(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2007)0619 ), – gelet op artikel 251, lid 2, en artikel 62, lid 2, onder a), van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0359/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0500/2008 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaringen in bijlage; 3. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 14 januari 2009 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. .../2009 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2252/2004 van de Raad betreffende normen voor de veiligheidskenmerken van en biometrische gegevens in door de lidstaten afgegeven paspoorten en reisdocumenten (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Verordening (EG) nr. 444/2009.) BIJLAGE Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de noodzaak de veiligheid van paspoorten en reisdocumenten te vergroten door veilige onderliggende documenten te gebruiken Onverminderd de bevoegdheid van de lidstaten tot het afgeven van paspoorten en andere reisdocumenten, benadrukken het Europees Parlement en de Raad dat het streven naar veiliger paspoorten kan worden ondermijnd indien paspoorten worden afgegeven op basis van onbetrouwbare onderliggende documenten. Het paspoort als zodanig is slechts één schakel in een veiligheidsketen die begint met de indiening van de onderliggende documenten, vervolgens de afname van biometrische kenmerken behelst en eindigt met de vergelijking van de gegevens aan grenscontroleposten. Deze keten is niet veiliger dan zijn zwakste schakel. Het Europees Parlement en de Raad wijzen erop dat de lidstaten een grote verscheidenheid aan situaties en procedures kennen met betrekking tot de voor een paspoortaanvraag vereiste onderliggende documenten, en dat deze documenten gewoonlijk minder veiligheidskenmerken vertonen dan het paspoort als zodanig en in hogere mate vatbaar zijn voor namaak en vervalsing. De Raad zal derhalve een vragenlijst opstellen voor de lidstaten om een vergelijking te kunnen maken tussen de procedures en de documenten die elke lidstaat voorschrijft voor de afgifte van paspoorten of reisdocumenten. Op basis van deze analyse moet kunnen worden beoordeeld of er gemeenschappelijke beginselen of richtsnoeren inzake beste praktijken in deze materie moeten worden opgesteld. Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de in artikel 5 bis bedoelde studie Het Europees Parlement en de Raad noteren dat de Commissie één studie zal verrichten voor de doeleinden van artikel 5 bis van deze verordening en artikel 2 van [het voorstel voor een] Verordening houdende wijziging van de Gemeenschappelijke Visuminstructies. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2007)0766 ), – gelet op artikel 251, lid 2, artikel 47, lid 2, en de artikelen 55 en 95 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0467/2007), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie buitenlandse zaken ( A6-0415/2008 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 14 januari 2009 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2009/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging van Richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Richtlijn 2009/81/EG.) (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2008)0080 ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 95 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0068/2008), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0341/2008 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 14 januari 2009 met het oog op de aanneming van Beschikking nr. .../2009/EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad wat betreft de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van dichloormethaan (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement in eerste lezing overeen met het definitieve wetsbesluit: Beschikking nr. 455/2009/EG.) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een beschikking van de Raad ( COM(2008)0320 ), – gezien Verdrag nr. 188 van de Internationale Arbeidsorganisatie inzake arbeid in de visserij dat op 14 juni 2007 werd goedgekeurd, – gelet op artikel 42 en artikel 300, lid 2, eerste alinea van het EG­Verdrag, – gelet op artikel 300, lid 3, eerste alinea van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0218/2008), – gelet op de artikelen 51 en 83, lid 7, van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie visserij ( A6-0423/2008 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel voor een beschikking van de Raad; 2. dringt er bij alle lidstaten op aan het verdrag spoedig te ratificeren en de inhoud ervan reeds vóór de afronding van het ratificatieproces ten uitvoer te leggen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna het Handvest genoemd) van 7 december 2000, zoals goedgekeurd op 12 december 2007, – gezien de doelstellingen om de Unie te ontwikkelen tot een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en om de beginselen van vrijheid, democratie, en de eerbiediging van de grondrechten en van de rechtsstaat in acht te nemen, die zijn neergelegd in de artikelen 6 en 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de vernieuwingen waarover de regeringen van de lidstaten op 13 december 2007 overeenstemming hebben bereikt door het Verdrag van Lissabon te ondertekenen en waartoe in de eerste plaats behoren de toekenning van een juridisch bindend karakter aan het Handvest en de verplichting toe te treden tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), – gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (1) , Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (2) en het Kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden van de Raad van Europa, – gezien Verordening (EG) nr. 168/2007 van de Raad van 15 februari 2007 tot oprichting van een Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (3) (hierna het Bureau genoemd), – gezien de verslagen van het Bureau en het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat, alsmede de rapporten van de betrokken NGO's, – gelet op de besluiten van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (HvJ) en van het Europees Hof voor de rechten van de mens, – gezien de jaarverslagen over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie die door het netwerk van onafhankelijke deskundigen van de Europese Unie zijn opgesteld, – gezien de rapporten van de organen van de Raad van Europa, met name de rapporten over de situatie van de rechten van de mens van de Parlementaire Assemblee en van de commissaris voor de mensenrechten, – gezien de verslagen van zijn Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken over de bezoeken aan bewaringscentra voor illegale immigranten, – onder verwijzing naar zijn resoluties over de grondrechten en de rechten van de mens, – gezien de reeks openbare bijeenkomsten en gedachtewisselingen die ter voorbereiding van deze resolutie door de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken zijn georganiseerd, met name op 8 oktober 2007 met rechters van de constitutionele hoven en hoge gerechtshoven, op 19 mei 2008 met de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa en op 6 oktober 2008 met vertegenwoordigers van NGO's, – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Commissie cultuur en onderwijs ( A6-0479/2008 ), A. overwegende dat bij artikel 6 van het EU-Verdrag de Europese Unie gegrondvest is als een gemeenschap van waarden en grondrechten, die worden gewaarborgd door het EVRM en die voortvloeien uit de tradities van de lidstaten, B. overwegende dat het Parlement als rechtstreeks gekozen vertegenwoordiger van de burgers van de Europese Unie en als garant van hun rechten gelooft in zijn buitengewone verantwoordelijkheid bij de toepassing van deze beginselen, te meer daar bij de huidige stand van de Verdragen de mogelijkheid van het individu om een klacht bij de communautaire rechtbanken en de Europese ombudsman in te dienen zeer beperkt blijft, C. overwegende dat de instelling van een procedure om te controleren of de wetsvoorstellen verenigbaar zijn met het Handvest één van de consequenties is die voortvloeien uit de goedkeuring ervan op 7 december 2000, zoals de Commissie heeft erkend door de vaststelling van bepalingen ter zake in 2001 en waaraan het Parlement zelf heeft herinnerd door de aanneming van zijn resolutie van 15 maart 2007 over de naleving van het Handvest in wetgevingsvoorstellen van de Commissie: methodologie voor een systematische en grondige controle (4) , D. overwegende dat in het Verdrag van Lissabon dat thans wordt geratificeerd, uitdrukkelijk naar het Handvest wordt verwezen en dat hieraan dezelfde juridische waarde wordt toegekend als aan de Verdragen, E. overwegende dat, indien het Handvest wordt opgenomen in het primair recht van de Unie, de daarin vastgelegde rechten een bindend karakter zullen krijgen middels het afgeleide recht waarmee zij in werking worden gesteld, F. overwegende dat het Handvest, afgezien van zijn juridische status, in de loop der jaren een inspiratiebron in de jurisprudentie van de Europese rechtscolleges is geworden, zoals het Gerecht van eerste aanleg (GEA) en het HvJ, het Europese Hof voor de rechten van de mens en talrijke constitutionele hoven, G. overwegende dat een echte "cultuur van de grondrechten" in de Unie de ontwikkeling van een algeheel stelsel voor toezicht op deze rechten vergt waartoe de Raad en de besluiten in het kader van de intergouvernementele samenwerking behoren, aangezien de bescherming van de grondrechten niet alleen bestaat in een formele naleving van de regels, maar vooral in de actieve bevordering ervan en in het nemen van stappen bij schendingen of ontoereikende toepassing door de lidstaten, Inleiding 1. is van oordeel dat de doelmatige bescherming en de bevordering van de grondrechten de basis van de democratie in Europa en een essentiële voorwaarde voor de bestendiging van de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid vormen; 2. wijst erop dat de bescherming van de grondrechten maatregelen op verscheidene niveaus (internationaal, Europees, nationaal, regionaal en lokaal) omvat en benadrukt de rol die regionale en lokale autoriteiten kunnen spelen bij de praktische toepassing en de bevordering van deze rechten; 3. betreurt het feit dat de lidstaten zich blijven onttrekken aan controle door de Unie van hun eigen beleid en praktijken op het stuk van de mensenrechten en dat zij trachten de bescherming van deze rechten tot een louter nationaal kader te beperken, hetgeen schadelijk is voor het actieve optreden van de Europese Unie in de wereld als voorvechter van de rechten van de mens en de geloofwaardigheid van het buitenlands beleid van de EU op het stuk van de verdediging van de grondrechten ondermijnt; 4. wijst erop dat, overeenkomstig artikel 6, lid 2 van het EU-Verdrag, het HvJ tot taak heeft te zorgen voor de eerbiediging van de grondrechten, zoals deze voortvloeien uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten en uit het EVRM, maar tevens uit andere instrumenten van het internationaal recht; 5. onderstreept dat artikel 7 van het EU-Verdrag voorziet in een procedure van de EU om ervoor te zorgen dat er in de EU geen systematische en ernstige schendingen van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden plaatsvinden, maar dat deze procedure nooit is gebruikt, hoewel er in de lidstaten schendingen plaatsvinden, zoals is aangetoond door de arresten van het Europees Hof voor de rechten van de mens; vraagt de EU-instellingen een toezichtsmechanisme in te stellen en een reeks objectieve criteria voor de toepassing van artikel 7 van het EU-Verdrag vast te stellen; 6. onderstreept dat, indien de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten voor het HvJ als inspiratiebron kunnen dienen bij de uitwerking van jurisprudentie ten aanzien van de grondrechten, het Handvest een gemeenschappelijke basis van minimumrechten vormt en de lidstaten zich niet kunnen beroepen op het feit dat het Handvest een zwakkere bescherming biedt voor bepaalde rechten dan de waarborgen van hun eigen grondwet, om deze waarborgen af te zwakken; 7. is verheugd over artikel 53 van het Handvest, dat het HvJ in staat stelt zijn jurisprudentie inzake de grondrechten uit te breiden, zodat zij een juridische basis krijgen hetgeen van essentieel belang is met het oog op de ontwikkeling van het recht van de Unie; 8. benadrukt dat voor de rechterlijke macht in de lidstaten een essentiële rol is weggelegd in de handhaving van de mensenrechten; verzoekt de lidstaten een systeem in te voeren om nationale rechters bij te scholen over de systemen ter bescherming van de grondrechten; Algemene aanbevelingen 9. is van oordeel dat de tenuitvoerlegging van de grondrechten een doelstelling van alle Europese beleidsvormen dient te zijn; is van mening dat de instellingen van de Europese Unie derhalve deze grondrechten actief moeten bevorderen en beschermen en hiermee ten volle rekening moeten houden bij de uitwerking en goedkeuring van wetgeving; 10. is verheugd over de oprichting van het Bureau die een eerste stap vormt om aan de verzoeken van het Europees Parlement tegemoet te komen inzake de instelling van een geïntegreerd institutioneel en regelgevingskader waarmee van het Handvest een daadwerkelijk instrument wordt gemaakt en wordt gezorgd voor conformiteit met het stelsel dat door het EVRM is ingesteld; herinnert niettemin aan het feit dat in het jaarverslag over de mensenrechten, dat werd opgesteld en tot in 2005 werd gepubliceerd door het Europees netwerk van onafhankelijke deskundigen inzake de mensenrechten, werd gekeken naar de toepassing van alle door het Handvest erkende rechten in alle lidstaten; is derhalve verontrust over het feit dat ten gevolge van het beperkte mandaat van het Bureau en de ontbinding van het netwerk een hele reeks belangrijke gebieden van het beleid inzake de mensenrechten in Europa van systematisch toezicht kunnen worden uitgesloten; 11. onderstreept, ten aanzien van het beperkte mandaat van het Bureau, dat de kwesties inzake de mensenrechten niet kunstmatig kunnen worden opgedeeld in gebieden van de eerste, tweede en derde pijler, zoals de lidstaten hebben besloten met de bevoegdheden van de Europese Unie te doen, aangezien de grondrechten een ondeelbaar geheel vormen en onderling samenhangen; is van oordeel dat het derhalve zaak is dat de Commissie en de Raad in samenwerking met het Bureau in de eerste plaats een overzicht krijgen van de knelpunten inzake de mensenrechten in de lidstaten buiten het strikte Europese kader om, zonder zich te beperken tot de actuele thema's van de Europese Unie, noch tot haar specifieke juridische en beleidsinstrumenten door de steeds terugkerende en actuele problemen inzake de mensenrechten in de lidstaten af te bakenen en alle bestaande mechanismen op internationaal en Europees vlak onder de loep te nemen; 12. verzoekt de Raad en de Commissie gebruik te maken van de informatie die beschikbaar is dankzij de follow up binnen de Unie door het Bureau, de Raad van Europa, de toezichtsorganen van de Verenigde Naties, de nationale instellingen voor de mensenrechten en de NGO's, en deze informatie om te zetten in corrigerende maatregelen of een preventief juridisch kader; 13. behoudt zich het recht voor de werkzaamheden van het Bureau in de Europese Unie te blijven volgen en de kwesties in verband met de mensenrechten te behandelen, die niet onder de bevoegdheid van het Bureau vallen, en verzoekt de Commissie om hetzelfde te doen uit hoofde van haar taak als hoedster van de Verdragen; 14. wijst erop dat een actief beleid inzake rechten niet beperkt mag blijven tot de gevallen die de meeste publieke aandacht krijgen en dat er buiten de kritische publieke controle om ernstige schendingen van rechten plaatsvinden in gesloten instellingen voor jongeren, ouderen en zieken en in gevangenissen; benadrukt dat de lidstaten en de Unie moeten zorgen voor deskundig toezicht op de leefomstandigheden in dergelijke gesloten instellingen, zowel wat de voorschriften als wat de praktijk betreft; 15. verzoekt de Raad in zijn toekomstige jaarverslagen over de mensenrechten in de wereld zowel een analyse van de situatie in de wereld als in die in elke lidstaat op te nemen; is van mening dat uit een dergelijke gecombineerde analyse de gelijke inzet van de Unie blijkt voor de bescherming van de mensenrechten zowel binnen als buiten haar grenzen, zodat een uiteenlopende beoordeling naargelang van het geval (het meten met twee maten) wordt voorkomen; 16. verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen om aan de nationale instanties voor de mensenrechten die zijn opgericht in het kader van de "beginselen van Parijs" van de Verenigde Naties, een onafhankelijk statuut ten opzichte van de uitvoerende macht en voldoende financiële middelen te verlenen, met name door rekening te houden met het feit dat het een van de taken van deze organen is om het beleid inzake de mensenrechten door te lichten ten einde lacunes te voorkomen en verbeteringen voor te stellen, aangezien doeltreffendheid in de eerste plaats wordt afgelezen aan de preventie en niet alleen aan de oplossing van problemen; verzoekt die lidstaten die dat nog niet hebben gedaan, bovengenoemde nationale instanties voor de mensenrechten op te richten; 17. dringt bij de Raad erop aan om zijn ad hoc-werkgroep voor de grondrechten en het burgerschap te veranderen in een permanente werkgroep, die naast de Werkgroep rechten van de mens (COHOM) actief is, en dringt er bij de Commissie op aan dat zij de portefeuille voor de mensenrechten en fundamentele vrijheden aan één commissaris toewijst; 18. wijst er andermaal op dat het vanuit beleidsoogpunt van essentieel belang is het begrip van de bevordering van de grondrechten op te nemen in de na te streven doelstellingen, wanneer het gaat om de vereenvoudiging of reorganisatie van het acquis communautaire ; dringt erop aan dat elk nieuw beleid, wetsvoorstel en programma vergezeld gaat van een effectrapportage inzake de eerbiediging van de grondrechten en dat deze evaluatie volledig deel uitmaakt van de motivering van het voorstel, en hoopt dat de lidstaten bij de verdere omzetting van Gemeenschapsrecht in nationaal recht soortgelijke effectbeoordelingsinstrumenten