HET EUROPEES PARLEMENT, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 228, lid 4, Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en met name artikel 106 bis, lid 1, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien de goedkeuring van de Raad van de Europese Unie (2) , Gezien het advies van de Europese Commissie (3) , Handelend volgens een bijzondere wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Het statuut van de Europese Ombudsman en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van het ambt van de Ombudsman moeten worden vastgesteld overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 20, lid 2, punt d), en artikel 228, het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”). (2) Besluit 94/262/EGKS, EG, Euratom van het Europees Parlement (4) is laatstelijk gewijzigd in 2008. Ingevolge de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009 moet Besluit 94/262/EGKS, EG, Euratom, worden ingetrokken en vervangen door een verordening vastgesteld op basis van artikel 228, lid 4, VWEU. (3) In artikel 41 van het Handvest wordt het recht op behoorlijk bestuur als een grondrecht van de burgers van de Unie erkend. In artikel 43 van het Handvest wordt het recht erkend om zich in verband met gevallen van wanbeheer in het optreden van de instellingen, organen en instanties of agentschappen van de Unie tot de Europese Ombudsman te wenden. Teneinde ervoor te zorgen dat deze rechten doeltreffend zijn en de Ombudsman beter in staat te stellen grondig en onpartijdig onderzoek te verrichten, waardoor zijn of haar onafhankelijkheid waarvan beide rechten afhangen, wordt ondersteund, moet hij of zij kunnen beschikken over alle instrumenten die nodig zijn om de in de Verdragen en onderhavige verordening bedoelde taken van de Ombudsman met succes te kunnen uitvoeren. (4) Bij de vaststelling van de voorwaarden waaronder een klacht bij de Ombudsman kan worden ingediend, moet het beginsel van volledige, vrije en gemakkelijke toegang worden nageleefd, met inachtneming van de specifieke beperkingen die voortvloeien uit gerechtelijke of administratieve procedures. (5) De Ombudsman moet optreden met inachtneming van de bevoegdheden van de instellingen, organen of instanties van de Unie waarop zijn of haar onderzoek betrekking heeft. (6) Het is noodzakelijk de procedures vast te stellen die moeten worden gevolgd wanneer uit onderzoek van de Ombudsman blijkt dat er sprake is van wanbeheer. De Ombudsman moet aan het einde van iedere jaarlijkse zitting bij het Europees Parlement een omvattend verslag moet indienen. De Ombudsman moet ook het recht hebben om in dat jaarverslag een beoordeling op te nemen van de naleving van gedane aanbevelingen. (7) Ter versterking van de rol van de Ombudsman en ter bevordering van de beste administratieve praktijken binnen de instellingen, organen en instanties van de Unie is het wenselijk de Ombudsman, onverminderd zijn of haar primaire taak, die erin bestaat klachten te behandelen, toe te staan op eigen initiatief onderzoek te verrichten wanneer hij of zij daar reden toe ziet, en met name indien er sprake is van herhaaldelijke, stelselmatige of zeer ernstige gevallen van wanbeheer. (8) Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad (5) , zoals aangevuld door Verordening (EG) nr. 1367/2006 van het Europees Parlement en de Raad (6) , moet van toepassing zijn op verzoeken om toegang door het publiek tot documenten van de Ombudsman, met uitzondering van documenten die verkregen zijn in de loop van een onderzoek; verzoeken betreffende die documenten moeten in dergelijk geval worden behandeld door de instelling, het orgaan of de instantie van de Unie waarvan die documenten afkomstig zijn. (9) De Ombudsman moet toegang hebben tot alle elementen die nodig zijn voor de uitoefening van zijn of haar ambt. Daartoe dienen de instellingen, organen en instanties van de Unie de Ombudsman alle informatie te verstrekken waarom hij of zij verzoekt in verband met een onderzoek. Indien de uitoefening van het ambt van de Ombudsman met zich meebrengt dat hem of haar gerubriceerde informatie wordt verstrekt die in het bezit is van de instellingen, organen en instanties van de Unie of van de autoriteiten van de lidstaten, moet de Ombudsman toegang tot die informatie kunnen hebben, mits er voor gezorgd wordt dat de regels voor de bescherming van die informatie nageleefd worden. (10) De Ombudsman en zijn of haar personeel moeten verplicht zijn de informatie waarvan zij bij de uitoefening van hun ambt kennis hebben genomen, vertrouwelijk te behandelen, onverminderd de verplichting van de Ombudsman om de autoriteiten van de lidstaten in kennis te stellen van feiten die mogelijk verband houden met strafbare feiten en waarvan hij of zij in het kader van een onderzoek kennis heeft genomen. De Ombudsman moet ook de betrokken instellingen, organen of instanties van de Unie op de hoogte kunnen brengen van de feiten die ongeoorloofd gedrag van een van hun personeelsleden aan het licht brengen. De verplichting van de Ombudsman om informatie die hij of zij bij de uitoefening van zijn of haar ambt heeft verkregen, vertrouwelijk te behandelen, mag geen afbreuk doen aan de verplichting van de Ombudsman op grond van artikel 15, lid 1, VWEU, zijn of haar werkzaamheden in een zo groot mogelijke openheid te verrichten. In het bijzonder moet de Ombudsman, om zijn of haar ambt naar behoren te kunnen uitoefenen en zijn of haar bevindingen te kunnen staven, in zijn of haar verslagen kunnen verwijzen naar alle voor het publiek toegankelijke informatie. (11) Waar dat nodig is voor de doeltreffende uitoefening van zijn of haar ambt, moet de Ombudsman de mogelijkheid krijgen samen te werken en informatie uit te wisselen met de autoriteiten van de lidstaten, overeenkomstig het toepasselijke nationale en Unierecht, en met andere instellingen, organen en instanties van de Unie, overeenkomstig het toepasselijke Unierecht. (12) De Ombudsman moet door het Europees Parlement aan het begin en voor de duur van elke zittingsperiode worden gekozen, en dit uit een lijst van personen die burgers van de Unie zijn en alle vereiste waarborgen van onafhankelijkheid en bekwaamheid bieden. Ook moeten algemene voorwaarden worden vastgesteld, onder meer betreffende de beëindiging van de ambtsvervulling van de Ombudsman, zijn of haar vervanging, onverenigbaarheden, de bezoldiging van de Ombudsman en de voorrechten en immuniteiten van de Ombudsman. (13) Bepaald moet worden dat de zetel van de Ombudsman dezelfde is als die van het Europees Parlement, zoals bepaald in punt a) van het enig artikel van Protocol nr. 6 betreffende de plaats van de zetels van de instellingen, van bepaalde instanties, organen, organisaties en diensten van de Europese Unie, dat gehecht is aan het Verdrag betreffende de Europese Unie, aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (“Protocol nr. 6”) . (14) De Ombudsman dient binnen de samenstelling van zijn of haar secretariaat te zorgen voor een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen, met inachtneming van artikel 1 quinquies, lid 2, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Unie, die zijn vastgelegd in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (7) (het “Statuut van de ambtenaren”). (15) Het is aan de Ombudsman om, na raadpleging van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, de uitvoeringsbepalingen voor deze verordening vast te stellen. Indien deze instellingen niet binnen de van tevoren door de Ombudsman gestelde redelijke termijn een advies geven, kan hij of zij de betreffende uitvoeringsbepalingen vaststellen. Teneinde rechtszekerheid en de hoogste normen voor de uitoefening van het ambt van de Ombudsman te waarborgen, moet in deze verordening worden vastgesteld welke minimumvoorschriften in de uitvoeringsbepalingen moeten worden opgenomen, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp en beginselen 1. Bij deze verordening worden het statuut van de Ombudsman en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van het ambt van de Ombudsman (“statuut van de Europese Ombudsman”) vastgesteld. 2. De Ombudsman handelt geheel onafhankelijk bij de uitoefening van zijn of haar ambt en treedt op zonder dat daarvoor voorafgaande toestemming nodig is. 3. De Ombudsman helpt bij het aan het licht brengen van wanbeheer bij de activiteiten van de instellingen, organen en instanties van de Unie, met uitzondering van het Hof van Justitie van de Europese Unie bij de uitoefening van zijn gerechtelijke taak, en houdt naar behoren rekening met artikel 20, lid 2, punt d), en artikel 228 VWEU, alsook met artikel 41 van het Handvest betreffende het recht op behoorlijk bestuur. Over het optreden van enige andere autoriteit of persoon kan bij de Ombudsman geen klacht worden ingediend. 4. De Ombudsman doet waar passend aanbevelingen, voorstellen voor oplossingen en suggesties voor verbetering om de zaak aan te pakken. 5. Bij de uitoefening van zijn of haar ambt mag de Ombudsman de deugdelijkheid van een rechterlijke uitspraak of de bevoegdheid van een rechtbank om een uitspraak te doen, niet in twijfel trekken. Artikel 2 Klachten 1. Elke burger van de Unie of elke natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat van de Unie, kan rechtstreeks of via een lid van het Europees Parlement een klacht bij de Ombudsman indienen over een geval van wanbeheer. 2. In een klacht wordt het onderwerp van de klacht en de identiteit van de klager duidelijk vermeld. De klager kan verzoeken om vertrouwelijke behandeling van de klacht of delen daarvan. 3. Een klacht wordt ingediend binnen twee jaar na de datum waarop de klager in kennis is gesteld van de feiten die aan de klacht ten grondslag liggen. Voorafgaand aan indiening van de klacht onderneemt de klager de passende administratieve stappen bij de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie. 4. De Ombudsman verklaart een klacht niet-ontvankelijk indien deze buiten het mandaat van de Ombudsman valt of indien niet is voldaan aan de in de leden 2 en 3 vastgelegde procedurele vereisten. Wanneer een klacht buiten zijn of haar mandaat valt, kan de Ombudsman de klager adviseren zich tot een andere instantie te wenden. 5. Indien de Ombudsman tot de bevinding komt dat de klacht duidelijk ongegrond is, sluit hij of zij het dossier en brengt hij of zij de klager daarvan op de hoogte. Indien de klager de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie over de klacht heeft geïnformeerd, stelt de Ombudsman de betrokken autoriteit hiervan eveneens in kennis. 6. Klachten die verband houden met de arbeidsverhoudingen tussen de instellingen, organen of instanties van de Unie en hun personeelsleden zijn alleen ontvankelijk indien de betrokkene alle interne administratieve procedures heeft uitgeput, met name de procedures bedoeld in artikel 90 van het Statuut van de ambtenaren, en de bevoegde autoriteit van de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie een besluit heeft genomen of de termijnen voor beantwoording zijn verstreken. De Ombudsman heeft ook het recht de door de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie vastgestelde maatregelen te verifiëren om de bescherming van vermeende slachtoffers van intimidatie te waarborgen en te zorgen voor herstel van een gezonde en veilige werkomgeving waarin de waardigheid van de betrokken personen wordt geëerbiedigd terwijl een administratief onderzoek loopt, mits de betrokken personen de interne administratieve procedures met betrekking tot deze maatregelen hebben uitgeput. 7. De Ombudsman stelt de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie op de hoogte van een geregistreerde klacht, zodra die klacht ontvankelijk is verklaard en de beslissing is genomen een onderzoek in te stellen. 8. Bij de Ombudsman ingediende klachten schorsen de voor een beroep op de rechter of een administratief beroep vastgestelde termijnen niet. 9. Wanneer de Ombudsman vanwege een lopende of afgeronde gerechtelijke procedure over de feiten die naar voren zijn gebracht, een klacht niet-ontvankelijk verklaart of besluit te stoppen met de behandeling ervan, worden de resultaten van het onderzoek dat de Ombudsman eventueel reeds heeft verricht, in het dossier opgenomen en wordt het dossier afgesloten. 10. De Ombudsman stelt de klager zo spoedig mogelijk in kennis van het gevolg dat aan de klacht is gegeven en tracht zo veel mogelijk met de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie tot een oplossing te komen om een einde te maken aan het geval van wanbeheer. De Ombudsman stelt de klager in kennis van de voorgestelde oplossing en van de eventuele opmerkingen van de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie. De klager mag opmerkingen indienen of op ieder moment aanvullende informatie verstrekken die nog niet bekend was op het moment waarop de klacht werd ingediend. Indien er een oplossing is gevonden die door de klager en de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie is aanvaard, kan de Ombudsman het dossier sluiten zonder de in artikel 4 beschreven procedure te volgen. Artikel 3 Onderzoeken 1. In overeenstemming met zijn of haar ambt verricht de Ombudsman de onderzoeken die hij of zij gerechtvaardigd acht, op eigen initiatief of ingevolge een klacht. 2. De Ombudsman stelt de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie zonder onnodige vertraging in kennis van dergelijke onderzoeken. Onverminderd artikel 5 kan de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie, op eigen initiatief of op verzoek van de Ombudsman, de Ombudsman nuttige opmerkingen of bewijsstukken voorleggen. 3. De Ombudsman kan op eigen initiatief onderzoeken instellen wanneer hij of zij dat gerechtvaardigd acht, met name indien er sprake is van herhaaldelijke, stelselmatige of zeer ernstige gevallen van wanbeheer, teneinde deze aan te pakken als een aangelegenheid van openbaar belang. In het kader van deze onderzoeken kan hij of zij ook voorstellen doen en initiatieven nemen om goede administratieve praktijken binnen de instellingen, organen en instanties van de Unie te bevorderen. Artikel 4 Interactie tussen de Ombudsman en de instellingen 1. Indien de Ombudsman na een onderzoek gevallen van wanbeheer constateert, stelt hij of zij de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie zonder onnodige vertraging in kennis van de bevindingen van het onderzoek en doet in voorkomend geval aanbevelingen. 2. De betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie doet de Ombudsman binnen een termijn van drie maanden een gedetailleerd standpunt toekomen. De Ombudsman kan deze termijn op een met redenen omkleed verzoek van de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie met maximaal twee maanden verlengen. Wanneer de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie nalaat om de Ombudsman binnen de aanvankelijke termijn van drie maanden of binnen de verlengde termijn een standpunt te doen toekomen, kan de Ombudsman het onderzoek zonder dat standpunt afsluiten. 3. De Ombudsman zendt bij afsluiting van het dossier een verslag aan de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie en, met name wanneer de aard of de omvang van het wanbeheer dat is geconstateerd zulks vereist, aan het Europees Parlement. De Ombudsman kan in het verslag aanbevelingen doen. De klager wordt door de Ombudsman op de hoogte gebracht van het resultaat van het onderzoek, van het standpunt van de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie en van de eventuele aanbevelingen die in het verslag zijn gedaan. 4. Indien passend kan de Ombudsman in verband met een onderzoek naar de activiteiten van een instelling, orgaan of instantie van de Unie op eigen initiatief of op verzoek van het Europees Parlement worden gehoord door het Europees Parlement, op het daartoe geëigende niveau. 5. Aan het einde van elke jaarlijkse zitting legt de Ombudsman het Europees Parlement een verslag voor met het resultaat van de door hem of haar verrichte onderzoeken. Het verslag bevat een beoordeling van de naleving van de aanbevelingen, voorgestelde oplossingen en suggesties voor verbetering. Het verslag bevat ook, wanneer zulks relevant is, de resultaten van de onderzoeken van de Ombudsman naar intimidatie, klokkenluiders en belangenconflicten binnen de instellingen, organen of instanties van de Unie. Artikel 5 Verstrekking van informatie aan de Ombudsman 1. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder “verstrekking van informatie” verstaan alle fysieke en elektronische middelen waarmee de Ombudsman en zijn of haar secretariaat toegang wordt verleend tot informatie, met inbegrip van documenten, ongeacht de vorm ervan. 2. Onder “gerubriceerde EU-informatie” wordt informatie of materiaal met een bepaalde EU-rubricering verstaan, waarvan openbaarmaking zonder machtiging de belangen van de Unie of van een of meer van haar lidstaten in meerdere of mindere mate kan schaden. 3. Onder de in dit artikel voorziene voorwaarden verstrekken de instellingen, organen en instanties van de Unie en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten de Ombudsman, op zijn/haar verzoek of op eigen initiatief, zonder onnodige vertraging alle informatie waarom hij of zij heeft verzocht ten behoeve van een onderzoek. 4. Gerubriceerde EU-informatie wordt aan de Ombudsman verstrekt met inachtneming van de volgende beginselen en voorwaarden: a) de instelling of instantie of het orgaan van de Unie die/dat de gerubriceerde EU-informatie verstrekt, moet de relevante interne procedures hebben afgerond en in het geval dat de oorspronkelijke bron een derde is, heeft deze hiervoor zijn voorafgaande schriftelijke toestemming verleend; b) de noodzaak van kennisneming door de Ombudsman moet zijn vastgesteld; c) er wordt gewaarborgd dat toegang tot informatie met rubricering CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL of hoger alleen wordt verleend aan personen die een veiligheidsmachtiging op het passende niveau hebben ontvangen in overeenstemming met het nationaal recht, na machtiging door de bevoegde veiligheidsautoriteit. 5. Bij het verstrekken van gerubriceerde EU-informatie beoordeelt de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie of de Ombudsman daadwerkelijk interne veiligheidsvoorschriften hanteert, alsook fysieke en procedurele maatregelen voor de bescherming van gerubriceerde EU-informatie. De Ombudsman en een instelling, orgaan of instantie van de Unie kunnen hiertoe ook een regeling overeenkomen waarin een algemeen kader voor de verstrekking van gerubriceerde EU-informatie wordt vastgesteld. 6. Overeenkomstig de leden 4 en 5 wordt de toegang tot gerubriceerde EU-informatie verleend in de lokalen van de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie, tenzij anders overeengekomen met de Ombudsman. 7. Onverminderd lid 3 kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten weigeren de Ombudsman informatie te verstrekken die onder nationale regels inzake de bescherming van gerubriceerde informatie valt of onder bepalingen die de mededeling daarvan verhinderen. De betrokken lidstaat kan dergelijke informatie niettemin aan de Ombudsman verstrekken onder door haar bevoegde autoriteit gestelde voorwaarden. 8. De instellingen, organen of instanties van de Unie en de autoriteiten van de lidstaten die voornemens zijn gerubriceerde EU-informatie aan de Ombudsman te verstrekken of andere informatie die niet openbaar toegankelijk is, stellen de Ombudsman hiervan van tevoren in kennis. De Ombudsman draagt zorg voor een adequate bescherming van dergelijke informatie en met name maakt deze niet aan de klager bekend of anderszins openbaar zonder de voorafgaande toestemming van de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie, dan wel de bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat. Waar het gerubriceerde EU-informatie betreft, wordt de toestemming schriftelijk verleend. 9. De instellingen, organen of instanties van de Unie die weigeren toegang te verlenen tot gerubriceerde EU-informatie, verstrekken de Ombudsman een schriftelijke verantwoording waarin ten minste de redenen voor de weigering worden vermeld. 10. De Ombudsman blijft slechts in het bezit van de in lid 8 bedoelde informatie, totdat het onderzoek definitief is afgesloten. De Ombudsman kan een instelling, orgaan of instantie van de Unie, dan wel een lidstaat verzoeken dergelijke informatie gedurende een periode van ten minste vijf jaar te bewaren. 11. Indien de gevraagde bijstand niet wordt verleend, kan de Ombudsman het Europees Parlement hiervan in kennis stellen, dat hierop gepaste maatregelen neemt. Artikel 6 Toegang van het publiek tot documenten van de Ombudsman De Ombudsman behandelt verzoeken om toegang van het publiek tot documenten – met uitzondering van documenten die in de loop van een onderzoek zijn verkregen en in het bezit van de Ombudsman zijn voor de duur van dat onderzoek of na afsluiting ervan – overeenkomstig de voorwaarden en beperkingen voorzien in Verordening (EG) nr. 1049/2001, zoals aangevuld door Verordening (EG) nr. 1367/2006. Artikel 7 Horen van ambtenaren en andere personeelsleden 1. Ambtenaren en andere personeelsleden van de instellingen, organen en instanties van de Unie worden op verzoek van de Ombudsman gehoord over feiten die verband houden met een lopend onderzoek van de Ombudsman. 2. Die ambtenaren en andere personeelsleden spreken namens hun instelling, orgaan of instantie. Zij blijven gebonden aan de uit hun rechtspositie voortvloeiende verplichtingen. Artikel 8 Onderzoeken in verband met klokkenluiders 1. De Ombudsman kan een onderzoek instellen om gevallen van wanbeheer aan het licht te brengen bij de behandeling van informatie als omschreven in artikel 22 bis van het Statuut van de ambtenaren, die hem of haar door een ambtenaar of ander personeelslid ter kennis is gebracht overeenkomstig de desbetreffende regels van het Statuut van de ambtenaren. 2. In dergelijke gevallen geniet de ambtenaar of het andere personeelslid de bescherming die wordt geboden door het Statuut van de ambtenaren tegen nadelige gevolgen van de kant van de instelling of instantie of het orgaan van de Unie vanwege het feit dat hij of zij de informatie heeft meegedeeld. 3. De Ombudsman kan ook onderzoeken of er sprake was van enig geval wanbeheer bij de behandeling van een dergelijke zaak door de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie, ook wat betreft de bescherming van de ambtenaar of het andere personeelslid in kwestie. Artikel 9 Beroepsgeheim 1. De Ombudsman en zijn of haar personeelsleden mogen de gegevens en documenten waarvan zij in het kader van hun onderzoek kennis hebben genomen, niet verspreiden. Onverminderd lid 2 mogen zij met name geen aan de Ombudsman verstrekte gerubriceerde EU-informatie of interne documenten van instellingen, organen of instanties van de Unie of documenten die vallen onder het Unierecht inzake de bescherming van persoonsgegevens verspreiden. Zij mogen ook geen gegevens bekendmaken die de klager of andere betrokken personen schade zouden kunnen berokkenen. 2. Onverminderd de algemene verplichting van alle instellingen, organen en instanties van de Unie tot het verstrekken van informatie aan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), overeenkomstig artikel 8 van Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad (8) , meldt de Ombudsman, indien feiten die tijdens een onderzoek van de Ombudsman aan het licht zijn gekomen, mogelijk een strafbaar feit opleveren of daarmee verband houden, dit aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en, voor zover het onderwerp binnen hun respectieve bevoegdheden valt, aan het Europees Openbaar Ministerie, overeenkomstig artikel 24 van Verordening (EU) 2017/1939 (9) en aan OLAF. 3. In voorkomend geval stelt de Ombudsman, met het akkoord van het Europees Openbaar Ministerie of OLAF, ook de instelling, het orgaan of de instantie van de Unie waartoe de betrokken ambtenaar of het betrokken personeelslid behoort, hiervan in kennis; de desbetreffende instelling of instantie of het desbetreffende orgaan kan vervolgens de gepaste procedures inleiden. Artikel 10 Samenwerking met de autoriteiten van de lidstaten en de instellingen, organen en instanties van de Unie 1. Waar dat noodzakelijk is voor de uitoefening van zijn of haar ambt, kan de Ombudsman samenwerken met de autoriteiten van de lidstaten, in overeenstemming met het toepasselijke nationaal en Unierecht. 2. Binnen het kader van zijn of haar ambt kan de Ombudsman ook samenwerken met andere instellingen, organen en instanties van de Unie, in het bijzonder met die welke belast zijn met de bevordering en bescherming van grondrechten. De Ombudsman vermijdt overlappingen met of de dubbele uitvoering van de activiteiten van die instellingen, organen of instanties van de Unie. 3. Elke mededeling aan de autoriteiten van de lidstaten ten behoeve van de toepassing van deze verordening verloopt via hun permanente vertegenwoordigingen bij de Unie, tenzij de betreffende permanente vertegenwoordiging ermee akkoord gaat dat het secretariaat van de Ombudsman zich rechtstreeks in contact stelt met de autoriteiten van de betrokken lidstaat. Artikel 11 Verkiezing van de Ombudsman 1. De Ombudsman wordt gekozen, en is herbenoembaar, overeenkomstig artikel 228, lid 2, VWEU, uit kandidaten die op grond van een transparante procedure worden geselecteerd. 2. Na bekendmaking van de oproep tot kandidaatstelling in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt de Ombudsman gekozen uit personen die: – burgers van de Unie zijn, – in het bezit zijn van alle politieke en burgerrechten, – alle waarborgen van onafhankelijkheid bieden, – in hun land voldoen aan alle voorwaarden voor de uitoefening van de hoogste rechterlijke functies, of de erkende competentie en kwalificaties bezitten om het ambt van de Ombudsman uit te oefenen, en – gedurende de twee jaar voorafgaand aan de bekendmaking van de oproep tot kandidaatstelling geen lid zijn geweest van nationale regeringen, het Europees Parlement, de Europese Raad of de Europese Commissie. Artikel 12 Beëindiging van de ambtsvervulling van de Ombudsman 1. De ambtsvervulling van de Ombudsman eindigt bij het verstrijken van zijn of haar ambtstermijn of bij vrijwillig ontslag of ontheffing uit het ambt. 2. Behalve bij ontheffing uit het ambt blijft de Ombudsman in functie tot er een nieuwe Ombudsman is gekozen. 3. Wanneer de ambtsvervulling voortijdig eindigt, wordt binnen drie maanden na het vacant komen van de post een nieuwe Ombudsman gekozen voor de resterende duur van de zittingsperiode van het Europees Parlement. Totdat een nieuwe Ombudsman is gekozen, is de in artikel 16, lid 2, bedoelde hoofdfunctionaris verantwoordelijk voor dringende aangelegenheden die onder de taken van de Ombudsman vallen. Artikel 13 Ontheffing uit het ambt Wanneer het Europees Parlement voornemens is om overeenkomstig artikel 228, lid 2, VWEU te verzoeken om ambtsontheffing van de Ombudsman, hoort het de Ombudsman alvorens een dergelijk verzoek te doen. Artikel 14 Uitoefening van de taken van de Ombudsman 1. Bij de uitoefening van zijn of haar taken handelt de Ombudsman in overeenstemming met artikel 228, lid 3, VWEU. De Ombudsman onthoudt zich van elke handeling die onverenigbaar is met aard van deze taken. 2. Bij zijn of haar ambtsaanvaarding verbindt de Ombudsman zich er ten overstaan van het Hof van Justitie plechtig toe dat hij of zij de in de Verdragen en in deze verordening bedoelde taken geheel onafhankelijk en onpartijdig zal uitoefenen en tijdens zijn of haar hele ambtstermijn en na beëindiging ervan de ontstane verplichtingen ten volle zal naleven. Deze plechtige belofte omvat met name de verplichting om integer en discreet te handelen bij het aanvaarden van bepaalde benoemingen of voordelen na afloop van de ambtstermijn. 3. Gedurende zijn of haar ambtstermijn mag de Ombudsman geen andere politieke, administratieve of beroepswerkzaamheden, al dan niet tegen beloning, verrichten. Artikel 15 Bezoldiging, voorrechten en immuniteiten 1. De Ombudsman wordt wat zijn bezoldiging, vergoedingen en pensioen betreft, gelijkgesteld aan een rechter bij het Hof van Justitie. 2. De artikelen 11 tot en met 14 en artikel 17 van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie, aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, zijn van toepassing op de Ombudsman en de ambtenaren en andere personeelsleden van het secretariaat van de Ombudsman. Artikel 16 Secretariaat van de Ombudsman 1. De Ombudsman krijgt de beschikking over een passende begroting die toereikend is om de onafhankelijkheid van de Ombudsman te waarborgen en zijn of haar ambt te kunnen uitvoeren. 2. De Ombudsman wordt terzijde gestaan door een secretariaat. Hij of zij benoemt de hoofdfunctionaris van het secretariaat. 3. De ambtenaren en andere personeelsleden van het secretariaat van de Ombudsman zijn onderworpen aan het Statuut van de ambtenaren. Het aantal personeelsleden van het secretariaat wordt jaarlijks vastgesteld als onderdeel van de begrotingsprocedure. 4. Wanneer er ambtenaren van de Unie bij het secretariaat van de Ombudsman worden gedetacheerd, wordt deze detachering aangemerkt als een detachering in het belang van de dienst overeenkomstig artikel 37, lid 1, punt a), en artikel 38 van het Statuut van de ambtenaren. Artikel 17 Zetel van de Ombudsman De zetel van de Ombudsman is dezelfde als die van het Europees Parlement, zoals bepaald in punt a) van het enig artikel van Protocol nr. 6. Artikel 18 Uitvoeringsbepalingen De Ombudsman stelt de uitvoeringsbepalingen voor deze verordening vast, na raadpleging van het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie. Deze moeten in overeenstemming zijn met deze verordening en ten minste bepalingen bevatten inzake: a) procedurele rechten van de klager en de betrokken instelling of instantie of het betrokken orgaan van de Unie; b) de ontvangst, behandeling en afsluiting van klachten; c) onderzoeken op eigen initiatief; en d) vervolgonderzoeken. Artikel 19 Slotbepalingen 1. Besluit 94/262/EGKS, EG, Euratom wordt ingetrokken. 2. Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag van de maand na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . 3. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0254 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0185/2021), — gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 9 juni 2021 (1) , – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 2 juni 2021 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement, 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 10 juni 2021 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2021/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2016/1628 wat de overgangsbepalingen ervan betreft voor bepaalde machines die zijn uitgerust met motoren in de vermogensgroep van ten minste 56 kW en minder dan 130 kW, of de vermogensgroep van ten minste 300 kW, met het oog op het aanpakken van de gevolgen van de COVID-19-crisis (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2021/1068.) Het Europees Parlement, – gezien artikel 310, lid 6, en artikel 325, lid 5, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 61 van Verordening (EU, Euratom) nr. 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (1) (“het Financieel Reglement”), – gezien de mededeling van de Commissie over richtsnoeren voor het vermijden van en omgaan met belangenconflicten overeenkomstig het Financieel Reglement (2) , – gezien zijn vorige besluiten en resoluties over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de jaren 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 en 2019, – gezien zijn resolutie van 13 december 2018 over belangenconflicten en de bescherming van de EU-begroting in de Tsjechische Republiek (3) en zijn resolutie van 19 juni 2020 over de heropening van het onderzoek tegen de premier van de Tsjechische Republiek inzake het misbruik van EU-middelen en potentiële belangenconflicten (4) , – gezien de onderzoeksmissies van de Commissie begrotingscontrole naar de Tsjechische Republiek van 26 tot en met 27 maart 2014 en van 26 tot en met 28 februari 2020, – gezien het eindverslag van november 2019 over de audit van de werking van de beheers- en controlesystemen ter voorkoming van belangenconflicten in Tsjechië, uitgevoerd door de directoraten-generaal Regionaal Beleid en Stadsontwikkeling (REGIO) en Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie (EMPL) van de Commissie, dat op 23 april 2021 werd gepubliceerd, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (5) , – gezien het verslag van de Commissie over de rechtsstaat van 2020, en met name het landenhoofdstuk over de situatie van de rechtsstaat in Tsjechië (SWD(2020)0302), – gezien het tussentijdse nalevingsverslag over Tsjechië in de vierde evaluatieronde van de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco), dat de GRECO tijdens haar 84e plenaire vergadering in december 2019 heeft aangenomen, – gezien het landenverslag Tsjechië 2020 van 26 februari 2020 (SWD(2020)0502) bij de mededeling van de Commissie over het Europees semester 2020: Beoordeling van de voortgang bij structurele hervormingen, de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden, en resultaten van diepgaande evaluaties in het kader van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ( COM(2020)0150 ), – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie begrotingscontrole, A. overwegende dat de artikelen 61 en 63 van het Financieel Reglement, artikel 24 van Richtlijn 2014/24/EU betreffende de regels voor het plaatsen van overheidsopdrachten ter voorkoming van belangenconflicten, de artikelen 144 en 145 van de verordening gemeenschappelijke bepalingen voor fondsen onder gedeeld beheer, Verordening (EU) nr. 1303/2013, de jurisprudentie van het Hof van Justitie en de Tsjechische wet nr. 159/2006 inzake belangenconflicten, zoals gewijzigd op 29 november 2016, specifieke verplichtingen vaststellen en instrumenten aanreiken om situaties van belangenconflicten doeltreffend aan te pakken; B. overwegende dat Agrofert een conglomeraat is dat door de Tsjechische premier Andrej Babiš is opgericht en meer dan 230 ondernemingen telt; overwegende dat premier Babiš een van de uiteindelijke begunstigden van Agrofert blijkt te zijn, de controlerende vennootschap van de Agrofert-groep, die onder andere een aantal belangrijke Tsjechische mediakanalen omvat, via trustfondsen AB Private Trust I en AB Private Trust II, waarvan hij tevens de uiteindelijke begunstigde is; C. overwegende dat in januari en februari 2019 een gecoördineerde, alomvattende audit is uitgevoerd door verschillende diensten van de Commissie (DG REGIO/DG EMPL, DG AGRI (geassocieerd DG)) over de toepassing van het EU-recht en het nationale recht; overwegende dat in het kader van een lopende audit van AGRI wordt onderzocht of er sprake zou zijn van belangenconflicten bij de uitvoering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in Tsjechië; D. overwegende dat de Commissie in april 2021 een naar behoren bewerkte versie heeft gepubliceerd van het definitieve auditverslag over de wettelijke uitvoering van de ESI‑fondsen, zoals geverifieerd door DG EMPL en DG REGIO; overwegende dat het tweede auditverslag van DG AGRI nog steeds niet is gepubliceerd; E. overwegende dat in het gepubliceerde auditverslag wordt gewezen op ernstige tekortkomingen in het beheers- en controlesysteem (6) in de Tsjechische Republiek en op tekortkomingen die met financiële correcties moeten worden verholpen; F. overwegende dat in het auditverslag van DG REGIO drie subsidies in het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling aan het licht zijn gekomen die in strijd waren met de Tsjechische wetgeving en de EU-verordening gemeenschappelijke bepalingen; G. overwegende dat het strafrechtelijk onderzoek naar premier Babiš, dat is ingeleid naar aanleiding van het verslag van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) over het onregelmatig gebruik van EU-subsidies voor kleine ondernemingen, dat aanvankelijk werd gesloten en vervolgens heropend en waarover het Parlement op 19 juni 2020 een resolutie heeft aangenomen, nog steeds loopt; H. overwegende dat de Commissie na een jaar nog steeds geen volledig antwoord heeft gegeven op het verzoek van het Parlement om het totale bedrag te kwantificeren van de subsidies die de entiteiten van de Agrofert-groep hebben ontvangen; I. overwegende dat na de resoluties van het Parlement van december 2018 en juni 2020 over het belangenconflict van premier Babiš en meer dan twee jaar na het begin van de audits van de Commissie, de situatie rond het belangenconflict van premier Babiš nog steeds niet is opgelost; J. overwegende dat een goed financieel beheer door de lidstaten alleen kan worden gewaarborgd indien de overheidsinstanties handelen overeenkomstig de wet, zowel op nationaal als op EU-niveau, en indien strafbare feiten als gevolg van onjuist afgehandelde gevallen van belangenconflicten, daadwerkelijk worden vervolgd door opsporingsdiensten en de staande magistratuur; K. overwegende dat overeenkomstig artikel 3, onder b), van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 het niet voorkomen van belangenconflicten kan wijzen op schendingen van de beginselen van de rechtsstaat; L. overwegende dat het voeren van een gedetailleerd beleid en gedetailleerde regels voor het vermijden van en omgaan met conflicten en vermeende belangenconflicten een essentieel onderdeel vormt van goed bestuur en goed financieel beheer; M. overwegende dat de onderzoeksmissie van de Commissie begrotingscontrole in februari 2020 heeft uitgewezen dat het rechtskader beperkingen kent die een efficiënte en effectieve werking van de nationale hoge rekenkamer in de weg staan, doordat die niet in staat is de regelmatigheid en de prestaties van de overheidsuitgaven op regionaal en lokaal niveau te controleren of controles ter plaatse bij de eindbegunstigden uit te voeren; 1. is verheugd over de publicatie van het definitieve auditverslag van DG REGIO en DG EMPL over de werking van de beheers- en controlesystemen ter voorkoming van belangenconflicten in Tsjechië, na herhaalde verzoeken van het Parlement, waarin het huidige en aanhoudende belangenconflict van premier Babiš in verband met het Agrofert-conglomeraat wordt bevestigd, en het standpunt van het Parlement, zoals verwoord in eerdere resoluties en kwijtingsverslagen, aldus wordt bevestigd; 2. is verheugd over het feit dat DG REGIO en DG EMPL het grote publieke belang van transparantie en informatie over deze uitzonderlijke situatie erkennen als redelijke gronden voor publicatie; betreurt niettemin dat de bevindingen pas in april 2021 werden bekendgemaakt, hoewel het definitieve auditverslag in november 2019 aan de Tsjechische autoriteiten was toegezonden en de Commissie de antwoorden in mei 2020 had ontvangen; dringt bij DG AGRI aan op de bespoediging van zijn auditprocedure en follow-up, en op de onverwijlde publicatie van zijn definitieve auditverslag; vraagt om bijzondere aandacht voor betalingen aan ondernemingen die rechtstreeks of onrechtstreeks eigendom zijn van premier Babiš of andere leden van de Tsjechische regering; 3. acht het betreurenswaardig dat de audit- en contradictoire procedures, alsmede de procedures inzake de toepassing van financiële correctie, zich thans over verschillende jaren uitstrekken; dringt er bij de Commissie op aan de regels voor de audit en de financiële-correctieprocedures te herzien, zodat sneller conclusies kunnen worden getrokken en ten onrechte uitbetaalde EU-middelen kunnen worden teruggevorderd; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om alle documenten in verband met de zaak van het belangenconflict van de Tsjechische premier openbaar te maken; 4. maakt zich ernstig zorgen over de bevindingen van het auditverslag waaruit blijkt dat: 5. merkt op dat uit hoofde van de vijfde antiwitwasrichtlijn openbaar toegankelijke registers voor bedrijven, trusts en andere juridische constructies moeten worden ingevoerd, en dat de Tsjechische wet nr. 37/2021 Sb. inzake de registratie van uiteindelijke begunstigden deze eindelijk per 1 juni 2021 in nationale wetgeving heeft omgezet; herinnert eraan dat de termijn voor de omzetting van deze richtlijn op 10 januari 2020 is verstreken; uit scherpe kritiek op het feit dat Tsjechië de vijfde antiwitwasrichtlijn met zoveel vertraging heeft omgezet; wijst erop dat premier Babiš sinds 1 juni 2021 in het Tsjechische register van eigenaren voorkomt als de “onrechtstreekse werkelijke eigenaar” van Agrofert; uit scherpe kritiek op de verklaring van het Tsjechische ministerie van Justitie, waarin staat dat Agrofert subsidies mag blijven ontvangen ondanks het feit dat Andrej Babiš in Tsjechië als de uiteindelijke begunstigde van Agrofert geregistreerd staat; 6. beklemtoont dat een belangenconflict op het hoogste regeringsniveau van een lidstaat, dat nu is bevestigd met de publicatie op 23 april 2021 van het eindverslag van de Commissie over de audit van de werking van de beheers- en controlesystemen ter voorkoming van belangenconflicten in de Tsjechische Republiek, niet kan worden getolereerd en volledig moet worden aangepakt door: 7. is ingenomen met de aankondiging dat het Europees Openbaar Ministerie (EOM) een onpartijdig en op feiten gebaseerd onderzoek naar het belangenconflict zal uitvoeren; neemt kennis van de verklaring van het pas opgerichte Europees Openbaar Ministerie dat het EOM uit hoofde van de desbetreffende verordening van de Europese Unie verplichte rechtsmacht heeft voor de zaak, en dat de zaak ogenblikkelijk aan het EOM moet worden overgedragen; 8. betreurt het dat de auditbevindingen het bestaan bevestigen van ernstige systemische tekortkomingen in de werking van het beheers- en controlesysteem en met name in de opsporing van belangenconflicten; betreurt dat de ondoeltreffendheid van kruiscontroles en de ondoorzichtige processen en structuren de betrouwbaarheid van de preventie en opsporing van belangenconflicten in de Tsjechische Republiek in de weg staan; 9. is ernstig bezorgd dat zelfs na de inwerkingtreding van de artikelen 61 en 63 van het Financieel Reglement in 2018 de tekortkomingen van de beheers- en controlesystemen – wat het vermijden van belangenconflicten betreft – blijven bestaan en dat door de Tsjechische autoriteiten weinig en onvoldoende wordt ondernomen om de naleving te waarborgen; 10. betreurt de gerapporteerde pogingen van de Tsjechische regering om het belangenconflict van premier Babiš te legaliseren via een wet, die aan het begin van de COVID-19-crisis in maart 2020 is voorgesteld, in plaats van het belangenconflict zelf op te lossen; 11. verwacht dat de nationale autoriteiten uitvoering geven aan alle gevraagde aanbevelingen, die er onder meer op gericht zijn het beheers- en controlesysteem te verbeteren en alle na 9 februari 2017 toegekende subsidies te controleren die mogelijk in strijd zijn met de wet inzake belangenconflicten; 12. verzoekt de Commissie het Parlement te informeren over de uitvoering van de aanbevelingen van de audit door de Tsjechische regering, met name wat betreft het onderzoek van alle aan de Agrofert-groep toegekende middelen die geen deel uitmaakten van de controlesteekproef; 13. is ernstig bezorgd over de zwakke punten van het algemene regelgevingskader, die het moeilijk maken om de uiteindelijke begunstigden van entiteiten die EU-middelen ontvangen, systematisch te identificeren; herinnert eraan dat de Commissie heeft bevestigd dat in het kader van het GLB betalingen zijn verricht aan ondernemingen die tot de Agrofert-groep behoren, alsmede aan andere ondernemingen waarvan premier Babiš de uiteindelijke begunstigde is in verschillende andere lidstaten, maar dat zij niet in staat is alle economische actoren die deze betalingen hebben ontvangen, te identificeren; dringt erop aan dat van de Commissie word verwacht dat zij de kwijtingsautoriteit een volledig en betrouwbaar overzicht geeft van alle betalingen aan ondernemingen van de Agrofert-groep en aan ondernemingen met dezelfde uiteindelijk begunstigde in alle lidstaten voor de begrotingsjaren 2018 en 2019; verzoekt de Commissie tevens informatie voor het jaar 2020 op te nemen; is van mening dat hieruit blijkt dat de Commissie, in samenwerking met de nationale agentschappen, dringend een gestandaardiseerd en openbaar toegankelijk formaat moet uitwerken teneinde de eindbegunstigden van GLB-uitgaven bekend te maken; 14. neemt kennis van de recente correctie in de gegevens van het register van uiteindelijk begunstigden van ondernemingen (transparantieregister), waarin premier Babiš nu is vermeld als begunstigde en aandeelhouder van een dochteronderneming van Agrofert in Duitsland; herhaalt dat premier Babiš op de lijst staat van zes actieve personen met aanzienlijke invloed op of zeggenschap over de trustees van een trust die verbonden is met de Agrofert-dochteronderneming genaamd GreenChem Solutions Ltd. in het VK; verzoekt alle lidstaten waar dochterondernemingen van Agrofert actief zijn, om het register van uiteindelijk begunstigden in dit verband te herzien; 15. betreurt het dat entiteiten van de Agrofert-groep betalingen blijven ontvangen uit hoofde van de eerste pijler van het GLB; herinnert eraan dat de Tsjechische wet inzake belangenconflicten verbiedt subsidies, met inbegrip van rechtstreekse betalingen in het kader van het GLB, te verstrekken aan een onderneming waarin een overheidsfunctionaris of een door een overheidsfunctionaris beheerde entiteit een aandeel van 25 % of meer heeft; wijst op de ernstige twijfels over de onafhankelijkheid van de Tsjechische autoriteiten die beslissen over de subsidiabiliteit van en de controle op de rechtstreekse landbouwsubsidies; wijst op de risico-indicatoren gelet op het feit dat de ondernemingen die deel uitmaken van de Agrofert-groep die subsidies blijven ontvangen, hetgeen in strijd is met de Tsjechische wet inzake belangenconflicten; 16. merkt op dat de bestaande Tsjechische wetgeving inzake belangenconflicten, die sinds 2006 van kracht is, ernstige leemten en aanzienlijke tekortkomingen vertoont bij de uitvoering ervan, waardoor diepe oligarchische structuren konden ontstaan en groeien; betreurt het dat de missie van de Commissie begrotingscontrole van het Europees Parlement in februari 2020 ernstige tekortkomingen aan het licht heeft gebracht in de systemen voor het vermijden, opsporen en oplossen van belangenconflicten in Tsjechië; 17. is verbaasd over de schijnbaar verschillende aanpak van vergelijkbare schendingen van de Tsjechische wet inzake belangenconflicten en artikel 61 van het Financieel Reglement door de DG’s REGIO en EMPL en DG AGRI; merkt op dat terwijl de DG’s REGIO en EMPL van mening zijn dat een inbreuk op de Tsjechische wet inzake belangenconflicten een inbreuk op artikel 61, lid 2, van het Financieel Reglement vormt, DG AGRI niet dezelfde logica lijkt toe te passen; wijst er voorts op dat de subsidiabiliteitscontroles van betalingen op basis van rechten (rechtstreekse betalingen) eveneens een element van besluitvorming bij de verificatie omvat; benadrukt dat die verificatiebeslissing kan worden beïnvloed door een belangenconflict; verzoekt de Commissie het Parlement een gedetailleerde juridische toelichting te verstrekken over de verschillende gevolgen van schendingen van de nationale wetgeving inzake belangenconflicten en van artikel 61 van het Financieel Reglement, en een gedetailleerde uitleg te geven over de wijze waarop de Commissie ervoor zorgt dat de verificatiebeslissingen inzake betalingen op basis van rechten niet door een belangenconflict worden beïnvloed; 18. is verbaasd over de evaluatie van de Commissie dat de Tsjechische minister van Landbouw zich niet in een belangenconflict bevindt, ondanks het feit dat zijn familieleden aanzienlijke bedragen aan landbouwsubsidies ontvangen terwijl hij belast is met de programmering en uitvoering van landbouwprogramma’s in het kader van het GLB; verzoekt de Commissie die evaluatie aan het Parlement te doen toekomen; verzoekt de Commissie te zorgen voor een uniforme interpretatie en toepassing van artikel 61 van het Financieel Reglement; 19. verzoekt de Commissie na te gaan in hoeverre artikel 61 van het Financieel Reglement erin slaagt gevallen van belangenconflicten met succes te voorkomen of aan het licht te brengen en op te lossen wanneer die zich voordoen, en indien nodig in het kader van de volgende herziening van het Financieel Reglement voorstellen te doen om de regels inzake belangenconflicten verder aan te scherpen, met bijzondere aandacht voor de definities, het toepassingsgebied (wie valt onder het toepassingsgebied), de vaststelling van gevoelige functies of activiteiten die risico lopen, de “situaties die objectief gezien als een belangenconflict kunnen worden beschouwd” en de verplichtingen in geval van belangenconflicten; herinnert eraan dat artikel 61 van het Financieel Reglement geen onderscheid maakt tussen verschillende soorten betalingen uit de EU-begroting en dat de loutere mogelijkheid om een uit het belangenconflict voortvloeiende positie te gebruiken, een voldoende indicator is; 20. is bezorgd over de enge interpretatie van artikel 61 van het Financieel Reglement door het Tsjechische betaalorgaan voor de landbouw (het landelijk interventiefonds voor de landbouw), dat het niet van toepassing acht voor de leden van de regering; herhaalt de bezorgdheid van het Parlement over een aantal tekortkomingen die zijn vastgesteld in het beheer van het Tsjechische betaalorgaan voor de landbouw, met name het gebrek aan onafhankelijkheid van de raad van toezicht, zoals benadrukt in het verslag van het Parlement over zijn onderzoeksmissie naar de Tsjechische Republiek in februari 2020 (7) ; verzoekt de Commissie een auditprocedure in te leiden om een goed beheer van het orgaan te waarborgen; 21. is van mening dat de richtsnoeren van de Commissie voor het vermijden van en omgaan met belangenconflicten overeenkomstig het Financieel Reglement een belangrijk instrument zijn om de maatregelen ter bescherming van de EU-begroting tegen fraude en onregelmatigheden verder te versterken; verzoekt de Commissie te zorgen voor bewustmaking en voor een uniforme interpretatie en toepassing van de regels inzake het vermijden van belangenconflicten, met inbegrip van rechtstreekse betalingen in het kader van de eerste pijler van het GLB, en de onafhankelijke werking van betaalorganen en controlestructuren in dit verband te monitoren; verzoekt de Commissie de autoriteiten van de betrokken lidstaten verdere praktische voorbeelden, suggesties en aanbevelingen te verstrekken teneinde hen te helpen belangenconflicten te vermijden; 22. herhaalt dat de Tsjechische burgers en belastingbetalers niet mogen opdraaien voor of de gevolgen mogen ondervinden van het belangenconflict van premier Babiš, en dat ondernemingen die tot de Agrofert-groep behoren alle subsidies moeten terugbetalen die zij op onrechtmatige wijze uit de EU-begroting of de Tsjechische nationale begroting hebben ontvangen; dringt er bij de Tsjechische autoriteiten op aan alle subsidies terug te vorderen die ten onrechte aan een entiteit van de Agrofert-groep zijn betaald; 23. dringt erop aan dat verdere uitbetaling van middelen, hetzij uit de EU-begroting, hetzij uit de Tsjechische nationale begroting, aan de ondernemingen die uiteindelijk door premier Babiš of leden