle 12. Bundesministerium für Unterricht und kulturelle Angelegenheiten 13. Bundesministerium für öffentliche Wirtschaft und Verkehr 14. Bundesministerium für Wissenschaft, Forschung und Kunst 15. Österreichisches Statistisches Zentralamt 16. Österreichische Staatsdruckerei 17. Bundesamt für Eich&nbhy; und Vermessungswesen 18. Bundesversuchs&nbhy; und Forschungsanstalt&nbhy;Arsenal (BVFA) 19. Bundesstaatliche Prothesenwerkstätten 20. Austro Control GmbH &nbhy; Österreichische Gesellschaft für Zivilluftfahrt mit beschränkter Haftung 21. Bundesprüfanstalt für Kraftfahrzeuge 22. Generaldirektion für die Post&nbhy; und Telegraphenverwaltung (nur Postwesen) 23. Bundesministerium für Umwelt &nbhy; Amtswirtschaftsstelle. PORTUGAL Prime Minister's Office Legal Centre Centre for Studies and Training (Local Government) Government Computer Network Management Centre National Council for Civil Defence Planning Permanent Council for Industrial Conciliation Department for Vocational and Advanced Training Ministerial Department with special responsibility for Macao Ministerial Department responsible for Community Service by Conscientious Objectors Institute for Youth National Administration Institute Secretariat General, Prime Minister's Office Secretariat for Administrative Modernization Social Services, Prime Minister's Office Ministry of Home Affairs Directorate&nbhy;General for Roads Ministerial Department responsible for Studies and Planning Civilian administrations Customs Police Republican National Guard Police Secretariat General Technical Secretariat for Electoral Matters Customs and Immigration Department Intelligence and Security Department National Fire Service Ministry of Agriculture Control Agency for Community Aid to Olive Oil Production Regional Directorate for Agriculture (Beira Interior) Regional Directorate for Agriculture (Beira Litoral) Regional Directorate for Agriculture (Entre Douro e Minho) Regional Directorate for Agriculture (Trás&nbhy;os&nbhy;Montes) Regional Directorate for Agriculture (Alentejo) Regional Directorate for Agriculture (Algarve) Regional Directorate for Agriculture (Ribatejo e Oeste) General Inspectorate and Audit Office (Management Audits) Viticulture Institute National Agricultural Research Institute Institute for the Regulation and Guidance of Agricultural Markets Institute for Agricultural Structures and Rural Development Institute for Protection of Agri&nbhy;Food Production Institute for Forests Institute for Agricultural Markets and Agri&nbhy;Foods Industry Secretariat General IFADAP (Financial Institute for the Development of Agriculture and Fishing) (44) INGA (National Agricultural Intervention and Guarantee Institute) (45) Ministry of the Environment and Natural Resources Directorate&nbhy;General for Environment Institute for Environmental Promotion Institute for the Consumer Institute for Meteorology Secretariat General Institute for Natural Conservancy Ministerial Department for the Improvement of the Estoril Coast Regional Directorates for Environment and Natural Resources Water Institute Ministry of Trade and Tourism Commission responsible for the Application of Economic Penalties Directorate&nbhy;General for Competition and Prices Directorate&nbhy;General for Inspection (Economic Affairs) Directorate&nbhy;General for Tourism Directorate&nbhy;General for Trade Tourism Fund Ministerial Department responsible for Community Affairs ICEP (Portuguese Foreign Trade Institute) General Inspectorate for Gambling National Institute for Training in Tourism Regional Tourist Boards Secretariat General ENATUR (National Tourism Enterprise) &nbhy; Public enterprise (46) Ministry of Defence (47) National Security Authority National Council for Emergency Civil Planning Directorate&nbhy;General for Armaments and Defence Equipments Directorate&nbhy;General for Infrastructure Directorate&nbhy;General for Personnel Directorate&nbhy;General for National Defence Policy Secretariat General Office of the Chief of Staff of the Armed Forces (48) Administrative Council of the Office of the Chief of Staff of the Armed Forces Commission of Maintenance of NATO Infrastructure Executive Commission of NATO Infrastructure Social Works of the Armed Forces Office of the Chief of Staff, Air Force (49) Air Force Logistics and Administrative Commando General Workshop for Aeronautical Equipment Office of the Chief of Staff, Army (50) Logistics Department Directorate for Army Engineering Directorate for Army Communications Service Directorate for Fortifications and Army Works Service Directorate for the Army Physical Education Service Directorate Responsible for the Army Computer Service Directorate for Intendancy Service Directorate for Equipment Service Directorate for Health Directorate for Transport Main Army Hospital General Workshop of Uniforms and Equipment General Workshop of Engineering Equipment Bakery Army Laboratory for Chemical and Pharmaceutical Products Office of the Chief of Staff, Navy (51) Directorate for Naval Facilities Directorate&nbhy;General for Naval Equipment Directorate for Instruction and Training Directorate of the Service of Naval Health The Navy Hospital Directorate for Supplies Directorate for Transport Directorate of the Service of Maintenance Armed Computer Service Continent Naval Commando AAores Naval Commando Madeira Naval Commando Commando of Lisbon Naval Station Army Centre for Physical Education Administrative Council of Central Navy Administration Naval War Height Institute Directorate&nbhy;General for the Navy Directorate&nbhy;General for Lighthouses and School for Lighthouse Keepers The Hydrographic Institute Vasco da Gama Aquarium The Alfeite Arsenal Ministry of Education Secretariat General Department for Planning and Financial Management Department for Higher Education Department for Secondary Education Department for Basic Education Department for Educational Resources Management General Inspectorate of Education Bureau for the Launching and Coordination of the School Year Regional Directorate for Education (North) Regional Directorate for Education (Centre) Regional Directorate for Education (Lisbon) Regional Directorate for Education (Alentejo) Regional Directorate for Education (Algarve) Camões Institute Institute for Innovation in Education António Aurélio da Costa Ferreira Institute for Sports Department of European Affairs Ministry of Education Press Ministry of Employment and Social Security National Insurance and Occupational Health Fund Institute for Development and Inspection of Labour Conditions Social Welfare Funds Casa Pia de Lisboa (52) National Centre for Pensions Regional Social Security Centres Commission on Equal Opportunity and Rights for Women Statistics Department Studies and Planning Department Department of International Relations and Social Security Agreements European Social Fund Department Department of European Affairs and External Relations Directorate&nbhy;General for Social Works Directorate&nbhy;General for the Family Directorate&nbhy;General for Technical Support to Management Directorate&nbhy;General for Employment and Vocational Training Directorate&nbhy;General for Social Security Schemes Social Security Financial Stabilization Fund General Inspectorate for Social Security Social Security Financial Management Institute Employment and Vocational Training Institute National Institute for Workers' Leisure Time Secretariat General National Secretariat for Rehabilitation Social Services Santa Casa da Misericórdia de Lisboa (53) Ministry of Finance ADSE (Directorate&nbhy;General for the Protection of Civil Servants) Legal Affairs Office Directorate&nbhy;General for Public Administration Directorate&nbhy;General for Public Accounts and General Budget Supervision Directorate&nbhy;General for the State Loans Board Directorate&nbhy;General for the Customs Service Directorate&nbhy;General for Taxation Directorate&nbhy;General for State Assets Directorate&nbhy;General for the Treasury Ministerial Department responsible for Economic Studies Ministerial Department responsible for European Affairs GAFEEP (Ministerial Department responsible for Studies on the Funding of the State and Public Enterprises) General Inspectorate for Finance Institute for Information Technology State Loans Board Secretariat General SOFE (Social Services of the Ministry of Finance) Ministry of Industry and Energy Regional Delegation for Industry and Energy (Lisbon and Tagus Valley) Regional Delegation for Industry and Energy (Alentejo) Regional Delegation for Industry and Energy (Algarve) Regional Delegation for Industry and Energy (Centre) Regional Delegation for Industry and Energy (North) Directorate&nbhy;General for Industry Directorate&nbhy;General for Energy Geological and Mining Institute Ministerial Department responsible for Studies and Planning Ministerial Department responsible for Oil Exploration and Production Ministerial Department responsible for Community Affairs National Industrial Property Institute Portuguese Institute for Quality INETI (National Institute for Industrial Engineering and Technology) Secretariat General PEDIP Manager's Department Legal Affairs Office Commission for Emergency Industrial Planning Commission for Emergency Energy Planning IAPMEI (Institute for Support of Small and Medium&nbhy;sized Enterprises and Investments) Ministry of Justice Centre for Legal Studies Social Action and Observation Centres The High Council of the Judiciary (Conselho Superior de Magistratura) Central Registry Directorate&nbhy;General for Registers and Other Official Documents Directorate&nbhy;General for Computerized Services Directorate&nbhy;General for Legal Services Directorate&nbhy;General for the Prison Service Directorate&nbhy;General for the Protection and Care of Minors Prison Establishments Ministerial Department responsible for European Law Ministerial Department responsible for Documentation and Comparative Law Ministerial Department responsible for Studies and Planning Ministerial Department responsible for Financial Management Ministerial Department responsible for Planning and Coordinating Drug Control São João de Deus Prison Hospital Corpus Christi Institute Guarda Institute Institute for the Rehabilitation of Offenders São Domingos de Benfica Institute National Police and Forensic Science Institute Navarro Paiva Institute Padre António Oliveira Institute São Fiel Institute São José Institute Vila Fernando Institute Criminology Institutes Forensic Medicine Institutes Criminal Investigation Department Secretariat General Social Services Ministry of Public Works, Transport and Communications Council for Public and Private Works Markets Directorate&nbhy;General for Civil Aviation Directorate&nbhy;General for National Buildings and Monuments Directorate&nbhy;General for Road and Rail Transport Ministerial Department responsible for River Crossings (Tagus) Ministerial Department for Investment Coordination Ministerial Department responsible for the Lisbon Railway Junction Ministerial Department responsible for the Oporto Railway Junction Ministerial Department responsible for Navigation on the Douro Ministerial Department responsible for the European Communities General Inspectorate for Public Works, Transport and Communications Independent Executive for Roads National Civil Engineering Laboratory Social Works Department of the Ministry of Public Works, Transport and Communications Secretariat General Institute for Management and Sales of State Housing CTT &nbhy; Post and Telecommunications of Portugal SA (54) Ministry of Foreign Affairs Directorate&nbhy;General for Consular Affairs and for Financial Administration Directorate&nbhy;General for the European Communities Directorate&nbhy;General for Cooperation Institute for Portuguese Emigrants and Portuguese Communities Abroad Institute for Economic Cooperation Secretariat General Ministry of Territorial Planning and Management Academy of Science Legal Affairs Office National Centre for Geographical Data Regional Coordination Committee (Centre) Regional Coordination Committee (Lisbon and Tagus Valley) Regional Coordination Committee (Alentejo) Regional Coordination Committee (Algarve) Regional Coordination Committee (North) Central Planning Department Ministerial Department for European Issues and External Relations Directorate&nbhy;General for Local Government Directorate&nbhy;General for Regional Development Directorate&nbhy;General for Town and Country Planning Ministerial Department responsible for Coordination of the Alqueva Project General Inspectorate for Territorial Administration National Statistical Institute António Sérgio Cooperative Institute Institute for Scientific and Tropical Research Geographical and Land Register Institute National Scientific and Technological Research Board Secretariat General Ministry of the Sea Directorate&nbhy;General for Fishing Directorate&nbhy;General for Ports, Navigation and Maritime Transport Portuguese Institute for Maritime Exploration Maritime Administration for North, Centre and South National Institute for Port Pilotage Institute for Port Labour Port Administration of Douro and Leixões Port Administration of Lisbon Port Administration of Setúbal and Sesimbra Port Administration of Sines Independent Executive for Ports Infante D. Henrique Nautical School Portuguese Fishing School and School of Sailing and Marine Craft Secretariat General Ministry of Health Regional Health Administrations Health Centres Mental Health Centres Histocompatibility Centres Regional Alcoholism Centres Department for Studies and Health Planning Health Human Resource Department Directorate&nbhy;General for Health Directorate&nbhy;General for Health Installations and Equipment National Institute for Chemistry and Medicament Supporting Centres for Drug Addicts Institute for Computer and Financial Management of Health Services Infirmary Technical Schools Health Service Technical Colleges Central Hospitals District Hospitals General Inspectorate of Health National Institute of Emergency Care Dr Ricardo Jorge National Health Institute Dr Jacinto de MagalhAes Institute of Genetic Medicine Dr Gama Pinto Institute of Opthalmology Portuguese Blood Institute General Practitioners Institutes Secretariat General Service for Prevention and Treatment of Drug Dependence Social Services, Ministry of Health FINLAND Oikeuskanslerinvirasto Justitiekanslersämbetet Kauppa- ja teollisuusministeriö Handels- och industriministeriet Kuluttajavirasto Konsumentverket Elintarvikevirasto Livsmedelsverket Kilpailuvirasto Konkurrensverket Kilpailuneuvosto Konkurrensrådet Kuluttajavalituslautakunta Konsumentklagonämnden Patentti- ja rekisterihallitus Patent- och registerstyrelsen Liikenne- ja viestintäministeriö Kommunikationsministeriet Viestintävirasto Kommunikationsverket Maa- ja metsätalousministeriö Jord- och skogsbruksministeriet Maanmittauslaitos Lantmäteriverket Oikeusministeriö Justitieministeriet Tietosuojavaltuutetun toimisto Dataombudsmannens byrå Tuomioistuinlaitos Domstolsväsendet – Korkein oikeus – Högsta domstolen – Korkein hallinto-oikeus – Högsta förvaltningsdomstolen – Hovioikeudet – Hovrätterna – Käräjäoikeudet – Tingsrätterna – Hallinto-oikeudet – Förvaltningsdomstolarna – Markkinatuomioistuin – Marknadsdomstolen – Työtuomioistuin – Arbetsdomstolen – Vakuutusoikeus – Försäkringsdomstolen – Vankeinhoitolaitos – Fångvårdsväsendet Opetusministeriö Undervisningsministeriet Opetushallitus Utbildningsstyrelsen Valtion elokuvatarkastamo Statens filmgranskningsbyrå Puolustusministeriö Försvarsministeriet Puolustusvoimat (55) Försvarsmakten Sisäasiainministeriö Inrikesministeriet Väestörekisterikeskus Befolkningsregistercentralen Keskusrikospoliisi Centralkriminalpolisen Liikkuva poliisi Rörliga polisen Rajavartiolaitos (56) Gränsbevakningsväsendet Sosiaali- ja terveysministeriö Social- och hälsovårdsministeriet Työttömyysturvalautakunta Arbetslöshetsnämnden Tarkastuslautakunta Prövningsnämnden Lääkelaitos Läkemedelsverket Terveydenhuollon oikeusturvakeskus Rättsskyddscentralen för hälsovården Säteilyturvakeskus Strålsäkerhetscentralen Työministeriö Arbetsministeriet Valtakunnansovittelijain toimisto Riksförlikningsmännens byrå Työneuvosto Arbetsrådet Ulkoasiainministeriö Utrikesministeriet Valtiovarainministeriö Finansministeriet Valtiontalouden tarkastusvirasto Statens revisionsverk Valtiokonttori Statskonturet Valtion työmarkkinalaitos Statens arbetsverk Verohallinto Skatteförvaltningen Tullihallinto Tullförvaltningen Valtion vakuusrahasto Statens säkerhetsfond Ympäristöministeriö Miljöministeriet ZWEDEN A. Akademien för de fria konsterna Royal Academy of Fine Arts Allmänna advokatbyråerna(28) Public Law&nbhy;Service Offices(28) Allmänna reklamationsnämnden Nation al Board for Consumer Complaints Arbetarskyddsstyrelsen National Board of Occupational Safety and Health Arbetsdomstolen Labour Court Arbetsgivarverk, statens National Agency for Government Employers Arbetslivscentrum Centre for Working Life Arbetslivsfonden Working Lives Fund Arbetsmarknadsstyrelsen National Labour Market Board Arbetsmiljöfonden Work Environment Fund Arbetsmiljöinstitutet National Institute of Occupational Health Arbetsmiljönämnd, statens Board of Occupational Safety and Health for Government Employees Arkitekturmuseet Museum of Architecture Arkivet för ljud och bild National Archive of Recorded Sound and Moving Images Arrendenämnder (12) Regional Tenancies Tribunals (12) B Barnmiljörådet National Child Environment Council Beredning för utvärdering av medicinsk metodik, statens Swedish Council on Technology Assessment in Health Care Beredningen för internationell tekniskt&nbhy;ekonomiskt samarbete Agency for International Technical and Economic Co&nbhy; operation Besvärsnämnden för rättshjälp Legal Aid Appeals Commission Biblioteket, Kungl. Royal Library Biografbyrå, statens National Board of Film Censors Biografiskt lexikon, svenskt Dictionary of Swedish Biography Bokföringsnämnden Swedish Accounting Standards Board Bostadsdomstolen Housing Appeal Court Bostadskreditnämnd, statens (BKN) National Housing Credit Guarantee Board Boverket National Housing Board Brottsförebyggande rådet National Council for Crime Prevention Brottsskadenämnden Criminal Injuries Compensation Board C Centrala försöksdjursnämnden Central Committee for Laboratory Animals Centrala studiestödsnämnden National Board of Student Aid Centralnämnden för fastighetsdata Central Board for Real&nbhy;Estate Data D Datainspektionen Data Inspection Board Departementen Ministries (Government Departments) Domstolsverket National Courts Administration E Elsäkerhetsverket National Electrical Safety Board Expertgruppen för forskning om regional utveckling Expert Group on Regional Studies Exportkreditnämnden Export Credits Guarantee Board F Fideikommissnämnden Entailed Estates Council Finansinspektionen Financial Supervisory Authority Fiskeriverket National Board of Fisheries Flygtekniska försöksanstalten Aeronautical Research Institute Folkhälsoinstitutet National Institute of Public Health Forskningsrådsnämnden Council for Planning and Co&nbhy; ordination of Research Fortifikationsförvaltningen * (57) Fortifications Administration Frivårdens behandlingscentral Probation Treatment Centre Förlikningsmannaexpedition statens National Conciliators' Office Försvarets civilförvaltning* Civil Administration of the Defence Forces Försvarets datacenter* Defence Data&nbhy;Processing Centre Försvarets forskningsanstalt* National Defence Research Establishment Försvarets förvaltningsskola* Defence Forces' Administration School Försvarets materielverk* Defence Material Administration Försvarets radioanstalt* National Defence Radio Institute Försvarets sjukvårdsstyrelse* Medical Board of the Defence Forces Försvarshistoriska musseer, statens* Swedish Museums of Military History Försvarshögskolan* National Defence College Försäkringskassorna Social Insurance Offices Försäkringsdomstolarna Social Insurance Courts Försäkringsöverdomstolen Supreme Social Insurance Court G Geologiska undersökning, Sveriges Geological Survey of Sweden Geotekniska institut, statens Geotechnical Institute Glesbygdsmyndigheten National Rural Area Development Authority Grafiska institutet och institutet för högre kommunikations&nbhy;och reklamutbildning Graphic Institute and the Graduate School of Communications H Handelsflottans kultur&nbhy; och fritidsråd Swedish Government Seamen's Service Handelsflottans pensionsanstalt Merchant Pensions Institute Handikappråd, statens National Council for the Disabled Haverikommission, statens Board of Accident Investigation Hovrätterna (6) Courts of Appeal (6) Humanistisk&nbhy;samhällsvetenskapliga forskningsrådet Council for Research in the Humanities and SocialSciences Hyresnämnder (12) Regional Rent Tribunals (12) Häktena (30) Remand Prisons (30) Hälso&nbhy;och sjukvårdens ansvarsnämnd Committee on Medical Responsibility Högsta domstolen Supreme Court I Inskrivningsmyndigheten för företagsinteckningar Register Authority for Floating Charges Institut för byggnadsforskning, statens Council for Building Research Institut för psykosocial miljömedicin, statens National Institute for Psycho&nbhy;Social Factors and Health Institutet för rymdfysik Swedish Institute of Space Physics Invandrarverk, statens Swedish Immigration Board J Jordbruksverk, statens Swedish Board of Agriculture Justitiekanslern Office of the Chancellor of Justice Jämställdhetsombudsmannen och jämställdhetsdelegationen Office of the Equal Opportunities Ombudsman and the Equal Opportunities Commission K Kabelnämnden/Närradionämnden Swedish Cable Authority / Swedish Community Radio Authority Kammarkollegiet National Judicial Board of Public Lands and Funds Kammarrätterna (4) Administrative Courts of Appeal (4) Kemikalieinspektionen National Chemicals Inspectorate Kommerskollegium National Board of Trade Koncessionsnämnden för miljö&nbhy;skydd National Franchise Board for Environment Protection Konjunkturinstitutet National Institute of Economic Research Konkurrensverket Swedish Competition Authority Konstfackskolan College of Arts, Crafts and Design Konsthögskolan College of Fine Arts Konstmuseer, statens National Art Museums Konstnärsnämnden Arts Grants Committee Konstråd, statens National Art Council Konsumentverket National Board for Consumer Policies Krigsarkivet* Armed Forces Archives Kriminaltekniska laboratorium, statens National Laboratory of Forensic Science Kriminalvårdens regionkanslier (7) Correctional Region Offices (7) Kriminalvårdsanstalterna (78) National / Local Institutions (78) Kriminalvårdsnämnden National Paroles Board Kriminalvårdsstyrelsen National Prison and Probation Administration Kronofogdemyndigheterna (24) Enforcement Services (24) Kulturråd, statens National Council for Cultural Affairs Kustbevakningen* Swedish Coast Guard Kärnkraftinspektion, statens Nuclear&nbhy;Power Inspectorate L Lantmäteriverk, statens Central Office of the National Land Survey Livrustkammaren/Skoklosters slott/ Royal Armoury Hallwylska museet Livsmedelsverk, statens National Food Administration Lotterinämnden Gaming Board Läkemedelsverket Medical Products Agency Läns&nbhy; och distriktsåklagarmyndigheterna County Public Prosecution Authority and District Prosecution Authority Länsarbetsnämnderna (24) County Labour Boards (24) Länsrätterna (25) County Administrative Courts (25) Länsstyrelserna (24) County Administrative Boards (24) Löne&nbhy; och pensionsverk, statens National Government Employee Salaries and Pensions Board M Marknadsdomstolen Market Court Maskinprovningar, statens National Machinery Testing Institute Medicinska forskningsrådet Medical Research Council Meteorologiska och hydrologiska institut, Sveriges Swedish Meteorological and Hydrological Institute Militärhögskolan* Armed Forces Staff and War College Musiksamlingar, statens Swedish National Collections of Music N Naturhistoriska riksmuseet Museum of Natural History Naturvetenskapliga forskningsrådet Natural Science Research Council Naturvårdsverk, statens National Environmental Protection Agency Nordiska Afrikainstitutet Scandinavian Institute of African Studies Nordiska hälsovårdshögskolan Nordic School of Public Health Nordiska institutet för samhällsplanering Nordic Institute for Studies in Urban and RegionalPlanning Nordiska museet, stiftelsen Nordic Museum Nordiska rådets svenska delegation Swedish Delegation of the Nordic Council Notarienämnden Recorders Committee Nämnden för internationella adoptionsfrågor National Board for Intra&nbhy;Country Adoptions Nämnden för offentlig upphandling National Board for Public Procurement Nämnden för statens gruvegendom State Mining Property Commission Nämnden för statliga förnyelsefonder National Fund for Administrative Development and Training for Government Employees Nämnden för utställning av nutida svensk konst i utlandet Swedish National Committee for Contemporary Art Exhibitions Abroad Närings&nbhy; och teknikutvecklingsverket National Board for Industrial and Technical Development O Ombudsmannen mot etnisk diskriminering och nämnden mot etnisk diskriminering Office of the Ethnic Discrimination Ombudsman Advisory Committee on Questions Concerning Ethnic Discrimination P Patentbesvärsrätten Court of Patent Appeals Patent&nbhy; och registreringsverket Patents and Registration Office Person&nbhy; och adressregisternämnd, statens Co&nbhy;ordinated Population and Address Register Polarforskningssekretariatet Swedish Polar Research Secretariat Presstödsnämnden Press Subsidies Council Psykologisk&nbhy;pedagogiska bibliotek, statens National Library for Psychology and Education R Radionämnden Broadcasting Commission Regeringskansliets förvaltningskontor Central Services Office for the Ministries Regeringsrätten Supreme Administrative Court Riksantikvarieämbetet och statens historiska museer Central Board of National Antiquities and National Historical Museums Riksarkivet National Archives Riksbanken Bank of Sweden Riksdagens förvaltningskontor Administration Department of the Swedish Parliament Riksdagens ombudsmän, JO The Parliamentary Ombudsmen Riksdagens revisorer The Parliamentary Auditors Riksförsäkringsverket National Social Insurance Board Riksgäldskontoret National Debt Office Rikspolisstyrelsen National Police Board Riksrevisionsverket National Audit Bureau Riksskatteverket National Tax Board Riksutställningar, Stiftelsen Travelling Exhibitions Service Riksåklagaren Office of the Prosecutor&nbhy; General Rymdstyrelsen National Space Board Råd för byggnadsforskning, statens Council for Building Research Rådet för grundläggande högskoleutbildning Council for Renewal of Undergraduate Education Räddningsverk, statens National Rescue Services Board Rättshjälpsnämnden Regional Legal&nbhy;aid Commission Rättsmedicinalverket National Board of Forensic Medicine S Sameskolstyrelsen och sameskolor Sami (Lapp) School Board and Sami (Lapp) Schools Sjöfartsverket National Maritime Administration Sjöhistoriska museer, statens National Maritime Museums Skattemyndigheterna (24) Local Tax Offices (24) Skogs&nbhy; och jordbrukets forkningsråd Swedish Council for Forestry and Agricultural Research Skogsstyrelsen National Board of Forestry Skolverk, statens National Agency for Education Smittskyddsinstitutet Swedish Institute for Infectious Disease Control Socialstyrelsen National Board of Health and Welfare Socialvetenskapliga forskningsrådet Swedish Council for Social Research Sprängämnesinspektionen National Inspectorate of Explosives and Flammables Statistiska centralbyrån Statistics Sweden Statskontoret Agency for Administrative Development Stiftelsen WHO Collaborating Centre on International Drug Monitoring Strålskyddsinstitut, statens National Institute of Radiation Protection Styrelsen för internationell utveckling, SIDA Swedish International Development Authority Styrelsen för Internationellt Näringslivsbistånd, SWEDECORP Swedish International Enterprise Development Styrelsen för psykologiskt försvar* National Board of Psychological Defence Styrelsen för Sverigebilden Image Sweden Styrelsen för teknisk ackreditering Swedish Board for Technical Accreditation Styrelsen för u&nbhy;landsforskning, SAREC Swedish Agency for Research Cooperation with Developing Countries Svenska institutet, stiftelsen Swedish Institute T Talboks&nbhy; och punktskriftsbiblioteket Library of Talking Books and Braille Publications Teknikvetenskapliga forskningsrådet Swedish Research Council for Engineering Sciences Tekniska museet, stiftelsen National Museum of Science and Technology Tingsrätterna (97) District and City Courts (97) Tjänsteförslagsnämnden för domstolsväsendet Judges Nomination Proposal Committee Transportforskningsberedningen Transport Research Board Transportrådet Board of Transport Tullverket Swedish Board of Customs U Ungdomsråd, statens State Youth Council Universitet och högskolor Universities and University Colleges Utlänningsnämnden Aliens Appeals Board Utsädeskontroll, statens National Seed Testing and Certification Institute V Vatten&nbhy; och avloppsnämnd, statens National Water Supply and Sewage Tribunal Vattenöverdomstolen Water Rights Court of Appeal Verket för högskoleservice (VHS) National Agency for Higher Education Veterinärmedicinska anstalt, statens National Veterinary Institute Väg&nbhy; och trafikinstitut, statens Road and Traffic Research Institute Värnpliktsverket* Armed Forces' Enrolment Board Växtsortnämnd, statens National Plant Variety Board Y Yrkesinspektionen Labour Inspectorate Å Åklagarmyndigheterna Public Prosecution Authorities Ö Överbefälhavaren Supreme Commander of the Armed Forces Överstyrelsen för civil beredskap National Board of Civil Emergency Preparedness VERENIGD KONINKRIJK Cabinet Office Chessington Computer Centre Civil Service College Recruitment and Assessment Service Civil Service Occupational Health Service Office of Public Services and Science Parliamentary Counsel Office The Government Centre on Information Systems (CCTA) Central Office of Information Charity Commission Crown Prosecution Service Crown Estate Commissioners (Vote Expenditure only) Customs and Excise Department Department for National Savings Department for Education Higher Education Funding Council for England Department of Employment Employment Appeals Tribunal Industrial Tribunals Office of Manpower Economics Department of Health Central Council for Education and Training in Social Work Dental Practice Board English National Board for Nursing, Midwifery and Health Visitors National Health Service Authorities and Trusts Prescriptions Pricing Authority Public Health Laboratory Service Board United Kingdom Central Council for Nursing, Midwifery and Health Visiting Department of National Heritage British Library British Museum Historic Buildings and Monuments Commission for England (English Heritage) Imperial War Museum Museums and Galleries Commission National Gallery National Maritime Museum National Portrait Gallery Natural History Museum Royal Commission on Historical Manuscripts Royal Commission on Historical Monuments of England Royal Fine Art Commission (England) Science Museum Tate Gallery Victoria and Albert Museum Wallace Collection Department of Social Security Medical Boards and Examining Medical Officers (War Pensions) Regional Medical Service Independent Tribunal Service Disability Living Allowance Advisory Board Social Security Advisory Co Social Security Advisory Committee Department of the Environment Building Research Establishment Agency Commons Commissioners Countryside Commission Valuation Tribunal Rent Assessment Panels Royal Commission on Environmental Pollution The Buying Agency Department of the Procurator General and Treasury Solicitor Legal Secretariat to the Law Officers Department of Trade and Industry Laboratory of the Government Chemist National Engineering Laboratory National Physical Laboratory National Weights and Measures Laboratory Domestic Coal Consumers' Council Electricity Committees Gas Consumers' Council Central Transport Consultative Committees Monopolies and Mergers Commission Patent Office Department of Transport Coastguard Services Transport Research Laboratory Export Credits Guarantee Department Foreign and Commonwealth Office Wilton Park Conference Centre Government Actuary's Department Government Communications Headquarters Home Office Boundary Commission for England Gaming Board for Great Britain Inspectors of Constabulary Parole Board and Local Review Committees House of Commons House of Lords Inland Revenue, Board of Intervention Board for Agricultural Produce Lord Chancellor's Department Combined Tax Tribunal Council on Tribunals Immigration Appellate Authorities Immigration Adjudicators Immigration Appeals Tribunal Lands Tribunal Law Commission Legal Aid Fund (England and Wales) Pensions Appeals Tribunals Public Trustee Office Office of the Social Security Commissioners Supreme Court Group (England and Wales) Court of Appeal &nbhy; Criminal Circuit Offices and Crown, County and Combined Courts (England and Wales) Transport Tribunal Ministry of Agriculture, Fisheries and Food Agricultural Development and Advisory Service Agricultural Dwelling House Advisory Committees Agricultural Land Tribunals Agricultural Wages Board and Committees Cattle Breeding Centre Plant Variety Rights Office Royal Botanic Gardens, Kew Ministry of Defence (58) Meteorological Office Procurement Executive National Audit Office National Investment Loans Office Northern Ireland Court Service Coroners Courts County Courts Court of Appeal and High Court of Justice in Northern Ireland Crown Courts Enforcement of Judgements Office Legal Aid Fund Magistrates Court Pensions Appeals Tribunals Northern Ireland, Department of Agriculture Northern Ireland, Department for Economic Development Northern Ireland, Department of Education Northern Ireland, Department of the Environment Northern Ireland, Department of Finance and Personnel Northern Ireland, Department of Health and Social Services Northern Ireland Office Crown Solicitor's Office Department of the Director of Public Prosecutions for Northern Ireland Northern Ireland Forensic Science Laboratory Office of Chief Electoral Officer for Northern Ireland Police Authority for Northern Ireland Probation Board for Northern Ireland State Pathologist Service Office of Fair Trading Office of Population Censuses and Surveys National Health Service Central Register Office of the Parliamentary Commissioner for Administration and Health Service Commissioners Ordnance Survey Overseas Development Administration Natural Resources Institute Paymaster General's Office Postal Business of the Post Office Privy Council Office Public Record Office Registry of Friendly Societies Royal Commission on Historical Manuscripts Royal Hospital, Chelsea Royal Mint Scotland, Crown Office and Procurator Fiscal Service Scotland, Department of the Registers of Scotland Scotland, General Register Office Scotland, Lord Advocate's Department Scotland, Queen's and Lord Treasurer's Remembrancer Scottish Courts Administration Accountant of Court's Office Court of Justiciary Court of Session Lands Tribunal for Scotland Pensions Appeal Tribunals Scottish Land Court Scottish Law Commission Sheriff Courts Social Security Commissioners' Office The Scottish Office Central Services Agriculture and Fisheries Department Crofters Commission Red Deer Commission Royal Botanic Garden, Edinburgh Industry Department Education Department National Galleries of Scotland National Library of Scotland National Museums of Scotland Scottish Higher Education Funding Council Environment Department Rent Assessment Panel and Committees Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland Royal Fine Art Commission for Scotland Home and Health Departments HM Inspectorate of Constabulary Local Health Councils National Board for Nursing, Midwifery and Health Visiting for Scotland Parole Board for Scotland and Local Review Committees Scottish Council for Postgraduate Medical Education Scottish Crime Squad Scottish Criminal Record Office Scottish Fire Service Training School Scottish Health Service Authorities and Trusts Scottish Police College Scottish Record Office HM Stationery Office (HMSO) HM Treasury Forward Welsh Office Royal Commission of Ancient and Historical Monuments in Wales Welsh National Board for Nursing, Midwifery and Health Visiting Local Government Boundary Commission for Wales Valuation Tribunals (Wales) Welsh Higher Education Finding Council Welsh National Health Service Authorities and Trusts Welsh Rent Assessment Panels. BIJLAGE V LIJST VAN PRODUCTEN, ALS BEDOELD IN ARTIKEL 9 BETREFFENDE HET PLAATSEN VAN OPDRACHTEN DOOR AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN DEFENSIE (59) Hoofdstuk 25: Zout; zwavel; aarde en steen; gips, kalk en cement Hoofdstuk 26: Metaalertsen, slakken en assen Hoofdstuk 27: Minerale brandstoffen, aardolie en distillatieproducten daarvan; bitumineuze stoffen; minerale was met uitzondering van: ex 27.10: bijzondere motorbrandstoffen (niet voor Oostenrijk) stookolie en brandstoffen (uitsluitend voor Oostenrijk) Hoofdstuk 28: Anorganische chemische producten; anorganische of organische verbindingen van edele metalen, van radioactieve elementen, van zeldzame aardmetalen en van isotopen met uitzondering van: ex 28.09: explosieven ex 28.13: explosieven ex 28.14: traangas ex 28.28: explosieven ex 28.32: explosieven ex 28.39: explosieven ex 28.50: toxicologische producten ex 28.51: toxicologische producten ex 28.54: explosieven Hoofdstuk 29: Organische chemische producten met uitzondering van: ex 29.03: explosieven ex 29.04: explosieven ex 29.07: explosieven ex 29.08: explosieven ex 29.11: explosieven ex 29.12: explosieven ex 29.13: toxicologische producten ex 29.14: toxicologische producten ex 29.15: toxicologische producten ex 29.21: toxicologische producten ex 29.22: toxicologische producten ex 29.23: toxicologische producten ex 29.26: explosieven ex 29.27: toxicologische producten ex 29.29: explosieven Hoofdstuk 30: Farmaceutische producten Hoofdstuk 31: Meststoffen Hoofdstuk 32: Looi&nbhy; en verfextracten; looizuur (tannine) en derivaten daarvan; kleur&nbhy; en verfstoffen, verf en vernis en verfmiddelen; mastiek; inkt Hoofdstuk 33: Etherische oliën en harsaroma's; parfumerieën, toiletartikelen en cosmetische producten Hoofdstuk 34: Zeep, organische tensioactieve producten; wasmiddelen, smeermiddelen, kunstwas, bereide was, poets&nbhy; en onderhoudsmiddelen, kaarsen en dergelijke artikelen, modelleerpasta's en tandtechnische waspreparaten Hoofdstuk 35: Eiwitstoffen; lijm; enzymen Hoofdstuk 36 Kruit en springstoffen; pyrotechnische artikelen; lucifers; vonkende legeringen; ontvlambare stoffen (uitsluitend Oostenrijk en Zweden) met uitzondering van (uitsluitend Oostenrijk): ex 36.01: buskruit ex 36.02: bereide springstoffen ex 36.04: ontstekers ex 36.08: explosieven Hoofdstuk 37: Producten voor fotografie en cinematografie Hoofdstuk 38: Diverse producten van de chemische industrie met uitzondering van: ex 38.19: toxicologische producten (niet voor Zweden) Hoofdstuk 39: Kunstmatige plastische stoffen, ethers en esters van cellulose, kunstharsen en werken daarvan met uitzondering van: ex 39.03: explosieven (niet voor Zweden) Hoofdstuk 40: Rubber (natuurlijke en synthetische rubber en factis) en werken van rubber met uitzondering van: ex 40.11: autobanden (niet voor Zweden) Hoofdstuk 41: Huiden, vellen en leder (niet voor Oostenrijk) Hoofdstuk 42: Lederwaren; zadel&nbhy; en tuigmakerswerk; reisartikelen, dameshandtassen en dergelijke bergingsmiddelen; werken van darmen (niet voor Oostenrijk) Hoofdstuk 43: Pelterijen en bontwerk; namaakbont Hoofdstuk 44: Hout, houtskool en houtwaren (niet voor Oostenrijk) Hoofdstuk 45: Kurk en kurkwaren Hoofdstuk 46: Vlechtwerk en mandenmakerswerk Hoofdstuk 47: Stoffen voor het vervaardigen van papier Hoofdstuk 48: Papier en karton; cellulose&nbhy;, papier&nbhy; en kartonwaren (niet voor Oostenrijk) Hoofdstuk 49: Artikelen van de boekhandel en producten van de grafische kunst (niet voor Oostenrijk) Hoofdstuk 65: Hoofddeksels en delen daarvan met uitzondering van (uitsluitend voor Oostenrijk): ex 65.05: hoofddeksels voor militair gebruik Hoofdstuk 66: Paraplu's, parasols, wandelstokken, zwepen, rijzwepen, alsmede delen daarvan Hoofdstuk 67: Geprepareerde veren en geprepareerd dons en artikelen van veren of van dons; kunstbloemen; werken van mensenhaar Hoofdstuk 68: Werken van steen, van gips, van cement, van asbest, van mica en van dergelijke stoffen Hoofdstuk 69: Keramische producten Hoofdstuk 70: Glas en glaswerk Hoofdstuk 71: Echte parels, natuurlijke en andere edelstenen en halfedelstenen, edele metalen en metalen geplateerd met edele metalen, alsmede werken daarvan; fancy&nbhy;bijouterieën Hoofdstuk 72: Munten (uitsluitend voor Oostenrijk en Zweden) Hoofdstuk 73: Gietijzer, ijzer en staal Hoofdstuk 74: Koper Hoofdstuk 75: Nikkel Hoofdstuk 76: Aluminium Hoofdstuk 77: Magnesium, beryllium Hoofdstuk 78: Lood Hoofdstuk 79: Zink Hoofdstuk 80: Tin Hoofdstuk 81: Andere onedele metalen Hoofdstuk 82: Gereedschap; messenmakerswerk, lepels en vorken, van onedel metaal met uitzondering van: ex 82.05: gereedschap (niet voor Oostenrijk) ex 82.07: stukken gereedschap ex 82.08: handgereedschap (niet voor Oostenrijk) Hoofdstuk 83: Allerlei werken van onedele metalen Hoofdstuk 84: Stoomketels, machines, toestellen en mechanische werktuigen met uitzondering van: ex 84.06: motoren ex 84.08: andere voortstuwingsmiddelen ex 84.45: machines ex 84.53: automatische gegevensverwerkende machines (niet voor Oostenrijk) ex 84.55: delen van machines van onderverdeling 84.53 (niet voor Oostenrijk en Zweden) ex 84.59: kernreactoren (niet voor Oostenrijk en Zweden) Hoofdstuk 85: Elektrische machines, apparaten en toestellen; artikelen voor elektrotechnisch gebruik met uitzondering van: ex 85.03: elektrische batterijen (uitsluitend voor Oostenrijk) ex 85.13: telecommunicatie ex 85.15: zendtoestellen Hoofdstuk 86: Rollend en ander materieel voor spoor&nbhy; en tramwegen; niet elektrische signaal&nbhy; en waarschuwingstoestellen voor het verkeer met uitzondering van: ex 86.02: gepantserde locomotieven ex 86.03: andere gepantserde locomotieven ex 86.05: gepantserde wagons ex 86.06: rijdende werkplaatsen ex 86.07: wagons Hoofdstuk 87: Automobielen, tractoren, rijwielen, motorrijwielen en andere voertuigen, voor vervoer over land met uitzondering van: ex 87.08: gevechtswagens en pantserauto's ex 87.01: tractoren ex 87.02: militaire voertuigen ex 87.03: takelwagens ex 87.09: motorrijwielen ex 87.14: aanhangwagens Hoofdstuk 88: Luchtvaartuigen en delen daarvan (uitsluitend voor Oostenrijk) Hoofdstuk 89: Scheepvaart met uitzondering van: ex 89.01: oorlogsschepen (uitsluitend voor Oostenrijk) ex 89.01A: oorlogsschepen (niet voor Oostenrijk) ex 89.03: ander drijvend materieel (uitsluitend voor Oostenrijk) Hoofdstuk 90: Optische instrumenten, apparaten en toestellen; instrumenten, apparaten en toestellen voor de fotografie en de cinematografie; meet&nbhy;, verificatie&nbhy;, controle&nbhy; en precisie&nbhy;instrumenten, &nbhy;apparaten en &nbhy;toestellen; medische en chirurgische instrumenten, apparaten en toestellen met uitzondering van: ex 90.05: binocles ex 90.13: diverse instrumenten, lasers ex 90.14: telemeters ex 90.28: elektrische of elektronische meetinstrumenten ex 90.11: microscopen (niet voor Oostenrijk en Zweden) ex 90.17: instrumenten voor de geneeskunde (niet voor Oostenrijk en Zweden) ex 90.18: toestellen voor mechanische therapie (niet voor Oostenrijk en Zweden) ex 90.19: orthopedische toestellen (niet voor Oostenrijk en Zweden) ex 90.20: röntgentoestellen (niet voor Oostenrijk en Zweden) Hoofdstuk 91: Uurwerken Hoofdstuk 92: Muziekinstrumenten; toestellen voor het opnemen of het weergeven van geluid, toestellen voor het opnemen of het weergeven van geluid en beelden voor televisie; delen en toebehoren van deze instrumenten en toestellen Hoofdstuk 94: Meubelen (ook voor medisch of voor chirurgisch gebruik); artikelen voor bedden en dergelijke artikelen met uitzondering van: ex 94.01 A: zitmeubelen voor vliegtoestellen (niet voor Oostenrijk) Hoofdstuk 95: Stoffen geschikt om te worden gesneden of te worden gevormd, in bewerkte staat (werken daaronder begrepen) Hoofdstuk 96: Borstelwerk, kwasten en penselen, bezems, poederkwastjes en zeven Hoofdstuk 97: Speelgoed, spellen, artikelen voor ontspanning en sportartikelen; delen en toebehoren daarvan Hoofdstuk 98: Diverse werken BIJLAGE VI DEFINITIE VAN ENKELE TECHNISCHE SPECIFICATIES In de zin van deze richtlijn wordt verstaan onder: 1. a) "technische specificatie", in geval van overheidsopdrachten voor leveringen of voor diensten: een specificatie die voorkomt in een document ter omschrijving van de vereiste kenmerken van een product of dienst , zoals het niveau van kwaliteit, milieuvriendelijkheid, een ontwerp dat aan alle vereisten voldoet (met inbegrip van de toegankelijkheid voor gehandicapten) of gebruiksgeschiktheid, veiligheid, gevolgen voor het milieu of afmetingen, met inbegrip van de voor het product geldende voorschriften inzake handelsbenaming, terminologie, symbolen, proefnemingen en proefnemingsmethoden, verpakking, markering en etikettering, gebruiksaanwijzingen, en overeenstemmingsbeoordelingsprocedures; b) "technische specificaties", in geval van overheidsopdrachten voor werken: alle technische voorschriften, met name die welke zijn opgenomen in het bestek, die een omschrijving geven van de vereiste kenmerken van een werk, een materiaal, een product of een levering en aan de hand waarvan op objectieve wijze een werk, een materiaal, een product of een levering zodanig kan worden omschreven dat dit beantwoordt aan het gebruik waarvoor het door de aanbestedende dienst is bestemd. Tot deze kenmerken behoren ook het niveau van kwaliteit of gebruiksgeschiktheid, milieuvriendelijkheid, een ontwerp dat aan alle vereisten voldoet (met inbegrip van de toegankelijkheid voor gehandicapten), veiligheid, afmetingen, met inbegrip van overeenstemmingsbeoordelingsprocedures, terminologie, symbolen, proefnemingen en proefnemingsmethoden, gebruiksaanwijzingen, verpakking en markering en etikettering en productieprocessen of -methoden . Zij omvatten eveneens de voorschriften voor het ontwerpen en het berekenen van het werk, de voorwaarden voor proefnemingen, controle en oplevering van de werken, alsmede de bouwtechnieken of bouwwijzen en alle andere technische voorwaarden die de aanbestedende dienst bij algemene dan wel bijzondere maatregel kan voorschrijven met betrekking tot de voltooide werken en tot de materialen of bestanddelen waaruit deze werken zijn samengesteld. 2. "norm": een technische specificatie die door een erkende normalisatie&nbhy;instelling voor herhaalde of voortdurende toepassing is goedgekeurd, waarvan de inachtneming niet verplicht is en die tot een van de volgende categorieën behoort: – internationale normen, dat wil zeggen normen die door een internationale normalisatie&nbhy;instelling worden aangenomen en ter beschikking van het publiek worden gesteld; – Europese normen, dat wil zeggen normen die door een Europese normalisatie&nbhy;instelling worden aangenomen en ter beschikking van het publiek worden gesteld; – nationale normen, dat wil zeggen normen die door een nationale normalisatie&nbhy;instelling worden aangenomen en ter beschikking van het publiek worden gesteld; 3. "Europese technische goedkeuring": op de bevinding dat aan de essentiële eisen wordt voldaan gebaseerde, gunstig uitgevallen technische beoordeling waarbij een product, gezien zijn intrinsieke eigenschappen en de voor de toepassing en het gebruik ervan vastgestelde voorwaarden, geschikt wordt verklaard voor het gebruik voor bouwdoeleinden. De Europese technische goedkeuring wordt afgegeven door de te dien einde door de lidstaat erkende instelling; 4. "gemeenschappelijke technische specificaties": technische specificaties die zijn opgesteld volgens een door de lidstaten erkende procedure die in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen wordt bekendgemaakt. 5. "technisch referentiekader": ieder ander product dan de officële normen, dat door de Europese normalisatie&nbhy;instellingen is opgesteld volgens procedures die aan de ontwikkeling van de marktbehoeften zijn aangepast. BIJLAGE VII A INLICHTINGEN DIE IN AANKONDIGINGEN VAN OVERHEIDSOPDRACHTEN MOETEN WORDEN OPGENOMEN VOORAANKONDIGING 1. Naam, adres, telefoon- en faxnummer en e&nbhy;mailadres van de aanbestedende dienst en van de dienst waar nadere inlichtingen kunnen worden verkregen , alsmede - bij opdrachten voor diensten en werken - de diensten waar inlichtingen kunnen worden verkregen over de voorschriften betreffende belastingen, milieubescherming, arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden die gelden op de plaats waar de opdracht wordt uitgevoerd . 2. Naam, adres, telefoon- en faxnummer en e-mailadres van de dienst die bevoegd is voor controle achteraf. 3. Aard en hoeveelheid of waarde van de te leveren producten, referentienummer van de nomenclatuur, hetzij totaal geraamd bedrag van de aankopen voor elk van de in bijlage I A opgenomen categorieën van diensten, hetzij aard en omvang van de werken en plaats van uitvoering; indien het werk in verschillende percelen is verdeeld, belangrijkste kenmerken van deze percelen in verhouding tot het werk; indien beschikbaar, raming van de kostenmarge van de voorgenomen werken. 4. Beoogde data voor de aanvang van de procedure(s) voor het plaatsen van de opdracht(en), in geval van overheidsopdrachten voor diensten per categorie. 5. Indien van toepassing, de vermelding of het om een raamovereenkomst gaat. 6. Eventueel andere informatie. 7. Datum van verzending van de aankondiging. 8. De vermelding of de opdracht onder de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten valt. AANKONDIGING VAN OVERHEIDSOPDRACHTEN – Aard van de te leveren producten, met name met vermelding of de aanbesteding betrekking heeft op aankoop, lease, huur, huurkoop of een combinatie hiervan, referentienummer van de nomenclatuur. Hoeveelheid te leveren producten, met name onder vermelding van de opties voor latere aankopen en, indien bekend, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. In het geval van regelmatig dan wel binnen een bepaalde periode terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien bekend, van een tijdschema voor de beoogde vervolgopdrachten voor leveringen. b) Overheidsopdrachten voor diensten: – Categorie waartoe de dienst behoort, en beschrijving. Referentienummer van de nomenclatuur. Hoeveelheid van de te verlenen diensten. Vermelding met name van de opties voor latere aankopen en, indien bekend, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. In het geval van regelmatig dan wel binnen een bepaalde periode terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien bekend, van een tijdschema voor de beoogde vervolgopdrachten voor diensten. – Vermelding of het verlenen van de dienst ingevolge wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen aan een bepaalde beroepsgroep is voorbehouden. Verwijzing naar de desbetreffende wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling. Vermelding of rechtspersonen de namen en beroepskwalificaties van het personeel dat met het verlenen van de dienst wordt belast, dienen op te geven. c) Overheidsopdrachten voor werken: – Aard, omvang en algemene kenmerken van de werken. Vermelding met name van de opties voor latere werken en, indien bekend, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. – Indien het werk of de opdracht in verschillende percelen is verdeeld, de orde van grootte van de percelen. – Gegevens betreffende het doel van het werk of de opdracht wanneer deze ook betrekking heeft op de opstelling van ontwerpen. 6. Wanneer de opdrachten in partijen/kavels zijn verdeeld, vermelding van de mogelijkheid voor de economische subjecten om voor één, meer en/of alle partijen/kavels in te schrijven. 7. Uiterste datum voor de uitvoering van de leveringen/diensten/werken of looptijd van de opdracht voor leveringen/diensten/werken; voorzover mogelijk, uiterste datum voor aanvang van de levering van de producten, de verlening van de diensten of, voorzover mogelijk, uiterste datum voor de aanvang van de werken. 8. Voor raamovereenkomsten: beoogd aantal economische subjecten dat zal deelnemen, looptijd van de beoogde overeenkomst onder vermelding van, in voorkomend geval, de redenen voor een looptijd van meer dan drie jaar, de totale geraamde waarde van de leveringen/diensten/werken voor de gehele looptijd van de raamovereenkomst en de waarde en frequentie van de te plaatsen opdrachten. 9. Indien van toepassing, verbod op varianten. 10. Indien van toepassing, de bijzondere voorwaarden voor de uitvoering van de opdracht. 11. In geval van een openbare procedure: a) Naam, adres, telefoon- en faxnummer en e-mailadres van de dienst waar het bestek en aanvullende documentatie kunnen worden aangevraagd. b) Indien van toepassing, de uiterste datum voor deze aanvraag. c) Indien van toepassing, het bedrag dat voor het verkrijgen van de genoemde documentatie moet worden betaald en wijze van betaling. 12. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de inschrijvingen (openbare procedure). b) Uiterste datum voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming (niet&nbhy;openbare procedure en procedure van gunning via onderhandelingen). c) Adres waar zij moeten worden ingediend. d) Taal of talen waarin zij moeten worden gesteld. 13. In geval van een openbare procedure: 14. Indien van toepassing, verlangde borgsommen en waarborgen. 15. Belangrijkste financierings&nbhy; en betalingsvoorwaarden en/of verwijzingen naar de teksten waar deze te vinden zijn. 16. Indien van toepassing, de vereiste rechtsvorm van de combinatie van economische subjecten waaraan de opdracht wordt gegund. 18. Minimumaantal en, in voorkomend geval, maximumaantal gegadigden dat de aanbestedende dienst voornemens is uit te nodigen tot inschrijving (niet&nbhy;openbare procedure en procedure van gunning via onderhandelingen). 19. Termijn gedurende welke de inschrijver zijn inschrijving gestand moet doen (openbare procedure). 20. Indien van toepassing, naam en adres van reeds door de aanbestedende dienst geselecteerde economische subjecten (procedure van gunning via onderhandelingen). 21. Gunningscriteria. Criteria voor de vaststelling van de economisch voordeligste inschrijving en de weging ervan voor niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning via onderhandelingen. In geval van een openbare procedure moeten deze criteria en de weging ervan worden vermeld wanneer zij niet in het bestek zijn opgenomen. 22. Datum (data) van bekendmaking van de vooraankondiging overeenkomstig de technische specificaties voor de bekendmaking als vermeld in bijlage VIII of vermelding van de niet&nbhy;bekendmaking ervan. 23. Datum van verzending van de aankondiging. 24. Vermelding of de opdracht onder de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten valt. 25. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures en eventueel bemiddelingsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. AANKONDIGING VAN GEPLAATSTE OPDRACHTEN 1. Naam en adres van de aanbestedende dienst. 2. Gevolgde aanbestedingsprocedure. In geval van een procedure van gunning via onderhandelingen zonder voorafgaande bekendmaking van een aankondiging van de opdracht, motivering van de keuze van de procedure . 