zullen gebruiken; Samenwerking met de Raad van Europa en de andere internationale instellingen en organisaties die zich met de bescherming van de grondrechten bezighouden 19. is verheugd over het vooruitzicht van de toetreding van de Unie tot het EVRM, zelfs indien deze toetreding geen fundamentele veranderingen met zich meebrengt, gezien het feit dat, wanneer voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen kwesties in verband met de rechten en vrijheden aan de orde komen, die zijn verankerd in het EVRM, het Hof dit Verdrag behandelt alsof het de facto deel uitmaakt van de rechtsorde van de Unie (5) , 20. wijst andermaal op de belangrijke rol van de instellingen en de controlemechanismen van de Raad van Europa voor de mensenrechten, alsmede van zijn diverse verdragen; verzoekt de lidstaten, de instellingen van de Unie en het Bureau met klem om voort te bouwen op deze ervaring en deze mechanismen in aanmerking te nemen door deze op te nemen in de netwerkprocedures en gebruik te maken van de door de Raad van Europa uitgewerkte normen en van de andere tastbare resultaten van zijn werkzaamheden; dringt erop aan alle mogelijkheden van het memorandum van overeenstemming tussen de Raad van Europa en de Europese Unie te benutten; 21. dringt aan op de versterking van de samenwerking tussen de verschillende instellingen en organisaties die zich bezighouden met de bescherming van de grondrechten zowel op Europees als op internationaal niveau; 22. onderstreept andermaal dat het voor de geloofwaardigheid van de Unie in de wereld zeer belangrijk is dat zij in haar buitenlands en binnenlands beleid niet met twee maten meet; 23. is van oordeel dat, wanneer het merendeel van haar lidstaten tot verdragen of andere internationale juridische instrumenten op het gebied van de bescherming van de grondrechten is toegetreden, zelfs indien de Unie als zodanig hierbij geen partij is, dit aan de Unie een verplichting oplegt om zich aan de bepalingen ervan te onderwerpen en eventueel ook aan de aanbevelingen van de hierdoor ontstane organen, voor zover het recht van de Unie niet voorziet in een gelijkwaardige of betere bescherming; wenst dat het HvJ zich in zijn jurisprudentie bij een dergelijke benadering aansluit; 24. beveelt de Europese Unie aan om samenwerkingsovereenkomsten te sluiten met internationale instellingen en organisaties die zich bezighouden met de bescherming van de grondrechten, met name met het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties en de andere organen van deze organisatie, die een rol op dit gebied spelen, alsmede met het Bureau voor de democratische instellingen en de mensenrechten en de Hoge Commissaris voor de nationale minderheden van de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa; Mensenrechten, vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid 25. onderstreept de behoefte aan de evaluatie en volledige eerbiediging van de grondrechten en individuele vrijheden naarmate de bevoegdheden van de Unie zich ontwikkelen; is bijgevolg van oordeel dat de beide doelstellingen van de eerbiediging van de grondrechten en de waarborging van de collectieve veiligheid niet alleen verenigbaar, maar ook onderling afhankelijk zijn, en dat met adequate beleidsmaatregelen kan worden voorkomen dat een repressieve benadering een gevaar vormt voor de individuele vrijheden; 26. is van oordeel dat de ontwikkeling van een Europese justitiële ruimte op grond van de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning moet worden gebaseerd op gelijkwaardige procedurele waarborgen in de hele EU en op de eerbiediging van de grondrechten, zoals wordt benadrukt in artikel 6 van het EU-Verdrag; vraagt dat spoedig een adequate wetgevingsmaatregel betreffende de rechten van personen in strafrechtelijke procedures wordt vastgesteld door de lidstaten die zulks nog niet eerder gedaan hebben; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat het Europese aanhoudingsbevel en andere wederzijdse-erkenningsmaatregelen worden toegepast overeenkomstig de EU-normen inzake mensenrechten; 27. wijst andermaal met klem op het recht van elk gearresteerd individu op alle juridische waarborgen, alsmede op eventuele bijstand van de diplomatieke vertegenwoordiging van het land waarvan hij onderdaan is en van de diensten van een onafhankelijke tolk; 28. is verontrust over het grote aantal schendingen van het EVRM waarbij lidstaten betrokken zijn en verzoekt hen met aandrang de desbetreffende arresten uit te voeren en de structurele tekortkomingen en systematische schendingen van de mensenrechten aan te pakken door de nodige hervormingen door te voeren; 29. is bezorgd over het feit dat de internationale samenwerking in de bestrijding van het terrorisme vaak is uitgelopen op een daling van het niveau van bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, met name het fundamentele recht op persoonlijke levenssfeer, gegevensbescherming en non-discriminatie, en is van oordeel dat de Unie op internationaal niveau vastberadener moet reageren om een daadwerkelijke strategie te bevorderen die is gebaseerd op de volledige naleving van de internationale normen en verplichtingen op het gebied van de mensenrechten en de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer in overeenstemming met artikel 7 en 8 van het Handvest; verzoekt de Raad derhalve het ontwerpkaderbesluit inzake de bescherming van persoonsgegevens die worden verwerkt in het kader van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken conform de aanbevelingen van het Parlement voor hogere standaarden aan te nemen; is van oordeel dat in een dergelijke strategie de noodzaak van een daadwerkelijk rechterlijk toezicht op de inlichtingendiensten in aanmerking moet worden genomen om te voorkomen dat informatie die is verkregen onder foltering of mishandeling of onder andere omstandigheden die niet stroken met de internationale normen ten aanzien van de mensenrechten, wordt gebruikt als bewijsmateriaal in het kader van rechterlijke procedures, met inbegrip van het stadium van het onderzoek; 30. verzoekt de instellingen van de Unie en de lidstaten met klem om de aanbevelingen ten uitvoer te leggen die zijn opgenomen in zijn resolutie van 14 februari 2007 over het verondersteld gebruik door de CIA van Europese landen voor het vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen (6) ; is in dit verband verheugd over de uitspraak van de aanstaande Amerikaanse president over het sluiten van het detentiecentrum op Guantánamo Bay en het aan de rechter voorgeleiden van de gevangenen; roept lidstaten ertoe op zich bereid te verklaren gezamenlijk naar oplossingen te zoeken voor de resterende gevangenen; 31. betreurt dat de Unie de arresten van het GEA van 12 december 2006 en van 4 december 2008 en de uitspraak van het Hof van beroep van het Verenigd Koninkrijk van 7 mei 2008 in het voordeel van de People's Mojahedin Organisation of Iran (PMOI) niet uitvoert; Discriminatie Algemene overwegingen 32. onderstreept het verschil tussen de bescherming van minderheden en het beleid ter bestrijding van discriminatie; is van oordeel dat gelijke kansen een fundamenteel recht van alle personen en geen voorrecht vormen, en dat zij niet alleen voor burgers van een bepaalde lidstaat gelden; is derhalve van mening dat elke vorm discriminatie met dezelfde intensiteit moet worden bestreden; 33. verzoekt de lidstaten en de Commissie om volledig gevolg te geven aan de aanbevelingen van het Bureau, die zijn geformuleerd in hoofdstuk 7 van zijn eerste jaarverslag (7) ; 34. constateert met verontrusting de onbevredigende situatie bij de tenuitvoerlegging van het beleid ter bestrijding van discriminatie en schaart zich in dit verband achter de evaluatie van het jaarverslag 2008 van het Bureau; dringt bij die lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, aan op de concrete tenuitvoerlegging van dit beleid, met name van Richtlijn 2000/43/EG en van Richtlijn 2000/78/EG, en wijst erop dat in deze richtlijnen een minimumnorm is vastgelegd en dat zij derhalve de basis moeten vormen van een allesomvattend beleid ter bestrijding van discriminatie; 35. verzoekt de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, om protocol nr. 12 (8) bij het EVRM te ratificeren, aangezien hierin het algemene verbod van elke vorm van discriminatie is opgenomen in de vorm van de bepaling dat niemand mag worden gediscrimineerd door enig openbaar gezag om welke reden dan ook; stelt vast dat een dergelijke bepaling thans in de vigerende rechtsbesluiten zowel van de Europese Unie als van de Raad van Europa ontbreekt; 36. is verheugd over het voorstel van de Commissie voor een richtlijn tot uitvoering van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid ( COM(2008)0426 ), waardoor het toepassingsgebied van Richtlijn 2000/43/EG wordt verruimd tot alle vormen van discriminatie en aldus artikel 21 van het Handvest ten uitvoer wordt gelegd dat meer speelruimte biedt dan artikel 13 van het EG-Verdrag, aangezien hierin extra gevallen van discriminatie worden vermeld − huidskleur, sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een minderheid, vermogen of geboorte; 37. betreurt dat de rechtsbescherming tegen discriminatie in de voorgestelde richtlijn nog belangrijke lacunes vertoont, met name door een hele reeks uitzonderingen met betrekking tot openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid, economische activiteiten, burgerlijke staat, gezinssituatie, reproductieve rechten, onderwijs en religie; vreest dat deze "ontsnappingsclausules", in plaats van discriminatie te verbieden, in feite kunnen dienen om bestaande discriminerende praktijken te systematiseren; herinnert de Commissie eraan dat de richtlijn in overeenstemming moet zijn met de bestaande jurisprudentie inzake rechten van lesbiennes, homo-, bi- en transseksuelen, met name het arrest-Maruko (9) ; 38. verzoekt de Commissie om het Bureau bij het communautaire wetgevingsproces ter bestrijding van discriminatie te betrekken door het in staat te stellen een belangrijke rol te vervullen als bron van regelmatige actuele en toegespitste informatie, die van belang is voor het opstellen van aanvullende wetgeving, en door het regelmatig om advies te vragen in de voorbereidende fase van het opstellen van wetsvoorstellen; 39. spreekt zijn waardering uit voor de goedkeuring, in aansluiting op het politieke akkoord van december 2007, van Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (10) ; wijst op zijn standpunt van 29 november 2007 (11) ; verzoekt de Commissie om, na raadpleging van het Bureau, een soortgelijk wetsbesluit voor te stellen ter bestrijding van homofobie; 40. is verontrust over het lage niveau aan kennis van de wetgeving ter bestrijding van discriminatie in de lidstaten en herinnert eraan dat de burgers van de Unie zich met de EU-wetgeving ter zake vertrouwd moeten maken om hun rechten uit te kunnen oefenen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om hun inspanningen te verdubbelen om dit niveau op te trekken; onderstreept tegelijkertijd het feit dat wetgeving slechts doeltreffend is, indien de burgers gemakkelijk toegang hebben tot rechtscolleges en bijgevolg dat het in de antidiscriminatierichtlijnen vastgelegde beschermingsstelsel staat of valt bij de initiatieven van de slachtoffers; 41. is van mening dat, naast de wetgevingsinstrumenten en beroepsmogelijkheden, de strijd tegen discriminatie noodzakelijkerwijze gebaseerd moet zijn op onderwijs, de bevordering van optimale praktijen en voorlichtingscampagnes die gericht zijn op het grote publiek en de gebieden en sectoren waar deze discriminatie plaatsvindt; verzoekt de nationale en plaatselijke overheidsinstanties de door het Bureau en de Raad van Europa ontwikkelde onderwijsmethoden te gebruiken, wanneer zij acties inzake onderwijs of bevordering van beleid tegen discriminatie ontplooien; 42. onderstreept dat het concept van positieve actie, dat een erkenning inhoudt van het feit dat in sommige gevallen voor een doeltreffend optreden ter bestrijding van discriminatie een actief ingrijpen van de overheid nodig is om een ernstig gebrek aan evenwicht te herstellen, niet kan worden gereduceerd tot het gebruik van quota; onderstreept dat dergelijke acties in de praktijk de meest uiteenlopende vormen kunnen aannemen, zoals het garanderen van sollicitatiegesprekken, voorrang bij de toegang tot opleidingen voor banen waarin bepaalde gemeenschappen ondervertegenwoordigd zijn, prioritaire informatie over vacatures voor bepaalde gemeenschappen en het in aanmerking nemen van beroepservaring in plaats van alleen maar kwalificaties; 43. is van oordeel dat het verzamelen van gegevens over de situatie van minderheden en achterstandsgroepen belangrijk is, zoals is onderstreept in de opeenvolgende verslagen van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat en het Bureau; verzoekt de lidstaten om gedetailleerde statistieken van racistische misdaden bekend te maken en onderzoek te ontwikkelen naar misdaden en/of slachtoffers die het mogelijk maken kwantitatieve en vergelijkbare gegevens over de slachtoffers van deze misdaden te verzamelen; Minderheden 44. stelt vast dat door de recente uitbreidingen van de Unie bijna honderd minderheidsgroeperingen zijn toegevoegd aan de ongeveer vijftig reeds in de Unie van de 15 voorkomende groeperingen, en onderstreept dat ten gevolge van het lage percentage immigranten, vluchtelingen en buitenlanders uit derde landen die in de lidstaten van Midden- en Oost-Europa woonachtig zijn en de duidelijke aanwezigheid van autochtone ("traditionele") minderheden aldaar, het migratie- en integratiebeleid in die landen is losgekoppeld van het beleid inzake de minderheden; 45. onderstreept dat, hoewel de bescherming van minderheden deel uitmaakt van de criteria van Kopenhagen, er in het communautaire beleid noch gemeenschappelijke criteria noch minimumnormen voor de rechten van de nationale minderheden bestaan, en dat evenmin een gemeenschappelijke definitie van de Unie inzake het toebehoren tot een nationale minderheid voorhanden is; beveelt aan om op Europees niveau een dergelijke definitie op te stellen op basis van aanbeveling 1201 van de Raad van Europa (1993); doet een beroep op alle lidstaten die dat nog niet hebben gedaan, om het Europees Handvest voor regionale talen en talen van minderheden, alsmede het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden te ondertekenen en te ratificeren; 46. onderstreept in dit verband dat steeds meer EU-burgers van de ene lidstaat naar de andere verhuizen en ten volle de rechten zouden moeten genieten die de Verdragen hun met betrekking tot hun status als burgers van de Unie geven, met name het recht om aan de plaatselijke en Europese verkiezingen deel te nemen en het recht op vrij verkeer; verzoekt de lidstaten volledig aan Richtlijn 2004/38/EG betreffende vrij verkeer te voldoen en verzoekt de EU-instellingen verdere maatregelen te nemen om de rechten van de burgers van de Unie overal in de Unie te beschermen; 47. onderstreept dat het van belang is regionale en minderheidstalen te beschermen en merkt op dat het recht om de moedertaal te spreken en onderwijs in de moedertaal te volgen, een van de meest fundamentele basisrechten is; verwelkomt de initiatieven van lidstaten om steun te betuigen voor de dialoog tussen culturen en tussen religies, die essentieel is opdat culturele en religieuze minderheden hun rechten ten volle kunnen uitoefenen; 48. is van mening dat de beginselen van subsidiariteit en zelfbestuur de meest doeltreffende manier zijn voor het bepalen van het beleid inzake rechten van personen die tot nationale minderheden behoren, overeenkomstig de optimale praktijken die binnen de Unie bestaan; moedigt de toepassing aan van passende oplossingen voor zelfbestuur met volledige eerbiediging van de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de lidstaten; 49. benadrukt dat het beleid van de EU inzake meertaligheid de regionale en minderheidstalen moet beschermen en bevorderen door gerichte steun en specifieke programma's in aanvulling op het programma voor een leven lang leren; 50. is van oordeel dat staatlozen die permanent in de lidstaten verblijven, in de Unie in een buitengewone positie verkeren, aangezien sommige lidstaten hun ongerechtvaardigde of niet strikt noodzakelijke eisen opleggen waardoor zij ten opzichte van de burgers uit de meerderheidsgroepering worden gediscrimineerd; verzoekt derhalve alle betrokken lidstaten de verdragen van de Verenigde Naties inzake de status van staatlozen (1954) en inzake de beperking van het aantal gevallen van staatloosheid (1961) te ratificeren; verzoekt de lidstaten die in de jaren negentig voor het eerst of opnieuw soeverein werden, om alle personen die voordien op hun grondgebied woonden, zonder discriminatie te behandelen en doet een beroep op hen om systematisch met rechtvaardige, op de aanbevelingen van de internationale organisaties gebaseerde oplossingen te komen voor problemen waarmee alle personen die het slachtoffer van discriminerende praktijken zijn, te kampen hebben; veroordeelt met name het opzettelijk schrappen van geregistreerde permanent ingezetenen in de Unie en roept de betrokken regeringen op om effectieve maatregelen te nemen om deze staatlozen hun status terug te geven; De Roma 51. is van oordeel dat de Roma-gemeenschap speciale bescherming behoeft, aangezien zij na de uitbreiding van de Unie een van de belangrijkste minderheden in de Unie is geworden; onderstreept dat deze gemeenschap, historisch gezien, in de marge is terechtgekomen en dat zij zich op bepaalde sleutelgebieden niet kon ontwikkelen vanwege discriminatie, stigmatisering en uitsluiting, die nog zijn verergerd; 52. is van oordeel dat de sociale uitsluiting en discriminatie van de Roma-gemeenschappen een bewezen feit vormen in weerwil van juridische, politieke en financiële instrumenten die op Europees niveau zijn ingesteld om deze te bestrijden; stelt vast dat de versnipperde en niet-gecoördineerde inspanningen van de Unie en de lidstaten tot op heden geen structurele en duurzame verbeteringen voor de situatie van de Roma hebben opgeleverd, met name op cruciale terreinen zoals de toegang tot onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en werkgelegenheid, een