van de Tsjechische regering worden beheerd, moet worden stopgezet totdat de gevallen van belangenconflicten volledig zijn opgelost; 24. dringt er bij de Tsjechische regering op aan de algehele billijkheid bij de verdeling van EU-subsidies te verbeteren en een systeem op te zetten dat volledige transparantie bij de verdeling van EU-middelen waarborgt; merk bezorgd op dat er volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, geen besluiten zijn genomen om het Tsjechische systeem van rechtstreekse betalingen te wijzigen sinds het in 2014 is opgezet noch om een doeltreffend mechanisme tegen belangenconflicten in te stellen; 25. herinnert eraan dat in het kader van het project “ooievaarsnest” Agrofert kunstmatig een middelgrote onderneming in het leven heeft geroepen, die nog steeds in handen is van Agrofert, teneinde voor in totaal circa 2 miljoen EUR aan middelen te verkrijgen voor kleine en middelgrote ondernemingen; acht het onaanvaardbaar dat de Tsjechische autoriteiten, nadat bij het onderzoek naar het “ooievaarsnest” ernstige onregelmatigheden aan het licht waren gekomen, het project uit EU-financiering hebben teruggetrokken met het doel het uit de nationale begroting te financieren, waardoor de financiële last naar de Tsjechische belastingbetaler wordt verschoven; beschouwt dat als een bevestiging dat de Tsjechische autoriteiten er niet in zijn geslaagd de Commissie te overtuigen van de wettigheid en de regelmatigheid van die betalingen; betreurt dat dit betekent dat OLAF niet langer het recht heeft om een onderzoek in te stellen en dat alleen de nationale openbare aanklager een aanklacht kan indienen; is ernstig bezorgd over het feit dat de Tsjechische openbare aanklager de procedure tijdelijk heeft gesloten en later de zaak heeft heropend; verzoekt de Tsjechische autoriteiten de EU-instellingen zo spoedig mogelijk in kennis te stellen van de resultaten van het onderzoek met betrekking tot het “ooievaarsnest”; 26. merkt op dat de Tsjechische politie in het kader van het onderzoek rond het zogenaamde project “Ooievaarsnest” in de Tsjechische Republiek voor de tweede keer heeft aanbevolen premier Babiš aan te klagen wegens vermoede fraude ter hoogte van ongeveer twee miljoen EUR; merkt op dat over het verzoek tot aanklacht moet worden beslist door de toezichthoudende aanklager, Jaroslav Šaroch, die in september 2019 aanvankelijk had besloten de zaak te seponeren; herinnert eraan dat Pavel Zeman, de inmiddels afgetreden procureur-generaal, op 4 december 2019 had bevolen de zaak te heropenen op grond van mankementen in de juridische beoordeling van Jaroslav Šaroch; 27. is ernstig bezorgd over de politieke druk tegen onafhankelijke media en onafhankelijke instellingen in de Tsjechische Republiek, hetgeen onlangs is gebleken uit het aftreden van de procureur-generaal, die druk van de minister van Justitie als reden voor zijn aftreden opgaf; 28. verzoekt de Commissie de zwakke punten van het Tsjechische rechtsstelsel te onderzoeken en de nodige maatregelen te treffen; verzoekt de Commissie zorgvuldig te onderzoeken en te analyseren of er nog andere zaken waarbij leden van de Tsjechische regering betrokken zijn, mogelijkerwijs onder druk zijn ingetrokken of voortijdig zijn afgesloten; verzoekt de Commissie het Parlement onverwijld op de hoogte te houden van haar bevindingen en conclusies; 29. is verontrust over berichten dat de Tsjechische regering tijdens de gecontroleerde periode reeds meer dan 150 miljoen CZK uit de Tsjechische nationale begroting aan Agrofert heeft betaald (8) ; verzoekt de Commissie, aangezien dit illegale staatssteun kan inhouden en de eerlijke concurrentie op de interne markt van de EU, alsmede de integriteit ervan, in gevaar kan brengen, die gevallen van financiering uit de nationale begroting grondig te onderzoeken en het Parlement te informeren over de conclusies van het onderzoek en de genomen maatregelen; 30. veroordeelt de praktijk om projecten aan EU-financiering te onttrekken teneinde ze vervolgens uit de nationale begroting te financieren nadat de Commissie of de Europese Rekenkamer onregelmatigheden hebben vastgesteld; verzoekt de Commissie in die zaken nauwlettend toe te zien en een zorgvuldige juridische analyse uit te voeren, met bijzondere aandacht voor mogelijke schendingen van de regels inzake staatssteun; 31. betreurt de publieke uitlatingen van premier Babiš in reactie op de publicatie van het definitieve auditverslag van de DG’s REGIO en EMPL (9) ; acht het onaanvaardbaar dat de auditors van de Commissie door een lid van de Europese Raad “maffia” worden genoemd; 32. veroordeelt de lasterlijke opmerkingen van premier Babiš aan het adres van nieuwsorganisaties die berichten over zijn belangenconflicten en de activiteiten van zijn bedrijven; wijst in dat verband op zijn negatieve commentaar tijdens het Denik-referendum in het Tsjechische parlement in november 2020; 33. is ernstig bezorgd over de geringe mate waarin gevolg is gegeven aan de aanbevelingen van de GRECO in het verslag van de vierde evaluatieronde – slechts één van de veertien aanbevelingen is op bevredigende wijze opgevolgd, zeven aanbevelingen zijn gedeeltelijk opgevolgd en de overige zes aanbevelingen zijn helemaal niet opgevolgd; 34. dringt er bij alle lidstaten op aan om in het kader van het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK) betalingen van subsidies van honderden miljoenen euro’s aan individuele natuurlijke personen te verbieden en toe te werken naar het standpunt van het Parlement om volledige transparantie en de mogelijkheid tot samenvoeging van betalingen te waarborgen, alsmede digitale toezicht- en auditprocedures over de grenzen van de lidstaten heen in programma’s onder gedeeld beheer; 35. verzoekt de Raad in de lopende onderhandelingen over de GLB-verordening de nodige aandacht te besteden aan budgettaire doeltreffendheid en een eerlijkere en transparantere verdeling van de rechtstreekse betalingen, en zich te scharen achter het standpunt van het Parlement om voor beide pijlers van het GLB specifieke maxima per natuurlijke persoon vast te stellen, alsmede degressiviteit, verplichte plafonnering en herverdelingsbetalingen om ervoor te zorgen dat de EU-burgers het GLB over het geheel genomen positief ervaren; benadrukt dat onderhandelingen in de Raad niet mogen worden beïnvloed door belangenconflicten en dat geen minister, lid of vertegenwoordiger van een nationale regering aan onderhandelingen mag deelnemen terwijl hij/zij betrokken is bij een belangenconflict; acht het onaanvaardbaar dat premier Babiš als uiteindelijke begunstigde van de Agrofert-groep heeft deelgenomen aan de onderhandelingen over het GLB en zich heeft verzet tegen de plafonnering van de subsidies; benadrukt met klem dat de maxima per natuurlijke persoon voor de eerste en de tweede pijler van het GLB uniform moeten worden toegepast, eveneens op leden van nationale regeringen, teneinde te voorkomen dat zij in de Raad in hun eigen voordeel onderhandelen; 36. keurt oligarchische structuren die putten uit de landbouw- en cohesiefondsen van de EU, waarbij een kleine minderheid van begunstigden het leeuwendeel van de EU-middelen ontvangt, ten sterkste af en verzoekt de Commissie, de Raad en de Europese Raad te voorkomen dat dergelijke structuren worden bevorderd, omdat zij ten koste gaan van het concurrentievermogen van kleine en middelgrote boeren en agrarische familiebedrijven, die de belangrijkste begunstigden van het GLB zouden moeten zijn; 37. wijst met ernstige bezorgdheid op het feit dat premier Babiš in een belangenconflict betrokken is wanneer hij deelneemt aan de besluitvorming over de afstemming van het GLB op de algemene doelstellingen van het Europese klimaatbeleid, aangezien de zakelijke belangen van de Agrofert-groep zwaarder zouden kunnen wegen dan het algemeen belang bij de ondersteuning van een duurzamere landbouw en de beperking van de negatieve gevolgen van de klimaatverandering; 38. is van mening dat het uitblijven van maatregelen van de Tsjechische regering om de belangenconflicten van premier Babiš aan te pakken een negatief effect heeft op het functioneren van de Tsjechische overheidsinstanties, met inbegrip van de wetshandhavingsinstanties en de beheers- en controlesystemen, en op de naleving van de EU-wetgeving; 39. verzoekt de Commissie bovengenoemde situatie, alsmede de invloed van premier Babiš op de Tsjechische media en op het gerechtelijk apparaat, te beoordelen teneinde schendingen van de rechtsstaat vast te stellen en, indien bevestigd en op grond van haar bevindingen, te zijner tijd het conditionaliteitsmechanisme voor de bescherming van de begroting van de Unie in werking te stellen; 40. is nog steeds bezorgd over de toenemende concentratie van media-eigendom in de handen van een paar oligarchen (10) ; 41. merkt op dat er zowel op nationaal als op Europees niveau onderzoeken en audits aan de gang zijn naar mogelijke belangenconflicten en het gebruik van EU-middelen; is ongerust over de in het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2020 geuite bezorgdheid dat corruptiezaken op hoog niveau onvoldoende worden vervolgd en dat er enkele lacunes zijn vastgesteld in de integriteitskaders die van toepassing zijn op parlementsleden; 42. verzoekt de Raad en de Europese Raad alle noodzakelijke en passende maatregelen te nemen om belangenconflicten te vermijden, overeenkomstig artikel 61, lid 1, van het Financieel Reglement; uit zijn bezorgdheid over het feit dat de Tsjechische premier actief heeft deelgenomen, en nog steeds deelneemt, aan de onderhandelingen over de EU-begroting en EU-programma’s, terwijl hij in een belangenconflict betrokken is; verzoekt de Raad en de Europese Raad aan het Parlement toe te lichten hoe zij voornemens zijn rekening te houden met en te handelen ten aanzien van de deelname van premier Babiš aan de besluitvorming over de GLB- en de EU-begroting, na de conclusie in de auditverslagen van de Commissie; 43. is van mening dat het geval van het belangenconflict van premier Babiš eveneens bevestigt dat er dringend een interoperabel digitaal verslagleggings- en controlesysteem voor de EU-financiën moet komen; betreurt ten zeerste dat de medewetgevers geen bevredigend akkoord hebben bereikt over bepalingen betreffende de interoperabiliteit van de IT-systemen, die gestandaardiseerde en uniforme verslaglegging mogelijk zouden maken en de samenwerking zouden bevorderen; roept op tot een inspanning van alle betrokken actoren om te streven naar even doeltreffende oplossingen ten behoeve van een betere verantwoordingsplicht; 44. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de bepalingen van het Financieel Reglement inzake belangenconflicten, eveneens in het geval van het belangenconflict van premier Babiš, volledig worden toegepast bij de uitvoering van het MFK 2021-2027 en NextGenerationEU, zodat er geen betalingen worden verricht aan ondernemingen die rechtstreeks of onrechtstreeks eigendom zijn van premier Babiš (11) ; dringt aan op nader onderzoek naar mogelijke belangenconflicten en andere elementen van de rechtsstaat in de nationale herstelplannen; 45. wijst er met klem op dat de leden van het Europees Parlement hun werk vrij van bedreigingen moeten kunnen verrichten en dat de nationale regeringen verantwoordelijk zijn voor het waarborgen van hun bescherming in hun thuislanden; 46. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regering en de beide kamers van het parlement van de Tsjechische Republiek. Het Europees Parlement, – gezien de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPS) van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), met name artikel 31 bis, – gezien de Verklaring van Doha van 14 november 2001 over de TRIPS-Overeenkomst en de volksgezondheid, – gezien het besluit van de WTO-Raad voor de handelsaspecten van de intellectuele eigendom van 6 november 2015 inzake de verlenging van de ontheffing voor WTO-leden die tot de minst ontwikkelde landen (MOL’s) behoren met betrekking tot de uitvoering van de bepalingen van de TRIPS-Overeenkomst inzake farmaceutische producten, – gezien de mededeling van India en Zuid-Afrika van 2 oktober 2020 waarin zij verzoeken om een opschorting van sommige bepalingen van de TRIPS-Overeenkomst in het kader van de preventie, beheersing en behandeling van COVID-19, mede-ingediend door Eswatini, Kenia, Mozambique en Pakistan, en gesteund door 100 andere landen, – gezien het herziene voorstel voor een “opschorting” van de TRIPS-bepalingen, dat op 21 mei 2021 door 62 WTO-leden is bekendgemaakt, – gezien de open brief van 243 maatschappelijke organisaties aan de directeur-generaal van de WTO van 13 april 2021 over de aanpak van de mondiale uitdagingen inzake een ontoereikend aanbod van en onbillijke toegang tot medische COVID-19-producten, met name vaccins, – gezien de verklaring van de handelsgezant van de Verenigde Staten van 5 mei 2021, waarin steun voor de “opschorting” van TRIPS wordt bevestigd, – gezien de open brief van de president van de Republiek Costa Rica en de directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van 27 mei 2021, om nogmaals alle WHO-lidstaten op te roepen de COVID-19 Technology Access Pool (C-TAP) actief te ondersteunen, – gezien de Verklaring van Rome die werd aangenomen tijdens de mondiale gezondheidstop op 21 mei 2021, – gezien de brief van 31 mei 2021 van de directeur-generaal van de WHO, de directeur-generaal van de WTO, de directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de voorzitter van de Wereldbankgroep waarin werd aangedrongen op een nieuw engagement gericht op vaccinrechtvaardigheid en het overwinnen van de pandemie, – gezien de gezamenlijke verklaring van 20 april 2020 van de directeuren-generaal van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de Wereldgezondheidsorganisatie om ervoor te zorgen dat de grensoverschrijdende stroom van essentiële medische benodigdheden en andere goederen en diensten normaal verloopt, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s) van de Verenigde Naties, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat er ongeveer 172 000 000 gevallen van COVID-19 zijn vastgesteld, die geleid hebben tot meer dan 3 700 000 overlijdens wereldwijd, hetgeen ongezien lijden, ellende en het verloren gaan van de kostwinning van miljoenen mensen teweeg gebracht heeft; overwegende dat de gevolgen van langdurige COVID wereldwijd 10 % van de patiënten treffen, resulterend in het verlies van werk, armoede en aanzienlijke sociaal-economische kwetsbaarheden; B. overwegende dat de huidige mondiale COVID-19-pandemie een mondiale strategie vereist voor vaccins, diagnostiek, behandelingen, en de productie en distributie van apparatuur; overwegende dat een holistische, wetenschappelijke en op feiten gebaseerde aanpak vereist is om de uitdagingen op gezondheidsgebied in verband met de pandemie het hoofd te bieden; overwegende dat een genderbewuste en intersectionele benadering van cruciaal belang is om in elke fase van het vaccinatieproces, van de ontwikkeling tot de uitrol, gelijkheid te bewerkstelligen; C. overwegende dat vaccins een schoolboekvoorbeeld zijn van een situatie waarin enorme positieve externaliteiten vereisen dat ze worden behandeld als een mondiaal publiek goed en gratis worden aangeboden; overwegende dat in de ontwikkelde landen alle burgers gratis een vaccin krijgen; overwegende dat het ethisch onaanvaardbaar zou zijn als dit uitgangspunt niet zou gelden voor veel armere mensen in ontwikkelingslanden; D. overwegende dat de verklaring inzake de TRIPS-overeenkomst en volksgezondheid, goedgekeurd op 14 november 2001, bepaalt dat het akkoord over TRIPS moet worden uitgevoerd en geïnterpreteerd op een manier die gunstig is voor de volksgezondheid, waarbij de toegang tot bestaande geneesmiddelen en de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen moeten worden aangemoedigd; overwegende dat de TRIPS-Raad van de WTO op 6 november 2015 heeft besloten om de vrijstelling van geneesmiddelenoctrooien voor de minst ontwikkelde landen (MOL’s) te verlengen tot januari 2033; E. overwegende dat het essentieel is te garanderen dat de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in landen met een laag of een middeninkomen tegen betaalbare kosten worden gevaccineerd; overwegende dat op mRNA gebaseerde vaccins de meest doeltreffende vaccins zijn gebleken, maar ook de duurste vaccins zijn op de markt; F. overwegende dat vanaf juni 2021 er wereldwijd ongeveer 1,6 miljard vaccindoses zijn toegediend, de grote meerderheid daarvan in geïndustrialiseerde en vaccinproducerende landen; overwegende dat slechts 0,3 % van de wereldwijd toegediende vaccindoses zijn toegediend in de 29 armste landen, waar ongeveer 9 % van de wereldbevolking woont; overwegende dat het IMF schat dat indien de distributie van vaccins wordt versneld en het virus onder controle wordt gehouden, meer dan 7 biljoen EUR aan het mondiale bbp kan worden toegevoegd; overwegende dat de EU meer dan 260 miljoen vaccins aan haar lidstaten heeft uitgedeeld en meer dan 226 miljoen vaccins naar derde landen heeft geëxporteerd, waarvan slechts 10 % naar de minst ontwikkelde landen (MOL’s); G. overwegende dat er zorgwekkende nieuwe varianten van COVID-19 ontstaan, die besmettelijker, dodelijker en minder vatbaar zijn voor vaccins en waarvoor mogelijk aanvullende vaccinaties vereist zijn, hetgeen de vraag veel verder drijft dan de oorspronkelijke raming van 11 miljard benodigde doses; overwegende dat het opschalen van de productie essentieel is voor het bereiken van een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad wereldwijd; overwegende dat het verhogen van de productie van vaccins een mondiale prioriteit is; overwegende dat de mondiale toeleveringsketens voor grondstoffen niet mogen worden belemmerd door protectionistische maatregelen of non-tarifaire handelsbelemmeringen; overwegende dat de meeste landen waar vaccins worden geproduceerd helaas een uitvoerverbod op vaccins en de bestanddelen daarvan hebben ingesteld, hetgeen een toename van de mondiale productie in de weg staat en knelpunten teweegbrengt in de toeleveringsketens; H. overwegende dat er enorme hoeveelheden private en overheidsfinanciering en middelen geïnvesteerd zijn in onderzoek en ontwikkeling, klinische proeven en aanbestedingen teneinde vaccins en behandelingen voor COVID-19 op een open en toegankelijke wijze te ontwikkelen; overwegende dat via privaat en openbaar onderzoek, instellingen voor gezondheidszorg, eerstelijnswerkers, wetenschappers, onderzoekers en patiënten informatie is vergaard over het virus, die gebruikt is door farmaceutische bedrijven; I. overwegende dat vrijwillige vergunningen het meest doeltreffende instrument zouden moeten zijn om de productie te vergroten en tot kennisuitwisseling te komen; overwegende dat geen enkel particulier bedrijf aan het COVID-19 Technology Access Pool (C-TAP)-initiatief heeft deelgenomen, dat farmaceutische bedrijven oproept zich te verbinden tot een transparant, niet-exclusief mondiaal vrijwillig licentiesysteem; overwegende dat volgens de WHO 19 fabrikanten uit een tiental landen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika zich bereid hebben getoond de productie van mRNA-vaccins op te voeren; overwegende dat op dit moment slechts 40 % van de wereldwijde productiecapaciteit wordt benut voor de productie van vaccins tegen COVID-19; J. overwegende dat veel ontwikkelingslanden met onvoldoende of geen productiecapaciteit nog steeds aanzienlijke politieke druk en juridische moeilijkheden ervaren waardoor zij geen gebruik kunnen maken van de flexibiliteit in TRIPS, met name artikel 31 bis en het logge en langdurige proces voor de in- en uitvoer van farmaceutische producten; K. overwegende dat octrooien en andere vormen van bescherming van de intellectuele eigendom waarborgen bieden voor ondernemersrisico’s, en dat een multilateraal juridisch kader voor intellectuele-eigendomsrechten stimulansen biedt die essentieel zijn voor voorbereidheid op toekomstige pandemieën; overwegende dat wereldwijde billijke toegang tot betaalbare vaccins, diagnostiek en behandelingen de enige manier is om de wereldwijde gevolgen van de pandemie voor de volksgezondheid en de economie te verzachten, en dat het tijdelijk opschorten van internationale verplichtingen inzake de bescherming van intellectuele eigendom voor geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en andere gezondheidstechnologieën met betrekking tot COVID-19 een van de belangrijkste bijdragen is aan de verwezenlijking van dat doel; L. overwegende dat de Indiase regering, als gevolg van de ongekende en alarmerende epidemiologische situatie in India, een uitvoerverbod heeft ingesteld op vaccins, dat tot verstoringen in het wereldwijde aanbod en het COVAX-mechanisme heeft geleid; overwegende dat de EU een grote bijdrage levert aan COVAX; overwegende dat de EU zich er in het kader van Team Europe toe heeft verbonden nog 100 miljoen doses te doneren, zodat die voor het einde van 2021 kunnen worden gebruikt in landen met een laag of middeninkomen; M. overwegende dat het poliovaccin octrooivrij in de handel is gebracht en dat de ziekte nu in veel delen van de wereld is uitgebannen; overwegende dat de Zuid-Afrikaanse regering onder leiding van Nelson Mandela genoodzaakt was gebruik te maken van de beschikbaarheid van dwanglicenties om betaalbare en hoogwaardige generieke equivalenten te eisen en zo te voorkomen dat exorbitante bedragen moesten worden betaald aan multinationale farmaceutische bedrijven die gebruikmaakten van octrooien voor hiv-behandelingen; N. overwegende dat de toeleveringsketens in de ontwikkelingslanden moeten worden verbeterd; overwegende dat uitbreiding van de lokale productie, bewustwording onder de bevolking en bredere steun bij de distributie in ontwikkelingslanden het wereldwijde aantal gevaccineerde personen zou kunnen vergroten; overwegende dat er nog steeds een zorgwekkend tekort aan financiering van 18,5 miljard USD bestaat voor de Acces to COVID-19 Tools (ACT) Accelerator; O. overwegende dat de EU zich in eerste instantie moet richten op het garanderen van billijke wereldwijde toegang tot vaccins, diagnostica, therapieën en andere oplossingen op het gebied van medische bevoorrading, en op het met alle beschikbare instrumenten openhouden van de toeleveringsketens; P. overwegende dat de MOL’s reeds over een tot 1 januari 2033 geldende “opschorting” van de toepassing van de TRIPS-bepalingen inzake farmaceutische producten beschikken, alsook over een “opschorting”, toegekend tot 1 juli 2021 en waarvan de verlenging op dit moment onderwerp van gesprek is, van alle TRIPS-verplichtingen, met uitzondering van die in de artikelen 3, 4 en 5; 1. maak zich grote zorgen over de ontwikkeling van de pandemie, met name in landen met een laag of een middeninkomen; herinnert eraan dat de COVID-19-pandemie nog niet over is en dat nieuwe vaccins zullen moeten worden ontwikkeld om mutaties te bestrijden; onderstreept dat de internationale gemeenschap al het mogelijke moet doen om de COVID-19-pandemie onder controle te krijgen en dat buitengewone omstandigheden buitengewone oplossingen behoeven; onderstreept dan ook dat een alomvattende benadering nodig is, met prioritaire aandacht voor de beschikbaarheid en betaalbaarheid van COVID-19-gerelateerde gezondheidsproducten, opschaling van de productie van vaccins tegen COVID-19, en de wereldwijde geografische distributie van productiecapaciteit; benadrukt dat het internationale handelsbeleid hierbij een proactieve rol moet spelen door de handel in grondstoffen, gezondheids- en medische producten te vergemakkelijken, tekorten aan gekwalificeerd en ervaren personeel te verminderen, problemen met de toeleveringsketen op te lossen en het mondiale kader voor intellectuele-eigendomsrechten te herzien met het oog op toekomstige pandemieën; dringt aan op steun voor proactieve, constructieve en op tekstvoorstellen gebaseerde onderhandelingen over een tijdelijke opschorting van de TRIPS-overeenkomst van de WTO, gericht op verbetering van de wereldwijde toegang tot betaalbare aan COVID-19 gerelateerde medische producten en het aanpakken van de wereldwijde productieproblemen en bevoorradingstekorten; 2. herinnert eraan dat de verklaring van Doha over de TRIPS-overeenkomst en volksgezondheid bevestigt dat de TRIPS-overeenkomst leden er niet van weerhoudt, c.q. moet weerhouden, maatregelen te nemen ter bescherming van de volksgezondheid; 3. wijst erop dat er 11 miljard doses nodig zijn om 70 % van de wereldbevolking te vaccineren, maar dat slechts een fractie van die hoeveelheid is geproduceerd; geeft aan dat een benadering op basis van toezeggingen van overschietende doses niet volstaat; herinnert eraan dat COVAX met een tekort van 190 miljoen doses kampt als gevolg van de huidige COVID-19-situatie in India, en op korte termijn zijn leveringsdoelstellingen niet zal halen; stelt vast dat de EU een belangrijke donor van de COVAX-faciliteit is wat financiering en de uitwisseling van vaccins betreft, zowel via COVAX als bilateraal; roept de EU en haar partners evenwel op de financiële en niet-financiële bijdragen aan COVAX aanzienlijk te verhogen; verwelkomt in dit verband de toezegging van bepaalde producenten om 1,3 miljard doses vaccin tegen geringe of productiekosten ter beschikking te stellen, en de toezegging van Team Europe om voor het eind van het jaar 100 miljoen doses aan landen met een laag- en middeninkomen ter beschikking te stellen, in de wetenschap dat de EU-lidstaten in 2021 naar schatting een overschot van ten minste 400 miljoen doses vaccin gaan ontvangen; is verder verheugd over de ondersteuning die het EU-mechanisme voor civiele bescherming ter beschikking stelt voor de levering van vaccins en hulpmateriaal; benadrukt dat het bevoorraden van COVAX een hogere prioriteit moet krijgen; betreurt dat het VK en de VS een secundaire markt voor wederverkoop ontwikkelen waar overtollige vaccins worden verkocht aan andere geïndustrialiseerde landen; 4. benadrukt dat de wereldwijde reactie op gezondheidsrampen moet bestaan uit enerzijds een op behoeften stoelende ‘vraagzijde’-benadering, met gemeenschappelijke financiering en wereldwijd gecoördineerde vroegtijdige aankoop, en anderzijds een geïntegreerde ‘aanbodzijde’-strategie voor het vergroten van de productiecapaciteit in de hele waardeketen; is van oordeel dat een grotere wereldwijde vaccinproductie, een betere coördinatie van de bevoorrading, en versterkte, gediversifieerde en veerkrachtige waardeketens voor vaccins een ‘must’ zijn om tot een wereldwijde distributie van vaccins te komen; roept de Commissie op het gesprek met vaccinproducerende landen aan te gaan om de exportbelemmeringen snel te elimineren en haar eigen mechanisme voor exportvergunningen te vervangen door transparantievereisten met betrekking tot export, en dringt erop aan tijdig en alomvattend toegang tot dergelijke gegevens te krijgen; verzoekt de VS en het VK hun verbod op de export van vaccins en de voor de vervaardiging daarvan benodigde grondstoffen onmiddellijk in te trekken; pleit voor een dringende verhoging van de internationale investeringen en coördinatie met het oog op de opschaling van de productie van kritieke elementen in het vaccinatieproces, zoals wegwerpartikelen en werkzame farmaceutische bestanddelen, om knelpunten in de waardeketens van vaccins op te lossen; 5. onderstreept dat, op de lange termijn, de wereldwijde productie van vaccins zo snel mogelijk moet worden opgevoerd om aan de wereldwijde vraag te voldoen, en dat derhalve investeringen nodig zijn in de productiecapaciteit van ontwikkelingslanden om ze zelfvoorzienender te maken; benadrukt de noodzaak van een effectieve overdracht van technologie en knowhow om dit te verwezenlijken; onderkent dat het stimuleren van regelingen voor vrijwillige vergunningen en de vrijwillige overdracht van technologie en knowhow naar landen die al over capaciteit voor de productie van vaccins beschikken, de beste manier is om dit te bereiken; staat evenwel open voor gesprekken over alle doeltreffende en pragmatische oplossingen om de mondiale productie van vaccins verder op te voeren, en verzoekt de Commissie met name in overleg te treden met de VS en andere gelijkgestemde landen op dat gebied; 6. benadrukt dat de bescherming van intellectuele eigendom een belangrijke stimulans is voor innovatie en onderzoek over de hele wereld; geeft aan dat deze bescherming de basis vormt voor overeenkomsten inzake vrijwillige vergunningen en de overdracht van knowhow, en derhalve juist bijdraagt aan de beschikbaarheid van vaccins (en deze niet bemoeilijkt); waarschuwt ervoor dat indien octrooien niet meer afdwingbaar zouden zijn, ondernemingen hun toevlucht zouden moeten nemen tot geheimhouding of exclusiviteit om hun innovaties te beschermen; benadrukt de bedreiging die een “opschorting” voor onbepaalde duur van de TRIPS-overeenkomst zou vormen voor de financiering van onderzoek, met name voor onderzoekers, investeerders, ontwikkelaars en klinische proeven; benadrukt dat de bescherming van eigendomsrechten, met inbegrip van intellectuele-eigendomsrechten, een constitutionele verplichting van de Europese Unie en haar lidstaten is; 7. neemt kennis van de aankondiging van de Commissie dat zij openstaat voor de mogelijkheid om waar nodig het gebruik van verplichte vergunningen te bevorderen, teneinde een snelle wereldwijde toegang tot vaccinproductiefaciliteiten te waarborgen; verzoekt de Commissie objectieve criteria op te stellen voor de vraag of, wanneer en in welke gevallen zij gebruik zal maken van verplichte vergunningen; benadrukt dat de TRIPS-overeenkomst niet aangeeft welke redenen kunnen worden gebruikt om verplichte vergunningen te rechtvaardigen; benadrukt dat de verklaring van Doha betreffende TRIPS en volksgezondheid bevestigt dat landen vrij zijn om de redenen voor het verlenen van verplichte vergunningen vast te stellen en te bepalen wat een nationale noodsituatie is; benadrukt dat verplichte vergunningen een doeltreffend juridisch kader vereisen, en dat dit tot juridische problemen in ontwikkelingslanden zou kunnen leiden; verzoekt de Commissie na te gaan of en hoe zij juridische ondersteuning zal bieden voor verplichte vergunningen in de minst ontwikkelde landen; is verheugd over de beoordeling van de Commissie dat samenwerking en vrijwillige vergunningen de meest effectieve instrumenten zijn om productie-uitbreiding te bevorderen; 8. benadrukt dat de pijler inzake de connector voor gezondheidsstelsels van de Access to Covid-19 Tools (ACT) Accelerator moet worden versterkt teneinde wereldwijd de verwerkings-, opslag-, distributie- en leveringscapaciteiten te vergroten, met name in kwetsbare landen; dringt er bij de EU en de lidstaten op aan de inzet bij de WHO te versterken en prioriteit te geven aan de ACT-Accelerator als onderdeel van de mondiale EU-respons in alle pijlers daarvan, namelijk diagnostiek, therapie, vaccins en het versterken van de gezondheidsstelsels; onderstreept de noodzaak om de productiecapaciteit op het Afrikaanse continent te ondersteunen en is zeer verheugd over de aankondiging van Team Europa om 1 miljard EUR te investeren in een initiatief gericht op het verbeteren van de productie en de toegang tot vaccins, geneesmiddelen en gezondheidstechnologieën; beklemtoont ook het belang van een adequaat regelgevingskader voor farmaceutische producten; onderstreept dat de EU nu een verantwoordelijkheid heeft om in regionale distributiecentra te investeren, met name in Afrika, en steun te verlenen voor de oprichting van een Afrikaans Geneesmiddelenbureau; dringt in dit verband aan op steun voor plaatselijke vergunningverlenende instanties, voor het opleiden van gekwalificeerd medisch en technisch personeel voor het toedienen van vaccins, en voor ketens voor de distributie van vaccins, en voor het oplossen van tekorten aan koelinstallaties, voor capaciteit voor geografische en sociaal-economische ‘outreach’, en voor het aanpakken van vaccinsscepsis; 9. herhaalt zijn steun voor het COVID-19 C-TAP-initiatief van de WHO en de transferhub voor mRNA-vaccintechnologie; betreurt dat farmaceutische ondernemingen tot nu toe besloten hebben niet aan het C-TAP-initiatief mee te doen; spoort de Commissie aan farmaceutische bedrijven te stimuleren hun technologieën en knowhow via het C-TAP te delen, en in toekomstige aankoopovereenkomsten van de EU toezeggingen inzake partnerschappen voor de overdracht van technologie met derde landen, en met name ontwikkelingslanden, op te nemen; spoort de Commissie aan haar volledige gewicht in de schaal te leggen tijdens onderhandelingen over contracten voor de volgende generatie COVID-19-vaccins, teneinde ervoor te zorgen dat ontwikkelaars hun technologie tegen lage kosten overdragen aan landen met een laag en een middeninkomen; dringt erop aan dat bedrijven, met inbegrip van onderaannemers, die over de nodige knowhow voor technologieoverdracht beschikken, actief in kaart worden gebracht, en dat deze worden gekoppeld aan bedrijven met ongebruikte productiefaciliteiten; 10. verzoekt de EU te waarborgen dat toekomstige aankoopovereenkomsten volledig openbaar worden gemaakt, met name voor vaccins van de volgende generatie; verzoekt de EU toezeggingen op te nemen met betrekking tot niet-exclusieve wereldwijde vergunningen, bedrijfsgeheimen, door eigendomsrechten beschermde gegevens en de overdracht van technologie, en dringt aan op de noodzakelijke transparantie van leveranciers, met inbegrip van een kosten-batenanalyse per product; benadrukt dat deze transparantievereisten de Commissie er niet van moeten weerhouden indien nodig als concurrerende bieder op te treden; herhaalt dat in de onderhandelingen over contracten voor COVID-19-vaccins uiterste transparantie geboden is, onder meer door leden van het Europees Parlement rechtstreeks te betrekken bij het contractuele besluitvormingsproces door middel van de contactgroep voor vaccins; verwacht dat het Europees Parlement regelmatig een alomvattende en gedetailleerde analyse ontvangt van de productie, invoer, uitvoer en prognoses inzake vaccins, met inbegrip van informatie over de landen van bestemming van EU-uitvoer, alsmede de oorsprong van de invoer van vaccins en de bestanddelen daarvan; 11. erkent dat handelsfacilitering en disciplines met betrekking tot exportbeperkingen, de uitbreiding van de productie, waaronder middels toezeggingen van producenten en ontwikkelaars van vaccins, en facilitering van de TRIPS-flexibiliteiten in verband met verplichte vergunningen allemaal een rol spelen bij het vergroten van de wereldwijde vaccinatiegraad; verwelkomt de inspanningen van de directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie om de leden daarvan tot een op dialoog stoelende oplossing te brengen; neemt kennis van de mededelingen van de Europese Unie aan de Algemene Raad van de Wereldhandelsorganisatie en de TRIPS-raad over de urgente respons in het kader van het handelsbeleid op de COVID-19-crisis, met inbegrip van handelsfacilitering en disciplines met betrekking tot exportbeperkingen, en de vergroting van de productie; verwacht dat de Commissie haar inzet zal versterken om tegen de 12e Ministeriële Conferentie van de WTO in november 2021 het initiatief voor handel en gezondheid van de WTO te concretiseren; dringt bovendien aan op de oprichting van een comité voor handel en gezondheid tijdens de 12e Ministeriële Conferentie van de WTO om lering te trekken uit de pandemie, voorstellen te doen om de doeltreffendheid van de WTO-respons tijdens internationale gezondheidscrises te vergroten en een handelspijler voor te bereiden voor een internationaal pandemieverdrag teneinde verstoringen van de toeleveringsketen aan te pakken, de productiecapaciteiten te vergroten, actie te ondernemen tegen prijsspeculatie en het kader van WTO-wetgeving te herzien in het licht van de opgedane kennis; 12. benadrukt dat de EU leiderschap moet tonen en deel moet blijven nemen aan multilaterale en mondiale inspanningen op het gebied van de distributie, coördinatie en meerjarige planning van vaccins tijdens de toekomstige vergaderingen van de TRIPS-Raad op 8 juni en 14 oktober 2021, de G7-top van 11 tot 13 juni 2021, de G20-top van 2021, de top tussen de EU en de VS van 2021, de Algemene Vergadering van de VN van 2021, de Algemene Vergadering van de Wereldgezondheidsorganisatie van 2021 en de 12e Ministeriële Conferentie van de WTO en daarna; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, de Europese Dienst voor extern optreden, de EU-lidstaten, de directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie, de directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie, de regeringen van de G20, het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, en de leden van de Algemene Vergadering van de VN. Het Europees Parlement, – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2021/621 van de Commissie van 15 april 2021 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 37/2010 betreffende de indeling van de stof imidacloprid wat de maximumwaarde voor residuen ervan in levensmiddelen van dierlijke oorsprong betreft (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 470/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 tot vaststelling van communautaire procedures voor het vaststellen van grenswaarden voor residuen van farmacologisch werkzame stoffen in levensmiddelen van dierlijke oorsprong, tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 2377/90 van de Raad en tot wijziging van Richtlijn 2001/82/EG van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (EG) nr. 726/2004 van het Europees Parlement en de Raad (2) , en met name artikel 14 en 17, – gezien het advies dat het Permanent comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik op 20 april 2021 heeft uitgebracht, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de artikelen 13 en 191 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (3) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat in Verordening (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad (4) wordt bepaald dat een diergeneesmiddel in de Unie slechts in de handel mag worden gebracht nadat daarvoor een vergunning is verleend en de kwaliteit, de veiligheid en de werkzaamheid ervan zijn aangetoond, en dat erin wordt erkend dat een betere toegang tot gegevens het publiek in de gelegenheid stelt zijn opmerkingen kenbaar te maken en de autoriteiten in staat stelt met deze opmerkingen rekening te houden; B. overwegende dat in Verordening (EU) 2019/1381 van het Europees Parlement en de Raad (5) is bepaald dat informatie moet worden verstrekt over de manier waarop risicobeheersbesluiten tot stand zijn gekomen en over andere factoren dan de resultaten van de risicobeoordeling, alsmede over de manier waarop die factoren tegen elkaar werden afgewogen, en dat risicocommunicatie moet bijdragen tot een participatieve en open dialoog tussen alle belanghebbenden, om te waarborgen dat het openbare belang prevaleert en om te zorgen voor nauwkeurigheid, alomvattendheid, transparantie, samenhang en verantwoordingsplicht in het risicoanalyseproces; C. overwegende dat in het beoordelingsverslag van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) van 18 februari 2011, getiteld “Imidacloprid, Product-type 18 (Insecticides, Acaricides and Products to control other Arthropods)” (6) , significante toxiciteitsgegevens voor aquatische en niet-doelsoorten worden vermeld; D. overwegende dat in Richtlijn 2013/39/EU van het Europees Parlement en de Raad (7) het volgende is bepaald: “De verontreiniging van water en bodem met farmaceutische residuen is een groeiend milieuprobleem. Bij het beoordelen en het beheersen van het risico van geneesmiddelen voor of via het aquatische milieu, dient voldoende rekening te worden gehouden met de milieudoelstellingen van de Unie. Om aan die bezorgdheid tegemoet te komen, dient de Commissie de risico’s van de milieu-effecten van geneesmiddelen te bestuderen teneinde een analyse te verstrekken over de relevantie en de doeltreffendheid van het bestaande wettelijk kader ter bescherming van het aquatische milieu en, via het aquatische milieu, de menselijke gezondheid.”; E. overwegende dat in Verordening (EU) nr. 283/2013 (8) van de Commissie de minimumeisen zijn vastgesteld, waaronder gegevens over mogelijk schadelijke gevolgen van de werkzame stof, zijn metabolieten en onzuiverheden voor de gezondheid van mens of dier of voor het grondwater, het milieu en niet-doelsoorten (flora en fauna); F. overwegende dat in Verordening (EU) nr. 284/2013 (9) van de Commissie het volgende is bepaald: “Gegevens over mogelijk onaanvaardbare gevolgen van het gewasbeschermingsmiddel voor het milieu, planten en plantaardige producten moeten worden vermeld, evenals bekende en te verwachten cumulatieve en synergistische effecten.”; G. overwegende dat in Richtlijn 2001/82/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) het volgende is bepaald: “Uit de gegevens en bescheiden die bij de aanvraag om een vergunning voor het in de handel brengen moeten worden gevoegd, moet blijken dat bij afweging van het belang van de therapeutische werking ten opzichte van mogelijke risico’s, het therapeutische belang de doorslag geeft. Indien zulks niet het geval is, dient de aanvraag te worden afgewezen.”; H. overwegende dat er bij het Europees Geneesmiddelenbureau (“het Bureau”) een aanvraag is ingediend voor het vaststellen van een maximumwaarde voor residuen (MRL) van imidacloprid in zalmachtigen; I. overwegende dat het Bureau op basis van het advies van 9 september 2020 van het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik (11) heeft aanbevolen om voor imidacloprid een MRL vast te stellen van 0,6 mg/kg (600 µg/kg) voor alle vissen, naargelang het geval; J. overwegende dat de Codex Alimentarius geen MRL voor aquatisch gebruik heeft vastgesteld (12) ; overwegende dat op de Gemeenschappelijke Vergadering over residuen van bestrijdingsmiddelen van de FAO en de WHO van 2008 een maximale aanvaardbare dagelijkse inname van 0,06 mg/kg van residuen van landbouwproducten werd aanbevolen (13) ; K. overwegende dat het advies van het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik, dat aan de aanbeveling van het Bureau ten grondslag ligt, slechts in beknopte vorm beschikbaar is gesteld en volgens de Commissie pas na de vaststelling van de MRL in zijn geheel beschikbaar zal worden gesteld; L. overwegende dat een advies met betrekking tot de vaststelling van een MRL uit hoofde van het Unierecht openbaar moet worden gemaakt en gemakkelijk toegankelijk moet zijn; M. overwegende dat de transparantie van het risicobeoordelingsproces bijdraagt tot een beter begrip bij het publiek, tot een grotere legitimiteit van het Bureau in de ogen van de consument en het grote publiek, en tot een grotere verantwoordingsplicht jegens de burgers van de Unie in een democratisch systeem (14) ; N. overwegende dat imidacloprid een neonicotinoïde (NN) is die als werkzame stof van een biocide op de markt is gebracht om op grote schaal te worden gebruikt voor de behandeling van gewassen en vee, vanwege de toxiciteit ervan voor een breed scala van plaagorganismen; overwegende dat imidacloprid werkt als een antagonist van de nicotinerge acetylcholinereceptoren (nAChR) in het centrale zenuwstelsel, waardoor de synaptische signaaloverdracht wordt verstoord en een dodelijke hyperactiviteit van zenuwen en spieren van dieren, zowel gewervelde als ongewervelde, ontstaat, waarbij de nAChR onherroepelijk worden geblokkeerd en verlamming en de dood het gevolg zijn (15) ; O. overwegende dat Uitvoeringsverordening (EU) 2018/783 van de Commissie (16) het gebruik van imidacloprid op alle gewassen die in de openlucht worden geteeld, verbiedt vanwege de schadelijke effecten ervan op bestuivers; P. overwegende dat gevaarlijke chemische stoffen die op voorschrift van een dierenarts worden toegepast en worden gebruikt om zeeluisinfecties te behandelen, uiteindelijk in het aquatisch milieu terechtkomen; overwegende dat de effecten van deze stoffen niet alleen negatieve gevolgen kunnen hebben voor gevoelige niet-doelorganismen, maar dat het vrijkomen van deze chemische verbindingen ook als een groot milieuprobleem is aangemerkt (17) vanwege de hoge mobiliteit van imidacloprid in de bodem en de daaruit voortvloeiende verontreiniging van grond- en oppervlaktewater (18) ; Q. overwegende dat er steeds meer aanwijzingen zijn dat het gebruik van imidacloprid een verwoestend effect heeft op de biodiversiteit, met name op die van rivieren en waterwegen (19) , en niet alleen schaaldieren (20) , weekdieren (21) en niet tot de doelsoorten behorende (insecten)soorten treft, maar ook bodemorganismen (22) , en leidt tot een afname van de vogelpopulaties (23) ; overwegende dat er toenemende bezorgdheid bestaat over de aanwezigheid en de accumulatie van residuen van bestrijdingsmiddelen en de metabolieten daarvan in de bodem en over het feit dat deze de bodem kunnen verzuren; overwegende dat het gebruik van imidacloprid in Japan heeft geleid tot een dramatische instorting van de visbestanden, die zich niet hebben hersteld (24) ; R. overwegende dat imidacloprid in de geharmoniseerde indeling en etikettering als bedoeld in Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (25) , is geclassificeerd als “schadelijk bij inslikken”, “gevaarlijk voor het milieu” en “zeer giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen” (26) ; S. overwegende dat een studie over de blootstelling aan imidacloprid bij karpers ( Cyprinua carpio L .) heeft aangetoond dat er bij deze vissoort, naast histopathologische veranderingen (leasies), activering van biomarkers en wisseling van de genexpressieniveaus, sprake is van degeneratie in de hersenen, de kieuwen en de ogen (27) ; overwegende dat in die studie werd geconcludeerd dat ontsteking en oxidatieve stress worden veroorzaakt door blootstelling aan imidacloprid; T. overwegende dat bioaccumulatie van NN-metabolieten in de mens kan optreden door de herhaalde inname van besmet voedsel, aangezien bioaccumulatie van imidacloprid bij blootstelling aan lage doses in een dierstudie is waargenomen (28) ; U. overwegende dat uit diverse wetenschappelijke studies met dierproeven is gebleken dat imidacloprid een reprotoxische stof en een hormoonontregelaar is, die het hart, de nieren, de schildklier en de hersenen kan aantasten en neurologische symptomen kan veroorzaken, waaronder ademhalingsstoornissen en de dood (29) ; V. overwegende dat experimenteel bewijs aantoont dat de toxiciteit van imidacloprid evenzeer toeneemt met de blootstellingsduur als met de dosering, hetgeen wordt omschreven als “tijd-cumulatieve toxiciteit”, en dat de toxiciteit van imidacloprid derhalve niet alleen moet worden opgevat in termen van acute letaliteit, maar ook moet worden bezien in een chronisch kader (30) ; W. overwegende dat in Verordening (EU) nr. 283/2013 is bepaald dat er studies met betrekking tot toxiciteit bij langdurige blootstelling moeten worden uitgevoerd; X. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 396/2005 is bepaald dat “bekende cumulatieve en elkaar versterkende gevolgen” moeten worden meegewogen “indien methoden beschikbaar zijn om deze gevolgen te evalueren”; Y. overwegende dat in Verordening (EU) nr. 284/2013 thans is bepaald dat er toxicologisch onderzoek naar de blootstelling van toedieners, omstanders, omwonenden en werknemers moet worden uitgevoerd, alsook diverse onderzoeken naar de langetermijn- en chronische toxiciteit voor dieren en onderzoeken naar lotgevallen en gedrag in de bodem, het water en de lucht; Z. overwegende dat kennis van de verontreinigende effecten in het milieu van veel afzonderlijke chemische stoffen en chemische mengsels ontbreekt; overwegende dat niet alle chemische stoffen zijn beoordeeld, en dat de ecotoxiciteitsbeoordelingen op zeer weinig soorten en ecosystemen zijn toegespitst; AA. overwegende dat in Verordening (EU) 2019/6 wordt erkend dat bij een risicobeheersbesluit rekening moet worden gehouden met andere relevante factoren, zoals maatschappelijke, economische en ethische factoren, aspecten van milieu en welzijn, en de haalbaarheid van de controles; AB. overwegende dat studies die aan de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) worden voorgelegd, in tegenstelling tot die welke aan het Bureau worden voorgelegd, niet behoeven te worden gepubliceerd; overwegende dat er geen toegang is tot volledige wetenschappelijke studies, wetenschappelijke adviezen en ruwe gegevens, en dat er geen informatie beschikbaar is over de haalbaarheid van controles op en risicobeheersing van de lozing van afvalwater in het aquatisch milieu; AC. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 470/2009 is bepaald dat de MRL’s moeten worden vastgesteld overeenkomstig algemeen erkende beginselen voor veiligheidsbeoordeling, waarbij rekening moet worden gehouden met andere wetenschappelijke beoordelingen van de veiligheid van de betrokken stof die eventueel zijn verricht door internationale organisaties, met name de Codex Alimentarius of, indien die stoffen voor andere doeleinden worden gebruikt, door in de Gemeenschap gevestigde wetenschappelijke comités; AD. overwegende dat de Codex Alimentarius het gebruik van imidacloprid in het aquatisch milieu niet aanbeveelt, en dat het ECHA erop wijst dat dit waarschijnlijk het geval is omdat deze stof volgens de geharmoniseerde indeling en etikettering (ATP01) die door de Europese Unie is goedgekeurd, zeer giftig is voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen, en schadelijk is bij inslikken (31) ; AE. overwegende dat in artikel 37 van Verordening (EU) 2019/6 is bepaald dat een vergunning voor het in de handel brengen moet worden geweigerd indien er onvoldoende aandacht is besteed aan risico’s voor de volksgezondheid, de diergezondheid of het milieu; overwegend dat dit als een rechtvaardiging voor het niet vaststellen van de MRL wordt beschouwd; AF. overwegende dat de vier belangrijkste zalmproducerende landen – Noorwegen, Chili, het Verenigd Koninkrijk en Canada – geen lidstaten zijn en de Commissie derhalve geen passende audits bij de bevoegde autoriteiten in die landen zou kunnen uitvoeren, noch de toereikendheid van de controles kan beoordelen; 1. is van mening dat Uitvoeringsverordening (EU) 2021/621 de in Verordening (EG) nr. 470/2009 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van oordeel dat Uitvoeringsverordening (EU) 2021/621 niet in overeenstemming is met het Unierecht, aangezien zij in strijd is met de vrijheid van informatie en de fundamentele beginselen van transparantie, democratische controle en verantwoording, voor zover het onderliggende advies van het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik slechts in samenvatting beschikbaar is gesteld; 3. verzoekt de Commissie Uitvoeringsverordening (EU) 2021/621 in te trekken en een nieuw ontwerp voor te leggen aan het comité waarin imidacloprid wordt opgenomen in de lijst van farmacologisch werkzame stoffen in bijlage IV bij Verordening (EG) nr. 396/2005 waarvoor geen maximumwaarden kunnen worden vastgesteld voor gebruik in het aquatisch milieu; 4. is van mening dat alle diergeneesmiddelen, bestrijdingsmiddelen en farmacologische en chemische residuen standaard moeten worden getest en aan collegiale toetsing moeten worden onderworpen, omdat zij het risico inhouden dat zij verdere en blijvende schade veroorzaken; 5. is van mening dat het Bureau het volledige advies van het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik, bestaande uit de wetenschappelijke risicobeoordeling en de aanbevelingen inzake risicobeheer, alsmede het wetenschappelijke bewijs waarop ze zijn gebaseerd, openbaar moet maken; is van mening dat de risicobeoordeling van imidacloprid tekortschiet wat betreft de inaanmerkingneming van acute eindpuntwaarden en dat daarbij geen rekening is gehouden met vertraagde, cumulatieve en chronische effecten; herinnert eraan dat onderzoek bij aquatische invertebraten een vertraagd effect op de sterfte aan het licht heeft gebracht, met name bij soorten waterinsecten, hetgeen bij standaard acute tests niet kon worden aangetoond, waaruit blijkt dat de risicobeoordelingen voor neonicotinoïden ontoereikend zijn geweest als het gaat om de bescherming van het milieu (32) ; 6. acht het van essentieel belang is dat de farmacologisch werkzame stoffen en de indeling daarvan met betrekking tot MRL’s in levensmiddelen van dierlijke oorsprong worden geëvalueerd in samenhang met de voorschriften van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (33) , Verordening (EG) nr. 396/2005, Verordening (EG) nr. 1367/2006 van het Europees Parlement en de Raad (34) , en de Verordeningen (EU) 2019/6 en (EU) 2019/1381; 7. is van mening dat Richtlijn 2001/82/EG dringend aan herziening toe is wat betreft de bescherming van de biodiversiteit, het aquatische en het terrestrische milieu en de inachtneming van het welzijn van dieren en niet-doelorganismen en micro-organismen; 8. is van mening dat in Verordening (EG) nr. 470/2009 niet voldoende rekening wordt gehouden met de noodzaak het Europees Parlement en de burgers bij het proces te betrekken, zodat zij hun democratisch recht van controle ten volle kunnen uitoefenen; 9. herhaalt dat de wetenschappelijke samenwerking, coördinatie en samenhang tussen de agentschappen van de Unie die op dit gebied bevoegd zijn, namelijk het Bureau, de EFSA en het ECHA, samen met de nationale en internationale agentschappen, moet worden versterkt door een gemeenschappelijk kader te ontwikkelen voor de risicobeoordeling van biociden en gewasbeschermingsmiddelen die in de voedselketen worden gebruikt, teneinde inconsistenties te voorkomen en mogelijke milieuschade en ecocide te beperken; 10. verzoekt de Commissie in haar rol van risicobeheerder het voorzorgsbeginsel naar behoren toe te passen bij de beoordeling van de beschikbare gegevens, zodat het risico van schadelijke gevolgen voor het milieu, de biodiversiteit, het dierenwelzijn en de menselijke gezondheid wordt gekwantificeerd; 11. dringt er bij de Commissie op aan systematisch mee te delen op welke wijze rekening is gehouden met het voorzorgsbeginsel en het beginsel van geïnformeerde toestemming en hoe de conclusies van het advies van het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik tot stand zijn gekomen; 12. verzoekt de Commissie het democratische beginsel van geïnformeerde toestemming te eerbiedigen en een geschiktheidscontrole uit te voeren van het risicobeoordelingsproces voor de vaststelling van MRL’s voor diergeneesmiddelen in levensmiddelen van dierlijke oorsprong; acht het van essentieel belang is dat het volledig consistent is wat betreft de doelstellingen die worden genoemd in de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 met als titel “De Europese Green Deal”, de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 met als titel “Een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” en de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030; 13. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat tijd-cumulatieve, actuele, collegiaal getoetste, ecotoxicologische tests voor niet-doelsoorten in de bodem en het aquatisch milieu in de risicobeoordeling worden opgenomen, en dat de risicobeoordeling ook betrekking heeft op milieuresiduen in de lucht, de bodem en het water, met inbegrip van cumulatieve toxische effecten op lange termijn, en dat erin wordt gespecificeerd welke onafhankelijke, collegiaal getoetste wetenschappelijke studies en wetenschappelijke adviezen in aanmerking zijn genomen; benadrukt dat deze informatie publiek toegankelijk dient te zijn; 14. verzoekt de Commissie een wetgevingsvoorstel in te dienen en de lidstaten een wetgevingsvoorstel te steunen om te zorgen voor consistentie met en samenhang tussen de Verordeningen (EU) 2019/6 en (EU) 2019/1381 en alle voedselgerelateerde wetgeving in het geval dat de risicobeoordeling voor de vaststelling van MRL’s door andere agentschappen dan de EFSA wordt uitgevoerd; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat een dergelijke beoordeling transparant is en bijdraagt tot een betere bescherming van de biodiversiteit en aquatische ecosystemen, insecten, aardwormen en micro-organismen in de bodem; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2021/745 van de Commissie van 6 mei 2021 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 540/2011 wat betreft de verlenging van de goedkeuringsperioden voor de werkzame stoffen aluminiumammoniumsulfaat, aluminiumsilicaat, beflubutamide, benthiavalicarb, bifenazaat, boscalid, calciumcarbonaat, captan, kooldioxide, cymoxanil, dimethomorf, ethefon, extract van theeboom, famoxadone, vetdestillatieresiduen, vetzuren C7 tot en met C20, flumioxazine, fluoxastrobin, flurochloridone, folpet, formetanaat, gibberellinezuur, gibberellinen, heptamaloxyloglucan, gehydrolyseerde eiwitten, ijzersulfaat, metazachloor, metribuzin, milbemectin, Paecilomyces lilacinus stam 251, fenmedifam, fosmet, pirimifos-methyl, plantaardige oliën/raapzaadolie, kaliumwaterstofcarbonaat, propamocarb, prothioconazool, kwartszand, visolie, op geur gebaseerde afweermiddelen van dierlijke of van plantaardige oorsprong/schapenvet, S-metolachloor, onvertakte vlinderferomonen, tebuconazool en ureum (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG (2) van de Raad, en met name artikel 17, eerste alinea, en artikel 21, – gezien het advies dat het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders op 30 maart 2021 heeft uitgebracht, – gezien Uitvoeringsverordening (EU) 2015/408 van de Commissie van 11 maart 2015 inzake uitvoering van artikel 80, lid 7, van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot vaststelling van een lijst van stoffen die in aanmerking komen om te worden vervangen (3) , – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (4) , – gezien zijn resolutie van 13 september 2018 over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1107/2009 betreffende gewasbeschermingsmiddelen (5) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat flumioxazine op 1 januari 2003 middels Richtlijn 2002/81/EG (6) van de Commissie in bijlage I bij Richtlijn 91/414/EEG (7) van de Raad is opgenomen, en geacht wordt te zijn goedgekeurd krachtens Verordening (EG) nr. 1107/2009; B. overwegende dat sinds 2010 (8) een procedure loopt voor de verlenging van de goedkeuring van flumioxazine uit hoofde van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 844/2012 (9) van de Commissie en dat de desbetreffende aanvraag op 29 februari 2012 is ingediend overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EU) nr. 1141/2010 (10) van de Commissie; C. overwegende dat de goedkeuringsperiode voor de werkzame stof flumioxazine reeds met vijf jaar is verlengd bij Richtlijn 2010/77/EU van de Commissie (11) , vervolgens sinds 2015 elk jaar met een jaar is verlengd bij de Uitvoeringsverordeningen (EU) 2015/1885 (12) , (EU) 2016/549 (13) , (EU) 2017/841 (14) , (EU) 2018/917 (15) , (EU) 2019/707 (16) en (EU) 2020/869 (17) van de Commissie, en nu nog eens met een jaar zou worden verlengd bij Uitvoeringsverordening (EU) 2021/745 waardoor de geldigheidsperiode tot 30 juni 2022 wordt verlengd; D. overwegende dat de Commissie in Uitvoeringsverordening (EU) 2021/745 heeft nagelaten de redenen voor de verlenging anders toe te lichten dan door te vermelden: “Aangezien de beoordeling van die werkzame stoffen om redenen buiten de wil van de aanvragers is uitgesteld, zal de goedkeuring van die werkzame stoffen waarschijnlijk vervallen voordat een besluit over de verlenging ervan is genomen”; E. overwegende dat Verordening (EG) nr. 1107/2009 tot doel heeft een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van mens en dier en van het milieu te waarborgen, en tegelijkertijd het concurrentievermogen van de landbouw in de Unie te vrijwaren; overwegende dat de bescherming van kwetsbare bevolkingsgroepen zoals zwangere vrouwen, zuigelingen en kinderen bijzondere aandacht verdient; F. overwegende dat het voorzorgsbeginsel moet worden toegepast, en dat in Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt bepaald dat gewasbeschermingsmiddelen uitsluitend stoffen mogen bevatten waarvan is aangetoond dat zij een duidelijk voordeel inhouden voor de teelt van planten en waarvan niet wordt verwacht dat zij een schadelijke uitwerking op de gezondheid van mens en dier of onaanvaardbare effecten voor het milieu hebben; G. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt bepaald dat met het oog op de veiligheid de goedkeuringsperiode voor werkzame stoffen in de tijd beperkt moet zijn; overwegende dat de goedkeuringsperiode in verhouding moet staan tot de mogelijke risico’s die aan het gebruik van dergelijke stoffen verbonden zijn, maar dat deze evenredigheid in het geval van flumioxazine duidelijk ontbreekt; H. overwegende dat flumioxazine reeds 18 jaar als werkzame stof is goedgekeurd en reeds al die tijd geïdentificeerd en ingedeeld is als giftig voor de voortplanting categorie 1B en als waarschijnlijk hormoonontregelend; I. overwegende dat de Commissie en de lidstaten de mogelijkheid en de verantwoordelijkheid hebben om te handelen overeenkomstig het voorzorgsbeginsel wanneer het risico van schadelijke effecten voor de gezondheid geïdentificeerd is maar er nog wetenschappelijke onzekerheid bestaat, door voorlopige risicobeheermaatregelen vast te stellen die noodzakelijk zijn om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te waarborgen; J. overwegende, meer in het bijzonder, dat in artikel 21 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 is bepaald dat de Commissie de goedkeuring van een werkzame stof te allen tijde opnieuw kan bekijken, met name wanneer zij in het licht van nieuwe wetenschappelijke en technische kennis meent dat er aanwijzingen zijn dat de stof niet langer voldoet aan de in artikel 4 van die verordening bepaalde goedkeuringscriteria, en overwegende dat deze herziening kan leiden tot intrekking of wijziging van de goedkeuring voor die stof; Giftig voor de voortplanting categorie 1B en hormoonontregelende eigenschappen K. overwegende dat flumioxazine overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (18) een geharmoniseerde indeling heeft als giftig voor de voortplanting categorie 1B, zeer giftig voor in het water levende organismen en zeer giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen; L. overwegende dat de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) al in 2014 en vervolgens in 2017 en 2018 heeft geconcludeerd dat er kritieke aandachtspunten waren aangezien flumioxazine als giftig voor de voortplanting categorie 1B is ingedeeld en dat het potentiële hormoonontregelende effect van flumioxazine een kwestie was die niet kon worden afgesloten en een kritiek aandachtspunt was; M. overwegende dat flumioxazine in 2015 bij Uitvoeringsverordening (EU) 2015/408 op de “lijst van stoffen die in aanmerking komen om te worden vervangen” is geplaatst omdat het overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 is of moet worden ingedeeld als giftig voor de voortplanting categorie 1A of 1B; N. overwegende dat in punt 3.6.4 van bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt bepaald dat een werkzame stof slechts kan worden goedgekeurd wanneer hij niet als giftig voor de voortplanting categorie 1B is ingedeeld, tenzij met bij de aanvraag gevoegde documenten wordt aangetoond dat een werkzame stof nodig is ter bestrijding van een op geen enkele andere manier, ook niet met niet-chemische methoden, te beheersen ernstig fytosanitair gevaar, in welk geval risicobeperkende maatregelen moeten worden genomen teneinde te waarborgen dat de blootstelling daaraan van de mens en het milieu wordt geminimaliseerd; O. overwegende dat de rapporteur-lidstaat op 1 februari 2018 in het licht van nieuwe wetenschappelijke gegevens bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) een voorstel tot geharmoniseerde indeling en etikettering van flumioxazine krachtens Verordening (EG) nr. 1272/2008 heeft ingediend; overwegende dat het Comité risicobeoordeling (RAC) van het ECHA op 15 maart 2019 een advies heeft goedgekeurd waarin de indeling van flumioxazine wordt gewijzigd van giftig voor de voortplanting categorie 1B in giftig voor de voortplanting categorie 2; overwegende dat dit waarschijnlijk zal leiden tot een herindeling van flumioxazine in bijlage IV bij Verordening (EG) nr. 1272/2008, maar dat dit nog niet is gebeurd; overwegende dat flumioxazine tot dan nog altijd als giftig voor de voortplanting categorie 1B is ingedeeld; P. overwegende dat in punt 3.6.5 van bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt bepaald dat een werkzame stof slechts kan worden goedgekeurd wanneer hij niet wordt geacht hormoonontregelende eigenschappen te hebben die schadelijk kunnen zijn voor de mens, tenzij de blootstelling van mensen aan die werkzame stof, die beschermstof of die synergist in een gewasbeschermingsmiddel in realistische voorgestelde gebruiksomstandigheden te verwaarlozen is, dat wil zeggen dat het middel wordt gebruikt in gesloten systemen of in andere omstandigheden die contact met mensen uitsluiten en waarbij residuen van de werkzame stof, de beschermstof of de synergist in kwestie in levensmiddelen en diervoeders de overeenkomstig artikel 18, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 396/2005 van het Europees Parlement en de Raad (19) vastgestelde standaardwaarde niet overschrijden; Q. overwegende dat sinds 2014 het vermoeden bestaat dat flumioxazine hormoonontregelende eigenschappen heeft (20) ; overwegende dat de criteria om te bepalen of een stof een hormoonontregelaar is in de context van Verordening (EG) nr. 1107/2009, zoals uiteengezet in Verordening (EU) 2018/605 van de Commissie (21) , sinds 20 oktober 2018 van toepassing zijn (22) ; overwegende dat de desbetreffende richtsnoeren zijn goedgekeurd op 5 juni 2018 (23) ; overwegende dat de Commissie de EFSA echter pas op 4 december 2019 heeft opgedragen het hormoonontregelend vermogen van flumioxazine volgens de nieuwe criteria te beoordelen; R. overwegende dat de EFSA in september 2020 haar bijgewerkte intercollegiale toetsing van de risicobeoordeling van de werkzame stof flumioxazine heeft gepubliceerd (24) , waarin zij hormoonontregelende eigenschappen niet kon uitsluiten aangezien verschillende lacunes in de gegevens werden vastgesteld, ook met betrekking tot andere veiligheidsaspecten, die tot kritieke aandachtspunten leidden; S. overwegende dat de EFSA met name op het gebied van de toxicologie van zoogdieren verschillende lacunes in de gegevens heeft vastgesteld, problemen die niet konden worden opgelost en kritieke punten van zorg; overwegende dat de EFSA ook lacunes in de gegevens heeft vastgesteld op het gebied van residuen en de veiligheid van de consument, de EFSA niet in staat was de beoordeling van de blootstelling aan grondwater af te ronden vanwege lacunes in de gegevens, en dat de beoordeling van de hormoonontregelende eigenschappen van flumioxazine voor mensen en niet-doelorganismen niet konden worden afgerond vanwege onvolledige gegevensverzamelingen, waardoor de EFSA niet tot een conclusie kon komen over de vraag of aan de criteria voor hormoonontregeling voor zowel mensen als niet-doelorganismen via EATS-modaliteiten is voldaan zoals vastgesteld in punt 3.6.5 en punt 3.8.2 van bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1107/2009, zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2018/605; T. overwegende dat flumioxazine een groot risico op bioconcentratie inhoudt, zeer giftig is voor algen en waterplanten en matig giftig is voor regenwormen, honingbijen, vissen en ongewervelde waterdieren; U. overwegende dat het onaanvaardbaar is dat stoffen die momenteel vallen onder de uitsluitingscriteria voor werkzame stoffen die mutageen, kankerverwekkend of giftig voor de voortplanting zijn, en waarvan niet kan worden uitgesloten dat ze onder de uitsluitingscriteria vallen vanwege de hormoonontregelende werking ervan, die tot doel hebben de gezondheid van mensen en het milieu te beschermen, goedgekeurd blijven voor gebruik in de Unie, met alle risico’s van dien voor de volksgezondheid en het milieu; V. overwegende dat aanvragers het in de werkmethoden van de Commissie ingebouwde automatisme van onmiddellijke verlenging van de geldigheidsperioden van werkzame stoffen in gevallen waarin de herziening van de risico’s nog niet afgerond is, “gebruiken” door het herzieningsproces opzettelijk te vertragen middels het indienen van onvolledige gegevens en van verzoeken om meer afwijkingen en speciale voorwaarden, hetgeen onaanvaardbare risico’s voor het milieu en de menselijke gezondheid oplevert, aangezien de blootstelling aan de gevaarlijke stof gedurende die periode doorgaat; W. overwegende dat, na een oorspronkelijk voorstel voor niet-verlenging van de goedkeuring door de Commissie in 2014, op grond van het feit dat flumioxazine voldeed aan de uitsluitingscriteria voor giftige stoffen voor de voortplanting categorie 1B, de aanvrager om een afwijking van de toepassing van deze uitsluitingscriteria heeft verzocht; overwegende dat voor een dergelijke afwijking evenwel de ontwikkeling vereist was van relevante beoordelingsmethoden die toen nog niet bestonden, ondanks het feit dat Verordening (EG) nr. 1107/2009 al drie jaar van toepassing was, waardoor het proces van niet-verlenging meerdere jaren heeft stilgelegen; X. overwegende dat het Parlement de Commissie en de lidstaten in zijn resolutie van 13 september 2018 over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1107/2009 betreffende gewasbeschermingsmiddelen heeft verzocht “ervoor te zorgen dat de procedurele verlenging van de geldigheidsperiode voor de duur van de procedure, overeenkomstig artikel 17 van de verordening, niet zal worden gebruikt voor werkzame stoffen die mutageen, kankerverwekkend en giftig voor de voortplanting zijn en dus opgenomen zijn in categorie 1A of 1B, of voor werkzame stoffen die hormoonontregelende eigenschappen hebben en schadelijk zijn voor mens of dier, zoals momenteel het geval is voor stoffen als flumioxazine, thiacloprid, chlorotoluron en dimoxystrobin”; Y. overwegende dat het Parlement in zijn resoluties van 10 oktober 2019 (25) en van 10 juli 2020 (26) reeds bezwaar heeft gemaakt tegen de twee eerdere verlengingen van de goedkeuringsperiode voor flumioxazine, en dat de Commissie heeft nagelaten een overtuigend antwoord te geven op die resoluties en naar behoren aan te tonen dat een volgende verlenging haar uitvoeringsbevoegdheden niet zou overschrijden; Z. overwegende dat na de vorige verlenging in 2020 van de geldigheidsduur van 26 werkzame stoffen, waaronder flumioxazine, krachtens Uitvoeringsverordening (EU) 2020/869, de geldigheidsduur van de goedkeuring van slechts vier van onder die Uitvoeringsverordening vallende 26 stoffen zijn verlengd of niet zijn verlengd, terwijl de geldigheidsduur van 44 werkzame stoffen krachtens Uitvoeringsverordening (EU) 2021/745 is verlengd, waarvan er vele voor de derde of de vierde keer zijn verlengd; 1. is van mening dat Uitvoeringsverordening (EU) 2021/745 de in Verordening (EG) nr. 1107/2009 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat Uitvoeringsverordening (EU) 2021/745 niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien ze het voorzorgsbeginsel niet in acht neemt; 3. laakt ten zeerste de ernstige vertragingen bij het hergoedkeuringsproces en bij de identificatie van hormoonontregelende stoffen; 4. is van mening dat het besluit om de geldigheidsduur voor flumioxazine opnieuw te verlengen, niet in overeenstemming is met de veiligheidscriteria als bedoeld in Verordening (EG) nr. 1107/2009, en niet stoelt op bewijs dat deze stof veilig kan worden gebruikt, noch op een bewezen hoogdringende noodzaak voor het gebruik van deze werkzame stof voor de voedselproductie in de Unie; 5. verzoekt de Commissie Uitvoeringsverordening (EU) 2021/745 in te trekken en een nieuw ontwerp aan de commissie voor te leggen dat rekening houdt met het wetenschappelijk bewijs betreffende de schadelijke eigenschappen van alle stoffen in kwestie, in het bijzonder flumioxazine; 6. verzoekt de Commissie tijdens de volgende vergadering van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders een voorstel voor te leggen houdende niet-verlenging van de goedkeuring van flumioxazine; 7. verzoekt de Commissie het Parlement in kennis te stellen van de specifieke redenen waarom de beoordeling van de stoffen is vertraagd om redenen buiten de wil van de aanvragers, welke specifieke eindpunten nog worden beoordeeld en waarom deze beoordeling zo veel tijd vergt; 8. verzoekt de Commissie nogmaals enkel ontwerpuitvoeringsverordeningen voor te leggen voor verlenging van de geldigheidsperioden voor stoffen waarvan de huidige wetenschappelijke stand van zaken wellicht niet zal leiden tot een voorstel van de Commissie houdende niet-verlenging van de goedkeuring van de werkzame stof in kwestie; 9. verzoekt de Commissie nogmaals de goedkeuringen voor stoffen waarvan bewezen is of ten aanzien waarvan het redelijke vermoeden bestaat dat ze niet aan de criteria van Verordening (EG) nr. 1107/2009 voldoen, in te trekken; 10. verzoekt de lidstaten nogmaals de goedkeuringen voor werkzame stoffen waarvoor zij de rapporterende lidstaat zijn, naar behoren en tijdig te herzien, en ervoor te zorgen dat de huidige vertragingen zo snel mogelijk worden weggewerkt; 11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 december 2020 getiteld “De EU-strategie inzake cyberbeveiliging voor het digitale tijdperk” (JOIN(2020)0018), – gezien het voorstel van de Commissie van 16 december 2020 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen voor een hoog gezamenlijk niveau van cyberbeveiliging in de Unie en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2016/1148 ( COM(2020)0823 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 24 september 2020 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende digitale operationele veerkracht voor de financiële sector en tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1060/2009, (EU) nr. 648/2012, (EU) nr. 600/2014 en (EU) nr. 909/2014 ( COM(2020)0595 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van 12 september 2018 tot oprichting van het Europees kenniscentrum voor industrie, technologie en onderzoek op het gebied van cyberbeveiliging en het netwerk van nationale coördinatiecentra ( COM(2018)0630 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020, getiteld “De digitale toekomst van Europa vormgeven” ( COM(2020)0067 ), – gezien Verordening (EU) 2019/881 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake Enisa (het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging), en inzake de certificering van de cyberbeveiliging van informatie- en communicatietechnologie en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 526/2013 (de cyberbeveiligingsverordening) (1) , – gezien Richtlijn 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van radioapparatuur en tot intrekking van Richtlijn 1999/5/EG (2) , – gezien Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (3) , – gezien Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van “Horizon 2020 – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)” en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (4) , – gezien Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (5) , – gezien Verordening (EU) 2021/694 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot vaststelling van het programma Digitaal Europa en tot intrekking van Besluit (EU) 2015/2240 (6) , – gezien Richtlijn 2010/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2010 betreffende het kader voor het invoeren van intelligente vervoerssystemen op het gebied van wegvervoer en voor interfaces met andere vervoerswijzen (7) , – gezien het Verdrag van Boedapest inzake cybercriminaliteit van 23 november 2001 (ETS nr. 185), – gezien zijn resolutie van 16 december 2020 over een nieuwe strategie voor Europese kmo’s (8) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over een Europese datastrategie (9) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over de digitale toekomst van Europa vormgeven: belemmeringen voor de werking van de digitale eengemaakte markt wegnemen en het gebruik van AI voor Europese consumenten verbeteren (10) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over de digitale kloof tussen vrouwen en mannen dichten: de deelname van vrouwen aan de digitale economie (11) , – gezien zijn resolutie van 12 maart 2019 over de veiligheidsdreigingen in verband met de toenemende technologische aanwezigheid van China in de EU en mogelijke maatregelen op EU-niveau om deze tegen te gaan (12) , – gezien de vraag aan de Commissie over de EU-strategie inzake cyberbeveiliging voor het digitale tijdperk ( O-000037/2021 – B9‑0024/2021), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de digitale transformatie een belangrijke strategische prioriteit van de Unie is, die onvermijdelijk gepaard gaat met een grotere blootstelling aan cyberdreigingen; B. overwegende dat aangesloten apparaten, waaronder machines, sensoren, industriële componenten en netwerken die deel uitmaken van het internet der dingen (Internet of Things, IoT), in aantal blijven toenemen, met naar verwachting wereldwijd 22,3 miljard met het IoT verbonden apparaten in 2024, waardoor de blootstelling aan cyberaanvallen toeneemt; C. overwegende dat technologische vooruitgang – zoals kwantumcomputers – en asymmetrieën bij de toegang daartoe een uitdaging kunnen vormen voor het cyberbeveiligingslandschap; D. overwegende dat het aantal cyberaanvallen aanzienlijk toeneemt, zoals onder meer blijkt uit de recente reeks kwaadwillige en georganiseerde cyberaanvallen op gezondheidszorgstelsel in Ierland, Finland en Frankrijk; overwegende dat deze cyberaanvallen aanzienlijke schade toebrengen aan gezondheidszorgstelsels en patiëntenzorg, alsook aan andere gevoelige openbare en particuliere instellingen; E. overwegende dat de COVID-19-crisis cyberkwetsbaarheden in sommige cruciale sectoren, met name in de gezondheidszorg, verder aan het licht heeft gebracht, en dat de bijbehorende maatregelen van telewerken en sociale afstand onze afhankelijkheid van digitale technologieën en connectiviteit hebben vergroot, terwijl cyberaanvallen en cybercriminaliteit, waaronder spionage en sabotage, alsmede het binnendringen in en manipuleren van ICT-systemen, -structuren en -netwerken via kwaadwillige en onwettige installaties, in heel Europa in aantal en geraffineerdheid toenemen; F. overwegende dat hybride dreigingen, waaronder het gebruik van desinformatiecampagnes en cyberaanvallen op infrastructuur, economische processen en democratische instellingen, toenemen en een serieus probleem aan het worden zijn in zowel de cyber- als de fysieke wereld, en een risico vormen voor democratische processen zoals verkiezingen, wetgevingsprocedures, rechtshandhaving en justitie; G. overwegende dat er in toenemende mate een beroep wordt gedaan op de kernfunctie van internet en op essentiële internetdiensten voor communicatie en hosting, toepassingen en gegevens, waarvan het marktaandeel geleidelijk wordt geconcentreerd bij steeds minder bedrijven; H. overwegende dat de mogelijkheden voor Distributed Denial-of-Service-aanvallen toenemen en dat daarom de veerkracht van de kern van het internet overeenkomstig moet worden vergroot; I. overwegende dat de paraatheid en het bewustzijn op het gebied van cyberbeveiliging bij bedrijven laag blijven, met name bij kmo’s en eenmanszaken, en dat er een tekort aan geschoolde werknemers is (de personeelskloof is sinds 2015 met 20 % toegenomen), waarbij traditionele wervingskanalen niet aan de vraag kunnen voldoen, ook niet voor leidinggevende en interdisciplinaire functies; overwegende dat bijna 90 % van het personeel dat zich wereldwijd bezighoudt met cyberbeveiliging van het mannelijk geslacht is en dat “dit hardnekkige gebrek aan genderdiversiteit het aanwezige talent verder beperkt” (13) ; J. overwegende dat de slagkracht op het gebied van cyberbeveiliging in de lidstaten heterogeen is en dat het melden van incidenten en het delen van informatie tussen hen systematisch noch alomvattend is, terwijl de mogelijkheden voor het inzetten van centra voor informatie-uitwisseling en -analyse (Information Sharing and Analysis Centres, ISAC’s) voor de uitwisseling van informatie tussen de publieke en de particuliere sector onvoldoende worden benut; K. overwegende dat er op EU-niveau geen overeenstemming bestaat over samenwerking op het gebied van cyberinlichtingen en over de collectieve reactie op cyber- en hybride aanvallen; overwegende dat tegenmaatregelen tegen cyberdreigingen en cyberaanvallen, met name die van hybride aard, voor de lidstaten technisch en geopolitiek zeer moeilijk zijn om individueel aan te pakken; L. overwegende dat grensoverschrijdende en wereldwijde gegevensuitwisseling belangrijk zijn voor waardecreatie, op voorwaarde dat privacy en intellectuele en eigendomsrechten worden gewaarborgd; overwegende dat de handhaving van buitenlandse gegevenswetgeving een cyberbeveiligingsrisico kan vormen voor Europese gegevens, aangezien bedrijven die in verschillende regio’s actief zijn, onderworpen zijn aan overlappende verplichtingen, ongeacht de locatie van de gegevens of hun herkomst; M. overwegende dat cyberbeveiliging een wereldmarkt van 600 miljard EUR vertegenwoordigt en dat dit bedrag naar verwachting snel zal toenemen, en dat de Unie een netto-importeur van producten en oplossingen is; N. overwegende dat er een risico bestaat op versnippering van de eengemaakte markt als gevolg van nationale regelgeving inzake cyberbeveiliging en het ontbreken van horizontale wetgeving met betrekking tot essentiële cyberbeveiligingsvereisten voor hardware en software, met inbegrip van verbonden producten en applicaties; 1. is ingenomen met de initiatieven die door de Commissie zijn uiteengezet in de gezamenlijke mededeling getiteld “De EU-strategie inzake cyberbeveiliging voor het digitale tijdperk”; 2. dringt erop aan de ontwikkeling van veilige en betrouwbare netwerk- en informatiesystemen, infrastructuur en connectiviteit in de hele Unie te bevorderen; 3. dringt erop aan als doel te stellen dat alle met internet verbonden producten in de Unie, met inbegrip van die voor consumenten- en industrieel gebruik, samen met alle toeleveringsketens die deze producten beschikbaar stellen, een veilig ontwerp moeten hebben en bestand moeten zijn tegen cyberincidenten en snel moeten kunnen worden bijgewerkt wanneer er kwetsbaarheden worden ontdekt; is ingenomen met de plannen van de Commissie om horizontale wetgeving inzake cyberbeveiligingsvereisten voor verbonden producten en bijbehorende diensten voor te stellen, en verzoekt dat die wetgeving voorstellen bevat voor de harmonisatie van nationale wetgeving om versnippering van de eengemaakte markt te voorkomen; verzoekt om rekening te houden met bestaande wetgeving (de cyberbeveiligingswet, het nieuwe wetgevingskader, de verordening betreffende normalisatie) om dubbelzinnigheid en versnippering te voorkomen; 4. verzoekt de Commissie te beoordelen of er behoefte is aan een voorstel voor een horizontale verordening tot invoering van cyberbeveiligingseisen voor applicaties, software, ingebedde software en besturingssystemen in 2023, voortbouwend op het EU-acquis voor vereisten op het gebied van risicobeheer; benadrukt dat verouderde applicaties, software, ingebedde software en besturingssystemen (d.w.z. die niet langer regelmatig patches en beveiligingsupdates ontvangen) een niet te verwaarlozen aandeel van alle aangesloten apparaten uitmaken en een cyberbeveiligingsrisico vormen; dringt er bij de Commissie op aan dat zij dit aspect opneemt in haar voorstel; stelt voor dat het voorstel de verplichting voor producenten bevat om van tevoren de minimumperiode mee te delen waarin zij beveiligingspatches en updates ondersteunen, zodat kopers weloverwogen keuzes kunnen maken; is van mening dat producenten deel moeten uitmaken van het gecoördineerde programma voor de bekendmaking van kwetsbaarheden zoals beschreven in het voorstel voor de NIS 2-richtlijn; 5. benadrukt dat cyberbeveiliging moet worden ingebed in digitalisering; dringt er daarom op aan dat door de Unie gefinancierde digitaliseringsprojecten cyberbeveiligingseisen omvatten; is ingenomen met de steun voor onderzoek en innovatie op het gebied van cyberbeveiliging, met name wat betreft disruptieve technologieën (zoals kwantumcomputing en kwantumcryptografie), waarvan de opkomst het internationale evenwicht zou kunnen verstoren; dringt bovendien aan op verder onderzoek naar post-kwantumalgoritmen als cyberbeveiligingsnorm; 6. is van mening dat de digitalisering van onze samenleving betekent dat alle sectoren met elkaar verbonden zijn en dat de tekortkomingen in de ene sector een belemmering kunnen vormen voor andere; dringt er daarom op aan dat cyberbeveiligingsbeleid wordt opgenomen in de digitale strategie van de EU en in EU-financiering, en dat dit coherent moet zijn en interoperabel in alle sectoren; 7. roept op tot een coherent gebruik van EU-middelen voor de uitrol van cyberbeveiliging en aanverwante infrastructuur; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat synergieën op het gebied van cyberbeveiliging tussen verschillende programma’s worden benut, met name het programma Horizon Europa, het programma Digitaal Europa, het EU-ruimtevaartprogramma, de herstel- en veerkrachtfaciliteit van de EU, InvestEU en de Connecting Europe Facility (CEF), en om ten volle gebruik te maken van het kenniscentrum en netwerk voor cyberbeveiliging; 8. herinnert eraan dat communicatie-infrastructuur de hoeksteen is van alle digitale activiteiten en dat het waarborgen van de veiligheid ervan een strategische prioriteit is voor de Unie; steunt de huidige ontwikkeling van de EU-regeling voor cyberbeveiligingscertificering voor 5G-netwerken; is ingenomen met de EU-toolbox voor 5G-cyberbeveiliging en verzoekt de Commissie, de lidstaten en het bedrijfsleven hun inspanningen voor veilige communicatienetwerken voort te zetten, met inbegrip van maatregelen met betrekking tot de gehele toeleveringsketen; verzoekt de Commissie de afhankelijkheid van één aanbieder te voorkomen en de netwerkbeveiliging te verbeteren door initiatieven te bevorderen die de virtualisering en cloudificering van de verschillende componenten van de netwerken verbeteren; dringt aan op de snelle ontwikkeling van de volgende generaties communicatietechnologieën met een cyberveilig ontwerp als grondbeginsel, die de bescherming van privacy en persoonsgegevens waarborgen; 9. wijst nogmaals op het belang van de totstandbrenging van een nieuw, robuust veiligheidskader voor cruciale EU-infrastructuren om de veiligheidsbelangen van de EU te beschermen en van het voortbouwen op bestaande slagkracht om adequaat te reageren op risico’s, bedreigingen en technologische veranderingen; 10. verzoekt de Commissie bepalingen op te stellen om de toegankelijkheid, beschikbaarheid en integriteit van de openbare kern van het internet, en zodoende de stabiliteit van de cyberruimte, met name wat betreft de toegang van de EU tot het wereldwijde DNS-rootsysteem, te waarborgen; is van mening dat deze bepalingen maatregelen moeten omvatten voor de diversificatie van leveranciers om het huidige risico van afhankelijkheid van de paar bedrijven die de markt beheersen te verminderen; is ingenomen met het voorstel voor een Europees domeinnaamsysteem (DNS4EU) als instrument voor een veerkrachtiger internetkern; verzoekt de Commissie te evalueren hoe dit DNS4EU gebruik zou kunnen maken van de nieuwste technologieën, beveiligingsprotocollen en deskundigheid op het gebied van cyberbedreigingen om alle Europeanen een snel, veilig en veerkrachtig domeinnaamsysteem te bieden; herinnert aan de noodzaak van een betere bescherming van het Border Gateway Protocol (BGP) om BGP-kapingen te voorkomen; herinnert aan zijn steun voor een multi-stakeholdermodel voor internetgovernance, waarvan cyberbeveiliging een van de kernthema’s moet zijn; benadrukt dat de EU de uitvoering van IPv6 moet versnellen; erkent het open source-model dat, als basis voor het functioneren van internet, efficiënt en effectief is gebleken; moedigt daarom het gebruik ervan aan; 11. erkent de noodzaak van meer forensisch onderzoek op het gebied van cyberbeveiliging om misdaad, cybercriminaliteit en cyberaanvallen te bestrijden, met inbegrip van door de staat gesteunde aanvallen, maar waarschuwt voor onevenredige maatregelen die de privacy en de vrijheid van meningsuiting van EU-burgers tijdens het gebruik van internet in gevaar brengen; herinnert eraan dat de herziening van het tweede aanvullende protocol bij het Verdrag van Boedapest inzake cybercriminaliteit moet worden afgerond, waardoor de paraatheid tegen cybercriminaliteit kan worden vergroot; 12. verzoekt de Commissie en de lidstaten hun middelen te bundelen om de strategische veerkracht van de EU te vergroten, haar afhankelijkheid van buitenlandse technologieën te verminderen en haar leiderschap en concurrentievermogen op het gebied van cyberbeveiliging in de hele digitale toeleveringsketen (waaronder gegevensopslag en -verwerking in de cloud, processortechnologieën, geïntegreerde schakelingen (chips), ultraveilige connectiviteit, kwantumcomputers en de volgende generatie netwerken) te versterken; 13. beschouwt het plan voor een ultraveilige connectiviteitsinfrastructuur als een belangrijk instrument voor de beveiliging van gevoelige digitale communicatie; is ingenomen met de aankondiging van de ontwikkeling van een wereldwijd veilig communicatiesysteem in de ruimte van de EU, waar kwantumversleutelingstechnologieën deel van uitmaken; herinnert eraan dat er, in samenwerking met het Agentschap van de Europese Unie voor het ruimtevaartprogramma (Euspa) en het Europees Ruimteagentschap (ETA), voortdurend inspanningen moeten worden geleverd om Europese ruimtevaartactiviteiten veilig te stellen; 14. betreurt dat de praktijken voor het delen van informatie rond cyberdreigingen en -incidenten niet goed zijn omarmd door de particuliere en de publieke sector; verzoekt de Commissie en de lidstaten het vertrouwen te vergroten en de belemmeringen voor het delen van informatie over cyberdreigingen en cyberaanvallen op alle niveaus te verminderen; is ingenomen met de inspanningen van sommige sectoren en dringt aan op sectoroverschrijdende samenwerking, aangezien kwetsbaarheden zelden sectorspecifiek zijn; benadrukt dat de lidstaten hun krachten op Europees niveau moeten bundelen teneinde hun meest recente kennis over cyberbeveiligingsrisico’s efficiënt te delen; moedigt de oprichting aan van een werkgroep van de lidstaten inzake cyberinlichtingen teneinde de uitwisseling van informatie in de EU en de Europese economische ruimte te bevorderen, en met name om grootschalige cyberaanvallen te voorkomen; 15. is ingenomen met de geplande oprichting van een gezamenlijke cybereenheid om de samenwerking te versterken tussen de EU-organen en de autoriteiten van de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor het voorkomen, afschrikken van en reageren op cyberaanvallen; verzoekt de lidstaten en de Commissie de samenwerking op het gebied van cyberdefensie verder te versterken en onderzoek naar geavanceerde cyberdefensieslagkracht te ontwikkelen; 16. herinnert aan het belang van de menselijke factor in de cyberbeveiligingsstrategie; dringt aan op voortdurende inspanningen om het bewustzijn op het gebied van cyberbeveiliging te verspreiden, met inbegrip van cyberhygiëne en cybergeletterdheid; 17. benadrukt het belang van een robuust en consistent veiligheidskader om alle EU-personeel, gegevens, communicatienetwerken en informatiesystemen en besluitvormingsprocessen te beschermen tegen cyberdreigingen op basis van alomvattende, consistente en homogene regels en adequate governance; dringt erop aan voldoende middelen en slagkracht beschikbaar te stellen, onder meer in het kader van de versterking van het mandaat van CERT-EU en met betrekking tot de lopende discussies over de vaststelling van gemeenschappelijke bindende regels inzake cyberbeveiliging voor alle EU-instellingen, -organen en agentschappen; 18. dringt aan op een ruimer gebruik van vrijwillige certificering en cyberbeveiligingsnormen, aangezien dit belangrijke instrumenten zijn om het algemene niveau van cyberbeveiliging te verbeteren; is ingenomen met het tot stand komen van het Europees certificeringskader en met het werk van de Europese groep voor cyberbeveiligingscertificering; verzoekt Enisa en de Commissie om bij de voorbereiding van de EU-regeling voor cyberbeveiligingscertificering voor clouddiensten te overwegen de toepassing van de EU-wetgeving verplicht te stellen met betrekking tot het “hoge” zekerheidsniveau; 19. benadrukt de noodzaak om aan de vraag naar arbeidskrachten op het gebied van cyberbeveiliging te voldoen door de vaardigheidskloof te dichten met behulp van voortgezette de inspanningen op het gebied van onderwijs en opleiding; dringt aan op bijzondere aandacht voor het wegwerken van de genderkloof, die ook in deze sector aanwezig is; 20. erkent de noodzaak van betere ondersteuning voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen om hun inzicht in alle informatiebeveiligingsrisico’s en hun mogelijkheden om hun cyberbeveiliging te verbeteren, te vergroten; verzoekt Enisa en de nationale autoriteiten zelftestportalen en handleidingen voor beste praktijken te ontwikkelen voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen; herinnert aan het belang van opleiding en van toegang tot specifieke financiering voor de veiligheid van deze entiteiten; 21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en aan de Raad, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 2, artikel 3, lid 1, artikel 4, lid 3, artikel 6, artikel 7, artikel 13, artikel 14, lid 1, artikel 16, lid 1, artikel 17, de leden 1, 3 en 8, artikel 19, lid 1, tweede alinea, en artikel 49 van het Verdrag betreffende Europese Unie (VEU), alsook de artikelen 265, 310, 317 en 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (1) (“de conditionaliteitsverordening met betrekking tot de rechtsstaat”),” – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de toepassing van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092, het conditionaliteitsmechanisme met betrekking tot de rechtsstaat (2) en zijn resolutie van 17 december 2020 over het meerjarig financieel kader 2021-2027, het Interinstitutioneel Akkoord, het EU-herstelinstrument en de rechtsstaatverordening (3) , – gezien het verslag over de rechtsstaat 2020 van de Commissie van 30 september 2020 ( COM(2020)0580 ), – gezien de conclusies van de Europese Raad van 21 juli 2020 en 11 december 2020, – gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), – gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over een voorstel houdende een verzoek aan de Raad om overeenkomstig artikel 7, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie te constateren dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending door Hongarije van de waarden waarop de Unie berust (4) , – gezien de uitspraak van het HvJ-EU van 3 juni 2021 in zaak C-650/18, houdende verwerping van het beroep dat Hongarije had ingesteld tegen de resolutie van het Parlement van 12 september 2018 die de procedure voor het constateren van een duidelijk gevaar van een ernstige schending, door een lidstaat, van de waarden waarop de Europese Unie berust, in werking had gesteld (5) , – gezien het met redenen omklede voorstel van de Commissie van 20 december 2017 op grond van artikel 7, lid 1, VEU inzake de rechtsstaat in Polen: voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat ( COM(2017)0835 ), – gezien zijn resolutie van 1 maart 2018 over het besluit van de Commissie om de procedure van artikel 7, lid 1, VEU in te leiden ten aanzien van de situatie in Polen (6) , – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Europese Unie berust op de in artikel 2 VEU verankerde waarden, namelijk eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren; B. overwegende dat het bestaan van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending van de in artikel 2 VEU verankerde waarden door een lidstaat niet alleen gevolgen heeft voor de lidstaat waar dit gevaar zich voordoet, maar ook gevolgen heeft voor de andere lidstaten, voor het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten, voor de Unie in haar geheel en voor de grondrechten van haar burgers krachtens het Unierecht; C. overwegende dat artikel 7, lid 1, VEU in werking is gesteld door de Commissie en het Parlement in verband met Polen resp. Hongarije op grond van de constatering dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending van de waarden waarop de Unie berust; overwegende dat de Raad tot dusver drie hoorzittingen over Polen en twee hoorzittingen over Hongarije heeft georganiseerd binnen het kader van de Raad Algemene Zaken; D. overwegende dat de conditionaliteitsverordening met betrekking tot de rechtsstaat op 1 januari 2021 in werking is getreden en sindsdien toepasselijk is; E. overwegende dat de toepasselijkheid, het doel en het toepassingsgebied van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat daarin duidelijk worden gedefinieerd en de Commissie in overeenstemming met artikel 17, lid 1, VEU “toeziet op de toepassing van de Verdragen, alsook van de maatregelen die de instellingen krachtens deze Verdragen vaststellen”; F. overwegende dat de toepassing van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat niet afhankelijk kan worden gesteld van de vaststelling van richtsnoeren, en herinnert eraan dat richtsnoeren nooit de intentie van de medewetgevers mogen ondermijnen; G. overwegende dat overeenkomstig artikel 234 VWEU het Europees Parlement het recht heeft te stemmen over een motie van afkeuring van de Commissie; H. overwegende dat de Commissie haar verantwoordelijkheden “volledig onafhankelijk uitoefent” en dat haar leden “noch instructies van enige regering, instelling, orgaan of instantie aanvaarden noch vragen” (artikel 17, lid 3, VEU, artikel 245 VWEU), en dat de Commissie als college verder “verantwoording aan het Europees Parlement aflegt” (artikel 17, lid 8, VEU) en “toeziet op de toepassing van de Verdragen, alsook van de maatregelen die de instellingen krachtens deze Verdragen vaststellen” (artikel 17, lid 1, VEU); I. overwegende dat alleen het HvJ-EU bevoegd is om de conditionaliteitsverordening of enig deel daarvan te annuleren, en overwegende dat een bij het HvJ-EU ingesteld beroep overeenkomstig artikel 278 VWEU geen schorsende werking heeft; J. overwegende dat de financiële belangen van de Unie moeten worden beschermd overeenkomstig de algemene beginselen zoals vastgelegd in de Verdragen van de Unie, met name de waarden zoals bedoeld in artikel 2 VEU, en overeenkomstig het beginsel van goed financieel beheer zoals vastgelegd in artikel 317 VWEU en in Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (7) (het Financieel Reglement); 1. herhaalt zijn standpunt over de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat, die op 1 januari 2021 in werking is getreden en in al haar onderdelen rechtstreeks toepasselijk is in alle lidstaten voor alle middelen van de EU-begroting, inclusief de middelen die sindsdien via het EU-herstelinstrument zijn toegewezen; 2. verzoekt de Commissie en de Raad nu eindelijk te onderkennen dat onverwijld actie moet worden ondernomen ter verdediging van de waarden zoals bedoeld in artikel 2 VEU, en toe te geven dat een lidstaat geen wijzigingen aan zijn wetgeving, inclusief de bepalingen van zijn grondwet, kan aanbrengen op een wijze die tot een verminderde bescherming van die waarden leidt; is van oordeel dat oprechte onderlinge samenwerking tussen de instellingen wordt ondermijnd indien de zorgen van het Parlement niet volledig worden gedeeld en mede in overweging worden genomen; herinnert eraan dat het Parlement bevoegd is te stemmen over een motie van afkeuring tegen de Commissie, en de mogelijkheid heeft te reageren op een gebrek aan samenwerking door de Raad; nodigt de andere instellingen uit samen te werken in plaats van de inspanningen voor het oplossen van de huidige crisis te dwarsbomen; 3. herinnert eraan dat overeenkomstig artikel 5 van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat “de Commissie verifieert of het toepasselijke recht is nageleefd en zo nodig alle passende maatregelen neemt om de Uniebegroting te beschermen”; is van mening dat de situatie met betrekking tot de eerbiediging van de beginselen van de rechtsstaat in sommige lidstaten onmiddellijk de toepassing van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat rechtvaardigt; 4. verzoekt de Commissie met klem snel te reageren op de aanhoudende ernstige schendingen van de beginselen van de rechtsstaat in sommige lidstaten, die een ernstig gevaar inhouden voor de billijke, wettige en onpartijdige verdeling van EU-middelen, met name in het kader van het gedeelde beheer, en een grondige analyse te houden van de noodzaak om zonder onnodige vertraging de in de conditionalteitsverordening met betrekking tot de rechtsstaat bedoelde procedure in werking te zetten; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie zich onmiddellijk aan haar verplichtingen uit hoofde van deze verordening te houden om het Parlement naar behoren te informeren over alle schriftelijke kennisgevingen aan de lidstaten in kwestie, met de feitelijke elementen en de specifieke gronden voor de schendingen van de rechtsstaat, en over alle lopende onderzoeken; stelt vast dat het Parlement tot nu toe geen enkele informatie over kennisgevingen heeft ontvangen; 5. benadrukt zijn bezorgdheid over de steeds duidelijkere aanwijzingen over en over het toenemende gevaar dat de begroting van de Unie wordt misbruikt als middel om de rechtsstaat in sommige lidstaat uit te hollen; betreurt dat de Raad niet in staat is betekenisvolle vooruitgang te boeken bij het handhaven van de waarden van de Unie in procedures krachtens artikel 7 in reactie op de bedreigingen voor de gemeenschappelijke Europese waarden in Polen en Hongarije; wijst erop dat dit verzuim van de Raad om artikel 7 VEU doeltreffend in te zetten de integriteit van de gemeenschappelijke Europese waarden, het wederzijds vertrouwen en de geloofwaardigheid van de Unie als geheel blijft ondermijnen; verzoekt de aanstaande voorzitterschappen regelmatig hoorzittingen te organiseren; beveelt de Raad aan om als follow-up van de hoorzittingen concrete aanbevelingen te doen aan de betrokken lidstaten, zoals vastgelegd in artikel 7, lid 1, VEU, en termijnen voor de uitvoering van