3. Overheidsopdrachten voor leveringen: aard en hoeveelheid van de geleverde producten, indien van toepassing, uitgesplitst per leverancier; referentienummer van de nomenclatuur. Overheidsopdrachten voor diensten: categorie waartoe de dienst behoort, en beschrijving van de dienst; referentienummer van de nomenclatuur; hoeveelheid afgenomen diensten. Overheidsopdrachten voor werken: aard en omvang van de werkzaamheden en algemene kenmerken van het werk. 4. Datum van de plaatsing van de opdracht. 5. Gunningscriteria. 6. Aantal ontvangen inschrijvingen. 7. Naam en adres van de begunstigde(n). 8. Betaalde prijs of prijzen (minimum/maximum). 9. Waarde van de geselecteerde offerte(s) of de hoogste en de laagste offerte die bij de gunning in aanmerking zijn genomen. 10. Indien van toepassing, gedeelte van de opdracht dat, onder vermelding van de waarde, aan derden in onderaanbesteding kan worden gegeven. 11. Datum van bekendmaking van de aankondiging van de opdracht overeenkomstig de technische specificaties voor de bekendmaking als vermeld in bijlage VIII. 12. Datum van verzending van deze aankondiging. 13. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. BIJLAGE VII B INLICHTINGEN DIE IN AANKONDIGINGEN VAN PRIJSVRAGEN VOOR DIENSTEN MOETEN WORDEN OPGENOMEN AANKONDIGING VAN PRIJSVRAGEN 1. Naam, adres, faxnummer en e&nbhy;mailadres van de aanbestedende dienst en van de dienst waar aanvullende documentatie kan worden verkregen. 2. Beschrijving van het ontwerp. 3. Aard van de prijsvraag: openbaar of niet&nbhy;openbaar. 4. Bij openbare prijsvragen: uiterste datum voor de ontvangst van de ontwerpen. 5. Bij niet&nbhy;openbare prijsvragen: a) beoogd aantal deelnemers; b) indien van toepassing, namen van reeds geselecteerde deelnemers; c) criteria voor de selectie van de deelnemers; d) uiterste datum voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming. 6. Indien van toepassing, vermelding of de deelneming aan een bepaalde beroepsgroep is voorbehouden. 7. Criteria die bij de beoordeling van de ontwerpen zullen worden gehanteerd. 8. Indien van toepassing, namen van de geselecteerde juryleden. 9. Vermelding of de beslissing van de jury bindend is voor de aanbestedende dienst. 10. Indien van toepassing, aantal prijzen en waarde ervan. 11. Indien van toepassing, nadere gegevens over vergoedingen aan alle deelnemers. 12. Vermelding of de winnaars recht hebben op eventuele vervolgopdrachten. 13. Datum van verzending van de aankondiging. AANKONDIGING VAN UITSLAGEN VAN PRIJSVRAGEN 1. Naam, adres, faxnummer en e&nbhy;mailadres van de aanbestedende dienst. 2. Beschrijving van het ontwerp. 3. Totaal aantal deelnemers. 4. Aantal buitenlandse deelnemers. 5. Winnaar(s) van de prijsvraag. 6. Indien van toepassing, toegekende prijs of prijzen. 7. Verwijzing naar de aankondiging van de prijsvraag. 8. Datum van verzending van de aankondiging. b) Voorwerp van de concessie; aard en omvang van de prestaties. 3. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de inschrijvingen. b) Adres waar zij moeten worden ingediend. c) Taal of talen waarin zij moeten worden gesteld. 4. Persoonlijke, technische en financiële eisen waaraan de gegadigden moeten voldoen. 5. Gunningscriteria. 6. Indien van toepassing, minimumpercentage van de aan derden toevertrouwde werken. 7. Datum van verzending van de aankondiging. BIJLAGE VII D INLICHTINGEN DIE IN AANKONDIGINGEN VAN DOOR DE CONCESSIEHOUDER GEPLAATSTE OPDRACHTEN VOOR WERKEN MOETEN WORDEN OPGENOMEN 1. a) Plaats van uitvoering. b) Aard en omvang van de te verrichten werkzaamheden en algemene kenmerken van het werk. 2. Eventueel opgelegde uitvoeringstermijn. 3. Naam en adres van de organisatie waar het bestek en aanvullende documentatie kunnen worden aangevraagd. 4. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming en/of van de inschrijvingen. b) Adres waar zij moeten worden ingediend. c) Taal of talen waarin zij moeten worden gesteld. 5. Indien van toepassing, verlangde borgsommen en waarborgen. 6. Economische en technische eisen waaraan de aannemer moet voldoen. 7. Gunningscriteria. 8. Datum van verzending van de aankondiging. BIJLAGE VIII TECHNISCHE SPECIFICATIES VOOR DE BEKENDMAKING 1. Bekendmaking van aankondigingen a) Wanneer de aanbestedende diensten krachtens deze richtlijn bepaalde informatie bekend moeten maken, moeten zij deze informatie in het vereiste formaat hetzij via elektronische weg, overeenkomstig punt 3, hetzij op een andere wijze aan het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen toezenden. b) Bij een versnelde procedure zoals bedoeld in artikel 42, lid 5 , moet de aankondiging hetzij per fax, hetzij langs elektronische weg, overeenkomstig punt 3, worden toegezonden. c) De in de artikelen 39, 68, 75 en 81 bedoelde aankondigingen worden via het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen bekendgemaakt. De aanbestedende diensten kunnen deze informatie bovendien in een "kopersprofiel", zoals omschreven in punt 2, onder b), op het internet bekendmaken. d) Het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen zendt de aanbestedende dienst een bevestiging van de bekendmaking van de verstrekte informatie waarin de datum van bekendmaking is vermeld. Deze bevestiging dient tot bewijs van daadwerkelijke bekendmaking. e) Voor het publiek toegankelijke websites met aankondigingen en andere relevante informatie over aanbestedingen dienen in overeenstemming te zijn met de Web Accesssibility Initiative Guidelines. 2. Bekendmaking van aanvullende of bijkomende informatie a) De aanbestedende diensten wordt aangeraden het volledige bestek op het internet bekend te maken. De aanbestedende diensten die een bestek op deze wijze beschikbaar stellen, moeten in de aankondiging van de opdracht, zoals bedoeld in artikel 35 , lid 2, artikel 68 , lid 1, en de artikelen 75 en 81 , het internetadres vermelden waarop deze documentatie beschikbaar is. b) De aanbestedende diensten wordt aangeraden hun "kopersprofiel" op het internet bekend te maken. Dit profiel kan informatie bevatten over lopende aanbestedingsprocedures, voorgenomen aankopen, geplaatste opdrachten, geannuleerde procedures, alsmede alle nuttige algemene informatie, zoals een contactpunt, een telefoon&nbhy; en faxnummer, een postadres en een e&nbhy;mailadres. 3. Verzending langs elektronische weg Bij verzending langs elektronische weg moet worden voldaan aan de regels die vermeld zijn op het internetadres: " http://simap.eu.int/ ". BIJLAGE IX REGISTERS BIJLAGE IX A OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR LEVERINGEN De bedoelde beroeps&nbhy; of handelsregisters, verklaringen of attesten zijn: – voor België: "Handelsregister &nbhy; Registre du commerce"; – voor Denemarken: "Aktieselskabsregistret", "Foreningsregistret" en "Handelsregistret"; – voor Duitsland: "Handelsregister" en "Handwerksrolle"; – voor Griekenland: "Βιοτεχνικό ή Βιομηχανικό ή Εμπορικό Επιμελητήριο"; – voor Spanje: "Registro Mercantil" of, voor natuurlijke personen die niet ingeschreven zijn, een getuigschrift waaruit blijkt dat de betrokkene onder ede heeft verklaard het betrokken beroep uit te oefenen; – voor Frankrijk: "Registre du commerce" en "Répertoire des métiers"; – voor Italië: "Registro della Camera di commercio, industria, agricoltura e artigianato" en "Registro delle Commissioni provinciali per l'artigianato"; – voor Luxemburg: "Registre aux firmes" en "Rôle de la chambre des métiers"; – voor Nederland: "Handelsregister"; – voor Oostenrijk: "Firmenbuch", "Gewerberegister", "Mitgliederverzeichnisse der Landeskammern"; – voor Portugal: "Registo Nacional das Pessoas Colectivas"; – voor Finland: "Kaupparekisteri", "Handelsregistret"; – voor Zweden: "aktiebolags&nbhy;, handels&nbhy; eller föreningsregistren"; – voor het Verenigd Koninkrijk en voor Ierland: de leverancier kan verzocht worden een attest over te leggen van de "Registrar of Companies" of van de "Registrar of Friendly Societies" waaruit blijkt dat het bedrijf van de leverancier "incorporated" of "registered" is, of, bij ontstentenis daarvan, een attest dat de betrokkene onder ede heeft verklaard het betrokken beroep uit te oefenen in het land waar hij zich op een bepaalde plaats en onder een welbepaalde handelsnaam heeft gevestigd. BIJLAGE IX B OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR DIENSTEN De bedoelde beroeps&nbhy; of handelsregisters, verklaringen of attesten zijn: – voor België: "Handelsregister &nbhy; Registre du commerce" en "Beroepsorden &nbhy; Ordres professionnels"; – voor Denemarken: "Erhvervs&nbhy; og Selskabsstyrelsen"; – voor Duitsland: "Handelsregister", "Handwerksrolle" en "Vereinsregister"; – voor Griekenland: de dienstverlener kan worden verzocht om een verklaring onder ede ten overstaan van een notaris betreffende de uitoefening van het betrokken beroep; in de in de geldende wettelijke regeling bepaalde gevallen, voor het verrichten van de in bijlage I A vermelde diensten voor onderzoek, het beroepsregister "Μητρώο Μελετητών", alsmede "Μητρώο Γραφείων Μελετών"; – voor Denemarken: "Handelsregistret", "Aktieselskabsregistret" of "Erhvervsregistret"; – voor Duitsland: "Handelsregister" en "Handwerksrolle"; – voor Griekenland: het Register van erkende ondernemingen ("Μητρώο Εργοληπτικών Επιχειρήσεων" &nbhy; MEEΠ) van het ministerie voor Milieu, Ruimtelijke Ordening en Openbare Werken (YΠΕΧΩΔΕ); b) het tijdstip en de datum van de inschrijving nauwkeurig kunnen worden vastgesteld; c) redelijkerwijs ervan kan worden uitgegaan dat niemand toegang heeft tot de uit hoofde van deze vereisten verstuurde gegevens vóór de gespecificeerde uiterste datum; d) in geval van schending van dit toegangsverbod redelijkerwijs ervan kan worden uitgegaan dat de schending eenvoudig is na te trekken; Bovendien dienen ondernemingen te worden beoordeeld volgens een gemeenschappelijke methode voor het uitbrengen van verslag over en het registreren van de naleving van internationale basisarbeidsnormen. Deze informatie kan in het jaarverslag van de onderneming worden opgenomen en maakt een correcte en eerlijke evaluatie mogelijk van de naleving van de internationale basisarbeidsnormen. Ondernemingen die de internationale normen effectief en consistent naleven en aldus bevorderen, dienen te worden bevoordeeld boven ondernemingen die minder aandacht hebben voor de basisarbeidsnormen. BIJLAGE XII UITERSTE TERMIJNEN VOOR OMZETTING Oostenrijk, Finland, Zweden* 13 juni 1994 &nbhy; Oostenrijk, Finland, Zweden* 30 juli 1972 1 januari 1973 1 januari 1981 1 januari 1986 1 januari 1995 &nbhy; 89/440/EEG (PB L 210 van 21.7.1989): &nbhy; EG –9 &nbhy; Griekenland, Spanje, Portugal &nbhy; Oostenrijk, Finland, Zweden* 19 juli 1990 1 maart 1992 1 januari 1995 97/52/EG (PB L 328 van 28.11.1997) 13 oktober 1998 * EER: 1 januari 1994 CONCORDANTIETABEL (60) Onderhavige richtlijn Richtlijn 92/50/EEG Richtlijn 93/36/EEG Richtlijn 93/37/EEG Andere besluiten Art. 1, lid 1, Art. 1, eerste regel, aangepast Art. 1, eerste regel, aangepast Art. 1, eerste regel, aangepast - Art. 1, onder a) &nbhy; Gewijzigd Art. 1, lid 2, tweede alinea Art. 1, onder a) &nbhy; Art. 1, onder a) Gewijzigd Art. 1, lid 2, &nbhy; &nbhy; Art. 1, onder a) en onder c) Gewijzigd Art. 1, lid 3, eerste alinea &nbhy; Art. 1, onder a), laatste zin, aangepast &nbhy; Art. 1, lid 3, tweede alinea Art. 2 &nbhy; Art. 1, lid 3, derde alinea, onder c) 16e overweging, aangepast &nbhy; &nbhy; Art. 1, lid 4, eerste alinea Art. 1, onder c), eerste zin, aangepast &nbhy; &nbhy; Art. 1, lid 4, tweede alinea &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 1, lid 4, derde alinea Art. 1, onder c), tweede zin Art. 1, onder c), Art. 1, onder h), Gewijzigd Art. 1, lid 5 Art. 1, onder b), aangepast Art. 1, onder b), aangepast Art. 1, onder b), aangepast Art. 1, lid 7 Art. 1, onder d), e) en f), aangepast Art. 1, onder d), e) en f), Art. 1, onder e), f) en g), aangepast Art. 1, lid 9 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 1, lid 11 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 1, lid 12 Art. 1, onder g) &nbhy; &nbhy; Art. 1, lid 13 &nbhy; &nbhy; Art. 1, onder d) Art. 1, lid 14 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 1, lid 15 - - - Nieuw Art. 1, lid 16 - - - Nieuw Art. 1, lid 17 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 2 Art. 3, lid 2 Art. 5, lid 7 Art. 6, lid 6 Gewijzigd Art. 3, lid 1 Art. 26, lid 1, gewijzigd Art. 18, aangepast Art. 21, gewijzigd Art. 3, lid 2 Art. 26, leden 2 en 3 &nbhy; &nbhy; Art. 4 Art. 38 bis, aangepast Art. 28, gewijzigd Art. 33 bis, aangepast Art. 5 &nbhy; Art. 15, lid 2, aangepast &nbhy; Art. 6 - - &nbhy; Nieuw Art. 8 Art. 4, lid 1, aangepast Art. 3, aangepast &nbhy; Art. 9 , onder a) en b) Art. 7, lid 1, onder a) Art. 5, lid 1, onder a) &nbhy; Gewijzigd Art. 9 , onder c) &nbhy; &nbhy; Art. 6, lid 1, onder a) Gewijzigd Art. 10 Art. 3, lid 3, en art. 7, lid 1, onder a) &nbhy; Art. 2 en art. 6, lid 1, onder b) Gewijzigd Art. 11 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 12 , lid 1, &nbhy; Art. 5, lid 1, onder b) &nbhy; Art. 12 , lid 2, &nbhy; Art. 5, lid 6 &nbhy; Art. 12 , lid 3, &nbhy; Art. 5, lid 2 &nbhy; Art. 12 , lid 4, &nbhy; Art. 5, lid 3 &nbhy; Art. 12 , lid 5, &nbhy; Art. 5, lid 4 &nbhy; Art. 12 , lid 6, onder f) &nbhy; Art. 5, lid 5 &nbhy; Art. 13 , lid 1, Art. 7, lid 2 &nbhy; &nbhy; Art. 13 , lid 2, Art. 7, lid 7 &nbhy; &nbhy; Art. 13 , lid 3, Art. 7, lid 4, eerste alinea &nbhy; &nbhy; Art. 13 , lid 4, onder d) Art. 7, lid 4, tweede alinea &nbhy; &nbhy; Art. 13 , lid 5, onder e) Art. 7, lid 4, derde alinea &nbhy; &nbhy; Art. 13 , lid 6, onder f) Art. 7, lid 5 &nbhy; &nbhy; Art. 13 , lid 7, Art. 7, lid 6 &nbhy; &nbhy; Art. 13 , lid 8, Art. 7, lid 3 &nbhy; &nbhy; Art. 14 , lid 1, &nbhy; &nbhy; Art. 6, lid 5 Art. 14 , lid 2, &nbhy; &nbhy; Art. 6, lid 4 Art. 14 , lid 3, &nbhy; &nbhy; Art. 6, lid 3, aangepast Art. 15 Art. 1, onder a), punt ii) Art. 2, onder a) Art. 4, onder a) Gewijzigd Art. 16 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 18 Art. 4, lid 2 Art. 2, lid 1, onder b) Art. 4, onder b) Art. 19 , onder a) Art. 5, onder a), aangepast Art. 4, onder a), aangepast Art. 5, onder a), aangepast Art. 19 , onder b) en c) Art. 5, onder b) en c) Art. 4, onder b) en c) Art. 5, onder b) en c) Art. 20 Art. 1, onder a), punten iii) t/m ix) &nbhy; &nbhy; Art. 21 Art. 6 &nbhy; &nbhy; Art. 23 Art. 8 &nbhy; &nbhy; Art. 24 Art. 9 Art. 25 Art. 10 &nbhy; &nbhy; Art. 26 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 27 Art. 14 Art. 8 Art. 10 Gewijzigd Art. 28 , lid 1 Art. 24, lid 1, eerste alinea, eerste zin Art. 16, lid 1, eerste alinea Art. 19, eerste alinea Gewijzigd Art. 28 , lid 2 Art. 24, lid 1, eerste alinea, tweede zin Art. 16, lid 1, tweede alinea Art. 19, tweede alinea Art. 28 , lid 3 Art. 24, lid 1, tweede alinea Art. 16, lid 1, derde alinea Art. 19, derde alinea Gewijzigd Art. 28 , lid 4, eerste alinea &nbhy; Art. 16, lid 2 &nbhy; Art. 28 , lid 4, tweede alinea Art. 24, lid 2 &nbhy; &nbhy; Art. 29 Art. 25, aangepast Art. 17, aangepast Art. 20, aangepast Gewijzigd Art. 30 Art. 28, aangepast &nbhy; Art. 23, aangepast Art. 31 , lid 1 Art. 11, lid 1, aangepast Art. 6, lid 1, aangepast Art. 7, lid 1, aangepast Art. 31 , lid 2 Art. 11, lid 4, aangepast Art. 6, lid 4, aangepast Art. 7, lid 4, aangepast Art. 31 , lid 3 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Art. 32 , punt 1, onder a) Art. 11, lid 2, onder a) Art. 6, lid 2 Art. 7, lid 2, onder a) Art. 32 , punt 1, onder b) &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 32 , punt 2 Art. 11, lid 2, onder b) &nbhy; Art. 7, lid 2, onder c) Art. 32 , punt 3 Art. 11, lid 2, onder c) &nbhy; &nbhy; Art. 32 , punt 4 &nbhy; &nbhy; Art. 7, lid 2, onder b) Art. 33 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 35 , punt 1, onder a) Art. 11, lid 3, onder a) Art. 6, lid 3, onder a) Art. 7, lid 3, onder a) Art. 35 , punt 1, onder b) Art. 11, lid 3, onder b) Art. 6, lid 3, onder c) Art. 7, lid 3, onder b) Art. 35 , punt 1, onder c) Art. 11, lid 3, onder d) Art. 6, lid 3, onder d) Art. 7, lid 3, onder c) Art. 35 , punt 2, onder a) &nbhy; Art. 6, lid 3, onder b) &nbhy; Art. 35 , punt 2, onder b) &nbhy; Art. 6, lid 3, onder e) &nbhy; Art. 35 , punt 3 Art. 11, lid 3, onder c) &nbhy; &nbhy; Art. 35 , punt 4, onder a) Art. 11, lid 3, onder e) &nbhy; Art. 7, lid 3, onder d) Art. 35 , punt 4, onder b) Art. 11, lid 3, onder f) &nbhy; Art. 7, lid 3, onder e) Art. 36 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 38 &nbhy; &nbhy; Art. 9 Art. 39 , lid 1, eerste alinea, onder a), eerste alinea &nbhy; Art. 9, lid 1, eerste alinea &nbhy; Art. 39 , lid 1, eerste alinea, onder a), tweede alinea &nbhy; Art. 9, lid 1, tweede alinea, eerste zin &nbhy; Gewijzigd Art. 39 , lid 1, eerste alinea, onder b) Art. 15, lid 1 &nbhy; &nbhy; Art. 39 , lid 1, eerste alinea, onder c) &nbhy; &nbhy; Art. 11, lid 1 Art. 39 , lid 1, tweede alinea Art. 17, lid 2, tweede alinea Art. 9, lid 5, tweede alinea &nbhy; Art. 39 , lid 1, derde alinea &nbhy; &nbhy; Art. 11, lid 7, tweede alinea Art. 39 , lid 1, vierde alinea - Art. 9, lid 1, tweede alinea, tweede zin - Art. 39 , lid 2 Art. 15, lid 2 Art. 9, lid 2 Art. 11, lid 2 Art. 39 , lid 3, eerste alinea Art. 16, lid 1 Art. 9, lid 3, eerste zin Art. 11, lid 5, eerste zin Gewijzigd Art. 39 , lid 3, tweede alinea &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 39 , lid 3, derde alinea Art. 16, lid 3 &nbhy; &nbhy; Art. 39 , lid 3, vierde alinea Art. 16, lid 5 Art. 9, lid 3, tweede zin Art. 11, lid 5, tweede zin Art. 40 , lid 1 Art. 17, lid 1, Art. 9, lid 4, Art. 11, lid 6, Art. 40 , leden 2, 3 en 4 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 40 , lid 5 Art. 17, lid 4 Art. 9, lid 6 Art. 11, lid 8 Gewijzigd Art. 40 , lid 6 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 40 , lid 7 Art. 17, lid 6 Art. 9, lid 9 Art. 11, lid 11 Gewijzigd Art. 40 , lid 8 Art. 17, lid 8 Art. 9, lid 11 Art. 11, lid 13 Gewijzigd Art. 40 , lid 9 Art. 17, lid 7 Art. 9, lid 10 Art. 11, lid 12 Art. 41 Art. 21 Art. 13 Art. 17, Gewijzigd Art. 42 , leden 1 t/m 4 Art. 18, leden 1, 2 en 5 en Art. 19, leden 1, 3 en 7 Art. 10, leden 1 en 1 bis Art. 11, leden 1, 3, 3 bis en 6 Art. 12, leden 1, 2 en 5 Gewijzigd Art. 42 , lid 5 Art. 20, lid 1 Art. 12, leden 1 en 3 Art. 14, lid 1 Gewijzigd Art. 43 Art. 18, leden 3 en 4 Art. 19, lid 6, en art. 20, lid 2, aangepast Art. 10, leden 2 en 3 Art. 11, lid 5, en art. 12, lid 2, aangepast Art. 12, leden 3 en 4 Art. 13, lid 6, en art. 14, lid 2, aangepast Art. 44 Art. 19, lid 5, en art. 20, lid 3 Art. 11, lid 4, en art. 12, lid 3 Art. 13, lid 5, en art. 14, lid 3 Gewijzigd Art. 45 Art. 19, lid 2, en art. 20, lid 3 Art. 11, lid 2, en art. 12, lid 3 Art. 13, lid 2, en art. 14, lid 3 Gewijzigd Art. 46 , lid 1 Art. 12, lid 1, aangepast Art. 7, lid 1, aangepast Art. 8, lid 1, aangepast Art. 46 , lid 2 Art. 12, lid 2 Art. 7, lid 2, aangepast Art. 8, lid 2, aangepast Art. 12, lid 2, laatste zin Art. 7, lid 2, laatste zin Art. 8, lid 2, laatste zin Vervallen Art. 48 Art. 23, lid 2 Art. 15, lid 3 Art. 18, lid 2 Gewijzigd Art. 49 Art. 12, lid 3 Art. 7, lid 3 Art. 8, lid 3 Gewijzigd Art. 50 , lid 1 Art. 23, lid 1, aangepast Art. 15, lid 1, aangepast Art. 18, lid 1, aangepast Art. 50 , leden 2 t/m 5 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 32, lid 4 &nbhy; Art. 51 , lid 1 Art. 27, lid 1, aangepast Art. 19, lid 1, aangepast Art. 22, lid 1, aangepast Art. 51 , lid 2 Art. 27, lid 2, eerste alinea, en lid 3 Art. 19, lid 2, eerste alinea, en lid 3 Art. 22, lid 2, eerste alinea, en lid 3 Gewijzigd Art. 27, lid 2, tweede alinea, en lid 4 Art. 19, lid 2, tweede alinea, en lid 4 Art. 22, lid 2, tweede alinea, en lid 4 Vervallen Art. 53 , lid 1 Nieuw Art. 53 , lid 2, onder a) en b) Art. 29, eerste alinea, onder a) en b), aangepast Art. 20, lid 1, onder a) en b) Art. 24, eerste alinea, onder a) en b) aangepast Art. 53 , lid 2, onder c) Art. 29, eerste alinea, onder c) Art. 20, lid 1, onder c) Art. 24, eerste alinea, onder c) Gewijzigd Art. 53 , lid 2, onder c), d) en g) Art. 29, eerste alinea, onder d), e) en g) Art. 20, lid 1, onder c) Art. 24, eerste alinea, onder d), e) en g) Art; 53 , lid 2, onder f) Art. 29, eerste alinea, onder f), gewijzigd - - Art. 53 , lid 2, onder h) - - - Nieuw Art. 53 , leden 3, 4 en 5 Art. 29, tweede en derde en vierde alinea, aangepast Art. 20, leden 2, 3 en 4 aangepast Art. 24, tweede, derde en vierde alinea Art. 54 , eerste alinea Art. 30, leden 1 en 3, eerste zin, aangepast Art. 21, leden 1 en 2, eerste zin, aangepast Art. 25, eerste zin, gewijzigd Art. 54 , tweede alinea Art. 30, lid 2 &nbhy; &nbhy; Art. 55 Art. 31, aangepast Art. 22, aangepast Art. 26, aangepast Art. 55 , lid 1, onder c) Art. 31, lid 1, onder c) Art. 22, lid 1, onder c) Art. 26, lid 1, onder c) Gewijzigd Art. 56 , lid 1 Nieuw Art. 56 , lid 2 &nbhy; Art. 23, lid 1 &nbhy; Art. 56 , lid 3 Art. 32, leden 1 en 2 &nbhy; &nbhy; Art. 56 , lid 4 &nbhy; &nbhy; Art. 27, lid 1 Art. 56 , lid 5 Art. 32, lid 3 Art. 23, lid 2 Art. 27, lid 2 Art. 57 Art. 33 &nbhy; &nbhy; Gewijzigd Art. 59 Art. 34 Art. 24 Art. 28 Art. 60 , lid 1 Art. 35, lid 1, aangepast Art. 25, lid 1, aangepast Art. 29, lid 1, aangepast Art. 60 , lid 2, Art. 35, lid 2, aangepast Art. 25, lid 2, aangepast Art. 29, lid 2, aangepast Art. 60 , lid 3, eerste alinea - Art. 25, lid 3, eerste alinea, aangepast &nbhy; Art. 60 , lid 3, tweede alinea Art. 35, lid 3, eerste alinea, aangepast &nbhy; Art. 60 , lid 3, derde alinea - - Art. 29, lid 3, eerste alinea, aangepast Art. 60 , lid 4 Art. 35, lid 3, tweede en derde alinea, aangepast Art. 25, lid 3, tweede en derde alinea, aangepast Art. 29, lid 3, tweede en derde alinea, aangepast Art. 60 , lid 5 Art. 35, lid 4, aangepast Art. 25, lid 4, gewijzigd Art. 29, lid 4, gewijzigd Art. 60 , lid 6 Art. 35, lid 5 Art. 25, lid 5, aangepast Art. 29, lid 5, aangepast Art. 62 , lid 1 Art. 36, lid 1, aangepast Art. 26, lid 1, aangepast Art. 30, lid 1, aangepast Art. 62 , lid 2 Art. 36, lid 2 Art. 26, lid 2 Art. 30, lid 2 Gewijzigd &nbhy; &nbhy; Art. 30, lid 3 Vervallen Art. 63 Art. 37, eerste en tweede alinea Art. 27, eerste en tweede alinea Art. 30, lid 4, eerste en tweede alinea Gewijzigd Art. 37, derde alinea Art. 27, derde alinea Art. 30, lid 4, derde alinea Vervallen &nbhy; &nbhy; Art. 30, lid 4, vierde alinea Vervallen &nbhy; &nbhy; Art. 31 Vervallen &nbhy; &nbhy; Art. 32 Vervallen Art. 64 &nbhy; Art. 2, lid 2 &nbhy; Gewijzigd Art. 65 Art. 13, leden 3 en 4 &nbhy; &nbhy; Art. 66 , lid 1 Art. 13, lid 1, eerste alinea, en lid 2, eerste alinea &nbhy; &nbhy; Art. 66 , lid 2 Art. 13, lid 1, eerste t/m derde streepje, en lid 2, eerste t/m derde streepje Gewijzigd Art. 67 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 68 , lid 1 Art. 15, lid 3 &nbhy; &nbhy; Art. 68 , lid 2, eerste alinea Art. 16, lid 2, tweede streepje &nbhy; &nbhy; Gewijzigd Art. 68 , lid 2, tweede alinea, en lid 3 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 69 Art. 17, lid 1, lid 2, eerste en derde alinea, leden 3 t/m 6 en 8 &nbhy; &nbhy; Gewijzigd Art. 70 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 71 Art. 13, lid 5 &nbhy; &nbhy; Art. 72 Art. 13, lid 6 &nbhy; &nbhy; Art. 73 &nbhy; &nbhy; Art. 3, lid 1 Gewijzigd Art. 74 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 75 , leden 1 t/m 8 &nbhy; &nbhy; Art. 11, leden 3, 6 t/m 11 en 13 Gewijzigd Art. 75 , lid 9 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 76 &nbhy; &nbhy; Art. 15 Art. 77 &nbhy; &nbhy; Art. 3, lid 2 Art. 78 &nbhy; &nbhy; Art. 3, lid 3 Nieuw Art. 79 &nbhy; &nbhy; Art. 80 , lid 1 &nbhy; &nbhy; Art. 3, lid 4, eerste alinea Gewijzigd Art. 81 , lid 2 &nbhy; &nbhy; Art. 3, lid 4, tweede, derde en vierde alinea Art. 81 , leden 1/m 3 &nbhy; &nbhy; Art. 3, lid 4, eerste alinea, eerste zin, en art. 11, lid 4 en lid 6, eerste alinea Gewijzigd Art. 81 , lid 4 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 82 &nbhy; &nbhy; Art. 16 Art. 38 Art. 30 Art. 33 Vervallen Art. 83 Art. 39, lid 1, aangepast Art. 31, lid 1, aangepast Art. 34, lid 1, aangepast Art. 84 Art. 39, lid 2, onder a), b), c) en d), eerste alinea Art. 31, lid 2, aangepast Art. 34, lid 2 Gewijzigd Art. 39, lid 2, onder d), tweede alinea Vervallen Art. 85 , lid 1 Art. 40, lid 1 Art. 32, lid 1 &nbhy; Art. 85 , lid 2 Art. 40, lid 3 Art. 32, lid 2 Art. 35, lid 3 Gewijzigd Art. 40, lid 2 &nbhy; &nbhy; Geschrapt Art. 85 , lid 3 Art. 40, lid 4, gewijzigd Art. 32, lid 3 &nbhy; Art. 86 , leden 1 en 2 &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Art. 86 , lid 3 Art. 7, lid 1, onder b), eerste alinea Art. 5, lid 1, onder c), eerste alinea Art. 6, lid 2, onder a), eerste alinea Gewijzigd Art. 86 , lid 4 Art. 7, lid 1, onder c) Art. 5, lid 1, onder d) Art. 6, lid 2, onder a), tweede alinea Gewijzigd Art. 87 , lid 1, onder a) &nbhy; &nbhy; Art. 35, lid 1 Art. 87 , lid 1, onder b) &nbhy; Art. 29, lid 3, aangepast Art. 87 , lid 2 Art. 43, aangepast &nbhy; &nbhy; Art. 88 Art. 89 Art. 90 Art. 92 Bijlagen I A en I B Bijlagen I A en I B &nbhy; &nbhy; Gewijzigd Bijlage II &nbhy; &nbhy; Bijlage II Gewijzigd Bijlage III &nbhy; &nbhy; Bijlage I Akte van toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden Bijlage IV &nbhy; Bijlage I &nbhy; Akte van toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden Bijlage V &nbhy; Bijlage II &nbhy; Gewijzigd Bijlage VI Bijlage II Bijlage III Bijlage III Gewijzigd Bijlage VII A, B, C en D Bijlagen III en IV Bijlage IV Bijlagen IV, V en VI Gewijzigd Bijlage VIII &nbhy; &nbhy; &nbhy; Nieuw Bijlage IX A &nbhy; Art. 21, lid 2 &nbhy; Akte van toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden Bijlage IX B Art. 30, lid 3 &nbhy; &nbhy; Akte van toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden Bijlage IX C - - Art. 25, aangepast Akte van toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden Bijlage XII Nieuw Bijlage XIII &nbhy; &nbhy; Nieuw (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 276 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en de artikelen 47, lid 2, 55 en 95 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0368/2000), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt en de adviezen van de Economische en Monetaire Commissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0379/2001), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 17 januari 2002 met het oog op de aanneming van Richtlijn .../…/EG van het Europees Parlement en de Raad houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water&nbhy; en energievoorziening en vervoer HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 47, lid 2, en de artikelen 55 en artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 93/38/EEG van de Raad van 14 juni 1993 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie (6) is laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 98/4/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) . Ter gelegenheid van de nieuwe wijzigingen die nodig zijn in antwoord op de vereenvoudigings&nbhy; en moderniseringseisen die zowel de aanbestedende diensten als de economische subjecten hebben gesteld in hun antwoorden op het op 27 november 1996 door de Commissie aangenomen Groenboek (8) dient ter wille van de duidelijkheid tot herziening van deze richtlijn in één tekst te worden overgegaan. (2) De procedures voor de plaatsing van opdrachten die door de in de sectoren water- en energievoorziening en vervoer werkzame diensten worden gehanteerd, maken een coördinatie noodzakelijk die gebaseerd is op de doelstelling om een hoge norm van betrouwbare diensten van algemeen belang tegen billijke prijzen te garanderen en de consequenties van de artikelen 14, 28 en 49 EG&nbhy;Verdrag en artikel 97 Euratom&nbhy;Verdrag, dat wil zeggen de beginselen van gelijke behandeling, waarvan het beginsel van niet-discriminatie een bijzondere uiting is, van wederzijdse erkenning, van evenredigheid en van doorzichtigheid, alsmede op een openstelling voor mededinging van de overheidsopdrachten. Deze coördinatie moet, met inachtneming van de hoofddoelstellingen als bepaald in de artikelen 2 en 6 van het EG-Verdrag , een raam voor loyale handelspraktijken scheppen en ruimte laten voor de grootst mogelijke soepelheid. (3) Niets in deze richtlijn belet een aanbestedende dienst om maatregelen op te leggen of af te dwingen die nodig zijn voor de bescherming van de goede zeden, de openbare orde, de openbare veiligheid, de gezondheid en het leven van mensen, dieren en planten, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag, in het bijzonder met het oog op duurzame ontwikkeling, mits deze maatregelen niet discriminerend zijn en niet in strijd zijn met het streven naar openstelling van de markten op het gebied van overheidsopdrachten. (4) De gemeenschapswetgeving en met name Verordeningen van de Raad (EEG) nr. 3975/87 van 14 december 1987 tot vastelling van de wijze van toepassing van de mededingingsregels op ondernemingen in de sector luchthavenvervoer (9) en (EEG) nr. 3976/87 van 14 december 1987 betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de sector van het luchtvervoer (10) , zijn erop gericht meer mededinging tot stand te brengen tussen de diensten die luchtvervoerdiensten aan het publiek aanbieden. Bijgevolg behoeven deze diensten niet in deze richtlijn te worden opgenomen. Gezien de huidige mededinging in het communautaire zeevervoer zou het ook niet gepast zijn de regels van deze richtlijn ook voor de opdrachten in deze sector te doen gelden. (5) Overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag dienen de eisen inzake milieubescherming te worden geïntegreerd in de omschrijving en uitvoering van het beleid en het optreden van de Gemeenschap, in het bijzonder met het oog op het bevorderen van duurzame ontwikkeling. Het dient hierbij ook te gaan om beleid en werkzaamheden met betrekking tot de opbouw van de interne markt en richtlijnen inzake openbare aanbestedingen in het bijzonder. Deze richtlijn integreert derhalve het communautair beleid inzake milieubescherming en duurzame ontwikkeling in de regeling betreffende openbare aanbestedingen. (6) Het toepassingsgebied van Richtlijn 93/38/EEG omvat thans bepaalde opdrachten die door aanbestedende diensten in de telecommunicatiesector worden geplaatst. Met het oog op de liberalisering van de telecommunicatiesector is een regelgevingskader vastgesteld, zoals bedoeld in het vierde verslag over de tenuitvoerlegging van het regelgevingspakket voor de telecommunicatiesector van 25 november 1998 (11) . Een van de gevolgen hiervan is de invoering van een daadwerkelijke mededinging in deze sector geweest, zowel rechtens als feitelijk. Ter informatie en rekening houdend met deze situatie, heeft de Commissie overeenkomstig artikel 8 ervan een lijst (12) van telecommunicatiediensten bekendgemaakt die reeds van de werkingssfeer van de genoemde richtlijn kunnen worden uitgesloten. Nog meer vorderingen zijn bevestigd in het vijfde verslag over de tenuitvoerlegging van het regelgevingspakket voor de telecommunicatiesector van 10 november 1999 (13) Het is derhalve niet meer nodig de aankopen van de diensten die in deze sector werkzaam zijn te reglementeren. (7) Aangezien de aanbestedende diensten bijzondere voorwaarden kunnen stellen inzake de uitvoering van de opdracht, mits deze voorwaarden stroken met het Gemeenschapsrecht, mogen er bijgevolg voorwaarden worden gesteld inzake de bevordering van beleidsdoelstellingen op sociaal gebied en op het vlak van de werkgelegenheid, met inbegrip van voorwaarden die ten doel hebben de tewerkstelling van uitgeslotenen en kansarmen te bevorderen, of de werkloosheid te bestrijden. (8) Derhalve is het met name niet meer wenselijk het speciale, bij Richtlijn 90/531/EEG van de Raad (14) ingestelde Raadgevende comité voor overheidsopdrachten in de telecommunicatiesector in stand te houden. (9) Het verdient echter aanbeveling de evolutie van de telecommunicatiemarkt te blijven volgen en de situatie opnieuw te bezien wanneer wordt vastgesteld dat een echte mededinging in deze sector niet meer voorhanden is. (10) Richtlijn 93/38/EEG sluit aankopen van spraaktelefonie&nbhy;, telex&nbhy;, mobiele radiotelefonie&nbhy;, semafoondiensten en telecommunicatiediensten per satelliet van het toepassingsgebied uit. Deze uitzonderingen zijn ingevoerd om rekening te houden met het feit dat dergelijke diensten in een bepaalde geografische zone vaak slechts door één leverancier konden worden geleverd, aangezien er geen daadwerkelijke mededinging was en er bijzondere of uitsluitende rechten waren verleend. Door de invoering van een echte mededinging in de telecommunicatiesector is voor deze uitzonderingen geen grond meer. Dergelijke telecommunicatiediensten moeten derhalve in het toepassingsgebied van de onderhavige richtlijn worden opgenomen. (11) De reden om de sectoren water&nbhy; en energievoorziening en vervoer in deze richtlijn te reguleren is dat de diensten die zich op dit terrein bewegen in sommige gevallen onder het publiekrecht, in andere gevallen onder het privaatrecht vallen. Gezien de noodzaak te zorgen voor een werkelijke openstelling van de markt en voor een evenwichtige toepassing van de voorschriften inzake het plaatsen van opdrachten in de genoemde sectoren, dienen de desbetreffende diensten op een andere wijze te worden omschreven dan door verwijzing naar hun rechtsvorm. Er moet derhalve voor worden gezorgd dat geen afbreuk wordt gedaan aan de gelijke behandeling van de aanbestedende diensten uit de overheidssector en die uit de particuliere sector. Bovendien moet er overeenkomstig met artikel 295 van het Verdrag ook voor worden gezorgd dat de regeling van het eigendomsrecht in de lidstaten onverlet wordt gelaten. (12) Een belangrijke reden voor de invoering van regels houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in deze sectoren is het feit dat de nationale overheid op velerlei wijze invloed op het gedrag van deze diensten kan uitoefenen, met name door deelneming in het kapitaal of vertegenwoordiging in de directie of in de bestuurs- of toezichtsorganen. (13) Een andere belangrijke reden waarom een coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten door de in deze sectoren werkzame diensten noodzakelijk is, is gelegen in het gesloten karakter van de markten waarop zij werkzaam zijn als gevolg van het bestaan van door de nationale overheid verleende bijzondere of uitsluitende rechten voor de bevoorrading, de terbeschikkingstelling of de exploitatie van de netten die de desbetreffende dienst verstrekken. (14) Er dient een passende definitie te worden opgesteld voor het begrip bijzondere en uitsluitende rechten. Deze definitie heeft tot gevolg dat het feit dat een dienst voor de aanleg van netten of voor de installatie van haven- en luchthavenvoorzieningen gebruik kan maken van een onteigeningsprocedure of een erfdienstbaarheid kan vestigen, dan wel op de grond, in de grond en delen van het net boven de openbare weg kan aanbrengen op zich geen bijzonder of uitsluitend recht vormt in de zin van deze richtlijn. Het feit dat een dienst die drinkwater, elektriciteit, gas of verwarming aan een net levert dat zelf door een dienst wordt geëxploiteerd waaraan door een bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat bijzondere of uitsluitende rechten zijn toegekend, vormt op zich geen bijzonder of uitsluitend recht in de zin van deze richtlijn. (15) Deze richtlijn dient niet van toepassing te zijn op de in de artikelen 3 tot en met 6 van deze richtlijn bedoelde opdrachten voor een dienstverlening noch op prijsvragen georganiseerd om een dergelijke activiteit voort te zetten indien de activiteit in de lidstaat waar zij wordt uitgeoefend direct blootstaat aan de mededinging op markten waar de toegang niet beperkt is. Het verdient derhalve aanbeveling een mechanisme in te voeren dat voor alle onder deze richtlijn vallen sectoren geldt, zodat met de gevolgen van de huidige of van een toekomstige liberalisering rekening wordt gehouden. Een dergelijk mechanisme moet de betrokken diensten rechtszekerheid geven en voor een passende besluitvormingsprocedure zorgen, met name met betrekking tot de termijnen waarover de Commissie beschikt om een beslissing te nemen over een eventuele vrijstelling van de desbetreffende sector. (16) De rechtstreekse blootstelling aan de mededinging moet worden beoordeeld aan de hand van objectieve criteria waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke eigenschappen van de betrokken sector. De tenuitvoerlegging en de toepassing van de passende communautaire wetgeving waarmee een bepaalde sector of een deel ervan wordt geliberaliseerd, worden als voldoende beschouwd voor het vermoeden van vrije toegang tot de desbetreffende markt. Een dergelijke passende wetgeving dient te worden omschreven in een bijlage die door de Commissie kan worden bijgewerkt. Wanneer de toegang tot een markt niet door communautaire wetgeving is vrijgemaakt, dienen de lidstaten aan te tonen dat deze toegang rechtens en feitelijk vrij is. (17) Wanneer een activiteit door een overheidsdienst in de zin van deze richtlijn wordt uitgeoefend, kan het voorkomen dat de concurrentiedruk die voortvloeit uit het feit dat de desbetreffende activiteit rechtstreeks blootstaat aan de concurrentie op markten waarvan de toegang niet beperkt is, niet voldoende is om te garanderen dat de beslissingen die genomen worden in het kader van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten uitsluitend op economische gronden zijn gebaseerd. In dergelijke situaties verdient het aanbeveling dat de door de overheidsdiensten geplaatste opdrachten onder deze richtlijn blijven vallen. Het algemene vrijstellingsmechanisme mag derhalve niet worden toegepast op de activiteiten die door de overheidsdiensten worden uitgeoefend. (18) Om te voorkomen dat er een groot aantal regelingen ontstaan die alleen voor bepaalde sectoren van toepassing zijn, verdient het aanbeveling de thans geldende speciale regeling zoals die voortvloeit uit artikel 3 van Richtlijn 93/38/EEG en artikel 12 van Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad (15) met betrekking tot diensten die een geografisch gebied exploiteren voor de prospectie of de winning van aardolie, gas, steenkool of andere vaste brandstoffen, te vervangen door een algemeen mechanisme waarmee sectoren die rechtstreeks aan de mededinging blootstaan worden vrijgesteld. Er moet echter voor worden gezorgd dat dit gebeurt zonder afbreuk te doen aan de Beschikkingen 93/676/EEG van de Commissie van 10 december 1993 waarbij wordt vastgesteld dat de exploitatie van geografische gebieden met het oogmerk van prospectie of winning van aardolie of gas in Nederland niet een relevante activiteit vormt in de zin van artikel 2, lid 2, onder b), punt i), van Richtlijn 90/531/EEG van de Raad van 17 september 1990 en dat de diensten welke deze activiteit uitoefenen in Nederland niet geacht worden in aanmerking te komen voor bijzondere of uitsluitende rechten in de zin van artikel 2, lid 3, onder b), van deze richtlijn (16) en 97/367/EG van de Commissie van 30 mei 1997 waarin wordt vastgesteld dat de exploitatie van geografische gebieden met het oogmerk van prospectie of winning van aardolie of gas in het Verenigd Koninkrijk geen activiteit is in de zin van artikel 2, lid 2, onder b), punt i), van Richtlijn 93/38/EEG en dat de diensten die een zodanige activiteit uitoefenen in het Verenigd Koninkrijk niet worden geacht bijzondere of uitsluitende rechten te genieten in de zin van artikel 2, lid 3, onder b), van de richtlijn (17) . (19) Bepaalde diensten die een openbare busdienst verzorgen en die reeds van het toepassingsgebied van Richtlijn 93/38/EEG waren uitgesloten, dienen ook van het toepassingsgebied van de onderhavige richtlijn te worden uitgesloten. Om het ontstaan van een groot aantal regelingen te voorkomen die alleen voor bepaalde sectoren van toepassing zijn, dient het algemene mechanisme, bedoeld om rekening te houden met de gevolgen van de liberalisering, ook op busvervoersdiensten van toepassing te zijn, wanneer deze diensten door diensten worden verstrekt die op de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn, nog aan Richtlijn 93/38/EEG zijn onderworpen. (20) De aanbestedende diensten dienen gemeenschappelijke aanbestedingsvoorschriften voor hun werkzaamheden met betrekking tot water toe te passen en deze regels dienen eveneens van toepassing te zijn wanneer overheidsdiensten in de zin van deze richtlijn aanbestedingen uitschrijven voor hun werkzaamheden in verband met projecten op het gebied van waterhuishouding, bevloeiing, drainage, alsmede verwijdering en behandeling van afvalwater. De voorschriften als die welke zijn voorgesteld voor opdrachten voor leveringen zijn echter ongeschikt voor de aankoop van water, gezien de noodzaak zich te bevoorraden bij bronnen in de nabijheid van de plaats van gebruik. (21) De Raad heeft bij Besluit 94/800/EG van 22 december 1994 betreffende de sluiting, namens de Europese Gemeenschap, met betrekking tot de onder haar bevoegdheid vallende aangelegenheden, van de uit de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Uruguay-ronde (1986-1994) voortvloeiende overeenkomsten (18) , namens de Gemeenschap onder meer zijn goedkeuring gehecht aan de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, hierna "Overeenkomst" genoemd, welke ten doel heeft een multilateraal kader van evenwichtige rechten en verplichtingen op het gebied van overheidsopdrachten tot stand te brengen met het oog op een verdere liberalisering en uitbreiding van de wereldhandel. Gezien de internationale rechten en verplichtingen die voor de Gemeenschap uit de aanvaarding van de Overeenkomst voortvloeien, geldt voor inschrijvers en producten uit derde landen die de Overeenkomst hebben ondertekend, de regeling van de Overeenkomst. Deze Overeenkomst is niet rechtstreeks toepasselijk. Derhalve dienen de in de Overeenkomst bedoelde aanbestedende diensten die zich aan deze richtlijn houden en die dezelfde bepalingen toepassen ten aanzien van de economische subjecten van derde landen die de Overeenkomst hebben ondertekend, aldus de Overeenkomst na te leven. Deze richtlijn dient de economische subjecten van de Gemeenschap ook even gunstige voorwaarden voor deelneming aan overheidsopdrachten te garanderen als die welke gelden voor de economische subjecten van derde landen die de Overeenkomst hebben ondertekend. (22) Onverminderd de internationale rechten en verplichtingen van de Gemeenschap dient de tenuitvoerlegging van deze richtlijn te worden vereenvoudigd, met name door de drempels te vereenvoudigen en door de bepalingen inzake de aan de deelnemers te verstrekken informatie betreffende de beslissingen in verband met de procedures voor het plaatsen van de opdrachten en de resultaten daarvan, voor alle aanbestedende diensten te laten gelden, ongeacht de sector waarin zij werkzaam zijn. Voorts moeten, rekening gehouden met de monetaire unie, de drempels in euro's worden vastgesteld. Derhalve dienen de drempels in euro's op zodanige wijze te worden vastgesteld dat de toepassing van deze bepalingen wordt vereenvoudigd en tegelijkertijd de in de Overeenkomst bepaalde drempels, die in bijzondere trekkingsrechten zijn uitgedrukt, in acht worden genomen. In verband daarmee dient ook te worden voorzien in een periodieke herziening van de in euro's uitgedrukte drempels, teneinde deze indien nodig aan te passen naar gelang van de eventuele negatieve schommelingen van de waarde van de euro ten opzichte van het bijzondere trekkingsrecht. De drempels voor de prijsvragen dienen gelijk te zijn aan die voor de opdrachten voor diensten. (23) Deze richtlijn dient niet van toepassing te zijn op opdrachten wanneer zij geheim zijn verklaard of wanneer de wezenlijke veiligheidsbelangen van de Staat kunnen worden geschaad, of op opdrachten die worden geplaatst volgens andere regels die in bestaande internationale overeenkomsten of door internationale organisaties zijn vastgesteld. Deze richtlijn dient evenmin van toepassing te zijn op prijsvragen waarvoor andere procedurevoorschriften gelden, die in bestaande internationale overeenkomsten of door internationale organisaties zijn vastgesteld. (24) Het is noodzakelijk belemmeringen voor de vrije dienstverrichting te vermijden. Derhalve kunnen dienstverleners natuurlijke personen of rechtspersonen zijn. Deze richtlijn laat evenwel de toepassing, op nationaal niveau, van de voorschriften inzake de voorwaarden voor de uitoefening van een werkzaamheid of van een beroep onverlet, voorzover deze voorschriften zich met het Gemeenschapsrecht verdragen. (25) Deze richtlijn dient slechts het verlenen van diensten te bestrijken voor zover deze op opdrachten berusten en bestrijkt dus niet het verlenen van diensten op andere grondslag, zoals wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen of arbeidsovereenkomsten. (26) Krachtens artikel 163 van het Verdrag is het stimuleren van onderzoek en ontwikkeling een van de middelen om de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de Europese industrie te versterken en het openstellen van overheidsopdrachten draagt tot de verwezenlijking van die doelstelling bij. De medefinanciering van onderzoekprogramma's mag niet onder deze richtlijn vallen; derhalve vallen buiten deze richtlijn andere opdrachten voor diensten voor onderzoek en ontwikkeling dan die waarvan de resultaten in hun geheel toekomen aan de aanbestedende dienst voor gebruik ervan in de uitoefening van zijn eigen werkzaamheden, voor zover de dienstverlening volledig door de aanbestedende dienst wordt beloond. (27) De overeenkomsten met betrekking tot de verwerving of huur van gronden, bestaande gebouwen of andere onroerende zaken vertonen bijzondere kenmerken, waardoor het niet passend is daarop aanbestedingsvoorschriften toe te passen. (28) Diensten van arbitrage en bemiddeling worden meestal verleend door instanties of personen die worden aangewezen of gekozen op een wijze die niet door aanbestedingsvoorschriften kan worden geregeld. (29) De opdrachten voor het verlenen van diensten als bedoeld in deze richtlijn, dienen niet de opdrachten voor de uitgifte, de aankoop, de verkoop en de overdracht van effecten of andere financiële instrumenten te omvatten. (30) De opdrachten voor het verlenen van diensten waarvoor slechts één aangewezen voorzieningsbron bestaat, kunnen onder bepaalde voorwaarden geheel of ten dele van de toepassing van deze richtlijn worden vrijgesteld. (31) Sommige opdrachten, toegekend aan een verbonden of gemeenschappelijke onderneming waarvan de voornaamste activiteit er niet in bestaat leveranties en of andere diensten op de markt te verhandelen, doch deze ter beschikking te stellen van de groep(en) ondernemingen waarvan zij deel uitmaakt, dienen te worden uitgesloten. (32) Maatregelen bedoeld om belemmeringen in het grensoverschrijdend verkeer van elektriciteit op te heffen, zijn reeds genomen of worden nu genomen en andere delen van de energiesector bevinden zich in dezelfde situatie. De voorschriften voor het plaatsen van opdrachten zoals die welke op opdrachten voor leveringen worden toegepast, zijn toereikend om de belemmeringen bij de aankoop van energie en brandstof in de sector energie op te heffen. Bijgevolg behoeven deze aankopen niet meer van het toepassingsgebied van deze richtlijn te worden uitgesloten. (33) Zowel met het oog op de toepassing van de voorschriften van deze richtlijn als voor controledoeleinden wordt de dienstensector het best omschreven door deze diensten onder te verdelen in categorieën die met bepaalde posten van een gemeenschappelijke nomenclatuur overeenkomen en deze bijeen te brengen in twee bijlagen, XVIA en XVIB, naar gelang van de regeling waaraan zij zijn onderworpen. Wat de in bijlage XVIB bedoelde diensten betreft, mogen de toepasselijke bepalingen van deze richtlijn geen afbreuk doen aan de toepassing van de specifieke communautaire regels terzake. (34) Wat de overheidsopdrachten voor diensten betreft , moet gedurende een overgangsperiode de volledige toepassing van deze richtlijn worden beperkt tot de opdrachten waarvoor deze bepalingen de mogelijkheden tot uitbreiding van het verkeer over de grenzen heen ten volle garanderen. De opdrachten voor andere diensten moeten gedurende deze overgangsperiode worden gevolgd, alvorens wordt besloten deze richtlijn daarop volledig toe te passen. Dienaangaande dient het controlemechanisme te worden omschreven. Dit mechanisme dient de betrokkenen tevens toegang tot de relevante informatie te verzekeren. (35) De uitvoeringsvoorwaarden van een opdracht zijn met de richtlijn verenigbaar indien zij niet direct of indirect discriminerend zijn jegens inschrijvers uit andere lidstaten en indien zij verplicht in de aankondiging van de opdracht worden vermeld. Zij kunnen met name bedoeld zijn om de werkgelegenheid onder kansarmen te bevorderen of om de werkloosheid in het algemeen te bestrijden; (36) De aanbestedende diensten mogen bij het opstellen van specificaties voor een bepaalde opdracht advies vragen of aanvaarden, op voorwaarde dat een dergelijk advies niet tot uitschakeling van de mededinging leidt. (37) De door de aanbestedende diensten opgestelde technische specificaties dienen de openstelling van overheidsopdrachten voor mededinging mogelijk te maken. D aartoe dient het mogelijk te zijn inschrijvingen in te dienen waarin de diversiteit van de technische oplossingen tot uiting komt. Te dien einde dienen enerzijds de technische specificaties te kunnen worden opgesteld uit het oogpunt van prestaties en functionele eisen en moeten anderzijds, bij verwijzing naar de Europese &nbhy; of bij ontstentenis, de nationale &nbhy; norm, door de aanbestedende diensten op andere oplossingen gebaseerde inschrijvingen in aanmerking te worden genomen die op gelijkwaardige wijze beantwoorden aan de eisen van de aanbestedende diensten . Om de gelijkwaardigheid aan te tonen, dienen de inschrijvers elk bewijsmiddel te kunnen gebruiken. De aanbestedende dienst dient elk besluit te motiveren dat gebaseerd is op de conclusie dat er geen sprake is van gelijkwaardigheid. (38) Rekening gehouden met de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en de vereenvoudigingen die deze voor de bekendmaking van opdrachten en uit het oogpunt van doeltreffendheid en doorzichtigheid van de aanbestedingsprocedures kunnen meebrengen, dienen elektronische middelen te worden gelijkgesteld met de klassieke middelen voor communicatie en informatie-uitwisseling. Het middel en de technologie waarvoor wordt gekozen, moeten zoveel mogelijk met de in de andere lidstaten gebruikte technologieën verenigbaar zijn. (39) Door het gebruik van elektronische middelen wordt tijd bespaard. Bijgevolg dienen de minimale termijnen bij gebruik van deze elektronische middelen te worden verkort, op voorwaarde echter dat deze met de op communautair niveau toegepaste verzendwijzen verenigbaar zijn. Een bijkomende verkorting is mogelijk indien het volledige bestek door de aanbestedende dienst tegelijkertijd op het internet wordt geplaatst, waardoor een vrije en rechtstreeks toegang tot deze informatie wordt geboden. Er moet echter op worden toegezien dat het gecumuleerde effect van het korter maken van de termijnen niet tot te korte termijnen leidt, die het openstellen van de opdrachten in de interne markt in gevaar zouden kunnen brengen. (40) De richtlijnen van het Europees Parlement en de Raad 1999/93/EG van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (19) en 2000/31/EG van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij en met name de elektronische handel in de interne markt ("Richtlijn inzake elektronische handel") (20) zijn op de doorgifte door middel van elektronische middelen in het raam van de onderhavige richtlijn van toepassing. (41) Verordening (EEG, Euratom) nr. 1182/71 van de Raad van 3 juni 1971 houdende vaststelling van de regels die van toepassing zijn op termijnen, data en aanvangs&nbhy; en vervaltermijnen (21) is van toepassing op de berekening van de termijnen in de onderhavige richtlijn. (42) Er moet op worden gewezen dat de aanbestedende diensten hun selectiecriteria volgens objectieve regels en criteria moeten vaststellen, zoals ook de selectiecriteria bij de niet&nbhy;openbare procedures en de procedures van gunning door onderhandelingen objectief moeten zijn. (43) De gunning van de opdracht dient eveneens te geschieden op basis van objectieve criteria waarbij het discriminatieverbod en het beginsel van gelijke behandeling in acht worden genomen en de beoordeling van de inschrijvingen onder voorwaarden van daadwerkelijke mededinging wordt gegarandeerd. Derhalve mogen slechts twee gunningscriteria worden toegepast, namelijk het criterium van de "laagste prijs" en het criterium van de "economisch voordeligste inschrijving". (44) Teneinde de inachtneming van het beginsel van gelijke behandeling bij de gunning van opdrachten te garanderen, dient de nodige doorzichtigheid met betrekking tot de gekozen criteria ter bepaling van de economisch voordeligste inschrijving, te worden gewaarborgd en vergroot. Daarom dienen de aanbestedende diensten gedurende de procedure voor het plaatsen van de opdrachten zo snel mogelijk de relatieve weging van elk van deze criteria aan te geven. In geen geval mag deze weging worden beperkt tot het aangeven van een eenvoudige afdalende volgorde van belang van de criteria. (45) De gunningscriteria mogen geen afbreuk doen aan de toepassing van nationale bepalingen betreffende de beloning van bepaalde diensten, zoals bijvoorbeeld de diensten van architecten , ingenieurs en advocaten. (46) Buitengewone lage inschrijvingen die in feite berusten op niet-naleving van sociale minimumeisen kunnen door de aanbestedende dienst worden afgewezen. (47) De communautaire voorschriften inzake de onderlinge erkenning van diploma's, certificaten of andere titels zijn van toepassing, wanneer voor deelneming aan een aanbestedingsprocedure of aan een prijsvraag een bepaalde beroepsbekwaamheid wordt vereist. (48) Sommige technische voorwaarden en met name die betreffende de aankondigingen en de statistische overzichten alsmede de gebruikte nomenclatuur en de voorwaarden voor verwijzing naar deze nomenclatuur, dienen in het licht van de ontwikkeling van de technische behoeften te worden vastgesteld en gewijzigd. Het is dus wenselijk daarvoor in een soepele en snelle vaststellingsprocedure te voorzien. Overeenkomstig artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (22) dienen de nodige maatregelen ter uitvoering van deze richtlijn overeenkomstig de raadplegingsprocedure van artikel 3 van genoemd besluit te worden vastgesteld. (49) Teneinde de toegang tot overheidsopdrachten voor kleine en middelgrote ondernemingen te verbeteren dienen regels voor onderaanneming te worden vastgesteld. (50) Deze richtlijn doet geen afbreuk aan de bestaande internationale verplichtingen van de Gemeenschap of van de lidstaten en laat de toepassing van andere verdragsbepalingen, met name van de artikelen 81 en 86 onverlet. (51) Deze richtlijn dient geen afbreuk te doen aan de in bijlage XXII genoemde termijnen binnen welke de lidstaten Richtlijn 93/38/EEG moeten omzetten en toepassen. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: TITEL I Op opdrachten en prijsvragen toepasselijke algemene bepalingen Hoofdstuk I Definities Artikel 1 1. Voor de toepassing van deze richtlijn gelden de in de leden 2 tot en met 13 neergelegde definities. 