(Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Europese Centrale Bank van 13 september 2023 (C9-0342/2023), – gezien artikel 26, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad van 15 oktober 2013 waarbij aan de Europese Centrale Bank specifieke taken worden opgedragen betreffende het beleid inzake het prudentieel toezicht op kredietinstellingen (1) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 6 november 2013 tussen het Europees Parlement en de Europese Centrale Bank over de praktische regelingen in verband met de uitoefening van democratische verantwoordingsplicht en toezicht op de uitoefening van de taken die in het kader van het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme aan de Europese Centrale Bank zijn opgedragen (2) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2019 over genderevenwicht bij benoemingen in de EU op het gebied van economische en monetaire zaken (3) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2020 over instellingen en organen in de economische en monetaire unie: belangenconflicten na uitdiensttreding bij de overheid voorkomen (4) , – gezien artikel 131 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0272/2023 ), A. overwegende dat in artikel 26, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad is bepaald dat de Europese Centrale Bank haar voorstel tot benoeming van de voorzitter van de raad van toezicht aan het Parlement moet voorleggen en dat de voorzitter wordt gekozen op basis van een open selectieprocedure, waarvan het Parlement en de Raad naar behoren op de hoogte moeten worden gehouden, uit een voordracht van personen met een erkende kwalificatie en ervaring in het bankwezen en financiële aangelegenheden, die geen lid zijn van de raad van bestuur; B. overwegende dat in artikel 26, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad is bepaald dat bij benoemingen voor de raad van toezicht overeenkomstig deze verordening de beginselen van genderevenwicht, ervaring en kwalificaties moeten worden nageleefd; overwegende dat het Parlement toegewijd is aan het waarborgen van genderevenwicht in topfuncties op het gebied van bank- en financiële diensten; overwegende dat alle Unie- en nationale instellingen en organen concrete maatregelen moeten nemen om voor genderevenwicht te zorgen; C. overwegende dat de Europese Centrale Bank overeenkomstig het tweede en derde streepje van hoofdstuk II (Selectieprocedures) van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 november 2013 op 5 juli 2023 een shortlist voor de functie van voorzitter van de raad van toezicht heeft vastgesteld en deze shortlist, vergezeld van een evaluatieverslag, aan het Parlement heeft verstrekt; D. overwegende dat de Europese Centrale Bank op 13 september 2023 een voordracht heeft vastgesteld om Claudia Buch te benoemen tot voorzitter van de raad van toezicht en deze voordracht heeft ingediend bij het Parlement; E. overwegende dat de Commissie economische en monetaire zaken van het Parlement vervolgens de kwalificaties van de voorgedragen kandidaat heeft onderzocht, met name tegen de achtergrond van de eisen in artikel 26, leden 2 en 3, van Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad; F. overwegende dat de commissie de voorgedragen kandidaat op 20 september 2023 heeft gehoord, waarbij zij een openingsverklaring heeft afgelegd en vervolgens vragen van de commissieleden heeft beantwoord; 1. hecht zijn goedkeuring aan de benoeming van Claudia Buch tot voorzitter van de raad van toezicht van de Europese Centrale Bank voor een termijn van vijf jaar; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de Europese Centrale Bank en de regeringen van de lidstaten. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0489 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 153, lid 2, punt b), in samenhang met artikel 153, lid 1, punt a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0321/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 15 december 2022 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 16 maart 2023 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 19 juli 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9‑0160/2023 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 3 oktober 2023 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/148/EG betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2023/2668.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0775 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0458/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 14 juni 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming, – gezien het verslag van de Commissie internationale handel ( A9-0246/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd en in de C-serie van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden gepubliceerd; 3. neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd en in de C-serie van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden gepubliceerd; 4. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 3 oktober 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van de Unie en haar lidstaten tegen economische dwang door derde landen (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/2675.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Gezamenlijk Standpunt van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over Verordening (EU) 2023/2675 betreffende de bescherming van de Unie en haar lidstaten tegen economische dwang door derde landen Economische dwang kan gevolgen hebben voor elk deel van de activiteiten van de Unie of van een lidstaat en kan complexe politieke, economische en juridische gevolgen hebben. Deze verordening is een noodzakelijk en doeltreffend antwoord op economische dwang en werkt door middel van afschrikking, maar kan leiden tot de vaststelling van tegenmaatregelen, waar nodig in laatste instantie. Deze verordening is zonder precedent, is zorgvuldig opgezet en houdt terdege rekening met de aanzienlijke gevolgen van gevallen van economische dwang. Hieruit volgt dat deze verordening en de daarin vervatte benaderingen, met name de toekenning van uitvoeringsbevoegdheden aan de Raad uit hoofde van artikel 4, strikt thematisch zijn en geen precedent vormen voor andere wetgevingsdossiers op basis van artikel 207 VWEU of voor het voorstellen van dergelijke handelingen. Evenzo lopen de regels voor het gebruik van de onderzoeksprocedure met betrekking tot in dit instrument overeengekomen responsmaatregelen van de Unie niet vooruit op het resultaat van andere lopende of toekomstige wetgevingsonderhandelingen en mogen zij niet als precedent voor andere wetgevingsdossiers worden beschouwd. Deze verordening mag derhalve niet worden beschouwd als een precedent voor andere handelingen. Verklaring van de Commissie over het gebruik van de onderzoeksprocedure voor responsmaatregelen van de Unie uit hoofde van Verordening (EU) 2023/2675 betreffende de bescherming van de Unie en haar lidstaten tegen economische dwang door derde landen De Commissie is vastbesloten om bij de toepassing van het EU-antidwanginstrument in alle stadia nauw samen te werken met het Europees Parlement, de Raad en de lidstaten en daarbij de toepasselijke regels en beste praktijken te volgen. De Commissie merkt op dat een eensgezinde respons van de EU de belangrijkste kenmerken van het instrument, namelijk afschrikking en doeltreffendheid, zal ondersteunen en het meest geschikt zal zijn in het licht van de gevoelige aard van het instrument. De Commissie benadrukt dat het in het kader van deze verordening haalbaar is oplossingen te vinden die de grootst mogelijke steun genieten, gezien de aard en de effecten van het optreden van de Unie uit hoofde van de verordening. De toepassing van deze verordening vergt een afweging van complexe economische, beleidsmatige en juridische kwesties, die een aanzienlijke marge biedt voor het selecteren van oplossingen, met name die welke de grootst mogelijke steun van de lidstaten hebben. In dit verband zal de Commissie er bij de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden uit hoofde van de verordening en overeenkomstig de voorschriften en algemene beginselen die door het Europees Parlement en de Raad zijn vastgesteld en in Verordening (EU) nr. 182/2011 zijn vastgelegd, bijzondere aandacht aan besteden dat het comité van de lidstaten elk ontwerp van uitvoeringshandeling in een vroeg stadium daadwerkelijk kan onderzoeken en standpunten kenbaar kan maken alvorens te stemmen, en zal zij te allen tijde streven naar die oplossingen die in het comité de grootst mogelijke steun van de lidstaten genieten. Met inachtneming van de bescherming van vertrouwelijke informatie zal de Commissie de analyse van de in artikel 13, lid 4, bedoelde beoogde maatregelen onverwijld ter beschikking stellen van het Europees Parlement en de Raad wanneer deze aan de lidstaten worden voorgelegd. De Commissie zal het Europees Parlement en de Raad erop wijzen wanneer de beoogde responsmaatregelen van de Unie verband houden met de in artikel 8, lid 4, beschreven maatregelen. Indien een comité geen advies uitbrengt over een ontwerp van uitvoeringshandeling, zal de Commissie bovendien zoveel mogelijk rekening houden met de standpunten die in het comité naar voren zijn gebracht en zal zij het comité bij voorrang een gewijzigde ontwerphandeling voorleggen, teneinde te zorgen voor een zo ruim mogelijke steun voor een positief advies, bij consensus of gekwalificeerde meerderheid van stemmen, over een gewijzigde ontwerphandeling. Indien een beroep moet worden gedaan op het comité van beroep, zal de Commissie zoveel mogelijk rekening houden met de standpunten die in het comité van beroep naar voren zijn gebracht en zal zij streven naar de vaststelling van maatregelen die gebaseerd zijn op een positief advies met zo ruim mogelijke steun, bij consensus of gekwalificeerde meerderheid. Indien het comité van beroep geen advies uitbrengt over een ontwerp van uitvoeringshandeling, zal de Commissie op zodanige wijze handelen dat zij niet ingaat tegen een eventueel meerderheidsstandpunt binnen het comité van beroep als dit standpunt behelst dat het ontwerp van uitvoeringshandeling niet passend is. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0813 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0471/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 maart 2022 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 21 juni 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A9‑0265/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 3 oktober 2023 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2010/40/EU betreffende het kader voor het invoeren van intelligente vervoerssystemen op het gebied van wegvervoer en voor interfaces met andere vervoerswijzen (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2023/2661.) Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 311, 312 en 323, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Verordening (EU, Euratom) 2022/2496 van de Raad van 15 december 2022 tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021‑2027 (1) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021‑2027 (2) en de gezamenlijke verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie in dit verband (3) en de unilaterale verklaringen daaromtrent (4) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (5) (“het IIA”), – gezien het voorstel van de Commissie van 20 juni 2023 voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021‑2027 ( COM(2023)0337 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 juni 2023 met de titel “Tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader 2021 - 2027” ( COM(2023)0336 ) en het begeleidend werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2023)0336), – gezien het voorstel van 20 juni 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne ( COM(2023)0338 ), – gezien het voorstel van 20 juni 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het platform voor strategische technologieën voor Europa (“STEP”) en tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG, Verordeningen (EU) 2021/1058, (EU) 2021/1056, (EU) 2021/1057, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) 2021/1060, (EU) 2021/523, (EU) 2021/695, (EU) 2021/697 en (EU) 2021/241 ( COM(2023)0335 ), – gezien het ontwerp jaarlijkse begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2024 dat de Commissie heeft goedgekeurd op 5 juli 2023 ( COM(2023)0300 ), – gezien de Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (6) , – gezien Verordening (EU) 2020/2094 van de Raad van 14 december 2020 tot vaststelling van een herstelinstrument voor de Europese Unie ter ondersteuning van het herstel na de COVID-19-crisis (7) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (8) (“het Financieel Reglement”), – gezien het voorstel van 16 mei 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie ( COM(2022)0223 ), – gezien zijn resolutie van 10 mei 2023 over de gevolgen voor de EU-begroting 2024 van de stijgende financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (9) , – gezien zijn resolutie van 15 december 2022 over het opschalen van het meerjarig financieel kader 2021‑2027: een veerkrachtige EU-begroting die geschikt is voor nieuwe uitdagingen (10) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (11) , – gezien artikel 105, lid 5, van zijn Reglement, – gezien de brieven van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie cultuur en onderwijs, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, de Commissie constitutionele zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0273/2023 ), Algemene beoordeling van het voorstel van de Commissie 1. is ingenomen met het feit dat de Commissie na haar evaluatie van het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 dezelfde conclusie heeft getrokken als het Parlement in december 2022, namelijk dat het MFK, sinds het in 2020 is overeengekomen, is achterhaald door gebeurtenissen in een wereld die onherkenbaar is veranderd, dat de budgettaire flexibiliteit is uitgeput door meerdere crises en er meer nodig is om te reageren op onvoorziene omstandigheden, dat het MFK te kampen heeft met structurele problemen die aan het licht zijn gebracht door economische en maatschappelijke ontwikkelingen en dat bijgevolg een dringende herziening van de MFK-verordening en de bijlage daarbij van essentieel belang is; 2. onderstreept dat de herziening gericht moet zijn op het aanpakken van de vele gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, op het versterken van de open strategische autonomie en soevereiniteit van de Unie en op het bieden van voldoende flexibiliteit aan de Unie om op crises te reageren; is daarom ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een gerichte herziening als een eerste stap in de goede richting; is echter van mening dat een hoger, maar realistisch ambitieniveau nodig is om ervoor te zorgen dat het MFK de structurele uitdagingen in de begroting beter kan aanpakken en toekomstbestendiger kan worden; 3. is van mening dat de voorgestelde herziening alleen gericht is op enkele van de meest dringende aandachtsgebieden in het bestaande kader en dat niet alle behoeften en uitdagingen die het Parlement heeft vastgesteld, volledig worden aangepakt; 4. verwacht dat de Commissie alle huidige en toekomstige behoeften grondig blijft evalueren, onder meer op het gebied van sociale en economische convergentie, de gevolgen voor de regio’s die het zwaarst door de oorlog zijn getroffen en de noodzakelijke respons op de klimaat- en biodiversiteitscrisis; onderstreept de inflatiedruk in de hele EU en met name op EU-begunstigden zoals landbouwers, studenten en kinderen; betreurt dat in de voorgestelde herziening niet is terug te zien dat de huidige, verslechterende sociaal-economische situatie van de kwetsbaarste mensen in de Unie, en met name kinderen die in armoede leven of het risico lopen tot armoede te vervallen, door de huidige crises is verergerd en nog erger zal worden, noch dat deze crises langdurige gevolgen zullen hebben; beklemtoont voorts dat de voorgestelde herziening niet strookt met de ambitie van de Unie om meer te doen in de strijd tegen de verontrustende kinderarmoedecijfers en bij te dragen aan de uitbanning van kinderarmoede met behulp van de onlangs in het leven geroepen Europese kindergarantie; dringt er daarom op aan dat de Raad en de Commissie de oproep van het Parlement om de inspanningen van de Unie voor de uitbanning van kinderarmoede in de periode 2024-2027 dringend op te voeren, in acht nemen, en pleit voor een opgeschaalde Europese kindergarantie als onderdeel van het MFK voor de periode na 2027; 5. is verheugd dat het voorstel tot herziening, in overeenstemming met het standpunt van het Parlement, niet leidt tot een neerwaartse bijstelling van de nationale middelen die al zijn toegewezen; onderstreept de centrale rol en toegevoegde waarde van het