thans openlijk erkende mislukking; 53. betreurt het ontbreken van een allesomvattend en geïntegreerd beleid van de Unie dat zich speciaal bezighoudt met de discriminatie van de Roma, om het hoofd te bieden aan de meest acute problemen waarmee zij te kampen hebben, zoals die zijn komen vast te staan met behulp van een aantal mechanismen voor het toezicht op de eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van evaluaties vóór de toetreding door de Commissie, de arresten van het Europees Hof voor de rechten van de mens en de verslagen van het Bureau; is van oordeel dat het tot de collectieve verantwoordelijkheid van de Unie behoort om een oplossing voor deze problemen te vinden, die een van de grootste en ingewikkeldste vraagstukken vormen op het stuk van de mensenrechten, en dat de Unie zich vastberaden hiervoor moet inzetten; 54. onderstreept de noodzaak van een allesomvattende benadering van niet-discriminatie gericht op de rechten van de mens en op handelen waarin de Europese dimensie van de discriminatie jegens de Roma tot uitdrukking komt; is van oordeel dat een kaderstrategie van de Unie inzake de integratie van de Roma op de oplossing van de echte problemen gericht moet zijn door een routekaart te bieden voor lidstaten waarin doelstellingen en prioriteiten worden gesteld en de bewakings- en evaluatieprocedures mogelijk worden gemaakt met betrekking tot: Gelijke kansen 55. verzoekt de lidstaten om de eerbiediging, bescherming en toepassing van de rechten die worden opgesomd in het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen te verbeteren en verzoekt de betrokken lidstaten hun voorbehoud te laten varen en het facultatieve protocol bij dit verdrag te ratificeren (12) ; onderstreept dat zij de verbintenissen die zij in de verklaring van de Verenigde Naties en in het actieplatform van de vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking in 1995 zijn aangegaan, volledig moeten nakomen; 56. verzoekt de lidstaten en de EU door efficiënte maatregelen directe en indirecte discriminatie van vrouwen op alle terreinen (waaronder het huwelijk, partnerschap en andere gezinsrelaties) en meervoudige discriminatie (die plaatsvindt op grond van geslacht en tegelijkertijd op grond van een andere reden) te bestrijden; 57. dringt erop aan speciale aandacht te schenken aan de situatie van vrouwen die tot etnische minderheden behoren en aan geïmmigreerde vrouwen, aangezien hun marginalisatie nog wordt versterkt door een meervoudige discriminatie zowel binnen als buiten hun eigen gemeenschappen; beveelt aan geïntegreerde nationale actieplannen goed te keuren om op doeltreffende wijze aan de meervoudige discriminatie het hoofd te bieden, vooral wanneer zich in een bepaald land diverse organen met discriminatieproblemen bezighouden; 58. onderstreept dat het geweld waarmee vrouwen vanwege hun geslacht te kampen hebben, vooral binnen het gezin, op Europees en nationaal niveau moet worden erkend en bestreden, aangezien het gaat om een wijdverbreide en vaak onderschatte schending van de rechten van vrouwen, en verzoekt derhalve de lidstaten de passende en doelmatige maatregelen te treffen om aan vrouwen een leven zonder geweld te garanderen en hierbij rekening te houden met de Verklaring inzake de uitbanning van geweld jegens vrouwen (13) ; 59. verzoekt de lidstaten en de EU seksuele uitbuiting in al haar vormen te erkennen en aan te pakken; lidstaten die niet hebben voldaan aan de overeengekomen EU-wetgeving ter bestrijding van mensenhandel moeten ter verantwoording worden geroepen (14) ; de lidstaten dienen het Protocol inzake de preventie, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder vrouwenhandel en kinderhandel, ter aanvulling van het Verdrag tegen transnationale georganiseerde misdaad, en het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel te ratificeren; verzoekt de Commissie met klem het Actieplan inzake mensenhandel ten uitvoer te leggen; 60. onderstreept de noodzaak de bevolking bewuster te maken van het recht op seksuele en reproductieve gezondheidszorg, en doet een beroep op de lidstaten om erop toe te zien dat vrouwen deze rechten volledig kunnen uitoefenen, om adequate seksuele voorlichting, informatie en diensten voor vertrouwelijk advies in te voeren en de toegang tot contraceptiemethoden te vergemakkelijken ten einde niet-gewenste zwangerschappen en gevaarlijke en illegale abortussen te voorkomen en de praktijk van genitale verminking van vrouwen te bestrijden; 61. benadrukt dat vrouwen die tot etnische minderheden behoren, ongeacht hun juridische status, toegang moeten krijgen tot veilige, gelijke en cultuurgevoelige gezondheidszorg en rechten, en met name seksuele en reproductieve gezondheidszorg en rechten; er moet een Europees wetgevingskader worden vastgesteld om de fysieke integriteit van meisjes te beschermen tegen genitale verminking; 62. onderstreept dat, hoewel op het stuk van de werkgelegenheid voor vrouwen reeds vooruitgang is geboekt en vrouwen een hoog opleidingsniveau hebben, vrouwen nog steeds blijven steken in bepaalde beroepen, zij nog steeds minder loon krijgen dan mannen voor hetzelfde werk, zij minder vertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies en door de werkgevers met wantrouwen worden bekeken ten aanzien van zwangerschap en moederschap; met het oog op de economische onafhankelijkheid van vrouwen en gelijkheid tussen vrouwen en mannen moeten de loonverschillen tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt worden aangepakt; 63. verzoekt de lidstaten en de sociale partners de nodige maatregelen te nemen om te strijden tegen seksuele en psychische intimidatie op de arbeidsplaats; 64. onderstreept de noodzaak vrouwen in hun beroepscarrière te steunen, ook door actief beleid om privéleven, werk en gezin combineerbaar te maken; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan zowel gedeeld ouderschapsverlof als vaderschapsverlof te bevorderen en de kosten van moederschap en ouderschapsverlof evenredig te spreiden om ervoor te zorgen dat vrouwen niet langer duurdere arbeidskrachten dan mannen zijn; onderstreept voorts de behoefte aan bewustmakingscampagnes om genderstereotiepe gezinspatronen te vermijden en te wijzen op het belang van flexibele arbeidsomstandigheden, meer kinderopvang en een volledige deelname van vrouwen met kinderen aan pensioenregelingen; 65. verzoekt de lidstaten om samen met de sociale partners de strijd aan te binden tegen discriminatie van zwangere vrouwen op de arbeidsmarkt en alle nodige maatregelen te treffen om zwangere vrouwen maximale bescherming te bieden; verzoekt de Commissie om nauwkeuriger na te gaan of de nationale bepalingen op dit gebied stroken met het Gemeenschapsrecht en, indien nodig, passende voorstellen te doen voor de herziening van de communautaire wetgeving; 66. vestigt de aandacht op het groot aantal partners (vooral vrouwen) van zelfstandigen (vooral in de landbouw) die in vele lidstaten een onzekere rechtspositie hebben, hetgeen kan leiden tot specifieke financiële en juridische problemen bij zwangerschapsverlof en ziekteverlof, het opbouwen van pensioen en de toegang tot sociale zekerheid, ook bij scheiding; 67. erkent dat de ongelijke toegang van vrouwen tot economische middelen op de arbeidsmarkt hun toegang tot sociale bescherming, en met name pensioenrechten, ondermijnt, waardoor oudere vrouwen een groter risico op armoede lopen dan oudere mannen; om discriminatie van vrouwen te voorkomen, is het van groot belang dat rechten in de socialebeschermingstelsels niet op de gezinseenheid worden gebaseerd, maar individueel worden gegarandeerd; voor de tijd die buiten de formele arbeidsmarkt aan zorg voor afhankelijke persnen wordt besteed, moeten'tijdskredieteenheden" worden toegekend die meetellen bij de berekening van de volledige pensioenrechten; 68. onderstreept dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat de onderdanen van derde landen die op het grondgebied van de Unie komen wonen, alsook de burgers van de Unie op de hoogte zijn van de bestaande wetgeving en de maatschappelijke akkoorden inzake de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, opdat discriminatie kan worden voorkomen, die voortkomt uit een gebrek aan kennis van de juridische en sociale context; 69. verzoekt de lidstaten om van de hand te wijzen dat een beroep wordt gedaan op gewoontes, tradities en religieuze overwegingen om discriminatie, onderdrukking of geweld jegens vrouwen goed te praten, en te voorkomen dat beleid wordt vastgesteld dat hun leven in gevaar brengt; 70. verzoekt de Commissie een studie te verrichten naar discriminatie van eenpersoonshuishoudens, met name op het gebied van fiscale behandeling, sociale zekerheid, openbare diensten, gezondheidsdiensten en huisvesting; Seksuele gerichtheid 71. is van oordeel dat discriminerende opmerkingen van de zijde van religieuze, sociale en politieke leiders jegens homoseksuelen haat en geweld voeden, en verzoekt de betrokken bestuurlijke instanties deze te veroordelen; 72. steunt in dit opzicht van ganser harte het door alle lidstaten gesteunde Franse initiatief om homoseksualiteit overal uit de strafrechtelijke sfeer te halen, daar homoseksualiteit in 91 landen nog steeds een strafbaar feit is, waarop soms zelfs de doodstraf staat; 73. is verheugd over de publicatie van het eerste thematische verslag van het Bureau dat op zijn verzoek is opgesteld met als titel "Homofobie en discriminatie op basis van seksuele gerichtheid in de lidstaten" en verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen dringend gevolg te geven aan de aanbevelingen van het Bureau of de redenen te vermelden waarom zij dat niet doen; 74. herinnert alle lidstaten eraan dat, overeenkomstig de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens, de vrijheid van samenkomst ook geldt wanneer de standpunten van degenen die dit recht uitoefenen, indruisen tegen het meerderheidsstandpunt, en dat bijgevolg het discriminerende verbieden van optochten en het niet-voldoen aan de verplichting om een passende bescherming aan de deelnemers hieraan te bieden in strijd zijn met de beginselen die worden gegarandeerd door het Europees Hof voor de rechten van de mens, door artikel 6 van het EU-Verdrag betreffende gemeenschappelijke Europese waarden en beginselen en door het Handvest; 75. verzoekt de lidstaten die wetgeving betreffende partnerschappen tussen personen van hetzelfde geslacht hebben vastgesteld, om door andere lidstaten vastgestelde bepalingen met soortgelijke rechtsgevolgen te erkennen; verzoekt deze lidstaten richtsnoeren voor te stellen voor de wederzijdse erkenning van de bestaande wetgeving door de lidstaten, om te garanderen dat het recht van vrij verkeer van homoseksuele paren in de Europese Unie onder dezelfde voorwaarden wordt toegepast als voor heteroseksuele paren; 76. dringt er bij de Commissie op aan voorstellen in te dienen om ervoor te zorgen dat de lidstaten het beginsel van wederzijdse erkenning van homoseksuele paren, of zij nu gehuwd zijn of in een geregistreerde partnerschap samenleven, toepassen, met name wanneer deze het in het recht van de Unie vastgelegde recht op vrij verkeer uitoefenen; 77. verzoekt de lidstaten die dat nog niet hebben gedaan om, in toepassing van het gelijkheidsbeginsel, wetgevingsmaatregelen te nemen om een eind te maken aan de discriminatie die sommige paren ondervinden op grond van hun seksuele geaardheid; 78. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de lidstaten asiel verlenen aan mensen die op de vlucht zijn voor vervolging op grond van hun seksuele geaardheid in hun land van oorsprong, initiatieven op bilateraal en multilateraal niveau te nemen om een eind te maken aan de vervolging van mensen op grond van hun seksuele geaardheid, en een studie te verrichten naar de situatie van transseksuelen in de lidstaten en in de kandidaatlanden, met name naar de risico's van intimidatie en geweld; Vreemdelingenhaat 79. dringt er bij de Raad en de Commissie, alsmede bij de diverse plaatselijke, regionale en nationale overheidsinstanties van de lidstaten op aan om hun maatregelen ter bestrijding van antisemitisme en aanvallen op minderheidsgroeperingen, met inbegrip van Roma, traditionele nationale minderheden en onderdanen uit derde landen, zodanig te coördineren dat de beginselen van tolerantie en niet-discriminatie worden nageleefd en de sociale, economische en politieke integratie wordt bevorderd; verzoekt de lidstaten die dat nog niet hebben gedaan om de VN-Commissie voor de uitbanning van rassendiscriminatie bevoegd te verklaren om individuele meldingen in het kader van het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie te ontvangen en te onderzoeken; 80. dringt bij de lidstaten aan op de vastberaden vervolging van elk haatdiscours in racistische mediaprogramma's en artikelen waarin intolerantie wordt gepredikt, in de vorm van haatmisdrijven jegens Roma, immigranten, buitenlanders, traditionele nationale minderheden en andere minderheidsgroeperingen, alsmede door muziekgroepen en tijdens neonaziconcerten, die vaak ongestraft kunnen plaatsvinden; dringt er eveneens bij politieke partijen en bewegingen die een sterke invloed uitoefenen op de massamedia op aan zich te onthouden van een haatdiscours en van laster jegens minderheidsgroeperingen in de Unie; Bejaarden en gehandicapten 81. verzoekt de lidstaten een nog sterkere betrokkenheid van de sociale partners te bevorderen bij het ondernemen van actie gericht op het de kop indrukken van discriminatie op grond van handicap of leeftijd en om de toegang van jongeren, bejaarden en gehandicapten tot de arbeidsmarkt en opleidingsprogramma's ingrijpend te verbeteren; doet een beroep op alle lidstaten die dat nog niet hebben gedaan, om het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap en het facultatieve protocol daarbij te ratificeren; 82. dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de kredieten die de lidstaten verstrekken om aan mensen met een handicap faciliteiten te bieden voldoen aan de normen in het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, en dat financiële middelen ter beschikking worden gesteld voor adequate dienstverlening vanuit de gemeenschap of de familie en voor alternatieven voor een onafhankelijk bestaan; 83. is van oordeel dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat allen die geriatrische zorg of verpleging voor ziekte of invaliditeit behoeven, over toegang tot zorg en behandeling beschikken en wijst op de noodzaak van speciale aandacht voor het bieden van zorg aan en het beschermen van jonge mensen met een handicap; Cultuur 84. 84 wijst met nadruk op het belang van de media bij de bevordering van diversiteit, multiculturalisme en tolerantie; dringt er bij alle mediadiensten op aan inhoud tegen te gaan die racisme, vreemdelingenhaat, intolerantie en ongeacht welke vorm van discriminatie in de hand kan werken; 85. spoort de lidstaten ertoe aan in het kader van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog (2008) samen te werken met een breed scala aan belanghebbenden, met name NGO's, teneinde de interculturele dialoog te bevorderen en met name onder jongeren te werken aan bewustwording omtrent gedeelde gemeenschappelijke waarden en respect voor culturele, religieuze en taalkundige diversiteit; 86. wijst met nadruk op de belangrijke rol van sport bij de bevordering van tolerantie, wederzijds respect en begrip; dringt er bij de nationale en Europese sportorganisaties op aan hun inspanningen ter bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat voort te zetten, en spoort ertoe aan om nieuwe, krachtiger en verstrekkender initiatieven te ontwikkelen teneinde voort te bouwen op maatregelen die reeds van kracht zijn; 87. benadrukt de belangrijke rol van mediageletterdheid met het oog op adequate en gelijke opleidingskansen voor alle burgers van de Unie; 88. verzoekt de lidstaten te zorgen voor de effectieve integratie van nieuwkomers uit landen buiten de Europese Unie, inzonderheid kinderen en jongeren, in de onderwijssystemen van de EU-lidstaten, en hen te helpen door hun culturele diversiteit aan te moedigen; Strijdkrachten 89. wijst andermaal op het feit dat de grondrechten niet ophouden bij de kazernepoorten en dat zij tevens volledig gelden voor burgers in uniform, en doet de aanbeveling dat de lidstaten erop toezien dat de grondrechten ook in de strijdkrachten worden geëerbiedigd; Migranten en vluchtelingen Toegang tot internationale bescherming en legale immigratie 90. is geschokt door het tragische lot van de mensen die sterven bij hun pogingen het Europese grondgebied te bereiken, of die in de handen van smokkelaars of mensenhandelaars vallen; 91. verzoekt de Commissie en de lidstaten om een effectief, wettelijk migratiebeleid op de lange termijn in te voeren, en daadwerkelijke toegang tot het grondgebied van de EU en tot een procedure voor soepelere en gecoördineerde regels voor asielzoekers te garanderen, in plaats van al hun inspanningen te concentreren op de preventie van illegale immigratie en hierbij een steeds groter arsenaal aan controlemaatregelen aan de grens te ontplooien waarbij het aan de nodige mechanismen ontbreekt om potentiële asielzoekers aan de grenzen van Europa te identificeren, hetgeen leidt tot schendingen van het beginsel van non-refoulement, zoals vastgelegd in het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen van 1951; 92. roept de lidstaten op de richtsnoeren van de UNHRC met betrekking tot gender (2002) toe te passen bij de tenuitvoerlegging van de bestaande communautaire richtlijnen inzake asiel; 93. verzoekt de Raad de respectieve taken van het Europees Agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie (FRONTEX) en van de lidstaten te verduidelijken, om ervoor te zorgen dat bij de controles aan de grenzen de mensenrechten worden geëerbiedigd; acht het dringend noodzakelijk het mandaat van FRONTEX aan te passen om hierin de redding op zee op te nemen; verzoekt om democratische controle van het Parlement bij de sluiting van akkoorden door FRONTEX met derde landen, met name met betrekking tot de gezamenlijke organisatie van terugkeer; 94. verzoekt de Raad en de Commissie om FRONTEX de bevoegdheid te verlenen om een gestructureerde samenwerking tot