die aanbevelingen aan te geven; 6. onderstreept dat, ondanks talrijke resoluties en verslagen van het Europees Parlement, en meerdere inbreukprocedures en uitspraken van het HvJ-EU, de rechtsstaatsituatie in de Europese Unie blijft verslechteren; 7. verzoekt de Commissie alle haar ter beschikking staande instrumenten, waaronder de verordening, ook te gebruiken om de aanhoudende schendingen van de democratie en de grondrechten overal in de Unie aan te pakken, met inbegrip van aanvallen op de mediavrijheid en journalisten, migranten, vrouwenrechten, de rechten van LGBTIQ-personen, de vrijheid van vereniging en de vrijheid van vergadering; verwelkomt de verwerping door de Grote Kamer van het HvJ-EU van het beroep dat Hongarije had ingesteld tegen de resolutie van het Parlement van 12 september 2018 die de procedure van artikel 7 in werking zette; betreurt dat de Commissie niet in staat is passend te reageren op de vele zorgen van het Parlement met betrekking tot de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in meerdere lidstaten; verzoekt de Commissie gebruik te maken van alle haar ter beschikking staande instrumenten, inclusief artikel 7 VEU, het rechtsstaatskader en de inbreukprocedures zoals bedoeld in artikel 19, lid 1, VEU, alsook andere instrumenten, zoals versnelde procedures, verzoeken voor voorlopige maatregelen bij het HvJ-EU en acties in verband met het niet ten uitvoer leggen van uitspraken van het Hof; verzoekt de Commissie uitdrukkelijk de redenen te vermelden wanneer zij besluit de door het Parlement aanbevolen instrumenten niet te gebruiken; 8. onderstreept het belang van het ondersteunen en verbeteren van samenwerking tussen de EU-instellingen, de lidstaten, het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en het Europees Openbaar Ministerie (EOM); juicht het toe dat het EOM op 1 juni 2021 operationeel is geworden; 9. onderstreept dat het jaarlijks verslag over de rechtsstaat een op zichzelf staand instrument is, en complementair is aan de conditionaliteitsverordening met betrekking tot de rechtsstaat; verzoekt de Commissie de conclusies in het jaarverslag te gebruiken bij haar beoordeling met het oog op de toepassing van de verordening; vraagt de Commissie om in haar jaarlijks verslag over de rechtsstaat een specifiek onderdeel op te nemen met een analyse van gevallen waar schendingen van de beginselen van de rechtsstaat in een bepaalde lidstaat voldoende rechtstreeks gevolgen kunnen hebben of dreigen te hebben voor het goed financieel beheer van de Uniebegroting; 10. stelt met teleurstelling vast dat de Commissie sinds de inwerkingtreding van de verordening geen schriftelijke kennisgevingen aan lidstaten heeft verzonden, ondanks de grote bezorgdheid over de schendingen van de rechtsstaat die zijn vastgesteld in het verslag van de Commissie over de rechtsstaat van 2020, en twee lopende procedures krachtens artikel 7, die van invloed zijn op het goed financieel beheer van de Uniebegroting en die door de lidstaten niet worden opgelost; stelt vast dat het feit dat geen actie krachtens de artikelen 5, lid 1, en 6 van de conditionaliteitsverordening met betrekking tot de rechtsstaat wordt ondernomen, neerkomt op een weigering van de Commissie om zich aan haar verplichtingen uit hoofde daarvan te houden; 11. herinnert eraan dat het Parlement de Commissie in zijn resolutie van 25 maart 2021 over de toepassing van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 inzake het conditionaliteitsmechanisme met betrekking tot de rechtsstaat een concrete deadline had gegeven, en stelt teleurgesteld vast dat de Commissie zich niet voor de bedoelde deadline aan haar verplichtingen heeft gehouden; benadrukt dat dit voldoende reden vormt voor juridische actie tegen de Commissie onder artikel 265 VWEU; 12. betreurt dat de Commissie niet voor 1 juni 2021 op de verzoeken van het Parlement heeft gereageerd en in de meest duidelijke gevallen van schending van de rechtsstaat in de EU de in de conditionaliteitsverordening met betrekking tot de rechtsstaat bedoelde procedure heeft gestart; verzoekt zijn Voorzitter de Commissie op grond van artikel 265 VWEU uiterlijk twee weken na de aanneming van deze resolutie te verzoeken zich aan haar verplichtingen uit hoofde van deze verordening te houden; geeft aan dat, teneinde voorbereid te zijn, het Parlement ondertussen onmiddellijk zal beginnen met de noodzakelijke voorbereidingen voor mogelijke juridische procedures tegen de Commissie zoals bedoeld in artikel 265 VWEU; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 174 en 175 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (1) (de RRF-verordening), – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over het recht van het Parlement op informatie over de lopende beoordeling van de nationale plannen voor herstel en veerkracht (2) , – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de RRF-verordening is aangenomen volgens de gewone wetgevingsprocedure; B. overwegende dat de RRF een uniek instrument is wat zijn volume en financieringswijze betreft; overwegende dat de Commissie zich voorbereidt op de uitgifte van gemeenschappelijke schuldbewijzen van de EU, aangezien alle EU‑lidstaten inmiddels het eigenmiddelenbesluit hebben geratificeerd (3) ; C. overwegende dat de groene investeringen in het kader van de RRF voornamelijk zullen worden gefinancierd door de uitgifte van groene obligaties; D. overwegende dat democratische en parlementaire controle op de uitvoering van de RRF alleen mogelijk is als het Parlement daar in alle stadia volledig bij wordt betrokken en er in elke fase rekening wordt gehouden met al zijn aanbevelingen; E. overwegende dat overeenkomstig artikel 26 van de RRF-verordening een herstel- en veerkrachtdialoog wordt gevoerd om te zorgen voor meer transparantie en een grotere verantwoordingsplicht en de Commissie in de gelegenheid te stellen het Parlement informatie te verstrekken over onder meer de herstel- en veerkrachtplannen van de lidstaten en de beoordeling daarvan; F. overwegende dat het Parlement zijn standpunten over de kwesties in het kader van de herstel- en veerkrachtdialoog kenbaar maakt, onder meer via resoluties en uitwisselingen met de Commissie; overwegende dat de Commissie rekening moet houden met deze standpunten; G. overwegende dat in de RRF-verordening zes gebieden van Europees belang worden genoemd, die allemaal het toepassingsgebied en de doelstelling van het instrument vertegenwoordigen; H. overwegende dat de RRF-verordening is gebaseerd op artikel 175 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en dat in de verordening is vastgelegd dat de algemene doelstelling bestaat uit het verwezenlijken van de in artikel 174 genoemde doelstellingen van versterking van de economische, sociale en territoriale samenhang van de Unie, waardoor de veerkracht, de crisisparaatheid, het aanpassingsvermogen en het groeipotentieel van de lidstaten kan verbeteren, door de sociale en economische gevolgen van de crisis, met name voor vrouwen, kinderen en jongeren te beperken, en een bijdrage te leveren aan de tenuitvoerlegging van de Europese pijler van sociale rechten door de groene transitie te ondersteunen, een bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van de bijgestelde klimaatdoelstellingen voor 2030 in de nieuwe klimaatwet van de EU en door de doelstelling van klimaatneutraliteit van de Unie in 2050 te halen, met name de nationale energie- en klimaatplannen die zijn vastgesteld in het kader van de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, als vastgelegd in Verordening (EU) 2018/1999 (4) , alsmede de doelstelling van de digitale transitie te bewerkstelligen, en aldus bij te dragen tot opwaartse economische en sociale convergentie, duurzame groei en de integratie van de economieën van de Unie te herstellen en te stimuleren, kwalitatief hoogstaande werkgelegenheid te bevorderen, alsmede bij te dragen aan de strategische autonomie van de Unie, in combinatie met een open economie en het creëren van Europese meerwaarde; I. overwegende dat de EU-leiders tijdens de sociale top van Porto van 7 en 8 mei 2021 de Europese pijler van sociale rechten hebben onderkend als een fundamenteel element van het herstel en overwegende dat zij in de verklaring van Porto hebben benadrukt vastbesloten te zijn de tenuitvoerlegging ervan op EU- en nationaal niveau verder te verdiepen; J. overwegende dat de specifieke doelstelling van de RRF bestaat in het verstrekken van financiële steun om de mijlpalen en streefdoelen van de hervormingen en investeringen zoals vastgelegd in hun herstel- en veerkrachtplannen te bereiken; overwegende dat dit betekent dat de plannen (met inbegrip van digitale en groene maatregelen) moeten bijdragen aan de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten, het scheppen van hoogwaardige banen en opwaartse sociale convergentie; K. overwegende dat de Europese meerwaarde niet simpelweg wordt gegenereerd louter omdat de RRF een Europees initiatief is; L. overwegende dat de lidstaten uiterlijk 30 april 2021 hun nationale herstel- en veerkrachtplannen bij de Commissie moesten hebben ingediend; overwegende dat tot op heden 23 lidstaten hun herstel- en veerkrachtplannen bij de Commissie hebben ingediend; M. overwegende dat het Parlement op 18 mei 2021 een plenair debat heeft gehouden dat werd gevolgd door de aanneming van een resolutie over het recht van het Parlement op informatie over de lopende beoordeling van de NPHV’s; N. overwegende dat de Commissie, teneinde adequaat democratisch toezicht en passende parlementaire controle op de uitvoering van de RRF en meer transparantie en democratische verantwoordingsplicht te waarborgen, het Parlement regelmatig moet informeren, zowel mondeling als schriftelijk, over de status van de beoordeling van de nationale herstel- en veerkrachtplannen, waaronder de hervormingen en investeringen die aansluiten bij het toepassingsgebied en gebaseerd zijn op de zes pijlers (waaronder de algemene en specifieke doelstellingen en de horizontale beginselen) en de elf beoordelingscriteria zoals vastgesteld in de RRF-verordening; 1. is van mening dat de herstel- en veerkrachtfaciliteit een historisch EU-instrument is om economische, sociale en territoriale cohesie te bevorderen, convergentie tot stand te brengen, het concurrentievermogen te vergroten en de lidstaten te helpen de economische en sociale gevolgen van de COVID-19-pandemie te verlichten, de economieën van de EU op sterke en duurzame groeitrajecten te zetten, de EU voor te bereiden op het aanpakken van langetermijnuitdagingen zoals de rechtvaardige, groene transitie en de digitale transformatie, en toegevoegde waarde voor de EU te genereren; 2. verwacht van de Commissie dat zij alleen plannen goedkeurt die volledig voldoen aan de bepalingen en doelstellingen van de RRF-verordening en geen politieke concessie doet die tegen de verordening en de geest ervan indruist, en dat zij zich daarbij distantieert van het feit dat zij nauw betrokken was bij de ontwikkeling van de plannen voordat deze werden ingediend; verzoekt de Commissie de letter en de geest van de RRF-verordening nauwgezet toe te passen in het beoordelingsproces van de nationale herstel- en veerkrachtplannen en haar diepgaande en uitgebreide beoordelingen beschikbaar te stellen, voorafgaande aan de goedkeuring van het betreffende ontwerpuitvoeringsbesluit van de Raad; is echter ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de uitvoeringsbesluiten van de Raad spoedig (vóór de zomer) aan te nemen, alsook met haar doorlopende medewerking om de lidstaten te helpen plannen van goede kwaliteit op te stellen die aanzienlijk bijdragen tot gemeenschappelijke Europese doelstellingen; 3. is ervan overtuigd dat de middelen eerlijk moeten worden verdeeld over sectoren, samenlevingen en toekomstige generaties om te zorgen voor een zo groot mogelijke impact op economische en sociale opwaartse en territoriale convergentie, welvaart voor iedereen en economische stabiliteit; verzoekt de Commissie aan te dringen op ambitieuze hervormingsmaatregelen als onderdeel van de nationale plannen in alle lidstaten en benadrukt dat ambitieuze plannen en een deugdelijke uitvoering van essentieel belang zijn om deze kans ten volle te kunnen benutten; dringt aan op volledige transparantie en het afleggen van verantwoording bij de toewijzing en het gebruik van de middelen; wijst erop dat de RRF niet als normale gang van zaken mag worden beschouwd; 4. verzoekt de Commissie zorgvuldig na te gaan of de RRF-middelen bijdragen aan de doelstelling van de RRF-verordening om de economische, sociale en territoriale cohesie in de lidstaten te bevorderen; verzoekt de Commissie de praktijk van het anders vormgeven van projecten zonder werkelijke meerwaarde te ontmoedigen, met name voor achterstandsregio’s, vooral wanneer daardoor de sociale, economische en territoriale convergentiekloof van de EU groter dreigt te worden; 5. herhaalt het verzoek van het Parlement om het recht op informatie van het Parlement over de lopende beoordeling van de nationale herstel- en veerkrachtplannen te waarborgen, teneinde democratische controle van het Parlement op de beoordeling en uitvoering van de RRF door de Commissie mogelijk te maken; 6. verzoekt de Commissie zorgvuldig te beoordelen of en erop toe te zien dat elk nationaal plan voor herstel en veerkracht op doeltreffende, alomvattende en evenwichtige wijze bijdraagt aan alle zes in artikel 3 van de RRF-verordening genoemde pijlers; herinnert eraan dat elke maatregel moet bijdragen aan een of meer van de beleidsterreinen van Europees belang die bij de zes pijlers zijn ondergebracht; 7. benadrukt dat de plannen moeten voldoen aan de regelgevingsvereisten, met inbegrip van de percentages van 37 % en 20 % voor de groene resp. de digitale transitie, gedurende de gehele uitvoeringsfase ervan; verzoekt de Commissie de kwalitatieve en de kwantitatieve aspecten van de voorgestelde maatregelen te beoordelen om te waarborgen dat ze daadwerkelijk voldoen aan zowel de kwantitatieve als kwalitatieve doestellingen, ook gedurende de uitvoeringsfase; 8. herinnert eraan dat overeenkomstig de RRF-verordening, de RRF, behalve in naar behoren gemotiveerde gevallen, geen terugkerende nationale uitgaven mag financieren, zoals permanente belastingvoordelen, en verzoekt de Commissie dit criterium op holistische wijze te beoordelen; 9. merkt op dat grensoverschrijdende projecten die meer dan één lidstaat omvatten een grote Europese meerwaarde en overloopeffecten genereren, en betreurt het dat weinig nationale plannen grensoverschrijdende projecten bevatten; verzoekt de Commissie de lidstaten krachtig aan te sporen grensoverschrijdende projecten mogelijk te maken die via de RRF worden gefinancierd; 10. merkt op dat weinig lidstaten ervoor hebben gekozen leningen aan te vragen in de reeds ingediende nationale herstel- en veerkrachtplannen; verzoekt de lidstaten na te denken over een optimaal gebruik van de beschikbare leningen om het onbenut laten van kansen te voorkomen; maakt zich zorgen over de mogelijkheid dat een aanzienlijk deel van de leningen aan het einde van de RRF niet gebruikt is en verzoekt de lidstaten hun behoeften zorgvuldig te beoordelen en optimaal van deze mogelijkheid gebruik te maken wanneer zij hun herstel- en veerkrachtplannen indienen of wijzigen; 11. verzoekt de Commissie rekening te houden met de mogelijke toekomstige noodzaak om nationale plannen te wijzigen zodat de vereisten van de RRF-verordening worden nageleefd bij de voorbereiding van het ontwerpuitvoeringsbesluit van de Raad; 12. wijst erop dat de herstel- en veerkrachtplannen geen afbreuk mogen doen aan het recht om collectieve overeenkomsten te sluiten of af te dwingen, of om collectieve actie te ondernemen, in overeenstemming met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en de Unie- en nationale praktijken; 13. benadrukt dat investeringen een blijvend effect moeten hebben; verzoekt de Commissie te beoordelen in hoeverre de hervormingen en investeringen in het kader van de RRF het mogelijk zullen maken de door de Commissie geraamde investeringskloof in Europa te dichten, zodat de doelstellingen op het gebied van klimaat, milieu en sociale duurzaamheid kunnen worden verwezenlijkt, met inbegrip van de Overeenkomst van Parijs en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN; Groene transitie 14. benadrukt dat, in overeenstemming met de in bijlage VI bij de RRF-verordening uiteengezette methode, alle plannen ten minste 37 % van de totale toewijzing (subsidies en leningen) van de afzonderlijke plannen aan klimaat moeten besteden; verzoekt de Commissie er bij de beoordeling van de doelstelling van 37 % aan klimaatuitgaven op te letten dat maatregelen niet dubbel, niet of verkeerd gelabeld worden en dat groenwassen wordt voorkomen; vindt het zorgwekkend dat sommige investeringen worden aangemerkt als groene investeringen, hoewel ze niet onder de in bijlage VI beschreven traceringsmethode vallen; stelt voor extra kritisch te kijken naar elke uitbreiding van de methodologie voor het traceren van klimaatuitgaven in bijlage VI bij de RRF-verordening; dringt erop aan dat de nodige waarborgen om de doelstelling tijdens de uitvoeringsfase te halen volledig worden opgenomen in de streefdoelen en mijlpalen in het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Raad; verzoekt de Commissie de lidstaten aan te moedigen de hervormingen door te voeren die de succesvolle tenuitvoerlegging van de investeringen zullen vergemakkelijken; 15. herinnert eraan dat de “geen ernstige afbreuk doen”-bepalingen een cruciaal instrument zijn om de groene transitie te ondersteunen, naast de eis dat ten minste 37 % van de uitgaven (subsidies en leningen) voor investeringen en hervormingen in elk nationaal plan voor herstel en veerkracht de klimaatdoelstellingen moet ondersteunen, en om te voorkomen dat maatregelen worden gefinancierd die in strijd zijn met de klimaatdoelstellingen van de Unie; herinnert eraan dat alle maatregelen moeten voldoen aan het beginsel “geen ernstige afbreuk doen”, in de zin van artikel 17 van Verordening (EU) 2020/852 (5) , zoals vereist uit hoofde van de RRF-verordening; is in verband hiermee bezorgd over de gebrekkige naleving van dit beginsel in de beoordeling van de plannen en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” volledig wordt nageleefd, ook tijdens de uitvoeringsfase, en alle desbetreffende beoordelingen te publiceren; benadrukt dat de tenuitvoerlegging van de RRF niet mag leiden tot een verlaging van milieunormen of indruist tegen de wet- en regelgeving op milieugebied; benadrukt in dit verband de bezwaren in verband met de mogelijke negatieve gevolgen van activiteiten in of nabij biodiversiteitsgevoelige gebieden (waaronder het Natura 2000-netwerk van beschermde gebieden, Unesco-werelderfgoedlocaties en belangrijke biodiversiteitsgebieden en andere beschermde gebieden); 16. wijst erop dat, gezien het belang van de aanpak van het dramatische verlies aan biodiversiteit, de RRF-verordening moet bijdragen tot de integratie van biodiversiteitsmaatregelen in het Uniebeleid; verzoekt de Commissie een overzicht te publiceren van de in de herstel- en veerkrachtplannen opgenomen maatregelen die daadwerkelijk bijdragen aan de groene transitie, met inbegrip van biodiversiteitgerelateerde maatregelen die effectief tot de biodiversiteit bijdragen; is bezorgd over het feit dat de meeste herstel- en veerkrachtplannen zeer beperkte of helemaal geen maatregelen ter bevordering van de biodiversiteit bevatten; verwacht van de Commissie dat zij het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” ook in dat verband strikt toepast, met name dat zij hervormingen of investeringen verwerpt die de biodiversiteit kunnen schaden of die niet gepaard gaan met passende begeleidende maatregelen; 17. is bezorgd over het feit dat veel nationale herstel- en veerkrachtplannen gericht zijn op kortetermijninvesteringen; steunt groene investeringen die leiden tot de economische transformatie van Europa en met name investeringen die de aankoop van duurzame consumptiegoederen niet buitensporig subsidiëren; Digitale transformatie 18. benadrukt dat in overeenstemming met de RRF-verordening alle plannen maatregelen moeten bevatten die op doeltreffende wijze bijdragen tot de digitale transitie, of die helpen het hoofd te bieden aan de uit die transitie voortvloeiende uitdagingen, en goed zijn voor ten minste 20 % van de totale toewijzing voor elk herstel- en veerkrachtplan, op basis van de methodologie en bepalingen van de RRF-verordening; 19. herinnert eraan dat de lidstaten voor investeringen in digitale capaciteit en connectiviteit een zelfbeoordeling van de beveiliging op basis van gemeenschappelijke, objectieve criteria in hun plannen moeten opnemen, waarin eventuele beveiligingskwesties in kaart worden gebracht en nader wordt aangegeven hoe die kwesties zullen worden aangepakt om aan het toepasselijke Unie- en nationale recht te voldoen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat alle nationale plannen met dergelijke investeringen een dergelijke beoordeling bevatten en dat de respectieve maatregelen niet indruisen tegen de strategische belangen van de Unie; 20. is van mening dat digitale acties een groot potentieel hebben om het concurrentievermogen van de EU op internationaal niveau te versterken en hoogwaardige banen te creëren, en maakt zich zorgen over het feit dat er nationale plannen zijn die geen passend evenwicht vertonen wat investeringen betreft in de digitale transformatie, en met name in digitale infrastructuur; 21. verzoekt de Commissie de lidstaten aan te moedigen zich volledig te houden aan de beginselen van interoperabiliteit, energie-efficiëntie en bescherming van persoonsgegevens, en het gebruik van open-source-oplossingen voor digitale investeringen te bevorderen; Het stimuleren van economische groei, sociale en territoriale cohesie en welvaart voor iedereen 22. is met name ingenomen met de maatregelen in de ingediende herstel- en veerkrachtplannen ter ondersteuning van slimme, duurzame en inclusieve groei, economische cohesie, productiviteit, concurrentievermogen, onderzoek en innovatie, gezondheid en een goed functionerende interne markt met sterke kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), ter bevordering van hoogwaardige werkgelegenheid, ter bestrijding van armoede en ongelijkheid, ter bevordering van cultuur en onderwijs en de ontwikkeling van competenties en vaardigheden, ter ondersteuning van kinderen en jongeren, ter vergroting van de crisisparaatheid en de capaciteit voor crisisrespons, en ter beperking van de gevolgen van de COVID-19-crisis voor de economie; 23. verzoekt de Commissie om te beoordelen of en ervoor te zorgen dat in de nationale herstel- en veerkrachtplannen voldoende aandacht wordt besteed aan maatregelen ten behoeve van kinderen en jongeren, met name in landen waar sprake is van structurele problemen in verband met voortijdig schoolverlaten, jeugdwerkloosheid, kinderarmoede en onderwijs voor jonge kinderen; dringt erop aan dat hervormingen met betrekking tot en investeringen in jongeren, met name hervormingen en investeringen die gericht zijn op bijscholing, omscholing, onderwijs, beroepsopleiding, duaal onderwijs, digitale vaardigheden, een leven lang leren, actief arbeidsmarktbeleid, beleid ter investering in toegang en kansen voor kinderen en jongeren en beleid ter overbrugging van de generatiekloof, gericht zijn op zowel de ontwikkeling van competenties als de aanschaf van apparatuur en afgestemd worden op de jongerengarantie en andere nationale maatregelen; benadrukt dat hervormingen en investeringen ten behoeve van kinderen afgestemd moeten worden op de beginselen van de kindergarantie en zich moeten richten op het recht op toegang tot hoogwaardige openbare diensten, gratis gezondheidszorg, gratis onderwijs, gratis kinderopvang, behoorlijke huisvesting en adequate voeding voor elk kind dat in armoede leeft; 24. is ingenomen met de maatregelen in de plannen die bijdragen tot de tenuitvoerlegging van de Europese pijler van sociale rechten en EU-initiatieven op het gebied van werkgelegenheid, onderwijs, gezondheid en sociale zorg, en die gericht zijn op het versterken van de sociale cohesie en de socialebeschermingsstelsels en het verminderen van kwetsbaarheden; herinnert de Commissie eraan dat de herstel- en veerkrachtplannen op bevredigende wijze moeten voldoen aan de beoordelingscriteria, en verzoekt de Commissie de sociale gevolgen en de impact van alle maatregelen zorgvuldig te beoordelen om te waarborgen dat de RRF-verordening wordt nageleefd; dringt er daarom op aan dat de Commissie waarborgt dat elk plan op passende wijze aan de criteria voldoet; 25. is van mening dat groene en digitale investeringen een groot potentieel hebben als het gaat om het scheppen van hoogwaardige banen, het verminderen van ongelijkheden en het dichten van de digitale kloof; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de kwetsbaarste gemeenschappen en regio’s, zoals steen- en bruinkoolregio’s in transitie, alsook de gemeenschappen en regio’s die het zwaarst getroffen worden door de klimaatverandering, profiteren van groene en digitale investeringen; benadrukt dat het verwachte maatschappelijke en economische rendement van groene en digitale investeringen in de nationale herstel- en veerkrachtplannen moet worden gedefinieerd, om een maximaal effect te waarborgen; 26. verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat gendergelijkheid en gelijke kansen voor iedereen en de mainstreaming daarvan bij de voorbereiding en uitvoering van de herstel- en veerkrachtplannen in aanmerking worden genomen en worden bevorderd; verwacht van de Commissie dat zij in verband met de uitvoering van de RRF systematisch naar geslacht uitgesplitste gegevens verzamelt, deze gegevens analyseert en hierover verslag uitbrengt, overeenkomstig speciaal verslag nr. 10/2021 van de Europese Rekenkamer; vreest ten zeerste dat de meeste herstel- en veerkrachtplannen geen aanzienlijke bijdrage leveren aan het realiseren van deze doelstellingen en deze niet mainstreamen en dat zij geen expliciete en concrete maatregelen bevatten om het probleem van genderongelijkheid aan te pakken, waardoor het gevaar bestaat dat met deze plannen de sociale en economische gevolgen van de crisis voor vrouwen niet kunnen worden verzacht en geen follow-up kan worden gegeven aan de verschillende landspecifieke aanbevelingen; 27. verzoekt de Commissie te beoordelen of de nationale herstel- en veerkrachtplannen nationale maatregelen bevatten om agressieve belastingplanning, belastingontduiking of belastingontwijking en inefficiënte maatregelen tegen witwaspraktijken aan te pakken; 28. herinnert eraan dat de herstel- en veerkrachtplannen maatregelen moeten omvatten voor de uitvoering van hervormingen en openbare investeringsprojecten door middel van een samenhangend pakket; herinnert de Commissie eraan dat de nationale herstel- en veerkrachtplannen duurzame en groeibevorderende hervormingen en investeringen moeten omvatten die de structurele zwakke punten van de economie van de lidstaten aanpakken, en dat daartoe van alle plannen wordt verwacht dat zij ertoe bijdragen dat daadwerkelijk alle of een aanzienlijk deel van de in de desbetreffende landspecifieke aanbevelingen geïdentificeerde uitdagingen worden aangepakt, met inbegrip van de begrotingsaspecten daarvan; benadrukt dat het plan voor herstel en veerkracht in overeenstemming moet zijn met de desbetreffende landspecifieke uitdagingen en prioriteiten die in het kader van het Europees Semester zijn vastgesteld en die aansluiten bij de RRF-verordening; benadrukt dat alle maatregelen, en met name maatregelen die verband houden met de digitale en de groene transitie, ook vanuit economisch en sociaal perspectief moeten worden beoordeeld; dringt erop aan dat de Commissie er met name op let dat de voorgestelde hervormingen reëel, nieuw en nog ambitieuzer zijn en dat met de uitvoering ervan zo snel mogelijk van start wordt gegaan; 29. verzoekt de Commissie te zorgen voor evenwicht tussen hervormingen en investeringen en voor samenhang van de nationale plannen, met inbegrip van nieuwe hervormingen, met de bestaande verworvenheden en uitdagingen die in de desbetreffende landspecifieke aanbevelingen worden genoemd; 30. benadrukt dat het scheppen en bevorderen van hoogwaardige banen een van de doelstellingen is van de RRF-verordening en dat dit doel bereikt moet worden door middel van een omvattend pakket hervormingen en investeringen ter bevordering van stabiele contracten en behoorlijke lonen, ter verhoging van de dekkingsgraad van collectieve onderhandelingen en ter bevordering van een basisniveau van sociale bescherming, met inbegrip van fatsoenlijke pensioenen die boven de armoedegrens liggen; 31. betreurt dat er onvoldoende coördinatie is tussen de nationale herstel- en veerkrachtplannen en de partnerschapsovereenkomsten en EU-programma’s zoals InvestEU; pleit voor het creëren van synergieën en complementariteit tussen de RRF, de partnerschapsovereenkomsten, InvestEU en andere EU-acties; verzoekt de Commissie en de lidstaten het gebruik van het nationale compartiment van InvestEU te vergemakkelijken, hetgeen in het bijzonder ten goede zou kunnen komen aan de totstandbrenging van instrumenten voor solvabiliteitssteun voor kmo’s; 32. herinnert de Commissie eraan dat de RRF-verordening uitdrukkelijk voorziet in een aanzienlijke rol voor kmo’s en start-ups, onder meer in het kader van overheidsopdrachten; verzoekt de Commissie te voorkomen dat met name grote ondernemingen profiteren van de middelen uit de RRF, en dat de eerlijke concurrentie wordt belemmerd; dringt er bij de Commissie op aan erop te letten en erop toe te zien dat kmo’s en start-ups gebruikmaken van financiering uit de RRF, onder meer door streefdoelen vast te stellen en te voorzien in permanente advisering inzake de uitvoering van het programma in de lidstaten; beveelt aan om het aandeel van de middelen uit de RRF dat bij kmo’s terecht moet komen, op te nemen in de doorlopende monitoring, bijvoorbeeld door gemeenschappelijke indicatoren vast te stellen; Betrokkenheid van belanghebbenden 33. herinnert eraan dat in artikel 18, lid 4, onder q), van de RRF-verordening is bepaald dat “een samenvatting van het raadplegingsproces, uitgevoerd in overeenstemming met het nationale rechtskader, van lokale en regionale autoriteiten, sociale partners, maatschappelijke organisaties, jongerenorganisaties en andere relevante belanghebbenden, alsook een samenvatting van de wijze waarop de inbreng van de belanghebbenden in het herstel- en veerkrachtplan terugkomt” deel moet uitmaken van de nationale herstel- en veerkrachtplannen; verzoekt de Commissie de lidstaten ertoe aan te sporen alle nationale belanghebbenden te raadplegen en ervoor te zorgen dat onder meer het maatschappelijk middenveld, de sociale partners en lokale en regionale autoriteiten worden betrokken bij de uitvoering van en met name het toezicht op de plannen om te waarborgen dat er raadplegingen plaatsvinden voor eventuele toekomstige wijzigingen of nieuwe plannen; 34. wijst erop dat in artikel 152 VWEU is bepaald dat de Unie de rol van de sociale partners op het niveau van de Unie erkent en bevordert, en hun autonomie in acht neemt; onderstreept dat een adequate betrokkenheid van nationale belanghebbenden, zoals de nationale parlementen, lokale en regionale autoriteiten, sociale partners, ngo’s en het maatschappelijk middenveld, bij de voorbereiding en uitvoering van de herstel- en veerkrachtplannen van doorslaggevend belang is voor het welslagen van de nationale plannen en van de RRF in haar geheel, teneinde de nationale verantwoordelijkheid voor de plannen te vergroten, te zorgen voor een snelle, transparante, doeltreffende en kwalitatieve absorptie van de middelen, de transparantie te vergroten en overlappingen, lacunes en dubbele financiering te voorkomen; deelt de bezorgdheid van het Comité van de Regio’s en andere belanghebbenden, en betreurt dat veel lidstaten de regionale en lokale overheden niet of slechts in onvoldoende mate hebben betrokken bij het opstellen van de plannen, en dat er een gebrek aan transparantie is inzake deze processen, hoewel zij nodig zijn om een groot deel van de middelen uit de RRF te verdelen; betreurt voorts dat in sommige gevallen zelfs de nationale parlementen niet naar behoren zijn betrokken of geïnformeerd; moedigt de Commissie aan om een gestructureerde dialoog met de regionale en lokale overheden op te zetten en om een specifieke dialoog met de Europese sociale partners te voeren; Regelingen, mijlpalen en streefdoelen 35. dringt erop aan dat alle hervormingen en investeringen gekoppeld moeten zijn aan relevante, duidelijke, gedetailleerde en op passende wijze gecontroleerde mijlpalen, streefdoelen en kostenberekeningen, en dat met name moet worden gewaarborgd dat de RRF-verordening en het EU-acquis volledig worden nageleefd, hetgeen duidelijke toezeggingen van de lidstaten vergt; 36. eist dat de Commissie, voordat wordt beoordeeld of de in het uitvoeringsbesluit van de Raad en de nationale herstel- en veerkrachtplannen overeengekomen mijlpalen en streefdoelen zijn bereikt, het Parlement een overzicht verstrekt van de voorlopige bevindingen ten aanzien van de verwezenlijking van de mijlpalen en streefdoelen, zoals vereist uit hoofde van artikel 25, lid 4, van de RRF-verordening; 37. herinnert de Commissie eraan dat investeringen gepaard moeten gaan met hervormingen, en roept haar op ervoor te zorgen dat alle met terugwerkende kracht goedgekeurde maatregelen duidelijk vergezeld gaan van overeenkomstige mijlpalen en streefdoelen en voldoen aan alle vereisten van de wetgeving, en verzoekt de lidstaten deze bepaling op een verstandige manier te gebruiken; herhaalt dat de RRF bedoeld is voor de ondersteuning van projecten die het beginsel van additionaliteit van Uniefinanciering eerbiedigen; merkt op dat het ontbreken van werkelijk aanvullende met behulp van de RRF gefinancierde projecten de macro-economische impact ervan zou kunnen beperken; 38. benadrukt dat de structuren die op nationaal niveau worden opgezet om de RRF te kanaliseren, uit te voeren of te monitoren, toereikend moeten zijn om een blijvend effect van de maatregelen in de herstel- en veerkrachtplannen te ondersteunen; Institutionele veerkracht, governance, bestuurlijke capaciteit en rechtsstaat 39. herinnert eraan dat de RRF en elk van de nationale herstel- en veerkrachtplannen volledig in overeenstemming moeten zijn met de rechtsstaatverordening (6) en dat de in die plannen vastgelegde maatregelen in overeenstemming moeten zijn met de waarden die zijn vastgelegd in artikel 2 VEU; dringt erop aan dat de Commissie er daartoe op moet toezien dat geen projecten of maatregelen tijdens de beoordelings- dan wel de uitvoeringsfase in strijd zijn met deze waarden, en verzoekt de Commissie passende maatregelen te nemen met het oog op een evaluatie; 40. onderstreept dat het voor het welslagen van de RRF en de nationale herstel- en veerkrachtplannen noodzakelijk is dat de Commissie, de lidstaten en alle uitvoerende partners volledige transparantie waarborgen en voldoen aan de vereisten inzake de verantwoordingsplicht; verzoekt de Commissie de middelen van de Europese Rekenkamer, het Europees Bureau voor fraudebestrijding en het Europees openbaar ministerie te verhogen, zodat zij over voldoende financiële en personele middelen beschikken om deze ongekende hoeveelheid EU-uitgaven te controleren; verzoekt de Commissie daarom dit jaar een ontwerp van gewijzigde begroting of een verzoek tot overschrijving in te dienen om aan deze begrotingsbehoeften tegemoet te komen; 41. wijst er nogmaals op dat de RRF moet worden opgezet in overeenstemming met het beginsel van goed financieel beheer, dat onder meer doeltreffende preventie en vervolging van fraude, inclusief belastingfraude, belastingontduiking, corruptie en belangenconflicten omvat, en dat ernaar moet worden gestreefd dubbele financiering uit de RRF en uit andere EU-programma’s te voorkomen, met name in de bestuursstructuren met betrekking tot de nationale plannen; 42. verzoekt de Commissie de door de lidstaten voorgestelde regelingen voor het voorkomen, opsporen en rechtzetten van corruptie, fraude en belangenconflicten bij het gebruik van de in het kader van de RRF verstrekte middelen grondig te beoordelen en er in dit verband met name op te letten dat de nationale plannen alle noodzakelijke hervormingen omvatten, evenals relevante mijlpalen en streefdoelen, met name in verband met de desbetreffende landspecifieke aanbevelingen, waar passend; dringt er bij de Commissie op aan de risico’s van elke schending of mogelijke schending van de beginselen van de rechtsstaat voor de financiële belangen van de EU bij de uitvoering van de RRF zeer zorgvuldig te monitoren, en in dit kader met name uitgebreid aandacht te besteden aan overheidsopdrachten; verwacht van de Commissie dat zij geen betalingen in het kader van de RRF verricht indien niet wordt voldaan aan de mijlpalen in verband met maatregelen voor het voorkomen, opsporen en rechtzetten van corruptie, fraude en belangenconflicten bij het gebruik van de in het kader van de RRF verstrekte middelen; 43. spoort de Commissie aan om er bij de lidstaten op aan te dringen hervormings- en investeringsmaatregelen uit te voeren, met name op gebieden die de bestuurlijke en institutionele veerkracht en crisisparaatheid vergroten; 44. verzoekt de lidstaten in een elektronische, gestandaardiseerde en interoperabele vorm gegevens te verzamelen en te registreren met betrekking tot de eindontvangers en -begunstigden, evenals de doelstellingen, bedragen en locaties van projecten die uit de RRF worden gefinancierd, en daarbij gebruik te maken van één enkel instrument voor datamining dat door de Commissie ter beschikking moet worden gesteld; verzoekt de Commissie voorts dit instrument voor datamining zo spoedig mogelijk te voltooien; wijst erop dat de lidstaten uit hoofde van artikel 22, lid 2, van de RRF-verordening verplicht zijn gegevens in gestandaardiseerde categorieën te verzamelen en beschikbaar te stellen; herinnert de Commissie eraan dat zij ten behoeve van de audit en controle deze verplichtingen moet waarborgen en moet voorzien in vergelijkbare informatie over het gebruik van middelen in verband met maatregelen om hervormingen door te voeren en investeringsprojecten uit te voeren in het kader van de herstel- en veerkrachtplannen; herinnert de Commissie er voorts aan dat de transparantie van eindbegunstigden moet worden gewaarborgd en dat passende regelingen moeten worden getroffen om dubbele financiering te voorkomen; De beoordeling van de gedelegeerde handelingen door het Parlement 45. benadrukt dat de ontwerpen van gedelegeerde handelingen die uit de RRF-verordening voortvloeien, te weten de gedelegeerde handeling betreffende het scorebord voor herstel en veerkracht, de gedelegeerde handeling betreffende de vaststelling van gemeenschappelijke indicatoren voor verslaglegging over de vorderingen van de RRF en de methode voor verslaglegging over sociale uitgaven, niet aan de verwachtingen van het Parlement voldoen en ten volle recht moeten doen aan de relevante elementen van de dialoog over herstel en veerkracht; verzoekt de Commissie volledige transparantie te waarborgen wat betreft de tijdlijn voor de goedkeuring van de gedelegeerde handelingen die uit de RRF-verordening voortvloeien; 46. benadrukt dat het belangrijk is dat er overeenstemming bereikt wordt over een methode aan de hand waarvan de prestaties van de nationale herstel- en veerkrachtplannen op sociaal gebied beoordeeld kunnen worden, om ervoor te zorgen dat de in de plannen opgenomen maatregelen bijdragen tot de sociale doelstellingen zoals vastgesteld in de RRF-verordening; is van mening dat deze methode voor het in kaart brengen van de vooruitgang op sociaal gebied de structuur van de Europese pijler van sociale rechten moet volgen en de bijdrage daaraan moet analyseren; 47. stelt dat het scorebord en de gemeenschappelijke indicatoren die nodig zijn om de voortgang van de uitvoering van de herstel- en veerkrachtplannen in elk van de zes pijlers in de richting van de verwezenlijking van de algemene en specifieke doelstellingen te evalueren, efficiënt moeten zijn; benadrukt dat het beste evaluatiemechanisme om de voortgang in de richting van opwaartse sociale convergentie te volgen, het sociaal scorebord is; verzoekt de Commissie de sociale indicatoren van het sociaal scorebord, met name die met betrekking tot fatsoenlijk werk, sociale rechtvaardigheid, gelijke kansen, solide socialezekerheidsstelsels en eerlijke mobiliteit, op te nemen in de gemeenschappelijke indicatoren die in het kader van de RRF moeten worden gebruikt voor het in kaart brengen van de vooruitgang op sociaal gebied, onder meer voor de Europese kindergarantie en jongerengarantie; benadrukt dat het Parlement de gedelegeerde handelingen die de Commissie over dit onderwerp zal indienen, nauwlettend zal bestuderen om te controleren of de sociale indicatoren, het scorebord en de sociale methodologie beantwoorden aan de doelstellingen, en om na te gaan of er geen bezwaren zijn; Conclusies 48. verzoekt de Commissie de ingediende plannen zorgvuldig en in overeenstemming met de RRF-verordening te beoordelen; maakt zich ernstig zorgen dat verscheidene maatregelen in de nationale herstel- en veerkrachtplannen niet voldoen aan de vereisten van de onderliggende RRF-verordening en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat alle aspecten van alle plannen volledig in overeenstemming zijn met de RRF-verordening; 49. wijst nogmaals op zijn eis aan de Commissie om haar verplichtingen uit hoofde van de RRF-verordening na te leven om het Parlement alle relevante informatie te verstrekken over de stand van zaken ten aanzien van de uitvoering van de RRF-verordening, alsook rekening te houden met de elementen die naar voren komen in de standpunten die door middel van de herstel- en veerkrachtdialoog kenbaar zijn gemaakt, waaronder de standpunten die door de bevoegde commissies en in plenaire resoluties uiteen zijn gezet; is ingenomen met de grotere inspanningen van de Commissie om adequate informatie te verschaffen tijdens regelmatige vergaderingen met het Parlement; 50. dringt erop aan dat de Commissie ervoor zorgt dat de nationale herstel- en veerkrachtplannen bepalingen bevatten die waarborgen dat de ontvangers van Uniefinanciering de oorsprong van de Uniefinanciering erkennen en zichtbaarheid geven aan de Uniefinanciering, onder meer door waar mogelijk het embleem van Unie af te beelden en een passende financieringsverklaring weer te geven die luidt “gefinancierd door de Europese Unie – NextGenerationEU”; 51. is ingenomen met de schriftelijke antwoorden van de Commissie op de schriftelijke vragen van het Parlement en met de computervertaling van de nationale plannen, en verwacht antwoorden te ontvangen op alle toekomstige verzoeken om informatie, onder meer met betrekking tot de matrix voor de beoordeling van de nationale plannen; herhaalt dat het Parlement verwacht dat informatie tijdig wordt verstrekt in een begrijpelijke en vergelijkbare vorm; 52. herinnert de Raad eraan dat “relevante resultaten van besprekingen in de voorbereidende instanties van de Raad worden gedeeld met de bevoegde commissie van het Europees Parlement”, met name in het stadium van de vaststelling van het uitvoeringsbesluit; 53. verzoekt de Commissie zich tijdens de herstel- en veerkrachtdialoog open, transparant en constructief op te blijven stellen; 54. herinnert aan het standpunt van het Parlement van 2020 waarin het zich uitsprak voor een sterker herstelplan, en verzoekt de Commissie en de Raad te beoordelen of er extra maatregelen of middelen nodig zijn om deze crisis het hoofd te bieden; o o o 55. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Marokko, met name die van 16 januari 2019 over de overeenkomst EU-Marokko (1) , en die van 26 november 2019 over kinderrechten naar aanleiding van het dertigjarig bestaan van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (2) , – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, met name het beginsel van het belang van het kind (artikelen 3 en 18), – gezien de algemene opmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van het kind, met name nr. 14, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de verklaring van Marokko van 1 juni 2021 over de kwestie van niet-begeleide Marokkaanse minderjarigen in een illegale situatie in bepaalde Europese landen, – gezien de twee verklaringen van het Marokkaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, Afrikaanse samenwerking en Marokkaanse diaspora van 31 mei 2021 over de Spaans-Marokkaanse crisis, – gezien de Euro-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds (3) , die in 2000 in werking is getreden, en het mobiliteitspartnerschap 2013, – gezien de persverklaringen van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid na afloop van de Raad Buitenlandse Zaken van 18 mei 2021, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 februari 2021, getiteld “Hernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap: een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied”, met name hoofdstuk vier over migratie en mobiliteit (JOIN(2021)0002), – gezien de Overeenkomst tussen het Koninkrijk Spanje en het Koninkrijk Marokko over samenwerking op het gebied van illegale emigratie van niet-begeleide minderjarigen, de bescherming van deze minderjarigen en hun geplande terugkeer, die op 6 maart 2007 is ondertekend in Rabat en op 2 oktober 2012 in werking is getreden, – gezien de verklaring van 27 maart 2021 van de Internationale Organisatie voor Migratie over onlangs aangekomen mensen in Ceuta, Spanje, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de associatieovereenkomst van 2000 de rechtsgrondslag vormt voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko; overwegende dat Marokko, als naaste buur, een bevoorrechte partner van de EU is in termen van politieke en economische samenwerking, evenals op het gebied van handel en technische en ontwikkelingssamenwerking, zoals blijkt uit de desbetreffende instrumenten, waaronder de meerjarige actieprogramma’s, het EU-noodtrustfonds voor Afrika, het Europees nabuurschapsinstrument en het programma Europa als wereldspeler, alsook uit de deelname van Marokko aan Erasmus+ en zijn geavanceerde status in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid, die het in 2008 kreeg toegekend; overwegende dat Marokko de op twee na grootste begunstigde is van EU-financiering in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid; B. overwegende dat de huidige crisis heeft geleid tot ongekende diplomatieke spanningen tussen Marokko enerzijds en Spanje en de EU anderzijds; overwegende dat dit onverdedigbare incident, ongeacht de redenen achter de in Ceuta ontstane situatie, niet te verenigen valt met de reeds lang bestaande samenwerking en de op vertrouwen gebaseerde betrekkingen tussen beide partijen, met name op het gebied van migratie; overwegende dat de betrekkingen moeten worden gewaarborgd en hersteld tot het niveau voorafgaand aan de crisis via goede nabuurschapsbetrekkingen, en in dienst moeten staan van het bevorderen van de wederzijds voordelige relatie door uitvoering te geven aan de nieuwe, onlangs gepubliceerde agenda voor het Middellandse Zeegebied, in het kader van een hernieuwd partnerschap met het zuidelijk nabuurschap, waarbij Marokko wordt verzocht zijn partnerschap met de EU op diverse gebieden te versterken; C. overwegende dat vanaf 17 mei 2021 sprake is van een ongekende stijging van het aantal personen dat oversteekt naar Spaans grondgebied, waarbij zo’n 9000 mensen de autonome Spaanse stad Ceuta lopend of zwemmend zijn binnengekomen nadat de Marokkaanse politie de grenscontroles tijdelijk had versoepeld, de poorten van haar grensafsluiting had opengezet en niet optrad om een einde te maken aan de illegale binnenkomst; overwegende dat dankzij de humanitaire respons van de Spaanse veiligheidstroepen en strijdkrachten, ngo’s en de burgers van Ceuta een ware tragedie is voorkomen; overwegende dat de meeste illegaal overstekende migranten Marokkaanse onderdanen waren; overwegende dat een verplaatsing van zo’n groot aantal personen moeilijk als spontaan kan worden gezien; overwegende dat zich onder hen minstens 1200 niet-begeleide minderjarigen bevonden, en veel volledige gezinnen; overwegende dat sommige van de kinderen rechtstreeks van school kwamen en daarom geen papieren bij zich hadden op het moment van de oversteek; D. overwegende dat de Marokkaanse autoriteiten op 1 juni 2021 hebben besloten de terugkeer van alle opgespoorde niet-begeleide Marokkaanse kinderen die irregulier in de Europese Unie verblijven, te vergemakkelijken; overwegende dat velen van hen volgens de Internationale Organisatie voor Migratie al zijn teruggekeerd via bijstand voor gezinshereniging en tracering; overwegende dat de Spaanse autoriteiten in Ceuta een hotline hebben opgezet om kinderen en niet-begeleide minderjarigen te herenigen met hun familie; overwegende echter dat een groot deel van de kinderen zich nog bevindt in Spaanse faciliteiten, zoals de loods van Tarajal en de migrantenopvangcentra van Pinier en Santa Amelia, onder voogdij van de autonome stad Ceuta, zodat hun identiteit, persoonlijke omstandigheden, kwetsbaarheden en risico op vervolging en onherstelbare schade kunnen worden vastgesteld; overwegende dat gezinnen hopeloos op zoek zijn naar hun vermiste kinderen; overwegende dat dit verdere risico’s met zich kan meebrengen voor de lichamelijke, geestelijke, morele, spirituele en sociale ontwikkeling van de kinderen, zoals vastgelegd in het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind; E. overwegende dat de meeste kinderen was wijsgemaakt dat er stervoetballers zouden spelen in een gratis wedstrijd in de stad Ceuta, en dat ze op schoolexcursie waren; F. overwegende dat het belang van het kind voorop moet staan bij alle maatregelen en besluiten met betrekking tot niet-begeleide minderjarigen en hun lichamelijk en geestelijk welzijn; overwegende dat het daarom noodzakelijk is deze kinderen met medewerking van alle betrokken autoriteiten te erkennen en via behoorlijke en intensievere samenwerking hun ouders of naaste familieleden op te sporen en ze veilig terug te brengen naar hun familie zoals vereist op grond van het internationaal recht, aangezien zij hun familie niet opzettelijk hebben verlaten; overwegende dat de Commissie in de EU-strategie voor de rechten van het kind heeft aanbevolen dat de lidstaten hun voogdijstelsels voor niet-begeleide minderjarigen versterken, met name door deel te nemen aan de activiteiten van het Europees netwerk van voogdijinstellingen; overwegende dat gastlanden in het kader van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind alle rechten van migrantenkinderen moeten waarborgen, ook met betrekking tot grenscontroles en terugkeer; G. overwegende dat Marokko het conflict heeft uitgelokt naar aanleiding van een politieke en diplomatieke crisis die ontstond nadat de leider van het Polisario Front, Brahim Ghali, om humanitaire redenen in een Spaans ziekenhuis was opgenomen vanwege zijn gezondheidstoestand na besmetting met het COVID-19-virus; overwegende dat de leider van het Polisario Front op 2 juni 2021 in Algerije is aangekomen; H. overwegende dat Marokko op 31 mei 2021 officiële verklaringen heeft doen uitgaan en daarin heeft benadrukt dat de bilaterale crisis geen verband houdt met het migratievraagstuk; overwegende dat de Marokkaanse minister van Buitenlandse Zaken in eerste instantie heeft erkend dat de verwelkoming van de leider van het Polisario Front in Spanje de oorzaak was van de crisis in verband met de massale toestroom van duizenden mensen, waaronder kinderen; overwegende dat de Marokkaanse autoriteiten in een andere, later afgelegde officiële verklaring hebben erkend dat de werkelijke reden het vermeend dubbelzinnige standpunt van Spanje ten aanzien van de Westelijke Sahara was; I. overwegende dat de EU-leiders tijdens de buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad van 24 en 25 mei 2021 opnieuw hun volledige steun aan Spanje hebben betuigd en hebben benadrukt dat Spaanse grenzen de buitengrenzen van de EU zijn; overwegende dat de situatie in Ceuta ook is besproken tijdens de Raad Buitenlandse Zaken van 18 mei 2021, waarna de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV/VV) zich namens de EU heeft uitgesproken voor volledige solidariteit met en ondersteuning van Spanje; overwegende dat het internationaal recht en het beginsel van soevereiniteit, territoriale integriteit en onschendbaarheid van staatsgrenzen moeten worden geëerbiedigd; J. overwegende dat de Raad de Commissie in 2000 een onderhandelingsmandaat heeft verleend voor het sluiten van een overnameovereenkomst met Marokko; overwegende dat er tot op heden geen overnameovereenkomst is afgerond en goedgekeurd; K. overwegende dat de Marokkaanse autoriteiten de terugkeer moet faciliteren van de bijna 13 000 seizoenarbeiders die in Zuid-Spanje zijn gestrand en de komende weken zouden moeten terugkeren; 1. verwerpt het feit dat Marokko gebruikmaakt van grenscontroles en migratie, en met name van niet-begeleide minderjarigen, als middel om politieke druk uit te oefenen op een lidstaat van de EU; betreurt met name het feit dat kinderen, niet-begeleide minderjarigen en gezinnen hebben deelgenomen aan de massale overschrijding van de grens tussen Marokko en de Spaanse stad Ceuta, waarmee zij duidelijk hun leven en veiligheid in gevaar hebben gebracht; betreurt het feit dat de politieke en diplomatieke crisis verergert en benadrukt dat deze crisis noch de strategische, multidimensionale en bevoorrechte nabuurschapsbetrekkingen tussen het Koninkrijk Marokko en de Europese Unie en haar lidstaten mag ondermijnen, noch de langdurige, op vertrouwen gebaseerde samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding, mensen- en drugssmokkel, migratie en handelsbeleid; is van mening dat bilaterale geschillen tussen nauw samenwerkende partners moeten worden aangepakt door middel van een diplomatieke dialoog; roept op tot het afbouwen van de recente spanningen en tot terugkeer naar een constructief en betrouwbaar partnerschap tussen de EU en Marokko; spreekt nogmaals zijn steun uit voor verdere voortgang van deze betrekkingen op basis van wederzijds vertrouwen en respect; roept Marokko in dit verband nadrukkelijk op om vast te houden aan zijn reeds lang bestaande toezeggingen tot uitgebreidere samenwerking op het gebied van grensbeheer en migratiemobiliteit in een geest van samenwerking en dialoog; onderstreept tevens hoe belangrijk het is het partnerschap tussen de EU en Marokko te versterken, waarin op evenwichtige wijze en op voet van gelijkheid rekening wordt gehouden met de behoeften van beide partners; 2. is ingenomen met de maatregel van de Marokkaanse autoriteiten van 1 juni 2021 ter vergemakkelijking van de terugkeer van alle opgespoorde niet-begeleide kinderen die zich irregulier ophouden op het grondgebied van de Europese Unie; verzoekt Spanje en Marokko nauw samen te werken om de repatriëring van kinderen naar hun familie mogelijk te maken, waarbij het belang van het kind leidend moet zijn, alsmede het nationaal en internationaal recht, met name het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, dat Marokko in 1990 heeft ondertekend en sindsdien tweemaal (in juni en juli 1993) geratificeerd, alsook de betreffende overeenkomsten tussen de EU en haar lidstaten en Marokko, met name de overeenkomst tussen het Koninkrijk Spanje en het Koninkrijk Marokko inzake samenwerking op het gebied van preventie van illegale migratie van niet-begeleide minderjarigen, hun bescherming en hun gecoördineerde terugkeer; herinnert eraan dat het beginsel van de eenheid van het gezin en het recht op gezinshereniging altijd moeten worden gewaarborgd; onderstreept dat nauwe samenwerking op het gebied van migratieproblemen in het wederzijdse belang van de EU en Marokko is; verzoekt het Koninkrijk Marokko zijn toezeggingen effectief na te komen, aangezien het van cruciaal belang is toe te zien op de veilige terugkeer van kinderen naar hun familie en daarbij hun rechten uit hoofde van het internationaal recht te waarborgen; 3. herinnert eraan dat Ceuta een EU-buitengrens is waarvan de bescherming en veiligheid de volledige Europese Unie betreft; is verheugd over de snelle reactie van het Europees Grens- en kustwachtagentschap, waarbij het agentschap middelen ter beschikking heeft gesteld om de Spaanse regering te helpen het hoofd te bieden aan de migratieproblemen die als gevolg van deze crisis zijn ontstaan; verzoekt de Commissie noodfinanciering te verstrekken om de situatie in Ceuta aan te pakken, met inbegrip van financiering van aanvullende opvangcapaciteit voor niet-begeleide kinderen; 4. betuigt zijn volledige solidariteit met de burgers van Ceuta en prijst de efficiënte en professionele reactie van de Spaanse veiligheidsinstanties en het leger in de autonome stad, alsook van de ngo’s en burgers van Ceuta bij het omgaan met de crisis en het redden van vele mensenlevens; is ingenomen met de bescherming die de Spaanse autoriteiten aan niet-begeleide kinderen bieden overeenkomstig het EU-recht en het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind; 5. bekrachtigt het geconsolideerde standpunt van de EU inzake de Westelijke Sahara, dat berust op de volledige eerbiediging van het internationaal recht in overeenstemming met de resoluties van de VN-veiligheidsraad en het door de VN geleide politieke proces met het oog op het vinden van een rechtvaardige, bestendige, vreedzame en wederzijds aanvaardbare onderhandelingsoplossing door beide partijen; 6. herinnert aan de onschendbaarheid van de nationale grenzen van EU-lidstaten en aan de volledige en niet-onderhandelbare eerbiediging van de territoriale integriteit van EU-lidstaten als grondbeginsel van het internationaal recht en als beginsel van Europese solidariteit; herinnert eraan dat het ondermijnen van de territoriale soevereiniteit van de lidstaten niet kan worden getolereerd; 7. verzoekt de Commissie en het Koninkrijk Marokko samen te werken en zo spoedig mogelijk een formele overnameovereenkomst tussen de EU en Marokko te sluiten met de noodzakelijke juridische waarborgen; is ervan overtuigd dat de toekomstige samenwerking van de EU met de landen aan de zuidkust van de Middellandse Zee gebaseerd moet zijn op de langetermijndoelstelling om de diepere oorzaken van irreguliere migratie aan te pakken door versterking van de economische ontwikkeling, investeringen en het scheppen van nieuwe banen, en bevordering van goed onderwijs voor alle kinderen in de regio; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van Marokko. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Sri Lanka, – gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van 9 februari 2021 getiteld “Promoting reconciliation, accountability and human rights in Sri Lanka”, – gezien de resolutie van de VN-Mensenrechtenraad van 23 maart 2021 over “Promoting reconciliation, accountability and human rights in Sri Lanka”, – gezien Verordening nr. 01 van 2021, gepubliceerd op 12 maart 2021 uit hoofde van de Sri Lankaanse wet ter voorkoming van terrorisme, – gezien het verslag van de speciale rapporteur van de VN van 14 december 2018 over het bevorderen en beschermen van mensenrechten en fundamentele vrijheden bij terrorismebestrijding, getiteld “Visit to Sri Lanka”, – gezien de verklaring over Sri Lanka van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten Michelle Bachelet van 24 februari 2021, – gezien het eindverslag van januari 2020 van de verkiezingswaarnemingsmissie van de Europese Unie over de presidentsverkiezingen in Sri Lanka op 16 november 2019, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, – gezien het EU-stelsel van algemene preferenties plus (SAP+), waarbij Sri Lanka begunstigde is van de speciale stimuleringsregeling, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Sri Lanka werd geteisterd door een decennia durende oorlog die in 2009 eindigde en waarin door beide partijen ernstige schendingen van de mensenrechten zijn begaan; B. overwegende dat de mensenrechtensituatie in Sri Lanka gestaag verslechterd is, waarbij de nieuwe regering de beperkte vooruitgang die onder vorige regeringen was geboekt in hoog tempo terugdraait; overwegende dat de ruimte waarin het maatschappelijk middenveld en onafhankelijke media in het land actief kunnen zijn snel kleiner wordt; C. overwegende dat de controversiële wet ter voorkoming van terrorisme (PTA) sinds 1979 in Sri Lanka van kracht is en de politie ruime bevoegdheden verleent om civiele verdachten te fouilleren, te arresteren en in hechtenis te nemen; overwegende dat de verregaande bevoegdheden waarin de PTA voorziet, hebben geleid tot aanhoudende en gefundeerde beschuldigingen van foltering en seksueel misbruik, gedwongen bekentenissen en stelselmatige ontzegging van een eerlijke rechtsgang; D. overwegende dat de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN in haar recentste verslag over Sri Lanka opnieuw heeft opgeroepen tot een moratorium op de toepassing van de PTA om nieuwe arrestaties te verrichten, totdat deze wet is vervangen door wetgeving die in overeenstemming is met internationale beste praktijken; E. overwegende dat de regering van Sri Lanka op 9 maart 2021 verordening nr. 01 van 2021 heeft uitgevaardigd, waarmee de toepassing van de PTA wordt uitgebreid en onder meer twee jaar detentie zonder proces mogelijk wordt voor het veroorzaken van “religieuze, raciale of maatschappelijke onrust”; F. overwegende dat de PTA stelselmatig is gebruikt voor willekeurige arrestaties en detentie van moslims en minderheidsgroepen in Sri Lanka, zoals Ahnaf Jazeem, een 26-jarige islamitische leraar en dichter, en Hejaaz Hizbullah, een bekende jurist die zich inzet voor de rechten van minderheden en de rechtsstaat; G. overwegende dat op 19 mei 2017 opnieuw genereuze tariefpreferenties zijn toegekend aan Sri Lanka in het kader van SAP+, op voorwaarde dat Sri Lanka de PTA vervangt en 27 internationale verdragen, waaronder mensenrechtenverdragen, daadwerkelijk ten uitvoer legt; overwegende dat de Europese Unie herhaaldelijk haar bezorgdheid heeft geuit over PTA en heeft vastgesteld dat Sri Lanka heeft nagelaten deze wet in te trekken, ondanks zijn toezegging dit te zullen doen; H. overwegende dat het Sri Lankaanse parlement op 20 oktober 2020 het 20e amendement op de grondwet heeft aangenomen, waarmee het uitvoerend presidentschap werd versterkt; I. overwegende dat bijna 12 jaar na het einde van de oorlog de nationale initiatieven voor verantwoordingsplicht en verzoening geen resultaten hebben opgeleverd, waardoor de straffeloosheid nog dieper is verankerd en het wantrouwen van de slachtoffers in het systeem nog is toegenomen; J. overwegende dat er duidelijke signalen zijn dat de civiele regeringsfuncties in Sri Lanka steeds meer in handen van militairen komen; overwegende dat sinds 2020 ten minste 28 militairen of voormalige militairen en leden van de inlichtingendiensten op bestuurlijke sleutelposten zijn benoemd; overwegende dat er onder die benoemingen ten minste twee hoge militaire functionarissen zijn die in verslagen van de VN worden genoemd als zijnde betrokken bij vermeende oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid tijdens de laatste jaren van het conflict; overwegende dat veel verdachten in politiehechtenis, maar ook gevangenen in Sri Lankaanse detentiecentra om het leven zijn gekomen; overwegende dat in de meest recente gevallen sprake is van sterfgevallen in politiehechtenis in mei 2021; overwegende dat elf gevangenen in de Mahara-gevangenis om het leven zijn gekomen en 117 anderen gewond zijn geraakt toen bewakers in november 2020 het vuur openden om een oproer in verband met omstandigheden rond COVID-19 de kop in te drukken; K. overwegende dat de autoriteiten in Sri Lanka in 2019 doodstraffen hebben uitgesproken voor drugsgerelateerde misdrijven, ondanks het feit dat er in het land sinds 1976 een moratorium geldt op het voltrekken van de doodstraf; 1. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over het alarmerende feit dat Sri Lanka de weg is ingeslagen naar een herhaling van ernstige schendingen van de mensenrechten, zoals beschreven in het meest recente VN-rapport over het land, waarin als tekenen van vroegtijdige waarschuwing onder meer wordt gewezen op de versnelde militarisering van civiele regeringsfuncties, het terugdraaien van belangrijke grondwettelijke waarborgen, politieke obstructie van verantwoordingsplicht, een retoriek van uitsluiting, intimidatie van het maatschappelijk middenveld en het gebruik van antiterrorismewetten; 2. herhaalt sterk gekant te zijn tegen de voortgezette toepassing van de huidige PTA; verzoekt de Sri Lankaanse autoriteiten hun belofte na te komen om de wet te herzien en in te trekken, en hem te vervangen door antiterrorismewetgeving die in overeenstemming is met de internationale beste praktijken; dringt voorts aan op de onmiddellijke opschorting van de regelgeving inzake deradicalisering; 3. wijst erop dat verordening nr. 01 van 2021 niet voorziet in procedurele waarborgen voor personen die van hun vrijheid zijn beroofd, zoals bepaald in artikel 9 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, en dat zij in strijd is met de waarborgen van Sri Lanka’s eigen grondwet uit hoofde van artikel 13 van deze grondwet; herinnert eraan dat in deradicaliserings-, rehabilitatie- en re-integratiecentra op grond van soortgelijke wetgeving in het verleden op grote schaal schendingen van de mensenrechten zijn begaan, zoals foltering en andere vormen van mishandeling, waaronder seksueel en gendergerelateerd geweld; 4. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de willekeurige arrestaties en detentie in het kader van de PTA, zonder eerlijk proces en zonder toegang tot de rechter, onder meer voor activisten uit het maatschappelijk middenveld, advocaten, schrijvers en dichters zoals Hejaaz Hizbullah en Ahnaf Jazeem; neemt met bezorgdheid kennis van de detentie van Shani Abeysekara, voormalig directeur van het departement voor strafrechtelijk onderzoek; dringt er bij de regering van Sri Lanka op aan de gedetineerden onmiddellijk een eerlijk proces te geven op basis van geldige aanklachten en, indien er geen aanklachten zijn, hen onvoorwaardelijk vrij te laten; 5. betreurt de aanhoudende discriminatie en het aanhoudende geweld tegen religieuze en etnische minderheden en gemeenschappen in Sri Lanka, waaronder moslims, hindoes, Tamils en christenen; dringt er bij de regering van Sri Lanka op aan haatzaaiende uitlatingen, aanzetten tot geweld en discriminatie jegens religieuze en etnische groepen in het land ondubbelzinnig te veroordelen en degenen die dergelijke verdeeldheid bevorderen, onder meer binnen de regering en het leger, ter verantwoording te roepen; 6. neemt kennis van de goedkeuring van het 20e amendement op de grondwet en spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de daaruit voortvloeiende afname van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, vermindering van de parlementaire controle en buitensporige accumulatie van macht bij de president; 7. neemt bezorgd kennis van het recente voorstel van de regering van Sri Lanka om een nieuwe wet op desinformatie goed te keuren, ondanks de bezorgdheid van maatschappelijke organisaties over de gevaren die een dergelijke wet kan inhouden voor de vrijheid van meningsuiting; dringt er bij onlineplatforms op aan proactieve stappen te ondernemen om de online verspreiding van haatzaaiende uitlatingen en desinformatie in het Singalees en het Tamil te matigen; 8. maakt zich zorgen over het feit dat bepalingen in het Sri Lankaanse strafwetboek, met name de artikelen 365, 365A en 399, zo zijn geïnterpreteerd dat personen met andere seksuele voorkeuren en genderidentiteiten worden gecriminaliseerd; 9. verzoekt de Commissie snel haar financiering te evalueren voor het project van het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding en Interpol inzake steun voor Sri Lanka met betrekking tot terrorismebestrijding, nu terrorismebestrijding in Sri Lanka in sommige gevallen als voorwendsel wordt gebruikt voor het vervolgen van personen die behoren tot etnische en religieuze groepen en van het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van verdedigers van de mensenrechten; verzoekt de EU-delegatie in Sri Lanka en de vertegenwoordigingen van de lidstaten om hun steun voor het maatschappelijk middenveld op te voeren, met name verdedigers van de mensenrechten, milieuactivisten en journalisten; 10. onderstreept dat het van cruciaal belang is ervoor te zorgen dat het nationale verzoeningsproces de nodige aandacht krijgt en leidt tot concrete acties, inclusief verantwoordingsplicht met betrekking tot gedwongen verdwijningen en misdaden uit het verleden; betreurt het feit dat Sri Lanka niet langer de verplichtingen nakomt die het is aangegaan ten aanzien van de VN-Raad voor de mensenrechten in het kader van zijn steun voor de resolutie van 14 oktober 2015 met als titel “Promoting reconciliation, accountability and human rights in Sri Lanka” (“Bevordering van verzoening, verantwoordingsplicht en mensenrechten in Sri Lanka”), en moedigt het land aan opnieuw samen te werken met de Raad, die een belangrijke rol speelt voor het herstel van de betrekkingen met de internationale gemeenschap en het op gang brengen van een proces van nationale verzoening tussen de diverse gemeenschappen: Singalezen, Tamils, moslims, hindoes en christenen; 11. verzoekt de Sri Lankaanse regering elke belemmering te voorkomen van een onderzoek naar en mogelijke vervolging van leden van de veiligheidstroepen die beschuldigd worden van ernstige schendingen van de mensenrechten; dringt erop aan dat een onderzoek wordt uitgevoerd naar de beschuldigingen van ernstige mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden die tijdens de burgeroorlog zijn begaan door hooggeplaatste personen van alle partijen; verzoekt de regering van Sri Lanka een einde te maken aan de praktijk om huidige en voormalige militaire aanvoerders die betrokken zijn bij ernstige wandaden te benoemen in hoge regeringsfuncties; 12. vraagt dat een zorgvuldig, onpartijdig en volledig onderzoek wordt uitgevoerd naar de bomaanslagen van paasdag 2019 volgens de internationale wettelijke normen; vraagt voorts dat degenen voor wie er bewijs van schuld is, onmiddellijk voor de rechter worden gebracht en dat degenen voor wie er onvoldoende bewijs is, worden vrijgelaten; 13. herinnert eraan dat de SAP+-regeling de stimulans biedt van een betere toegang tot de EU-markt voor de exporteurs in het land, in ruil voor bijkomende vooruitgang bij de volledige tenuitvoerlegging van de mensenrechtenverdragen; herinnert eraan dat een van de belangrijkste toezeggingen van Sri Lanka erin bestond zijn wetgeving inzake terrorismebestrijding volledig in overeenstemming te brengen met de internationale mensenrechtenverdragen om een gunstige handelsbetrekkingen te waarborgen in het kader van het SAP+; herinnert aan de gevolgen waarin de SAP-verordening (1) voorziet in geval van een blijvend verzuim om de noodzakelijke hervormingen met betrekking tot de mensenrechten goed te keuren en uit te voeren, onrechtmatige wetgeving in te trekken en het huidige traject van toenemende schendingen om te buigen; 14. onderstreept dat de aan Sri Lanka toegekende SAP+-regeling een aanzienlijke bijdrage heeft geleverd aan de economie van het land, waaruit de export naar de EU is gestegen tot 2,3 miljard EUR, waardoor de EU de op een na grootste exportmarkt van Sri Lanka is; wijst op het voortdurende toezicht op de vraag of Sri Lanka in aanmerking komt voor de SAP+-status en benadrukt dat de voortzetting van de handelspreferenties in het kader van SAP+ niet automatisch is; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) terdege rekening te houden met actuele gebeurtenissen bij de beoordeling van de vraag of Sri Lanka in aanmerking komt voor de SAP+-status; verzoekt de Commissie en de EDEO voorts de SAP+-regeling te gebruiken als hefboom om de mensenrechtenverplichtingen van Sri Lanka te bevorderen en de intrekking of vervanging van de PTA te eisen, en zorgvuldig na te gaan of er voldoende reden is om, als laatste redmiddel, een procedure in te leiden voor de tijdelijke intrekking van de SAP+-status van Sri Lanka en de daaruit voortvloeiende voordelen, en over deze kwestie zo spoedig mogelijk verslag uit te brengen bij het Parlement; 15. merkt bezorgd de impact op van de COVID-19-pandemie op de situatie van de arbeidsrechten in het land, die verslechtert; dringt er bij Sri Lanka op aan volledig samen te werken met de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) ter versterking van de arbeidsrechten van fabrieksarbeiders, met inbegrip van de gezondheids- en veiligheidomstandigheden voor werknemers in de kledingsector in speciale handelszones; verzoekt de regering van Sri Lanka het nationale beleid inzake de uitbanning van kinderarbeid effectief ten uitvoer te leggen en te versterken; verzoekt de Sri Lankaanse autoriteiten het handboek van de investeringsraad van Sri Lanka inzake arbeidsnormen en -betrekkingen (“Board of Investment of Sri Lanka Labour Standard and Employment Relation Manual”) aan te passen om deze in overeenstemming te brengen met de internationale normen, met name de IAO-verdragen nr. 87 en nr. 98; 16. herhaalt dat de Europese Unie sterk gekant is tegen de doodstraf, in alle gevallen en zonder uitzondering; is verheugd over het voortdurende moratorium op de doodstraf in Sri Lanka; dringt er bij de regering op aan het gebruik van de doodstraf in het land af te schaffen; 17. is tevreden met de steun die de EU in het verleden heeft verleend voor verzoeningsinspanningen en onderstreept dat de EU bereid is Sri Lanka op dit gebied te ondersteunen; 18. spreekt zijn bezorgdheid uit over de toenemende rol en inmenging van China in Sri Lanka; 19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de secretaris-generaal van de VN, de VN-Raad voor de mensenrechten en de regering en het parlement van Sri Lanka. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Rusland, onder meer zijn resolutie van 29 april 2021 over Rusland, de zaak Aleksej Navalny, de toenemende militaire aanwezigheid aan de grens met Oekraïne en de Russische aanvallen in Tsjechië (1) , en zijn resolutie van 12 mei 2016 over de Krim-Tataren (2) , – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de bijbehorende protocollen, en met name artikel 10 over het recht op vrijheid van meningsuiting en artikel 11 over het recht op vrijheid van vereniging en vergadering, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, – gezien de grondwet van de Russische Federatie en de internationale mensenrechtenverplichtingen die Rusland heeft onderschreven als lid van de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Verenigde Naties (VN), – gezien advies nr. 814/2015 van de Commissie van Venetië van de Raad van Europa van 13 juni 2016 over federale wet nr. 129‑FZ tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen (federale wet inzake ongewenste activiteiten van buitenlandse en internationale niet-gouvernementele organisaties), – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid namens de EU van 1 mei 2021 over het opleggen van beperkende maatregelen aan acht EU-onderdanen, – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid namens de EU van 15 mei 2021 over de publicatie van een lijst van zogenoemde “onvriendelijke staten”, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 27 mei 2021 over het besluit om Duitse ngo’s op de lijst van “ongewenste organisaties” te zetten, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 1 juni 2021 over de detentie van Andrej Pivovarov, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 4 juni 2021 over de wet inzake zogenoemde “extremistische organisaties”, – gezien de verklaring van de voorzitter van de Delegatie in de Parlementaire Samenwerkingscommissie EU-Rusland van 3 juni 2021 over de detentie van de heer Andrej Pivovarov, directeur van de ontbonden ngo Open Rusland aan boord van een commercieel vliegtuig van de EU dat op het punt stond te vertrekken van het vliegveld van Sint-Petersburg, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de uitoefening van de vrijheid van mening, meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering een grondrecht is dat verankerd is in de grondwet van de Russische Federatie en in tal van internationale rechtsinstrumenten, waaronder de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, die Rusland allemaal heeft onderschreven; overwegende dat de voorrang van het internationaal recht een verplichting voor Rusland vormt die niet kan worden gewijzigd of waarvan niet kan worden afgeweken door de recente grondwetswijzigingen; B. overwegende dat de Russische Federatie onlangs repressieve wetten heeft aangenomen die de kring van personen en groepen die als “buitenlandse agenten” kunnen worden aangemerkt, drastisch hebben vergroot en de aan hen opgelegde beperkingen en eisen hebben aangescherpt, alsook de sancties voor de schending daarvan; C. overwegende dat niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) een cruciale rol spelen in moderne democratische samenlevingen en burgers in staat stellen samen te werken om diverse legitieme doelstellingen uit te dragen, als een vorm van noodzakelijk maatschappelijk engagement ter aanvulling, voorbereiding en monitoring van formele politieke besluitvorming; overwegende dat ngo’s daarom een belangrijke politieke rol spelen en, met inachtneming van de wet, onafhankelijk moeten blijven van elke onrechtmatige inmenging van de overheid; D. overwegende dat de federale wet inzake ongewenste activiteiten van buitenlandse en internationale niet-gouvernementele organisaties toestaat dat activiteiten van buitenlandse en internationale niet-gouvernementele organisaties als ongewenst worden beschouwd op het grondgebied van de Russische Federatie; overwegende dat organisaties die door de Russische autoriteiten ongewenst zijn verklaard, te maken krijgen met beperkingen van hun vrijheid van vereniging doordat hun activiteiten worden verboden en door de invoering van administratieve en strafrechtelijke sancties in verband met deze activiteiten; overwegende dat deze wet door de Russische autoriteiten is gebruikt om het harde optreden tegen onafhankelijke maatschappelijke organisaties die actief zijn in Rusland te vergemakkelijken; E. overwegende dat de Russische Federatie door de goedkeuring van deze wetten de autoriteiten vrijwel volledige controle heeft gegeven over onafhankelijke maatschappelijke organisaties en de Russische federale mediatoezichthouder ( Roskomnadzor ) de mogelijkheid heeft geboden onlinebronnen te blokkeren; overwegende dat de Russische autoriteiten samenkomsten in openbare plaatsen hebben verboden, het recht om deel te nemen aan individuele protestacties hebben ingeperkt en extra beperkingen hebben opgelegd aan journalisten die verslag doen van deze protesten; F. overwegende dat de Russische telecomwaakhond Roskom-nadzor op 12 januari 2021 zijn eerste acht administratieve protocollen — allemaal gericht tegen Radio Free Europe/Radio Liberty — heeft opgesteld wegens schending van de wet inzake “buitenlandse agenten”; overwegende dat de wetgeving is uitgebreid tot individuele verslaggevers; overwegende dat Roskomnadzor Radio Free Europe/Radio Liberty tot op heden heeft beschuldigd van 520 schendingen van de etiketteringsbeperkingen, die naar verwachting zullen leiden tot een boete van 2,4 miljoen USD zodra de Russische rechtbanken uitspraak hebben gedaan; overwegende dat de Russische autoriteiten in mei 2021 zijn begonnen eigendommen van het bureau van Radio Free Europe/Radio Liberty in Moskou in beslag te nemen; G. overwegende dat het meest recente door de Doema en de Federatieraad aangenomen wetsvoorstel van mei 2021 de rechten en vrijheden in Rusland drastisch heeft ingeperkt door strenge beperkingen op te leggen aan personen die kritiek uiten op de regering, door hun te beletten deel te nemen aan het openbare leven en zich kandidaat te stellen voor verkiezingen op ongeacht welk niveau, met inbegrip van de parlementsverkiezingen van 2021, indien zij een organisatie hebben opgericht, geleid, of ervoor hebben gewerkt die voortaan op grond van dit wetsvoorstel als “extremistisch” of “terroristisch” wordt aangemerkt, of anderszins hebben deelgenomen aan de activiteiten van een dergelijke organisatie; H. overwegende dat dit wetsvoorstel ook voorziet in de toepassing ervan met terugwerkende kracht en gericht is tegen de anticorruptiestichting van Aleksej Navalny, een stichting die reeds tot “buitenlandse agent” is verklaard en binnenkort ook als “extremistische organisatie” zal worden aangemerkt; I. overwegende dat de Russische Federatie tevens het toepassingsgebied van de wet inzake “ongewenste organisaties” heeft verbreed door een verbod in te voeren op deelname aan hun activiteiten in het buitenland en door de status van “ongewenst” toe te kennen aan organisaties die worden geacht tussenpersoon te zijn bij financiële transacties met reeds verboden organisaties; J. overwegende dat de Russische Federatie tal van internationale en buitenlandse ngo’s als “ongewenst” heeft aangemerkt, zoals de in de VS gevestigde organisaties International Republican Institute, National Democratic Institute, National Endowment for Democracy en Atlantic Council, alsook het door de EU gefinancierde Europees Fonds voor Democratie, de Association of Schools of Political Studies van de Raad van Europa, het Oekraïense Wereldcongres, mediakanalen van Radio Free Europe/Radio Liberty, en ook door het besluit van de Russische openbaar aanklager van 26 mei 2021 om drie Duitse ngo’s op de lijst van “ongewenste” organisaties te plaatsen, namelijk het Forum Russischsprachiger Europäer e.V. , het Zentrum für die Liberale Moderne GmbH en de Deutsch-Russischer Austausch e.V. ; K. overwegende dat een actief maatschappelijk middenveld een cruciaal onderdeel is van een democratische en open samenleving en essentieel is voor de bescherming van de mensenrechten en de rechtsstaat; L. overwegende dat de Doema, door de aanneming van deze wetsvoorstellen, die een onmiddellijke toepassing van strafrechtelijke aansprakelijkheid inhouden, zijn pijlen heeft gericht op de burgerbeweging Open Rusland, een netwerk voor democratie en mensenrechten, die daardoor gedwongen werd zichzelf te ontbinden om haar activisten en aanhangers te beschermen tegen verdere vervolging; M. overwegende dat Open Rusland op 27 mei 2021 heeft aangekondigd dat het zijn activiteiten zou staken om zijn personeel en leden te beschermen tegen strafrechtelijke vervolging uit hoofde van de Russische wetgeving inzake “ongewenste organisaties”; N. overwegende dat de voormalige leider van de beweging Open Rusland, Andrej Pivovarov, op 31 mei 2021 in Sint-Petersburg uit een taxiënd Pools LOT-vliegtuig werd gehaald, willekeurig werd vastgehouden en twee dagen later twee maanden in voorlopige hechtenis werd genomen wegens “het uitvoeren van activiteiten voor een ongewenste organisatie”, waarvoor hij tot zes jaar cel kan worden veroordeeld; overwegende dat Michail Iosilevitsj, de activist uit Nizjni Novgorod, ook behoort tot degenen die momenteel strafrechtelijk worden vervolgd en op grond van dezelfde beschuldigingen worden vastgehouden; O. overwegende dat deze acties kunnen worden toegevoegd aan een lange lijst van politiek gemotiveerde strafrechtelijke vervolgingen die door de Russische Federatie zijn ingesteld tegen personen die afwijkende meningen uiten of hebben aangekondigd zich kandidaat te stellen voor de Russische parlementsverkiezingen in september 2021, zoals de gevangenneming van corruptiebestrijder en oppositieleider Aleksej Navalny of de voorwaardelijke gevangenisstraf van vijf jaar opgelegd aan de linkse oppositieleider en politicus Nikolaj Platosjkin; vestigt ook de aandacht op de recente zaken tegen oppositieleider Dmitry Gudkov, tegen mediakanalen zoals Radio Free Europe/Radio Liberty, Meduza en VTimes, en tegen een aantal journalisten die ervan worden beschuldigd “buitenlandse agenten” te zijn; overwegende dat zelfs studententijdschriften het doelwit zijn van repressieve maatregelen; overwegende dat volgens het mensenrechtencentrum Memorial de Russische autoriteiten momenteel bijna 400 politieke gevangenen in strijd met de verplichtingen van de Russische Federatie gevangenhouden; P. overwegende dat de Russische autoriteiten met zeer harde hand zijn opgetreden tegen de vreedzame betogers die in het hele land de straat opgingen om Aleksej Navalny te steunen en te protesteren tegen corruptie en onrechtvaardigheid; overwegende dat volgens de Russische monitoringorganisatie OVD‑Info tijdens de driedaagse protesten in januari en februari meer dan 11 000 betogers zijn gearresteerd, onder wie tientallen onafhankelijke journalisten en mensenrechtenactivisten die verslag deden van de protesten of ze monitorden; overwegende dat in het hele land duizenden administratieve vervolgingen en meer dan honderd strafrechtelijke procedures zijn ingeleid en dat er nog steeds sprake is van arrestaties en detenties op grond van valse aanklachten; Q. overwegende dat volgens talrijke berichten vreedzame betogers die tot een “administratieve detentie” werden veroordeeld, slecht zijn behandeld, onder meer in zwaar overbevolkte detentiecentra, urenlang geen voedsel en water kregen en lange perioden (meerdere uren achter elkaar, vaak ’s nachts) tijdens hun overbrenging in politiebestelwagens moesten doorbrengen; overwegende dat mensen die aan de protesten hebben deelgenomen ook hebben gemeld dat zij werden bedreigd met uitzetting, van de universiteit of hogeschool zijn gestuurd of hun baan hebben verloren; overwegende dat tegen vreedzame betogers, onder wie ouderen en kinderen, ook buitensporig geweld is gebruikt door de oproerpolitie; R. overwegende dat het van cruciaal belang is om in een alomvattende EU‑strategie ten aanzien van Rusland ervoor te zorgen dat in de betrekkingen met Rusland geen concessies worden gedaan met betrekking tot de waarden van democratie en bescherming van de mensenrechten; S. overwegende dat het Kremlin alles in het werk stelt om de Russische bevolking van de internationale gemeenschap te isoleren en hun de hoop op een democratische toekomst te ontnemen, onder meer door kandidaten van de oppositie op verschillende manieren te verbieden deel te nemen aan de Russische parlementsverkiezingen in 2021; T. overwegende dat uit onderzoek van het Levada Center blijkt dat de regerende partij Verenigd Rusland in de peilingen op een historisch dieptepunt staat na een impopulaire pensioenhervorming te hebben gesteund en de aanneming van een voorstel voor een aantal grondwetswijzigingen te hebben doorgedrukt, waaronder een wijziging die president Vladimir Poetin in staat zou stellen tot 2036 in functie te blijven; overwegende dat de toenemende onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de politieke oppositie door de Russische autoriteiten wijst op de vrees van de autoriteiten voor ontevredenheid onder de bevolking over de slechte sociaal-economische prestaties van het land en de corruptie van de regerende klasse; 1. roept de Russische autoriteiten op om: 2. verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de EU-delegaties, de lidstaten, en de Commissie bij de voorbereiding van de alomvattende EU-strategie ten aanzien van Rusland en als reactie op de afkalving van de rechtsstaat, de fundamentele vrijheden en de mensenrechten in Rusland zich te richten op: 3. spreekt zijn steun uit aan alle personen en organisaties die het doelwit zijn van repressie en dringt er bij de Russische autoriteiten op aan een einde te maken aan hun pesterijen en intimidatie van en hun aanvallen op het maatschappelijk middenveld, de media, mensenrechtenorganisaties en ‑activisten; veroordeelt het feit dat de Russische autoriteiten het nalaten deze actoren te beschermen tegen aanvallen, pesterijen en intimidatie door derden of nalaten deze aanvallen onpartijdig te onderzoeken; 4. verzoekt alle EU-bedrijven die actief zijn in Rusland bijzondere zorgvuldigheid in acht te nemen en hun verantwoordelijkheid voor de eerbiediging van de mensenrechten op te nemen, overeenkomstig de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten; is bezorgd over het feit dat hooggeplaatste Europese politici lucratieve contracten aanvaarden met bedrijven die het eigendom zijn van het Kremlin of banden met het Kremlin hebben, zoals Gazprom of Rosnieft; 5. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, alsmede de President, de regering en Doema van de Russische Federatie. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Cuba, met name die van 15 november 2018 (1) over de mensenrechtensituatie in Cuba, van 3 december 2019 (2) over de zaak José Daniel Ferrer, en van 5 juli 2017 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (3) , – gezien de PDCA tussen de Europese Unie en Cuba, die in december 2016 is ondertekend en sinds 1 november 2017 voorlopig wordt toegepast (4) , – gezien de hoorzitting over Cuba van de Delegatie voor de betrekkingen met de landen in Midden-Amerika, gehouden op 11 december 2020, – gezien de informele videoconferentie van de leden van de Gezamenlijke Raad EU-Cuba op 20 januari 2021 (5) , – gezien de derde formele mensenrechtendialoog in het kader van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking (PDCA), die op 26 februari 2021 plaatsvond (6) , – gezien de universele periodieke doorlichting van Cuba door de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties (VN) van mei 2018, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en andere internationale mensenrechtenverdragen en ‑instrumenten, – gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) en de algemene aanbevelingen van het Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen van de VN, – gezien de verslagen van mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch, Human Rights Foundation en Prisoners Defenders, hoofdstuk IV.B over Cuba van het jaarverslag 2020 van de IACHR, de mededeling van 6 november 2019 aan de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties van de speciale rapporteur voor hedendaagse vormen van slavernij, inclusief de oorzaken en gevolgen ervan, en de speciale rapporteur voor mensenhandel, in het bijzonder vrouwen- en kinderhandel, over de Cubaanse medische brigades, en de conclusies van de laatste universele periodieke evaluatie van Cuba 2018, over de Cubaanse medische brigades, – gezien de verslagen van het Cubaans Observatorium voor de mensenrechten betreffende de twaalf maanden tot mei 2021 over repressieve acties en arbitraire detenties, – gezien de openbare hoorzittingen van de 179e zittingsperiode van de IACHR, – gezien de resoluties 7/2021, 14/2021 en 24/2021 van de IACHR, – gezien het op 10 december 1984 door de Algemene Vergadering van de VN aangenomen Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, waarbij Cuba partij is, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die Cuba heeft ondertekend, – gezien de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers, – gelet op de Cubaanse grondwet en het Cubaanse wetboek van strafrecht, – gezien resolutie nr. 168 van het Ministerie van Buitenlandse Handel en Investeringen van de Republiek Cuba van 29 maart 2010, wet nr. 1312 van 12 september 1976 (de zogenoemde “migratiewet”) en de regelgevingsdecreten nr. 26 van 18 december 2015 en nr. 306 van 12 oktober 2012, het Amerikaanse Verdrag inzake de rechten van de mens en het jaarverslag 2020 van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de mensenrechten van april 2021, – gezien de door Cuba geratificeerde verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), – gezien de definitie van “organisatie uit het maatschappelijk middenveld” in het Publicatieblad van de Europese Unie, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat beide partijen in de in 2016 ondertekende PDCA hebben bevestigd dat zij de universele mensenrechten respecteren, zoals bepaald in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere relevante internationale instrumenten met betrekking tot de mensenrechten; overwegende dat het Europees Parlement op 5 juli 2017 zijn goedkeuring heeft gehecht aan de PDCA EU-Cuba; B. overwegende dat het Parlement in 2017 een resolutie heeft aangenomen waarin het zijn standpunten inzake democratie, universele mensenrechten en fundamentele vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting, vergadering en politieke vereniging, en de vrijheid van informatie in al haar vormen, herbevestigt; C. overwegende dat mensenrechten, vrijheid, waardigheid en het welzijn van mensen het best worden vertegenwoordigd en verdedigd in een democratie, hetgeen – onder meer – betekent dat de macht wordt afgewisseld, dat er vrije en eerlijke verkiezingen worden gehouden, en dat het beginsel van politiek pluralisme wordt gerespecteerd; overwegende dat in artikel 5 van de onlangs goedgekeurde Cubaanse grondwet de Communistische Partij van Cuba wordt onderstreept als de hoogste autoriteit van de staat, hetgeen nog wordt versterkt door de artikelen 4 en 229, waarin wordt onderstreept dat het socialisme een onomkeerbaar systeem is; overwegende dat de nieuwe grondwet van 2019 niet alleen heeft gediend om het systeem af te schermen en elk proces van hervorming van vrijheden en rechten te bevriezen, maar ook om de beperking ervan uit te breiden; overwegende dat het regime mensen met andere politieke overtuigingen belemmert om deel te nemen aan het openbare politieke leven en politieke ambten te bekleden; overwegende dat er nog steeds geen voorwaarden zijn die garanties bieden voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, met name in zaken waarbij activisten en dissidenten betrokken zijn; D. overwegende dat decreet nr. 349 de vrijheid van meningsuiting van kunstenaars beperkt door voorafgaande toestemming te eisen voor openbare en particuliere optredens en tentoonstellingen; overwegende dat decreet nr. 370 over online-inhoud een dubbelzinnig kader schept dat de vervolging van activisten en onafhankelijke journalisten mogelijk maakt, met name in de context van de COVID‑19-pandemie; overwegende dat het Cubaanse wetboek van strafrecht bepalingen bevat als “staat van gevaar” en “pre-criminele veiligheidsmaatregelen” op grond waarvan meer dan 8 000 mensen zonder toerekenbaar misdrijf in de gevangenis zitten en nog eens 2 500 mensen tot dwangarbeid zijn veroordeeld; E. overwegende dat er sinds de inwerkingtreding van de PDCA bijna vier jaar geleden op Cuba ten aanzien van de algemene beginselen en doelstellingen in de overeenkomst geen tastbare vooruitgang is geboekt in de richting van verbetering van de situatie van mensenrechten, fundamentele vrijheden, en economische en sociale omstandigheden voor de burgers van Cuba; overwegende dat het Cubaanse regime in plaats daarvan zijn repressie en mensenrechtenschendingen heeft uitgebreid en dat de situatie in alle onderdelen van de Cubaanse samenleving achteruit blijft gaan, hetgeen geleid heeft tot nieuwe golven van verzet en vreedzame demonstraties door belangrijke sectoren, die door de repressieve structuren van het Cubaanse regime onderdrukt en op gewelddadige wijze neergeslagen worden; F. overwegende dat in advies nr. 50/2020 van de werkgroep inzake willekeurige detentie van de VN-Mensenrechtenraad, dat op 14 oktober 2020 openbaar werd gemaakt, wordt gewaarschuwd dat de stelselmatige schending van mensenrechten door de Cubaanse autoriteiten een gangbare praktijk is; overwegende dat de afgelopen twaalf maanden tot 1 juni 2021 199 gevallen van politieke gevangenen in Cuba zijn geregistreerd, met 65 nieuwe gevallen van politieke detentie; overwegende dat april de meest repressieve maand is geweest sinds het begin van 2021, aangezien het Cubaanse waarnemingscentrum voor de mensenrechten (OCDH) meer dan 1 018 repressieve acties tegen mensenrechtenactivisten en onafhankelijke journalisten heeft gedocumenteerd, waarvan 206 gevallen van willekeurige detentie en 13 gevallen waarbij sprake was van ernstig geweld; overwegende dat er volgens de organisatie Prisoners Defenders momenteel 150 politieke gevangenen in Cuba zijn; G. overwegende dat uit de analyse van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de mensenrechten van 11 februari 2021 blijkt dat ten aanzien van 20 geïdentificeerde leden van de San Isidro-beweging (MSI) conservatoire maatregelen zijn genomen en dat voldoende is aangetoond dat het recht op leven en persoonlijke integriteit van de geïdentificeerde personen ernstig gevaar loopt; overwegende dat de Cubaanse autoriteiten illegaal zijn binnengedrongen in het huis van de onafhankelijke kunstenaar en coördinator van de San Isidro-beweging Luis Manuel Otero Alcántara, en hem zonder enige aanklacht gedurende enkele uren willekeurig hebben vastgehouden; overwegende dat Denis Solís González, lid van de San Isidro-beweging, willekeurig wordt vastgehouden op beschuldiging van minachting, en Luis Robles Elizástegui in de gevangenis zit enkel en alleen omdat hij een affiche droeg waarmee hij op vreedzame wijze opriep tot de vrijlating van Denis Solís González; overwegende dat Maykel Castillo Pérez, lid van MSI en co-auteur van het lied “ Patria y Vida ” willekeurig wordt vastgehouden en volgens het VN-Comité inzake gedwongen verdwijningen 14 dagen vermist is geweest; H. overwegende dat de EU, in tegenstelling tot verzoeken van het Parlement, geen bezoeken heeft gebracht aan politieke gevangenen in de gevangenis en geen waarnemingen heeft verricht bij processen tegen opposanten, dissidenten, mensenrechtenactivisten of onafhankelijke maatschappelijke organisaties; overwegende dat internationale mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch, Amnesty International en Prisoners Defenders naast vele andere onafhankelijke waarnemers van de mensenrechtensituatie, waaronder speciale rapporteurs van de VN, Cuba niet mogen betreden ondanks het feit dat zij jarenlang hebben aangedrongen op de noodzaak het eiland te bezoeken; I. overwegende dat resolutie nr. 168 van 2010 van het ministerie van Internationale Handel en Buitenlandse Investeringen van Cuba aan alle ambtenaren in het buitenland die voor de staat of voor staatsbedrijven werken, met inbegrip van medisch personeel, ongerechtvaardigde plichten en verplichtingen oplegt die in strijd zijn met de menselijke waardigheid en de meest elementaire en fundamentele mensenrechten; overwegende dat het Cubaanse wetboek van strafrecht voorziet in gevangenisstraffen van acht jaar voor alle ambtenaren die medische missies niet afmaken of besluiten niet naar Cuba terug te keren; overwegende dat deze medische missies door de Inter-Amerikaanse Commissie voor de mensenrechten (IACHR) als een moderne vorm van slavernij zijn aangemerkt en in de verklaring van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten (CUB6/2019) over de Cubaanse medische missies de precaire en onmenselijke arbeidsomstandigheden van het medisch personeel werden onderstreept, beweringen die werden gestaafd door Human Rights Watch en 622 getuigenissen; J. overwegende dat Cuba de acht fundamentele verdragen van de IAO heeft geratificeerd; overwegende dat Cuba Verdrag nr. 29 en Verdrag nr. 105 van de IAO betreffende gedwongen arbeid overtreedt; K. overwegende dat de Sacharovprijs van het Parlement voor de vrijheid van denken drie keer aan Cubaanse activisten is uitgereikt, namelijk aan: Oswaldo Payá in 2002, de Dames in het Wit (Berta Soler) in 2005 en Guillermo Fariñas in 2010; overwegende dat de winnaars van de Sacharovprijs er ondanks de talrijke uitnodigingen die zijn verstuurd systematisch, en op het laatst op 11 december 2020, door de Cubaanse autoriteiten van zijn weerhouden het land te verlaten en aan internationale evenementen deel te nemen, onder meer aan door het Europees Parlement georganiseerde evenementen; overwegende dat de autoriteiten daarbij onder andere gebruikmaken van tactieken als pesterijen, intimidatie en de willekeurige arrestatie van Berta Soler en Reinaldo Escobar, evenals de beperking van de internetverbinding van de andere deelnemers; overwegende dat de voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met de landen in Midden-Amerika, de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken en een ondervoorzitter van het Parlement een gezamenlijke verklaring hebben ondertekend waarin zij intimidatie ten aanzien van de activisten veroordelen; overwegende dat er bezorgdheid heerst over de aan de activisten verleende verdediging en steun door de EU-delegatie in Havana; overwegende dat noch de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), noch de EU-delegatie op Cuba een verklaring hebben afgelegd waarin zij hen verdedigen of enige vorm van publieke of particuliere steun hebben betuigd; L. overwegende dat de huidige EU-ambassadeur in Havana een brief aan de president van de Verenigde Staten heeft ondertekend, waarin hij onder meer verzoekt om opheffing van het VS-embargo tegen het eiland, alsmede om niet-inmenging in Cubaanse aangelegenheden; overwegende dat de ambassadeur daarmee duidelijk zijn diplomatieke functie te buiten gaat en de sterk gepolitiseerde rol die de EU-ambassade in Havana speelt, in het licht stelt; overwegende dat de huidige EU-ambassadeur in Havana publiekelijk heeft verklaard dat Cuba geen dictatuur is; M. overwegende dat de Cubaanse regering heeft geweigerd onafhankelijke maatschappelijke organisaties te laten deelnemen aan de “EU-Cuba Civil Society Seminars”, die plaatsvonden in de aanloop naar de derde formele mensenrechtendialoog; overwegende dat de EU en Cuba op 26 februari 2021 hun derde formele mensenrechtendialoog hebben gehouden in het kader van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en Cuba (PCDA); overwegende dat de partijen daarbij hebben gesproken over de kwestie van de vrijheid van vreedzame vereniging en vergadering; overwegende dat de EU eraan heeft herinnerd dat de verplichtingen uit hoofde van het internationaal recht inzake de mensenrechten moeten worden geëerbiedigd; overwegende dat het de bedoeling is dat de dialoog tot tastbare resultaten leidt en niet wordt beschouwd als een doel op zich; overwegende dat elke politieke dialoog de rechtstreekse, intensieve, onbeperkte betrokkenheid moet omvatten van het onafhankelijk maatschappelijk middenveld en alle politieke actoren van de oppositie, zoals