cohesiebeleid als een essentieel instrument voor investeringsbeleid en convergentie van de Unie; 6. wijst erop dat, anders dan in de nationale begrotingen, waar de inflatie van invloed is op de nominale waarde van zowel ontvangsten als uitgaven, de uitgavenplafonds van het MFK worden aangepast op basis van een deflator van 2 % die wordt toegepast op de prijzen van 2018, terwijl het plafond van de eigen middelen wordt aangepast aan de inflatie; is zeer bezorgd over het feit dat volgens de Commissie door de inflatie de reële waarde van het MFK over de periode van zeven jaar met 74 miljard EUR kan dalen, met directe gevolgen voor de begunstigden van EU-financiering; 7. onderstreept echter dat, als gevolg van de onverwacht hoge inflatie, de inzet van eigen middelen van de lidstaten voor MFK-uitgaven als percentage van het bruto nationaal inkomen (bni) is gedaald; merkt voorts op dat de kortingen voor de vijf begunstigde lidstaten verband houden met de inflatie en derhalve sneller zijn verhoogd dan de plafonds van het MFK en bijgevolg zorgen voor een verzwaring van de last voor de andere lidstaten die het tekort moeten dekken; dringt erop aan dat de kortingen onmiddellijk worden aangepast op basis van de deflator van 2 %; wijst verder op zijn gevestigde standpunt dat kortingen en andere correctiemechanismen afgeschaft dienen te worden; 8. benadrukt dat de inflatie niet alleen tot een daling van de reële waarde van het MFK heeft geleid, maar ook tot een aanzienlijke stijging van de rentetarieven, waardoor de financieringskosten van de EU zijn gestegen, met name in verband met de terugbetaling van de schuld in het kader van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI), waardoor nog meer druk wordt gelegd op de begroting; 9. benadrukt dat, zelfs wanneer rekening wordt gehouden met het voorstel van de Commissie om het MFK te herzien, de totale vastleggingskredieten slechts 1,03 % van het bni zouden bedragen en de totale betalingskredieten slechts 1,02 % van het bni zouden bedragen; wijst erop dat de betalingskredieten in het huidige MFK oorspronkelijk 1,10 % van het bni zouden bedragen; benadrukt dat de door de Commissie voorgestelde verhogingen geen betrekking hebben op de gevolgen van de inflatie; 10. neemt kennis van de beoordeling van de Commissie dat in de voorgestelde herziening een verhoging van het maximum voor betalingskredieten in 2026 en 2027 noodzakelijk zal zijn; benadrukt dat de geloofwaardigheid van de Unie afhangt van de vraag of toereikende betalingskredieten kunnen worden gewaarborgd om de vastleggingskredieten te dekken; benadrukt de vertragingen bij de uitvoering van sommige programma’s als gevolg van de late goedkeuring ervan en de verstoring van projecten als gevolg van de COVID-19-crisis; benadrukt in dit verband het risico op een betalingsachterstand in de latere jaren van de MFK-periode en voor het volgende MFK; dringt er derhalve op aan dat het jaarlijkse plafond voor betalingskredieten voor het gebruik van het enkelvoudig marge-instrument wordt geschrapt om dit risico te beperken; 11. bevestigt nogmaals het belang van de horizontale beginselen inzake klimaat, biodiversiteit en gendergelijkheid die ten grondslag liggen aan het MFK en alle daarmee verband houdende beleidsmaatregelen van de EU; wijst erop dat de doelstellingen met betrekking tot klimaat en biodiversiteit, alsook de verplichting om het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” te eerbiedigen en gendergelijkheid te bevorderen zijn vastgelegd in het IIA en dringt erop aan dat deze bepalingen ook ten grondslag liggen aan het geactualiseerde MFK; verzoekt de Commissie haar verplichting uit hoofde van het IIA na te komen om concrete maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de overeengekomen streefdoelen en beleidsdoelstellingen volledig worden verwezenlijkt; 12. wijst erop dat de uitgaven in het kader van rubriek 7 moeten worden vastgesteld op een niveau waarmee wordt gewaarborgd dat de EU over een doeltreffend en efficiënt bestuur beschikt, zoals voorgesteld door de Commissie; 13. herhaalt zijn standpunt dat een herzien MFK uiterlijk op 1 januari 2024 moet worden vastgesteld en een kader moet bieden voor de begroting 2024; dringt er daarom op aan dat de gewijzigde verordening snel wordt goedgekeurd; is in dit verband verheugd over het feit dat de Commissie gehoor heeft gegeven aan de oproep van het Parlement om de evaluatie en herziening van het MFK te vervroegen; 14. herhaalt zijn reeds lang bestaande eis dat alle begrotingsinstrumenten voor uitgaven op het niveau van de Unie volledig in de begroting worden opgenomen om zo te zorgen voor transparantie, verantwoordingsplicht, volledige democratische controle en bescherming van de financiële belangen van de Unie; dringt erop aan dat de integratie van dergelijke instrumenten in de EU-begroting niet mag leiden tot een vermindering van de financiering voor andere beleidsmaatregelen en programma’s van de EU; 15. benadrukt dat er een duidelijk verband bestaat tussen de eerbiediging van de rechtsstaat en de efficiënte uitvoering van de EU-begroting; is ingenomen met het positieve effect van de verordening betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de EU-begroting, en is van mening dat de verordening al heeft gefungeerd als doeltreffend afschrikmiddel tegen schendingen van de rechtsstaat; herinnert de Commissie aan haar verplichting uit hoofde van de verordening om ervoor te zorgen dat de eindontvangers of begunstigden van EU-middelen niet verstoken blijven van de middelen die hun toekomen, met name wanneer maatregelen worden genomen in geval van schending van de beginselen van de rechtsstaat overeenkomstig de verordening; 16. is bereid actief en constructief samen te werken met de Raad en de Commissie om ervoor te zorgen dat het herziene kader, dat betrekking heeft op het volledige voorstel van de Commissie, tijdig wordt goedgekeurd en uiterlijk op 1 januari 2024 van kracht is; wijst erop dat de instellingen zich er in het IIA toe verbinden specifieke regelingen voor samenwerking en dialoog vast te stellen gedurende de procedure die leidt tot de goedkeuring van een substantiële herziening van het MFK; Langdurige steun aan Oekraïne 17. wijst erop dat de Unie en haar bevolking vanaf het allereerste begin van de oorlog het voortouw hebben genomen bij het ondersteunen van Oekraïne en blijk hebben gegeven van solidariteit met de Oekraïners in hun strijd om de democratie tegen autoritarisme te verdedigen; benadrukt dat tot op heden meer dan 30 miljard EUR aan financiële bijstand uit de EU-begroting is verstrekt; herhaalt zijn standpunt dat de Unie centraal moet staan bij de voortdurende inspanningen om Oekraïne financieel te ondersteunen en het land te helpen op zijn weg naar het EU-lidmaatschap; 18. is daarom ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een structurele oplossing op langere termijn voor de financieringsbehoeften van Oekraïne die in de EU-begroting zijn verankerd, die betrekking heeft op steun voor macrofinanciële stabiliteit, een investeringskader en fondsen voor herstel en wederopbouw op korte en middellange termijn, voor toetredingsgerelateerde hervormingen en voor de opbouw van bestuurlijke capaciteit; is van mening dat een dergelijk langeretermijninstrument de enige haalbare manier is om andere donoren hierbij te betrekken en te zorgen voor doeltreffende en gerichte uitgaven die tegemoetkomen aan de behoeften van Oekraïne en zijn bevolking; dringt erop aan dat zo spoedig mogelijk na de vaststelling van de herziene MFK-verordening overeenstemming wordt bereikt over de faciliteit voor Oekraïne, aangezien financiering in het kader van de MFB+-verordening (12) alleen voor 2023 wordt verstrekt; 19. acht het zinvol om, gezien de onzekere situatie in Oekraïne, een zekere mate van flexibiliteit in de faciliteit op te nemen; is ingenomen met het feit dat, overeenkomstig het voorstel van de Commissie, de reserve voor Oekraïne door de begrotingsautoriteit moet worden ingezet in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure en is vastbesloten ervoor te zorgen dat het Parlement, als tak van de begrotingsautoriteit, ten volle zijn rol in het proces speelt; verzoekt de Commissie alle nodige informatie tijdig te verstrekken om de begrotingsautoriteit in staat te stellen haar taken te vervullen; 20. benadrukt dat, op basis van de beginselen van transparantie en verantwoording, de rechtsstaat en de financiële belangen van de Unie moeten worden beschermd en dat fraude, corruptie, belangenconflicten en onregelmatigheden bij het gebruik van Uniemiddelen in Oekraïne moeten worden voorkomen, opgespoord en gecorrigeerd; is van mening dat de faciliteit strenge bepalingen en waarborgen moet bevatten om deze doelstellingen te verwezenlijken; Migratie en externe uitdagingen 21. betreurt dat de in het kader van rubriek 6 (nabuurschap en internationaal beleid) beschikbare middelen zelfs vóór de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne volstrekt ontoereikend waren en dat in het MFK geen rekening werd gehouden met de voortgezette financiering van de behoeften van vluchtelingen uit Syrië, Irak en andere landen, waardoor bijna geen ruimte is gelaten om extra uitdagingen het hoofd te bieden; 22. benadrukt dat, met name als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, de internationale omstandigheden snel zijn verslechterd als gevolg van de voedsel-, energie-, klimaat- en economische crises, waardoor de druk op rubriek 6 drastisch is toegenomen; merkt op dat, naast het herhaaldelijk inzetten van het flexibiliteitsinstrument, de buffer van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) – Europa in de wereld zeer snel werd uitgeput en werd gebruikt voor andere doeleinden dan waarvoor het is bedoeld, namelijk het reageren op nieuwe uitdagingen en prioriteiten, terwijl de begroting voor humanitaire hulp sterk afhankelijk was van de beschikbaarstelling van middelen uit de zeer beperkte reserve voor solidariteit en noodhulp (SEAR), waarvan de reikwijdte groter is dan humanitaire hulp; 23. is daarom ingenomen met het voorstel van de Commissie om het maximum van rubriek 6 te verhogen overeenkomstig de oproep van het Parlement, maar betreurt het feit dat de extra middelen niet volledig tegemoetkomen aan de werkelijke behoeften of rekening houden met onvoorziene ontwikkelingen; onderstreept dat een verdere verhoging van 1 miljard EUR in lopende prijzen bovenop het voorstel van de Commissie van essentieel belang is om de buffer van het NDICI – Europa in de wereld aan te vullen en zo capaciteit te creëren om te reageren op crises en opkomende behoeften; benadrukt dat de verhoging zou zorgen voor voortzetting van de humanitaire hulp aan Oekraïne, naast de steun in het kader van de faciliteit, alsook aan buurlanden, zoals Moldavië, dat zwaar getroffen wordt door de oorlog tegen Oekraïne, en wereldwijd; benadrukt dat het interne evenwicht en de verdeling tussen de begrotingslijnen, zoals bepaald in de NDICI-verordening, moeten worden geëerbiedigd; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat derde landen de strenge mensenrechtennormen naleven in alle stadia van de tenuitvoerlegging van het externe beleid van de Unie, ook met betrekking tot migratie; 24. onderstreept dat door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, de toegenomen honger en armoede in de wereld, het oplaaien van gewapende conflicten, en intensievere en frequentere natuurrampen, miljoenen mensen worden gedwongen hun huis te ontvluchten en bescherming in de EU te zoeken; benadrukt dat de Unie steun moet blijven verlenen aan de gastlidstaten voor de opvang, vestiging en integratie van vluchtelingen; 25. benadrukt dat beheer en bescherming van de buitengrenzen van de EU op doeltreffende en eerlijke wijze, waarbij de veiligheid van de Unie wordt gewaarborgd, samen met een soepele en efficiënte uitvoering van het migratie- en asielbeleid van de Unie, kernprioriteiten zijn die van essentieel belang zijn voor het behoud van het vrij verkeer van personen binnen de Unie en de goede werking van het Schengengebied; benadrukt de noodzaak om een migratie- en asielbeleid uit te voeren dat is gebaseerd op solidariteit, gedeelde verantwoordelijkheid en eerbiediging van de mensenrechten, dat zekerheid, duidelijkheid en fatsoenlijke omstandigheden biedt aan mensen die in de EU aankomen, overeenkomstig de waarden van de Unie en internationale verbintenissen; 26. neemt kennis van de beoordeling van de Commissie dat tussen 2025 en 2027 voor de uitvoering van het nieuwe migratie- en asielpact 2 miljard EUR extra nodig zal zijn in het kader van rubriek 4 (migratie en grensbeheer); is van mening dat voor de bijkomende eisen met betrekking tot het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid en de gedecentraliseerde agentschappen in rubriek 4 een verdere verhoging nodig is boven het voorstel van de Commissie van 1 miljard EUR in lopende prijzen en dat de extra middelen vanaf 2024 beschikbaar moeten zijn; 27. wijst erop dat de precieze uitsplitsing van de aanvullende middelen over programma’s en begrotingslijnen in het kader van de rubrieken 4 en 6 door de begrotingsautoriteit in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure moet worden vastgesteld; Het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP) 28. herhaalt dat de open strategische autonomie van de Unie moet worden gewaarborgd, de afhankelijkheid van derde landen moet worden verminderd en investeringen binnen de Unie moeten worden gestimuleerd in belangrijke strategische sectoren, onder meer gezondheid, grondstoffen en ruimtevaart, en tegelijkertijd de groene en de digitale transitie moeten worden bevorderd; betreurt dat de Commissie zich niet heeft gehouden aan haar verbintenis in het kader van het werkprogramma voor 2023 om aan te dringen op de oprichting van een nieuw Europees soevereiniteitsfonds; meent dat de industriële strategie van de Unie de goede werking van de eengemaakte markt moet waarborgen, marktverstoringen moet voorkomen, een gelijk speelveld binnen en buiten de EU tot stand moet brengen en ervoor moet zorgen dat mensen over de nodige vaardigheden beschikken; 29. erkent dat het STEP-voorstel, ondanks de beperkte omvang en reikwijdte ervan, sneller resultaten kan opleveren door bestaande programmastructuren te gebruiken en synergieën tot stand te brengen; is van mening dat het STEP-voorstel moet dienen als proeftuin voor een volwaardig soevereiniteitsfonds in de volgende MFK-periode; 30. merkt op dat in het STEP-voorstel de herprioritering van middelen in het kader van bestaande programma’s, waaronder de fondsen voor het cohesiebeleid, wordt gecombineerd met gerichte verhogingen voor specifieke programma’s in het kader van de rubrieken 1 (eengemaakte markt, innovatie en digitaal beleid), 3 (natuurlijke hulpbronnen en milieu) en 5 (veiligheid en defensie); 31. onderstreept dat, om de strategische doelstellingen voor STEP te verwezenlijken, de industriële strategie van de Unie te versterken en vorm te geven, de steun voor de defensiesector te stimuleren, hetgeen belangrijker is dan ooit om de soevereiniteit en integriteit van de EU-lidstaten te beschermen in een dramatisch veranderd en veel uitdagender defensiebeleidslandschap, en de open strategische autonomie van de Unie op te bouwen en tegelijkertijd een gelijk speelveld op de eengemaakte markt te waarborgen, meer financiering voor STEP nodig is, met verdere verhogingen van 2 miljard EUR in lopende prijzen boven het voorstel van de Commissie in rubriek 1 en van 1 miljard EUR in lopende prijzen boven het voorstel van de Commissie in rubriek 5; 32. onderstreept dat er sinds 2021 aanzienlijke herschikkingen tussen rubrieken zijn doorgevoerd, waardoor programma’s onder aanzienlijke druk komen te staan en het risico op verstoringen bestaat; wijst op zijn reeds lang bestaande standpunt dat nieuwe prioriteiten moeten worden gefinancierd met nieuwe middelen in plaats van via periodieke herschikkingen, en benadrukt daarom dat er extra nieuwe middelen nodig zijn om de doeltreffende uitvoering van andere programma’s in rubriek 1 te waarborgen; 33. herhaalt zijn standpunt dat vrijgemaakte kredieten onderdeel moeten blijven van de begroting en door de begrotingsautoriteit moeten worden vastgelegd via de jaarlijkse begrotingsprocedure, en herinnert aan zijn standpunt over de herziening van het Financieel Reglement in dit verband; is daarom ingenomen met het feit dat in het STEP-voorstel wordt uitgegaan van het hergebruik van 1,2 miljard EUR aan vrijmakingen voor onderzoek uit hoofde van artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement en dat de Commissie dus impliciet erkent dat haar raming van vrijmakingen voor onderzoek die ten grondslag ligt aan de MFK-overeenkomst van 2020 onnauwkeurig is; 34. herinnert aan zijn reeds lang bestaande eis om alle uitgaveninstrumenten van de EU in de begroting op te nemen met volledige inachtneming van het