stand te brengen met het Bureau en de Hoge Commissaris voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) ten einde de operaties waarin rekening wordt gehouden met de bescherming van de mensenrechten, te vergemakkelijken; 95. is verontrust over de tendens om de grenscontroles steeds verder van de geografische grenzen van de Unie te verleggen, aangezien daardoor ten zeerste het toezicht wordt bemoeilijkt op hetgeen er gebeurt wanneer personen die de status van vluchteling willen verkrijgen of personen die internationale bescherming behoeven, in contact treden met de autoriteiten van een derde land; 96. dringt er bij de Commissie en in het bijzonder bij de Raad op aan om de toekomstgerichte Unie-strategie op het vlak van asiel op een snelle en ambitieuze manier door te voeren bij de uitvoering van Fase II, met inbegrip van de herziening van Richtlijn 2005/85/EG van de Raad van 1 december 2005 betreffende minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de toekenning of intrekking van de vluchtelingenstatus (15) en van Richtlijn 2004/83/EG van de raad van 29 april 2004 inzake minimumnormen voor de erkenning van onderdanen van derde landen en staatlozen als vluchteling of als persoon die anderszins internationale bescherming behoeft, en van de inhoud van de verleende bescherming (16) , alsmede de oprichting van een Europees ondersteuningsbureau voor asielzaken; Opvang 97. verzoekt de Commissie om de omzetting van de Richtlijn 2003/9/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot vaststelling van minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten (17) nauwgezet in het oog te blijven houden, opdat de niet-omzetting of de gedeeltelijke omzetting in vele lidstaten niet leidt tot praktijken die niet aan de minimumnormen van de richtlijn beantwoorden; 98. wijst andermaal op het feit dat migranten die geen asielverzoek indienen, ook in specifieke geschikte structuren moeten worden opgevangen waar zij met behulp van tolken en hiertoe opgeleide culturele werkers kennis kunnen nemen van hun rechten en de mogelijkheden die het recht van het land van ontvangst, het Gemeenschapsrecht en de internationale verdragen bieden; Kinderen van migranten, asielzoekers en vluchtelingen 99. dringt erop aan speciale aandacht te besteden aan de situatie van vluchtelingen-, asielzoekende en migrerende kinderen en van de kinderen van asielzoekers, vluchtelingen en mensen zonder identiteitspapieren, opdat elk kind zijn rechten, zoals vastgelegd in het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind, met inbegrip van het recht op non-discriminatie, volledig kan uitoefenen, en in alle genomen maatregelen in de eerste plaats rekening te houden met het prevalerend belang van het kind, maar wel de belangrijke rol en de verantwoordelijkheid van ouders te erkennen; vestigt de aandacht op de ontwikkeling in sommige lidstaten van een parallel systeem voor onderwijs en onderstreept dat verschillende systemen voor zorg en bijstand voor de kinderen van onderdanen en voor de kinderen van niet-onderdanen noch discriminerend, noch langdurig mogen zijn en gerechtvaardigd moeten worden door het feit dat ze beter onderwijs bieden, waaronder begrepen onderwijs in de talen van het gastland, voor alle kinderen; 100. dringt erop aan speciale aandacht te besteden aan niet-begeleide minderjarige en minderjarigen die bij aankomst op het grondgebied van de Unie in het kader van illegale immigratie van hun ouders gescheiden werden, en onderstreept de plicht van de lidstaten aan deze minderjarigen bijstand en speciale bescherming te verlenen; verzoekt de plaatselijke, regionale en nationale overheidsinstanties en de Europese instellingen om met toewijding samen te werken om deze kinderen te beschermen tegen alle vormen van geweld en uitbuiting, om ervoor te zorgen dat onverwijld een voogd wordt aangewezen, om hun rechtsbijstand te bieden, hun familie op te sporen en hun opvangomstandigheden te verbeteren middels passende huisvesting, een makkelijke toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en opleiding, met name wanneer het gaat om de officiële taal van het land van opvang, beroepsopleiding en een volledige opneming in het schoolsysteem; 101. herinnert eraan dat de administratieve detentie van kinderen niet zou mogen bestaan en dat kinderen die door hun familie worden begeleid, slechts in zeer buitengewone omstandigheden vastgehouden zouden mogen worden en dan nog zo kort mogelijk en alleen indien detentie in hun belang is, overeenkomstig de artikelen 3 en 37, onder b van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind; Integratie 102. dringt aan op een grotere coördinatie tussen het nationale beleid inzake de integratie van onderdanen uit derde landen en de Europese initiatieven op dit gebied; onderstreept dat gemeenschappelijke basisbeginselen voor een samenhangend Europees kader ter zake ervoor zouden moeten zorgen dat het integratiebeleid niet alleen een antidiscriminatiebeleid omvat, maar ook verder reikt en zich uitstrekt tot een reeks gebieden, zoals werkgelegenheid, onderwijs en beroepsopleiding; 103. dringt aan op de ontwikkeling van integratieprogramma's en programma's voor interculturele dialoog die gericht zijn op het voorkómen van potentiële spanningen tussen intracommunautaire migranten en autochtone gemeenschappen in het kader van het verschijnsel van de migratie na de uitbreiding; 104. is van mening dat de uit de immigratie voortgekomen minderheden het meeste behoefte hebben aan een zo snel mogelijke integratie in de maatschappij van het land waarin zij zich hebben gevestigd en dat ervoor moet worden gezorgd dat een en ander in een geest van wederkerigheid gebeurt; is van oordeel dat het even belangrijk is te erkennen dat elke persoon die in een lidstaat geboren en woonachtig is, het recht van toegang tot de burgerrechten heeft; is van mening dat het recht van inwoners om deel te nemen aan het politieke leven op plaatselijk niveau de sociale en politieke integratie bevordert; 105. is verontrust over het feit dat het ontbreken van een doelmatig integratiebeleid leidt tot de uitsluiting van honderdduizenden niet-onderdanen en staatlozen uit het sociale, politieke en beroepsleven hetgeen afbreuk doet aan de doelstelling van de Unie om de arbeidsmobiliteit te verbeteren ten einde het concurrentievermogen en de economische welvaart te verhogen; erkent het risico dat uitsluiting een persoon in een kwetsbare positie kan brengen hetgeen radicalisering, mensenhandel en andere vormen van uitbuiting in de hand werkt; Terugkeer 106. onderstreept het feit dat mensen pas mogen worden gerepatrieerd na een billijke en volledige behandeling van hun verzoek; is van oordeel dat, indien terugkeer onmogelijk of onmenselijk is vanwege de kritieke situatie ten aanzien van de mensenrechten in het land van oorsprong of doorvoer, de lidstaten zich ervan moeten onthouden deze mensen terug te sturen, overeenkomstig de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens; 107. dringt er bij de lidstaten op aan de levens- en integratie-omstandigheden van naar hun landen van oorsprong en doorvoerlanden gerepatrieerde personen te controleren en de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat deze personen passende bijstand krijgen; Detentie en overnameovereenkomsten 108. is verontrust over het feit dat sedert enige jaren het aantal detentiecentra voor buitenlanders in de lidstaten en aan hun grenzen is toegenomen; dringt erop aan, op basis van talrijke rapporten, met inbegrip van die van de delegaties van zijn Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken waarin veel voorkomende schendingen van de mensenrechten aan de kaak worden gesteld, de volgende maatregelen te nemen: 109. is verontrust over het feit dat sedert 2002 overnameclausules worden opgenomen in de meeste bilaterale overeenkomsten die de Unie met derde landen heeft afgesloten, inclusief de handelsovereenkomsten, hetgeen leidt tot een toenemende uitbesteding van het migratiebeleid van de Unie, dat wordt gekenmerkt door een ontoereikende parlementaire controle, zowel op Europees als nationaal niveau; verzoekt derhalve de Commissie en de Raad om het Parlement in een vroegtijdig stadium bij de onderhandelingen over een dergelijke overeenkomst te betrekken en het regelmatig verslag uit te brengen over het aantal personen dat op basis van deze clausules uit de EU wordt uitgewezen; Vrijheid van meningsuiting 110. verdedigt de vrijheid van meningsuiting als een basiswaarde van de EU; is van oordeel dat zij binnen de grenzen van de wetgeving moet worden uitgeoefend, moet bestaan naast de persoonlijke verantwoordelijkheid en moet zijn gebaseerd op de eerbiediging van de rechten van anderen; 111. is te spreken over de over het algemeen bevredigende situatie van de persvrijheid in de lidstaten, aangezien alle 27 lidstaten voorkomen onder de eerste 56 landen van het wereldklassement 2007 van de persvrijheid van Verslaggevers zonder grenzen; 112. verzoekt de lidstaten die in de afgelopen jaren hun justitiële instanties hebben gebruikt voor de schending van het recht van journalisten om hun bronnen geheim te houden en van het recht van journalisten en redacteuren om informatie te publiceren, of die van plan zijn hun wetgeving in die zin aan te passen, hun wetgeving en hun praktijken te verbeteren overeenkomstig het arrest van het Europees Hof voor de rechten van de mens van 27 maart 1996 en de aanbeveling van het Comité van ministers van de Raad van Europa over het recht van journalisten om hun informatiebronnen niet openbaar te maken (18) , aangezien de schending van dit recht thans de grootste bedreiging vormt voor de vrijheid van meningsuiting van journalisten in de EU en in de afgelopen jaren in deze situatie geen noemenswaardige verbetering is opgetreden; 113. beschouwt de vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van de pers als universele rechten, die niet mogen worden geschaad door individuen of groepen die zich aangevallen voelen door hetgeen gezegd of geschreven wordt; onderstreept tegelijkertijd dat het recht op schadeloosstelling bij onjuiste berichtgeving of laster overeenkomstig de vigerende wetgeving door de rechtbanken moet worden gewaarborgd; 114. is van oordeel dat de persvrijheid altijd binnen de grenzen van de wet moet worden uitgeoefend, maar is tegelijkertijd verontrust over het feit dat de verleiding van de laatste jaren om bepaalde onderwerpen uit het openbare debat te weren, in vele lidstaten leidt tot een vorm van niet-officiële censuur of tot zelfcensuur door de media; Rechten van het kind Geweld, armoede en werk 115. veroordeelt elke vorm van geweld tegen kinderen en onderstreept met name de noodzaak de meest voorkomende vormen van geweld in de lidstaten te bestrijden: pedofilie, seksueel misbruik, geweld in het gezin, lijfstraffen in scholen en verschillende vormen van misbruik in instellingen; dringt erop aan dat betrouwbare, vertrouwelijke en toegankelijke mechanismen worden ingevoerd waarmee de kinderen in alle lidstaten geweld kunnen melden, en dat aan deze mechanismen veel ruchtbaarheid wordt gegeven; 116. verzoekt de lidstaten doeltreffende maatregelen te nemen om de verschillende vormen van uitbuiting van kinderen te verbieden, met inbegrip van prostitutie, de productie van kinderpornografie, drugshandel, zakkenrollen, bedelen en elke ander vorm van uitbuiting; 117. verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen tegen het gebruik bij bepaalde Roma-gemeenschappen dat niet-officiële huwelijken worden gesloten tussen soms zeer jonge minderjarigen; beschouwt dit gebruik als een vorm van seksueel misbruik, waardoor de ontwikkeling van de kinderen wordt geschaad en schoolverlating wordt gestimuleerd; 118. verzoekt de dertien lidstaten die geen wetgeving ter zake hebben, lijfstraffen volledig te verbieden, overeenkomstig de studie van de Verenigde naties over geweld jegens kinderen van 2006, waarin lijfstraffen als de meest voorkomende vorm van geweld tegen kinderen worden aangemerkt; 119. onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat in alle beleidsvormen, zowel op het niveau van de Unie als op nationaal niveau, aandacht wordt besteed aan de afschaffing van kinderarbeid in al zijn vormen; is van mening dat fulltimeronderwijs de beste wijze is om het probleem op te lossen, zowel om dergelijk misstanden te voorkomen als om de vicieuze cirkel van analfabetisme en armoede te doorbreken; 120. merkt op dat in de stedelijke en plattelandsgebieden van sommige lidstaten duizenden kinderen de ergste vormen van arbeid verrichten en verzoekt derhalve de lidstaten dit probleem bij de kern aan te pakken door stringent de nationale wetten toe te passen en door nationale onderwijscampagnes voor zowel ouders als kinderen te organiseren; 121. herinnert eraan dat bijna 20% van de kinderen in de Unie onder de armoedegrens leeft en dat de kwetsbaarsten onder hen uit eenoudergezinnen komen en/of ouders hebben, die in het buitenland geboren zijn; onderstreept derhalve dat passende maatregelen om toegang te verlenen tot rechten moeten worden genomen, die gericht zijn de op de behoeften van de kinderen, met inbegrip van steunmaatregelen voor de gezinnen, en verzoekt de lidstaten, vooral die waar de armoede het grootst is, ambitieuze en haalbare doelstellingen vast te stellen om de armoede onder kinderen en hun gezinnen terug te dringen; 122. verzoekt de Commissie om ernaar te streven de verschillende strategieën inzake met name armoede onder kinderen en in hun gezinnen, werkloosheid onder jongeren en de sociale integratie van minderheden op te nemen in alle desbetreffende ontwikkelingsstrategieën, met inbegrip van de beleidsdocumenten voor armoedebestrijding en de indicatieve programma's; dringt er bij de lidstaten op aan effectief op te treden tegen kinderhandel, de grensoverschrijdende samenwerking te versterken, te voorzien in gespecialiseerde opleidingen en hiertoe wettelijke normen toe te passen; 123. benadrukt het belang van de bescherming van kinderen; is van mening dat de maatregelen die verband houden met de EU-strategie inzake de rechten van het kind, zoals een volledig aan kinderkwesties gewijde website, speciale hulp- en noodtelefoonlijnen en de toekenning van budgettaire middelen aan EU-programma's voor acties ten behoeve van kinderen, volledig ten uitvoer moeten worden gelegd en verder moeten worden ontwikkeld; Discriminatie 124. verzoekt de Commissie en de lidstaten om speciale aandacht te besteden aan de discriminatie van jonge mensen en kinderen, die vele vormen aanneemt en vooral kinderen die in armoede leven, straatkinderen en jonge mensen uit etnische minderheden en migrantengroepen, alsmede gehandicapte jonge mensen en kinderen treft, en die ertoe leidt dat deze kinderen geen toegang tot onderwijs en gezondheidszorg hebben; 125. dringt erop aan ten behoeve van Roma-kinderen, vooral maar niet alleen in de lidstaten waarin de Roma een grote etnische minderheid vormen, specifieke maatregelen te nemen om een einde te maken aan discriminatie, segregatie, sociale uitsluiting en uitsluiting van onderwijs waarvan zij vaak het slachtoffer zijn; verzoekt de lidstaten met name inspanningen te doen om een einde te maken aan de volkomen ongerechtvaardigde oververtegenwoordiging van Roma-kinderen in instellingen voor geestelijk gehandicapten, om voorlichtingscampagnes voor schoolbezoek te organiseren en om het verschijnsel aan te pakken dat vele Roma-kinderen niet over een identiteitsbewijs beschikken; 126. dringt er bij de lidstaten op aan zorg te dragen voor de effectieve integratie in hun onderwijssystemen van benadeelde en sociaal uitgesloten kinderen, vanaf zeer jonge leeftijd, en in dit verband uitwisselingen van optimale praktijken te bevorderen; 127. dringt er bij de lidstaten op aan discriminatie in het onderwijs, bijvoorbeeld de segregatie van Roma-kinderen, te bestrijden overeenkomstig het desbetreffende recente arrest van het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg (19) ; Gerechtigheid voor jongeren 128. is van oordeel dat de hechtenis van minderjarige delinquenten slechts een allerlaatste middel moet zijn en zo kort mogelijk moet worden ingezet, en dringt er derhalve op aan dat voor minderjarigen wordt voorzien in straffen ter vervanging van hechtenis; dringt aan op het nemen van heropvoedingsmaatregelen, zoals maatschappelijke dienstverlening, met het oog op de re-integratie van deze jongeren in de maatschappij en het beroepsleven; 129. stelt vast dat de leeftijd van strafrechtelijke verantwoordelijkheid niet in alle lidstaten dezelfde is en is verontrust over het feit dat in sommige lidstaten kinderen regelmatig voor een rechtbank voor volwassenen moeten verschijnen en dat in andere lidstaten gespecialiseerde rechtbanken voor minderjarigen worden gesloten; verzoekt de lidstaten hun rechtsstelsels op elkaar af te stemmen, opdat geen enkel kind op dezelfde wijze wordt beoordeeld als een volwassene; 130. verzoekt alle lidstaten te zorgen voor een doelmatige onafhankelijke rechtsbijstand van kinderen in alle hen betreffende rechterlijke of semi-rechterlijke procedures en erop toe te zien dat zij van rechtswege een voogd krijgen toegewezen, wanneer geen lid van hun familie namens hen kan optreden; onderstreept dat alle kinderen, met inbegrip van degenen die in juridische zorginstellingen zijn geplaatst, door de autoriteiten in kennis moeten worden gesteld van het bestaan van klachtenmechanismen; Bijstand aan kinderen 131. verzoekt de lidstaten het recht van kinderen op een gezin te waarborgen en derhalve doelmatige oplossingen af te bakenen om te voorkomen dat ouders en kinderen worden gescheiden en dat kinderen aan hun lot worden overgelaten; verzoekt de lidstaten het beleid van grote instellingen op te geven en in plaats daarvan doelmatige alternatieve structuren voorkinderzorg te hervormen, te ontwikkelen en te versterken, die zijn gebaseerd op gezin en maatschappij; verzoekt de lidstaten ingeval van plaatsing te voorzien in de nodige middelen om te zorgen voor de terugkeer van het kind in het gezin; 132. dringt er bij de lidstaten op aan om de nodige maatregelen te nemen met het oog op de kwaliteit van de opvangstructuren voor kinderen, waartoe een voortgezette beroepsopleiding, goede arbeidsomstandigheden