2. "Opdrachten voor leveringen, voor de uitvoering van werken en voor het verrichten van diensten": zijn schriftelijke overeenkomsten onder bezwarende titel tussen één van de in artikel 2, lid 2, bedoelde aanbestedende diensten en een of meer leveranciers, aannemers of dienstverleners, die betrekking hebben op: 3. Een overheidsopdracht die zowel op producten als op diensten in de zin van bijlage XVI betrekking heeft, wordt als een "overheidsopdracht voor leveringen" beschouwd indien de waarde van de desbetreffende producten hoger is dan die van de in de opdracht opgenomen diensten. Een overheidsopdracht die op de levering van producten en in bijkomende orde op werkzaamheden voor het aanbrengen en installeren in de zin van deze richtlijn betrekking heeft, wordt als een "overheidsopdracht voor leveringen" beschouwd. 4. Een overheidsopdracht die zowel op één of meer activiteiten als bedoeld in lid 2, onder b), als op de levering van producten betrekking heeft, wordt als een "overheidsopdracht voor werken" beschouwd indien deze activiteiten niet uitsluitend in werkzaamheden voor het aanbrengen en installeren van de producten bestaan. Een overheidsopdracht die uitdrukkelijk op de uitvoering van één of meer activiteiten als bedoeld in lid 2, onder b), betrekking heeft, wordt als een "overheidsopdracht voor werken" beschouwd, zelfs wanneer het voorwerp van de opdracht ook de dienstverlening in de zin van bijlage XVI omvat, voorzover deze diensten voor de uitvoering van de desbetreffende opdracht noodzakelijk zijn. 5. Een overheidsopdracht die slechts op de in bijlagen XVI vermelde diensten betrekking heeft en die in bijkomende orde ten opzichte van het hoofdvoorwerp van de opdracht werken zoals bedoeld in lid 2, onder b), omvat, wordt als een "overheidsopdracht voor diensten" beschouwd. 6. Een "aannemer", "leverancier" of "dienstverlener" kan een natuurlijke of rechtspersoon of een aanbestedende dienst in de zin van artikel 2, onder a) of b), of een combinatie van deze personen en/of diensten zijn. Onder een "economisch subject" wordt een leverancier, een dienstverlener of een aannemer verstaan, afhankelijk van het voorwerp van de desbetreffende opdracht. Een "inschrijver" is het economische subject dat een offerte indient, en een "gegadigde" degene die om een uitnodiging tot deelneming aan een niet-openbare procedure of aan een procedure van gunning door onderhandelingen heeft verzocht. 7. Een " algemeen contract " is een overeenkomst tussen een van de in artikel 2, lid 2, bedoelde aanbestedende diensten en een of meer economische subjecten, die ten doel heeft de voorwaarden, met name inzake de prijs en, eventueel, de hoeveelheid, van in de loop van een bepaalde periode te plaatsen opdrachten vast te stellen. 8. De "algemene contracten" in de sector vertaal- en tolkdiensten zijn gelijkwaardige overeenkomsten die met meerdere dienstverleners worden gesloten. De verleners van vertaal- en tolkdiensten worden in rangorde geklasseerd volgens de gunningscriteria en de feitelijke verdienste bij de uitvoering van het contract. De feitelijke verdienste wordt periodiek beoordeeld met inachtneming van het beginsel van gelijke kansen. 9. "Openbare procedures, niet-openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen" zijn de door de aanbestedende diensten gevolgde aanbestedingsprocedures, waarbij: 10. "Prijsvragen" zijn nationale procedures welke tot doel hebben de aanbestedende dienst, in het bijzonder op het gebied van architectuur en weg- en waterbouw of op het gebied van de automatische gegevensverwerking, een plan of ontwerp te verschaffen, dat op grond van een oproep tot mededinging door een jury wordt geselecteerd, met toekenning van prijzen. 11. Een "elektronisch middel" is een middel waarbij van elektronische apparatuur voor gegevensverwerking (met inbegrip van digitale compressie) en gegevensopslag gebruik wordt gemaakt, alsmede van verspreiding, overbrenging en ontvangst door middel van draden, straalverbindingen, optische middelen of andere elektromagnetische middelen. 12. De term "schriftelijk" staat voor elk uit woorden of cijfers bestaand geheel dat kan worden gelezen, gereproduceerd en vervolgens medegedeeld. Dit geheel kan met elektronische middelen overgebrachte of opgeslagen informatie bevatten. 13. De Gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten, hierna "CPV" (Common Procurement Vocabulary) genoemd, is de bij Verordening (EG) nr. .../... van het Europees Parlement en de Raad (23) vastgestelde referentienomenclatuur voor overheidsopdrachten. Hoofdstuk II Toepassingsgebied: Definitie van diensten en activiteiten Afdeling 1 Diensten Artikel 2 Definitie van diensten 1. Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: 2. Deze richtlijn geldt voor de aanbestedende diensten die: 3. In de zin van lid 2, onder b) worden als "bijzondere of uitsluitende rechten" beschouwd rechten die voortvloeien uit een door een bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat verleende machtiging op grond van een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling die tot gevolg heeft dat de uitoefening van een van de in lid 2 omschreven activiteiten aan een of meer aanbestedende diensten voorbehouden blijft . Van een activiteit op een basis van bijzondere of uitsluitende rechten wordt met name uitgegaan: Afdeling 2 Activiteiten Artikel 3 Bepalingen betreffende gas, warmte en elektriciteit 1. Met betrekking tot gas en warmte is deze richtlijn van toepassing op de volgende activiteiten: 2. De toevoer van gas of warmte naar netten bestemd voor dienstverlening aan het publiek door een andere aanbestedende dienst dan de overheidsdiensten, wordt niet als een in lid 1 bedoelde activiteit beschouwd, wanneer: 3. Met betrekking tot elektriciteit is deze richtlijn van toepassing op de volgende activiteiten: 4. De toevoer van elektriciteit naar netten bestemd voor dienstverlening aan het publiek door een andere aanbestedende dienst dan de overheidsdiensten, wordt niet als een in lid 3 bedoelde activiteit beschouwd, wanneer: Artikel 4 Bepalingen betreffende water 1. Deze richtlijn is van toepassing op de volgende activiteiten: 2. Deze richtlijn is eveneens van toepassing op de opdrachten of prijsvragen die worden geplaatst of georganiseerd door de diensten die een in lid 1 bedoelde activiteit uitoefenen en die: 3. De toevoer van drinkwater naar netten bestemd voor dienstverlening aan het publiek door een andere aanbestedende dienst dan de overheidsdiensten, wordt niet als een in lid 1 bedoelde activiteit beschouwd, wanneer: Artikel 5 Bepalingen betreffende vervoerdiensten 1. Deze richtlijn is van toepassing op activiteiten die de exploitatie van netten bestemd voor openbare dienstverlening op het gebied van vervoer per trein, automatische systemen, tram, trolleybus of autobus of kabel beogen. Ten aanzien van vervoerdiensten wordt ervan uitgegaan dat er een net bestaat, indien de dienst wordt verleend onder door een bevoegde instantie van een lidstaat gestelde voorwaarden, zoals de te volgen routes, de beschikbaar te stellen capaciteit of de frequentie van de dienst. 2. Het verzorgen van een openbare busdienst wordt niet als een in lid 1 bedoelde activiteit beschouwd indien uiterlijk na twaalf maanden na de vaststelling van deze richtlijn, in een bepaald geografisch gebied, andere diensten deze dienstverlening, algemeen dan wel voor een bepaald geografisch gebied, onder dezelfde voorwaarden als de aanbestedende diensten vrij kunnen verrichten. Artikel 6 Bepalingen betreffende de exploratie en de winning van aardolie, gas, steenkool en andere vaste brandstoffen en betreffende havens en luchthavens Deze richtlijn is van toepassing op activiteiten die de exploitatie van een geografisch gebied beogen met het oogmerk op Artikel 7 Bepalingen voor het verlenen van postdiensten 1. Onder deze richtlijn vallen activiteiten betreffende het verlenen van postdiensten. 2. Het verlenen van postdiensten die andere instanties in het algemeen onbeperkt of op grond van een machtigingsprocedure door de bevoegde autoriteiten kunnen leveren, worden niet beschouwd als activiteiten in de zin van lid 1. 3. Deze richtlijn geldt niet voor opdrachten voor de inkoop ten behoeve van het eigen bedrijf door aanbestedende diensten die een activiteit in de zin van lid 1 uitoefenen, voor zover de mogelijkheid bestaat dat andere ondernemingen in hetzelfde gebied alle postdiensten van niet uitsluitend ondergeschikte economische betekenis onder grotendeels dezelfde voorwaarden kunnen aanbieden. Artikel 8 Lijsten van aanbestedende diensten Niet&nbhy;limitatieve lijsten van aanbestedende diensten in de zin van deze richtlijn zijn opgenomen in de bijlagen I tot en met IX. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de in hun lijsten opgetreden wijzigingen. Artikel 9 Opdrachten betreffende verscheidene activiteiten 1. Een overheidsopdracht die bestemd is voor de voortzetting van meer activiteiten en niet kan worden gesplitst, volgt de voorschriften die van toepassing zijn op de activiteit waarvoor de opdracht in de eerste plaats is bestemd. 2. Wanneer een van de activiteiten waarvoor de opdracht is bestemd aan deze richtlijn is onderworpen en de andere activiteit niet aan deze richtlijn of een aan Richtlijn …/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken (24) is onderworpen, en indien het objectief gezien onmogelijk is vast te stellen voor welke activiteit de opdracht in de eerste plaats bedoeld is, wordt de opdracht overeenkomstig de onderhavige richtlijn gegund. 3. Wanneer een van de activiteiten waarvoor de opdracht is bestemd aan de onderhavige richtlijn is onderworpen en de andere activiteit aan Richtlijn ../../EG [betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken], en indien het objectief gezien onmogelijk is vast te stellen voor welke activiteit de opdracht in de eerste plaats bedoeld is, wordt de opdracht gegund overeenkomstig Richtlijn ../../EG [betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken]. Hoofdstuk III Algemene beginselen Artikel 10 Gelijke behandeling, discriminatieverbod en doorzichtigheid De aanbestedende diensten nemen alle nodige maatregelen opdat het beginsel van gelijke behandeling het discriminatieverbod en het doorzichtigheidsbeginsel in acht worden genomen. TITEL II Op overheidsopdrachten toepasselijke bepalingen Hoofdstuk I Algemene bepalingen Artikel 11 Combinaties van economische subjecten 1. Combinaties van economische subjecten mogen inschrijven of onderhandelen en de deelnemers aan deze combinaties mogen ook via cumulatie voldoen aan de selectiecriteria die door de aanbestedende diensten uit hoofde van artikel 55, leden 1, 2 en 3, worden vastgesteld. De duur van de eventueel door de aanbestedende dienst verlangde beroepservaring is niet cumuleerbaar . Er kunnen minimumeisen worden gesteld aan ten minste één van de deelnemers aan deze combinaties, die de leidersrol zal spelen . Van deze combinaties kan niet worden verlangd dat zij met het oog op de inschrijving of de onderhandelingen een bepaalde rechtsvorm aannemen, maar het aannemen van een bepaalde rechtsvorm kan wel van een combinatie worden geëist wanneer de opdracht haar is gegund, voor zover dit voor de goede uitvoering van de opdracht nodig is. 2. Gegadigden of inschrijvers die krachtens de wetgeving van de lidstaat waarin zij zijn gevestigd, gerechtigd zijn de desbetreffende diensten te verlenen, mogen niet worden afgewezen louter op grond van het feit dat zij, krachtens de wetgeving van de lidstaat waarin de opdracht wordt gegund, een natuurlijke dan wel een rechtspersoon zouden moeten zijn. 3. Rechtspersonen kan echter de verplichting worden opgelegd in de inschrijving of in de aanvraag tot deelneming de namen en de beroepskwalificaties te vermelden van de personen die met het verlenen van de dienst zullen worden belast. Artikel 12 Voorwaarden in de in het kader van de Wereldhandelsorganisatie gesloten overeenkomsten Bij het plaatsen van overheidsopdrachten door de aanbestedende diensten passen de lidstaten in hun onderlinge betrekkingen even gunstige voorwaarden toe als die welke zij bij de tenuitvoerlegging van de in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguay-Ronde gesloten Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, hierna "de Overeenkomst" genoemd, tegenover economische subjecten van derde landen toepassen. Te dien einde raadplegen de lidstaten elkaar in het kader van het Raadgevend Comité inzake overheidsopdrachten over de uit hoofde van de Overeenkomst te treffen maatregelen. Artikel 13 Vertrouwelijkheid 1. Bij het verstrekken van de technische specificaties aan de belangstellende economische subjecten, bij de kwalificatie en selectie van de economische subjecten en bij de toewijzing en bij de gunning van de opdrachten kunnen de aanbestedende diensten eisen stellen ter bescherming van het vertrouwelijke karakter van de door hen verstrekte inlichtingen. 2. Het recht van de economische subjecten, van een aanbestedende dienst overeenkomstig de nationale wetgeving te eisen dat de door hen verstrekte inlichtingen vertrouwelijk worden behandeld, wordt door deze richtlijn niet beperkt. Artikel 14 Raamovereenkomsten 1. De aanbestedende diensten kunnen een algemeen contract als een opdracht in de zin van artikel 1, lid 2, beschouwen en kunnen deze overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn gunnen. 2. Het algemeen contract moet overeenkomstig de voorschriften van deze richtlijn worden gesloten . 3. De aanbestedende diensten mogen geen oneigenlijk gebruik maken van algemene contracten , met als gevolg dat de mededinging zou worden verhinderd, beperkt of vervalst. Hoofdstuk II Toepassingsgebied: Drempels en uitsluitingen Artikel 15 Toepassingsgebied Deze richtlijn is van toepassing wanneer de in artikel 2, lid 2, bedoelde aanbestedende diensten overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken plaatsen waarvan de geraamde waarde exclusief BTW groter is dan of gelijk is aan de in artikel 16 aangegeven drempels, behalve wanneer de uitsluitingsgevallen van de artikelen 21 tot en met 28 , van toepassing zijn of wanneer een beslissing uit hoofde van artikel 30 , is genomen betreffende de uitoefening van de desbetreffende activiteit in de betrokken lidstaat. Niets in deze richtlijn mag op zodanige wijze worden uitgelegd dat aanbestedende overheidsdiensten wordt belet maatregelen voor te schrijven of toe te passen die noodzakelijk zijn ter bescherming van de openbare orde of veiligheid of het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten, in het bijzonder met het oog op duurzame ontwikkeling. Afdeling 1: Drempels Onderafdeling 1 Bedragen Artikel 16 Opdrachten Deze richtlijn is van toepassing op opdrachten waarvan de geraamde waarde zonder BTW gelijk is aan of meer bedraagt dan: a) 400 000 EUR voor opdrachten voor leveringen en voor diensten; Methoden ter berekening van de waarde van de opdrachten en de raamovereenkomsten Artikel 17 Algemene voorschriften De aanbestedende diensten mogen de toepassing van deze richtlijn niet omzeilen door de werken of opdrachten te splitsen of bijzondere regels te gebruiken voor de berekening van de waarde van de opdrachten. 2. De waarde van een algemeen contract dient te worden berekend aan de hand van de geraamde maximumwaarde van het geheel van de voor de desbetreffende periode beoogde opdrachten. 1. Artikel 18 Berekening van de waarde van overheidsopdrachten voor werken Voor de toepassing van artikel 16 , houden de aanbestedende diensten bij de bepaling van de geraamde waarde van opdrachten voor de uitvoering van werken ook rekening met de waarde van alle leveringen of diensten die voor de uitvoering van het werk noodzakelijk zijn en door de aanbestedende diensten ter beschikking van de aannemer worden gesteld. 2. De waarde van leveringen of diensten die niet noodzakelijk zijn voor de uitvoering van een bepaalde opdracht voor de uitvoering van werken, mag niet bij de waarde van deze opdrachten worden opgeteld met als gevolg dat de verkrijging van deze leveringen of van deze diensten aan de toepassing van deze richtlijn wordt onttrokken. 3. De berekening van de waarde van een opdracht voor de uitvoering van werken moet, voor de toepassing van artikel 16 worden gebaseerd op de totale waarde van het werk. Onder werk wordt verstaan het resultaat van een geheel van werkzaamheden van de bouwnijverheid of de water- en wegenbouw dat bestemd is om een zelfstandige economische functie te vervullen. 4. Wanneer een werk in verscheidene kavels is verdeeld, moet de voor de raming van de in artikel 16 bedoelde waarde de waarde van elke kavel in aanmerking worden genomen. Wanneer de samengetelde waarde van de kavels gelijk is aan of meer bedraagt dan de in artikel 16 vermelde waarde, zijn de bepalingen van dit lid op alle kavels van toepassing. 1. De aanbestedende diensten mogen echter van artikel 16 afwijken voor kavels waarvan de geraamde waarde, exclusief BTW, minder dan 1 miljoen EUR bedraagt, mits het samengetelde bedrag van deze kavels niet meer dan 20% van de totale waarde van alle kavels bedraagt. Artikel 19 Berekening van de waarde van overheidsopdrachten voor leveringen Wanneer een levering in verscheidene kavels is verdeeld, moet voor de raming van de in artikel 16 bedoelde waarde de waarde van elke kavel in aanmerking worden genomen. Wanneer de samengetelde waarde van de kavels gelijk is aan of meer bedraagt dan de in artikel 16 vermelde waarde, zijn de bepalingen van dit lid op alle kavels van toepassing. 2. Wanneer in een voorgenomen opdracht voor leveringen uitdrukkelijk opties zijn opgenomen, dient voor de bepaling van de waarde van de opdracht het in totaal toegestane maximumbedrag van de aankoop, leasing, huur of huurkoop, inclusief de opties, als grondslag te worden genomen. 3. Wanneer het gaat om een verkrijging van leveringen voor een bepaalde periode door middel van een reeks opdrachten die aan een of meer leveranciers zullen worden gegund of van vervolgopdrachten, dient de waarde van de opdracht te worden berekend op basis van: a) de totale waarde van de opdrachten die tijdens het voorafgaande boekjaar of de voorafgaande twaalf maanden zijn geplaatst en soortgelijke kenmerken vertoonden, indien mogelijk gecorrigeerd op grond van verwachte wijzigingen in hoeveelheid of waarde gedurende de volgende twaalf maanden of a) wanneer het om opdrachten met een vaste looptijd gaat, de totale geraamde waarde voor de gehele looptijd wanneer die twaalf maanden of minder bedraagt, dan wel de totale waarde met inbegrip van de geraamde residuwaarde wanneer de looptijd meer dan twaalf maanden bedraagt; 1. Artikel 20 Berekening van de waarde van overheidsopdrachten voor diensten Met het oog op de berekening van het geraamde bedrag van een opdracht voor het verlenen van diensten vermeldt de aanbestedende dienst de totale vergoeding van de dienstverlener, rekening houdend met de leden 2 tot en met 7. 2. Wanneer een dienst in verscheidene kavels is verdeeld, moet voor de raming van de in artikel 16 bedoelde waarde de waarde van elke kavel in aanmerking worden genomen. Wanneer de samengetelde waarde van de kavels gelijk is aan of meer bedraagt dan de in artikel 16 vermelde waarde, zijn de bepalingen van dit lid op alle kavels van toepassing. 3. Wanneer in een voorgenomen opdracht voor diensten uitdrukkelijk opties zijn opgenomen, voor de bepaling van de waarde van de opdracht het in totaal toegestane maximumbedrag van de aankoop, leasing, huur of huurkoop, inclusief de opties, als grondslag te worden genomen. 4. Wanneer het gaat om een verkrijging van diensten voor een bepaalde periode door middel van een reeks opdrachten die aan een of meer dienstverleners zullen worden gegund of van vervolgopdrachten, dient de waarde van de opdracht te worden berekend op basis van: a) de totale waarde van de opdrachten die tijdens het voorafgaande boekjaar of de voorafgaande twaalf maanden zijn geplaatst en soortgelijke kenmerken vertoonden, indien mogelijk gecorrigeerd op grond van verwachte wijzigingen in hoeveelheid of waarde gedurende de volgende twaalf maanden of 6. Voor de berekening van het geraamde bedrag van opdrachten voor financiële diensten worden de volgende bedragen in aanmerking genomen: a) voor verzekeringsdiensten, de te betalen premie, alsmede andere vormen van beloning, a) bij opdrachten met een vaste looptijd die gelijk is aan of korter dan 48 maanden, de totale waarde voor de gehele looptijd, Uitgesloten of onder een bijzondere regeling vallende opdrachten Onderafdeling 1 Voor alle aanbestedende diensten en alle soorten opdrachten toepasselijke uitsluitingsgevallen Artikel 21 Opdrachten geplaatst voor wederverkoop of verhuur aan derden Deze richtlijn is niet van toepassing op opdrachten die zijn geplaatst voor wederverkoop of verhuur aan derden, indien de aanbestedende dienst geen bijzondere of uitsluitende rechten bezit om het voorwerp van de opdracht te verkopen of te verhuren en het andere instanties vrijstaat dit voorwerp te verkopen of te verhuren op dezelfde voorwaarden als de aanbestedende dienst. 2. De aanbestedende diensten doen de Commissie op haar verzoek mededeling van alle categorieën producten en activiteiten die volgens hen ingevolge lid 1 zijn uitgesloten. De Commissie kan ter informatie periodiek in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen de lijsten bekend maken van de categorieën producten en activiteiten die zij als uitgesloten beschouwt. Daarbij houdt de Commissie met alle gevoelige commerciële aspecten rekening waarop de aanbestedende diensten bij de verstrekking van de informatie wijzen. 1. Artikel 22 Opdrachten geplaatst voor andere doeleinden dan de uitoefening van in deze richtlijn bedoelde activiteiten of voor de uitoefening van dergelijke activiteiten in een derde land Deze richtlijn is niet van toepassing op opdrachten die de aanbestedende diensten plaatsen voor andere doeleinden dan de uitoefening van hun in de artikelen 3 tot en met 6 bedoelde activiteiten of voor de uitoefening van deze activiteiten in een derde land, in omstandigheden waarbij er geen fysieke exploitatie is van een net of van een geografisch gebied binnen de Gemeenschap. 2. De aanbestedende diensten doen de Commissie op haar verzoek mededeling van elke activiteit die volgens hen krachtens lid 1 is uitgezonderd. De Commissie kan ter informatie periodiek in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen de lijsten bekend maken van de categorieën activiteiten die zij als uitgesloten beschouwt. Daarbij houdt de Commissie met alle gevoelige commerciële aspecten rekening waarop de aanbestedende diensten bij de verstrekking van de informatie wijzen. 2. Artikel 23 Geheime opdrachten of opdrachten die bijzondere veiligheidsmaatregelen vereisen Deze richtlijn is niet van toepassing op opdrachten wanneer zij door de lidstaten geheim zijn verklaard of wanneer de uitvoering ervan overeenkomstig de in de betrokken lidstaten geldende wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen gepaard moet gaan met bijzondere veiligheidsmaatregelen of wanneer de bescherming van de fundamentele belangen van de staatsveiligheid van dat land zulks vereist. De Commissie kan de lidstaten om aanvullende informatie over bepaalde opdrachten verzoeken om na te gaan of dit artikel van toepassing is op deze opdrachten. Artikel 24 Op grond van internationale voorschriften geplaatste opdrachten Deze richtlijn is niet van toepassing op overheidsopdrachten waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden geplaatst: a) krachtens een tussen een lidstaat en een of meer derde landen overeenkomstig het Verdrag gesloten internationale overeenkomst betreffende leveringen, werken, diensten of prijsvragen die bestemd zijn voor de gemeenschappelijke verwezenlijking of exploitatie van een project door de ondertekenende Staten. Elke overeenkomst wordt ter kennis van de Commissie gebracht, die het Raadgevend Comité inzake overheidsopdrachten kan raadplegen; Op alle aanbestedende diensten maar alleen op de opdrachten voor diensten toepasselijke uitsluitingsgevallen Artikel 25 Opdrachten voor bepaalde diensten die van het toepassingsgebied zijn uitgesloten Deze richtlijn is niet van toepassing op: a) de opdrachten betreffende de verwerving of huur, ongeacht de financiële modaliteiten ervan, van grond, bestaande gebouwen of andere onroerende zaken of betreffende de rechten hierop; de overeenkomsten betreffende financiële diensten die voorafgaand aan, gelijktijdig met of als vervolg op het koop- of huurcontract worden afgesloten, zijn echter, ongeacht hun vorm, aan deze richtlijn onderworpen; Op basis van een alleenrecht gegunde opdrachten Deze richtlijn is niet van toepassing op overheidsopdrachten die worden gegund aan een instantie die zelf een aanbestedende dienst is in de zin van artikel 2, lid 1, onder a), op basis van een alleenrecht dat zij uit hoofde van bekendgemaakte wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen geniet, op voorwaarde dat deze bepalingen met het Verdrag verenigbaar zijn. Artikel 27 Opdrachten gegund aan een verbonden onderneming of aan een eenheid die deel van een gemeenschappelijke onderneming uitmaakt Deze richtlijn is niet van toepassing op opdrachten die een onderneming plaatst bij een verbonden onderneming of een gemeenschappelijke onderneming waarin zij deelneemt met ten minste 50% van de gemiddelde omzet die deze onderneming de laatste drie jaar in de Gemeenschap heeft behaald met dienstverlening of leveringen aan de ondernemingen waarmee zij verbonden is. Deze bepaling is ook van toepassing, wanneer de onderneming nog geen drie jaar bestaat, maar te verwachten valt dat de hiervoor bedoelde omzetgrens na de eerste drie jaar wordt bereikt. 2. Deze richtlijn is niet van toepassing op opdrachten die een gemeenschappelijke onderneming plaatst bij een van de ondernemingen die haar hebben opgericht, of bij een onderneming die met een van deze eenheden verbonden is. In dit artikel wordt verstaan onder een "gemeenschappelijke onderneming": een onderneming die met het oog op de activiteiten in de zin van de artikelen 3 t/m 6 door verscheidene aanbestedende diensten werd opgericht. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder "verbonden onderneming" verstaan, elke onderneming waarvan de jaarrekening is geconsolideerd met die van de aanbestedende dienst overeenkomstig de voorschriften van Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g) van het Verdrag betreffende de geconsolideerde jaarrekening (25) of, in het geval van aanbestedende diensten die niet onder deze richtlijn vallen, ondernemingen waarop de aanbestedende dienst rechtstreeks of onrechtstreeks overheersende invloed kan uitoefenen in de zin van artikel 2, lid 1, onder b), of ondernemingen die een overheersende invloed op een aanbestedende dienst kunnen uitoefenen of die, tezamen met de aanbestedende dienst, onder overheersende invloed staan van een andere onderneming uit hoofde van eigendom, financiële deelneming of van de voor deze laatste onderneming geldende voorschriften; 3. De aanbestedende diensten verstrekken de Commissie desgevraagd de volgende gegevens betreffende de toepassing van lid 1: a) de namen van de betrokken ondernemingen, Alleen op bepaalde aanbestedende diensten toepasselijke uitsluitingsgevallen Artikel 28 Door bepaalde aanbestedende diensten geplaatste opdrachten voor de aankoop van water of voor de levering van energie of brandstoffen, bestemd voor de opwekking van energie Deze richtlijn is niet van toepassing op de opdrachten; 1. a) die aanbestedende diensten die een activiteit uitoefenen als bedoeld in bijlage I, voor de aankoop van water plaatsen; 2. Artikel 29 Onder een bijzondere regeling vallende opdrachten Nederland en het Verenigd Koninkrijk zorgen er door middel van de machtigingsvoorwaarden of andere passende maatregelen voor, dat elke dienst die in de in Beschikkingen 93/676/EEG en 97/367/EEG genoemde sectoren werkzaam is: a) bij de gunning van opdrachten voor leveringen, voor werken en voor diensten, het discriminatieverbod en het beginsel van oproep tot mededinging in acht neemt, inzonderheid ten aanzien van de inlichtingen die deze dienst de economische subjecten verstrekt met betrekking tot zijn voornemens inzake het plaatsen van opdrachten; Algemeen mechanisme voor de uitsluiting van rechtstreeks aan mededinging blootgestelde activiteiten Wanneer de opdrachten door andere aanbestedende diensten dan de overheidsdiensten in de zin van artikel 2, lid 1, onder a), worden geplaatst, is de richtlijn niet van toepassing op de opdrachten voor de in de artikelen 3 tot en met 6 bedoelde diensten indien de toegang tot de activiteit in de lidstaat waar zij wordt uitgeoefend niet beperkt is. 2. De toegang tot de activiteit wordt geacht niet beperkt te zijn indien de lidstaat de bepalingen van de communautaire wetgeving ter vrijmaking van die activiteit heeft omgezet en toegepast. 3. De betrokken ondernemingen delen de Commissie mede welke activiteiten volgens hen in de zin van lid 1 aan concurrentie zijn blootgesteld, teneinde om vrijstelling ervan te verzoeken. 1. Hoofdstuk III Regelingen voor overheidsopdrachten voor diensten Artikel 31 Opdrachten voor in bijlage XVI A vermelde diensten De opdrachten voor het verlenen van de in bijlage XVI A vermelde diensten worden overeenkomstig de bepalingen van de hoofdstukken IV tot en met VII geplaatst. Artikel 32 Opdrachten voor in bijlage XVI B vermelde diensten Het plaatsen van opdrachten voor het verlenen van de in bijlage XVI B opgenomen diensten valt uitsluitend onder de artikelen 35 en 43 . Artikel 33 Gemengde opdrachten voor de in bijlage XVI A en de in bijlage XVI B vermelde diensten Opdrachten die tegelijk betrekking hebben op de in bijlage XVI A en de in bijlage XVI B opgenomen diensten, worden overeenkomstig de bepalingen van de hoofdstukken IV tot en met VII geplaatst wanneer de waarde van de in bijlage XVI A opgenomen diensten groter is dan die van de in bijlage XVI B opgenomen diensten. In de andere gevallen worden de opdrachten overeenkomstig de artikelen 35 en 43 geplaatst. Hoofdstuk IV Bijzondere voorschriften betreffende het bestek en de aanbestedingsstukken Artikel 34 Algemene bepalingen De aanbestedende diensten stellen voor elke opdracht een bestek op waarin de inlichtingen in de overeenkomstig artikel 42 als oproep tot mededinging dienende aankondigingen wordt gepreciseerd en aangevuld. In dit verband beperken zij zich tot de technische specificaties overeenkomstig artikel 35 en ingeval zij varianten aanvaarden, is artikel 37 van toepassing. De aanbestedende diensten verlangen overeenkomstig artikel 38 inlichtingen betreffende de onderaanneming en stellen overeenkomstig artikel 39 voorwaarden vast betreffende de verplichtingen die ten aanzien van de bepalingen inzake milieubescherming, arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden gelden . Zij kunnen eveneens eisen dat aan bijzondere voorwaarden wordt voldaan met betrekking tot de uitvoering van de opdracht, waaronder de bevordering van doelstellingen op het gebied van het sociaal beleid en het werkgelegenheidsbeleid, in het bijzonder voorwaarden gericht op de bevordering van de werkgelegenheid van uitgesloten of kansarme personen of de bestrijding van de werkloosheid, op voorwaarde dat deze voorwaarden met het Gemeenschapsrecht verenigbaar zijn en stroken met de in artikel 10 genoemde beginselen van gelijke behandeling, discriminatieverbod en doorzichtigheid . Artikel 35 Technische specificaties De technische specificaties zoals omschreven in punt 1 van bijlage XX, maken deel uit van de aanbestedingsstukken, zoals de aankondigingen van de opdrachten, het bestek of de aanvullende documenten. 2. De technische specificaties moeten de inschrijvers gelijke toegang bieden en mogen niet tot gevolg hebben dat ongerechtvaardigde belemmeringen voor de openstelling van overheidsopdrachten voor mededinging worden geschapen. 3. De technische specificaties moeten worden geformuleerd door verwijzing naar de Europese normen en naar de nationale normen waarin deze Europese normen zijn omgezet , naar de Europese technische goedkeuringen, naar de Europese milieukeuren, naar gemeenschappelijke technische specificaties, naar internationale normen, of indien deze niet bestaan, naar nationale normen of naar nationale technische goedkeuringen, naar plurinationale of nationale milieukeuren die door derden moeten worden gecertificeerd, naar milieubeheersystemen of naar elk ander technisch referentiekader dat door Europese normalisatie&nbhy;instellingen is opgesteld , zoals gedefinieerd in bijlage XX , mits deze verwijzingen vergezeld gaan van de vermelding "of gelijkwaardig". 4. Zij kunnen ook worden geformuleerd volgens prestaties en functionele eisen of eisen met betrekking tot de invloed die het product tijdens zijn levenscyclus op het milieu uitoefent . Deze moeten echter voldoende nauwkeurig zijn, zodat de inschrijvers het voorwerp van de opdracht kunnen bepalen en de aanbestedende diensten de opdracht kunnen gunnen. Normen van "gelijkwaardige aard" zijn normen die: - in overeenstemming zijn met de prestatie- en functionele eisen, 6. Wanneer de aanbestedende diensten gebruik maken van de mogelijkheid te verwijzen naar de in lid 3, eerste alinea, bedoelde specificaties, kunnen zij echter geen inschrijving afwijzen met als reden dat de aangeboden producten en diensten niet beantwoorden aan de specificaties waarnaar zij verwijzen, indien de inschrijver in zijn inschrijving met elk passend middel en naar tevredenheid van de aanbestedende dienst aantoont dat de door hem voorgestelde oplossingen op gelijkwaardige wijze aan de eisen voldoen die zijn omschreven in de technische specificaties. 7. Een passend middel kan een technisch dossier van de fabrikant zijn of een beproevingsverslag van een erkende organisatie. De aanbestedende dienst die een inschrijving afwijst omdat deze niet op gelijkwaardige wijze aan zijn eisen voldoet, deelt de inschrijver desgevraagd zijn redenen mee. Wanneer de aanbestedende diensten gebruik maken van de in lid 3, tweede alinea, geboden mogelijkheid specificaties uit het oogpunt van prestaties vast te stellen, mogen zij geen aanbod van producten of diensten afwijzen die beantwoorden aan een nationale norm waarin een Europese norm is omgezet, aan een Europese technische goedkeuring, aan een gemeenschappelijke technische specificatie of aan een internationale norm, wanneer deze normen en goedkeuringen betrekking hebben op dezelfde functionele eisen en prestatie-eisen en geschikt zijn. 8. De inschrijver dient in zijn inschrijving met elk passend middel aan te tonen dat de aan de norm beantwoordende producten of diensten aan de functionele eisen of prestatie-eisen van de aanbestedende dienst voldoen. Een beproevingsverslag van een neutrale derde partij kan als passend middel worden beschouwd. In de technische specificaties mag geen melding worden gemaakt van een bepaald fabrikaat of een bepaalde herkomst of van een volgens een bijzondere werkwijze verkregen fabrikaat, noch van een verwijzing naar een merk, een octrooi of een type, een oorsprong , een bepaalde producent of leverancier of een bepaalde productie. Deze vermelding of verwijzing is bij wijze van uitzondering toegestaan wanneer een voldoende nauwkeurige en begrijpelijke beschrijving van het voorwerp van de opdracht niet mogelijk is door toepassing van de leden 3 en 5 ; een dergelijke vermelding of verwijzing moet de woorden "of gelijkwaardig" bevatten . 1. Artikel 36 Mededeling van de technische specificaties De aanbestedende diensten delen de belangstellende economische subjecten desgevraagd de technische specificaties mede die regelmatig in hun opdrachten voor leveringen, werken of diensten worden beoogd, of de technische specificaties die zij voornemens zijn toe te passen voor opdrachten waarover periodieke indicatieve aankondigingen in de zin van artikel 41 , lid 1, worden gepubliceerd. 2. Indien deze technische specificaties gebaseerd zijn op documenten waarover belangstellende economische subjecten kunnen beschikken, kan ermee worden volstaan de vindplaats van deze documenten te vermelden. 1. Artikel 37 Varianten Wanneer de economisch voordeligste inschrijving als gunningscriterium wordt gehanteerd, kunnen de aanbestedende diensten door de inschrijvers voorgestelde varianten in aanmerking nemen indien deze aan de door de aanbestedende diensten geëiste minimale prestaties of eisen voldoen. 2. De aanbestedende diensten vermelden in het bestek aan welke minimumeisen deze varianten moeten voldoen, alsmede hoe zij moeten worden ingediend. Wanneer varianten niet zijn toegestaan, vermelden de aanbestedende diensten dit in het bestek. Artikel 35 is op de varianten van toepassing. 3. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen mogen aanbestedende diensten die overeenkomstig lid 1 varianten hebben toegestaan, een variant niet afwijzen uitsluitend omdat hij, indien hij werd gekozen, veeleer tot een opdracht voor diensten dan tot een overheidsopdracht voor leveringen zou leiden. 1. Bij procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor diensten mogen de aanbestedende diensten die overeenkomstig lid 1 varianten hebben toegestaan, een variant niet afwijzen uitsluitend omdat hij, indien hij werd gekozen, veeleer tot een opdracht voor leveringen dan tot een overheidsopdracht voor diensten zou leiden. Artikel 38 Onderaanneming In het bestek mag de aanbestedende dienst geen kwantitatieve beperkingen opleggen aan de uitoefening door de ondernemingen van het recht op vrije organisatie van hun productiefactoren. De aanbestedende dienst kan de inschrijver verzoeken in zijn inschrijving aan te geven welk gedeelte van de opdracht hij eventueel voornemens is aan derden in onderaanneming te geven en welke onderaannemers hij heeft aangewezen. Deze mededeling laat de aansprakelijkheid van het leidende economische subject onverlet. De aanbestedende dienst verbiedt het in onderaanneming geven aan ondernemingen die niet verkeren in de situatie als vermeld in artikel 53 van Richtlijn ../../EG [betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken] en/of ondernemingen die niet voldoen aan de vereisten vervat in de artikelen 54, 55, en 56 van die richtlijn. Intellectuele diensten, met uitzondering van vertaal- en tolkdiensten, managementdiensten en aanverwante diensten, mogen niet worden uitbesteed. Artikel 39 Verplichtingen ten aanzien van milieubescherming, de bepalingen inzake arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden De aanbestedende dienst kan, al dan niet daartoe door een lidstaat verplicht, in het bestek aangeven bij welke dienst of diensten de inschrijvers de ter zake dienende informatie kunnen verkrijgen over de verplichtingen die ten aanzien van de bepalingen inzake de arbeidsbescherming en de arbeidsvoorwaarden gelden in de lidstaat, het gebied of de plaats waar de werken moeten worden uitgevoerd of waar de diensten moeten worden verleend, en die gedurende de uitvoering van de opdracht op de op de arbeidsplaats verrichte werken of verleende diensten van toepassing zullen zijn. 2. De aanbestedende dienst die de in lid 1 vermelde informatie verstrekt, verzoekt de inschrijvers of degenen die aan een aanbestedingsprocedure deelnemen, aan te geven dat zij bij de voorbereiding van hun inschrijving rekening hebben gehouden met de verplichtingen ten aanzien van de bepalingen inzake de arbeidsbescherming en de arbeidsvoorwaarden die gelden op de plaats waar de werken moeten worden uitgevoerd of waar de diensten moeten worden verleend. 1. Het bepaalde in de eerste alinea vormt geen beletsel voor de toepassing van artikel 58 inzake het onderzoek van abnormaal lage offertes. Hoofdstuk V Procedures Artikel 40 Toepassing van openbare en niet-openbare procedures en van procedures van gunning door onderhandelingen Bij het plaatsen van opdrachten voor leveringen, werken en diensten passen de aanbestedende diensten procedures toe die met deze richtlijn overeenkomen. 2. De aanbestedende diensten kunnen een keuze maken uit de in artikel 1, lid 9 , genoemde procedures, mits, behoudens het in lid 3 bepaalde, een oproep tot mededinging overeenkomstig artikel 42 is gedaan. 3. De aanbestedende diensten kunnen in de volgende gevallen van een procedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging gebruik maken: a) wanneer in het kader van een procedure met voorafgaande oproep tot mededinging geen inschrijving of geen geschikte inschrijvingen zijn ingediend, mits de oorspronkelijke voorwaarden van de opdracht niet wezenlijk zijn gewijzigd; Hoofdstuk VI Regels voor de bekendmaking en voor de doorzichtigheid Afdeling 1 Bekendmaking van de aankondigingen Artikel 41 Periodieke indicatieve aankondigingen en aankondigingen betreffende het bestaan van een erkenningsregeling 1. De aanbestedende diensten maken door middel van een periodieke indicatieve aankondiging ten minste eenmaal per jaar het volgende bekend: 2. De aankondiging wordt overeenkomstig bijlage XIV opgesteld. 3. De aanbestedende diensten kunnen met name periodieke indicatieve aankondigingen over belangrijke projecten bekend maken, zonder de reeds eerder in een periodieke indicatieve aankondiging vervatte inlichtingen te herhalen, mits duidelijk wordt vermeld dat deze aankondigingen een aanvulling zijn. 4. Wanneer de aanbestedende diensten een erkenningsregeling overeenkomstig artikel 54 willen invoeren, moet aangaande deze regeling een aankondiging worden opgesteld overeenkomstig bijlage XIII, waarin het doel van de regeling en de wijze waarop inzage in de regeling kan worden verkregen, worden aangegeven. Wanneer de regeling een geldigheidsduur van langer dan drie jaar heeft, moet de aankondiging jaarlijks worden bekendgemaakt. Wanneer de regeling een kortere duur heeft, volstaat een eenmalige aankondiging. Artikel 42 Aankondigingen die als oproep tot mededinging dienen 1. Voor opdrachten voor leveringen, voor de uitvoering van werken of voor het verlenen van diensten kan de oproep tot mededinging geschieden: Elke oproep tot mededinging omvat informatie omtrent de verplichtingen ten aanzien van de bepalingen inzake arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden overeenkomstig artikel 39. 2. Wanneer een oproep tot mededinging door middel van een indicatieve periodieke aankondiging geschiedt, moet de aankondiging De aanbestedende dienst houdt zich voorts aan de in artikel 45 vastgestelde termijnen. Artikel 43 Aankondigingen van geplaatste opdrachten 1. De aanbestedende diensten die een opdracht hebben geplaatst, doen de Commissie binnen twee maanden na de plaatsing ervan onder de door de Commissie volgens de in artikel 68 , lid 2, bedoelde procedure te bepalen voorwaarden, door middel van een overeenkomstig bijlage XV opgestelde aankondiging mededeling van het resultaat van de gunningsprocedure. 2. De overeenkomstig bijlage XV verstrekte en voor bekendmaking bestemde gegevens, moet overeenkomstig bijlage XIV worden bekendgemaakt. In dit verband eerbiedigt de Commissie het gevoelige commerciële karakter, betreffende het aantal inschrijvingen, de identiteit van de economische subjecten en de prijzen, waarop de aanbestedende diensten bij de verstrekking van deze gegevens wijzen. 3. Wanneer de aanbestedende diensten een opdracht voor onderzoeks- en ontwikkelingsdiensten plaatsen volgens een procedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging overeenkomstig artikel 40 , lid 3, onder b), mogen zij de overeenkomstig bijlage XV te verstrekken gegevens over de aard en de hoeveelheid van de verleende diensten beperken tot de vermelding "onderzoeks- en ontwikkelingsdiensten". Wanneer de aanbestedende diensten een opdracht in verband met onderzoeks- en ontwikkelingsdiensten plaatsen die overeenkomstig artikel 40 , lid 3, onder b), niet volgens een procedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging kan worden geplaatst, mogen zij de overeenkomstig bijlage XV te verstrekken gegevens over de aard en de hoeveelheid van de verleende diensten beperken indien de bescherming van het zakengeheim zulks noodzakelijk maakt. In deze gevallen zien zij erop toe dat de in dit punt verstrekte informatie ten minste even gedetailleerd is als die in de overeenkomstig artikel 42 , lid 1, bekendgemaakte oproep tot mededinging. Wanneer zij van een erkenningsregeling gebruik maken moeten de aanbestedende diensten er in dit geval op toezien dat deze informatie ten minste even gedetailleerd is als die in de desbetreffende categorie van de overeenkomstig artikel 54 , lid 4, opgestelde lijst van erkende dienstverleners. 4. In het geval van opdrachten voor de in bijlage XVI B opgesomde diensten, vermelden de aanbestedende diensten in de aankondiging of zij met de bekendmaking daarvan instemmen. 5. De overeenkomstig bijlage XV verstrekte gegevens die niet voor bekendmaking zijn bestemd, worden overeenkomstig bijlage XIX om statistische redenen in vereenvoudigde vorm bekendgemaakt. Artikel 44 Opstelling en regels voor de bekendmaking van aankondigingen 1. De in de artikelen 41 tot en met 43 bedoelde aankondigingen worden bekendgemaakt volgens de bepalingen van bijlage XIX. Zij worden opgesteld overeenkomstig de standaardformulieren die de Commissie volgens de in artikel 68 , lid 2, bedoelde procedure heeft goedgekeurd en bevatten ten minste de in bijlage XII, XIII, XIV en XV vermelde inlichtingen. Alleen de tekst in de oorspronkelijke taal is authentiek. 2. Aankondigingen die overeenkomstig bijlage XIX elektronisch zijn voorbereid en verzonden, worden binnen vijf dagen na hun verzending overeenkomstig de in bijlage XIX opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking bekendgemaakt. Wanneer aankondigingen overeenkomstig de in bijlage XIX opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking niet met elektronische middelen zijn verzonden, worden zij binnen twaalf dagen na hun verzending bekendgemaakt. In uitzonderlijke gevallen in antwoord op een verzoek van de aanbestedende dienst en op voorwaarde dat de aankondiging bij fax of met elektronische middelen wordt verzonden, worden de in artikel 42 , lid 1, onder c), bedoelde aankondigingen binnen een termijn van vijf dagen bekendgemaakt. 3. De aankondigingen en de inhoud ervan mogen overeenkomstig bijlage XIX niet openbaar worden gemaakt vóór de datum waarop zij ter bekendmaking worden verzonden. Deze publicatie behoeft geen andere informatie dan de overeenkomstig bijlage XIX verzonden aankondigingen te bevatten. 4. De kosten van de bekendmaking van aankondigingen overeenkomstig bijlage XIX komen ten laste van de Gemeenschap. 5. De aanbestedende diensten mogen overeenkomstig bijlage XIX aankondigingen van opdrachten bekendmaken waarvoor de bekendmaking krachtens de bepalingen van de afdeling niet verplicht is. 6. De aanbestedende diensten moeten de verzenddatum van de aankondigingen kunnen aantonen. Afdeling 2 Termijnen Artikel 45 Aanvragen tot deelneming en ontvangst van de inschrijvingen 1. De door de aanbestedende diensten vastgestelde termijnen voor de ontvangst van inschrijvingen en aanvragen tot deelneming moeten, rekening gehouden met de opdracht, lang genoeg zijn opdat de belangstellenden een redelijke en aan de opdracht aangepaste termijn beschikken om hun inschrijving voor te bereiden en in te dienen. Bij de vaststelling van deze termijnen moeten de aanbestedende diensten met name rekening houden met de complexiteit van de opdracht en met de voor de voorbereiding van de inschrijvingen benodigde tijd. 2. Voor openbare procedures bedraagt de termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen minimaal 52 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht. 3. Bij niet-openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen met voorafgaande oproep tot mededinging, gelden de volgende regels: 4. In de gevallen waarin de aanbestedende diensten overeenkomstig bijlage XIX een in artikel 41 , lid 1, bedoelde periodieke indicatieve aankondiging hebben bekendgemaakt, bedraagt de termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen bij openbare procedures in het algemeen ten minste 36 dagen en in geen geval minder dan 22 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging. Deze kortere termijnen zijn toegestaan, mits de periodieke indicatieve aankondiging alle in bijlage XIV vereiste informatie bevat, ingeval de aankondiging als oproep tot mededinging dient, en zij minimaal 52 dagen en maximaal 12 maanden vóór de in artikel 42 , lid 1, onder c), bedoelde verzenddatum van de aankondiging van de opdracht overeenkomstig bijlage XIX ter bekendmaking is verzonden. 5. Wanneer de aankondigingen, overeenkomstig bijlage XIX, met elektronische middelen zijn opgesteld en verzonden, kan de termijn voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming bij niet-openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen en de termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen bij openbare procedures met zeven dagen worden bekort. 6. Behalve ingeval de termijn overeenkomstig lid 3, onder b), is in onderling overleg vastgesteld, kan de termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen bij openbare procedures, niet-openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen met nog eens vijf dagen worden bekort indien de aanbestedende dienst het volledige bestek en de eventuele aanvullende stukken vanaf de verzenddatum van de aankondiging die als oproep tot mededinging dient, overeenkomstig bijlage XIX vrij en rechtstreeks met elektronische middelen toegankelijk maakt. 7. Bij openbare procedures mag het gecumuleerde effect van de in de leden 4, 5 en 6 bedoelde termijnkortingen in geen geval leiden tot een termijn van minder dan vijftien dagen voor de ontvangst van de inschrijvingen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht. Wanneer de aankondiging van de opdracht echter niet bij fax of met een elektronisch middel wordt verzonden, mag het gecumuleerde effect van de in de leden 4, 5 en 6 bedoelde termijnkortingen bij openbare procedures in geen geval leiden tot een termijn van minder dan 22 dagen voor de ontvangst van de inschrijvingen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht. 8. Het gecumuleerde effect van de in de leden 4, 5 en 6 bedoelde termijnkortingen mag in geen geval leiden tot een termijn van minder dan vijftien dagen voor de ontvangst van aanvragen tot deelneming in antwoord op een uit hoofde van artikel 42 , lid 1, onder c), bekendgemaakte aankondiging, of in antwoord op een uitnodiging van een aanbestedende dienst overeenkomstig artikel 47 , lid 3, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht of van de uitnodiging. Bij niet-openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen mag het gecumuleerde effect van de in de leden 4, 5 en 6 bedoelde termijnkortingen in geen geval leiden tot een termijn van minder dan tien dagen voor de ontvangst van de inschrijvingen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot inschrijving, behalve wanneer de termijn overeenkomstig lid 3, onder b), in onderling overleg wordt vastgesteld. 9. Wanneer de bestekken en de aanvullende stukken of nadere inlichtingen hoewel tijdig aangevraagd, om enigerlei reden niet binnen de in artikel 46 gestelde termijnen zijn verstrekt, of wanneer de inschrijvingen slechts na een aanwijzing ter plaatse, of na inzage ter plaatse van de bij het bestek behorende stukken kunnen worden gedaan, moeten de termijnen voor de ontvangst van de inschrijvingen op zodanige wijze worden verlengd dat de termijnen slechts ingaan nadat alle betrokken economische subjecten van alle nodige informatie voor de opstelling van de inschrijvingen kennis hebben genomen, behalve wanneer de termijn overeenkomstig lid 3, onder b), in onderling overleg wordt vastgesteld. 10. In bijlage XXI wordt een overzicht van de in dit artikel vastgestelde termijnen gegeven. Artikel 46 Bestek en nadere inlichtingen 1. Wanneer de aanbestedende diensten overeenkomstig bijlage XIX het volledige bestek en de eventuele aanvullende stukken niet vrij en rechtstreeks met elektronische middelen toegankelijk maken, en wanneer deze stukken, bij niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning door onderhandelingen met oproep tot mededinging, niet bij de uitnodiging tot inschrijving zijn gevoegd, worden het bestek en de aanvullende stukken binnen zes dagen na ontvangst van de aanvraag aan de economische subjecten toegezonden, mits deze aanvraag tijdig voor de uiterste datum voor de indiening van de inschrijvingen is gedaan. 2. Nadere inlichtingen over het bestek worden, mits tijdig aangevraagd, uiterlijk zes dagen voor het verstrijken van de uiterste termijn voor de ontvangst van de inschrijvingen, door de aanbestedende diensten verstrekt. Artikel 47 Verzendingswijze voor aanvragen tot deelneming en regels die van toepassing zijn voor uitnodigingen tot inschrijving 1. De aanvragen tot deelneming aan een procedure voor de plaatsing van een opdracht kunnen elektronisch, bij brief of bij fax geschieden. Wanneer aanvragen bij fax zijn gedaan, kunnen de aanbestedende diensten eisen dat deze aanvragen vóór het verstrijken van de in artikel 45 bedoelde termijn bij brief of elektronisch worden bevestigd. 2. De aanbestedende diensten nodigen de daartoe uitgekozen gegadigden gelijktijdig en schriftelijk uit tot het doen van een inschrijving. In de uitnodiging van deze gegadigden wordt vermeld hoe zij toegang kunnen verkrijgen tot het bestek en de aanvullende stukken die rechtstreeks elektronisch toegankelijk zijn overeenkomstig bijlage XIX. Ingeval deze toegang niet is gewaarborgd, gaat de uitnodiging vergezeld van een exemplaar van het bestek en van de aanvullende stukken. De uitnodiging bevat ten minste: 3. Wanneer er een oproep tot mededinging wordt gedaan aan de hand van een periodieke indicatieve aankondiging, verzoeken de aanbestedende diensten nadien alle gegadigden hun belangstelling te bevestigen aan de hand van nadere gegevens betreffende de betrokken opdracht, alvorens met de selectie van de inschrijvers of deelnemers aan de onderhandelingen te beginnen. Het verzoek omvat ten minste de volgende gegevens: Afdeling 3 Communicatie en informatieverstrekking Artikel 48 Communicatiemiddelen 1. Elke in deze titel genoemde mededeling en uitwisseling van informatie kan bij brief, bij fax of door elektronische middelen geschieden. Richtlijn 1999/93/EG en Richtlijn 2000/31/EG zijn op de elektronische overdracht van informatie van toepassing. Elektronische inschrijving is alleen mogelijk met gebruikmaking van een geavanceerde elektronische handtekening in de zin van Richtlijn 1999/93 / EG en een betrouwbare codering van de inhoud van de inschrijving. 2. Deze mededeling en uitwisseling van informatie , alsmede opslag, bewaring en verwerking van informatie geschieden op zodanige wijze dat: 3. Wanneer de inschrijvingen door elektronische middelen worden doorgegeven, verbinden de inschrijvers zich in artikel 53 , lid 2 en de artikelen 54 en 55 genoemde documenten, certificaten, verklaringen en getuigschriften uiterlijk de dag voor de opening van de inschrijvingen in te dienen. 4. De keuze voor een bepaalde wijze van doorgifte voor de inschrijvingen mag niet leiden tot belemmeringen voor de goede werking van de interne markt. 