beginsel van eenheid van de begroting; is in dit verband van mening dat de voorgestelde toewijzing voor het innovatiefonds in het kader van rubriek 3 een belangrijke stap voorwaarts betekent voor volledige opname ervan in de begroting; Herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) – Financieringskosten 35. is bezorgd over het feit dat het bedrag dat in het MFK is geprogrammeerd om de financieringskosten in verband met het EURI terug te betalen, ver onder de vereisten ligt, en dat de Commissie het tekort in de MFK-periode raamt op 17 à 27 miljard EUR; benadrukt dat reeds in de ontwerpbegroting wordt verwacht dat de hogere kosten van het EURI alle middelen in het kader van het flexibiliteitsinstrument en ongeveer een derde van de middelen in het kader van compartiment a) van het enkelvoudig marge-instrument in 2024 zullen verbruiken; 36. onderstreept dat de sterk stijgende rentetarieven sinds de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de inherente structurele tekortkomingen in de schuldaflossingsstructuur van de EU-begroting aan het licht hebben gebracht; wijst erop dat rentekosten en schuldaflossing afhankelijk zijn van marktontwikkelingen, dat zij geen discretionaire uitgaven zijn en daarom niet kunnen worden onderworpen aan een uitgavenplafond waarvoor een MFK-maximum geldt zonder een direct risico te vormen voor investeringsprogramma’s en de begunstigden ervan en het vermogen van de begroting om in te spelen op opkomende behoeften; 37. wijst erop dat het Parlement consequent om een oplossing voor dit probleem heeft gevraagd en erop heeft aangedrongen dat de terugbetalingskosten van het EURI bovenop de MFK-maxima worden geplaatst; 38. is ingenomen met de oprichting van het EURI-instrument als een speciaal instrument bovenop de MFK-maxima dat zo nodig moet worden ingezet op basis van de werkelijke terugbetalingsbehoeften; dringt er echter op aan dat het instrument alle terugbetalingskosten van het EURI dekt, en niet alleen de kosten boven het geprogrammeerde bedrag in het kader van rubriek 2b (veerkracht en waarden); onderstreept dat een op deze manier ontworpen EURI-instrument als model moet fungeren voor het beheer van alle terugbetalingskosten van het EURI in het volgende MFK; 39. dringt erop aan dat de Commissie de begrotingsautoriteit tijdig gedetailleerde informatie verstrekt over de berekeningen die ten grondslag liggen aan de ramingen van de financieringskosten van het EURI, met inbegrip van de gebruikte aannames en parameters, om een verantwoord beheer van de terugbetalingskosten mogelijk te maken; 40. wijst erop dat er behoefte is aan een meer diverse en veerkrachtige reeks inkomstenbronnen voor de EU-begroting om te zorgen voor een solide en duurzame financiering van een versterkt en verhoogd MFK; dringt er derhalve bij de Raad op aan de bestaande voorstellen inzake nieuwe eigen middelen snel goed te keuren en onderstreept dat vooruitgang op het gebied van nieuwe eigen middelen naast deze voorstellen nodig is; Versterking van de capaciteit van de begroting om te reageren op crises en opkomende behoeften 41. wijst erop dat het voorgestelde model voor het beheer van de terugbetalingskosten van het EURI tot gevolg zou hebben dat de begrotingsruimte in het flexibiliteitsinstrument en het enkelvoudige marge-instrument van 2024 tot 2027 wordt hersteld, overeenkomstig de oorspronkelijke financiële programmering van het MFK; 42. onderstreept echter dat het MFK weinig flexibel is omdat het flexibiliteitsinstrument en de niet-toegewezen marges slechts goed zijn voor 1,05 % van het maximum voor vastleggingen; benadrukt dat het huidige MFK sterk afhankelijk is van die beperkte flexibiliteit en helaas tot een heroriëntatie van het cohesiebeleid heeft geleid, dat geen instrument voor crisisrespons is, maar waar herhaaldelijk een beroep op is gedaan om tekortkomingen in de budgettaire flexibiliteit of crisisresponsmechanismen in het MFK te verhelpen ten koste van de beleidsdoelstellingen op lange termijn; 43. wijst er voorts op dat sinds het begin van het MFK de behoeften aan humanitaire hulp en noodmaatregelen binnen en buiten de Unie en aan steun in verband met natuurrampen, die steeds frequenter en intenser worden, met name als gevolg van de klimaatverandering, zijn toegenomen en is van mening dat deze behoeften waarschijnlijk verder zullen toenemen; benadrukt dat de jaarlijkse toewijzing voor de SEAR in 2021 en 2022 was uitgeput en naar verwachting in 2023 volledig zal worden benut; betreurt dat begunstigden van steun in het kader van het Solidariteitsfonds van de EU in sommige gevallen minder dan 50 % van de steun kregen die zij normaal gesproken zouden hebben ontvangen, en dat zij vanwege de beperkingen van de SEAR lange tijd op uitbetaling hebben moeten wachten; 44. is in dit verband van mening dat het voorstel van de Commissie om het flexibiliteitsinstrument en de SEAR te verhogen een stap in de goede richting is; dringt er echter op aan dat de EU-begroting over de nodige flexibiliteit en budgettaire “ruimte” beschikt om te kunnen reageren op crises en om zich te kunnen aanpassen aan opkomende en toenemende behoeften; 45. herhaalt zijn verzoek om een verhoging van het flexibiliteitsinstrument en de SEAR en om een aanvullend permanent speciaal instrument bovenop de MFK-maxima zodat de EU-begroting zich beter kan aanpassen aan en sneller kan reageren op crises en de sociale en economische gevolgen daarvan; begrijpt dat het zonder een dergelijk instrument voor de Unie moeilijk zal blijven om ervoor te zorgen dat zij is voorbereid op onvoorziene gebeurtenissen, met name omdat momenteel 99,6 % van de begroting van de Unie vooraf wordt toegewezen; is bereid zich in te zetten om pragmatische oplossingen op korte termijn te vinden en tegelijkertijd na te denken over een meer structurele, gestroomlijnde oplossing in het volgende MFK; 46. onderstreept dat budgettaire flexibiliteit heeft aangetoond dat de middelen doelgericht kunnen worden ingezet waar zij nodig zijn en dat de Unie kan reageren op onvoorziene gebeurtenissen en haar uitgavenprioriteiten kan aanpassen in het licht van veranderende politieke, economische en sociale behoeften; dringt er daarom op aan dat het flexibiliteitsinstrument wordt verhoogd met 3 miljard EUR in lopende prijzen boven het voorstel van de Commissie voor de MFK-periode; is voorts van mening dat vervallen bedragen in het kader van het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering opnieuw beschikbaar moeten worden gesteld in het kader van het flexibiliteitsinstrument om de flexibiliteit van de begroting verder te versterken; 47. merkt op dat de eisen met betrekking tot de SEAR waarschijnlijk niet zullen worden verminderd; is daarom van mening dat het versterken van de SEAR van cruciaal belang is om de Unie in staat te stellen op te treden in noodsituaties als gevolg van grote natuurrampen of volksgezondheidscrises in de lidstaten en in toetredingslanden, en ook om derde landen die te kampen hebben met conflicten, vluchtelingencrises of natuurrampen te ondersteunen; dringt er daarom op aan dat de SEAR wordt verhoogd met 2 miljard EUR in lopende prijzen boven het voorstel van de Commissie voor de MFK-periode; betreurt het besluit om de reserve voor noodhulp (EAR) en het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (SFEU) in het huidige MFK samen te voegen, hetgeen tot ernstige tekortkomingen in de uitvoering heeft geleid, en wijst op zijn standpunt dat de SEAR weer moet worden opgesplitst in twee onderdelen – de EAR en het SFEU; Aanbevelingen en wijzigingen 48. verzoekt de Raad en de Commissie rekening te houden met de volgende aanbevelingen en wijzigingen: BĲLAGE I MEERJARIG FINANCIEEL KADER (EU-27) (miljoen EUR – prijzen van 2018) ° ° ° 49. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MON 89034 × 1507 × MIR162 × NK603 × DAS-40278-9 en negen subcombinaties, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D090638/03), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3, – gezien de stemming van 3 juli 2023 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, en de stemming van 8 september 2023 in het comité van beroep, die evenmin een advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , — gezien het advies dat op 4 juli 2022 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) is goedgekeurd en op 12 augustus 2022 is gepubliceerd (3) , — gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat Dow AgroSciences Europe, gevestigd in het Verenigd Koninkrijk, op 31 mei 2018 namens Dow AgroSciences LLC, gevestigd in de Verenigde Staten, bij de bevoegde instantie van Nederland een aanvraag heeft ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 89034 × 1507 × MIR162 × NK603 × DAS-40278-9 (“genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen”), overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003; overwegende dat de aanvraag ook betrekking had op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit de genetisch gemodificeerde mais MON 89034 × 1507 × MIR162 × NK603 × DAS‑40278-9 voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt; B. overwegende dat de aanvraag betrekking had op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met 25 subcombinaties van de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen; overwegende dat voor zestien van die subcombinaties reeds een vergunning is verleend; C. overwegende dat de EFSA op 4 juli 2022 een positief advies heeft goedgekeurd met betrekking tot de aanvraag voor het in de handel brengen van de genetisch gemodificeerde mais met meerder transformatiestappen, en dat dit advies op 12 augustus 2022 werd gepubliceerd; D. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen genen bevat die resistentie verlenen tegen vier herbiciden (op glufosinaat-ammonium gebaseerde herbiciden, glyfosaat bevattende herbiciden, aryloxyfenoxypropionaatherbiciden (AOPP) en 2,4-D) en zes insectendodende eiwitten (“Bt-toxinen”) produceert (5) ; Gebrekkige beoordeling van het complementaire herbicide, met inbegrip van de cumulatieve effecten E. overwegende dat krachtens Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 van de Commissie (6) beoordeeld moet worden of de verwachte landbouwpraktijken van invloed zijn op de uitkomsten voor de onderzochte eindpunten; overwegende dat dit volgens de uitvoeringsverordening met name relevant is in het geval van herbicidetolerante planten; F. overwegende dat de overgrote meerderheid van genetisch gemodificeerde gewassen zodanig genetisch wordt gemodificeerd dat deze gewassen tolerant worden gemaakt voor een of meer “complementaire” herbiciden die gedurende de gehele teelt van het genetisch gemodificeerde gewas kunnen worden gebruikt zonder dat het gewas sterft, zoals het geval zou zijn bij een niet-herbicidetolerant gewas; overwegende dat in diverse studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen leidt tot een toename van het gebruik van complementaire herbiciden, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (7) ; G. overwegende dat herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een lock-in veroorzaken waarbij landbouwers afhankelijk worden van een onkruidbeheersysteem dat grotendeels of volledig berust op het gebruik van herbiciden, doordat er voor genetisch gemodificeerd zaad een premie wordt aangerekend die alleen kan worden gerechtvaardigd als landbouwers die dit zaad kopen ook sproeien met de complementaire herbiciden; overwegende dat een grotere afhankelijkheid van complementaire herbiciden op landbouwbedrijven die de genetisch gemodificeerde gewassen aanplanten het ontstaan en de verspreiding van onkruid zal versnellen die tolerant zijn voor deze herbiciden, waardoor nog meer herbiciden moeten worden gebruikt – een vicieuze cirkel die bekendstaat als de “pesticidentredmolen”; H. overwegende dat de negatieve effecten van de buitensporige afhankelijkheid van herbiciden op de bodemgezondheid, de waterkwaliteit en de boven- en ondergrondse biodiversiteit nog zullen verslechteren en zullen leiden tot een grotere blootstelling van mens en dier, mogelijk ook door een toename van residuen van herbiciden op levensmiddelen en diervoeders; I. overwegende dat glufosinaat is ingedeeld als vergiftig voor de voortplanting, categorie 1B, en dus onder de uitsluitingscriteria valt van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (8) ; overwegende dat de goedkeuring van glufosinaat voor gebruik in de Unie op 31 juli 2018 is verstreken; J. overwegende dat de EFSA in november 2015 tot de conclusie is gekomen dat het onwaarschijnlijk is dat glyfosaat kankerverwekkend is, en dat het Europees Agentschap voor chemische stoffen in maart 2017 heeft geconcludeerd dat het niet gerechtvaardigd is de stof als zodanig in te delen; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, het agentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie dat gespecialiseerd is op het gebied van kankeronderzoek, glyfosaat in 2015 echter heeft ingedeeld als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens; overwegende dat in een aantal recente, collegiaal getoetste wetenschappelijke studies wordt bevestigd dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is (9) ; K. overwegende dat in een intercollegiaal getoetst artikel van een deskundige die betrokken is bij de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde gewassen, de veiligheid in twijfel wordt getrokken van genetisch gemodificeerde gewassen die tolerant zijn voor 2,4-D, vanwege de afbraak hiervan in cytotoxische afbraakproducten (10) ; L. overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en hun metabolieten in genetisch gemodificeerde gewassen wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf invloed kan hebben op de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en op de samenstelling en dus de toxiciteit van de metabolieten (11) ; Openstaande vragen in verband met Bt-toxinen M. overwegende dat uit een aantal studies blijkt dat bijwerkingen zijn geconstateerd, namelijk dat blootstelling aan Bt-toxinen een effect kan hebben op het immuunsysteem en dat sommige Bt-toxinen wellicht adjuvans-eigenschappen hebben (12) , hetgeen betekent dat zij de allergene eigenschappen van andere eiwitten waarmee ze in contact komen, kunnen verhogen; N. overwegende dat uit een wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de toxiciteit van Bt-toxinen ook kan worden vergroot door interactie met residuen van besproeiing met herbiciden en dat er verder onderzoek nodig is naar de combinatorische effecten van meerdere transformatiestappen (genetisch gemodificeerde gewassen die zijn gemodificeerd om herbicidetolerant te zijn en insecticiden te produceren in de vorm van Bt-toxinen) (13) ; overwegende dat de beoordeling van de mogelijke interactie van residuen van herbiciden en de metabolieten ervan met Bt-toxinen wordt beschouwd als een kwestie die niet onder de bevoegdheid van het EFSA-panel voor ggo’s valt en daarom geen deel uitmaakt van de risicobeoordeling; Bt-gewassen: effecten op organismen van niet-doelsoorten O. overwegende dat, in tegenstelling tot insecticiden, waarbij de blootstelling plaatsvindt bij het sproeien en gedurende korte tijd daarna, het gebruik van genetisch gemodificeerde Bt-gewassen leidt tot de continue blootstelling van doelorganismen en niet-doelorganismen aan Bt-toxinen; P. overwegende dat de aanname dat Bt-toxinen één enkele doelgerichte werking hebben, niet langer als juist kan worden beschouwd, en effecten op niet-doelorganismen dus niet kunnen worden uitgesloten (14) ; overwegende dat, zoals wordt gerapporteerd, een toenemend aantal niet-doelorganismen hiervan op diverse manieren de effecten ondervinden; overwegende dat in een recent overzicht 39 collegiaal getoetste publicaties wijzen op aanzienlijke schadelijke effecten van Bt-toxinen op een groot aantal buiten het “doelbereik” vallende soorten (15) ; Opmerkingen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en van de belanghebbenden Q. overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode van drie maanden bij de EFSA tal van kritische opmerkingen hebben ingediend (16) ; R. overwegende dat uit een gedetailleerde analyse door een onafhankelijke onderzoeksinstelling onder meer is gebleken dat de door de aanvrager verstrekte en door de EFSA aanvaarde gegevens ontoereikend zijn om conclusies te trekken over het effect van milieufactoren, herbicidetoepassingen en genetische achtergronden op de genexpressie, het plantenmetabolisme en de plantensamenstelling of op agronomische en fenotypische kenmerken; overwegende dat uit dezelfde beoordeling is gebleken dat niet kan worden gesteld dat de EFSA heeft voldaan aan de vereisten voor de beoordeling van mogelijke synergistische of antagonistische effecten als gevolg van de combinatie van transformatiestappen met betrekking tot toxicologie (17) ; Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie S. overwegende dat een invoervergunning van de Unie voor de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen de vraag naar dit gewas zou doen toenemen, waardoor de blootstelling van werknemers en het milieu in derde landen zou toenemen; overwegende dat het risico van een verhoogde blootstelling van werknemers en het milieu bij herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen zeer aanwezig is, gezien de grotere hoeveelheden herbiciden die worden gebruikt, met inbegrip van glufosinaat; T. overwegende dat in een verslag uit 2017 van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor het recht op voedsel werd vastgesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (18) ; overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3.9 van de VN erin bestaat om tegen 2030 het aantal sterfgevallen en ziekten als gevolg van gevaarlijke chemische stoffen en de vervuiling en verontreiniging van lucht, water en bodem in aanzienlijke mate te verminderen (19) ; U. overwegende dat de Unie, als partij bij het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit, de verantwoordelijkheid heeft te verzekeren dat activiteiten die binnen haar rechtsmacht of onder haar toezicht vallen, geen schade aanrichten aan het milieu van andere staten (20) ; V. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening moet houden met eventuele relevante bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat dergelijke ter zake dienende factoren de verplichtingen van de Unie in het kader van de SDG’s van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologisch diversiteit moeten omvatten; Niet-democratische besluitvorming W. overwegende dat de stemming op 3 juli 2023 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd, wat betekent dat er voor het verlenen van een vergunning geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden; overwegende dat de stemming op 8 september 2023 in het comité van beroep evenmin een advies heeft opgeleverd; X. overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat besluiten tot vergunningverlening voor ggo’s nog altijd worden goedgekeurd door de Commissie zonder dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich daarvoor heeft uitgesproken, wat in het algemeen in het kader van de vergunningverlening voor producten uitzonderlijk is, maar in het kader van de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; Y. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement in zijn negende zittingsperiode reeds 34 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s; overwegende dat bij geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor het verlenen van een vergunning was; overwegende dat de lidstaten de vergunningverlening voor deze ggo’s niet steunden omdat zij onder andere van mening waren dat tijdens de vergunningsprocedure het voorzorgsbeginsel niet werd nageleefd en omdat zij wetenschappelijke bedenkingen hadden in verband met de risicobeoordeling; Z. overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor de invoer van ggo-gewassen voor gebruik als levensmiddelen of diervoeders; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (21) zijn vastgesteld de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken en een nieuw ontwerp aan het comité voor te leggen; 4. verzoekt de Commissie geen vergunning te verlenen voor herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen, vanwege het daarmee gepaard gaande toegenomen gebruik van complementaire herbiciden en bijgevolg de toegenomen risico’s voor de biodiversiteit, de voedselveiligheid en de gezondheid van werknemers; 5. benadrukt in dit verband dat het toestaan van de invoer voor gebruik als levensmiddelen of diervoeders van genetisch gemodificeerde planten die tolerant zijn gemaakt voor in de Unie verboden herbiciden, zoals glufosinaat, niet strookt met de internationale verbintenissen van de Unie uit hoofde van onder meer de SDG’s en het VN-Verdrag inzake biologisch diversiteit, met inbegrip van het onlangs aangenomen mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal (22) ; 6. verwacht dat de Commissie met spoed en op tijd voor de afsluiting van deze zittingsperiode haar toezegging nakomt (23) en met een voorstel komt om ervoor te zorgen dat in de Unie verboden gevaarlijke chemische stoffen niet voor de export worden geproduceerd; 7. is ingenomen met het feit dat de Commissie in een schrijven van 11 september 2020 aan leden van het Parlement eindelijk heeft erkend dat het noodzakelijk is dat bij besluiten inzake vergunningverlening voor ggo’s rekening wordt gehouden met duurzaamheid (24) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie sindsdien is doorgegaan met het verlenen van vergunningen voor de invoer van ggo’s in de Unie, ondanks de bezwaren die het Parlement blijft maken en een meerderheid van de lidstaten die tegen stemt; 8. dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Klimaatovereenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de SDG’s van de VN; roept er nogmaals toe op om ontwerpuitvoeringshandelingen vergezeld te doen gaan van een toelichting waarin wordt uiteengezet op welke manier aan het “niet schaden”-beginsel is voldaan (25) ; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MIR162 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad en tot wijziging van de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1685, (EU) 2019/1305 en (EU) 2019/2087 van de Commissie voor wat betreft het referentiemateriaal (D090639/03), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 9, lid 2, artikel 11, lid 3, artikel 21, lid 3, en artikel 23, lid 3, — gezien de stemming van 3 juli 2023 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, en de stemming van 8 september 2023 in het comité van beroep, die evenmin een advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , — gezien het advies dat op 1 september 2022 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) is goedgekeurd en op 22 september 2022 is gepubliceerd (3) , — gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , — gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat bij Uitvoeringsbesluit 2012/651/EU van de Commissie (5) een vergunning is verleend voor het in de handel brengen van levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MIR162 (hierna: “genetisch gemodificeerde mais”); overwegende dat deze vergunning ook betrekking heeft op het in de handel brengen van andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit gemodificeerde mais voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere mais, met uitzondering van de teelt; B. overwegende dat op 12 februari 2021 heeft Syngenta Crop Protection NV, gevestigd in België, namens Syngenta Crop Protection AG, gevestigd in Zwitserland, overeenkomstig de artikelen 11 en 23 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 bij de Commissie een aanvraag ingediend heeft voor de verlenging van die vergunning; C. overwegende dat de EFSA op 31 mei 2012 met betrekking tot de oorspronkelijke aanvraag een gunstig advies uitbracht, dat op 21 juni 2012 werd gepubliceerd (6) ; D. overwegende dat de EFSA op 1 september 2022 een positief advies heeft goedgekeurd met betrekking tot de verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van de genetisch gemodificeerde mais en dat dit advies op 22 september 2022 werd gepubliceerd; E. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais is ontworpen om het eiwit vip3a20 (een “Bt-toxine”) te produceren, dat giftig is voor bepaalde schadelijke lepidoptera; Openstaande vragen in verband met Bt-toxinen F. overwegende dat de toxiciteit van de Bt-toxinen is beoordeeld op basis van voedingsstudies, waarbij uitsluitend gebruik is gemaakt van het geïsoleerde Bt-eiwit die door bacteriën werd geproduceerd (7) ; overwegende dat weinig betekenis kan worden toegekend aan toxicologische tests die verricht zijn met eiwitten in isolatie, gezien het feit dat Bt-toxinen in genetisch gemodificeerde gewassen zoals mais, katoen en sojabonen inherent toxischer zijn dan geïsoleerde Bt-toxinen; overwegende dat dit komt doordat antiproteasen, die in het weefsel van de plant aanwezig zijn, de toxiciteit van Bt-toxinen kunnen vergroten door hun afbraak te vertragen; overwegende dat dit verschijnsel in meerdere wetenschappelijke studies is aangetoond, waaronder in een studie voor Monsanto dertig jaar geleden, waarbij bleek dat zelfs de aanwezigheid van uiterst lage niveaus van antiproteasen de toxiciteit van Bt-toxinen tot wel 20 keer vergrootte (8) ; G. overwegende dat bij de risicobeoordelingen van de EFSA met deze verhoogde toxiciteit geen rekening is gehouden, hoewel zij relevant is voor Bt-planten die goedgekeurd zijn voor invoer in de Unie; overwegende dat risico’s voor mensen en dieren die levensmiddelen en diervoeder consumeren die Bt-toxinen bevatten en die voortkomen uit deze verhoogde toxiciteit als gevolg van de interactie tussen antiproteasen en Bt-toxinen, niet kunnen worden uitgesloten; H. overwegende dat uit een aantal studies blijkt dat bijwerkingen zijn geconstateerd, namelijk dat blootstelling aan Bt-toxinen een effect kan hebben op het immuunsysteem en dat sommige Bt-toxinen wellicht adjuvans-eigenschappen hebben (9) , hetgeen betekent dat zij de allergene eigenschappen van andere eiwitten waarmee ze in contact komen, kunnen verhogen; I. overwegende dat de octrooihouder, Syngenta, in een onlangs door het Europees Octrooibureau (10) verleend octrooi bepaalt dat mais die vip3-eiwitten bevat, doorgaans een verminderde vruchtbaarheid vertoont; overwegende dat het octrooi bepaalt: Er is vastgesteld dat vip3 bij bepaalde ingeteelde maisplanten onder normale groeiomstandigheden een verminderde mannelijke vruchtbaarheid veroorzaakt (...) De mate waarin de mannelijke vruchtbaarheid afneemt, wordt ook beïnvloed door milieufactoren, zoals de beschikbaarheid van water en de temperatuur. In door VIP3 veroorzaakte afname van de mannelijke vruchtbaarheid versterken droogte en hoge temperaturen de afname van de mannelijke vruchtbaarheid”; J. overwegende dat, aangezien de waargenomen vermindering van de vruchtbaarheid meer uitgesproken lijkt te zijn bij droogte en hoge temperaturen, het een plausibele hypothese is dat klimaatverandering beschouwd moet worden als een relevante factor in de risicobeoordelingen van genetisch gemodificeerde planten die VIP3-genen bevatten, waaronder genetisch gemodificeerde mais, waarvoor studies moeten worden uitgevoerd onder een breed scala aan milieuomstandigheden; K. overwegende dat de informatie over verminderde vruchtbaarheid een aantal andere vragen oproept die ook grondig onderzocht hadden moeten worden als onderdeel van de door de EFSA uitgevoerde beoordeling, waaronder de vraag in hoeverre de genetische achtergrond van de genetisch gemodificeerde mais wordt beïnvloed door de verminderde vruchtbaarheid en welke andere kenmerken van de genetisch gemodificeerde mais kunnen worden beïnvloed; L. overwegende dat Syngenta er echter niet in is geslaagd deze informatie over verminderde vruchtbaarheid aan de EFSA bekend te maken in het kader van de procedure tot verlenging van de vergunning voor de genetisch gemodificeerde mais; M. overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode met betrekking tot de aanvraag van de oorspronkelijke vergunning een groot aantal kritische opmerkingen over het ontwerpadvies van de EFSA indienden (11) ; overwegende dat in deze kritische opmerkingen onder meer wordt gesteld dat in de toxicologische beoordeling informatie ontbreekt over langetermijn-, voortplantings- of ontwikkelingseffecten, dat er een gebrek is aan diepgaande analyse van de waargenomen significante verschillen in de agronomische en vergelijkende beoordelingen, dat de door de aanvrager verstrekte gegevens niet voldoende zijn om de milieurisicobeoordeling te voltooien en dat de veelvuldige aanduiding van fundamentele bioveiligheidsgegevens met betrekking tot de biologie van de genetisch gemodificeerde mais als “vertrouwelijke bedrijfsinformatie” onaanvaardbaar is; N. overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode met betrekking tot de aanvraag tot verlenging opnieuw een groot aantal opmerkingen over het ontwerpadvies van de EFSA indienden (12) ; overwegende dat een autoriteit van een lidstaat die opmerkingen heeft gemaakt over de verlenging, heeft vastgesteld dat de risicobeoordeling niet kan worden voltooid omdat belangrijke informatie ontbreekt, met name over de specificiteit en toxiciteit van het insectendodende eiwit vip3Aa20 en voor alle blootstellingsroutes, met uitzondering van verlies en morsen, en dat het monitoringplan en de monitoringverslagen van 2013 tot en met 2020 veel tekortkomingen vertonen en niet in overeenstemming zijn met Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad (13) en de overeenkomstige richtsnoeren, noch met de EFSA-richtsnoeren van 2011 voor de monitoring van genetisch gemodificeerde planten in het milieu na het in de handel brengen; O. overwegende dat het gebruik van genetisch gemodificeerde Bt-gewassen leidt tot continue blootstelling van zowel doel- als niet-doelorganismen aan Bt-toxinen; overwegende dat effecten op niet-doelorganismen niet kunnen worden uitgesloten; overwegende dat het wijdverbreide gebruik van genetisch gemodificeerde Bt-gewassen leidt tot een grotere resistentie van de plaagorganismen in kwestie; Ondemocratische besluitvorming P. overwegende dat de stemming op 3 juli 2023 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd, wat betekent dat er voor het verlenen van een vergunning geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden; overwegende dat de stemming op 8 september 2023 in het comité van beroep evenmin een advies heeft opgeleverd; Q. overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat besluiten tot vergunningverlening voor ggo’s nog altijd worden goedgekeurd door de Commissie zonder dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich daarvoor heeft uitgesproken, wat in het algemeen in het kader van de vergunningverlening voor producten uitzonderlijk is, maar in het kader van de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; R. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement in zijn negende zittingsperiode reeds 34 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s; overwegende dat voor geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden voor het verlenen van een vergunning; overwegende dat de lidstaten als redenen hiervoor onder meer het gebrek aan eerbiediging van het voorzorgsbeginsel in het vergunningverleningsproces en wetenschappelijke bedenkingen in verband met de risicobeoordeling aanvoeren; S. overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor de invoer van ggo-gewassen voor gebruik als levensmiddelen of diervoeders; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (14) zijn vastgesteld de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken en een nieuw ontwerp aan het comité voor te leggen; 4. verzoekt de EFSA de aanzienlijke verschillen te onderzoeken tussen inheemse Bt-toxinen en die welke tot expressie komen door synthetische transgenen in genetisch gemodificeerde gewassen, en haar risicobeoordeling uit te breiden om volledig rekening te houden met alle interacties en combinatorische effecten tussen Bt-toxinen, genetisch gemodificeerde planten en hun bestanddelen, het milieu en de gevolgen voor de gezondheid en de voedselveiligheid; 5. verzoekt de EFSA om niet langer toxiciteitsonderzoeken te accepteren die gebaseerd zijn op geïsoleerde eiwitten die waarschijnlijk qua structuur en biologische effecten afwijken van de eiwitten die door de plant zelf worden geproduceerd, alsook om verplicht te stellen dat alle tests worden verricht met weefsel van de genetisch gemodificeerde plant; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de artikelen 4, 8, 10, 19, 91, 153 en 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de artikelen 21 en 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN en de daarin opgenomen duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), met name SDG 5 en de bijbehorende streefcijfers en indicatoren, – gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 18 december 1979, – gezien de EU-richtlijnen over diverse aspecten van gelijke behandeling van vrouwen en mannen die vanaf 1975 zijn vastgesteld, waaronder Richtlijn 79/7/EEG van de Raad van 19 december 1978 betreffende de geleidelijke tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van de sociale zekerheid (1) , Richtlijn 92/85/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (2) , Richtlijn 2004/113/EG van de Raad van 13 december 2004 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten (3) , Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (4) , Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad (5) , Richtlijn 2010/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2010 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van zelfstandig werkzame mannen en