en behoorlijk salaris behoren voor degenen die zich beroepshalve met de kinderen bezighouden; onderstreept dat dergelijke structuren en hun personeel aan de kinderen een solide basis voor hun toekomst geven en ook aan de ouders ten goede komen, met name die ouders wier werklast zeer zwaar is en alleen opvoedende ouders, en dat zij tevens een alternatief aan de kinderen bieden wier gezinsstructuur te wensen overlaat of niet voorhanden is; Participatie 133. herinnert eraan dat kinderen het recht op meningsuiting hebben, naargelang van hun leeftijd en rijpheid, en dat hun de mogelijkheid moet worden geboden om deel uit te maken van een groep kinderen of een vereniging om zo andere kinderen te kunnen ontmoeten en zich in dit verband te uiten; verzoekt derhalve de lidstaten en de plaatselijke autoriteiten om projecten te bevorderen die kinderen de mogelijkheid bieden zich aldus te uiten in het kader van plaatselijke raden of parlementen voor kinderen, door ervoor te zorgen dat de meest uitgesloten kinderen erbij worden betrokken en dat onder kinderen uitgebreid informatie over deze activiteiten wordt verspreid; 134. is verheugd over het feit dat de Commissie een forum heeft opgezet waartoe vertegenwoordigers van de Europese instellingen en nationale en internationale organisaties behoren, die zich op het gebied van de rechten van het kind inzetten; is van oordeel dat de participatie van kinderen een van de voornaamste doelstellingen van dit forum moet zijn en doet derhalve een beroep op de Commissie om ervoor te zorgen dat de kinderen bij alle activiteitenstadia van het forum worden betrokken; 135. acht het belangrijk dat informatie over de rechten van kinderen op toegankelijke wijze en met geschikte middelen onder kinderen wordt verspreid; verzoekt de Commissie doeltreffende communicatie-instrumenten te ontwikkelen waarmee de kennis van kinderen over hun rechten, de situatie van de kinderen in de lidstaten en de activiteiten van de Unie op dit gebied wordt vergroot; Sociale rechten 136. is van mening dat armoede en sociale uitsluiting slechts kunnen worden bestreden door alle grondrechten te waarborgen, en met name de economische en sociale rechten van allen; stemt in dit verband in met het besluit om 2010 uit te roepen tot het Europese Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband ambitieuze doelstellingen overeen te komen en na te streven; 137. onderstreept het feit dat er een geheel van ondeelbare en onderling samenhangende grondrechten bestaat, waartoe alle mensen daadwerkelijk toegang moeten hebben; Armoede 138. benadrukt dat volgens artikel 30 van het herzien Europees Sociaal Handvest iedereen recht heeft op bescherming tegen armoede en uitsluiting, en verzoekt de lidstaten dit te ratificeren; 139. onderstreept dat steeds meer belang moet worden gehecht aan het beleid inzake "actieve integratie" van mensen die het verst van de arbeidsmarkt staan; 140. benadrukt het feit dat extreme armoede en sociale uitsluiting in strijd zijn met de grondrechten; 141. wenst een daadwerkelijke opneming van de sociale dimensie en van de grondrechten in alle beleidsvormen van de Unie; 142. zet zich in voor een duurzaam model van sociale ontwikkeling dat strookt met een benadering op basis van de sociale rechten en dat vooral gericht is op meer sociale samenhang; 143. herinnert aan het feit dat in de artikelen 34 en 36 van het Handvest het recht op sociale zekerheid en sociale diensten en op de toegang tot diensten van algemeen economische belang wordt erkend; doet een beroep op de lidstaten om aan alle burgers, met inbegrip van de meest kwetsbaren, de toegang tot deze rechten te waarborgen; 144. herinnert eraan dat de strijd tegen de armoede moet geschieden in samenwerking met de armste bevolkingsgroepen, die hierbij het meest betrokken zijn en dus het best in staat om te verwoorden hoe het is om geen toegang tot rechten te hebben en hoe hieraan iets kan worden gedaan; wenst de invoering van een participerende democratie waarbij speciale aandacht wordt besteed aan de participatie van personen die te kampen hebben met armoede, uitsluiting, discriminatie en ongelijkheid; Dakloosheid 145. verzoekt de Commissie een Europese kaderdefinitie van dakloosheid te ontwikkelen, vergelijkbare en betrouwbare statistische gegevens te verzamelen en jaarlijks actuele informatie te geven over de maatregelen die in de lidstaten van de EU zijn genomen om een einde aan dakloosheid te maken en over de daarbij geboekte vooruitgang; 146. dringt er bij de lidstaten op aan "winternoodplannen" te maken die deel uitmaken van een bredere strategie om dakloosheid uit te bannen; Huisvesting 147. wijst erop dat in artikel 34, lid 3 van het Handvest het recht op sociale bijstand en op bijstand ten behoeve van huisvesting wordt erkend voor al diegenen die niet over voldoende middelen beschikken, ten einde de sociale uitsluiting en armoede te bestrijden; verzoekt de lidstaten derhalve de toegang tot fatsoenlijke huisvesting te garanderen; 148. herinnert aan de kanttekeningen en beginselen in het rapport van de commissaris voor de rechten van de mens van de Raad van Europa (20) ; Gezondheid 149. wijst erop dat in artikel 35 van het Handvest is bepaald dat eenieder recht heeft op toegang tot preventieve gezondheidszorg en op medische verzorging; verzoekt de lidstaten de toegang tot adequate zorg te garanderen, met name voor degenen die een laag inkomen hebben en degenen wier gezondheidstoestand dure en langdurige intensieve zorg vergt; 150. roept de lidstaten en de EU op ervoor te zorgen dat personen die verdovende middelen gebruiken volledig toegang hebben tot gespecialiseerde gezondheidsdiensten en alternatieve behandelingen, en niet worden behandeld als misdadigers enkel omdat ze zelf onwettige verdovende middelen gebruiken; Werknemers 151. onderstreept dat het nodig is de transparantie van de arbeidsmarkt zodanig te verbeteren dat elke soort arbeid (tijdelijk, permanent, voltijds, deeltijds en op basis van een uurloon) in het wit geschiedt, behoorlijk wordt betaald en dat hierbij de rechten van werknemers volledig worden geëerbiedigd; 152. erkent dat niet alle lidstaten over een nationale wetgeving inzake het minimumloon beschikken; wenst derhalve dat voorschriften worden ingevoerd ten einde de toegang van allen tot fatsoenlijke loonniveaus te waarborgen om ervoor te zorgen dat alle werknemers in de Europese Unie een loon krijgen dat hen in staat stelt een waardig leven te leiden; 153. dringt er bij de lidstaten en de kandidaatlanden op aan de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) te ratificeren en volledig ten uitvoer te leggen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om de IAO te steunen bij de bestendiging van haar systeem en van haar controlemechanismen; 154. moedigt de bedrijven ertoe aan om een verantwoordelijk beleid inzake aanwerving en beroepsontwikkeling zonder discriminatie te hanteren ten einde de werkgelegenheid van vrouwen, jongeren en benadeelde personen te bevorderen; 155. herinnert eraan dat discriminatie eveneens een beperking vormt van de vier fundamentele vrijheden − met name van het vrije verkeer van personen − en op die manier de werking van de interne markt belemmert; roept de Commissie op de lidstaten aan te moedigen de overgangsbepalingen te herzien die de toegang tot hun arbeidsmarkt regelen, om op dit vlak een verschillende behandeling van Europese burgers te vermijden; 156. verzoekt de lidstaten hun wetgeving te herzien om ervoor te zorgen dat sekswerkers, ongeacht hun wettelijke status, niet worden uitgebuit door criminele organisaties, dat hun grondrechten gewaarborgd zijn en dat ze toegang hebben tot adequate sociale en gezondheidsvoorzieningen; 157. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de sociale integratie te ondersteunen van personen die het verst van de arbeidsmarkt afstaan, en om de situatie van de "arme werknemers" aan te pakken; is van oordeel dat dergelijke strategieën voor een redelijk evenwicht moeten zorgen tussen een billijk salarisniveau, een juist evenwicht tussen beroeps- en gezinsleven, goede arbeidsomstandigheden, sociale bescherming, inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en de zekerheid van werk; Onregelmatig werk 158. verzoekt de lidstaten het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden (21) te ratificeren en vestigt de aandacht op het feit dat de meeste werknemers, die werk verrichten zonder over de juiste immigratiedocumenten te beschikken, legaal werk verrichten dat onontbeerlijk is voor de Europese economie, zoals het plukken van fruit, de bouw en het onderhoud van gebouwen, en de verzorging van zieken, bejaarden en kinderen; 159. verzoekt de instellingen van de Unie en de lidstaten om niet langer de term "illegale immigranten" te gebruiken, aangezien deze een zeer negatieve bijklank heeft, en veeleer de termen "onregelmatige werknemers/migranten" te gebruiken of "personen zonder papieren"; 160. bevestigt andermaal dat het arbeidsrecht bedoeld is om de werknemer die in een onregelmatige arbeidsverhouding werkt te beschermen, hetgeen nu juist het geval is bij werknemers zonder papieren, en verzoekt de lidstaten het recht van alle werknemers om zich te organiseren te waarborgen, ook dat van de werknemers zonder papieren; 161. verzoekt de Commissie om dezelfde prioriteit en spoed te verlenen aan het in ontwikkeling zijnde immigratiebeleid als aan "sancties tegen werkgevers van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen" door deze in één pakket te behandelen; 162. onderstreept het feit dat het de eerste taak van de arbeidsinspectie is om de werknemers te beschermen en verzoekt derhalve de lidstaten om: Bejaarden 163. is van mening dat de veroudering van de bevolking een uitdaging vormt en moet worden beschouwd als een kans om personen die over een lange en waardevolle ervaring beschikken, nauwer bij de maatschappij te betrekken waardoor een actief ouder worden wordt bevorderd; is van oordeel dat inspanningen moeten worden geleverd om ouder wordende werknemers op te nemen in de arbeidsmarkt; 164. is van mening dat speciale aandacht moet worden geschonken aan alleenstaande, bejaarde vrouwen, die een zeer kwetsbare groep vormen en vaak als eersten in armoede verzinken, wanneer de economie stagneert; 165. wijst erop dat discriminatie van oudere vrouwen moet worden bestreden en dat hun participatie op de arbeidsmarkt moet worden bevorderd (bijvoorbeeld door programma's voor een leven lang leren), gezien hun kwetsbaarheid en hun groeiende aantal in de Unie; 166. wijst erop dat in artikel 25 van het Handvest is bepaald dat ouderen het recht hebben om een waardig en zelfstandig leven te leiden; beveelt derhalve aan om aan ouderen, in combinatie met de artikelen 34 en 35 van het Handvest, de toegang te garanderen tot preventieve medische zorg en sociale zekerheid, opdat zij een waardig leven kunnen leiden; 167. verzoekt de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan regelgeving betreffende levenstestamenten in te voeren, om ervoor te zorgen dat, in overeenstemming met artikel 9 van het Verdrag van Oviedo inzake de rechten van de mens en de biogeneeskunde, "rekening wordt gehouden met de in het verleden uitgesproken wensen met betrekking tot een medische ingreep, door een patiënt die op het moment van de ingreep niet in staat is zijn wensen kenbaar te maken", en ervoor te zorgen dat eveneens het recht op waardigheid aan het einde van het leven wordt gewaarborgd; o o o 168. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaatlanden, het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, het Comité van ministers, de Parlementaire Assemblee en de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa, en de dienovereenkomstige organen van de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa en van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement , – gezien het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot tenuitvoerlegging van de overeenkomst tussen de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Europese Federatie van vervoerswerknemers (ETF) inzake het verdrag betreffende maritieme arbeid van 2006 en tot wijziging van Richtlijn 1999/63/EG ( COM(2008)0422 ), – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gelet op Richtlijn 1999/63/EG van de Raad van 21 juni 1999 inzake de overeenkomst betreffende de organisatie van de arbeidstijd van zeevarenden, gesloten door de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Federatie van de bonden voor het vervoerspersoneel in de Europese Unie (FST) (1) , – gelet op de overeenkomst tussen de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Europese Federatie van vervoerswerknemers (ETF) inzake het verdrag betreffende maritieme arbeid van 2006 (het verdrag), – gezien het feit dat de overeenkomst een gezamenlijk verzoek aan de Commissie bevatte tot tenuitvoerlegging van de overeenkomst en bijlage A daarbij door middel van een besluit van de Raad op voorstel van de Commissie, overeenkomstig artikel 139, lid 2 van het Verdrag, – gelet op artikel 78, lid 3, van zijn Reglement, A. overwegende dat artikel 31 van het Handvest van grondrechten van de Europese Unie bepaalt dat iedere werknemer recht heeft op gezonde, veilige en waardige arbeidsomstandigheden, op een beperking van de maximumarbeidsduur en op dagelijkse en wekelijkse rusttijden, alsmede op een jaarlijkse vakantie met behoud van loon, B. overwegende dat artikel 139, lid 1 van het verdrag de sociale partners op communautair niveau de mogelijkheid biedt om desgewenst een dialoog aan te gaan die tot contractuele betrekkingen, met inbegrip van overeenkomsten, kan leiden, C. overwegende dat artikel 139, lid 2 van het verdrag voorziet in de mogelijkheid van tenuitvoerlegging van op communautair niveau gesloten overeenkomsten, op gezamenlijk verzoek van de ondertekenende partijen, door een besluit van de Raad op voorstel van de Commissie, D. overwegende dat het verdrag zonder belemmeringen in werking kan treden indien alle lidstaten het ratificeren, E. overwegende dat ratificatie van het verdrag een belangrijke bijdrage zal leveren aan de wereldwijde bevordering van behoorlijke arbeidsvoorwaarden, 1. is verheugd over het feit dat, hoewel artikel 139, lid 2 van het Verdrag niet voorziet in raadpleging van het Europees Parlement inzake aan de Commissie door de sociale partners gedane verzoeken, de Commissie haar voorstel toch aan het Parlement heeft voorgelegd met het verzoek om zijn advies aan de Commissie en de Raad mede te delen; 2. steunt de door de sociale partners gesloten overeenkomst inzake bepaalde aspecten van de arbeidsvoorwaarden voor werknemers in de zeevaartsector, aangezien deze de noodzaak de werkomstandigheden te verbeteren verenigt met bescherming van de gezondheid en veiligheid van de zeevarenden; 3. stemt ermee in dat de overeenkomst dient te worden voorgelegd aan de Raad; roept de Raad derhalve op het voorstel van de Commissie aan te nemen zodat de door de sociale partners gesloten overeenkomst ten uitvoer kan worden gelegd, rekening houdend met alle bijzondere belangen van de lidstaten en dus van de EU; 4. acht het van wezenlijk belang wereldwijd geldende minimumnormen op het gebied van arbeidsvoorwaarden en gezondheids- en veiligheidsvoorwaarden voor zeevarenden die aangesteld of werkzaam zijn aan boord van zeeschepen, vast te stellen en na te leven; 5. juicht het toe dat de door de sociale partners gesloten overeenkomst en het voorstel van de Commissie slechts minimale voorschriften bevatten, waardoor het de lidstaten en/of de sociale partners vrij staat maatregelen te treffen die gunstiger zijn voor werknemers in het betrokken gebied en die in essentie gelijkwaardig zijn aan de bepalingen in Deel A van de codex van het verdrag; 6. herinnert aan de soepelheid die door artikel II, lid 6, van het verdrag wordt geboden aan de staten die dit verdrag al hebben ondertekend; 7. beklemtoont de essentiële rol van de sociale partners als het gaat om verbetering van de gezondheid en veiligheidsomstandigheden van werknemers; steunt ten volle de gepaste betrokkenheid van de sociale partners bij onderhandelingen in het kader van de sociale dialoog en de sluiting van overeenkomsten over de arbeidsomstandigheden; 8. adviseert het voorstel van de Commissie goed te keuren; 9. roept alle lidstaten op het verdrag betreffende maritieme arbeid van 2006 onverwijld te ratificeren; 10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de sociale partners. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de VN − Commissie voor de mensenrechten (UNCHR) sinds 1996, met name zijn resolutie van 16 maart 2006 over het resultaat van de onderhandelingen over de Raad voor de mensenrechten en over de 62ste zitting van de UNCHR (1) , alsmede de resoluties van 29 januari 2004 over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties (2) , van 9 juni 2005 over de hervorming van de Verenigde Naties (3) , van 29 september 2005 over de resultaten van de Wereldtop van de Verenigde Naties van 14-16 september 2005 (4) , van 21 februari 2008 over de zevende zitting van de VN − Raad voor de mensenrechten (UNHRC) (5) en van 8 mei 2008 over het jaarverslag over de mensenrechten in de wereld 2007 en het beleid van de Europese Unie inzake de mensenrechten (6) , – onder verwijzing naar zijn urgentieresoluties over mensenrechten en democratie, – gezien het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 21 maart 2005 getiteld "In Larger Freedom forwards security, development and human rights for all", de daaropvolgende resolutie A/RES/60/1 van de Algemene Vergadering van de VN over de resultaten van de Wereldtop van 2005 en het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 7 maart 2006 getiteld "Investing in the United Nations: for a stronger Organization worldwide", – gezien resolutie A/RES/60/251 van de Algemene Vergadering van de VN tot oprichting van de UNHRC, – gezien de verklaring van 16 maart 2006 van het voorzitterschap van de EU namens de Europese Unie over de oprichting van de UNHRC, – gezien de vorige reguliere en bijzondere zittingen van de UNHRC, – gezien de resultaten van de werkzaamheden van de werkgroepen van de UNHRC betreffende de klachtenprocedure, de universele periodieke evaluatie (UPE), het toekomstige systeem van advisering door deskundigen, de agenda, het jaarlijks werkprogramma, de werkmethoden, het reglement van orde en de herziening van de Speciale Procedures, – gezien de uitslag van de derde verkiezing van de lidstaten in de UNHRC die op de Algemene Vergadering van de VN van 21 mei 2008 heeft plaatsgevonden, – gezien de uitslag van de verkiezingen voor het voorzitterschap van de UNHRC die op 19 juni 2008 hebben plaatsgevonden, – gezien de eerste , de tweede en de derde zitting van de UPE van 7 tot en met 18 april 2008, 5 tot en met 16 mei 2008 en van 1 tot en met 15 december 2008, – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A6-0498/2008 ), A. overwegende dat de eerbiediging, de bevordering en de waarborging van het universele karakter van de mensenrechten tot het communautair acquis behoren en een van de grondbeginselen van de EU vormen, B. overwegende dat de EU de mensenrechten en de democratie centraal stelt in haar externe betrekkingen en dat haar buitenlands beleid is gebaseerd op krachtige en ondubbelzinnige steun voor doeltreffend multilateralisme, zoals verankerd in het handvest van de VN, C. overwegende dat de VN en de UNHRC tot de meest geschikte organisaties behoren om mensenrechtenkwesties en humanitaire uitdagingen alomvattend aan te pakken, D. overwegende dat het besluit tot oprichting van de UNHRC als een quasi-permanent orgaan over het algemeen is toegejuicht als een initiatief om de tekortkomingen van de UNCHR te ondervangen en de plaats van de mensenrechten in intergouvernementele debatten te versterken, E. overwegende dat de UNHRC zichzelf een ambitieus programma voor de eerste drie jaar heeft opgelegd, waartoe de herziening van zijn procedures en werkmethoden behoren, met name de uitwerking en tenuitvoerlegging van de UPE waarvoor tot dusverre drie zittingen zijn gehouden, met toetsing van 48 landen, waarvan acht EU-lidstaten zijn, en de herziening van de Speciale Procedures, F. overwegende dat de EU een krachtig pleitbezorger is geweest voor de oprichting van de UNHRC en dat de EU en de lidstaten zich ertoe hebben verbonden en hebben ingespannen een actieve en zichtbare rol te vervullen met het oog op het creëren en steunen van een doeltreffend orgaan waarmee de hedendaagse uitdagingen op het gebied van de mensenrechten worden aangepakt, G. overwegende dat de EU haar krachtige steun heeft gegeven aan het vaststellen van versterkte meerderheids- en lidmaatschapscriteria voor verkiezing in de UNHRC, welke voorstellen niet zijn overgenomen, en van procedures voor de controle op de daadwerkelijke nakoming van de verkiezingsbeloften van de VN-lidstaten, H. overwegende dat er weliswaar grenzen blijven aan het vermogen van de EU tot een vereende benadering, met name als gevolg van tegengestelde nationale belangen en de voortdurende wens van de lidstaten om in de VN onafhankelijk op te treden, maar dat er tekenen zijn dat het optreden van de lidstaten in de UNHRC meer samenhang vertoont dan in de UNCHR het geval was, I. overwegende dat het feit dat de EU-lidstaten in de UNHRC numeriek in de minderheid zijn een ernstige belemmering vormt voor het vermogen van de EU om de agenda van de UNHRC te beïnvloeden en een grote uitdaging betekent voor de integratie van de standpunten van de EU binnen de werkzaamheden van de UNHRC, J. overwegende dat de betreurenswaardige afwezigheid van de Verenigde Staten in de UNHRC ertoe heeft geleid dat de EU haar rol als leider van de democratische landen op het gebied van mensenrechtenkwesties moet versterken, K. overwegende dat het Parlement de ontwikkelingen in de UNHRC van dichtbij volgt door het regelmatig sturen van delegaties naar zijn zittingen en door het uitnodigen van speciale rapporteurs en onafhankelijke deskundigen om bij te dragen aan zijn werkzaamheden op het gebied van de mensenrechten, L. overwegende dat de procedures en mechanismen van de UNHRC overeenkomstig de bovengenoemde resolutie A/RES/60/251 van de Algemene Vergadering in 2011 moeten worden herzien, Algemene beoordeling van de eerste drie jaar van de UNHRC 1. is verheugd over het werk dat tot nu toe door de UNHRC is uitgevoerd en merkt op dat de UNHRC het potentieel heeft zich te ontwikkelen tot een nuttig kader voor de multilaterale inspanningen van de EU op het gebied van de mensenrechten; betreurt echter dat het nieuwe orgaan tijdens de eerste drie jaar van zijn activiteiten nog niet meer substantiële vooruitgang heeft geboekt bij het verbeteren van de staat van dienst van de Verenigde Naties op het gebied van de mensenrechten; 2. is verheugd over de goedkeuring door de UNHRC van belangrijke normstellende teksten op het gebied van de mensenrechten zoals het Internationaal Verdrag ter bescherming van alle personen tegen gedwongen verdwijning, de verklaring van de VN over de rechten van inheemse volkeren en het facultatief protocol bij het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten; merkt op dat de laatstgenoemde tekst een mijlpaal vormt, aangezien deze voorziet in een individuele klachtenprocedure en daardoor een mechanisme creëert dat slachtoffers van schendingen van economische, sociale en culturele rechten in staat stelt op internationaal niveau verzoekschriften in te dienen; dringt er bij alle staten op aan om het facultatief protocol bij het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten snel te ratificeren; 3. betreurt dat de UNHRC er niet in is geslaagd maatregelen te nemen tegen veel van de meest urgente mensenrechtensituaties in de wereld, deels als gevolg van de toenemende terughoudendheid van de kant van een groot aantal landen van de UNHRC die zich tegen toetsing van situaties in bepaalde landen verzetten, onder meer via landenresoluties, speciale zittingen en landenmandaten voor Speciale Procedures, met als argument dat dit de UNHRC zou politiseren; bevestigt zijn standpunt dat het vermogen van de UNHRC om situaties in bepaalde landen aan te pakken daadwerkelijk van fundamenteel belang is voor zijn gezag en geloofwaardigheid; 4. verheugt zich over het feit dat de verkiezingsprocedure voor de UNHRC het heeft mogelijk gemaakt om de grootste mensenrechtenschendende landen, zoals Iran en Wit-Rusland, uit te sluiten van de UNHRC te houden; betreurt evenwel dat niet alle geografische groepen echte verkiezingsprocedures hebben opgezet voor toetreding tot de UNHRC; betreurt dat het systeem van vrijwillige beloftes zeer ongelijksoortige en ontoereikende resultaten heeft opgeleverd waardoor regeringen hun internationale verplichtingen op het gebied van de mensenrechten konden ontwijken; is in dit opzicht zeer bezorgd over het tactische gebruik van de zogenaamde beloftes door sommige leden en herbevestigt daarom dat volledige samenwerking met de Speciale Procedures het basiscriterium dient te blijven voor toetreding tot de UNHRC; 5. betreurt de toenemende verdeling van de UNHRC in regionale blokken; is van mening dat deze groepsmentaliteit het vermogen van het UNHRC ondermijnt om overal ter wereld schendingen van de mensenrechten doeltreffend, onpartijdig en objectief aan te pakken; is van mening dat dit de werkelijke reden kan zijn voor de vooringenomenheid, de selectiviteit en de zwakte van de UNHRC; 6. erkent dat een aantal delegaties in Genève onvoldoende uitgerust is om mensenrechtenonderhandelingen op een adequate manier na te streven en dus op groepsleiders steunen om hun standpunt te formuleren; merkt echter op dat deze tendens op een efficiënte manier gecompenseerd is geworden met betrekking tot een aantal belangrijke kwesties zoals de gedragscode voor Speciale Procedures en de situatie in Darfur, in het bijzonder binnen de Aziatische en Afrikaanse groepen; benadrukt tegelijkertijd dat de standpunten gezamenlijk ingenomen door de EU en de toetredende landen enorm hebben bijgedragen tot de groepsmentaliteit; verzoekt de Commissie om in een jaarrapport te voorzien over stempatronen inzake mensenrechten binnen de VN, waarbij een analyse wordt gemaakt van hoe deze beïnvloed werden door de beleidslijnen van de EU, van EU-lidstaten en andere blokken; 7. erkent dat de brede samenstelling van de UNHRC en de deelname van verschillende waarnemende staten een quasi-universele deelname van landen aan zijn debatten garanderen; meent, met het oog op de herziening van 2011, dat enerzijds de mogelijkheid van openstelling van de UNHRC voor universeel lidmaatschap onderzocht kan worden, terwijl anderzijds een kleinere samenstelling bevorderlijk kan zijn; 8. neemt kennis van de lopende discussie over de relatie tussen de UNHRC en de Derde Commissie van de Algemene Vergadering; herinnert er in dit verband aan dat de Derde Commissie de opdracht heeft om de voornaamste bezorgdheden van de UNHRC door te geven aan dit orgaan dat alle lidstaten van de VN omvat; is van mening dat dit orgaan ook de tekortkomingen van de UNHRC kan opvangen, net zoals de Algemene Vergadering doet met de besluiten van de Veiligheidsraad, wat een belangrijk element is van de complementariteit tussen de UNHCR en de Derde Commissie; verzoekt de EU zich er nogmaals toe te verbinden de UNHRC te steunen en de doelmatigheid ervan te verbeteren, als uniek platform dat is gespecialiseerd in universele mensenrechten en als specifiek forum voor de mensenrechten binnen het VN-bestel; 9. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat het beginsel van de universaliteit van de mensenrechten steeds verder wordt ondergraven, zoals met name blijkt uit de pogingen van een aantal landen om grenzen te stellen aan erkende mensenrechten zoals de vrijheid van meningsuiting of om de mensenrechten te interpreteren tegen een culturele, ideologische of traditionele achtergrond; doet een beroep op de EU in verband met deze pogingen waakzaam te blijven en de beginselen van de universaliteit, ondeelbaarheid en onderlinge afhankelijkheid van de mensenrechten krachtig te verdedigen; Speciale Procedures 10. is van mening dat de Speciale Procedures de kern vormen van het mensenrechtenapparaat van de VN en onderstreept dat de geloofwaardigheid en de doelmatigheid van de UNHRC bij de bescherming van de mensenrechten afhangt van de samenwerking met de speciale procedures en de volledige tenuitvoerlegging ervan, alsmede van de goedkeuring van de hervormingen die het vermogen ervan om schendingen van de mensenrechten aan te pakken versterken; 11. beschouwt de Speciale Procedures voor situaties in bepaalde landen als een essentieel instrument ter verbetering van de mensenrechten ter plaatse; is van mening dat de aard en de frequentie van de landenverslagen in het kader van de UPE de landenmandaten niet kunnen vervangen; is derhalve gekant tegen pogingen van bepaalde landen om het argument van "rationalisatie" van de Speciale Procedures te hanteren om deze mandaten af te schaffen; betreurt in dit verband de beëindiging van de landenmandaten met betrekking tot de Republiek Wit-Rusland, de Democratische Republiek Kongo en de Republiek Cuba alsook de opheffing van de deskundigengroep inzake Darfur; 12. neemt kennis van de invoering van voorwaarden voor de opschorting van het landenmandaat van Burundi; erkent het belang van het vaststellen van een exitstrategie voor elk van deze Speciale Landenprocedures; 13. veroordeelt de pogingen van verschillende leden van de UNHRC om de onafhankelijkheid en doelmatigheid van de Speciale Procedures te beperken; neemt in dit verband kennis van de aanneming op 18 juni 2007 van een Gedragscode voor mandaathouders voor Speciale Procedures; verzoekt de UNHRC om deze gedragscode te implementeren in de geest van de bovenvermelde Resolutie A/RES/60/251 en om de onafhankelijkheid van de Speciale Procedures te respecteren; 14. wenst dat de selectie en de benoeming van passende mandaathouders voor de Speciale Procedures worden verbeterd, met name door te zoeken naar manieren om de bestaande lijst van kandidaten bij het Bureau van de hoge commissaris voor de mensenrechten (OHCHR) te versterken en de onafhankelijkheid van de mandaathouders te versterken op basis van de ervaring en expertise van de kandidaten, waarbij naar behoren rekening moet worden gehouden met de geografische vertegenwoordiging en een goed evenwicht tussen mannen en vrouwen; 15. onderstreept de noodzaak van een betere follow-up van de bevindingen en aanbevelingen in het kader van de Speciale Procedures, hetgeen het creëren van mechanismen zou kunnen omvatten om te rapporteren over de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen; 16. is van mening dat de UPE een instrument is dat de Speciale Procedures aanvult en een goede gelegenheid biedt om doeltreffender gebruik te maken van de verslagen daarvan en te zorgen voor meer samenwerking en een betere follow-up van de werkzaamheden; 17. dringt aan op aanhoudende steun voor de speciale procedures wat betreft financiering en personeel; Universele periodieke evaluatie 18. erkent de potentiële waarde van het UPE-mechanisme wat betreft de verbetering van het universele karakter van de controle op de verbintenissen en praktijken in de hele wereld op het gebied van de mensenrechten, door alle VN-lidstaten aan dezelfde behandeling en controle te onderwerpen en niet-gouvernementele organisaties (NGO's) nieuwe mogelijkheden te bieden om met bepaalde landen een dialoog aan te gaan; 19. is verheugd dat de UPE veel VN-lidstaten heeft gestimuleerd om zich te verplichten tot het implementeren van hun internationale verplichtingen door opvolging van de conclusies en aanbevelingen van Verdragsorganen en Speciale Procedures, het presenteren van overzichtrapporten aan Verdragsorganen, het beantwoorden van openstaande verzoeken tot uitnodiging van Speciale Procedures, ratificatie van nog niet geratificeerde verdragen en goedkeuring van nationale wetgeving om te zorgen voor de nakoming van verplichtingen die voortvloeien uit verdragen die deze landen hebben ondertekend; 20. betreurt dat deze eerste drie zittingen niet volledig aan de verwachtingen hebben beantwoord als het gaat om een objectief, transparant, niet-selectief, constructief, niet-confronterend en niet-gepolitiseerd proces (7) ; 21. onderstreept dat deze doelstelling alleen kan worden verwezenlijkt indien bij alle stadia van het evaluatieproces onafhankelijke deskundigen worden betrokken en een doelmatig, op resultaten gericht follow-upmechanisme wordt toegepast; 22. betreurt dat tijdens het UPE-proces het accent te weinig wordt gelegd op economische, sociale en culturele rechten alsook op de rechten van minderheden en dringt erop aan dat tijdens de komende zittingen meer aandacht aan deze rechten wordt besteed overeenkomstig het beginsel van de universaliteit, ondeelbaarheid en onderlinge afhankelijkheid van de mensenrechten; 23. laakt het gebruik van politieke allianties om bepaalde landen tegen controle te beschermen in plaats van juist de situatie en de bescherming op het gebied van de mensenrechten kritisch te beoordelen, waardoor ernstig afbreuk wordt gedaan aan de doelstelling van de UPE; stelt vast dat deze praktijk bij de evaluatie van Tunesië een gevaarlijk niveau heeft bereikt, omdat deze verklaringen bevatte die de bevindingen van de onafhankelijke deskundigen wezenlijk tegenspreken; merkt echter op dat deze specifieke evaluatie geen tendens lijkt te weerspiegelen; 24. is verheugd over het besluit van de EU om geen gezamenlijke interventies in landeninspecties te organiseren maar om de complementariteit van interventies te verzekeren zodat het brede spectrum aan kwesties kan worden opgeworpen; benadrukt in dit opzicht de pogingen van de EU om de "groepsmentaliteit" in de UNHRC te doorbreken doordat EU-lidstaten vragen over elkaars rapport op te werpen; verwelkomt het niveau van betrokkenheid van EU-lidstaten bij evaluaties, wanneer deze andere EU-lidstaten betreffen; moedigt de EU aan om verder te bouwen ook op het huidige model van "beperkte coördinatie", en om te verzekeren dat alle landen en alle onderwerpen met voldoende diepgang worden behandeld door EU-lidstaten en dat herhaling wordt vermeden; 25. is bang dat het eindverslag van de UPE en de interactieve dialoog tijdens de evaluatie in meerdere gevallen de in de samenvattingen vervatte informatie niet weerspiegelen of zelfs in tegenspraak zijn met de bevindingen van de onafhankelijke deskundigen waardoor het evaluatieproces zinloos wordt, en dat de aanbevelingen in de verslagen van de werkgroep te vaag zijn en inhoudelijk tekortschieten; verzoekt de leden van de UPE-werkgroep bij hun toekomstige evaluaties te zorgen voor meetbare, concrete, realistische en op de slachtoffers gerichte aanbevelingen die zijn gebaseerd op informatie vastgesteld door onafhankelijke monitoringmechanismen of NGO's; 26. betreurt het niet bindende karakter van UPE-aanbevelingen, hetgeen voortvloeit uit het recht dat de UPE landen toekent om te beslissen welke aanbevelingen zij kunnen accepteren; merkt op dat het percentage geaccepteerde aanbevelingen in sommige gevallen, zoals dat van Sri Lanka, laag is; bedenkt evenwel dat niet alle aanbevelingen waardevol hoeven te zijn of in overeenstemming met internationale verplichtingen op het gebied van de mensenrechten; is daarom van mening dat hieruit blijkt dat de UPE in sommige gevallen wellicht niet het meest nuttige instrument is en onderstreept het belang van onafhankelijke monitoringmechanismen en bevindingen door NGO's in het UPE-proces, met handhaving van de landenmandaten van de UNHCR; 27. veroordeelt de pogingen van sommige UNHRC-lidstaten om bijdragen van NGO's te censureren; betreurt de beperkte invloed van de deelname van NGO's op de uiteindelijke beslissing, gezien de beperkte spreektijd die voor de discussie over het UPE-verslag aan hen is toegewezen en gezien de beperkt toegestane omvang van hun interventies, waardoor zij wel algemene opmerkingen kunnen maken, maar niet opnieuw kwesties aan de orde kunnen stellen die in de werkgroepen zijn besproken; 28. betreurt het ontbreken van diepgaand nationaal overleg over de verslagen van de VN-lidstaten, met deelname van NGO's; dringt er derhalve bij alle geëvalueerde landen op aan op transparante wijze een inhoudelijke discussie aan te gaan over de stand van zaken met betrekking tot de mensenrechten, waarbij alle overheidssectoren en het maatschappelijk middenveld zijn betrokken en rekening wordt gehouden