5. De aanbestedende diensten overleggen inschrijvers desgewenst een verklaring van een geaccrediteerde derde partij waarin wordt verklaard dat zij adequate maatregelen hebben genomen om de vertrouwelijkheid van de informatie van inschrijvers bij doorzending en na ontvangst te waarborgen. Artikel 49 Inlichting van verzoekers om erkenning, gegadigden en inschrijvers 1. De aanbestedende diensten stellen de deelnemende economische subjecten zo snel mogelijk en desgevraagd schriftelijk van de beslissingen betreffende de gunning van de opdracht in kennis. 2. De aanbestedende diensten delen zo snel mogelijk na de datum van ontvangst van een schriftelijk verzoek hiertoe, iedere afgewezen gegadigde of inschrijver de redenen voor de afwijzing mee, en aan iedere inschrijver die een aan de eisen beantwoordende inschrijving heeft gedaan, de kenmerken en relatieve voordelen van de uitgekozen inschrijving, alsmede de naam van de begunstigde. De aanbestedende diensten kunnen evenwel besluiten dat bepaalde, in de eerste alinea van dit lid genoemde gegevens betreffende de gunning van de opdracht, niet worden medegedeeld indien openbaarmaking van die gegevens de toepassing van de wet in de weg zou staan, met het openbaar belang in strijd zou zijn of aan de rechtmatige handelsbelangen van openbare of particuliere economische subjecten, met inbegrip van de belangen van het economische subject waaraan de opdracht is gegund, schade zou kunnen toebrengen dan wel de eerlijke mededinging tussen de economische subjecten zou kunnen schaden. 3. Aanbestedende diensten, die een erkenningsregeling invoeren en beheren, moeten de aanvragers binnen een termijn van uiterlijk twee maanden van het besluit inzake hun erkenning in kennis stellen. Wanneer het erkenningsbesluit meer dan zes maanden vanaf de indiening van het verzoek om erkenning in beslag neemt, moet de aanbestedende dienst de verzoeker binnen twee maanden na deze indiening mededeling doen van de redenen waarom deze termijn langer moet zijn en van de datum waarop zijn verzoek zal worden aanvaard dan wel afgewezen. 4. Verzoekers om erkenning wie erkenning wordt geweigerd, worden binnen een termijn van uiterlijk twee maanden van dit besluit en van de redenen voor deze weigering in kennis gesteld. Deze redenen moeten gebaseerd zijn op de in artikel 54 , lid 2, vermelde erkenningscriteria. 5. De aanbestedende diensten, die een erkenningsregeling invoeren en beheren, kunnen de erkenning van een economisch subject slechts beëindigen om redenen gegrond op de in artikel 54 , lid 2, vermelde criteria. Het voornemen een erkenning te beëindigen, alsmede de redenen daartoe, moeten het economische subject vooraf schriftelijk ter kennis worden gebracht. Artikel 50 Over de geplaatste opdrachten te bewaren gegevens 1. De aanbestedende diensten bewaren met betrekking tot alle opdrachten de nodige gegevens opdat zij later de besluiten kunnen motiveren betreffende: 2. De gegevens worden gedurende ten minste zes jaar na de datum van gunning van de opdracht bewaard, opdat de aanbestedende dienst gedurende dat tijdvak aan de Commissie de noodzakelijke inlichtingen kan verstrekken, indien deze daarom verzoekt. Artikel 51 Beroepsprocedures De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat tegen de door de aanbestedende dienst genomen besluiten doeltreffend en vooral zo snel mogelijk beroep kan worden ingesteld overeenkomstig Richtlijn 89/665/EEG van de Raad van 21 december 1989 houdende de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de beroepsprocedures inzake het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen en voor de uitvoering van werken (27) . De lidstaten dragen er zorg voor dat de werknemers en hun vertegenwoordigers adequate procedures ter beschikking staan voor de handhaving van de verplichtingen uit hoofde van deze richtlijn. Hoofdstuk VII Verloop van de procedure Artikel 52 Algemene bepalingen 1. De opdrachten worden gegund op grond van de in afdeling 2 vastgelegde gunningscriteria, met inachtneming van artikel 37 betreffende de varianten, nadat de inschrijvers of gegadigden hebben aangetoond dat zij hun verplichtingen krachtens artikel 39, lid 2 in acht nemen en na controle van de geschiktheid van de economische subjecten op grond van overeenkomstig artikel 55 opgestelde regels en criteria en rekening gehouden met artikel 53 betreffende de onderlinge erkenning. 2. Wanneer de oproep tot mededinging geschiedt door een mededeling inzake het bestaan van een in afdeling 1 bedoelde erkenningsregeling, worden de specifieke opdrachten waarop de oproep tot mededinging betrekking heeft gegund op grond van de in afdeling 2 vastgestelde gunningscriteria, met inachtneming van artikel 37 betreffende de varianten, na controle van de geschiktheid van de overeenkomstig artikel 55 betreffende de erkenningsregelingen erkende economische subjecten op grond van de overeenkomstig artikel 54 opgestelde regels en criteria en rekening gehouden met artikel 53 betreffende de onderlinge erkenning. Afdeling 1 Erkenning en kwalitatieve selectie Artikel 53 Onderlinge erkenning op het gebied van administratieve, technische of financiële voorwaarden en inzake certificaten, proeven en bewijzen 1. Wanneer de aanbestedende diensten de deelnemers aan een niet-openbare procedure of procedure van gunning door onderhandelingen kiezen, waarbij zij een besluit nemen over de erkenning, of wanneer de erkenningscriteria en erkenningsregels worden bijgewerkt, mogen de aanbestedende diensten niet: 2. Ingeval de aanbestedende diensten de overlegging verlangen van een door een onafhankelijke instantie opgestelde verklaring dat het economische subject aan bepaalde kwaliteitsnormen voldoet, dient deze te verwijzen naar kwaliteitsbewakingsregelingen die op de Europese normenreeks op dit gebied zijn gebaseerd en die zijn gecertificeerd door instanties die aan de Europese normenreeks voor certificering voldoen. De aanbestedende diensten erkennen gelijkwaardige verklaringen van in andere lidstaten gevestigde instanties. Zij aanvaarden eveneens andere bewijzen inzake gelijkwaardige maatregelen op het gebied van de kwaliteitsbewaking van economische subjecten die niet voor dergelijke verklaringen in aanmerking komen of die niet binnen de gestelde termijnen dergelijke verklaringen kunnen verkrijgen. Artikel 54 Erkenningsregelingen 1. Desgewenst mogen de aanbestedende diensten een regeling voor de erkenning van economische subjecten invoeren en beheren. De aanbestedende diensten die een erkenningsregeling invoeren of beheren, zorgen ervoor dat de economische subjecten te allen tijde een erkenning kunnen aanvragen. 2. De in lid 1 bedoelde regeling kan verscheidene fasen van erkenning van geschiktheid omvatten. De regeling moet worden beheerd op basis van door de aanbestedende dienst omschreven objectieve criteria en regels. Wanneer deze criteria en regels technische specificaties bevatten, is artikel 35 van toepassing. Deze criteria en regels kunnen zo nodig worden bijgewerkt. Deze criteria en regels omvatten de in artikel 53 van Richtlijn 2002/.../EG [betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken]. 3. De in lid 2 bedoelde criteria en regels worden de belangstellende economische subjecten desgevraagd ter beschikking gesteld. Wanneer deze criteria en regels worden bijgewerkt, wordt dit de belangstellende economische subjecten medegedeeld. Wanneer een aanbestedende dienst van oordeel is dat de erkenningsregeling van bepaalde derde diensten of lichamen aan de voorwaarden voldoet, deelt zij de belangstellende economische subjecten de namen van deze derde diensten of lichamen mede. 4. Er wordt een lijst van de erkende economische subjecten bijgehouden, die volgens het type opdrachten waarvoor de erkenning geldt in categorieën kan worden ingedeeld. 5. Wanneer een oproep tot mededinging plaatsvindt door een mededeling inzake het bestaan van een erkenningsregeling, worden de inschrijvers bij een niet-openbare procedure of de deelnemers aan een procedure van gunning door onderhandelingen gekozen uit de volgens een dergelijke regeling in aanmerking komende gegadigden. Artikel 55 Kwalitatieve selectiecriteria 1. De aanbestedende diensten die selectiecriteria bij een openbare procedure opstellen, doen dit volgens objectieve regels en criteria die de belangstellende economische subjecten ter beschikking worden gesteld. 2. De aanbestedende diensten die de gegadigden selecteren voor een niet-openbare aanbestedingsprocedure of een procedure van gunning door onderhandelingen, doen dit in overeenstemming met de door hen omschreven objectieve regels en criteria, die de belangstellende economische subjecten ter beschikking worden gesteld. 3. Bij een niet-openbare procedure of een procedure van gunning door onderhandelingen kunnen de criteria gebaseerd zijn op de objectieve noodzaak voor de aanbestedende dienst de gegadigden te beperken tot een aantal dat door het noodzakelijke evenwicht tussen enerzijds de specifieke kenmerken van de aanbestedingsprocedure en anderzijds de daarvoor vereiste middelen wordt gerechtvaardigd. Bij de vaststelling van het aantal gegadigden dient echter rekening te worden gehouden met de noodzaak voldoende concurrentie te waarborgen. 4. Indien andere sectorspecifieke communautaire normen bepalingen bevatten die afwijken van het bepaalde in lid 1, dan zijn eerstgenoemde toepasselijk. 5. De in artikel 53 van richtlijn ../../EG [betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken] genoemde selectiecriteria moeten worden gehanteerd . 6. Van deelneming aan een opdracht kan worden uitgesloten ieder economisch subject: 7. Wanneer een lidstaat officiële lijsten bijhoudt van erkende economische subjecten als bedoeld in artikel 60 van Richtlijn .../.../EG [betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken], dan wordt dat systeem evenzo voor alle aanbestedende diensten toegepast. 1.1. De overeenkomstig dit artikel vastgelegde en toegepaste criteria en regels laten de eventuele voorwaarden met betrekking tot de bevordering van sociaal- en werkgelegenheidspolitieke doelstellingen overeenkomstig artikel 34, derde alinea onverlet. Artikel 56 Normen inzake milieubeheer Ingeval de aanbestedende diensten de overlegging verlangen van een door onafhankelijke instanties opgestelde verklaring dat het economische subject aan bepaalde normen inzake milieubeheer voldoet, dienen zij te verwijzen naar het communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) of naar normen inzake milieubeheer die gebaseerd zijn op de desbetreffende Europese of internationale normen die gecertificeerd zijn door instanties die beantwoorden aan het gemeenschapsrecht of aan de relevante Europese of internationale normen voor certificatie. Zij erkennen gelijkwaardige verklaringen van in andere lidstaten gevestigde instanties. Zij aanvaarden eveneens andere bewijzen inzake gelijkwaardige maatregelen op het gebied van milieubeheer van economische subjecten die geen toegang hebben tot dergelijke certificaten of deze niet binnen de gestelde termijnen kunnen verkrijgen. Afdeling 2 Gunning van de opdracht Artikel 57 Gunningscriteria 1. Onverminderd de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de vergoeding van bepaalde diensten, zijn de criteria aan de hand waarvan de aanbestedende diensten een opdracht gunnen: 2. In het in lid 1, onder a), bedoelde geval vermeldt de aanbestedende dienst in de aanbestedingsstukken of in de aankondiging de gunningscriteria in volgorde van hun belang. Artikel 58 Abnormaal lage offertes Wanneer voor een bepaalde opdracht offertes worden gedaan die in verhouding tot de levering , diensten of werken abnormaal laag lijken, verzoekt de aanbestedende dienst, alvorens deze te kunnen afwijzen, schriftelijk om door hem dienstig geachte preciseringen over de bestanddelen van de inschrijving en onderzoekt hij deze bestanddelen, waarbij hij rekening houdt met de verstrekte motivering. Hij kan verlangen dat binnen een redelijke termijn wordt geantwoord. De aanbestedende dienst moet motiveringen in aanmerking nemen die zijn gebaseerd op objectieve factoren, zoals de zuinigheid van het bouw- of productieprocédé, de gekozen technische oplossingen, uitzonderlijk gunstige omstandigheden waarvan de inschrijver voor de uitvoering van de opdracht kan profiteren of het oorspronkelijke karakter van het product of het werk dat de inschrijver aanbiedt. Wanneer de aanbestedende dienst vaststelt dat een offerte abnormaal laag is omdat de inschrijver staatssteun heeft ontvangen, dan mag hij deze offerte pas afwijzen indien hij de inschrijver heeft geraadpleegd en deze niet binnen een door de aanbestedende dienst vastgestelde redelijke termijn kon bewijzen dat de Commissie overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag van deze steun in kennis werd gesteld en hiervoor toestemming voor heeft gegeven. De aanbestedende dienst die in deze omstandigheden een inschrijving afwijst, moet dit aan de Commissie meedelen. Afdeling 3 Inschrijvingen die producten uit derde landen bevatten en betrekkingen met deze landen Artikel 59 Inschrijvingen die producten uit derde landen bevatten 1. Dit artikel is van toepassing op inschrijvingen die producten bevatten uit derde landen waarmee de Gemeenschap niet in multilateraal of bilateraal kader een overeenkomst heeft gesloten die de communautaire ondernemingen op vergelijkbare wijze daadwerkelijk toegang verschaft tot de markten van deze derde landen. Dit artikel laat de verplichtingen van de Gemeenschap of haar lidstaten jegens derde landen onverlet. 2. Iedere inschrijving die wordt ingediend met het oog op de gunning van een opdracht voor leveringen, kan worden afgewezen wanneer het aandeel van de uit derde landen afkomstige goederen, waarvan de oorsprong wordt vastgesteld overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad van 12 oktober 1992 tot vaststelling van het communautair douanewetboek (28) , meer dan 50% uitmaakt van de totale waarde van de goederen waarop deze inschrijving betrekking heeft.Voor de toepassing van dit artikel worden de programmatuurtoepassingen die in telecommunicatienetten worden gebruikt, als producten beschouwd. 3. Behoudens de tweede alinea wordt, wanneer twee of meer inschrijvingen volgens de gunningscriteria van artikel 57 gelijkwaardig zijn, de voorkeur gegeven aan de inschrijving die niet krachtens lid 2 kan worden afgewezen. Voor de toepassing van dit artikel wordt het bedrag van de offerte als gelijkwaardig beschouwd, indien het prijsverschil niet meer dan 3% bedraagt. Aan een inschrijving zal echter niet overeenkomstig de eerste alinea de voorkeur worden gegeven indien de aanbestedende dienst hierdoor genoodzaakt zou zijn apparatuur aan te schaffen met technische kenmerken die afwijken van de bestaande apparatuur, en dit tot onverenigbaarheid of tot technische moeilijkheden bij het gebruik of het onderhoud zou leiden of buitensporige kosten zou meebrengen. 4. Voor de toepassing van dit artikel worden voor de bepaling van het in lid 2 bedoelde aandeel van uit derde landen afkomstige goederen de derde landen buiten beschouwing gelaten ten gunste waarvan de toepassing van deze richtlijn bij een besluit van de Raad overeenkomstig lid 1 is uitgebreid. 5. De Commissie brengt jaarlijks, en voor de eerste keer tijdens de tweede helft van het eerste jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn, aan de Raad verslag uit over de vooruitgang die is geboekt bij de multilaterale of bilaterale onderhandelingen over de toegang van de communautaire ondernemingen tot de markten van de derde landen op de onder deze richtlijn vallende gebieden, over alle ingevolge deze onderhandelingen bereikte resultaten, alsmede over de daadwerkelijke toepassing van alle gesloten overeenkomsten. In het licht van deze ontwikkelingen kan de Raad, op voorstel van de Commissie en met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, de bepalingen van dit artikel wijzigen. Artikel 60 Betrekkingen met derde landen op het gebied van opdrachten voor diensten 1. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van alle algemene moeilijkheden die hun ondernemingen feitelijk of rechtens ondervinden om in derde landen opdrachten voor diensten toegewezen te krijgen. 2. De Commissie dient vóór 31 december ... en vervolgens periodiek, bij de Raad een verslag in betreffende de openstelling van opdrachten voor diensten in derde landen, alsook betreffende de stand van de onderhandelingen die daarover, met name in het kader van de WTO, met deze landen worden gevoerd. 3. De Commissie beijvert zich ervoor bij het desbetreffende derde land een situatie te verhelpen, ten aanzien waarvan zij op grond van de in lid 2 bedoelde verslagen, of op basis van andere informatie, vaststelt dat met betrekking tot het plaatsen van overheidsopdrachten : 4. In de in lid 3 genoemde gevallen kan de Commissie te allen tijde de Raad voorstellen te besluiten dat het gunnen van opdrachten voor diensten gedurende een in het besluit te bepalen periode wordt geschorst of beperkt ten aanzien van: De Raad neemt zijn besluit zo spoedig mogelijk en met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. De Commissie kan deze maatregelen uit eigen beweging of op verzoek van een lidstaat voorstellen. 5. Dit artikel laat de verplichtingen van de Gemeenschap ten aanzien van derde landen onverlet. TITEL III Op prijsvragen toepasselijke specifieke regels Artikel 61 Algemene bepalingen 1. De voorschriften voor het organiseren van een prijsvraag worden vastgesteld overeenkomstig lid 2 van dit artikel en de artikelen 62, 64, 65 en 66 en worden ter beschikking gesteld van degenen die belang stellen in deelneming aan de prijsvraag. 2. De toelating van deelnemers tot prijsvragen mag niet worden beperkt: Artikel 62 Drempels 1. Deze titel is van toepassing op de prijsvragen die worden georganiseerd in het kader van een procedure voor het plaatsen van opdrachten voor diensten waarvan de geraamde waarde exclusief BTW ten minste 400 000 euro bedraagt. 2. Dit artikel is van toepassing op alle prijsvragen wanneer het totale bedrag aan prijzengeld en betalingen aan deelnemers ten minste gelijk is aan 400 000 euro. Artikel 63 Uitgesloten prijsvragen 1. Deze richtlijn is niet van toepassing op prijsvragen waarmee de aanbestedende diensten iets anders beogen dan de uitoefening van hun in artikelen 3 tot en met 6 bedoelde activiteiten of voor de uitoefening van die activiteiten in een derde land, in omstandigheden waarbij er geen sprake is van de fysieke exploitatie van een net of van een geografisch gebied binnen de Gemeenschap. 2. De aanbestedende diensten doen de Commissie op haar verzoek mededeling van elke activiteit die volgens hen krachtens lid 1 is uitgezonderd. De Commissie kan ter informatie periodiek in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen de lijsten bekend maken van de categorieën activiteiten die zij als uitgezonderd beschouwt. Daarbij houdt de Commissie rekening met alle gevoelige commerciële aspecten waarop de aanbestedende diensten bij het verstrekken van informatie wijzen. 3. Deze richtlijn is niet van toepassing op prijsvragen waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden georganiseerd: 4. Deze richtlijn is niet van toepassing op prijsvragen die worden georganiseerd om in de desbetreffende lidstaat een activiteit voort te zetten waarop artikel 30 , lid 1, bij besluit van toepassing is of waarop artikel 30 , lid 1, ingevolge artikel 30 , lid 5, van toepassing wordt geacht. Artikel 64 Regels voor de bekendmaking en voor de doorzichtigheid 1. De oproep tot mededinging gebeurt via een aankondiging die is opgesteld volgens de standaardformulieren die de Commissie overeenkomstig de in artikel 68 , lid 2, bedoelde procedure heeft goedgekeurd. Deze aankondiging bevat ten minste de in bijlage XVII vermelde gegevens en wordt volgens de voorwaarden van bijlage XIX bekendgemaakt. Alleen de tekst in de oorspronkelijke taal is authentiek. 2. De aanbestedende diensten die een prijsvraag hebben georganiseerd, doen de Commissie binnen twee maanden na de sluiting ervan onder de door de Commissie overeenkomstig de in artikel 68 , lid 2 bedoelde procedure te bepalen voorwaarden, mededeling van de resultaten van de procedure door middel van een aankondiging. Deze aankondiging wordt opgesteld overeenkomstig de standaardformulieren die de Commissie volgens de in artikel 68 , lid 2, bedoelde procedure heeft goedgekeurd en bevat ten minste de in bijlage XVIII vermelde gegevens. 3. De overeenkomstig bijlage XVIII verstrekte gegevens, worden overeenkomstig bijlage XIX bekendgemaakt. De aanbestedende diensten zijn niet verplicht gevoelige commerciële informatie bekend te maken. 4. De aankondigingen die overeenkomstig bijlage XIX elektronisch zijn opgesteld en verzonden, worden binnen vijf dagen na hun verzending overeenkomstig de in bijlage XIX opgenomen technische specificaties voor bekendmaking bekendgemaakt. De aankondigingen die overeenkomstig de in bijlage XIX opgenomen technische specificaties voor de bekendmaking niet elektronisch zijn verzonden, worden binnen twaalf dagen na hun verzending bekendgemaakt. 5. De aankondigingen en de inhoud ervan mogen overeenkomstig bijlage XIX niet openbaar worden gemaakt vóór de datum waarop zij ter publicatie worden verzonden. Deze publicatie mag geen andere informatie bevatten dan de overeenkomstig bijlage XIX verzonden aankondigingen. 6. De kosten van de bekendmaking van aankondigingen overeenkomstig bijlage XIX komen ten laste van de Gemeenschap. Artikel 65 Communicatiemiddelen 1. Elke in deze titel genoemde mededeling en uitwisseling van informatie kan bij brief, bij fax of door elektronische middelen geschieden. Richtlijn 1999/93/EG en 2000/31/EG zijn op de elektronische overdracht van informatie van toepassing. Elektronische inschrijving is alleen mogelijk met gebruikmaking van een geavanceerde elektronische handtekening in de zin van Richtlijn 1999/93/EG en een betrouwbare codering van de inhoud van de inschrijving. 2. Deze mededeling en uitwisseling van informatie alsmede opslag, bewaring en verwerking van informatie geschieden op zodanige wijze dat: 3. Wanneer de plannen en projecten door elektronische middelen worden verzonden, verbinden de deelnemers aan de prijsvraag de eventueel door de aanbestedende diensten verlangde documenten, certificaten, verklaringen en getuigschriften uiterlijk de dag voordat de jury van de plannen en projecten kennisneemt, op een passende wijze in te dienen. 4. De keuze voor de wijze van doorgifte van de plannen en projecten mag niet leiden tot discriminatie van bepaalde economische subjecten. Artikel 66 De organisatie van prijsvragen, de selectie van deelnemers, de samenstelling en de jury 1. Voor het organiseren van hun prijsvragen passen de aanbestedende diensten procedures toe die aan de bepalingen van deze richtlijn zijn aangepast. 2. Bij prijsvragen met een beperkt aantal deelnemers stellen de aanbestedende diensten duidelijke en niet-discriminerende selectiecriteria vast. In alle gevallen moet het aantal kandidaten dat wordt uitgenodigd om aan de prijsvraag deel te nemen een daadwerkelijke mededinging waarborgen. 3. De jury bestaat uitsluitend uit natuurlijke personen die onafhankelijk zijn van de deelnemers aan de prijsvraag. Wanneer van de deelnemers aan een prijsvraag een bijzondere beroepskwalificatie wordt geëist, moet ten minste een derde van de juryleden dezelfde kwalificatie of een gelijkwaardige kwalificatie hebben. De jury is autonoom in haar besluiten en adviezen. Haar besluiten of adviezen worden genomen, respectievelijk uitgebracht op basis van anoniem voorgelegde projecten en uitsluitend op grond van de criteria die in de in bijlage XVII bedoelde aankondiging zijn vermeld. TITEL IV Statistische verplichtingen en slotbepalingen Artikel 67 Statistische verplichtingen 1. De lidstaten zien erop toe, dat de Commissie ieder jaar op volgens de in artikel 68 , lid 2, bedoelde procedure te bepalen wijze een statistisch overzicht krijgt betreffende de naar lidstaat en naar de in de bijlagen I tot en met IX genoemde activiteitencategorieën uitgesplitste totale waarde van de beneden de in artikel 16 genoemde drempels blijvende geplaatste opdrachten die anders, met uitzondering van de drempels zelf, onder de toepassing van deze richtlijn zouden zijn gevallen. 2. Met betrekking tot de in de bijlagen I, II, VII, VIII en IX bedoelde activiteiten zien de lidstaten erop toe dat de Commissie op volgens de in van artikel 68 , lid 2, bedoelde procedure te bepalen wijze een statistisch overzicht van de geplaatste opdrachten krijgt, uiterlijk op 31 oktober […] over het voorafgaande jaar, en vervolgens elk jaar vóór 31 oktober. Dit overzicht bevat de gegevens die noodzakelijk zijn voor de controle op de juiste toepassing van de overeenkomst. De in de eerste alinea bedoelde informatie heeft geen betrekking op de opdrachten in verband met diensten van categorie 8 van bijlage XVI. A, telecommunicatiediensten van categorie 5 waarvan de posten in de CPV&nbhy;nomenclatuur overeenkomen met de CPC-referentienummers 7524, 7525 en 7526, of diensten als genoemd in bijlage XVI. B. 3. De in de leden 1 en 2 bedoelde uitvoeringsbepalingen worden zodanig vastgesteld dat: Artikel 68 Het Raadgevend Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 1 van Besluit 71/306/EEG van de Raad (29) ingestelde Raadgevende Comité inzake overheidsopdrachten. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, wordt de in artikel 3 van Besluit 1999/468/EG bedoelde raadplegingsprocedure, met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dit besluit toegepast. Artikel 69 Herziening van de drempels 1. De Commissie herziet, volgens de in artikel 68 , lid 2 bedoelde procedure iedere twee jaar de in artikel 16 , lid 1, vastgestelde drempels, met ingang van 1 januari 2000, voorzover deze herziening nodig is om te waarborgen dat de in bijzondere trekkingsrechten (BTR) uitgedrukte drempels die zijn vastgesteld in de in het kader van de Wereldhandelsorganisatie gesloten Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, worden geëerbiedigd. De waarde van deze drempels wordt berekend op basis van de gemiddelde dagwaarde van de euro uitgedrukt in BTR over de periode van 24 maanden die eindigt op de laatste dag van de maand augustus onmiddellijk voorafgaande aan de eerste januari waarop de herziening plaatsvindt. De waarde van de aldus herziene drempels wordt, indien noodzakelijk, naar beneden afgerond op het dichtstbijzijnde veelvoud van tienduizend euro; 2. Bij de in lid 1 bedoelde herziening stemt de Commissie overeenkomstig de in artikel 68, lid 2, bedoelde procedure ook de in artikel 62 (prijsvragen) genoemde drempels af op de herziene drempel die van toepassing is op opdrachten voor diensten. De tegenwaarde van de overeenkomstig lid 1 vastgestelde drempels in de nationale valuta van de lidstaten die niet aan de monetaire unie deelnemen, worden in beginsel iedere twee jaar met ingang van 1 januari 2002 herzien. Deze waarden worden berekend op grond van het gemiddelde van de dagelijkse waarden van de genoemde valuta in euro's over de periode van 24 maanden die eindigt op de laatste dag van augustus onmiddellijk voorafgaande aan de eerste januari waarop de herziening plaatsvindt. In voorkomend geval herziet de Commissie ook de in lid 1 en lid 2, tweede alinea, vastgestelde berekeningswijzen. 3. De in lid 1 bedoelde herziene drempels, hun tegenwaarde in de nationale valuta en de aangepaste drempels bedoeld in lid 1 en in lid 2, tweede alinea, worden aan het begin van de maand november die volgt op de herziening door de Commissie in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt. Artikel 70 Wijzigingen 1. De Commissie kan, volgens de in artikel 68 , lid 2, bedoelde procedure wijzigingen aanbrengen in: 2. De krachtens lid 1 genomen beslissingen worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 71 Tenuitvoerlegging De lidstaten doen de nodige wettelijke, bestuursrechtelijke en administratieve bepalingen in werking treden om uiterlijk op 30 juni 2002 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 72 Intrekkingen Richtlijn 93/38/EEG wordt ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten wat de in bijlage XXIII aangegeven termijnen voor omzetting en toepassing betreft. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage XXIV . Artikel 73 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 74 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN DE PRODUCTIE, HET VERVOER OF DE DISTRIBUTIE VAN DRINKWATER BELGIË Dienst ingesteld ingevolge het décret du 2 juillet 1987 de la région wallonne érigeant en entreprise régionale de production et d'adduction d'eau le service du ministère de la région chargé de la production et du grand transport d'eau. Dienst ingesteld ingevolge het arrêté du 23 avril 1986 portant constitution d'une société wallonne de distribution d'eau. Dienst ingesteld ingevolge het Besluit van de Vlaamse Gemeenschap van 17 juli 1985 houdende vaststelling van de statuten van de Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening. Diensten voor de productie of de distributie van water ingesteld ingevolge de wet betreffende de intercommunales van 22 december 1986. Diensten voor de productie of distributie van water ingesteld ingevolge de gemeentewet, artikel 147 bis, ter en quater inzake gemeentebedrijven. DENEMARKEN Diensten voor de productie of distributie van water, bedoeld in artikel 3, lid 3, van lovbekendtgørelse om vandforsyning m.v. af 4. juli 1985. DUITSLAND Diensten voor de productie of distributie van water bedoeld in de Eigenbetriebsverordnungen of Eigenbetriebsgesetze van de deelstaten (Kommunale Eigenbetriebe). Diensten voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Gesetze über die Kommunale Gemeinschaftsarbeit oder Zusammenarbeit van de deelstaten. Diensten voor de productie van water overeenkomstig het Gesetz über Wasser&nbhy; und Bodenverbände vom 10. Februar 1937 en de erste Verordnung über Wasser&nbhy; und Bodenverbände vom 3. September 1937. (Regiebetriebe) voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Kommunalgesetze, en in het bijzonder de Gemeindeordnungen der Länder. Diensten ingesteld overeenkomstig het Aktiengesetz vom 6. September 1965, laatstelijk gewijzigd op 19 december 1985, of het GmbH&nbhy;Gesetz vom 20. Mai 1898, laatstelijk gewijzigd op 15 mei 1986, of die de rechtsvorm hebben van een Kommanditgesellschaft, voor de productie of distributie van water op grond van een speciale overeenkomst met de regionale of lokale overheden. GRIEKENLAND Het waterleidingbedrijf van Athene (Etaireia Ydrefseos &nbhy; Apochetefseos Protevoysis) ingesteld overeenkomstig wet 1068/80 van 23 augustus 1980. Het waterleidingbedrijf van Thessaloniki (Organismos Ydrefseos Thessalonikis) dat zijn bedrijvigheid uitoefent overeenkomstig Presidentieel Besluit 61/1988. Het waterleidingbedrijf van Volos (Etaireia Ydrefseos Voloy) dat zijn bedrijvigheid uitoefent overeenkomstig wet 890/1979. Gemeentebedrijven (Dimotikes Epicheiriseis ydrefseos&nbhy;apochetefseos) voor de productie of distributie van water, ingesteld overeenkomstig wet 1069/80 van 23 augustus 1980. Samenwerkingsverbanden van lagere overheden (Syndesmoi ydrefsis) die hun bedrijvigheid uitoefenen op grond van de wet op de lagere overheden (Kodikas Dimon kai Koinotiton) uitgevoerd op grond van Presidentieel Besluit 76/1985. SPANJE Diensten voor de productie of distributie van water overeenkomstig Ley n° 7/1985 de 2 de abril de 1985. Reguladora de las Bases del Régimen local en het Decreto Real n° 781/1986 Texto Refundido Régimen local. FRANKRIJK Diensten voor de productie of distributie van water overeenkomstig de: dispositions générales sur les régies, code des communes L 323&nbhy;1 à L 328&nbhy;8, R 323&nbhy;1 à R 323&nbhy;6 (dispositions générales sur les régies); of code des communes L 323&nbhy;8 R 323&nbhy;4 (régies directes ou de fait); of décret&nbhy;loi du 28 décembre 1926, règlement d'administration publique du 17 février 1930, code des communes L 323&nbhy;10 à L 323&nbhy;13, R 323&nbhy;75 à 323&nbhy;132 (régies à simple autonomie financière); of code des communes L 323&nbhy;9, R 323&nbhy;7 à R 323&nbhy;74, décret du 19 octobre 1959 (régies à personnalité morale et à autonomie financière); of code des communes L 324&nbhy;1 à L 324&nbhy;6, R 324&nbhy;1 à R 324&nbhy;13 (gestion déléguée, concession et affermage); of jurisprudence administrative, circulaire intérieure du 13 décembre 1975 (gérance); of code des communes R 324&nbhy;6, circulaire intérieure du 13 décembre 1975 (régie intéressée); of circulaire intérieure du 13 décembre 1975 (exploitation aux risques et périls); of décret du 20 mai 1955, loi du 7 juillet 1983 sur les sociétés d'économie mixte (participation à une société d'économie mixte); of code des communes L 322&nbhy;1 à L 322&nbhy;6, R 322&nbhy;1 à R 322&nbhy;4 (dispositions communes aux régies, concessions et affermages). IERLAND Diensten voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Local Government (Sanitary Services) Act 1878 to 1964. ITALIË Diensten voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Testo unico delle leggi sull'assunzione diretta dei pubblici servizi da parte dei comuni e delle province approvato con Regio Decreto 15 ottobre 1925, n. 2578 en het Decreto del P.R. n. 902 del 4 ottobre 1986. Ente Autonomo Acquedotto Pugliese ingesteld overeenkomstig RDL 19 ottobre 1919, n. 2060. Ente Acquedotti Siciliani ingesteld overeenkomstig leggi regionali 4 settembre 1979, n. 2/2 e 9 agosto 1980, n. 81. Ente Sardo Acquedotti e Fognature ingesteld overeenkomstig legge 5 luglio 1963, n. 9. LUXEMBURG De territoriale instanties voor watervoorziening. Samenwerkingsverbanden van territoriale instanties voor de productie of distributie van water ingesteld overeenkomstig de loi du 14 février 1900 concernant la création des syndicats de communes telle qu'elle a été modifiée et complétée par la loi du 23 décembre 1958 et par la loi du 29 juillet 1981 en overeenkomstig de loi du 31 juillet 1962 ayant pour objet le renforcement de l'alimentation en eau potable du grand&nbhy;duché du Luxembourg à partir du réservoir d'Esch&nbhy;sur&nbhy;Sûre. NEDERLAND Diensten voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Waterleidingwet van 6 april 1957, gewijzigd bij de wetten van 30 juni 1967, 10 september 1975, 23 juni 1976, 30 september 1981, 25 januari 1984, 29 januari 1986. OOSTENRIJK Gemeentelijke (Gemeinden) en intercommunale diensten (Gemeindeverbände) voor de productie, het vervoer of de distributie van drinkwater overeenkomstig de Wasserversorgungsgesetze van de negen deelstaten. PORTUGAL Empresa Pública das Águas Livres voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Decreto&nbhy;Lei n° 190/81 de 4 de Julho de 1981. Plaatselijke instanties voor de productie of distributie van water. FINLAND Diensten voor de productie, het vervoer en de distributie van drinkwater overeenkomstig artikel 1 van Laki yleisistä vesi&nbhy; ja viemärilaitoksista (982/77) van 23 december 1977. ZWEDEN Gemeenten en gemeentelijke bedrijven voor de productie, het vervoer of de distributie van drinkwater, overeenkomstig lagen (1970:244) om allmänna vatten&nbhy; och avloppsanläggningar. VERENIGD KONINKRIJK Water Companies voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Water Acts 1945 en 1989. Central Scotland Water Development Board, die water produceert en de Water Authorities voor de productie of distributie van water overeenkomstig de Water (Scotland) Act 1980. Het Department of the Environment for Northern Ireland dat belast is met de productie en distributie van water overeenkomstig de Water and Sewerage (Northern Ireland) Order 1973. BIJLAGE II AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN DE PRODUCTIE, HET VERVOER OF DE DISTRIBUTIE VAN ELEKTRICITEIT BELGIË Diensten op het gebied van de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit overeenkomstig artikel 5 betreffende gemeentelijke en intercommunale bedrijven van de wet op de elektriciteitsvoorziening van 10 maart 1925. Diensten op het gebied van het vervoer of de distributie van elektriciteit overeenkomstig de wet betreffende de intercommunales van 22 december 1986. EBES, Intercom, Unerg en andere diensten op het gebied van de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit aan wie een concessie is verleend voor de distributie overeenkomstig artikel 8 van de gemeentelijke en intercommunale vergunningen van de wet op de elektriciteitsvoorziening van 10 maart 1925. De Openbare Elektriciteitsmaatschappij (Société publique de production d'électricité (SPE)). DENEMARKEN Diensten op het gebied van de productie of het vervoer van elektriciteit op basis van een licentie overeenkomstig paragraf 3, stk. 1, van de lov nr. 54 af 25. februar 1976 om elforsyning, jf. bekendtgørelse nr. 607 af 17. december 1976 om elforsyningslovens anvendelsesområde. Diensten op het gebied van de distributie van elektriciteit, als bedoeld in paragraf 3, stk. 2, van de lov nr. 54 af 25. februar 1976 om elforsyning, lf. bekendtgørelse nr. 607 af 17. december 1976 om elforsyningslovens anvendelsesområde en op basis van machtiging tot onteigening overeenkomstig de artikelen 10 t/m 15 van de lov om elektriske stærkstrømsanlæg, jf. lovbekendtgørelse nr. 669 af 28. december 1977. DUITSLAND Diensten op het gebied van de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit, als bedoeld in paragraaf 2, lid 1, van het Gesetz zur Förderung der Energiewirtschaft (Energiewirtschaftsgesetz) vom 13. Dezember 1935, laatstelijk gewijzigd door het Gesetz vom 19.12.1977, en eigen elektriciteitsproductie voor zover deze is onderworpen aan de werking van artikel 2, lid 5, van de richtlijn. GRIEKENLAND De Dimosia Epicheirisi Ilektrismoy (Openbare Energiemaatschappij). Ingesteld overeenkomstig wet 1468 van 2 augustus 1950, Peri idryseos Dimosias Epicheiriseos Ilektrismoy, en werkzaam op grond van wet 57/85, Domi, rolos kai tropos dioikisis kai leitoyrgias tis koinonikopoiimenis Dimosias Epicheirisis Ilektrismoy. SPANJE De diensten werkzaam op het gebied van de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit ingevolge artikel 1 van de Decreto, de 12 de marzo de 1954, dat de Reglamento de verificaciones eléctricas y regularidad en el suministro de energía goedkeurt, en van de Decreto 2617/1966, de 20 de octubre, sobre autorización administrativa en materia le instalaciones eléctricas. Red Eléctrica de España SA, opgericht ingevolge de Decreto Real 91/1985 de 23 de enero. FRANKRIJK Électricité de France, ingesteld bij en werkzaam op grond van de loi 46/6288 du 8 avril 1946 sur la nationalisation de l'électricité et du gaz. Diensten (sociétés d'économie mixte of régies) op het gebied van de distributie van elektriciteit als bedoeld in artikel 23 van de loi 48/1260 du 12 août 1948 portant modification des lois 46/6288 du 8 avril 1946 et 46/2298 du 21 octobre 1946 sur la nationalisation de l'électricité et du gaz. Compagnie nationale du Rhône. IERLAND The Electricity Supply Board (ESB) ingesteld bij en werkzaam op grond van de Electricity Supply Act 1927. ITALIË Ente nazionale per l'energia elettrica ingesteld bij de legge n. 1643, 6 dicembre 1962 approvato con Decreto n. 1720, 21 dicembre 1965. Diensten die werkzaam zijn op grond van een concessie overeenkomstig artikel 4, leden 5 of 8, van legge 6 dicembre 1962, n. 1643 - Istituzione dell'Ente nazionale per la energia elettrica e trasferimento ad esso delle imprese esercenti le industrie elettriche. Diensten die werkzaam zijn op grond van een concessie overeenkomstig artikel 20 van de Decreto del Presidente della Repubblica 18 marzo 1965, n. 342 &nbhy; Norme integrative della legge del 6 dicembre 1962, n 1643 e norme relative al coordinamento e all'esercizio delle attività elettriche esercitate da enti ed imprese diverse dell'Ente nazionale per l'énergia Elettrica. LUXEMBURG Compagnie grand-ducale d'électricité de Luxembourg, die elektriciteit produceert of distribueert overeenkomstig de convention du 11 novembre 1927 concernant l'établissement et l'exploitation des réseaux de distribution d'énergie électrique dans le grand-duché du Luxembourg approuvée par la loi du 4 janvier 1928. Société électrique de l'Our (SEO). Syndicat de communes SIDOR. NEDERLAND Elektriciteitsproductie Oost-Nederland. Elektriciteitsbedrijf Utrecht&nbhy;Noord&nbhy;Holland&nbhy;Amsterdam (UNA). Elektriciteitsbedrijf Zuid&nbhy;Holland (EZH). Elektriciteitsproductiemaatschappij Zuid&nbhy;Nederland (EPZ). Provinciale Zeeuwse Energie Maatschappij (PZEM). Samenwerkende Elektriciteitsbedrijven (SEP). Diensten op het gebied van de distributie van elektriciteit op basis van een vergunning van de provinciale overheid overeenkomstig de Provinciewet. OOSTENRIJK Diensten op het gebied van de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit overeenkomstig het tweede Verstaatlichungsgesetz (BGBl. n° 81/1947), en het Elektrizitätswirtschaftsgesetz (BGBl. n° 260/1975), met inbegrip van de Elektrizitätswirtschaftsgesetze van de negen deelstaten. PORTUGAL Electricidade de Portugal ingesteld bij Decreto-Lei no 502/76 van de 30 de Junho de 1976. Diensten op het gebied van de distributie van elektriciteit ingevolge artigo 1o do Decreto-Lei no 344-B/82 de 1 de Setembro de 1982, gewijzigd door Decreto-Lei no 297/86 de 19 de Setembro de 1986. Diensten op het gebied van de productie van elektriciteit overeenkomstig de Decreto&nbhy;Lei nº 189/88 de 27 de Maio de 1988. Onafhankelijke elektriciteitsproducenten overeenkomstig de Decreto&nbhy;Lei nº 189/88 de 27 de Maio de 1988. Empresa de Electricidade dos Açores &nbhy; EDA, EP, opgericht overeenkomstig Decreto Regional nº 16/80 de 21 de Agosto de 1980. Empresa de Electricidade da Madeira, EP, opgericht overeenkomstig Decreto&nbhy;Lei nº 12/74 de 17 de Janeiro de 1974 en geregionaliseerd overeenkomstig Decreto&nbhy;Lei nº 31/79 de 24 de Fevereiro de 1979 en Decreto&nbhy;Lei nº 91/79 de 19 de Abril de 1979. FINLAND Diensten voor de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit krachtens een concessie overeenkomstig artikel 27 van Sähkölaki (319/79) van 16 maart 1979. ZWEDEN Diensten voor het vervoer of de distributie van elektriciteit krachtens een concessie overeenkomstig lagen (1902:71 s.1) innefattande vissa bestämmelser om elektriska anläggningar. VERENIGD KONINKRIJK De Central Electricity Generating Board (CEGB) en de Area Electricity Boards, die werkzaam zijn op het gebied van de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit ingevolge de Electricity Act 1947 en de Electricity Act 1957. De North of Scotland Hydro&nbhy;Electricity Board (NSHB), werkzaam op het gebied van de productie, het vervoer en de distributie van elektriciteit overeenkomstig de Electricity (Scotland) Act 1979. De South of Scotland Electricity Board (SSEB), werkzaam op het gebied van de productie, het vervoer en de distributie van elektriciteit overeenkomstig de Electricity (Scotland) Act 1979. De Northern Ireland Electricity Service (NIES), opgericht ingevolge de Electricity Supply (Northern Ireland) Order 1972. BIJLAGE III AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN HET VERVOER, DE OPSLAG OF DE DISTRIBUTIE VAN GAS OF WARMTE BELGIË Distrigaz SA, werkzaam op grond van de wet van 29 juli 1983. Diensten op het gebied van het vervoer van gas (op basis van een vergunning of concessie) overeenkomstig de wet van 12 april 1965, als gewijzigd bij de wet van 28 juli 1987. Diensten op het gebied van de distributie van gas en werkzaam overeenkomstig de wet betreffende de intercommunales van 22 december 1986. Plaatselijke overheden, of verenigingen daarvan, die verwarming aan het publiek aanbieden. DENEMARKEN Dansk Olie og Naturgas A/S, werkzaam op basis van een exclusief recht, verleend overeenkomstig de bekendtgørelse nr. 869 af 18. juni 1979 om eneretsbevilling til indførsel, forhandling, transport og oplagring af naturgas. Diensten die werkzaam zijn overeenkomstig lov nr. 294 af 7. juni 1972 om naturgasforsyning. Diensten die werkzaam zijn op het gebied van de distributie van gas of warmte op grond van een vergunning overeenkomstig hoofdstuk IV van lov om varmeforsyning, jf. lovbekendtgørelse nr. 330 af 29. juni 1983. Diensten op het gebied van het vervoer van gas op grond van een vergunning overeenkomstig bekendtgørelse nr. 141 af 13. marts 1974 om rørledningsanlæg på dansk kontinentalsokkelområde til transport af kulbrinter (het installeren van pijpleidingen op het continentaal plat voor het vervoer van koolwaterstoffen). DUITSLAND Diensten voor het vervoer of de distributie van gas als bedoeld in paragraaf 2, lid 2, van het Gesetz zur Förderung der Energiewirtschaft vom 13. Dezember 1935 (Energiewirtschaftsgesetz), laatstelijk gewijzigd bij de wet van 19.12.1977. Plaatselijke overheden, of verenigingen daarvan, die verwarming aan het publiek aanbieden. GRIEKENLAND DEP, die zich bezighoudt met vervoer of distributie van gas overeenkomstig Ministerieel Besluit 2583/1987 (Anathesi sti Dimosia Epicheirisi Petrelaioy armodiotiton schetikon me to fysiko aerio) Systasi tis DEPA AE (Dimosia Epicheirisi Aerioy, Anonymos Etaireia). Gemeentelijk Gasbedrijf van Athene NV, DEFA dat belast is met het vervoer of de distributie van gas. SPANJE Diensten die werkzaam zijn op grond van Ley nº 10 de 15 de junio de 1987. FRANKRIJK Société nationale des gaz du Sud&nbhy;Ouest, die belast is met het vervoer van gas. Gaz de France, ingesteld bij en werkzaam op grond van de loi 46/6288 du 8 avril 1946 sur la nationalisation de l'électricité et du gaz. Diensten (sociétés d'économie mixte of régies) voor de distributie van elektriciteit als genoemd in artikel 23 van de loi 48/1260 du 12 août 1948 portant modification des lois 46/6288 du 8 avril 1946 et 46/2298 du 21 octobre 1946 sur la nationalisation de l'électricité et du gaz. Compagnie française du méthane, die belast is met het vervoer van gas. Plaatselijke overheden, of verenigingen daarvan, die verwarming aan het publiek aanbieden. IERLAND Irish Gas Board werkzaam op grond van de Gas Act 1976 to 1987 en andere diensten geregeld bij statuut. Dublin Corporation, die openbare warmtevoorziening verzorgt. ITALIË SNAM en SGM e Montedison, die belast zijn met het vervoer van gas. Diensten op het gebied van de distributie van gas overeenkomstig de Testo unico delle leggi sull'assunzione diretta dei pubblici servizi da parte dei comuni e delle province approvato con Regio Decreto 15 ottobre 1925, n. 2578 en het Decreto del P.R. n. 902 del 4 ottobre 1986. Diensten voor openbare warmtevoorziening overeenkomstig de Legge 29 maggio 1982, n. 308 - Norme sul contentimento dei consumi energetici, lo sviluppo delle fonti rinnovabili di energia, l'esercizio di centrali elettriche alimentate con combustibili diversi dagli idrocarburi. Plaatselijke overheden, of verenigingen daarvan, die verwarming aan het publiek aanbieden. LUXEMBURG Société de transport de gaz SOTEG SA. Gaswierk Esch-Uelzecht SA. Service industriel de la commune de Dudelange. Service industriel de la commune de Luxembourg. Plaatselijke overheden, of verenigingen daarvan, die verwarming aan het publiek aanbieden. NEDERLAND NV Nederlandse Gasunie. Diensten op het gebied van het vervoer of de distributie van gas op basis van een door de plaatselijke overheden overeenkomstig de Gemeentewet verleende vergunning. Plaatselijke en provinciale instanties voor het vervoer of de distributie van gas overeenkomstig de Gemeentewet en de Provinciewet. Plaatselijke overheden, of verenigingen daarvan, die verwarming aan het publiek aanbieden. OOSTENRIJK Gas: aanbestedende diensten voor het vervoer of de distributie van gas of warmte overeenkomstig het Energiewirtschaftsgesetz 1935, dRGBl. I S 1451/1935, laatstelijk gewijzigd bij dRGBl. I S 4671/1941. Warmte: aanbestedende diensten voor het vervoer of de distributie van warmte, krachtens vergunningen overeenkomstig de Oostenrijkse wet tot regeling van ambacht, handel en industrie (Gewerbeordnung, BGBl. nr. 50/1974). PORTUGAL Petroquímica e Gás de Portugal, EP overeenkomstig Decreto-Lei no 346-A/88 de 29 de Setembro de 1988. FINLAND Gemeentelijke energiebedrijven, of verenigingen daarvan, dan wel andere diensten voor het vervoer of de distributie van gas of warmte, krachtens een door de gemeentelijke overheid verleende concessie. ZWEDEN Diensten die gas of warmte vervoeren of distribueren krachtens een concessie overeenkomstig lagen (1978:160) om vissa rörledningar. VERENIGD KONINKRIJK British Gas plc en andere diensten die werkzaam zijn op grond van de Gas Act 1986. Plaatselijke overheden, of verenigingen daarvan, die verwarming aan het publiek aanbieden, overeenkomstig de Local Government (Miscellaneous Provisions) Act 1976. Electricity Boards voor de distributie van verwarming, overeenkomstig de Electricity Act 1947. BIJLAGE IV AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN EXPLORATIE EN WINNING VAN AARDOLIE EN AARDGAS De diensten aan wie machtiging, vergunning, licentie of concessie werd verleend voor de exploratie of winning van aardolie en aardgas overeenkomstig de volgende wettelijke bepalingen: BELGIË Wet van 1 mei 1939, aangevuld bij Koninklijk Besluit nr. 83 van 28 november 1939 betreffende het opsporen en de winning van aardolie en aardgas. Koninklijk Besluit van 15 november 1919. Koninklijk Besluit van 7 april 1953 Koninklijk Besluit van 15 maart 1960 (Wet inzake het continentaal plat van 15 juni 1969). Arrêté de l'exécutif régional wallon van 29 september 1982. Besluit van de Vlaamse Executieve van 30 mei 1984. DENEMARKEN Lov nr. 293 af 10. juni om anvendelse af Danmarks undergrund. Lov om kontinentalsoklen, jf. lovbekendtgørelse nr. 182 af 1. maj 1979. DUITSLAND Bundesberggesetz vom 13. August 1980, laatstelijk gewijzigd op 12 februari 1990. GRIEKENLAND Wet 87/1975 tot instelling van DEP&nbhy;EKY (Peri idryseos Dimosias Epicheiriseos Petrelaioy). SPANJE Ley sobre investigación y Explotación de Hidrocarburos de 27 de junio de 1974 en de toepassingsbesluiten daarvan. FRANKRIJK Code minier (décret 56&nbhy;838 du 16 août 1956), als gewijzigd bij de loi 56&nbhy;1327 du 29 décembre 1956, ordonnance 58&nbhy;1186 du 10 décembre 1958, décret 60&nbhy;800 du 2 août 1960, loi 77&nbhy;620 du 16 juin 1977, décret 80&nbhy;204 du 11 mars 1980. IERLAND Continental Shelf Act 1960. Petroleum and Other Minerals Development Act 1960. Ireland Exclusive Licensing Terms 1975. Revised Licensing Terms 1987. Petroleum (Production) Act (NI) 1964. ITALIË Legge 10 febbraio 1953, n. 136. Legge 11 gennaio 1957, n. 6, als gewijzigd bij Legge 21 luglio 1967, n. 613. LUXEMBURG - NEDERLAND Mijnwet nr. 285 van 21 april 1810. Wet opsporing delfstoffen nr. 258 van 3 mei 1967. Mijnwet continentaal plat 1965, nr. 428 van 23 september 1965. OOSTENRIJK Diensten in de zin van het Berggesetz 1975 (BGBl. nr. 259/1975), laatstelijk gewijzigd bij BGBl. nr. 193/1993. PORTUGAL Boven water: Decreto&nbhy;Lei n° 543/74 de 16 de Outubro de 1974, n° 168/77 de 23 de Abril de 1977, n° 266/80 de 7 de Agosto de 1980, n° 174/85 de 21 de Maio de 1985 en Despacho n° 22 de 15 de Março de 1979. Onder water: Decreto&nbhy;Lei n° 47973 de 30 de Setembro de 1967, n° 49369 de 11 de Novembro de 1969, n° 97/71 de 24 de Março de 1971, n° 96/74 de 13 de Março de 1974, n° 266/80 de 7 de Agosto de 1980, n° 2/81 de 7 de Janeiro de 1981 en n°245/82 de 22 de Junho de 1982. FINLAND - ZWEDEN Diensten die aardolie of aardgas exploreren of winnen op grond van een concessie overeenkomstig minerallagen (1991:45) of waaraan machtiging is verleend overeenkomstig lagen (1966:314) om kontinentalsockeln. VERENIGD KONINKRIJK Petroleum (Production) Act 1934, als aangevuld bij de Continental Shelf Act 1964. Petroleum (Production) Act (Northern Ireland) 1964. BIJLAGE V AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN DE EXPLORATIE EN WINNING VAN STEENKOOL EN ANDERE VASTE BRANDSTOFFEN BELGIË Diensten op het gebied van de exploratie of winning van steenkool en andere vaste brandstoffen overeenkomstig het arrêté du Régent du 22 août 1948 en de loi du 22 avril 1980. DENEMARKEN Diensten op het gebied van de exploratie of winning van steenkool of andere vaste brandstoffen overeenkomstig de lovbekendtgørelse nr. 531 af 10. oktober 1984. DUITSLAND Diensten op het gebied van de exploratie of winning van steenkool of andere vaste brandstoffen overeenkomstig het Bundesberggesetz vom 13. August 1980, laatstelijk gewijzigd op 12 februari 1990. GRIEKENLAND Openbaar energiebedrijf Dimosia Epicheirisi Ilektrismoy, dat is belast met de exploratie of winning van steenkool of andere vaste brandstoffen overeenkomstig de Mijnwet van 1973, als gewijzigd bij de wet van 27 april 1976. SPANJE Diensten op het gebied van de exploratie of winning van steenkool of andere vaste brandstoffen ingevolge Ley 22/1973, de 21 de julio de 1973, de Minas, gewijzigd bij Ley 54/1980 de 5 de noviembre de 1980 en bij Real Decreto Legislativo 1303/1986 de 28 de junio de 1986. FRANKRIJK Diensten op het gebied van de exploratie en winning van steenkool of andere vaste brandstoffen overeenkomstig de code minier (décret 56&nbhy;863 du 16 août 1956), als gewijzigd bij loi 77&nbhy;620 du 16 juin 1977, décret 80&nbhy;204 en het arrêté du 11 mars 1980. IERLAND Bord na Mona. Diensten op het gebied van de exploratie of winning van steenkool overeenkomstig de Minerals Development Acts, 1940&nbhy;1970. ITALIË Carbo Sulcis SpA. LUXEMBURG - NEDERLAND - OOSTENRIJK Diensten die steenkool of andere vaste brandstoffen exploreren of winnen overeenkomstig het Berggesetz 1975 (BGBl. nr. 259/1975), zoals laatstelijke gewijzigd bij (BGBl. nr. 193/1993). PORTUGAL Empresa Carbonífera do Douro. Empresa Nacional de Urânio. FINLAND Diensten die steenkool of andere vaste brandstoffen exploreren of winnen en die werken op basis van een exclusief recht overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Laki oikeudesta luovuttaa valtion maaomaisuutta ja tuloatuottavia oikeuksia (687/78). ZWEDEN Diensten op het gebied van de exploratie en winning van steenkool of andere vaste brandstoffen die werkzaam zijn op grond van een concessie overeenkomstig minerallagen (1991:45) of lagen (1985:620) om vissa torvfyndigheterlagen (1966:314) of waaraan machtiging is verleend overeenkomstig lagen (1966:314) om kontinentalsockeln. VERENIGD KONINKRIJK British Coal Corporation (BCC), ingesteld overeenkomstig de Coal Industry Nationalization Act 1946. Diensten aan welke een vergunning is verleend door de BCC overeenkomstig de Coal Industry Nationalization Act 1946. Diensten op het gebied van de exploratie of winning van vaste brandstoffen overeenkomstig de Mineral Development Act (Northern Ireland) 1969. . BIJLAGE VI AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN VERVOERDIENSTEN PER TREIN BELGIË Société nationale des chemins de fer belges/Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen. DENEMARKEN Danske Statsbaner (DSB). Diensten werkzaam op grond van/ingesteld bij lov nr. 295 af 6. juni 1984 om privatbanerne, jf. lov nr. 245 af 6. august 1977. DUITSLAND Deutsche Bundesbahn. Andere openbare vervoerdiensten per trein, als genoemd in paragraaf 2, lid 1, van het Allgemeine Eisenbahngesetz vom 29. März 1951. GRIEKENLAND Organismos Sidirodromon Ellados (OSE)/Griekse spoorwegmaatschappij. SPANJE Red Nacional de Los Ferrocarriles Españoles Ferrocarriles de Vía Estrecha (FEVE). Ferrocarriles de la Generalitat de Catalunya (FGC). Eusko Trenbideak (Bilbao). Ferrocarriles de la Generalitat Valenciana (FGV). FRANKRIJK Société nationale des chemins de fer français en andere réseaux ferroviaires ouverts au public, als bedoeld in de loi d'orientation des transports intérieurs du 30 décembre 1982, titre II, chapitre 1er du transport ferroviaire. IERLAND Iarnrod Éireann (Irish Rail). ITALIË Ferrovie dello Stato. Spoorwegdiensten die werkzaam zijn op grond van een concessie overeenkomstig artikel 10 van de Regio Decrete 9 maggio 1912, n. 1447, che approva il Testo unico delle disposizioni di legge per le ferrovie concesse dall'industria privata, le tramvie a trazione meccanica e gli automobili. Diensten die werkzaam zijn op grond van een door de Staat overeenkomstig speciale wetten verleende concessie, cf. Titolo XI, Capo II, Sezione 1a van Regio Decreto 9 maggio 1912, n. 1447, che approva il Testo unico delle disposizioni di legge per le ferrovie concesse all'industria privata, le tramvie a trazione meccanica e gli automobili. Spoorwegdiensten die werkzaam zijn op grond van een concessie overeenkomstig artikel 4 van de Legge 14 giugno 1949, n. 410 - Concorso dello Stato per la riattivazione dei pubblici servizi di trasporto in concessione. Spoorwegdiensten of plaatselijke overheden die spoorwegdiensten verzorgen op grond van een concessie overeenkomstig artikel 14 van de Legge 2 agosto 1952, n. 1221 - Provedimenti per l'esercizio ed il potenziamento di ferrovie e di altre linee di trasporto in regime di concessione. LUXEMBURG Chemins de fer du Luxembourg (CFL). NEDERLAND Nederlandse Spoorwegen NV. OOSTENRIJK Diensten die spoorwegdiensten verzorgen overeenkomstig het Eisenbahngesetz 1957 (BGBl. nr. 60/1957). PORTUGAL Caminhos de Ferro Portugueses. FINLAND Valtionrautatiet/Statsjärnvägarna (Staatsspoorwegen). ZWEDEN Openbare diensten die spoorwegdiensten verzorgen overeenkomstig förordningen (1988:1379) om statens spåranläggningar en lagen (1990:1157) om järnvägssäkerhet. Regionale en plaatselijke openbare diensten die regionale of plaatselijke spoorwegverbindingen verzorgen op grond van lagen (1978:438) om huvudmannaskap för viss kollektiv persontrafik. Particuliere diensten die spoorwegdiensten verzorgen op grond van een vergunning overeenkomstig förordningen (1988:1379) om statens spåranläggningar indien deze vergunning overeenkomt met artikel 2, lid 3, van de richtlijn. VERENIGD KONINKRIJK British Railway Board. Northern Ireland Railways. BIJLAGE VII AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN STADSSPOORWEG&nbhy;, TRAM&nbhy;, TROLLEY&nbhy; OF BUSVERBINDINGEN BELGIË Société nationale des chemins de fer vicinaux (SNCV)/Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen (NMB). Openbare vervoerdiensten die werkzaam zijn op grond van een overeenkomst met de NMB overeenkomstig de artikelen 16 en 21 van de besluitwet van 30 december 1946 betreffende het betaald vervoer van personen over de weg per autobus of autocar. Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Brussel (MIVB). Maatschappij van het Intercommunaal Vervoer te Antwerpen (MIVA). Maatschappij van het Intercommunaal Vervoer te Gent (MIVG). Société des transports intercommunaux de Charleroi (STIC). Société des transports intercommunaux de la région liégeoise (STIL). Société des transports intercommunaux de l'agglomération verviétoise (STIAV), en andere diensten die ingesteld zijn overeenkomstig de loi relative à la création de sociétés de transports en commun urbains/Wet betreffende de oprichting van maatschappijen voor stedelijk gemeenschappelijk vervoer van 22 februari 1962. Openbare vervoerdiensten krachtens een overeenkomst met de MIVB overeenkomstig artikel 10 of met andere vervoerdiensten overeenkomstig artikel 11 van Koninklijk Besluit 140 van 30 december 1982 betreffende de saneringsmaatregelen toepasselijk op sommige instellingen van openbaar nut, behorend tot het Ministerie van Verkeerswezen. DENEMARKEN Danske Statsbaner (DSB). Openbare busdiensten die werkzaam zijn (almindelig rutekørsel) op basis van een vergunning overeenkomstig lov nr. 115 af 29 marts 1978 om buskørsel. DUITSLAND Openbare vervoerdiensten (öffentlicher Personennahverkehr) overeenkomstig het Personenbeförderungsgesetz vom 21. März 1961, laatstelijk gewijzigd per 25 juli 1989. GRIEKENLAND Ilektrokinita Leoforeia Periochis Athinon&nbhy;Peiraios (trolleybussen in de regio Athene&nbhy;Piraeus) die werkzaam zijn op grond van decreet 768/1970 en wet 588/1977. Ilektrikoi Sidirodromoi Athinon&nbhy;Peiraios (elektrische spoorwegen Athene&nbhy;Piraeus) die werkzaam zijn op grond van de wetten 352/1976 en 588/1977. Epicheirisi Astikon Sygkoinonion (stadsvervoermaatschappij) werkzaam overeenkomstig wet 588/1977. Koino Tameio Eisirazeos Leoforeion (Gemeenschappelijk Fonds voor busexploitatie) dat werkzaam is op grond van decreet 102/1973. RODA (Dimotiky Epicheirisi Leoforeion Rodoy) (RODA: gemeentelijk busbedrijf op Rhodos). Organismos Astikon Sygkoinonion Thessalonikis (stadsvervoerbedrijf van Thessaloniki) dat werkzaam is op grond van decreet 3721/1957 en wet 716/1980. SPANJE Diensten voor openbaar vervoer per bus overeenkomstig artikel 71 van de Ley de Régimen local Corporación metropolitana de Madrid. Corporación metropolitana de Barcelona. Diensten voor openbaar vervoer per bus, overeenkomstig artikel 71 van de Ley de Ordenación de Transportes Terrestres de 31 de julio de 1987. Openbare stads&nbhy; en streekbusdiensten overeenkomstig de artikelen 113 t/m 118 van de Ley de Ordinación de Transportes Terrestres de 31 de julio de 1987. FEVE, RENFE (of Empresa Nacional de Transportes de Viajeros por Carretera) die openbare busdiensten exploiteren overeenkomstig de Disposiciones adicionales, Primera, de la Ley de Ordenación de Transportes Terrestres de 31 de julio de 1957. Diensten voor openbaar busvervoer overeenkomstig de Disposiciones Transitorias, Tercera, de la Ley de Ordenación de Transportes Terrestres de 31 de julio de 1957. FRANKRIJK Openbare vervoerdiensten als bedoeld in artikel 7&nbhy;II van de loi 82&nbhy;1153 du 30 décembre 1982 (transports intérieurs, orientation). Régie autonome des transports parisiens, Société nationale des chemins de fer français, APTR, en andere openbare vervoerdiensten die werkzaam zijn op grond van een vergunning van het syndicat des transports parisiens krachtens de ordonnance de 1959 et ses décrets d'application relatifs à l'organisation des transports de voyageurs dans la région parisienne. IERLAND Iarnrod Éireann (Irish Rail). Bus Éireann (Irish Bus). Bus Átha Alath (Dublin Bus). Openbare vervoerdiensten overeenkomstig de gewijzigde Road Transport Act 1932. ITALIË Openbare vervoerdiensten die werkzaam zijn op basis van een concessie overeenkomstig de Legge 28 settembre 1939, n. 1822 &nbhy; Disciplina degli autoservizi di linea (autolinee per viaggiatori, bagagli e pacchi agricoli in regime di concessione all'industria privata) &nbhy; artikel 1, als gewijzigd bij artikel 45 van het Decreto del Presidente della Repubblica 28 giugno 1955, n. 771. Openbare vervoerdiensten in de zin van artikel 1, n. 15, van Regio Decreto 15 ottobre 1925, n. 2578 &nbhy; Approvazione del Testo unico della legge sull'assunzione diretta dei pubblici servizi da parte dei comuni e delle province (stadsbusdiensten). Diensten die werkzaam zijn op grond van een concessie in de zin van artikel 242 of 256 van Regio Decreto 9 maggio 1912, n. 1447, che approva il Testo unico delle disposizioni di legge per le ferrovie concesse all'industria privata, le tramvie a trazione meccanica e gli automobili (streektrams). Diensten die werkzaam zijn op grond van een concessie in de zin van artikel 4 van Legge 14 giugno 1949, n. 410, concorso dello Stato per la riattivazione dei pubblici servizi di trasporto in concessione. Diensten die werkzaam zijn op grond van een concessie in de zin van artikel 14 van Legge 2 agosto 1952, n. 1221 &nbhy; Provvedimenti per l'esercizio ed il potenziamento di ferrovie e di altre linee di trasporto in regime di concessione. LUXEMBURG Chemins de fer du Luxembourg (CFL). Service communal des autobus municipaux de la ville de Luxembourg. Transports intercommunaux du canton d'Esch&nbhy;sur&nbhy;Alzette (TICE). Autobusondernemers werkzaam op grond van het Règlement grand&nbhy;ducal du 3 février 1978 concernant les conditions d'octroi des autorisations d'établissement et d'exploitation des services de transports routiers réguliers de personnes rémunérées. NEDERLAND Openbare vervoerdiensten overeenkomstig hoofdstuk II (Openbaar vervoer) van de Wet Personenvervoer van 12 maart 1987. OOSTENRIJK Diensten die vervoer verzorgen overeenkomstig het Eisenbahngesetz 1957 (BGBl. nr. 60/1957) en het Kraftfahrliniengesetz 1952 (BGBl. nr. 84/1952). PORTUGAL Rodoviária Nacional, EP Companhia Carris de ferro de Lisboa. Metropolitano de Lisboa, EP. Serviços de Transportes Colectivos do Porto. Serviços Municipalizados de Transporte do Barreiro. Serviços Municipalizados de Transporte de Aveiro. Serviços Municipalizados de Transporte de Braga. Serviços Municipalizados de Transporte de Coimbra. Serviços Municipalizados de Transporte de Portalegre. FINLAND Openbare of particuliere busondernemingen die werkzaam zijn op grond van Laki (343/91) luvanvaraisesta henkilöliikenteestä tiellä en Helsingin kaupungin liikennelaitos/Helsingfors stads trafikverk (Vervoersraad van Helsinki), die bus&nbhy; en tramvervoer aan het publiek bieden. ZWEDEN Openbare stadsspoorweg&nbhy; of tramdiensten die werkzaam zijn op grond van lagen (1978:438) om huvudmannaskap för viss kollektiv persontrafik en lagen (1990:1157) om järnvägssäkerhet. Openbare of particuliere trolleybus&nbhy; of busdiensten die werkzaam zijn op grond van lagen (1978:438) om huvudmannaskap för viss kollektiv persontrafik en lagen (1983:293) om yrkestrafik. VERENIGD KONINKRIJK Openbare vervoerdiensten overeenkomstig de London Regional Transport Act 1984. Glasgow Underground. Greater Manchester Rapid Transit Company. Docklands Light Railway. London Underground Ltd. British Railways Board. Tyne and Wear Metro. BIJLAGE VIII AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN LUCHTHAVENFACILITEITEN BELGIË Regie der Luchtwegen ingesteld bij de Besluitwet van 20 november 1946 houdende instelling van de Regie der Luchtwegen, gewijzigd bij Koninklijk Besluit van 5 oktober 1970 houdende wijziging van het statuut van de Regie der Luchtwegen. DENEMARKEN Luchthavens werkzaam op basis van een vergunning ingevolge paragraaf 55, lid 1, van de lov om luftfart, jf. lovbekendtgørelse nr. 408 af 11. september 1985. DUITSLAND Luchthavens bedoeld in paragraaf 38, lid 2, punt 1, van de Luftverkehrszulassungsordnung vom 19. März 1979, zuletzt geändert durch die Verordnung vom 21. Juli 1986. GRIEKENLAND Luchthavens werkzaam ingevolge wet 517/1931 tot instelling van de burgerluchtvaart (Ypiresia Politikis Aeroporias (YPA)). Internationale luchthavens werkzaam ingevolge Presidentieel Besluit 647/981. SPANJE Luchthavens in beheer bij Aeropuertos Nacionales werkzaam ingevolge het Real Decreto 278/1982 de 15 de octubre de 1982. FRANKRIJK Aéroports de Paris werkzaam overeenkomstig titre V, articles L 251-1 à 252-1 van de code de l'aviation civile. Aéroport de Bâle - Mulhouse, ingesteld op grond van de convention franco-suisse du 4 juillet 1949. Luchthavens als bedoeld in article L 270-1, code de l'aviation civile. Luchthavens die werkzaam zijn overeenkomstig het cahier de charges type d'une concession d'aéroport, décret du 6 mai 1955. Luchthavens die werkzaam zijn op basis van een convention d'exploitation overeenkomstig article L/221 van de code de l'aviation civile. IERLAND Luchthavens van Dublin, Cork en Shannon onder beheer van Aer Rianta &nbhy; Irish Airports. Luchthavens die werkzaam zijn op grond van een public use license die is verleend ingevolge de Air Navigation and Transport Act No 23 1936, de Transport Fuel and Power Transfer of Departmental, Administration and Ministerial Functions Order 1959 (SI No 125 of 1959) en de Air Navigation (Aerodrome and Visual Ground Aids) Order 1970 (SI No 291 of 1970). ITALIË Nationale burgerluchthavens (aerodromi civili istituti dallo Stato) die werkzaam zijn overeenkomstig de Codice della navigazione, Regio Decreto 30 marzo 1942, n. 327, cf. artikel 692. Luchthavens die worden geëxploiteerd op basis van een concessie die is verleend overeenkomstig artikel 694 van de Codice della navigazione, Regio Decreto 30 marzo 1942, n. 327. LUXEMBURG Aéroport de Findel. NEDERLAND Burgerluchthavens die geëxploiteerd worden op basis van de artikelen 18 e.v. van de Luchtvaartwet van 15 januari 1958 (stbld. 47), als gewijzigd op 7 juni 1978. OOSTENRIJK Austro Control GmbH. Diensten bedoeld in de artikelen 60 t/m 80 van het Luftfahrtgesetz 1957 (BGBl. nr. 253/1957). PORTUGAL Luchthavens onder het beheer van Aeroportos de Navegaçao Aérea (ANA), EP overeenkomstig de Decreto&nbhy;Lei n° 246/79. Aeroporto do Fuchal en Aeroporto de Porto Santo, onder regionaal bestuur gesteld overeenkomstig de Decreto&nbhy;Lei n° 284/81. FINLAND Luchthavens in beheer bij "Ilmailulaitos/Luftfartsverket" overeenkomstig Ilmailulaki (595/64). ZWEDEN Nationale luchthavens onder nationaal beheer die werkzaam zijn overeenkomstig lagen (1957:297) om luftfart. Particuliere luchthavens onder particulier beheer die werkzaam zijn op grond van een wettelijke exploitatievergunning, indien deze vergunning voldoet aan de criteria van artikel 2, lid 3, van de richtlijn. VERENIGD KONINKRIJK Luchthavens onder beheer van British Airports Authority plc. Luchthavens die public limited companies (plc's) zijn, ingevolge de 1986 Airports Act. BIJLAGE IX AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN ZEEHAVEN&nbhy;, BINNENHAVEN&nbhy; OF ANDERE AANLANDINGSFACILITEITEN BELGIË Naamloze vennootschap van het Kanaal en van de Brusselse haveninrichtingen. Port autonome de Liège. Port autonome de Namur. Port autonome de Charleroi. Haven van de stad Gent. Maatschappij der Brugse haveninrichtingen &nbhy; La Compagnie des installations maritimes de Bruges. Intercommunale maatschappij van de linker Scheldeoever (Haven van Antwerpen) &nbhy; Société intercommunale de la rive gauche de l'Escaut. Haven van Nieuwpoort. Haven van Oostende. DENEMARKEN Havens als bedoeld in artikel 1, I t/m III, van de bekendtgørelse nr. 604 af 16. december 1985 om hvilke havne der er omfattet af lov om trafikhavne, jf. lov nr. 239 af 12. maj 1976 om trafikhavne. DUITSLAND Zeehavens die geheel of gedeeltelijk onder territoriale overheden (Länder, Kreise, Gemeinden) ressorteren. Binnenhavens die overeenkomstig de Wassergesetze van de deelstaten ressorteren onder de Hafenordnung. GRIEKENLAND Haven van Piraeus (Organismos Limenos Peiraios) ingesteld overeenkomstig Noodwet 1559/1950 en Wet 1630/1951. Haven van Thessaloniki (Organismos Limenos Thessalonikis) ingesteld overeenkomstig Besluit NA. 2251/1953. Andere havens beheerd overeenkomstig Presidentieel Besluit 649/1977 M.A. 649/1977 Epopteia, organosi leitoyrgias kai dioikitikos elenchos limenon (toezichthoudende instantie voor exploitatie en beheer). SPANJE Puerto de Huelva, opgericht overeenkomstig Decreto de 2 de octubre de 1969, n° 2380/69. Puertos y Faros. Otorga Régimen de Estatuto de Autonomía al Puerto de Huelva. Puerto de Barcelona, opgericht overeenkomstig Decreto de 25 de agosto de 1978, n° 2048/78. Puertos y Faros. Otorga al de Barcelona Régimen de Estatuto de Autonomía. Puerto de Bilbao, opgericht overeenkomstig Decreto de 25 de agosto de 1978, n° 2048/78. Puertos y Faros. Otorga al de Bilbao Régimen de Estatuto de Autonomía. Puerto de Valencia, opgericht overeenkomstig Decreto de 25 de agosto de 1978, n° 2409/78. Puertos y Faros. Otorga al de Valencía Régimen de Estatuto de Autonomía. Juntas de Puertos, werkzaam ingevolge de Ley 27/68 de 20 de junio de 1968; Puertos y Faros. Juntas de Puertos y Estatutos de Autonomía en de Decreto de 9 de abril de 1970, no 1350/70. Juntas de Puertos. Havens die worden beheerd door de Comisión Administrativa de Grupos de Puertos, en werkzaam zijn ingevolge de Ley 27/68 de 20 de junio de 1968, Decreto 1958/78 de 23 de junio de 1978 en Decreto 571/81 de 6 de mayo de 1981. Havens die zijn vermeld in de Real Decreto 989/82 de 14 de mayo de 1982. Puertos. Clasificación de los de interés general. FRANKRIJK Port autonome de Paris ingesteld overeenkomstig loi 68/917 du 24 octobre 1968 relative au port autonome de Paris. Port autonome de Strasbourg ingesteld overeenkomstig de convention du 20 mai 1923 entre l'État et la ville de Strasbourg relative à la construction du port rhénan de Strasbourg et à l'exécution de travaux d'extension de ce port, goedgekeurd bij de loi du 26 avril 1924. Andere binnenhavens ingesteld of beheerd overeenkomstig article 6 (navigation intérieure) van het décret 69-140 du 6 février 1969 relatif aux concessions d'outillage public dans les ports maritimes. Ports autonomes werkzaam overeenkomstig articles L 111&nbhy;1 et suivants van de code des ports maritimes. Ports non autonomes werkzaam overeenkomstig articles R 121&nbhy;1 et suivants van de code des ports maritimes. Havens die worden beheerd door regionale autoriteiten (départements) of werkzaam zijn overeenkomstig een door de regionale autoriteiten (départements) overeenkomstig artikel 6 van de loi 86&nbhy;663 du 22 juillet 1983 complétant la loi 83&nbhy;8 du 7 janvier 1983 relative à la répartition de compétences entre les communes, départements et l'État. IERLAND Havens die overeenkomstig de Harbour Acts 1946 to 1976 worden geëxploiteerd. Haven van Dun Laoghaire geëxploiteerd overeenkomstig de State Harbours Act 1924. Haven van Rosslare Harbour geëxploiteerd overeenkomstig de Finguard and Rosslare Railways and Harbours Act 1899. ITALIË Nationale havens en andere havens die overeenkomstig de Codice della navigazione, Regio Decreto 30 marzo 1942, n. 32 ressorteren onder de Capitaneria di Porto. Autonome havens (enti portuali) die worden bestuurd door diensten welke overeenkomstig artikel 19 van de Codice della navigazione, Regio Decreto 30 marzo 1942, n. 327 bij wet zijn ingesteld. LUXEMBURG Port de Mertert, ingesteld en geëxploiteerd overeenkomstig de loi du 22 juillet 1963 relative à l'aménagement et à l'exploitation d'un port fluvilal sur la Moselle. NEDERLAND Havenbedrijven, opgericht en werkzaam ingevolge de Gemeentewet van 29 juni 1851. Havenschap Vlissingen, opgericht bij de wet van 10 september 1970 houdende een gemeenschappelijke regeling tot oprichting van het Havenschap Vlissingen. Havenschap Terneuzen, opgericht bij de wet van 8 april 1970 houdende een gemeenschappelijke regeling tot oprichting van het Havenschap Terneuzen. Havenschap Delfzijl, opgericht bij de wet van 31 juli 1957 houdende een gemeenschappelijke regeling tot oprichting van het Havenschap Delfzijl. Industrie&nbhy; en havenschap Moerdijk, opgericht bij de gemeenschappelijke regeling tot oprichting van het Industrie&nbhy; en havenschap Moerdijk van 23 oktober 1970, goedgekeurd bij Koninklijk Besluit nr. 23 van 4 maart 1972. OOSTENRIJK Binnenhavens die geheel of gedeeltelijk onder de Länder en/of Gemeinden ressorteren. PORTUGAL Porto do Lisboa ingesteld overeenkomstig het Decreto Real de 18 de Fevereiro de 1907 en werkzaam op grond van Decreto&nbhy;Lei n° 36976 de 20 de Julho de 1948. Porto do Duoro e Leixões ingesteld overeenkomstig Decreto&nbhy;Lei n° 36977 de 20 de Julho de 1948. Porto do Sines ingesteld overeenkomstig de Decreto&nbhy;Lei n° 508/77 de 14 de Dezembro de 1977. Portos de Setúbal, Aveiro, Fígueira da Foz, Viana do Castelo, Portimao e Faro die werkzaam zijn op grond van Decreto&nbhy;Lei n° 37754 de 18 de Fevereiro de 1950. FINLAND Havens die werkzaam zijn overeenkomstig Laki kunnallisista satamajärjestyksistä ja liikennemaksuista (955/76). Kanaal van Saimaa (Saimaan kanavan hoitokunta). ZWEDEN Openbare en/of onder openbaar beheer staande havens en aanlandingsfaciliteiten overeenkomstig lagen (1983:293) om inrättande, utvidgning och avlysning av allmän farled och allmän hamn, à förordningen (1983:744) om trafiken på Göta kanal. VERENIGD KONINKRIJK Havendiensten in de zin van section 57 van de Harbours Act 1964 die havenfaciliteiten verlenen aan zee&nbhy; of binnenvrachtschepen. BIJLAGE X LIJST VAN DE IN ARTIKEL 29, LID 3, BEDOELDE WETGEVING PRODUCTIE, VERVOER OF DISTRIBUTIE VAN DRINKWATER - PRODUCTIE, VERVOER OF DISTRIBUTIE VAN ELEKTRICITEIT Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (30) VERVOER, OPSLAG OF DISTRIBUTIE VAN GAS OF WARMTE Richtlijn 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas (31) EXPLORATIE EN WINNING VAN AARDOLIE OF AARDGAS Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 1994 betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen (32) EXPLORATIE EN WINNING VAN STEENKOOL OF ANDERE VASTE BRANDSTOFFEN Richtlijn 94/22/EG indien de voorwaarden die daarin vervat zijn op grond van de wettelijke voorschriften van de lidstaten ook voor steenkool en andere vaste brandstoffen gelden AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN VERVOERDIENSTEN PER TREIN Richtlijn 91/440/EEG van de Raad van 29 juli 1991 betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (33) AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN STADSSPOORWEG&nbhy;, TRAM&nbhy;, TROLLEYBUS&nbhy; OF BUSVERBINDINGEN - AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN LUCHTHAVENFACILITEITEN - AANBESTEDENDE DIENSTEN OP HET GEBIED VAN ZEEHAVEN&nbhy;, BINNENHAVEN&nbhy; OF ANDERE AANLANDINGSFACILITEITEN - BIJLAGE XI LIJST VAN DIENSTEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1, LID 2, ONDER b) NACE (34) CPV&nbhy;code Sectie F BOUWNIJVERHEID Afdeling Groep Klasse Omschrijving Toelichting 45 Bouwnijverheid Deze afdeling omvat: nieuwbouw, restauratiewerk en gewone reparaties. 45000000 45.1 Het bouwrijp maken van terreinen 45100000 45.11 Slopen van gebouwen; grondverzet Deze klasse omvat: &nbhy; het slopen van gebouwen en andere bouwwerken; &nbhy; het ruimen van bouwterreinen; &nbhy; het grondverzet: graven, ophogen, egaliseren en nivelleren van bouwterreinen, graven van sleuven en geulen, verwijderen van rotsen, grondverzet met behulp van explosieven enz.; &nbhy; het geschikt maken van terreinen voor mijnbouw: verwijderen van deklagen en overige werkzaamheden in verband met de ontsluiting van delfstoffen en de voorbereiding van de ontginning. Deze klasse omvat voorts: &nbhy; de drainage van bouwterreinen; &nbhy; de drainage van land&nbhy; en bosbouwgrond. 45110000 45.12 Proefboren en boren Deze klasse omvat: &nbhy; het proefboren en het nemen van bodemmonsters ten behoeve van de bouw of voor geofysische, geologische of dergelijke doeleinden. Deze klasse omvat niet: &nbhy; het boren van putten voor de aardolie&nbhy; of aardgaswinning, zie 11.20; &nbhy; het boren van waterputten, zie 45.25; &nbhy; het delven van mijnschachten, zie 45.25; &nbhy; de aardolie&nbhy; en aardgasexploratie en geofysisch, geologisch en seismisch onderzoek, zie 74.20. 45120000 45.2 Burgerlijke en utiliteitsbouw; weg&nbhy; en waterbouw 45200000 45.21 Algemene bouwkundige en civieltechnische werken Deze klasse omvat: de bouw van alle soorten gebouwen; de uitvoering van civieltechnische werken: bruggen, inclusief die voor verhoogde wegen, viaducten, tunnels en ondergrondse doorgangen, pijpleidingen, kabels en hoogspanningsleidingen over lange afstand, pijpleidingen, kabels en hoogspanningsleidingen in de bebouwde kom, bijkomende werken; het monteren en optrekken van geprefabriceerde constructies ter plaatse. Deze klasse omvat niet: diensten in verband met de aardolie&nbhy; en de aardgaswinning, zie 11.20; het optrekken van volledige geprefabriceerde constructies van zelf vervaardigde onderdelen, niet van beton, zie 20, 26, 28; bouwwerkzaamheden aan of in stadions, zwembaden, sporthallen, tennisbanen, golfterreinen en andere sportaccommodaties, andere dan het optrekken van gebouwen, zie 45.23; installatiewerkzaamheden, zie 45.3; de afwerking van gebouwen, zie 45.4; architecten en ingenieurs, zie 74.20; projectbeheer voor de bouw, zie 74.20. 45210000 45.22 Dakbedekking en bouw van dakconstructies Deze klasse omvat: de bouw van daken; dakbedekking; het waterdicht maken. 45220000 45.23 Bouw van wegen, straten, luchthavens en sportaccommodaties Deze klasse omvat: de bouw van autowegen, straten en andere wegen en paden voor voertuigen en voetgangers; de bouw van spoorwegen; de bouw van start&nbhy; en landingsbanen; bouwwerkzaamheden aan of in stadions, zwembaden, sporthallen, tennisbanen, golfterreinen en andere sportaccommodaties, andere dan het optrekken van gebouwen; het schilderen van markeringen op wegen en parkeerplaatsen. Deze klasse omvat niet: voorafgaand grondverzet, zie 45.11. 45230000 45.24 Waterbouw Deze klasse omvat: de aanleg van: waterwegen, haven&nbhy; en rivierwerken, jachthavens, sluizen enz.; dammen en dijken; baggerwerk; werkzaamheden onder water. 45240000 45.25 Overige gespecialiseerde werkzaamheden in de bouw Deze klasse omvat: gespecialiseerde bouwwerkzaamheden ten behoeve van diverse bouwwerken, waarvoor specifieke ervaring of een speciale uitrusting nodig is: bouw van funderingen, inclusief heien; boren en aanleggen van waterputten, delven van mijnschachten; opbouw van niet zelf vervaardigde elementen van staal; buigen van staal; metselen, inclusief zetten van natuursteen; optrekken en afbreken van steigers en werkplatforms, inclusief verhuur van steigers en werkplatforms; bouw van schoorstenen en industriële ovens. Deze klasse omvat niet: de verhuur van steigers zonder optrekken en afbreken, zie 71.32. 45250000 45.3 Bouwinstallatie 45300000 45.31 Elektrische installatie Deze klasse omvat: de installatie in gebouwen en andere bouwwerken van: elektrische bedrading en toebehoren; telecommunicatiesystemen; elektrische verwarmingssystemen; antennes; apparatuur voor brandalarm; alarminstallaties tegen diefstal; liften en roltrappen; bliksemafleiders enz. 45310000 45.32 Isolatie Deze klasse omvat: het aanbrengen in gebouwen en andere bouwwerken van isolatiemateriaal (warmte, geluid, trillingen). Deze klasse omvat niet: het waterdicht maken, zie 45.22. 45320000 45.33 Loodgieterswerk Deze klasse omvat: de installatie in gebouwen en andere bouwwerken van: waterleidingen en artikelen voor sanitair gebruik; gasaansluitingen; apparatuur en leidingen voor verwarming, ventilatie, koeling en klimaatregeling; sprinklerinstallaties. Deze klasse omvat niet: de installatie en reparatie van elektrische verwarmingsinstallaties, zie 45.31. 45330000 45.34 Overige bouwinstallatie Deze klasse omvat: de installatie van verlichtings&nbhy; en signaleringssystemen voor wegen, spoorwegen, luchthavens en havens; de installatie in en aan gebouwen en andere bouwwerken van toebehoren, n.e.g. 45340000 45.4 Afwerking van gebouwen 45400000 45.41 Stukadoorswerk Deze klasse omvat: het aanbrengen van pleister&nbhy; en stukadoorswerk (incl. het aanbrengen van een hechtgrond) aan de binnen&nbhy; of buitenzijde van gebouwen en andere bouwwerken. 45410000 45.42 Schrijnwerk Deze klasse omvat: het plaatsen van niet zelf vervaardigde deuren, vensters, kozijnen, inbouwkeukens, trappen, winkelinrichtingen en dergelijke, van hout of van ander materiaal; de binnenafwerking, zoals plafonds, wandbekleding van hout, verplaatsbare tussenwanden enz. Deze klasse omvat niet: het leggen van parket of andere houten vloerbedekking, zie 45.43 45420000 45.43 Vloerafwerking en behangen Deze klasse omvat: het aanbrengen in gebouwen en andere bouwwerken van: vloer&nbhy; of wandtegels van keramische stoffen, beton of gehouwen steen; parket en andere houten vloerbedekking; tapijt en vloerbedekking van linoleum, rubber of kunststof; vloerbedekking en wandbekleding van terrazzo, marmer, graniet of lei; behang. 45430000 45.44 Schilderen en glaszetten Deze klasse omvat: het schilderen van het binnen&nbhy; en buitenwerk van gebouwen; het schilderen van wegen&nbhy; en waterbouwkundige werken; het aanbrengen van glas, spiegels enz. Deze klasse omvat niet: de installatie van vensters, zie 45.42 45440000 45.45 Overige werkzaamheden in verband met de afwerking van gebouwen Deze klasse omvat: de installatie van particuliere zwembaden; gevelreiniging met behulp van stoom, door middel van zandstralen enz.; 45450000 overige werkzaamheden in verband met de afwerking van gebouwen, n.e.g. Deze klasse omvat niet: het reinigen van het interieur van gebouwen en andere bouwwerken, zie 74.70 45.5 Verhuur van bouw&nbhy; of sloopmachines met bedieningspersoneel 45500000 45.50 Verhuur van bouw&nbhy; of sloopmachines met bedieningspersoneel Deze klasse omvat niet: de verhuur van bouw&nbhy; en sloopmachines zonder bedieningspersoneel, zie 71.32 BIJLAGE XII INLICHTINGEN DIE IN AANKONDIGINGEN VAN OPDRACHTEN MOET WORDEN OPGENOMEN A. OPENBARE PROCEDURES 1. Naam, adres, telegramadres, e&nbhy;mailadres, telefoon&nbhy;, telex&nbhy; en faxnummer van de aanbestedende dienst. 2. Aard van de opdracht (leveringen, werken of diensten; indien van toepassing, vermelding of het om een algemeen contract gaat). Categorie van de dienst in de zin van bijlage XVI A of XVI B en beschrijving ervan (classificatie). Indien van toepassing, vermelding of de inschrijvingen worden gevraagd met het oog op aankoop, lease, huur, huurkoop of een combinatie hiervan. 3. Plaats van levering, uitvoering of dienstverlening. 4. Voor leveringen en werken: a) Aard en hoeveelheid van de te leveren producten. Vermelding van met name de opties voor latere aankopen en, indien mogelijk, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. Bij een serie periodiek terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien mogelijk, van het voorlopige tijdschema van de latere oproepen tot mededinging voor de vereiste producten of de aard en omvang van de prestaties en de algemene kenmerken van de werken. b) Vermelding of leveranciers de mogelijkheid hebben om voor delen en/of voor het geheel van de gevraagde leveringen in te schrijven. Indien, bij opdrachten voor werken, het werk of de opdracht in meerdere percelen is verdeeld, vermelding van de orde van grootte van de percelen en van de mogelijkheid om voor één, meerdere of alle percelen in te schrijven. c) Bij opdrachten voor werken: gegevens betreffende het doel van het werk of de opdracht wanneer deze ook betrekking heeft op de opstelling van ontwerpen. 5. Voor diensten: a) Aard en hoeveelheid van de te verlenen diensten. Vermelding van met name de opties voor latere aankopen en, indien mogelijk, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. Bij een serie periodiek terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien mogelijk, van het voorlopige tijdschema van de latere oproepen tot mededinging voor de vereiste diensten. b) Vermelding of het verlenen van de dienst ingevolge wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen aan een bepaalde beroepsgroep is voorbehouden. c) Verwijzing naar de desbetreffende wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. d) Vermelding of rechtspersonen de namen en beroepskwalificaties van het personeel dat met het verlenen van de diensten wordt belast, dienen op te geven. e) Vermelding of de dienstverleners een inschrijving voor een gedeelte van de diensten mogen indienen. 6. Indiening variant(en) toegestaan. 7. Uitvoerings&nbhy; of leveringstermijn of looptijd van de opdracht voor diensten en, in de mate van het mogelijke, de datum van aanvang. 8. a) Adres waar het bestek en aanvullende documentatie kunnen worden aangevraagd. b) Indien van toepassing, het bedrag dat voor het verkrijgen van de genoemde documentatie moet worden betaald en wijze van betaling. 9. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de inschrijvingen. b) Adres waar zij moeten worden ingediend. c) Taal of talen waarin ze moeten worden gesteld. 10. a) Indien van toepassing, personen die bij de opening van de inschrijvingen worden toegelaten. b) Dag, uur en plaats van de opening. 11. Indien van toepassing, verlangde borgsommen en waarborgen. 12. Belangrijkste financierings&nbhy; en betalingsvoorwaarden en/of verwijzingen naar de teksten waar deze te vinden zijn. 13. Indien van toepassing, de vereiste rechtsvorm van de combinatie van economische subjecten waaraan de opdracht wordt gegund. 14. Minimumvereisten van economische en technische aard waaraan het economische subject aan wie de opdracht wordt gegund, moet voldoen. 15. Termijn gedurende welke de inschrijver zijn inschrijving gestand moet doen. 16. Indien van toepassing, de bijzondere voorwaarden voor de uitvoering van de opdracht. 17. Gunningscriteria. Vermelding van de criteria, behalve de laagste prijs, en hun relatieve gewicht indien ze niet in het bestek zijn opgenomen. 18. Andere inlichtingen. 19. Indien van toepassing, verwijzing naar de bekendmaking van de periodieke aankondiging waarop de opdracht betrekking heeft in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 20. Datum van verzending van de aankondiging door de aanbestedende dienst. 21. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen (moet door het Publicatiebureau worden verstrekt). 22. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures en eventueel bemiddelingsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. B. NIET-OPENBARE PROCEDURES 1. Naam, adres, telegramadres, e&nbhy;mailadres, telefoon&nbhy;, telex&nbhy; en faxnummer van de aanbestedende dienst. 2. Aard van de opdracht (leveringen, werken of diensten; indien van toepassing, vermelding of het om een algemeen contract gaat). Categorie van de dienst in de zin van bijlage XVI A of XVI B en beschrijving ervan (classificatie). Indien van toepassing, vermelding of de inschrijvingen worden gevraagd met het oog op aankoop, lease, huur, huurkoop of een combinatie hiervan. 3. Plaats van levering, uitvoering of dienstverlening. 4. Voor leveringen en werken: a) Aard en hoeveelheid van de te leveren producten. Vermelding van met name de opties voor latere aankopen en, indien mogelijk, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. Bij een serie periodiek terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien mogelijk, van het voorlopige tijdschema van de latere oproepen tot mededinging voor de vereiste producten of de aard en omvang van de prestaties en de algemene kenmerken van het werken. b) Vermelding of leveranciers de mogelijkheid hebben om voor delen en/of voor het geheel van de gevraagde leveringen in te schrijven. Indien, bij opdrachten voor werken, het werk of de opdracht in meerdere percelen is verdeeld, vermelding van de orde van grootte van de percelen en van de mogelijkheid om voor één, meerdere of alle percelen in te schrijven. c) Bij opdrachten voor werken: gegevens betreffende het doel van het werk of de opdracht wanneer deze ook betrekking heeft op de opstelling van ontwerpen. 5. Voor diensten: a) Aard en hoeveelheid van de te verlenen diensten. Vermelding van met name de opties voor latere aankopen en, indien mogelijk, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. Bij een serie periodiek terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien mogelijk, van het voorlopige tijdschema van de latere oproepen tot mededinging voor de vereiste diensten. b) Vermelding of het verlenen van de dienst ingevolge wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen aan een bepaalde beroepsgroep is voorbehouden. c) Verwijzing naar de desbetreffende wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. d) Vermelding of rechtspersonen de namen en beroepskwalificaties van het personeel dat met het verlenen van de dienst wordt belast, dienen op te geven. e) Vermelding of de dienstverleners een inschrijving voor een gedeelte van de diensten mogen indienen. 6. Indiening variant(en) toegestaan. 7. Uitvoerings&nbhy; of leveringstermijn of looptijd van de opdracht voor diensten en, in de mate van het mogelijke, de datum van aanvang. 8. Indien van toepassing, de vereiste rechtsvorm van de combinatie van economische subjecten waaraan de opdracht wordt gegund. 9. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming. b) Adres waar zij moeten worden ingediend. c) Taal of talen waarin ze moeten worden gesteld. 10. Uiterste datum voor de verzending van de uitnodigingen tot inschrijving. 11. Indien van toepassing, verlangde borgsommen en waarborgen. 12. Belangrijkste financierings&nbhy; en betalingsvoorwaarden en/of verwijzingen naar de teksten waar deze te vinden zijn. 13. Gegevens over de situatie van het economische subject en minimumvereisten van economische en technische aard waaraan hij moet voldoen. 14. Gunningscriteria. Onder voorbehoud van de bepalingen van artikel 57 , lid 3, tweede alinea, vermelding van de criteria, behalve de laagste prijs, en hun relatieve gewicht. 15. Andere inlichtingen. 16. Indien van toepassing, de bijzondere voorwaarden voor de uitvoering van de opdracht. 17. Indien van toepassing, verwijzing naar de bekendmaking van de periodieke aankondiging waarop de opdracht betrekking heeft in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 18. Datum van verzending van de aankondiging door de aanbestedende dienst. 19. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen (moet door het Publicatiebureau worden verstrekt). 20. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures en eventueel bemiddelingsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. C. PROCEDURES VAN GUNNING DOOR ONDERHANDELINGEN 1. Naam, adres, telegramadres, e&nbhy;mailadres, telefoon&nbhy;, telex&nbhy; en faxnummer van de aanbestedende dienst. 2. Aard van de opdracht (leveringen, werken of diensten; indien van toepassing, vermelding of het om een algemeen contract gaat). Categorie van de dienst in de zin van bijlage XVI A of XVI B en beschrijving ervan (CPV&nbhy;classificatie). Indien van toepassing, vermelding of de inschrijvingen worden gevraagd met het oog op aankoop, lease, huur, huurkoop of een combinatie hiervan. 3. Plaats van levering, uitvoering of dienstverlening. 4. Voor leveringen en werken: a) Aard en hoeveelheid van de te leveren producten. Vermelding van met name de opties voor latere aankopen en, indien mogelijk, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. Bij een serie periodiek terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien mogelijk, van het voorlopige tijdschema van de latere oproepen tot mededinging voor de vereiste producten of de aard en omvang van de prestaties en de algemene kenmerken van het werken. b) Vermelding of leveranciers de mogelijkheid hebben om voor delen en/of voor het geheel van de gevraagde leveringen in te schrijven. Indien, bij opdrachten voor werken, het werk of de opdracht in meerdere percelen is verdeeld, vermelding van de orde van grootte van de percelen en van de mogelijkheid om voor één, meerdere of alle percelen in te schrijven. c) Bij opdrachten voor werken: gegevens betreffende het doel van het werk of de opdracht wanneer deze ook betrekking heeft op de opstelling van ontwerpen. 5. Voor diensten: a) Aard en hoeveelheid van de te verlenen diensten. Vermelding van met name de opties voor latere aankopen en, indien mogelijk, een voorlopig tijdschema voor de uitoefening van de opties. Bij een serie periodiek terugkerende opdrachten voorts vermelding, indien mogelijk, van het voorlopige tijdschema van de latere oproepen tot mededinging voor de vereiste diensten. b) Vermelding of het verlenen van de dienst ingevolge wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen aan een bepaalde beroepsgroep is voorbehouden. c) Verwijzing naar de desbetreffende wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. d) Vermelding of rechtspersonen de namen en beroepskwalificaties van het personeel dat met het verlenen van de dienst wordt belast, dienen op te geven. e) Vermelding of dienstverleners voor een gedeelte van de diensten kunnen inschrijven. 6. Indiening variant(en) toegestaan. 7. Uitvoerings&nbhy; of leveringstermijn of looptijd van de opdracht voor diensten en, in de mate van het mogelijke, de datum van aanvang. 8. Indien van toepassing, de vereiste rechtsvorm van de combinatie van economische subjecten waaraan de opdracht wordt gegund. 9. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming. b) Adres waar zij moeten worden ingediend. c) Taal of talen waarin ze moeten worden gesteld. 10. Indien van toepassing, verlangde borgsommen of andere waarborgen. 11. Belangrijkste financierings&nbhy; en betalingsvoorwaarden en/of verwijzingen naar de teksten waar deze te vinden zijn. 12. Gegevens over de situatie van het economische subject en minimumvereisten van economische en technische aard waaraan hij moet voldoen. 13. Gunningscriteria. Onder voorbehoud van de bepalingen van artikel 57 , lid 3, tweede alinea, vermelding van de criteria, behalve de laagste prijs, en hun relatieve gewicht. 14. Indien van toepassing, naam en adres van reeds door de aanbestedende dienst geselecteerde economische subjecten. 15. Indien van toepassing, datum (data) van voorgaande bekendmakingen in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 16. Indien van toepassing, de bijzondere voorwaarden voor de uitvoering van de opdracht. 17. Andere inlichtingen. 18. Indien van toepassing, verwijzing naar de bekendmaking van de periodieke aankondiging waarop de opdracht betrekking heeft in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. 19. Datum van verzending van de aankondiging door de aanbestedende dienst. 20. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen (moet door het Publicatiebureau worden verstrekt). 21. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures en eventueel bemiddelingsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. BIJLAGE XIII INFORMATIE DIE IN MEDEDELINGEN INZAKE HET BESTAAN VAN EEN ERKENNINGSREGELING MOET WORDEN OPGENOMEN 1. Naam, adres, telegramadres, e&nbhy;mailadres, telefoon&nbhy;, telex&nbhy; en faxnummer van de aanbestedende dienst. 2. Onderwerp van de erkenningsregeling (beschrijving van (categorieën van) producten, diensten of werken die door middel van deze regeling moeten worden aangekocht). 3. Voorwaarden die door de economische subjecten moeten worden vervuld met het oog op hun erkenning overeenkomstig de regeling en methoden waarmee elk van deze voorwaarden zal worden gecontroleerd. Indien de beschrijving van die voorwaarden en toetsingsmethoden omvangrijk is en gebaseerd is op documenten die ter beschikking staan van de betrokken economische subjecten, kan met een samenvatting van de belangrijkste voorwaarden en methoden en met een verwijzing naar de betreffende documenten worden volstaan. 4. Geldigheidsduur van de erkenningsregeling en formaliteiten voor de verlenging ervan. 5. Vermelding van het feit dat de mededeling dient als oproep tot mededinging. 6. Adres waar nadere inlichtingen en documentatie over de erkenningsregeling kunnen worden aangevraagd (indien dat adres afwijkt van het in punt 1 vermelde adres). 7. Indien van toepassing, andere inlichtingen. 8. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures en eventueel bemiddelingsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. BIJLAGE XIV INFORMATIE DIE IN PERIODIEKE AANKONDIGINGEN MOET WORDEN OPGENOMEN I. RUBRIEKEN DIE IN ELK GEVAL MOETEN WORDEN INGEVULD 1. Naam, adres, telegramadres, e-mailadres, telefoon&nbhy;, telex&nbhy; en faxnummer van de aanbestedende dienst of de dienst waar nadere inlichtingen kunnen worden verkregen. 2. a) Voor opdrachten voor leveringen: aard en hoeveelheid of waarde van de prestaties of de te leveren producten. b) Voor opdrachten voor werken: aard en omvang van de prestaties, algemene kenmerken van het werk of van de percelen die betrekking hebben op het werk. c) Voor opdrachten voor diensten: totaal van de voorgenomen aankopen voor elk van de in bijlage XVI A opgenomen categorieën van diensten. 3. Datum van verzending van de aankondiging door de aanbestedende dienst. 4. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen (moet door het Publicatiebureau worden verstrekt). 5. Indien van toepassing, andere inlichtingen. II. INLICHTINGEN DIE MOETEN WORDEN VERSTREKT WANNEER DE AANKONDIGING DIENT ALS OPROEP TOT MEDEDINGING OF EEN GROND VORMT VOOR EEN VERKORTING VAN DE TERMIJNEN VOOR DE ONTVANGST VAN DE AANVRAGEN TOT DEELNEMING OF INSCHRIJVINGEN 6. Vermelding van het feit dat belangstellende leveranciers de instantie op de hoogte moeten brengen van hun belangstelling voor de opdracht(en). 7. Uiterste datum voor de ontvangst van de verzoeken om een uitnodiging tot inschrijving. 8. Aard en hoeveelheid van de te leveren producten of algemene kenmerken van het werk of de categorie waartoe de dienst behoort, in de zin van bijlage XVI A, en beschrijving (CPV&nbhy;classificatie); vermelding of het om (een) raamovereenkomst(en) gaat. Vermelding van met name de opties voor latere aankopen, alsmede het voorlopige tijdschema voor de uitoefening van de opties. Bij een serie periodiek terugkerende opdrachten voorts vermelding van het voorlopige tijdschema van de latere oproepen tot mededinging. 9. Vermelding of de inschrijvingen worden gevraagd met het oog op aankoop, lease, huur, huurkoop of een combinatie hiervan. 10. Uitvoerings&nbhy; of leveringstermijn of looptijd van de opdracht en, in de mate van het mogelijke, de datum van aanvang. 11. Adres waar belangstellende ondernemingen schriftelijk blijk moeten geven van hun belangstelling. Uiterste datum voor de ontvangst van de blijken van belangstelling. Taal of talen waarin de aanvragen tot deelneming of inschrijvingen moeten worden ingediend. 12. Vereisten van economische en technische aard, financiële en technische waarborgen die van de leveranciers worden verlangd. 13. a) Vermoedelijke datum van aanvang van de procedures voor het plaatsen van de opdracht(en) (indien bekend). b) Aard van de procedure voor het plaatsen (niet&nbhy;openbaar of via onderhandelingen). c) Bedrag dat voor het verkrijgen van de documentatie betreffende de raadpleging moet worden betaald, en wijze van betaling. 14. Indien van toepassing, de bijzondere voorwaarden voor de uitvoering van de opdracht(en). 15. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures en eventueel bemiddelingsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. BIJLAGE XV GEGEVENS DIE IN AANKONDIGINGEN VAN GEPLAATSTE OVERHEIDSOPDRACHTEN MOET WORDEN OPGENOMEN I. In het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen te publiceren gegevens (35) 1. Naam en adres van de aanbestedende dienst. 2. Aard van de opdracht (leveringen, werken of diensten; indien van toepassing, vermelding of het om een algemeen contract gaat). 3. Ten minste een beknopte beschrijving van de aard en hoeveelheid van de producten, werken of diensten. 4. a) Vorm van de oproep tot mededinging (mededeling betreffende de erkenningsregeling, periodieke aankondiging, aanbesteding). b) Verwijzing naar de bekendmaking van de aankondiging in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. c) In het geval van opdrachten die zonder oproep tot mededinging worden geplaatst, vermelding van de desbetreffende bepaling van artikel 40 , lid 3, of van artikel 32 . 5. Gevolgde aanbestedingsprocedure (openbare procedure, niet&nbhy;openbare procedure of gunning via onderhandelingen). 6. Aantal ontvangen inschrijvingen. 7. Datum van de plaatsing van de opdracht. 8. Prijs die is betaald voor de opportuniteitsaankopen uit hoofde van artikel 40 , lid 3, onder j). 9. Naam en adres van het (de) economische subject(en). 10. Indien van toepassing, vermelding of de opdracht in onderaanbesteding kon of kan worden gegeven. 11. Betaalde prijs, c.q. prijs van de hoogste en de laagste offerte die bij de gunning van de opdracht in aanmerking is genomen. 12. Facultatieve gegevens: II. Niet voor publicatie bestemde gegevens 13. Aantal geplaatste opdrachten (wanneer een opdracht over meerdere leveranciers is verdeeld). 14. Waarde van elke geplaatste opdracht. 15. Land van oorsprong van het product of de dienst (uit de Gemeenschap of niet uit de Gemeenschap en in dit laatste geval uitgesplitst naar land). 16. Gunningscriteria (economisch voordeligste aanbieding, laagste prijs). 17. Is de opdracht gegund aan een inschrijver die een variant voorstelt op grond van artikel 37 , lid 1? 18. Zijn, overeenkomstig artikel 58 , bepaalde offertes niet in aanmerking genomen omdat zij abnormaal laag waren? 19. Datum van verzending van de aankondiging door de aanbestedende dienst. 20. In het geval van opdrachten voor in bijlage XVI B opgenomen diensten, instemming van de aanbestedende dienst met de bekendmaking van de aankondiging (artikel 43 , lid 4). 21. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. BIJLAGE XVI A DIENSTEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 31 Categorie Benaming CPC&nbhy;indeling CPV&nbhy;indeling 1 Onderhoud en reparatie 6112, 6122, 633, 886 50000000, 50100000, 50110000, 50111110, 50112000, 50112100, 50112110, 50112111, 50112120, 50112200, 50112300, 50113000, 50113100, 50113200, 50114000, 50114100, 50114200, 50115000, 50115100, 50115200, 50116000, 50116100, 50116200, 50116300, 50116400, 50116500, 50116510, 50116600, 50117000, 50117100, 50117200, 50117300, 50118000, 50118100, 50118110, 50118200, 50118300, 50118400, 50118500, 50200000, 50210000, 50211000, 50211100, 50211200, 50211210, 50211211, 50211212, 50211300, 50211310, 50212000, 50220000, 50221000, 50221100, 50221200, 50221300, 50221400, 50222000, 50222100, 50223000, 50224000, 50224100, 50224200, 50225000, 50230000, 50231000, 50231100, 50232000, 50232100, 50232200, 50240000, 50241000, 50241100, 50241200, 50242000, 50243000, 50244000, 50245000, 50246000, 50246100, 50246200, 50246300, 50246400, 50314000, 50315000, 50330000, 50331000, 50332000, 50333000, 50333100, 50333200, 50334000, 50334100, 50334110, 50334120, 50334130, 50334140, 50334200, 50334300, 50334400, 50340000, 50341000, 50341100, 50341200, 50342000, 50343000, 50344000, 50344100, 50344200, 50400000, 50410000, 50411000, 50411100, 50411200, 50411300, 50411400, 50411500, 50412000, 50413000, 50413100, 50413200, 50420000, 50421000, 50421100, 50421200, 50422000, 50430000, 50431000, 50432000, 50433000, 50510000, 50511000, 50511100, 50511200, 50512000, 50513000, 50514000, 50514100, 50514200, 50530000, 50531000, 50531100, 50531200, 50531300, 50531400, 50531600, 50532000, 50532100, 50532200, 50532300, 50532400, 50800000, 50810000, 50820000, 50821000, 50822000, 50830000, 50840000, 50841000, 50842000, 50850000, 50860000, 50870000, 50880000, 50881000, 50882000, 50883000, 50884000, 50911000, 50911100, 50911110, 50911120, 50911130, 50911200, 50911210, 50911220, 50912100, 50913100, 50913300, 50913310, 50913400, 50913500, 50913510, 50914000, 50914100, 50914200, 50914300, 50914400, 50914500, 50914600, 50920000, 50921000, 50921100, 50922000, 50923000, 50924000, 50930000, 50931000, 50931100, 50931200, 50931300, 50931400, 50932000, 50932100, 50932200, 50933000, 50934000, 50935000, 50940000, 50941000, 50942000, 50951000, 50952000, 50952100, 50952110, 50952200, 50952400, 50952500, 50960000, 50961000, 50961100, 50961110, 50961200, 50962000, 50970000, 50971000, 50971100, 50971200, 50972000, 50973000, 50973100, 50973200, 50973300, 50973400, 50974000, 50974100, 50974200, 50974300, 50975000, 50975100, 50975200, 50975300, 50976000, 50976100, 50976200, 74732000, 74732100, 74741000, 74742000, 74743000 2 Vervoer te land (36) , met inbegrip van vervoer per pantserwagen en koerier, met uitzondering van postvervoer 712 (m.u.v. 71235), 7512, 87304 55521200, 60110000, 60112000, 60112100, 60112200, 60112300, 60113000, 60113100, 60113310, 60113400, 60114000, 60115000, 60115100, 60115110, 60116000, 60116100, 60116200, 60116300, 60122110, 60122120, 60122130, 60122140, 60122150, 60122160, 60122161, 60122170, 60123100, 60123200, 60123300, 60123400, 60123500, 60123600, 64120000, 64121000, 64122000, 74612000 3 Luchtvervoer van passagiers en vracht, met uitzondering van postvervoer 73 (m.u.v. 7321) 62110000, 62122000, 62210000, 62230000, 62300000 4 Postvervoer te land (37) en door de lucht 71235, 7321 62121000 5 Telecommunicatie 752 64200000, 64210000, 64211000, 64212000, 64213000, 64214000, 64214200, 64216000, 64216100, 64216110, 64216120, 64216130, 64216140, 64216200, 64216210, 64216300, 64221000, 64222000, 64223000, 64224000, 64225000, 64226000, 72315000, 72318000, 72511100 6 Diensten van financiële instellingen: verzekeringsdiensten ex 81, 812, 814 66000000, 66100000, 66110000, 66120000, 66130000, 66140000, 66200000, 66300000, 66310000, 66311000, 66312000, 66313000, 66314000, 6315000, 66316000, 66317000, 66320000, 66321000, 66330000, 66331000, 66332000, 66333000, 66334000, 66335000, 66340000, 66341000, 66342000, 66343000, 66343100, 66343200, 66350000, 66360000, 66370000, 66371000, 66372000, 66373000, 66374000, 66380000, 66381000, 66382000, 66383000, 66384000, 67200000, 67210000, 67211000, 67212000, 67220000, 67221000, 67230000, 67240000, 67250000, 67251000, 67260000 7 Diensten in verband met computers 84 50310000, 50311000, 50311400, 50312000, 50312100, 50312110, 50312120, 50312200, 50312210, 50312220, 50312300, 50312310, 50312320, 50312400, 50312410, 50312420, 50312500, 50312510, 50312520, 50312600, 50312610, 50312620, 50313000, 50313100, 50313200, 50316000, 50317000, 50320000, 50321000, 50322000, 50323000, 50323100, 50323200, 50324000, 50324100, 50324200, 72000000, 72100000, 72110000, 72120000, 72130000, 72140000, 72150000, 72200000, 72210000, 72211000, 72212000, 72220000, 72221000, 72222000, 72222100, 72222200, 72222300, 72223000, 72224000, 72224100, 72224200, 72225000, 72226000, 72227000, 72228000, 72230000, 72231000, 72232000, 72240000, 72241000, 72243000, 72245000, 72246000, 72250000, 72251000, 72252000, 72253000, 72253100, 72253200, 72254000, 72254100, 72260000, 72261000, 72262000, 72263000, 72264000, 72265000, 72266000, 72267000, 72268000, 72300000, 72310000, 72311000, 72311100, 72311200, 72311300, 72312000, 72312100, 72312200, 72313000, 72314000, 72315100, 72316000, 72317000, 72319000, 72320000, 72321000, 72510000, 72511000, 72511110, 72512000, 72514000, 72514100, 72514200, 72514300, 72520000, 72521000, 72521100, 72540000, 72541000, 72541100, 72550000, 72560000, 72570000, 72580000, 72590000, 72591000 8 Speur&nbhy; en ontwikkelingswerk (38) 85 63368000, 73000000, 73100000, 73110000, 73111000, 73112000 9 Accountants en boekhouders 862 74121000, 74121100, 74121110, 74121112, 74121113, 74121120, 74121200, 74121210, 74121220, 74121230, 74121240, 74121250, 74541000 10 Markt&nbhy; en opinieonderzoek 864 74130000, 74131000, 74131100, 74131110, 74131120, 74131121, 74131130, 74131200, 74131300, 74131400, 74131500, 74131600, 74132000, 74133000, 74423100, 74423110 11 Advies inzake bedrijfsvoering en beheer (39) en aanverwante diensten 865, 866 73200000, 73210000, 73220000, 73300000, 74121111, 74141000, 74141100, 74141110 74141200, 74141300, 74141400, 74141500, 74141510, 74141600, 74141610, 74141620 74141700, 74141800, 74141900, 74142200, 74150000, 74871000, 90311000, 93620000 12 Diensten van architecten; diensten van ingenieurs en geïntegreerde diensten van ingenieurs bij kant&nbhy;en&nbhy;klaar opgeleverde projecten; diensten in verband met stedenbouw en landschapsarchitectuur; diensten in verband met aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen; diensten voor keuring en controle 867 72242000, 72244000, 74142300, 74142310, 74220000, 74221000, 74222000, 74223000, 74224000, 74225000, 74225100, 74230000, 74231100, 74231110, 74231120, 74231130, 74231200, 74231300, 74231310, 74231320, 74231400, 74231500, 74231510, 74231520, 74231521, 74231530, 74231540, 74231600, 74231700, 74231710, 74231720, 74231721, 74231800, 74231900, 74232000, 74232100, 74232110, 74232120, 74232200, 74232210, 74232220, 74232230, 74232240, 74232300, 74232310, 74232320, 74232400, 74232500, 74232600, 74233000, 74233100, 74233200, 74233300, 74233400, 74233500, 74233600, 74233700, 74240000, 74250000, 74251000, 74252000, 74252100, 74260000, 74261000, 74262000, 74262100, 74263000, 74270000, 74271000, 74271100, 74271200, 74271210, 74271220, 74271300, 74271400, 74271500, 74271700, 74271710, 74271720, 74271800, 74272000, 74272100, 74272110, 74272111, 74272112, 74272113, 74272300, 74273000, 74273100, 74273200, 74274000, 74274100, 74274200, 74274300, 74274400, 74274500, 74275000, 74275100, 74275200, 74276000, 74276100, 74276200, 74276300, 74276400, 74300000, 74310000, 74311000, 74312000, 74312100, 74313000, 74313100, 74313110, 74313120, 74313130, 74313140, 74313141, 74313142, 74313143, 74313144, 74313145, 74313146, 74313147, 74313200, 74313210, 74313220, 74874000 13 Reclamewezen 871 74410000, 74411000, 74412000, 78225000 14 Reiniging van gebouwen en beheer van onroerend goed 874, 82201 t/m 82206 70300000, 70310000, 70311000, 70320000, 70321000, 70322000, 70330000, 70331000, 70331100, 70332000, 70332100, 70332200, 70332300, 74710000, 74720000, 74721000, 74721100, 74721210, 74721300, 74722000, 74724000, 74730000, 74731000, 74744000, 74750000, 74760000, 93411200, 93411300, 93411400 15 Uitgeven en drukken, voor een vast bedrag of op contractbasis 88442 74831530, 78000000, 78100000, 78110000, 78111000, 78112000, 78113000, 78113100, 78114000, 78114100, 78114200, 78114300, 78114400, 78115000, 78115100, 78116000, 78117000, 78118000, 78119000, 78120000, 78121000, 78122000, 78122100, 78123000, 78124000, 78125000, 78130000, 78131000, 78132000, 78133000, 78134000, 78135000, 78135100, 78136000, 78140000, 78141000, 78142000, 78150000, 78151000, 78152000, 78153000, 78160000, 78170000, 78180000, 78200000, 78210000, 78220000, 78221000, 78222000, 78223000, 78224000, 78230000, 78240000, 78300000, 78310000, 78311000, 78312000 16 Straatreiniging en afvalverzameling; afvalwaterverzameling en &nbhy;verwerking en aanverwante diensten 94 71221110, 74734000, 74735000, 85142200, 90000000, 90100000, 90110000, 90111000, 90111100, 90111200, 90111300, 90112000, 90112100, 90112200, 90112210, 90112300 90113000, 90114000, 90120000, 90121000, 90121100, 90121110, 90121120, 90121130, 90121140, 90121200, 90121300, 90121310, 90121320, 90121330, 90121340, 90121400, 90122000, 90122100, 90122110, 90122111, 90122112, 90122113, 90122120, 90122121 90122122, 90122123, 90122124, 90122130, 90122131, 90122200, 90122210, 90122220, 90122230, 90122240, 90122300, 90122310, 90122320, 90122330, 90122340, 90200000, 90210000, 90211000, 90212000, 90213000, 90220000, 90221000, 90240000, 90300000, 90310000, 90312000, 90313000, 90313100, 90313110, 90313120, 90314000, 90315000, 90315100, 90315200, 90315300, 90320000 Categorie Benaming CPC&nbhy;indeling CPV&nbhy;indeling 17 Hotels en restaurants 64 55000000, 55100000, 55200000, 55210000, 55220000, 55221000, 55240000, 55241000, 55242000, 55243000, 55250000, 55260000, 55270000, 55300000, 55310000, 55311000, 55312000, 55320000, 55321000, 55322000, 55330000, 55400000, 55410000, 55500000, 55510000, 55511000, 55512000, 55520000, 55521000, 55521100, 55522000, 55523000, 55523100, 55524000, 93410000, 93411000 18 Vervoer per spoor 711 60111000, 60121000, 60121100, 60121200, 60121300, 60121400, 60121500, 60121600 19 Vervoer over water 72 61000000, 61100000, 61110000, 61200000, 61210000, 61220000, 61230000, 61240000, 61250000, 61400000, 63370000, 63371000, 63372000, 71221120, 71221130 20 Vervoersondersteunende activiteiten 74 62224000, 62224100, 62226000, 63000000, 63100000, 63110000, 63111000, 63112000, 63112100, 63112110, 63120000, 63121000, 63121100, 63121110, 63122000, 63200000, 63210000, 63220000, 63221000, 63222000, 63222100, 63223000, 63223100, 63223110, 63223200, 63223210, 63224000, 63225000, 63226000, 63300000, 63310000, 63311000, 63313000, 63314000, 63315000, 63320000, 63330000, 63340000, 63341000, 63341100, 63342000, 63343000, 63343100, 63344000, 63350000, 63351000, 63352000, 63353000, 63360000, 63361000, 63362000, 63363000, 63364000, 63365000, 63366000, 63366100, 63369000, 63400000, 63410000, 63420000, 63430000, 63500000, 63510000, 63511000, 63512000, 63514000, 63515000, 63516000, 63520000, 63521000, 63522000, 63523000, 63524000, 63600000, 71221140, 74322000, 93600000 21 Rechtskundige diensten 861 74110000, 74111000, 74111100, 74111200, 74112000, 74112100, 74112110, 74113000, 74113100, 74113200, 74113210, 74114000 BIJLAGE XVI B DIENSTEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 32 22 Arbeidsbemiddeling 872 74512000, 74522000, 95100000, 95110000, 95120000, 95130000, 95131000, 95132000, 95133000 23 Opsporing en beveiliging, met uitzondering van vervoer per pantserwagen 873 (m.u.v. 87304) 74611000, 74613000, 74614000, 74614100, 74614110, 74615000, 74620000 24 Onderwijs 92 80000000, 80100000, 80110000, 80200000, 80210000, 80211000, 80212000, 80220000, 80300000, 80310000, 80320000, 80330000, 80340000, 80400000, 80411000, 80411100, 80411200, 80412000, 80421000, 80422000, 80422100, 80423000, 80423100, 80423110, 80423120, 80423200, 80423300, 80423320, 80424000, 80425000, 80426000, 80426100, 80426200, 80427000, 80428000, 80430000, 92312212, 92312213 25 Gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening 93 60113300, 74511000, 85000000, 85100000, 85110000, 85111000, 85111100, 85111200, 85111300, 85111320, 85111400, 85111500, 85111600, 85111700, 85111800, 85112000, 85112100, 85120000, 85121000, 85121100, 85121200, 85121300, 85130000, 85131000, 85131100, 85131110, 85140000, 85141000, 85141100, 85141200, 85141210, 85141211, 85141212, 85141220, 85142000, 85142100, 85142200, 85142300, 85142400, 85143000, 85144000, 85144100, 85145000, 85146000, 85146100, 85146200, 85147000, 85148000, 85149000, 85200000, 85300000, 85310000, 85311000, 85311100, 85311200, 85311300, 85312000, 85312100, 85312200, 85312300, 85312310, 85312320, 85312330, 85312400, 85320000, 85323000 26 Cultuur, sport en recreatie 96 74875000, 74875100, 74875200, 77310000, 77311000, 77313000, 77400000, 80413000, 80414000, 80415000, 92000000, 92100000, 92110000, 92111000, 92111100, 92111200, 92111210, 92111220, 92111230, 92111240, 92111250, 92111260, 92111300, 92111310, 92111320, 92112000, 92120000, 92121000, 92122000, 92130000, 92140000, 92200000, 92210000, 92211000, 92220000, 92221000, 92300000, 92310000, 92311000, 92312000, 92312100, 92312110, 92312120, 92312130, 92312140, 92312200, 92312210, 92312220, 92312230, 92312240, 92312250, 92320000, 92330000, 92331000, 92331100, 92331200, 92332000, 92340000, 92341000, 92342000, 92342100, 92342200, 92350000, 92351000, 92351100, 92351200, 92352000, 92352100, 92352200, 92360000, 92400000, 92500000, 92510000, 92511000, 92512000, 92520000, 92521000, 92521100, 92521200, 92521210, 92521220, 92522000, 92522100, 92522200, 92530000, 92531000, 92532000, 92533000, 92534000, 92600000, 92610000, 92620000, 92621000, 92622000 27 Overige diensten 50111100, 50232110, 50246500, 50520000, 50521000, 50522000, 50523000, 50531500, 50531510, 50700000, 50710000, 50711000, 50712000, 50720000, 50730000, 50731000, 50732000, 50732100, 50740000, 50760000, 50761000, 50762000, 50911230, 50912200, 50913200, 50915000, 50915100, 50915200, 50952300, 50977000, 52000000, 52100000, 52200000, 52300000, 52400000, 52500000, 52600000, 52700000, 52800000, 52900000, 60113200, 60200000, 60210000, 60220000, 61300000, 62221000, 62222000, 62223000, 63367000, 64110000, 64111000, 64112000, 64113000, 64114000, 64115000, 64116000, 64214100, 64214400, 65000000, 65100000, 65110000, 65120000, 65130000, 65200000, 65210000, 65300000, 65310000, 65320000, 65400000, 65410000, 65500000, 67100000, 67110000, 67120000, 67121000, 67122000, 67130000, 67140000, 67300000, 70100000, 70110000, 70111000, 70112000, 70120000, 70121000, 70121100, 70121200, 70122000, 70122100, 70122110, 70122200, 70122210, 70123000, 70123100, 70123200, 70130000, 70311100, 70311200, 70333000, 71000000, 71100000, 71110000, 71120000, 71130000, 71140000, 71150000, 71160000, 71170000, 71180000, 71181000, 71211300, 71211310, 71211320, 71211400, 71211600, 71211900, 71300000, 71310000, 71311000, 71320000, 71321000, 71321100, 71321200, 71321300, 71321400, 71330000, 71331000, 71332000, 71332100, 71332200, 71333000, 71340000, 71350000, 71360000, 71380000, 74122000, 74122100, 74122200, 74271600, 74271900, 74321000, 74321100, 74420000, 74421000, 74422000, 74423000, 74423200, 74423210, 74542000, 74543000, 74731100, 74810000, 74811000, 74811100, 74811200, 74811300, 74811310, 74811320, 74811330, 74811340, 74812000, 74813000, 74820000, 74821000, 74830000, 74831000, 74831100, 74831110, 74831200, 74831210, 74831300, 74831400, 74831500, 74831510, 74831520, 74831600, 74832000, 74832100, 74841000, 74842000, 74844000, 74850000, 74851000, 74860000, 74861000, 74870000, 74872000, 74873100, 74876000, 74877000, 75000000, 75100000, 75110000, 75111000, 75111100, 75111200, 75112000, 75112100, 75120000, 75121000, 75122000, 75123000, 75124000, 75125000, 75130000, 75131000, 75131100, 75200000, 75210000, 75211000, 75211100, 75211110, 75211200, 75211300, 75220000, 75221000, 75222000, 75230000, 75231000, 75231100, 75231200, 75231210, 75231220, 75231230, 75231240, 75240000, 75241000, 75241100, 75242000, 75242100, 75242110, 75250000, 75251000, 75251100, 75251110, 75251120, 75252000, 75300000, 75310000, 75311000, 75312000, 75313000, 75313100, 75314000, 75320000, 75330000, 75340000, 76000000, 76100000, 76110000, 76111000, 76120000, 76200000, 76210000, 76211000, 76211100, 76211200, 76300000, 76310000, 76320000, 76330000, 76340000, 76400000, 76410000, 76411000, 76420000, 76430000, 76431000, 76440000, 76450000, 76460000, 76470000, 76480000, 76490000, 76491000, 76492000, 76500000, 76510000, 76520000, 76521000, 76522000, 76530000, 76531000, 77000000, 77100000, 77110000, 77120000, 77210000, 77211000, 77211100, 77211300, 77220000, 77230000, 77330000, 77500000, 77510000, 77600000, 77610000, 77700000, 78400000, 85321000, 85322000, 90114100, 90115000, 90122132, 90123000, 90123100, 90123200, 90123300, 90230000, 91000000, 91100000, 91110000, 91120000, 91130000, 91131000, 91200000, 91300000, 91310000, 91320000, 91330000, 91331000, 91331100, 92230000, 92312211, 93100000, 93110000, 93111000, 93112000, 93120000, 93121000, 93130000, 93140000, 93150000, 93160000, 93200000, 93210000, 93211000, 93220000, 93221000, 93221100, 93221200, 93221300, 93300000, 93310000, 93320000, 93330000, 93411100, 93500000, 93510000, 93511000, 93511100, 93621000, 93700000, 93710000, 93711000, 93711100, 93711110, 93711200, 93712000, 93910000, 93930000, 93940000, 93950000, 95000000, 99000000, 99100000 Termijn voor de ontvangst van inschrijvingen &nbhy; zonder periodieke indicatieve aankondiging Termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 7, eerste alinea Uitwerking lid 7, tweede alinea 52 45 47 40 Geen geen Met bekendmaking van een periodieke indicatieve aankondiging A: Algemene termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 7, eerste alinea Uitwerking lid 7, tweede alinea 36 29 31 24 Geen geen B: Minimum-termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 7, eerste alinea Uitwerking lid 7, tweede alinea 22 15 17 10 De termijn van 10 dagen wordt weer vastgesteld op 15 dagen. De termijn van 17 dagen wordt weer vastgesteld op 22 dagen. BIJLAGE XVII INFORMATIE DIE IN AANKONDIGINGEN VAN PRIJSVRAGEN MOET WORDEN OPGENOMEN 1. Naam, adres, e-mailadres, telegramadres, telefoon&nbhy;, telex&nbhy; en faxnummer van de aanbestedende dienst en van de dienst waar aanvullende documentatie kan worden verkregen. 2. Beschrijving van het ontwerp. 3. Aard van de prijsvraag: openbaar of niet&nbhy;openbaar. 4. Bij openbare prijsvragen: uiterste datum voor de ontvangst van de ontwerpen. 5. Bij niet&nbhy;openbare prijsvragen: 6. Indien van toepassing, vermelding of de deelneming aan een bepaalde beroepsgroep is voorbehouden. 7. Criteria die bij de beoordeling van de ontwerpen zullen worden gehanteerd. 8. Indien van toepassing, namen van de geselecteerde juryleden. 9. Vermelding of de beslissing van de jury bindend is voor de aanbestedende dienst. 10. Indien van toepassing, aantal prijzen en waarde ervan. 11. Indien van toepassing, nadere gegevens over vergoedingen aan alle deelnemers. 12. Vermelding of de winnaars recht hebben op eventuele vervolgopdrachten. 13. Andere inlichtingen. 14. Datum van verzending van de aankondiging. 15. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen. 16. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures en eventueel bemiddelingsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. BIJLAGE XVIII INFORMATIE DIE IN AANKONDIGINGEN VAN UITSLAGEN VAN PRIJSVRAGEN MOET WORDEN OPGENOMEN 1. Naam, adres, telegramadres, telefoon&nbhy;, telex&nbhy; en faxnummer van de aanbestedende dienst. 2. Beschrijving van het ontwerp. 3. Totaal aantal deelnemers. 4. Aantal buitenlandse deelnemers. 5. Winnaar(s) van de prijsvraag. 6. Indien van toepassing, toegekende prijs of prijzen. 7. Andere inlichtingen. 8. Verwijzing naar de aankondiging van de prijsvraag. 9. Datum van verzending van de aankondiging. 10. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen. 11. Naam en adres van de instantie die bevoegd is voor beroepsprocedures. Precieze aanduiding van de termijn voor het instellen van een beroep. BIJLAGE XIX TECHNISCHE SPECIFICATIES VAN DE BEKENDMAKING Wanneer krachtens deze richtlijn bekendmakingsverplichtingen worden opgelegd, moeten de volgende voorschriften in acht worden genomen: 1. Bekendmaking van de aankondigingen 1.1. Wanneer de aanbestedende diensten krachtens deze richtlijn bepaalde informatie moeten bekendmaken, moeten zij deze informatie in het vereiste formaat hetzij langs elektronische weg, overeenkomstig deze bijlage, hetzij op een andere wijze aan het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen zenden. 1.2. De in de artikelen 41, 42, 43 en 64 bedoelde aankondigingen worden door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen bekendgemaakt. Zij worden onverkort in de oorspronkelijke taal bekendgemaakt. In de overige Gemeenschapstalen wordt een samenvatting met de belangrijkste gegevens van elke aankondiging bekendgemaakt. 1.3. Het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen zendt de aanbestedende dienst een bevestiging van de publicatie van de verstrekte informatie waarin de datum van publicatie is vermeld. Deze bevestiging dient als bewijs van daadwerkelijke bekendmaking. 2. Bekendmaking van aanvullende of bijkomende informatie 2.1. De aanbestedende diensten wordt met name aangeraden het volledige bestek op het internet te publiceren. In dat geval moeten de aanbestedende diensten in de tekst van de krachtens deze richtlijn vereiste aankondiging het internetadres vermelden waarop deze documentatie beschikbaar is. 2.2. De aanbestedende diensten wordt aangeraden hun "kopersprofiel" op het internet te publiceren. Dit profiel kan informatie bevatten over lopende aanbestedingsprocedures, voorgenomen aankopen, geplaatste opdrachten, geannuleerde procedures, alsmede alle nuttige algemene informatie, zoals contactadres, telefoon&nbhy; en faxnummer, post&nbhy; en e&nbhy;mailadres. 3. Elektronische verzending Bij verzending langs elektronische weg moet worden voldaan aan de regels die vermeld zijn op het internetadres: http://simap.eu.int. BIJLAGE XX DEFINITIE VAN ENKELE TECHNISCHE SPECIFICATIES In de zin van deze richtlijn wordt verstaan onder: De technische specificaties omvatten eveneens, in voorkomend geval, de voorschriften voor het ontwerpen en het berekenen van het werk, de voorwaarden voor proefnemingen, controle en oplevering van de werken en de productieprocessen en –methodes , alsmede de bouwtechnieken of bouwwijzen , een ontwerp dat aan alle vereisten voldoet (met inbegrip van de toegankelijkheid voor gehandicapten) en alle andere technische voorwaarden die de aanbestedende dienst bij algemene dan wel bijzondere maatregel kan voorschrijven met betrekking tot de voltooide werken en tot de materialen of bestanddelen waaruit deze werken zijn samengesteld; BIJLAGE XXI Overzicht van de in artikel 45 bedoelde termijnen Openbare procedures Termijn voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming Algemene termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 8, eerste alinea Uitwerking lid 8, tweede alinea 37 30 niet van toepassing (n.v.t.) n.v.t. Geen n.v.t. Minimum-termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 8, eerste alinea Uitwerking lid 8, tweede alinea 22 15 n.v.t. n.v.t. Geen n.v.t. Minimum-termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 8, eerste alinea Uitwerking lid 8, tweede alinea 15 8 n.v.t. n.v.t. De termijn van 8 dagen wordt weer vastgesteld op 15 dagen. n.v.t. Termijn voor de ontvangst van inschrijvingen A: Algemene termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 8, eerste alinea Uitwerking lid 8, tweede alinea 24 n.v.t. 19 n.v.t. n.v.t. geen Niet&nbhy;openbare procedures en procedures van gunning via onderhandelingen B: Minimum-termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 8, eerste alinea Uitwerking lid 8, tweede alinea 10 n.v.t. 5 n.v.t. n.v.t. De termijn van 5 dagen wordt weer vastgesteld op 10 dagen. C: In overleg vastgestelde termijn Elektronische verzending van de aankondiging Bestek elektronisch beschikbaar Elektronische verzending plus "elektronisch" bestek Uitwerking lid 8, eerste alinea Uitwerking lid 8, tweede alinea n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Richtlijn Uiterste data voor de omzetting Uiterste data voor de toepassing 98/38/EEG (PB L 199, 9.8.1993, blz. 84) 1.7.1994 Spanje: 1.1.1997, Griekenland en Portugal: 1.1.1998 98/4/EG (PB L 101, 1.4.1998, blz. 1) 16.2.1999 Griekenland en Portugal: 16.2.2000 Bijlage XXII De internationale basisarbeidsnormen in de zin van artikel 60, lid 3, onder d) bis zijn de volgende ILO-Verdragen BIJLAGE XXIII Uiterste data voor de omzetting van Richtlijn 93/38/EEG en de wijzigingen erop Onderhavige richtlijn Richtlijn 93/38/EG Art. 1, lid 1 Art. 1, lid 1, eerste zin Art. 1, lid 2, eerste zin Art. 1, lid 4, eerste zin Aangepast Art. 1, lid 2, onder a) Art. 1, lid 4, onder a) Art. 1, lid 2, onder b) Art. 1, lid 4, onder b) Art. 1, lid 2, onder c) Art. 1, lid 4, onder c), eerste deel Aangepast Art. 1, lid 3, eerste alinea Art. 1, lid 4, onder c), tweede deel, punt vi), tweede zin Art. 1, lid 3, tweede alinea Nieuw Art. 1, lid 4 Nieuw Art. 1, lid 5 Nieuw Art. 1, lid 6, eerste alinea Art. 1, lid 6, in fine Gewijzigd Art. 1, lid 6, tweede alinea Nieuw Art. 1, lid 6, derde alinea Art. 1, lid 6, eerste zin Aangepast Art. 1, lid 7 Art. 1, lid 5 Aangepast Art. 1, lid 9 Art. 1, lid 7 Aangepast Art. 1, lid 10 Art. 1, lid 16 Art. 1, lid 11 Nieuw Art. 1, lid 12 Nieuw Art. 1, lid 13 Nieuw Art. 1, leden 14 en 15 Vervallen Art. 2, lid 1, onder a) Art. 1, lid 1 BIJLAGE XXIV Concordantietabel (40) Art. 2, lid 1, onder b) Art. 1, lid 2 Art. 2, lid 2 Art. 2, lid 1 Aangepast Art. 2, lid 3 Art. 2, lid 3 Gewijzigd Art. 3, lid 1 Art. 2, lid 2, onder a), punt iii) Aangepast Art. 3, lid 2 Art. 2, lid 5, onder b) Aangepast Art. 3, lid 3 Art. 2, lid 2, onder a), punt ii) Aangepast Art. 3, lid 4 Art. 2, lid 5, onder a) Aangepast Art. 4, lid 1 Art. 2, lid 2, onder a), punt i) Aangepast Art. 4, lid 2 Art. 6, lid 2 Aangepast Art. 4, lid 3 Art. 2, lid 5, onder a) Aangepast Art. 5, lid 1 Art. 2, lid 2, onder c) Aangepast Art. 5, lid 2 Art. 2, lid 4 Gewijzigd Art. 6 Art. 2, lid 2, onder b) Art. 2, lid 2, onder d) Vervallen Art. 8 Art. 2, lid 6 Gewijzigd Art. 9 Nieuw Art. 10 Art. 4, lid 2 Gewijzigd Art. 11 Art. 33 Aangepast Art. 12 Art. 42a Art. 13 Art. 4, lid 3 en 4 Aangepast Art. 14 Art. 5 Art. 15 Nieuw Art. 16 Art. 14, lid 1 Gewijzigd Art. 17 , lid 1 Art. 14, lid 13 Aangepast Art. 17 , lid 2 Art. 14, lid 9 Art. 18 , lid 1 Art. 14, lid 11 Art. 18 , lid 2 Art. 14, lid 12 Art. 18 , lid 3 Art. 14, lid 10, eerste en tweede zin Art. 18 , lid 4 Art. 14, lid 10, derde tot vijfde zin Aangepast Art. 19 , lid 1 Art. 14, lid 10, derde en vierde zin Aangepast Art. 19 , lid 2 Art. 14, lid 6 Aangepast Art. 19 , lid 3 Art. 14, lid 7 Aangepast Art. 19 , lid 4 Art. 14, lid 4 Aangepast Art. 19 , lid 5 Art. 14, lid 8 Art. 20 , lid 1 Art. 14, lid 2 Aangepast Art. 20 , lid 2 Art. 14, lid 10, derde en vierde zin Aangepast Art. 20 , lid 3 Art. 14, lid 6 Aangepast Art. 20 , lid 4 Art. 14, lid 7 Aangepast Art. 20 , lid 5 Art. 14, lid 8 Art. 20 , lid 6 Art. 14, lid 3 Art. 20 , lid 7 Art. 14, lid 5 Art. 21 Art. 7 Art. 22 Art. 6, leden 1 en 3 Aangepast Art. 23 Art. 10 Art. 24 , onder a) Art. 12, punt 1 Gewijzigd Art. 24 , onder b) Art. 12, punt 2 Art. 24 , onder c) Art. 12, punt 3 Art. 25 , onder a) Art. 1, lid 4, onder c), punt i) Art. 25 , onder b) Art. 1, lid 4, onder c), punt iii) Art. 25 , onder c) Art. 1, lid 4, onder c), punt iv) Art. 25 , onder d) Art. 1, lid 4, onder c), punt v) Art. 25 , onder e) Art. 1, lid 4, onder c), punt vi), eerste zin Art. 1, lid 4, onder c), punt ii) en bijlage XVI A, punt 2 Vervallen Art. 26 Art. 11 Aangepast Art. 27 , lid 1 Art. 13, lid 1 Aangepast Art. 27 , lid 2 Art. 1, lid 3 Art. 27 , lid 3 Art. 13, lid 2 Art. 28 , lid 1 Art. 9, lid 1, onder a) Aangepast Art. 9, lid 1, onder b) Vervallen Art. 28 , lid 2 Art. 9, lid 2 Art. 3, lid 1 Vervallen Art. 29 Art. 3, lid 2 Gewijzigd Art. 3, leden 3 en 5 Vervallen Art. 30 Nieuw Art. 8 Vervallen Art. 31 Art. 15 Aangepast Art. 32 Art. 16 Art. 33 Art. 17 Art. 34 Nieuw Art. 35 Art. 18 Gewijzigd Art. 36 Art. 19 Aangepast Art. 37 , lid 1 Art. 34, lid 3 Gewijzigd Art. 37 , lid 2 Art. 34, lid 4 Gewijzigd Art. 37 , lid 3 Nieuw Art. 38 Art. 27 Gewijzigd Art. 39 Art. 29 Art. 40 , lid 1 Art. 4, lid 1 Art. 40 , leden 2 en 3 Art. 20, leden 1 en 2 Art. 41 , lid 1 Art. 22, lid 1 Gewijzigd Art. 40, lid 2 Art. 22, lid 2 Gewijzigd Art. 41 , lid 3 Art. 22, lid 4 Art. 41 , lid 4 Art. 30, lid 9 Aangepast Art. 42 , lid 1 Art. 21, lid 1 Art. 42 , lid 2, onder a) en b) Art. 21, lid 2, onder a) en b) Aangepast Art. 42 , lid 2, onder c) Art. 22, lid 3, eerste zin Aangepast Art. 42 , lid 2, tweede alinea Art. 22, lid 3, tweede zin Art. 43 , lid 1 Art. 24, lid 1 Aangepast Art. 43 , lid 2 Art. 24, lid 2 Aangepast Art. 43 , lid 3 Art. 24, lid 3, eerste en derde zin Aangepast Art. 43 , lid 4 Art. 24, lid 3, vierde zin Aangepast Art. 43 , lid 5 Art. 24, lid 4 Aangepast Art. 44 , lid 1, eerste alinea en tweede alinea Nieuw Art. 44 , lid 1, derde alinea Art. 25, lid 2, in fine Art. 44 , lid 2, eerste alinea Nieuw Art. 44 , lid 2, tweede alinea Art. 25, lid 3, eerste zin Gewijzigd Art. 44 , lid 2, derde alinea Art. 25, lid 3, tweede zin Aangepast Art. 25, lid 3, derde zin Vervallen Art. 44 , lid 3 Art. 25, lid 5 Gewijzigd Art. 44 , lid 4 Art. 25, lid 4 Aangepast Art. 44 , lid 5 Nieuw Art. 44 , lid 6 Art. 25, lid 1 Art. 45 , lid 1 Nieuw Art. 45 , lid 2 Art. 26, lid 1, eerste zin Art. 45 , lid 3 Art. 26, lid 2 Aangepast Art. 45 , lid 4 Art. 26, lid 1, tweede en derde zin Aangepast Art. 45 , leden 5 en 8 Nieuw Art. 45 , lid 9 Art. 28, lid 3 Gewijzigd Art. 45 , lid 10 Nieuw Art. 46 , lid 1 Art. 28, lid 1 Gewijzigd Art. 46 , lid 2 Art. 28, lid 2 Art. 47 , lid 1 Art. 28, lid 5 Gewijzigd Art. 47 , lid 2, eerste zin Art. 28, lid 4, eerste zin Art. 47 , lid 2, tweede zin Nieuw Art. 47 , lid 2, derde zin Art. 28, lid 4, tweede zin Gewijzigd Art. 47 , lid 2, onder a) tot d) en f) Art. 28, lid 4, onder a) tot d) en f) Aangepast Art. 47 , lid 2, onder e) Art. 28, lid 4, onder e) Gewijzigd Art. 47 , lid 3, onder a) tot h) Art. 21, lid 2, onder c) Aangepast Art. 47 , lid 3, onder i) Nieuw Art. 48 , lid 1 Art. 28, lid 6, eerste en tweede zin en eerste streepje Gewijzigd Art. 48 , lid 2 Art. 28, lid 6, tweede en vierde streepje Gewijzigd Art. 48 , lid 3 Art. 28, lid 6, derde streepje Gewijzigd Art. 48 , lid 4 Nieuw Art. 49 , lid 1 Art. 41, lid 3 Gewijzigd Art. 49 , lid 2, eerste alinea Art. 41, lid 4, eerste alinea Gewijzigd Art. 49 , lid 2, tweede alinea Art. 41, lid 4, tweede alinea Art. 49 , lid 3 Art. 30, lid 4 Art. 49 , lid 4 Art. 30, lid 6 Art. 49 , lid 5 Art. 30, lid 8 Art. 50 , lid 1 Art. 41, lid 1 Gewijzigd Art. 50 , lid 2 Art. 41, lid 2 Art. 52 Nieuw Art. 53 , lid 1 Art. 30, lid 5 Gewijzigd Art. 53 , lid 2 Art. 32 Gewijzigd Art. 54 , lid 1 Art. 30, lid 1 Art. 54 , lid 2 Art. 30, lid 2 Gewijzigd Art. 54 , lid 3 Art. 30, lid 3 Art. 54 , lid 4 Art. 30, lid 7 Art. 54 , lid 5 Art. 21, lid 3 Art. 21, lid 5 Vervallen Art. 55 , lid 1 Nieuw Art. 55 , lid 2 Art. 31, lid 1 Art. 55 , lid 3 Art. 31, lid 3 Aangepast Art. 55 , lid 4 Art. 31, lid 2 Aangepast Art. 57 , lid 1 Art. 34, lid 1 Art. 57 , leden 2 tot 5 Art. 34, lid 2 Gewijzigd Art. 35, leden 1 en 2 Vervallen Art. 58 , eerste alinea Art. 34, lid 5, eerste alinea Aangepast Art. 58 , tweede alinea Art. 34, lid 5, tweede alinea Gewijzigd Art. 58 , derde alinea Art. 34, lid 5, derde alinea Gewijzigd Art. 59 , leden 1 en 2 Art. 36, leden 1 en 2 Art. 59 , lid 3 Art. 36, leden 3 en 4 Art. 59 , leden 4 en 5 Art. 36, leden 5 en 6 Art. 60 Art. 37 Art. 61 , lid 1 Art. 23, lid 3 Art. 61 , lid 2 Art. 23, lid 4 Art. 62 , leden 1 en 2 Art. 23, leden 1 en 2 Gewijzigd Art. 63 , leden 1 en 2 Art. 6, leden 1 en 3 Aangepast Art. 63 , lid 3 Art. 12 Gewijzigd Art. 63 , lid 4 Nieuw Art. 64 , lid 1, eerste alinea Art. 21, lid 4 Gewijzigd Art. 64 , lid 1, tweede en derde alinea Art. 25, lid 2 Aangepast Art. 64 , lid 2 Art. 24, lid 1 Aangepast Art. 64 , lid 3 Art. 24, lid 2 Gewijzigd Art. 64 , lid 4, eerste alinea Nieuw Art. 64 , lid 4, tweede alinea Art. 25, lid 3, eerste zin Aangepast Art. 64 , lid 5 Art. 25, lid 5 Gewijzigd Art. 64 , lid 6 Art. 25, lid 4 Aangepast Art. 65 Nieuw Art. 66 , lid 1 Art. 4, lid 1 Aangepast Art. 66 , leden 2 en 3 Art. 23, leden 5 en 6 Art. 67 Art. 42 Gewijzigd Art. 39 Vervallen Art. 68 , lid 1 Art. 40, lid 5 Gewijzigd Art. 68 , lid 2 Nieuw Art. 69 , lid 1, eerste alinea Art. 14, lid 15, eerste zin Gewijzigd Art. 69 , lid 1, tweede alinea Art. 14, lid 15, tweede zin Gewijzigd Art. 69 , lid 2, eerste alinea Nieuw Art. 69 , lid 2, tweede alinea Art. 14, lid 14, eerste en tweede zin Gewijzigd Art. 69 , lid 2, derde alinea Art. 14, lid 16 Gewijzigd Art. 69 , lid 3 Art. 14, lid 14, derde zin en lid 15, derde zin Aangepast Art. 70 , lid 1, onder a) Art. 40, lid 1 Gewijzigd Art. 70 , lid 1, onder b) Art. 40, lid 2 Aangepast Art. 70 , lid 1, onder c) Art. 40, lid 3 Gewijzigd Art. 70 , lid 1, onder d) Nieuw Art. 70 , lid 1, onder e) Nieuw Art. 70 , lid 2 Art. 40, lid 4 Aangepast Art. 43 en 44 Vervallen Bijlagen I t/m IX Bijlagen I t/m IX Bijlage X Nieuw Bijlage XI Bijlage XI Aangepast Bijlagen XII t/m XV Bijlagen XII t/m XV Aangepast Bijlage XVI A Bijlage XVI A Gewijzigd Bijlage XVI B Bijlage XVI B Aangepast Bijlagen XVII en XVIII Bijlagen XVII en XVIII Bijlage XIX, punt 1.1 Nieuw Bijlage XIX, punt 1.2 Art. 25, lid 2 Gewijzigd Bijlage XIX, punt 1.3 Nieuw Bijlage XIX, punten 2 en 3 Nieuw Bijlage XX, punt 1 Art. 1, lid 8 Gewijzigd Bijlage XX, punt 2, eerste zin Art. 1, lid 9 Aangepast Bijlage XX, punt 2, eerste streepje Nieuw Bijlage XX, punt 2, tweede streepje Art. 1, lid 10 Gewijzigd Bijlage XX, punt 2, derde streepje Nieuw Bijlage XX, punt 3 Art. 1, lid 12 Gewijzigd Bijlage XX, punt 4 Art. 1, lid 11 Art. 1, lid 13 Vervallen Bijlage XXI Nieuw (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 56 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2, en artikel 71 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0037/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme (A5&nbhy;0430/2001), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 17 januari 2002 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2002/…../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de opleiding van beroepschauffeurs voor goederen&nbhy; en personenvervoer over de weg HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name op artikel 71, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 76/914/EEG van de Raad van 16 december 1976 betreffende het minimumniveau van de opleiding van bestuurders in het wegvervoer (6) en Verordening (EEG) nr. 3820/85 van de Raad van 20 december 1985 tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (7) hebben vooruitgang mogelijk gemaakt op het gebied van harmonisatie van de regels op het gebied van de beroepsopleiding. (2) Er bestaan echter nog steeds verschillen tussen de wetgevingen van de lidstaten, en verdere harmonisatie op dit gebied is nodig, als bijdrage tot de verwezenlijking van het van de Gemeenschapsbeleid inzake vrij verkeer van werknemers, vrijheid van vestiging en vrije dienstverlening en haar gemeenschappelijk vervoerbeleid. (3) Op grond van Verordening (EEG) nr. 3820/85 is op dit ogenblik slechts een minderheid van de beroepschauffeurs verplicht om een beroepsopleiding te volgen. De meeste chauffeurs oefenen hun beroep uitsluitend op basis van een rijbewijs uit. (4) Een volledige basisberoepsopleiding, die is afgestemd op de eisen van het moderne wegvervoer, als voorzien in Richtlijn 76/914/EEG en Verordening (EEG) nr.3820/85, is nog steeds de op lange termijn te bereiken referentienorm. In verband hiermee moeten de voordelen die diegenen die zo'n opleiding hebben gevolgd genieten, namelijk dat zij op jongere leeftijd op bepaalde categorieën voertuigen mogen rijden, worden uitgebreid. (5) Invoering van zulke hoge eisen voor alle nieuwe chauffeurs kan in het begin een arbeidsmarktverstorende werking hebben. Daarom is het wenselijk dat er een minimum basisopleiding komt, een verplichte, beperkte maar adequate en doeltreffende opleiding voor alle nieuwe chauffeurs, zonder rekening te houden met hun leeftijd of de categorie voertuig waarmee wordt gereden. (6) Bij de verplichte beroepsopleiding moet op methodische wijze de nadruk worden gelegd op de naleving van de veiligheidsvoorschriften tijdens het rijden en stilstaan. De ontwikkeling van defensief rijgedrag &nbhy; op gevaren anticiperen, rekening houden met andere weggebruikers &nbhy; in combinatie met rationeel brandstofverbruik zal zowel voor de samenleving als voor de vervoersector zelf positieve effecten hebben. De verplichte beroepsopleiding moet leiden tot een betere naleving van de regelgeving op het gebied van vervoer, verkeer en werk, zoals de regels voor de minimum rusttijden en de maximum rij&nbhy; en arbeidstijden. De beroepsopleiding moet tenslotte ook aandacht besteden aan voor de beroepschauffeurs van essentieel belang zijnde begrippen als gezondheid, veiligheid, dienstverlening en logistiek. De ondernemingen en sectoren dienen bij de invoering en uitvoering van het opleidingsprogramma te worden betrokken. (7) Beroepschauffeurs die reeds voor de inwerkingtreding van deze richtlijn in die hoedanigheid werkten, moeten hun verworven rechten behouden. Er moet bijscholing worden voorzien, met name om hen, evenals later de nieuwe chauffeurs, de gelegenheid te bieden hun kennis bij te werken en hun praktische toepassing van de veiligheids&nbhy; en beroepsvoorschriften verder te verbeteren. (8) Deze richtlijn is van toepassing, onverminderd Richtlijn 91/439/EEG van de Raad van 29 juli 1991 betreffende het rijbewijs (8) , laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2000/56/EG van de Commissie (9) , Richtlijn 94/55/EG van de Raad van 21 november 1994 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (10) , laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2000/61/EG van het Europees Parlement en de Raad (11) en Richtlijn 96/26/EG van de Raad van 29 april 1996 inzake de toegang tot het beroep van ondernemer van goederen– respectievelijk personenvervoer over de weg, nationaal en internationaal, en inzake de wederzijdse erkenning van diploma's, certificaten en andere titels ter vergemakkelijking van de uitoefening van het recht van vrije vestiging van bedoelde vervoerondernemers (12) , gewijzigd bij Richtlijn 98/76/EG van de Raad (13) . (9) Teneinde geen afbreuk te doen aan de bevoegdheid van de sociale partners om met name in het kader van collectieve arbeidsovereenkomsten gunstiger regelingen voor de werknemers te bedingen, worden in de bijlage bij deze richtlijn minimumeisen voor de beroepsopleiding vastgelegd. (10) Aangezien de maatregelen die noodzakelijk zijn voor aanpassing aan de vooruitgang van de techniek van de bijlage bij deze richtlijn maatregelen van algemene strekking zijn, als bedoeld in artikel 2 van Besluit 1999 /468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (14) , dienen deze maatregelen te worden vastgesteld volgens de regelgevingsprocedure van artikel 5 van genoemd besluit. (11) De bijlagen I en I bis van Richtlijn 91/439/EEG van de Raad moeten worden gewijzigd met het oog op de toevoeging van de bij de gevolgde verplichte opleiding behorende codes. (12) Richtlijn 76/914/ EEG moet worden ingetrokken. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Toepassingsgebied Deze richtlijn is van toepassing op de uitoefening in de EU van het beroep van chauffeur door: hierna "chauffeurs" genoemd, die binnen de Gemeenschap vervoer over de weg verzorgen, op openbare wegen, d.m.v.: Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: Artikel 3 Ontheffingen 1. Deze richtlijn is niet van toepassing op chauffeurs voor het vervoer dat wordt verricht met: 2. De bepalingen van deze richtlijn die dezelfde gemeenschappelijke eisen bevatten als de eisen die door Richtlijn 96/26/EG worden gesteld, gelden niet voor de aanvragers van een basisopleiding die op de dag van inwerkingtreding van deze richtlijn reeds aan de eisen van Richtlijn 96/26/EG hebben voldaan. Artikel 4 Plicht om opleidingen te volgen Een chauffeur in het goederen&nbhy; of personenvervoer over de weg mag zijn beroep pas uitoefenen, nadat hij het examen in aansluiting op de basisopleiding met goed gevolg heeft afgelegd en voldoet aan de in deze richtlijn opgenomen bepalingen inzake bijscholing. Een deelnemer aan de in deze richtlijn voorgeschreven opleiding die in bezit is van het rijbewijs, kan tijdens een door de betrokken lidstaat vastgestelde periode en overeenkomstig de vastgestelde voorwaarden reeds als practicant het beroep van chauffeur in het goederen- of personenvervoer uitoefenen. Wanneer de opleidingen met goed gevolg zijn voltooid, volgt de afgifte van een diploma, een certificaat of een verklaring, waarop de bevoegde instanties onderaan de bij de gevolgde opleiding passende communautaire code aanbrengen. Artikel 5 Verworven rechten Chauffeurs in het goederen- of personenvervoer over de weg die in dienst is op het moment van inwerkingtreding van deze richtlijn of die gedurende drie van de vijf jaar voorafgaande aan de inwerkingtreding van deze richtlijn als chauffeur hebben gewerkt worden vrijgesteld van de verplichting een basisopleiding te volgen, onverminderd de communautaire en nationale bepalingen met betrekking tot minimumleeftijd en categorieën rijbewijzen. Artikel 6 Basisopleiding 1. Iedereen die na de inwerkingtreding van deze richtlijn kiest voor het beroep van chauffeur in het goederen– of personenvervoer over de weg moet een basisberoepsopleiding volgen als omschreven in de bijlage bij deze richtlijn. Een basisberoepsopleiding is niet vereist voor personen die in de periode van vijf jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding van deze richtlijn drie jaar als chauffeur hebben gewerkt. Deze uitzondering geldt voor chauffeurs die ten hoogste een jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn hun beroep weer gaan uitoefenen. 2. Een basisberoepsopleiding kan, afhankelijk van de minimumleeftijd en de categorieën voertuigen waarmee wordt gereden, een volledige basisopleiding of een minimum basisopleiding zijn. Deze beide basisopleidingen, die in de bijlage bij deze richtlijn omschreven staan, verschillen alleen wat betreft duur van de opleiding en uitgebreidheid van behandeling van de leerstof. 3. De basisopleiding kan worden georganiseerd als onderdeel van de beroepsopleiding die rechtstreeks de verwerving van het rijbewijs mogelijk maakt. De minimumbasisberoepsopleiding alsmede de volledige basisopleiding kunnen worden beperkt tot de in de bijlage genoemde leerdoelstellingen en -perioden, voorzover deze leerdoelstellingen reeds onderdeel vormden van de opleiding voor het rijbewijs. De lidstaten komen deze beperking met de Commissie overeen op grond van de reeds bestaande programma's voor opleiding voor het rijbewijs. 4. Een chauffeur in het goederenvervoer over de weg mag zijn beroep uitoefenen: 5. Een chauffeur in het personenvervoer over de weg mag zijn beroep uitoefenen: 6. Chauffeurs in het goederen&nbhy; of personenvervoer over de weg die een volledige basisopleiding hebben gevolgd voor één van de categorieën van de leden 4 en 5 worden vrijgesteld van een basisopleiding voor de overige in genoemde leden vermelde categorieën voertuigen. Chauffeurs in het goederenvervoer die hun werkterrein uitbreiden tot of overschakelen op personenvervoer, of vice versa, behoeven de gemeenschappelijke gedeelten van de voorgeschreven opleidingen niet over te doen. Artikel 7 Toetsing van de kennis 1. Het gemeenschappelijk gedeelte van een minimumbasisopleiding wordt afgesloten met een vakbekwaamheidsexamen . Na het halen van dit examen volgt de aspirant-beroepschauffeur een specifieke opleiding in een onderneming of een goedgekeurd opleidingscentrum. Na de voltooiing van beide opleidingsgedeelten, het gemeenschappelijk gedeelte en de specifieke opleiding, wordt aan de chauffeur het diploma van de minimumbasisopleiding uitgereikt. 2. Het gemeenschappelijk gedeelte van een volledige basisopleiding wordt afgesloten met een vakbekwaamheidsexamen . Na het halen van dit examen volgt de aspirant-beroepschauffeur een specifieke opleiding in een onderneming of een goedgekeurd opleidingscentrum. Na de voltooiing van beide opleidingsgedeelten, het gemeenschappelijk gedeelte en de specifieke opleiding, wordt aan de chauffeur het getuigschrift van vakbekwaamheid uitgereikt. Artikel 8 Bijscholing 1. De bijscholing is een opleiding die personen die op de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn reeds het beroep van chauffeur uitoefenen in de gelegenheid stelt de voor hun werk belangrijke kennis aan te vullen, waarbij speciale nadruk wordt gelegd op verkeersveiligheid en rationeel brandstofverbruik. De bijscholing vindt onder arbeidstijd plaats in het kader van de wettelijke arbeidstijd zoals deze in de lidstaten geregeld is. 2. De bijscholing wordt om de vijf jaar gevolgd en duurt 35 uur. Het bijscholingsprogramma wordt zo samengesteld dat een leseenheid minstens 7 uur duurt. 3. De bijscholing wordt afgestemd op de aan de chauffeur te stellen eisen op basis van een evaluatiegesprek . Zij is er op gericht specifieke punten uit de basisopleiding die tijdens het evaluatiegesprek zijn vastgelegd, alsmede sectorspecifieke aspecten te verdiepen en te herhalen . 4. Aan het einde van de opleiding wordt aan de chauffeur een verklaring van bijscholing uitgereikt. 5. Chauffeurs in het goederen&nbhy; of personenvervoer over de weg die in dienst is op het moment van inwerkingtreding van deze richtlijn of die gedurende drie van de vijf jaar voorafgaande aan de inwerkingtreding van deze richtlijn als chauffeur hebben gewerkt volgen de bijscholing bij de eerste vernieuwing van een rijbewijs, en in ieder geval uiterlijk binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn. Artikel 9 Plaats van de opleiding en geldigheid van de diploma's en het getuigschrift 1. Chauffeurs kunnen de basisopleiding en de bijscholing in elke lidstaat volgen. 2. Chauffeurs uit derde landen, die in dienst zijn van een onderneming met een zetel in één of meer lidstaten die geen gewone verblijfplaats in de Gemeenschap hebben, volgen de relevante opleidingen in één lidstaat waar de onderneming een zetel heeft. 3. Het diploma van de minimumbasisopleiding , het getuigschrift van de vakbekwaamheid en de verklaring van bijscholing worden door alle lidstaten erkend. Een verklaring van bijscholing is ten hoogste vijf jaar geldig. Bij wisseling van onderneming wordt de reeds gevolgde bijscholing meegeteld. De getuigschriften, diploma's en verklaringen die door de lidstaten op grond van het geldend nationaal recht worden uitgereikt tot aan de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn worden erkend als getuigschriften van vakbekwaamheid en verklaringen in de zin van deze richtlijn. Artikel 10 Communautaire codes Aan de lijst van geharmoniseerde codes in de bijlagen I en Ibis van Richtlijn 91/439/EEG worden de volgende codes toegevoegd: 95. Houder van het diploma minimum basisopleiding. 96. Houder van het getuigschrift van vakbekwaamheid. 97. Houder van de verklaring van bijscholing. Artikel 11 Aanpassing aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang De wijzigingen die nodig zijn voor aanpassing van de bijlage aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 12. Artikel 12 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door het "comité voor het rijbewijs" dat is opgericht bij artikel 7 ter van Richtlijn 91/439/EEG betreffende het rijbewijs. 2. Waar naar deze bepalingen wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure welke is vastgelegd in artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 7, lid 3, en 8. 3. De in artikel 5, lid 6 van Besluit 1999/468/EG voorziene periode bedraagt drie maanden. Artikel 13 Evaluatie Binnen drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn evalueert de Commissie de doelmatigheid ervan in het licht van de verwezenlijking van een uniform hoog opleidingsniveau van chauffeurs in de gehele Gemeenschap, waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan de vereiste opleidingsduur die in de richtlijn is vastgelegd. In het licht van de resultaten van deze evaluatie en indien hiervoor een afdoende rechtvaardiging voorhanden is, legt de Commissie een voorstel tot wijziging van deze richtlijn voor. Artikel 14 Tenuitvoerlegging De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 januari 2004 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie hiervan onmiddellijk in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepaling aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. Artikel 15 Intrekking Richtlijn 76/914/EEG wordt met ingang van 1 januari 2004 ingetrokken. Artikel 16 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 17 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE MINIMUMEISEN VOOR DE BEROEPSOPLEIDING DEEL 1: OPLEIDINGSPROGRAMMA 1. Opleidingsprogramma 1.1. Bijscholing in rationeel rijden op basis van de veiligheidsvoorschriften: Alle rijbewijzen 1.1.1. Doel: kennis van de kenmerken van de krachtoverbrenging om een optimaal gebruik ervan te waarborgen 1.1.2. Doel: kennis van de technische kenmerken en het functioneren van de veiligheidsapparatuur teneinde het voertuig te kunnen beheersen, de slijtage ervan te minimaliseren en storingen te voorkomen 1.1.3. Doel: een defensieve rijstijl aan te nemen 1.1.4. Doel: een verantwoordelijke rijstijl aan te nemen 1.1.5. Doel: beheersing van de stuurmanoeuvres van het voertuig en aanwijzingen voor andere weggebruikers 1.1.6. Doel: optimalisering van het brandstofverbruik Rijbewijs C 1.1.7. Doel: belading met inachtneming van de veiligheidsvoorschriften en een correcte bediening van het voertuig vastzetten van de lading: voornaamste categorieën goederen die moeten worden vastgezet, klem&nbhy; en vastzettechnieken, gebruik van sjorringen, controleren van vastzetinrichtingen, gebruik van laad– en losmachines, aanbrenging en verwijdering van dekzeilen (alleen de categorieën C1, C1+E , C, C+E ); Rijbewijs D 1.1.8. Doel: kennis van de voorschriften inzake reizigersvervoer 1.2 Toepassing van de voorschriften: Alle rijbewijzen 1.2.1. Doel: kennis van het verkeersreglement 1.2.2. Doel: kennis van het sociale klimaat van het wegvervoer en het verkeersreglement kennis van het sociale en sociaalrechtelijke klimaat van het wegvervoer: rechten en plichten van chauffeurs op het gebied van basis-, bij- en beroepsopleiding; Rijbewijs C 1.2.3. Doel: kennis van de wetgeving inzake het goederenvervoer 1.2.4. Doel: kennis van het economisch klimaat van het vervoer van goederen over de weg en de marktorganisatie onderneming en kwaliteit: de onderneming en het ondernemingsklimaat (concurrentie, expediteurs), commerciële en financiële gevolgen van een geschil, procedure bij de certificatie van vervoersondernemingen; Rijbewijs D 1.2.5. Doel: kennis van het economisch klimaat van het personenvervoer en de marktorganisatie onderneming en kwaliteit: de onderneming en het ondernemingsklimaat (concurrentie), commerciële en financiële gevolgen van een geschil, procedure voor de certificatie van ondernemingen voor personenvervoer over de weg; 1.3 Gezondheid, veiligheid op de weg en voor het milieu , dienstverlening, logistiek Alle rijbewijzen 1.3.1. Doel: een goede algemene hygiëne in acht nemen 1.3.2. Doel: voorlichting over verkeersrisico's en arbeidsongevallen 1.3.3. Doel: voorbereid zijn op noodsituaties 1.3.4. Doel: bevordering van een gedrag dat bijdraagt aan het goede imago van een dienstverlenende onderneming Rijbewijs C 1.3.5. Doel: voorkomen van lichamelijke risico's 1.3.6. Doel: voorkomen van de handel in illegalen Rijbewijs D 1.3.7. Doel: voorkomen van lichamelijke risico's 1.3.8. Doel: kennis inzake het gemeentelijk beleid en de ondernemingssituatie DEEL 2: STRUCTUUR VAN DE BASISOPLEIDING De basisberoepsopleiding bestaat uit twee delen: een gemeenschappelijk gedeelte voor alle chauffeurs , met de modules goederenvervoer en personenvervoer, en een specifieke opleiding binnen een onderneming in de sector waar de chauffeur werkt of in een goedgekeurd opleidingscentrum. Het gemeenschappelijk gedeelte moet met name gericht zijn op de verdere ontwikkeling van rationeel rijgedrag op basis van veiligheidsvoorschriften, toepassing van de voorschriften op vervoersgebied, verkeersregels en arbeidsvoorschriften, en voorlichting op het gebied van gezondheid, veiligheid, dienstverlening en logistiek, als omschreven in de bijlage bij deze richtlijn. De specifieke opleiding omvat de concrete toepassing in de onmiddellijke werkomgeving van de chauffeur van wat hij tijdens de opleiding geleerd heeft. Tijdens deze opleiding wordt dezelfde leerstof behandeld als tijdens het gemeenschappelijk gedeelte, maar dan toegespitst op een specifieke onderneming of sector. Zo volgt de nieuwe chauffeur een deel van zijn opleiding op het type voertuig waarop hij na die opleiding zal rijden; hij wordt vertrouwd gemaakt met de specifieke regelgeving en de specifieke contracten en documenten; hij maakt kennis met de specifieke logistieke ketens. Er dient met name een keuzemogelijkheid "internationaal vervoer" te worden geboden om de internationale chauffeurs bewust te maken van het gebruik van een aantal levende talen in de Unie en van de gebruikelijke technische en geografische begrippen. Via de specifieke opleidingen worden dus de ondernemingen van de betreffende sector betrokken bij de basisopleiding van beroepschauffeurs. DEEL 3: DUUR VAN DE OPLEIDING De minimum basisberoepsopleiding bestaat uit 140 uur gemeenschappelijk gedeelte en 70 uur specifieke opleiding. De volledige basisberoepsopleiding bestaat uit 420 uur gemeenschappelijk gedeelte en 210 uur specifieke opleiding. Bij elk van de basisopleidingen zal minstens 30% van de beschikbare tijd besteed worden aan elk van de punten 1.1, 1.2 en 1.3, terwijl de verdeling van de resterende tijd op het profiel van de betrokken chauffeur zal worden afgestemd. Minstens de helft van de basisopleiding van punt 1.1 wordt gegeven in actuele rijomstandigheden in een voertuig van de betreffende categorie dat voldoet aan de criteria van de examenvoertuigen als omschreven in Richtlijn 91/439/EEG. Aangezien de mogelijkheid dat meerdere personen tegelijk deelnemen aan het reële rijden in één en hetzelfde voertuig moet worden gespecificeerd dat iedere chauffeur minstens tien uur zelf gereden moet hebben. De bijscholingscursus die om de vijf jaar wordt gegeven duurt 35 uur. De opleiding is afgestemd op het profiel van de betrokken chauffeur. DEEL 4: TOETSING VAN DE KENNIS De minimumbasisberoepsopleiding wordt afgesloten met een vakbekwaamheidsexamen op basis van de kennis van de cursist. Dit examen wordt afgenomen door een organisatie die onafhankelijk is van de opleidingsinstantie. Het examen dient om de kennis te controleren die de cursisten op de voornaamste gebieden van deze opleiding hebben verworven. Alleen chauffeurs die bij het vakbekwaamheidsexamen een voldoende hebben gehaald, ontvangen een getuigschrift van de minimumbasisopleiding, na voltooiing van zowel het gemeenschappelijk als het specifieke onderdeel van de opleiding. De volledige basisberoepsopleiding wordt afgesloten met een vakbekwaamheidsexamen op basis van de tijdens deze opleiding verworven kennis. Over elk van de essentiële punten moeten vragen worden gesteld, en wel voor de punten 1.1, 1.2 en 1.3 minstens één vraag per punt. Dit examen wordt afgenomen door een organisatie die onafhankelijk is van de opleidingsinstantie. Alleen chauffeurs die bij het vakbekwaamheidsexamen een voldoende hebben gehaald, ontvangen een vakbekwaamheidsexamendiploma, na voltooiing van zowel het gemeenschappelijk als het specifieke onderdeel van de opleiding. DEEL 5: GOEDKEURING VAN DE OPLEIDING 5.1. De opleidingscursussen met betrekking tot het gemeenschappelijk gedeelte van de basisopleiding en de bijscholing moeten door de bevoegde instantie worden goedgekeurd. Die goedkeuring moet schriftelijk gebeuren. Bij de goedkeuringsaanvraag dienen de volgende documenten te worden overgelegd: 5.1.1. een gedetailleerd opleidingsprogramma met vermelding van leerstof, lesprogramma, en de gebruikte lesmethoden; 5.2.1. de opleiding moet worden gegeven conform de bij de aanvraag gevoegde documenten; (Instemmingsprocedure) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad ( COM(2000) 324 (1) ), – gezien de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (2117/2000 (2) ), – gezien het verzoek van de Raad om instemming overeenkomstig artikel 300, lid 3, tweede alinea, juncto artikel 310 van het EG-Verdrag (C5-0417/2000), – gelet op de artikelen 86 en 97, lid 7 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0412/2001), 1. stemt in met de sluiting van de partnerschapsovereenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de ACS-landen. Het Europees Parlement , – gezien het Groenboek van de Commissie ( COM(2001) 68 – C5-0259/2001), – gezien het Witboek van de Commissie van 5 december 1993 "Groei, concurrentie en werkgelegenheid - Wegen en uitdagingen naar de 21e eeuw" ( COM(1993) 700 ), – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (A5&nbhy;0419/2001), A. van mening dat een geïntegreerd productbeleid dat de duurzame ontwikkeling onderbouwt, niet alleen in economisch opzicht efficiënt maar in de eerste plaats vanuit milieuoogpunt effectief moet zijn en tevens moet bijdragen aan het maatschappelijk welzijn binnen en buiten de EU, B. overwegende dat er dringend iets gedaan moet worden om de niet-duurzame trends halt te roepen zoals het uitputten van natuurlijke hulpbronnen, klimaatverandering, verspreide emissies van gevaarlijke stoffen en de toename van de hoeveelheden afval, met name gevaarlijk afval; C. overwegende dat GPB een nuttig extra-instrument voor de wetgeving kan zijn; D. overwegende dat de consument zijn keuzevrijheid niet alleen benut omwille van de kwaliteit van de producten, maar ook vanwege zijn koopkracht; E. van mening dat rekening moet worden gehouden met het enge verband tussen het zesde communautair actieprogramma op milieugebied 2001-2010, het witboek voor een strategie voor een toekomstig chemischestoffenbeleid en de strategie van de Europese Unie in verband met een geïntegreerd productbeleid, F. overwegende dat de programma's en financiering van onderzoek en technologische ontwikkeling bij moeten dragen aan de concrete toepassing van het geïntegreerd productenbeleid; G. overwegende dat tevens rekening moet worden gehouden met de positie van de verschillende lidstaten bij het ontwerpen van een geïntegreerd productbeleid dat voor alle landen aanvaardbaar is, H. overwegende dat een geïntegreerd productbeleid gebaseerd moet zijn op de verantwoordelijkheid van elke betrokkene: producenten voor design, productie, marketing en levenseinde van het product; consumenten voor de aanschaf en het gebruik van het product en hoe het product wordt afgedankt, afhankelijk van de beschikbare faciliteiten, I. overwegende dat de verantwoordelijkheid van de individuele producent essentieel is voor het ontwikkelen van een milieuvriendelijk productdesign, 1. acht het voorstel van de Commissie interessant maar onbevredigend en is van mening dat een algemener en beter doordacht beleidsvoorstel wenselijk is, in het kader waarvan op duidelijker wijze naar behoren rekening wordt gehouden met iedere schakel in de productieketens, bij voorbeeld grondstoffen, energieverbruik, verpakking en vervoer; het zou, om uit te kunnen gaan van meer nauwkeurige en gecoördineerde grondslagen, eveneens wenselijk zijn geweest dat er een diepgaander onderzoek was ingesteld naar de gevolgen die milieumaatregelen in het kader van andere beleidsvormen met zich meebrengen voor de Europese productiesector; het zou alle betrokkenen in de toekomst veel onnodig werk besparen indien de Commissie nauwkeuriger documenten opstelt als uitgangspunt voor de werkzaamheden van het Parlement; 2. benadrukt hoe nodig het is de toekenning en controle op een toekomstig Europees milieulabel beter te definiëren; 3. gaat ervan uit dat de Commissie geen witboek inzake geïntegreerd productenbeleid indient alvorens nauwkeurig de standpunten van het Parlement omtrent het groenboek te hebben bestudeerd; 4. betreurt het dat er geen duidelijke doelstellingen met tijdschema's zijn voor GPB en al evenmin methodes en indicatoren om de vorderingen van het GPB te boekstaven; verzoekt de Commissie deze te ontwikkelen als randvoorwaarde voor het welslagen van het GPB; 5. wil dat het GPB gericht is op een aanzienlijke vermindering van de totale belasting van het milieu door de hoeveelheid en het risico van in omloop zijnde producten aan de hand van duidelijke tijdschema's; 6. beklemtoont dat het GPB de bestaande wetsinstrumenten moet aanvullen en nooit mag dienen ter vervanging of afzwakking van EG-wetgeving; 7. verzoekt de Commissie om verdere wetgeving voor te stellen, gebaseerd op het principe dat de producent verantwoordelijk is, naar aanleiding van de implementatie van dit principe in de richtlijnen voor levenseinde voertuigen en afval van elektr(on)ische apparaten; 8. verzoekt de Commissie om een kritische evaluatie van de successen en mislukkingen van de Nieuwe aanpak-wetgeving om te zien of deze wetgeving spoort met de doelen van het GPB; 9. verzoekt de Commissie zo snel mogelijk te beginnen met geschikte modelprojecten; 10. is van mening dat het, gezien het ingewikkelde karakter van het proces waar de producent van belang is, de consument en de overheid er bij te betrekken en rekening te houden met de gevolgen voor andere economische sectoren zoals onderwijs of maatschappelijk terrein; het geïntegreerd productenbeleid moet vooral bijdragen aan het inzetten van arbeid waarvan de kennis kan integreren en interageren met duurzame ontwikkeling mede door deelname van de werknemers aan kennis en intelligente arbeid; 11. benadrukt hoe nodig het is de diensten op te nemen op het toepassingsveld van het geïntegreerd beleid om nadelige gevolgen voor het milieu terug te dringen; betreurt dat nog onvoldoende aandacht is besteed aan de groeiende dienstverleningssector en beveelt een gelijksoortige aanpak aan voor de milieugevolgen van diensten (met name vervoer en toerisme); 12. verzoekt de Commissie de huidige consumptiepatronen te bestuderen en mogelijkheden te zoeken om dematerialisatie