vrouwen en tot intrekking van Richtlijn 86/613/EEG van de Raad (6) , en Richtlijn (EU) 2023/970 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid door middel van beloningstransparantie en handhavingsmechanismen (richtlijn beloningstransparantie) (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 17 juni 2009 getiteld “Een duurzame toekomst voor het vervoer: naar een geïntegreerd, technologiegeleid en gebruikersvriendelijk systeem” ( COM(2009)0279 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 9 december 2020 getiteld “Strategie voor duurzame en slimme mobiliteit – Het Europees vervoer op het juiste spoor naar de toekomst” ( COM(2020)0789 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 juli 2021 getiteld “‘Fit for 55’: het EU-klimaatstreefdoel voor 2030 bereiken op weg naar klimaatneutraliteit” ( COM(2021)0550 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 december 2021 getiteld “Het nieuwe EU-kader voor stedelijke mobiliteit” ( COM(2021)0811 ), – gezien Verordening (EU) 2020/1054 van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli 2020 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 wat betreft de minimumeisen voor maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijden, minimumonderbrekingen en dagelijkse en wekelijkse rusttijden, en Verordening (EU) nr. 165/2014 wat betreft positionering door middel van tachografen (8) , – gezien zijn resolutie van 11 september 2012 over de rol van vrouwen in de groene economie (9) , – gezien zijn resolutie van 29 november 2018 over de situatie van vrouwen met een handicap (10) , – gezien de EU-strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030, – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over het genderperspectief in de COVID-19-crisis en de periode na de crisis (11) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over de EU-strategie inzake gendergelijkheid (12) , – gezien werkdocument nr. 298 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) uit 2013 getiteld “Promoting the employment of women in the transport sector – Obstacles and policy options” (Bevordering van werk voor vrouwen in de vervoerssector – Belemmeringen en beleidsopties), – gezien zijn resolutie van 6 oktober 2021 over het EU-beleidskader voor verkeersveiligheid 2021-2030 – Volgende stappen op weg naar “Vision Zero” (13) , – gezien zijn resolutie van 16 februari 2023 over de ontwikkeling van een EU-fietsstrategie (14) , – gezien de strategie voor gendergelijkheid 2018-2023 van de Raad van Europa, – gezien de gendergelijkheidsindex 2022 van het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE), – gezien de studie van de beleidsondersteunende afdeling Rechten van de burger en Constitutionele Zaken van zijn directoraat-generaal Intern Beleid van de Unie van 16 december 2021 getiteld “Women and transport” (Vrouwen en vervoer), – gezien het verslag van de Commissie van 14 september 2022 getiteld “Study on the social dimension of the future EU transport system regarding users and passengers – Final report” (Studie over de sociale dimensie van het toekomstige vervoerssysteem van de EU wat gebruikers en passagiers betreft – Eindverslag), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie vervoer en toerisme, – gezien het verslag van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0239/2023 ), A. overwegende dat gendergelijkheid een kernwaarde van de EU moet zijn en dat effectief is; overwegende dat gendergelijkheid essentieel is voor een bloeiende Europese levensstijl en om ervoor te zorgen dat alle burgers in verscheidenheid verenigd zijn; overwegende dat het genderperspectief in alle EU-beleid moet worden geïntegreerd door middel van gendermainstreaming en genderbudgettering; overwegende dat het EIGE specifiek benadrukt dat gendermainstreaming een onderdeel moet zijn van de voorbereiding van alle beleidsmaatregelen en programma’s, alsook van relevante uitgaven, bijvoorbeeld voor infrastructuur, en tevens opmerkt dat de doelstelling om gendergelijkheid te bevorderen en discriminatie te bestrijden ook moet gelden voor de vervoerssector; B. overwegende dat er op 1 januari 2021 in de Europese Unie 229 miljoen vrouwen en 219 miljoen mannen waren (15) , een feit waarmee rekening moet worden gehouden in op maat gesneden beleidsmaatregelen en besluitvorming op het gebied van vervoer in alle lidstaten; overwegende dat een goed begrip van genderspecifieke elementen, zoals de behoeften en ervaringen van vrouwen, bij het ontwerpen, uitvoeren, monitoren en evalueren van vervoersbeleid en -programma’s op alle politieke, economische en maatschappelijke gebieden noodzakelijk is om te waarborgen dat vrouwen, gezinnen en huishoudens in al hun diversiteit, ouderen, jongeren, personen met een handicap, lhbtiq+-personen, mensen van kleur en andere kwetsbare groepen hier in gelijke mate baat bij hebben en ongelijkheid niet wordt bestendigd; C. overwegende dat het EIGE specifiek benadrukt dat gendermainstreaming een onderdeel moet zijn van de voorbereiding van alle beleidsmaatregelen en programma’s, alsook van relevante uitgaven, bijvoorbeeld voor infrastructuur, en tevens opmerkt dat de doelstelling om gendergelijkheid te bevorderen en discriminatie te bestrijden ook moet gelden voor de vervoerssector; D. overwegende dat steden overal ter wereld inzetten op beleid om het autogebruik terug te dringen en voorrang te geven aan het openbaar vervoer als middel om congestie, luchtverontreiniging en de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan; overwegende dat reistijd, veiligheid en de bebouwde omgeving als de meest bepalende factoren worden beschouwd wanneer reizigers hun vervoerswijzen kiezen; overwegende dat de reistijd met het openbaar vervoer echter ongeveer drie keer zo lang is als met een personenauto, veelal door lange wachttijden voor bussen of door congestie bij het opstappen in metrostations tijdens het spitsuur (16) ; E. overwegende dat de COVID-19-pandemie en de noodzakelijke lockdowns als gevolg hiervan mensen hebben laten inzien dat essentiële diensten die lokaal en op billijke wijze toegankelijk zijn met minimale belemmeringen belangrijk zijn voor het welzijn en de gezondheid van de hele samenleving, waaronder vrouwen, kwetsbare groepen, gezinnen in al hun diversiteit, de jonge generatie en ouderen; F. overwegende dat onderzoek in tal van lidstaten heeft uitgewezen dat gendergerelateerd geweld in de openbare ruimte en het openbaar vervoer een bijzonder significant probleem is en dat de beveiligingsmaatregelen en de slachtofferhulp nog steeds ontoereikend zijn; overwegende dat volgens het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) bijna 55 % van de vrouwen in de Europese Unie te maken heeft gehad met seksuele intimidatie in het openbaar vervoer (17) ; overwegende dat er talrijke meldingen zijn van seksueel geweld in diverse vervoerswijzen, bijvoorbeeld door bestuurders van ritdelingplatforms en taxi’s; overwegende dat dit een negatief effect kan hebben op de vervoerskeuzen van vrouwen in al hun diversiteit, alsook op hun mogelijkheden op het gebied van werk en onderwijs en op maatschappelijk en professioneel gebied; G. overwegende dat aanbieders van ritdeling en platformvervoer de verantwoordelijkheid hebben om bij te dragen aan de veiligheid van personen en dat aanbieders de plicht hebben de veiligheid vanuit genderperspectief te verbeteren; overwegende dat technologie reizen voor vrouwen en meisjes veiliger kan maken door het werk van beveiligingstechnici, waaronder vrouwelijke ingenieurs, die innovatieve nieuwe veiligheidskenmerken hebben ontworpen; H. overwegende dat een slecht ontworpen vervoersbeleid de huidige armoede en sociale uitsluiting nog kan verergeren; overwegende dat er nog steeds een gebrek is aan naar geslacht en gender uitgesplitste gegevens, alsook aan gegevens die zijn uitgesplitst naar andere sociaal-economische factoren, zoals inkomen, levensomstandigheden en arbeidsstatus; overwegende dat er ook nog steeds een gebrek is aan genderanalyse van vervoer en mobiliteit in de hele EU en aan gegevens die zijn uitgesplitst naar andere factoren, zoals leeftijd; overwegende dat dit gebrek aan uitgesplitste gegevens een belemmering vormt voor de uitvoering van een doelgericht genderresponsief en inclusief vervoersbeleid voor personen, gezinnen en huishoudens in al hun diversiteit; overwegende dat naar gender uitgesplitste gegevens een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling van een vervoersbeleid dat naar behoren rekening houdt met genderverschillen; overwegende dat de momenteel beschikbare gegevens niet altijd vergelijkbaar en gestandaardiseerd zijn en niet efficiënt kunnen worden benut; overwegende dat verder diepgaand onderzoek nodig is naar de psychologische en sociale factoren die bepalend zijn voor de specifieke behoeften en voorkeuren van vrouwen met betrekking tot het gebruik van vervoerswijzen; overwegende dat meer gegevens nodig zijn om een duidelijk onderscheid te maken tussen de belemmeringen en het gebrek aan mogelijkheden die vrouwen beletten om toegang te krijgen tot de vervoerssector en de factoren die hen doen besluiten om te vertrekken of te blijven; I. overwegende dat het percentage vrouwen dat in de vervoerssector werkt in de hele EU gemiddeld ongeveer 22 % bedraagt, met aanzienlijke verschillen tussen de subsectoren in de vervoerssector (land, lucht, zee) en tussen de lidstaten; overwegende dat vrouwen te maken krijgen met meer intimidatie en seksueel geweld in het vervoer dan mannen, hetgeen waarschijnlijk een van de redenen is voor het feit dat vrouwen in het vervoer beperkt vertegenwoordigd zijn; J. overwegende dat het volgen van een genderresponsieve aanpak op het gebied van stadsplanning en het uitvoeren van een genderanalyse van vervoersdiensten van groot belang zijn om de levenskwaliteit van vrouwen in al hun diversiteit te verbeteren; overwegende dat deze aanpak bovendien transformerend kan zijn voor alle gebruikers, waaronder gezinnen en huishoudens in al hun diversiteit, die de kansen zullen kunnen benutten die steden en perifere gebieden bieden, terwijl tegelijk ruimere sociale, economische en milieuvoordelen worden gerealiseerd; overwegende dat een beter genderevenwicht en meer diversiteit en inclusie leiden tot meer diverse werkplekken, waardoor banen in de vervoerssector aantrekkelijker worden en de vervoerssector als geheel concurrerender wordt; K. overwegende dat luchtverontreiniging verantwoordelijk is voor de aanzienlijke versnelling van osteoporose bij vrouwen; overwegende dat vrouwen met een verminderde botmassa en vroege tekenen van osteoporose een verhoogd risico op letsel in het openbaar vervoer lopen (18) ; L. overwegende dat het gebruik van vervoer verschilt per gender en volgens andere factoren, zoals complexiteit, duurzaamheid, frequentie, wijze, duur, doel, kosten, beveiliging, toegankelijkheid en veiligheid; overwegende dat verschillende genders daarom verschillende vervoersbehoeften en -wensen hebben, vaak als gevolg van hardnekkige genderstereotypen en -ongelijkheden, waarbij het openbaar vervoer en auto’s op verschillende manieren worden gebruikt; overwegende dat vrouwen vaker gecompliceerder reispatronen hebben, vaker voor openbaar vervoer kiezen en onderweg diverse haltes inlassen, en dat zij vaker zullen reizen tijdens daluren, met name vanwege zorgtaken; overwegende dat mannen vaker kiezen voor autovervoer en vaker een rechtstreekse dagelijkse route hebben dan vrouwen, waarbij 31 % van de vrouwen het openbaar vervoer gebruikt, tegenover 24 % van de mannen (19) ; M. overwegende dat vrouwen gemiddeld langer leven, hetgeen gewoonlijk gepaard gaat met een beperkte mobiliteit en dus extra problemen bij het gebruik van vervoersdiensten; N. overwegende dat er op het gebied van openbaar vervoer of infrastructuurplanning nog te weinig aandacht wordt besteed aan de behoeften van vrouwen; overwegende dat inzicht in vervoerspatronen en de mobiliteit van vrouwen in al hun diversiteit van fundamenteel belang is voor de ontwikkeling van een genderbewust vervoersbeleid, dat vrouwen een gunstig klimaat moet bieden waarin zij veilige, toegankelijke, betrouwbare, duurzame en niet-discriminerende vervoerswijzen kunnen delen; overwegende dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn als deskundigen en beleidsmakers in de vervoerssector en bij de planning van de mobiliteit in steden; O. overwegende dat veilig woon-werkverkeer voor vrouwen die in de vervoerssector werken niet altijd gegarandeerd is, met name wanneer zij vroeg beginnen en/of ‘s avonds laat klaar zijn; overwegende dat seksuele intimidatie en gendergerelateerd geweld in het vervoer het reisgedrag van vrouwen beïnvloedt; overwegende dat de vrees voor intimidatie in de openbare ruimte niet beperkt is tot vrouwen en meisjes maar ook veel voorkomt bij lhbtiq+-personen, die daardoor gehinderd worden in hun sociale en economische integratie; P. overwegende dat vrouwen in tegenstelling tot mannen vaker gebruikmaken van collectieve en duurzame vervoerswijzen, zoals openbaar vervoer, lopen of fietsen, waarbij zij vaak onderdelen aaneenrijgen, waardoor zij een versnellend effect hebben op de veranderingen in het kader van de groene transitie; overwegende dat dit grotere loopvolume, wanneer het wordt gerealiseerd in schone lucht, een positief effect kan hebben op de gezondheid van vrouwen en meisjes, aangezien hierdoor de cardiovasculaire risico’s verminderen en de mechanische kwaliteit van bloedvaten verbetert; Q. overwegende dat de stedenmissie van de Commissie tot doel heeft dat 100 steden in de EU tegen 2030 klimaatneutraal zijn door verschillende maatregelen, waaronder de instelling van autovrije stadscentra zodat de inwoners meer gebruik gaan maken van openbaar vervoer, actieve mobiliteit en koolstofarme vervoersoplossingen; overwegende dat de verwezenlijking van de SDG’s inzake gendergelijkheid moet worden gekoppeld aan de opwindende rol die vrouwen potentieel kunnen spelen om het koolstofvrij maken van de vervoerssector te versnellen; overwegende dat het uitbannen van mobiliteitsarmoede een wezenlijk onderdeel is van de doelstelling van de Europese Green Deal om te zorgen voor een rechtvaardige transitie waar niemand aan zijn lot wordt overgelaten; overwegende dat vrouwen vaker in mobiliteitsarmoede verkeren, in het bijzonder alleenstaande moeders, die 85 % van de eenoudergezinnen uitmaken, vrouwen uit minderheidsgroepen, vrouwen met een laag inkomen, alsook alleenstaande vrouwen, vrouwen met een handicap en oudere vrouwen; R. overwegende dat bij de invoering van nieuwe voertuig- en automatiseringstechnologieën rekening moet worden gehouden met de specifieke behoeften van vrouwen en de veiligheid en duurzaamheid moet worden vergroot, en burgers met beperkte IT-geletterdheid en beperkte toegang tot internet niet mogen worden uitgesloten; S. overwegende dat softwareoplossingen ecosystemen op het gebied van mobiliteit kunnen modelleren, simuleren, analyseren en optimaliseren, en dat daarom bij de ontwikkeling ervan rekening moet worden gehouden met genderspecifieke behoeften; T. overwegende dat duurzaam vervoer, zoals openbaar vervoer, met name lokale treinen, en fietsen, gelijke toegang tot mobiliteitsdiensten vereist, door middel van maatregelen die betaalbaarheid en een grotere mobiliteit voor iedereen waarborgen, met inbegrip van ouderen en personen met een handicap, en een dienstverlening van dezelfde kwaliteit garanderen in de stad en op het platteland; U. overwegende dat veiligheid en gemak belangrijke factoren zijn die vrouwen en meisjes ervan weerhouden de fiets te nemen; overwegende dat zij vaker onderweg zijn met een kinderwagen of baat hebben bij het gebruik van een bakfiets voor de uitvoering van zorgtaken; overwegende dat vrouwen bij het kiezen van een vervoerswijze doorgaans meer rekening houden met duurzaamheid en veiligheid; overwegende dat vrouwen vaker de fiets nemen als er veilige en aaneengesloten fietspaden en -stroken voorhanden zijn; overwegende dat fietsvriendelijke infrastructuur, fietsstroken en gescheiden fietspaden de feitelijke en gepercipieerde veiligheid vergroten en zo meer mensen, en met name vrouwen, aansporen om de fiets te nemen; overwegende dat de ontwikkeling van gebruiksvriendelijke applicaties voor het delen van fietsen opwindende nieuwe reismogelijkheden biedt, ook voor mensen die in plattelandsgebieden wonen; V. overwegende dat wegen over het algemeen niet ontworpen zijn om mensvriendelijk te zijn, met voetgangers al te vaak een bijzaak, en dat, als er voorzieningen voor voetgangers bestaan, deze vaak ontoereikend zijn; W. overwegende dat de verschillen in lichaamsbouw tussen mannen en vrouwen een belangrijke bepalende factor zijn voor de kwetsbaarheid bij auto-ongevallen; overwegende dat mannen vaker betrokken zijn bij een auto-ongeval, maar dat vrouwen die betrokken zijn bij een auto-ongeval 47 % meer kans lopen om ernstig gewond te raken (20) , 71 % meer kans om matig gewond te raken en 17 % meer kans om te overlijden (21) ; overwegende dat vrouwen bij een ongeval ook twee keer zo vaak in het voertuig klem komen te zitten (22) ; overwegende dat bij het ontwerp van voertuigen en wagons, ook voor veiligheidselementen als autostoelen en gordels, vaak wordt uitgegaan van een groter, stereotiep mannelijk lichaam, met als gevolg minder efficiëntie en gebruiksgemak en bij ongevallen een veel groter risico op ernstig letsel en een hoger sterftecijfer voor kleinere mensen, met inbegrip van vrouwen en meisjes; overwegende dat bij de ontwikkeling van auto’s, gordels, stoelen en airbags voornamelijk gebruikgemaakt wordt van biologisch realistische testpoppen op basis van een mannenlichaam; overwegende dat genderresponsieve crashtestnormen nog niet wettelijk verplicht zijn; X. overwegende dat vervoersinfrastructuur met een goed ontworpen en veilige omgeving op overstapplaatsen (waaronder hubs en andere vervoerscentra) een positief effect heeft zowel op de feitelijke als op de gepercipieerde veiligheid (23) ; Y. overwegende dat vrouwen en andere ouders en verzorgers die alleen met baby’s of peuters reizen, geconfronteerd worden met bijkomende logistieke uitdagingen tijdens veiligheidscontroles op luchthavens en andere internationale terminals, in vliegtuigen wanneer zij gebruikmaken van sanitaire voorzieningen of wanneer zij van boord gaan; overwegende dat reizen met het openbaar vervoer moeilijk is als de toegang en de ruimte voor kinderen in kinderwagens en buggy’s beperkt is; overwegende dat vrouwen vaker in vervoersarmoede verkeren, in het bijzonder alleenstaande moeders, vrouwen uit minderheidsgroepen, vrouwen met een laag inkomen, alsook alleenstaande vrouwen, vrouwen met een handicap en oudere vrouwen; Z. overwegende dat werkgelegenheid, toegang tot diensten en sociale inclusie nauw samenhangen met de toegang tot vervoer en mobiliteit; overwegende dat mobiliteitsbelemmeringen de toegang van vrouwen tot banen en essentiële diensten zoals gezondheidszorg en onderwijs in de weg staan, hetgeen gevolgen heeft voor hun accumulatie van menselijk kapitaal, zowel voor zichzelf als voor de personen te hunnen laste; AA. overwegende dat het aannemen van meer vrouwen in het openbaar vervoer tot veiliger openbaar vervoer leidt voor vrouwelijke werknemers en passagiers (24) ; AB. overwegende dat in de in 2017 uitgevoerde enquête van de Europese Federatie van vervoerswerknemers 63 % van de respondenten al te maken had gehad met geweld, waarvan 49 % door klanten, 22 % door collega’s en 17 % door managers/chefs; overwegende dat 80 % van de vrouwen die een incident had gemeld, van mening was dat haar klacht geen negatieve gevolgen had gehad voor de dader en de werkomgeving niet veiliger had gemaakt (25) ; AC. overwegende dat vrouwen hun soort werk moeten kunnen kiezen op basis van hun eigen vrije keuze en behoeften, zodat zij hun volledige potentieel kunnen verwezenlijken, zonder te worden beperkt door genderstereotypen of andere externe belemmeringen; overwegende dat vrouwen, die te maken hebben met belemmeringen die de vervoerssector voor hen minder aantrekkelijk maken, zoals een agressieve cultuur, genderstereotypen, discriminatie en ongelijke behandeling, een gebrek aan evenwicht tussen werk en privéleven, een gebrek aan gezondheids- en veiligheidsmaatregelen, waaronder toegang tot behoorlijke sanitaire voorzieningen en een hoog niveau van geweld en intimidatie, op alle niveaus ondervertegenwoordigd zijn in de banen in de vervoerssector, waarbij zij gemiddeld ongeveer 16 % uitmaken van het totale aantal werknemers (26) , en dat zij bijzonder zeldzaam zijn in leidinggevende functies; overwegende dat de sector maatregelen moet nemen om de ondervertegenwoordiging van vrouwen in operaties, besluitvorming, planning en onderzoek aan te pakken; overwegende dat er meer inspanningen moeten worden geleverd om de inbreng van vrouwen op het gebied van vervoer in het algemeen te verkrijgen; overwegende dat een sterkere vertegenwoordiging van vrouwen in de sector ertoe zou bijdragen dat beter rekening wordt gehouden met de behoeften van vrouwen op het gebied van vervoer; overwegende dat, als deze kwesties worden aangepakt, dit ertoe zou bijdragen dat het ontwerp van producten, systemen en beleidsmaatregelen de behoeften weerspiegelt van de meerderheid van de samenleving, namelijk vrouwen, en van kwetsbare groepen, gezinnen in al hun diversiteit, jongeren en ouderen; overwegende dat, als de vervoerssector aantrekkelijker wordt gemaakt voor vrouwen, dit ten goede zal komen aan alle werknemers in de sector en zal zorgen voor meer veerkracht en duurzaamheid in de sector als geheel; AD. overwegende dat de maritieme sector een door mannen gedomineerde omgeving is, waar vrouwen naar schatting slechts 2 % uitmaken van het mondiale werknemersbestand, horecapersoneel op cruiseschepen inbegrepen, en slechts 1 % van de zeelieden (27) ; overwegende dat volgens het BIMCO/ICS-verslag over het personeelsbestand van zeelieden uit 2021, vrouwen wereldwijd momenteel slechts 1,2 % van dit personeelsbestand uitmaken; overwegende dat de positie van vrouwen in de maritieme gemeenschap de afgelopen jaren is verbeterd, maar dat dit te traag gaat, en dat mannen nog steeds het overwicht hebben in traditionele sectoren als vervoer, de bouw of de visserij; AE. overwegende dat vrouwelijke werknemers 40 % uitmaken van het totale personeel in het luchtvervoer in Europa; overwegende dat de meerderheid van de vrouwelijke werknemers in de luchtvaart werken bij de klantenservice en in de administratie en dat vrouwen ondanks de vooruitgang van de afgelopen jaren nog steeds ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies; overwegende dat wereldwijd slechts 3 % van de vliegtuigpiloten vrouw is (28) ; overwegende dat in een enquête uit 2018 van Women in Aviation International 71 % van de ondervraagde vrouwen aangaf slachtoffer te zijn geweest van pesten op het werk; AF. overwegende dat het percentage vrouwelijke vrachtwagenchauffeurs in de meeste Europese regio’s minder is dan 3 %, en het percentage bus- en reisbuschauffeurs minder dan 12 % (29) ; overwegende dat volgens de Internationale Wegvervoerorganisatie (IRU) in 2019 slechts 2 % van de chauffeurs in Europa vrouw was, terwijl het tekort aan chauffeurs steeds groter wordt en tot 40 % van de vacatures niet ingevuld raakt; overwegende dat slechte arbeidsomstandigheden de belangrijkste reden zijn voor deze situatie; overwegende dat, volgens een studie van de IRU, 87 % van de chauffeurs ouder dan 55 jaar en 73 % van de chauffeurs jonger dan 24 jaar van mening is dat het feit dat ze vaak lange tijd van huis moeten zijn doorslaggevend is als verklaring voor het lage aantal sollicitaties in de sector; AG. overwegende dat de vervoerssector rekening moet houden met de specifieke behoeften van vrouwen teneinde hun gezondheid en veiligheid, zowel op het werk als tijdens verplaatsingen, te waarborgen; overwegende dat het vervoer in veel sectoren en landen in de wereld nog steeds wordt gezien als een sector waarin vrouwen geconcentreerd zijn in lager betaalde banen met in vergelijking weinig carrièremogelijkheden; overwegende dat volgens de IAO geweld, discriminatie, psychologische en seksuele intimidatie en intimidatie op de werkplek, pesterijen en een gebrek aan basisvoorzieningen voor werknemers in de vervoerssector belangrijke factoren zijn die banen in de sector minder aantrekkelijk maken voor vrouwen en het moeilijk maken om mensen die in de sector werken te behouden, wat in sommige sectoren leidt tot een moeilijke situatie; overwegende dat automatisering en digitalisering het karakter van voorheen erg belastende functies hebben veranderd, een uitdaging vormen en de sector aantrekkelijker kunnen maken voor vrouwen; overwegende dat vrouwen een minderheid vormen onder treinbestuurders, met name bestuurders van goederentreinen; overwegende dat deze situatie te wijten is aan moeilijke arbeidsomstandigheden, met name voor vrouwen; overwegende dat het gebrek aan toiletten en toiletpapier en andere slechte, onhygiënische omstandigheden in goederen- en passagierstreinen een groot obstakel vormen voor een toename van het aantal vrouwen dat in de sector werkt; overwegende dat het verdelen van menstruatieondergoed niet volstaat voor een betere ervaring van vrouwen en meisjes wanneer zij gebruikmaken van toiletvoorzieningen; overwegende dat verbeteringen alleen kunnen worden gerealiseerd door adequate toiletten te installeren, om te zorgen voor positieve en herstellende toiletpauzes tijdens en tussen reizen; AH. overwegende dat vervoersbedrijven in bijna alle vervoerswijzen te kampen hebben met aanzienlijke aanwervingsproblemen, onder meer als gevolg van arbeidsomstandigheden die onverenigbaar zijn met een goed evenwicht tussen werk en privéleven en met zorgtaken en als gevolg van lage lonen, met name voor mobiel personeel; overwegende dat de personeelstekorten in de vervoerssector kunnen worden geremedieerd door de indienstneming van meer vrouwen, hetgeen kan worden bereikt door de sector concurrerender en voor vrouwen aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld door een verbetering van de arbeidsomstandigheden (30) ; AI. overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) een rol kunnen spelen bij de revitalisatie van de vervoerssector en de bevordering van gendergelijkheid; AJ. overwegende dat het belangrijk is efficiënte, duurzame en betaalbare mobiliteit in plattelandsgebieden en perifere gebieden te bevorderen en in stand te houden; overwegende dat het bevorderen en in stand houden van efficiënte en betaalbare mobiliteitsopties, die betere verbindingen en toegankelijkheid mogelijk maken, van cruciaal belang zijn voor grotere economische en sociale kansen in deze gebieden en regio’s; overwegende dat de connectiviteit in plattelandsgebieden onvoldoende ontwikkeld is, als gevolg van een vaak gebrekkige vervoersinfrastructuur en onregelmatige verbindingen, hetgeen leidt tot een ongelijke toegang tot gezondheidszorg; overwegende dat de ontwikkeling van gebruiksvriendelijke applicaties voor het delen van fietsen of auto’s veelbelovende nieuwe reis- en mobiliteitsmogelijkheden biedt voor mensen die in plattelandsgebieden wonen; overwegende dat vrouwen in plattelandsgebieden doorgaans minder vaak een rijbewijs hebben of over een auto beschikken dan mannen, maar tegelijkertijd meer verplaatsingen maken dan mannen voor het verrichten van zorgtaken; AK. overwegende dat vrouwen, meisjes en andere kwetsbare groepen die in plattelandsgebieden wonen belemmeringen ondervinden om steun te krijgen, met inbegrip van gezondheidszorg, wanneer zij het slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld vanwege het aanhoudende gebrek aan een goed ontwikkelde vervoersinfrastructuur; overwegende dat deze belemmeringen onder meer bestaan in duur en slecht toegankelijk vervoer en een gebrek aan mogelijkheden om contact op te nemen met vervoers- en zorgdiensten in plattelandsgebieden; AL. overwegende dat ontoereikend collectief vervoer ernstig het vermogen kan belemmeren van vrouwen, meisjes en andere kwetsbare personen om levensreddende geneesmiddelen, profylactische behandeling na blootstelling en noodanticonceptiemiddelen te verkrijgen; 1. bevestigt nogmaals het engagement van de EU voor de verwezenlijking van gendergelijkheid op het gebied van vervoer, en wijst op de vooruitgang die tot nu toe is geboekt; beklemtoont dat er concrete maatregelen nodig zijn om de veiligheid, beschikbaarheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid van vervoersdiensten te verbeteren, evenals de kansen op het vinden van een baan en de arbeidsomstandigheden in de sector voor vrouwen in al hun diversiteit; 2. neemt met bezorgdheid kennis van de demografische verandering in sommige regio’s van de Unie; is van mening dat overheden gelet hierop een krachtiger beleid moeten voeren om de vergrijzing van de actieve bevolking en de daarmee samenhangende arbeidstekorten aan te pakken, hetgeen de mogelijkheid kan bieden aan getalenteerde vrouwen om de tekorten in te vullen; 3. benadrukt dat vrouwen zowel bij het fysieke ontwerp als bij de uitvoering van vervoersdiensten moeten worden betrokken indien men gendergelijkheid in de sector wil verwezenlijken; 4. benadrukt dat gendermainstreaming op het gebied van vervoer over de hele linie positieve effecten heeft, met inbegrip van sociale inclusie en werkkansen; beklemtoont het belang van gendermainstreaming op het gebied van vervoer voor de verwezenlijking van de groene en de digitale transitie; herhaalt in dit verband zijn verzoek aan de Commissie, de lidstaten en de lokale overheden om voor intersectionele gendermainstreaming te zorgen in de plannen op het gebied van vervoer en stedelijke mobiliteit en om vrouwen en meisjes in al hun diversiteit, met inbegrip van vrouwen met een handicap, te raadplegen en te betrekken bij de besluitvormingsprocessen, teneinde ervoor te zorgen dat vervoer en stadsplanning daadwerkelijk aan de beantwoorden behoeften van vrouwen; 5. merkt op dat monitoring van en verslaglegging over in de EU uitgevoerde vervoersmaatregelen essentieel zijn om die maatregelen verder af te stemmen op de veranderende mobiliteitspatronen van vrouwen en mannen en van een vergrijzende bevolking; benadrukt in dit verband dat het delen van beste praktijken en het raadplegen van lokale belanghebbenden, met inbegrip van vrouwen- en lhbtiq+-verenigingen, van essentieel belang zijn om de beleidsmaatregelen op het gebied van vervoer te optimaliseren; erkent dat duurzame mobiliteit de waardigheid van personen moet waarborgen en zowel in overeenstemming moet zijn met de EU-strategie voor gendergelijkheid als met de EU-strategie voor lhbtiq+-personen; benadrukt voorts dat betrokkenheid van de belanghebbenden van cruciaal belang is om de behoeften van vervoersgebruikers, met name de specifieke behoeften van vrouwen in al hun diversiteit, beter te begrijpen en erin te voorzien, en om zich te verzekeren van de medewerking van de belanghebbenden (31) ; 6. herinnert eraan dat genderstereotypering, vooroordelen en discriminatie vrouwen uitsluiten van economische, politieke en sociale activiteiten, met als gevolg een gebrek aan efficiëntie, een grotere verspilling van menselijke hulpbronnen, een gebrek aan inkomsten en economische afhankelijkheid voor vrouwen, en een belemmering vormen voor de politieke participatie van vrouwen; benadrukt dat vrouwen werkzaam moeten zijn en op gelijke wijze bij zaken betrokken moeten worden op alle niveaus en in alle sectoren van het vervoer, met inbegrip van de besluitvorming; stelt vast dat er middelen nodig zijn om ervoor te zorgen dat vrouwen vertegenwoordigd zijn in onderzoek en besluitvorming op vervoersgebied; 7. betreurt het gebrek aan gestandaardiseerde, naar geslacht en gender uitgesplitste vervoersgegevens en genderanalyses die met inachtneming van de algemene verordening gegevensbescherming zijn verzameld voor alle vervoerswijzen, zoals vastgesteld in de studie “Vrouwen en vervoer”; verzoekt de Commissie daarom na te gaan of de uitwisseling van gendergegevens tussen vervoersactoren moet worden opgenomen in de gemeenschappelijke Europese gegevensruimte, om lacunes in de vervoersgegevens te remediëren en input te leveren voor de beleidsvorming; wijst op de noodzaak van meer raadpleging en gegevens om de gewoonten en behoeften van vrouwen in de vervoerssector te identificeren; stelt in dit verband tevreden vast dat energie en vervoer de thematische focus zijn van de editie 2023 van de gendergelijkheidsindex van het EIGE, hetgeen zal bijdragen tot een beter begrip op basis van de waarschijnlijke gevolgen van de transitie naar een koolstofarme samenleving vanuit een gender- en intersectioneel perspectief; merkt op dat deze index enquêtegegevens zal omvatten over milieuvriendelijk gedrag met betrekking tot vervoer en over mogelijke gevolgen voor de tijd die wordt besteed aan onbetaalde zorg; 8. is van mening dat de Commissie, de lidstaten en de regionale en lokale overheden de oorzaken van de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de vervoerssector moeten achterhalen en verdere gegevens moeten verzamelen en sleutelindicatoren moeten vaststellen, zoals genderspecifieke statistieken, gegevens over sociaal-economische factoren en naar geslacht gedifferentieerde mobiliteitsgegevens over gebruik en vereisten voor elke vervoerswijze en blootstelling aan risico's, alsmede leeftijds- en handicapgerelateerde gegevens, teneinde de belemmeringen voor vrouwen in het vervoer in kaart te brengen en weg te nemen, de verkeersveiligheid te verbeteren, inzicht te krijgen in reispatronen en de mobiliteit te optimaliseren, rekening houdend met de behoeften van vrouwen, en tevens bij te dragen tot het ontwerpen van openbaar vervoer en beleidsinitiatieven met betrekking tot zowel vervoersgebruikers als werknemers; is van mening dat de verzamelde gegevens