in artikel 36 van de PDCA wordt benadrukt; N. overwegende dat het Parlement de diplomatieke vertegenwoordigers van de Cubaanse regering herhaaldelijk heeft uitgenodigd voor hoorzittingen en activiteiten met betrekking tot Cuba; overwegende dat deze uitnodigingen niet alleen werden afgeslagen, maar ook nog eens werden beantwoord met brieven vol beledigingen en ongegronde beschuldigingen aan het adres van het Parlement en zijn leden; overwegende dat het Parlement hoogstwaarschijnlijk de enige EU-instelling is die geen toestemming heeft gekregen om het land te bezoeken na de voorlopige inwerkingtreding van de PDCA, en dat deze houding duidelijk in strijd is met het essentiële element waarop een overeenkomst inzake politieke dialoog gebaseerd zou moeten zijn; O. overwegende dat de PDCA een zogenaamde mensenrechtenclausule bevat, die standaard in internationale overeenkomsten van de EU wordt opgenomen als essentieel element dat garandeert dat de overeenkomst kan worden geschorst indien de bepalingen inzake mensenrechten worden geschonden; 1. veroordeelt krachtig het feit dat er politieke gevangenen bestaan, alsook de aanhoudende en permanente politieke vervolging, intimidatie en willekeurige detentie van dissidenten op Cuba; veroordeelt tevens de huidige aanvallen op kunstenaars van de San Isidro-beweging, vreedzame dissidenten, onafhankelijke journalisten, mensenrechtenactivisten en leden van de politieke oppositie; roept op tot de onmiddellijke beëindiging van deze daden en verzoekt de Cubaanse autoriteiten met klem onverwijld alle politieke gevangenen vrij te laten, evenals de mensen die willekeurig worden vastgehouden louter omdat zij hun vrijheid van meningsuiting en vereniging hebben uitgeoefend; veroordeelt krachtig de willekeurige detentie van Aymara Nieto Muñoz, Mitzael Díaz Paseiro, Iván Amaro Hidalgo, Edilberto Ronal Arzuaga Alcalá, Yandier García Labrada, Denis Solís González, Luis Robles Elizástegui en de 77 gewetensgevangenen; uit zijn solidariteit met de leden van de San Isidro-beweging en alle mensenrechten- en andere activisten bij hun inspanningen om de vrijheid van meningsuiting op Cuba te bevorderen; 2. pleit voor betere waarborgen voor het recht op een eerlijk proces en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, alsook voor toegang tot een onafhankelijke advocaat voor mensen die van hun vrijheid zijn beroofd; betreurt de 1 941 gevallen van onderdrukking die in april (1018 gevallen) en mei 2021 (923 gevallen) hebben plaatsgevonden; eist dat de gedetineerden onafhankelijk medische onderzoek mogen laten verrichten, telefoongesprekken mogen voeren en door familie, vrienden, journalisten en diplomaten mogen worden bezocht; 3. betreurt ten zeerste het gebrek aan inzet en bereidheid van het Cubaanse regime om te streven naar zelfs minimale vooruitgang in de richting van verandering of om kanalen te openen die mogelijkheden zouden kunnen bieden voor een hervorming van het regime, waardoor de sociale en politieke deelname en de levensomstandigheden van de burgers zouden kunnen worden verbeterd; betreurt het dat de situatie met betrekking tot de mensenrechten en de democratie, ondanks het feit dat de PDCA bijna vier jaar geleden in werking is getreden, niet is verbeterd en niet tot enig substantieel en tastbaar positief resultaat voor het Cubaanse volk heeft geleid; roept op tot naleving van de bindende verplichtingen die in deze overeenkomst zijn opgenomen en dringt erop aan dat in dit verband duidelijke benchmarks worden vastgesteld; 4. beaamt dat het Cubaanse volk het recht heeft om democratisering van zijn land te eisen door middel van een dialoog met het maatschappelijk middenveld en de politieke oppositie, teneinde een routekaart op te stellen naar democratische meerpartijenverkiezingen; 5. eist dat de Cubaanse regering juridische hervormingen doorvoert om de persvrijheid, de vrijheid van vereniging en de vrijheid van protest te waarborgen, en politieke hervormingen doorvoert om vrije, eerlijke en democratische verkiezingen mogelijk te maken waarbij de vrijelijk uitgedrukte soevereine wil van het Cubaanse volk wordt gehoord; verzoekt de Cubaanse regering met klem haar mensenrechtenbeleid af te stemmen op de internationale normen die zijn vastgelegd in de handvesten, verklaringen en internationale instrumenten waarbij Cuba partij is, en het maatschappelijk middenveld en de politieke oppositie actief te laten deelnemen aan het politieke en sociale leven, zonder enige beperking op te leggen; verzoekt de Cubaanse regering onafhankelijk journalisme als legitieme praktijk te erkennen en de rechten van onafhankelijke journalisten op Cuba te eerbiedigen; 6. pleit voor onmiddellijke intrekking van Decreten 349 en 370 en andere Cubaanse wetten die indruisen tegen de vrijheid van meningsuiting; 7. verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) het bestaan van de politieke oppositie tegen de Cubaanse regering te erkennen, en deze oppositie derhalve te betrekken bij de geïnstitutionaliseerde, formele, open en openbare politieke dialogen tussen de EU en Cuba om de pijlers van de PDCA te handhaven; 8. betreurt het dat de EDEO en de EU-delegatie in Havana de Cubaanse democratische oppositie en zowel Europese als Cubaanse onafhankelijke maatschappelijke organisaties van de politieke dialogen hebben uitgesloten, omdat de Cubaanse autoriteiten niet achter hun deelname aan deze dialogen staan; onderstreept dat dit besluit haaks staat op de PDCA en benadrukt dat beide partijen verplicht zijn de overeenkomst volledig na te leven; verzoekt de VV/HV en de EDEO te weigeren deel te nemen aan toekomstige politieke dialogen en mensenrechtendialogen met Cuba, tenzij het maatschappelijk middenveld naar behoren wordt vertegenwoordigd; 9. herinnert de EDEO eraan dat de deelname van het maatschappelijk middenveld aan de politieke dialogen en de samenwerkingsprojecten in het kader van de overeenkomst een wezenlijk onderdeel vormt van de PDCA en dat het uitsluiten van het maatschappelijk middenveld van samenwerkingsfondsen en/of deelname aan de overeenkomst, terwijl deelname en toegang tot samenwerkingsfondsen daarentegen uitsluitend wordt toegestaan aan door de staat medebeheerde of gecontroleerde bedrijven, hetgeen al sinds de ondertekening van de overeenkomst het geval is geweest, onmiddellijk moet worden verholpen; 10. veroordeelt de systemische arbeids- en mensenrechtenschendingen van de Cubaanse staat jegens zijn zorgpersoneel dat in het kader van medische missies in het buitenland wordt tewerkgesteld, die in strijd zijn met de belangrijkste door Cuba geratificeerde IAO-verdragen; verzoekt Cuba met klem het Amerikaans Verdrag inzake de rechten van de mens evenals Verdrag nr. 29 en Verdrag nr. 105 van de IAO daadwerkelijk uit te voeren en na te leven; verzoekt de Cubaanse regering het recht van Cubanen, waaronder artsen die in het kader van medische missies in het buitenland worden tewerkgesteld, te waarborgen om hun land te verlaten en daarnaar terug te keren, in overeenstemming met de internationale normen op het gebied van de mensenrechten; verzoekt de Cubaanse regering het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten te ratificeren en de vrijheid van vereniging te waarborgen, alsook de registratie van organisaties en collectieve onderhandelingen, in overeenstemming met de normen van de IAO; 11. verzoekt de EDEO er bij de Cubaanse autoriteiten op aan te dringen dat zij de bindende verplichtingen nakomen die zijn vastgelegd in de PDCA, met name wat betreft de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten en de fundamentele vrijheden, zoals respectievelijk in artikel 1, lid 5, artikel 2, punt c), artikel 5, artikel 22 en artikel 43, lid 2, van de overeenkomst wordt benadrukt; dringt er daarom op aan dat de Europese Unie de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden op Cuba nauwlettend in het oog houdt en toeziet op de tenuitvoerlegging van de PDCA en hierover regelmatig verslag uitbrengt aan het Parlement; 12. is van oordeel dat de gevangenneming van Denis Solís González, Luis Robles Elizástegui en Maykel Castillo Pérez (“Osorbo”), die lid is van de San Isidro-beweging en co-auteur van het lied “Patria y Vida”, en die willekeurig wordt vastgehouden en volgens het VN-Comité inzake gedwongen verdwijningen 14 dagen vermist is geweest, en meer dan 120 politieke en gewetensgevangenen, evenals alle willekeurige acties en gevallen van onderdrukking waarover in april en juni 2021 is bericht, een inbreuk vormen op de overeenkomst en bijzonder dringende gevallen zijn, zoals in artikel 85, lid 3, punt b), van de PDCA is bepaald; verzoekt de EU in dit verband een spoedvergadering bijeen te roepen; verzoekt de EU in dit verband een spoedvergadering bijeen te roepen; 13. betreurt ten zeerste dat de Cubaanse autoriteiten weigeren delegaties van het Europees Parlement toe te staan Cuba te bezoeken; verzoekt de autoriteiten de delegaties weer toe te laten zodra de gezondsheidssituatie dit toelaat; verzoekt alle vertegenwoordigers van de lidstaten tijdens hun bezoeken aan de Cubaanse autoriteiten kwesties met betrekking tot de schending van de mensenrechten in Cuba aan de orde te stellen en de winnaars van de Sacharovprijs te bezoeken, teneinde de samenhangende interne en externe uitvoering van het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie te waarborgen; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering en de Nationale Volksmachtvergadering van Cuba, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Commissie, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Belarus, – gezien de conclusies van de Europese Raad over Belarus van 12 oktober 2020 en 24 mei 2021, – gezien de verklaringen van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid namens de Europese Unie van 24 mei 2021 over de gedwongen omleiding van Ryanair-vlucht FR4978 naar Minsk op 23 mei 2021, – gezien de gezamenlijke verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7 en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 27 mei 2021 over Belarus, – gezien besluit (GBVB) 2020/908 van de Raad van 4 juni 2021 tot wijziging van Besluit 2012/642/GBVB betreffende beperkende maatregelen met het oog op de situatie in Belarus (1) , waarmee alle soorten Belarussische luchtvaartmaatschappijen de toegang tot het luchtruim en de luchthavens van de EU wordt ontzegd, – gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 26 maart 2021 over de steun van de EU voor het Internationaal platform inzake verantwoordingsplicht voor Belarus, – gezien het rapport van de rapporteur voor het Moskou-mechanisme van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) van 5 november 2020 over mogelijke mensenrechtenschendingen in verband met de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020 in Belarus, – gezien het Verdrag van Chicago inzake de internationale burgerluchtvaart en het Verdrag van Montreal tot bestrijding van onwettige handelingen gericht tegen de veiligheid van de burgerluchtvaart, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en alle mensenrechtenverdragen waarbij Belarus partij is, – gezien de toekenning van de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken van het Europees Parlement 2020 aan de democratische oppositie in Belarus, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat op 23 mei 2021 een in Polen geregistreerd vliegtuig op Ryanair-vlucht FR4978, een internationale passagiersvlucht tussen twee hoofdsteden van de EU (Athene en Vilnius), in het Belarussische luchtruim op last van Alexander Loekasjenko onder dwang is omgeleid en door een Belarussisch gevechtsvliegtuig naar de nationale luchthaven van Minsk is geëscorteerd onder het valse voorwendsel van een bommelding, waardoor de veiligheid van meer dan 170 passagiers en personeelsleden, onder wie vele burgers van de EU, in gevaar werd gebracht; B. overwegende dat de Belarussische autoriteiten geen explosieven hebben aangetroffen, maar twee passagiers hebben gearresteerd - Roman Protasevitsj, Belarussisch onderdaan, en zijn vriendin Sofia Sapega, Russisch onderdaan en student aan de European Humanities University in Vilnius; C. overwegende dat Roman Protasevitsj een Belarussische journalist, activist en voormalig hoofdredacteur van het invloedrijke Telegram-kanaal Nexta is, dat een sleutelrol speelde bij de informatie van de bevolking over de door de autoriteiten gepleegde schendingen en bij de mobilisatie van de protesten in Belarus na de vervalste presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020, waardoor werd bijgedragen tot de onthulling van de systematische onderdrukking en ernstige schendingen van de mensenrechten door het regime; overwegende dat Roman Protasevitsj sinds 2019 in ballingschap in de EU woonde om aan valse strafrechtelijke aanklachten te ontkomen, en dat hij in de EU politiek asiel had gekregen; D. overwegende dat de wederrechtelijke vrijheidsberoving en onmenselijke behandeling van Roman Protasevitsj door het Belarussische regime, met inbegrip van afgedwongen bekentenissen in geënsceneerde interviews op de Belarussische staatstelevisie, een grote bron van zorg voor de internationale gemeenschap zijn en onderstrepen hoe dringend gecoördineerde internationale actie is, te meer daar Belarus het enige Europese land is dat nog steeds de doodstraf toepast en derhalve geen lid van de Raad van Europa is; overwegende dat Roman Protasevitsj er niet uitzag als een persoon die uit vrije wil bekentenissen aflegt en dat afgedwongen bekentenissen uit hoofde van het Verdrag tegen foltering verboden zijn; overwegende dat de advocaten van Roman Protasevitsj hem nog steeds niet mogen zien en dat Alexander Loekasjenko heeft gedreigd onderzoekers van de door Rusland bezette Donbas-regio te laten komen om hem te ondervragen; overwegende dat Roman Protasevitsj op een watchlist van terroristen is gezet en derhalve de doodstraf riskeert; E. overwegende dat de onderschepping van een passagiersvliegtuig een ernstige schending van de internationale verdragen op het gebied van de luchtvaartveiligheid vormt, de internationale gevolgen van de aanhoudende onderdrukking in Belarus voor de veiligheid in Europa duidelijk maakt en onmiskenbaar aantoont dat het regime een bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid is geworden; overwegende dat de gedwongen landing van het vliegtuig een daad van door de staat gesteund terrorisme is en dat de arrestatie van een zogenaamde vijand van het Belarussische regime was bedoeld om een angstaanjagend signaal aan al zijn tegenstanders, met name die welke in het buitenland wonen, af te geven dat het regime vastbesloten is hen te achtervolgen en dat zij in het buitenland niet veilig zijn; F. overwegende dat een onderzoek door het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart loopt; overwegende dat naast Roman Protasevitsj en Sofia Sapega ook diverse niet geïdentificeerde personen in Minsk uit het vliegtuig zijn gestapt; overwegende dat de Russische Federatie enkele Belarussische activisten van de oppositie gevangen houdt die naar Moskou waren gevlucht, en dat zij het Belarussische regime, ook financieel, blijft steunen; G. overwegende dat de Belarussische autoriteiten hun onderdrukking van het vreedzame Belarussische volk hebben voortgezet waarbij vele burgers worden geïntimideerd, gearresteerd en veroordeeld voor het uiten van hun verzet tegen het regime of tegen de schendingen van de mensenrechten die in Belarus plaatsvinden; overwegende dat naar schatting meer dan 34 000 Belarussen op een of ander ogenblik zijn vastgehouden wegens protest tegen het regime, zowel voor als na de verkiezingen van 9 augustus 2020; overwegende dat in Belarus meer dan 470 politieke gevangenen zijn, onder wie 7 minderjarigen; overwegen dat ongeveer 3 000 politiek gemotiveerde strafzaken zijn geopend tegen demonstranten en er meer dan 4 600 meldingen zijn van foltering, geweld en mishandeling; H. overwegende dat de situatie van de mensenrechten in Belarus blijft verslechteren met stijgende aantallen politieke gevangenen; overwegende dat mensenrechtenverdedigers honderden gevallen van foltering en mishandeling hebben gedocumenteerd, terwijl meerdere personen vermist zijn of dood zijn teruggevonden; overwegende dat nog steeds sprake is van onmenselijke behandelingen, foltering en de opzettelijke weigering van medische zorg in Belarussische detentiecentra en gevangenissen waar enkele demonstranten, onder wie Vitold Asjurak, onder verdachte omstandigheden zijn gestorven, terwijl anderen, zoals de 17-jarige Dzmitry Stakhouski en Stsiapan Latypou, zo erg werden geïntimideerd en bedreigd dat zij zelfmoord probeerden te plegen; I. overwegende dat op 25 mei 2021 de activisten van de campagne Europees Belarus Yauhen Afnahel, Pavel Yukhnevich, Maksim Viniarski en Andrei Voinich, oppositieleider Pavel Seviarynets, blogger Dzmitry Kazlou en activiste Iryna Shchasnaya tot vier en zeven jaar gevangenis zijn veroordeeld op basis van verzonnen aanklachten van extremisme; overwegende dat op 2 juni 2021 politiek gevangene Dzmitry Furmanau, samen met Yauhen Raznichenka en Uladzimir Kniha, tot vier jaar gevangenis zijn veroordeeld in de zogenaamde “zaak Tsikhanouski”; overwegende dat de rechtbank op 3 juni 2021 een vijfde groep beklaagden, bestaande uit de politieke gevangenen Aliaksandr Khrapko, Radzivon Medusheuski, Ihar Vinakurau, Andrei Aniskevich, Alena Loika, Halina Chuhunova, Andrei Niamirski, Dzmitry Kurhanau, Katsiaryna Smirnova, Mikita Uvarau, Safiya Nisht, Siarhei Ksenzhuk en Illia Palkhouski, in het “dansend protest”-proces heeft veroordeeld tot straffen van 18 maanden huisarrest tot één jaar gevangenis; overwegend dat politieke gevangene Siarhei Piarfiliyeu op 3 juni 2021 is veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf en zijn zoon Stanislau Piarfiliyeu tot twee jaar beperkte bewegingsvrijheid (huisarrest); J. overwegende dat de Belarussische autoriteiten hun gewelddadige optreden en intimidatie tegen onafhankelijke Belarussische journalisten voortzetten en doelbewust pogen objectieve verslaggeving te hinderen; overwegende dat honderden journalisten zijn gearresteerd, onder wie twee journalisten van Belsat die vervolgens werden veroordeeld; overwegende dat tientallen personen in hechtenis zijn genomen en geweld hebben ervaren, en dat diverse personen een boete kregen opgelegd; overwegende dat journalisten in voorlopige hechtenis zijn genomen en strafrechtelijk zijn vervolgd; overwegende dat er talrijke meldingen zijn van het intrekken door de autoriteiten van de accreditering van journalisten, ook van correspondenten van buitenlandse media van wie er een aantal zijn gearresteerd en uit Belarus zijn uitgewezen; overwegende dat de Belarussische autoriteiten op 18 mei 2021 een inval hebben gedaan in de kantoren van Tut.by, de grootste onafhankelijke Belarussische nieuwssite, vele van haar personeelsleden hebben gearresteerd en de website hebben geblokkeerd; K. overwegende dat mensenrechtenactivisten, politici van de oppositie, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, vakbondsvertegenwoordigers en andere activisten systematisch worden onderworpen aan intimidatie, pesterijen en beperkingen van hun fundamentele vrijheden; overwegende dat niets erop wijst dat de Belarussische autoriteiten een onderzoek instellen naar de duizenden meldingen van excessief politiegeweld die sinds medio augustus 2020 zijn gedaan of naar de dood van betogers; overwegende dat door de wijdverbreide straffeloosheid voor schendingen van de mensenrechten de hopeloze situatie van het Belarussische volk wordt bestendigd; overwegende dat het ontbreken van een rechtsstaat het recht van slachtoffers op een eerlijk proces belemmert; L. overwegende dat volgens de Belarussische Studentenvereniging, een onafhankelijke studentenunie, meer dan 460 studenten werden gedetineerd, van wie bijna een derde vrouwen zijn, en meer dan 150 studenten op willekeurige wijze van hun universiteiten zijn verwijderd, van wie velen uit angst voor hun veiligheid naar buurlanden zijn gevlucht; M. overwegende dat de Belarussische autoriteiten op 31 mei 2021 de toch al strikte reisvoorschriften verder hebben aangescherpt waardoor het voor Belarussische burgers bijna onmogelijk wordt het land te verlaten, ook voor degenen die over langdurige verblijfsvergunningen in het buitenland beschikken; N. overwegende dat de repressie van vertegenwoordigers van de Poolse minderheid in Belarus toeneemt, waaronder de arrestatie en veroordeling van de voorzitter van de Unie van Polen in Belarus, Andżelika Borys, en de aanhouding van de journalist, blogger en lid van de Unie van Polen in Belarus, Andrzej Poczobut; overwegende dat het Poolse onderwijssysteem in Belarus onder toenemende druk van het regime staat; overwegende dat deze maatregelen gepaard zijn gegaan met anti-Poolse propaganda op de staatstelevisie; overwegende dat Loekasjenko in Belarus een nieuwe feestdag heeft ingevoerd, die op 17 september zal worden gevierd om de Sovjetinvasie van Polen in 1939 te herdenken; O. overwegende dat Belarus de commerciële exploitatie van de kerncentrale van Ostrovets heeft gestart zonder zich te houden aan alle aanbevelingen in het verslag over de stresstest van de EU van 2018, en dat bijgevolg de centrale van Ostrovets onveilig is en ernstige nucleaire veiligheidsrisico’s voor heel Europa met zich meebrengt; P. overwegende dat de Europese Unie tot dusverre sancties heeft opgelegd aan 88 Belarussische personen, onder wie Alexander Loekasjenko, en aan 7 entiteiten; 1. veroordeelt ten stelligste de omleiding en gedwongen landing van Ryanair-vlucht FR4978 in Minsk op 23 mei, en de detentie van journalist Roman Protasevitsj en van Sofia Sapega door de Belarussische autoriteiten; beschouwt deze verschrikkelijke daad als een schending van het internationaal recht die neerkomt op een daad van staatsterrorisme; 2. dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Roman Protasevitsj en Sofia Sapega, alsook van alle andere journalisten en politieke gevangenen die in Belarus worden vastgehouden; 3. herinnert aan het besluit van de Raad om de bestaande beperkende maatregelen te versterken door alle soorten Belarussische luchtvaartmaatschappijen de toegang tot het luchtruim en de luchthavens van de EU te ontzeggen, en adviseert de Raad een plan op te stellen om pogingen van Belarussen om het land te verlaten te vergemakkelijken; verzoekt de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie en het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart onderzoek te doen naar en passende maatregelen te nemen met betrekking tot dit onaanvaardbare incident, dat de internationale normen en standaarden tart; benadrukt dat dit ernstige incident het vertrouwen aanzienlijk heeft geschonden en dat elke staat verantwoordelijk moet handelen bij het nakomen van zijn verplichtingen uit hoofde van het Verdrag van Chicago, zodat luchtvaartuigen veilig kunnen opereren; dringt er bij Ryanair op aan samen te werken en alle relevante informatie over dit incident te delen met de autoriteiten; 4. dringt aan op een grondige beoordeling van de gevolgen van ontvoeringen uit een onderschept burgervliegtuig, niet alleen voor het internationale luchtvervoer en de luchtvaartveiligheid, maar ook voor de algemene veiligheid in Europa en de veiligheid van Belarussische en andere burgers die in EU-lidstaten in ballingschap leven of om onderdak of asiel verzoeken; 5. benadrukt dat in een dergelijk onderzoek de mogelijke rol van Rusland bij de terroristische daden van het Belarussische regime moet worden onderzocht; onderstreept dat indien dit wordt geacht het geval te zijn, elke Russische onderdaan die direct of indirect bij de operatie betrokken was, moet worden bestraft op grond van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU-Magnitski-wet); acht het belangrijk dat de EU bijdraagt aan het onderzoek, onder meer door EU-organen, zoals Europol, Eurojust of het Europees Openbaar Ministerie, te betrekken bij de werkzaamheden van gemeenschappelijke onderzoeksteams en -operaties; 6. herhaalt dat het de verkiezing van Alexander Loekasjenko tot president van Belarus niet erkent; is van mening dat het huidige regime in Belarus onwettig, illegaal en crimineel is; blijft de bevolking van Belarus ondersteunen bij haar legitieme eisen en aspiraties voor vrije en eerlijke verkiezingen, fundamentele vrijheden en mensenrechten, democratische vertegenwoordiging, politieke participatie en waardigheid; veroordeelt het harde optreden tegen de duizenden Belarussen die vreedzaam hebben geprotesteerd ter verdediging van hun recht op vrijheid, democratie en waardigheid; 7. veroordeelt ten stelligste het geweld en de repressie door de autoriteiten in Belarus, en met name de onwettige opsluiting, de foltering en de mishandeling in gevangenissen en de strafrechtelijke vervolging van vreedzame burgers, eist dat daar onmiddellijk een einde aan wordt gemaakt en betuigt zijn steun aan en solidariteit met de Belarussische samenleving; veroordeelt dat het regime burgers systematisch onderdrukt door middel van geweld, intimidatie en andere vormen van dwang, waardoor sinds de gestolen verkiezingen van augustus 2020 meer dan 14 000 Belarussen zich gedwongen zagen het land te ontvluchten; herhaalt dat deze aanhoudende repressiecampagne en de gedwongen ontheemding van burgers ernstige mensenrechtenschendingen vormen; betreurt dat Belarus momenteel het enige land in Europa is waar de doodstraf nog steeds wordt toegepast, en dringt aan op de onmiddellijke en permanente afschaffing ervan; veroordeelt de recente maatregelen van de Belarussische autoriteiten, waardoor de meeste Belarussische burgers, waaronder vele buitenlanders met een verblijfsvergunning, het land niet mogen verlaten; 8. veroordeelt de strenge en onrechtvaardige vonnissen die onlangs zijn uitgesproken tegen talrijke politieke gevangenen en gedetineerden, waaronder oppositieleider Pavel Seviarynets, en de rechtszaken tegen democratische Belarussische oppositieleden zoals Viktor Babariko, Mikola Statkevitsj en Sergej Tichanovski; betreurt de veroordeling van Pavel Seviarynets, Yauhen Afnahel, Andrej Voynitsj, Pavel Juknevitsj, Dzmitry Kazlou, Maxim Viniarski en Irina Sjasnaja in een gesloten proces in de stad Mahiliou; 9. wijst nogmaals op het belang van de onafhankelijke Belarussische media en journalisten en de belangrijke rol die zij spelen in de Belarussische samenleving; veroordeelt de onderdrukking van de media en de toegang tot het internet, alsook de mishandeling, arrestatie en intimidatie van journalisten en bloggers; onderstreept het recht van de Belarussische bevolking op ongehinderde toegang tot informatie; 10. veroordeelt de repressie en vijandige acties van de autoriteiten tegen vertegenwoordigers van de Poolse minderheid en tegen het Poolse schoolsysteem in Belarus; roept in dat verband op tot de onvoorwaardelijke vrijlating van Andżelika Borys, Andrzej Poczobut en andere politieke gevangenen; 11. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), de Commissie en de nationale diplomatieke vertegenwoordigingen van de lidstaten in Belarus de situatie van en rechtszaken tegen individuele politieke gevangenen in Belarus, waaronder die van Roman Protasevitsj en Sofia Sapega, nauwlettend te volgen, hen te ondersteunen en zich in te spannen om hen vrij te krijgen; dringt er in dit verband bij het regime van Loekasjenko op aan onmiddellijk een einde te maken aan alle acties om de leden van nationale en Europese diplomatieke diensten te intimideren of lastig te vallen, in overeenstemming met de internationale verplichtingen van Belarus uit hoofde van de Verdragen van Wenen inzake diplomatiek verkeer en consulaire betrekkingen; 12. onderstreept dat het dringend noodzakelijk is contacten en samenwerking te onderhouden en uit te breiden met vertegenwoordigers van de Belarussische democratische krachten in Minsk en in ballingschap, en met name met Svetlana Tichanovskaja en leden van de coördinatieraad en de schaduwregering; sluit zich derhalve aan bij de oproepen om hun vertegenwoordigers uit te nodigen ter gelegenheid van de G7-top op 11-13 juni 2021 en de top van het Oostelijk Partnerschap in 2021, en beveelt aan hen te blijven uitnodigen voor bilaterale topbijeenkomsten op regeringsniveau, alsook voor parlementaire zittingen en interparlementaire bijeenkomsten, en in alle nationale parlementen van de EU-lidstaten groepen op te richten die zich met Belarus bezighouden; 13. verzoekt de Raad de lijsten van personen en entiteiten waarop EU-sancties van toepassing zijn, zo spoedig mogelijk uit te breiden door personen en entiteiten op te nemen die betrokken waren bij de onderschepping en gedwongen landing van vlucht FR4978 van Ryanair en de detentie van Roman Protasevitsj en Sofia Sapega; wijst erop dat journalist Roman Protasevitsj de doodstraf riskeert; 14. dringt er bij de Raad op aan zo snel mogelijk op te schieten met het vierde pakket sancties tegen personen en entiteiten die deelgenomen hebben aan of betrokken waren bij de verkiezingsfraude, repressie, foltering of mishandeling en mensenrechtenschendingen in Belarus, waaronder de vervolging van onafhankelijke journalisten en bloggers, en werk te maken van een volgend pakket; dringt aan op de bestraffing van een aanzienlijk groter aantal Belarussische functionarissen, zoals aanklagers, rechters en rechtshandhavers die een rol spelen bij de onderdrukking en onrechtmatige veroordeling van critici van het regime, alsook politieagenten, gevangenispersoneel, parlements- en regeringsleden en de agenten die voor het regime werken op het gebied van propaganda, media, desinformatie en haatzaaiende uitlatingen, alsmede personen en entiteiten die Loekasjenko en zijn regime steunen, zoals Marat Markov, die Roman Protasevitsj op 2 juni heeft geïnterviewd op het staatskanaal ONT, en van degenen die deelnamen aan het incident van 23 mei, zoals leden van de inlichtingendiensten en luchtvaartautoriteiten; stipt in dit verband aan dat ten volle gebruik moet worden gemaakt van de opties voor beperkende maatregelen in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU-Magnitski-wet); 15. verzoekt de Commissie en de lidstaten financiële steun aan het Belarussische regime strikt te weigeren en Belarussische banken derhalve nieuwe kredietlijnen te ontzeggen en investeringen in infrastructuurprojecten of economische ondernemingen in Belarus stop te zetten; verzoekt de Commissie maatregelen te nemen om te voorkomen dat Europese financiële instellingen obligaties of andere financiële instrumenten verwerven die zijn uitgegeven door de Belarussische regering en aanverwante overheidsinstellingen; is ingenomen met het feit dat de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling de financiering van projecten in de Belarussische overheidssector hebben opgeschort, en dringt erop aan om na te gaan hoe de ongebruikte middelen kunnen worden bestemd voor het maatschappelijk middenveld en het deel van de particuliere sector dat niet in verbinding staat met het regime; verzoekt het Internationaal Monetair Fonds en de EU-lidstaten in geen geval rechtstreekse begrotingssteun aan het regime te verlenen en geen gebruik te maken van het voor 2021 aangekondigde proces van bijzondere trekkingsrechten; 16. herinnert alle EU-bedrijven die actief zijn in Belarus, aan zijn eerdere oproep om bijzondere zorgvuldigheid aan de dag te leggen en hun verantwoordelijkheid voor de eerbiediging van de mensenrechten op te nemen, overeenkomstig de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten; verzoekt hen bovendien af te zien van nieuwe investeringen en ook publiekelijk te protesteren tegen de aanhoudende repressie in het land vanwege de Belarussische autoriteiten; 17. verzoekt de Raad snel economische sancties vast te stellen en ten uitvoer te leggen, die substantieel moeten zijn en zo veel mogelijk een onmiddellijk effect moeten hebben op het Belarussische regime, zijn aanhangers en de economische actoren die het regime steunen; dringt erop aan dat deze economische sancties gericht zijn op overheidsbedrijven en particuliere ondernemingen die onder controle van het regime staan, nauw verweven zijn met de zakelijke belangen van het regime of bekend staan om het ontslaan van werknemers die aan stakingen of protesten hebben deelgenomen; dringt erop aan dat sectorale sancties met name gericht zijn tegen producenten van ruwe olie en olieproducten, delvers van kaliumcarbonaat, de staalindustrie en de houtverwerkende industrie; dringt er voorts op aan de samenwerking met en financiering van Belarussische staatsbanken te beëindigen, de kredietlijnen van internationale banken voor dochterbanken in Belarus te beperken, en te overwegen om Belarus tijdelijk te schorsen van het SWIFT-systeem; vraagt dat in de EU geregistreerde bedrijven, met name Siemens AG, niet langer samenwerken met de Belarussische autoriteiten door technologie en knowhow te delen; verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen hun inspanningen op te voeren om de aanzienlijke sigarettensmokkel vanuit Belarus naar de EU aan te pakken omdat het Loekasjenko-regime daar inkomsten uit put; pleit voor een gecoördineerde solidariteitsactie van de EU ter compensatie van de economische problemen van de lidstaten die het zwaarst getroffen worden door de economische sancties tegen Belarus; 18. is ingenomen met het besluit van de Europese Radio Unie (ERU) om het ERU-lidmaatschap van de Belarussische omroep BTRC op te schorten; dringt aan op de schorsing van Belarus uit internationale sportorganisaties en bij internationale sportevenementen, waaronder Europese en wereldkampioenschappen en de Olympische Spelen in Tokio; dringt er bij de Unie van Europese voetbalbonden (UEFA) op aan de Belarussische staatstelevisie TVR de uitzendrechten voor het EURO 2020-voetbaltoernooi te ontnemen en deze kosteloos toe te wijzen aan de onafhankelijke zender Belsat TV; 19. verzoekt de lidstaten hun samenwerking op het gebied van inlichtingenkwesties met betrekking tot de crisis in Belarus te verbeteren en bekende en vermoedelijke Belarussische inlichtingenfunctionarissen die in de hele Unie actief zijn, uit te zetten; spoort zijn Voorzitter aan de toegang tot het Europees Parlement voor het personeel van de ambassade van Belarus in Brussel te beperken, met inbegrip van fysieke toegang en toegang op afstand tot vergaderingen die door het Europees Parlement worden georganiseerd, en de communicatie van het Parlement met de ambassade van Belarus te herzien; 20. maakt zich grote zorgen over de betrokkenheid van Rusland bij het regime van Loekasjenko, met inbegrip van de verleende financiële steun en de nauwe samenwerking tussen beider inlichtingendiensten; 21. wijst erop dat de internationale gemeenschap in actie moet komen en deze kwestie onder meer in VN- en NAVO-verband moet bespreken; dringt er bij de EU op aan te zorgen voor nauwe coördinatie tussen haar maatregelen en die van de Verenigde Staten, de G7-partners en andere gelijkgestemde landen, en te streven naar verregaande overeenstemming over de te nemen maatregelen met de partners van de EU, met name de Europese buurlanden zoals Oekraïne, om met de sancties een zo groot mogelijk effect te bereiken; herinnert aan het besluit van de Oekraïense regering om zich bij de strafmaatregelen van de EU-lidstaten tegen Belarussische luchtvaartmaatschappijen aan te sluiten en dringt er bij de Commissie en de Raad op aan te besluiten tot het opleggen van sancties aan Belavia en de passagiers van die luchtvaartmaatschappij die naar de door Rusland bezette Krim vliegen; kijkt uit naar de komende topontmoetingen tussen de EU en de VS en tussen de VS en Rusland en verwacht dat deze topontmoetingen belangrijke kansen bieden voor onderlinge coördinatie van de standpunten van de EU en haar partners; 22. wijst erop dat de EU wetteloze staten het beste kan aanpakken via haar sanctiemechanismen, maar daarnaast, in aanvulling op de strafmaatregelen tegen Belarussische staatsbedrijven, ook steun zou moeten verlenen aan het Belarussische maatschappelijk middenveld om op die manier gebruik te kunnen maken van de bestaande interne druk in Belarus; 23. verzoekt de Commissie en de HV/VV om samen met internationale partners een internationale conferentie op hoog niveau over de toekomst van een democratisch Belarus te organiseren, met als thema’s het oplossen van de crisis in Belarus, en het onderzoek naar en de vervolging van misdaden begaan door de Belarussische autoriteiten tegen de bevolking van Belarus en de democratische transformatie van Belarus; verwacht dat een dergelijke conferentie, geleid door de EU en met deelname van internationale financiële instellingen, de G7-landen, de EU-lidstaten en -instellingen en andere landen die bereid zijn een financieel pakket van meerdere miljarden euro’s toe te zeggen, kan bijdragen aan de ondersteuning van toekomstige hervormingsinspanningen en de herstructurering van de economie, en een duidelijk signaal van steun aan de Belarussische bevolking zal afgeven; 24. herinnert aan zijn eerdere initiatief inzake een missie op hoog niveau, waaraan zou moeten worden deelgenomen door voormalige hoge Europese ambtenaren, en die ten doel zou moeten hebben alle mogelijke manieren te verkennen om het geweld een halt toe te roepen en ervoor te zorgen dat alle politieke gevangenen worden vrijgelaten, en waarmee een bijdrage geleverd zou kunnen worden aan het scheppen van een gunstig klimaat voor een inclusieve binnenlandse politieke dialoog in Belarus; 25. dringt er bij de Commissie, de EDEO en de lidstaten op aan de rechtstreekse steun aan en betrokkenheid bij de Belarussische oppositie, het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke media in Belarus en daarbuiten te vergroten, onder meer via capaciteitsopbouw en financiële steun, en het Europees Fonds voor Democratie meer steun te bieden bij zijn activiteiten ter plaatse; dringt er in dit verband bij de EU en andere internationale organisaties op aan mediakanalen en onafhankelijke journalisten financiële en technische steun te verlenen, zodat zij in staat zijn hun taken uit te voeren en de samenleving te informeren over de huidige ontwikkelingen in Belarus; herhaalt in dit verband zijn pleidooi voor meer steunverlening aan de TV-zender Belsat; 26. verbindt zich ertoe bij te dragen tot het vergroten van de capaciteit van de democratische krachten, het versterken van de rol van het maatschappelijk middenveld, het ondersteunen van de volwaardige politieke dialoog, leidend tot een vreedzame machtsoverdracht in Belarus, en het ondersteunen van jonge politieke leiders en mensenrechtenverdedigers, via de mechanismen ter ondersteuning van de democratie van het Parlement; 27. is ingenomen met de blauwdruk van de Commissie voor een omvattend plan voor economische steun ter hoogte van 3 miljard EUR voor een democratisch Belarus; verzoekt de Commissie en de Raad dit plan verder te ontwikkelen en te bevorderen, en de duidelijke boodschap naar buiten te brengen dat de EU bereid is om, zodra Belarus stappen zet ter versterking van de democratie, concrete bijstand te verlenen om het land verder op weg te helpen in de richting van hervormingen en modernisering; merkt op dat de EU een omvattende reeks maatregelen moet voorstellen om de democratische krachten in Belarus voor te bereiden op de tenuitvoerlegging van dit pakket; 28. dringt er bij de EU op aan overleg te plegen met de Verenigde Staten, de G7-partners en andere gelijkgestemde landen om de samenwerking met de publieke sector van Loekasjenko stop te zetten en de samenwerking met Belarussische maatschappelijke organisaties en Belarussische particuliere ondernemingen die niet tot het regime behoren te heroriënteren; 29. spreekt zijn afschuw uit over het onaanvaardbare dreigement van Alexander Loekasjenko dat de Belarussische autoriteiten illegale migranten en drugshandel niet meer zullen tegenhouden en uit zijn bezorgdheid over de toename van irreguliere migratie vanuit Belarus naar de EU en over de rol van de Belarussische autoriteiten in dit verband; verzoekt de lidstaten en instellingen van de EU om de ontwikkelingen op dit gebied te volgen en passende maatregelen te nemen; 30. spreekt zijn afschuw uit over het feit dat de Belarussische leiders rechtshandhavingsinstanties misbruiken voor politieke doeleinden; verzoekt Interpol alle reeds liggende en toekomstige verzoeken per direct en grondig onder de loep te nemen, en alles in het werk te stellen om te voorkomen dat Belarus Interpol misbruikt voor politieke doeleinden; 31. benadrukt dat er een omvattend onderzoek moet worden uitgevoerd naar de misdaden die door het regime van Loekasjenko tegen de bevolking van Belarus zijn gepleegd, en dat dit onderzoek zou moeten uitmonden in de oprichting van een internationaal tribunaal belast met de vervolging van deze misdaden; dringt erop aan dat de internationale gemeenschap, als de Belarussische autoriteiten niet bereid zijn om de rechtsstaat te eerbiedigen en verantwoording af te leggen, in actie moet komen en moet helpen om bewijzen van misdrijven veilig te stellen en ervoor te zorgen dat er strafrechtelijk onderzoek wordt gedaan en dat diegenen die verantwoordelijk zijn voor deze misdrijven, welke schakel zij ook vormen in de bevelsstructuur, worden vervolgd; is ingenomen met het initiatief van diverse EU-lidstaten om Belarussische daders van repressie te vervolgen op basis van het beginsel van universele rechtsmacht, en spoort alle andere lidstaten aan om dit voorbeeld te volgen; pleit ervoor dat alle internationale initiatieven die erop gericht zijn de straffeloosheid in Belarus aan te pakken, zoals het Internationaal Platform tegen straffeloosheid en de justitiehub in Vilnius actief gesteund worden; 32. dringt er bij de HV/VV, de Commissie, de Raad en de EU-lidstaten op aan de situatie in Belarus binnen alle relevante Europese en internationale organisaties zoals de OVSE, de Raad van Europa, de VN-Mensenrechtenraad en andere gespecialiseerde organen van de VN, onder de aandacht te blijven brengen, om ervoor te zorgen dat er, ondanks de tegenwerking van Rusland en andere landen, op internationaal niveau op korte termijn actie wordt ondernomen met betrekking tot Belarus; 33. moedigt de lidstaten aan de procedures voor het verkrijgen van een visum of een verblijfsvergunning voor personen die Belarus om politieke redenen ontvluchten en personen die medische behandeling nodig hebben vanwege het geweld dat tegen hen is gepleegd, te vergemakkelijken en te versnellen, en dergelijke personen en hun gezinsleden alle nodige bijstand te verlenen; verzoekt de lidstaten uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de rapporteur van het Moskou-Mechanisme van de OVSE inzake het verlenen van asiel in gevallen van vervolging die onder het Verdrag van Genève vallen, en de procedure voor de afgifte van noodvisa en de verstrekking van tijdelijke opvang in EU-landen verder te vereenvoudigen; verzoekt de lidstaten en de Commissie beurzen toe te kennen aan Belarussische studenten en academici die de toegang tot hun universiteit is ontzegd of die gevangen zijn gezet wegens hun prodemocratische houding; verzoekt de lidstaten financiële steun te verlenen aan instellingen die studenten en academici in ballingschap opvangen, waaronder de Europese Universiteit voor geesteswetenschappen in Vilnius, en die plaats bieden aan een nieuwe generatie Belarussen die het corrupte en onwettige systeem van het land aanvechten; 34. verzoekt de Commissie, de lidstaten en de EDEO samen te werken met internationale partners, zoals het Moskou-Mechanisme van de OVSE en de VN-Mensenrechtenraad, alsook met mensenrechtenactivisten en maatschappelijke organisaties in het land zelf, om te waarborgen dat mensenrechtenschendingen worden gedocumenteerd en gemeld, dat de daders ter verantwoording worden geroepen en dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers; is ingenomen met de oprichting van het International Accountability Platform voor Belarus en dringt er bij de EU-instellingen en de lidstaten op aan de werking ervan te ondersteunen; zegt toe de goede werking van het platform van het Europees Parlement ter bestrijding van straffeloosheid in Belarus te waarborgen en te zorgen voor de coördinatie van een internationale respons op de ontwikkelingen in Belarus op de korte termijn; 35. herhaalt dat alle lidstaten een eensgezind standpunt moeten innemen als reactie op het door het regime van Alexander Loekasjenko georkestreerde en door het Kremlin gesteunde staatsterrorisme; wijst erop dat het zeer belangrijk is dat de EU desinformatie over de situatie in Belarus binnen de EU bestrijdt, en dat zij in dit kader ook andere vormen van hybride dreigingen afkomstig van derden aanpakt; spreekt zijn solidariteit met Letland uit na de ongerechtvaardigde uitzetting van Letse diplomaten door Belarus; veroordeelt de opening van een strafrechtelijk onderzoek door de Belarussische procureur-generaal tegen de minister van Buitenlandse Zaken van Letland en tegen de burgemeester van de hoofdstad Riga; veroordeelt alle pogingen van de Belarussische autoriteiten om druk uit te oefenen op EU-lidstaten, waaronder het verzoek van het Belarussische openbaar ministerie om de voormalige president van Litouwen, Valdas Adamkus, te mogen ondervragen vanwege zijn vermeende banden met een onder de SS vallende politie-eenheid die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Belarus strafexpedities heeft uitgevoerd; 36. herhaalt zijn bezorgdheid over de commerciële exploitatie van de kerncentrale in Ostrovets op slechts 45 km van Vilnius en wijst op de risico’s die deze kerncentrale met zich meebrengt voor de EU-lidstaten; benadrukt dat het belangrijk is de nucleaire veiligheidsrisico’s van de kerncentrale van Ostrovets aan te pakken; betreurt dat Belarus niet volledig transparant is als het gaat om de nucleaire veiligheid van de kerncentrale van Ostrovets en niet van plan is om volledig uitvoering te geven aan de aanbevelingen die in het kader van de collegiale toetsing door de Groep Europese regelgevers op het gebied van nucleaire veiligheid (Ensreg) met betrekking tot de kerncentrale zijn gedaan, en dringt aan op de invoering van doeltreffende waarborgen tegen de directe of indirecte verkoop van in de kerncentrale van Ostrovets geproduceerde Belarussische elektriciteit aan EU-markten; 37. benadrukt dat de huidige situatie een test is voor de geloofwaardigheid van de Europese Unie en de doeltreffendheid van onze buitenlandse beleidsvorming; herinnert eraan dat de situatie in Belarus, dat een buurland is en lid is van het Oostelijk Partnerschap, rechtstreekse gevolgen heeft voor de EU, en dat de EU blijk moet geven van voldoende vastberadenheid om op lange termijn tastbare steun te bieden aan democratische krachten die streven naar vrijheid en democratie in Belarus; roept de EU op niet te aarzelen, maar snel en proactief op te treden; 38. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie en de autoriteiten van de Republiek Belarus. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Afghanistan, – gezien de gezamenlijke koersbepaling van de EU en Afghanistan inzake migratie van 2 oktober 2016, – gezien de op 18 februari 2017 ondertekende samenwerkingsovereenkomst inzake partnerschap en ontwikkeling tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Islamitische Republiek Afghanistan, anderzijds, – gezien de verklaring van de Noord-Atlantische Raad van 9 december 2020 over de vredesonderhandelingen in Afghanistan, – gezien de opmerkingen van president Biden van 14 april 2021 over de koersbepaling in Afghanistan, – gezien het kader voor zelfredzaamheid door wederzijdse verantwoording, overeengekomen tijdens de conferentie over Afghanistan van 4 en 5 oktober 2016 in Brussel, – gezien de internationale donorconferentie op ministerieel niveau 2020 (Conferentie over Afghanistan) van 23 en 24 november 2020, – gezien de gezamenlijke verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) en de Indiase minister van Buitenlandse Zaken van 4 mei 2021 over Afghanistan, – gezien het communiqué van de speciale gezanten en speciale vertegenwoordigers van de Europese Unie, Frankrijk, Duitsland, Italië, de NAVO, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van 7 mei 2021 over het vredesproces in Afghanistan, – gezien de Afghanistan Opium Survey 2020, die in april 2021 gezamenlijk is gepubliceerd door de Afghaanse nationale autoriteit voor statistiek en informatie en het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding, – gezien de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de rechten van het kind, over kinderen en gewapende conflicten en over mensenrechtenverdedigers, – gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Afghanistan, – gezien de resoluties van de VN-Mensenrechtenraad over Afghanistan, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de VS en de Taliban in februari 2020 een akkoord hebben ondertekend dat de weg heeft vrijgemaakt voor de eerste rechtstreekse besprekingen tussen de Taliban en vertegenwoordigers van de Islamitische Republiek Afghanistan sinds 2001; B. overwegende dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken op 14 april 2021 de eenzijdige terugtrekking van de VS-troepen tegen 11 september 2021 heeft aangekondigd; overwegende dat de NAVO-bondgenoten volgens het principe “in together, out together” hun troepen tegelijkertijd zullen terugtrekken; C. overwegende dat de Afghaanse vredesbesprekingen tussen de Afghaanse regering en de Taliban in 2020 in Doha van start zijn gegaan; overwegende dat het staakt-het-vuren niet werd nageleefd en dat de vredesbesprekingen momenteel in een impasse verkeren, waarbij de Taliban wachten op de terugtrekking van de troepen van de bondgenoten; D. overwegende dat de EU sinds 2001 actief aanwezig is in Afghanistan om de sociale en economische ontwikkeling te steunen en de internationale bijstand te coördineren; overwegende dat veel EU-lidstaten, NAVO-partners en geallieerde landen met militaire en civiele middelen hebben bijgedragen aan de stabilisering en ontwikkeling in Afghanistan, waarbij talrijke slachtoffers en zware verliezen te betreuren waren; overwegende dat een stabiel en onafhankelijk Afghanistan dat zelfredzaam is en weigert een toevluchtsoord te zijn voor terroristische groeperingen nog altijd van het grootste belang is voor de veiligheid van de EU, de NAVO en hun lidstaten; E. overwegende dat het van het allergrootste belang is om de vooruitgang van de afgelopen twee decennia in Afghanistan, met name op het gebied van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, in stand te houden; F. overwegende dat vrouwen en hun rechten in de Afghaanse vredesbesprekingen niet evenredig vertegenwoordigd zijn, en dat de onderhandelende partijen op dit gebied een grotere inzet moeten tonen; G. overwegende dat vrouwen, kinderen en etnische minderheden het zwaarst zullen worden getroffen indien de Afghaanse vredesbesprekingen mislukken en een militaire oplossing voor het conflict wordt gezocht; overwegende dat Afghaanse vrouwen nu al hun bewegingen beperken om risico’s te vermijden, en dat de toegang van kinderen tot onderwijs en spel wordt belemmerd door de dreiging van geweld; H. overwegende dat de veiligheidssituatie in Afghanistan geleidelijk verslechtert en dat het aantal aanvallen op Afghaanse strijdkrachten toeneemt, evenals de gerichte moorden op Afghaanse activisten, mediamedewerkers, opvoeders, artsen, rechters en regeringsfunctionarissen; overwegende dat het aantal aanvallen van de Taliban sinds het begin van de Afghaanse vredesbesprekingen aanzienlijk is toegenomen, met het doel de controle over door de regering gecontroleerde gebieden over te nemen; overwegende dat Afghanistan in de wereldwijde terrorisme-index voor 2020 als het zwaarst getroffen land werd gerangschikt; overwegende dat 4 miljoen van de 36 miljoen inwoners van het land ontheemd zijn; overwegende dat 3 miljoen mensen binnen het land ontheemd zijn als gevolg van geweld en nog eens 1 miljoen als gevolg van natuurrampen; overwegende dat al 2,5 miljoen Afghanen het land zijn ontvlucht op zoek naar veiligheid, waarvan de meerderheid zich in Iran en Pakistan heeft gevestigd; I. overwegende dat Afghanistan de grootste begunstigde van EU-ontwikkelingshulp ter wereld is; overwegende dat de steun van de EU aan Afghanistan de afgelopen 20 jaar heeft geleid tot aanzienlijk vooruitgang wat betreft levensverwachting, geletterdheid, moeder- en kindersterfte en vrouwenrechten; overwegende dat de EU tussen 2002 en 2020 meer dan 4 miljard EUR heeft verstrekt en reeds 1,2 miljard EUR aan langetermijn- en noodhulp heeft toegezegd voor de periode 2021-2025; overwegende dat deze belofte vergezeld ging van een mededeling van de EU en landen die samen goed zijn voor ongeveer 80 % van de officiële ontwikkelingshulp aan Afghanistan, waarin werd gewezen op de belangrijkste vereisten om steun te blijven ontvangen, waaronder blijvende inzet voor de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten; J. overwegende dat er in Afghanistan in de meeste gevallen geen verantwoording wordt afgelegd voor aanslagen en moorden; overwegende dat de leden van de VN‑Veiligheidsraad op 12 maart 2021 het alarmerende aantal gerichte aanvallen op burgers in Afghanistan hebben veroordeeld; K. overwegende dat de recente uitbarsting van geweld heeft plaatsgevonden tegen een achtergrond van langdurige, wijdverbreide schendingen van de mensenrechten in het land door terroristen, gewapende groepen en veiligheidstroepen, waaronder buitengerechtelijke executies, foltering en seksueel geweld; overwegende dat in de 20 jaar durende oorlog naar schatting ongeveer 150 000 mensen zijn omgekomen, waaronder 35 000 burgers; L. overwegende dat er sinds 2001 aantoonbare vooruitgang is geboekt op het gebied van de rechten van vrouwen en meisjes in Afghanistan, waaronder toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en deelname aan het maatschappelijk en politiek leven; overwegende dat die verbeteringen ongetwijfeld de meest succesvolle verwezenlijkingen zijn in de recente ontwikkeling van het land; overwegende dat die gedeeltelijke vooruitgang nu wordt bedreigd en dringend moet worden beschermd en versterkt; M. overwegende dat vrouwen en meisjes ondanks die verbeteringen nog steeds dagelijks worden geconfronteerd met ontstellende bedreigingen zoals belemmeringen voor de toegang tot essentiële diensten en aanvallen, waaronder huiselijk, seksueel en gendergerelateerd geweld; overwegende dat Afghanistan volgens de “Vrouwen, vrede en veiligheid”-index voor 2019/20 het op een na slechtste land voor vrouwen is; overwegende dat bij de bomaanslag op de meisjesschool Sayed al-Shuhada in Kabul op 8 mei 2021 ten minste 85 doden en 147 gewonden zijn gevallen, voor het merendeel schoolmeisjes; overwegende dat op 2 maart 2021 drie vrouwelijke journalisten zijn vermoord in Jalalabad; N. overwegende dat de armoede in Afghanistan door de COVID-19-pandemie dramatisch is toegenomen; overwegende dat COVID-19-gerelateerde maatregelen en de verslechterende veiligheidssituatie hebben geleid tot beperkingen bij de toegang van humanitaire hulp aan het Afghaanse volk; O. overwegende dat Afghanistan in 2021 naar verwachting te maken zal krijgen met droogte, waardoor het huidige aantal van 5,5 miljoen mensen dat in een noodsituatie leeft wat betreft voedselonzekerheid nog zal toenemen, en dat naar verwachting nog eens 17,6 miljoen mensen te maken zullen krijgen met acute voedselonzekerheid; P. overwegende dat de economische kosten van terrorisme in Afghanistan in 2018 bijna 20 % van het bbp van het land vertegenwoordigden en de Afghaanse kinderen beroven van hun toekomst, de mogelijkheid om een opleiding te volgen, vooruitzichten op stabiele werkgelegenheid en diensten zoals door de staat verstrekte gezondheidszorg; Q. overwegende dat Afghaanse bedrijven het slachtoffer zijn van afpersing door de Taliban, die landbouwers dwingen tot opiumteelt en illegale mijnbouwactiviteiten; 1. is van mening dat Afghanistan zich in een kritieke situatie bevindt, gezien de combinatie van de fragiele binnenlandse situatie, een verslechterende veiligheidssituatie, de feitelijke impasse in de intra-Afghaanse vredesbesprekingen en het besluit om de VS- en NAVO-troepen uiterlijk op 11 september 2021 terug te trekken, hetgeen kan leiden tot nieuwe onzekerheden, minder stabiliteit, het risico op een intensivering van de interne conflicten en een vacuüm dat in het ergste geval door de Taliban zal worden opgevuld; merkt met bezorgdheid op dat dit een zeer zorgwekkend perspectief zou zijn voor het land en voor de duurzaamheid van de sociaal-politieke verwezenlijkingen en vorderingen van de afgelopen 20 jaar; 2. maakt zich grote zorgen en veroordeelt in de scherpste bewoordingen de alarmerende toename van het geweld in Afghanistan, met inbegrip van gerichte moorden op kinderen, vrouwelijke beroepsbeoefenaars, journalisten en mediamedewerkers, mensenrechtenverdedigers, het maatschappelijk middenveld, activisten, artsen, regeringsfunctionarissen en magistraten; dringt er bij alle partijen op aan onmiddellijk overeenstemming te bereiken over een permanent en alomvattend staakt-het-vuren; 3. is bezorgd over de kwetsbaarheid en de instabiliteit van de Afghaanse regering en haar gebrek aan controle in een groot deel van het land, waardoor de impact van het geweld op de burgerbevolking wordt verergerd; roept de Taliban op om meteen een einde te maken aan hun aanvallen op burgers en de nationale strijdkrachten, en het internationaal humanitair recht ten volle te eerbiedigen; betuigt zijn oprechte medeleven en steun aan de slachtoffers van terreuraanvallen en hun families; 4. benadrukt de noodzaak om te voorkomen dat Afghanistan een mislukte staat wordt en herhaalt zijn gehechtheid aan een onder Afghaanse leiding en verantwoordelijkheid gevoerd vredesproces en wederopbouw na het conflict als de enige geloofwaardige weg naar inclusieve vrede, veiligheid en ontwikkeling op lange termijn; benadrukt dat dit belangrijker is dan ooit, aangezien de datum van terugtrekking van de troepen van de VS en de NAVO snel nadert; dringt er bij de Raad, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de Commissie op aan zo spoedig mogelijk een alomvattende strategie voor toekomstige samenwerking met Afghanistan na de terugtrekking van de NAVO-troepen voor te bereiden en aan het Parlement voor te leggen, en dringt er bij de EU en haar lidstaten, de NAVO en de VS op aan zich hiervoor te blijven inzetten; 5. steunt in dit verband de onmiddellijke hervatting van de vredesonderhandelingen in Doha met het oog op een politieke oplossing voor het conflict en een permanent, nationaal onderhandeld staakt-het-vuren; benadrukt dat alleen een politieke oplossing hoop op duurzame vrede biedt en beveelt de partijen aan de hulp in te roepen van een derde partij als bemiddelaar, zoals de Verenigde Naties, om te helpen overeenstemming te bereiken over een politieke routekaart voor een welvarend Afghanistan; spoort de EDEO en de Commissie aan om een grotere rol te spelen door er bij beide partijen op aan te dringen rond de onderhandelingstafel te gaan zitten en indien de Afghanen dit wensen steun of bemiddeling te bieden; 6. bevestigt nogmaals dat een via onderhandelingen bereikte politieke oplossing die tot vrede leidt moet voortbouwen op de economische, sociale en politieke verwezenlijkingen van de afgelopen 20 jaar; benadrukt dat de ontwikkeling van Afghanistan op de lange termijn zal afhangen van verantwoordingsplicht, goed bestuur, duurzame menselijke veiligheid, met inbegrip van het terugdringen van de armoede en het scheppen van banen, toegang tot sociale en gezondheidsdiensten, onderwijs en de bescherming van fundamentele vrijheden en mensenrechten; 7. spoort de Afghaanse regering aan het Afghaanse parlement actief te betrekken bij alle relevante processen, een einde te maken aan alle maatregelen die doeltreffende samenwerking tussen de regering en het parlement in de weg staan en de rechten in verband met parlementair toezicht te verbeteren, en is van mening dat het parlement de diverse Afghaanse bevolking moet vertegenwoordigen; wijst erop dat er steun moet blijven worden verleend voor het houden van vrije en eerlijke verkiezingen in overeenstemming met internationale normen, dat verkiezingswaarnemingsmissies in het land moeten worden gesteund en dat de transparantie ten aanzien van overheidsuitgaven moet worden verbeterd, zodat de Afghaanse regering volledige verantwoording aflegt aan haar burgers; 8. herinnert eraan dat de Afghaanse staat, om voort te kunnen bouwen op de verwezenlijkingen van de afgelopen 20 jaar, zich daadwerkelijk moet inzetten voor de strijd tegen en preventie van terrorisme, gewapende groeperingen en drugsproductie en -handel, het beheer van irreguliere en gedwongen migratie en de aanpak van de onderliggende oorzaken ervan, het tegengaan van regionale instabiliteit, het uitbannen van armoede, het voorkomen van radicalisering die tot gewelddadig extremisme leidt en het bestrijden van straffeloosheid voor schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht; 9. betreurt dat de Commissie de gezamenlijke verklaring over samenwerking op het gebied van migratie vóór de ondertekening ervan niet heeft voorgelegd aan het Parlement en dat het Parlement zich er derhalve niet over heeft kunnen uitspreken; roept de Commissie op om een mensenrechteneffectbeoordeling van de gezamenlijke verklaring over samenwerking op het gebied van migratie uit te voeren; 10. uit zijn bezorgdheid over de dreiging die uitgaat van terrorisme voor Afghanistan en de regio, met name de aanhoudende aanwezigheid van de Islamitische Staat in Irak en de Levant (Da’esh) en hun bondgenoten, met name de Islamitische Staat van de provincie Khorasan en Al-Qaida; herinnert eraan dat de terroristische daden in Afghanistan door verschillende actoren worden gepleegd, waaronder de Taliban, Al-Qaida en de zogenaamde Islamitische Staat; benadrukt dat er een reëel risico bestaat op nog meer instabiliteit en geweld naarmate de troepen van de VS en de NAVO zich terugtrekken; herhaalt derhalve dat de EU dringend moet zorgen voor coördinatie met de belanghebbenden, waaronder de Afghaanse regering en veiligheidstroepen, de VS, de NAVO en de VN, om de overgang zo soepel mogelijk te laten verlopen; 11. veroordeelt alle terroristische activiteiten en aanvallen in Afghanistan; onderstreept dat het belangrijk is terrorismefinanciering doeltreffend te bestrijden en financiële netwerken die terrorisme ondersteunen op te rollen; is zeer verontrust over de bevindingen in het verslag van het VN-monitoringteam, waaruit blijkt dat de banden tussen de Taliban en Al-Qaida nauwer zijn aangehaald, en over de waarschuwing daarin dat de Taliban gekant zijn tegen vredesbesprekingen en de voorkeur geven aan een militaire machtsovername; neemt voorts nota van de berichten dat de Taliban actief militaire operaties in 2021 aan het voorbereiden zijn; 12. herinnert eraan dat er geen duurzame ontwikkeling kan zijn zonder veiligheid en vice versa; merkt in dit verband op dat bij de internationale steun aan Afghanistan na de terugtrekking van troepen een alomvattende benadering moet worden gehanteerd om de financiële en technische steun voor veiligheid, met inbegrip van de Afghaanse nationale defensie- en veiligheidstroepen, en voor hervormingen op het gebied van economie en ontwikkeling voort te zetten, met bijzondere nadruk op het versterken van de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten, met name voor vrouwen, jongeren en minderheden; 13. erkent het werk van lokale en internationale ngo’s, die ondanks de veiligheidsrisico’s diensten, bijstand en hulp bieden aan de Afghaanse bevolking; blijft bezorgd over het gevaarlijke klimaat waarin maatschappelijke organisaties, met inbegrip van journalisten en mensenrechtenverdedigers, opereren; dringt er bij de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), de Commissie en de lidstaten op aan aanzienlijke steun te blijven verlenen aan het maatschappelijk middenveld en hun dialoog met de Afghaanse regering voort te zetten om de belemmeringen voor de activiteiten van niet-gouvernementele organisaties dringend weg te nemen; spoort de Afghaanse autoriteiten, de Taliban en alle andere relevante actoren aan de veiligheid van lokale en internationale maatschappelijke organisaties, ngo’s en humanitaire organisaties te waarborgen; 14. dringt erop aan om onder toezicht van de VN een geloofwaardig en transparant onderzoek te voeren naar de recente aanslag op een meisjesschool, waarbij 85 dodelijke slachtoffers vielen, waarvan de meeste meisjes tussen 11 en 17 jaar oud waren, en de aanslag van 12 mei 2020 op de kraamafdeling van het Dasht-e Barchi-ziekenhuis in Kabul, dat door Artsen zonder Grenzen werd ondersteund; verzoekt de EDEO, de Commissie en de lidstaten te overwegen om er bij de VN-Mensenrechtenraad op aan te dringen een onderzoekscommissie op te richten in verband met ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht in Afghanistan; 15. wijst erop dat straffeloosheid en corruptie ernstige belemmeringen blijven vormen voor de verbetering van de veiligheidscoördinatie, de verstrekking van openbare diensten en economische hervormingen; is ingenomen met de totstandbrenging in november 2020 van de corruptiebestrijdingscommissie in Afghanistan, die de onlangs aangenomen strategie voor corruptiebestrijding moet uitvoeren, en dringt er bij de EDEO en de Commissie op aan in voldoende EU-steun te blijven voorzien voor de bestrijding van corruptie in het land; 16. benadrukt dat Europese steun afhankelijk zal blijven van het behouden van en voortbouwen op de verwezenlijkingen van de afgelopen 20 jaar, de daadwerkelijke verbetering van inclusief en verantwoordelijk bestuur, de versterking van de instellingen, het democratisch pluralisme en de rechtstaat, de bestrijding van corruptie en de versterking van de onafhankelijke media, de mensenrechten en fundamentele vrijheden voor alle Afghanen, met name vrouwen, kinderen en alle personen die tot een minderheid of risicogroep behoren; herinnert eraan dat het recht van meisjes op onderwijs, dat een belangrijke verwezenlijking van de afgelopen 20 jaar is, niet mag worden betwist; wijst op de noodzaak van duidelijke benchmarks en monitoringmechanismen om de geboekte vooruitgang en het efficiënte en transparante gebruik van EU-middelen te meten; 17. wijst erop dat de vooruitgang die de afgelopen 20 jaar op het gebied van vrouwenrechten in Afghanistan is geboekt absoluut in stand moet worden gehouden; herinnert aan de deelname van vrouwen namens de Afghaanse regering aan de vredesonderhandelingen en dringt erop aan dat er in het vredesproces geen compromissen worden gesloten over de rechten van vrouwen; benadrukt dat vooruitgang op het gebied van vrouwenrechten in gebieden van het land die niet onder controle van de regering staan, eveneens aan bod moet komen tijdens de onderhandelingen; dringt erop aan dat vrouwenorganisaties tijdens de onderhandelingen beter vertegenwoordigd zijn en ten volle worden geraadpleegd; benadrukt dat de volledige deelname van vrouwen in de fase na de wederopbouw en in het politieke en maatschappelijke leven in Afghanistan een fundamentele voorwaarde is voor de totstandbrenging van duurzame vrede, veiligheid en ontwikkeling; roept de EDEO, de Commissie en de lidstaten op om steun te blijven verlenen aan de empowerment van vrouwen als belangrijke voorwaarde voor de voortzetting van financiële bijstand aan het land; 18. betreurt ten zeerste dat vrouwen en meisjes nog steeds met grote problemen te kampen hebben, zoals huiselijk, seksueel en gendergerelateerd geweld, gedwongen huwelijken en beperkte toegang tot gezondheidszorg; benadrukt dat vooruitgang op die gebieden voor de EU een hoge prioriteit moet blijven; is ingenomen met de door de EU gefinancierde projecten ter ondersteuning van de empowerment van vrouwen en hun deelname aan de besluitvorming; 19. herhaalt dat de EU Afghanistan moet blijven steunen in de strijd tegen de COVID-19-pandemie, de Afghanen van vaccins moet voorzien en moet bijdragen aan de organisatie van de vaccinatie-inspanningen; 20. benadrukt dat het belangrijk is dat de dringende bedreigingen voor de voedselzekerheid als gevolg van de klimaatverandering, droogten en de COVID-19-pandemie worden aangepakt; verzoekt de EU haar toezegging die werd gedaan tijdens de donorconferentie voor Afghanistan van 2020 na te komen en spoort de EDEO en DG ECHO van de Commissie (directoraat-generaal Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp) aan een leidende rol op zich te nemen en de financieringskloof te dichten, om ervoor te zorgen dat voedselhulp tijdig wordt gemobiliseerd en gecoördineerd teneinde de dreigende voedselonzekerheid aan te pakken; dringt er bij alle donoren op aan hun humanitaire hulp te handhaven of op te voeren, met name hun steun voor het Afghaanse gezondheidsstelsel en de bevordering van de toegang tot gezondheidszorg voor Afghaanse vrouwen en meisjes; 21. herinnert eraan dat de gevolgen van de papaverteelt verder reiken dan de grenzen van Afghanistan en ook de buurlanden treffen, alsook Europa, dat de belangrijkste bestemming is van de in Afghanistan geproduceerde heroïne; wijst erop dat de Afghaanse regering meer inspanningen moet leveren om deze dreiging tegen te gaan en wijst nogmaals op de noodzaak van landbouwontwikkeling en -steun op langere termijn om betrouwbare banen en inkomsten die niet uit de papaverteelt komen tot stand te brengen; merkt op dat dit een noodzakelijke stap is om de illegale drugshandel, het witwassen van geld en de financiering van terrorisme aan te pakken; 22. wijst op de potentiële economische groei die Afghanistan kan verwezenlijken door zijn natuurlijke hulpbronnen op duurzame wijze te gebruiken; benadrukt dat Europese hulp voor de ontwikkeling van infrastructuur de Afghaanse bevolking ten goede kan komen door werkgelegenheid en middelen voor essentiële overheidsdiensten te verschaffen en ervoor te zorgen dat het milieu wordt beschermd; 23. benadrukt dat Europese middelen moeten worden gebruikt om te investeren in betere regionale verbindingen ter bevordering van de handel en doorvoer, waardoor Afghanistan de middelen zou krijgen om economische groei te verwezenlijken; 24. herinnert eraan dat Afghanistan door land wordt omgeven en op het kruispunt van Azië en het Midden-Oosten ligt, en erkent dat steun en positieve samenwerking van Centraal-Aziatische buurlanden en regionale mogendheden, in het bijzonder China, Iran, India, Rusland en Pakistan, van het grootste belang zijn voor de stabilisering, ontwikkeling en economische levensvatbaarheid van Afghanistan; roept de EDEO en de lidstaten op om hun dialoog met de buurlanden van Afghanistan te intensiveren; wijst op de cruciale rol van deze landen bij het stabiliseren van Afghanistan en het voorkomen dat er chaos uitbreekt zodra de buitenlandse troepen het land verlaten; wijst op de noodzaak van meer coördinatie tussen de EU en de VS ten aanzien van Afghanistan, zodat beide partijen in de mate van het mogelijke een belangrijke rol in het land kunnen blijven spelen; 25. herinnert eraan dat de regeringen van de landen die hun troepen uit Afghanistan terugtrekken verantwoordelijk zijn voor de bescherming van en, indien nodig, de verstrekking van visa aan en repatriëring van plaatselijke medewerkers, met name vertalers, die hun werk hebben ondersteund en wier leven nu mogelijk ernstig in gevaar is; dringt erop aan dat dit wordt voorafgegaan door een grondige individuele beoordeling, waarbij ten volle rekening wordt gehouden met alle geschiktheids- en veiligheidsaspecten; 26. verzoekt de EDEO, de Commissie en de lidstaten de veiligheid van de Europese strijdkrachten en personeelsleden in Afghanistan te waarborgen, alsook die van de plaatselijke medewerkers die voor de vertegenwoordigingen van de lidstaten of de EU-delegatie in het land werken of hebben gewerkt; verzoekt de EDEO en de Commissie bij te dragen aan de financiering van een versterkte veiligheidszone om een diplomatieke aanwezigheid na de terugtrekking van de troepen te waarborgen; 27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale gezant van de EU voor Afghanistan, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van de Islamitische Republiek Afghanistan. Het Europees Parlement, – gezien het Europees burgerinitiatief “End the Cage Age” (ECI(2018)000004), waarvoor 1,4 miljoen gevalideerde handtekeningen zijn ontvangen vanuit alle lidstaten van de toenmalige EU-28 en dat het eerste geldige initiatief voor landbouwhuisdieren is, – gezien de openbare hoorzitting over het Europees burgerinitiatief “End the Cage Age” van 15 april 2021, – gezien de speciale Eurobarometer 442 getiteld “De houding van Europeanen ten aanzien van dierenwelzijn””, waarin werd geconcludeerd dat 82 % van de EU-burgers vindt dat het welzijn van landbouwhuisdieren beter moet worden beschermd dan nu het geval is, – gezien artikel 13 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Richtlijn 98/58/EG van de Raad van 20 juli 1998 inzake de bescherming van voor landbouwdoeleinden gehouden dieren (1) , – gezien Richtlijn 1999/74/EG van de Raad van 19 juli 1999 tot vaststelling van minimumnormen voor de bescherming van legkippen (2) , – gezien Richtlijn 2008/119/EG van de Raad van 18 december 2008 tot vaststelling van minimumnormen ter bescherming van kalveren (3) , – gezien Richtlĳn 2008/120/EG van de Raad van 18 december 2008 tot vaststelling van minimumnormen voor de bescherming van varkens (4) , – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s over het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat op 5 december 2018 is goedgekeurd (CDR 3637/2018), – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s inzake agro-ecologie, dat op 5 februari 2021 is goedgekeurd (CDR 3137/2020), – gezien het wetenschappelijk advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) van 21 november 2019 over de gezondheid en het welzijn van konijnen die in verschillende productiesystemen worden gefokt, – gezien zijn resolutie van 14 maart 2017 over minimumnormen voor de bescherming van gefokte konijnen (5) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2018 over dierenwelzijn, het gebruik van antimicrobiële stoffen en de milieugevolgen van de industriële vleeskuikenhouderij (6) , – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 31 maart 2021 over de evaluatie van de strategie van de Europese Unie voor de bescherming en het welzijn van dieren 2012-2015 (SWD(2021)0077), – gezien het speciaal verslag van de Europese Rekenkamer nr. 31/2018 over dierenwelzijn in de EU, – gezien de studie van de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement van november 2020 getiteld “End the Cage Age: Looking for Alternatives”, – gezien artikel 222, lid 8, van zijn Reglement, – gezien de door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ingediende ontwerpresolutie, A. overwegende dat het VWEU het burgerschap van de Unie vaststelt en de democratische werking van de Unie verder verbetert door onder meer te bepalen dat iedere burger het recht heeft aan het democratisch bestel van de Unie deel te nemen door middel van een EBI; B. overwegende dat het belang van het EBI voor het vormgeven van EU-beleidsinitiatieven en -ontwikkelingen moet worden erkend, net als de gebrekkige follow-up van eerdere succesvolle EBI’s; C. overwegende dat in artikel 13 VWEU dieren duidelijk als wezens met gevoel worden erkend; overwegende dat in dat artikel voorts wordt gesteld dat de Unie en de lidstaten bij het formuleren en uitvoeren van het landbouwbeleid van de Unie ten volle rekening moeten houden met hetgeen vereist is voor het welzijn van dieren; D. overwegende dat de hoge normen op het gebied van dierenwelzijn in de EU, die tot de strengste ter wereld behoren, moeten worden erkend; E. overwegende dat in de “van boer tot bord”-strategie wordt erkend dat het dierenwelzijn dringend moet worden verbeterd en dat het toepassingsgebied ervan moet worden uitgebreid, waarbij de nadruk moet worden gelegd op de voordelen ervan voor dieren en de voedselkwaliteit, waarbij de behoefte aan medicatie afneemt en de biodiversiteit, wordt behouden en waarbij het recentste wetenschappelijke advies in aanmerking moet worden genomen; F. overwegende dat in de door de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement in opdracht van de Commissie verzoekschriften uitgevoerde studie getiteld “End the Cage Age: Looking for Alternatives” wordt gesteld dat kooivrije dierenverblijfsystemen in Europa haalbaar zijn, waarbij financiële en beleidsmaatregelen op de korte termijn en wetgeving op de lange termijn worden aanbevolen; overwegende dat in deze studie wordt bevestigd dat de EU ervoor kan zorgen dat producten van dierlijke oorsprong die niet in overeenstemming zijn met de EU-normen niet in de EU kunnen worden ingevoerd; G. overwegende dat het voorgestelde EBI verwijst naar het feit dat “honderden miljoenen boerderijdieren in de EU het grootste deel van hun leven in kooien worden gehouden”; H. overwegende dat konijnen de dieren zijn die het vaakst in kooien worden gehouden, waarvan ongeveer 85 % in kale kooien en 9 % in verrijkte kooien, en dat ongeveer 50 % van de legkippen in de EU in 2019 in verrijkte kooien werden gehouden, waarbij de percentages aanzienlijk hoger zijn in de meeste oostelijke, centrale en zuidelijke EU-lidstaten; overwegende dat in de varkenssector de overgrote meerderheid van de zeugen in bepaalde stadia van hun voortplantingscyclus in kooien worden gehouden; I. overwegende dat het voorgestelde EBI erop gericht is het dierenwelzijn te verbeteren; J. overwegende dat het houden van dieren in kooien als productiesysteem voor landbouwhuisdieren het gevolg is van de samenloop van verschillende factoren, namelijk: de noodzaak om de beste dieren voor genetische selectie te identificeren, de verbetering van de hygiënische omstandigheden en een beter beheer dat automatisering en dus een efficiënter gebruik van steeds schaarser wordende arbeidskrachten mogelijk maakt om de stijging van de grondprijs of de kosten van faciliteiten te compenseren; K. overwegende dat de complexiteit van diergezondheid en dierenwelzijn moet worden erkend; overwegende dat de kenmerken van verschillende dieren in aanmerking moeten worden genomen bij het ontwerpen van dierenverblijfsystemen om aan hun behoeften tegemoet te komen; L. overwegende dat jaarlijks meer dan 300 miljoen landbouwhuisdieren hun hele leven of een deel daarvan in kooien worden gehouden, en dat er in de hele EU ernstige bezorgdheid bestaat over het welzijn van dieren die in kooien worden gehouden en gefokt, aangezien de dieren zelfs niet kunnen rechtstaan of zich niet kunnen uitstrekken of omdraaien, en ze hun natuurlijk gedrag onmogelijk kunnen vertonen wanneer ze in kooien worden gehouden; M. overwegende dat landbouwers grote investeringen hebben gedaan om het welzijn van dieren te verbeteren en dat zij hun investering nog niet volledig terug hebben verdiend; overwegende dat deze systemen samen zijn ontwikkeld door landbouwers, dierenartsen, wetenschappers en niet-gouvernementele organisaties om ervoor te zorgen dat aan de welzijnsvereisten van elke soort wordt voldaan; N. overwegende dat de marktgedreven inspanningen die landbouwers leveren, moeten worden erkend, net als het feit dat die winst moeten opleveren op de markt om ervoor te zorgen dat landbouwers blijven investeren in duurzaamheid; O. overwegende dat het risico dat de dierlijke productie wordt verplaatst en dat belangrijke kwesties op het gebied van diergezondheid en dierenwelzijn naar derde landen worden verlegd, moet worden erkend; P. overwegende dat de verschuiving in dierenverblijfsystemen naar volledig kooivrije systemen bijkomende investeringen vereist en zal leiden tot een stijging van de productiekosten, met name aan het begin van deze transitie vanwege de kosten van de investeringen die landbouwers zullen moeten dragen; overwegende dat er steeds rekening moet worden gehouden met sanitaire kwesties in fokkerijen; Q. overwegende dat de door de lidstaten eind 2019 in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) 2014-2020 gedeclareerde cumulatieve uitgaven voor maatregelen op het gebied van dierenwelzijn slechts 1,15 % van de GLB-toewijzing uitmaakten (7) ; R. overwegende dat bij elke verandering in dierenverblijfsystemen een evenwicht moet worden gevonden tussen verschillende aspecten van duurzaamheid, zoals dierenwelzijn, diergezondheid, milieubescherming en het concurrentievermogen van landbouwers; S. overwegende dat volledig kooivrije dierenverblijfsystemen een passend microklimaat moeten bieden en geschikt moeten zijn voor elke geografische regio in de EU en voor alle klimaatomstandigheden, waaronder extreme weersomstandigheden; T. overwegende dat een aantal lidstaten al verder zijn gegaan dan de EU-minimumnormen en het gebruik van verrijkte kooien voor legkippen, zowel kale als verrijkte kooien voor konijnen of zeugboxen en kraamhokken hebben verboden, en dat wetgeving voor de uitfasering ervan in andere lidstaten uiterlijk in 2030 van kracht wordt; U. overwegende dat het bij veranderingen van dierenverblijfsystemen noodzakelijk is eerst de kosten van de gevraagde transformatie op zowel korte als lange termijn te beoordelen; overwegende dat in een effectbeoordeling rekening moet worden gehouden met de behoeften van de sectoren naargelang de diersoort, met inbegrip van economische en sanitaire kwesties; V. overwegende dat de verschuiving in dierenverblijfsystemen het risico op verspreiding van overdraagbare ziekten door dieren zal vergroten, evenals het risico op sociale stress vanwege dominantie en concurrentie, hetgeen van invloed is op hun gezondheid en de behoefte aan medicatie kan doen toenemen; W. overwegende dat met het oog op de realisatie van een dergelijke substantiële verschuiving moet worden voorzien in passende financiële investeringssteun en vergoeding om de hogere productiekosten voor landbouwers en het inkomensverlies van landbouwers te compenseren; X. overwegende dat dierenwelzijn als specifieke doelstelling is opgenomen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid en dat de lidstaten daarom deze financiering beschikbaar kunnen stellen voor de transitie van kooien naar andere systemen, bijvoorbeeld via het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling; Y. overwegende dat moet worden erkend dat bepaalde vormen van kooien in sommige gevallen meer dierenwelzijnsvoordelen dan negatieve effecten voor het betrokken dier opleveren; overwegende dat kooien in elk geval in verhouding moeten staan tot de grootte van het gehuisveste dier en het te bereiken doel; Z. overwegende dat in het speciaal verslag van de Europese Rekenkamer over dierenwelzijn in de EU werd opgemerkt dat de lidstaten slechts beperkt gebruikmaken van het gemeenschappelijk landbouwbeleid om de doelstellingen op het gebied van dierenwelzijn te verwezenlijken; AA. overwegende dat in de loop der jaren regels inzake dierenwelzijn en verbeteringen van de grootte van kooien in verschillende programma’s voor plattelandsontwikkeling zijn opgenomen; overwegende dat die maatregelen in een aantal programma’s standaard gericht waren op het vergroten van de omvang van kooien of hokken; AB. overwegende dat bij eventuele wijzigingen van de wettelijke verplichtingen voor dierenverblijven rekening moet worden gehouden met het niveau van uitvoering van regels inzake dierenwelzijn in de EU-lidstaten en dat een soortspecifieke benadering moet worden gehanteerd; AC. overwegende dat de Europese Unie producten invoert afkomstig van dieren die worden gehouden in omstandigheden die over het algemeen niet kunnen worden gecontroleerd; AD. overwegende dat er alternatieve systemen zijn die commercieel haalbaar zijn en al worden gebruikt, zoals volières, vrije uitloop en biologische systemen voor kippen, grondhokken, vrije uitloop in de openlucht en biologische systemen voor konijnen, systemen om binnen en in de openlucht vrij te werpen en groepshuisvestingssystemen voor zeugen, schuur- en volièresystemen voor kwartels en groepshuisvesting voor kalveren; 1. verzoekt de Commissie tegen 2022 informatie te verstrekken over haar geschiktheidscontrole van de huidige EU-wetgeving op het gebied van dierenwelzijn die zij momenteel uitvoert; 2. verzoekt de Commissie een meer alomvattend voedselbeleid te ontwikkelen ter ondersteuning van de verschuiving naar een duurzamer voedselsysteem waarbij rekening wordt gehouden met de economische, sociale en milieuaspecten ervan, met passende steun voor de landbouwers, teneinde te vermijden dat met name kleine en middelgrote landbouwbedrijven zich verder uit de veeteelt terugtrekken en de verdere concentratie van de veeteelt te voorkomen; 3. erkent dat alternatieven voor landbouw met kooien reeds met succes worden toegepast in een aantal lidstaten; is van mening dat alternatieve systemen moeten worden ontwikkeld, verbeterd en aangemoedigd; 4. roept de Commissie op om nieuwe initiatieven op het gebied van dierenwelzijn strikt te baseren op onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek, waarbij ook rekening wordt gehouden met mogelijke negatieve gevolgen, zoals het risico op ziekten, borstbeenfracturen of kannibalisme in de pluimveesector; 5. roept de Commissie op om ervoor te zorgen dat de eisen van het burgerinitiatief “End the cage age” naar behoren worden omgezet in het kader van de huidige herziening van Richtlijn 98/58/EG, en in overeenstemming met de Europese Green Deal en de “van boer tot bord”-strategie; 6. spoort de Commissie aan de bureaucratie en regelgevende beperkingen weg te nemen teneinde veehouders in staat te stellen de nodige structurele veranderingen door te voeren in hun voorzieningen met het oog op nieuwe bepalingen op het gebied van dierenwelzijn; 7. benadrukt dat de markt voor dierlijke producten uit kooivrije, vrije-uitloop- en biologische systemen en de markt voor plantaardige alternatieven groeien in de EU; 8. merkt op dat de EU pionierswerk heeft verricht wat betreft bepaalde verboden op kooien voor landbouwhuisdieren, namelijk een gedeeltelijk verbod op kalverhokken in 2007, een verbod op kale batterijkooien voor legkippen in 2012, een gedeeltelijk verbod op zeugboxen in 2013 en een volledig verbod op kooien in de hele biologische landbouw in de EU; 9. herinnert eraan dat sommige EU-lidstaten reeds nationale wetgeving hebben aangenomen om bepaalde vormen van landbouw met kooien te verbieden die verder gaat dan de minimumnormen van de EU, waardoor de urgentie van wetgeving op EU-niveau groter wordt teneinde landbouw met kooien een halt toe te roepen en een gelijk speelveld voor landbouwers in de hele EU te waarborgen; 10. verzoekt de Commissie te komen met wetgevingsinstrumenten inzake eerlijke en duurzame landbouwpraktijken en met name een herziening van Richtlijn 98/58/EG met als doel het gebruik van kooien voor landbouwhuisdieren in de EU uit te faseren, waarbij een mogelijke uitfasering tegen 2027 wordt beoordeeld; 11. benadrukt dat deze uitfasering op een wetenschappelijk onderbouwde effectbeoordeling moet zijn gebaseerd en dat een passende overgangsperiode moet worden gewaarborgd; 12. roept de Commissie op een soortspecifieke benadering te hanteren waarbij de kenmerken van verschillende dieren, waarvan de verblijfsystemen bij hun specifieke behoeften aansluiten, in aanmerking worden genomen en worden beoordeeld; 13. roept de Commissie op om handelsovereenkomsten met derde landen opnieuw te evalueren om ervoor te zorgen dat zij aan dezelfde normen inzake dierenwelzijn en productkwaliteit voldoen; 14. benadrukt dat konijnen qua aantal de op een na meest gefokte soort in de EU zijn en dat de meeste konijnen in kooien worden gehouden met ontoereikende welzijnsnormen; roept de Commissie in dit verband op specifieke EU-wetgeving inzake minimumnormen voor de bescherming van gefokte konijnen voor te stellen; 15. roept op tot kortere toeleveringsketens voor dierlijke en menselijke voeding, waarbij gebruik wordt gemaakt van lokaal of regionaal geproduceerde eiwithoudende gewassen voor diervoeder en menselijke consumptie; merkt op dat in de “van boer tot bord”-strategie duurzamere productie van dieren, de totstandbrenging van kortere levensmiddelenketens en een eerlijker handelsbeleid waarin Europese normen een belangrijkere rol spelen, naar voren worden geschoven; 16. erkent dat de EU de afgelopen jaren positieve stappen heeft gezet, met een aanzienlijke verbetering van de omstandigheden op het gebied van dierenwelzijn, de invoering van verboden op kooien voor bepaalde landbouwhuisdieren en een verbod op kooien in de hele biologische landbouw; 17. is ingenomen met de beste praktijken die reeds door verschillende lidstaten worden toegepast bij de aanneming van nationale wetgeving die verder gaat dan de minimumnormen van de EU inzake dierenwelzijn, namelijk het verbod op bepaalde vormen van landbouw met kooien; spoort alle lidstaten aan om snel maatregelen te treffen om de vervanging van landbouwsystemen met kooien door alternatieve systemen zonder kooien te bevorderen; 18. verzoekt de Commissie landbouwers te ondersteunen bij hun inspanningen om het dierenwelzijn te verbeteren, met name in de context van de Europese Green Deal, de strategische plannen van het GLB en de “van boer tot bord”-strategie, teneinde te voorkomen dat hun concurrentievermogen vermindert en de EU-productie wordt verplaatst naar niet-EU-landen die minder ambitieus zijn op het gebied van dierenwelzijn; is van mening dat het in alle productiesystemen in de EU mogelijk moet zijn om te investeren in duurzaamheid en dierenwelzijn; 19. verzoekt de Commissie met voorstellen te komen om het wrede en onnodige mesten van eenden en ganzen voor de productie van foie gras te verbieden; 20. roept de lidstaten op om landbouwers en veehouders bij te staan door waar nodig advies en opleiding te verstrekken, teneinde de transitie naar kooivrije systemen te vergemakkelijken; 21. verzoekt de Commissie en de lidstaten te waarborgen dat doeltreffende controles en douanecontroles worden uitgevoerd om de wederkerigheid van de kwaliteits- en veiligheidsvoorschriften en van de EU-normen inzake dierenwelzijn te verzekeren ter vergroting van het concurrentievermogen van de Europese landbouw op de wereldmarkt voor alle agrovoedingsproducten die in de EU worden ingevoerd; 22. herhaalt het belang van afdwingbare hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in alle handelsovereenkomsten van de EU als manier om te waarborgen dat de vooropgestelde grotere regelgevingsambities van de EU in overeenstemming zijn met het EU-handelsbeleid en dat niet-EU-landen die een handelsovereenkomst met de EU hebben ondertekend zich daaraan houden; 23. benadrukt dat in de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling ook rekening moet worden gehouden met equivalente productienormen, met name op het gebied van dierenwelzijn; 24. is van mening dat een eerlijk handelsbeleid dat een gelijk speelveld waarborgt een voorwaarde is voor hogere Europese normen; spoort de Commissie daarom aan haar inspanningen op het gebied van controles op ingevoerde levensmiddelen op te voeren; 25. dringt erop aan dat alle dierlijke producten die in de EU worden ingevoerd, moeten worden geproduceerd in volledige overeenstemming met desbetreffende EU-wetgeving, ook inzake het gebruik van kooivrije systemen; 26. dringt er bij de Commissie op aan te zorgen voor voldoende steun en een overgangsperiode voor de geleidelijke aanpassing van landbouwers en veehouders, waarbij rekening wordt gehouden met de investeringscyclus van landbouwers, evenals financieringsmechanismen om de transitie te vergemakkelijken en tegelijkertijd het concurrentievermogen en de sociale veerkracht van de agrovoedingssector in de EU te behouden; 27. meent dat deze steun en een overgangsperiode moeten worden gewaarborgd voordat wetswijzigingen op het gebied van sanitaire waarborgen voor mens en dier en de bescherming van werknemers worden voorgesteld, teneinde te vermijden dat landbouwgrond wordt opgegeven en dat met name kleine en middelgrote landbouwbedrijven die niet over de nodige middelen beschikken om een dergelijke aanpassing door te voeren zich verder uit de veeteelt terugtrekken; 28. wijst er nogmaals op dat de Commissie landbouwers moet ondersteunen bij het voorlichten van en communiceren met consumenten over de huidige hoge normen op het gebied van dierenwelzijn; roept de Commissie en de lidstaten daarom op te voorzien in passende financiële steun en begeleiding om een vlotte transitie voor de betrokken Europese landbouwers te waarborgen; 29. benadrukt dat de veehouderij zeer dynamisch is en in staat is zich aan te passen aan veranderingen in zowel de regelgeving als de voorkeuren van de consument; beklemtoont echter dat de sector, om dat te kunnen doen, moet worden beloond voor zijn inspanningen door middel van rechtstreekse steun, zodat de duurzaamheid van de productie en de levensvatbaarheid van landbouwbedrijven niet in gevaar komen; 30. wijst op het algemene belang van een eerlijke verdeling van de kosten en baten in de voedselketen en de rol van de markt om landbouwers in staat te stellen duurzamer te worden; is in dit opzicht van mening dat een vrijwillig dierenwelzijnskeurmerk geschikt zou zijn voor het aanduiden van de verbintenis van de hele keten, van boer tot bord, om bij te dragen aan de doelstellingen van het burgerinitiatief “End the cage age”, terwijl een passende prijsstelling wordt gewaarborgd; 31. benadrukt hoe belangrijk het is te voorzien in steun voor landbouwers en hen te helpen de overstap te maken naar duurzamere landbouwpraktijken, door middel van passende adviesdiensten en opleidingen, stimulansen en financieringsprogramma’s, teneinde hun levensstandaard en concurrentievermogen in plattelandsgebieden te ondersteunen, en door investeringen en de organisatie van de voedselketen te bevorderen, kleine lokale verwerkers te versterken en korte toeleveringsketens te steunen; 32. verzoekt de Commissie internationaal te pleiten voor dierenwelzijn en initiatieven te nemen teneinde het bewustzijn hierover in niet-EU-landen te vergroten, waaronder door maatregelen zoals verdere wederzijdse bijstand en versnelde uitwisseling van informatie tussen de bevoegde autoriteiten in alle lidstaten en in niet-EU-landen; 33. herinnert eraan dat veehouderijen innovatieve plaatsen zijn waar voortdurend wordt geïnvesteerd in het verbeteren van hun infrastructuur en praktijken om gelijke tred te houden met de laatste wetenschappelijke bewijzen en de verwachtingen van de consument; 34. roept op tot de ontwikkeling van een passende vraagmarkt waar het mogelijk is alle producten die met hogere kwaliteitsnormen zijn geproduceerd tegen hogere prijzen op de markt te brengen; 35. roept de Commissie op om mogelijke omschakelingsprogramma’s voor te stellen voor een snellere uitfasering van het gebruik van kooien, waaronder een beoordeling van de kosten van de follow-up; 36. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, — gezien de mededeling van de Commissie van 10 juni 2016 getiteld “Een nieuwe agenda voor vaardigheden voor Europa: samenwerken ter versterking van het menselijk kapitaal, de inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en het concurrentievermogen” ( COM(2016)0381 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020 getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 getiteld “Actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 – Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk” ( COM(2020)0624 ), — gezien de studie van het Europees Instituut voor gendergelijkheid van 10 augustus 2017, getiteld “Economic Benefits of Gender Equality in the European Union: How gender equality in STEM education leads to economic growth”, – gezien zijn resolutie van 9 september 2015 over glazen plafonds in de wetenschappelijke en universitaire loopbaan van vrouwen (1) , — gezien het strategisch beleidskader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding voor 2020, — gezien zijn resolutie van 8 oktober 2015 over de toepassing van Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (2) , – gezien zijn resolutie van 28 april 2016 over gendergelijkheid en het versterken van de positie van de vrouw in het digitale tijdperk (3) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over het versterken van de positie van vrouwen en meisjes via de digitale sector (4) , — gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over de digitale kloof tussen vrouwen en mannen dichten: de deelname van vrouwen aan de digitale economie (5) , — gezien de conclusies van de Raad van 6 december 2018 over gendergelijkheid, jeugdzaken en digitalisering, – gezien de studie getiteld “Education and employment of women in science, technology and the digital economy, including AI and its influence on gender equality”, die op 15 april 2020 door het directoraat-generaal Intern Beleid werd gepubliceerd (6) , – gezien de studie getiteld “Women in the Digital Age” (7) , — gezien de Internationale Dag van vrouwen en meisjes in de wetenschap van de VN, die elk jaar op 11 februari gehouden wordt met het oog op de verwezenlijking van volledige en gelijke toegang van vrouwen en meisjes tot en deelname aan de wetenschap, alsook van gendergelijkheid en een sterkere positie van vrouwen en meisjes, — gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die in 2016 van kracht werd, en met name duurzameontwikkelingsdoelstelling 5 inzake gendergelijkheid, — gezien het scorebord “Women in Digital” voor het jaar 2020 van de Commissie, — gezien het verslag van het Europees Instituut voor gendergelijkheid over de gendergelijkheidsindex 2020, — gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 1979, en met name artikel 11, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0163/2021 ), A. overwegende dat gendergelijkheid een fundamentele waarde en kerndoelstelling van de EU is, en een basisvoorwaarde voor de volledige uitoefening van mensenrechten door vrouwen en meisjes, die van essentieel belang is voor de versterking van hun positie, de ontwikkeling van hun volledige potentieel en de totstandbrenging van een duurzame, inclusieve samenleving; overwegende dat de discriminatie van vrouwen in verband met gender, stereotypen en ongelijkheden, in combinatie met intersectionele discriminatie, tal van schadelijke sociale en economische gevolgen heeft, waaronder de vermindering van potentiële voordelen voor de overheidssector en het bedrijfsleven op het gebied van onderzoek en innovatie en voor de algehele economische ontwikkeling; overwegende dat het vergroten van de zichtbaarheid van vrouwen binnen de wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM) en de professionele prestaties van vrouwen kunnen leiden tot succesvolle rolmodellen en uiteindelijk tot meer inclusie, en bovendien kunnen bijdragen tot de transformatie en vernieuwing van onze samenlevingen, wat de burgers in het algemeen ten goede komt; overwegende dat de uitbanning van de oude patronen zal bijdragen tot gendergelijkheid; overwegende dat vrouwen een essentiële rol kunnen spelen in het opvullen van tekorten op de arbeidsmarkt van de EU; B. overwegende dat de EU kampt met een buitensporig tekort aan vrouwen in STEM-beroepen en -opleidingen, niet in het minst gezien het feit dat de Europese bevolking voor 52 % uit vrouwen bestaat en dat vrouwen 57,7 % van de afgestudeerden in het hoger onderwijs in de EU vormen (8) , maar dat slechts twee op de vijf wetenschappers en ingenieurs vrouw is (9) ; overwegende dat vrouwen in de digitale sector in Europa op alle niveaus ondervertegenwoordigd zijn, van studenten (32 % op bachelor-, master- of gelijkwaardig niveau) tot wetenschappelijke topfuncties (15 %) op de meeste wetenschappelijke, technische en managementgebieden en op hogere hiërarchische niveaus, zelfs in sectoren waarin zij de meerderheid vormen, zoals onderwijs; overwegende dat genderstereotypen al in het onderwijs een serieuze belemmering voor de gelijke behandeling van mannelijke en vrouwelijke studenten vormen en de genderkloof in STEM-beroepen verder doen toenemen, wat een ernstige belemmering vormt voor de gelijke behandeling van vrouwen en mannen; overwegende dat de kloof het grootst is op het gebied van specialistische vaardigheden en werkgelegenheid in ICT in de EU, een sector waar slechts 18 % vrouw is (10) , onder STEM-afgestudeerden, van wie slechts 36 % vrouw is, en in de digitale sector, waar er meer dan drie keer zoveel mannen als vrouwen zijn; overwegende dat de hoge mate van gendersegregatie onder STEM-studenten en afgestudeerden de basis vormt voor de toekomstige segregatie in STEM-gerelateerde beroepen; overwegende dat zeer weinig tienermeisjes in de lidstaten (minder dan 3 %) geïnteresseerd zijn in een baan in de ICT-sector op dertigjarige leeftijd (11) ; overwegende dat het vooral voor vrouwen uit kansarme sociaaleconomische milieus moeilijk is de STEM-sector binnen te komen; overwegende dat er weliswaar sprake is van een positieve trend in de betrokkenheid bij en belangstelling van meisjes voor STEM-opleidingen, maar dat de percentages niettemin ontoereikend blijven; overwegende dat jongens en meisjes in het lager onderwijs niet anders tegenover STEM staan, en dat meisjes vaak beter presteren dan jongens op het gebied van STEM- en ICT-gerelateerde taken (12) ; overwegende dat genderverschillen bij STEM-vakken in het hoger onderwijs niet gebaseerd zijn op academische prestaties, aangezien meisjes en jongens in het middelbaar onderwijs vergelijkbare resultaten voor exacte vakken behalen; overwegende dat meisjes echter vrezen dat zij minder succesvol zullen zijn dan jongens in STEM‑gerelateerde loopbanen en dat vrouwen bijgevolg minder vertrouwen hebben in hun eigen digitale vaardigheden; overwegende dat sociale normen en genderbepaalde verwachtingen van beroepskeuzes, die vaak worden versterkt door de inhoud van onderwijsprogramma’s, twee van de belangrijkste factoren voor gendersegregatie in het hoger onderwijs zijn; C. overwegende dat vrouwen die in STEM-richtingen zijn afgestudeerd moeite hebben hun plaats in de STEM-sector te vinden en minder geneigd zijn dan hun mannelijke collega’s om een baan aan te nemen in de STEM-sector of daarin te blijven als gevolg van de verschillende belemmeringen die er bestaan, zoals genderstereotypen, door mannen gedomineerde werkplekken, discriminatie en vooringenomenheid, bewuste en onbewuste vooroordelen, seksuele intimidatie, een negatieve werkomgeving en een gebrek aan vrouwelijke rolmodellen en mentoren; overwegende dat een vermindering van de genderkloof in STEM-onderwijsruimten zou kunnen leiden tot een verkleining van het tekort aan vakkrachten, tot