met het feit dat de belangrijkste doelstelling van het evaluatieproces de verbetering van de mensenrechten ter plaatse is; 29. roept alle staten op om na de evaluatie uitgebreid nationaal overleg te plegen op basis van de aanbevelingen; verzoekt de EU om te onderzoeken op welke manier deze aanbevelingen kunnen worden gebruikt bij de ontwikkeling van programma's voor technische bijstand; 30. roept de UNHRC op te blijven streven naar een grotere verantwoordingsplicht van de VN-lidstaten op het gebied van de mensenrechten door de doelmatigheid van de UPE te verbeteren, met name door aanscherping van de procedures ten einde bewuste obstructie of afleidingstactieken te voorkomen die de doelstellingen van de VN, de UNHRC en de UPE ondermijnen; Transparantie en deelname van het maatschappelijk middenveld aan de werkzaamheden van de UNHRC 31. wijst nogmaals op het belang van deelname van het maatschappelijk middenveld aan de werkzaamheden van de UNHRC en dringt er bij de EU-lidstaten op aan doeltreffende methoden en instrumenten in te voeren die de organisaties van het maatschappelijk middenveld in staat stellen deel te nemen aan de UNHRC en gebruik te maken van de voorrechten die zij op grond van hun raadgevende status hebben om schriftelijke mededelingen te doen en mondeling verklaringen af te leggen; 32. is verheugd dat de deelname aan de debatten van NGO's op het gebied van de mensenrechten gehandhaafd blijft en spreekt de hoop uit dat hun deelname in de toekomst wordt verbeterd en versterkt; herhaalt zijn verzoek om het VN-comité voor NGO's te hervormen zodat efficiënte deelname van onafhankelijke NGO's verzekerd kan worden, en wijst erop dat aanbevelingen voor erkenning gedaan moeten worden door onafhankelijke deskundigen op basis van het werk en de bijdragen van NGO's; 33. merkt op dat het karakter van de UNHRC als permanent orgaan bijzondere uitdagingen met zich meebrengt voor NGO's die niet in Genève zijn gevestigd; is derhalve verheugd over de bijdragen van de agentschappen die namens NGO's contact onderhouden met het OHCHR en het VN-bureau in Genève om NGO's van informatie over activiteiten te voorzien en hun deelname aan de werkzaamheden van de UNHRC te vergemakkelijken; 34. roept de donoren op zodanig rekening te houden met de opleidings- en financieringsbehoeften van mensenrechtenorganisaties, met name die welke niet in Genève zijn gevestigd, dat deze in staat worden gesteld consequent en doeltreffend deel te nemen aan de werkzaamheden van de UNHRC; verzoekt de Commissie om initiatieven van de civiele samenleving voor een kritisch onderzoek naar overheidsbeleid inzake mensenrechtenkwesties in de VN verder te steunen; 35. betreurt het gebrek aan publieke interesse voor en kennis van de UNHRC bij het publiek; is derhalve verheugd over de initiatieven van het OHCHR voor meer transparantie, met name de creatie van het "Bulletin of informal meetings"; verwelkomt de webstreaming van de UNHRC-zittingen die erop gericht is om het publiek bewuster te maken van zijn werkzaamheden; Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten 36. bevestigt zijn zienswijze volgens welke het OHCHR een sleutelorgaan is binnen het VN-systeem, aangezien het een fundamentele rol speelt bij de bescherming en handhaving van de mensenrechten door de integratie van deze rechten in het VN-bestel en binnen alle relevante organisaties, met name in verband met activiteiten die samenhangen met herstel of consolidatie van de vrede, ontwikkeling en humanitaire actie; 37. bevestigt zijn steun aan het OHCHR en zijn gehechtheid aan de integriteit van het mandaat van dit orgaan, alsook aan zijn onafhankelijkheid en zijn onpartijdigheid; 38. moedigt het streven van het OHCHR aan om zijn aanwezigheid ter plaatse via het openen van regionale bureaus te versterken; is in dit verband verheugd over de ondertekening van een memorandum of understanding tussen het OHCHR en de autoriteiten van de Republiek Kirgizië met betrekking tot de opening van een regionaal bureau van het OHCHR in Bisjkek; herhaalt zijn waardering voor de werkzaamheden van het OHCHR ter ondersteuning van de verdragsorganen en de Speciale Procedures; 39. spreekt zijn waardering uit voor het werk van mevrouw Louise Arbour als Hoge Commissaris voor de Mensenrechten en voor de inzet en de integriteit waarvan zij heeft blijk gegeven, en is ervan overtuigd dat haar opvolgster mevrouw Navanethem Pillay zich met hetzelfde enthousiasme zal inzetten en de uitdagingen zal kunnen aangaan die deze functie met zich meebrengt; 40. is verheugd over de jarenlange vrijwillige bijdragen van de Commissie aan het OHCHR, waaronder een bedrag van 4 000 000 EUR voor 2008, in het kader van het Europees instrument voor democratie en mensenrechten; doet een beroep op de EU-lidstaten om het OHCHR te blijven steunen, vooral in de Vijfde Commissie voor administratieve en budgettaire zaken van de Algemene Vergadering, ten einde ervoor te zorgen dat er geen sprake is van inmenging in de onafhankelijkheid van het bureau en dat het alle financiële middelen krijgt die het nodig heeft om zijn mandaat uit te oefenen; De rol van de EU in de UNHRC 41. is verheugd over de actieve deelname van de EU in de eerste drie jaar van de activiteiten van de UNHRC, met name via het indienen of steunen van resoluties, het afleggen van verklaringen, het bijdragen aan interactieve dialogen en debatten en het met succes oproepen tot bijzondere zittingen over de mensenrechtensituatie in Darfur in december 2006, in Burma/Myanmar in oktober 2007 en in het Oosten van de Democratische Republiek Congo in november 2008; erkent de beloftes van de EU om situaties in bepaalde landen te bespreken in de UNHRC; 42. is verheugd dat alle door de EU ingediende of gesteunde resoluties tijdens de eerste negen reguliere zittingen en de eerste acht bijzondere zittingen door de UNHRC zijn vastgesteld; merkt echter op dat verscheidene controversiële en niet-consensuele kwesties niet aan een stemming werden onderworpen; 43. neemt ter kennis dat de EU-lidstaten die aan de UNHRC deelnemen zijn verdeeld in twee regionale groepen, te weten de groep van West-Europese landen en de groep van Oost-Europese landen; merkt op dat de EU gekant is tegen het per regio voordragen van evenveel kandidaten als er zetels zijn ("clean slates"), hetgeen er namelijk toe leidt dat de EU-lidstaten met het oog op hun verkiezing in de UNHRC onderling met elkaar concurreren; 44. moedigt de EU aan te blijven aandringen op de vaststelling van lidmaatschapscriteria voor verkiezing in de UNHRC, met inbegrip van het doen uitgaan van permanente uitnodigingen voor de mandaathouders voor Speciale Procedures, alsook op controle op de daadwerkelijke nakoming van de verkiezingsbeloften van de VN-lidstaten; verzoekt nogmaals dat deze regel wordt toegepast bij de bepaling van de eventuele steun van de EU voor kandidaat-landen; betreurt dat dit verzoek nog niet werd ondersteund door de EU; 45. merkt op dat de EU binnen de UNHRC een numerieke minderheid vormt, hetgeen zonder meer een uitdaging betekent wanneer het erom gaat haar stem te laten horen; is verheugd over de door het Sloveense voorzitterschap voorgestelde inschakeling ("outreach") van andere leden van de UNHRC en de lastenverdeling tussen de EU-lidstaten; verzoekt de EU-lidstaten deze praktijk verder te ontwikkelen en te versterken; 46. is verheugd over de tendens dat EU-lidstaten naast het voorzitterschap van de EU in toenemende mate aan de debatten deelnemen; pleit ervoor dit verder te ontwikkelen en verzoekt de EU-lidstaten de boodschap van de EU te versterken door één boodschap – maar met vele stemmen – over te brengen; moedigt EU-lidstaten aan om initiatieven in alle regio's van de wereld verder te ontwikkelen als een zinvolle manier om groepspolitiek tegen te gaan; doet een beroep op de EU en de Organisatie van de islamitische conferentie om hun inspanningen op te voeren ter verbetering van wederzijds begrip en onderlinge samenwerking; 47. steunt het streven van de EU naar een gecoördineerd gemeenschappelijk standpunt in de UNHRC; betreurt echter dat het streven naar een gemeenschappelijk beleid van de EU-lidstaten in de UNHRC ertoe leidt dat de EU in dit forum vaak op basis van de kleinste gemene deler optreedt, waardoor de dynamiek van het diplomatieke potentieel van de EU tegenover andere regionale groepen wordt beperkt; moedigt de Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid, Javier Solana, aan om zijn persoonlijke vertegenwoordiger voor democratie en mensenrechten een mandaat te geven – indien nodig door het sturen van persoonlijke afgezanten – om intensief overleg te plegen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika over kwesties die besproken werden in de UNHRC, met als doel met landen van andere groepen gezamenlijke initiatieven op VN-niveau te ontplooien; 48. betreurt dat de EU, deels als gevolg van de tijd en de inspanningen die nodig zijn om een gemeenschappelijk standpunt te bereiken, niet in staat is geweest binnen het bredere VN-bestel effectief invloed uit te oefenen; verzoekt de EU weliswaar te blijven streven naar het bereiken van een gemeenschappelijk standpunt, maar bij minder belangrijke kwesties meer flexibiliteit aan de dag te leggen zodat zij in de onderhandelingen over fundamentele zaken sneller en doeltreffender kan optreden; 49. betreurt de tamelijk defensieve houding van de EU in de UNHRC, met name haar terughoudendheid om resoluties over situaties in bepaalde landen in te dienen, aangezien bepaalde landen zich hier gewoonlijk sterk tegen verzetten, alsook haar bewuste keus voor consensus en haar tendens om taalgebruik te vermijden dat verzet oproept, hetgeen uitmondt in het aanvaarden van compromissen die de preferenties van de EU niet weerspiegelen, zoals in het geval van de resolutie van 27 maart 2007 over de situatie van de mensenrechten in Soedan (8) en de resolutie van 13 december 2007 over de groep deskundigen inzake Darfur (9) , welke resulteerde in de opheffing van deze groep ondanks het feit dat de EU aanvankelijk op handhaving ervan had aangedrongen; 50. doet een beroep op de EU en de lidstaten om beter gebruik te maken van hun potentiële invloed ten einde de rol te vervullen die zij zou kunnen spelen als leider van een groep democratische landen met een solide staat van dienst op het gebied van de mensenrechten; is van mening dat deze voortrekkersrol het best kan worden vervuld door het bevorderen van partnerschappen met landen van andere regionale groepen, zoals blijkt uit verschillende initiatieven van de EU binnen het VN-bestel zoals de resoluties van de Algemene Vergadering over een moratorium op de doodstraf en over het recht op water; 51. verzoekt de EU en haar lidstaten intensiever samen te werken met andere democratische leden van de UNHRC, waaronder landen in de Afrikaanse en de Aziatische groep, en in het bijzonder met democratische staten die zich houden aan de internationale rechtsregels; is van mening dat het huidige Nigeriaanse voorzitterschap van de UNHRC in dit verband voor de EU mogelijkheden biedt; 52. verzoekt de EU regelmatig vergaderingen met deze landen over specifieke onderwerpen te organiseren om een mechanisme voor coalitievorming te creëren en voor zo breed mogelijke steun voor haar standpunten te zorgen; onderstreept de noodzaak de missies van de EU-lidstaten in Genève te versterken en te investeren in diplomatieke middelen door mensenrechtenspecialisten en diplomaten van hoog niveau te zenden om de UNHRC te sturen; 53. dringt aan op nauwere coördinatie en samenwerking tussen de betreffende in Brussel gevestigde werkgroepen van de EU-Raad en de EU-bureaus en de permanente vertegenwoordigingen van de EU-lidstaten in New York en Genève; is in dit opzicht verheugd over de effectieve decentralisatie van de dagelijkse besluitvorming van Brussel naar Genève waarbij de hoofdsteden een belangrijke coördinerende rol behouden; 54. doet andermaal een beroep op de EU om doelmatiger gebruik te maken van haar hulp en politieke steun aan derde landen en van andere instrumenten zoals de mensenrechtendialoog en het mensenrechtenoverleg, ter waarborging van bredere overeenstemming over haar initiatieven of door haar medegesteunde initiatieven, hetgeen geleid dient te worden door respect voor internationale wetgeving en universeel erkende mensenrechtennormen en de bevordering van democratische hervormingen; doet tegelijkertijd een beroep op de EU-lidstaten en de Commissie om bij de vaststelling van de doelstellingen en prioriteiten van de hulpprogramma's van de EU rekening te houden met de resultaten van het werk van de UNHRC voor een bepaald land, waaronder de aanbevelingen en conclusies van de UPE; 55. betreurt dat de EU er niet in is geslaagd substantiële prioriteiten voor de werkzaamheden van de UNHRC vast te stellen en bij diverse gelegenheden is gedwongen tot "schadebeperking", zoals in het bijzonder het geval was met de in 2007 door de Afrikaanse groep voorgestelde "gedragscode voor speciale procedures"; dringt bij de EU aan op een meer proactieve strategie en op verdubbeling van haar inspanningen om invloed uit te oefenen op de agenda en de debatten van de UNHRC; 56. is van mening dat de EU-lidstaten weliswaar een betere staat van dienst op het gebied van de mensenrechten hebben dan veel andere leden van de UNHRC, maar dat het optreden van de EU effectiever zou zijn indien zij niet kan worden beschuldigd van het meten met twee maten en van selectiviteit in haar eigen beleid op het gebied van de mensenrechten en de democratie; roept de EU derhalve op tot nakoming van haar verplichting om de mensenrechten in alle regio's in de wereld en over alle onderwerpen te bevorderen; roept de EU in dit verband op zich actief in te zetten voor de herziening van de in 2009 geplande Conferentie van Durban, waarbij voornamelijk dient rekening te worden gehouden met de noodzaak van implementatie van resolutie A/RES/62/149 van 18 december 2007 van de Algemene Vergadering van de VN waarin een universele afschaffing van de doodstraf wordt gevraagd; 57. moedigt de regelmatige aanwezigheid van een delegatie van het Parlement op zittingen van de UNHRC in Genève aan; is verheugd over het initiatief van de parlementaire subcommissie mensenrechten om de mandaathouders voor Speciale Procedures alsook het voorzitterschap van de UNHRC uit te nodigen op haar vergaderingen en roept op om deze praktijk te behouden; 58. bevestigt andermaal de noodzaak van een duidelijke visie, een politieke agenda en een langetermijnstrategie wat betreft de werking van de UNHRC en de activiteiten van de EU-lidstaten binnen dit orgaan, met name wat betreft de beoogde herziening van de UNHRC in 2011; is van mening dat deze strategie duidelijke benchmarks moet omvatten; doet in dit verband een beroep op de EU om: o o o 59. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de leden van de UNHRC, de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN, de secretaris-generaal van de VN en het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten. Het Europees Parlement , – gelet op het EG-Verdrag, en met name artikel 254 over de verplichting wetsbesluiten te publiceren en artikel 255, lid 2, over het recht van iedere burger en inwoner van de EU op toegang tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, – gelet op het EG-Verdrag, en met name artikel 207, lid 3, over de verplichting van de Raad om in het reglement van orde de voorwaarden op te nemen waaronder het publiek toegang heeft tot documenten van de Raad, – gelet op het EU-Verdrag, en in het bijzonder artikel 1 (het beginsel van openheid als een van de algemene beginselen van de Unie), artikel 6 (democratie), artikel 28, lid 1, en artikel 41, lid 1, (toepasselijkheid van het recht op toegang tot documenten met betrekking tot het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en tot politiële en justitiële samenwerking in strafzaken), – gelet op de artikelen 10 en 16 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zoals dat zal worden gewijzigd bij het Verdrag van Lissabon en gelet op de artikelen 15 en 298 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en in het bijzonder de artikelen 41 (behoorlijk bestuur) en 42 (recht op toegang tot documenten), – gelet op Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (1) , – gezien Verordening (EG, Euratom) nr. 1700/2003 van de Raad van 22 september 2003 tot wĳziging van Verordening (EEG, Euratom) nr. 354/83 inzake het voor het publiek toegankelĳk maken van de historische archieven van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2) , – gezien de uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (HvJ) en het Gerecht van eerste aanleg inzake de toegang tot documenten, en in het bijzonder de recente uitspraken van het Gerecht van eerste aanleg in de zaak The Bavarian Lager Co. Ltd tegen de Commissie van de Europese Gemeenschappen (Zaak T-194/04) en het HvJ in de zaak Koninkrijk Zweden en Maurizio Turco tegen de Raad van de Europese Unie (gevoegde zaken C-39/05 P en C-52/05 P ("arrest van het HvJ in de zaak Turco")), – gezien de activiteiten en verslagen van de Europese Ombudsman en de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming met betrekking tot de toegang tot documenten, – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 20 november 2002 tussen het Europees Parlement en de Raad over de toegang van het Europees Parlement tot gevoelige gegevens van de Raad op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid (3) , – gezien het voorstel van de Commissie van 30 april 2008 voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie ( COM(2008)0229 ), – gezien het ontwerpverdrag van de Raad van Europa betreffende de toegang tot officiële documenten, – gezien de mondelinge vragen aan de Raad en de Commissie over de uitvoering van het arrest van het HvJ in de zaak Turco ( O-87/2008 en O-88/2008 ), – gezien de Jaarverslagen van de Raad, de Commissie en het Europees Parlement over 2006 betreffende de toegang tot documenten, alsmede artikel 17 van Verordening (EG) nr. 1049/2001, – gelet op artikel 45 en artikel 97, lid 7 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0459/2008 ), A. overwegende dat democratische rechtstaten gebonden zijn aan het beginsel dat regels die gevolgen hebben voor de burgers openbaar dienen te zijn, hetgeen voor de EU-instellingen een verplichting tot openheid en transparantie inhoudt, in het bijzonder met betrekking tot hun besluitvormingsprocessen, in die zin dat democratische wetgevende organen in het openbaar vergaderen, debatteren en stemmen en dat wetsontwerpen en daarmee samenhangende teksten de burgers ter beschikking worden gesteld, B. overwegende dat de burgers, om nakoming van de verantwoordingsplicht en de legitimiteit van een democratisch politiek stelsel te waarborgen, het recht hebben om te weten: C. overwegende dat de internationale gemeenschap en de Europese Unie, aan de hand van de ervaringen van de lidstaten, geleidelijk een werkelijk "recht op toegang tot documenten" en "een recht op informatie" zijn gaan erkennen, gebaseerd op de beginselen van democratie, transparantie en openheid, D. overwegende dat kwantitatieve gegevens in de Jaarverslagen met betrekking tot de toepassing van Verordening (EG) nr. 1049/2001 door de EU-instellingen laten zien dat in een groter aantal gevallen toegang is verleend tot documenten (een algehele daling van het aantal en het percentage weigeringen), waarbij de redenen voor weigering van EU-instelling tot EU-instelling variëren (de voornaamste reden is de bescherming van het besluitvormingsproces) en dat de Commissie en het Parlement geen gevoelige documenten in hun registers hebben opgenomen, terwijl de Raad 79 van 409 gevoelige documenten in zijn register heeft opgenomen; overwegende dat uit een kwantitatief onderzoek duidelijk blijkt dat een aantal bepalingen van genoemde verordening aanleiding gaf tot verschillende interpretaties met betrekking tot hun juiste toepassing, hetgeen heeft geleid tot procedures bij de Ombudsman en het HvJ, E. overwegende dat de Raad, in strijd met artikel 11, lid 2 van Verordening (EG) nr. 1049/2001, slechts in een beperkt aantal documenten het interinstitutionele referentienummer opneemt, waardoor het moeilijk is een document in verband te brengen met een procedure en dat de Raad daarnaast documenten ofwel degradeert tot "vergaderdocumenten" die niet worden geregistreerd ofwel behandelt als "diplomatieke" documenten, waardoor het recht op toegang tot deze documenten ongedaan wordt gemaakt, F. overwegende dat overeenkomstig overweging 6 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 eveneens toegang dient te worden verleend tot documenten die in het kader van gedelegeerde bevoegdheden (comitologieprocedures) zijn opgesteld en overwegende dat 90% van de wetgeving via een dergelijke procedure tot stand komt en dat om die reden in dat kader een passende en transparante parlementaire en democratische controle dient te worden gewaarborgd, G. overwegende dat internet voor de burgers de belangrijkste bron is voor het raadplegen van documenten, en dat het aantal documenten dat door de EU-instellingen online beschikbaar wordt gesteld is toegenomen, hetgeen noopt tot verdere verbetering van de gebruiksvriendelijkheid van de websites van de Europese instellingen en de websites met EU-documenten, hun interconnectie en de oprichting van één enkel portaal dat toegang biedt tot alle documenten, procedures en instellingen van de EU, H. overwegende dat de instellingen van de EU verdere stappen moeten nemen in de richting van meer transparantie, openheid en democratie door zich in te zetten voor een "Europese wet op de vrijheid van informatie", aangezien bij de toepassing van Verordening (EG) nr. 1049/2001 een aantal tekortkomingen aan het licht is gebracht, recente gerechtelijke uitspraken dringend door de EU-instellingen moeten worden geanalyseerd en geïmplementeerd, en de Commissie een voorstel tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1049/2001 heeft uitgebracht, 1. benadrukt dat het HvJ in zijn historisch arrest in de zaak Turco concludeerde dat " [....] Verordening (EG) nr. 1049/2001 in beginsel een verplichting vast [legt] tot openbaarmaking van de adviezen van de juridische dienst van de Raad inzake een wetgevingsproces " (4) en dat het Hof tot de volgende conclusies kwam: 2. benadrukt dat het arrest van het HvJ in de zaak Turco het binnen de EU geldende beginsel versterkt dat op democratische instellingen de verplichting rust hun activiteiten, documenten en beslissingen openbaar te maken, hetgeen voorwaarde is voor hun wettigheid, legitimiteit en verantwoordelijkheid op basis van artikel 6 EU-Verdrag en de artikelen 254 en 255 EG-Verdrag, en dat hieruit voortvloeit dat documenten openbaar en in ieder geval toegankelijk dienen te zijn en dat elke uitzondering op dit beginsel strikt moet worden uitgelegd en beperkt moet worden toegepast; 3. doet een dringend beroep op alle Europese instellingen om Verordening (EG) nr. 1049/2001, met name bij wetgevingsprocedures toe te passen in het licht van de recente jurisprudentie en in het bijzonder het arrest van het HvJ in de zaak Turco en alle implicaties daarvan (openbaarmaking van adviezen van juridische diensten, strikte uitlegging van uitzonderingen, de verplichting een weigering uitvoerig te motiveren, enz.) en verzoekt de Raad zijn regels te herzien om de openbaarheid van alle debatten, documenten en informatie te waarborgen, inclusief de identiteit van delegaties van de lidstaten in de Raad, zijn werkgroepen en groepen deskundigen, alsmede verslagen op te stellen van openbare vergaderingen, aangezien het standpunt van het HvJ dat inhoudt dat de uitzondering op grond van de bescherming van het besluitvormingsproces dient te wijken voor het openbaar belang bij openbaarheid − aangezien verschillende gezichtspunten met betrekking tot wetgeving de instellingen een grotere legitimiteit bieden − ook in onderhavig geval van toepassing is; 4. verzoekt de instellingen van de EU gemeenschappelijke regels vast te stellen over de wijze waarop administratieve procedures dienen plaats te vinden en hoe administratieve documenten dienen te worden ingediend, geclassificeerd, gedeclassificeerd, geregistreerd en binnen en buiten de EU-instellingen verspreid, rekening houdend met het feit dat het beginsel van transparantie niet los kan worden gezien van door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie in artikel 41 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie afgekondigde beginsel van behoorlijk bestuur; stelt in dit licht tevens dat Verordening (EEG, Euratom) nr. 354/83 van de Raad van 1 februari 1983 inzake het voor het publiek toegankelijk maken van de historische archieven van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (10) in de herziening van Verordening (EG) nr. 1049/2001 dient te worden gegeïntegreerd zodat hierin ook gemeenschappelijke regels worden opgenomen over lopende, intermediaire en historische archieven om aldus de bestaande incoherenties tussen de werkwijze van de instellingen van de EU en de lidstaten weg te nemen; 5. is van mening dat het Parlement voorvechter moet zijn van openbaarheid, transparantie en openheid binnen de EU en dat het Parlement nog voor de Europese verkiezingen van 2009 een buitengewoon actieplan moet opzetten, bijvoorbeeld in het kader van het initiatief "e-Parlement", om ervoor te zorgen dat er op zijn website meer en gemakkelijker toegankelijke informatie beschikbaar komt met betrekking tot: en verzoekt de lidstaten, de nationale parlementen en andere verkozen organen hetzelfde te doen en een register op te zetten met betrekking tot de activiteiten van het parlement en de parlementariërs; 6. verzoekt de Commissie gevolg te geven aan de aanbeveling van de Europese Ombudsman (klacht nr. 3208/2006/GG) die voor de Commissie met betrekking tot haar register de verplichting inhoudt "referenties van alle documenten in de zin van artikel 3, a), die in haar bezit zijn op te nemen in het register waarin artikel 11 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 voorziet, in zoverre dit nog niet is gebeurd"; 7. is van oordeel dat het opvragen van documenten en informatie gemakkelijker zou gaan als de documenten overeenkomstig gemeenschappelijke normen (voor bijvoorbeeld verwijzingen naar verschillende versies van hetzelfde document, amendementen, bijlagen en rectificaties) (14) zouden worden ingediend, geregistreerd en door andere wetgevende instellingen zouden worden hergebruikt met behulp van opensourcetekstverwerkers, effectieve meertaligheid en technologieën die toegang tot informatie en documenten mogelijk maken voor mensen met een handicap, zoals door de Commissie aan de lidstaten voorgesteld in haar mededeling inzake interoperabiliteitsoplossingen voor Europese overheidsdiensten (ISA) ( COM(2008)0583 ) en zoals voorzien in Richtlijn 2003/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie (15) ; 8. is van mening dat de gewone burger bij het zoeken naar informatie over de instellingen van de EU vanwege het ontbreken van een effectief op de burgers gericht interinstitutioneel transparantie- en communicatiebeleid nog steeds veel obstakels tegenkomt; is van mening dat de burgers van de EU, ongeacht het punt van toegang, de mogelijkheid moeten hebben om een bepaalde wetgevende of administratieve procedure te volgen en toegang moeten hebben tot alle met die procedure samenhangende documenten (16) ; zoals reeds in 2001 werd gevraagd, dient een interinstitutionele routekaart te worden opgesteld om de registers en homepages van de EU-instellingen te verbeteren, vereenvoudigen en completeren en ze bovendien interoperabel te maken; EU-instellingen die het voortouw willen nemen bij de ontwikkeling van elektronische overheidsdiensten moeten een heuse interinstitutionele zoekmachine kunnen en willen ontwerpen waarmee de toegang tot documenten en informatie gebruikersvriendelijker wordt; 9. betreurt ten zeerste dat in weerwil van de bepalingen van artikel 12 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 veel voorbereidende wetgevende documenten nog steeds niet worden geregistreerd (zoals de "vergaderdocumenten" waarover in de door Coreper I opgezette werkgroepen van de Raad wordt gedebatteerd) en dat dit, als zij wel worden geregistreerd, zonder interinstitutionele code geschiedt, waadoor het onmogelijk is gebleken om ze in het kader van het reeds in 2004 opgestarte interinstitutionele proefproject voor openbaarheid in de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (Trans-JAI) voor wetgevingsprocedures in de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (RVVR) in een gemeenschappelijke interinstitutionele databank op te nemen; neemt kennis van het feit dat vicevoorzitter Wallström ter plenaire vergadering een nieuwe termijn (2010) heeft medegedeeld en stelt dan ook dat deze termijn evenmin zal worden gehaald als de EU-instellingen niet onmiddellijk een contactambtenaar aanwijzen die ontbrekende interinstitutionele codes in de documenten kan opnemen; in de huidige situatie worden niet alleen openbare middelen verspild maar worden evenzeer de burgers op afstand gehouden van de dagelijkse wetgevende activiteiten op gevoelige beleidsterreinen als de RVVR; verzoekt de Commissie de termijn voor inwerkingtreding van een dergelijk instrument vast te stellen op het begin van de volgende zittingsperiode; 10. is van mening dat de instellingen van de EU één register/portaal voor informatie en documenten dienen te creëren dat de burgers de mogelijkheid biedt om een bepaalde procedure te volgen en dat toegang verschaft tot alle met die procedure samenhangende documenten (17) ; stelt zich op het standpunt dat een dergelijk project zou moeten beginnen met het vereenvoudigen en completeren van de registers en websites en het bewerkstelligen van een goede interconnectiviteit tussen de verschillende EU-instellingen en zou moeten leiden tot de integratie van de registers en websites in één EU-portaal; dringt erop aan dat er nog voor het begin van de volgende zittingsperiode van het Parlement een dagelijks interinstitutioneel follow-up bulletin in het leven wordt geroepen met daarin informatie en documenten die betrekking hebben op wetgevende en niet-wetgevende activiteiten en agenda's, zoals was voorzien in het Trans-JAI-project dat gebaseerd is op een interinstitutioneel akkoord uit 2004, dat helaas nog niet operationeel is; 11. verzoekt de instellingen van de EU er, uiterlijk voor het begin van de volgende zittingsperiode van het Parlement, voor te zorgen: 12. verzoekt de EU-instellingen zorg te dragen voor een verbeterde transparantie in comitologieprocedures alsmede in medebeslissingsprocedures waarbij tussen de EU-instellingen in eerste lezing overeenstemming wordt bereikt (zogeheten "trialogen"), en te waarborgen dat interinstitutionele akkoorden volledig in overeenstemming zijn met de voor wetgevingsprocedures geldende voorwaarden openbaarheid, transparantie en openheid, inclusief de betrokkenheid van een parlementaire vergadering waarop de wettelijke verplichting rust openbaar te vergaderen en behandelde documenten openbaar te maken; 13. wijst op het feit dat de bestaande procedures voor gedelegeerde wetgeving ("comitologiebesluiten"), via welke 90% van alle juridisch bindende besluiten die ieder jaar door de instellingen worden genomen tot stand komt, moeten worden herzien en op zodanige wijze worden toegepast dat de democratische beginselen en transparantie worden gewaarborgd, dat de leden, de werkwijze en het stemgedrag van de comitologiecomités openbaar moeten worden gemaakt en dat nationale en Europese parlementariërs en burgers direct toegang moeten kunnen verkrijgen tot de documenten in het comitologieregister zodra deze naar de leden van de comitologiecomités zijn verzonden (zoals voormalig Europees Commissaris Barnier in 2001 heeft toegezegd); is van mening dat met name bij ontwerpverordeningen sprake zou moeten zijn van een grotere transparantie, waarbij het Parlement moet streven naar een zo open en transparant mogelijke behandeling van voorstellen, en waarbij ondoorzichtige situaties moeten worden vermeden zoals die met betrekking tot vloeistoffen en lichaamsscanners ontstonden bij de verordeningen inzake de veiligheid van de luchtvaart; 14. is van mening dat het beginsel van loyale samenwerking tussen de instellingen voor de EU-instellingen de verplichting inhoudt, in het bijzonder wanneer zij zich bezighouden met wetgevingsdossiers of internationale verdragen (bijvoorbeeld de samenwerking tussen de EU en de USA op het gebied van JBZ, PNR en gegevensbescherming) of benoemingsprocedures (bijvoorbeeld de benoeming van de directeur voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten), alle relevante documenten en informatie, zelfs gevoelige of vertrouwelijke, uit te wisselen en dat de huidige praktijk dringend dient te worden verbeterd; 15. prijst de Europese Ombudsman om zijn inzet een grotere transparantie bij de Europese instellingen te bewerkstelligen en deelt de visie van de Europese Ombudsman en de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming inzake het evenwicht tussen de bescherming van gegevens en het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer overeenkomstig Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlĳke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrĳe verkeer van die gegevens (18) en Verordening (EG) nr. 1049/2001; verzoekt de Europese Ombudsman voor het nieuw verkozen Parlement een verslag op te stellen over de toegang tot documenten, waarin de in onderhavige resolutie behandelde onderwerpen aan de orde komen; 16. verzoekt de instellingen van de EU en de lidstaten een gemeenschappelijke administratieve cultuur van transparantie te stimuleren die gebaseerd is op de beginselen van artikel 41 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, de rechtspraak van het HvJ, de aanbevelingen van de Europese Ombudsman en de optimale werkmethoden in de lidstaten; is van mening dat alle Directoraten-generaal van de instellingen van de EU ervoor dienen te zorgen dat documenten worden ingediend, geregistreerd, geclassificeerd, gedeclassificeerd en verspreid overeenkomstig het beginsel van goed bestuur van Verordening (EG) nr. 1049/2001 en de reglementen van de desbetreffende instellingen, zoals nu reeds het geval is bij de functionarissen voor gegevensbescherming; 17. dringt erop aan een Europees Jaar voor Transparantie uit te roepen en ter gelegenheid van de Europese verkiezingen in 2009 een Europese campagne voor transparantie op touw te zetten, om burgers bewust te maken van hun recht op toegang tot documenten van de EU en van de normen met betrekking tot openbaarheid, openheid en transparantie in de EU en in de lidstaten; 18. is van mening dat de transparantie op EU-niveau moet worden weerspiegeld bij de omzetting door de lidstaten van EU-wetgeving in nationaal recht; nodigt de nationale parlementen en de Conferentie van de commissies voor communautaire en Europese aangelegenheden van de parlementen van de Europese Unie uit om de in deze resolutie opgenomen voorstellen te onderzoeken en te streven naar de totstandkoming van een Europees register met betrekking tot de activiteiten van de parlementen en de parlementariërs dat ertoe kan dienen samenwerking en overleg tussen de EU, het Parlement en de nationale parlementen te waarborgen en te intensiveren, daarbij tevens gebruikmakend van optimale werkwijzen op het gebied van e-Parlement en elektronische overheidsdiensten; 19. neemt nota van de ongerustheid die de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa in haar advies nr. 270 (2008) uit over het ontwerpverdrag van de Raad van Europa over toegang tot officiële documenten, en verzoekt de lidstaten om ten minste de amendementen van de Parlementaire Vergadering in het ontwerpverdrag op te nemen; 20. verzoekt de Europese Raad en het HvJ (in het kader van de uitvoering van zijn administratieve taken), de enige twee organen die Verordening (EG) nr. 1049/2001 nog steeds niet toepassen, zich te bezinnen en passende stappen te nemen om deze situatie te corrigeren; 21. verzoekt de instellingen van de EU zich in te zetten voor de totstandkoming van een ambitieuze Europese "wet op de vrijheid van informatie", gebaseerd op de thans voorgestelde herziening van Verordening (EG) nr. 1049/2001; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Europese Ombudsman, de Europese Toezichthouder op de gegevensbescherming en de Raad van Europa.