ter beschikking moeten worden gesteld van alle belanghebbende partijen; wijst erop dat de EU-beleidsvorming op het gebied van vervoer gebaseerd moet zijn op betrouwbare, toegankelijke en gedetailleerde gegevens, in combinatie met effectbeoordelingen, om bij te dragen aan het mainstreamen van een genderbewuste aanpak in al het relevante EU-beleid en effectief tegemoet te komen aan de behoeften van vrouwen; 9. verzoekt de vervoersbedrijven in de lidstaten de verzameling aan te moedigen van uitgesplitste gegevens, zodat een betere feitenbasis kan worden opgebouwd voor genderbewuste planning, robuuste uitgangswaarden kunnen worden vastgesteld en trends kunnen worden geïdentificeerd, en het concurrentievermogen kan worden versterkt, aangezien het vervoer zo beter zou aansluiten bij de behoeften van een dynamische samenleving en economie die voortdurend in verandering zijn; 10. merkt op dat artificiële intelligentie (AI) het vermogen heeft om geanonimiseerde datasets over het gebruik van openbaar vervoer samen te stellen en intermodale diensten of inclusieve vervoerstoepassingen te ontwikkelen, waarbij ook de vereisten op het gebied van gender kunnen worden nageleefd; erkent dat dit het potentieel heeft om het vervoer te verbeteren, met name voor vrouwen, aangezien het kan helpen zorgen voor een aanpassing aan de specifieke behoeften van vrouwen en meisjes in al hun diversiteit; 11. is ingenomen met de lancering van het nieuwe initiatief van de Commissie voor een netwerk van diversiteitsambassadeurs voor de vervoerssector, dat tot doel heeft diversiteit, gelijkheid en inclusie in de vervoerssector van de EU te bevorderen, de bewustmaking te vergroten en verschillende initiatieven te ontwikkelen en uit te voeren zowel uit het perspectief van vervoersgebruikers als uit dat van werknemers; 12. dringt erop aan dat veiligheidsprestatietests en crashtests ook genderbewuste normen en biologisch realistische testpoppen op basis van een vrouwenlichaam omvatten; erkent dat AI ons meer inzicht kan verschaffen in de manier waarop diverse vormen van menselijke lichaamsbouw verschillend reageren in een noodsituatie; benadrukt het feit dat het bij besluitvorming nodig is om gebruik te maken van gendergegevens; verzoekt de Commissie en de lidstaten de genderkloof op veiligheidsgebied aan te pakken door ervoor te zorgen dat de nationale instanties voor normalisatie en organisaties voor normontwikkeling een plan voor genderbewuste normen en normontwikkeling opnemen in hun genderactieplan, in overeenstemming met de acties in de verklaring voor genderbewuste normen; is ingenomen met het feit dat de verschillen in het aantal dodelijke ongevallen worden teruggedrongen in de nieuwste automodellen (32) ; Inzicht in de mobiliteit van vrouwen en billijkheid in het vervoer 13. benadrukt de verschillende verwachtingen, reispatronen, behoeften en ervaringen van vrouwen als vervoersgebruikers; dringt aan op wetgeving op dit gebied en op een genderperspectief in het vervoer om ten volle rekening te houden met het perspectief van vrouwen, aangezien zij nog steeds meer zorgtaken verrichten in de samenleving, teneinde de duurzaamheid en de efficiëntie te vergroten en beter te voorzien in de maatschappelijke behoeften, met inbegrip van de behoeften van vrouwen met een handicap en vrouwen uit gemarginaliseerde groepen; 14. betreurt het feit dat micromobiliteit nog niet goed werkt voor vrouwen, doordat het ontwerp en de tenuitvoerlegging ervan doorgaans het werk is van mannen; verzoekt aanbieders van micromobiliteit rekening te houden met de behoeften van vrouwen in al hun diversiteit, om een betere toepassing te garanderen van het genderperspectief in duurzame steden; 15. verzoekt de lidstaten voldoende gegevens te gebruiken wanneer zij besluiten nemen over landgebruik; benadrukt het feit dat stedelijke en plattelandsgebieden moeten worden ingericht om rekening te houden met de vervoersgewoonten van alle genders; Inclusieve mobiliteitsdiensten en adequate infrastructuur 16. dringt aan op maatregelen om de beschikbaarheid en betaalbaarheid te waarborgen van duurzame vervoerswijzen, met inbegrip van fietsen, teneinde te voorzien in de behoeften van vrouwen en ervoor te zorgen dat comfortabele, veilige en stressvrije multimodale verplaatsingen werkelijkheid worden; 17. merkt op dat het concept van de “15-minutenstad”, waarbij alle essentiële voorzieningen van thuis uit bereikbaar zijn via een korte wandeling, fietsrit of rit met het openbaar vervoer, een positief effect kan hebben voor de levenskwaliteit van vrouwen en meisjes; 18. merkt op dat vrouwen met een handicap te maken hebben met specifieke belemmeringen en discriminatie als passagiers en werknemers in het vervoer, die vaak onzichtbaar blijven en niet worden aangepakt; erkent de belangrijke rol die wordt gespeeld door assistentiedieren zoals geleidehonden, die de veiligheid waarborgen van blinde en dove vrouwen en andere kwetsbare personen; verzoekt de lidstaten en de Commissie er nauwgezet op toe te zien dat toegankelijkheid wordt gemainstreamd in hun beleids- en wetgevingsmaatregelen; spoort de lidstaten voorts aan tot de ontwikkeling van openbaarvervoersbeleid en vervoersinfrastructuur, bijvoorbeeld busstructuren, die de mobiliteit van vrouwen met een handicap vergemakkelijken, en tot het bevorderen van opleiding inzake toegankelijkheid voor werknemers in het openbaar vervoer; 19. betreurt het feit dat reisbijstandskaarten of neklinten en andere bewegwijzering minder goed werken bij grensoverschrijdende reizen, hetgeen een extra belasting vormt voor vrouwen en meisjes met een handicap wanneer zij reizen door de Unie; verzoekt de Commissie in dit verband een pan-Europese QR-code te ontwikkelen die als Europees reisbijstandskaart fungeert, grensoverschrijdend reizen gemakkelijker maakt en vrouwen in al hun diversiteit helpt taalkundige en andere logistieke belemmeringen te overwinnen; 20. benadrukt dat vlot in- en uitstappen in de metro met kleine kinderen of een kinderwagen een hele opgave kan zijn; 21. verzoekt openbaarvervoerbedrijven na te denken over een holistisch, genderinclusief ontwerp, bijvoorbeeld voor de lussen in bussen, die momenteel voor veel vrouwen moeilijk bereikbaar zijn, aangezien zij vaak ontworpen zijn door mannen voor een mannelijk lichaam, dat doorgaans groter is; 22. verzoekt de lidstaten en de regionale en lokale overheden ervoor te zorgen dat in vervoersinfrastructuur, met name bij de modernisering ervan, ten volle rekening wordt gehouden met de continuïteit, toegankelijkheid en veiligheid van duurzame voetgangers- en fietsinfrastructuur en andere duurzame verbindingen, en wordt gestreefd naar synergieën met deze verbindingen met het oog op het bevorderen van actieve vervoerswijzen; 23. merkt op dat het voor vrouwen, waaronder vrouwen met zuigelingen of andere kleine kinderen in kinderwagens en vrouwen met een handicap, een lastige opgave kan zijn om in te stappen, vanwege de grote opening tussen het perron en het rijtuig, alsook door de aanwezigheid, in sommige oudere versies van rollend materieel, bussen en reisbussen, van treden; 24. verzoekt de lidstaten en de lokale overheden alle segmenten van de samenleving die er specifiek aan werken om vrouwen, kwetsbare groepen, gezinnen in al hun diversiteit, jongeren en ouderen, alsook personen met een beperkte mobiliteit er meer toe te brengen om waar mogelijk gebruik te maken van koolstofarme en emissievrije vervoerswijzen, zoals lopen en fietsen, door te zorgen voor goed ontworpen trottoirs en fietspaden die voldoende breed zijn voor kinderwagens en bakfietsen, een uitgebreid en geïntegreerd netwerk van hoogwaardige, gescheiden fietsstroken en veilige en toegankelijke fietsenstallingen, ook voor bakfietsen, met name bij vervoersinfrastructuur als trein- en busstations; benadrukt dat brede, gescheiden fietsstroken niet alleen het algehele fietsgebruik verhogen, maar ook hebben geholpen om de genderkloof op fietsgebied te dichten; 25. merkt op dat de toenemende populariteit van elektrische fietsen en andere, vergelijkbare opties, gekoppeld aan lokale of nationale financiële stimuleringsmaatregelen, de reële en gepercipieerde levensvatbaarheid hebben vergroot van fietsen als positieve vervoerskeuze; is ingenomen met de programma’s van diverse lidstaten om jongeren of niet-traditionele doelgroepen aan te moedigen te gaan fietsen, hetgeen op zijn beurt kan aanzetten tot een modal shift; roept op tot veilige fietsenstallingen en -opslagplaatsen en vraagt dat wordt voorzien in de meest elementaire sanitaire behoeften door het garanderen van schone, hoogwaardige sanitaire voorzieningen in kantoren en openbare gebouwen, die ook moeten tegemoetkomen aan de behoeften van vrouwelijke fietsers; verzoekt de lidstaten en de lokale overheden ervoor te zorgen dat fietsen kunnen worden meegenomen op treinen en bussen, met het oog op het ontwikkelen van intermodaal vervoer; is ingenomen met de richtsnoeren van de Commissie voor fietsprojecten in de EU, waarin bestaande adviezen worden gebundeld in één consistente en universele online leidraad, waar gebruikers de informatie kunnen vinden die het relevantst is voor hun situatie; dringt erop aan dat het Parlement en de Raad binnen een redelijke termijn overeenstemming bereiken over fietsinfrastructuur, rekening houdend met de behoeften van plattelandsgemeenschappen, zodat kan worden voorzien in infrastructuur langsheen het openbare wegennet die is uitgerust met slimme vervoerssystemen, middels de nodige wijzigingen in Richtlijn 2010/40/EU (33) ; 26. benadrukt dat een beter ontwerp van de infrastructuur, zoals busstations op loopafstand, meer ritten tijdens daluren, een betere beschikbaarheid van de dienstverlening voor vrouwen in plattelandsgebieden en infrastructuur die geschikt is voor kinderwagens, de gebruiksvriendelijkheid voor vrouwen kan vergroten en vrouwen kan aanmoedigen het openbaar vervoer en duurzamere vervoerswijzen te gebruiken; 27. verzoekt de lidstaten te onderzoeken hoe verschillende budgettaire oplossingen ten goede komen aan verschillende groepen en over te gaan tot de invoering van genderbudgettering; 28. brengt in herinnering dat de lidstaten een brede waaier aan financieringsinstrumenten van de EU ter beschikking staat om te investeren in de mobiliteitsbehoeften van vrouwen en in banen voor vrouwen in de vervoerssector, alsook om mobiliteitsarmoede aan te pakken, waaronder het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, de herstel- en veerkrachtfaciliteit, het Europees Sociaal Fonds+, het Sociaal Klimaatfonds en het Cohesiefonds; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de door deze fondsen ondersteunde maatregelen en investeringen voldoen aan het gendergelijkheidsbeginsel en dat er nauwlettend op wordt toegezien dat de tenuitvoerlegging van deze financieringsinstrumenten ten goede komt aan vrouwen; 29. benadrukt dat bij het onderhoud van het wegennet, met inbegrip van seizoensgebonden maatregelen zoals sneeuwruimen en -ploegen, voorrang moet worden gegeven aan actieve mobiliteit en duurzaam of openbaar vervoer, alsook aan de toegang tot dagverblijven en andere trottoirs die essentieel zijn; 30. betreurt dat, hoewel ongeveer een derde van de middelen van het herstel- en veerkrachtfonds in het kader van de pijler voor groene transitie bestemd is voor duurzame mobiliteit, er niet genoeg middelen worden uitgetrokken voor het bevorderen van gendergelijkheid in de vervoerssector; verzoekt de Commissie en de lidstaten om in het kader van het herstel- en veerkrachtfonds projecten voor gendergelijkheid in de vervoerssector voor te stellen en uit te voeren; 31. dringt erop aan nieuwe vliegtuigen uit te rusten met toiletten die passagiers met een handicap of volwassenen die een kind begeleiden voldoende ruimte bieden om zonder problemen bij het toilet te komen, het toilet binnen te gaan en zich daar te bewegen, de baby te verschonen of een baby te helpen tijdens het toiletbezoek, omdat dit gendergelijkheid zal bevorderen; wijst erop dat het belangrijk is specifieke en veilige ruimtes aan te wijzen waar kinderen kunnen worden achtergelaten, zodat ouders hen te allen tijde kunnen zien tijdens de noodzakelijke veiligheidscontroles; 32. verzoekt de lidstaten, lokale overheden en belanghebbenden ervoor te zorgen dat op de drukste routes speciaal ontworpen voertuigen worden ingezet met een lage vloer en dat overstapplaatsen zodanig zijn ontworpen dat de toegankelijkheid van het voertuig wordt verbeterd, en drempelvrije toegang te bieden tot metro- en treinstations, om de vervoerservaringen van vrouwen te verbeteren; 33. benadrukt de rol van lokale overheden bij het aanbieden van openbaarvervoersdiensten aan burgers en de mate waarin zij op de hoogte zijn van de behoeften van hun gemeenschap, waaruit blijkt dat lokale overheden vaak dicht bij vrouwen staan; herinnert eraan hoe belangrijk het is de lokale overheden te ondersteunen bij het aanbieden van vervoersdiensten die tegemoetkomen aan de behoeften van vrouwen, kwetsbare groepen, ouderen, personen met een handicap en mensen die in plattelandsgebieden en ultraperifere gebieden wonen; verzoekt de lidstaten in dit verband de financiering van lokale overheden niet te verlagen; De veiligheid en beveiliging van vrouwen in vervoersomgevingen waarborgen 34. dringt aan op een grotere nadruk op veiligheid en beveiliging in de planning van het openbaar vervoer en de stedelijke mobiliteit, bijvoorbeeld door middel van adequate, duurzame straatverlichting en goed verlichte overstapplaatsen, om situaties te voorkomen waarin vrouwen voor hun woon-werkverkeer worden geconfronteerd met donkere, akelige plekken; dringt er daarnaast op aan dat in ontwerpen voor geïntegreerde vervoerssystemen rekening wordt gehouden met “de laatste kilometer”, met name tijdens de daluren, alsook op goede verbindingen van en naar alle gebieden, waaronder economisch achtergestelde gebieden en vestigingen van de hulpdiensten; 35. benadrukt dat belangrijk is dat werkgevers en overheidsinstanties samenwerken om vrouwelijke werknemers veilig openbaar vervoer van en naar het werk te bieden, met inbegrip van de mogelijkheid voor werkgevers om te zorgen voor veilig vervoer voor werknemers die ’s nachts na een late dienst naar huis pendelen of wanneer er geen openbaar vervoer beschikbaar is, en door middel van genderspecifieke risicobeoordeling bij de vervoersplanning; benadrukt dat preventieve maatregelen, zoals bushaltes op goed zichtbare plaatsen, meer verlichting, noodoproepknoppen, de aanwezigheid van personeel aan boord van bussen en de mogelijkheid om ’s nachts op verzoek uit te stappen op specifieke plaatsen, de veiligheid kunnen vergroten; verzoekt openbaarvervoerbedrijven ervoor te zorgen dat gebruikers elektronische betaalmiddelen kunnen gebruiken, zodat vrouwen en meisjes zich niet in een onaangename of zelfs onveilige situatie bevinden doordat zij geen gepast geld bij zich hebben en daardoor niet veilig met het openbaar vervoer kunnen terugkeren naar huis; herinnert eraan dat openbaarvervoerbedrijven een zorgplicht hebben om te garanderen dat passagiers toegang hebben tot communicatiemiddelen voor noodhulp, zodat slachtoffers snel hulp kunnen krijgen, met name wanneer het rijtuig leeg is; verzoekt vervoersbedrijven voor al hun personeel cursussen op maat te organiseren over het opmerken en bestrijden van gendergerelateerd geweld en adequate slachtofferhulp; verzoekt de lidstaten om onder meer via voorlichtingscampagnes de aandacht te vestigen op maatregelen om intimidatie en gendergerelateerd geweld in het openbaar vervoer en in de openbare ruimte te voorkomen en te bestrijden; verzoekt rechtshandhavingsinstanties tijdens piekuren meer politieagenten in te zetten, waaronder meer vrouwelijke agenten, om daders af te schrikken en kwetsbare personen een gevoel van veiligheid te geven; 36. spoort de lidstaten aan maatregelen te nemen om het gemotoriseerd verkeer rond scholen en kinderopvangcentra te verminderen en veilige routes naar scholen te ontwikkelen; 37. moedigt de lidstaten aan meer gebruik te maken van digitalisering en nieuwe vervoersmodellen, waarmee aan vrouwen betere, veiligere, toegankelijkere en betaalbaardere diensten kunnen worden geboden; 38. vraagt dat in applicaties voor ritdeling een veiligheidstoolkit wordt ingebouwd om alle belangrijke veiligheidsinformatie en -functies voor klanten en chauffeurs te centraliseren op één plaats in de app; benadrukt voorts dat daarin ook noodoproepknoppen, vertrouwde contacten en geanonimiseerde adressenoverzichten moeten worden opgenomen, alsook waarschuwingen in de app over fietsstroken en voetgangers; 39. merkt op dat het nuttig kan zijn buschauffeurs toe te staan om op vaste routes passagiers te laten uitstappen tussen haltes, zodat vrouwen en meisjes ‘s nachts kunnen aankomen op een plek die dichter bij hun bestemming ligt; 40. merkt op dat vrouwen een belangrijke rol spelen bij het vormgeven van de mobiliteitskeuzen van gezinnen en dat hun negatieve ervaringen, bijvoorbeeld met onveiligheid, inefficiëntie en onbetaalbaarheid bij het gebruik van bepaalde collectieve en duurzame vervoerswijzen, waaronder openbaar vervoer, lopen en fietsen, maar ook nieuwere opties zoals elektrische steps, ontmoedigend kunnen werken, vervoerswijzen onaantrekkelijk kunnen maken en begrijpelijkerwijs aanzienlijke ongerustheid en angst kunnen veroorzaken, zodat inefficiënte verplaatsingen worden bestendigd; erkent dat een hoogwaardig en doorgaans betaalbaar openbaar en collectief vervoer bijdraagt tot de emancipatie van vrouwen; verzoekt de lidstaten in dit verband maatregelen te nemen om te zorgen voor veiligere voorzieningen voor fietsers en voetgangers, waaronder maatregelen om het verkeer luwer te maken en investeringen ter verbetering van de infrastructuur teneinde kwetsbare weggebruikers naar behoren te beschermen; 41. benadrukt dat het openbaar vervoer ervoor moeten zorgen dat vrouwen veilig kunnen reizen, zonder bedreigingen, ongemakkelijke situaties of het risico van geweld; acht het belangrijk dat voor bestuurders, vervoersmedewerkers en personeel op overstapplaatsen regelmatig opleidingen over genderbewustzijn worden georganiseerd, waarbij zij ook leren hoe zij gevallen van gendergerelateerd geweld en intimidatie moeten melden en wie zij moeten waarschuwen; benadrukt in dit verband dat het belangrijk is vervoerscontractanten en belanghebbenden bij de opleidingssessies en bewustmaking te betrekken; 42. wijst op de uitdagingen voor vrouwen, die verhoudingsgewijs nog steeds vaker dan mannen verzorger zijn, met name rekening houdend met de specifieke situatie in plattelandsgebieden, waar het openbaar vervoer meestal nog onderontwikkeld is; benadrukt dat beleidsmaatregelen ter bevordering van duurzaam vervoer vrouwen, gezinnen in al hun diversiteit, gelijkheid van lhbtiq+-personen, ouderen, jongeren en andere kwetsbare groepen en mensen die in plattelandsgebieden wonen, niet mogen uitsluiten; verzoekt de lidstaten te zorgen voor duurzame en betaalbare mobiliteitsopties in plattelandsgebieden, waaronder een hogere frequentie, een betere betaalbaarheid en een grotere regelmaat in de dienstverlening; merkt op dat mobiliteitsdiensten op aanvraag een populaire oplossing zijn gebleken wanneer zij worden aangeboden in gebieden met een geringe vraag en in plattelands- en ultraperifere gebieden, en dat zij het potentieel hebben om te voorzien in sommige van de behoeften waarin door de afnemende kwaliteit van het openbaar vervoer in deze gebieden niet wordt voorzien; 43. verzoekt de nationale en lokale overheden ervoor te zorgen dat elektrische steps en deelfietsen niet worden achtergelaten op het trottoir en daar niet voor bestemde plaatsen, waar zij een hindernis vormen voor voetgangers, bijvoorbeeld vrouwen met kinderwagens, en risico’s opleveren voor blinde en slechtziende personen, ouderen en vrouwen met een handicap, die erover kunnen struikelen; verzoekt belanghebbenden in dit verband in applicaties een functie op te nemen die gebruikers erop wijst dat zij hun steps langs de stoeprand moeten parkeren, rekening houdend met andere gebruikers van het trottoir, waaronder vrouwen met kinderwagens, mensen in een rolstoel en slechtzienden; 44. merkt op dat onderdoorgangen en voetgangersbruggen grote veiligheidsrisico’s en toegankelijkheidsproblemen kunnen opleveren voor pendelaars, waaronder actieve pendelaars, vrouwen met kinderwagens, ouderen en personen met een handicap; verzoekt de nationale en lokale overheden alle partijen bij het stadsontwikkelingsproces te betrekken om nieuwe onderdoorgangen en voetgangersbruggen te creëren (of de bestaande waar nodig aan te passen), om ervoor te zorgen dat zij schoon, veilig, inclusief, goed aangegeven, visueel aantrekkelijker en toegankelijk voor alle gebruikers zijn; dringt er in dit verband op aan de betrokkenheid aan te moedigen van meer vrouwen bij het ontwerp- en planningsproces, zodat deze bebouwde omgevingen worden ontworpen op een meer voetgangersvriendelijke en genderbewuste manier; 45. verzoekt de lokale overheden ervoor te zorgen dat duurzame stedelijke mobiliteitsplannen voorzien in de mobiliteitsbehoeften van mensen, met bijzondere nadruk op vrouwen en de overkoepelende behoefte aan een betere levenskwaliteit voor alle burgers; Vrouwen en werkgelegenheid in de vervoerssector 46. onderstreept dat vrouwelijke werknemers in de vervoerssector op alle niveaus kunnen worden geconfronteerd met belemmeringen, zoals gendervooroordelen en stereotypering, intersectionele discriminatie en een slecht evenwicht tussen werk en privéleven, die vrouwen met verantwoordelijkheden onevenredig treffen, en een lager loon dan mannen voor gelijk of gelijkwaardig werk, alsook een gebrek aan voorzieningen of slecht aangepaste voorzieningen, die intimidatie en geweld mogelijk maken; merkt op dat vrouwen in de vervoersector ook beschikken over weinig rolmodellen of professionele mentoren, waardoor het moeilijk is om vrouwen in deze sector aan te trekken en te behouden; vraagt openbaarvervoerexploitanten in dit verband te erkennen dat de eerste ervaringen van vrouwen, hoe zij worden onthaald en behandeld, en of zij worden gesteund en bevorderd, bepalend zijn voor hun bereidheid om in de sector te blijven werken; roept de lidstaten op de richtlijn vrouwelijke bestuurders en de richtlijn beloningstransparantie zo snel mogelijk ten uitvoer te leggen; 47. merkt op dat volgens cijfers van Eurostat de arbeidsparticipatie van vrouwen van 20 tot 64 jaar in de EU in 2018 67 % bedroeg, terwijl de arbeidsparticipatie van vrouwen in de Europese vervoerssector nog lager was (22 %); merkt in dit verband op dat ongeveer een derde van de werkende vrouwen in de EU (30 %) deeltijds werkte, bijna vier keer zoveel als het percentage mannen (8 %); verzoekt de lidstaten daarom voltijdse en deeltijdse banen voor vrouwen te bevorderen en te ondersteunen, eventueel door middel van beleidsinitiatieven zoals ondersteuning van de toegang tot kinderopvang; 48. benadrukt dat elke vorm van discriminatie, intimidatie, pesten en geweld op de werkplek moet worden uitgebannen; verzoekt de Commissie daarom haar inspanningen op te voeren om in alle relevante wetgeving gendergerelateerde bepalingen op te nemen, in overeenstemming met de strategie voor duurzame en slimme mobiliteit en de strategie voor gendergelijkheid, om gendergerelateerde discriminatie en ongelijkheden aan te pakken en te zorgen voor een veilige werkomgeving voor vrouwen in alle vervoerswijzen, alsook alle noodzakelijke preventieve en afschrikkende maatregelen te treffen (bv. veilige en beveiligde parkeerplaatsen); 49. verzoekt de Commissie en de lidstaten discriminatie te bestrijden en te zorgen voor de tenuitvoerlegging van beleid en bestaande wetgeving om de loonkloof tussen mannen en vrouwen aan te pakken en de arbeidsomstandigheden voor iedereen in de vervoerssector te verbeteren, met inbegrip van maatregelen of initiatieven die het evenwicht tussen werk en privéleven kunnen verbeteren, genderspecifieke risicobeoordelingen en een genderevenwichtige benadering van gezondheid en veiligheid aan te moedigen, maatregelen te bevorderen die zorgen voor veilige en beveiligde werkplekken, zoals cursussen tegen intimidatie voor werknemers en alle managementniveaus, protocollen met duidelijke juridische procedures en maatregelen om slachtoffers adequaat te ondersteunen, hetgeen alle werknemers in de vervoerssector ten goede zou komen; 50. veroordeelt alle vormen van seksistisch, discriminerend of vernederend gedrag ten aanzien van werknemers in de vervoerssector; onderstreept ondubbelzinnig dat voor dergelijk gedrag een nultolerantie moet gelden; verzoekt openbaarvervoerbedrijven ervoor te zorgen dat in alle communicatie genderneutrale taal wordt gebruikt; wijst erop dat factoren als arbeidsomstandigheden, beloning, werkomgeving, opleiding en evenwicht tussen werk en privéleven van vitaal belang zijn om meer vrouwen aan trekken in vervoerssector; erkent dat het alleen door een verbetering van de arbeidsomstandigheden in de verschillende takken van de vervoerssector mogelijk zal zijn om in de sector meer vrouwen in dienst te nemen en te houden; is van mening dat de aanwezigheid van meer vrouwen in de sector een inspirerende manier is om tot echte gelijkheid op de werkplek te komen en de enige manier om het gebrek aan vrouwelijke beroepsbeoefenaars in de sector te remediëren; 51. roept de lidstaten op tot het bestrijden van gendersegregatie op de arbeidsmarkt, die gebaseerd is op en versterkt wordt door de mythe dat vrouwen niet in staat of fysiek ongeschikt zijn om bepaalde taken, werkzaamheden of functies uit te voeren; 52. is ingenomen met het relatieve succes en het potentieel van sommige kmo’s om goede netwerken met andere bedrijven, klanten en lokale overheden op te zetten om potentiële vrouwelijke werknemers te bereiken, alsook om arbeidsbureaus te benaderen teneinde getalenteerde, gekwalificeerde en enthousiaste vrouwelijke kandidaten te vinden; 53. verzoekt de lidstaten om de tenuitvoerlegging van IAO-Verdrag nr. 190 inzake het uitbannen van geweld en pesterijen op de werkvloer, dat ook van toepassing is op het woon-werkverkeer (artikel 3, punt f)), waardoor de wettelijke verantwoordelijkheid van de werkgever op dit gebied wordt benadrukt; 54. onderstreept dat als er sprake is van een onevenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen en in sommige gevallen van een “mannelijke cultuur” in de vervoerssector, dit kan leiden tot intimidatie en gendergerelateerd geweld; wijst erop dat geweld op de werkplek in diverse takken van de vervoerssector een essentieel element is om het gebrek aan vrouwen in de sector te begrijpen; benadrukt dat dergelijk geweld het gevolg kan zijn van seksistische of zelfs misogyne praktijken of verband kan houden met externe factoren, zoals aanvallen door passagiers (in het openbaar vervoer) en/of georganiseerde bendes in het goederenvervoer; verzoekt de EU en haar lidstaten de bestrijding van geweld op het werk tot prioriteit te maken en dringt erop aan dat er meer gegevens over dit onderwerp worden verzameld om dit soort aanvallen op de mensenrechten beter te begrijpen, te analyseren en te bestrijden; 55. verzoekt de Commissie gelijke opleidingsmogelijkheden voor mannen en vrouwen te bevorderen; merkt op dat opleiding een van de hoekstenen van professionele en persoonlijke ontwikkeling is en zorgt voor dezelfde mate van professionaliteit voor mannen en vrouwen; Empowerment van vrouwen in de vervoerssector 56. benadrukt dat het gebrek aan vrouwen in de vervoerssector moet worden gezien als een uitdaging die kan worden aangepakt; dringt aan op de tenuitvoerlegging van beleid om de belemmeringen voor werk voor vrouwen weg te nemen en het bewustzijn over deze belemmeringen te bevorderen; verzoekt de Commissie, de lidstaten, belanghebbenden en de sociale partners deze belemmeringen aan te pakken en proactieve maatregelen te nemen om de aantrekkelijkheid van de sector voor vrouwen te vergroten; dringt erop aan wat goed werkt op nationaal niveau niet te veranderen, maar in plaats daarvan de bestaande nationale stelsels te versterken, met een sterke nadruk op sociale dialoog en collectieve onderhandelingen, met inbegrip van het bindende karakter hiervan; wijst op de loonkloof tussen mannen en vrouwen in de vervoerssector, die voor een groot deel te wijten is aan het feit dat vrouwen minder loon krijgen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid; verzoekt om uitgebreid onderzoek om de loonkloof tussen mannen en vrouwen in de sector in kaart te brengen en te analyseren; Bewustmaking en aanzetten tot gedragsverandering 57. merkt op dat vrouwen van oudsher ondervertegenwoordigd zijn in het technisch onderwijs en op gebieden zoals wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM), die van essentieel belang zijn voor de ontwikkeling van de mobiliteits- en vervoerssector; verzoekt de lidstaten marktsegmentatie in STEM-loopbanen tegen te gaan; merkt op dat de bevordering van ondernemerschap onder meisjes vanaf jonge leeftijd de bestaande onderwijsstereotypen kan verminderen en ervoor kan zorgen dat meer vrouwen de sectoren van logistiek, engineering en vervoer betreden; verzoekt de Commissie daarom genderbewuste projecten te bevorderen en te ondersteunen en vrouwelijke rolmodellen aan te wijzen; 58. is ingenomen met de oprichting van “Women in Transport – EU platform for change”, dat Europese belanghebbenden de mogelijkheid biedt van elkaar te leren en beste praktijken uit te wisselen; pleit voor meer initiatieven die prioriteit geven aan de inzetbaarheid van vrouwen, zoals het platform “WEgate” en het evenement “Aviation 4 Girls”, zodat vrouwen de belemmeringen voor hun toetreding tot en prestaties in de vervoerssector kunnen overwinnen, zelf gemotiveerd kunnen raken om een succesvolle carrière op STEM-gebied na te streven en succesvolle en ambitieuze vrouwelijke werknemers in de vervoerssector en durfkapitalisten binnen de vervoerssector kunnen ontmoeten en van hen kunnen leren; 59. wijst op de potentiële wanverhouding in het personeelsbestand binnen de vervoerssector als gevolg van het aanwervings- en selectiebeleid; verzoekt de lidstaten gerichte voorlichtingscampagnes te bevorderen om vrouwen aan te moedigen te solliciteren naar een baan in de vervoerssector, een genderbewust ondernemingsbestuur en personeelsbeleid te stimuleren, zoals een beleid inzake gelijke beloning, kinderopvang op de werkplek, flexibele werkroosters en de mogelijkheid van deeltijdwerk, alsook te zorgen voor een behoorlijk ontworpen werkomgeving, samen met persoonlijke beschermingsmiddelen en beschermende kledij, bestuurderscabines, voldoende en veilige kleedruimten en sanitaire voorzieningen enz.; 60. merkt op dat er campagnes en acties op sociale media nodig zijn om een cultuur van nultolerantie ten aanzien van intimidatie en onveilige werkomgevingen te waarborgen, evenals educatieve programma’s op scholen over veilige mobiliteit en genderrollen om de veiligheid in het openbaar vervoer te vergroten; 61. verzoekt de lidstaten bewustmakingsprogramma’s te starten om meer bewustzijn te creëren, zodat burgers merken wanneer een vrouw, meisje of andere kwetsbare persoon niet op zijn gemak lijkt, zich onveilig voelt of het risico loopt op geweldpleging en/of intimidatie; 62. merkt op dat digitalisering en nieuwe vervoersmodellen het potentieel hebben om betere, veiligere en toegankelijkere werkomgevingen voor vrouwen te creëren; 63. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de groene en de digitale transitie de belemmeringen voor werk voor vrouwen in de vervoerssector aanpakken en wegnemen; wijst erop dat de bestaande financieringsprogramma’s en -instrumenten zoals de Green New Deal en het ESF+ in dit verband een wezenlijk verschil kunnen maken; onderstreept dat maatregelen ter verdere bevordering van de modal shift naar openbaar vervoer en actieve mobiliteit, met behoud van alle mobiliteitsopties, zodat vrouwen altijd het recht hebben om te kiezen voor de mobiliteitsoptie van hun keuze, aangezien zij hun specifieke situatie het beste kennen, of het nu gaat om particuliere mobiliteit, micromobiliteit of actieve mobiliteit, niet alleen zouden bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstelling van klimaatneutraliteit, maar ook een passend antwoord zouden bieden op de behoeften van vrouwen; wijst erop dat de groene transitie erbij gebaat is wanneer de behoeften van vrouwen in het vervoer als prioriteit worden aangemerkt; 64. verzoekt openbaarvervoerbedrijven meer reclameboodschappen te tonen om mensen voor te lichten over de diverse vormen van misbruik, alsook over de geldende wetgeving; herinnert eraan dat een groter bewustzijn vrouwen zal aansporen om hulp te vragen, maar ook omstanders zal aanmoedigen om in te grijpen; herinnert in dit verband nogmaals aan de noodzaak van duidelijke, zichtbare en functionele helpdesks waar mensen onmiddellijk hulp kunnen krijgen; 65. verzoekt de belanghebbenden in de luchtvaartsector na te denken over het volgen van een holistische benadering van gendergelijkheid op elk niveau, en te erkennen dat er wat het aantal vrouwen betreft discrepanties bestaan tussen de verschillende functies in de sector; 66. benadrukt dat de inclusie van vrouwelijke leidinggevenden in het openbaar vervoer het besluitvormingsproces kan verbeteren en de voordelen en het maatschappelijk nut kan aantonen van duurzame ondernemingen en door ondernemingen gedane investeringen; 67. dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat in een vroeg stadium contact wordt gelegd met scholen, universiteiten, netwerken en ondernemersorganisaties, om meisjes en vrouwen op jonge leeftijd te bereiken en warm te maken voor technische vakken, hetgeen kan leiden tot een bloeiende loopbaan in de vervoerssector; o o o 68. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.