te bevorderen en daarbij te benadrukken welke rol diensten kunnen spelen ter vervanging van producten; 13. legt de nadruk op het belang om de participatieniveaus duidelijk te structureren alsook de samenwerkingsvormen tussen de verschillende betrokken groepen; stelt vast dat bij de normering (CEN en ISO) meer rekening moet worden gehouden met milieuaspecten en steunt de bevordering van het EHD-project (Environmental Help Desk) op Europees niveau; benadrukt dat de integratie van milieuzorgen in de Europese standaardisering een belangrijke factor is bij een geïntegreerd productenbeleid; dringt er bij de Commissie met klem op aan ervoor te zorgen dat alle betrokken partijen naar behoren vertegenwoordigd zijn bij het standaardiseringsproces, o.a. vertegenwoordigers van milieu- en consumentenorganisaties; spoort de Commissie aan om zo snel mogelijk met een voorstel te komen voor een herziening van de Nieuwe aanpak ter wille van een reële integratie van de zorg om het milieu in de standaardisering, waarin wordt verduidelijkt welke aard van besluiten in het kader van het milieubeleid via standaardisering moeten worden genomen en welke besluiten die in transparante democratische processen moeten worden genomen aan de wetgever moeten worden overgelaten, 14. herinnert eraan dat de overheid bij het gebruik van haar bevoegdheden duidelijk haar rol moet specificeren door minimumeisen te stellen aan milieu-indicatoren, duidelijke doelstellingen en tijdschema's. Vrijwillige afspraken moeten alleen als sturend instrument worden gebruikt wanneer de doelstellingen door de wetgever in een transparant democratisch proces worden vastgelegd, waarbij de participatie van het publiek is gewaarborgd en wanneer zij gepaard gaan met passend toezicht en wanneer de staat sancties kan opleggen. Het GPB en andere vrijwillige afspraken mogen bestaande en toekomstige wetgeving niet vervangen, alleen maar aanvullen; 15. benadrukt dat een geïntegreerd productbeleid fundamenteel van een multidimensionale en globale levenscyclus moet uitgaan; 16. is van mening dat dwang i.v.m. de noodzaak van een milieuvriendelijkere productiewijze rekening moet houden met de specifieke kenmerken van het MKB, ambachtelijke bedrijven en traditionele productiemethodes; 17. is van mening dat, wil men de kosten van de maatregelen terugdringen en het midden- en kleinbedrijf niet buitensluiten, er milieu-indicatoren moeten worden vastgesteld gebaseerd op basis van een vereenvoudigde analyse van de levenscyclus van de producten; wijste erop dat het van belang is dat nauwkeurige en gemeenschappelijke parameters worden bepaald voor deze analyse van de levenscyclus. Deze indicatoren moeten representatief en consistent zijn, een weerspiegeling van de prioritaire milieuimpact en de belangrijkste milieuaspecten van elk productengamma; zij moeten langs wegen van consensus worden vastgesteld (bijvoorbeeld productenpanels) door samen te werken met de verschillende betrokken groeperingen zodat de meest relevante worden uitgekozen en de belangrijkste bemiddelingsmethodologieën. Toch mag men niet vergeten om de zoveel tijd deze indicatoren zonodig bij te stellen ter wille van de actualisering; de LCA-methode is moeilijk toe te passen vooral waar het gaat om middelen, tijdsduur en afleesbaarheid van de resultaten. Deze moeilijkheden worden alleen maar groter wanneer het om kleine en middelgrote bedrijven gaat en wanneer er structurele verschillen bestaan tussen het ene land en het andere (bijv. een andere energiemix); 18. benadrukt hoezeer het nodig is bedrijven aan te moedigen om actief eenvoudige milieuindicatoren te ontwikkelen die gemakkelijk kunnen worden gebruikt bij internationale productienetwerken en ketens; 19. benadrukt dat op grond van een levenscyclusanalyse en van krachtige indicatoren een kader kan worden vastgesteld dat de bedrijven, door integratie van milieuaspecten in hun strategisch denken, hun productdesign en hun productie, zelfstandig invullen; wijst erop dat het opnemen van de eigen verantwoordelijkheid en innovatievermogen belangrijke bouwstenen zijn om tot een geïntegreerd productbeleid te komen; 20. bepleit dat de prijzen een zo getrouw mogelijke weergave moeten zijn van de milieukosten en dat eco-design-producten moeten worden gepromoot. Dit kan gebeuren door gebruik te maken van prijsmechanismen en goedkeuring van maatregelen om externe kosten te interioriseren; 21. verzoekt de Commissie die subsidies te verminderen en/of af te schaffen die strijdig zijn met de opzet van het GPB; 22. is van mening dat integratie van alle milieukosten bij de prijsstelling voor producten er niet toe mag leiden dat consumenten met een kleine beurs buiten worden gesloten; daarom moet men, op straffe van uitsluiting, de juiste stimuleringsinstrumenten en maatregelen uit de kast halen zowel naar ondernemingen als naar particulieren toe, zoals financiële steun (voor standaardisering en aanpassing van productieprocessen) of belastingprikkels (een laag BTW-tarief); 23. stelt de Commissie voor te bezien of het mogelijk is de GPB-doelstellingen na te steven op OESO- en WTO-niveau; beveelt intensieve samenwerking aan tussen DG milieu en DG handel over het WTO-vraagstuk; verzoekt de Commissie de gevolgen van wereldwijde aanbodketens voor het IPP, de rol van IPP in ontwikkelingslanden en de compatibiliteit met de regels van de WTO te analyseren en voorstellen in te dienen voor herzieningen van de WTO-regels, indien nodig; 24. dringt er bij de overheid op aan de ontwikkeling van milieutechnisch meer correcte producten te faciliteren door het stimuleren van onderzoek op dit terrein en verspreiding van de resultaten ervan; is van mening dat dergelijk onderzoek ook gericht moet zijn op de ontwikkeling van de detailketen in de richting van het verkopen van een dienst in plaats van het bezit van een product; 25. is van mening dat de toepassing van de maatregelen geleidelijk gestalte moet krijgen door beetje bij beetje het aantal productencategorieën uit te breiden. Alle maatregelen moeten het voor de producent gemakkelijker maken de milieueffecten te herkennen van de door hem op de markt gebrachte producten door de mogelijkheden van milieutechnische verbetering van deze producten; 26. dringt erop aan dat het concept geïntegreerd productbeleid voor afzonderlijke sectoren en eventueel voor afzonderlijke producten wordt ontwikkeld, zodat dit concept ook echt in de praktijk kan worden omgezet; 27. is verheugd dat er in de lidstaten voor afzonderlijke producten een begin wordt gemaakt met een werkbaar geïntegreerd productbeleid op grond van levenscyclusanalyse; acht het noodzakelijk dat deze ervaringen in een toekomstig witboek en in de toekomstige regelgeving worden opgenomen; 28. benadrukt dat de lidstaten hun ervaringen inzake geïntegreerd productbeleid of deelgebieden ervan voor geheel de EU toegankelijk moeten maken en dat deze activiteiten in een netwerk moeten worden opgenomen en moeten worden geïntensiveerd; 29. wijst erop dat een geïntegreerd productbeleid gebaseerd moet zijn op communicatie en samenwerking tussen de verschillende betrokken onderdelen: Het is van belang zoals de opleiding van productontwikkelaars, procesontwikkelaars alsook voorlichting aan de consument dat de doelgroepen duidelijk worden gedefinieerd zodat de communicatiewerktuigen adequaat kunnen worden ingezet; wijst er verder op dat deze communicatie productgebonden moet zijn en op de specifieke eisen van het product in kwestie moet zijn afgestemd; 30. acht het noodzakelijk een educatiestrategie te ontwikkelen met een geleidelijk karakter voor de lange termijn en gericht op de uiteindelijke consument. Slechts een aanvullende informatie naar de burger toe kan dit doel helpen bereiken de maatregelen adequaat de onrust bij de consument wegnemen door bekendheid met de milieukwaliteiten van de door hem gekochte producten; een uitgebreider gebruik van milieuetikettering aan te moedigen; bijgevolg moeten de producenten/dienstverleners op gepaste wijze aan de consument elementaire informatie over de totale levenscyclus van hun product/dienst verstrekken; 31. stelt vast dat dankzij meer interactie tussen consumenten, consumentenorganisaties, handel en producenten, de consumentenrechten worden versterkt en de consumenten over meer controleerbare en transparante informatie beschikken; 32. benadrukt dat bij de omzetting van het geïntegreerd productbeleid het bestaande Gemeenschapsrecht moet worden gebruikt, en dat enkel voor regelgevingslacunes nieuwe instrumenten mogen worden ingesteld; 33. acht het noodzakelijk dat producten op grond van hun milieueffecten verschillend worden belast en dat dit in een Europees vastgesteld kader gebeurt; 34. wijst op de noodzaak milieucriteria in te voeren bij overheidsopdrachten; 35. dringt aan op een adequate combinatie van de in het Groenboek voorgestelde instrumenten om doublures te voorkomen en de conflictstof weg te nemen die zich kan ophopen, wanneer de maatregelen tegelijk worden ingevoerd; 36. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, - gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2000) 597 – C5-0146/2001 - 2001/2072(COS) ), - gezien de mededdeling van de Commissie - Een EU-actieplan: satellietcommunicatie in de informatiemaatschappij, COM(1997) 91 , - gezien de resolutie van de Raad van 22 juni 1998 (1) over de versterking van de synergie tussen het Europees Ruimtevaartagentschap en de Europese Gemeenschap, - gezien de resolutie van de Raad van 2 december 1999 (2) met de titel "Naar een coherente strategie voor de Europese ruimte", - gezien de resolutie van de Raad van 16 november 2000 (3) inzake de ontwikkeling van een Europese ruimtevaartstrategie, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 april 1979 over de deelneming van de Gemeenschap aan het ruimteonderzoek (4) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 september 1981 over het ruimtevaartbeleid in Europa (5) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 juni 1987 over het Europees ruimtevaartbeleid (6) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 22 oktober 1991 over het Europees ruimtevaartbeleid (7) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 mei 1994 over de Gemeenschap en de ruimte (8) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 januari 1998 over de Europese Unie en de ruimtevaart (9) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 mei 2000 over de mededeling van de Commissie over het werkdocument van de Commissie "Naar een samenhangende Europese benadering van de ruimte" (SEC(1999) 789 - C5-0336/1999 – 1999/2213(COS) ) (10) , - gezien het verslag van Carl Bildt, Jean Peyrelevade en Lothar Späth aan de directeur-generaal van het Europees Ruimtevaartagentschap van 20 november 2000 met de titel "Naar een ruimtevaartagentschap voor de Europese Unie" (11) , - gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme (A5&nbhy;0451/2001), A. overwegende dat het onderzoek van de ruimte en toepassingen daarvan niet alleen nieuwe kennis, maar ook enorme voordelen voor ons dagelijks leven hebben opgeleverd, B. overwegende dat de ruimte unieke mogelijkheden biedt voor wetenschappelijk onderzoek, communicatie, navigatie en positiebepaling op aarde, observatie van de aarde, C. overwegende dat satellietcommunicatie de belangrijkste inkomstenbron vormt in de commerciële ruimtevaartsector, D. overwegende dat satelliettoepassingen op het gebied van elektronische communicatie zowel een pan-Europees als een breedbandkarakter hebben, E. overwegende dat het van vitaal belang is het gebruik van de ruimte in het algemeen belang en voor openbare dienstverlening verder te ontwikkelen, F. overwegende dat internationale samenwerking essentieel is voor het onderzoek van de ruimte en de ontwikkeling van toepassingen, G. overwegende dat de lidstaten van de Europese Unie opmerkelijke bijdragen hebben geleverd aan het ruimteonderzoek en aan toepassingen daarvan, en ook aan de ontwikkeling van ruimtevaartuigen en draagraketten, H. overwegende dat het Europees ruimtevaartagentschap (ESA) als intergouvernementeel coördinerend orgaan doeltreffend heeft gefunctioneerd en een toonaangevende rol heeft gespeeld in het ruimteonderzoek en de toepassing daarvan, zowel in Europa als op wereldniveau, 1. onderstreept dat ruimtevaartactiviteiten alleen op vreedzame doelen gericht moeten zijn, waaronder ook militaire instrumenten voor vredeshandhaving kunnen vallen; 2. benadrukt dat de EU duidelijk moet verklaren dat exploitatie en gebruik van de kosmische ruimte uitsluitend voor vreedzame doeleinden en in het belang van de mensheid mogen plaatsvinden; 3. is van mening dat de activiteiten van de staten op het gebied van de toegang tot en de exploitatie en het gebruik van de kosmische ruimte overeenkomstig het internationaal recht moeten worden uitgevoerd; 4. is ervan overtuigd dat de non-proliferatie van wapens en het vermijden van een bewapeningswedloop in de kosmische ruimte het leidende beginsel moet vormen van het EU-ruimtevaartbeleid; 5. stemt in met de uitwerking van een samenhangende Europese strategie voor de ruimtevaart en onderstreept het belang van een nauwe en doelmatige samenwerking tussen de Commissie en het Europese Ruimtevaartagentschap bij deze onderneming; 6. betuigt zijn steun aan de drie actietrajecten die in het document van de Commissie worden voorgesteld – "Versterking van de fundamenten", "Verbreding van wetenschappelijke kennis" en "Benutting van de voordelen voor markt en maatschappij" – op grond van de overweging dat de resultaten daarvan aan onderzoek, bedrijfsleven en de samenleving als geheel ten goede zullen komen; 7. verlangt dat de huidige herziening van het Europese ruimtevaartbeleid uitmondt in een Witboek waarin de belangrijkste doelstellingen uiteen gezet worden van het op middellange en lange termijn te voeren beleid; 8. onderstreept de noodzaak van verdere ontwikkeling van de technologische basis van ruimtevaartactiviteiten, met name draagraketten en voertuigen, waarbij de Europese onafhankelijkheid voorop moet staan en waarbij vrijwillig naar een hoog niveau van technologische competentie wordt gestreefd, waarvoor een aanzienlijke steun en ondersteuning door de overheid aan de ontwikkelingen op ruimtevaartgebied vereist is op de verschillende manieren die bij onze concurrenten bekend zijn: duale programma's, uitgebreide steun aan onderzoekwerkzaamheden, verwezenlijking van de interne markt en openbare financiering van de infrastructuren, met als doelstelling de benutting van de voordelen voor de markten en de samenleving door middel van een vraaggestuurde exploitatie van de technische capaciteit op ruimtevaartgebied; 9. verzoekt om toepassing van de internemarktbeginselen van niet-discriminatie en proportionaliteit voor het gebruik van het radiospectrum die is geharmoniseerd op het niveau van de ITU (International Union Telecom) en/of CEPT (Conférence européenne de postes et télécoms), aangezien er nog steeds regelgevende beperkingen gelden voor systemen waarmee satellietcommunicatie in Europa wordt verzorgd; 10. bepleit een uitgebreid onderzoek naar de concurrentiepositie van Europa op het gebied van het ruimteonderzoek, waarin vooral wordt ingegaan op de (in)directe steun van staten bij de financiering en ontwikkeling van ruimteprogramma's in de wereld; 11. verzoekt de lidstaten en de Commissie om op hun respectieve bevoegdheidsterreinen alles in het werk te stellen om de Verenigde Staten te bewegen tot een strikte wederzijdsheid ten aanzien van de niet-tarifaire bescherming en indirecte hulpmaatregelen voor de lucht- en ruimtevaartindustrie, met name op het gebied van de draagraketten; is met name verontrust over de procedures om goedkeuring vooraf van de regering te krijgen die in de Verenigde Staten noodzakelijk zijn voor het lanceren van satellieten; 12. is er nadrukkelijk een voorstander van dat, zoals ook in het Commissiedocument wordt vermeld, de aandacht bij het onderzoek vooral wordt gericht op geavanceerde thema's in de ruimtevaartwetenschap, op de exploitatie van het Internationale Ruimtestation alsmede andere wetenschappelijke activiteiten die verband houden met de ruimte; 13. betuigt zijn steun aan de ontwikkeling van een satellietsysteem voor het houden van milieutoezicht op wereldschaal; 14. dringt er bij de industrie op aan verdere diensten te ontwikkelen, die naast de traditionele dienstverlening ook een commercieel gebruik van de ruimte mogelijk maken; 15. beschouwt de bescherming en het beheer van het ruimtemilieu en het milieu op de aarde als een voornaam beleidsdoel in de toekomst; 16. stelt vast dat het GALILEO-project in de door de Commissie voorgestelde Europese strategie zal worden opgenomen, herhaalt hoe belangrijk GALILEO is voor het vervoer en dringt aan op compatibiliteit van GALILEO met GPS en GLONASS; 17. legt de nadruk op het belang voor de veiligheid in de wereld en de Europese veiligheid in het bijzonder van het GPMS-project en is van mening dat de ontwikkeling hiervan moet worden voortgezet en gelijke tred moet houden met die van GALILEO; 18. steunt de steeds nauwere samenwerking tussen ESA en EU, is echter van mening dat de op internationale samenwerking berustende ESA op de langere termijn onder de koepel van de EU moet worden gebracht, waarbij het eigen karakter van deze organisatie moet worden bewaard; juicht de vorming toe van een gezamenlijke task force van de Commissie en ESA, die voorstellen zal uitwerken voor kaderovereenkomsten voor het beheer van gezamenlijke projecten; 19. dringt aan op een verdere ontwikkeling van de internationale samenwerking op ruimtevaartgebied, met name met de Russische Federatie, de Verenigde Staten, China en Japan, maar ook met minder ontwikkelde landen, die de EU op die wijze een economisch verantwoorde toegang tot de ruimte zou kunnen bieden, en verzoekt de Commissie een conferentie te organiseren om de mogelijkheden voor dergelijke samenwerkingsverbanden met vertegenwoordigers van de vier bovengenoemde landen met een ruimtevaartbeleid te onderzoeken op wetenschappelijk, technologisch, industrieel en economisch terrein, zoals het nieuwe internationale ruimtestation; 20. is er verheugd over dat het ruimteonderzoek een belangrijk deel vormt van een van de thematische prioriteitsgebieden in het Commissievoorstel voor het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling; 21. roept ertoe op nieuwe initiatieven op het gebied van de opleiding van ruimtewetenschappers en ruimtevaarttechnologen te ontwikkelen; 22. wijst op de specifieke beroepsmobiliteitsproblemen voor ruimteonderzoekers als gevolg van de geografische locatie van bepaalde soorten installaties die nodig zijn voor het ruimteonderzoek, waaronder die in derde landen; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten en het Europees Ruimtevaartagentschap. Het Europees Parlement , – gezien het Groenboek van de Commissie ( COM(2001) 135 – C5&nbhy;0261/2001), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 januari 2001 over de in 1998 en 1999 gehouden regionale bijeenkomsten over het gemeenschappelijk visserijbeleid na 2002 (1) , – gezien de conclusies van de Raad van 30 oktober 1997 inzake het beleid van sluiting van visserijovereenkomsten met derde landen (2) , – gezien het Witboek over Europese governance (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 november 1997 over het gemeenschappelijk visserijbeleid na 2002 (4) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over "Visserij en armoedebestrijding" ( COM(2000) 724 ), – gezien speciaal verslag nr. 3/2001 over het beheer van de internationale visserijovereenkomsten door de Commissie (5) en de IFREMER-studie over de evaluatie van de visserijovereenkomsten van de Gemeenschap van augustus 1999, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 januari 2001 over het gemeenschappelijk visserijbeleid tegen de achtergrond van de globalisering van de economie (6) , – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A5-0470/2001 ), A. overwegende dat de Europese Unie een entiteit naar internationaal recht is, en dat haar oprichtingsverdragen en werkingsregels economische, sociale en politieke integratie tot doel hebben en dat deze doelstellingen zich derhalve ook tot de visserijsector moeten uitstrekken, B. overwegende dat het GVB een uitzondering vormt op het beginsel van gelijke toegang (art. 6 en 7 van Verordening (EEG) nr. 3760/92 van de Raad van 20 december 1992) (7) en dat, bij ontbreken van een besluit van de Raad, de in artikel 6 vervatte uitzondering op 31 december 2002 zal komen te vervallen, C. overwegende dat de visserij een van de weinige sectoren is waarvoor een geconsolideerd sectoraal Gemeenschapsbeleid bestaat, en dat dit beleid dient te worden voortgezet en vervolmaakt, teneinde de Europese Unie in staat te stellen in een op mondiaal niveau functionerende economische sector ten volle haar gewicht en invloed te doen gelden, D. overwegende dat het gemeenschappelijk visserijbeleid hoofdzakelijk tot doel heeft een goed evenwicht te vinden tussen het waarborgen van de levensvatbaarheid van een economische sector die voor de Europese Unie van strategisch belang is, omdat hij bijdraagt aan de voedselvoorziening en van vitaal belang is voor de werkgelegenheid en de economische en sociale cohesie in de perifere regio's en de kustgebieden van de Unie, en het in stand houden van duurzame mariene ecosystemen, met name het behoud van de visbestanden voor toekomstige generaties, E. uiterst bezorgd over de betreurenswaardige situatie van de visbestanden in de Europese Unie, en het recente rapport van het WTECV waaruit blijkt dat slechts 2 van de 240 bestanden worden beheerd in overeenstemming met een aanpak op basis van het voorzorgsbeginsel, F. overwegende dat de in het Groenboek vervatte analyse van de huidige stand van zaken in het GVB een goed beeld geeft van de biologische aspecten, de gebrekkige benutting van de beschikbare instrumenten vastgelegd in Verordening (EEG) nr. 3760/92, de ontoereikendheid van de wetenschappelijke gegevens, alsmede de willekeurige vaststelling van de TAC's, enz., hetgeen de ernst van de huidige situatie aantoont en bewijst dat de fundamentele doelstellingen van dit beleid niet zijn verwezenlijkt, G. overwegende dat de MOP's door de meeste lidstaten herhaalde malen niet zijn uitgevoerd, met als gevolg dat de resultaten op het gebied van capaciteitsverlaging op communautair niveau zeer mager zijn, gezien het ontbreken van een serieus en geharmoniseerd sanctiesysteem, H. overwegende dat van de visserij afhankelijke gemeenschappen geconfronteerd worden met ernstige sociaal-economische problemen en dat het gemeenschappelijk visserijbeleid daarom tot doel heeft om werkgelegenheidskansen te creëren voor degenen, zowel mannen als vrouwen, die werkzaam zijn in de visserijsector en met name in de kleinschalige visserij (die driekwart van de EU-vissers omvat), en zonodig de diversificatie te bevorderen; overwegende dat het van cruciaal belang is maatregelen te nemen ter waarborging van arbeidsvoorwaarden van hetzelfde niveau als in de andere productiesectoren van de Unie, en de visbestanden in stand te houden en te beheren, I. overwegende dat de doelstelling van aanpassing van de vloot aan de visbestanden tot op heden niet is verwezenlijkt, J. overwegende dat in het Groenboek de afschaffing van structuurmaatregelen met het oog op modernisering van de vloot één van de krachtlijnen blijft van de voorstellen voor een vlootbeleid, K. overwegende dat in de resolutie van 5 april 2001 (8) van het Europees Parlement over de veiligheid en de oorzaken van ongevallen in de visserijsector wordt gesteld dat een veiligheidscultuur moet worden bevorderd via voorlichtingscampagnes, de ontwikkeling en uitwisseling van goede praktijken, en opleiding op het gebied van veiligheid en gezondheid, L. overwegende dat handhaving van een moderne, concurrerende en veilige vloot niet onverenigbaar is met de noodzaak van beperking van de vangstcapaciteit, M. overwegende dat het gemeenschappelijk visserijbeleid ook rekening moet houden met andere factoren zoals milieubescherming, veiligheid, gezondheid, bescherming van de consument en ontwikkeling, teneinde de coherentie van de communautaire acties te garanderen, maar dat dit de verwezenlijking van de doelstelling van het gemeenschappelijk visserijbeleid, de ontwikkeling van de visserij als duurzame economische activiteit, het behoud van de werkgelegenheid en het verzekeren van een redelijke levensstandaard aan alle vissers, niet in gevaar mag brengen, N. overwegende dat in het gemeenschappelijk visserijbeleid de grondbeginselen van het Verdrag moeten worden geëerbiedigd, met inbegrip van het beginsel van gelijke behandeling, behalve op die gebieden waar uitzonderingen noodzakelijk en toepasselijk worden geacht, O. overwegende dat bij de beoordeling van alternatieve modellen voor visserijbeheer een institutionele vorm moet worden nagestreefd in het kader waarvan de doelstellingen en oogmerken van duurzame ontwikkeling worden verwezenlijkt, en waarmee een eenvoudige, coherente en transparante beheersstrategie kan worden gegenereerd die zal leiden tot het herstel van de legitimiteit van het werk van vissers en van hun bereidheid om de doelstellingen en de mechanismen voor de instandhouding van de bestanden na te leven, P. overwegende dat de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid slechts doeltreffend kunnen zijn indien zij worden vastgesteld in overleg met de vissers en alle betrokken sectoren, zodat rekening kan worden gehouden met hun ervaring en een levensvatbare, realistische en uitvoerbare regeling kan worden uitgewerkt, en dat dit overleg niet mag neerkomen op hernationalisering van communautair beleid, Q. overwegende dat de bescherming en de instandhouding van de mariene bestanden en de rationele en verantwoorde exploitatie van bestanden op duurzame basis bij het beheer van de visserijactiviteiten centraal moeten staan en van essentieel belang zijn om de levensvatbaarheid van de communautaire visserijsector te garanderen, R. overwegende dat de grote veranderingen die het internationale zeerecht de laatste decennia heeft ondergaan, waarbij de exclusieve exploitatiezones van de kustlanden zozeer werden uitgebreid dat 90% van de voorraden zich thans in exclusieve economische zones van soevereine staten bevinden, een actief beleid van internationale betrekkingen vergen teneinde de vistoevoer te garanderen, en dat visserijovereenkomsten en het commerciële karakter ervan deel uitmaken van het acquis communautaire; S. overwegende dat het VN-Verdrag inzake het zeerecht van 1982 de permanente en stabiele grondslag moet vormen voor een internationale regeling van de visserij op volle zee, die op evenwichtige wijze recht doet aan de belangen van de kustlanden en de op volle zee vissende staten, T. overwegende dat de Commissie haar ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en haar gemeenschappelijk visserijbeleid moet coördineren en hierbij meer materiële, personele, technische en financiële middelen van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid moet bestemmen voor ontwikkeling van de visserijsector van derde landen, U. gezien de richtsnoeren van de Raad van ministers van Visserij van oktober 1997 inzake visserijovereenkomsten, V. overwegende dat de regionale visserijorganisaties een steeds grotere rol spelen voor de bevissing en de duurzame exploitatie van de visbestanden in aangrenzende zones en internationale wateren, W. overwegende dat het visserijbeleid in de Middellandse Zee geen deel uitmaakt van het GVB en dat het huidige visserijbeheer is gebaseerd op een reeks derogaties en uitzonderingen, X. overwegende dat een van de meest invloedrijke factoren in de Middellandse Zee het feit is dat deze zee wordt gedeeld met landen die geen lid zijn van de EU, en dat het in bijna alle gevallen gaat om ontwikkelingslanden die met ernstige tekortkomingen kampen als het gaat om een visserijcultuur gebaseerd op duurzame ontwikkeling en die visserijbeheersystemen nauwelijks en op gebrekkige wijze in praktijk brengen, Y. overwegende dat gezien de technische vooruitgang en de veranderingen die zich sinds de instelling van een gemeenschappelijk visserijbeleid in de Europese Gemeenschap hebben voorgedaan een algemene hervorming noodzakelijk is, teneinde rekening te houden met de nieuwe realiteit, met name de totstandbrenging van de interne markt , de diverse uitbreidingen, de uitputting van de visbestanden en de groeiende aquacultuursector, waarbij de oorspronkelijke doelstellingen en grondbeginselen evenwel dienen te worden gehandhaafd, Z. overwegende dat het Groenboek geen specifieke verwijzing bevat naar het interne en externe marktbeleid, AA. overwegende dat het preferentiebeginsel, dat de bescherming van de communautaire visserijproductie tot doel heeft, te verenigen moet zijn met de noodzaak van invoer uit derde landen om in geval van tijdelijke of seizoensgebonden tekorten zowel de Europese markten als de Europese verwerkingsindustrie te bevoorraden, AB. overwegende dat bij de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid ook het in economisch en sociaal opzicht belangrijke aspect van de komende uitbreiding van de Europese Unie moet worden betrokken, AC. overwegende dat in het kader van het GVB rekening moet worden gehouden met zowel de noodzaak van instandhouding buiten de communautaire wateren als daarbinnen, alsmede met het recht van ontwikkelingslanden om het visserijpotentieel van de wateren waaraan zij grenzen te beschermen en daarvan te profiteren; overwegende dat ook diegenen die profiteren van de visserijovereenkomsten met derde landen moeten bijdragen in de kosten daarvan, Inleiding 1. wenst dat een visserijbeleid wordt ontwikkeld dat steunt op het beginsel van een rationeel en verantwoord beheer van de bestanden, dat wordt ingegeven door het streven naar instandhouding van de visbestanden en handhaving van de levenswijze van mensen die van oudsher afhankelijk zijn van de zee en waarmee het fundamentele beginsel in stand wordt gehouden dat op deze doelstellingen is gebaseerd, namelijk dat van de relatieve stabiliteit; het moet daarbij gaan om een beleid dat een eerlijke en rechtvaardige regeling voor de verdeling van de visbestanden bevordert, is afgestemd op de specifieke behoeften van regio's die afhankelijk zijn van visserij, dat onpartijdig, stabiel en handhaafbaar is, en dat onder communautair toezicht staat; 2. onderstreept dat deze activiteit niet kan worden beschouwd uit economisch oogpunt alleen, gezien haar multifunctionele karakter en haar bijdrage aan de integratie van de diverse componenten van het sociaal-economische leven in de kustgebieden, waar zij een levensstijl en een factor van cohesie is, en de voedselvoorziening garandeert; 3. stelt dat de economische impact van het gemeenschappelijk visserijbeleid op de visserijsector erg groot is, aangezien het overheidsgeld dat in de visserijsector van de EU wordt geïnjecteerd € 1,1 mrd bedraagt, terwijl de totale communautaire productie € 9 mrd waard is; 4. onderstreept dat de EU-begroting de belangrijkste bron is van overheidsgeld voor de visserijsector van de EU (€ 919 mln in 2001); 5. is van oordeel dat bij de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid rekening dient te worden gehouden met de drie grote subsectoren van de visserij, in de eerste plaats de verre en zeer verre zeevisserij, die, zonder afbreuk te doen aan haar bijdrage aan de ontwikkeling van de kustzones, moet worden gezien als een commerciële activiteit die tot doel heeft de communautaire markt te voorzien van de gewenste grondstoffen, in de tweede plaats de ambachtelijke kustvisserij, die er in de eerste plaats op gericht is de sociaal-economische activiteit in sterk van de visserij afhankelijke regio's te handhaven en in de derde plaats de aquacultuur die een belangrijke pijler van het GVB is en die steeds meer voorziet in de toenemende vraag naar vis op de gemeenschappelijke markt; 6. betreurt het dat in het Groenboek geen gebruik is gemaakt van de mogelijkheid tot een serieuze analyse van de huidige afhankelijkheid van de visserij in verschillende Europese regio's en de ontwikkeling van deze situatie in de afgelopen jaren, de gebrekkige methodologie die is gevolgd, het niet gebruiken van homogene gegevens en het ontbreken van veel parameters die van fundamenteel belang zijn voor het beschrijven van de afhankelijkheid van de regio's van deze economische sector, en acht een dergelijke analyse onontbeerlijk voordat wordt overgegaan tot herziening van het GVB; 7. wenst dat een nieuwe analyse wordt gemaakt van de gemeenschappen die sterk afhankelijk zijn van de visserij, rekening houdend met de evolutie die zich de laatste 25 jaar in de Gemeenschap heeft voorgedaan; 8. verklaart dat wetenschappelijke kennis van mariene biotopen onontbeerlijk is voor de tenuitvoerlegging van een beleid voor de instandhouding en het duurzame beheer van de visbestanden; 9. uit zijn bezorgdheid over de bestaande tegenstrijdigheid tussen de zeer kritische analyse van de Commissie, die wordt gedeeld door het Europees Parlement, en de in het Groenboek geformuleerde voorstellen voor hervorming, die nauwelijks vernieuwend zijn; Instandhouding en beheer van de bestanden 10. verklaart nogmaals dat het verlangt te worden betrokken bij de hervorming van het GVB teneinde het evenwicht in het mariene ecosysteem te waarborgen als conditio sine qua non voor handhaving van de visserijsector als rendabele economische sector; 11. wijst erop dat bij de hervorming van het GVB terdege rekening zal moeten worden gehouden met het EU-beleid inzake milieu en de vereisten van artikel 174 van het Verdrag; 12. is van oordeel dat bij de hervorming van het GVB het voorzorgsbeginsel, zoals omschreven in zijn resolutie van 14 december 2000 over de mededeling van de Commissie over het voorzorgsbeginsel ( COM(2000)1 - C5-0143/2000 - 2000/2086(COS) ) (9) naar aanleiding van de mededeling van de Commissie over dit beginsel, centraal moet staan en dat de gedragscode van de FAO alsmede het VN-akkoord inzake de visbestanden bruikbare definities van dit beginsel bevatten; 13. wijst erop dat de bescherming van de mariene biotopen en de instandhouding van de visbestanden onder bevredigende voorwaarden moet geschieden, teneinde een duurzame ontwikkeling van de visserij en een rationele exploitatie ervan te garanderen, overeenkomstig het criterium van economische doelmatigheid en de instandhouding van de coherentie van het mariene milieu, beginselen zijn die ten grondslag moeten liggen aan het communautaire visserijbeleid; 14. verzoekt de Commissie met het oog op een rationeel visserijbeheer methoden vast te stellen en goed te keuren voor de analyse van mariene ecosystemen die zijn gebaseerd op het voorzorgsbeginsel; dringt erop aan dat de TAC's worden vastgesteld volgens rationele en transparante methoden, op basis van adviezen van belanghebbenden uit de visserijsector en wetenschappelijke adviezen; dit is des te belangrijker omdat de TAC's worden vastgesteld voor meerdere jaren en multispecifiek zijn; 15. verzoekt de Commissie dat wanneer de TAC's met meer dan 15-20% worden verlaagd of verhoogd, er eerst onderzoek wordt verricht naar de sociaal-economische impact (tenzij kan worden aangetoond dat de situatie voor een bepaalde vissoort dramatisch is veranderd; 16. wenst dat de mechanismen die tot doel hebben overbevissing te voorkomen, worden verbeterd en dat de visserijinspanning wordt beperkt door de vervolmaking van de huidige, vooral op TCM's (technische instandhoudingsmaatregelen), TAC's en quota gebaseerde systemen, waarbij moet worden geopteerd voor een meerjarige aanpak en een gemengde visserij, op basis van wetenschappelijk onderzoek naar de ontwikkeling van de visbestanden, onder waarborging van de noodzakelijke flexibiliteit in de vorm van een jaarlijkse herziening, en op basis van het voorzorgsbeginsel, zodat de bedrijven van de sector hun activiteiten kunnen plannen op grond van het criterium van rationaliteit; 17. verzoekt de Commissie de invoering van beheersmechanismen voor de visserij , zoals medebeheer, te onderzoeken, zodat de vloten zich flexibeler kunnen aanpassen aan de reële situatie van de bestanden, een en ander vergezeld van de noodzakelijke structuurmaatregelen om te voorkomen dat de invoering van deze mechanismen de bedrijfstak schaadt; 18. verwerpt elk voorstel voor instelling van een systeem van individuele quota of individueel overdraagbare quota op communautair niveau, aangezien dit zou neerkomen op privatisering van de visbestanden en concentratie/verticalisering van de vangsten, hetgeen weer negatieve gevolgen zou hebben voor het milieu en op het sociaal-economische vlak; 19. is het eens met het standpunt van de Commissie in haar Groenboek, volgens welk deze alternatieve beheersmechanismen voor de visserij een belangrijke aanvullende rol kunnen vervullen voor het communautaire visserijbeheer; 20. hecht derhalve zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie om met de lidstaten van gedachten te gaan wisselen over alternatieve systemen voor visserijbeheer, teneinde zo snel mogelijk een verslag hierover te kunnen indienen bij de andere instellingen, en verzoekt derhalve de Commissie om dit verslag uiterlijk zes maanden na goedkeuring van deze resolutie in te dienen bij het Europees Parlement; 21. is van oordeel dat een systeem moet worden ingevoerd dat een einde maakt aan de teruggooi of deze praktijk aanzienlijk beperkt, omdat daarbij grote hoeveelheden proteïnen met een hoge voedingswaarde worden verspild; verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar mogelijke opties, met inbegrip van de vereiste dat alle gevangen vis aan land wordt gebracht en de uitvoerbaarheid van een systeem in het kader waarvan quota lokaal en op een ad hoc-basis tussen schepen onderling kunnen worden overgedragen; 22. dringt aan op: 23. wijst op de noodzaak specifieke beschermingsmaatregelen te nemen voor kleine juvenielen, met name door een betere benutting van de mogelijkheden die selectieve vangstmethoden bieden; 24. verzoekt de Commissie specifieke maatregelen te treffen voor de rationele en duurzame exploitatie van de visserij, om jonge vis van (zowel commerciële als niet-commerciële) soorten die met overbevissing of uitsterven worden bedreigd te beschermen, waarbij moet worden voorzien in perioden van sluiting van de visserij en desnoods in onmiddellijke sluiting (afsluiting van een zone voor de gehele visserij gedurende een korte periode, zolang aldaar hoge concentraties jonge vis voorkomen) en waarbij het gebruik van selectief vistuig dient te worden bevorderd, teneinde het aantal paairijpe vissen te vergroten en op die manier op lange termijn de vernieuwing van de bestanden en de levensvatbaarheid van de visserijexploitatie te garanderen; 25. stelt vast dat verbeteringen van de kwaliteit van de vis als gevolg van betere behandelings-, verwerkings- en opslagtechnieken vaak een economische compensatie kunnen bieden voor verminderde vangstvolumes; 26. wijst met nadruk op de noodzaak specifieke maatregelen te nemen met betrekking tot de incidentele vangst van mariene soorten als vermeld in bijlage IV a) van richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 (10) (habitat- en soortenrichtlijn); 27. is van oordeel dat de vaststelling van zones waar de visserij wordt beperkt - door sluiting, vaststelling van een "box" of beperking van de toegang tot plaatselijke zeeën - moet steunen op wetenschappelijke gegevens inzake bescherming van de bestanden; 28. uit zijn verbazing over het ontbreken van verwijzingen in het Groenboek naar de rol van de industriële visserij, die, in de huidige situatie van schaarste van visbestanden, twee derde van de communautaire vangsten voor haar rekening neemt voor de productie van vismeel en -olie; meent dat de ongecontroleerde ontwikkeling hiervan gevolgen heeft voor het evenwicht in de visbestanden, omdat zij enerzijds gevolgen heeft voor de voedselketen en anderzijds tot gevolg heeft dat grote hoeveelheden worden gevangen van juvenilen van soorten van grote commerciële waarde, door de kleine maaswijdte van de in deze sector gebruikte netten, zoals blijkt uit de crisis die is ontstaan bij bepaalde soorten die vroeger in overvloed aanwezig waren, zoals kabeljauw en heek; 29. acht het noodzakelijk de interactie en het effect van viseters op het mariene ecosysteem te onderzoeken alsmede hun vangsten, om eventuele maatregelen ter beperking van de respectieve soorten in te voeren; 30. verzoekt de Commissie de methoden om statistische gegevens over vangsten en aanvoer te verzamelen, te verbeteren, teneinde over betrouwbare informatie te beschikken over de situatie van de bestanden; wenst dat wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan naar de mate waarin verschijnselen die geen verband houden met de visserij, zoals vervuiling of klimaatveranderingen, de evolutie van de bestanden beïnvloeden; dringt aan op uitbreiding van de capaciteiten van de communautaire instellingen op die terreinen; 31. dringt aan op meer investeringen in wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling; 32. verzoekt de Commissie de verbetering van de selectiviteit van het vistuig aan te moedigen en rekening te houden met de vooruitgang die op dit gebied is geboekt; 33. houdt vast aan het beginsel van relatieve stabiliteit, gezien de evenwichtige communautaire verhoudingen en het specifieke karakter van de visserijsector; 34. dringt er bij de Commissie op aan onderzoek te doen naar de mogelijkheid om rekening te houden met de milieueffecten van bepaalde vloten, zodat visserijvloten die gebruikmaken van vistuig en visserijmethoden die geringere milieueffecten hebben preferentiële toegang krijgen tot visbestanden; 35. acht het noodzakelijk dat mechanismen worden ontwikkeld om een kader te bieden voor de stimulerende maatregelen uit hoofde van de Structuurfondsen met het oog op een milieuvriendelijke, duurzame visserij; 36. is van oordeel dat in het kader van het huidige systeem van toekenning van quota aan de lidstaten moet worden onderkend dat de snelle uitputting van bestanden inhoudt dat de toegekende quota niet altijd kunnen worden gebruikt en dat om die reden met spoed de geëigende instandhoudings- en structuurmaatregelen ten uitvoer moeten worden gelegd; 37. is het ermee eens dat de huidige regeling van exclusieve benutting van de 6-12-mijlszone dient te worden gehandhaafd; 38. wenst dat terdege rekening wordt gehouden met het kwetsbare milieu van kustzones (de belangrijkste gebieden waar vis zich voortplant en tot wasdom komt); 39. eist dat in deze zones, die uitgesproken paai- en pootvisplaatsen zijn, de communautaire voorschriften met het oog op de instandhouding van de bestanden strikt worden nageleefd en de lidstaten hun inspectie- en controleverplichtingen nauwgezet nakomen; stelt vast dat voor de instandhouding van mariene ecosystemen een duurzaam beheer van de bestanden van fundamenteel belang is, omdat dit de levensvatbaarheid van de visserijindustrie op lange termijn garandeert; eist derhalve dat er maatregelen worden getroffen om alle vormen van vervuiling en achteruitgang van het mariene milieu tegen te gaan; dringt aan op de vaststelling van uniforme TCM's (technische instandhoudingsmaatregelen), met name voor maaswijdten, in de verschillende gebieden waar wordt gevist op dezelfde soorten, zoals kabeljauw en heek; 40. dringt aan op intensivering van de Europese bemoeiingen met het oog op een geïntegreerd beheer van kustgebieden (GBKG), teneinde menselijke activiteiten zoals toerisme, industrie en visserij in kustgebieden op een consistente manier te kunnen sturen en kustvervuiling te vermijden; 41. dringt er bij de Commissie op aan volledig uitvoering te geven aan het internationaal actieplan voor haaien van de FAO van de VN van 1999; dringt er met name op aan dat de Commissie en de EU-lidstaten een verbod uitvaardigen op de praktijk van het "ontvinnen" van haaien en het vervoer van haaienvinnen in EU-wateren en door alle in de EU geregistreerde vaartuigen in de gehele wereld, waarborgen dat haaien heel aan land worden gebracht en bevorderen dat hun lichamen volledig worden benut, bevorderen dat de bijvangsten van haaien tot een minimum worden beperkt, kwetsbare haaienbestanden identificeren en beschermen, waarborgen dat de gehele haaienvisserij op een duurzame wijze wordt beheerd en relevante gegevens betreffende vangsten, aangelande hoeveelheden, handel en biologische kenmerken, zo mogelijk per soort, verzamelen en verstrekken; 42. dringt er bij de Commissie op aan om op basis van de beschikbare wetenschappelijke gegevens met spoed maatregelen te nemen ter vermindering van de omvang van bijvangsten van walvisachtigen in EU-wateren; 43. dringt er bij de Commissie op aan duidelijk vast te stellen wat de minimaal aanvaardbare elementen zijn van een aanpak per ecosysteem, met inbegrip van de flankerende toepassing van een beleid op basis van het voorzorgsbeginsel, overeengekomen grenzen voor bijvangsten en incidentele mortaliteit van niet-doelsoorten, overeengekomen niveaus voor verstoring van habitats, indicatoren voor het toezicht op de opneming van milieudoelstellingen, prikkels voor milieuvriendelijke vistuiguitrustingen, praktijken en vaartuigen, en volledige controle op en handhaving van ecosysteemmaatregelen; 44. onderstreept de noodzaak voorlichtings- en bewustmakingsacties op te zetten gericht op een beter begrip bij alle actoren in de visserijsector (vissers, beroepsorganisaties, plaatselijke en regionale autoriteiten, enz.) voor de instandhoudingsmaatregelen; De vloot 45. wijst erop dat de meerjarige oriëntatieprogramma's, die tot doel hebben een evenwicht tot stand te brengen tussen de beschikbare bestanden en de visserijinspanning van de communautaire vloot, niet de gewenste resultaten opleveren, met name omdat sommige lidstaten ze niet op correcte wijze ten uitvoer willen leggen; 46. constateert dat een beperking van de vloot in sociaal-economisch opzicht offers vergt, en dat de visserijsector dit slechts zal kunnen begrijpen en aanvaarden indien alle lidstaten daar in dezelfde mate toe bijdragen, en dat dit alleen kan worden gerealiseerd met de nodige communautaire steun; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat vlootinkrimpingsmaatregelen met name worden toegepast op vloten die de grootste schade toebrengen aan de bestanden; 47. wenst dat er zo vaak mogelijk gebruik wordt gemaakt van beperkingsinstrumenten die kunnen worden aangepast en teruggedraaid, zoals de beperking van het aantal visdagen; 48. spreekt nogmaals zijn steun uit voor het standpunt van de visserijsector dat het noodzakelijk is een moderne, concurrerende en veilige vloot in stand te houden voor de verwerking van kwaliteitsproducten als essentiële voorwaarde voor het overleven van de visserijsector in de toekomst in het kader van een geglobaliseerde economie; onderschrijft de wens van de visserijsector dat de Gemeenschap blijft bijdragen aan de modernisering van de vloot, via structurele maatregelen, met name wat betreft de verbetering van de veiligheid en de leefomstandigheden aan boord, zonder dat dit gepaard mag gaan met een toename van de visserijinspanning; 49. verwerpt het voornemen van de Commissie om de structurele steun aan de visserijsector aanzienlijk te verlagen, gezien de sociaal-economische moeilijkheden waarmee deze sector te kampen heeft, en is van oordeel dat de jongste resultaten de wenselijkheid van een billijke verdeling van deze steun duidelijk aantonen; 50. verzoekt de Commissie een specifiek communautair programma op te zetten ter ondersteuning van de kleinschalige kustvisserij en de ambachtelijke visserij; 51. constateert dat de Europese Unie momenteel, en rekening houdend met een complexe en zeer gedifferentieerde segmentering, ondanks de geleverde inspanningen, nog niet beschikt over een geharmoniseerd scheepsregister voor het meten van de capaciteit en het vermogen van vaartuigen, hetgeen het vertrouwen in het systeem aantast en het treffen van geharmoniseerde maatregelen met het oog op een juiste dimensionering van de bestaande vloot bemoeilijkt; 52. wenst dat de Commissie en de lidstaten stabiele criteria vaststellen voor het meten van de capaciteit en het vermogen van vaartuigen en vlootsegmenten, zodat hun evolutie op eenvoudige en transparante wijze nauwkeurig kan worden geanalyseerd en kan worden beschikt over een betrouwbaar gegevensbestand betreffende de communautaire vaartuigen; 53. wenst dat in de communautaire definitie van ambachtelijke visserij rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van ultraperifere regio's, waar deze sector voor bijzonder veel werkgelegenheid zorgt; 54. verzoekt de Commissie kredieten beschikbaar te stellen voor een onderzoek naar de mate waarin technologische innovatie, de zogenaamde "technological creep", het meten van de visserijcapaciteit beïnvloedt; 55. verzoekt de Commissie met aandrang voorstellen in te dienen voor de vereenvoudiging van de voorschriften inzake de controle van de vloot; 56. onderstreept dat bij nieuw beleid inzake vlootbeheer niet alleen rekening moet worden gehouden met de huidige overcapaciteit, maar ook met de mate waarin de doelstellingen van de vorige MOP's door elk van de lidstaten zijn verwezenlijkt, en dat voorts moet worden gekeken naar de vraag of andere beheersmaatregelen, zoals vangstdagen, zijn getroffen, en naar de situatie van de betrokken en beschikbare visbestanden, omdat anders de lidstaten die de streefcijfers hebben bereikt zwaar zouden worden benadeeld; 57. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan het thans toegepaste sanctiesysteem in geval van niet-naleving van de MOP's, herhaalde vertragingen of het niet verschaffen van de relevante gegevens betreffende de vloten, te herzien, en te voorzien in doeltreffende sancties; 58. is in dit verband ingenomen met het recente besluit van de Commissie tegen een aantal lidstaten procedures op gang te brengen wegens niet-naleving van hun nationale MOP's; Inspectie en controle 59. is van oordeel dat, ofschoon er de laatste jaren vorderingen zijn gemaakt, de inspectie- en controlemechanismen niet naar behoren functioneren vanwege de verschillende niveaus van personele en materiële middelen, die in de meeste gevallen alleen worden gebruikt voor een summiere inspectie van de aanvoer, en omdat de bevoegde diensten van de lidstaten verschillende methoden toepassen; 60. is van oordeel dat zonder een geharmoniseerd Europees inspectie- en controlesysteem, dat zonder onderscheid op alle betrokkenen van toepassing is en met eenvormige voorschriften en sanctieprocedures waarmee de sector in grote lijnen akkoord kan gaan, alle inspanningen met het oog op de instandhouding van de bestanden en een rationeel beheer van de visserij tot mislukking gedoemd zijn; 61. verzoekt de Raad en de Commissie de nodige maatregelen te treffen om een systeem van normen en controles met een eenvormige procedure in te voeren, dat van toepassing is op zowel de vangsten als het vervoer en de afzet van visserijproducten, en vergelijkbare resultaten oplevert, ongeacht de nationaliteit van de overtreder of de bevoegde inspectiedienst; 62. verzoekt de Commissie volledig uitvoering te geven aan de door haar vermelde doelstelling betreffende controle en handhaving, namelijk te "waarborgen dat de vastgestelde regels doeltreffend worden gehandhaafd via transparante regelingen die een gelijke behandeling in de hele Unie waarborgen"; 63. verzoekt de Commissie versterkte controlemaatregelen voor te stellen voor de gedistribueerde vissoorten. Deze controles zijn minder kostbaar en worden zowel op de legale als op de illegale vis uitgevoerd; 64. verzoekt de Raad en de Commissie na te gaan in hoeverre de desbetreffende controlevoorschriften kunnen worden aangescherpt, de controlebevoegdheden van communautaire inspecteurs kunnen worden uitgebreid en een uniforme sanctieregeling kan worden ingevoerd om het vertrouwen van de vissers in het grondbeginsel van gelijke behandeling te versterken; 65. nodigt de Commissie en de lidstaten met klem uit maatregelen te treffen voor een doelmatige controle op en surveillance van de visserij; schaart zich achter de wens van de Commissie om een gemeenschappelijke inspectiestructuur op te zetten voor het coördineren van het beleid en de maatregelen van de lidstaten op dit terrein; 66. is ervan overtuigd dat een systeem met een "waarnemerskorps", dat snel kan worden ingezet om de visserij in kwetsbare paai- of visserijgronden te observeren, een belangrijke bijdrage zou kunnen leveren aan de verlichting van een groot aantal problemen die in de huidige Europese visserij nog steeds bestaan; 67. dringt aan op de strikte handhaving van het communautaire controlesysteem met betrekking tot vaartuigen van derde landen die in EU-wateren opereren; Internationale betrekkingen 68. is van oordeel dat de Gemeenschap de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid vastberaden moet aanpakken, de internationale overeenkomsten en de regionale visserijorganisaties daarin dient te integreren en het visserijbeleid dient te binden aan het externe beleid van de Europese Unie, teneinde de belangen van onze vloot beter te behartigen en ook de belangen van de betrokken bevolking en regio's te beschermen; 69. acht het om redenen van begrotingstransparantie noodzakelijk dat niet alleen in het hoofdstuk over ontwikkelingssamenwerking een aparte en duidelijk onderscheiden visserijcomponent moet worden opgenomen, zoals aangegeven in het Groenboek, maar ook dat acties in dit verband ten laste komen van de begroting voor ontwikkelingssamenwerking; 70. verzoekt de Commissie en de Raad via een hervorming van het beleid van het GVB inzake externe betrekkingen een oplossing te bieden voor een groot aantal belangrijke tekortkomingen in de bilaterale overeenkomsten van de Gemeenschap, waaronder het feit dat er geen sprake is van een aanpak op basis van het voorzorgsbeginsel, onvoldoende aandacht voor het streven van plaatselijke derde landen om hun eigen visserijsector te ontwikkelen en een slechte controle op en handhaving van de regels voor EU-vaartuigen; 71. wijst nadrukkelijk op de internationale dimensie van de hervorming van het GVB en wenst dat voor wat betreft de externe aspecten van deze hervorming bijzondere aandacht wordt besteed aan de milieuproblemen in derde landen, waarbij in het bijzonder de instandhouding van de biodiversiteit in de ontwikkelingslanden moet worden gewaarborgd; 72. stelt voor dat een kritische inventarisatie wordt gemaakt van de visserijovereenkomsten met derde landen - waarbij moet worden vastgesteld of er inderdaad sprake is van een "overschot" waarop kan worden gevist - en dat zij aan een milieueffectbeoordeling worden onderworpen; 73. onderschrijft de conclusies van de Raad van oktober 1997 inzake het beleid van sluiting van visserijovereenkomsten met derde landen, waarin wordt gesteld dat deze overeenkomsten de Gemeenschap sociaal-economische voordelen opleveren op het gebied van zowel de aanvoer van grondstoffen als de werkgelegenheid, en dat zij een fundamentele factor van het gemeenschappelijk visserijbeleid zijn en zullen blijven, waarvoor dienovereenkomstige middelen vereist zijn; 74. uit kritiek op het feit dat de ontwikkelingssamenwerking op het gebied van visserij momenteel vrijwel uitsluitend plaatsvindt in het kader van internationale visserijovereenkomsten, die van commerciële aard zijn en niet voor dit doel zijn ontworpen; 75. pleit daarom voor een betere coördinatie van de externe dimensie van het GVB en het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid, en vestigt de aandacht op de noodzaak van een nauwere koppeling tussen het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking en de ontwikkelingsaspecten in de visserijsectoren van derde landen, waarbij meer economische, technische en personele middelen ter beschikking moeten worden gesteld; 76. is van oordeel dat de Europese Unie ervoor dient te zorgen dat haar gemeenschappelijk visserijbeleid strookt met haar beleid inzake ontwikkeling en samenwerking en de strategische doelstelling ervan, namelijk de uitbanning van de armoede in de ontwikkelingslanden, ondersteunt. Oplossingen voor de ernstige problemen waarmee de visserijindustrie in de EU te kampen heeft (overcapaciteit van de vloot, overbevissing, dalende werkgelegenheid, verslechtering van het mariene milieu) moeten niet worden gezocht in een eenvoudige overheveling van deze problemen naar andere gebieden, zoals ontwikkelingslanden; 77. meent dat alle inspanningen van de Europese Unie om door middel van een verantwoorde en omzichtige visserijactiviteit een duurzame ontwikkeling van de kustgebieden in Europa en in derde landen te verzekeren, moeten uitgaan van een tweeledige strategie: enerzijds het bovengenoemde beleid ten aanzien van de geassocieerde ontwikkelingslanden en anderzijds een vastberaden optreden van de Europese Unie in de internationale visserijorganisaties om destructieve visserijactiviteiten door de vloten van andere mogendheden met alle mogelijke middelen te voorkomen; 78. is van oordeel dat de Gemeenschap belang heeft bij het voeren van een actief beleid ter bevordering van de naleving van het internationale zeerecht in het kader van de Verenigde Naties, met het oog op de ontwikkeling van een duurzame visserij, met name de naleving van de voornaamste instrumenten ervan: het VN-Verdrag inzake het recht van de zee van 10 december 1982 en de zogeheten "Overeenkomst van New York" van 4 augustus 1995 , inzake transzonale en sterk migrerende vissoorten, en wijst nadrukkelijk op de noodzaak deze overeenkomst te ratificeren, doch wenst dat bij deze ratificatie interpretatieve nota's worden opgenomen die garant staan voor een correcte toepassing alsmede de gedragscode van de FAO voor een verantwoorde visserij; dringt er bij de Gemeenschap op aan uitvoering te geven aan de recentelijk door de FAO aangenomen actieplannen betreffende haaien, zeevogels, het beheer van de visserijcapaciteit en de afschaffing van de "IUU"-visserij; 79. steunt de conclusie van de zitting van de Raad van 7 juni 1997 betreffende de samenhang tussen ontwikkelingsbeleid en visserijbeleid, met inbegrip van de betekenis die wordt toegekend aan de belangen van de plaatselijke visserijindustrie in derde landen en het beginsel van duurzaamheid van de bestanden; 80. dringt er bij die lidstaten die de VN-overeenkomst betreffende visbestanden nog niet hebben geratificeerd, zulks zo spoedig mogelijk alsnog te doen; 81. verzoekt de Commissie en de Raad de nodige initiatieven te nemen om een einde te maken aan de illegale visserijactiviteiten van vaartuigen die onder een goedkope vlag of zonder vlag varen, en met name urgente maatregelen te treffen om de toegang van de vangsten van deze vaartuigen tot de markt te verhinderen, de initiatieven van sommige internationale organisaties ter bestrijding van ongereguleerde visserij alsmede de onlangs door het Europees Parlement aangenomen resolutie over de rol van goedkope vlaggen in de visserijsector te steunen, alsmede de controles flink te verscherpen en de straffen aanzienlijk te verzwaren; 82. verzoekt de Commissie en de Raad ten aanzien van de sluiting van internationale overeenkomsten een eenvormige strategie toe te passen, ongeacht het land of de regio in kwestie, zodat voor alle betrokken vissers en visserijbedrijven dezelfde voorwaarden gelden wat betreft vangstmogelijkheden, heffingen, vergunningen, benutting van quota-overschotten en andere in dit soort overeenkomsten gebruikelijke bepalingen; verzoekt de Commissie een systeem uit te werken in het kader waarvan diegenen die rechtstreeks van overeenkomsten met derde landen profiteren een aanzienlijke bijdrage leveren in de kosten daarvan; 83. is van oordeel dat de internationale visserijovereenkomsten een doeltreffende bijdrage leveren aan ontwikkeling en armoedebestrijding, en onderstreept dat de inhoud ervan in overeenstemming moet zijn met de soevereine besluiten van de autoriteiten van de landen waarmee ze worden gesloten; 84. dringt er bij de Commissie op aan ondubbelzinnig duidelijk te maken welke maatregelen in het kader van het ontwikkelingsbeleid en welke in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid moeten worden getroffen, en bij de armoedebestrijding vooral te letten op de ontwikkeling van de plaatselijke visserij in derde landen; 85. wenst dat de EU de vissersvloten van de ultraperifere regio's onder gunstige voorwaarden toegang verschaft tot de wateren van de derde landen in hun omgeving waarmee zij onderhandelingen voert over visserijovereenkomsten; 86. wenst dat de Europese Unie de oprichting van gemengde bedrijven met derde landen bevordert, omdat dit een nuttig mechanisme is voor de ontwikkeling van de plaatselijke visserijsector, en terzelfder tijd bijdraagt aan de marktbevoorrading en de instandhouding van de communautaire vloot, zonder dat het evenwel wordt aangewend om doelstellingen betreffende vlootinkrimping te omzeilen; 87. erkent het toenemende belang van de regionale visserijorganisaties als mechanismen voor het beheer van het mariene milieu en de visbestanden in exclusieve economische zones en in internationale wateren; 88. is van oordeel dat de Unie moet deelnemen aan alle bestaande of op te richten regionale visserijorganisaties waarbij zij een legitiem belang heeft; 89. brengt de Commissie en de Raad nadrukkelijk in herinnering dat het Parlement hen reeds heeft verzocht in de desbetreffende fora een nieuwe stemweging van de EU binnen de RVO's aan de orde te stellen, die meer recht doet aan het grote aantal landen dat bij de EU is aangesloten en dat door de Commissie wordt vertegenwoordigd en die de EU niet op gelijk voet stelt met slechts één land; 90. verzoekt de Commissie de termijnen voor de omzetting in het Gemeenschapsrecht van de akkoorden die in het kader van de regionale visserijorganisaties zijn gesloten en die bindend zijn voor de Gemeenschap, te verkorten, en daarbij haar eigen administratieve procedures te verbeteren en de door de Gemeenschap in deze organisaties in te nemen standpunten adequaat voor te bereiden, o.a. door een voorafgaande raadpleging van de betrokken sector; 91. verzoekt om versterking van de controle door de Gemeenschap op visserij-activiteiten in het kader van de internationale visserij-overeenkomsten; Handels- en marktbetrekkingen 92. is van oordeel dat ten aanzien van de handel in visserijproducten en de vaststelling van het handelsbeleid van de Europese Unie rekening dient te worden gehouden met de volgende factoren: Sociale aspecten 93. bevestigt het maatschappelijke en culturele belang van de visserijsector en verzoekt de Commissie de sociale en economische maatregelen die nodig zijn om de sociale en economische cohesie van de gebieden die afhankelijk zijn van visserij te waarborgen, volledig bij de herziening van het GVB te betrekken; wenst dat de Gemeenschap de sociale dialoog bevordert in de sector visserij, die gekenmerkt wordt door de moeilijke arbeidsomstandigheden en het ontbreken van collectieve overeenkomsten, teneinde de kwaliteit van de arbeid in deze sector te verbeteren en te zorgen voor de nodige rusttijden en een billijke beloning voor het werk aan boord van vaartuigen zowel als aan land, en benadrukt het belang van een harmonisering van de werkgelegenheidsvoorwaarden, zowel met betrekking tot de rechtspositie van beroepsvissers als de vereiste kwalificaties voor de uitoefening van dit beroep, zonder voorbij te gaan aan de bijzondere rol van de meewerkende echtgenoten; 94. wenst ter wille van de werkgelegenheid dat elke maatregel ter herstructurering van de sector ondersteund wordt door gepaste begeleidende sociale maatregelen, met passende extra geldmiddelen die niet in mindering worden gebracht op de kredieten die reeds zijn toegekend voor structurele aanpassing van de sector (FIOV); 95. is van oordeel dat de Commissie hoogwaardige werkgelegenheid en goede arbeidsvoorwaarden, wat met name veiligheid en hygiëne betreft, dient te beschouwen als een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid, en daarbij bij voorrang de volgende punten dient te behandelen: 96. verzoekt de Commissie, het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk, het Europees Levensmiddelenagentschap en het Europees Agentschap voor de veiligheid op zee, wanneer dit operationeel zal zijn, een cultuur van veiligheid en gezondheid in de visserijindustrie te bevorderen, via voorlichtings- en bewustmakingscampagnes, de ontwikkeling en uitwisseling van goede praktijken en het stimuleren van de opleiding op het gebied van veiligheid en gezondheid; 97. wijst erop dat het tegen de achtergrond van de huidige voedselveiligheidscrisis van belang is ervoor te zorgen dat het vertrouwen van de consument hoog blijft; verzoekt de Commissie derhalve erop toe te zien dat bij de hervorming van het GVB (met inbegrip van de aquacultuur) aan deze noodzaak tegemoet wordt gekomen; 98. wenst dat de Commissie en de Raad onverwijld een plan uitwerken om de communautaire vissers die werkzaam zijn aan boord van vaartuigen die varen onder de vlag van derde landen waarmee de Europese Unie een visserijovereenkomst heeft gesloten, als gemengd bedrijf of als bedrijf met een andere rechtsvorm, dezelfde rechten en garanties te verlenen als aan de vissers van de communautaire vloot, met name door de opneming van sociale clausules in de internationale visserijovereenkomsten en de oprichtingsakten van gemengde bedrijven; Verwerkingindustrie 99. verlangt dat de toegang tot en voorziening met grondstoffen voor de visverwerkende industrie wordt vergemakkelijkt door invoerrechten te verlagen of op te schorten; 100. dringt er bij de Commissie op aan, op basis van een wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen voor de visserijsector van de uit hoofde van het FIOV verstrekte structurele steun voorstellen uit te werken voor een effectieve benutting van de FIOV-steun aan de visverwerkende industrie; 101. dringt er bij de Commissie op aan de voorschriften te verscherpen en de mechanismen voor controle van op het grondgebied van de Unie in de handel gebrachte visserijproducten te perfectioneren, door nauwgezet na te gaan of de wetgeving inzake de bepalingen van herkomst van verse en verwerkte producten is geëerbiedigd en de technisch-sanitaire kwaliteit te controleren, teneinde consumentenbedrog en oneerlijke concurrentie voor de communautaire industrie te voorkomen; 102. verzoekt de Commissie te voorzien in specifieke campagnes ter bevordering van traditionele zowel als nieuwe communautaire producten, en van de kwaliteit ervan, met name door de invoering van oorsprongsbenamingen of de toekenning door onafhankelijke organen, onder toezicht van en gefinancierd door de overheid, van communautaire labels en van een voor de gehele Gemeenschap geldend milieulabel voor duurzame visserij; 103. dringt er bij de Commissie op aan zich in te zetten en financiële steun uit te trekken voor innoverende maatregelen en onderzoek naar nieuwe productiesystemen, nieuwe producten, de verwerking van soorten die momenteel geen handelswaarde hebben alsmede nieuwe bereidings- en presentatiewijzen; Aquacultuur 104. is van oordeel dat de aquacultuur een integrerend deel is van het gemeenschappelijk visserijbeleid en een aanvulling vormt op de extractieve visserij, en dat zij de nodige aandacht moet krijgen, gezien haar toenemende bijdrage aan de werkgelegenheid en de bevoorrading van de communautaire markt; dringt erop aan dat de Commissie onderzoek verricht naar de complementariteit van de visserij op in het wild levende soorten en die op soorten die afkomstig zijn uit de aquacultuur, omdat de ontwikkeling van de aquacultuur een bijdrage kan leveren aan het veiligstellen van de voorziening van visproducten ter voorkoming van de overbevissing van in het wild levende soorten; 105. erkent dat aquacultuur een rol kan spelen bij de voorziening van de EU-markt, maar is bezorgd over de negatieve milieugevolgen die het resultaat zijn van: 106. is van oordeel dat de communautaire regelgeving inzake aquacultuur dient te worden uitgebreid, teneinde de economische levensvatbaarheid van deze sector en een duurzame ontwikkeling ervan, en dus ook de werkgelegenheid, te bevorderen, rekening houdend met de vereisten inzake milieubescherming; 107. verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten bij hun acties ter ondersteuning van de sector van de aquacultuur rekening te houden met de volgende beginselen: Onderzoek 108. acht het voor een rationeel beheer van de visserij van essentieel belang dat kan worden beschikt over betrouwbare gegevens over de situatie van de bestanden, en is derhalve van mening dat de onderzoeksactiviteiten op visserijgebied en de daarvoor door de Gemeenschap uitgetrokken steun moeten worden uitgebreid, evenals de deelname van de beroepssector aan de verzameling van gegevens voor de evaluatie en het beheer van de visserij; 109. beklemtoont dat de huidige voorzorgsreferentiepunten voor de EU-visbestanden werden vastgesteld voor de periode 1996-1998, toen de aanpak op basis van het voorzorgsbeginsel nog in ontwikkeling was; dringt derhalve aan op een herbeoordeling van deze referentiepunten om te verzekeren dat deze nog steeds adequaat zijn; 110. beklemtoont dat beheersbesluiten verstrekkende gevolgen hebben die variëren van de toewijzing van TAC's tot de sociale integriteit van kleine vissersgemeenschappen; is derhalve van mening dat het toekomstige beheer moet worden gebaseerd op zowel biologische als sociaal-economische evaluaties; 111. benadrukt dat het noodzakelijk is de wetenschappelijke kennis te verdiepen teneinde meer inzicht te krijgen in de werking van mariene ecosystemen; 112. verzoekt de Commissie en de Raad het wetenschappelijk en technisch onderzoek van de lidstaten krachtiger te ondersteunen en de uitwisseling van informatie en gegevens te bevorderen; 113. onderstreept dat het mariene milieu aanzienlijke mogelijkheden biedt op terreinen zoals de farmacologie, en dat wat dat betreft in het zesde kaderprogramma voor onderzoek dient te worden voorzien in de nodige steun; betreurt het dat deze mogelijkheden in het kaderprogramma voor visserij en mariene wetenschappen niet specifiek worden genoemd doch versnipperd opduiken in de verschillende programma's en doelstellingen, en wenst derhalve dat in de toekomst in communautaire O&O-programma's de visserij en de mariene wetenschappen samen en op homogene wijze worden behandeld; 114. onderstreept dat voor een betere kennis van de situatie van de bestanden rekening moet worden gehouden met aspecten zoals de toename van het aantal wetenschappelijke expedities op zee, de mogelijkheid een communautair vaartuig te bevrachten voor oceanografisch onderzoek, de mogelijkheid de foutenmarge te beperken door meer financiële middelen ter beschikking te stellen voor wetenschappelijk onderzoek, en de noodzaak de dialoog tussen onderzoekers en vissers te intensiveren; wijst met nadruk op het belang van uitbreiding van het onderzoek naar de selectiviteit en de milieueffecten van vistuig, met het doel bijvangsten en de achteruitgang van de zeebodem terug te dringen; dringt erop aan de vissers nauwer bij het onderzoek te betrekken en te komen tot een betere samenwerking tussen wetenschap en de visserijsector, ter vergroting van de acceptatie van wetenschappelijk verantwoorde maatregelen; 115. dringt er bij de Commissie en de Raad op aan het wetenschappelijk onderzoek naar andere buiten de visserijsector gelegen factoren die van invloed zijn op de visbestanden, te bevorderen; 116. verzoekt de Commissie en de Raad ook het wetenschappelijk onderzoek te bevorderen naar veranderingen in het evenwicht tussen de visbestanden in de belangrijkste visgronden van de Europese Unie; Middellandse Zee 117. is van oordeel dat het beheer van de bestanden in de Middellandse Zee dient te worden herzien op grond van de volgende beginselen: Governance 118. steunt een werkelijke decentralisatie van het visserijbeleid in alle lidstaten en is van oordeel dat het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid dient te worden uitgestippeld in nauwe samenwerking met de betrokken beroepssector, met wiens standpunten rekening moet worden gehouden teneinde daarna ook te kunnen rekenen op zijn medewerking met het oog op een correcte tenuitvoerlegging van de maatregelen; 119. is van mening dat het voor het herstel van het vertrouwen van de EG-visserijindustrie in het GVB noodzakelijk is dat het beleid zowel ecologisch als politiek regiogevoeliger wordt gemaakt, zonder dat een en ander de kant op gaat van hernationalisering; 120. pleit voor grotere decentralisatie van het beheer van de visserij, uitgaande van de kenmerken van de bestanden, de eenheid van de geografische zones waarin ze zich bevinden en de belangen van de betrokken vloten, waarbij moet worden verzekerd dat al diegenen met aan de visserij verwante belangen in het gebied op adequate wijze worden vertegenwoordigd en dat de besluiten op een zo laag mogelijk niveau worden genomen zonder dat wordt getornd aan de handhaving van een gemeenschappelijk visserijbeleid voor alle lidstaten in de gehele EU; Codificatie van de wetgeving 121. is van oordeel dat de communautaire wetgeving eenvoudiger en leesbaarder moet zijn en moet worden gecodificeerd teneinde ervoor te zorgen dat het gemeenschappelijk visserijbeleid doorzichtiger wordt, gemakkelijk kan worden geraadpleegd door de beroepssector en dichter bij de burgers wordt gebracht; de Commissie evalueert uiterlijk in 2007 de toepassing van het herziene GVB; 122. dringt er bij de Commissie op aan haar structurele steun aan de visserijsector voort te zetten door handhaving van het financieel instrument voor de oriëntatie van de visserij en door voorts alle bestaande subsidies die niet leiden tot verhoging van de totale vangsten, in het bijzonder de subsidies die bestemd zijn voor verbetering van de stand van de visbestanden en de bescherming van het mariene milieu, eveneens te handhaven; o o o 123. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 326 – C5&nbhy;0466/2001), – gelet op Verordening (EG) nr. 850/98 van de Raad van 30 maart 1998 voor de instandhouding van de visbestanden via technische maatregelen voor de bescherming van jonge exemplaren van mariene organismen (1) , – gelet op de voorwaarden in Verordening (EG) nr. 2549/2000 van de Raad van 17 november 2000 tot vaststelling van aanvullende technische maatregelen voor het herstel van het kabeljauwbestand in de Ierse Zee (2) , – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij (A5&nbhy;0458/2001), A. overwegende dat de achteruitgang van belangrijke vissoorten noopt tot het nemen van spoedige maatregelen; overwegende dat de vangst van jonge kabeljauw en heek moet worden geminimaliseerd door middel van een grotere selectiviteit, aangezien herstel van de visbestanden anders niet mogelijk is, B. overwegende dat in november 2000 de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee vaststelde dat de bestanden van kabeljauw en noordelijke heek in uiterst kritieke toestand verkeerden, C. overwegende dat tijdens de bijeenkomst van de Raad Visserij van 14-15 december 2000 de Commissie werd verzocht herstelplannen op te stellen voor kabeljauw en heek om te waarborgen dat wordt voldaan aan de quota, om paaiende vissen te beschermen en de selectiviteit van het visgerij te verbeteren, teneinde jonge vis meer ontsnappingsmogelijkheden te bieden, D. overwegende dat de Commissie een strategie heeft opgesteld voor het herstel van de kabeljauw- en heekbestanden, met als eerste stap het sluiten van paaigronden voor kabeljauw in de Noordzee in het voorjaar van 2001, E. overwegende dat enkele maatregelen die zijn opgenomen in Verordening (EG) nr. 1162/2001 van de Commissie van 14 juni 2001 (3) , die het noodplan bevat voor het herstel van de heekstand, pas in september van kracht worden; dat het derhalve lastig is om na te gaan welke invloed dit plan heeft gehad op het herstel van genoemde vissoort, F. overwegende dat het doel van de herstelmaatregelen is om de paaibiomassa terug te brengen tot een niveau waarvan door de wetenschap wordt aangenomen dat daarbij de natuurlijke aanvulling van de betrokken bestanden hoogstwaarschijnlijk niet in gevaar is, G. overwegende dat algemeen wordt aanvaard dat er twee manieren bestaan om de herstelplannen aan te pakken, enerzijds door het zwaartepunt van de reductiemaatregelen aan het begin van het plan uit te voeren en de duur ervan te verkorten en door anderzijds langere termijnen vast te stellen om de sociaal-economische gevolgen van de reductie te verzachten, H. overwegende dat voor wat de heek betreft, zowel de visserijsector als de meerderheid van de betrokken lidstaten alsook het advies van het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de Visserij, adviesorgaan van de Europese Commissie, adviseren om de looptijd van het herstelplan te verlengen, zowel om te garanderen dat de doelstellingen worden gehaald als ter beperking van de enorme sociale en economische gevolgen die de door de Commissie in haar mededeling voorgestelde maatregelen zouden hebben, welke veelal van onomkeerbare aard zijn en vermoedelijk een massaal verlies aan arbeidsplaatsen tot gevolg hebben, I. overwegende dat vangstbeperkingen van kabeljauw en heek verschillende problemen met zich meebrengen op het gebied van behoud en op socio-economisch vlak, hetgeen specifiek aangepaste herstelmaatregelen noodzakelijk maakt, J. overwegende dat er omtrent de heek voldoende informatie is die twijfel kan doen rijzen aan de vraag of de situatie van de visstand dermate kritisch is dat de door de Commissie voorgestelde maatregelen nodig zijn, zoals blijkt uit het feit dat de WTECV cijfers van 35 000 ton als TAC voor 2002 noemt, cijfers die vrij veraf liggen van de voorstellen van de Commissie die deze cijfers tot 16 500 à 22 000 ton verlaagt, en dat de Commissie, ondanks haar voorstellen, deze onzekerheid zelf lijkt te delen aangezien zij in haar mededeling alleen concrete gegevens en informatie verstrekt over de kabeljauw, K. overwegende dat sinds 1993 de TAC voor de heek met 72,7% is verlaagd van 77 000 ton tot 21 000 ton in 2001, L. overwegende dat een op ecosystemen gebaseerde benadering noodzakelijk is om rekening te houden met zowel doelsoorten als niest-doelsoorten, alsmede met het mariene milieu als geheel, M. overwegende dat technische maatregelen voor visnetten waarborgen dat jonge vis kan ontsnappen voordat de netten worden binnengehaald, en overwegende dat gewaarborgd moet worden dat het visgerei afgestemd is op de specifieke soort visserij waarvoor het gebruikt wordt, N. overwegende dat een verlaging van de visserijmortaliteit van kabeljauw en heek een verlaging impliceert van de visserijmortaliteit van soorten die samen met kabeljauw en heek worden gevangen, O. overwegende dat een evenwicht moet worden bereikt tussen enerzijds de noodzaak tot het bevorderen van het herstel van de visbestanden en anderzijds de noodzaak tot het voorkomen van onevenredig zware beperkingen voor de vele verschillende soorten visserij die hierbij betrokken zijn en tot het beschermen van gemeenschappen die afhankelijk zijn van de gemengde visserij, P. overwegende dat, willen de doelstellingen van het herstelplan worden gehaald, de sector absoluut de noodzaak daarvan moet begrijpen en delen; Q. overwegende dat de voorzichtige aanpak als omschreven in de VN-overeenkomst inzake de visbestanden bepaalt dat het ontbreken van afdoende wetenschappelijke informatie niet mag worden gebruikt als reden om instandhoudings- en beheersmaatregelen uit te stellen of niet te nemen; overwegende dat dit impliceert dat volledige, strikt wetenschappelijke bewijzen wellicht niet altijd beschikbaar zijn bij het uitstippelen van herstelplannen, R. overwegende dat de aandacht gericht moet zijn op de toekomst op lange termijn van de kabeljauw- en heekvisserij, alsmede van de visserij in het algemeen, en overwegende dat meerjarenplannen een grotere zekerheid moeten bieden, maar ook flexibel moeten zijn, 1. verlangt dat maatregelen ter beperking van de visserij-inspanning en technische maatregelen gestoeld zijn op goed gefinancierd deugdelijk onafhankelijk wetenschappelijk advies, en dat de Commissie prioriteit geeft aan het beschikbaar komen van duidelijk wetenschappelijk advies voor de lange termijn betreffende de voorwaarden waaraan moet worden voldaan bij de uitvoering van de herstelplannen; 2. verzoekt de Commissie om bij het vaststellen van de herstelplannen voor de lange termijn te waarborgen dat alle belanghebbende partijen betrokken zijn bij het plannings- en besluitvormingsproces; benadrukt tevens dat het wetenschappelijk advies beoordeeld dient te worden in het licht van de praktische ervaringen van vissers; 3. dringt er bij de Commissie op aan om toe te lichten welke verbeteringen op het gebied van instandhouding worden verwacht naar aanleiding van eerder overeengekomen wijzigingen van het visgerei; 4. ziet in dat het harmoniseren van de omvang van de netten en het verminderen van de grote hoeveelheid visgerei die nodig is voor verschillende zeegebieden de uitvoering van en het toezicht op de technische maatregelen zou vereenvoudigen, wat ook geldt voor het controleren van de samenstelling van de vangst na afloop van een bepaalde visreis in plaats van controles op een dag tot dag-basis; 5. dringt er bij de Commissie op aan om te erkennen dat een vergroting van de maaswijdte specifieke problemen met zich meebrengt voor vissers, aangezien zowel de kabeljauw- als de heekvisserij vormen van gemengde visserij zijn en maatregelen ter beperking van de vangst op deze soorten ook beperkingen opleggen aan daarmee samenhangende visserijactiviteiten; merkt niettemin op dat wetenschappelijke rapporten erkennen dat de maaswijdte minimaal 100 mm moet zijn om de vangst van jonge heek en kabeljauw te voorkomen en dat sommige rapporten dit cijfer op maar liefst 120 mm stellen en geeft zich rekenschap van de commerciële en biologische waarde van deze beide soorten; dringt erop aan dat rekening wordt gehouden met de effecten van deze maatregelen op andere vormen van visserij; 6. dringt er met klem bij de Commissie op aan om zich bewust te zijn van de buitengewone offers die haar voorstellen, als zij niet worden versoepeld, met zich meebrengen, en moedigt haar aan maatregelen ten uitvoer te leggen die milieuvriendelijke en kleinschalige visserij bevorderen; 7. herinnert er in dit verband aan dat de Commissie, ongeacht hoe ongeliefd zij zich daarmee maakt, verantwoordelijk is voor het onderkennen en verspreiden van bewijzen dat veel kleine schepen evenveel schade aan de visstand kunnen toebrengen als een groot schip en dat het juist de kleine schepen zijn die in de voortplantings- en paaigronden vissen; wijst erop dat de vangstcapaciteit van hun kleine schepen niet uitsluitend in tonnen vis moet worden gemeten, maar ook in het aantal gevangen exemplaren en dat men dient te bedenken dat het juist de onvolgroeide vissen zijn die het minst wegen; 8. wijst erop dat flexibiliteit vereist is en dat er een evenwicht moet worden bereikt, en dat bij het streven naar een vermindering van de teruggooi de maximale vangsten van kabeljauw of heek in de gemengde visserij ook moeten afhangen van de mate waarin de quota zijn opgevist; 9. wijst erop dat de Commissie in het verleden heeft nagelaten te evalueren in hoeverre sluitingen van visgronden leiden tot verplaatsing van de visserij-inspanning en verzoekt derhalve om een alomvattende effectbeoordeling van sluitingen van gebieden voordat deze als instrument in de vast te stellen kabeljauw- en heekherstelplannen worden opgenomen; 10. roept Commissie op alleen over te gaan tot het tijdelijk sluiten van gebieden als vooraf overeenstemming is bereikt met de betrokkenen over het beoogde doel van de sluiting en de manier waarop deze verwezenlijkt wordt; 11. is van mening dat de technische maatregelen gericht moeten zijn op de soort en het geografische gebied in kwestie; benadrukt dat een ongedifferentieerde benadering waarbij geen rekening wordt gehouden met de verschillen tussen kabeljauw en heek in biologisch, ecologisch en socio-economisch opzicht onaanvaardbaar is; 12. steunt een op ecosystemen gebaseerde benadering die erop is gericht om het mogelijk rampzalige domino-effect voor de overige visserij en het ecosysteem als geheel die sluitingen ter bescherming van een soort kunnen hebben te voorkomen; 13. benadrukt dat de bestanden van vis voor menselijke consumptie alleen voor de lange termijn behouden kunnen worden indien de industrievisserij, die gekenmerkt wordt door enorme hoeveelheden bijvangst van jonge exemplaren van de bedreigde soorten, geleidelijk wordt afgeschaft; 14. verzoekt de Commissie met prioriteit te zorgen voor deugdelijk onderzoek naar de oorzaak en de gevolgen van de achteruitgang van bepaalde soorten zoöplankton, en in het bijzonder Calanus Finmarchicus , een belangrijke voedselbron voor kabeljauw en andere soorten en een cruciale schakel in de voedselketen; 15. roept de Commissie op onderzoek te laten doen naar de verschillende factoren (ook van buiten de visserij) die van invloed zijn geweest op de dramatische terugloop van het kabeljauw- en heekbestand en naar de samenhang tussen de verschillende factoren, teneinde een beter inzicht te krijgen in de te nemen maatregelen; 16. verzoekt om een betere controle en naleving, met onafhankelijke waarnemers aan boord, waaronder wetenschappers, en verzoekt de Commissie passende sancties te treffen indien lidstaten nalaten gegevens in te dienen over de visserij-inspanning en de vangsten, en met name concurrentievervalsing tussen de lidstaten te voorkomen; 17. erkent dat bij het ontbreken van doeltreffende financieringsprogramma's verliezen op korte termijn een belemmering vormen voor de snelle goedkeuring van doeltreffende instandhoudingsmaatregelen; 18. verzoekt de Commissie een alomvattende socio-economische risicoanalyse te presenteren van de gevolgen die de herstelplannen met zich meebrengen op zowel de korte als de lange termijn; 19. dringt er bij de Commissie op aan bij haar herstelplannen voor de grootst mogelijke soepelheid te zorgen; herinnert eraan dat het herstelplan de vermindering van de vissterfte en het herstel van de biomassa tot doel heeft en dat het heel goed mogelijk is de maatregelen langzamer en over een groter tijdsbestek uit te voeren; verzoekt derhalve de termijn van 5 jaar voor de herstelplannen opnieuw te overwegen en minimaal tot 7 jaar te verlengen, waardoor de drastische maatregelen voor de komende tien jaar kunnen worden verzacht; 20. is van mening dat de Commissie voorbereidingen moet treffen voor aanvullende socio-economische maatregelen ter ondersteuning van de sector, teneinde compensatie te bieden voor personen die in de visserij actief zijn en wier beroepsuitoefening aanzienlijk wordt bemoeilijkt door de vangstbeperkingen die doorgevoerd moeten worden in het kader van de herstelplannen; 21. roept de Commissie op de voorstellen voor herstelplannen gepaard te laten gaan met een concrete strategie ten aanzien van aanvullende socio-economische maatregelen ter ondersteuning van de sector; 22. verzoekt de Commissie te garanderen dat regelingen voor het beëindigen van activiteiten afdoende en eerlijk gefinancierd worden, en daarbij te waarborgen dat er doeltreffende middelen beschikbaar zijn om de socio-economische gevolgen van het communautaire beleid op te vangen; 23. erkent dat plannen ter beperking van de visserij-inspanning gebaseerd moeten zijn op het billijkheidsbeginsel met betrekking tot degenen die in de visserij werkzaam zijn; 24. benadrukt dat bij het berekenen van de beperking van de visserij-inspanning en de begeleidende maatregelen en sluitingen van gebieden op zee ook rekening moet worden gehouden met de vlootcapaciteit, alsmede met beperkingen van de inspanning die worden bereikt door middel van een reeds gestarte buitenbedrijfstelling van schepen; 25. is het ermee eens dat radicale buitenbedrijfstelling een antwoord kan vormen op het probleem van het teveel aan visserij-inspanningen, maar dat dit gezien de onomkeerbaarheid ervan alleen als uiterste redmiddel mag worden overwogen, indien na de tussentijdse evaluatie van de herstelplannen dit middel onvermijdelijk wordt geacht; verzoekt in dit verband om aanvullende programma's en financiering om diversificatie te vergemakkelijken en met name om verhoging van de steun voor de sloop als middel om het vrijwillig staken van de bedrijvigheid zo veel mogelijk te stimuleren; 26. verzoekt de Commissie meerjarenplannen voor het herstel van de bestanden voor te stellen gebaseerd op controleerbaar wetenschappelijk advies en uitgebreid overleg met belanghebbenden, vergezeld van adequate socio-economische maatregelen, en tevens om zo spoedig als praktisch mogelijk is meerjarige TAC's en quota voor te stellen; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen, parlementen en visserijorganisaties van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 143 – C5&nbhy;0343/2001), – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5&nbhy;0457/2001), A. overwegende dat de vaststelling van een strategie voor een betere integratie van de milieubeschermingseisen in het gemeenschappelijk visserijbeleid een prioritaire doelstelling is van de communautaire beleidsstrategieën, mede op basis van artikel 6 van het EG-Verdrag en van de verplichtingen die de Europese Raad na de bijeenkomst van Cardiff in juni 1998 is aangegaan, B. overwegende dat de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement ten doel heeft de basis te leggen voor een strategie die gericht is op versterkte integratie van milieubeschermingseisen in het gemeenschappelijk visserijbeleid, C. overwegende dat de bevestiging van het voorzorgsbeginsel en de aanneming van de FAO&nbhy;gedragscode de fundamenten zijn van de integratie van de milieubeschermingseisen in het gemeenschappelijk visserijbeleid, D. overwegende dat de visserijsector vaker slachtoffer dan schuldige is van de milieuschade aan het mariene ecosysteem, welke schade wordt veroorzaakt door een ontwikkelingsmodel dat de visserijsector vreemd is en dat gekenmerkt wordt door een ongecontroleerde exploitatie van het milieu en de kustgebieden, E. overwegende dat de integratie van milieubeschermingseisen niet alleen in de context van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet worden gezien, maar meer in de context van het beheer van het mariene milieu in zijn geheel, F. overwegende dat de interactie tussen visserij en milieu niet uitsluitend teruggevoerd kan worden tot de vermeende rampzalige effecten van de visserij op het milieu (overbevissing, risico's voor de biodiversiteit en de mariene ecosystemen, bovenmatige vangstcapaciteit van de communautaire vloten, permanente risico's voor de aquacultuur), maar dat ook gewezen moet worden op milieumaatregelen die, indien zij worden getroffen, de visserijsector rechtstreeks kunnen bevorderen (verbetering van de kustgebieden, het creëren van gebieden voor het uitzetten en kweken van vis, beschermde mariene gebieden, onderzoeksinvesteringen), G. overwegende dat de huidige alarmerende situatie in verband met de overbevissing en de buitensporige visserij-activiteiten (veroorzaakt door de overcapaciteit van de vloten), die door de Commissie aan de kaak wordt gesteld, niet alleen door vermindering van het aantal vissersschepen en arbeidskrachten opgelost kan worden, H. overwegende dat inzicht in de economische en sociale gevolgen van deze integratie noodzakelijk is om een doeltreffend proces van geleidelijke en volledige integratie te waarborgen, en dat de maatregelen moeten worden voorafgegaan door een uitvoerige evaluatie van de desbetreffende sociale en economische gevolgen, 1. herinnert eraan dat artikel 175 van het EG-Verdrag de juiste rechtsgrondslag voor het milieubeleid is en dat hiermee rekening moet worden gehouden voor de specifieke wetgeving ter bescherming van het mariene milieu die in het kader van de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid tot stand zal komen; 2. is van mening dat het voor een daadwerkelijke integratie van de milieubeschermingseisen in het GVB noodzakelijk is in de beginselen van het GVB de beginselen van het communautaire milieubeleid op te nemen, zoals bedoeld in artikel 174, lid 2 van het EG-Verdrag; 3. waardeert de analyse en de uitgestippelde lijnen in de mededeling van de Commissie en verzoekt haar met klem concrete voorstellen te doen voor een strategie inzake de sectorale integratie in het kader van de huidige herziening van het GVB; 4. beklemtoont nogmaals dat het ook zijn stempel wil drukken op de volgende herziening van het GVB uitgaande van een aanpak die gebaseerd is op het evenwicht van het mariene ecosysteem waarbij het traditionele beleid ten aanzien van het beheer van de visbestanden wordt veranderd in een beleid dat is gebaseerd op het ecosysteem, ook bij de vaststelling van de TAC's; 5. verzoekt de Commissie het aspect "ecologische en sociaal-economische voordelen" van de integratie van het milieubeleid in het gemeenschappelijk visserijbeleid beter te omschrijven, aangezien de verliezen op korte termijn weliswaar gecompenseerd kunnen worden door de voordelen op lange termijn, maar vaak ook leiden tot grote moeilijkheden voor de producenten, gekoppeld aan een economische crisis en uitsluitingsmechanismen; 6. wijst erop dat de beheermaatregelen vóór de tenuitvoerlegging ervan naar behoren geëvalueerd moeten worden en dat de beoordeling van de risico's, zoals de gevolgen van verplaatsingen, evenwichtig moet zijn; 7. verzoekt de Commissie het bestaan van het probleem van de overbevissing te erkennen en bijgevolg alternatieve of aanvullende voorstellen te formuleren ten opzichte van de simplistische optie van de definitieve stillegging van de vissersschepen en de verdrijving van de vissers uit deze sector, en dat nog wel met gebrekkige of ondoeltreffende begeleidings- en steunmaatregelen; 8. is van mening dat de huidige omvang van de industriële visserij uiterst schadelijk is voor zowel de instandhouding van de voor menselijke consumptie bestemde visbestanden als voor het mariene milieu in zijn geheel, en dat de Commissie onmiddellijk een aanzienlijke vermindering van de industriële visserij-activiteiten moet overwegen; 9. verzoekt de Commissie diepgaand onderzoek te doen naar de gevolgen van de aquacultuur en de industriële visserij voor het milieu en deze beide sectoren bij de herziening van het GVB te betrekken, daar deze in het Groenboek over de toekomst van het GVB nauwelijks ter sprake komen; 10. verzoekt de Commissie om in het kader van deze alternatieve maatregelen oog te hebben voor het economische en ecologische belang van het creëren van biologische "rustgebieden", beschermde zones en kweekgebieden om de vernieuwing van de visbestanden mogelijk te maken; 11. verzoekt de Commissie om meer aandacht te besteden aan de vernieuwing van de visbestanden en aan een verantwoorde aquacultuur, omdat deze instrumenten van doorslaggevend belang zijn voor de aanvulling van het inkomen van de exploitanten en voor de beperking van de visserij-activiteiten, en om maatregelen uit te werken voor de verlening van kredietfaciliteiten voor het starten van activiteiten door producentengroeperingen, aangezien een dergelijke steun noodzakelijk is om het hoofd te kunnen bieden aan de eerste drie jaar, wanneer de installaties nog niet productief zijn; 12. is van oordeel dat de Commissie bij de tenuitvoerlegging van de prioritaire integratie van milieubeschermingseisen moet zorgen voor aanvullende sociaal-economische maatregelen ter ondersteuning van de sectoren visserij en aquacultuur, teneinde die personen te compenseren wier beroepswerkzaamheden als gevolg aanzienlijk zijn ingekrompen, en benadrukt dat de subsidies op eerlijke en rechtvaardige manier verdeeld moeten worden, zodat op doeltreffende wijze het hoofd kan worden geboden aan de sociaal-economische gevolgen van het communautaire beleid; 13. verzoekt de Commissie om de invoering van steun voor de bouw van nieuwe visserschepen te overwegen, gekoppeld aan de stillegging van schepen met een groot tonnage en een groot motorvermogen, aangezien een dergelijke maatregel, te samen met modernisering, zou kunnen bijdragen tot vermindering van de visserij-activiteiten en tot verbetering van de arbeidsomstandigheden, de gezondheid en het leven aan boord, van de veiligheid van de vissers, van de energiebesparingen en van de conservering van de gevangen vis; 14. verzoekt de Commissie om duidelijker uiteen te zetten waarom zij denkt dat milieuveranderingen die hun oorsprong hetzij in natuurlijke verschijnselen, hetzij in menselijke ingrepen vinden, op hun beurt van invloed zijn op de biodiversiteit van de habitats, op de mariene populaties en ook op de productiviteit van de mariene ecosystemen, met alle negatieve effecten vandien voor de visserij en de aquacultuur; 15. merkt op dat een op het ecosysteem gebaseerde aanpak inhoudt dat maatregelen voor een actieve bestrijding van de voor de visserij schadelijke externe verontreiniging, zoals verontreiniging door olie en dioxine, een onderdeel moeten vormen van de integratie van de milieubescherming in de visserij en het mariene milieu in zijn geheel; 16. verzoekt de Commissie om rekening te houden met de vernietigende effecten van biologische ontwikkelingen op de visbestanden en het ecosysteem, zoals de tot visziekten leidende groei van algen, en om het onderzoek naar de oorzaken van dergelijke veranderingen en zo mogelijk naar oplossingen te bevorderen; 17. is uiterst verontrust over de ontwikkeling buiten de Europese Unie van genetisch gemodificeerde vis en is van mening dat adequate voorzorgsmaatregelen getroffen moeten worden om ervoor te zorgen dat dergelijke vissen niet geïntroduceerd worden, met alle mogelijke schadelijke effecten vandien op het (de) mariene ecosyste(e)m(en), en dat de Europese consumenten niet blootgesteld worden aan dergelijke levensmiddelen; 18. spoort de Commissie aan tot verhoging van de financiële steun voor de verbetering van de coördinatie en onderlinge integratie van het onderzoek in de vissector en het onderzoek in de sector mariene ecologie, waarbij in het bijzonder steun moet worden verleend voor het onderzoek in geografische gebieden die gekenmerkt worden door diversifiëring en veelsoortigheid; 19. verzoekt de Commissie sleutelindicatoren uit te werken voor het beoordelen van de gevolgen voor de mariene ecosystemen van verstoring van het evenwicht door de visserijactiviteit, hetzij doordat vooral op bepaalde soorten wordt gevist, hetzij tengevolge van de verschillende soorten vistuig die worden gebruikt; 20. verzoekt de Commissie de conclusies voor te leggen van studies over schade die door de verschillende soorten vistuig wordt veroorzaakt aan vissen, zeezoogdieren en vogels die in netten of aan haken vast komen te zitten en passende maatregelen voor te stellen; 21. verzoekt de Commissie vastberadener voort te gaan met het inschakelen van de betrokkenen, met inbegrip van de sociale partners, en met de decentralisering van het beheer in het kader van een regionale beleidsstrategie, aangezien dergelijke maatregelen de verantwoordelijkheidsbeginselen versterken; 22. verzoekt de Commissie ook in de visserijsector het beginsel "de vervuiler betaalt" toe te passen om vast te stellen wie verantwoordelijk is en om diegenen te straffen die zich schuldig maken aan verontreiniging, waardoor de markten en het vertrouwen van de consumenten ondermijnd worden en het inkomen van de vissers bedreigd wordt; 23. verzoekt de Commissie meer rekening te houden met het specifieke karakter van gebieden als de Middellandse Zee, waar de visserij van nature veelsoortig is, door specifieke maatregelen te treffen in verband met het structuurbeleid, het marktbeleid en het internationale beleid, en ook in verband met het uitoefenen van toezicht en de vaststelling van prestatie-indicatoren, waarbij speciale wetenschappelijke en technische instanties van de desbetreffende sector betrokken moeten worden; 24. wenst dat de ad hoc op te richten multinationale fora zodanig worden opgezet dat naar behoren rekening wordt gehouden met geografische kenmerken; 25. verzoekt de Commissie meer aandacht te besteden aan de ecologische etikettering, omdat deze het vertrouwen en de koopbereidheid van de consument vergroot en de betrokken sector aldus indirect kan stimuleren om dergelijke producten aan te bieden, gezien de grotere toegevoegde waarde; 26. verzoekt de Commissie geen controletaken over te hevelen naar de productiekringen, omdat dergelijke taken eigen zijn aan het besluitvormings- en bestuurssysteem van de instellingen, die daarentegen hun eigen controlesysteem moeten verbeteren of aanpassen al naar gelang van de activiteiten waarop toezicht moet worden uitgeoefend; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de parlementen van de lidstaten. Dit voorstel wordt als volgt gewijzigd: Wetgevingsresolutie0003>MERGEFORMATWetgevingsresolutie van het Europees Parlement over een initiatief van het Verenigd Koninkrijk, de Franse Republiek en het Koninkrijk Zweden voor de aanneming door de Raad van een ontwerpkaderbesluit inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op geldelijke sancties (11178/2001 – C5&nbhy;0443/2001 – 2001/0825(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Verenigd Koninkrijk, de Franse Republiek en het Koninkrijk Zweden (11178/2001 (2) ), – gelet op artikel 31, onder a) en artikel 34, lid 2, onder b) van het EU-Verdrag, – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU-Verdrag (C5&nbhy;0443/2001), – gelet op de artikelen 106 en 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0444/2001), 1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde initiatief van het Verenigd Koninkrijk, de Franse Republiek en het Koninkrijk Zweden; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het initiatief van het Verenigd Koninkrijk, de Franse Republiek en het Koninkrijk Zweden; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van het Verenigd Koninkrijk, de Franse Republiek en het Koninkrijk Zweden. Het Europees Parlement , - gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 188 - C5-0468/2001), - gezien de herziene communautaire richtsnoeren inzake staatssteun voor zeevervoer, - gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A5-0450/2001 ), A. overwegende dat er de laatste twintig jaar een scherpe daling van het aantal EU-zeevarenden te constateren valt, B. overwegende dat de vraag naar EU-zeevarenden ingevolge financiële overwegingen van EU-reders daalt en dat het aanbod goed gekwalificeerde EU-zeevarenden eveneens daalt omdat steeds minder jonge Europeanen voor een loopbaan op zee kiezen, C. overwegende dat de teruggang van het aantal EU-zeevarenden sterker is dan die van het aantal schepen van de EU-vloot en dat het aantal zeevarenden uit derde landen op in de EU geregistreerde schepen stijgt, D. overwegende dat het tekort aan EU-officieren nog groter zal worden, tenzij actie wordt ondernomen, E. overwegende dat het tekort aan - doorgaans goed opgeleide - EU-zeevarenden wel eens negatieve gevolgen zou kunnen hebben voor de veiligheid van de navigatie, het aantal ongevallen en de vervuiling van de zee, aangezien de meeste ongevallen aan menselijke fouten te wijten zijn; de gevolgen zouden nefast kunnen blijken voor de veiligheid van het in de EU binnenbrengen van ladingen zoals olie en in het algemeen van andere stoffen die gevaar opleveren voor het mariene milieu (met inbegrip van de kusten) en voor de natuur in het algemeen, F. overwegende dat de EU-scheepvaartindustrie in haar geheel van voormalige EU-zeevarenden afhankelijk is voor de opvulling van vacatures aan wal, 1. beklemtoont de noodzaak de werkgelegenheid voor EU-zeevarenden (op zee en aan wal) te blijven waarborgen, de maritieme knowhow in de Gemeenschap te behouden, maritieme vaardigheden te ontwikkelen en de veiligheid van het zeevervoer te verbeteren, een en ander via een passende initiële beroepsopleiding en permanente aanpassing en bijscholing in het beroep; 2. beschouwt de mededeling van de Commissie als een uitstekende samenvatting van de huidige toestand zoals die uitvoerig is beschreven in verscheidene studies; verzoekt de Commissie de analyse nog ruimer op te zetten en een algemeen onderzoek te verrichten teneinde werkgelegenheid, onderwijs en opleiding van zeevarenden in het bredere kader van alle mogelijke beroepen in de sector van het zeevervoer te bekijken; 3. moedigt de scheepvaartindustrie aan in overleg met de maritieme instituten en de sociale partners nog meer inspanningen te doen om loopbaantrajecten, beroepsopleidingstrajecten en taakinhouden te ontwikkelen die rekening houden met de mogelijkheden die na de baan op zee beschikbaar zijn in de ruimere maritieme sector; 4. merkt op dat werkgelegenheid en opleiding van zeevarenden nauw samenhangen met de marktsituatie in de sector van het zeevervoer en verzoekt de Commissie derhalve om een analyse van de onderliggende economische variabelen met betrekking tot het zeevervoer - in het bijzonder wat de concurrentiepositie van de EU-vloot betreft - en van de technologische veranderingen in de sector; 5. is het eens met de Commissie dat de verantwoordelijkheid voor acties door de Gemeenschap, de lidstaten, in overeenstemming met hun eigen organisatiestructuur daar waar sprake is van politieke en/of administratieve decentrentralisatie, de sociale partners, alsook de maritieme onderwijs- en opleidingssector gezamenlijk moet worden gedragen; 6. onderschrijft de conclusies van de Commissie dat er een dramatisch tekort aan officieren bestaat dat waarschijnlijk nog fors zal toenemen; roept de lidstaten op om samen met de sociale partners en de maritieme onderwijs- en opleidingssector te bevorderen dat scheepsgezellen, waaraan een groot overschot bestaat, de gelegenheid wordt geboden zich bij te scholen tot een officiersrang; 7. verzoekt de lidstaten met klem ervoor te zorgen dat de bestaande communautaire en internationale wetgeving op het gebied van maritieme veiligheid, leef- en arbeidsomstandigheden en kwalificaties strikt wordt toegepast en doet een beroep op de Commissie om de correcte toepassing van deze wetgeving door de lidstaten regelmatig te controleren met het oog op de uitvoering van artikel 31, lid 1 van het Handvest van de grondrechten van de EU; is van mening dat iedere werknemer recht heeft op gezonde, veilige en waardige arbeidsomstandigheden; 8. onderstreept het belang van de inspanningen van de Commissie en de lidstaten om criteria voor de kwalificatie van zeevarenden in het kader van de IMO te bespreken; is van mening dat de verbetering van de internationale normen de kwaliteitskloof tussen de zeevarenden uit Europa en derde landen beperkt en de veiligheid op zee verhoogt; 9. moedigt de sociale partners aan vrijwillige overeenkomsten te sluiten over arbeidsvoorwaarden en &nbhy;omstandigheden op alle soorten EU-schepen - ook voor zeevarenden uit derde landen -, inclusief de sector personenvervoer en veerdiensten; erkent de rol van de Commissie bij het vergemakkelijken van de dialoog en het organiseren van vergaderingen voor de sociale partners in deze sector; 10. verzoekt de Commissie de discussie over de bemanning, het gebruikmaken van zeevarenden uit derde landen en de concurrentiedruk binnen het geregelde personenvervoers- en de veerdiensten in de Europese Unie voortvarend voort te zetten; in de tussentijd kunnen de sociale partners op communautair niveau verder zoeken naar oplossingen die sociale dumping moeten voorkomen; 11. onderstreept dat het van belang is dat officieren en bemanningen van schepen uit de EU en derde landen die de EU-wateren bevaren, voldoen aan de ILO-conventie van internationale normen voor zeevarenden, en dat ervoor wordt gezorgd dat dit wordt gecontroleerd, zodat wordt bijgedragen aan een concurrerende positie van EU-zeevarenden ten opzichte van zeevarenden uit derde landen; 12. verzoekt de sociale partners met name een overeenkomst over een aantal voor opleiding gereserveerde plaatsen aan boord van elk schip te bereiken, aangezien opleiding aan boord een noodzakelijke aanvulling van de opleiding van EU-zeevarenden aan wal vormt; opleidingsplaatsen aan boord vormen momenteel een ernstig knelpunt in het opleidingsprogramma van zeevarenden; 13. is het met de Commissie eens dat het van belang is het beroep van zeevarende aantrekkelijker te maken met technische en niet-technische middelen zoals: 14. verzoekt de reders meer EU-zeevarenden in dienst te nemen; zonder vraag naar EU-zeevarenden - en derhalve zonder uitzicht op werkgelegenheid en carrière - zijn alle inspanningen om de opleiding aan te moedigen en het beroep van zeevarende te promoten zinloos; 15. dringt er, gelet op de nadere invulling en vormgeving van de paragrafen 5 t/m 9, op aan dat Richtlijn 94/45/EG van de Raad (1) onverkort van toepassing wordt verklaard op de zeevarenden; doet een dringend beroep op de Commissie en de lidstaten dit zo spoedig mogelijk te realiseren; 16. moedigt de lidstaten aan op passende wijze gebruik te maken van de herziene communautaire richtsnoeren inzake staatssteun voor het zeevervoer om de werkgelegenheid en de opleiding van EU-zeevarenden te steunen door de cursussen te moderniseren en af te stemmen op de eisen van de maritieme sector; moedigt de lidstaten aan de fiscale en andere kosten en lasten te beperken waardoor EU-zeevarenden op de internationale arbeidsmarkten in een ongunstige positie verkeren ten opzichte van zeevarenden uit derde landen; verzoekt de Commissie passende maatregelen te nemen tegen oneigenlijk gebruik van de richtsnoeren waardoor de verwezenlijking van deze doelstellingen wordt verhinderd; 17. beschouwt een kwalitatief hoogstaand maritiem onderwijs- en opleidingsstelsel als levensnoodzakelijk voor de toekomst van EU-zeevarenden; pleit derhalve voor de opbouw van netwerken tussen de onderwijs- en opleidingsinstituten voor zeevarenden in de EU en tussen laatstgenoemde en de bedrijven in deze sector; het delen van voorzieningen en/of specialisatie kan de instituten bijvoorbeeld in staat stellen hoogst belangrijke uitrusting te kopen en/of lessen voor nieuwe doelgroepen aan te bieden; 18. verzoekt de lidstaten en de sociale partners alle mogelijkheden tot financiering van maritiem onderwijs en maritieme opleiding via de bestaande communautaire instrumenten ten volle te benutten (zoals het Europees Sociaal Fonds, de programma's Socrates en Leonardo da Vinci, het nieuwe communautaire initiatief Equal, alsook het onderzoeksprogramma); communautaire fondsen moeten worden gebruikt om de bestaande financiering uit nationale/regionale budgetten voor maritiem onderwijs en opleiding aan te vullen; 19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de parlementen van de lidstaten.