een grotere arbeidsparticipatie en productiviteit van vrouwen en een vermindering van de beroepssegregatie, wat uiteindelijk zou bijdragen tot een toename van de economische groei door een hogere productiviteit en een grotere arbeidsinzet; overwegende dat het dichten van de genderkloof in STEM-beroepen zou bijdragen tot een stijging van het bbp per hoofd van de bevolking van de EU in 2050 met 2,2 % tot 3,0 % (13) ; overwegende dat het dichten van de genderkloof in STEM-loopbanen een stap in de richting van gendergelijkheid en de verwezenlijking van de mensenrechten van vrouwen en meisjes zou betekenen, en een positief effect zou hebben op het verkleinen van de loon- en de pensioenkloof tussen mannen en vrouwen; D. overwegende dat volgens een enquête van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (14) naar schatting 55 % van de vrouwen in de EU vanaf hun vijftiende slachtoffer is geweest van seksuele intimidatie en dat 14 % van de vrouwen vanaf die leeftijd te maken heeft gehad met cyberpesten; overwegende dat veel vrouwen het slachtoffer zijn geworden van nieuwe vormen van cybergeweld tijdens de COVID‑19-pandemie, zoals online seksuele en psychologische intimidatie; overwegende dat er dringend maatregelen nodig zijn om deze nieuwe vormen van seksuele en psychologische intimidatie aan te pakken; overwegende dat er op STEM-onderwijslocaties, waaronder scholen, universiteiten en werkplekken, veelvuldig melding wordt gemaakt van seksuele intimidatie, waardoor vrouwen nog sterker van de sector worden uitgesloten; E. overwegende dat de ondervertegenwoordiging van vrouwen die werken op het gebied van innovatieve technologieën, zoals artificiële intelligentie (AI), zorgwekkend is, aangezien die het ontwerp, de ontwikkeling en de toepassing van deze technologieën negatief kan beïnvloeden, waardoor bestaande discriminerende praktijken en stereotypen worden verveelvoudigd en er vanuit genderperspectief vertekende algoritmen worden ontwikkeld; overwegende dat inspanningen om gendervooroordelen, -stereotypen en -ongelijkheid in de digitale sector aan te pakken, tot dusver ontoereikend zijn geweest; overwegende dat in alle domeinen van de digitale technologie nog steeds sprake is van een genderkloof, met name op het gebied van AI en cyberbeveiliging, waardoor de digitale sector in de nabije toekomst naar verwachting door mannen gedomineerd zal blijven; overwegende dat het aanpakken van deze vooroordelen de ontwikkeling van duidelijke ethische en transparantievereisten vereist; overwegende dat onvolledige en onnauwkeurige gegevensreeksen en een gebrek aan naar gender uitgesplitste gegevens kunnen leiden tot verstoringen in de verwerkings- en redeneringsprocessen van AI-systemen, waardoor de verwezenlijking van gendergelijkheid in de samenleving nog verder in het gedrang komt; overwegende dat ook terdege rekening moet worden gehouden met de unieke omstandigheden van de Europese kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), met bijzondere aandacht voor hun omvang, hun vermogen om nieuwe vereisten in te voeren en hun potentiële waardevolle rol en bijdrage om meisjes, vrouwen en vrouwelijke leiders in staat te stellen gendergelijkheid te bevorderen in STEM-onderwijs en -loopbanen; F. overwegende dat het feit dat nieuwe technologieën vertekend zijn met betrekking tot geslacht, etnische afkomst, ras, huidskleur, taal, godsdienst, nationale of maatschappelijke afkomst, voornamelijk wordt veroorzaakt door niet-uitgesplitste gegevens, het ontbreken van contextgebonden kennis en het niet-toepassen van een genderperspectief in onderzoek, wat schadelijke en gevaarlijke gevolgen kan hebben voor de gezondheid en het welzijn van vrouwen, in het bijzonder van vrouwen die kampen met intersectionele discriminatie, en voor de veiligheid van producten, en een negatief effect kan hebben op de persoonlijke en beroepsmatige ontwikkeling van vrouwen (15) ; G. overwegende dat leraren en ouders genderstereotypen kunnen verankeren door meisjes af te raden om te kiezen voor een STEM-studie en -loopbaan; overwegende dat genderstereotypen een grote invloed hebben op de keuze voor bepaalde vakken; overwegende dat culturele ontmoediging, onbekendheid met vrouwelijke rolmodellen en het niet-promoten van die rolmodellen de kansen van meisjes en vrouwen in STEM-studies, daaraan gerelateerde loopbanen en digitaal ondernemerschap in de weg staan en negatief beïnvloeden, en tot discriminatie en minder kansen voor vrouwen op de arbeidsmarkt leiden; overwegende dat de nadruk moet worden gelegd op factoren die meisjes motiveren en hun interesse in STEM-studies, daaraan gerelateerde loopbanen en digitaal ondernemerschap stimuleren, zoals het bevorderen van vrouwelijke rolmodellen, mentoren, goedkeuring door gelijken, ontwikkeling van creativiteit en praktijkervaring; H. overwegende dat de COVID-19-crisis waarschijnlijk zal leiden tot permanente veranderingen in het leven in Europa en gevolgen zal hebben voor de meeste aspecten van het leven van mensen, de manier waarop we ons werk doen en de wijze waarop we studeren en leren, waarbij digitalisering een belangrijke rol zal spelen; overwegende dat COVID-19 ook de digitale genderkloof (16) vergroot in een tijd waarin digitale vaardigheden meer dan ooit nodig zijn om te werken, te studeren of verbonden te blijven; overwegende dat de snelle digitale transformatie tal van mogelijkheden biedt om gendergerelateerde arbeidspatronen te veranderen, maar ook onevenredig grote gevolgen kan hebben voor de werkgelegenheid van vrouwen op veel gebieden; overwegende dat vrouwen gedwongen zijn om een groter deel van de verplichtingen met betrekking tot ouderschap of gezin op zich te nemen dan hun mannelijke collega’s, en dat bij alle voorgestelde maatregelen rekening moet worden gehouden met de mogelijkheid voor vrouwen om werk en gezinsleven goed te combineren en dat mannen dus ook bij deze verplichtingen moeten worden betrokken; overwegende dat de grenzen tussen beroeps- en gezinsleven als gevolg van telewerken minder duidelijk zullen worden en dat de grootste last om een loopbaan en gezinstaken te combineren wellicht door vrouwen zal moeten worden gedragen; I. overwegende dat er behoefte is aan verdere bevordering van beleid dat erop gericht is de participatie van vrouwen in STEM- en AI-gerelateerde gebieden te vergroten en aan een aanpak op meerdere niveaus om de genderkloof in alle lagen van het onderwijs en de werkgelegenheid in de digitale sector te dichten; overwegende dat weinig lidstaten bepalingen inzake gendergelijkheid op het gebied van onderzoek en innovatie hebben opgenomen en dat het mainstreamen van gender in nationale onderzoeksprogramma’s traag verloopt; J. overwegende dat er behoefte is aan de bevordering en ondersteuning van meer ondernemerschap onder vrouwen en aan de ontwikkeling van een gunstig klimaat waarin vrouwelijke ondernemers zich kunnen ontplooien en ondernemerschap wordt aangemoedigd; overwegende dat de cijfers over ondernemerschap in de STEM- en ICT-sector wijzen op een nog grotere marginalisatie van vrouwen; overwegende dat de genderkloof op het gebied van start-ups en durfkapitaalinvesteringen even opvallend is; overwegende dat doordat meisjes doorgaans minder ICT- en STEM-vakken volgen op de middelbare school en de universiteit, veel minder vrouwen op deze gebieden gaan werken en oprichter en eigenaar van particuliere bedrijven en start-ups worden; overwegende dat slechts 17 % van de oprichters van start-ups vrouw is; overwegende dat start-ups die in handen zijn van vrouwen gemiddeld 23 % minder financiering krijgen dan bedrijven met mannelijke eigenaars; overwegende dat weliswaar 30 % van alle ondernemers in Europa vrouw is, maar dat zij slechts 2 % van de beschikbare niet-bancaire financiering ontvangen (17) ; overwegende dat dit percentage in het licht van de pandemie tot 1 % lijkt te zijn gedaald; Algemene opmerkingen 1. is van mening dat, in het licht van de aanzienlijke loonkloof tussen mannen en vrouwen in de EU, en van het feit dat vrouwen vaker laagbetaald, parttime en anderszins onzeker werk hebben, de toenemende vraag naar STEM-beoefenaars en het belang van STEM-gerelateerde loopbanen voor de toekomst van de Europese economie, het van cruciaal belang is het aandeel vrouwen in de STEM-sector te vergroten teneinde de rechten en het potentieel van vrouwen te verwezenlijken en een duurzamere en inclusievere economie en samenleving op te bouwen door wetenschappelijke, digitale en technologische innovatie; wijst erop dat hoogwaardige STEM-vaardigheden essentieel zijn voor innovatieprocessen op geavanceerde ICT-gebieden als AI en cyberbeveiliging, en dat zij steeds belangrijker worden voor het concurrentievermogen van de EU op de wereldmarkten; benadrukt daarom dat het volledige potentieel van de vaardigheden, kennis en kwalificaties van vrouwen op deze gebieden de Europese economie een impuls kan geven en kan bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen op verschillende EU-beleidsterreinen, met name de Green Deal en de Digitale Agenda; 2. herhaalt dat het hoofddoel moet zijn alle belemmeringen weg te nemen, in het bijzonder sociaal-culturele, psychologische en pedagogische belemmeringen die de interesses, voorkeuren en keuzes van vrouwen beperken, zoals genderstereotypen, genderdiscriminatie en een combinatie van biologische en sociale factoren, met name de combinatie van het moederschap en de productiefste jaren in de loopbaan van vrouwen, zonder de vrijheid van vrouwen bij het nemen van beslissingen in het gedrang te brengen; moedigt de lidstaten aan de participatie van vrouwen en meisjes in STEM-opleidingen en -loopbanen in hun relevante nationale of regionale genderactieplannen of -strategieën te bevorderen door passende prikkels te bieden; is van mening dat deze actieplannen of strategieën, naast andere initiatieven, gericht moeten zijn op de bevordering van gendergelijkheid door de nadruk te leggen op de uitbanning van genderstereotypen, een betere toegang tot opleidingen en kwalificaties, een beter evenwicht tussen werk en privéleven, gelijke kansen, het waarborgen van een gezonde en veilige werk- en leeromgeving, non-discriminatie op de arbeidsmarkt, bewustmaking met betrekking tot gendervooroordelen en -stereotypen in alle STEM-gerelateerde sectoren, het invoeren van verplichte transparantie over lonen, de toepassing van nultolerantie voor seksuele intimidatie, en een betere zichtbaarheid van vrouwelijke rolmodellen; 3. wijst er nogmaals op dat genderstereotypering, culturele ontmoediging en het gebrek aan bekendheid met en bevordering van vrouwelijke rolmodellen een belemmerend, negatief effect hebben op de kansen van meisjes en vrouwen in STEM-opleidingen, daaraan gerelateerde beroepen en digitaal ondernemerschap, en kunnen leiden tot discriminatie en minder kansen voor vrouwen op de arbeidsmarkt; 4. herhaalt eens te meer hoe belangrijk het is om het bewustzijn van gendervooroordelen in alle relevante sectoren te integreren, onder meer in de initiële en voortgezette opleiding van leraren; benadrukt dat structurele belemmeringen, zoals sociaaleconomische nadelen, evenals vijandige werkomgevingen en arbeidsomstandigheden voor vrouwen, die meisjes en vrouwen ervan weerhouden een hoofdzakelijk door mannen gedomineerd gebied te betreden, moeten worden aangepakt, en dat de zichtbaarheid van tot dusver ondergewaardeerde rolmodellen moet worden vergroot om vrouwen en meisjes te inspireren; verzoekt de Commissie bewustmakingscampagnes en andere initiatieven en programma’s op te zetten en te ondersteunen teneinde deze obstakels te verminderen in de academische wereld; benadrukt dat gendergelijkheidsmaatregelen zoals de uitbanning van genderstereotypen in het onderwijs, voorlichting, de promotie van STEM-vakken voor meisjes en vrouwen en loopbaanbegeleiding om meisjes aan te moedigen na te denken over een studie op door mannen gedomineerde gebieden, ervoor kunnen zorgen dat grotere aantallen vrouwen afstuderen in STEM-studierichtingen; 5. verzoekt de lidstaten de segmentering van de arbeidsmarkt op basis van geslacht aan te pakken door te investeren in formeel, informeel en niet-formeel onderwijs, een leven lang leren en beroepsopleidingen voor vrouwen, zodat zij toegang hebben tot hoogwaardige werkgelegenheid en de kans krijgen om andere of meer vaardigheden aan te leren die aansluiten op de toekomstige vraag op de arbeidsmarkt en zodoende de vicieuze cirkel kunnen doorbreken die leidt tot gendersegregatie op de arbeidsmarkt; verzoekt de Commissie en de lidstaten beleidsmaatregelen te ontwikkelen die de genderdimensie volledig integreren door middel van bewustmakingscampagnes, opleiding, onderwijsprogramma’s en, in het bijzonder, loopbaanbegeleiding, met het oog op de bevordering van ondernemerschap, STEM-vakken en digitaal onderwijs voor meisjes vanaf jonge leeftijd, teneinde bestaande onderwijsstereotypen te bestrijden en ervoor te zorgen dat meer vrouwen toetreden tot sectoren in ontwikkeling met goedbetaalde banen; benadrukt de noodzaak om de media, met inbegrip van de sociale media, hierbij te betrekken ter aanmoediging van inclusief taalgebruik en ter vermijding van stereotypen die bijdragen tot een negatieve beeldvorming van de deelname van meisjes aan en hun belangstelling voor STEM-opleidingen; dringt erop aan STEM-voorzieningen te verbeteren en gelijke toegang tot deze voorzieningen te waarborgen; vraagt om specifieke beurzen voor meisjes en vrouwen die een loopbaan in de STEM-sector ambiëren; 6. verzoekt de Commissie en de lidstaten specifiek rekening te houden met de situatie van vrouwen en meisjes uit kansarme sociaaleconomische milieus, zoals vrouwen met een handicap of vrouwen die in ultraperifere gebieden of plattelandsgebieden wonen, vrouwen die in armoede leven, alleenstaande moeders, studentes in onzekere situaties, vrouwelijke migranten en Roma-vrouwen, en ervoor te zorgen dat zij volledig toegang hebben tot en deel kunnen nemen aan digitaal onderwijs en STEM-loopbanen, teneinde te voorkomen dat de digitale kloof nog verder groeit; verzoekt de Commissie en de lidstaten bij het opstellen van hun actieplannen zorgvuldig aandacht te besteden aan intersectionele discriminatie en vooroordelen op grond van etniciteit, godsdienst, seksuele geaardheid, leeftijd of handicap; verzoekt de Commissie en de lidstaten vergelijkbare, geharmoniseerde gegevens te verzamelen om de vooruitgang van vrouwen met uiteenlopende sociaaleconomische achtergronden of een verschillende raciale en etnische afkomst op alle onderwijsniveaus te volgen, ook met betrekking tot hun loopbaankeuze en -ontwikkeling, met bijzondere aandacht voor ongelijkheden in de STEM- en de digitale sector, hetgeen zal helpen om de impact van beleid te monitoren en belanghebbenden in staat te stellen tekortkomingen en de onderliggende oorzaken daarvan op te sporen; verzoekt de Commissie om met de lidstaten samen te werken om de indicatoren van het “Women in Digital”-scorebord uit te breiden met informatie en gegevens over vrouwen in STEM-onderwijs en -loopbanen, en een toolkit te ontwikkelen met methodologieën, indicatoren en kaders om exactere gegevens te genereren en de bestaande informatie beter te benutten; 7. verzoekt de lidstaten hun volledige steun te verlenen aan de initiatieven van de Commissie om meer bewustzijn te creëren ten aanzien van digitale mogelijkheden, zoals de campagne “No women, no panel”, de EU-programmeerweek, de coalities voor digitale vaardigheden en banen, de EU-prijs voor vrouwelijke innovators, de #SaferInternet4EU-initiatieven in heel Europa en de vaardighedenagenda voor Europa; Onderwijs 8. is ingenomen met het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 en de daarin vervatte maatregelen om “de deelname van vrouwen aan STEM te stimuleren”, en hoopt dat dit zal bijdragen tot de ontwikkeling van aantrekkelijkere en creatieve manieren om meisjes aan te moedigen voor STEM-studies te kiezen en om het vertrouwen van vrouwen in hun digitale vaardigheden te vergroten; benadrukt dat slechts 36 % van de STEM-afgestudeerden vrouw is (18) , ondanks het feit dat meisjes beter presteren dan jongens op het gebied van digitale geletterdheid (19) ; wijst erop dat vrouwen die genderstereotypen overnemen minder zelfredzaam zijn en minder vertrouwen in hun eigen capaciteiten hebben dan jongens, en dat die zelfredzaamheid in aanzienlijke mate zowel hun resultaten in STEM-vakken als hun ambitie om een STEM-loopbaan te kiezen beïnvloedt; benadrukt dat meisjes hun belangstelling voor STEM-vakken lijken te verliezen naarmate ze ouder worden, wat erop wijst dat er al in het kleuter- en lager onderwijs maatregelen nodig zijn om de belangstelling van meisjes voor deze gebieden te behouden en schadelijke stereotypen over genderrollen voor zowel meisjes als jongens te bestrijden; vraagt de Commissie en de lidstaten nieuwe kanalen op te zetten om aansluiting te vinden bij meisjes en ervoor te zorgen dat digitaal onderwijs hen allemaal bereikt, alsook te investeren in docenten als aanjagers van culturele verandering gezien hun potentieel om op school een blijvende betrokkenheid van meisjes bij de wetenschap te bevorderen; stelt voor deze inspanningen te vergroten door gemeenschappelijke richtsnoeren voor de lidstaten te ontwikkelen om de kennis en competenties van leerlingen die op de middelbare school beginnen te verbeteren; dringt aan op een efficiënt gebruik van EU-fondsen, -programma’s en -strategieën, waaronder Erasmus+, het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) en het programma Digitaal Europa, om meisjes actief aan te moedigen een ICT- of STEM-studie te kiezen en doeltreffende ondersteuning te bieden voor een leven lang leren en opleiding in STEM-sectoren; dringt erop aan dat gendergelijkheid naar behoren wordt opgenomen in de toekomstige EU-strategieën en -beleidsmaatregelen voor jongeren; 9. benadrukt dat hoogwaardig, inclusief en niet-discriminerend digitaal onderwijs een essentiële rol moet spelen bij een grotere participatie van meisjes en vrouwen in ICT- en STEM‑gerelateerde gebieden en bij het dichten van de digitale kloof tussen vrouwen en mannen; benadrukt dat digitaal onderwijs moet zorgen voor betere digitale inclusie en digitale geletterdheid, alsook de gelijke participatie van meisjes en vrouwen in het digitale tijdperk moet waarborgen; onderstreept dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat gendermainstreaming op alle niveaus van het STEM-onderwijs wordt gehandhaafd, met inbegrip van buitenschoolse activiteiten, informeel en niet‑formeel onderwijs, ook voor het onderwijzend personeel; dringt daarom aan op specifieke leeftijdsgerichte strategieën; moedigt de lidstaten aan informatica-onderwijs in nationale leerplannen te bevorderen en roept onderwijsinstellingen op om de onderwerpen robotica, codering, ICT en programmering in een vroeger stadium van het kleuter- en lager onderwijs te integreren, teneinde meisjes en studentes aan te moedigen wiskunde, programmeren, ICT-vakken en exacte vakken op school te volgen; 10. erkent de rol van scholen en leraren bij het dichten van de genderkloof in het STEM-onderwijs, en benadrukt de rol van het onderwijs bij het bevorderen van de deelname van meisjes aan STEM-gerelateerde opleidingen en bij het vaststellen van benchmarks voor het monitoren van de aanwerving en het behoud van vrouwen in STEM-sectoren; verzoekt de lidstaten te investeren in de ontwikkeling van de vaardigheden van leerkrachten die in het lager en middelbaar onderwijs STEM-vakken geven, teneinde hen te helpen onbewuste vooroordelen in hun onderwijspraktijk en -beoordelingen te onderkennen en aan te pakken en alle leerlingen in gelijke mate te betrekken; benadrukt dat de lidstaten alle leraren moeten betrekken bij STEM-bewegingen, zodat zij kunnen fungeren als motor voor verandering; stelt voor dat onderwijsinstellingen gelijkheidsplannen opstellen om het genderevenwicht onder leerkrachten te bevorderen; roept op tot versterking van STEM-onderwijsplannen en -materiaal om een gelijke deelname aan STEM te bevorderen; dringt aan op betere loopbaanbegeleiding en op nieuwe en creatieve manieren om vrouwelijke studenten ertoe te bewegen na te denken over een STEM-loopbaan; wijst in dit verband op de noodzaak om te investeren in de capaciteit van leraren en loopbaanadviseurs om meisjes die belangstelling voor STEM hebben, te stimuleren om voor een STEM-loopbaan te kiezen, aangezien een groter bewustzijn van de stereotypen en genderverschillen op het gebied van STEM docenten en loopbaanadviseurs helpt te begrijpen met welke obstakels hun leerlingen te maken krijgen, zodat zij kunnen zorgen voor een gelijke deelname aan STEM-vakken en de keuze voor een STEM-loopbaan onder vrouwelijke leerlingen kunnen bevorderen; 11. benadrukt dat de overgrote meerderheid van de leraren en het andere personeel binnen STEM-gerelateerde richtingen op scholen, universiteiten en werkplekken uit mannen bestaat, wat leidt tot een gebrek aan vrouwelijke rolmodellen en beperkte mogelijkheden voor begeleiding en mentorschap; moedigt gendermainstreaming in het lager, middelbaar en hoger onderwijs aan, onder meer door genderbewust educatief materiaal, genderbewuste lerarenopleidingen en onderwijsplannen, en dringt er bij de bij de aanwerving betrokken commissies en instellingen op aan het genderevenwicht te bevorderen om een “outsidereffect” te vermijden; wijst op de noodzaak van investeringen in onderwijs en opleiding met genderbewuste aanwervings- en selectieprocedures in alle onderwijssectoren, met name in STEM‑sectoren en opkomende digitale sectoren, waar vrouwen ondervertegenwoordigd zijn; verzoekt de Commissie en de lidstaten om aantrekkelijkere en creatievere manieren te vinden om de schijnwerper te richten op vrouwelijke rolmodellen met een succesvolle carrière op het gebied van ICT of STEM teneinde het vertrouwen van meisjes in hun digitale vaardigheden te vergroten en hen aan te moedigen een studie op het gebied van ICT of STEM te volgen; 12. benadrukt de noodzaak om financiële educatie aan te pakken, met inbegrip van simulaties van financiële praktijken, en het verband daarvan met de genderpensioenkloof; wijst erop dat voorlichting aan jonge vrouwen over onderwerpen als de loonkloof tussen mannen en vrouwen het pad zal effenen voor een nieuwe generatie financieel vaardige vrouwen; 13. merkt op dat ieder meisjes de betere toegang tot digitale leeroplossingen van wereldklasse ten volle moet kunnen benutten en moet beschikken over de middelen en de motivatie om als gebruiker en ontwikkelaar aan de slag te gaan met digitale technologieën; verzoekt de lidstaten rekening te houden met de aanhoudende bezorgdheid over het risico van de verdere verspreiding van COVID-19 en het gebrek aan ICT-apparatuur en connectiviteit aan te pakken voor kwetsbare studenten uit sociaaleconomisch achtergestelde milieus, zoals meisjes in plattelandsgebieden of moeilijk te bereiken gebieden, en instrumenten te ontwikkelen om de volledige toegang tot en de soepele werking van digitaal onderwijs te waarborgen; benadrukt de noodzaak van speciale financieringsprogramma’s voor scholen in plattelandsgebieden, aangezien deze in toenemende mate de middelen ontberen om de geavanceerde technologieën te bekostigen die voor veel scholen in stedelijke gebieden vanzelfsprekend zijn; dringt verder aan op betere ondersteuning van leerkrachten op plattelandsscholen om hen te helpen STEM-vakken te onderwijzen, in het bijzonder door middel van opleiding, hulpmiddelen en infrastructuur; 14. onderstreept het belang van het opzetten van netwerken van vrouwelijke STEM-professionals met het oog op grootschalige communicatiecampagnes teneinde de beeldvorming rond vrouwen in STEM-beroepen te veranderen en vrouwen in STEM-beroepen in contact te brengen met meisjes door middel van loopbaanondersteuning, vaardigheidstrainingen en netwerkactiviteiten; prijst de diverse particuliere onderwijsinitiatieven ter ondersteuning van meisjes en ter bevordering van vrouwen in de digitale economie, waaronder het gebruik van virale verhalen op sociale media, door vrouwen voor vrouwen opgezette beroepsnetwerken en initiatieven van techbedrijven; verzoekt de Commissie en de lidstaten om op alle onderwijsniveaus mentorprogramma’s op te zetten met vrouwelijke rolmodellen uit de STEM-sector; verzoekt de Commissie een gerichte genderbenadering te hanteren bij de invoering van stages voor digitale kansen, zodat jonge vrouwen met verschillende achtergronden de kans krijgen praktische digitale, ICT- en STEM-ervaring op te doen op gebieden waarnaar vraag is op de arbeidsmarkt, en dringt sterk aan op de bevordering van stages in STEM-bedrijven tijdens de opleiding; spoort de lidstaten aan initiatieven op te zetten om de overgang van opleiding naar werk voor meisjes te ondersteunen, bijvoorbeeld door middel van beroepsvoorlichting op scholen, leerlingplaatsen en stages, om zo de toekomstige ambities van meisjes te ondersteunen en hen te helpen toegang te krijgen tot STEM-beroepen; 15. neemt er nota van dat de Raad in zijn conclusies van mei 2015 over de routekaart voor de Europese Onderzoeksruimte voor 2015-2020 de Commissie en de lidstaten – tevergeefs – heeft verzocht een begin te maken met de omzetting van nationale wetgeving inzake gelijke kansen in doeltreffende maatregelen om genderongelijkheid bij onderzoeksinstellingen en in besluitvormingsorganen tegen te gaan en de genderdimensie beter te integreren in beleid, programma’s en projecten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling; erkent de doelstelling van de Commissie om de deelname van vrouwen aan STEM aan te moedigen met het Europees Instituut voor innovatie en technologie en om de EU-coalitie voor STEM te ondersteunen bij het ontwikkelen van hogeronderwijsprogramma’s die vrouwen ertoe aanzetten voor engineering en ICT te kiezen; betreurt het feit dat er nog steeds sprake is van ongelijke toegang van vrouwen tot onderzoeksposities, -financiering en -publicaties, met inbegrip van een onaangepaste salariskloof tussen mannen en vrouwen in de wetenschappelijke en academische wereld, ondanks het bestaan in de EU en de lidstaten van wettelijke bepalingen inzake gelijke behandeling en non-discriminatie op de arbeidsmarkt, waaronder gelijke beloning; 16. wijst op de gevallen van seksuele intimidatie van vrouwelijke STEM-studenten in het hoger onderwijs, en verzoekt de lidstaten en onderwijsinstellingen een nultolerantiebeleid voor seksuele intimidatie te hanteren, overeenstemming te bereiken over strikte gedragscodes en protocollen, veilige en vertrouwelijke klachtenkanalen voor vrouwen en meisjes te creëren, en alle gevallen van seksuele intimidatie aan de bevoegde autoriteiten te melden; verzoekt de Commissie, de lidstaten en onderwijsinstellingen om preventieve maatregelen en passende sancties voor de daders van seksuele intimidatie in te voeren om seksuele intimidatie op scholen en in STEM-onderwijsinstellingen terug te dringen; 17. benadrukt de noodzaak om gendergerichte leermogelijkheden en loopbaankansen op STEM-gebied in de nationale ontwikkelingsplannen en beleidsmaatregelen voor de onderwijssector, ICT en wetenschap op te nemen; Loopbanen 18. betreurt het feit dat vrouwen onevenredig meer belemmeringen in hun loopbaan ondervinden dan mannen als gevolg van het gebrek aan een goed evenwicht tussen werk en privéleven en een toename van onbetaalde zorgtaken in de meeste huishoudens; merkt op dat de COVID-19-pandemie de situatie van vrouwen verder heeft verslechterd, aangezien zij overwerk op afstand hebben moeten combineren met de zorg voor kinderen en onbetaalde zorgtaken; betreurt de bijzonder negatieve gevolgen van de cultuur van “altijd aan staan” voor het evenwicht tussen werk en privéleven van werknemers met zorgtaken, die meestal vrouwen zijn; dringt er bij particuliere en overheidsinstellingen op aan ervoor te zorgen dat er bij telewerken rekening wordt gehouden met de belemmeringen die een beter evenwicht tussen werk en privéleven in de weg staan en dat het recht om buiten werktijd niet bereikbaar te zijn wordt geëerbiedigd, en een gezinsvriendelijk beleid te voeren; dringt er bij de lidstaten op aan passende maatregelen vast te stellen ter waarborging van een nultolerantiebeleid ten aanzien van seksuele intimidatie, beter zwangerschapsverlof, aanzienlijk meer en langer vaderschapsverlof en betaald, niet-overdraagbaar ouderschapsverlof, zodat vrouwen en mannen verlof kunnen opnemen om voor hun kinderen te zorgen, en ter bestrijding van de norm dat de vrouw de ouder is die de loopbaan onderbreekt, teneinde een grote belemmering voor de loopbaanontwikkeling van vrouwen weg te nemen, en te zorgen voor flexibele werktijden, kinderopvang ter plaatse en telewerk; spoort de lidstaten aan de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven (20) volledig om te zetten en uit te voeren en roept de Commissie ertoe op dit doeltreffend te monitoren; verzoekt de Commissie en de lidstaten om de oorzaken en factoren die leiden tot een hoog uitvalpercentage onder vrouwen in de STEM-sector grondig te onderzoeken, aanbevelingen te formuleren voor maatregelen om dit te voorkomen, en zo nodig mechanismen en programma’s te ontwikkelen om vrouwen en meisjes te betrekken bij initiatieven op het gebied van onderwijs, opleiding en werkgelegenheid en de hiervoor benodigde beleidsmaatregelen vast te stellen; benadrukt dat COVID-19 een nieuw hoofdstuk in de wereld van werk, onderwijs, bestuur en dagelijks leven heeft geopend en het bijzondere belang van digitale geletterdheid en digitale vaardigheden heeft onderstreept, evenals de behoefte aan nieuwe voorwaarden op het gebied van telewerken, waardoor tijdens de pandemie en de daaruit voortvloeiende lockdowns een aanzienlijke genderkloof aan het licht is gekomen; wijst op de dringende noodzaak om te streven naar een genderevenwicht in de digitale sector vanwege de manier waarop mensen en bedrijven ICT en andere digitale technologieën gebruiken om te werken en te communiceren in de nieuwe digitale samenleving; 19. acht het van bijzonder groot belang om meer vrouwelijke rolmodellen te hebben en het aantal vrouwen in leidinggevende posities in de STEM-sector te vergroten; benadrukt dat het dalende percentage vrouwen in hogere functies een negatief effect heeft op de werving van vrouwen, waardoor de kansen van vrouwen om in hogere functies te worden benoemd nog verder afnemen; betreurt het feit dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies in STEM-sectoren, en benadrukt dat er dringend werk moet worden gemaakt van gendergelijkheid op alle besluitvormingsniveaus in het bedrijfsleven en het management; benadrukt dat genderdiversiteit in raden van bestuur en besluitvormingsfuncties de prestaties van bedrijven verbetert dankzij een breder spectrum aan kennis, attitudes en ervaring; betreurt het bestaan van zowel horizontale als verticale gendersegregatie in de hiërarchische structuren van universiteiten en scholen in Europa; vestigt de aandacht op het feit dat vrouwen bijzonder ondervertegenwoordigd zijn in topfuncties in de academische wereld en besluitvormingsorganen bij academische instellingen en universiteiten, hetgeen wijst op het bestaan van een glazen plafond, namelijk onzichtbare barrières op basis van vooroordelen die vrouwen ervan weerhouden op te klimmen naar leidinggevende posities; dringt er bij de Raad en de lidstaten op aan de voorgestelde richtlijn vrouwelijke bestuurders aan te nemen en streefdoelen vast te stellen voor genderevenwicht in besluitvormingsorganen; 20. betreurt het feit dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen nog steeds een realiteit is en nog meer uitgesproken is in door mannen gedomineerde sectoren, zoals ICT en technologische bedrijven (21) ; dringt bij alle betrokkenen aan op loontransparantie; dringt er bij de Raad op aan de voorgestelde richtlijn betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid, die tot doel heeft de bescherming tegen discriminatie via een horizontale aanpak uit te breiden, niet langer te blokkeren; 21. roept alle belanghebbenden op discriminatie bij hun aanwervingspraktijken aan te pakken en quota in te voeren om de inclusie van vrouwen te bevorderen, met name vrouwen met uiteenlopende raciale en etnische achtergronden, vrouwen met een beperking en lhbti+-mensen; 22. moedigt de totstandbrenging aan van een inclusieve dialoog met alle belanghebbenden, zoals particuliere bedrijven, niet-gouvernementele organisaties, branche- en beroepsorganisaties, overheidsinstellingen, regionale en lokale autoriteiten, beleidsmakers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, om de ontbrekende schakels te coördineren en aan te pakken teneinde de aanwezigheid van vrouwen in STEM-sectoren te bevorderen; benadrukt dat er, gezien het cruciale belang van de bestrijding van culturele en sociale stereotypen over de capaciteiten en de rol van vrouwen in de STEM-sector, gerichte maatregelen moeten worden genomen om gendergelijkheid te bevorderen, zoals wetgeving inzake gendermainstreaming of beleidsmaatregelen in de vorm van financiële stimulansen, of andere maatregelen om de participatie van meisjes in STEM-onderwijs en -loopbanen te vergroten; dringt aan op stimulansen voor bedrijven die vrouwelijke rolmodellen, mentorprogramma’s en loopbaantrajecten ondersteunen, en op vergroting van de zichtbaarheid van vrouwen; erkent de essentiële rol die bepaalde CEO’s en hogere leidinggevenden van bedrijven spelen bij het dichten van de digitale kloof tussen mannen en vrouwen door ondernemingsbeleid te formuleren dat gericht is op de bestrijding van digitale, gendergerelateerde stereotypen, op het bevorderen van rolmodellen, het motiveren van vrouwen om STEM-studies te volgen, het stimuleren van de om- en bijscholing van vrouwen, het bevorderen van mentorprogramma’s en de verbetering van het imago van ICT-functies; verzoekt de Commissie en de lidstaten om te blijven samenwerken met alle ICT-, digitale, telecom-, media-, audiovisuele en technologische zakenpartners teneinde een inclusieve en genderevenwichtige arbeidscultuur en -omgeving te bevorderen, onder meer door maatregelen in te voeren zoals bewustmakingscampagnes ter bevordering van gendergelijkheid in de particuliere STEM-sectoren en publiek-private partnerschappen om de toegang tot de STEM-arbeidsmarkt voor recent afgestudeerden te vergemakkelijken, door de bevordering van leerlingstelsels en stages voor meisjes en jonge vrouwen om hun overgang naar de arbeidsmarkt te bevorderen, via initiatieven zoals mentorschappen en beurzen voor kansarme meisjes, en publiek-private partnerschappen tussen onderwijsstelsels, overheden en bedrijven die werken met opkomende technologieën zoals 3D-technologieën, AI, nanotechnologie, robotica en gentherapie, en om hiertoe informatie en goede praktijken uit te wisselen tussen de lidstaten; 23. wijst op het verband tussen de genderkloof en de pensioenkloof; verzoekt de lidstaten daarom deze problemen aan te pakken en te verminderen en verdere stappen te nemen om ervoor te zorgen dat vrouwen adequate toegang hebben tot onderwijs en de kans krijgen om economisch onafhankelijk te worden en hun loopbaan te ontwikkelen; Digitale sector 24. betreurt dat er een genderkloof is op alle gebieden van de digitale technologie, maar is vooral bezorgd over de genderkloof op het gebied van innovatieve technologieën zoals AI en cyberbeveiliging, sectoren die wereldwijd gemiddeld voor respectievelijk 12 % en 20 % uit vrouwen bestaan (22) ; stelt voor meer aandacht en steun te geven aan dunbevolkte gebieden, met name plattelandsgebieden, waar de situatie verslechtert; 25. benadrukt dat de kwaliteit van de gebruikte gegevensreeksen van cruciaal belang is voor de prestaties van AI-technologieën, dat AI genderongelijkheden en -stereotypen niet mag versterken doordat vertekening en vooroordelen op basis van algoritmen worden omgezet van een analoge omgeving naar een digitale omgeving, en dat AI aanzienlijk kan bijdragen tot de bevordering van gendergelijkheid, mits er een passend rechtskader wordt ontwikkeld en bewuste en onbewuste vooroordelen worden uitgebannen; benadrukt dat een van de meest kritieke zwakke punten van AI verband houdt met bepaalde soorten vooroordelen zoals gender, leeftijd, handicap, godsdienst, raciale of etnische afkomst, sociale achtergrond of seksuele geaardheid als gevolg van een homogene beroepsbevolking; merkt op dat de combinatie van verschillende vormen van discriminatie vrouwen marginaliseert bij de toepassing van nieuwe technologieën, zoals blijkt uit de fouten die apparatuur voor gezichtsherkenning maakt bij vrouwen met een donkere huidskleur; beklemtoont dat verschillende teams van ontwikkelaars en ingenieurs moeten samenwerken met de belangrijkste actoren in de samenleving om te voorkomen dat gender- en culturele vooroordelen AI-algoritmen, -systemen en -toepassingen onbedoeld binnendringen; pleit voor het opzetten van leerplannen en activiteiten op het gebied van publieksvoorlichting betreffende de maatschappelijke, juridische en ethische gevolgen van AI; verzoekt de Commissie en de lidstaten alle mogelijke maatregelen te nemen om dergelijke vooroordelen te voorkomen en de volledige bescherming van de grondrechten te waarborgen; benadrukt dat er voorzieningen voor menselijke toetsing moet worden ontwikkeld voordat AI-technologieën in sectoren met een hoog risico worden uitgerold, met name in de gezondheidszorg, en dat hierbij deskundigen op het gebied van gendergelijkheid moeten worden betrokken; 26. erkent dat AI, als zij vrij is van onderliggende vooroordelen, een krachtig instrument kan zijn om genderongelijkheden en -stereotypen uit te bannen door de ontwikkeling van niet-vertekende, ethisch ontworpen algoritmen die bijdragen tot billijkheid en het welzijn in het algemeen; benadrukt het belang van een gemeenschappelijke Europese aanpak met betrekking tot de ethische aspecten van AI; benadrukt bovendien dat de Europese beleidsmaatregelen en wetgeving op het gebied van AI de Europese waarden, de verdragen en wetgeving van de Unie en de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten in acht moeten nemen; 27. dringt aan op sociaal verantwoordelijke AI en automatisering die zodanig zijn ontworpen dat ongelijkheden, waaronder genderdiscriminatie, kunnen worden uitgebannen en de uitdagingen waarmee vrouwen worden geconfronteerd, zoals onbetaalde zorgtaken, de loonkloof tussen mannen en vrouwen, cyberpesten, gendergerelateerd geweld en seksuele intimidatie, vrouwenhandel, schendingen van seksuele en reproductieve rechten en ondervertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende functies, kunnen worden aangepakt; dringt erop aan dat AI en automatisering bijdragen tot de verbetering van de gezondheid en economische welvaart van vrouwen, gelijke kansen, werknemers- en sociale rechten, kwaliteitsonderwijs, de bescherming van kinderen, culturele en taalkundige diversiteit, gendergelijkheid, digitale geletterdheid, innovatie en creativiteit, met inbegrip van toegang tot financiering, hoger onderwijs en flexibele arbeidskansen; verzoekt de Commissie de bevoegde autoriteiten van de lidstaten te helpen bijzondere aandacht te besteden aan nieuwe vormen van gendergerelateerd geweld, zoals cyberpesten en cyberstalking (23) , alsook lopende evaluaties uit te voeren en deze kwesties doeltreffender aan te pakken; Ondernemerschap en toegang tot financiering 28. betreurt het feit dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in door innovatie gedreven start‑ups en wijst op de gendervooroordelen en systemische nadelen in sociale structuren, met name op het snijvlak van STEM en ondernemerschap; acht het van bijzonder groot belang om meer vrouwelijke rolmodellen te hebben en het aantal vrouwen in leidinggevende posities in de STEM-sector te vergroten; verzoekt de Commissie en de lidstaten beleid uit te voeren om de ondernemingsgeest van vrouwen, die nog altijd een niet-aangeboorde bron van economische groei, innovatie en werkgelegenheid vormen, te ondersteunen en tot bloei te laten komen, meer en betere informatie te verstrekken over het ondernemerschap als aantrekkelijke loopbaanmogelijkheid, met name aan jonge vrouwen die nog in opleiding zijn, en beleidsmaatregelen te nemen waarmee vrouwelijk ondernemerschap wordt gestimuleerd; is van mening dat de herstelperiode na COVID-19 een uitgelezen kans vormt om vrouwelijke ondernemers vooruit te helpen, zodat zij onze economieën en samenlevingen opnieuw kunnen opbouwen; onderstreept dat een echt herstel van COVID-19 alleen zal slagen als we Europa groener, eerlijker en gendergelijker maken en adequate gendermainstreaming van de herstelfondsen van de EU waarborgen, en er tegelijkertijd voor zorgen dat vrouwen er de vruchten van plukken op het gebied van werkgelegenheid en ondernemerschap in sectoren waarin zij traditioneel aanzienlijk ondervertegenwoordigd waren en dat nog altijd zijn, met inbegrip van de digitale sector, AI, ICT en STEM; 29. is van mening dat de ondervertegenwoordiging van vrouwen die verantwoordelijk zijn voor investeringsbeslissingen in ondernemingen met risicodragend vermogen een belangrijke oorzaak is van de aanhoudende financieringskloof voor door vrouwen aangestuurde start-ups en ondernemingen; 30. verzoekt de Commissie en de lidstaten de financieringsmogelijkheden met betrekking tot leningen en aandelenfinanciering voor vrouwelijke startende ondernemers en innovators door middel van EU-fondsen en -programma’s te vergroten, de toegang van vrouwen tot bestaande fondsen te vergemakkelijken, speciale fondsen in het leven te roepen en nieuwe en innovatieve manieren te zoeken om vrouwen financieel te ondersteunen en hen te helpen de belemmeringen waarmee zij worden geconfronteerd te overwinnen; dringt erop aan dat de Europese Investeringsbank er ook bij wordt betrokken wat betreft de toegang tot microfinanciering; erkent de noodzaak van bewustmakings- en voorlichtingscampagnes over de door de EU geboden financieringsmogelijkheden om vrouwelijke bedrijfseigenaren en ondernemers gericht te ondersteunen; roept op tot de verdere uitbreiding van het European Business Angels Network en het Europees netwerk van mentoren voor vrouwelijke ondernemers, onder meer door bijeenkomsten van vrouwelijke innovators, technologische professionals en investeerders te bevorderen teneinde innovatie en de financiering van door vrouwen opgezette initiatieven te stimuleren en er een impuls aan te geven; 31. is ingenomen met het initiatief van de Commissie tot invoering van de EU-prijs voor innovatie door vrouwen, die elk jaar wordt uitgereikt aan Europese vrouwen die een succesvol bedrijf hebben opgericht en een innovatief product of innovatieve dienst op de markt hebben gebracht; verzoekt de Commissie en de lidstaten bijkomende manieren te vinden om meer vrouwen aan te moedigen een eigen bedrijf op te richten, en inspirerende vrouwelijke leiders op het gebied van innovatie in het zonnetje te zetten; 32. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de toezeggingsverklaring “Women in Digital”, die in april 2019 werd ondertekend, uit te voeren en concrete maatregelen te nemen om gendergelijkheid in de STEM-sector te bevorderen, onder meer door het opzetten van de “dag voor Europese meisjes in ICT en STEM”; verzoekt de Commissie de inspanningen en acties van de lidstaten te monitoren en hierover verslag uit te brengen, en zorg te dragen voor de uitwisseling van informatie en goede praktijken; o o o 33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 167 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 5, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en Protocol nr. 2 bij de Verdragen betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, – gezien artikel 11 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het besluit van de Commissie van 18 maart 2021 betreffende de financiering van multimedia-acties en de goedkeuring van het werkprogramma voor 2021, met inbegrip van de bijlage, – gezien de vraag aan de Commissie over de toekomstige EU-financiering voor het radionetwerk Euranet Plus ( O-000036/2021 – B9-0023/2021), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie cultuur en onderwijs, A. overwegende dat radio een zeer belangrijk medium is gebleken voor de communicatie met mensen over EU-aangelegenheden; B. overwegende dat regionale en lokale radiostations in grotere en meer bevolkte lidstaten dankzij hun zeer hoge marktpenetratie vaak een geprivilegieerd venster op EU‑gerelateerde inhoud bieden aan een aanzienlijk luisterend publiek en een doeltreffende bijdrage leveren aan het behoud van minderheidstalen; C. overwegende dat de radio zich weliswaar staande kan houden als een belangrijk medium in een grotendeels gedigitaliseerd medialandschap, maar dat de digitalisering van de radio in de EU een langetermijnproces is waarbij radiostations en netwerken transitieplannen moeten opstellen, de vereiste investeringen moeten verspreiden en de volledige economische impact van deze verschuiving moeten opvangen; D. overwegende dat Euranet Plus, dat in 2007 werd opgericht, een uniek netwerk van radiostations in de EU is dat vanuit een transnationaal perspectief verslag uitbrengt over gebeurtenissen in Europa; overwegende dat de operationele activiteiten sinds de oprichting van het netwerk voornamelijk met EU-financiering zijn gefinancierd; overwegende dat Euranet Plus momenteel bestaat uit 13 toonaangevende publieke en particuliere omroepen in 13 lidstaten, die samen in totaal meer dan 15 miljoen luisteraars per dag bereiken (1) , en een uniek scala van hoogwaardige productie-, omroep- en redactionele diensten aan haar leden aanbiedt, waarmee wordt voldaan aan de vereisten van artikel 195 van het Financieel Reglement (2) wat betreft de specifieke kenmerken van activiteiten waarvoor een bepaald type orgaan nodig is; E. overwegende dat de huidige subsidieovereenkomst met Euranet Plus – ter waarde van 2,16 miljoen EUR per jaar – op 31 december 2021 afloopt; F. overwegende dat het Europees Parlement in kennis is gesteld van het besluit van de Commissie over het toekomstige financieringsmodel voor multimedia-acties in een brief van commissaris Breton van 18 januari 2021, waarin staat dat de subsidieovereenkomst met Euranet Plus niet wordt verlengd en wordt vervangen door een jaarlijkse oproep tot het indienen van voorstellen die in 2021 zal worden gelanceerd; G. overwegende dat de Commissie geen strategische dialoog is aangegaan met Euranet Plus, zoals uitdrukkelijk werd aanbevolen tijdens een recente controle, voordat zij een besluit nam over de toekomstige financiering van de radio; H. overwegende dat de Commissie cultuur en onderwijs (CULT) de Commissie herhaaldelijk heeft verzocht deel te mogen nemen aan het besluitvormingsproces voor multimedia-acties, haar sterke overtuiging duidelijk heeft gemaakt aan de Commissie dat de geplande aanpak oneerlijk is voor Euranet Plus, dat als pan-Europees radionetwerk met een openbaredienstverleningstaak moet worden behandeld als een unieke partner bij de bevordering van integratie en mediadiversiteit in de EU, en zowel mondeling als schriftelijk heeft uitgesproken dat zij het fundamenteel oneens is met de snelle verandering die de Commissie met betrekking tot de EU-financiering voor de radio heeft gepland, die de continuïteit van de dienstverlening zou kunnen verstoren; I. overwegende dat de Commissie op 18 maart 2021 zoals gepland is doorgegaan met de goedkeuring van het besluit betreffende de financiering van multimedia-acties en de goedkeuring van het werkprogramma voor 2021; overwegende dat de Commissie aan de hand van verschillende gedachtewisselingen met het personeel en de commissarissen duidelijk heeft gemaakt dat zij voornemens is bij haar besluit over de toekomstige EU‑financiering voor Euranet Plus te blijven, waarmee zij de politieke wil van het Parlement op dit gebied volledig in de wind slaat; J. overwegende dat een financieringsmodel op basis van jaarlijkse open oproepen tot het indienen van voorstellen met een zeer beperkte looptijd financieel niet houdbaar is; overwegende dat het feit dat dit jaar zonder overgangsmaatregelen een oproep zal worden gedaan, oneerlijk is voor Euranet Plus, dat al lang een trouwe partner is, en het voor Euranet onmogelijk maakt een ontwikkelingsplan voor de lange termijn op te stellen om de digitale verschuiving te realiseren en te investeren in verdere verbeteringen van zijn producten en diensten, en dat dit begin 2022 waarschijnlijk zal leiden tot de liquidatie van de organisatie en het ontslag van haar personeel; 1. verzoekt de Commissie het unieke karakter van Euranet Plus te erkennen als een onafhankelijk radionetwerk dat de informatiekloof tussen de EU en haar burgers met succes overbrugt door het inzicht van de burgers in het debat en de bevordering van het debat op alle gebieden van de beleidsvorming van de EU te vergroten; benadrukt dat Euranet Plus productie- en omroepcapaciteiten combineert bij het leveren van hoogwaardige redactionele diensten aan de bij Euranet Plus aangesloten radiostations en het agentschap zelf, dat coproducties plant, uitwisselingen bevordert en pan-Europese, op maat gemaakte en gevraagde formats voor zijn leden produceert; concludeert dat Euranet Plus daarom een unieke toegangspoort is voor het aanzienlijke aantal publieke en particuliere omroepen die lid zijn van Euranet Plus en die met inhoud in 12 officiële EU-talen elke dag meer dan 15 miljoen luisteraars bereiken die zich anders mogelijk niet met EU-gerelateerde kwesties bezig zouden houden; 2. dringt erop aan dat de huidige basisfinanciering van Euranet Plus met ten minste twee jaar moet worden verlengd in de vorm van een overgangssubsidieovereenkomst, zodat Euranet Plus een strategisch langetermijnplan kan opstellen om het netwerk uiterlijk eind 2027 verder te ontwikkelen, teneinde het aantal leden en de geografische en taalkundige dekking uit te breiden, voorbereid te zijn op de digitale verschuiving en te investeren in verdere verbeteringen van zijn producten en diensten; verzoekt directoraten-generaal Communicatienetwerken, Inhoud en Technologie (CNECT) en Begroting (BUDG) van de Commissie samen met Euranet Plus en de Commissie cultuur en onderwijs een interinstitutionele werkgroep op te richten om passende technische oplossingen te vinden voor de tenuitvoerlegging van een meerjarig operationeel kader; wijst erop dat dergelijke overgangsmaatregelen de organisatie in staat zullen stellen zich uit te rusten voor een concurrerend, meerjarig proces dat in 2024 van start kan gaan; benadrukt dat deze aanpak de grootste toegevoegde waarde zal hebben op het gebied van duurzaamheid, efficiëntie en een verstandig gebruik van EU‑financiering, in tegenstelling tot kortetermijnprocedures die de begunstigden niet alleen dwingen om van dag tot dag te leven, maar die ook administratief duurder zijn; 3. verzoekt de Commissie haar besluit van 18 maart 2021 met spoed te herzien om ervoor te zorgen dat het bedrag van 2,2 miljoen EUR in punt 2 van de bijlage dat bestemd is voor de financiering van activiteiten op het gebied van radio-uitzending in 2022 niet via een open oproep wordt toegewezen, maar rechtstreeks aan Euranet Plus wordt verstrekt op grond van het feit dat de organisatie nog altijd voldoet aan de vereisten van artikel 195 van het Financieel Reglement; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten.