Het Europees Parlement, – gezien de jaarlijkse verslagen van het Europees Parlement over het GBVB en de onderdelen daarvan over de betrekkingen tussen de EU en Taiwan, – gezien het in 2015 ingestelde mechanisme voor de dialoog tussen de EU en Taiwan over het industrieel beleid, – gezien zijn resolutie van 9 oktober 2013 over de handelsbetrekkingen EU-Taiwan (1) , – gezien de deelname van Taiwan aan het Enterprise Europe Network, het European Cluster Cooperation Platform en de dialoog over de digitale economie, – gezien het communiqué van de ministers van Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking van de G7 van 5 mei 2021, in het bijzonder het deel over de steun voor een zinvolle deelname van Taiwan aan de fora van de Wereldgezondheidsorganisatie en aan de Wereldgezondheidsvergadering, – gezien de samenwerkingsovereenkomsten voor de bestrijding van commerciële fraude en de toepassing van de internationale normen inzake goed fiscaal bestuur door Taiwan vanaf 2017, – gezien de succesvolle samenwerking met Taiwan en de deelname van Taiwan aan de kaderprogramma’s van de Europese Unie, – gezien het arbeidsoverleg tussen de EU en Taiwan dat in 2018 voor het eerst plaatsvond, – gezien de visumvrijstelling van de EU voor houders van een Taiwanees paspoort sinds 2011, – gezien het één-China-beleid van de EU, – gezien de gezamenlijke verklaring van de leiders van de VS en Japan van 16 april 2021, – gezien de gezamenlijke verklaring van de leiders van de VS en de Republiek Korea van 21 mei 2021, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie 10 juni 2020, getiteld “Desinformatie in verband met COVID-19 aanpakken: feiten onderscheiden van fictie” (JOIN(2020)0008), – gezien de conclusies van de Raad van 16 april 2021 over een EU-strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 september 2021 over de EU-strategie voor samenwerking in de Indo-Pacifische regio (JOIN(2021)0024), – gezien artikel 118 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0265/2021 ), A. overwegende dat de EU en Taiwan gelijkgestemde partners zijn die de gemeenschappelijke waarden van vrijheid, democratie, mensenrechten en de rechtsstaat delen; B. overwegende dat de aanhoudende militaire strijdlustigheid van China en “grijze zone”-activiteiten, alsook andere vormen van provocatie van Taiwan, zoals spionage, cyberaanvallen en het rekruteren van Taiwanese talenten, een ernstige bedreiging vormen voor de status quo tussen Taiwan en China, alsook voor de vrede en stabiliteit in de Indo-Pacifische regio, en tot een gevaarlijke escalatie kunnen leiden; overwegende dat de Taiwanese minister van Defensie, Chiu Kuo-cheng, heeft verklaard dat, gezien de voortdurende en aanzienlijke ontwikkeling van het conflict, China in staat zou kunnen zijn om uiterlijk in 2025 een grootschalige invasie van Taiwan uit te voeren; overwegende dat de spanningen tussen China en Taiwan in geen veertig jaar zo ernstig zijn geweest, en dat China sinds 1 oktober 2021 150 oorlogsvliegtuigen, waaronder gevechtsvliegtuigen en met kernwapens uitgeruste bombardementsvliegtuigen, naar de luchtruimbewakingszone van Taiwan heeft gestuurd; overwegende dat deze regio van groot belang is voor de EU, zowel vanwege de vele hechte partners die de EU daar heeft als vanwege het feit dat een van de lidstaten, Frankrijk, daar overzeese gebieden heeft; C. overwegende dat de EU zich er in 2016 toe heeft verbonden elk beschikbaar kanaal te gebruiken om initiatieven met het oog op de bevordering van de dialoog, samenwerking en vertrouwensopbouw tussen de twee zijden van de Straat van Taiwan te stimuleren; overwegende dat deze aspiraties tot dusver niet zijn waargemaakt; D. overwegende dat de Chinese president Xi Jinping op 9 oktober 2021 plechtig heeft beloofd te streven naar een hereniging met Taiwan met beweerdelijk vreedzame middelen, maar heeft gewaarschuwd dat het grootste obstakel hiervoor de Taiwanese onafhankelijkheidsmacht is; overwegende dat er vanwege de strijdlustige verklaringen en acties van China ernstige twijfel bestaat over een dergelijke vreedzame aanpak; overwegende dat volgens een enquête van het Election Study Center van de Nationale Chengchi Universiteit in Taipei in juli 2021 slechts 1,5 % van de Taiwanese bevolking voorstander is van een zo snel mogelijke eenwording met het Chinese vasteland, terwijl een overweldigende meerderheid voorstander is van handhaving van de status quo, althans op korte termijn; E. overwegende dat de strategie van Taiwan om de verspreiding van het coronavirus in te dammen een van de effectiefste strategieën ter wereld is gebleken; overwegende dat de inspanningen van Taiwan om op verschillende gebieden een actieve bijdrage te leveren aan het algemeen belang van de internationale gemeenschap tijdens de pandemie, onder andere door middel van talrijke internationale studies, een concreet voorbeeld zijn van het feit dat Taiwan zich gedraagt als een partner en bewijs vormen dat Taiwan ook zo moet worden behandeld; overwegende dat hieruit blijkt dat Taiwan de capaciteit heeft om even waardevolle bijdragen te leveren aan de internationale gemeenschap bij het aanpakken van de vele andere uitdagingen van deze tijd; overwegende dat de recente toename van het aantal COVID-19-besmettingen, het gebrek aan vaccins en de Chinese inmenging in de inspanningen van Taiwan om de vaccins zo snel mogelijk te verkrijgen, zeer zorgwekkend zijn; F. overwegende dat de EU nog altijd de grootste bron van directe buitenlandse investeringen (DBI) in Taiwan is, met een gecumuleerde waarde van 48 miljard EUR tot en met 2019, goed voor 31 % van de inkomende DBI van Taiwan; overwegende dat er veel mogelijkheden zijn om het aantal DBI van Taiwan in de EU te verhogen; overwegende dat Taiwan de markt voor de fabricage van halfgeleiders domineert, aangezien zijn producenten ongeveer 50 % van de halfgeleiders in de wereld produceren; G. overwegende dat de locatie van Taiwan, zijn cruciale rol in de wereldwijde hightechtoeleveringsketens, en zijn democratische levenswijze Taiwan een strategisch belangrijk land maken voor de Europese democratieën; H. overwegende dat het totale bedrag van de bilaterale handel tussen de EU en Taiwan in 2019 uitkwam op 51 miljard EUR, waarmee Taiwan de op vier na grootste handelspartner van de EU in Azië is en de op 14 na grootste handelspartner in de wereld; 1. beveelt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie aan: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de regering van Taiwan. Het Europees Parlement, – gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (1) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (2) (“het Financieel Reglement”), – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (de “MFK-verordening”) (3) , en de gezamenlijke verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie in dit verband (4) , alsmede gezien de unilaterale verklaringen daaromtrent (5) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (6) , – gezien de Overeenkomst die op 12 december 2015 is goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP21) in Parijs (de “Overeenkomst van Parijs”), – gezien Verordening (EU) 2021/1119 tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van klimaatneutraliteit en tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1999 (de Europese klimaatwet) (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019, getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de algemene richtsnoeren voor de voorbereiding van de begroting 2022, afdeling III – Commissie (8) , – gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de raming van de inkomsten en uitgaven van het Europees Parlement voor het begrotingsjaar 2022 (9) , – gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, goedgekeurd door de Commissie op 9 juli 2021 ( COM(2021)0300 ) (de “OB”), – gezien het standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, vastgesteld door de Raad op 6 september 2021 en toegezonden aan het Europees Parlement op 10 september 2021 (11352/2021 – C9-0353/2021), – gezien artikel 94 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de andere betrokken commissies, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0281/2021 ), Afdeling III - Commissie Algemeen overzicht 1. herinnert eraan dat het Parlement in zijn bovengenoemde resolutie van 25 maart 2021 over de algemene richtsnoeren voor de voorbereiding van de begroting 2022 duidelijke politieke prioriteiten voor de begroting 2022 heeft vastgesteld om het herstel van de COVID-19-crisis te ondersteunen, investeringen te stimuleren en werkloosheid te bestrijden, en de basis te leggen voor een veerkrachtigere Unie; benadrukt nogmaals dat het sterk aan deze prioriteiten hecht en komt met het onderstaande standpunt om te waarborgen dat er in genoeg financiële middelen wordt voorzien om deze prioriteiten te verwezenlijken; 2. is van mening dat de begroting van de Unie over instrumenten moet beschikken om te kunnen reageren op meerdere crises tegelijkertijd; herhaalt dat volgens het Parlement de begroting van 2022 volledig uitgevoerd moet worden en een centrale rol moet spelen om het leven van de burgers op een positieve en tastbare manier te beïnvloeden; steunt tegen deze achtergrond verhogingen om investeringen te stimuleren, met bijzondere aandacht voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), die een hoeksteen van de economie van de Unie vormen en een cruciale rol spelen bij de totstandkoming van hoogwaardige investeringen en het scheppen van banen in alle lidstaten, de inspanningen op te voeren op weg naar de groene en digitale transitie, nieuwe kansen te bieden aan jongeren en kinderen te beschermen, om een sterke Europese gezondheidsunie op te bouwen en het Covax-programma te steunen; zet bovendien de prioriteiten op het gebied van veiligheid, migratie, asiel en integratie, grondrechten en Europese waarden kracht bij, maar erkent dat de situatie op het gebied van extern beleid en humanitaire hulp er sinds kort op achteruitgaat en dat het noodzakelijk is snel en op de middellange en lange termijn te kunnen reageren op toekomstige uitdagingen; 3. neemt kennis van het standpunt van de Raad over de OB, waarin de Raad 1,43 miljard EUR bezuinigt op vastleggingskredieten voor de MFK-rubrieken ten opzichte van het voorstel van de Commissie; is van mening dat de door de Raad voorgestelde bezuinigingen de gebruikelijke top-downbenadering volgen waarbij een arbitraire, algemene inkrimpingsdoelstelling wordt opgelegd die niet berust op een objectieve beoordeling van de uitvoeringstrends en evenmin rekening houdt met het absorptievermogen, en geen recht doet aan de vele uitdagingen waarmee de Unie wordt geconfronteerd en de verplichtingen die de Unie is aangegaan; wijst erop dat dit indruist tegen de belangrijkste gemeenschappelijke beleidsprioriteiten; concludeert dat het standpunt van de Raad ver verwijderd is van wat het Parlement van een herstelbegroting verwacht; besluit daarom, als een algemene regel, de kredieten te herstellen op het niveau van de OB voor alle lijnen waar de Raad het bedrag heeft verlaagd, zowel voor operationele als administratieve uitgaven, en om de OB als uitgangspunt te nemen voor zijn standpunt; aanvaardt echter dat in de begroting voor 2022 1 299 miljoen EUR aan vastleggings- en betalingskredieten wordt opgenomen voor de reserve voor aanpassing aan de brexit, aangezien dat strookt met het politieke akkoord over de verordening tot oprichting van die reserve (10) ; 4. benadrukt dat nieuwe beleidsprioriteiten of -taken gepaard moeten gaan met nieuwe middelen en dat de oprichting van een agentschap of de uitbreiding van het mandaat ervan niet ten koste mag gaan van bestaande programma’s of agentschappen; compenseert daarom de verlagingen van de kredieten voor financieringsprogramma’s die door de Commissie zijn voorgesteld om de gedecentraliseerde agentschappen meer financiële armslag te geven; benadrukt dat een goede coördinatie en synergieën tussen de agentschappen onontbeerlijk zijn om de doeltreffendheid van hun werkzaamheden te vergroten, met name wanneer er sprake is van convergentie naar specifieke beleidsdoelstellingen, teneinde een billijke en efficiënte besteding van publieke middelen te waarborgen; 5. neemt in dit verband nota van het recente initiatief inzake een Europese Autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied (HERA); uit zijn ernstige bezorgdheid over de uitsluiting van het Parlement van de besluitvormingsprocedure aangaande de oprichting van een dergelijke autoriteit; wijst voorts op de belangrijke gevolgen van dit initiatief voor de begroting en op de noodzaak voor het Parlement om zijn rol als een van de takken van de begrotingsautoriteit ten volle te kunnen uitoefenen; is sterk gekant tegen elke financieringsstructuur waarbij middelen worden overgeheveld van belangrijke doelstellingen en acties die door de medewetgevers oorspronkelijk waren gepland en overeengekomen in het kader van Horizon Europa, EU4Health en RescEU; benadrukt in dit verband de noodzaak om als prioritaire doelstelling voor de begroting van de Unie te zorgen voor voldoende financiering voor het Europees kankerbestrijdingsplan, welke niet in gevaar mag worden gebracht door herschikkingen ten gunste van andere beleidsinitiatieven; onderstreept dat het Parlement, vanwege de timing van dit initiatief, er geen rekening mee kon houden in zijn lezing van de begroting voor 2022; verwacht dat deze kwestie aan de orde komt tijdens het begrotingsoverleg over de begroting 2022 en dringt erop aan dat hiervoor andere financieringsmiddelen worden onderzocht; 6. benadrukt tevens dat de Commissie na de publicatie van haar OB een pakket heeft aangekondigd ten behoeve van vluchtelingen uit Syrië en elders; dringt in dit verband aan op een alomvattend akkoord over het totaalpakket tijdens de bemiddelingsprocedure over de begroting 2022, met inbegrip van een ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2021; erkent dat verdere maatregelen nodig zullen zijn om adequaat te reageren op de recente gebeurtenissen in Afghanistan, waaronder steun aan burgers, waaronder vrouwen en meisjes, kinderen, kwetsbare groepen, alsook risicogroepen die als doelwit zijn gekozen, zoals onderzoekers, leerkrachten, artsen en academici, die hun leven en werk in Afghanistan niet kunnen voortzetten; onderstreept dat deze kwesties, gezien de veranderende situatie en het ontbreken van een alomvattende behoeftenanalyse op langere termijn, niet volledig konden worden meegenomen in de lezing van het Parlement en opnieuw zullen worden beoordeeld in het licht van nota van wijzigingen nr. 1/2022 van de Commissie en later ingediende informatie; 7. besluit de begrotingsonderdelen met een uitstekend uitvoeringspercentage en de operationele capaciteit om de extra kredieten in 2022 te absorberen, te versterken; wijst erop dat, om de hierboven genoemde dringende prioriteiten op een adequate manier te financieren, het flexibiliteitsinstrument volledig moet worden ingezet en bovendien een gedeeltelijk gebruik van het enkelvoudig marge-instrument (bedrag verrekend met de marges van het lopende jaar) nodig zal zijn; vraagt bovendien dat het volledige bedrag van de vrijmakingen voor 2020 beschikbaar wordt gesteld in 2022 overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement; 8. onderstreept dat wat de financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) betreft, de bedragen van de OB opnieuw moeten worden opgenomen om te voorkomen dat de financiële markten een negatief signaal krijgen, in afwachting van een herbeoordeling van de geraamde behoeften door de Commissie in het kader van de bemiddeling; herhaalt zijn duidelijke standpunt, zoals verdedigd in de onderhandelingen over het MFK 2021-2027, dat de rentelasten en terugbetalingen in het kader van NextGenerationEU boven de MFK-plafonds moeten worden geteld; 9. onderstreept het belang om klimaatactie en milieubescherming te ondersteunen door in 2022 extra middelen ter beschikking te stellen voor de desbetreffende programma’s en instrumenten van de Unie; benadrukt nogmaals dat, in de geest van klimaatmainstreaming, de inspanningen op alle beleidsterreinen moeten worden opgevoerd om het algemene streefcijfer voor klimaatuitgaven voor het gehele MFK 2021-2027 van ten minste 30 % van het totaalbedrag van de Uniebegroting en van de uitgaven in het kader van het EURI te halen; benadrukt voorts dat er onophoudelijk moet worden toegewerkt naar het beschikbaar stellen van 7,5 % van de jaarlijkse uitgaven in het kader van het MFK voor biodiversiteitsdoelstellingen in 2024, en 10 % vanaf 2026; benadrukt dat de Commissie vóór de indiening van de ontwerpbegroting voor 2023 een doeltreffende methode moet vaststellen, met name voor het bijhouden van de vorderingen bij het tot staan brengen en ombuigen van biodiversiteitsverlies, zodat het streefcijfer van het Interinstitutioneel Akkoord voor 2024 daadwerkelijk kan worden gehaald; dringt erop aan dat het Parlement volledig wordt betrokken bij de ontwikkeling van robuustere, transparantere en uitgebreidere methoden voor het verrichten en volgen van dergelijke uitgaven, en blijft vasthouden aan de jaarlijkse raadplegingen met de Commissie en de Raad, zoals vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord; herinnert eraan dat voor de tenuitvoerlegging van de Green Deal financiering alleen wordt toegekend voor activiteiten die in overeenstemming zijn met het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” en stroken met de Overeenkomst van Parijs; benadrukt dat de bij de faciliteit voor herstel en veerkracht gepubliceerde richtsnoeren moeten worden beschouwd als de norm voor alle andere uitgaven van dezelfde aard en met name als basis moeten dienen voor de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid; wijst erop dat de tenuitvoerlegging van het biodiversiteitsbeginsel verder moet gaan dan de volledige naleving van het desbetreffende acquis van de Unie; 10. benadrukt dat vrouwen onevenredig hard door de gevolgen van de COVID-19-crisis zijn getroffen; onderstreept het belang van gendermainstreaming in alle relevante programma’s in de begroting 2022 en van de tenuitvoerlegging van genderbewuste budgettering om ervoor te zorgen dat vrouwen en mannen in gelijke mate profiteren van overheidsuitgaven; verzoekt de Commissie in dit verband vaart te zetten achter de invoering van een doeltreffende, transparante en alomvattende methodologie, in nauwe samenwerking met het Parlement, om relevante genderuitgaven te meten, zoals bepaald in het Interinstitutioneel Akkoord, zodat er voor de begroting 2022 concrete resultaten kunnen worden getoond en de methodologie tot alle MFK-programma’s kan worden uitgebreid, en pleit in dit verband met name voor de systematische en alomvattende verzameling en analyse van gegevens in het kader van alle beleidsmaatregelen en programma’s van de Unie om de impact ervan op gendergelijkheid in alle dimensies en stadia van de voorbereiding, monitoring, tenuitvoerlegging en evaluatie van de begroting te meten; dringt voorts aan op de snelle tenuitvoerlegging van de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 en op de behoefte aan specifieke bindende streefdoelen en aanvullende maatregelen, met name opleiding en initiatieven om gendergelijkheid te bevorderen en gendervooroordelen te bestrijden; 11. constateert dat talrijke documenten en mededelingen van de instellingen, organen en instanties van de Unie uitsluitend beschikbaar zijn in de Engelse taal; merkt ook op dat werkvergaderingen worden gehouden zonder mogelijkheid van vertolking; verzoekt de beginselen, rechten en verplichtingen te eerbiedigen die zijn vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en Verordening nr. 1/1958 (11) , alsook in interne richtsnoeren en besluiten, zoals de code van goed administratief gedrag; verzoekt de instellingen, organen en instanties van de Unie daarom de nodige personele middelen ter beschikking te stellen om te zorgen voor de eerbiediging van de meertaligheid, door het aantal personeelsleden dat verantwoordelijk is voor vertaling en vertolking uit te breiden; 12. stelt het totaalbedrag aan kredieten voor de begroting 2022 (alle afdelingen) daarom vast op 171 802 114 290 EUR aan vastleggingskredieten, oftewel een verhoging met 4 008 766 380 EUR ten opzichte van de OB; besluit voorts een bedrag van 486 000 000 EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar te stellen na vrijmakingen op grond van artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement; stelt het totaalbedrag aan kredieten voor de begroting 2022 (alle afdelingen) vast op 172 467 593 189 EUR aan betalingskredieten; Rubriek 1 – Eengemaakte markt, innovatie en digitaal beleid 13. is van mening dat een succesvol onderzoeks- en innovatieprogramma essentieel is voor de toekomstige welvaart van de Unie; stipt aan dat Horizon Europa, dat een zeer hoge Europese meerwaarde heeft, een cruciale bijdrage zal leveren aan de Green Deal en de inspanningen voor een klimaatneutrale economie, aan een succesvolle digitale transitie en aan het herstel van de EU-economie van de pandemie; benadrukt in het bijzonder dat de investeringen van de Unie in gezondheidsonderzoek moeten worden opgevoerd, met inbegrip van de financiering van kankeronderzoek; benadrukt het uitstekende uitvoeringspercentage van dit programma, waaruit blijkt dat het in staat is om extra kredieten in de begroting van volgend jaar te absorberen; verhoogt de middelen voor Horizon Europa daarom met 305 miljoen EUR ten opzichte van de in de OB voorgestelde vastleggingskredieten; 14. steunt het voorstel in de OB om 77,3 miljoen EUR aan vrijmakingen beschikbaar te stellen voor de drie clusters die worden genoemd in de desbetreffende gezamenlijke politieke verklaring bij de verordening betreffende Horizon Europa (12) ; merkt echter op dat de resterende in 2020 vrijgekomen kredieten voor onderzoek 408,7 miljoen EUR bedragen; herhaalt er sterk van overtuigd te zijn dat dit onverwacht hoge bedrag aan vrijgekomen onderzoeksgelden, dat de Commissie tijdens de MFK-onderhandelingen niet had voorzien, in zijn geheel beschikbaar moet worden gesteld binnen Horizon Europa, in volledige overeenstemming met artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement; is er stellig van overtuigd dat, in het licht van de aanhoudende gezondheidscrisis, de helft van het resterende bedrag naar de cluster “Gezondheid” moet gaan; 15. benadrukt dat de Connecting Europe Facility (CEF) een cruciale rol speelt bij de opbouw van hoogwaardige, duurzame, betaalbare, onderling verbonden trans-Europese vervoers-, energie- en digitale netwerken en daarom centraal staat in de inspanningen om de economie van de Unie te versterken en de groene en de digitale transitie tot een succes te maken; herinnert eraan dat de CEF een zeer belangrijke bijdrage levert aan de algemene doelstelling om ten minste 30 % van het MFK en NextGenerationEU (NGEU) aan het klimaat te besteden; merkt op dat de CEF een essentiële rol speelt bij het stimuleren van economische, sociale en territoriale cohesie en bij het bevorderen van interconnectiviteit op het hele grondgebied van de Unie; stelt daarom voor de financiële middelen voor de drie onderdelen van de CEF te verhogen met een totaalbedrag van 207,3 miljoen EUR aan vastleggingskredieten ten opzichte van de OB; 16. benadrukt de noodzaak om de digitale kloof te dichten en de weerbaarheid en de digitale soevereiniteit van de Unie te versterken; is van mening dat het programma Digitaal Europa een essentieel instrument is om de digitaliseringspercentages in de Unie te verhogen – waardoor de productiviteit aanzienlijk zal toenemen – en om investeringen in cyberbeveiliging en kunstmatige intelligentie te helpen aanzwengelen; wijst erop dat bedrijven, en met name innovatieve digitale kmo’s, moeten worden ondersteund; is bovendien van mening dat er extra kredieten nodig zijn om digitale inclusie, en digitale geletterdheid en vaardigheden in heel Europa te bevorderen, met bijzondere aandacht voor de digitale geletterdheid van vrouwen; stelt daarom voor het aan het programma toegewezen bedrag met iets meer dan 71 miljoen EUR te verhogen; 17. staat achter verhogingen voor de verschillende onderdelen van de cluster “Eengemaakte markt” met een totaalbedrag van iets meer dan 37 miljoen EUR aan vastleggingskredieten ten opzichte van de OB; onderstreept het belang van een adequaat gefinancierd programma voor de eengemaakte markt om het concurrentievermogen te stimuleren, ondernemerschap te bevorderen en kleine ondernemingen, met inbegrip van startups, effectief te ondersteunen met de aanzienlijke, tweeledige uitdaging van een groene en digitale transitie; acht het daarom met name zaak het begrotingsonderdeel ter verbetering van het concurrentievermogen van ondernemingen en hun toegang tot markten aanzienlijk te verhogen, met name gezien de ernstige en langdurige gevolgen van de crisis voor kmo’s; 18. wijst op zijn reeds lang bestaande verzoek om een specifieke begrotingslijn en toewijzing voor toerisme, met name gezien de ernstige krimp die de sector, waaronder vele kmo’s, heeft ondervonden als gevolg van de COVID-19-pandemie; erkent dat verscheidene Unieprogramma’s bijdragen tot het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de sector op lange termijn, maar is er stellig van overtuigd dat een specifiek Unieprogramma voor toerisme meer gecoördineerde, zichtbare en transparante maatregelen zou opleveren die het herstel van de sector doeltreffend zou steunen en de weg zou banen naar een duurzame toekomst; 19. beschouwt InvestEU als een hoeksteen van de herstelstrategie en onderstreept dat er voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld in de begroting 2022, zodat het programma zonder vertraging resultaten kan boeken bij de verwezenlijking van zijn doelstellingen en de opbouw van het Europese concurrentievermogen op de lange termijn; benadrukt bovendien het belang van de InvestEU-advieshub en het InvestEU-portaal voor de versterking van het investerings- en ondernemingsklimaat in de hele Unie; verwerpt daarom alle door de Raad voorgestelde bezuinigingen op dit programma en besluit, als minimumvereiste, alle relevante begrotingslijnen weer op het niveau van de OB te brengen; 20. besluit een reserve aan te leggen onder voorbehoud van verdere verbeteringen van de governance van de International Accounting Standards Board die opereert in het kader van de International Financial Reporting Standards Foundation, overeenkomstig de eisen in zijn resolutie van 7 juni 2016 (13) ; besluit een reserve aan te leggen voor de Europese Bankautoriteit (EBA) in het licht van de ernstige gebreken en tekortkomingen die de Europese Rekenkamer in haar Speciaal verslag nr. 13/2021 heeft vastgesteld aangaande het gebrek aan de toereikende maatregelen op het gebied van de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering totdat de aanbevelingen van de Rekenkamer volledig zijn opgevolgd; 21. versterkt het Spoorwegbureau van de Europese Unie (ERA), in overeenstemming met de vastgestelde behoeften van dat agentschap, om ervoor te zorgen dat het agentschap zijn rol bij de ondersteuning van de overgang naar het koolstofvrij maken van vervoerswijzen naar behoren kan vervullen, ook voor segmenten waar directe elektrificatie complex is, en om een algeheel gelijk speelveld met andere vervoerswijzen te waarborgen, onder meer door te zorgen voor de voltooiing van ontbrekende spoorverbindingen, met name grensoverschrijdende spoorverbindingen; benadrukt dat het Bureau meer personeel nodig heeft om het hoofd te kunnen bieden aan de grote vraag naar de afgifte van voertuigvergunningen (VA), unieke veiligheidscertificaten (SSC) en ERTMS-vergunningen voor baanuitrusting (TA) en de tenuitvoerlegging van het 4e spoorwegpakket; 22. verhoogt de vastleggingskredieten voor rubriek 1 daarom met 668 593 067 EUR ten opzichte van de OB (exclusief proefprojecten en voorbereidende acties), wat moet worden gefinancierd door gebruik te maken van de beschikbare marge en door de speciale instrumenten in te zetten; stelt daarnaast een totaalbedrag van 486 000 000 EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar voor de rubriek, voortvloeiend uit vrijmakingen krachtens artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement; Subrubriek 2a – Economische, sociale en territoriale cohesie 23. besluit een afzonderlijke begrotingslijn in het leven te roepen in het kader van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+), in een speciale aanvullende toewijzing te voorzien om de tenuitvoerlegging van de Europese kindergarantie te bevorderen, teneinde bij te dragen aan de uitbanning van kinderarmoede en de verwezenlijking van de streefcijfers van het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten, en tegelijkertijd de negatieve gevolgen van de pandemie voor kinderen te verzachten; versterkt subrubriek 2a daarom met 700 000 000 EUR aan vastleggingskredieten ten opzichte van de OB (exclusief proefprojecten en voorbereidende acties), een bedrag dat moet worden gefinancierd door gebruik te maken van de beschikbare marge en door de speciale instrumenten in te zetten; 24. herinnert eraan dat de ondersteuning van de herstelbijstand voor cohesie en de regio’s van Europa (React-EU) aan het ESF+ en aan het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) moet bijdragen aan met name het scheppen van banen en hoogwaardige werkgelegenheid, met name voor mensen in kwetsbare situaties, en aan maatregelen voor sociale inclusie en armoedebestrijding, met name op het gebied van kinderarmoede; Subrubriek 2b – Veerkracht en waarden 25. benadrukt, in de context van de COVID-19-crisis, dat er een sterke Europese gezondheidsunie moet worden opgebouwd en dat de veerkracht van de gezondheidszorgstelsels moet worden versterkt; besluit daarom de middelen van het EU4Health-programma met 80 miljoen EUR te verhogen; 26. benadrukt dat extra middelen met name moeten worden toegewezen aan diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met name om de tijdige en gratis toegang ertoe te verzekeren en de kwaliteit van de diensten te waarborgen; 27. benadrukt dat de jeugd een overkoepelende prioriteit voor de Uniebegroting vormt; verhoogt de financiering daarom met een totaalbedrag van iets meer dan 137 miljoen EUR om tegemoet te komen aan de toenemende vraag naar het Erasmus+-programma, aangezien een verhoging met 5 % neerkomt op 40 000 extra mobiliteitsuitwisselingen en een belangrijke bijdrage levert om de gemiste kansen van het afgelopen jaar te compenseren; wijst erop dat Erasmus+ een belangrijk vlaggenschipprogramma is en een van de meest succesvolle programma’s van de Unie dat een strategische investering in de toekomst van de Unie en haar burgers vormt; wijst er nogmaals op dat onvoldoende financiering voor het Erasmus+-programma de continu schepping van nieuwe kansen voor en de grotere inzetbaarheid op de arbeidsmarkt van jonge mensen in gevaar zou brengen; verhoogt bovendien de middelen voor het Europees Solidariteitskorps met 5 miljoen EUR, daar de door de COVID-19-pandemie veroorzaakte economische crisis geen negatieve gevolgen mag hebben voor de steun aan jongeren; 28. benadrukt dat in de Uniebegroting voldoende middelen moeten worden vrijgemaakt voor noodsituaties, met inbegrip van noodsituaties die verband houden met de steeds ernstiger gevolgen van de klimaatverandering; benadrukt in deze context dat het belangrijk is de middelen voor het Uniemechanisme voor civiele bescherming (rescEU) met 10 miljoen EUR te verhogen, met name in verband met de natuurrampen in Europa, om de Unieburgers beteren te beschermen en beter voorbereid te zijn bij toekomstige rampen als gevolg van de klimaatverandering; benadrukt daarom de noodzaak om te investeren in klimaatmitigatie en -adaptatie voor bijzonder kwetsbare regio’s en deze op een duurzamere manier weer op te bouwen; 29. stelt voorts voor het onderdeel Cultuur van het programma Creatief Europa te versterken met 10 miljoen EUR om de culturele en creatieve sector in Europa, die door de COVID-19-crisis bijzonder hard is getroffen, te ondersteunen bij het herstel; onderstreept dat financiering uit de drie onderdelen van Creatief Europa niet mag worden gebruikt voor de financiering van projecten in het kader van het nieuw Europees Bauhaus-initiatief; 30. benadrukt de cruciale rol van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” om Europees burgerschap en de democratie, gelijkheid en gendergelijkheid, en de rechtsstaat in de Unie te versterken en slachtoffers van gendergerelateerd geweld te ondersteunen, en stelt met klem dat er aanvullende kredieten nodig zijn om deze doelstellingen te ondersteunen; verhoogt de middelen voor het programma Justitie ter compensatie van de voorgestelde verlaging ter financiering van meer taken voor het Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA) in het kader van het e-Codex-voorstel; 31. besluit de begroting voor “Multimedia-acties” te verhogen en een reserve te creëren teneinde de Commissie aan te moedigen meer stabiliteit en voorspelbaarheid te bieden voor radionetwerken die aandacht besteden aan EU-zaken, met een financiering die ten minste twee jaar bestrijkt, en de verschillende door deze begrotingslijn gefinancierde doelstellingen te verduidelijken; verhoogt ook de kredieten voor de sociale dialoog om de sociale dialoog te versterken en met name de nationale sociale partners te ondersteunen bij de respons op de COVID-19-crisis en de gevolgen daarvan op lange termijn; 32. acht het noodzakelijk de kredieten op het begrotingsonderdeel voor de Turks-Cypriotische gemeenschap te verhogen om een beslissende bijdrage te leveren aan de voortzetting en intensivering van de missie van het Comité inzake vermiste personen op Cyprus en om het door de twee gemeenschappen opgezette technische comité voor cultureel erfgoed te ondersteunen, en zo het vertrouwen en de verzoening tussen de twee gemeenschappen te bevorderen; 33. versterkt het onderdeel werkgelegenheid en sociale innovatie van het ESF+, met de nadruk op het bevorderen van de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt; 34. wijst eens te meer op de belangrijke rol van de gedecentraliseerde agentschappen onder deze subrubriek; besluit de financiering voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk (EU-OSHA) en het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken (Eurojust) te verhogen in overeenstemming met de vastgestelde behoeften van die agentschappen; breidt voorts het personeelsbestand uit van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), het FRA, Eurojust en het EOM; benadrukt tevens dat het belangrijk is de financiering nader te beoordelen en mogelijk verder te verhogen in overeenstemming met de behoeften van de agentschappen van de Unie die zich in de toekomst bezighouden met de gevolgen van de COVID-19-gezondheidscrisis, met name van het Europees Centrum voor ziektepreventie (ECDC) in het licht van de gewijzigde oprichtingsverordening; 35. onderstreept hoe belangrijk het is de begroting van de Unie beter te beschermen tegen fraude en onregelmatigheden; wijst in dit verband nogmaals op de fundamentele rol die het Europees Openbaar Ministerie (EOM) speelt bij de bescherming van de financiële belangen van de Unie, met inbegrip van het gebruik van middelen van NextGenerationEU, en bij het waarborgen van de eerbiediging van de rechtsstaat; besluit derhalve gerichte versterkingen toe te passen op het EOM, en het personeelsbestand daarvan uit te breiden, zodat het zijn taken kan vervullen en uitvoering kan geven aan zijn mandaat; verzoekt de Commissie, gezien de moeilijkheden die het EOM ondervindt bij het aanwerven van het personeel dat nodig is om zijn mandaat in 2021 uit te voeren, blijk te geven van de nodige flexibiliteit om ervoor te zorgen dat de door de begrotingsautoriteit overeengekomen kredieten in de toekomst volledig kunnen worden besteed; wijst op de aanzienlijke achterstand bij de behandeling van zaken en op het feit dat het EOM na slechts enkele weken operationeel te zijn meer dan 1 000 meldingen heeft geregistreerd van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt, hetgeen de urgentie van het verzoek onderstreept; 36. versterkt subrubriek 2b in totaal met 296 065 210 EUR aan vastleggingskredieten ten opzichte van de OB (exclusief proefprojecten en voorbereidende acties), een bedrag dat moet worden gefinancierd door gebruik te maken van de beschikbare marge en door de speciale instrumenten in te zetten; Rubriek 3 – Natuurlijke hulpbronnen en milieu 37. merkt op dat de COVID-19-pandemie heeft aangetoond dat de landbouw een strategische rol speelt bij het voorkomen van een voedselcrisis, door in heel Europa veilige en hoogwaardige levensmiddelen tegen betaalbare prijzen te leveren; beklemtoont dat in 2022 in een aantal begrotingsonderdelen aanvullende steunmaatregelen voor bepaalde landbouwsectoren, met name steun voor de schoolregeling, jonge landbouwers en de bijenteelt, moeten worden gefinancierd om het effect van de COVID-19-pandemie te verzachten; 38. benadrukt dat er dringend actie moet worden ondernomen tegen klimaatverandering, zoals benadrukt in het meest recente IPPC-verslag van 9 augustus 2021; wijst op het belang van het LIFE-programma bij het ondersteunen en onderbouwen van klimaatactie en milieubescherming in de Unie; verhoogt, in het licht van de opmerkelijke absorptiecapaciteit van het programma, de begrotingssteun voor LIFE met 171 miljoen EUR (25 % boven de OB) voor de verschillende onderdelen van het programma; 39. benadrukt dat de begroting van het Europees Milieuagentschap aanzienlijk moet worden verhoogd om te voorzien in voldoende financiële en personele middelen om de volledige tenuitvoerlegging van de Europese Green Deal en het bijbehorende beleid mogelijk te maken, en de doelstelling van klimaatneutraliteit in uiterlijk 2050 te verwezenlijken; onderstreept dat de versterking van het Europees Milieuagentschap niet mag worden gefinancierd uit het LIFE-programma, dat de medewetgevers voor andere doeleinden hebben bestemd; 40. dringt met klem aan op steun aan ultraperifere regio’s, met name het Programma van speciaal op een afgelegen en insulair karakter afgestemde maatregelen (Posei); 41. dringt daarom aan op een verhoging van de vastleggingskredieten voor rubriek 3 met 212 750 473 EUR ten opzichte van de OB (exclusief proefprojecten en voorbereidende acties), een bedrag dat moet worden gefinancierd door een deel van de beschikbare marge te gebruiken; 42. stipt aan dat het beeld van de beschikbare middelen voor het ELGF meestal nog wordt vervolledigd door een nota van wijzigingen en dat de aanpak van wijzigingen in rubriek 3 in de loop van de bemiddelingsprocedure dienovereenkomstig kan worden bijgestuurd; Rubriek 4 – Migratie en grensbeheer 43. onderstreept dat het van belang is meer middelen uit te trekken voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, met name in het licht van de recente ontwikkelingen in Afghanistan; maakt voorts de verlaging ongedaan voor het Instrument voor grensbeheer en visa (BMVI), dat door de Commissie is geprogrammeerd om nieuwe taken voor Europol te financieren in het kader van zijn uitgebreide mandaat, aangezien de nodige kredieten voor Europol uitsluitend afkomstig mogen zijn uit niet-toegewezen marges binnen de maxima van het meerjarig financieel kader en/of van de beschikbaarstelling van de relevante speciale MFK-instrumenten; compenseert tegen deze achtergrond ook de middelen die bij het BMVI zijn weggenomen voor eu-LISA; 44. wijst er opnieuw op dat het belangrijk is de begroting van de Unie van een voldoende gedetailleerde nomenclatuur te voorzien zodat de begrotingsautoriteit haar rol op het gebied van besluitvorming doeltreffend kan vervullen en met name het Parlement zijn taken met betrekking tot democratisch toezicht en democratische controle binnen alle rubrieken kan uitoefenen; betreurt het daarom dat het Fonds voor asiel, migratie en integratie niet beschikt over een gedetailleerdere nomenclatuur die de specifieke doelstellingen van het Fonds weerspiegelt; 45. onderstreept dat de financiering en het personeelsbestand van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO) moeten worden verhoogd in overeenstemming met de taken die voortvloeien uit het politieke akkoord over het Europees Asielagentschap; benadrukt dat het personeelsbestand van eu-LISA verder moet worden uitgebreid in overeenstemming met de vastgestelde behoeften van het agentschap, door het agentschap te helpen in 2022 een aantal zeer kritieke Unieprojecten voor interne veiligheid en grensbeheer uit te voeren, zoals EES, Etias, interoperabiliteit, de herziene VIS-verordening en de herschikking van de Eurodac-verordening; 46. maakt de bezuinigingen van de Raad op het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) ongedaan, aangezien het agentschap moet beschikken over toereikende middelen en gekwalificeerde personeelsleden om zijn taken te kunnen uitvoeren op alle gebieden die onder zijn verantwoordelijkheid en nieuwe mandaat vallen; besluit echter om 90 000 000 EUR in de reserve te plaatsen, afhankelijk van de aanwerving van de resterende twintig toezichthouders voor de grondrechten in AD-rang, de aanwerving van de drie plaatsvervangende uitvoerend directeurs en de goedkeuring van een procedure voor de tenuitvoerlegging van artikel 46 van Verordening (EU) 2019/1896 (14) ; 47. verhoogt daarom de vastleggingskredieten voor rubriek 4 met 106 231 750 EUR ten opzichte van de OB (exclusief proefprojecten en voorbereidende acties), een bedrag dat moet worden gefinancierd door gebruik te maken van de beschikbare marge en door de speciale instrumenten in te zetten; Rubriek 5 – Veiligheid en defensie 48. benadrukt dat het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de Unie een progressieve ontwikkeling moet doormaken waarbij wel de neutrale status van een aantal lidstaten moet worden gerespecteerd; onderstreept dat de Europese samenwerking op het gebied van defensie geïntensiveerd moet worden, aangezien daarmee niet alleen de veiligheid van Europa en zijn burgers wordt vergroot, maar ook de kosten worden verlaagd; merkt op dat de Europese samenwerking op defensiegebied tot doel heeft synergieën tot stand te brengen en dubbele uitgaven in de lidstaten te voorkomen; roept op tot meer financiering voor het Europees Defensiefonds en voor militaire mobiliteit ter bevordering van een innovatieve en concurrerende industriële defensiebasis die zal bijdragen tot de noodzakelijke strategische autonomie van de Unie; 49. wijst op de belangrijke rol van de gedecentraliseerde agentschappen die actief zijn op het gebied van veiligheid en rechtshandhaving, met name het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol), het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) en het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol), en stelt gerichte verhogingen en/of personeelswijzigingen voor, zodat deze agentschappen hun taken naar behoren kunnen uitvoeren; benadrukt dat, bij gebrek aan goedkeuring van de herziene rechtsgrondslag van Europol uiterlijk eind 2021, de reserve die op de begroting van het agentschap is gehandhaafd, kan leiden tot een vertraagde aanwerving van personeelsleden die nodig zijn om de voorbereiding van een efficiënte tenuitvoerlegging van de herziene rechtsgrondslag en het herziene mandaat van Europol te waarborgen, en de reactie van Europol op terrorisme en cybercriminaliteit, innovatie, de ondersteuning van grootschalige onderzoeken, samenwerking met het EOM en de bestrijding van witwaspraktijken te stimuleren; 50. verhoogt rubriek 5 in totaal met 82 621 461 EUR ten opzichte van de OB, een bedrag dat moet worden gefinancierd door een deel van de beschikbare marge te gebruiken; Rubriek 6 – Nabuurschap en internationaal beleid 51. benadrukt dat, nu externe uitdagingen en internationale politieke kwesties steeds belangrijker worden op het internationale politieke toneel, de Unie ervoor moet zorgen dat de externe dimensie van haar begroting naar behoren wordt gefinancierd en erop voorbereid is prompt te reageren op huidige, opkomende, toekomstige en langetermijnuitdagingen; dringt aan op ondersteuning van overeengekomen prioriteiten in het kader van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld (NDICI – Europa in de wereld) en het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III); 52. onderstreept dat de financiering van de UNRWA moet worden verhoogd om te erkennen dat deze organisatie een essentiële bijdrage levert aan de regionale stabiliteit en een unieke aanbieder van essentiële diensten is voor miljoenen Palestijnse vluchtelingen; benadrukt dat de voorgestelde verhoging bedoeld is om voorspelbare financiering voor de UNRWA te waarborgen; benadrukt dat kinderen moeten worden onderwezen in verdraagzaamheid, vrede en wederzijds respect; verzoekt de Commissie met de Palestijnse Autoriteit en de UNRWA te blijven samenwerken om kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor Palestijnse kinderen te bevorderen en ervoor te blijven zorgen dat de Unesco-normen onverminderd volledig in acht worden genomen; 53. benadrukt dat de financiering voor de landen van de Westelijke Balkan en de oostelijke en zuidelijke buurlanden moet worden verhoogd om uitgebreide hervormingen en het herstel van de COVID-19-crisis en de sociale, ecologische en economische gevolgen daarvan op de lange termijn te ondersteunen en om de financiering voor het maatschappelijk middenveld en niet-statelijke actoren in de toetredingslanden te verhogen; wijst er in dat verband op dat er toereikende financiering moet worden gewaarborgd voor cruciale terreinen zoals ondersteuning van de democratie, het maatschappelijk middenveld en de rechtsstaat; dringt met name aan op voortzetting van de steun aan mensenrechten- en democratieactivisten en maatschappelijke organisaties in Belarus en de buurlanden; 54. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de toestand in Afghanistan; is van mening dat het budget voor humanitaire hulp voor Afghanistan en de buurlanden aanzienlijk moet worden verhoogd om kwetsbare Afghanen, met name vrouwen, kinderen en risicogroepen die bijzonder op de korrel genomen worden, en hun gezinnen, te ondersteunen en te beschermen; dringt er daarnaast op aan dat alle financiering voor onafhankelijke organisaties voor ontwikkelingshulp en humanitaire hulp in Afghanistan rechtstreeks aan deze organisaties wordt toegewezen zonder dat de Taliban-regering als tussenpersoon wordt ingeschakeld; besluit de financiering voor humanitaire hulp met 20 % te verhogen, gezien de interne en externe behoeften die voortkomen uit de huidige toestand in Afghanistan en in andere delen van de wereld en die naar verwachting uit de reserve voor solidariteit en noodhulp zullen moeten worden gefinancierd, wat tot financiële tekorten zou kunnen leiden; 55. betreurt de ongelijke vaccinatiegraad in de wereld; benadrukt daarom dat de toegang tot COVID-19-vaccins in ontwikkelingslanden mogelijk moet worden gemaakt, met name via het Covax-initiatief, en dat de verbetering van de gezondheidsstelsels in die landen moet worden ondersteund; besluit daarom in 2022 het bedrag van 1 miljard EUR in het kader van de buffer voor nieuwe uitdagingen en prioriteiten van NDICI – Europa in de wereld daarvoor te bestemmen, waarvan de uit 2021 overgedragen NDICI-middelen moeten worden afgetrokken, alsook nog eens 100 miljoen EUR in het kader van de begrotingslijn “Mensen – Mondiale uitdagingen”, naast alle beloften en toezeggingen die de Commissie al heeft gedaan; verzoekt de lidstaten de reeds gedane toezeggingen in het kader van Covax met spoed na te komen en verzoekt hen in de eerste helft van 2022 nog eens 2 miljard EUR uit te trekken, hetzij voor Covax, hetzij in vaccindoses; wijst erop dat de begrotingslijn “Mensen – Mondiale uitdagingen” ook gericht is op de financiering van onmiddellijke, middellange- en langetermijnuitdagingen; 56. wijst op de wereldwijde inspanningen van de Unie ter ondersteuning van vluchtelingen en herinnert aan de belangrijke rol die Turkije en de andere gastlanden, onder andere in het zuidelijke Middellandse Zeegebied, spelen bij de opvang van vluchtelingen, met name uit Syrië; stelt nogmaals dat de Unie en haar lidstaten doeltreffende en gecontroleerde hulp moeten blijven verlenen aan Syrische vluchtelingen in de gastlanden; benadrukt dat de toekomstige financiering voor de behoeften van de Syrische vluchtelingen niet in aanmerking is genomen in het kader van de onderhandelingen over het MFK of NDICI – Europa in de wereld en dat deze financiering derhalve niet uit de geprogrammeerde instrumenten, waaronder de buffer voor NDICI – Europa in de wereld, mag worden gehaald aangezien het pakket ten behoeve van vluchtelingen uit Syrië, Irak of andere landen niet inspeelt op een nieuwe crisis of onvoorziene behoeften; verlangt dat elke opvolger van de EU-faciliteit voor vluchtelingen in Turkije wordt gefinancierd met nieuwe kredieten en aanvullende bijdragen van de lidstaten en vergezeld gaat van de overeenkomstige herziening van de MFK-verordening om het plafond van rubriek 6 te verhogen teneinde rekening te houden met de werkelijke financiële behoeften voor het externe optreden van de Unie; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de Turkse regering niet rechtstreeks betrokken is bij het beheer en de toewijzing van fondsen onder de paraplu van de opvolger van de EU-faciliteit voor vluchtelingen in Turkije, en dat deze fondsen in de eerste plaats rechtstreeks aan de vluchtelingen en gastgemeenschappen worden gegeven en worden beheerd door organisaties die verantwoordingsplicht en transparantie garanderen; 57. onderstreept de sleutelrol van de macrofinanciële bijstand van de EU aan Moldavië, Albanië, Bosnië-Herzegovina, Georgië, Jordanië, Kosovo, Montenegro, Noord-Macedonië, Tunesië en Oekraïne om investeringen te bevorderen en het herstel na de COVID-19-crisis te ondersteunen; 58. benadrukt dat de bescherming en de bevordering van de mensenrechten en democratie wereldwijd evenals de emancipatie van vrouwen en de bescherming van kwetsbare groepen zoals kinderen, onverminderd een van de kernbelangen voor het extern optreden van de Unie vormen; besluit daarom de financiering van deze begrotingslijnen te verhogen; 59. besluit de steun voor strategische communicatie te verhogen, met name voor maatregelen om wereldwijde desinformatie tegen te gaan door het stelselmatig opsporen en ontmaskeren van desinformatie die door staten en andere actoren wordt verspreid; 60. verhoogt de vastleggingskredieten voor rubriek 6 daarom met 563 429 451 EUR ten opzichte van de OB (exclusief proefprojecten en voorbereidende acties), die moeten worden gefinancierd door gebruik te maken van de beschikbare marge en door de speciale instrumenten in te zetten; Rubriek 7 – Europees openbaar bestuur 61. is van mening dat de bezuinigingen van de Raad ongerechtvaardigd zijn en de Commissie niet in staat stellen haar taken uit te voeren; voert daarom de bedragen van de OB opnieuw op voor de administratieve uitgaven van de Commissie, met inbegrip van de uitgaven voor haar kantoren; 62. benadrukt dat sommige diensten, met name het directoraat-generaal Milieu van de Commissie en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), extra personeel nodig zullen hebben gezien de nieuwe wetgevingsvoorstellen en strategische initiatieven die voortkomen uit de doelstellingen van de Europese Green Deal, zoals het “Klaar voor 55”-pakket, de biodiversiteitsstrategie, de strategie voor duurzame chemische stoffen en de hogere uitgaven van de Unie vanwege NextGenerationEU en de faciliteit voor herstel en veerkracht; verzoekt de Commissie deze behoeften als eerlijke bemiddelaar opnieuw te beoordelen en passende verhogingen in haar nota van wijzigingen of tijdens de bemiddelingsprocedure voor te stellen, zonder te raken aan het huidige personeelsbestand in haar andere diensten of agentschappen; benadrukt dat het huidige begrotingsniveau en het lage aantal personeelsleden het vermogen van OLAF om zijn werkzaamheden in alle lidstaten uit te voeren belemmeren; wijst tevens op de toegenomen werklast van OLAF met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de EU-faciliteit voor herstel en veerkracht en de contacten met het EOM; Proefprojecten en voorbereidende acties (PP’s en VA’s) 63. herinnert eraan hoe essentieel proefprojecten en voorbereidende acties (PP’s en VA’s) zijn om politieke prioriteiten te formuleren en nieuwe initiatieven te lanceren die zouden kunnen leiden tot permanente activiteiten en programma’s van de Unie; keurt, na een zorgvuldige analyse van alle ingediende voorstellen en na volledig rekening te hebben gehouden met de beoordeling door de Commissie van de naleving van de wettelijke vereisten en de uitvoerbaarheid ervan, een evenwichtig pakket van PP’s en VA’s goed dat de politieke prioriteiten van het Parlement weerspiegelt; dringt er bij de Commissie op aan de PP’s en VA’s snel uit te voeren en feedback te geven over het verloop en de concrete resultaten ervan; Betalingen 64. onderstreept dat er in de begroting voor 2022 voldoende betalingskredieten moeten worden opgenomen en besluit daarom de door de Raad voorgestelde bezuinigingen ongedaan te maken en de betalingskredieten te verhogen voor de begrotingsonderdelen waarvan de vastleggingskredieten zijn gewijzigd; Overige afdelingen Afdeling I – Europees Parlement 65. handhaaft het algemene niveau van zijn begroting voor 2022, in overeenstemming met zijn raming van de ontvangsten en uitgaven, die door de plenaire vergadering van 29 april 2021 is goedgekeurd, op 2 112 904 198 EUR; neemt begrotingsneutrale technische aanpassingen op die rekening houden met geactualiseerde informatie die eerder dit jaar niet beschikbaar was; 66. in overeenstemming met bovengenoemde resolutie van 29 april 2021 over de raming van de ontvangsten en uitgaven voor het begrotingsjaar 2022: Overige afdelingen (afdelingen IV-X) 67. wijst erop dat de OB over het algemeen aansluit op de ramingen van de verschillende instellingen die onder de overige afdelingen van de begroting vallen, en dus, enkele uitzonderingen daargelaten, aansluit op hun financiële eisen; is van mening dat de door de Raad voorgestelde stelselmatige bezuinigingen daarom een funest effect zouden hebben op de werking van de desbetreffende instellingen en daarmee op de essentiële bijdrage die deze instellingen leveren aan de werking van de Unie; stelt daarom voor het niveau van de OB in bijna alle gevallen te herstellen, ook ten aanzien van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en het Comité van de Regio’s, met inbegrip van de personeelsformatie, zodat zij alle hun toevertrouwde taken kunnen uitvoeren, met inbegrip van nieuwe functies; wijzigt, in overeenstemming met het herenakkoord, de lezing door de Raad met betrekking tot de Raad en de Europese Raad niet; 68. is van mening dat het in een aantal gevallen, en rekening houdend met de ramingen van de instellingen, noodzakelijk is de kredieten of aantal personeelsleden te verhogen ten opzichte van de OB om te voorzien in nieuwe behoeften en beleidsdoelstellingen te halen; stelt daarom voor: o o o 69. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, samen met de amendementen op het ontwerp van algemene begroting, te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige instellingen en de betrokken organen, alsmede aan de nationale parlementen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2018)0336 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0211/2018), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 september 2018 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 28 juni 2021 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie juridische zaken ( A8-0035/2019 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (2) ; 2. neemt kennis van de bij deze resolutie gevoegde verklaring van de Commissie; 3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 oktober 2021 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2021/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/103/EG betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2021/2118.) BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Verklaring van de Commissie over de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/103/EG betreffende afvalstoffen De Commissie blijft zich inzetten voor een hoge graad van bescherming van slachtoffers in het kader van de richtlijn motorrijtuigenverzekering. Ons doel is ervoor te zorgen dat slachtoffers, ook in grensoverschrijdende situaties, zo snel mogelijk schadeloos worden gesteld en niet worden onderworpen aan onevenredige procedurele vereisten die hun toegang tot schadeloosstelling zouden kunnen belemmeren. De doeltreffendheid van de compensatie hangt grotendeels af van de vraag of zij tijdig wordt toegekend. In dit verband nemen wij kennis van de bezorgdheid die het Europees Parlement herhaaldelijk heeft geuit met betrekking tot de verschillen tussen de lidstaten op het gebied van verjaringstermijnen, dat wil zeggen de termijn waarbinnen een benadeelde partij een vordering kan instellen. De Commissie zal deze kwestie zorgvuldig bestuderen en zal nagaan welke oplossingen mogelijk zijn om de bescherming van slachtoffers verder te versterken indien uit de gegevens blijkt dat actie op het niveau van de Unie gerechtvaardigd is. (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2021)0087 ), – gezien artikel 187 en artikel 188, eerste alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0166/2021), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien de brief van de Commissie vervoer en toerisme, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0246/2021 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 168 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), alsmede de artikelen 4, 6, 9, artikel 15, lid 3, en artikel 122, lid 1, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 3 en 35, – gezien het Europees Sociaal Handvest, dat op 18 oktober 1961 werd ondertekend in Turijn, en met name artikel 11, – gezien artikel 31 van de Overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (Trips), – gezien de resolutie die op 28 mei 2019 tijdens de plenaire vergadering van de 72e Wereldgezondheidsvergadering is aangenomen, getiteld “Improving the transparency of markets for medicines, vaccines, and other health products” (Verbeteren van de transparantie van de markten voor geneesmiddelen, vaccins en andere gezondheidsproducten), – gezien Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake het Uniemerk (1) , – gezien Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (2) , – gezien Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 november 2001 tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik (3) , – gezien Verordening (EU) 2017/745 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen, tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG, Verordening (EG) nr. 178/2002 en Verordening (EG) nr. 1223/2009, en tot intrekking van Richtlijnen 90/385/EEG en 93/42/EEG van de Raad (4) , – gezien zijn resoluties over de bestrijding van de COVID‑19-pandemie, en met name zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (5) , – gezien de mededeling van de Commissie van 17 juni 2020, getiteld “EU-strategie voor COVID-19-vaccins” ( COM(2020)0245 ), – gezien het besluit van de Commissie van 18 juni 2020 tot goedkeuring van de overeenkomst met de lidstaten over de aankoop van COVID-19-vaccins namens de lidstaten en de bijbehorende procedures, met inbegrip van de bijlage (C(2020)4192), – gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), en met name zijn arresten in de zaken C-183/95 en C-221/10 (6) , – gezien de reeks onderzoeken en initiatieven van de Europese Ombudsman met betrekking tot de transparantie van de reactie van het EU-bestuur op de COVID-19-pandemie (7) , – gezien Resolutie 2361 (2021) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 27 januari 2021, getiteld “COVID-19-vaccins: ethische, juridische en praktische overwegingen” (8) , – gezien het Verdrag van Oviedo inzake de mensenrechten en de biogeneeskunde en de bijbehorende protocollen (9) , – gezien de vraag aan de Commissie over de transparantie in de EU bij de ontwikkeling, aankoop en distributie van COVID-19-vaccins ( O-000046/2021 – B9-0033/2021), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Commissie verzoekschriften de verzoekschriften nrs. 1477/2020, 0062/2021 en 0066/2021 heeft ontvangen waarin bezorgdheid wordt geuit over het gebrek aan transparantie van de EU over de ontwikkeling, aankoop en distributie van COVID-19-vaccins; B. overwegende dat in de ontvangen verzoekschriften wordt verzocht om tijdig alle bijzonderheden over de COVID-19-vaccincontracten tussen de Commissie, de lidstaten en de farmaceutische sector bekend te maken, alsook gegevens over klinische proeven op patiëntniveau, en om de octrooiwet tijdelijk op te schorten teneinde snelle, billijke en universele toegang tot vaccins in alle delen van de wereld mogelijk te maken; C. overwegende dat volledige transparantie met betrekking tot alle bijzonderheden van het onderzoek naar en de ontwikkeling, aankoop en distributie van COVID-19-vaccins een fundamentele voorwaarde is voor het vergroten van het vertrouwen van de burgers in de vaccins en in de wijze waarop de instellingen zijn omgegaan met enorme bedragen aan overheidsmiddelen; overwegende dat elk gebrek aan transparantie in het kader van de zwaarste volksgezondheidscrisis in de moderne tijd een inbreuk vormt op het recht van de burgers op informatie en kan leiden tot onzekerheid, de verspreiding van desinformatie en een verhoogd risico op terughoudendheid tegenover vaccins, waardoor snelle en doeltreffende maatregelen tegen de pandemie worden ondermijnd; overwegende dat transparantie een fundamentele pijler is voor het welslagen van de EU-strategie voor COVID-19-vaccins; D. overwegende dat het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) uitzonderlijke maatregelen ten uitvoer legt om de transparantie te maximaliseren van zijn regelgevingsactiviteiten met betrekking tot behandelingen en vaccins voor COVID-19 die zijn goedgekeurd of worden geëvalueerd, met inbegrip van de bekendmaking van verslagen van klinische studies die bij het EMA zijn ingediend in het kader van aanvragen voor vergunningen voor het in de handel brengen; overwegende dat de maatregelen van het EMA erop gericht zijn tegemoet te komen aan de grote vraag naar informatie over COVID-19-geneesmiddelen en wereldwijd onderzoek naar COVID-19-geneesmiddelen te ondersteunen; E. overwegende dat farmaceutische bedrijven in de eerste twee kwartalen van 2021 hun verbintenissen inzake de levering van vaccins niet zijn nagekomen, waardoor het vaccinatieproces in de lidstaten aanzienlijke vertraging opliep en de volksgezondheid ernstig werd bedreigd; F. overwegende dat transparantie bij de aankoop en distributie van COVID-19-vaccins de basis vormt voor samenwerking op het gebied van vaccins in Europa; G. overwegende dat meer dan 200 000 burgers reeds hun steun hebben betuigd aan het Europees burgerinitiatief “No Profit on Pandemic”, waarin het volgende wordt geëist: “Gegevens over productiekosten, overheidsbijdragen en de kwaliteit en veiligheid van vaccins en geneesmiddelen moeten openbaar zijn. Overheden moeten de contracten met farmaceutische bedrijven openbaar maken.”; H. overwegende dat de aanpak van de COVID-19-pandemie een vertrouwenstest is voor alle lidstaten en EU-instellingen die als basis zal dienen voor de reactie op mogelijke toekomstige noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid; I. overwegende dat de Commissie en de lidstaten verplicht zijn om bij onderhandelingen over de COVID-19-vaccincontracten met farmaceutische bedrijven zo open mogelijk te werk te gaan en zich zo dicht mogelijk bij de burgers op te stellen; overwegende dat de Commissie weigert de namen bekend te maken van de deskundigen of zelfs van de zeven lidstaten die in het gezamenlijke onderhandelingsteam vertegenwoordigd zijn; overwegende dat de vaccinatiestrategie van de EU zonder democratische verantwoordingsplicht geen efficiënte en geloofwaardige rol kan spelen in het kader van de wereldwijde inspanningen op het gebied van vaccinatie; J. overwegende dat de samenleving wordt blootgesteld aan verkeerde informatie, en overwegende dat over de aankoop en distributie van COVID-19-vaccins vaak tegenstrijdige en misleidende informatie wordt verstrekt; K. overwegende dat de Commissie en de lidstaten alleen bewerkte versies van de voorafgaande aankoopovereenkomsten en van de aankoopovereenkomsten hebben bekendgemaakt waarin essentiële informatie is weggelaten of ontbreekt, hetgeen in de samenleving tot een onnodig gebrek aan transparantie en vertrouwen heeft geleid; L. overwegende dat Europese burgers het recht hebben van de Europese instellingen en van andere officiële bronnen werkelijke en waarheidsgetrouwe informatie te ontvangen over het beheer van de pandemie en over de bestrijding van COVID-19; overwegende dat alle Europese autoriteiten verplicht zijn deze informatie te verstrekken; M. overwegende dat de EU een groot deel van het onderzoek naar en de ontwikkeling van vaccins heeft gefinancierd, de activiteiten van de farmaceutische bedrijven heeft bevorderd met investeringen vooraf met een beperkt risico, voorwaardelijke vergunningen heeft verleend, de productiecapaciteit heeft ondersteund en vaccins met overheidsgeld heeft gekocht; N. overwegende dat het HvJ-EU het algemene beginsel erkent dat de bescherming van de volksgezondheid absoluut voorrang moet hebben boven economische overwegingen; O. overwegende dat de Commissie het Parlement adequaat en efficiënt moet informeren over alle aspecten van de budgettaire gevolgen van onderzoek, ontwikkeling, onderhandelingen, verdeling en uitrol van COVID-19-vaccins in de EU, zodat het Parlement zijn taak om de uitvoering van de EU-begroting te controleren volledig kan uitvoeren; P. overwegende dat de meeste farmaceutische bedrijven die betrokken zijn bij de EU-strategie voor COVID-19-vaccins op dit moment nog geen gegevens over klinische proeven op patiëntniveau hebben verstrekt, en overwegende dat deze gegevens pas tussen medio 2022 en eind 2023 zullen worden bekendgemaakt; Q. overwegende dat de Europese Ombudsman na een onderzoek van zes maanden (10) naar de prestaties van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) tijdens de COVID-19-crisis lacunes heeft vastgesteld in de transparantiepraktijken van het ECDC, onder meer met betrekking tot de gegevens die ten grondslag liggen aan zijn risicobeoordelingen en de interactie van het centrum met internationale partners, zoals de WHO en het Chinese Centrum voor ziektebestrijding en -preventie; overwegende dat de Ombudsman een reeks voorstellen heeft gedaan om meer publieke controle op en begrip van de werkzaamheden van het ECDC met betrekking tot COVID-19-vaccins mogelijk te maken; R. overwegende dat het vertrouwelijke karakter van de prijzen voor de aankoop van geneesmiddelen een praktijk is die kan leiden tot versnippering van de interne markt op het niveau van de lidstaten; S. overwegende dat het opdrijven van de wereldwijde vaccinatiegraad tegen COVID-19 als een prioriteit voor de volksgezondheid moet worden beschouwd; overwegende dat het huidige tempo ontoereikend is om te voorkomen dat de pandemie verergert als gevolg van de meer besmettelijke COVID-19-varianten en de opkomst van nieuwe, nog gevaarlijkere varianten die mogelijk de immuniteit kunnen omzeilen die door de bestaande COVID-19-vaccins wordt geboden; 1. wijst op het belang van een gezamenlijke, snelle en doeltreffende respons op de COVID-19-pandemie als Europese Unie en als lid van de wereldgemeenschap, en onderkent de bijzondere verantwoordelijkheid van de EU voor het waarborgen van billijke en universele toegang tot COVID-19-vaccins; 2. spreekt zijn diepe teleurstelling uit over het gebrek aan transparantie van de Commissie, de lidstaten en de farmaceutische bedrijven bij de ontwikkeling, aankoop en distributie van COVID-19-vaccins, met name in het licht van de voortdurende schendingen van ondertekende contracten; 3. benadrukt dat de ondoorzichtigheid van de door de Commissie vastgestelde vaccinstrategie ertoe heeft geleid dat het Parlement in zijn rol als medewetgever werd beperkt en geen effectief toezicht heeft kunnen uitoefenen op het proces van de aankoop en distributie van vaccins, en dus de correcte uitvoering van de Uniebegroting niet kan controleren; 4. benadrukt dat de dialoog met de burgers moet worden versterkt om een beter inzicht te krijgen in hun reële bezorgdheid en twijfels over vaccinatie; verzoekt de Commissie haar communicatie met het publiek over de EU-strategie voor COVID-19-vaccins te verbeteren door met duidelijke, transparante en grondige informatie te voldoen aan het recht van de EU-burgers op toegang tot informatie die rechtstreeks verband houdt met hun gezondheid, met inbegrip van de criteria op grond waarvan sommige vaccins boven andere worden verkozen; 5. verzoekt de Commissie een wetgevingsvoorstel in te dienen over de toekomstige gezamenlijke aanbestedingen voor vaccins, met duidelijke bepalingen inzake transparantie en de verdeling van bevoegdheden tussen de actoren van het institutionele kader van de EU en de lidstaten, en over toekomstige behandelingen tegen COVID-19 en behandelingen van weesziekten in het kader van de farmaceutische strategie voor Europa; verzoekt de Commissie de voorwaarden van de overeenkomsten inzake geheimhouding van de prijzen te herzien om de huidige versnippering van de Europese interne markt aan te pakken; 6. verzoekt de Commissie de leden bekend te maken van de teams die betrokken zijn bij de onderhandelingen over voorafgaande aankoopovereenkomsten en aankoopovereenkomsten met farmaceutische bedrijven voor de aankoop van vaccins tegen COVID-19; verzoekt de Commissie haar criteria voor de keuze van leden van een onderhandelingsteam te verduidelijken; 7. dringt er bij de Commissie op aan de COVID-19-contactgroep tussen de Commissie en het Parlement, die de Commissievoorzitter in februari 2021 heeft aangekondigd (11) , te betrekken bij het besluitvormingsproces voor de goedkeuring van toekomstige contracten om te zorgen voor meer transparantie in het onderhandelingsproces; vraagt om deze groep wekelijks bijgewerkte informatie te verstrekken, met inbegrip van een gedetailleerd onderzoek naar de productie, invoer en uitvoer van vaccins en een prognose van het aantal doses; 8. verzoekt de Commissie volledige transparantie te waarborgen door onverwijld niet-bewerkte versies van de voorlopige aankoopovereenkomsten en de aankoopovereenkomsten bekend te maken, met inbegrip van onder meer de volgende bijzonderheden: het bedrag aan overheidsinvesteringen die aan de ontwikkeling van de vaccins zijn besteed; de door de Commissie betaalde voorschotten en verrichte betalingen na levering aan elke vaccinontwikkelaar, met bijzonderheden over hoe deze middelen over de ontwikkeling en productie van vaccins verdeeld zijn; bijzonderheden over de kostenverdeling tussen publieke en private investeerders wat onderzoek naar en ontwikkeling en productie van vaccins betreft; voor elk land het aantal verstrekte doses en het aantal te leveren doses per kwartaal; de prijzen per dosis; het aantal en de plaats van de beschikbare productielocaties; bijzonderheden van de overeenkomsten over verdere aankopen in de toekomst; de regelingen inzake aansprakelijkheid en vergoeding voor eventuele schade die door de vaccins wordt veroorzaakt; de sancties in geval van contractbreuk of vertraging bij levering; informatie over de mogelijke deling van intellectuele-eigendomsrechten, met name over de vraag of de Commissie enige invloed op de intellectuele-eigendomsrechten behoudt vanwege haar initiële investeringen in de ontwikkeling van vaccins, alsmede alle andere informatie ter zake die van belang kan zijn voor het publiek; de rol van het Europees Geneesmiddelenbureau en de nationale bevoegde autoriteiten bij het vaststellen van de contractuele bepalingen; en bijzonderheden over technologieoverdracht en schenkingen aan derde landen, alsmede alle informatie ter zake die van belang kan zijn voor het publiek; 9. verzoekt de Commissie voor het vaccin van elke producent de prijs per dosis bekend te maken en gedetailleerde informatie te verstrekken over haar aankoopstrategie, aangezien de prijzen van de vaccins sterk uiteenlopen naargelang de producent; 10. verzoekt de Commissie alle bijzonderheden die van openbaar belang zijn bekend te maken met betrekking tot toekomstige COVID-19-vaccincontracten en de naleving van deze contracten en van de contracten voor de aankoop van andere COVID-19-technologieën – een voorwaarde voor toekomstige onderhandelingen met farmaceutische bedrijven; 11. uit kritiek op het besluit van de Commissie om de nieuwe Europese Autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied (HERA) niet volgens de gewone wetgevingsprocedure op te richten overeenkomstig artikel 168 VWEU van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met als gevolg dat deze niet is opgericht als een volwaardig onafhankelijk agentschap dat belast is met de bescherming van het algemeen belang en dat aan dezelfde strenge controle onderworpen is als andere EU agentschappen; betreurt dat de aanpak van de Commissie, die ertoe heeft geleid dat het Parlement geen toezicht kan uitoefenen op de werkzaamheden van HERA, opnieuw kan worden beschouwd als een tekortkoming die de transparantie en verantwoording in het kader van overheidsuitgaven en besluitvorming op het gebied van volksgezondheid ondermijnt; 12. verzoekt de Commissie elke eventuele contractbreuk door farmaceutische bedrijven en de redenen daarvoor bekend te maken en gebruik te maken van alle instrumenten waarover zij beschikt om eventuele schendingen of ongerechtvaardigde vertragingen te bestraffen; 13. verzoekt de Commissie het Parlement gedetailleerde informatie te verstrekken over het gebruik van de EU-betalingen door de gecontracteerde bedrijven, met inbegrip van de methode om de betalingen te meten en de controle- en verificatiemiddelen; verzoekt de Commissie in detail alle budgettaire gevolgen van de EU-strategie voor COVID-19-vaccins bekend te maken; 14. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de gecontracteerde bedrijven de volledige resultaten van klinische proeven en de protocollen van onderzoek naar mogelijke COVID-19-vaccins zo spoedig mogelijk beschikbaar stellen voor evaluatie door onafhankelijke wetenschappelijke deskundigen, naast de deskundigen van het EMA, met inbegrip van statistische analyseplannen, klinische studies en verslagen; wijst erop dat ernstige en/of frequente bijwerkingen die bij klinische proeven zouden worden vastgesteld, onmiddellijk moeten worden gemeld; 15. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de gecontracteerde bedrijven de gegevens uit geneesmiddelenbewakingsverslagen bekendmaken met volledige inachtneming van de regels inzake de eerbiediging van de persoonsgegevens van de betrokken patiënten, en de publieke controle op bijwerkingen die tijdens de toediening van vaccins optreden te bevorderen en te monitoren; 16. verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar de correlatie tussen de mate van transparantie over vaccincontracten, het vertrouwen van het publiek in de EU-strategie voor vaccins en de mate van blootstelling aan desinformatie, teneinde de oorzaken van terughoudendheid tegenover vaccins aan te pakken; 17. verzoekt de Commissie een beoordeling van de EU-strategie voor COVID-19-vaccins en haar openbare communicatie uit te voeren en bekend te maken, waarbij alle elementen in detail worden geëvalueerd en aanbevelingen worden gedaan voor een kader voor toekomstige gezamenlijke Europese aanbestedingen, met name met betrekking tot transparantie; 18. verzoekt de Commissie solidariteit te blijven betonen met andere landen in de wereld en in het bijzonder met de landen die onder het nabuurschapsbeleid vallen, en hun inspanningen ter voorkoming en bestrijding van het COVID-19-virus te ondersteunen; 19. beklemtoont dat de Commissie moet garanderen dat COVID-19-vaccins worden beschouwd als een mondiaal publiek goed dat iedereen ten goede komt, en dat zij de universele toegang tot deze vaccins moet waarborgen; benadrukt dat dit aspect ook tot uiting moet komen in alle hiermee verband houdende, ondertekende contracten met farmaceutische bedrijven door er de sterkste waarborgen voor de beschikbaarheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid van COVID-19-vaccins in op te nemen; ondersteunt de wereldwijde inspanningen om COVID-19-vaccins, -benodigdheden en ‑behandelingen beschikbaar te maken voor alle landen, met inbegrip van de ontwikkelingslanden; onderstreept het cruciale belang van technologieoverdracht en de uitvoer van essentiële bestanddelen naar derde landen om de productie en distributie van COVID-19-vaccins mondiaal op te schalen om de wereldwijde vaccinatiegraad op te drijven en zo een verdere toename van het aantal sterfgevallen en ziekenhuisopnamen en de verspreiding van COVID-19-varianten te voorkomen; onderkent dat de productiecapaciteit een belangrijke belemmering vormt voor de beschikbaarheid van vaccins; beklemtoont dat het belangrijk is samen te werken met de mRNA‑technologiebedrijven om nieuwe productielocaties voor COVID-19-vaccins en ‑benodigdheden tot stand te brengen, en om de bijdragen van de EU en de VS aan het COVAX-initiatief te verhogen, waarbij transparantie wordt geboden over alle schenkingen per periode, teneinde levens te redden in de landen waar nog onvoldoende vaccins zijn verdeeld; 20. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de farmaceutische bedrijven hun kennis en gegevens delen via de COVID-19 Technology Access Pool (C-TAP) van de Wereldgezondheidsorganisatie, en dat zij alle beschikbare opties gebruiken om de productie en distributie wereldwijd te verhogen, met inbegrip van de verbinding met andere bedrijven die actief zijn in de ontwikkeling en distributie; 21. is er stellig van overtuigd dat de voorstellen die de Europese Ombudsman in het kader van Strategisch onderzoek OI/3/2020/TE heeft gedaan ter verbetering van de werkzaamheden van het ECDC en zijn transparantiepraktijken volledig en consequent moeten worden uitgevoerd om het vertrouwen van het publiek in de EU-strategie voor COVID-19-vaccins te versterken, gezien de belangrijke rol die het ECDC speelt bij de verzameling en bekendmaking van essentiële informatie over COVID-19-vaccins; 22. verzoekt de Commissie de mondiale strategie van de EU voor de snelle en billijke distributie van vaccins wereldwijd bekend te maken en te beoordelen, met inbegrip van haar engagement in het kader van het COVAX-initiatief, C-TAP en de grensoverschrijdende levering van materiaal dat nodig is voor de productie van vaccins, alsook haar strategie voor een grotere productiecapaciteit en de criteria voor de distributie van doses over landen; 23. verzoekt de Commissie snelle en billijke toegang tot vaccins wereldwijd vast te stellen als een van de belangrijkste doelstellingen van de EU bij de ondertekening van toekomstige contracten met farmaceutische bedrijven en daarbij clausules in overweging te nemen inzake intellectuele-eigendomsrechten en niet-exclusieve licenties, prijzen en inspanningsverplichtingen om de productie en distributie van vaccins te verbeteren; 24. verzoekt de Commissie de dialoog met de ontwikkelingslanden via de geëigende kanalen te intensiveren om aandachtig te kijken naar en te leren over de uitdagingen en moeilijkheden die zij ervaren bij de productie van COVID-19-vaccins, teneinde hun de nodige middelen te verschaffen om de productie van COVID-19-vaccins op hun grondgebied mogelijk te maken en de wereldwijde bestrijding van de pandemie aldus doeltreffender te maken; 25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Europese Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 192 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de Overeenkomst van Parijs, die op 12 december 2015 is goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen (COP21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) in Parijs, – gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van klimaatneutraliteit en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (de “Europese klimaatwet”) (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 over de EU‑biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen ( COM(2020)0380 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” ( COM(2020)0381 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 over een EU-strategie om methaanemissies terug te dringen ( COM(2020)0663 ), – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu (3) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (4) , – gezien zijn resolutie van 10 februari 2021 over het nieuwe actieplan voor de circulaire economie (5) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de tenuitvoerlegging van de richtlijnen inzake luchtkwaliteit: Richtlijn 2004/107/EG en Richtlijn 2008/50/EG (6) , – gezien het verslag van het Internationaal Energieagentschap van oktober 2018 getiteld “The Future of Petrochemicals: Towards more sustainable plastics and fertilisers”, – gezien het verslag van het Milieuprogramma van de VN over de emissiekloof van 26 november 2019 en zijn eerste samenvattende verslag over de productie van fossiele brandstoffen van 20 november 2019, – gezien het verslag van het Milieuprogramma van de VN van 6 mei 2021 getiteld “Global Methane Assessment: Benefits and Costs of Mitigating Methane Emissions”, – gezien het verslag van het Internationaal Energieagentschap van 18 mei 2021 getiteld “Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector”, – gezien het verslag van het Europees Milieuagentschap van 23 november 2020 getiteld “Air quality in Europe – 2020 report”, – gezien het mondiaal evaluatieverslag over biodiversiteit en ecosysteemdiensten 2019 van het intergouvernementeel platform voor biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES) en het verslag van de workshop over biodiversiteit en pandemieën van 2020, – gezien het wetenschappelijk advies van maart 2020 van de groep van wetenschappelijke hoofdadviseurs van de Europese Commissie getiteld “Towards a Sustainable Food System: Moving from food as a commodity to food as more of a common good”, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A9-0277/2021 ), A. overwegende dat methaan een krachtig broeikasgas is dat over een periode van 20 jaar 80 keer zo krachtig als koolstofdioxide (CO 2 ) en daardoor het op een na belangrijkste broeikasgas is, alsook een precursorpolluënt voor ozon (O 3 ) op leefniveau, en bijdraagt aan ongeveer een kwart van de huidige opwarming van de aarde (7) ; overwegende dat methaan 10 % van de totale broeikasgasemissies in de EU uitmaakt; overwegende dat de in het speciaal verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over de opwarming van de aarde met 1,5 °C, het zesde evaluatieverslag van de IPCC en de “Global Methane Assessment” van het Milieuprogramma van de VN (UNEP) van 2021 gemodelleerde trajecten waarbij de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 °C zonder of met een beperkte overschrijding, een aanzienlijke vermindering van methaanemissies inhouden; overwegende dat volgens het UNEP een vermindering van de door de mens veroorzaakte methaanemissies met wel 45 % de opwarming van de aarde tegen de jaren 2040 met bijna 0,3 °C zal verminderen en een aanvulling zal vormen op alle langetermijninspanningen om de klimaatverandering tegen te gaan; B. overwegende dat het Internationaal Energieagentschap in zijn verslag “Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector” stelt dat de methaanemissies als gevolg van het gebruik van fossiele brandstoffen in een nulemissiescenario tussen 2020 en 2030 met 75 % moeten worden verlaagd; C. overwegende dat de meest kosteneffectieve verminderingen van de methaanemissies kunnen worden verwezenlijkt in de energiesector; overwegende dat in de “Global Methane Assessment” van het UNEP wordt gesteld dat de methaanemissies tegen het einde van dit decennium met 45 % kunnen worden verminderd en dat een snelle en aanzienlijke vermindering mogelijk is met behulp van bestaande technologieën en tegen zeer lage kosten; overwegende dat volgens de “Methane Tracker” van het Internationaal Energieagentschap naar schatting ongeveer 40 % van de energiegerelateerde methaanemissies zonder nettokosten kan worden verminderd, vooral door methaanlekken te verhelpen en een einde te maken aan afblazen in de sector fossiele brandstoffen; D. overwegende dat zijn directoraat-generaal Parlementaire Onderzoeksdiensten heeft vastgesteld dat methaanemissies afkomstig zijn van een hele reeks sectoren, namelijk landbouw, afval en energie, en dat methaan zich, eenmaal in de atmosfeer, gemakkelijk met andere gassen vermengt, waardoor het moeilijk te meten en te rapporteren is; overwegende dat de onzekerheid over methaanemissiegegevens doorgaans veel groter is dan die over CO 2 -emissiegegevens wanneer bos- en andere landgebruikgerelateerde emissies buiten beschouwing worden gelaten; overwegende dat de wereldwijde antropogene methaanemissies als gevolg van het gebruik van fossiele brandstoffen volgens recente studies met ongeveer 25 % à 40 % worden onderschat (8) ; E. overwegende dat er in de EU geen beleid is om specifiek maatregelen te treffen om de methaanemissies sectoroverschrijdend te verminderen; F. overwegende dat methaan een precursorgas is voor schadelijke ozon (O 3 ) op leefniveau en bijdraagt tot luchtverontreiniging; overwegende dat luchtverontreiniging het grootste milieugerelateerde gezondheidsrisico in Europa vormt (9) , en dat ozon op leefniveau jaarlijks bijdraagt tot bijna 20 000 voortijdige sterfgevallen (10) ; overwegende dat het aanpakken van methaanemissies daarom niet alleen een milieu- en klimaatprioriteit is, maar ook noodzakelijk is om de gezondheid van de EU-burgers te beschermen; G. overwegende dat een toename van de methaanemissies gevolgen heeft voor de biodiversiteit en zelfs voor de voedselveiligheid; overwegende dat een vermindering van de methaanemissies, naast een verkoelend effect, ook diverse andere voordelen kan opleveren, zoals hogere gewasopbrengsten en voedselveiligheid; H. overwegende dat er al EU-regelgeving bestaat die informatie over methaanemissies helpt verschaffen, zoals Verordening (EG) nr. 166/2006 betreffende Europees register inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen (11) en Richtlijn 2010/75/EU inzake industriële emissies (12) (richtlijn industriële emissies), maar dat er in de EU momenteel geen beleid is dat specifiek beoogt de methaanemissies te verminderen; I. overwegende dat de Europese klimaatwet de EU ertoe verbindt om, in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs, tegen 2050 klimaatneutraliteit te verwezenlijken en de emissiereducties tegen 2030 op te voeren tot ten minste 55 %; overwegende dat de aanpak van energiegerelateerde methaanemissies een essentieel onderdeel van de Europese Green Deal vormt, aangezien in de energiesector de meest kosteneffectieve methaanemissiereducties kunnen worden verwezenlijkt; overwegende dat ook in de landbouw- en de afvalsector maatregelen nodig zijn om de klimaatdoelstellingen van de EU te halen; overwegende dat in de EU-strategie om methaanemissies terug te dringen wordt opgemerkt dat de EU, als grootste mondiale importeur van fossiele brandstoffen en belangrijke speler in de landbouwsector, ook een leidende rol moet spelen bij de vermindering van de methaanemissies op wereldvlak; overwegende dat de EU in de betreffende internationale fora doeltreffende methoden moet ontwikkelen om deze emissies te monitoren, te rapporteren en te verminderen, en daarbij gebruik moet maken van invoerregels; overwegende dat, volgens het Europees Milieuagentschap en op basis van door de lidstaten aan het UFFCCC gerapporteerde gegevens, 53 % van de antropogene methaanemissies in de EU afkomstig is van de landbouw, 26 % van afval en 19 % van energie; J. overwegende dat 80 % van het fossiele gas, 90 % van de olie en 40 % van de steenkool die in Europa worden verbruikt, wordt geïmporteerd, en overwegende dat de meeste methaanemissies die uit het verbruik van fossiele brandstoffen in de EU resulteren, buiten de EU plaatsvinden, waardoor de EU de grootste importeur van fossiel gas ter wereld en een belangrijke motor van de wereldwijde methaanemissies is; overwegende dat methaanlekken bij de productie en het vervoer van fossiel gas in aanzienlijke mate bijdragen aan de methaanemissies in de energiesector; overwegende dat een betere detectie en reparatie van lekken en strikte regels inzake routinematig afblazen en affakkelen essentiële maatregelen zijn om de methaanemissies in de energiesector te verminderen; K. overwegende dat vluchtige emissies van lekkende apparatuur, infrastructuur of gesloten en verlaten winplaatsen, alsook emissies door het afblazen en de onvolledige verbranding van methaan het merendeel van de methaanemissies in de energiesector uitmaken; L. overwegende dat de vermindering van de methaanemissies onontbeerlijk is in de strijd tegen de klimaatverandering en op mondiaal en Europees niveau moet worden nagestreefd, zoals aangegeven in de effectbeoordeling bij het klimaatdoelstellingsplan voor 2030 (13) , waarin staat dat de doelstelling om de broeikasgasemissies tegen 2030 met ten minste 55 % te verminderen, vereist dat methaanemissies worden aangepakt in overeenstemming met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; overwegende dat methaanemissies bijdragen tot luchtverontreiniging en dat het daarom nodig is deze emissies aan te pakken om de gezondheid van de EU-burgers te beschermen en negatieve gevolgen voor gewassen en de stabiliteit van ecosystemen te voorkomen; overwegende dat bij de regulering van methaan als broeikasgas en als luchtverontreinigende stof buitensporige administratieve lasten moeten worden vermeden; M. overwegende dat stortplaatsen voor vast stedelijk afval zijn aangewezen als belangrijke bronnen van methaan en dat de EU-regelgeving inzake stortplaatsen in sommige lidstaten niet op bevredigende wijze wordt toegepast, met name wat betreft de beheersing van de accumulatie en migratie van stortplaatsgassen; N. overwegende dat het verminderen van de door de mens veroorzaakte methaanemissies volgens de “Global Methane Assessment” van het UNEP een van de meest kosteneffectieve strategieën is om de opwarming van de aarde af te remmen en een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de wereldwijde inspanningen om de temperatuurstijging tot 1,5 °C te beperken; overwegende dat het verminderen van de methaanemissies een aanzienlijk en sneller effect op het afremmen van de opwarming van de aarde kan hebben dan het verminderen van de CO 2 -emissies, omdat methaan een klimaatforcerende stof is met een korte levensduur van ongeveer 12 jaar in de atmosfeer voordat het uiteindelijk wordt afgebroken tot onder andere CO 2 ; overwegende dat het verminderen van de methaanemissies het snelste verkoelende effect kan hebben; overwegende dat deze inspanningen een aanvulling moeten vormen op aanhoudende inspanningen om de CO 2 -emissies in alle betreffende sectoren te verminderen teneinde tegen 2050 een klimaatneutrale economie te bewerkstelligen; O. overwegende dat veel van de maatregelen die op landbouwbedrijven kunnen worden getroffen om de hoeveelheid methaan te verminderen, ook doeltreffend zijn om de hoeveelheid ammoniak te verminderen, en dus dubbele winst opleveren voor de luchtkwaliteit; P. overwegende dat er, op vergelijkbare wijze als bij CO 2 , geen verschil is tussen de moleculen van biogeen en fossiel methaan; Q. overwegende dat meer dan de helft van de wereldwijde methaanemissies wordt veroorzaakt door menselijke activiteit in drie sectoren: fossiele brandstoffen (35 %), afval (20 %) en landbouw (40 %); overwegende dat wat de sector fossiele brandstoffen betreft, de winning, verwerking en distributie van olie en gas 23 % van de wereldwijde antropogene methaanemissies veroorzaken en steenkoolwinning 12 % veroorzaakt; overwegende dat wat de afvalsector betreft, stortplaatsen en afvalwater ongeveer 20 % van de wereldwijde antropogene methaanemissies veroorzaken; overwegende dat wat de landbouwsector betreft, de emissies van vee, uit mest en darmgisting, ongeveer 32 % van de antropogene methaanemissies uitmaken en die van de rijstteelt 8 % (14) ; R. overwegende dat er plannen zijn om in samenwerking met het UNEP, de Climate and Clean Air Coalition en het Internationaal Energieagentschap een internationaal waarnemingscentrum voor methaanemissies op te zetten; S. overwegende dat de intensiteit van de methaanemissies in de EU sterk uiteenloopt naargelang van de mate van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in de energiemix; overwegende dat gas slechts een overgangsoplossing is, aangezien de EU voor haar energievoorziening sterk afhankelijk is van derde landen; Sectoroverschrijdende acties 1. is ingenomen met de sectoroverschrijdende benadering die wordt geschetst in de EU‑strategie om methaanemissies terug te dringen en te mitigeren; verzoekt de Commissie een billijk, alomvattend en duidelijk wetgevingskader voor te stellen, met bindende maatregelen en doelstellingen voor de vermindering van de methaanemissies voor alle sectoren, die leiden tot een aanzienlijke vermindering van de methaanemissies in de EU tegen 2030, in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs en met de in het speciaal verslag van de IPCC over de opwarming van de aarde met 1,5 °C, het zesde evaluatieverslag van de IPCC en de “Global Methane Assessment” van het UNEP gemodelleerde trajecten waarbij de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 °C, teneinde de milieu- en klimaatdoelstellingen van de EU te verwezenlijken in synergie met het Europese en internationale bedrijfsleven; 2. wijst erop dat het van belang is dat de methaanemissies nog dit decennium onverwijld en snel worden verminderd, als een van de meest doeltreffende klimaatactiemaatregelen van de EU, met aandacht voor economische en sociale duurzaamheid; merkt op dat een vermindering van de methaanemissies een aanvulling vormt op de noodzakelijke vermindering van de CO 2 -emissies, en dat veel van de in het kader van de Overeenkomst van Parijs vereiste emissiereducties reeds kunnen worden verwezenlijkt door middel van goedkope en technisch haalbare oplossingen voor de vermindering van de methaanemissies; verzoekt de Commissie en de lidstaten tijdens de COP26-bijeenkomst in Glasgow een bindende mondiale overeenkomst inzake de vermindering van de methaanemissies voor te stellen en daarover te onderhandelen, in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs en met de in het speciaal verslag van de IPCC over de opwarming van de aarde met 1,5 °C, het zesde evaluatieverslag van de IPCC en de “Global Methane Assessment” van het UNEP gemodelleerde trajecten waarbij de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 °C; merkt op dat in de “Global Methane Assessment” van het UNEP is becijferd dat op wereldvlak iedere ton niet-uitgestoten methaan voor alle marktgerelateerde en niet-marktgerelateerde effecten jaarlijks ongeveer 4 300 USD oplevert en dat per miljoen ton methaan die niet uitgestoten wordt, 1 430 voortijdige sterfgevallen worden voorkomen; is van mening dat in een effectbeoordeling bij het komende wetgevingsvoorstel daarom rekening moet worden gehouden met de kosten van de voorgestelde maatregelen alsook met de kosten van niets doen of uitstel; 3. acht het van het allergrootste belang dat alle sectoren die methaan uitstoten, hun emissies verminderen; erkent dat moet worden gezorgd voor een rechtvaardige transitie voor sectoren waar methaanemissiereducties mogelijk sociaal-economische gevolgen zullen hebben; 4. wijst op het belang van verplichte monitoring, rapportage en verificatie (MRV) voor alle sectoren die methaan uitstoten, onder meer door de vaststelling van regels, normen en methoden; wijst ook op het belang van de vaststelling van verplichte programma’s voor lekdetectie en ‑reparatie (LDAR) die de hele toeleveringsketen in de energie- en petrochemische sector bestrijken; verzoekt de Commissie te zoeken naar doeltreffende instrumenten om de kwaliteit van de meting en rapportage van deze emissies in alle betreffende sectoren te verbeteren; benadrukt dat de gerapporteerde gegevens over methaanemissies openbaar moeten zijn of, als het over gevoelige informatie gaat, beschikbaar moeten zijn voor de bevoegde instanties en onafhankelijke controleurs; benadrukt evenwel dat een gebrek aan gegevens geen reden is om geen maatregelen te nemen om antropogene methaanemissies terug te dringen en te mitigeren; 5. onderstreept dat de klimaat- en milieuwetgeving van de EU op samenhangende wijze moet worden herzien om meer ambitie te tonen in overeenstemming met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; verzoekt de Commissie een overkoepelend en bindend wetgevingskader inzake methaanemissies voor te stellen, onnodige overlappingen tussen wetgevingen te vermijden, ervoor te zorgen dat de richtlijn inzake nationale emissiereductieverbintenissen (15) strookt met de doelstellingen van de EU inzake luchtkwaliteit, haar klimaatdoelstellingen voor 2030 en haar doelstelling om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bewerkstelligen, zoals vastgelegd in de Europese klimaatwet, en de richtlijn inzake nationale emissiereductieverbintenissen zo spoedig mogelijk dienovereenkomstig te herzien; onderstreept dat de bindende emissiereductiedoelstellingen voor de lidstaten in de verordening inzake de verdeling van de inspanningen (16) een van de belangrijkste wetgevingsinstrumenten vormen om de methaanemissies te verminderen als onderdeel van de algehele vermindering van de broeikasgasemissies, samen met de komende herziening van de richtlijn industriële emissies en andere wetgeving; 6. is van mening dat het in het kader van de algehele herziening van de toepasselijke wetgeving om de doelstellingen van de Europese klimaatwet te halen, passend is om bindende EU-doelstellingen voor de vermindering van de methaanemissies vast te stellen; neemt nota van het voorstel in de methaanstrategie om de richtlijn inzake nationale emissiereductieverbintenissen te herzien en is verheugd dat methaan in de lijst van gereguleerde verontreinigende stoffen is opgenomen; verzoekt de Commissie voorts methaan op te nemen in de lijst van verontreinigende stoffen in bijlage II bij de richtlijn industriële emissies en het toepassingsgebied van die richtlijn uit te breiden om de sectoren die methaan uitstoten, beter aan te pakken; is van mening dat bij de vaststelling van de nationale streefcijfers voor methaanemissies uit hoofde van de verordening inzake de verdeling van de inspanningen ten volle rekening moet worden gehouden met het grotere kortetermijneffect van methaan op het klimaat en de bijdrage die een vermindering van het methaan in de atmosfeer kan leveren aan de verwezenlijking van klimaatneutraliteit tegen 2050; 7. benadrukt dat het van belang is een EU-inventaris van beste praktijken en beschikbare technologieën op te stellen om een bredere toepassing van innovatieve mitigatiemaatregelen in alle betrokken sectoren te bevorderen; onderstreept dat dergelijke praktijken en technologieën een solide wetenschappelijke basis moeten hebben en in overeenstemming moeten zijn met de milieudoelstellingen, en dat verschillen in de toegang van exploitanten tot deze praktijken en technologieën moeten worden onderzocht; 8. wijst erop dat de wereldwijde methaanemissies volgens de “Global Methane Assessment” van de UNEP tegen 2030 met 15 % kunnen worden verminderd als er minder voedsel verloren gaat en wordt verspild en als we overstappen op hernieuwbare energie en meer energie-efficiëntie, en dat hiermee ook positieve neveneffecten zijn gemoeid, zoals minder druk op herkauwers en de teelt van gewassen; 9. benadrukt dat de komende regelgevingsmaatregelen inzake methaan moeten beogen snel en zo kosteneffectief mogelijk aanzienlijke emissiereducties te bewerkstelligen en bedrijven stimulansen en steun moeten bieden om de prestatienormen optimaal te halen, met volledige inachtneming van het beginsel dat de vervuiler betaalt; onderstreept dat volgens de “Global Methane Assessment”van het UNEP ongeveer 60 % van de gerichte maatregelen in de energie-, afval- en landbouwsector weinig kosten, terwijl 50 % negatieve kosten met zich meebrengt; 10. erkent dat vrijwillige initiatieven van de industrie om de methaanemissies te verminderen, belangrijk zijn en moeten worden gesteund; onderstreept echter dat er grenzen zijn aan wat met louter vrijwillige maatregelen kan worden bereikt, en dat er nu regelgevingsmaatregelen nodig zijn om vaart te zetten achter de vermindering van de methaanemissies die nodig is om de klimaatdoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken; is van oordeel dat regelgevingsinitiatieven rekening moeten houden met de beste praktijken van bestaande vrijwillige acties en moeten worden voorafgegaan door grondige effectbeoordelingen, dat alle belanghebbenden erbij moeten worden betrokken om de haalbaarheid en de doeltreffendheid van de voorgestelde regelgevingsinitiatieven te waarborgen, en dat er rekening moet worden gehouden met de economische, sociale en milieukosten van zowel optreden als niets doen, alsook met de gezondheid van mens, dier en milieu en de effectieve toepassing van het beginsel “geen ernstige afbreuk doen”; 11. verzoekt de Commissie te analyseren wat de implicaties voor beleid en maatregelen zijn als een tijdshorizon van 20 jaar voor het aardopwarmingspotentieel wordt gebruikt, in aanvulling op het tijdbestek van 100 jaar dat momenteel wordt gebruikt overeenkomstig de huidige UNFCCC-richtsnoeren voor broeikasgasinventarissen; merkt op dat meer transparantie over de kortetermijngevolgen van methaanemissies voor de opwarming van de aarde zou helpen het klimaatbeleid van de EU beter te onderbouwen; benadrukt dat het gebruik van een dergelijke aanvullende meetmethode in geen geval mag worden gebruikt om te talmen met noodzakelijke maatregelen om ook de CO 2 -emissies snel en drastisch te verminderen; 12. verzoekt de Commissie methaan op te nemen in het kader voor de monitoring van de ambitie om de vervuiling tot nul terug te brengen; 13. wijst erop dat het wat de beperking van de methaanemissies betreft, aan mondiaal leiderschap ontbreekt en dat er op internationaal vlak erg weinig actie wordt ondernomen met betrekking tot methaan; verzoekt de Commissie om van de vermindering van de methaanemissies een topprioriteit in haar klimaatdiplomatie te maken en actie te ondernemen, met name via een op de VN gebaseerd traject, in het kader van de diplomatieke en externe betrekkingen van de EU, teneinde het voortouw te nemen bij een internationale overeenkomst over de vermindering van de methaanemissies, gecoördineerde actie ter vermindering van de methaanemissies te bevorderen en de vereisten inzake het mitigeren van de methaanemissies te actualiseren; 14. verzoekt de Commissie de oprichting te steunen van een onafhankelijk internationaal waarnemingscentrum voor methaanemissies, in partnerschap met het UNEP, de Climate and Clean Air Coalition en het Internationaal Energieagentschap, dat tot taak dient te krijgen gegevens over antropogene methaanemissies op mondiaal niveau te verzamelen, te harmoniseren, te verifiëren en te publiceren, en een methaanvoorraadindex te ontwikkelen; is verheugd dat de Commissie het voortouw wil nemen bij dit initiatief, onder meer door financiële middelen vrij te maken; is van mening dat onafhankelijke, vergelijkbare, verifieerbare en transparante emissiegegevens van essentieel belang zijn om kennis te verwerven over de omvang van het emissieprobleem en iets te doen aan de onderschatting van het aantal lekken en de omvang daarvan; is van mening dat een dergelijk waarnemingscentrum zich moet buigen over methaanemissies in alle relevante sectoren; benadrukt dat de beschikbaarheid van gedetailleerde emissiegegevens ertoe moet leiden dat regeringen en regelgevende instanties het beginsel dat de vervuiler betaalt, kunnen handhaven; Energie 15. is ingenomen met de EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem (17) ; 16. merkt op dat bijna 20 % van de methaanemissies in de EU afkomstig is van de energiesector, onder meer als gevolg van de winning, de productie, de verwerking, het vervoer, de opslag, de transmissie en de distributie van olie en gas; erkent dat meer dan 80 % van de olie en het gas die in de EU worden verbruikt, wordt ingevoerd en dat de meeste met olie en gas verband houdende methaanemissies buiten de EU plaatsvinden; erkent dat voor fossiele brandstoffen op lange termijn geen rol meer is weggelegd in de energiemix van de Unie en verzoekt de lidstaten om, in samenwerking met de Commissie, nationale plannen vast te stellen om alle fossiele brandstoffen zo snel mogelijk uit te bannen, teneinde uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bewerkstelligen, in combinatie met een transitie naar een zeer energie-efficiënt en sterk op hernieuwbare energiebronnen gebaseerd energiesysteem in de Unie; is van mening dat dit moet worden gekoppeld aan de herziening en actualisering van de nationale energie- en klimaatplannen en dat de Commissie deze plannen moet evalueren als onderdeel van de beoordelingsfase; 17. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten in zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU‑biodiversiteitsstrategie voor 2030 (18) om – uitgaande van het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen, en gezien de risico’s en de negatieve gevolgen van niet-conventioneel fracken voor het klimaat, het milieu en de biodiversiteit – geen nieuwe hydrofractureringsprojecten in de EU goed te keuren en alle bestaande projecten stop te zetten; 18. vraagt om geen EU-steun meer te verlenen voor de uitbreiding van infrastructuur voor fossiele brandstoffen; herinnert eraan dat in het recentste verslag van het Internationaal Energieagentschap over het bereiken van nuluitstoot tegen 2050 wordt gesteld dat er in zijn traject naar nuluitstoot geen behoefte is aan investeringen in nieuwe voorraden fossiele brandstoffen en dat de Commissie tot dezelfde conclusie is gekomen in haar voorstel voor een verordening tot wijziging van de richtsnoeren voor trans-Europese energie-infrastructuur (19) ; 19. merkt op dat een aanzienlijk aantal gasputten waaruit geen gas meer wordt gewonnen, nog steeds methaan in de atmosfeer uitstoten; verzoekt de bevoegde autoriteiten beleid vast te stellen om ervoor te zorgen dat deze putten, indien de eigenaar kan worden gevonden, worden afgesloten of gevuld om methaanlekken te stoppen, en ervoor te zorgen dat degenen die voor de lekken verantwoordelijk zijn, de kosten betalen; 20. neemt er nota van dat een aantal niet-EU-landen al een verbod op afblazen en affakkelen heeft ingevoerd; verzoekt de Commissie wetgeving voor de energiesector voor te stellen met bindende regels betreffende MRV, voortbouwend op de methodologie van het Oil and Gas Methane Partnership (OSGMP) Framework 2.0 en verplichte LDAR, ook voor invoer, die gebaseerd moeten zijn op beste praktijken en in de hele toeleveringsketen moeten worden toegepast; is voorts van oordeel dat lekdetectie moet worden gevolgd door een gedegen registratie en een verplichting om potentiële lekken binnen een duidelijk tijdsbestek te repareren; is verheugd dat er wordt nagedacht over regels voor de hele toeleveringsketen, tot de productie, om routinematig afblazen en affakkelen in de energiesector te verbieden, behalve in uitzonderlijke gevallen waarin dat om veiligheidsredenen noodzakelijk is; is van mening dat het gebruik van fossiele gassen en olie als grondstof, ook voor niet-energetische doeleinden zoals de productie van petrochemische producten, in een dergelijk voorstel moet worden opgenomen; 21. merkt op dat fossiel gas en fossiele olie worden gebruikt in de energiesector en in de petrochemische sector en dat beide sectoren dus bijdragen tot de methaanemissies uit olie- en gasputten en verwerkingsinstallaties; merkt op dat petrochemische producten volgens het Internationaal Energieagentschap goed zijn voor respectievelijk 8 % en 14 % van de totale primaire vraag naar fossiel gas en fossiele olie en dat dit aandeel ongetwijfeld nog zal toenemen; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de verplichtingen inzake MRV en LDAR en het verbod op routinematig afblazen en affakkelen evenzeer gelden voor fossiel gas en fossiele olie die in de petrochemische sector worden gebruikt; 22. verzoekt de Commissie er bij het opstellen van haar toekomstige wetgeving inzake methaanemissies terdege rekening mee te houden dat investeringen die infrastructuurexploitanten doen om methaanlekken te verhelpen, als gereguleerde activiteiten moeten worden aangemerkt, als teken van het belang van veiligheid en duurzame activiteiten, die door de regelgevende instanties kunnen worden gestimuleerd; 23. benadrukt dat de productie en het vervoer van vloeibaar aardgas niet alleen uiterst inefficiënt zijn door de energie die wordt verspild bij het vloeibaar maken en koelen van het gas, maar dat ook onevenredig veel bijdragen tot de methaanemissies van de olie- en gassector; stelt met bezorgdheid vast dat vloeibaar aardgas steeds vaker wordt gebruikt als vervoersbrandstof in de scheepvaart; 24. erkent dat meer dan vier vijfde van de olie en het gas die in de EU worden verbruikt, wordt ingevoerd en dat de meeste met olie en gas verband houdende methaanemissies buiten de EU plaatsvinden, waardoor die invoer bijdraagt tot aanzienlijke methaanemissies wereldwijd; verzoekt de Commissie alle invoer van fossiele brandstoffen in de Unie afhankelijk te stellen van de naleving van de EU-voorschriften inzake MRV en LDAR en de voorschriften inzake afblazen en affakkelen, die moeten gelden voor de hele toeleveringsketen van fossiele brandstoffen, tot en met de productie; is van mening dat er een geloofwaardig systeem moet komen om ervoor te zorgen dat invoer aan de EU-voorschriften voldoet, en dat de Commissie daarom een degelijke, onafhankelijke methode moet ontwikkelen om te beoordelen of invoer aan de EU-voorschriften voldoet; benadrukt dat deze voorschriften zo spoedig mogelijk in werking moeten treden, rekening houdend met de energiezekerheid; verzoekt de Commissie voorts steun te verlenen aan de invoering en het gebruik van een systeem op basis van verificatie door derden, in combinatie met andere monitoringmethoden, als mogelijke oplossing voor het verifiëren van emissiegegevens in de hele toeleveringsketen, ook voor invoer; steunt voorts de totstandbrenging van een onafhankelijk gecontroleerd en wereldwijd toepasbaar certificeringssysteem om de methaanemissieprestaties van alle fossiele gasproductie wereldwijd op betrouwbare wijze te beoordelen; is van mening dat deze certificering moet worden gecontroleerd en geverifieerd door een onafhankelijke derde partij en gebaseerd moet zijn op een uniforme aanpak van de meting aan de hand van gedetailleerde informatie van de betreffende installaties, activa en landen; 25. verzoekt de Commissie specifieke maatregelen vast te stellen om methaanlekken van superuitstoters in alle sectoren, niet alleen in de energiesector, op te sporen en aan te pakken, onder meer door gebruik te maken van het internationale waarnemingscentrum voor methaanemissies; 26. benadrukt het belang van het Copernicus-programma en zijn atmosfeermonitoringdienst voor het opsporen en monitoren van mondiale superuitstoters alsook kleinere bronnen; 27. onderstreept dat ook monitoring vanuit de lucht van cruciaal belang is voor het gericht opsporen van afblazen, affakkelen en lekken; benadrukt dat satellietgegevens een onafhankelijke verificatie van de voetafdruk van bedrijven mogelijk maken en toezeggingen inzake mitigatie faciliteren; is een groot voorstander van het delen van informatie en technologieën tussen stakeholders in de Unie en wereldwijd, en met het publiek, om de bestrijdingsinspanningen aan te zwengelen; 28. is ingenomen met de initiatieven van de Commissie om methaanemissies van steenkoolmijnen, met inbegrip van gesloten en verlaten mijnen, te beperken; spreekt zijn krachtige steun uit voor verplichte MRV en LDAR voor methaanemissies van steenkoolmijnen, waaronder de verplichting voor bedrijven die gesloten mijnen bezitten of voor lidstaten (voor verlaten mijnen waarvoor geen bestaande eigenaar aansprakelijk is) om alle verlaten mijnen in de EU zo spoedig mogelijk daadwerkelijk te sluiten en te verzegelen en dezelfde MRV- en LDAR-maatregelen te hanteren als voor operationele mijnen; roept de Commissie op passende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de lidstaten de eigenaren van verlaten mijnen opsporen en steun verlenen voor het beperken van de methaanemissies van steenkoolmijnen; verzoekt de Commissie normen voor meetapparatuur vast te stellen en een meetverplichting op te leggen voor alle mijnen; benadrukt dat het Europees register inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen de nieuwe rapportage moet volgen om een coherent beleid te waarborgen; 29. benadrukt het belang van opruimwerkzaamheden om methaanemissies van gesloten mijnen te voorkomen en uiteindelijk uit te bannen; verzoekt de Commissie een specifiek programma te ontwikkelen om de methaanemissies van verlaten, gesloten steenkoolmijnen en olie- en gasbronnen aan te pakken door voormalige steenkoolmijnen stimulansen te bieden om hun methaanemissies aan te pakken, zonder dat dit leidt tot meer winst voor of veronachtzaming van de verantwoordelijkheden van de eigenaars die verantwoordelijk zijn voor de verzegeling van de mijnen, overeenkomstig het beginsel dat de vervuiler betaalt, zoals vastgelegd in artikel 191, lid 2, VWEU, en om de rechtvaardige transitie van steenkoolregio’s te ondersteunen door alternatieve activiteiten te ontwikkelen die stroken met de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050; verzoekt de Commissie en de lidstaten voorts een specifiek programma of andere acties te overwegen, waaronder financiële steun voor MRV en emissiereductie in verlaten olie- en gaslocaties waarvan de eigenaar onbekend is, met volledige inachtneming van het beginsel dat de vervuiler betaalt; wijst op het belang van een adequate ontmanteling van dergelijke infrastructuur; Landbouw 30. uit zijn bezorgdheid over het feit dat de landbouw het grootste aandeel heeft in de antropogene methaanemissies in de EU; onderstreept evenwel dat de broeikasgasemissies van de landbouw (met inbegrip van de veeteelt) in de EU-28 tussen 1990 en 2018 met 22,2 % zijn gedaald dankzij een vermindering van de methaanemissies met 21 % (darmgisting -22 % en mestbeheer -17 %); stelt echter vast dat de methaanemissies de afgelopen vijf jaar licht zijn gestegen door de toename van de veestapel; merkt op dat de landbouw weliswaar van alle sectoren het op één na grootste potentieel voor de vermindering van de methaanemissies heeft, zoals blijkt uit de mededeling van de Commissie over de EU-strategie inzake methaan, maar dat de bronnen van methaanemissies in de landbouw soms diffuus zijn, waardoor het moeilijk kan zijn om ze te monitoren, te rapporteren en te verifiëren; merkt echter op dat met het bestaande monitoringsysteem op basis van een methode van niveau 2 actie kan worden ondernomen; benadrukt dat de methaanemissies in de landbouw vooral afhangen van de grootte van de veestapel, en met name het aantal herkauwers; verzoekt de lidstaten in hun nationale strategische plannen doeltreffende en duurzame maatregelen op te nemen om deze emissies aan te pakken, en verzoekt de Commissie deze plannen grondig te analyseren alvorens ze goed te keuren, met het oog op de coherentie van het beleid; benadrukt dat een aanscherping van de randvoorwaarden voor methaanemissies in de landbouw, en met name in de veeteelt, niet mag leiden tot een verschuiving van de productie naar het buitenland; 31. wijst erop dat in de landbouw een aanzienlijk deel van de wereldwijde methaanemissies van buiten de EU afkomstig is, en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat voedsel ook in de toekomst daar wordt geproduceerd waar de milieuduurzaamheid het grootst is; benadrukt dat de EU het voortouw moet nemen bij de uitwisseling van best praktijken met haar handelspartners in derde landen teneinde de methaanemissies in de landbouw te verminderen; benadrukt het belang van internationale samenwerking bij het verminderen van de methaanemissies; 32. is ingenomen met de doelstelling van de Commissie inzake multilaterale betrokkenheid en is voorstander van actieve samenwerking met internationale partners in het kader van de gezamenlijke Koronivia-werkzaamheden op het gebied van landbouw van het UNFCCC en de Climate and Clean Air Coalition, die essentiële multilaterale platforms bieden om beste praktijken uit te wisselen en onze mondiale partners aan te moedigen om landbouwproductie waarbij methaan wordt uitgestoten, te verminderen en hun duurzame transitie te ondersteunen; 33. herinnert eraan dat een aanzienlijk deel van de methaanemissies in de agrovoedingssector te wijten is aan invoer; verzoekt de Commissie te zorgen voor een gelijk speelveld voor EU producenten door erop aan te dringen dat de invoer uit derde landen aan dezelfde strenge normen voldoet als in de EU; 34. verzoekt de Commissie met behulp van de EDGAR-FOOD-databank een raming te maken van de bijdrage van ingevoerde agrivoedselproducten aan de antropogene methaanemissies in de EU; 35. benadrukt dat toekomstige beleidsbeslissingen een duidelijk kader voor de veeteeltsector moeten bieden om een zekere mate van voorspelbaarheid te waarborgen; 36. neemt kennis van de studie over de stand van zaken met betrekking tot nieuwe genomische technieken in het kader van het Unierecht en in het licht van het arrest van het Hof van Justitie in zaak C-528/16 (SWD(2021)0092), en van de aankondiging van de Commissie dat zij voornemens is een beleidsmaatregel van regelgevende aard op te starten, met inbegrip van een effectbeoordeling en een openbare raadpleging, over planten die afgeleid zijn van bepaalde nieuwe genomische technieken, met als doel een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van mens en dier en het milieu te handhaven en tegelijkertijd de potentiële voordelen van wetenschap en innovatie te benutten, met name om bij te dragen tot duurzaamheid en de duurzaamheidsdoelstellingen van de Europese Green Deal en de “van boer tot bord”-strategie; wijst op het voorzorgsbeginsel en op de noodzaak om te zorgen voor transparantie en keuzevrijheid voor landbouwers, verwerkers en consumenten, en benadrukt dat deze beleidsmaatregel risicobeoordelingen, een uitgebreid overzicht en een alomvattende beoordeling van de opties voor traceerbaarheid en etikettering moet omvatten met het oog op een goed regelgevend toezicht en het verstrekken van relevante informatie aan consumenten, ook voor producten uit derde landen, teneinde een gelijk speelveld te waarborgen; 37. merkt op dat extensieve veeteelt weliswaar tot een lagere methaanuitstoot door landbouwbedrijven kan leiden, maar de uitstoot per geproduceerde eenheid product doet toenemen; verzoekt de Commissie en de lidstaten rekening te houden met de effecten van mitigatiestrategieën op de wereldwijde methaanemissies; 38. benadrukt het belang van de landbouw voor het afvangen en opslaan van koolstof; wijst op de belangrijke rol van een ruimere circulaire economie en wijst erop dat het gebruik van geleidelijke CO 2 -emissieverwijdering en een grotere circulariteit van koolstof moeten worden gestimuleerd en dat tegelijk moet worden voorkomen dat de prijs van landbouwgrond extra onder druk komt te staan, wat ten koste zou gaan van jonge landbouwers; dringt erop aan dat eventuele maatregelen het concurrentievermogen van de EU niet mogen aantasten; 39. verzoekt de Commissie om, in overeenstemming met de Europese klimaatwet, de mogelijkheden te onderzoeken om een regelgevingskader te ontwikkelen voor de certificering van koolstofverwijdering op basis van een robuuste en transparante koolstofboekhouding waarin rekening wordt gehouden met de verschillen tussen broeikasgassen, en om de echtheid van koolstofverwijderingen te verifiëren en landbouwers te belonen voor hun mitigatie-inspanningen; 40. is verheugd over de aankondiging van de Commissie dat er een deskundigengroep zal worden ingesteld die de matrix voor methaanemissies gedurende de levenscyclus zal analyseren; 41. dringt er bij de Commissie op aan de lidstaten te ondersteunen bij het verzamelen van gegevens over het koolstofvastleggingspotentieel van grasland, teneinde een meer gerichte aanpak van het klimaatbeleid mogelijk te maken; 42. erkent dat dierlijke productie de belangrijkste activiteit op permanent grasland is, die het overleven, de economische stabiliteit en het bestaan van kleine landbouwbedrijven in heuvelachtige en bergachtige gebieden mogelijk maakt, en voorkomt dat dergelijke gebieden overwoekerd raken; verzoekt de Commissie investeringen met name te richten op het financieren van innovatie op het gebied van methaanremmers, onder andere voor systemen op basis van begrazing, en samen te werken met derde landen die soortgelijk onderzoek verrichten; 43. neemt nota van de methaanemissies van vernatte veengebieden; onderstreept dat uit onderzoek is gebleken dat het opwarmingseffect na vernatting stabiliseert omdat vernatte veengebieden geen CO 2 /N 2 O meer uitstoten en omdat de levensduur van uitgestoten methaan in de atmosfeer kort is (20) ; benadrukt dat dit niet het geval is voor de voortdurende CO 2 -emissies van drooggelegde veengebieden, die verdere opwarming veroorzaken; pleit ervoor veengebieden onverwijld te vernatten voor een optimaal gunstig verkoelend effect; 44. merkt op dat volgens de “van boer tot bord” -strategie de eetgewoonten van de meeste Europeanen niet stroken met de aanbevelingen inzake gezonde voeding, en dat er dat de consumptiepatronen van de hele bevolking zullen moeten verschuiven naar gezondere voedingsmiddelen, eetgewoonten en levensstijlen, met een grotere consumptie van duurzaam geproduceerde planten en plantaardige voedingsmiddelen, zoals vers fruit en verse groenten, volkorengranen en peulvruchten, ook om de overconsumptie van vlees en ultraverwerkte producten aan te pakken, hetgeen ook het milieu ten goede zal komen, d.w.z. door minder methaanemissies en meer dierenwelzijn, en hetgeen zal zorgen voor een veerkrachtiger economie; benadrukt dat EU-brede wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen, met duidelijke doelstellingen, voor duurzame, gezonde en evenwichtigere voedingspatronen, rekening houdend met de culturele en regionale diversiteit van de Europese voedingsmiddelen en voedingspatronen en de behoeften van de consumenten, de consumenten zouden helpen en aanmoedigen en de eigen inspanningen van de lidstaten om duurzaamheidsaspecten in de nationale voedingsadviezen te integreren, zouden onderbouwen; verzoekt de Commissie dergelijke aanbevelingen op te stellen en specifieke acties uit te werken om gezonde, duurzame en evenwichtigere eetgewoonten daadwerkelijk te bevorderen; 45. wijst erop dat technologieën en praktijken om de methaanemissies van de landbouw te beperken, zoals duurzame veeteeltpraktijken, zich in een snel tempo ontwikkelen en zo spoedig mogelijk moeten worden bevorderd en toegepast; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat bewezen doeltreffende en kostenefficiënte innovaties die de methaanemissies in de landbouwproductie beperken, snel in de EU worden toegepast en dat de reeds beschikbare innovaties door de producenten in de EU worden benut om de methaanemissies te blijven verminderen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en de nationale strategische plannen, onder meer door middel van specifieke ecoregelingen en initiatieven voor koolstoflandbouw in het kader van het GLB en via andere particuliere of publieke financieringsstromen; is van mening dat landbouwers via het programma Horizon Europa en het initiatief voor economische veerkracht financiële stimulansen moeten krijgen om mitigatiepraktijken toe te passen; erkent echter dat landbouwers de emissieproblemen in verband met dierlijke landbouwproductie waarschijnlijk niet in hun eentje kunnen oplossen; merkt op dat structurele verschillen in de landbouw tussen de lidstaten en specifieke nationale kenmerken van invloed zullen zijn op de kosten van de toepassing van deze technieken; 46. benadrukt dat er reeds bewezen werkwijzen bestaan om de emissies van mestbeheer te helpen verminderen; merkt op dat deze werkwijzen ook de hoeveelheid ammoniak die door de landbouwsector wordt uitgestoten, doen verminderen; verzoekt de Commissie regelgevingsmaatregelen voor te stellen om deze technieken te doen toepassen, met realistische en ambitieuze doelstellingen en tijdschema’s; benadrukt dat meststoffen op basis van stikstof verantwoordelijk zijn voor een grote hoeveelheid methaanemissies; verzoekt de Commissie in het kader van de “van boer tot bord”-strategie de nodige maatregelen te nemen om die emissies te verminderen; 47. onderstreept dat de EU een sleutelrol moet spelen bij de ondersteuning van onderzoek, innovatie en ontwikkeling, alsook bij de opschaling van nieuwe duurzame technologieën en praktijken om de methaanemissies van alle sectoren, waaronder de veeteelt, te helpen verminderen, onder meer door de MRV van methaanemissies in de sector te verbeteren, teneinde de vooruitgang in de richting van deze doelstellingen te volgen, en door reeds beschikbare technologieën, zoals MRV-gerelateerde technologieën, toe te passen; is van oordeel dat er maatregelen ter beperking van de methaanuitstoot van grazers moeten worden ontwikkeld, met inachtneming van de gezondheid en het welzijn van de dieren en overeenkomstig het voorzorgsbeginsel; wijst met name op de noodzaak van multigenerationeel onderzoek naar toevoegingsmiddelen voor diervoeding en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de verordening betreffende toevoegingsmiddelen voor diervoeding (21) tijdig wordt herzien; 48. is van mening dat het gebruik van landbouwafval voor de productie van biogas een motor kan zijn voor de circulaire economie en benadrukt dat het gebruik van landbouwafval meerwaarde kan opleveren, mits het beginsel van cascadering wordt nageleefd en de juiste duurzaamheidscriteria worden toegepast; wijst erop dat de productie van biogas uit landbouwafval en ander organisch afval de methaanemissies in de landbouwsector kan verminderen en het “prosument”-model (producent en consument) kan stimuleren; dringt aan op een betere coördinatie en een betere infrastructuur tussen landbouwers en producenten van hernieuwbare energie, teneinde een lokaal verbonden productie van duurzaam biogas mogelijk te maken, en is van oordeel dat het GLB de matiging en vermindering van de methaanemissies moet stimuleren en maatregelen in dit verband moet ondersteunen; verzoekt de Commissie daarom te zorgen voor volledige coherentie tussen de Europese klimaatwet, het GLB en de methaanstrategie; 49. is verheugd dat in de methaanstrategie wordt erkend dat biogas afkomstig van voedings- of voedergewassen de methaanemissies doet toenemen en derhalve eventuele mitigatievoordelen kan ondermijnen, en dat ontwikkelingen op het gebied van biogas in de eerste plaats moeten zijn gebaseerd op afval of reststoffen; verzoekt de Commissie een solide, onafhankelijke regeling voor de certificering van oorsprong voor productiemethoden en grondstoffen voor biogas te ontwikkelen; benadrukt dat de productie van biogas gebaseerd moet zijn op een lokaal, circulair economisch model om transportgerelateerde emissies en kosten te vermijden; benadrukt dat geen steun mag worden verleend om de intensivering van de veeteelt te stimuleren; 50. merkt op dat de ontwikkeling van de circulaire en de bio-economie meer banen in de primaire productie kan creëren, en benadrukt dat de bio-economie vereist dat nieuwe vaardigheden, nieuwe kennis en nieuwe disciplines worden ontwikkeld en/of verder in opleiding en onderwijs in deze sector worden geïntegreerd om met de bio-economie gepaard gaande maatschappelijke veranderingen aan te pakken, het concurrentievermogen, groei en werkgelegenheid te bevorderen, in de behoeften van de sector te voorzien en ervoor te zorgen dat vaardigheden en banen beter op elkaar worden afgestemd; Afval 51. verzoekt de Commissie de methaanemissies van slib en afvalwater verder te analyseren en de richtlijn inzake zuiveringsslib (22) en de richtlijn inzake de behandeling van stedelijk afvalwater (23) in 2022 te herzien, waarbij ook de emissies van luchtverontreinigende stoffen en broeikasgassen, met name methaan, moeten worden aangepakt; verzoekt de Commissie voorts ambitieus te zijn en bij de herziening van de richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen (24) in 2024 en de komende herziening van de richtlijn inzake industriële emissies sterk de nadruk te leggen op methaanemissies; benadrukt de noodzaak van maatregelen om stortplaatsen ertoe te verplichten het biomethaan dat zij produceren, te gebruiken totdat het energiegehalte ervan onder een bruikbare waarde daalt en, zodra het niet meer rendabel is om het op de stortplaats geproduceerde biomethaan te gebruiken, op hotspots bio-oxidatie- en andere technologieën te gebruiken om de resterende methaanemissies te verminderen; herinnert er in dit verband aan dat de methaanemissies van de afvalsector gedeeltelijk het gevolg zijn van lekken in biogasinstallaties; verzoekt de Commissie richtsnoeren uit te brengen over de beste methoden voor het bouwen en exploiteren van biogasinstallaties teneinde lekken tegen te gaan die het gevolg zijn van slecht onderhoud, gebruik en ontwerp; herinnert er voorts aan dat de richtlijn inzake industriële emissies met succes heeft bijgedragen tot een vermindering van de verontreiniging door industriële activiteiten; wijst er echter op dat er geen referentiedocumenten voor de beste beschikbare technieken (BREF) bestaan voor het storten van afval; 52. onderstreept dat het storten van afval onderaan de afvalhiërarchie staat en de meeste verontreinigende manier is om met afval om te gaan, zowel wat betreft broeikasgasemissies als wat betreft andere stoffen die lucht, bodem en water verontreinigen; verzoekt de lidstaten de bestaande voorschriften van de richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen volledig na te leven en dringt erop aan dat de richtlijn wordt afgestemd op de overkoepelende beginselen van het actieplan voor de circulaire economie, met inbegrip van de doelstelling om de hoeveelheid gestort biologisch afbreekbaar afval uiterlijk in 2016 te verminderen tot 35 % of minder in vergelijking met de niveaus van 1995; verzoekt de Commissie een alomvattende strategie te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat de lidstaten die deze doelstelling niet halen, corrigerende maatregelen nemen en actie ondernemen; verzoekt de Commissie de lidstaten te steunen bij hun inspanningen om afval niet langer te storten; spreekt bovendien zijn bezorgdheid uit over het feit dat 15 lidstaten in 2017 nog niet volledig voldeden aan de in de richtlijn vastgelegde verplichting om afval te behandelen alvorens het te storten; herhaalt in dit verband zijn oproep in zijn resolutie van 10 februari 2021 over het nieuwe actieplan voor de circulaire economie om de richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen in overeenstemming te brengen met de overkoepelende beginselen van het actieplan voor de circulaire economie en bij de toekomstige herziening van de betreffende richtlijnen te focussen op preventie en de vaststelling van een bovengrens voor de productie van restafval, en het streefcijfer van 10 % voor het storten van afvalstoffen aan te scherpen door een maximum in kg per persoon per jaar vast te stellen, teneinde de beste milieuresultaten te behalen uit de gecombineerde effecten van vermindering, hergebruik, recycling en compostering, en tegelijk het storten van reststoffen tot een minimum te beperken; is voorts van mening dat het een aanzienlijke verbetering zou zijn als ervoor wordt gezorgd dat de methode voor de inventarisatie van broeikasgassen afkomstig van stortplaatsen solider is en in de hele EU wordt geharmoniseerd; 53. verzoekt de Commissie in het licht van het bovenstaande: 54. verzoekt de Commissie toe te zien op de vorderingen van de lidstaten met betrekking tot de gescheiden inzameling van biologisch afval, die tegen 2023 een feit moet zijn; herinnert eraan dat lidstaten overeenkomstig de hiërarchie voor afvalverwerking wettelijk verplicht zijn maatregelen te nemen om het recyclen van biologisch afval, onder meer door compostering en vergisting, aan te moedigen, rekening houdend met het feit dat biologisch afval over het algemeen op lokaal niveau wordt ingezameld en verwerkt; benadrukt derhalve dat de Commissie verdere samenwerking tussen regio’s en lidstaten en harmonisatie door de uitwisseling van beste praktijken moet aanmoedigen; 55. herinnert aan de doelstellingen van het nieuwe actieplan voor de circulaire economie om een aanzienlijke mate van circulariteit te bereiken en te voorkomen dat broeikasgassen, en met name methaanemissies, uit de gesloten kringloop ontsnappen; is zich ervan bewust dat een daadwerkelijk geïntegreerd afvalbeheer moet worden bevorderd om de afvalhiërarchie met succes toe te passen en meer prioriteit te geven aan de verwerking van afval; 56. benadrukt dat sluitings- en nazorgprocedures voor stortplaatszones van essentieel belang zijn voor het verminderen van lekken, rekening houdend met de volledige levenscyclus van stortplaatsen; verzoekt de Commissie te voorzien in steun die op de omstandigheden van elke lidstaat is afgestemd om ervoor te zorgen dat de afvalhiërarchie wordt toegepast, met de nadruk op afvalpreventie, dat het voor 31 december 2023 vastgestelde streefcijfer voor scheiding aan de bron en gescheiden inzameling van bioafval wordt verwezenlijkt, onder meer door samenwerking tussen de publieke en de private sector aan te moedigen om te zorgen voor een hoge mate van gescheiden inzameling, recycling en terugwinning van biologisch afbreekbaar afval, zodat het storten van afval op doeltreffende wijze wordt verminderd zonder dat er EU-steun wordt verleend voor afvalverbranding; onderstreept dat er altijd een haalbare biologische verwerkingsmethode moet zijn, zoals compostering of anaerobe vergisting; erkent in dit verband het potentieel van anaerobe vergisting van biologisch afbreekbaar afval, waarmee biomethaan kan worden geproduceerd; benadrukt, in overeenstemming met de afvalhiërarchie, dat verbranding pas de op één na laagste stap in de afvalhiërarchie is en herinnert aan zijn standpunten over verbranding in zijn resolutie van 10 februari 2021 over het nieuwe actieplan voor de circulaire economie; 57. benadrukt dat de oppervlakken van stuwbekkens wereldwijd een aanzienlijke bron van broeikasgasemissies – waaronder methaan – zijn, met name door de accumulatie van sedimenten in stilstaand water, en dat het verwijderen van dammen kan bijdragen tot een aanzienlijke vermindering van de emissies van stuwbekkens; verzoekt het Europees Milieuagentschap informatie over dit onderwerp te verzamelen om de beoordeling van mogelijke beleidsmaatregelen te onderbouwen; o o o 58. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en het bijbehorend Protocol van Kyoto, – gezien de Overeenkomst van Parijs, goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP21) te Parijs op 12 december 2015 (Overeenkomst van Parijs), – gezien de 25e Conferentie van de partijen bij het UNFCCC (COP25), de 15e sessie van de bijeenkomst van de partijen bij het Protocol van Kyoto (CMP15) en de tweede sessie van de Conferentie van de partijen waarin de partijen bij de Overeenkomst van Parijs bijeenkomen (CMA2), die van 2 t/m 13 december 2019 in Madrid, Spanje, hebben plaatsgevonden, – gezien het besluit van het bureau van de Conferentie van de partijen bij het UNFCCC van 28 mei 2020, samen met het Verenigd Koninkrijk en de Italiaanse partners, om de VN-klimaatconferentie COP26 uit te stellen vanwege COVID-19 en haar opnieuw bijeen te roepen in Glasgow, Verenigd Koninkrijk, van 1 t/m 12 november 2021, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, – gezien de op 25 en 26 januari 2021 gehouden mondiale top over aanpassing aan de klimaatverandering, – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit (“Europese klimaatwet”) (1) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de VN-klimaatconferentie van 2019 in Madrid, Spanje (COP25) (2) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de noodsituatie op het gebied van klimaat en milieu (3) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (4) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2020 over maatregelen van de EU om de bossen wereldwijd te beschermen en te herstellen (5) , – gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over de EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering (6) , – gezien zijn resolutie van 28 april 2021 over bodembescherming (7) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (8) , – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2020, getiteld “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie – Voor een schoner en concurrerender Europa” ( COM(2020)0098 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 februari 2021, getiteld “Een klimaatveerkrachtig Europa tot stand brengen – de nieuwe EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering” ( COM(2021)0082 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 over een EU-strategie om methaanemissies terug te dringen ( COM(2020)0663 ), – gezien de conclusies van de Raad van 25 januari 2021 over klimaat- en energiediplomatie – verwezenlijking van de externe dimensie van de Europese Green Deal, – gezien de conclusies van de Raad van 6 oktober 2021 over de voorbereiding van de UNFCCC-bijeenkomsten in Glasgow van 31 oktober tot en met 12 november 2021, – gezien het mondiaal evaluatieverslag over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het intergouvernementeel platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES), – gezien het speciaal verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over de opwarming van de aarde met 1,5 °C, het vijfde evaluatierapport van die werkgroep en het bijbehorende samenvattend verslag, het speciaal verslag van die werkgroep over de klimaatverandering en de bodem en het speciaal verslag van die werkgroep over de oceanen en de cryosfeer in een veranderend klimaat, – gezien het verslag van de Hulporganisatie voor wetenschappelijk en technologisch advies van het UNFCCC van 29 april 2021, getiteld “Ocean and climate change dialogue to consider how to strengthen adaptation and mitigation action” (Dialoog over oceanen en klimaatverandering om na te gaan hoe de aanpassings- en matigingsmaatregelen kunnen worden versterkt), – gezien het vlaggenschipverslag van de Global Commission on Adaptation van 10 september 2019, getiteld “Adapt now: a global call for leadership on climate resilience” (Pas nu aan: een wereldwijde oproep tot leiderschap inzake klimaatbestendigheid), – gezien het samenvattend verslag van het UNFCCC van 17 september 2021 over nationaal bepaalde bijdragen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs, – gezien het 11e rapport over de emissiekloof van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties van 9 december 2020, – gezien het verslag van het Internationaal Energieagentschap van mei 2021 “Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector” (Netto nul in 2050: een routekaart voor de wereldwijde energiesector), – gezien het rapport van het VN-milieuprogramma van 18 februari 2021, getiteld “Making Peace with Nature: a scientific blueprint to tackle the climate, biodiversity and pollution emergencies” (Vrede sluiten met de natuur: een wetenschappelijke blauwdruk om de noodsituaties op het gebied van klimaat, biodiversiteit en verontreiniging aan te pakken), – gezien het IPBES-verslag van 29 oktober 2020, getiteld “IPBES workshop on biodiversity and pandemics – workshop report” (IPBES-workshop over biodiversiteit en pandemieën – workshopverslag), – gezien het gezamenlijke workshopverslag van het IPBES en de IPCC over biodiversiteit en klimaatverandering van 10 juni 2021, – gezien het verslag van de Wereld Meteorologische Organisatie van april 2021 over de toestand van het mondiale klimaat in 2020, – gezien het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030, — gezien het rapport van het VN-milieuprogramma van 6 mei 2021, getiteld “Global Methane Assessment: Benefits and Costs of Mitigating Methane Emissions” (Wereldwijde methaanraming: voordelen en kosten van het verminderen van methaanuitstoot), – gezien de vragen aan de Raad en de Commissie over de Conferentie van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering van 2021 in Glasgow, VK (COP26) ( O‑000065/2021 – B9‑0039/2021 en O-000066/2021 – B9‑0040/2021), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat de Overeenkomst van Parijs op 4 november 2016 in werking is getreden; overwegende dat op 12 oktober 2021 191 van de 197 partijen bij het UNFCCC hun akten van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding bij de VN hebben ingediend; B. overwegende dat de EU en haar lidstaten op 17 december 2020 hun bijgewerkte nationaal bepaalde bijdragen (NDC’s) bij het secretariaat van het UNFCCC hebben ingediend, en dat de EU daarin de bindende doelstelling aangaat om de binnenlandse broeikasgasemissies van de gehele economie tegen 2030 netto met ten minste 55 % te verminderen ten opzichte van 1990 zonder een bijdrage van internationale kredieten; C. overwegende dat volgens het “emissions gap report 2020” van het Milieuprogramma van de VN (UNEP) de toezeggingen die de ondertekenaars van de Overeenkomst van Parijs tot dusver hebben gedaan, ontoereikend zullen zijn om het gemeenschappelijke doel ervan te bereiken en zullen leiden tot een opwarming van de aarde met meer dan 3 °C boven het pre-industriële niveau; betreurt het feit dat veel partijen bij het UNFCCC nog niet voldoende maatregelen hebben genomen om zelfs maar hun NDC’s te halen en dat een aanzienlijk deel van de geboekte vooruitgang ongedaan wordt gemaakt door contraproductief beleid, zoals het blijven toekennen van subsidies voor fossiele brandstoffen en voor de bouw van nieuwe kolencentrales; waarschuwt in dit verband voor positieve natuurlijke “feedback loops”, die rampzalige gevolgen zouden kunnen hebben wat betreft de opwarming van de aarde; D. overwegende dat de concentratie van de belangrijkste broeikasgassen in 2020 is blijven stijgen, ondanks een tijdelijke daling van de uitstoot in verband met COVID-19, en dat de concentratie koolstofdioxide (CO 2 ) in onze atmosfeer volgens de Wereld Meteorologische Organisatie de hoogste was in meer dan 3 miljoen jaar; overwegende dat 2020 een van de drie warmste jaren ooit was, met gemiddelde temperaturen die 1,2 ºC boven het pre-industriële niveau lagen; overwegende dat het laatste decennium (2011-2020) het warmste was dat ooit is gemeten; E. overwegende dat intern EU-beleid alléén niet zal volstaan om de wereldwijde emissies van broeikasgassen in te dammen en de temperatuurstijging te beperken, in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs; overwegende dat er collectieve, onmiddellijke en ambitieuze wereldwijde actie nodig is om de stijging van de temperatuur te beperken tot 1,5 °C boven de pre-industriële niveaus; F. overwegende dat in de preambule van de Overeenkomst van Parijs “het belang van het waarborgen van de integriteit van alle ecosystemen, waaronder oceanen” wordt erkend, en overwegende dat in artikel 4, lid 1, punt d), van het UNFCCC wordt benadrukt dat de partijen bij dat verdrag een duurzaam beheer en de instandhouding en uitbreiding van putten en reservoirs van alle broeikasgassen zullen bevorderen, waaronder biomassa, bossen en oceanen, alsmede andere ecosystemen op het land, langs de kust en in zee; overwegende dat in artikel 2, lid 1, punt b), wordt benadrukt dat de aanpassing aan de klimaatverandering en de ontwikkeling van de bestendigheid, alsmede de reductie van de emissies van broeikasgassen de voedselproductie niet in gevaar mogen brengen; overwegende dat in het mondiaal evaluatieverslag over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het IPBES wordt benadrukt dat duurzaam gebruik van de natuur essentieel zal zijn voor de aanpassing aan en de beperking van het gevaarlijke antropogene ingrijpen in het klimaatsysteem; G. overwegende dat de gevolgen van de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit twee van de belangrijkste uitdagingen en risico’s voor de menselijke samenlevingen vormen; merkt op dat de meeste voorgaande maatregelen de problemen op het gebied van de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit los van elkaar hebben aangepakt; H. overwegende dat de wereldwijde Aichi-doelstellingen inzake biodiversiteit voor 2020 niet zijn gehaald, waardoor het des te dringender is dat de ambitie en de reikwijdte van het behoud van biodiversiteit snel worden uitgebreid; I. overwegende dat het van cruciaal belang is de oceanen in stand te houden, niet alleen als primaire voedselbron, maar ook vanwege hun belang voor de koolstofcyclus, het regelen van het klimaat en het produceren van de meeste zuurstof die we inademen; overwegende dat in het speciaal verslag van de IPCC over de oceanen en de cryosfeer nader wordt uitgelegd dat klimaatmechanismen afhankelijk zijn van de gezondheid van de oceanen en dat mariene ecosystemen op dit moment de gevolgen ondervinden van de wereldwijde opwarming van het klimaat, vervuiling, overexploitatie van de mariene biodiversiteit, verzuring, zuurstofverlies en kusterosie; overwegende dat er in het verslag ook aan wordt herinnerd dat de oceanen sinds 1970 geleidelijk warmer zijn geworden en meer dan 90 % van de overtollige warmte in het klimaatsysteem hebben geabsorbeerd, en dat de oceanen een deel van de oplossing vormen om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten en zich daaraan aan te passen; overwegende dat het derhalve noodzakelijk is de uitstoot van broeikasgassen en de verontreiniging van ecosystemen te verminderen en de natuurlijke koolstofputten te versterken; J. overwegende dat natuurgebaseerde oplossingen en ecosysteemgebaseerde benaderingen een belangrijke rol spelen bij de beperking van en de aanpassing aan de klimaatverandering; overwegende dat de bescherming en het herstel van reeds bestaande en goed functionerende natuurlijke koolstofputten, met inbegrip van de koolstofreservoirs in de oceanen, essentieel zijn; K. overwegende dat bossen een belangrijke rol spelen in de aanpak van de klimaatverandering, als koolstofreservoirs, die jaarlijks ongeveer 2 miljard ton CO 2 opnemen; overwegende dat het beschermen en verbeteren van de bossen van de wereld een van de meest kostenefficiënte klimaatmaatregelen is en dat op bossen gestoelde maatregelen voor de beperking van en de aanpassing aan de klimaatverandering, mits volledig ten uitvoer gelegd, de emissies van broeikasgassen tegen 2050 met ongeveer 15 gigaton CO 2 per jaar zouden kunnen verminderen, hetgeen mogelijk genoeg zou kunnen zijn om de opwarming van de aarde ver onder de 2 °C te houden; L. overwegende dat het terugdringen van ontbossing en aantasting van bossen kan bijdragen tot een vermindering van door de mens veroorzaakte broeikasgasemissies met een ruime marge van 0,4 tot 5,8 gigaton CO 2 -equivalent per jaar (9) ; M. overwegende dat een kwart van het noordelijk halfrond bedekt is met permanent bevroren grond, bekend als de permafrost; overwegende dat als gevolg van de opwarming van de aarde de permafrost in het Noordpoolgebied ongekend snel ontdooit; overwegende dat permafrost een enorm reservoir van broeikasgassen is met het potentieel om tot 1 600 gigaton CO 2 vast te houden – bijna tweemaal zoveel als er momenteel in de atmosfeer zit – maar ook methaan en distikstofoxide; overwegende dat het vrijkomen ervan de opwarming van de aarde ernstig zou kunnen versnellen en verergeren (10) ; N. overwegende dat de voorspelde klimaatverandering volgens de Wereldgezondheidsorganisatie tegen 2030 ongeveer 250 000 extra sterfgevallen per jaar zal veroorzaken, en dat de kosten van de directe schade aan de gezondheid tegen 2030 naar schatting 2 tot 4 miljard USD per jaar zullen bedragen; O. overwegende dat verlies aan biodiversiteit dat samenhangt met de transformatie van landschappen in sommige gevallen kan leiden tot een groter risico op het ontstaan van ziektes, aangezien soorten die zich goed aanpassen aan door mensen gedomineerde landschappen ook ziekteverwekkers bij zich kunnen dragen waarmee een hoog risico van zoönotische overdracht is gemoeid; P. overwegende dat luchtverontreiniging en klimaatverandering niet los van elkaar kunnen worden gezien en een aantal gemeenschappelijke antropogene oorzaken hebben; overwegende dat luchtverontreiniging volgens de Wereldgezondheidsorganisatie wereldwijd naar schatting 4,2 miljoen sterfgevallen per jaar veroorzaakt als gevolg van hartaanvallen, hartaandoeningen, longkanker en acute en chronische aandoeningen aan de luchtwegen; Q. overwegende dat het aantal rampen en de schaal van de economische verliezen volgens het Bureau van de Verenigde Naties voor rampenrisicovermindering de afgelopen 20 jaar bijna zijn verdubbeld, en dat dit in belangrijke mate toe te schrijven is aan een significante toename van het aantal klimaatgerelateerde rampen; R. overwegende dat de klimaatverandering en haar rampzalige gevolgen nu reeds van invloed zijn op de migratiepatronen; overwegende dat volgens een studie van de Wereldbank uit 2018 bijna 3 % van de bevolking in Afrika ten zuiden van de Sahara, in Zuid-Azië en in Latijns-Amerika gedwongen zou kunnen worden binnen hun eigen land te verhuizen om aan de oprukkende gevolgen van de klimaatverandering te ontsnappen (11) ; overwegende dat indien er geen gezamenlijke aanpassingsinspanningen worden geleverd, meer dan 700 miljoen mensen in laaggelegen kustgebieden en kleine eilandstaten het risico lopen met zwaardere stormen, overstromingen en uiteindelijk het verlies van hun land en gedwongen verhuizing te worden geconfronteerd; S. overwegende dat de Overeenkomst van Parijs het eerste internationale verdrag is waarin het verband tussen klimaatactie en mensenrechten uitdrukkelijk wordt erkend, en dat hieruit voortvloeit dat het gebruik van bestaande rechtsinstrumenten betreffende de mensenrechten is toegestaan om staten en particuliere ondernemingen ertoe aan te sporen hun uitstoot te verminderen; overwegende dat er in het kader van de Overeenkomst van Parijs geen concrete instrumenten zijn ingesteld om landen en ondernemingen ter verantwoording te roepen voor hun invloed op de klimaatverandering en de uitoefening van de mensenrechten; T. overwegende dat de klimaatverandering ook een sterke mensenrechtendimensie heeft, aangezien zij direct en indirect van invloed is op de verwezenlijking van een aantal universeel erkende mensenrechten, waarbij zij de grootste impact heeft op kwetsbare groepen, zoals vrouwen, kinderen, ouderen en zieken, lage-inkomensgroepen en inheemse volkeren; overwegende dat zowel het UNFCCC als de Overeenkomst van Parijs gebaseerd zijn op solidariteit tussen de generaties en op de toezegging van staten om het klimaatsysteem te beschermen ten behoeve van de huidige en toekomstige generaties; overwegende dat de klimaatverandering de uitdagingen waarmee inheemse volkeren thans worden geconfronteerd, verergert en leidt tot nog diepere culturele, economische en politieke marginalisering en ongelijkheid; U. overwegende dat klimaatactie een van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN is, die in 2015 door alle VN-leden zijn vastgesteld als onderdeel van de Agenda voor duurzame ontwikkeling 2030; V. overwegende dat de partijen bij het UNFCCC in 2009 zich hebben verbonden om vanaf 2020 100 miljard USD per jaar te mobiliseren, wat later in de Overeenkomst van Parijs is herbevestigd; overwegende dat de feitelijke toezeggingen van de ontwikkelde landen echter nog steeds ver achterblijven bij het collectieve doel; overwegende dat de gevolgen van de klimaatverandering en de behoeften in ontwikkelingslanden, en in het bijzonder in de minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten, zijn toegenomen; W. overwegende dat volgens ramingen van het Ontwikkelingsprogramma van de VN tegen 2030 jaarlijks 140 à 300 miljard USD nodig zal zijn om alleen al de aanpassingsbehoeften van de ontwikkelingslanden te dekken, en dat dit bedrag tegen 2050 zal stijgen tot 280 à 500 miljard USD per jaar (12) ; X. overwegende dat de onfortuinlijke vertraging van een jaar van de Conferenties van de Partijen bij het UNFCCC en bij het Biodiversiteitsverdrag van 2020, veroorzaakt door de COVID-19-uitbraak, een unieke kans biedt om van een reactief model over te stappen op een proactief, op voorzorg gebaseerd model, en eindelijk de ingrijpende veranderingen teweeg te brengen die nodig zijn; overwegende dat nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen als input moeten dienen voor de koppelingen tussen internationale agenda’s en hun uitvoering op nationaal niveau, en deze koppelingen moeten versterken; Y. overwegende dat, terwijl de wereld zich bezighoudt met de aanhoudende gevolgen van de COVID-19-pandemie, de klimaatcrisis niet is verdwenen; overwegende dat het economisch herstel zou moeten worden aangegrepen als een unieke kans om de transitie naar klimaatneutraliteit te versnellen en te zorgen voor een 1,5 °C-traject door een sociaaleconomisch model te ontwikkelen dat verenigbaar is met de grenzen van onze planeet, en door investeringen te leiden naar het herstel van natuurlijke ecosystemen en zodoende het aanpassingsvermogen van ecosystemen versterken, alsmede naar prioritaire gebieden zoals energie-efficiëntie, duurzame voedselproductie, technologieën voor hernieuwbare energie, innovatieve en duurzame nulemissietechnologieën en de infrastructuurvoorzieningen die daarvoor nodig zijn, en door niet langer te investeren in activiteiten die het klimaat het milieu schaden door het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” in investeringsbeslissingen te integreren; overwegende dat in dit overgangsproces terdege rekening moet worden gehouden met de verschillen in behoeften en mogelijkheden tussen de regio’s, met inachtneming van de beginselen van een rechtvaardige overgang; Z. overwegende dat het Europees Milieuagentschap stelt dat “systemische verandering” een fundamentele, transformatieve en horizontale vorm van verandering betekent, die ingrijpende verschuivingen inhoudt en een heroriëntering van de doelen, stimulansen, technologieën, sociale gebruiken en normen van systemen, zowel in kennissystemen als in bestuurlijke benaderingen; overwegende dat dit, wat de belangrijkste maatschappelijke systemen betreft, betekent dat niet alleen opnieuw nagedacht zal moeten worden over technologieën en productieprocessen, maar ook over consumptiepatronen en levenswijzen, met het oog op duurzame alternatieven met bijzondere aandacht voor bijvoorbeeld welzijn en veerkracht (13) ; AA. overwegende dat met op de natuur gebaseerde oplossingen en op ecosystemen stoelende benaderingen sterke beleidskoppelingen tot stand kunnen worden gebracht tussen het UNFCCC, het Biodiversiteitsverdrag het andere Rio-verdrag inzake woestijnvorming, zodat de voorzitterschappen en secretariaten van alle drie de akkoorden samen kunnen werken aan het op geïntegreerde en samenhangende manier aanpakken van de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit; AB. overwegende dat de Europese Green Deal en het plan NextGenerationEU een unieke gelegenheid vormen om de economie van de EU te versterken en deze innovatiever, concurrerender en toekomstgerichter te maken, en zo te zorgen voor Europees leiderschap op het gebied van groene economie en voor het ontwikkelen van het Europese sociale model en de socialemarkteconomie; AC. overwegende dat de aan het klimaat gerelateerde risico’s voor de gezondheid, de middelen van bestaan, de voedselveiligheid, de watervoorziening en de economische groei bij een opwarming van de aarde met 2 °C naar verwachting veel groter zullen zijn; overwegende dat een beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 °C in plaats van 2 °C de gevolgen voor terrestrische, zoetwater- en kustecosystemen naar verwachting zal beperken, en meer van hun diensten voor de mens behouden zullen blijven; overwegende dat derhalve actie nodig is om de stijging van de temperatuur te beperken tot 1,5 °C boven de pre-industriële niveaus; AD. overwegende dat het cruciaal is dat de EU het goede voorbeeld geeft om derde landen te betrekken bij de aanpak van de klimaatverandering, en daarmee de wereldwijde klimaatambitie te vergroten; AE. overwegende dat de EU haar verantwoordelijkheid voor de historische emissies van broeikasgassen en de ontwikkelingskloof tussen het Globale Noorden en het Globale Zuiden moet erkennen, en daarnaar moet handelen; AF. overwegende dat overeenkomstig artikel 2, lid 1, punt c), van de Overeenkomst van Parijs het consistent maken van financiële stromen consistent met de inspanningen ter verlaging van de emissies van broeikasgassen en een klimaatbestendige ontwikkeling cruciaal is voor de aanpak van de bedreiging door de klimaatverandering; AG. overwegende dat burgers het probleem steeds meer onderkennen en zich inzetten voor de aanpak ervan; overwegende dat burgers van regeringen eisen dat zij in beweging komen en ambitieuze maatregelen nemen om de klimaatverandering te bestrijden; AH. overwegende dat de tweede verbintenisperiode van het Protocol van Kyoto op 31 december 2020 afliep; overwegende dat de richtsnoeren betreffende de beoordeling van de emissiereducties van de activiteiten in het kader van het mechanisme voor schone ontwikkeling na 31 december 2020 zijn uitgesteld; overwegende dat tijdelijke maatregelen zijn genomen om de activiteiten van het mechanisme voor schone ontwikkeling na 2020 te kunnen voortzetten; overwegende dat de bijeenkomst van de partijen bij het Protocol van Kyoto gepland is in de marge van de COP26 in Glasgow; 1. herinnert eraan dat de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit tot de grootste uitdagingen behoren waarmee de mensheid geconfronteerd wordt en dat alle overheden in de hele wereld hun uiterste best moeten doen om beide onverwijld te bestrijden; onderstreept dat internationale samenwerking, betrokkenheid van niet-gouvernementele actoren, solidariteit en een coherent optreden, geschraagd door de wetenschap en een onwrikbare inzet om de ambities op te voeren, noodzakelijk zijn om onze collectieve verantwoordelijkheid voor het beperken van de opwarming van de aarde en het voorkomen van het verlies aan biodiversiteit na te komen, en aldus de hele planeet en het welzijn van allen te beschermen; neemt in dit verband ter kennis dat Antonio Guterres, de secretaris-generaal van de VN, alle regeringen van de wereld ertoe heeft opgeroepen de klimaatnoodtoestand uit te roepen totdat we de uitstoot van broeikasgassen tot nul hebben teruggebracht; 2. spreekt zijn bezorgdheid uit over de bevindingen van het UNEP-verslag over de emissiekloof 2020, met name over het feit dat ondanks een tijdelijke daling van de CO 2 -emissies als gevolg van de COVID-19-pandemie, de voorspelde emissies op grond van de ingediende onvoorwaardelijke NDC’s, indien zij volledig worden uitgevoerd, de wereld op weg zouden laten naar een temperatuurstijging van 3,2 °C; is ingenomen met de tot dusver aangekondigde actualiseringen van de NDC’s, waarmee de klimaatambitie is verhoogd; constateert echter met bezorgdheid dat deze bijdragen nog steeds niet zullen volstaan om de emissies op het pad te brengen dat leidt naar het behalen van de doelstelling van de Overeenkomst van Parijs; is verontrust over het samenvattend verslag van het UNFCCC over de NDC’s van september 2021, waaruit blijkt dat alle NDC’s die vóór 30 juli 2021 zijn ingediend samen een aanzienlijke toename van de mondiale broeikasgasemissies in 2030 inhouden ten opzichte van 2010 – namelijk ongeveer 16 %; onderstreept dat volgens de IPCC 1,5 °C alleen haalbaar is indien de wereldwijde emissies tegen 2030 met ten minste 45 % worden verlaagd ten opzichte van de niveaus van 2010; 3. herinnert eraan dat een constitutioneel hof onlangs heeft bepaald dat klimaatbescherming niet onder de politieke discretionaire bevoegdheid valt en dat de grondwettelijke bepalingen inzake milieubescherming een constitutionele verplichting voor de staat inhouden om klimaatneutraliteit te bereiken; 4. onderstreept dat volgens het verslag over de emissiekloof 2020 een groen herstel na de pandemie de broeikasgasemissies tegen 2030 met ongeveer 25 % zou kunnen doen dalen, waardoor zij binnen de emissieruimte zouden komen te liggen die een kans van 66 % biedt om de temperatuurstijging onder 2 °C te houden, al is dat nog steeds niet genoeg om de opwarming van de aarde tot 1,5 °C te beperken; onderstreept derhalve dat de herstelmaatregelen van grote invloed kunnen zijn op de vraag of de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs worden gehaald; verzoekt de regeringen alles in het werk te stellen om een groen herstel te bewerkstelligen en tegelijkertijd hun toezeggingen in lijn met de doelstelling van de Overeenkomst van Parijs te versterken en in dit verband hun NDC’s vóór de COP26 aan te scherpen; benadrukt dat volgens recent onderzoek het halen van de temperatuurdoelstelling van de Overeenkomst van Parijs een “economisch optimaal” klimaatbeleid is (14) ; 5. is verheugd over de toezegging van de G7 om ambitieuze en versnelde inspanningen te leveren om de emissies terug te dringen, zodat de grens van een temperatuurstijging van 1,5 °C binnen bereik blijft (15) ; herinnert eraan dat dit tal van nevenvoordelen zou opleveren voor het milieu, de economie, de samenleving en de volksgezondheid; vestigt de aandacht gevestigd op het groeiende aantal landen dat zich ertoe verbindt om tegen het midden van de eeuw een uitstoot van nul na te streven; onderstreept echter dat deze toezeggingen dringend moeten worden omgezet in krachtige beleidsmaatregelen, actie en financiële middelen voor de korte termijn, en tot uiting moeten komen in hun herziene NDC’s die voor de COP26 moeten worden ingediend in de vorm van verhoogde klimaatdoelstellingen voor 2030, opdat de mondiale emissies zo spoedig mogelijk hun hoogtepunt hebben bereikt; spoort de G20 aan een voortrekkersrol te vervullen bij het vergroten van de korte- en de langetermijnambitie; 6. juicht het toe dat vijf jaar na de inwerkingtreding van de Overeenkomst van Parijs de grootste wereldeconomieën meedoen aan de race om tot klimaatneutraliteit te komen; geeft aan dat de toezeggingen in verband met klimaatneutraliteit geschraagd moeten worden door bij het UNFCCC in te dienen langetermijnstrategieën; benadrukt dat die toezeggingen moeten worden omgezet in doeltreffende maatregelen en beleid op alle niveaus en in alle sectoren; 7. benadrukt het belang van een zo spoedig mogelijke geleidelijke afschaffing van alle fossiele brandstoffen; erkent de conclusies van het verslag “Net Zero by 2050” van het Internationaal Energieagentschap, waaruit blijkt dat de vraag naar fossiele brandstoffen sterk zal dalen, waardoor investeringen in nieuwe voorraden fossiele brandstoffen overbodig worden, en dat het halen van de 1,5 °C-doelstelling vereist dat er geen nieuwe olie- en gasvelden voor ontwikkeling mogen worden goedgekeurd en er vanaf 2021 geen kolenmijnen mogen worden gebouwd of uitgebreid; steunt de toezegging van de G7 om uiterlijk eind 2021 een einde te maken aan de financiering van niet-afgevangen steenkool; roept de G7-landen op het goede voorbeeld te geven bij de energietransitie en alle nieuwe investeringen in de winning van fossiele brandstoffen stop te zetten; steunt het voorzitterschap van de COP26, het Verenigd Koninkrijk en de Powering Past Coal Alliance in hun streven naar een akkoord om de bouw van alle nieuwe niet-afgevangen kolengestookte centrales stop te zetten; erkent dat er voor fossiele brandstoffen op lange termijn geen rol meer is in de energiemix van de EU en roept de lidstaten op om, in samenwerking met de Commissie, nationale plannen vast te stellen om zo spoedig mogelijk alle fossiele brandstoffen geleidelijk uit te bannen, teneinde uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; 8. steunt uitdrukkelijk het initiatief van Denemarken en Costa Rica om een alliantie te smeden van landen die bereid zijn de olie- en gasproductie uit te faseren en geen vergunningen meer te verlenen voor nieuwe exploratie; herinnert aan de conclusies van het verslag van het Internationaal Energieagentschap met als titel “Net Zero by 2050 – A Roadmap for the Global Energy Sector”, waarin wordt bevestigd dat dergelijke maatregelen noodzakelijk zijn om de 1,5 °C-doelstelling te halen; 9. herinnert eraan dat alle partijen de geldstromen – openbaar en particulier, binnenlands en internationaal – in overeenstemming moeten brengen met een 1,5 °C-traject en klimaatbestendige ontwikkeling; dringt er bij de Commissie op aan om, als onderdeel van het komende klimaat- en energiepakket dat op 14 december 2021 zal worden gepresenteerd, een alomvattende evaluatie te maken van de huidige stand van zaken met betrekking tot de naleving van artikel 2, lid 1, onder c), van de Overeenkomst van Parijs door de Unie en de lidstaten, en alle nodige maatregelen te nemen om eventuele lacunes weg te werken; 10. spreekt grote bezorgdheid uit over de toenemende wereldwijde belangstelling voor de fossielebrandstofreserves in het Noordpoolgebied, die steeds toegankelijker worden nu ten gevolge van de klimaatverandering de ijskap op de zee slinkt; wijst op de kwetsbaarheid van de natuur in het Noordpoolgebied en op het feit dat het extreem moeilijk is om het ecosysteem weer schoon te krijgen als er olie is vrijgekomen bij een blow-out, door lekkages uit pijpleidingen of bij scheepsrampen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan zich in te zetten voor een wereldwijd moratorium op offshore-olie-exploratie in het Noordpoolgebied; 11. benadrukt dat internationale coalities hersteld moeten worden om op de COP26 een ambitieus resultaat met een hoge milieu-integriteit te bereiken; verzoekt de Commissie en de lidstaten nauw samen te werken met de veroorzakers van grote emissies, de landen die kwetsbaar zijn voor klimaatverandering, de trans-Atlantische partners en het Britse voorzitterschap van de COP26, om op de conferentie politieke voorstellen te doen over de wijze waarop landen sneller actie kunnen ondernemen om de ambitiekloof te dichten teneinde de opwarming van de aarde onder 1,5 °C te houden; spoort de EU aan haar diplomatieke inspanningen en pogingen om met de ontwikkelings- en de meest kwetsbare landen tot bondgenootschappen te komen, te intensiveren teneinde als bruggenbouwer te fungeren tussen de ontwikkelde en de ontwikkelingslanden, hetgeen in het verleden instrumenteel is geweest voor het realiseren van de meest ambitieuze resultaten tijdens de COP’s; 12. is ingenomen met het feit dat president Biden op zijn eerste ambtsdag actie heeft ondernomen om de Verenigde Staten terug te brengen tot het Akkoord van Parijs en dat hij heeft toegezegd de broeikasgasemissies van de VS tegen 2030 te halveren ten opzichte van het niveau van 2005 en te streven naar een uitstoot van nul tegen 2050; verwacht dat dit alles snel wordt gevolgd door concrete beleidsmaatregelen en de terbeschikkingstelling van financiële middelen, om de toezeggingen van de VS na te komen; benadrukt hoe belangrijk het partnerschap en het leiderschap van de EU en de VS zijn voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; wijst er nadrukkelijk op dat het aanpakken van de klimaatverandering, de aantasting van het milieu en het verlies van biodiversiteit, het bevorderen van groene groei en het beschermen van onze oceanen centraal staan in de nieuwe gezamenlijke trans-Atlantische agenda, en dat de EU en de VS zich er gezamenlijk toe hebben verbonden alles in het werk te stellen om een limiet van 1,5 °C voor de wereldwijde temperatuurstijging binnen bereik te houden; erkent de inspanningen van president Biden om de wereldwijde ambitie inzake klimaatmaatregelen op te voeren, onder meer door het houden van de klimaattop van de wereldleiders in april 2021; 13. benadrukt de rol van China als ’s werelds op één na grootste economie en het land met de hoogste totale broeikasgasemissies; erkent dat China bereid is een constructieve rol te spelen in de wereldwijde klimaatonderhandelingen; neemt evenwel met bijzondere bezorgdheid kennis van het feit dat het land nog sterk afhankelijk is van steenkool en spoort de Chinese regering aan meer vaart te zetten achter de groene transitie, als een essentiële voorwaarde om de wereldwijde doelstellingen van het Akkoord van Parijs te halen; neemt er nota van dat president Xi Jinping in september 2020 heeft aangekondigd dat China vóór 2030 de piek in zijn CO 2 -emissies zal bereiken en dat het land ten laatste in 2060 klimaatneutraal zal zijn; onderstreept dat die toezeggingen betrekking moeten hebben op alle broeikasgasemissies; verwacht verdere toezeggingen, alsook concrete beleidsmaatregelen en op elkaar afgestemde geldstromen om aan die toezeggingen te voldoen; 14. benadrukt dat volgens het IPBES de onderliggende oorzaken van pandemieën dezelfde wereldwijde milieuveranderingen zijn die het verlies aan biodiversiteit en de klimaatverandering veroorzaken, waaronder veranderd landgebruik, uitbreiding en intensivering van de landbouw, de handel in en consumptie van in het wild levende dieren, en andere factoren; benadrukt dat de pandemie het belang van het “één gezondheid”-beginsel en van het beginsel “gezondheid op alle beleidsgebieden” in de beleidsvorming heeft aangetoond en duidelijk heeft gemaakt dat er ingrijpende veranderingen nodig zijn; brengt in herinnering dat het “recht op gezondheid” in de preambule van de Overeenkomst van Parijs wordt erkend als essentieel mensenrecht; onderstreept dat in artikel 4, lid 1, punt f), van het UNFCCC is bepaald dat alle partijen daarbij “gebruik [maken] van passende methoden, bijvoorbeeld op nationale schaal opgestelde en vastgelegde milieueffectrapportages, teneinde de nadelige gevolgen voor de economie, voor de volksgezondheid of voor de kwaliteit van het milieu, van door hen uitgevoerde projecten of maatregelen ter inperking van of aanpassing aan klimaatverandering, tot een minimum te beperken”; is van mening dat het thema gezondheid dient te worden opgenomen in de nationale aanpassingsplannen en de nationale mededelingen in het kader van het UNFCCC; 15. onderstreept dat het verwezenlijken van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en de bijbehorende klimaatneutraliteitsdoelen grootschalige investeringen vergt en een ongekende transformatie van alle sectoren van onze economieën; is van oordeel dat deze transformatie naar een nieuw, duurzaam economisch model alleen mogelijk is indien deze een rechtvaardige transitie garandeert, dat wil zeggen een transitie die vooruitgang op sociaal en milieuvlak combineert, het welzijn van mensen vergroot, en niemand in de kou laat staan; COP26 in Glasgow 16. betreurt de gebrekkige vooruitgang tijdens de COP25 in Madrid in 2019 en het gebrek aan toezeggingen en transparantie van sommige partijen; betreurt dat de voltooiing van de regelgeving van de Overeenkomst van Parijs is uitgesteld tot een volgende COP en dat de discussie over verlies en schade geen ambitieuzere uitkomst heeft opgeleverd; erkent de vooruitgang die ondanks de organisatorische problemen is geboekt op belangrijke punten, zoals de bevordering van de sociale dimensie in de klimaatagenda en de enorme mobilisatie van niet-overheidsactoren; 17. beklemtoont dat het essentieel is dat tijdens de COP26 een nieuwe consensus wordt bereikt over de klimaatmaatregelen en het ambitieniveau die nodig zijn om tegen 2050 tot klimaatneutraliteit te komen, alsook over robuuste beleidsmaatregelen voor de korte en de lange termijn; 18. roept alle partijen bij het UNFCCC op, in samenwerking met regio’s en niet-overheidsactoren, in het bijzonder het maatschappelijk middenveld, een constructieve bijdrage te leveren aan het proces voorafgaand aan COP26, tijdens hetwelk de NDC’s moeten worden aangevuld om te waarborgen dat zij aansluiten bij de temperatuurdoelstelling op lange termijn van de Overeenkomst van Parijs en bij de beste wetenschappelijke kennis die beschikbaar is, en dat zij hun hoogste ambitie weerspiegelen; benadrukt dat, aangezien de huidige toezeggingen niet volstaan om de doelstellingen van de overeenkomst te bereiken en de mondiale broeikasgasemissies dringend hun hoogtepunt moeten bereiken en vervolgens drastisch moeten dalen, alle partijen hun inspanningen moeten opvoeren en hun nationale actieplannen moeten actualiseren, overeenkomstig de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs, en roept in het bijzonder de EU en alle G20-landen op om in dit verband mondiaal leiderschap te tonen en zich er tevens toe te verbinden uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; 19. onderstreept dat, volgens het UNEP-verslag over de emissiekloof 2020, de emissies van de rijkste 1 % van de wereldbevolking gelijk zijn aan meer dan twee keer het gecombineerde aandeel van de armste 50 %; merkt op dat uit ander onderzoek (16) blijkt dat, wat de EU betreft, de rijkste 10 % van de EU-burgers verantwoordelijk is voor bijna een derde van de cumulatieve consumptie-emissies in de periode 1990-2015 en dat de totale jaarlijkse consumptie-emissies van de armste 50 % van de EU-burgers in dezelfde periode met 24 % zijn gedaald, terwijl die van de rijkste 10 % met 3 % zijn gestegen; beklemtoont dat bij de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs het beginsel billijkheid leidend moet zijn en dat de Unie de emissies moet beperken en drastisch verlagen, en parallel daaraan steun moet toekennen aan de armste huishoudens, teneinde voor een rechtvaardige transitie te zorgen; 20. verzoekt de Commissie met andere grote CO 2 -uitstoters samen te werken om een internationale groep op te richten van landen die het voortouw nemen op het gebied van klimaatneutraliteit, en gemeenschappelijke doelstellingen vast te stellen inzake de vermindering van broeikasgasemissies, de verwezenlijking van klimaatneutraliteit tegen uiterlijk 2050, de vaststelling van uniforme normen voor het meten van emissies en van vergelijkbare expliciete en impliciete CO 2 -prijzen in de energiesector en de industrie, en inzake de bescherming van landen die bereid zijn uitvoering te geven aan klimaatbeschermingsmaatregelen tegen de nadelen van internationale concurrentie door middel van een gemeenschappelijk mechanisme voor aanpassing van de koolstofgrens; 21. wijst op de noodzaak van versterkte en gecoördineerde sectorale decarbonisatiemaatregelen waarbij de doelstellingen onderling worden afgestemd, en op de noodzaak van samenwerking tussen de partijen en andere actoren; roept de partijen op het partnerschap van Marrakesh voor mondiale klimaatactie te versterken als podium om niet-overheidsactoren en subnationale overheden aan te sporen per direct klimaatmaatregelen te nemen op basis van wetenschappelijke inzichten en aan de hand van zeer ambitieuze doelstellingen, en ervoor te zorgen dat bestuurlijke en geografische eenheden en sectoren van elkaar leren teneinde het optreden op het gebied van klimaat in een stroomversnelling te brengen en beleid te realiseren waarmee de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs dichterbij komt; 22. wijst er nadrukkelijk op hoe belangrijk het voor de COP26 is dat de nog openstaande punten van het werkprogramma van de Overeenkomst van Parijs worden opgelost, teneinde de komende vijf jaar de aandacht te kunnen concentreren op de verdere ontwikkeling en de versterking van de uitvoering en de operationalisering daarvan; dringt er bij alle partijen op aan de openstaande kwesties die de voltooiing van de regelgeving van de Overeenkomst van Parijs in de weg staan, op te lossen, met name die inzake transparantie, gemeenschappelijke tijdschema’s en samenwerkingsmechanismen uit hoofde van artikel 6, teneinde een sterke milieu-integriteit te waarborgen en een zo hoog mogelijk ambitieniveau te verwezenlijken; 23. verzoekt de Commissie en de lidstaten te pleiten voor strikte en krachtige internationale regels met betrekking tot artikel 6 van de Overeenkomst van Parijs en daarbij voort te bouwen op de beginselen van San José; wijst er met name op dat internationale samenwerking moet worden aangemoedigd en dat elke vorm van dubbeltelling daarbij moet worden vermeden teneinde te zorgen voor milieu-integriteit met behulp van reële, bijkomende, meetbare, permanente en onafhankelijk geverifieerde emissiereducties, ervoor te zorgen dat in het kader van het Kyotoprotocol verleende eenheden niet kunnen meetellen voor bestaande en toekomstige NDC’s, en de bescherming van de mensenrechten te waarborgen; herhaalt zijn steun om een deel van de opbrengsten ingevolge de in artikel 6 bedoelde mechanismen aan te wenden voor de financiering van het aanpassingsfonds; spreekt nogmaals zijn steun uit voor de invoering van een vijfjarig tijdschema en roept de EU op een standpunt in te nemen ter ondersteuning van een overeenkomst met betrekking tot een gemeenschappelijk tijdsbestek van vijf jaar om het tempo van klimaatactie te versnellen; 24. dringt aan op de operationalisering van het versterkte transparantiekader, waarin de beginselen van transparantie, nauwkeurigheid, consistentie, vergelijkbaarheid en volledigheid zijn verankerd; 25. benadrukt dat mensen op verschillende manieren worden beïnvloed door klimaatverandering door factoren zoals gender, leeftijd, handicap, etniciteit en armoede, en dat de huidige ongelijkheid op basis van gender de kwetsbaarheid van personen voor de onvermijdbare gevolgen van de klimaatverandering, waaronder natuurrampen, kan vergroten; juicht het derhalve dan ook toe dat tijdens de COP25 in Madrid goedkeuring is gehecht aan het versterkte werkprogramma van Lima inzake gender en aan het genderactieplan, en dringt erop aan deze snel uit te voeren; is van oordeel dat de transformatie tot een duurzame samenleving op inclusieve, billijke en gelijke wijze moet gebeuren, en dat genderevenwicht en de empowerment van vrouwen en meisjes essentieel zijn voor die transformatie; benadrukt dat gendermainstreaming effectiever moet worden doorgevoerd in alle relevante streefcijfers en doelstellingen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een concreet actieplan uit te werken om de verbintenissen van het verlengde genderactieplan waar te maken en een permanent EU-contactpunt voor genderkwesties en klimaatverandering in het leven te roepen, met voldoende begrotingsmiddelen, teneinde genderverantwoordelijke klimaatactie in de EU en wereldwijd uit te voeren en te monitoren (17) ; is van oordeel dat dit voor andere partijen een voorbeeld kan zijn om soortgelijke maatregelen te nemen; 26. juicht het toe dat de partijen in hun NDC’s steeds meer rekening houden met gender, en verzoekt alle partijen genderresponsieve en sociaal rechtvaardige NDC’s en klimaatfinanciering goed te keuren, teneinde tot klimaatrechtvaardigheid te komen; verzoekt de Commissie en de lidstaten middels de instrumenten voor extern optreden en middels de Europese investeringsbank (EIB) voor meer coherentie te zorgen tussen steun voor gender en steun voor klimaat, waaronder via vergroting van de participatie van vrouwen en vrouwenorganisaties in governance en besluitvormingsprocessen, van hun toegang tot financiering, en van hun toegang tot programma’s die de rol van vrouwen in klimaatgovernance ondersteunen, en in specifieke sectoren zoals landbouw en bosbouw, met bijzondere aandacht voor inheemse vrouwen; 27. is bezorgd over de mogelijke gevolgen van reis- en andere beperkingen in verband met COVID-19 voor een eerlijke en evenwichtige deelname aan de COP26; verzoekt het Britse COP26-voorzitterschap alle maatregelen te nemen die nodig zijn om een ruime en inclusieve deelname te waarborgen, met volledige inachtneming van de sanitaire maatregelen; is van mening dat alles in het werk moet worden gesteld om ervoor te zorgen dat alle ontwikkelingslanden, met name de minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten in ontwikkeling, aan de COP26 kunnen deelnemen, en roept het Britse voorzitterschap op de belemmeringen voor deelname die samenhangen met de pandemie weg te nemen; 28. herinnert eraan dat het belangrijk is alle landen te betrekken bij het besluitvormingsproces in het kader van het UNFCCC; benadrukt dat het huidige besluitvormingsproces in het kader van het UNFCCC moet worden verbeterd teneinde meer betrokkenheid van de gedelegeerden van arme en kwetsbare landen te bewerkstelligen; herhaalt zijn verzoek aan de EU-delegatie om bij de COP’s de samenwerking met de gedelegeerden van kwetsbare landen te intensiveren; 29. spreekt nogmaals zijn steun uit voor de invoering van specifiek beleid inzake belangenconflicten als onderdeel van het UNFCCC, en verzoekt de Commissie en de lidstaten het voortouw te nemen in dat proces; 30. meent dat de EU een historische verantwoordelijkheid heeft om de meest ambitieuze ondertekenaar van de Overeenkomst van Parijs te zijn, zowel via haar eigen toezeggingen als via haar ondersteuning van anderen, en dat zij haar klimaat- en milieuverantwoordelijkheden moet erkennen en ernaar moet handelen door op geloofwaardige wijze het goede voorbeeld te geven; herinnert aan het beginsel van “gezamenlijke, doch verschillende verantwoordelijkheden en onderscheiden mogelijkheden”, op basis waarvan de Unie en de lidstaten een bijzondere verantwoordelijkheid en ook het vermogen hebben om op te treden; Een ambitieus EU-klimaatbeleid en de langetermijnvisie 31. wijst op de aanneming van de Europese klimaatwet; verwacht dat de Europese Green Deal en met name het wetgevingspakket “Fit for 2030” zullen resulteren in de noodzakelijke maatregelen om de EU en haar lidstaten volledig in overeenstemming te laten zijn met de Overeenkomst van Parijs; acht het van het allergrootste belang dat de EU het goede voorbeeld geeft en tijdens de COP26 een duidelijk signaal afgeeft dat zij bereid is haar NDC’s aan te scherpen en een sterkere bijdrage te leveren aan de Overeenkomst van Parijs, en dringt er bij de andere partijen op aan een even grote inzet te tonen; 32. wijst er nadrukkelijk op dat delen van de EU tot de regio’s van de wereld behoren die het zwaarst door de klimaatverandering worden getroffen; merkt op dat het gebied van de Middellandse Zee 20 % sneller opwarmt dan het wereldwijde gemiddelde en dat het een van de belangrijkste klimaathotspots van de wereld is, waar 250 miljoen mensen naar verwachting binnen 20 jaar met watertekorten zullen worden geconfronteerd (18) ; onderstreept dat de Middellandse Zee bezig is de snelst opwarmende zee van de wereld te worden (19) , met gevolgen voor belangrijke economische sectoren en het hele maritieme ecosysteem, met onomkeerbare gevolgen voor het ecosysteem en soorten; verzoekt de EU snel te handelen en met haar partners in het gebied van de Middellandse Zee samen te werken aan ambitieuze aanpassingsmaatregelen, en een voortrekkersrol te vervullen bij de aanpassingsactie; 33. beklemtoont dat het succes van de Europese Green Deal afhangt van de doeltreffende globalisering van de relevante standaarden en normen daarvan in partnerschappen met derde landen; herinnert aan de conclusies van de Raad van januari 2021 en aan de doelstelling van de Commissie om de rol van de Unie als mondiale speler te versterken; dringt erop aan voorafgaand aan de Afrikaanse COP27 een operationele en coherente diplomatieke strategie voor de Europese Green Deal te ontwikkelen; 34. onderstreept het belang van het daadwerkelijk verminderen van de milieuvoetafdruk van de EU om zo invulling te geven aan onze algemene klimaattoezeggingen; merkt evenwel op dat er geen formele EU-indicator bestaat voor het meten van onze huidige milieuvoetafdruk, en roept de Commissie en het Europees Milieuagentschap op zo’n indicator te ontwikkelen; 35. verzoekt de Commissie eens te meer om, na de vaststelling van de Europese klimaatwet en gezien de belangrijke rol van natuurlijke koolstofputten voor het bereiken van klimaatneutraliteit, een ambitieuze, wetenschappelijk onderbouwde EU-doelstelling voor 2030 vast te stellen voor de verwijdering van broeikasgasemissies door middel van natuurlijke koolstofputten, die in overeenstemming moet zijn met de biodiversiteitsstrategie voor 2030 en wettelijk moet worden ingebed; herinnert er verder aan dat een snelle vermindering van de emissies voorop moet blijven staan; 36. benadrukt dat het noodzakelijk is klimaatambities te integreren in alle beleidsmaatregelen van de EU; dringt er bij de Commissie op aan de wijze waarop zij effectbeoordelingen uitvoert op alle EU-beleidsterreinen bij te werken om te zorgen voor de volledige uitvoering van artikel 6, lid 4, van de Europese klimaatwet; neemt de nieuwe initiatieven in de recente mededeling van de Commissie, getiteld “Betere regelgeving: krachten bundelen om betere wetten te maken” (20) in overweging, in het bijzonder de opname in de effectbeoordelingen van een analyse van het beginsel “geen ernstige afbreuk doen”, in dit verband een positieve ontwikkeling; 37. wijst op het grote belang van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie in het kader van de transitie naar een klimaatneutrale economie; erkent de vooruitgang die is geboekt bij de uitbouw van hernieuwbare energiebronnen; neemt kennis van het voorstel van de Commissie tot herziening van de richtlijn hernieuwbare energie in het kader van het “Fit for 55”-pakket en onderstreept het belang van hogere streefcijfers voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken en het Akkoord van Parijs na te leven, waarbij de kans moet worden aangegrepen om de huidige daling van de kosten van hernieuwbare energie en opslagtechnologieën te benutten; 38. neemt kennis van het voorstel van de Commissie voor een herziening van het kader voor landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) in het kader van het “Fit for 55”-pakket en onderstreept dat het van belang is de natuurlijke putten te vermeerderen, ecosysteemgerichte oplossingen aan te moedigen en daarbij rekening te houden met de waarde van de verschillende ecosystemen voor de biodiversiteit, alsook met de hoeveelheid koolstof die nog steeds wordt verwijderd en opgeslagen, teneinde uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; 39. is van oordeel dat klimaat- en daarmee samenhangende energiebeleidsmaatregelen een afspiegeling moeten vormen van de meest recente wetenschappelijke inzichten op het gebied van ecosystemen en de verschillende koolstofreservoirs, en van de reële waarde daarvan voor klimaatmitigatie en -adaptatie; is van mening dat natuurgebaseerde oplossingen en ecosysteemgebaseerde benaderingen en het herstel en de bescherming van de ecosystemen en de biologische diversiteit van essentieel belang zijn om de beperking van de klimaatverandering en de aanpassing hieraan mogelijk te maken; pleit ervoor dat er meer gegevens verzameld worden over gebieden binnen en buiten koolstof- en soortenrijke ecosystemen en over de kwaliteit van instandhoudings-, beschermings- en herstelmaatregelen, om op die manier de besluitvorming over herstelprioriteiten en over maatregelen en beleid ter bestrijding van klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit te ondersteunen; 40. beklemtoont dat bij al deze beleidsmaatregelen het beginsel van een rechtvaardige transitie en het beginsel dat de vervuiler betaalt, moeten worden geëerbiedigd en dat milieuschadelijke subsidies moeten worden uitgefaseerd, een en ander in nauwe samenwerking met alle belanghebbenden, met inbegrip van het maatschappelijk middenveld, de sociale partners en de particuliere sector, zonder wie dan ook over te slaan; stelt zich daarom op het standpunt dat meer transparantie, een sterkere betrokkenheid van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau noodzakelijk zijn om in alle sectoren van de samenleving op billijke, inclusieve en sociaal duurzame wijze voor klimaatneutraliteit te zorgen; herinnert eraan dat artikel 10 van de Europese klimaatwet voorziet in instrumenten om sectorale indicatieve vrijwillige stappenplannen op te zetten voor decarbonisatie van de sectoren met de grootste uitstoot binnen de EU, en dringt er bij de Commissie op aan deze sectoren behulpzaam te zijn bij het opstellen van deze stappenplannen; 41. benadrukt dat de maatregelen die worden genomen ter beperking van of aanpassing aan de klimaatverandering noch in de EU, noch in derde landen mogen leiden tot het erger worden van andere milieuproblemen die nu spelen of tot het ontstaan van nieuwe; vestigt in dit verband de aandacht op de milieurisico’s die verbonden zijn aan de toenemende vraag naar bepaalde kritieke grondstoffen die nodig zijn voor de overgang naar een koolstofarme economie of voor klimaattechniek, en verzoekt de Commissie deze risico’s bij haar optreden in aanmerking te nemen en ernaar te streven ze overeenkomstig het voorzorgsbeginsel tot een minimum te beperken; 42. is van oordeel dat een ambitieuze uitvoering van het herstelpakket NextGenerationEU in de vorm van duurzame beleidsmaatregelen verscheidene voordelen biedt die tijdens een economische neergang de groei stimuleren (bijvoorbeeld het scheppen van nieuwe banen), op korte termijn hogere budgettaire multiplicatoren oplevert en op de lange termijn leidt tot grotere kostenbesparingen, en een kans is om andere landen de voordelen voor hun economieën te tonen; moedigt de Commissie, de Raad en de lidstaten aan het potentieel van dit pakket ter ondersteuning van de groene transitie optimaal te benutten; 43. benadrukt dat steun verleend moet worden voor duurzame economische groei en voor de ontwikkeling van nieuwe, groene technologieën, aangezien daarmee een belangrijke stimulans gegeven kan worden aan de beperking van klimaatverandering; Aanpassing aan klimaatverandering, verlies en schade 44. wijst er nogmaals op dat aanpassingsmaatregelen voor alle landen een onontkoombare noodzaak zijn als zij de negatieve gevolgen van de klimaatverandering tot een minimum willen beperken en klimaatbestendigheid en duurzame ontwikkeling willen realiseren, en vestigt de aandacht op het feit dat ontwikkelingslanden bijzonder kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering, en dan met name de minst ontwikkelde landen en kleine insulaire ontwikkelingslanden; verzoekt de EU en de lidstaten de aanpassingsmaatregelen op te schroeven en de lokale autoriteiten daarbij te betrekken, teneinde de bij de Overeenkomst van Parijs aangegane toezeggingen volledig na te komen en ervoor te zorgen dat het aanpassingsbeleid van de EU aansluit bij haar mondiale leiderschap op het gebied van beperking van de klimaatverandering; is in dit verband ingenomen met de nieuwe EU-aanpassingsstrategie, de koppelingen met de biodiversiteitsstrategie van de EU en het nieuwe regelgevingskader inzake aanpassing uit hoofde van de Europese klimaatwet, en dringt erop aan dat hieraan, met inbegrip van de internationale componenten ervan, op ambitieuze wijze uitvoering wordt gegeven; 45. benadrukt dat in de EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering die op 24 februari 2021 door de Commissie werd vastgesteld, uitdrukking wordt gegeven aan het doel van de Commissie om de klimaatfinanciering verder op te schroeven en op grotere schaal financiering voor aanpassing te mobiliseren en dat bijzondere aandacht vereist is om ervoor te zorgen dat financiële middelen terechtkomen bij de meest kwetsbare gemeenschappen in ontwikkelingslanden; 46. is ingenomen met het nieuwe regelgevingskader inzake aanpassing aan de klimaatverandering uit hoofde van artikel 4 van de Europese klimaatwet; benadrukt dat er aanvullende regelgevende maatregelen met duidelijke doelstellingen en mijlpalen nodig zijn om het vermogen tot aanpassing te vergroten, de veerkracht te versterken en de kwetsbaarheid voor klimaatverandering tot een minimum te beperken; 47. benadrukt dat klimaatverandering weliswaar een mondiaal probleem is, maar dat elke regio er andere gevolgen van ondervindt en dat om die reden lokale bestuursorganen, die dichter bij de bevolking staan, vaak het meest geschikt zijn om strategieën voor de aanpassing aan het probleem van klimaatverandering te ontwikkelen; 48. benadrukt dat groene infrastructuur bijdraagt tot de aanpassing aan klimaatverandering doordat zij natuurlijk kapitaal beschermt, natuurlijke habitats en soorten in stand houdt en zorgt voor een goede ecologische toestand, goed waterbeheer en voedselzekerheid; 49. wijst op de verwoestende gevolgen van woestijnvorming op ecologisch, sociaal en economisch gebied en merkt op dat er gemeenschappelijke benaderingen nodig zijn om dit verschijnsel naar behoren te voorkomen en ons eraan aan te passen, en om dit probleem aan te pakken; onderstreept derhalve hoe belangrijk de beschikbaarheid van water is voor de beperking van en de aanpassing aan de klimaatverandering, omdat grondwater niet alleen zorgt voor de groei van planten die koolstof opvangen en vasthouden, maar ook de vitaliteit van micro-organismen verbetert, waardoor het gehalte aan organisch materiaal in de bodem en, inherent daaraan, ook het vermogen om koolstof vast te houden, toeneemt; benadrukt dat in het kader van de aanpassing bijzondere aandacht moet worden besteed aan waterbeheer; benadrukt dat de EU-kaderrichtlijn Water (21) snel en volledig moet worden uitgevoerd, zodat de doelstellingen ervan kunnen worden verwezenlijkt en deze hulpbron beter kan worden beheerd; 50. benadrukt dat het essentieel is dat de reële waarde van water en de rol van water in het kader van klimaatmitigatie en -adaptatie worden erkend, om de gevolgen van klimaatverandering voor de waterkwaliteit aan te pakken en klimaatneutraliteit te verwezenlijken; wijst erop dat diversificatie van waterbronnen, waterefficiëntie, circulair waterbeheer, op de natuur gebaseerde oplossingen, digitale oplossingen voor monitoring, bewaking en analyse van water, alsmede toegang tot drinkwater en sanitaire voorzieningen bijdragen tot een vermindering van de vervuiling en de CO 2 -emissies; 51. wijst er nadrukkelijk op dat in de preambule van de Overeenkomst van Parijs wordt erkend dat absolute prioriteit moet worden toegekend aan het waarborgen van de voedselveiligheid en het beëindigen van de honger. en met name aan het aanpakken van de kwetsbaarheden van de voedselproductiesystemen voor de negatieve gevolgen van de klimaatverandering; herinnert eraan dat in artikel 2, lid 1, punt b), van het UNFCCC staat dat het vergroten van het vermogen tot aanpassing aan de nadelige gevolgen van de klimaatverandering en het bevorderen van de veerkracht voor het klimaat en van broeikasgasarme ontwikkeling moeten gebeuren op een manier die de voedselproductie niet in gevaar brengt; verzoekt alle partijen in hun nationale plannen voor aanpassing terdege rekening te houden met de voedselveiligheid; 52. wijst op het belang van een multirisicobenadering op systeemniveau voor de beoordeling van klimaatrisico’s en aanpassingsbehoeften en -maatregelen, en op de noodzaak om de maatstaven voor het meten van risicogebaseerde aanpassing te verbeteren en de technische en financiële steun aan landen te versterken met het oog op de ontwikkeling van financierbare projecten waarvoor meer aanpassingsfinanciering verkregen kan worden; 53. steunt de herziening van de wereldwijde adaptatiedoelstelling en benadrukt dat deze moet worden vertaald in meetbare resultaten op basis van een grondig inzicht in risico’s op meerdere niveaus, beschikbaarheid van consistente en vergelijkbare gegevens en gebruikmaking van kwantitatieve en kwalitatieve vooruitgang op het gebied van veerkracht in de loop van de tijd; 54. pleit ervoor dat er tijdens de COP26 aan wordt gewerkt het tijdens de COP25 geïnitieerde netwerk van Santiago voor verlies en schade volledig operationeel te maken, teneinde het in staat te stellen te fungeren als effectieve katalysator voor het verlenen van technische ondersteuning aan ontwikkelingslanden om verlies en schade af te wenden, te minimaliseren en aan te pakken, en om functies te vervullen die gebaseerd zijn op de meest voorkomende uitdagingen en leemten waar ontwikkelingslanden mee geconfronteerd worden, zoals een ontoereikende capaciteit en onvoldoende financiële middelen en ondersteuning; is van mening dat het functioneren van het netwerk van Santiago ingebed moet zijn in de UNFCCC-structuren, moet kunnen beschikken over voorspelbare en betrouwbare financiering door ontwikkelde landen en moet kunnen profiteren van bijdragen van de partijen bij het UNFCCC en waarnemers; 55. merkt op dat in artikel 8 van de Overeenkomst van Parijs betreffende verlies en schade is bepaald dat de partijen een coöperatieve benadering van verlies en schade door de nadelige gevolgen van de klimaatverandering dienen te volgen; wijst daarom op het belang van ondersteunende wereldwijde maatregelen in gebieden die bijzonder kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering, zoals kustgebieden en eilanden, en waar het aanpassingsvermogen beperkt is; 56. benadrukt dat de klimaatverandering en de aantasting van het milieu steeds meer in wisselwerking staan met de oorzaken van ontheemding van mensen; spreekt zijn steun uit voor de Taskforce inzake ontheemding van het Internationaal mechanisme voor verlies en schade van Warschau (WIM Excom) en roept deze op zijn activiteiten te intensiveren en ervoor te zorgen dat de minst ontwikkelde landen en de kleine eilandstaten in ontwikkeling er meer bij worden betrokken; dringt erop aan dat er tijdens toekomstige COP’s meer aandacht wordt besteed aan door het klimaat veroorzaakte ontheemding; Natuurgebaseerde oplossingen voor en ecosysteemgebaseerde benaderingen van de klimaatverandering 57. herinnert eraan dat de klimaatverandering een van de belangrijkste directe oorzaken is van het verlies aan biodiversiteit en de aantasting van het land, en dat biodiversiteitsverlies en klimaatverandering met elkaar samenhangen en elkaar onderling versterken, en een even grote bedreiging vormen voor de planeet; onderstreept dat de negatieve gevolgen van de klimaatverandering voor de natuur en de biodiversiteit, de ecosystemen, de beschikbaarheid van water, de oceanen en de voedselzekerheid de komende decennia naar verwachting een kritieke omvang zullen bereiken; herhaalt dat de strikte instandhouding en het herstel van koolstofrijke ecosystemen, waaronder veengebieden, wetlands, begrazingsgebieden, en van blauwe koolstofecosystemen, zoals kwelders, zeegrasvelden en mangrovegebieden en intacte bossen, een responsoptie is met onmiddellijk effect, en dat dit bovendien veel voordelen biedt op het gebied van klimaatmitigatie en -adaptatie, terwijl ecosystemen met blauwe koolstof, wanneer zij worden aangetast of vernietigd, de koolstof die zij eeuwenlang hebben opgeslagen, uitstoten in de atmosfeer en de oceaan, die dan een bron van broeikasgasemissies worden; benadrukt dat sommige maatregelen die de klimaatcrisis kunnen verzachten, nadelig kunnen zijn voor de biodiversiteit, en onderstreept dat de klimaatcrisis en de crisis in verband met het biodiversiteitsverlies samen moeten worden aangepakt; stelt derhalve een naar behoren gefinancierd gezamenlijk VBD-UNFCCC-werkprogramma voor om synergetische maatregelen vast te stellen en aan te moedigen; 58. benadrukt dat veel nationale klimaattoezeggingen en landenstrategieën nog steeds geen op de natuur gebaseerde oplossingen (nature based solutions) behelzen, ondanks de groeiende consensus bij het UNFCCC en het VBD over de noodzaak van geïntegreerd optreden op nationaal en lokaal niveau in het kader waarvan de biodiversiteitscrisis en de klimaatcrisis samen worden aangepakt; is van mening dat een multi-belanghebbendenplatform op het gebied van op de natuur gebaseerde oplossingen mogelijk bevorderlijk kan zijn voor het versterken van de synergieën tussen de multilaterale internationale verdragen inzake biodiversiteit en klimaatverandering, alsook voor de verwezenlijking van de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling; 59. onderstreept de noodzaak van synergieën tussen de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 en klimaatactie voor zowel mitigatie als adaptatie; 60. herinnert ook aan de cruciale rol van biodiversiteit voor de mens bij de bestrijding van en de aanpassing aan de opwarming van de aarde en voor het vergroten van zijn weerstandsvermogen; benadrukt dat ecosysteemgerichte benaderingen, zoals neergelegd in het VN-verdrag inzake biologische diversiteit, en natuurgebaseerde oplossingen het potentieel van de natuur en de biodiversiteit benutten om de broeikasgasemissies te verminderen en ons te helpen bij de aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering, en dat dergelijke oplossingen in meerdere opzichten voordeel opleveren door de maatschappelijke uitdagingen aan te pakken en het menselijk welzijn te bevorderen via het beschermen, herstellen, duurzaam beheren en verbeteren van ecosysteemdiensten en -functies; benadrukt dat op de natuur gebaseerde oplossingen het doeltreffendst zijn als ze gepland worden voor de lange termijn en niet te eenzijdig gericht zijn op snelle koolstofvastlegging (22) ; 61. is ingenomen met het initiatief van het voorzitterschap van de COP26 om de dialoog over bossen, landbouw en grondstoffenhandel op gang te brengen, in het kader waarvan landen die veel landbouwproducten exporteren en landen die deze producten afnemen met elkaar zullen bespreken hoe de duurzaamheid van dit proces kan worden verbeterd; herinnert aan zijn standpunten zoals uiteengezet in zijn resolutie over een EU-rechtskader om de door de EU aangestuurde wereldwijde ontbossing een halt toe te roepen en om te buigen ( (23) ), die in de EU-bijdrage moeten worden opgenomen; verzoekt de Commissie dringend met een voorstel voor een EU-rechtskader te komen op basis van verplichte due diligence die waarborgt dat waardeketens duurzaam zijn en dat producten of grondstoffen die in de EU op de markt worden gebracht niet leiden tot of het resultaat zijn van ontbossing, de aantasting van bossen, de omvorming en aantasting van ecosystemen of mensenrechtenschendingen; geeft aan dat het bedoelde EU-rechtskader ook moet gelden voor ecosystemen met hoge koolstofvoorraden en veel biodiversiteit die geen bossen zijn, met name mariene en kustecosystemen en water-, veen- of savannegebieden, teneinde te voorkomen dat de druk naar deze ecosystemen wordt verschoven; 62. vestigt de aandacht op het feit dat er in de mondiale emissiebegrotingen niet volledig rekening wordt gehouden met potentiële permafrostemissies, en dat zij niet zijn opgenomen in de NDC’s; benadrukt de noodzaak van versnelde wetenschappelijke inspanningen om tot nauwkeurige ramingen te komen van de omvang van de stijging van CO 2 - en methaanemissies in verband met de opwarming van het Noordpoolgebied en deze ramingen te publiceren, zodat er meer informatie beschikbaar is om te kunnen bepalen hoe hoog de ambitie moet worden gesteld om ervoor te zorgen dat de mondiale temperatuur binnen de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs blijft; dringt er bij de EU op aan om de aanzet te geven voor een mondiale coalitie inzake de permafrost, met als doel onderzoek te financieren dat erop gericht is de huidige stand van het probleem beter in kaart te brengen en dringend noodzakelijke maatregelen te financieren om het wegsmelten van de permafrost een halt toe te roepen, en deze coalitie aan te sturen; 63. onderstreept dat koolstof- en natuurrijke gebieden, de effecten en de kwaliteit van hoe zij worden beheerd, de conditie van habitats en andere factoren uitvoerig in kaart moeten worden gebracht om op basis daarvan besluiten te kunnen nemen over herstelprioriteiten; 64. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de markt- en consumptiepatronen van de Unie geen negatieve gevolgen hebben voor bossen, natuurlijke ecosystemen en de biodiversiteit, noch voor de rechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen; 65. erkent het belang van de Conferentie over biodiversiteit in Kunming, China, in oktober 2021 en april-mei 2022; benadrukt dat er een sterker, bindend en ambitieuzer internationaal kader nodig is om de mondiale biodiversiteit, die van onvervangbare waarde is, te beschermen, de huidige neergang ervan tegen te gaan en de biodiversiteit zoveel mogelijk te herstellen; is van mening dat dit kader gebaseerd moet zijn op doelstellingen, kwantificeerbare indicatoren, doeltreffende monitoringmechanismen en krachtige toezeggingen, onder meer in de vorm van NDC’s en andere passende instrumenten, financiële toezeggingen en verbeterde capaciteitsopbouwgaranties, alsmede een vijfjarige herzieningsregeling, met de nadruk op een hoog en stijgend ambitieniveau; herhaalt zijn oproep aan de EU om, met het oog op het realiseren van een mondiaal gelijk speelveld, tijdens de onderhandelingen hetzelfde hoge ambitieniveau na te streven, met onder meer juridisch bindende streefcijfers voor mondiaal herstel en bescherming (ten minste 30 % tegen 2030), die de eigen ambities van de EU, zoals neergelegd in de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030, weerspiegelen; 66. benadrukt in dit verband dat in de evaluatie van de tenuitvoerlegging van de SDG’s van 2018 (24) wordt geconcludeerd dat in het monitoringkader voor SDG 15 essentiële punten betreffende de kwaliteit niet zijn opgenomen, terwijl die wel noodzakelijk zijn om tot zinvolle monitoringresultaten te komen, waarbij wordt gesteld dat er behoefte is aan aanvullende indicatoren met betrekking tot onder meer de ongeschonden staat van bossen, de doeltreffendheid van het beheer in beschermde gebieden en de integratie, op een zinvolle manier, van biodiversiteit in andere processen; 67. benadrukt dat klimaatmechanismen afhankelijk zijn van de gezondheid van de oceaan en mariene ecosystemen, die op dit moment de gevolgen ondervinden van de wereldwijde opwarming van het klimaat, vervuiling, overexploitatie van de mariene biodiversiteit, verzuring, zuurstofverlies en kusterosie; benadrukt dat het IPCC eraan herinnert dat de oceaan deel uitmaakt van de oplossing om de effecten van klimaatverandering te beperken en aan te passen; 68. benadrukt dat het mondiale biodiversiteitskader voor de periode na 2020 de partijen ertoe moet verplichten op de natuur gebaseerde oplossingen ter bescherming en herstel van de integriteit van de biodiversiteit en ecosystemen op te nemen in zowel de nationale biodiversiteitsstrategieën en actieplannen als de NDC’s, teneinde aan de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te voldoen; 69. onderkent de belangrijke rol van gezonde bodems, als grootste terrestrische koolstofput, bij het beperken van de klimaatverandering; verzoekt de lidstaten daarom nogmaals het herstel en duurzame gebruik van bodems als een instrument voor klimaatbeleid in hun nationale energie- en klimaatplannen (NECP’s), en met name in maatregelen voor de landbouw en de sector landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) uit te breiden, en koolstofputten in stand te houden, te herstellen en te bevorderen (met name in gebieden met koolstofrijke bodems, zoals graslanden en veengebieden), in aanvulling op maatregelen om een duurzaam gebruik van bodems in het landbouwbeleid te bevorderen en de uitstoot van de landbouw terug te dringen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een wetgevingsvoorstel in te dienen tot vaststelling van een gemeenschappelijk rechtskader voor de hele EU inzake bodembescherming en duurzaam bodemgebruik, in het kader waarvan alle belangrijke bedreigingen voor de bodem worden aangepakt; Duurzame klimaatfinanciering 70. wijst erop dat de EU en haar lidstaten de grootste verstrekkers van publieke klimaatfinanciering zijn; erkent dat de klimaatfinanciering van belang is voor klimaatacties, aangezien veel ontwikkelingslanden voorwaardelijke NDC’s hebben, waarvan de verwezenlijking afhankelijk is van financiële steun; is daarom ingenomen met het tijdens de COP24 genomen besluit om voor de periode na 2025 een ambitieuzere doelstelling vast te stellen die verder gaat dan de huidige toezegging om vanaf 2020 jaarlijks 100 miljard USD beschikbaar te stellen, maar maakt zich zorgen over het feit dat de concrete toezeggingen van de ontwikkelde landen nog steeds ver achterblijven bij het gezamenlijke streefbedrag van 100 miljard USD per jaar, en roept ertoe op dit tekort aan te vullen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan meer inspanningen te leveren om internationale klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden te mobiliseren en een internationaal stappenplan op te stellen waarin wordt aangegeven welk deel van de toegezegde 100 miljard USD elk ontwikkeld land wordt geacht bij te dragen, alsook mechanismen om ervoor te zorgen dat de toezeggingen ook daadwerkelijk in daden worden omgezet; verwacht van de opkomende economieën dat zij vanaf 2025 een bijdrage leveren aan het hogere bedrag van de internationale klimaatfinanciering in de toekomst; steunt in dat licht de start van onderhandelingen over een nieuwe financiële doelstelling voor de periode na 2025, waarbij wordt gekeken naar een aanpak aan de hand van een doelmatrix met afzonderlijke subdoelen, waaronder op subsidies gebaseerde financiering, waarmee de toenemende ernst van de gevolgen van de klimaatverandering en de dringende noodzaak om de klimaatactie in dit decennium maximaal te versnellen worden weerspiegeld; 71. benadrukt dat geldstromen essentieel zijn voor de aanpassing aan de klimaatverandering; benadrukt hoe belangrijk het is de wereldwijde doelstelling inzake aanpassing te verwezenlijken en omvangrijke nieuwe fondsen te mobiliseren voor aanpassing in ontwikkelingslanden; vraagt de EU en haar lidstaten zich te verbinden tot een aanzienlijke aanvullende verhoging van de aanpassingsfinanciering die zij verstrekken, teneinde een evenwicht tussen aanpassingsfinanciering en mitigatiefinanciering te realiseren, waarbij prioriteit wordt gegeven aan financiering op basis van subsidies, en ernaar te streven tijdens de COP26 passende toezeggingen te doen; 72. beaamt dat de inkomsten uit het mechanisme voor aanpassing van de koolstofgrens kunnen worden gebruikt om de verstrekking van klimaatfinanciering aan ontwikkelingslanden op te voeren, met name voor aanpassing, maar ook om de koolstofintensiteit van hun uitvoer en van de producten die in hun eigen land worden verkocht te verminderen; 73. erkent dat vooruitgang moet worden geboekt op het gebied van verlies en schade, waarvoor extra en adequate middelen bijeen moeten worden gebracht via innovatieve bronnen van overheidsfinanciering in het kader van het internationale mechanisme van Warschau, en waarvoor de EU steun moet verlenen aan een COP26-mandaat voor de nieuwe deskundigengroep voor actie en ondersteuning (ASEG) van het internationaal mechanisme van Warschau, op basis waarvan deze groep dergelijke bronnen kan verkennen en in kaart kan brengen; 74. wijst op het feit dat de COVID-19-crisis opnieuw duidelijk heeft gemaakt dat we op elkaar aangewezen zijn voor het aanpakken van de wereldwijde uitdagingen, en dat deze gezien moet worden als een “wake-up call” voor meer ambitieuze en collectieve actie; onderstreept dat we de veerkracht moeten vergroten door lering te trekken uit de huidige crisis, en in concreto voor voldoende capaciteit voor noodplanning en noodreactie moeten zorgen; waarschuwt dat de COVID-19-crisis de vooruitgang in de richting van de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen ongedaan maakt, de extreme armoede in ontwikkelingslanden vergroot en de schuldenniveaus heeft opgedreven; benadrukt dat wereldwijd groen herstel alleen mogelijk is indien veel meer financiering voor de aanpak van de klimaatproblemen ter beschikking wordt gesteld en er binnen internationale fora snel haalbare oplossingen worden gevonden met betrekking tot schuldverlichting voor ontwikkelingslanden; 75. acht het van essentieel belang dat de grote internationale financiële instellingen snel groene financieringsinstrumenten invoeren en ontwikkelen om de wereldeconomie met succes koolstofvrij te maken; herinnert aan de rol van de EIB als de klimaatbank van de EU en aan haar onlangs aangenomen routekaart voor de klimaatbank en haar geactualiseerde beleid voor energieleningen; roept multilaterale ontwikkelingsbanken, met inbegrip van de EIB, en instellingen voor ontwikkelingsfinanciering op om meer klimaatinvesteringen te financieren, hun portefeuilles af te stemmen op de Overeenkomst van Parijs en ontwikkelingslanden te ondersteunen bij het herstel na de COVID-19-pandemie op een groene, inclusieve en veerkrachtige manier; wijst erop dat het noodzakelijk is platforms en instrumenten te creëren om beste praktijken voor duurzaam herstel te bevorderen en te delen, en om praktische samenwerking te bevorderen bij het loskoppelen van broeikasgasemissies van economische groei en het verhogen van de welvaart; dringt aan op de ontwikkeling en ondersteuning van een wereldwijde overeenkomst over beginselen van duurzame financiering, met inbegrip van de normen voor duurzaamheidsboekhouding van de internationale normen voor financiële verslaglegging; 76. verwelkomt het feit dat het aanpassingsfonds een rol zal blijven spelen in het kader van de Overeenkomst van Parijs; erkent het belang van dit fonds voor de gemeenschappen die het kwetsbaarst zijn voor de klimaatverandering en merkt op dat sinds 2010 meer dan 830 miljoen USD vanuit het fonds is uitgetrokken voor projecten en programma’s met betrekking tot aanpassing aan en weerbaarheid tegen de klimaatverandering, met inbegrip van meer dan 120 concrete, op lokaal niveau uitgevoerde projecten in de meest kwetsbare gemeenschappen van ontwikkelingslanden overal ter wereld; beklemtoont echter dat dit bedrag niet volstaat en roept de donorlanden op hun bijdragen aan het aanpassingsfonds aanzienlijk te verhogen binnen een meer voorspelbare en meerjarige aanpak; 77. herhaalt dat de subsidies voor fossiele brandstoffen en andere subsidies die schadelijk zijn voor het milieu in de EU en wereldwijd dringend moeten worden stopgezet; merkt op dat de subsidies voor fossiele brandstoffen in de EU ongeveer 50 miljard EUR bedragen en verzoekt alle lidstaten concreet beleid te voeren, concrete tijdschema’s in te voeren en concrete maatregelen te treffen om alle directe en indirecte subsidies voor fossiele brandstoffen uiterlijk in 2025 af te schaffen; verzoekt alle andere partijen soortgelijke maatregelen te nemen; 78. spreekt zijn steun uit voor de werkzaamheden van de coalitie van ministers van Financiën voor klimaatactie en spoort alle regeringen aan om zich aan te sluiten bij de toezeggingen van de coalitie om alle onder de bevoegdheid van de Ministeries van Financiën vallende beleidsmaatregelen en praktijken in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en een effectieve koolstofbeprijzing in te voeren overeenkomstig de beginselen van Helsinki; 79. benadrukt de belangrijke rol die de particuliere sector, met inbegrip van het bedrijfsleven en de financiële markten, moet spelen om de economie op een traject te zetten dat verenigbaar is met het Akkoord van Parijs; is ingenomen met het COP26-initiatief “Private Finance Hub” met als doel een systeem op te zetten dat particuliere financiering mobiliseert om de omschakeling naar emissievrije economieën te ondersteunen; wijst op de grote belangstelling voor en betrokkenheid van burgers bij duurzame investeringen; is ingenomen met de toenemende betrokkenheid van grote internationale financiële instellingen bij de ontwikkeling van groene financiering en vindt het essentieel dat deze trend wordt gestimuleerd om de wereldeconomie met succes koolstofvrij te maken; is ingenomen met de Glasgow Financial Alliance for Net Zero en het streven van die alliantie om de mondiale investeringen te mobiliseren die nodig zijn om uiterlijk in 2050 broeikasgasneutraliteit te realiseren aan de hand van wetenschappelijke criteria; 80. benadrukt het feit dat het mechanisme voor schone ontwikkeling (CDM) niet heeft geleid tot reële aanvullende emissiereducties; verzoekt de partijen de onmiddellijke beëindiging van het CDM te overwegen; benadrukt dat voortzetting van het CDM de Overeenkomst van Parijs en de collectieve inspanningen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen zou ondermijnen; 81. benadrukt dat oude kredieten die in het verleden zijn gegenereerd in het kader van de Overeenkomst van Parijs niet mogen worden gebruikt; benadrukt dat oude kredieten niet mogen worden gebruikt om de klimaatdoelstellingen voor de periode na 2020 te halen; 82. benadrukt dat er gewerkt moet worden aan de verdere ontwikkeling en bevordering van openbaarmaking door financiële instellingen en bedrijven van klimaat- en duurzaamheidgerelateerde financiële informatie; Omvattende inspanningen door alle sectoren 83. benadrukt het feit dat de vervoerssector de enige sector is waarin de emissies op EU-niveau sinds 1990 zijn gestegen en dat dit niet verenigbaar is met de langetermijndoelstelling van klimaatneutraliteit, die grotere en snellere emissiereducties in alle sectoren van de samenleving vereist, waaronder de lucht- en de zeevaart; is van mening dat, om ervoor te zorgen dat de NDC’s in overeenstemming zijn met de inspanningen die op grond van de Overeenkomst van Parijs in de hele economie moeten worden geleverd, de partijen ertoe moeten worden aangemoedigd om de emissies van de internationale scheepvaart en luchtvaart daarin op te nemen en in te stemmen met en uitvoering te geven aan maatregelen op internationaal, regionaal en nationaal niveau om de emissies van deze sectoren terug te dringen, met inbegrip van de niet-CO 2 -gerelateerde effecten van de luchtvaart; herhaalt in dit verband dat deze sectoren in het kader van het EU-emissiehandelssysteem (ETS) moeten worden gereguleerd, wat als voorbeeld zou kunnen dienen voor de parallelle inspanningen om op internationaal niveau, onder meer in de Internationale maritieme organisatie (IMO) en de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO), hogere mondiale ambities te ondersteunen; is bezorgd over de geringe vooruitgang die de IMO en de ICAO hebben geboekt bij de aanpak van de emissies van de internationale scheepvaart en luchtvaart; wijst erop dat de luchtvaart verantwoordelijk is voor ongeveer 2,1 % van de wereldwijde CO 2 -uitstoot; verzoekt de Commissie en de lidstaten alles in het werk te stellen om het systeem van koolstofcompensatie en -reductie voor de internationale luchtvaart (Corsia) te versterken en de aanneming door de ICAO van een langetermijndoelstelling ter vermindering van de emissies in de sector te steunen, zonder afbreuk te doen aan de wetgevingsautonomie van de EU bij de uitvoering van de ETS-richtlijn; 84. herinnert eraan dat volgens het Internationaal Energieagentschap uiterlijk in 2035 alle nieuwe personenauto’s die wereldwijd op de markt komen emissievrij moeten zijn, om in 2050 broeikasgasneutraliteit te bereiken; benadrukt voorts dat uit een analyse van de Commissie blijkt dat als Europa uiterlijk in 2050 klimaatneutraal wil zijn, vrijwel alle auto’s op de Europese wegen tegen die tijd emissievrij moeten zijn; benadrukt dat de vervoerssector een belangrijke facilitator kan zijn voor het gebruik van hernieuwbare energie; benadrukt de rol die elektrische mobiliteit kan spelen als een vorm van slimme integratie van de energie- en de vervoerssector door het ontsluiten van flexibiliteitsmogelijkheden, en onderstreept het belang van de invoering van slimme oplaadpunten in de gehele EU; 85. merkt op dat de emissies van zwarte koolstof door de scheepvaart in de periode 2012-2018 wereldwijd met 12 % zijn gestegen, en in het Noordpoolgebied in de periode 2015-2019 met 85 %; benadrukt dat zwarte koolstof over een periode van 20 jaar naar schatting ongeveer 21 % van de totale uitstoot van de scheepvaart uitmaakt; roept gezien de urgentie van de aanpak van de klimaatverandering, en met name het alarmerende tempo waarin het ijs in het Noordpoolgebied smelt, op tot onmiddellijke maatregelen om de huidige toename van de uitstoot van zwarte koolstof door de scheepvaart in het Noordpoolgebied om te buigen; betreurt ten zeerste het feit dat het IMO-verbod op het gebruik van zware stookolie in het Noordpoolgebied niet waterdicht is en niet doeltreffend is om het Noordpoolgebied te beschermen; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat alle schepen die EU-havens aandoen en in of nabij het Noordpoolgebied varen, overschakelen op schonere destillaten en deeltjesfilters installeren, waardoor de uitstoot van zwarte koolstof met meer dan 90 % zou verminderen; 86. wijst op het feit dat de scheepvaart in 2012 verantwoordelijk was voor ongeveer 2,5 % van de wereldwijde broeikasgasemissies (25) ; is bezorgd over het feit dat de scheepvaart is vrijgesteld van de naleving van zowel de internationale (UNFCCC-) klimaatdoelstellingen als de klimaatdoelstellingen van de EU en vestigt de aandacht op het feit dat de emissies van de scheepvaart, als ze niet worden gereguleerd, in de periode 2018-2050 naar verwachting met 50 % zullen toenemen (26) ; is ingenomen met het feit dat de IMO in 2018 een eerste strategie inzake vermindering van de broeikasgasemissies van schepen heeft aangenomen, waarin staat dat de piek van de emissies zo snel mogelijk moet worden bereikt en dat de emissies uiterlijk in 2050 met ten minste 50 % moeten zijn gedaald ten opzichte van het niveau van 2008 en dat ernaar moet worden gestreefd uiteindelijk tot een nulemissie te komen, maar is bezorgd over de geringe vooruitgang die tot dusver is geboekt en dringt er bij de IMO op aan snel ambitieuze maatregelen te nemen voor de korte en middellange termijn; 87. herinnert eraan dat steden een sleutelrol spelen bij het terugdringen van broeikasgasemissies; benadrukt dat steden lokaal en wereldwijd het voortouw moeten nemen bij de groene transitie; verzoekt de Commissie na te denken over concrete maatregelen ter ondersteuning van de vermindering van de CO 2 -uitstoot van steden, uit te voeren in samenwerking met de industrie, burgers en lokale autoriteiten; benadrukt het feit dat steden door het ondersteunen van innovatie en pioniersacties kunnen fungeren als kraamkamer voor nieuwe technologieën op het gebied van elektrificatie, automatisering en digitalisering; 88. beklemtoont dat de inspanningen moeten worden geïntegreerd om op zowel het gebied van de klimaatverandering als de luchtkwaliteit vooruitgang te boeken; is van oordeel dat een holistische aanpak nodig is om de emissies aan de bron in alle sectoren, en in het bijzonder het weg- en het zeevervoer, de luchtvaart, industriële installaties, gebouwen, de landbouw en de sector energieopwekking, te verminderen, teneinde de gezondheid van onze burgers en onze planeet beter te beschermen; 89. brengt in herinnering dat 23 % van de mondiale broeikasgasemissies en ongeveer 10 % van de broeikasgasemissies in de EU afkomstig zijn van de landbouw, en erkent het aanzienlijke potentieel voor broeikasgasemissiereductie in de landbouwsector, alsmede voor een positieve bijdrage door die sector aan het tegengaan van klimaatverandering door de koolstofvastlegging te verhogen; benadrukt dat een transitie naar regeneratieve landbouw, kortere bevoorradingsketens en gezondere, evenwichtigere en duurzamere voedingspatronen, onder meer door een grotere consumptie van duurzaam geproduceerde planten en voedingsmiddelen op basis van planten, aanzienlijk zou bijdragen tot een vermindering van de landbouwemissies en tegelijk de druk op de bodem zou verlichten en het herstel van de ecosystemen zou bevorderen; 90. merkt op dat de grote voordelen van agro-ecologie voor het klimaat, de biodiversiteit en de voedselzekerheid zijn erkend in IPCC- en IPBES-rapporten, door de speciale rapporteur van de VN voor het recht op voedsel, en in de internationale beoordeling van landbouwkennis, wetenschap en technologie voor ontwikkeling onder leiding van de FAO; herhaalt dat agro-ecologie en gezinslandbouw een centrale plaats moeten krijgen binnen de klimaatmaatregelen; 91. merkt op dat ongeveer 60 % van alle methaan ter wereld wordt uitgestoten door bronnen als de landbouw, stortplaatsen en afvalwaterinstallaties, alsook door de productie van fossiele brandstoffen en het vervoer daarvan via pijpleidingen; herinnert eraan dat methaan een krachtig broeikasgas is, meer dan 80 keer zo krachtig als CO 2 over een periode van 20 jaar, en na koolstofdioxide de grootste bijdrage levert aan de klimaatverandering; wijst er daarom op dat de methaanemissies nog in dit decennium moeten worden aangepakt en zo snel mogelijk omlaag moeten worden gebracht, omdat dit in het kader van het optreden van de EU tegen verdere klimaatverandering een van de meest doeltreffende maatregelen is; merkt op dat er al veel kostenefficiënte technologieën en praktijken om methaanemissies te beperken beschikbaar zijn, met name in de energiesector; wijst op het feit dat een vermindering van de methaanemissies een aanvulling vormt op de noodzakelijke vermindering van de koolstofdioxide-emissies, en dat 15 % van de in het kader van de Overeenkomst van Parijs vereiste emissiereducties reeds kan worden bereikt door middel van goedkope en technisch haalbare oplossingen voor de vermindering van methaanemissies; is in dit verband ingenomen met de nieuwe, in oktober 2020 door de Commissie gepresenteerde EU-strategie om methaanemissies terug te dringen, en verzoekt alle partijen onverwijld ambitieuze maatregelen te nemen om de methaanemissies aanzienlijk te verminderen; verzoekt de Commissie een billijk, alomvattend en duidelijk wetgevingskader voor te stellen met bindende maatregelen en streefcijfers voor methaanvermindering die tegen 2030 leiden tot een aanzienlijke vermindering van de methaanemissies in de EU; verzoekt de Commissie en de lidstaten het voortouw te nemen bij de internationale samenwerking en coördinatie inzake de beperking van de uitstoot van methaan en tijdens de COP26 de leiding te nemen in de richting van een mondiaal akkoord over de beperking van de uitstoot van methaan, waarin nieuwe ambities inzake de beperking van de wereldwijde uitstoot van methaan worden geformuleerd in overeenstemming met het 1,5 °C-verslag van het IPCC, het mondiale methaanbeoordelingsverslag van het UNEP en het zesde beoordelingsverslag van het IPCC; 92. herinnert eraan dat in de effectbeoordeling bij het klimaatdoelstellingsplan 2030 (27) wordt gesteld dat het, om uiterlijk in 2030 een broeikasgasemissiereductie van ten minste 55 % te realiseren, nodig is dat methaanemissies worden aangepakt, in lijn met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; 93. steunt de inspanningen van de Commissie om de totstandbrenging van een op internationaal niveau juridisch bindend VN-kader inzake de reductie van methaanemissies te bepleiten; 94. is ingenomen met de toezeggingen van de regering Biden van de VS en president Xi Jinping van China om de wijziging van Kigali van het Protocol van Montreal te ratificeren, omdat dit, samen met de aanstaande herziening van de EU-regels inzake gefluorideerde broeikasgassen, een unieke gelegenheid biedt om de wereld dichter bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te brengen; verzoekt de Commissie om uiterlijk eind 2021 een ambitieuze herziening van de F-gasverordening voor te leggen, teneinde de geleidelijke eliminatie van fluorkoolwaterstoffen (HFK’s) te versnellen; is van mening dat er ook aanvullende maatregelen moeten worden genomen tegen het gebruik van zwavelhexafluoride (SF 6 ); 95. moedigt de EU aan om, als onderdeel van een breder regelgevingskader, het voortouw te nemen bij de bevordering van koolstofbeprijzing als efficiënt instrument van het klimaatbeleid en te zoeken naar koppelingen en andere vormen van samenwerking met bestaande koolstofbeprijzingsmechanismen in derde landen en regio’s, teneinde de kostenefficiënte emissiereducties wereldwijd te versnellen en tegelijkertijd het risico van koolstoflekkage te verminderen, hetgeen ertoe moet bijdragen dat wereldwijd een gelijk speelveld wordt gecreëerd; verzoekt de Commissie te voorzien in waarborgen om ervoor te zorgen dat koppelingen met de EU ETS-regeling extra en permanente mitigatiebijdragen blijven opleveren en de verbintenissen van de EU op het gebied van de binnenlandse uitstoot van broeikasgassen niet ondermijnen; benadrukt dat de instelling van een EU-mechanisme voor aanpassing van de koolstofgrens dat verenigbaar is met de Wereldhandelsorganisatie een cruciaal onderdeel van de Green Deal vormt en een kernprioriteit moet zijn; benadrukt dat het mechanisme voor aanpassing van de koolstofgrens moet worden gebruikt als blauwdruk voor krachtiger klimaatmaatregelen binnen de EU en wereldwijd, waarbij eerlijke concurrentie tussen binnenlandse en buitenlandse producenten in de EU moet worden gewaarborgd; 96. wijst erop dat een duidelijk engagement om ontbossing tegen te gaan van groot belang is; wijst erop dat het bosareaal in de EU de afgelopen jaren weliswaar is toegenomen, maar dat in andere regio’s, met name regio’s met opkomende economieën die afhankelijk zijn van grondstoffen, sprake is van massale ontbossing, voornamelijk als gevolg van activiteiten van de landbouw en veeteelt, en dat dit een probleem is dat op adequate wijze moet worden opgelost; Industrie en concurrentievermogen 97. beschouwt de COP26 als de belangrijkste conferentie voor de Europese industrie- en energiesector sinds de ondertekening van de Overeenkomst van Parijs in 2015, aangezien de Unie een traject heeft vastgelegd om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken en het “Fit for 55”-pakket heeft gelanceerd; is van mening dat economische welvaart, sociale cohesie, het scheppen van banen, duurzame industriële ontwikkeling en klimaatbeleid elkaar moeten versterken; wijst er nadrukkelijk op dat de bestrijding van klimaatverandering kansen biedt voor de industrie in de EU, die kunnen worden benut als de wetgevers zich verbinden tot een tijdige, op maat gesneden, op solidariteit gebaseerde en adequate beleidsreactie; benadrukt dat er een overkoepelende strategie nodig is om de doelstellingen voor 2030 en daarna te verwezenlijken en de publieke en particuliere geldstromen op elkaar af te stemmen; acht het van het grootste belang dat de EU een pioniersvoordeel behaalt en het goede voorbeeld geeft; 98. benadrukt dat de EU alles in het werk moet stellen om de leidende positie en het mondiale concurrentievermogen van haar industrieën te behouden bij de transitie naar een economie met een netto-uitstoot van broeikasgassen van nul; wijst erop dat beschikbare en innovatieve beleidsinstrumenten moeten worden ingezet om de gebieden waarop de EU een leidende rol speelt, te handhaven en uit te breiden; onderstreept dat de Europese industrie verder koolstofarm moet worden gemaakt en dat de EU-steun voor dit streven moet worden voortgezet; is ingenomen met de genomen initiatieven voor strategische waardeketens; erkent de positieve effecten van vroegtijdige maatregelen ter bestrijding van de klimaatverandering voor de Europese industrieën, alsook van het feit dat de EU het goede voorbeeld geeft door klimaatneutraliteit te bereiken, wat de weg vrijmaakt voor minder geavanceerde of minder ambitieuze landen en de industrieën en het bedrijfsleven in de EU verzekert van een zeer bevorderlijk concurrentievoordeel; benadrukt dat er afdwingbare multilaterale en bilaterale overeenkomsten tussen de EU en haar partners moeten worden gesloten die gericht zijn op het exporteren van de milieunormen van de Unie en op het waarborgen van gelijke concurrentievoorwaarden in handel en investeringen; benadrukt dat moet worden voorkomen dat productie en investeringen in de Europese industrie worden verplaatst omdat buiten de Unie minder ambitieuze klimaatmaatregelen worden genomen, en spoort de internationale partners er derhalve toe aan hun inspanningen ter bestrijding van de klimaatverandering op elkaar af te stemmen; is van oordeel dat de groene taxonomie van de EU voor transparantie moet zorgen en duidelijkheid moet verschaffen, zodat regeringen en bedrijven stimulansen kunnen bieden voor investeringen die bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het Akkoord van Parijs; 99. erkent de essentiële rol van de kmo’s, met name van micro-ondernemingen en start-ups, bij het stimuleren en realiseren van werkgelegenheid en groei, alsook bij het nemen van het voortouw in de digitale en de groene transitie; herinnert eraan dat kmo’s een essentieel onderdeel vormen van het Europese economische en sociale weefsel en bij deze transitie moeten worden gesteund en gestimuleerd door de wetgever, met name door te zorgen voor toegang tot financiering voor duurzame technologieën, diensten en processen, en door administratieve procedures te vereenvoudigen; is bezorgd dat veel kmo’s zich nog steeds niet bewust zijn van de kansen van de groene transitie en dringt er daarom op aan deze kenniskloof te dichten, met de steun van de duurzaamheidsadviseurs en duurzaamheidsdiensten van het Enterprise Europe Network; 100. is verheugd over de inzet, de inspanningen en de vooruitgang die de Europese burgers, gemeenschappen, gemeenten, steden, regio’s, industrieën en instellingen tot dusver hebben geleverd om aan de verplichtingen van de Overeenkomst van Parijs te voldoen; wijst er tegelijkertijd op dat de acties snel moeten worden opgevoerd om volledig in overeenstemming te zijn met de Overeenkomst van Parijs; spoort derhalve alle betrokken actoren, binnen en buiten de Unie, aan hun ambities en gedrag aan te passen aan hogere normen om de klimaatuitdagingen aan te gaan; 101. benadrukt de kansen die een solide groeistrategie voor herstel na de COVID-pandemie biedt, niet alleen om de economische crisis te boven te komen, maar ook om in de EU verder te gaan met de ontwikkeling van een groene en duurzame economie door de digitale en groene transitie te verwezenlijken; merkt met bezorgdheid op dat het over het hoofd zien van het voordeel van deze dynamiek nadelig zou zijn voor de industrie in de EU, gezien de omvang van de industriële transformatie die nodig is om de doelstellingen voor 2030 te verwezenlijken in een zeer concurrerende en zich snel ontwikkelende omgeving; 102. Is ingenomen met het feit dat verscheidene handelspartners van de EU een koolstofhandel- of andere prijsmechanismen hebben ingevoerd; verwelkomt een sociaal rechtvaardig EU-mechanisme voor aanpassing van de koolstofgrens dat overeenkomt met de voorstellen in de resolutie van het Europees Parlement betreffende een EU-mechanisme voor aanpassing van de koolstofgrens dat verenigbaar is met de Wereldhandelsorganisatie, waaronder de instelling van een doeltreffend mechanisme voor koolstoflekkage, en het effect ervan om aan te sturen op een wereldwijde koolstofprijs; roept de partijen bij de COP26 op het eens te worden over duidelijke, eerlijke en vanuit milieu- en sociaal oogpunt deugdelijke regels voor koolstofmarkten die concrete, meetbare bijdragen leveren aan duurzame ontwikkeling; Energiebeleid 103. is ingenomen met de herziening van de energiewetgeving in het kader van het “Fit for 55”-pakket om deze in overeenstemming te brengen met de verhoogde doelstelling van de Unie om de emissies tegen 2030 met ten minste 55 % te verminderen teneinde uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; 104. herinnert eraan dat de Unie zich heeft gecommitteerd aan het beginsel “energie-efficiëntie eerst”; onderstreept dat het van belang is het beginsel te mainstreamen in alle relevante wetgeving en initiatieven; wijst op het onaangeboorde potentieel van energie-efficiëntie in sectoren zoals vervoer en gebouwen, met inbegrip van verwarming en koeling; 105. herinnert eraan dat er in 2018 in de Unie 50 miljard EUR is uitgegeven aan subsidies voor fossiele brandstoffen, wat overeenkomt met ongeveer een derde van alle energiesubsidies in de Unie; is van mening dat subsidies voor fossiele brandstoffen de doelstellingen van de Europese Green Deal en de verplichtingen van de Overeenkomst van Parijs ondermijnen; benadrukt dat er dringend meer consistente prijssignalen moeten komen voor alle energiesectoren en de lidstaten, alsook het feit dat de externe kosten niet worden geïnternaliseerd; roept de lidstaten en de andere partijen bij de COP26 op prioriteit te geven aan investeringen in groene energie en infrastructuur en directe en indirecte subsidies voor fossiele brandstoffen geleidelijk af te schaffen; 106. is van mening dat als de EU klimaatneutraal wil worden, haar energiesysteem geïntegreerd moet zijn in en gebaseerd moet zijn op een trapsgewijze prioriteit, die begint met de toepassing van het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, wat leidt tot energiebesparing, gevolgd door het koolstofvrij maken van het eindgebruik door middel van directe elektrificatie, brandstoffen op basis van hernieuwbare energiebronnen en, gedurende een overgangsfase, koolstofarme brandstoffen voor toepassingen waarvoor geen ander alternatief bestaat, dit met behoud van de toegankelijkheid, betaalbaarheid en leveringszekerheid door middel van de ontwikkeling van een circulair, zeer energie-efficiënt, geïntegreerd, onderling verbonden, veerkrachtig en multimodaal energiesysteem; 107. herinnert eraan hoe belangrijk het is rekening te houden met de diversiteit van de nationale energiesystemen en uitdagingen; wijst op de noodzaak van een rechtvaardige overgang en herhaalt de in de nieuwe Green Deal vervatte belofte dat niemand in de kou mag blijven staan; is bezorgd over het feit dat ongeveer 50 miljoen huishoudens in de EU nog steeds in energiearmoede leven; wijst op het belang van de sociale dimensie van een hogere klimaatambitie, waarbij beleidsmaatregelen moeten worden genomen om energiearmoede zo spoedig mogelijk te voorkomen en te beëindigen; benadrukt dat al het energiebeleid moet worden gevoerd volgens het principe van een rechtvaardige transitie en in nauwe samenwerking met het maatschappelijk middenveld en de sociale partners; stelt zich daarom op het standpunt dat openbare planning en sterkere sociale partnerschappen en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld op nationaal en EU-niveau noodzakelijk zijn om in alle sectoren van de samenleving op billijke, inclusieve en sociaal duurzame wijze voor klimaatneutraliteit te zorgen; 108. is ermee ingenomen dat de Europese waterstofstrategie is aangenomen, die streefcijfers bevat voor de installatie in de Unie van hernieuwbare waterstofelektrolysers met een vermogen van ten minste 6 GW tegen 2024 en van 40 GW tegen 2030; herinnert aan de noodzaak om de bestaande waterstofproductie sneller koolstofvrij te maken door de productie van hernieuwbare waterstof op te voeren; benadrukt dat het van belang is zo spoedig mogelijk een einde te maken aan waterstof op basis van fossiele brandstoffen en in plaats daarvan te kiezen voor veilige en duurzame technologieën; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan onmiddellijk een begin te maken met het zorgvuldig plannen van deze geleidelijke afschaffing, zodat de productie van fossiele waterstof snel, voorspelbaar en onomkeerbaar zal afnemen en wordt voorkomen dat de levensduur van op fossiele brandstoffen gebaseerde productiefaciliteiten wordt verlengd; merkt op dat een aantal op fossiele brandstoffen gebaseerde waterstofproductielocaties gelegen is in gebieden waar een rechtvaardige transitie plaatsvindt, en wijst er derhalve op dat er doeltreffende steunmaatregelen nodig zijn die de vermindering van broeikasgasemissies vergemakkelijken en bijdragen tot de omscholing en verdere inzetbaarheid van de plaatselijke arbeidskrachten; 109. is ingenomen met de EU-strategie inzake hernieuwbare offshore-energie en met de daarin vervatte ambitie om de offshorecapaciteit van Europa te verhogen tot ten minste 60 GW tegen 2030 en tot 340 GW tegen 2050; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat de uitvoering van de strategie ten goede komt aan de gehele Unie, met inbegrip van de niet aan zee grenzende lidstaten; 110. is ervan overtuigd dat het noodzakelijk is de voorwaarden te scheppen om consumenten ertoe aan te zetten duurzamere vormen van energie te kiezen en actiever te zijn; verzoekt de Commissie na te gaan welke belemmeringen er nog zijn voor hernieuwbaar eigen verbruik en hernieuwbare energiegemeenschappen, met name in huishoudens met een laag inkomen of kwetsbare huishoudens; 111. is ingenomen met het initiatief om de energiebelastingrichtlijn (2003/96/EG) te herzien en om te vormen tot een instrument waarmee het belastingbeleid wordt afgestemd op de energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050, waarbij de gevolgen, ook die voor consumenten, alsmede energiearmoede en vervoersarmoede worden beoordeeld; verzoekt de lidstaten te overwegen de belastingen en heffingen op hernieuwbare energie in de gehele Unie waar nodig te verlagen, en de financiële stimulansen voor de productie van hernieuwbare energie te versterken; 112. benadrukt dat Europa weliswaar werkt aan de verwezenlijking van haar ambitieuze doelstellingen, maar dat er gecoördineerde wereldwijde actie vereist is om het doel van mondiaal nul emissies tegen uiterlijk 2050 te bereiken; wijst erop dat ontwikkelingslanden in verschillende mate internationale steun nodig zullen hebben om hun groene transitie te bewerkstelligen; benadrukt dat het van belang is de nauwe grensoverschrijdende samenwerking en de uitwisseling van beste praktijken met internationale partners op het gebied van beleidsvorming en wetenschap, met inbegrip van technologieoverdracht, te versterken teneinde energie-efficiëntie en investeringen in duurzame energietechnologieën en -infrastructuur te bevorderen; 113. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om een actieplan voor de digitalisering van de energiesector vast te stellen, teneinde de EU als technologisch leider te positioneren en een meer geïntegreerd energiesysteem mogelijk te maken met intelligente oplossingen in specifieke sectoren en met een betere financiering voor de periode 2021-2027; herinnert eraan hoe belangrijk het is cyberbeveiligingsrisico’s in de energiesector aan te pakken teneinde de veerkracht van de energiesystemen te waarborgen; Beleid inzake onderzoek, innovatie, digitale technologieën en ruimtevaart 114. is ingenomen met de rol van het programma Horizon Europa en de bijdrage ervan aan klimaatneutraliteit; is van mening dat de partnerschappen in het kader van Horizon Europa, met inbegrip van de gemeenschappelijke ondernemingen, de samenwerking tussen de openbare en de particuliere sector zullen bevorderen, met als doel bij te dragen tot de verwezenlijking van de groene transitie, en er tegelijkertijd voor te zorgen dat duurzame innovaties beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar zijn; onderstreept dat het van belang is de communicatie met de burgers over de resultaten van Europese O&O-projecten en over nieuwe technologieën, met inbegrip van de vuurtorenprojecten, te verbeteren, teneinde de aanvaarding door het publiek te vergroten en de rol van de Unie voor de burgers zichtbaarder te maken; 115. benadrukt dat er meer publieke en private investeringen moeten worden aangetrokken in onderzoek, innovatie en toepassing van nieuwe duurzame technologieën, onder meer in arbeidsintensieve industrieën, in noodzakelijke nieuwe infrastructuurnetwerken en in projecten die bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese Green Deal en het Akkoord van Parijs; 116. onderstreept dat het van belang is te zorgen voor samenhang en consistentie in de stimuleringsmaatregelen ter bevordering van innovatieve technologieën om de doelstellingen voor 2030 en 2050 te halen, en daarbij aandacht te besteden aan de inzet van reeds volgroeide technologieën en aan investeringen in nieuwe technologieën die moeten worden ontwikkeld om de doelstelling van de Unie uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, te verwezenlijken; 117. benadrukt de fundamentele rol die digitale technologieën kunnen spelen bij de ondersteuning van de groene transitie van de EU; onderstreept dat het herstel van de EU vereist dat er een stabiel regelgevingskader en financiële stimulansen worden gecreëerd, ook voor particuliere spelers, teneinde marktgestuurde vooruitgang op het gebied van onderzoek, innovatie en de ontwikkeling van duurzame technologieën tot stand te brengen en te waarborgen; 118. onderstreept dat digitalisering een van de sleutelfactoren is die de integratie van energiesystemen aandrijven, aangezien zij dynamische en onderling gekoppelde stromen van energiedragers mogelijk kan maken, de mogelijkheid biedt meer diverse markten onderling te koppelen, en de nodige gegevens kan opleveren om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen; benadrukt het potentieel van digitale technologieën om de energie-efficiëntie te verhogen en zo de totale broeikasgasemissies te verminderen; herinnert eraan dat de Commissie schat dat de ecologische voetafdruk van ICT tussen 5 % en 9 % van het mondiale elektriciteitsverbruik vertegenwoordigt en meer dan 2 % van de mondiale broeikasgasemissies; benadrukt dat volgens een studie van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie over artificiële intelligentie uit 2018 datacentra en datatransmissie tussen 3 % en 4 % van het totale elektriciteitsverbruik van de Unie kunnen uitmaken; wijst erop dat de Commissie tussen 2018 en 2030 een stijging van 28 % van het verbruik van datacentra verwacht; onderstreept dat 47 % van de digitale koolstofemissies wordt veroorzaakt door consumentenapparatuur, zoals computers, smartphones, tablets en andere geconnecteerde voorwerpen; dringt derhalve aan op maatregelen om de koolstofvoetafdruk van de ICT-sector te verkleinen door te zorgen voor energie- en hulpbronnenefficiëntie, en wijst nogmaals op de doelstelling zoals vastgelegd in de digitale strategie om datacentra uiterlijk in 2030 klimaatneutraal en zeer energie-efficiënt te maken; 119. herinnert aan het belang van de bijdrage van O&I aan de verwezenlijking van de doelstellingen die zijn vastgelegd in de Overeenkomst van Parijs en aan de doelstellingen van de Europese Green Deal; verzoekt de Commissie en de lidstaten om steun voor onderzoek en innovatie en om een algehele verhoging van de EU- en nationale begrotingen voor O&I op het gebied van duurzame en veilige energietechnologieën en -innovatie; verzoekt de Commissie te overwegen verdere steun te verlenen voor technologieën en innovatieve oplossingen die zullen bijdragen tot een klimaatbestendig en geïntegreerd energiesysteem, ook daar waar Europa wereldleider is en over eigen waardeketens beschikt; acht het van essentieel belang dat cruciale segmenten van de waardeketens voor hernieuwbare energie zich in de Unie bevinden, teneinde de klimaatdoelstellingen te verwezenlijken en de Europeanen aanzienlijke economische voordelen te bieden, en dringt aan op passende maatregelen om de rol van Europese inhoud in de toeleveringsketen van hernieuwbare energiesystemen en wetgeving te ondersteunen; Klimaatverandering en ontwikkeling 120. is van mening dat de COP26 een gelegenheid biedt om de inspanningen ter verwezenlijking van de doelstellingen van het Akkoord van Parijs en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, met name doelstelling 13 (klimaatactie), te hernieuwen; is van oordeel dat de agenda voor 2030 moet fungeren als een routekaart naar een groenere, rechtvaardigere en duurzamere toekomst; 121. benadrukt het belang van een mensenrechtenbenadering in klimaatmaatregelen om ervoor te zorgen dat alle maatregelen de mensenrechten van alle mensen eerbiedigen en ondersteunen; 122. dringt er bij de partijen bij het UNFCCC op aan hun ambities op het gebied van mitigatie en adaptatie te blijven verhogen overeenkomstig de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs, en de mensenrechtendimensie te integreren in hun NDC’s en hun adaptatiemededeling; verzoekt het secretariaat van het UNFCCC om in samenwerking met de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten richtsnoeren op te stellen waarin wordt aangegeven hoe mensenrechtenbescherming kan worden geïntegreerd in de NDC’s en de adaptatiemededelingen; 123. is zich bewust van de talrijke bewijzen dat de gevolgen van de klimaatverandering de schaarste van vitale hulpbronnen zoals landbouwgrond veroorzaken en verergeren, leiden tot beschadiging of vernietiging van ecosystemen die de basis vormen voor het levensonderhoud, en de frequentie en ernst van natuurrampen doen toenemen, waardoor zij conflicten, ontheemding van bevolkingsgroepen en humanitaire crises aanwakkeren; 124. herinnert eraan dat volgens het vijfde evaluatieverslag van de IPCC de inheemse, lokale en traditionele vormen van kennis een belangrijke bron zijn bij de aanpassing aan de klimaatverandering; betreurt het dat inheemse kennis niet doeltreffend wordt benut, terwijl de expliciete erkenning van inheemse volkeren en stammen en hun rechten nog steeds ontbreekt in de juridische, beleids- en institutionele kaders van veel landen, en dat de tenuitvoerlegging van die rechten een belangrijk probleem blijft; 125. dringt erop aan dat in de operationele regels van het mechanisme voor duurzame ontwikkeling degelijke garanties worden opgenomen voor mitigatie en voor de bescherming van de rechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen bij elk project in het kader van dit mechanisme; onderstreept dat het belangrijk is de kennis van inheemse en lokale gemeenschappen over milieubescherming te benutten en ervoor te zorgen dat hun stem wordt gehoord in het kader van de internationale klimaatactie-inspanningen; 126. roept de EU op het voortouw te nemen om de overeenkomsten van de Wereldhandelsorganisatie volledig in overeenstemming te brengen met het Akkoord van Parijs en ervoor te zorgen dat haar eigen handels- en investeringsovereenkomsten geen belemmering vormen voor de uitvoering van het Akkoord van Parijs en de verwezenlijkingen van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, maar deze juist volledig ondersteunen; Rol van het Europees Parlement 127. is van mening dat het Parlement, aangezien het zijn goedkeuring moet geven aan internationale overeenkomsten en als medewetgever een centrale rol speelt bij de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs in Europa, op integrerende wijze moet worden opgenomen in de EU-delegatie; dringt er dan ook met klem op aan dat het de coördinatievergaderingen van de EU tijdens de COP26 in Glasgow mag bijwonen en dat het vanaf het begin van de onderhandelingen toegang krijgt tot alle voorbereidende documenten; o o o 128. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en het secretariaat van het UNFCCC, met het verzoek haar toe te zenden aan alle niet-EU-partijen bij het UNFCCC. Het Europees Parlement, – gezien de verklaring over een tweepijleroplossing om de uitdagingen op belastinggebied aan te pakken die voortvloeien uit de digitalisering van de economie, die op 8 oktober 2021 werd gepubliceerd door het inclusief kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS) van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)/G20, – gezien zijn resolutie van 19 april 2018 getiteld “Bescherming van onderzoeksjournalisten in Europa: de zaak van de Slowaakse journalist Ján Kuciak en van Martina Kušnírová” (1) , – gezien zijn resolutie van 25 november 2015 over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (2) (TAXE-resolutie), – gezien zijn resolutie van 6 juli 2016 over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (3) (TAX2-resolutie), – gezien zijn aanbeveling van 13 december 2017 aan de Raad en de Commissie na het onderzoek naar witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking (PANA-aanbeveling) (4) , – gezien zijn resolutie van 26 maart 2019 over financiële misdrijven, belastingontduiking en belastingontwijking (5) (TAX3-resolutie), – gezien zijn resolutie van 18 december 2019 over de rechtsstaat in Malta, na de recente onthullingen over de moord op Daphne Caruana Galizia (6) , – gezien de mededeling van de Commissie van 7 mei 2020 inzake een actieplan voor een alomvattend Unie-beleid voor de preventie van witwassen en financieren van terrorisme (C(2020)2800), – gezien zijn resolutie van 10 juli 2020 over een alomvattend EU-beleid voor de preventie van witwassen en financieren van terrorisme – Actieplan van de Commissie en andere recente ontwikkelingen (7) , – gezien de verslagen over de blauwdrukken van pijler 1 en pijler 2 die op 14 oktober 2020 door het inclusief kader van de G20/OESO zijn aangenomen, en de resultaten van de economische analyse en effectbeoordeling van de door de OESO uitgevoerde voorstellen, – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over de herziening van de EU-lijst van belastingparadijzen (8) , – gezien Speciaal verslag nr. 03/2021 van de Europese Rekenkamer van 26 januari 2021, getiteld “Uitwisseling van fiscale inlichtingen in de EU: de basis is solide, de uitvoering suboptimaal”, – gezien Speciaal verslag nr. 13/2021 van de Europese Rekenkamer van 28 juni 2021, getiteld “De EU-inspanningen ter bestrijding van witwassen in de bankensector zijn gefragmenteerd en de uitvoering ervan is ontoereikend”, – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2021, getiteld “Belastingheffing van ondernemingen in de 21e eeuw” ( COM(2021)0251 ), – gezien het door de Commissie op 20 juli 2021 gepresenteerde wetgevingspakket voor de versterking van de EU-regels ter bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (AML/CFT), – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de tenuitvoerlegging van de EU-vereisten voor de uitwisseling van belastinginformatie: voortgang, geleerde lessen en te nemen hindernissen (9) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de hervorming van het EU-beleid inzake schadelijke belastingpraktijken (met inbegrip van de hervorming van de Groep gedragscode) (10) , – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Pandora Papers een enorm, qua omvang niet eerder vertoond, datalek vormen, met informatie over de uiteindelijk begunstigden van in rechtsgebieden met geheimhoudingsplicht gevestigde vennootschapsrechtelijke entiteiten; overwegende dat het Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ) op 3 oktober 2021 begon met het publiceren van de Pandora Papers; B. overwegende dat 2,94 terabytes aan data aan het ICIJ zijn gelekt en gedeeld met mediapartners in de hele wereld; overwegende dat sommige van de dossiers teruggaan tot de jaren 1970, maar dat de meeste door het ICIJ bekeken dossiers uit de periode 1996-2020 stammen; overwegende dat het nieuwe datalek naar verluidt betrekking heeft op meer dan 330 politici en overheidsdienaren uit bijna honderd landen, waaronder 35 huidige of voormalige staatshoofden en regeringsleiders; C. overwegende dat de Pandora Papers laten zien hoe rijke individuen, onder wie politici, criminelen, overheidsdienaren en beroemdheden, door tussenpersonen, bijvoorbeeld banken, accountants en advocatenkantoren, geholpen worden bij het in rechtsgebieden met geheimhoudingsplicht of belastingparadijzen opzetten van complexe vennootschapsrechtelijke structuren, en daarbij nauw geholpen worden door professionele offshoredienstverleners, teneinde hun inkomen en vermogen te onttrekken aan billijke belastingen en toezicht; D. overwegende dat de Pandora Papers het meest recente grote datalek zijn dat de machinaties van de offshore financiële wereld blootlegt, na de Lux Leaks in 2014, de Swiss Leaks in 2015, de Panama Papers in 2016, de Paradise Papers in 2017, de Mauritius Leaks in 2019, de Luanda Leaks en de FinCEN Files in 2020, en de Lux Letters in 2021; E. overwegende dat de Pandora Papers licht werpen op de fundamentele rol van informatie over uiteindelijk begunstigden voor de bestrijding van witwaspraktijken en andere financiële misdrijven, en duidelijk maken dat openbare toegankelijkheid en accuratere informatie cruciaal zijn; F. overwegende dat de in de Pandora Papers vermelde activiteiten bestaan uit de oprichting van brievenbusmaatschappijen, stichtingen en trusts voor de volgende doeleinden: de anonieme aankoop van onroerend goed, jachten, jets en levensverzekeringen, het doen van beleggingen, het schuiven met geld tussen bankrekeningen, belastingontwijking en het plegen van financiële misdrijven, waaronder het witwassen van geld; G. overwegende dat de in de Pandora Papers gemelde activiteiten, zelfs als ze niet allemaal intrinsiek illegaal zijn, vaak neerkomen op belastingontwijking en misbruik van het bedrijfsgeheim; H. overwegende dat belastingautoriteiten naar verluidt meer dan een miljard EUR hebben kunnen innen op basis van de onthullingen in de Panama Papers (11) ; I. overwegende dat de EU volgens de meest conservatieve verdeelsleutel wereldwijd de grootste verliezen lijdt als gevolg van de winstverschuiving naar belastingparadijzen, en naar schatting jaarlijks ongeveer 20 % van haar inkomsten uit vennootschapsbelasting misloopt; J. overwegende dat na de financiële crisis van 2008-2009 en een reeks onthullingen over praktijken op het gebied van belastingontduiking, agressieve fiscale planning, belastingontwijking en witwassen de G20-landen overeengekomen zijn deze kwesties mondiaal op OESO-niveau te behandelen in het kader van het project inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS), hetgeen tot het BEPS-actieplan heeft geleid; K. overwegende dat geëigende internationale belastingwetten van cruciaal belang zijn om praktijken op het vlak van belastingontduiking en belastingontwijking te voorkomen en een billijk en efficiënt belastingsysteem op te zetten dat ongelijkheid aanpakt en voor zekerheid en stabiliteit zorgt, aangezien dit voorwaarden zijn voor het concurrentievermogen alsook voor een gelijk speelveld voor bedrijven, en dan vooral voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); L. overwegende dat volgens de EU-waarnemingspost voor belastingheffing het financiële vermogen in belastingparadijzen 7 900 miljard EUR bedroeg in 2017; overwegende dat dit bedrag overeenkomt met 8 % van het mondiale bruto binnenlands product (bbp); overwegende dat dit resulteert in een wereldwijde derving van belastinginkomsten van ongeveer 155 miljard EUR per jaar; M. overwegende dat de schattingen van de vennootschapsbelasting die de EU als gevolg van belastingontwijking misloopt, uiteenlopen van 50 tot 70 miljard EUR per jaar, en dat dit cijfer dichter in de buurt komt van 190 miljard EUR indien andere factoren, zoals speciale belastingafspraken en inefficiënte belastinginning, worden meegerekend; overwegende dat de EU-waarnemingspost voor belastingheffing aangeeft dat ongeveer 11 % van het totale nettovermogen van de EU, dat wil zeggen 2 300 miljard EUR, offshore geparkeerd staat; N. overwegende dat het Europees Parlement in zijn TAXE-, TAX2-, PANA- en TAX3-resoluties en -aanbevelingen, en in zijn recente resoluties die zijn aangenomen op basis van verslagen van zijn Subcommissie belastingaangelegenheden (FISC) herhaaldelijk heeft aangedrongen op een hervorming van het internationale vennootschapsbelastingstelsel om belastingontduiking en belastingontwijking aan te pakken; O. overwegende dat volgens Europol 0,7 à 1,2 % van het bbp van de Unie onderdeel vormt van verdachte financiële activiteiten, zoals witwaspraktijken in verband met corruptie, wapen- en mensenhandel, drugshandel, belastingontduiking en fraude, de financiering van terrorisme of andere illegale activiteiten die gevolgen hebben voor het dagelijks leven van EU-burgers; overwegende dat Europol aangeeft dat de autoriteiten slechts 10 % van de 1,1 miljoen meldingen van verdachte activiteiten in 2019 nader hebben onderzocht (met grote verschillen tussen de lidstaten); P. overwegende dat het weliswaar moeilijk is om de omvang van witwaspraktijken in te schatten, omdat deze activiteiten per definitie niet openbaar worden gemaakt tenzij ze aan het licht komen, maar dat het duidelijk is dat deze praktijken wereldwijd toenemen; Q. overwegende dat het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding aangeeft dat elk jaar het equivalent van 2,7 % van het mondiale bbp wordt witgewassen; R. overwegende dat de Commissie inbreukprocedures heeft ingeleid tegen de meeste lidstaten omdat zij de vierde en vijfde antiwitwasrichtlijn (12) niet naar behoren in nationaal recht hebben omgezet; S. overwegende dat het kader van de Unie voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (AML/CFT) kampt met tekortkomingen in de handhaving, in combinatie met een gebrek aan efficiënt toezicht; overwegende dat met de achtereenvolgende wetgevingshervormingen van de afgelopen jaren gepoogd is het kader te versterken om nieuwe risico’s en tekortkomingen aan te pakken; T. overwegende dat de EU de afgelopen tien jaar een reeks wetgevingshervormingen heeft doorgevoerd om belastingontwijking en financiële criminaliteit te bestrijden; overwegende dat deze hervormingen positieve gevolgen hebben gehad voor de werking van de interne markt en voor de bescherming van de belastinggrondslag en -inkomsten in de lidstaten, die voorwaarden zijn voor het scheppen van banen, groei, en met name voor het herstel van de economie in de EU na de COVID-19-pandemie; overwegende dat er echter steeds meer behoefte is aan betere samenwerking tussen de bestuurlijke, gerechtelijke en rechtshandhavingsautoriteiten binnen de EU; U. overwegende dat het Europees Openbaar Ministerie, het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), Europol, het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken (Eurojust) en de nationale financiële-inlichtingeneenheden werk van onschatbare waarde verrichten met het opsporen en bestrijden van grensoverschrijdende fraude, witwaspraktijken en belastingontduiking; overwegende dat die bureaus en agentschappen een chronisch tekort aan personeel en financiële middelen hebben aangezien de Raad als een van de begrotingsautoriteiten niet bereid is om bij de jaarlijkse begrotingsprocedure zijn goedkeuring te verlenen aan voldoende personele en financiële middelen; overwegende dat de Raad, met name tegen de achtergrond van de Pandora Papers, zijn standpunt voor de jaarlijkse begrotingsprocedure voor de begroting van 2022 en toekomstige begrotingen dan ook moet herzien en wijzigen, teneinde de personele en financiële middelen van bovengenoemde instellingen op te schroeven; Algemene overwegingen 1. neemt kennis van de publicatie van de zogenaamde Pandora Papers op 3 oktober 2021 door het Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ); prijst het onderzoekswerk van het ICIJ voor zijn onschatbare bijdrage aan het onthullen van geheime offshorepraktijken en de bewustmaking van burgers over zaken die een duidelijk openbaar belang hebben; 2. benadrukt de rol van de internationale onderzoeksjournalistiek en klokkenluiders bij het onthullen van illegale handelingen, corruptie, georganiseerde misdaad, witwassen en wangedrag, met name door politiek prominente personen; onderstreept de belangrijke bijdrage van de onderzoeksjournalistiek aan de instandhouding van de democratie en de rechtsstaat; 3. acht het noodzakelijk de vertrouwelijkheid van de bronnen van onderzoeksjournalisten, met inbegrip van klokkenluiders, te beschermen en bevestigt het belang van het verweer van openbaar belang voor bronnen die het risico lopen aangeklaagd of vervolgd te worden ten gevolge van onthullingen met een duidelijk openbaar belang; benadrukt dat de vrijheid van journalisten moet worden verdedigd om vertrouwelijke, geheime en gerubriceerde documenten, datareeksen of ander materiaal, ongeacht hun herkomst, te ontvangen, en over deze kwesties van openbaar belang te rapporteren zonder het risico van dure rechtszaken of strafrechtelijke vervolging, indien we de rol van de onderzoeksjournalistiek als waakhond in onze democratische samenlevingen willen vrijwaren; 4. herhaalt in dit verband dat onderzoeksjournalisten moeten worden beschermd tegen strategische rechtszaken tegen publieke inspraak (strategic lawsuits against public participation, SLAPP’s), alsook tegen pogingen hen het zwijgen op te leggen, en tegen intimidatie en bedreigingen van hun leven; is van mening dat bindende EU-regels die onafhankelijke media en journalisten robuuste en consequente bescherming bieden tegen vexatoire rechtszaken die bedoeld zijn om hen in de EU de mond te snoeren of te intimideren, dringend noodzakelijk zijn om een einde te helpen maken aan dit misbruik; wijst op zijn lopende werkzaamheden aan een initiatiefverslag over SLAPP’s; juicht het toe dat de Commissie werkt aan een initiatief tegen op journalisten en mensenrechtenactivisten gericht misbruik van het procesrecht; 5. wijst erop dat in 2019 de EU-klokkenluidersrichtlijn (13) is vastgesteld en onderstreept dat de lidstaten deze ten laatste eind 2021 in nationaal recht moeten omzetten; 6. betreurt het dat, niettegenstaande een decennium van belastingschandalen en wetgevingshervormingen in de EU, de Pandora Papers laten zien dat er op mondiaal vlak onvoldoende progressie is geboekt om geheime offshorepraktijken en belastingontduiking en -ontwijking door bedrijven in te dammen; wijst erop dat de geheimhouding inzake bedrijfseigendom wordt gebruikt om persoonlijke financiële belangen te verbergen; 7. wijst erop dat uit de Pandora Papers blijkt dat belastingparadijzen schadelijke praktijken hebben aangepast aan de nieuwe normen om aantrekkelijk te blijven voor belastingontwijking; is van mening dat deze aanpassing leidt tot een nivellering naar beneden en tot de opkomst van steeds nieuwe belastingparadijzen met telkens aantrekkelijkere regelingen, ten nadele van andere belastingparadijzen, die minder aantrekkelijk worden; 8. betreurt het dat burgers en besluitvormers nog altijd op datalekken aangewezen zijn voor informatie over geheime offshorepraktijken; spoort de lidstaten met klem aan vooruitgang te boeken bij het voor het brede publiek toegankelijk maken van informatie over uiteindelijk begunstigden, en van alle overige relevante informatie voor parlementen en bevoegde autoriteiten, waaronder, in voorkomend geval, belastingdiensten; 9. geeft aan dat het geheime systeem dat de Pandora Papers hebben onthuld, schade toebrengt aan de reputatie van bedrijven die zich aan de wet houden, de economische en sociale ongelijkheid vergroot, nadelig uitwerkt op de doeltreffende verstrekking van openbare diensten en hulp aan de meest kwetsbaren, de economische ontwikkeling ondermijnt in het geval van inkomstenderving, en het vertrouwen van de burgers in de rechtsstaat en ons economisch en democratisch systeem sterk aantast; 10. dringt er bij de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, met inbegrip van de belastingdiensten, op aan de datasets van het ICIJ te analyseren en een grondig onderzoek in te stellen naar alle misstanden die in de Pandora Papers aan het licht zijn gekomen waarbij hun rechtsgebieden betrokken zijn, met inbegrip van audits van alle personen die in de Pandora Papers worden genoemd; 11. verzoekt de Commissie de data in de Pandora Papers te bekijken en te bepalen of er aanvullende wetgevingsmaatregelen op EU-niveau nodig zijn, en ook of er handhavingsprocedures in verband met bestaande wetgeving moeten worden gestart, en hierover verslag uit de brengen aan het Parlement; 12. verzoekt het Europees Openbaar Ministerie te beoordelen of de data in de Pandora Papers specifieke onderzoeken binnen het kader van zijn mandaat rechtvaardigen; 13. betreurt het dat een aantal politici, waaronder EU-beleidsmakers op hoog niveau, ook in de Pandora Papers voorkomen, en verzoekt de autoriteiten van de betrokken lidstaten passende onderzoeken in te stellen naar illegale handelingen; betreurt het met name dat politici zoals Andrej Babiš, de premier van Tsjechië, en Nicos Anastasiadis, de president van Cyprus, die beiden zitting hebben in de Europese Raad, Wopke Hoekstra, de Nederlandse minister van Financiën, en Ilham Aliyev, de president van Azerbeidzjan, voormalig Britse premier Tony Blair, Milo Đukanović, de president van Montenegro, en voormalig Maltees minister en voormalig EU-commissaris John Dalli, allen zijn genoemd in de Pandora Papers waarbij ze in verband zijn gebracht met offshoretransacties; 14. onderstreept dat het belangrijk is hoge normen te hanteren voor de integriteit, eerlijkheid en verantwoordelijkheid van overheidsdienaren in de EU; verzoekt de lidstaten voor maatregelen en systemen te zorgen waarmee overheidsdienaren hun externe activiteiten, arbeidsbetrekkingen, investeringen, activa en aanzienlijke geschenken of voordelen moeten opgeven die kunnen leiden tot belangenverstrengeling met betrekking tot hun functie als overheidsdienaar, zoals aanbevolen in het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie; herhaalt dat de leden van het Europees Parlement ook nu al informatie over financiële belangen openbaar maken; dringt er met name bij politici op aan om, bij gebrek aan verplichte maatregelen, vrijwillig alle deelnemingen in brievenbusmaatschappijen openbaar te maken; herhaalt dat deze verklaringen preventief van aard zijn en bedoeld zijn om transparantie en integriteit in de publieke sfeer te bevorderen, en niet mogen worden geïnterpreteerd als stigmatisering van politici door te suggereren dat ze betrokken zijn bij criminele activiteiten; 15. verzoekt de lidstaten en de wereldleiders die in het intergouvernementeel forum G20, het inclusief kader en de Verenigde Naties bijeenkomen met klem doeltreffende maatregelen te nemen om belastingparadijzen en hun werkwijzen aan te pakken, in concreto door brievenbusmaatschappijen (bedrijven zonder economische activiteiten met als enige doel om belastingen of andere wetten te ontwijken) te verbieden door de invoering van specifieke verplichte criteria voor transparantie en bedrijfsactiviteiten teneinde het gebruik van dergelijke bedrijven te voorkomen en andere vormen van misbruik van financiële geheimhouding onrechtmatig te verklaren, een daadwerkelijk minimumtarief voor de vennootschapsbelastingen overeen te komen en meteen ten uitvoer te leggen, en de wereldwijde automatische en verplichte uitwisseling van informatie door allerlei soorten particuliere holdings verder uit te breiden en te verbeteren; 16. vindt het verheugend dat 136 rechtsgebieden die in het inclusief kader inzake BEPS van de OESO/G20 participeren de verklaring over de tweepijleroplossing hebben ondertekend om de uitdagingen op belastinggebied aan te pakken die voortvloeien uit de digitalisering van de economie, waarmee zij instemmen met een grondige hervorming van de internationale belastingregels; 17. geeft aan dat de overeenkomst, zodra deze ten uitvoer wordt gelegd, voor een eerlijker verdeling van de winsten en belastingrechten tussen landen zal zorgen wat betreft de grootste en meest winstgevende multinationale ondernemingen, en zal resulteren in de invoering van een daadwerkelijk mondiaal minimumtarief voor de vennootschapsbelasting van 15 % voor bedrijven met jaarlijkse inkomsten van ten minste 750 miljoen EUR; 18. wijst eens te meer op het belang van multilateraal optreden en internationale coördinatie in de strijd tegen belastingontduiking, belastingontwijking en agressieve fiscale planning; 19. verzoekt de leiders van de G20 die op 30 en 31 oktober 2021 in Rome bijeenkomen de OESO het mandaat te geven om een nieuw mondiaal initiatief te starten ter herziening van de automatische uitwisseling van informatie en ter versterking van de mondiale governance van de handhaving van antiwitwasnormen; 20. herinnert aan de universele beginselen van billijkheid, transparantie en samenwerking op het vlak van belastingen; herhaalt zijn verzoek aan de lidstaten om hun belastingstelsels te vereenvoudigen, teneinde te zorgen voor billijkere belastingheffing, fiscale zekerheid en investeringen in de reële economie, en teneinde de druk op belastingautoriteiten te verlichten die immers omvangrijke middelen inzetten in hun strijd tegen belastingontduiking en -ontwijking; Stand van zaken op het gebied van de handhaving van het AML/CFT-kader in de EU, transparantie van bedrijven en de uitwisseling van informatie 21. merkt op dat de EU al een aantal van de hoogste wettelijke normen inzake transparantie van bedrijven ter wereld hanteert; benadrukt echter dat deze normen nog steeds ontoereikend zijn, gezien de toenemende mobiliteit van kapitaal, personen en activa, de snelle ontwikkeling van digitale financiering en de steeds geavanceerdere middelen om de eigendom van activa te beschermen; 22. benadrukt dat met name de vijfde antiwitwasrichtlijn van de lidstaten vereist dat zij registers bijhouden van de uiteindelijk begunstigden van alle rechtspersonen – met inbegrip van trusts – die in de EU gevestigd zijn, en voorziet in algemene toegankelijkheid tot informatie over de uiteindelijk begunstigden van de meeste bedrijfsstructuren; 23. neemt kennis van het feit dat de EU voortdurend wetgevingshervormingen heeft doorgevoerd om witwaspraktijken, grensoverschrijdende belastingfraude, belastingontwijking en belastingontduiking te bestrijden, met positieve gevolgen voor de werking van de interne markt en voor de bescherming van de belastinggrondslag en -inkomsten van de lidstaten: belangrijke voorwaarden voor het scheppen van banen, groei, en met name voor het herstel van de EU-economie na de COVID-19-pandemie; 24. onderstreept dat de lidstaten uit hoofde van het EU-recht moeten verlangen dat de informatie in de registers toereikend, accuraat en actueel is, en daarnaast voor mechanismen moeten zorgen om dit te controleren, inclusief de verplichting voor bevoegde overheden om discrepanties te melden; onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten over passende middelen beschikken om de informatie over de uiteindelijk begunstigden in de registers te controleren, en dat doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende maatregelen of sancties moeten worden genomen c.q. opgelegd in gevallen waarin rechtspersonen, trusts en andere soorten wettelijke regelingen geen toereikende, accurate en actuele informatie over de uiteindelijk begunstigden verstrekken; 25. verzoekt de Commissie eens te meer het gebrek aan voldoende en accurate gegevens in de nationale registers aan te pakken die kunnen worden gebruikt om de uiteindelijk begunstigden te identificeren, met name in situaties waarin een netwerk van brievenbusmaatschappijen wordt gebruikt; 26. geeft aan dat uit de Pandora Papers blijkt hoe belangrijk het is te beschikken over aan elkaar gekoppelde en openbaar toegankelijke registers met informatie over uiteindelijk begunstigden van trusts en vergelijkbare regelingen zoals bedrijven, en hoe nuttig deze zijn, teneinde journalisten en het maatschappelijk middenveld in staat te stellen beter toezicht uit te oefenen en informatie te vergelijken; onderstreept dat het belangrijk is dat dergelijke registers geharmoniseerde en machineleesbare data bevatten, en over zoekfuncties beschikken; 27. vindt het zorgwekkend dat, zoals is aangetoond door organisaties van het maatschappelijk middenveld (14) , een jaar na de uiterste termijn voor de tenuitvoerlegging van de vijfde antiwitwasrichtlijn, negen landen nog altijd niet over openbare registers beschikken, terwijl andere landen geografische toegangsbeperkingen hanteren, waarmee ze de regels van de EU overtreden; betreurt het daarnaast dat de meeste lidstaten van de EU belemmeringen zoals paywalls en een registratieplicht hebben ingevoerd, die, hoewel ogenschijnlijk conform het EU-recht, het moeilijk maken de registers te raadplegen; steunt de inspanningen van de Commissie om de lidstaten er middels het starten van inbreukprocedures toe te dwingen de vijfde antiwitwasrichtlijn volledig om te zetten en ten uitvoer te leggen; 28. betreurt het dat het opzetten van het systeem van gekoppelde registers van uiteindelijk begunstigden (Beneficial Ownership Registers Interconnection System, BORIS) als gevolg van technische problemen vertraging heeft opgelopen; herinnert de Commissie en de lidstaten eraan dat dit een wettelijke vereiste is uit hoofde van de vijfde antiwitwasrichtlijn en dat het absoluut essentieel is dat informatie over uiteindelijk begunstigden beschikbaar is voor financiële-inlichtingeneenheden (FIE’s), wetshandhavingsinstanties, meldingsplichtige entiteiten en het brede publiek; betreurt het dat sommige lidstaten de doeltreffendheid van BORIS nog vóór de inwerkingtreding ervan ondermijnen door de invoering en soepele werking van hun nationale registers van uiteindelijk begunstigden uit te stellen, en roept alle actoren op deze vertraging met spoed aan te pakken; 29. stelt vast dat de OpenLux-onthullingen reeds licht hadden geworpen op de beperkingen van de transparantiemaatregelen en op het huidige niveau van implementatie van de openbare registers met informatie over de uiteindelijk begunstigden door de lidstaten; merkt bovendien op dat in de Pandora Papers voorbeelden zijn opgenomen van personen die de transparantie van de uiteindelijk begunstigden in de lidstaten omzeilen; 30. herhaalt dat de uiteindelijk begunstigden in het register personen moeten zijn die uiteindelijk eigenaar zijn van of zeggenschap hebben over een juridische entiteit door middel van directe of indirecte eigendom; 31. wijst op de complexiteit van de omzetting in nationaal recht van de AML/CFT-wetgeving van de EU, die tot dusver gebaseerd is op minimale harmonisatie; betreurt het gebrek aan politieke wil in sommige lidstaten om de AML/CFT-wetgeving naar behoren om te zetten en uit te voeren; betreurt het dat de uiterste termijn voor de omzetting van de vijfde antiwitwasrichtlijn van 10 januari 2020, de uiterste termijnen van 10 januari 2020 voor de registers van economische eigendom voor vennootschappen en andere rechtspersonen en van 10 maart 2020 voor trusts en soortgelijke juridische constructies, door een aantal lidstaten niet zijn gehaald; 32. is in dit verband ingenomen met het nieuwe AML/CFT-pakket dat de Commissie in juli 2021 heeft voorgesteld, met inbegrip van één enkel rulebook inzake AML/CFT en met name de nieuwe regels inzake transparantie van uiteindelijk begunstigden; verheugt zich op de werkzaamheden aan de voorstellen van de Commissie en blijft zich inzetten voor verdere verbetering van de normen voor bedrijfstransparantie in de EU en voor een doeltreffend AML/CFT-kader; 33. is met name verheugd over het feit dat de Commissie een verplichting heeft ingevoerd voor juridische entiteiten van buiten de EU die een zakelijke relatie aangaan met een meldingsplichtige entiteit in de EU of onroerend goed verwerven in de Unie om hun uiteindelijk begunstigde te registreren in de EU-registers van uiteindelijk begunstigden, in overeenstemming met de eerdere verzoeken van het Parlement om dergelijke maatregelen, teneinde een aanzienlijke lacune in het systeem te dichten; 34. wijst op het voorstel van de Commissie om de lidstaten te verzoeken de bevoegde autoriteiten toegang te verlenen tot bestaande vastgoedregisters om ervoor te zorgen dat alle natuurlijke of rechtspersonen die vastgoed bezitten, snel kunnen worden geïdentificeerd; is ingenomen met dit voorstel en verbindt zich ertoe in de komende AML/CFT-wetgevingsprocedures te werken aan een verdere verbetering van de transparantie van vastgoedbezit in de EU, aangezien vastgoed aantrekkelijk blijft voor rijke personen om hun activa aan belastingen te onttrekken en voor criminelen om de opbrengsten van hun illegale activiteiten wit te wassen; 35. is voorts ingenomen met het voorstel van de Commissie om alle gecentraliseerde automatische mechanismen die informatie bevatten over betalingen en bankrekeningen in de EU met elkaar te verbinden via één enkel toegangspunt, zodat rechtshandhavingsinstanties en FIE’s in verschillende onderzoeksfasen sneller toegang hebben tot financiële informatie en zodat grensoverschrijdende samenwerking wordt vereenvoudigd, in overeenstemming met de regels inzake gegevensbescherming; 36. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een nieuwe Europese autoriteit voor de bestrijding van witwaspraktijken op te richten, die moet dienstdoen als centrale toezichthouder op bepaalde meldingsplichtige entiteiten uit de financiële sector en als centraal coördinatie- en ondersteuningsmechanisme voor FIE’s in de EU; benadrukt dat deze nieuwe Autoriteit meer begrotingsmiddelen moet krijgen en over voldoende middelen moet beschikken om toezichthoudende bevoegdheden ten aanzien van financiële entiteiten en effectief toezicht op meldingsplichtige entiteiten buiten de financiële sector te kunnen uitoefenen; 37. neemt er nota van dat de nieuwe Autoriteit de opdracht krijgt een coördinatiemechanisme tussen FIE’s op te zetten en te beheren; is ingenomen met deze ontwikkeling en hoopt dat de nieuwe Autoriteit een belangrijke rol zal spelen bij het verbeteren van de informatie-uitwisseling en samenwerking tussen de FIE’s; 38. verheugt zich over het voorstel van de Commissie om een meer geharmoniseerde reeks doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties op EU-niveau in te voeren voor inbreuken op de AML/CFT-regelgeving; 39. rekent daarnaast op de spoedige publicatie van het voorstel van de Commissie om het misbruik van brievenbusmaatschappijen voor belastingdoeleinden aan te pakken; dringt er bij de Commissie op aan zich niet te beperken tot de inhoudelijke vereisten die momenteel zijn opgenomen in de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden (“de EU-lijst”), maar krachtdadige en progressieve vereisten inzake reële economische substantie te ontwikkelen; benadrukt dat dergelijke entiteiten vaak worden gebruikt om aan de hand van onbelaste rente-, royalty- en dividendbetalingen geld door te sluizen naar landen met lage belastingtarieven; 40. betreurt dat de huidige lacunes in de wetgeving en de verschillen en ongerijmdheden tussen de uitvoeringspraktijken in de lidstaten ondanks alle positieve ontwikkelingen en komende hervormingen blijven bestaan; benadrukt verder dat de beperkingen van het Europese kader voor de uitwisseling van informatie ten dele het gevolg zijn van een gebrek aan middelen bij belastingdiensten en FIE’s; herhaalt dat de bestuurlijke, gerechtelijke en rechtshandhavingsinstanties binnen de EU beter moeten samenwerken; 41. dringt er bij de lidstaten op aan voldoende middelen in te zetten voor de verwerking en uitwisseling van informatie via de FIE’s en het volledige rechtshandhavingskader; verzoekt de Commissie te beoordelen of de FIE’s over voldoende middelen beschikken om doeltreffend te kunnen omgaan met AML/CFT-risico’s; 42. is van mening dat er verder moet worden nagedacht over initiatieven voor het afdwingen van AML/CFT-acties op Europees en nationaal niveau, zoals het uitbreiden van de bevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie (EOM) tot de vervolging van misdrijven die geen verband houden met de EU-begroting, het uitbreiden van de bevoegdheden van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), en het versterken van bestaande agentschappen zoals Europol en Eurojust; 43. verzoekt Europol om in het kader van onderzoeken naar fiscale misdrijven intensiever samen te werken met de rechtshandhavingsinstanties van de lidstaten; 44. wijst op de bevindingen en aanbevelingen van Speciaal verslag nr. 13/2021 van de Europese Rekenkamer, waarin staat dat “de EU-inspanningen ter bestrijding van witwaspraktijken in de bankensector gefragmenteerd zijn en de uitvoering ervan ontoereikend is”; betreurt dat de Europese Rekenkamer institutionele fragmentatie en gebrekkige coördinatie op EU-niveau heeft vastgesteld met betrekking tot AML/CFT-activiteiten en met betrekking tot het nemen van maatregelen in gevallen waarin risico’s waren vastgesteld; 45. stelt bezorgd vast dat de beoordeling door de Commissie van de omzetting van richtlijnen door de lidstaten langzaam is verlopen als gevolg van gebrekkige communicatie door sommige lidstaten en beperkte middelen bij de Commissie; 46. is ermee ingenomen dat het personeel van de Europese Bankautoriteit (EBA) grondig onderzoek heeft verricht naar mogelijke inbreuken op het EU-recht, maar betreurt de buitensporige traagheid van de desbetreffende procedures; betreurt dat de EBA niet op eigen initiatief meer onderzoeken heeft ingesteld; betreurt dat de Commissie niet over interne richtsnoeren beschikt voor wat betreft het indienen van een verzoek aan de EBA om een onderzoek uit te voeren; 47. toont zich uitermate ongerust over het bewijsmateriaal dat de Europese Rekenkamer heeft gevonden over de pogingen om invloed uit te oefenen op de raad van toezichthouders van de EBA in het kader van een overlegprocedure in een onderzoek naar een welbepaalde inbreuk op het EU-recht; verzoekt de EBA te verhinderen dat zulke pogingen om de leden van onderzoekspanels tijdens hun overleg te beïnvloeden, opnieuw plaatsvinden; 48. verzoekt de Commissie, de EBA en de Europese Centrale Bank (ECB) de door de Europese Rekenkamer aan de orde gestelde problemen en de aanbevelingen van de Europese Rekenkamer binnen de vastgestelde termijn aan te pakken; 49. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om ervoor te zorgen dat alle bestaande regelingen voor burgerschap en verblijf door investeringen transparant zijn en gebaseerd zijn op duidelijke regels; vreest dat al deze regelingen de dreiging van witwaspraktijken en belastingontduiking hebben vergroot en niet alleen het wederzijdse vertrouwen en de integriteit van het Schengengebied en de eurozone ondermijnen maar ook aanleiding geven tot andere politieke, economische en veiligheidsrisico’s voor de Unie en haar lidstaten; verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk nadat het Parlement zijn aanbevelingen heeft gedaan, voorstellen in te dienen om de regelingen voor burgerschap en verblijf door investeringen te reglementeren; 50. vraagt de Commissie om bij de opstelling van de lijst van derde landen met een hoog risico rekening te houden met de gegevens van de Pandora Papers, en doelt hier met name op rechtsgebieden die dienstdoen als centra voor de oprichting van vennootschappen en financiële criminaliteit faciliteren; herhaalt dat derde landen die niet samenwerken met de lidstaten in het kader van belangrijke Europese AML/CFT-onderzoeken, op deze lijst moeten kunnen worden geplaatst; benadrukt het belang van de autonome beoordeling van derde landen in de EU, zonder geopolitieke inmenging, en beklemtoont dat de transparantie van uiteindelijk begunstigden een prioritair criterium moet vormen bij de beoordeling van derde landen; 51. stelt bezorgd vast dat meldingsplichtige entiteiten volgens de onthullingen van de Pandora Papers mogelijk niet altijd voldoen aan de verplichte verscherpte cliëntenonderzoeksmaatregelen met betrekking tot politiek prominente personen, hun familieleden en naaste partners; verzoekt de Commissie te beoordelen in hoeverre de identificatie van politiek prominente personen en de maatregelen inzake verscherpt cliëntenonderzoek daadwerkelijk worden uitgevoerd, en met welke hindernissen meldingsplichtige entiteiten in dit verband worden geconfronteerd; benadrukt dat het belangrijk is gegevens te verzamelen over de mate van naleving door meldingsplichtige entiteiten; 52. neemt kennis van de lopende studie, in opdracht van de Commissie, van de Raad van Europa ter evaluatie van de concrete tenuitvoerlegging en daadwerkelijke toepassing van de vierde antiwitwasrichtlijn in de lidstaten; verzoekt de Commissie de evaluatieverslagen van de Raad van Europa over de lidstaten te publiceren en ervoor te zorgen dat maatschappelijke organisaties bij de evaluatieprocedure worden betrokken; Vereiste maatregelen op mondiaal niveau 53. hekelt dat sommige Amerikaanse staten, zoals Zuid-Dakota, Alaska, Wyoming, Delaware en Nevada, bekende belastingparadijzen die hiervoor al eerder aan de kaak zijn gesteld, blijkens de Pandora Papers zijn uitgegroeid tot knooppunten van financiële geheimhouding en bedrijfsgeheimhouding; dringt er bij de Amerikaanse federale regering en de regeringen van de Amerikaanse staten op aan verdere maatregelen te nemen om de transparantie van ondernemingen te vergroten en zich aan te sluiten bij de gezamenlijke rapportagestandaard (Common Reporting Standard - CRS) en de onbeperkte uitwisseling van informatie met andere landen; herinnert eraan dat in de EU-lijst wordt nagegaan of het Mondiaal Forum inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden aan een rechtsgebied een rating van ten minste “largely compliant” (grotendeels conform) heeft toegekend met betrekking tot de CRS; verzoekt de Raad om een hernieuwde beoordeling van de VS in het kader van de EU-lijst, met bijzondere aandacht voor de criteria in verband met fiscale transparantie; 54. benadrukt dat de VS momenteel niet deelnemen aan de CRS, een gezamenlijke informatiestandaard voor de automatische uitwisseling tussen belastinginstanties van inlichtingen met betrekking tot financiële rekeningen op mondiaal niveau, die in 2014 is ontwikkeld door de OESO; merkt daarom op dat de VS ver achterop zijn bij de rest van de wereld op het gebied van gemeenschappelijke normen voor de uitwisseling van informatie; erkent dat de VS met de aanneming van de Foreign Account Tax Compliance Act (wet naleving belastingplicht buitenlandse rekeningen) een voortrekkersrol hebben gespeeld op het gebied van meer transparantie; betreurt evenwel de beperkingen van de wet op het gebied van het wederkerigheidsbeginsel en de ongewenste gevolgen ervan voor zogenoemde “accidental Americans”; betreurt dat hiervoor tot op heden geen definitieve oplossing op Europees niveau is gevonden; merkt bij wijze van vergelijking op dat rechtsgebieden die aan de CRS-overeenkomst deelnemen, verplicht zijn tot de onbeperkte wederzijdse uitwisseling van gegevens over financiële rekeningen; wijst er bijgevolg op dat de rol van de VS voor niet-Amerikaanse burgers als een plaats van financiële geheimhouding steeds belangrijker wordt, en dat de voornaamste reden hiervoor ligt in twee lacunes in de wetgeving: alleen informatie over Amerikaanse activa wordt gedeeld, en er wordt geen informatie gedeeld over uiteindelijk begunstigden; 55. is ingenomen met de onlangs door de VS aangenomen Corporate Transparency Act (wet inzake transparantie van ondernemingen), op grond waarvan bepaalde bedrijven en naamloze vennootschappen verplicht zijn om rechtshandhavingsinstanties en andere instanties met wettelijke AML/CFT-bevoegdheden informatie te verstrekken over hun uiteindelijk begunstigden; merkt echter op dat de nieuwe wetgeving niet voor dezelfde graad van volledige bedrijfstransparantie zorgt als wat momenteel de norm is in de EU, en met name niet geldt voor trusts en soortgelijke constructies die in de Pandora Papers onder de loep worden genomen; 56. is voorts ingenomen met het Amerikaanse wetsvoorstel, naar aanleiding van de Pandora Papers, ter oprichting van nieuwe autoriteiten in het kader van de strijd tegen bedrijven die geld witwassen en veiligheidsrisico’s in de hand werken, en merkt op dat een dergelijke wet het Amerikaanse Ministerie van Financiën ertoe zou dwingen nieuwe regels inzake cliëntenonderzoek vast te stellen voor Amerikaanse tussenpersonen die buitenlandse activa de VS helpen binnenkomen; 57. merkt op dat de top van democratieën op 9 en 10 december 2021 zal plaatsvinden in de VS, en dat corruptiebestrijding een van de onderwerpen van deze topbijeenkomst vormt; verzoekt de Amerikaanse regering van deze gelegenheid gebruik te maken om aanvullende hervormingen aan te kondigen die ervoor moeten zorgen dat de VS niet langer worden gebruikt om illegaal geld wit te wassen en belastingontwijking mogelijk te maken; 58. verzoekt de Commissie en de lidstaten in het kader van de OESO nieuwe onderhandelingen met de VS aan te knopen om binnen een gezamenlijk overeengekomen en versterkt CRS-kader tot volledige wederkerigheid te komen; beklemtoont dat dit een grote vooruitgang zou betekenen, de nalevingskosten voor financiële instellingen zou drukken en hoge administratieve lasten sterk zou doen dalen; 59. benadrukt voorts dat alle lidstaten van de EU zich bij de CRS hebben aangesloten; merkt op dat de CRS uit hoofde van de tweede richtlijn inzake administratieve samenwerking op belastinggebied (DAC2) sinds 2016 van toepassing is op de uitwisseling van informatie binnen de EU; herhaalt in dit verband de aanbevelingen uit zijn resolutie van 16 september 2021 over de tenuitvoerlegging van de EU-vereisten voor de uitwisseling van belastinginformatie: voortgang, geleerde lessen en te nemen hindernissen; betreurt ten zeerste dat alle lidstaten – met uitzondering van Finland en Zweden – hebben geweigerd het Parlement toegang te verlenen tot de relevante gegevens om de uitvoering van de DAC-bepalingen te beoordelen; betreurt dat de Commissie het Parlement geen toegang heeft verleend tot de relevante gegevens waarover zij beschikt; merkt op dat deze weigering niet strookt met de roep om meer transparantie en samenwerking op belastinggebied; 60. is van mening dat de collegiale toetsing door de Financiële-actiegroep (Financial Action Task Force – FATF) een alomvattende methode vormt om de mate van uitvoering van de aanbevelingen van de FATF en de algemene prestaties van een land op het gebied van witwasbestrijding te beoordelen; 61. dringt er bij de FATF op aan van de openbare beschikbaarstelling van registers van uiteindelijk begunstigden een verplichte voorwaarde te maken voor het voldoen aan de normen in het kader van de lopende herziening van aanbeveling 24 betreffende transparantie en uiteindelijk begunstigden van rechtspersonen, de definitie van uiteindelijk begunstigde aan te passen, zodat alle mogelijke achterdeurtjes worden gesloten, het houden van toonderaandelen te verbieden, de vereisten voor aandeelhouders op naam aan te scherpen, en – tot slot – meewerkende jurisdicties te dwingen om buitenlandse ondernemingen met banden met een bepaald land ertoe te verplichten dezelfde regels inzake de openbaarmaking van uiteindelijk begunstigden na te leven als die welke gelden voor ondernemingen in het land zelf; 62. verzoekt de EU-lidstaten die lid zijn van de FATF en de Commissie ervoor te zorgen dat de EU in het AML/CFT-kader op mondiaal niveau met één stem spreekt, en aan te dringen op de hoger bedoelde hervormingen, zodat er wereldwijd een gelijk speelveld wordt gecreëerd, effectief een eind komt aan de geheimhouding inzake bedrijfseigendom, en een verantwoordelijker en transparanter internationaal bestuurskader op het gebied van de bestrijding van witwaspraktijken wordt bevorderd; 63. verzoekt de Commissie en de lidstaten die lid zijn van de FATF eveneens om voorrang te geven aan de beoordeling van landen die onderdak bieden aan centra voor de oprichting van vennootschappen en waarvan de AML/CFT-regels volgens internationale instanties aanzienlijke tekortkomingen vertonen, maar die nog niet door de FATF zijn beoordeeld omdat zij niet voldeden aan de prioriteitscriteria van de International Co-operation Review Group (ICRG) van de FATF; 64. merkt op dat in het Verenigd Koninkrijk meer dan 1 500 onroerende goederen met een geschatte waarde van meer dan 4 miljard GBP met behulp van offshoreondernemingen zijn gekocht door eigenaren wier identiteit geheim blijft; wijst erop dat de Britse regering zich ertoe heeft verbonden om een wetsontwerp uit 2018 aan te nemen voor de invoering van een openbaar register van uiteindelijk begunstigden van buitenlandse entiteiten die vastgoed bezitten in het Verenigd Koninkrijk; 65. benadrukt dat uit de Pandora Papers blijkt dat het VK, via direct van de Kroon afhankelijke gebieden en overzeese gebieden, nog steeds wordt gebruikt als knooppunt voor belastingontwijking en geheime offshoretransacties; verzoekt de Commissie zich te buigen over mogelijke manieren en tegenmaatregelen om te zorgen voor samenwerking en onderlinge afstemming van normen op het gebied van belastingen en de strijd tegen witwaspraktijken, en stelt in dit verband voor om gelijkwaardigheidsbesluiten op het gebied van financiële diensten te koppelen aan de goedkeuring van normen voor belastingtransparantie en witwasbestrijding die gelijkwaardig zijn aan de in de EU geldende normen; Regels voor tussenpersonen 66. betreurt dat uit de Pandora Papers en eerdere onthullingen blijkt dat veertien professionele offshoreaanbieders van bedrijfsdiensten, waaronder advocatenkantoren, belastingadviseurs en vermogensbeheerders, rijke personen helpen bij het opzetten van bedrijfsstructuren om hun vermogen aan belastingen te onttrekken, en ervoor zorgen dat deze activiteiten legaal blijven; 67. benadrukt dat de niet-financiële sector krachtens de internationale AML/CFT-normen verplichtingen inzake cliëntenonderzoek moet naleven en verdachte activiteiten moet melden aan de autoriteiten; 68. betreurt dat veel rechtsgebieden, ook in de EU, jarenlang niet hebben voldaan aan de basisvoorschriften van de FATF waarmee aan niet-financiële tussenpersonen AML/CFT-verplichtingen worden opgelegd met als doel de opzetting van geheime structuren tegen te gaan; 69. wijst erop dat zelfregulering en het toezicht op deze beroepen niet doeltreffend zijn gebleken om naleving te garanderen en inbreuken op de wet te bestraffen; is in dit verband ingenomen met het voorstel van de Commissie om de nieuwe antiwitwasautoriteit de nodige bevoegdheden te verlenen om het toezicht op de niet-financiële sector alsook collegiale toetsingen van toezichtnormen en -praktijken te coördineren, en niet-financiële toezichthouders te verzoeken mogelijke inbreuken op de AML/CFT-vereisten te onderzoeken; 70. verzoekt de FATF prioritair een horizontale evaluatie uit te voeren van de tenuitvoerlegging door landen van de FATF-normen die van toepassing zijn op niet-financiële ondernemingen en beroepen, en een specifiek follow-upproces toe te passen, zoals al eerder met succes is gebeurd in het kader van het onderzoeksinitiatief naar terrorismefinanciering, met als doel de wereldwijde naleving van de FATF-voorschriften binnen de niet-financiële sector snel te verbeteren; 71. herhaalt zijn bezorgdheid dat deze operatoren vaak een combinatie van juridisch advies, belastingadvies en auditdiensten aanbieden aan zakelijke cliënten en overheidsinstanties; vreest daarom dat economische stimulansen die belastingontwijkingsconstructies faciliteren, tot het ontstaan van een dienstverleningssector leiden die ook kan worden ingezet om de opbrengsten van criminele activiteiten wit te wassen; herhaalt zijn verzoeken uit eerdere resoluties en aanbevelingen (15) over deze problematiek, en verzoekt de Commissie en de lidstaten het regelgevingskader voor deze operatoren te evalueren, teneinde de markttoegang tot faciliteerders van belastingontwijking, -ontduiking en witwaspraktijken te blokkeren; verwacht dat de herziening door de Commissie van de auditrichtlijn tot verbeteringen in het rechtskader zal leiden; 72. herinnert aan de verplichting voor tussenpersonen uit hoofde van DAC6 om regelingen aan de belastingautoriteiten te melden indien er gegronde aanwijzingen bestaan voor belastingontwijking, met name in de context van structurele achterdeurtjes in de belastingwetgeving; 73. verzoekt de Commissie de rapportageverplichtingen uit hoofde van DAC6 uit te breiden tot grensoverschrijdende regelingen inzake vermogensbeheer voor cliënten die natuurlijke personen zijn; 74. verzoekt de Commissie om in haar komende voorstel voor DAC8 niet alleen de eerdere aanbevelingen met betrekking tot DAC3 op te nemen die voorkomen in de resolutie van het Parlement over de tenuitvoerlegging van de EU-voorschriften voor de uitwisseling van belastinginformatie, maar ook de uitwisseling van informatie over fiscale rulings voor natuurlijke personen, die vaak worden opgesteld door tussenpersonen, met als doel ervoor te zorgen dat regelingen van rijke personen met de belastingautoriteiten in een bepaalde lidstaat worden gedeeld met alle lidstaten; 75. benadrukt dat het wettelijk verschoningsrecht niet mag worden gebruikt om illegale praktijken te dekken; wijst erop dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (16) in een van zijn zaken tot de conclusie is gekomen dat de vertrouwelijkheid van de betrekkingen tussen advocaat en cliënt en het wettelijk verschoningsrecht niet ontslaan van de verplichting om in het kader van het legitieme doel van de preventie van criminele activiteiten vermoedens omtrent dergelijke activiteiten te melden, en dat deze meldingen noodzakelijk zijn om dit doel te bereiken; 76. verzoekt de Commissie nogmaals richtsnoeren voor de beroepsgroep op te stellen met betrekking tot de interpretatie en toepassing van het beginsel van beroepsgeheim en een duidelijke scheidslijn aan te brengen tussen traditionele juridische advisering en de uitvoering van financiële transacties door advocaten, in overeenstemming met de jurisprudentie van de Europese rechtbanken; Herziening van de EU-lijst en hervorming van het fiscaal beleid 77. wijst nogmaals op de negatieve gevolgen van agressieve fiscale planning, die leidt tot uitholling van de belastinggrondslagen van de lidstaten en tot een onevenredige verschuiving van de belastingdruk naar burgers en bedrijven – met name kmo’s – die de belastingwetgeving naleven; 78. benadrukt dat belastingontduiking en belastingontwijking er samen met regelingen inzake winstverschuiving toe hebben geleid dat staten en bevolkingen verstoken zijn gebleven van financiële middelen die essentieel zijn voor de bevordering van ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid en voor de werking van de overheid; 79. dringt erop aan dat de Europese Commissie met het oog op de toekomstige wetshervormingen van het belastingbeleid die nodig zijn om de in de Pandora Papers aangekaarte problemen effectief aan te pakken, alle mogelijkheden onderzoekt die worden geboden in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, inclusief artikel 116 daarvan, met als doel de besluitvorming efficiënter te maken; 80. betreurt dat de EU-lijst, ook wel de zwarte lijst van belastingparadijzen genoemd, niet veel impact heeft gehad, ondanks een groeiend aantal belastingschandalen en onrustwekkende berichten van journalisten en niet-gouvernementele organisaties; betreurt dat de ministers van Financiën van de lidstaten nog altijd niet hun individuele en gezamenlijke verantwoordelijkheid opnemen in de strijd tegen belastingparadijzen, offshorebedrijven en trusts, en zelfs integendeel hebben geprobeerd de bestaande zwarte lijst in te korten; 81. betreurt in het bijzonder dat de Raad van EU-ministers van Financiën na de onthullingen van de Pandora Papers tijdens zijn vergadering van 5 oktober 2021 heeft besloten de EU-lijst van belastingparadijzen in te korten en de Caribische eilanden Anguilla en Dominica van de lijst te halen, net als de Seychellen, die in de onthullingen van de Pandora Papers voorkomen en ondanks een onlangs door het Mondiaal Forum toegestane herbeoordeling nog steeds slechts ten dele voldoen aan de internationale norm inzake transparantie en informatie-uitwisseling op verzoek; 82. stelt vast dat twee derde van de brievenbusmaatschappijen die in de Pandora Papers voorkomen, gevestigd zijn op de Britse Maagdeneilanden, die nooit op de zwarte lijst van de EU hebben gestaan (bijlage I bij de relevante conclusies van de Raad) en in februari 2020 van de grijze lijst zijn geschrapt (bijlage II); 83. herhaalt de conclusies en aanbevelingen die het heeft verwoord in zijn resolutie van 21 januari 2021 over de herziening van de EU-lijst van belastingparadijzen; roept op tot meer transparantie met betrekking tot de criteria die voor de opstelling van de lijst gebruikt worden; is van mening dat deze herziening uiterlijk eind 2021 afgerond moet zijn teneinde de EU te behoeden voor verdere inkomstenderving in de herstelperiode na COVID‑19; 84. betreurt de onwil van de Raad om in te stemmen met het toekomstige transparantiecriterium met betrekking tot uiteindelijk begunstigden; verzoekt de Raad met spoed overeenstemming te bereiken over dit criterium, conform de bepalingen van DAC5; 85. herhaalt zijn oproep om de gebruikte criteria te verstrengen en toe te zien op een strengere handhaving van de gedane toezeggingen met betrekking tot de EU-lijst, en doelt hierbij met name op de criteria inzake eerlijke belastingheffing, die de bevordering van offshoreconstructies of regelingen voor het aantrekken van winsten die geen weerspiegeling vormen van de reële economische activiteit in een bepaald rechtsgebied verbieden; herhaalt voorts zijn verzoek om ook belastingregelingen binnen de EU te beoordelen en te monitoren, en het EU-beleid inzake schadelijke belastingpraktijken alsook de gedragscode inzake de belastingheffing op ondernemingen, die bindend moet worden, aan de hand van dezelfde criteria als die voor de EU-lijst te hervormen; dringt met name aan op de invoering van een minimumniveau van economische substantie als een van de criteria voor de definitie van een belastingparadijs, evenals op passende sancties, minimale effectieve belastingheffing in overeenstemming met het internationaal overeengekomen minimale effectieve belastingtarief volgens pijler 2 van het inclusief kader, en pleit ervoor het toepassingsgebied van de gedragscode inzake de belastingheffing op ondernemingen uit te breiden tot preferentiële regelingen voor inkomstenbelasting en speciale burgerschapsregelingen en maatregelen om zeer mobiele rijke personen en digitale nomaden aan te trekken, aangezien die kunnen leiden tot aanzienlijke verstoringen van de eengemaakte markt; 86. merkt op dat de opname van derde landen op de EU-lijst weinig onmiddellijke en bindende gevolgen heeft; is van mening dat opname op de zwarte lijst van de EU gepaard moet gaan met sancties die een daadwerkelijk afschrikwekkend effect hebben, en dat de herziene lijst moet worden gekoppeld aan een sanctieregeling; 87. herinnert eraan dat de Commissie tijdens het Europees Semester kritiek heeft geuit op sommige lidstaten wegens tekortkomingen in hun belastingstelsels die agressieve fiscale planning in de hand werken; 88. verzoekt de Commissie een voorstel te doen voor een hervorming van de gedragscode inzake de belastingheffing op ondernemingen, en hierbij uit te gaan van de recente voorstellen van het Parlement in zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de hervorming van het EU-beleid inzake schadelijke belastingpraktijken (met inbegrip van de hervorming van de Groep gedragscode); 89. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om een voorstel in te dienen voor een richtlijn betreffende een gemeenschappelijk EU-stelsel voor bronbelasting op dividend- en rentebetalingen; benadrukt dat de lidstaten, zolang er geen gemeenschappelijk stelsel is, legitiem tegenmaatregelen kunnen nemen om hun belastinggrondslagen te beschermen; o o o 90. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad, de Commissie en de Financiële-actiegroep. Het Europees Parlement, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna “het Handvest” genoemd), – gezien de artikelen 1, 2, 4 en 19 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien artikel 49 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de bijbehorende jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, – gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), – gezien het met redenen omkleed voorstel van de Commissie van 20 december 2017 voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat, ingediend overeenkomstig artikel 7, lid 1, VEU ( COM(2017)0835 ), – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (1) (“de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat”), – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (2) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2020 over de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (3) , – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2020 (4) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat (5) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over de opstelling van richtsnoeren voor de toepassing van het algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (6) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de mediavrijheid en de verdere achteruitgang van de rechtsstaat in Polen (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020, getiteld “Verslag over de rechtsstaat 2020 – De situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” ( COM(2020)0580 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 juli 2021, getiteld “Verslag over de rechtsstaat 2021 – De situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” ( COM(2021)0700 ), – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat in artikel 2 VEU het volgende wordt bepaald: “De waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren”; B. overwegende dat de premier van Polen op 29 maart 2021 het zeer omstreden en onwettige “constitutioneel hof” heeft verzocht uitspraak te doen over de vraag of de bepalingen van het VEU inzake de voorrang van het EU-recht en daadwerkelijke rechtsbescherming in overeenstemming zijn met de Poolse grondwet (8) ; C. overwegende dat het HvJ-EU bij beschikking van 14 juli 2021 naar aanleiding van een verzoek van de Commissie daartoe voorlopige maatregelen heeft gelast overeenkomstig artikel 279 VWEU inzake de werking van de tuchtkamer van het Poolse hooggerechtshof en strekkende tot opschorting van de toepassing van diverse bepalingen van Pools recht die de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht aantasten (9) ; D. overwegende dat het onwettige Poolse “constitutioneel hof” op 14 juli 2021 heeft geoordeeld dat de voorlopige maatregelen van het HvJ-EU inzake de structuur van de rechtbanken in Polen niet strookten met de Poolse grondwet (10) ; E. overwegende dat het HvJ-EU op 15 juli 2021 in zijn arrest in zaak C-791/19 (11) heeft geoordeeld dat de Poolse tuchtregeling voor rechters niet verenigbaar is met het EU-recht; F. overwegende dat het HvJ-EU op 6 oktober 2021 heeft geoordeeld dat overplaatsing van een rechter van de ene rechtbank naar een andere of overplaatsing van een rechter binnen dezelfde rechtbank van de ene kamer naar een andere kamer zonder dat de betrokken rechter daarmee instemt, in strijd kan zijn met het beginsel dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven en het beginsel van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht (12) ; G. overwegende dat de vicepresident van het HvJ-EU op 6 oktober 2021 het verzoek van Polen om intrekking van de beschikking van de vicepresident van het HvJ-EU van 14 juli 2021 tot opschorting van de toepassing van de nationale bepalingen inzake met name de bevoegdheden van de tuchtkamer van het hooggerechtshof heeft afgewezen (13) ; H. overwegende dat het onwettige “constitutioneel hof” op 7 oktober 2021 uitspraak heeft gedaan in zaak K 3/21 (waarbij twee rechters een afwijkend standpunt innamen), die op 29 maart 2021 was aangespannen door de Poolse premier, waarbij het de bepalingen van het VEU om meerdere redenen onverenigbaar met de Poolse grondwet verklaarde; I. overwegende dat er op 10 oktober 2021 overal in Polen vreedzame pro-EU-demonstraties plaatsvonden, waaraan door in totaal meer dan 100 000 Poolse burgers werd deelgenomen; J. overwegende dat het onwettige “constitutioneel hof” ook gebruikt wordt als politiek instrument om de rechten van vrouwen te beperken, zoals blijkt uit de uitspraak van 22 oktober 2020; K. overwegende dat de uitspraak in zaak K 3/21 op 12 oktober 2021 werd bekendgemaakt in het staatsblad van Polen (14) , en daarmee binnen het Poolse rechtsstelsel rechtskracht kreeg; L. overwegende dat de Vereniging van Europese bestuursrechters ook heeft aangegeven van mening te zijn dat de uitspraak van het onwettige “constitutioneel hof” onverenigbaar is met het grondbeginsel van voorrang van het EU-recht (15) ; M. overwegende dat de overgrote meerderheid van de respondenten bij een Flash Eurobarometer-enquête in augustus 2021 heeft aangegeven van mening te zijn dat de EU alleen financiële middelen aan een lidstaat zou mogen verstrekken als de regering van die lidstaat de beginselen van de democratie eerbiedigt; overwegende dat dit percentage ook in Polen zeer hoog was (72 %) (16) ; N. overwegende dat bij opiniepeilingen die in september 2021 en oktober 2021 in Polen werden gehouden, slechts 5 % van de respondenten aangaf dat zij graag zouden zien dat Polen de EU zou verlaten (17) , 90 % van de respondenten aangaf positief te staan tegenover het EU-lidmaatschap van Polen (18) en 95 % van de respondenten aangaf van mening te zijn dat de steun van de EU positieve effecten heeft gehad op de ontwikkeling van hun stad of regio, waarmee dit laatste percentage hoger ligt dan het EU-gemiddelde (19) ; 1. betreurt de uitspraak van het onwettige “constitutioneel hof” van 7 oktober 2021 (20) ten zeerste, omdat deze uitspraak een aanval vormt op de Europese waardengemeenschap en het Europese rechtsstelsel en afbreuk doet aan het beginsel van voorrang van het Unierecht, wat overeenkomstig vaste rechtspraak van het HvJ-EU een van de hoekstenen van de EU is; is zeer bezorgd dat deze uitspraak een gevaarlijk precedent zou kunnen scheppen; wijst erop dat het onwettige “constitutioneel hof” niet alleen rechtsgeldigheid en onafhankelijkheid ontbeert (21) , maar ook niet gekwalificeerd is om uitlegging te geven aan de Poolse grondwet; 2. wijst erop het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, zoals verankerd in artikel 47 van het Handvest, het recht op toegang tot een onafhankelijk gerecht omvat; wijst erop dat sommige nationale constitutionele hoven en politici in dit kader in toenemende mate voor uitdagingen zorgen en dringt er bij de lidstaten op aan de cruciale rol van het HvJ-EU te eerbiedigen en de uitspraken van het HvJ-EU na te leven; 3. betreurt dat het de huidige premier van Polen was die het initiatief nam om de voorrang van het EU-recht op de nationale wetgeving in twijfel te trekken, waarmee hij de rechterlijke macht opnieuw heeft misbruikt om zijn politieke agenda te verwezenlijken; betreurt dit initiatief als een unilateraal besluit om het rechtskader van de EU en de verplichting tot naleving van dit rechtskader door Polen ter discussie te stellen; herinnert eraan dat de Republiek Polen tot de EU is toegetreden door ratificatie van het toetredingsverdrag, en dat het Poolse volk hiermee heeft ingestemd via een referendum; herinnert er voorts aan dat de Republiek Polen zich vrijwillig heeft verplicht tot naleving van de bepalingen van de oprichtingsverdragen en eerbiediging van de jurisprudentie van het HvJ-EU; spreekt er zijn afkeuring over uit dat het rechtsstelsel wordt gebruikt om politieke doeleinden te verwezenlijken en roept de Poolse autoriteiten op niet langer op willekeurige wijze gebruik te maken van hun uitvoerende en wetgevende bevoegdheden om de scheiding der machten en de rechtsstaat te ondermijnen; 4. benadrukt dat een rechtsstelsel in zijn geheel moet worden beoordeeld om te bepalen of het aan het doel van een doeltreffende en onafhankelijke rechterlijke toetsing beantwoordt, en verwerpt ten stelligste de herhaalde pogingen van de huidige PiS-regering om de wetswijzigingen inzake de rechterlijke macht in Polen te rechtvaardigen, met name door te verwijzen naar afzonderlijke op zichzelf staande voorbeelden in verschillende lidstaten; 5. betreurt de negatieve gevolgen die de uitspraak in zaak K 3/21 voor Poolse en Europese burgers en ondernemingen heeft, in die zin dat hun fundamentele recht op een onafhankelijk rechtsstelsel dat het EU-acquis en de EU-wetgeving volledig toepast, niet langer kan worden gewaarborgd; is in dit verband bezorgd over de feitelijke bescherming van de grondrechten van Poolse en Europese burgers; 6. spreekt zijn waardering uit voor de tienduizenden Poolse burgers die de straat zijn opgegaan in vreedzame massaprotesten, waarbij zij opkwamen voor hun rechten en vrijheden als Europese burgers; deelt hun ideaal van een sterk democratisch Polen in het hart van het Europese project; 7. wijst erop dat de uitspraak van 22 oktober 2020 (in zaak K 1/20) in strijd met het recht is, en is van oordeel dat deze ernstige beperkingen op het gebied van de reproductieve gezondheid en vrouwenrechten onwettig zijn; 8. vreest dat de uitspraak in zaak K 3/21 een sterk ontmoedigend effect zal hebben op Poolse rechters, in die zin dat zij er door deze uitspraak van zullen worden weerhouden gebruik te maken van hun prerogatieven inzake de toepassing van het EU-recht; betuigt opnieuw zijn volledige steun aan de Poolse rechters die, ook na de uitspraak in zaak K 3/21, voorrang blijven geven aan het EU-recht en zaken naar het HvJ-EU blijven verwijzen met een verzoek om een prejudiciële beslissing, ondanks dat zij daarmee hun loopbaan in gevaar kunnen brengen, van een zaak kunnen worden gehaald, ontslagen kunnen worden of gedwongen kunnen worden zelf ontslag te nemen; 9. herinnert eraan dat de EU-verdragen niet door middel van een uitspraak van een nationale rechterlijke instantie kunnen worden gewijzigd en dat in artikel 91 van de Poolse grondwet is bepaald dat geratificeerde internationale overeenkomsten deel uitmaken van de nationale rechtsorde, dat zij rechtstreeks toepasselijk zijn en dat de bepalingen daarvan in geval van een rechtsconflict voorrang hebben; is ernstig bezorgd dat het Poolse “constitutionele hof” van een doeltreffende hoeder van de grondwet veranderd is in een instrument voor de legalisering van de illegale activiteiten van de autoriteiten; herinnert eraan dat de arresten van het HvJ-EU geen afbreuk doen aan het recht van de lidstaten om organisatorische wijzigingen binnen hun rechterlijke organisatie door te voeren; 10. is verheugd over het feit dat enkele nationale parlementen de recente acties van de Poolse PiS-regering en haar aanvallen op de voorrang van het EU-recht op hun agenda hebben geplaatst en duidelijke standpunten ter zake hebben ingenomen; 11. herhaalt zijn standpunt dat geen geld van de Europese belastingbetalers terecht mag komen bij regeringen die de in artikel 2 VEU vastgelegde waarden op flagrante, doelbewuste en systematische wijze ondermijnen; 12. verzoekt de Commissie en de Raad met spoed en gecoördineerd op te treden door: 13. benadrukt dat deze verzoeken niet bedoeld zijn om de Poolse bevolking aan strafmaatregelen te onderwerpen, maar om de rechtsstaat in Polen te herstellen, gelet op de steeds verder gaande aantasting ervan; verzoekt de Commissie alle haar ter beschikking staande instrumenten in te zetten om te voorkomen dat de burgers en inwoners van Polen ten gevolge van het optreden van de huidige regering niet kunnen profiteren van EU-financiering, en om manieren te vinden waarop de financiële middelen rechtstreeks door de Commissie aan de eindbegunstigden kunnen worden verstrekt; 14. wijst erop dat de Commissie juridische zaken van het Parlement op 14 oktober 2021 heeft gestemd voor het ondersteunen van een procedure bij het HvJ-EU tegen de Commissie in verband met het feit dat zij heeft nagelaten het conditionaliteitsmechanisme met betrekking tot de rechtsstaat in werking te stellen; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad, de Commissie, het Comité van de Regio’s en de Raad van Europa. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Tunesië en zijn resolutie van 25 februari 2016 over de opening van de onderhandelingen over een vrijhandelsovereenkomst EU-Tunesië (1) , – gezien het eindverslag van de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU voor de presidents- en parlementsverkiezingen in Tunesië van 15 september en 6 oktober 2019, – gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Tunesië, en de verscheidene thematische vergaderingen in het kader daarvan in 2019 en 2020, – gezien de conclusies van het College van Bewindvoerders van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) op grond van artikel IV (Raadpleging van Tunesië) van 26 februari 2021, – gezien het gezamenlijke communiqué van 4 juni 2021 over de betrekkingen tussen de EU en Tunesië, getiteld “Voor een hernieuwd partnerschap”, – gezien Tunesisch presidentieel decreet nr. 2021-69 van 26 juli 2021 tot opheffing van de functies van hoofd van de regering en leden van de regering, Tunesisch presidentieel decreet nr. 2021-80 van 29 juli 2021 betreffende de schorsing van de bevoegdheden van de Kamer van volksvertegenwoordigers, Tunesisch presidentieel decreet nr. 2021-109 van 24 augustus 2021 betreffende de verlenging van buitengewone maatregelen in verband met de schorsing van de bevoegdheden van de Kamer van volksvertegenwoordigers, en Tunesisch presidentieel decreet nr. 2021-117 van 22 september 2021 betreffende buitengewone maatregelen, – gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) namens de Europese Unie van 27 juli 2021 en zijn verklaringen aan de pers in Tunis van 10 september 2021, – gezien de grondwet van Tunesië van 2014, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, waarbij Tunesië partij is, – gezien het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), dat Tunesië in 1985 heeft geratificeerd en waartegen het in 2014 zijn voorbehouden heeft ingetrokken, – gezien het nationaal actieplan inzake vrouwen, vrede en veiligheid 2018-2022, dat in 2018 werd aangenomen, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Tunesië een bevoorrechte partner van de EU is en dat de voortdurende ondersteuning van het land in dit verband altijd een prioriteit is geweest voor de EU; overwegende dat de verkiezingswaarnemingsmissies van 2011, 2014, 2018 en 2019 blijk geven van de niet-aflatende inzet van de EU voor de democratie in Tunesië; overwegende dat het dit jaar tien jaar geleden is dat de Tunesische revolutie plaatsvond en dat dit een belangrijk moment is voor de democratische ontwikkeling in Tunesië; B. overwegende dat de sociaal-economische situatie wordt gekenmerkt door een wijdverbreide economische stagnatie – waaraan de interne politieke context niet vreemd is – en een gezondheidscrisis met het op een na hoogste aantal slachtoffers van COVID-19 ter wereld; overwegende dat de COVID-19-pandemie, het gebrek aan toerisme, de hoge jeugdwerkloosheid en inflatie de kwetsbaarheid van de Tunesische economie hebben verergerd; overwegende dat endemische corruptie, een onvolledig transitioneel rechtsstelsel en ernstige economische en veiligheidsuitdagingen aanzienlijke belemmeringen blijven vormen voor de volledige consolidatie van de democratie in Tunesië; C. overwegende dat president Kais Saied zich in dit licht op 25 juli 2021 heeft beroepen op artikel 80 van de Tunesische grondwet, op grond waarvan hij buitengewone maatregelen kan nemen om een dreigend gevaar voor de staat het hoofd te bieden, en dat hij daarbij het ontslag van premier Hichem Mechichi heeft aangekondigd, evenals de schorsing van de Kamer van volksvertegenwoordigers voor een verlengbare periode van 30 dagen, en de opheffing van de parlementaire immuniteit van alle leden; overwegende dat de president de schorsing van het parlement op 24 augustus 2021 heeft verlengd; D. overwegende dat de regeringen van de Verenigde Arabische Emiraten, Saudi-Arabië en Egypte het initiatief van president Saied onmiddellijk hebben geprezen en verbaal hebben ondersteund; E. overwegende dat er een grondwettelijk hof ontbreekt, waardoor de parlementsleden niet tegen een eenzijdige verlenging van de noodsituatie door de president in beroep kunnen gaan, zoals bepaald in het desbetreffende artikel van de grondwet, wat aanleiding heeft gegeven tot ernstige bezorgdheid over de Tunesische democratische transitie en de grondrechten in het land; F. overwegende dat de president op 22 september 2021 presidentieel decreet nr. 2021‑117 heeft uitgevaardigd, dat bepalingen bevat waarmee hij alle macht naar zich toetrekt en het decreet op de grondwet laat primeren, waardoor de grondwet wordt ondermijnd en alle bevoegdheden van de staat worden geconcentreerd in handen van president Kais Saied; overwegende dat de bepalingen van de grondwet inzake rechten en vrijheden uitsluitend worden geëerbiedigd en gewaarborgd indien zij niet in strijd zijn met wetten die gebaseerd zijn op de presidentiële wetsbesluiten en buitengewone maatregelen; overwegende dat presidentieel decreet nr. 117 geen mogelijkheid biedt om tegen presidentiële beslissingen beroep in te stellen bij een rechtbank, ook niet bij de hoogste administratieve rechtbank van Tunesië en het Tunesische Hof van Cassatie; G. overwegende dat deze concentratie van bevoegdheden zonder tijdsbeperking in handen van de president is gelegd; overwegende dat de president zichzelf de volledige wetgevende bevoegdheid heeft toegekend om bij decreet wetten inzake politieke partijen, verkiezingen, het rechtsstelsel, vakbonden en verenigingen, de persvrijheid en de vrijheid van informatie, de organisatie van het Ministerie van Justitie, de mensenrechten en vrijheden, het wetboek inzake het persoonlijk statuut, binnenlandse veiligheidstroepen, de douane en de staatsbegroting te wijzigen; H. overwegende dat het Tunesische maatschappelijk middenveld openlijk zijn ernstige bezorgdheid heeft geuit over de nieuwe beperkingen, maar dat de maatregelen die president Kais Saied in juli heeft getroffen, wel veel bijval kregen, waaruit blijkt dat de bevolking ontevreden is over de ernstige sociaal-economische situatie en de slecht functionerende overheid waarmee het land wordt geconfronteerd; overwegende dat 18 plaatselijke en internationale ngo’s een gezamenlijke verklaring hebben afgelegd waarin zij waarschuwen voor de democratische situatie in Tunesië; overwegende dat de G7 Tunesië heeft opgeroepen terug te keren naar een grondwettelijke orde en de parlementaire werkzaamheden te hervatten; I. overwegende dat de Tunesische politie op 26 juli 2021 zonder enige uitleg de kantoren van Al Jazeera in Tunis heeft gesloten; J. overwegende dat het maatschappelijk middenveld in Tunesië goed ontwikkeld en geconsolideerd is en sinds 2011 een fundamentele rol heeft gespeeld bij het vormgeven en versterken van de democratische overgang van Tunesië, waarbij talrijke activisten hebben aangedrongen op dringende hervormingen, waaronder corruptiebestrijdingsmaatregelen, en overwegende dat nationale dialoog een van de specifieke kenmerken van het land is; overwegende dat persvrijheid en de vrijheid van publicatie essentiële onderdelen zijn van een open, vrije en democratische samenleving; overwegende dat het maatschappelijk middenveld sinds 26 juli 2021 niet bij de nationale dialoog is betrokken en evenmin over de stappen van president Saied is geraadpleegd; K. overwegende dat het Algemeen Tunesisch Arbeidsverbond (UGTT) op 10 september 2021 een routekaart voor de oprichting van een nationaal raadgevend comité heeft voorgesteld om te zorgen voor een rechtskader voor inclusieve sociale en politieke hervormingen in het land, met name de hervorming van het politieke stelsel en het kiesrecht en de herziening van de grondwet; L. overwegende dat de Tunesische economie sterk afhankelijk is van buitenlandse investeringen, toerisme en de uitvoer van producten naar de EU; overwegende dat de lopende rekening en de begrotingstekorten van Tunesië volgens de Wereldbank solide structurele hervormingen vergen; overwegende dat in 2020 57,9 % van de handel in Tunesië met de EU werd gevoerd, waarbij 70,9 % van de uitvoer van het land naar de EU ging en 48,3 % van zijn invoer uit de EU afkomstig was, en dat de EU daarmee de grootste handelspartner van Tunesië is; overwegende dat de economie alleen kan gedijen mits de democratie wordt hersteld en veiligheid en stabiliteit worden gewaarborgd; M. overwegende dat de reeds fragiele situatie in Tunesië nog nijpender is geworden door de COVID‑19-pandemie; overwegende dat er een tekort is aan de zuurstofvoorraden en vaccins die nodig zijn om op doeltreffende wijze op de gezondheidscrisis te kunnen reageren; N. overwegende dat steeds meer Tunesiërs hun land verlaten en soms hun leven riskeren door de Middellandse Zee over te steken; overwegende dat Tunesië een van de hoogste percentages hersenvlucht onder de Arabische landen heeft; O. overwegende dat de EU sinds 2011 aanzienlijke en aanhoudende inspanningen ter ondersteuning van Tunesië heeft geleverd en meer dan 2 miljard EUR aan subsidies heeft verstrekt om het land te steunen bij zijn toezegging om de overgang naar democratie te maken, waaronder 260 miljoen EUR in 2020 en 200 miljoen EUR vanaf juni 2021, als onderdeel van de macrofinanciële bijstand van de EU; overwegende dat in mei 2021 een tranche van 600 miljoen EUR beschikbaar is gesteld in het kader van de macrofinanciële bijstand aan Tunesië, met als specifiek doel de economische gevolgen van de COVID-19-pandemie in het land te verzachten; overwegende dat de verschillende instrumenten van de EU voor de periode 2021-2027 worden vervangen door het nieuwe financieringsinstrument NDICI – Europa in de wereld; overwegende dat de consolidatie, ondersteuning en bevordering van de democratie en de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten onder de belangrijkste doelstellingen van de externe bijstand van de EU in het kader van het instrument vallen; P. overwegende dat in het in november 2020 door de Raad aangenomen EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie nogmaals wordt gewezen op het voornemen van de EU om haar inspanningen ter bevordering van de democratie te intensiveren; Q. overwegende dat in de Tunesische grondwet van 2014 wordt opgeroepen tot vrijheid van geloof en geweten; 1. herhaalt gehecht te zijn aan het bevoorrechte partnerschap tussen de EU en Tunesië en aan het democratische proces van Tunesië; vindt het echter zeer zorgwekkend dat de machtsconcentratie met presidentieel decreet nr. 2021‑117 voor onbepaalde tijd in handen van de president is gelegd; herhaalt dat de eerbiediging van de rechtsstaat, de grondwet en het wetgevingskader moet worden gehandhaafd en dat er een goed functionerend en legitiem parlement nodig is, aangezien dit de instelling is die het volk vertegenwoordigt; betreurt daarom dat president Saied sinds 24 augustus 2021 het Tunesische parlement voor onbepaalde tijd heeft geschorst; 2. dringt aan op een terugkeer naar de normale werking van de staatsinstellingen, met inbegrip van een terugkeer naar een volwaardige democratie en een zo spoedig mogelijke hervatting van de parlementaire activiteiten, in het kader van een nationale dialoog, en op de aankondiging van een duidelijk stappenplan; 3. beklemtoont dat een parlement een essentiële democratische instelling is die noodzakelijk is voor elke constitutionele hervorming; benadrukt dat het gebrek aan een grondwettelijk hof in Tunesië ruimte biedt voor een verreikende uitlegging en toepassing van artikel 80 van de grondwet en de parlementsleden belet in beroep te gaan om een rechterlijke uitspraak te verkrijgen met betrekking tot de schorsing van het parlement en de andere maatregelen die de president op grond van artikel 80 heeft genomen; verzoekt Tunesië een grondwettelijk hof op te richten om onjuiste uitlegging en misbruik van de grondwet te voorkomen; 4. vestigt de aandacht op de oproep van de VV/HV om de institutionele stabiliteit zo spoedig mogelijk te herstellen, en met name om de in de Tunesische grondwet van 2014 vervatte grondrechten en fundamentele vrijheden te eerbiedigen en af te zien van alle vormen van geweld; 5. neemt kennis van de benoeming van Najla Bouden Ramadhan tot premier op 29 september en de aanstelling van het kabinet van ministers op 11 oktober 2021; stelt vast dat ook tien vrouwen tot minister zijn benoemd; 6. verzoekt de president zijn standpunt te herzien en actief steun te verlenen aan alle stappen ter waarborging van gelijke rechten voor vrouwen en mannen op alle gebieden, met name in de wetgeving tegen vrouwen op het gebied van erfrecht, voogdijrechten over kinderen, de rechten als gezinshoofd, het recht op ouderschapsverlof en arbeidsrechten, met name voor huishoudelijk personeel en vrouwen in de landbouw; 7. verzoekt de Tunesische autoriteiten de grondwet te eerbiedigen en ervoor te zorgen dat de grondrechten van alle burgers worden geëerbiedigd; wijst op de onvervreemdbare aard van grondrechten en mensenrechten alsmede op de onvoorwaardelijke superioriteit daarvan; pleit voor de herinstelling van de grondwet als primair recht; roept Tunesië op de doodstraf volledig af te schaffen; 8. verzoekt de autoriteiten met reisverboden, staatstoezicht en huisarrest geen rechtsonzekerheid te scheppen; acht de berechting van burgers door militaire rechtbanken uiterst problematisch en dringt aan op het herstel van een onafhankelijke rechterlijke macht, wat tot de hervorming van de militaire rechtbanken in Tunesië moet leiden zodat er niet langer sprake is van militaire berechting van burgers; 9. benadrukt dat de grondwet en het politieke stelsel uitsluitend binnen de grenzen van de grondwet kunnen worden gewijzigd; neemt kennis van de kritiek van de Tunesische Liga voor de bescherming van de mensenrechten en andere maatschappelijke organisaties op de machtsconcentratie in handen van de president; onderstreept dat een democratie moet stoelen op machtsevenwicht en de scheiding der machten; 10. erkent dat het Kwartet voor nationale dialoog, bestaande uit het UGTT, het Tunesisch Verbond van Industrie, Handel en Ambacht (UTICA), de Tunesische Liga voor de mensenrechten (LTDH) en de Tunesische Orde van advocaten, een sleutelrol heeft gespeeld bij het faciliteren van een inclusieve nationale dialoog, waarvoor het in 2015 de Nobelprijs voor de vrede heeft gekregen; verzoekt de president bij te dragen aan een nationaal kader voor alle belanghebbenden om deze dialoog daadwerkelijk te hervatten; wijst op de sleutelrol van de Coördinatiegroep democratieondersteuning en verkiezingen (DEG) van het Europees Parlement bij het bevorderen van een dialoog tussen het maatschappelijk middenveld en de politieke leiders van Tunesië; 11. benadrukt dat de sociaal-economische crisis waarmee het land kampt, dringend moet worden overwonnen met behulp van structurele hervormingen en beleidsmaatregelen; 12. bevestigt de niet-aflatende inzet van de EU ter ondersteuning van Tunesië bij het overwinnen van de financiële en economische crisis, alsook op zijn pad naar verdere democratische consolidatie; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) de dialoog met autoriteiten, economische instanties en maatschappelijke organisaties in Tunesië te intensiveren; beklemtoont dat er stabiele, functionele instellingen nodig zijn om vooruitgang te kunnen boeken bij de doorvoering van de structurele hervormingen die nodig zijn om in aanmerking te komen voor een noodlening van het IMF; 13. onderstreept dat een gemeenschappelijk opvatting van de rechtsstaat, democratie en mensenrechten de primaire grondslag vormt van een sterk partnerschap tussen de EU en Tunesië; dringt er bij de president op aan de onafhankelijke regelgevingsorganen van de staat, met inbegrip van het voorlopig orgaan voor de beoordeling van de grondwettigheid van wetten en de nationale instantie voor corruptiebestrijding, volledig en goed te laten functioneren; 14. is bezorgd over buitenlandse inmenging die de Tunesische democratie ondermijnen; 15. verzoekt de EU de programma’s voor rechtstreekse ondersteuning van Tunesische burgers voort te zetten en waar nodig in het licht van de huidige crisis meer bijstand te verlenen, onder meer op het gebied van de gezondheidszorg via het Covax-systeem om het land te helpen de ernstige gevolgen van de COVID-19-pandemie op te vangen; 16. verzoekt de VV/HV en de lidstaten de situatie in Tunesië nauw te blijven volgen, en verzoekt de VV/HV geregeld verslag uit te brengen aan de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement zodat een passende parlementaire dialoog kan worden gevoerd over deze belangrijke en zorgwekkende situatie; 17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de EDEO, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de president van Tunesië, de regering van Tunesië en het Tunesische parlement. Het Europees Parlement, – gezien artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin wordt bepaald dat de interne markt van de Unie moet werken aan de duurzame ontwikkeling van Europa, en de artikelen 9 en 11 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en artikel 37 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, waarin wordt opgeroepen tot de integratie van milieubescherming en bescherming van de menselijke gezondheid in de omschrijving en de uitvoering van het beleid van de Unie, – gezien de ontwerpmededeling van de Commissie van 7 juni 2021, getiteld “Guidelines on State aid for climate, environmental protection and energy 2022” (richtsnoeren inzake staatssteun op het gebied van klimaat, milieubescherming en energie 2022), – gezien de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2021, getiteld “De stijgende energieprijzen aanpakken: een toolbox met initiatieven en steunmaatregelen” ( COM(2021)0660 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 17 september 2020, getiteld “Een ambitieuzere klimaatdoelstelling voor Europa voor 2030: investeren in een klimaatneutrale toekomst voor ons allemaal” ( COM(2020)0562 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020, getiteld “Een renovatiegolf voor Europa – groenere gebouwen, meer banen, hogere levenskwaliteit” ( COM(2020)0662 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019, getiteld “De Europese Green Deal”( COM(2019)0640 ), – gezien de Overeenkomst van Parijs van de 21e Conferentie van de partijen (COP21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de 11e Conferentie van de partijen waarin de partijen bij het Protocol van Kyoto bijeenkomen (CMP11), die van 30 november t/m 11 december 2015 in Parijs, Frankrijk, hebben plaatsgevonden, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 juli 2021, getiteld ““Fit for 55”: het EU-klimaatstreefdoel voor 2030 bereiken op weg naar klimaatneutraliteit” ( COM(2021)0550 ), – gezien Aanbeveling (EU) 2021/1749 van de Commissie van 28 september 2021 getiteld “Energie-efficiëntie eerst: van beginselen tot praktijk” en de bijgaande richtsnoeren (1) , – gezien de door de Commissie verrichte evaluatie van de EU-regels inzake staatssteun, – gezien de openbare raadpleging over de herziene richtsnoeren inzake steun op het gebied van klimaat, energie en milieu (CEEAG), – gezien de openbare raadpleging over de gerichte herziening van de algemene groepsvrijstellingsverordening (staatssteun): herziene regels voor staatssteun ter bevordering van de groene en digitale transitie, – gezien Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (2) (richtlijn hernieuwbare energie), – gezien Richtlijn (EU) 2018/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 houdende wijziging van Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie (3) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (4) , – gezien Verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit (5) , – gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie (6) , – gezien Verordening (EU) 2020/852 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2020 betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/2088 (7) (“de taxonomieverordening”), – gezien Verordening (EG) nr. 1367/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 6 september 2006 betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op de communautaire instellingen en organen (8) (de Aarhus Verordening), – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over een Europese strategie inzake geïntegreerde energiesystemen (9) , – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van klimaatneutraliteit en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (de “Europese klimaatwet”) (10) , – gezien het verslag van de Commissie van 7 juli 2021 over het mededingingsbeleid 2020 ( COM(2021)0373 ), – gezien het Verdrag betreffende de toegang tot informatie, publieke inspraak bij besluitvorming en de toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (Verdrag van Aarhus), – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de regels inzake staatssteun voor projecten in verband met klimaat, energie en milieu geschikt moeten zijn voor de duurzame transitie en in overeenstemming moeten zijn met de doelstellingen en ambities van de Unie op het gebied van klimaat, energie, circulariteit, nulverontreiniging en biodiversiteit; B. overwegende dat de huidige richtsnoeren 2014-2020 inzake staatssteun voor milieubescherming en energie (EEAG) op 31 december 2021 aflopen; C. overwegende dat een verreikende en grondige herziening van de EEAG nodig is om de richtsnoeren volledig in overeenstemming te brengen met de Green Deal, de Overeenkomst van Parijs en de klimaatdoelstellingen van de EU voor 2030 en 2050; D. overwegende dat een solide en transparant kader voor staatssteun noodzakelijk is om concurrerende markten in stand te houden en onevenredige en ongerechtvaardigde verstoringen van de markt te voorkomen; E. overwegende dat in de EEAG de voorwaarden zijn vastgesteld waaronder staatssteun voor energie en milieubescherming als verenigbaar met de interne markt kan worden beschouwd; F. overwegende dat de ambitieuze energie- en klimaatdoelstellingen van de EU ongekende uitdagingen met zich meebrengen die enorme publieke en private investeringen vergen; overwegende dat het uitblijven van maatregelen op dit gebied duurder zou zijn, aangezien het mislukken of vertragen van investeringen om de ecologische transitie tot stand te brengen de EU in 2050 tot 5,6 % van haar bbp zou kunnen kosten; G. overwegende dat in de mededeling over de Europese Green Deal specifiek wordt bepaald dat de staatssteunregels moeten worden herzien om rekening te houden met de doelstellingen van de Europese Green Deal, een kosteneffectieve transitie naar klimaatneutraliteit tegen 2050 te ondersteunen en de uitfasering van fossiele brandstoffen, met name de meest vervuilende, te vergemakkelijken, met het oog op een gelijk speelveld op de interne markt; H. overwegende dat de lijst van energie-intensieve sectoren die in aanmerking komen voor staatssteun beperkt is in het ontwerp van de CEEAG van de Commissie; I. overwegende dat de huidige CEEAG een gedifferentieerde aanpak op basis van specifieke regionale kenmerken en distributie uitsluit, waardoor de noodzakelijke expansie van hernieuwbare energie op het platteland in lidstaten met uiteenlopende natuurlijke omstandigheden wordt vertraagd; J. overwegende dat op 7 juni 2021 de Commissie een gerichte openbare raadpleging is gestart en het ontwerp van de CEEAG heeft gepubliceerd; overwegende dat de raadplegingsperiode op 2 augustus 2021 afliep; K. overwegende dat de Commissie heeft verklaard dat de twee belangrijkste aanjagers van de herziening van de CEEAG bestaan in de uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtsnoeren tot nieuwe gebieden en alle technologieën die de Europese Green Deal kunnen verwezenlijken, en een grotere flexibiliteit van de compatibiliteitsregels; overwegende dat aanpassing aan en consistentie met alle relevante milieu- en energiewetgeving van de EU en het acquis van de Unie in het algemeen, van essentieel belang zijn; L. overwegende dat de EU heeft besloten haar broeikasgasemissies tegen 2030 met ten minste 55 % te verminderen, en de Commissie heeft voorgesteld alle relevante klimaat- en energiewetgeving dienovereenkomstig aan te passen, onder meer door EU-streefdoelen voor 2030 voor te stellen om het aandeel van hernieuwbare energiebronnen met ten minste 40 % te verhogen en de energie-efficiëntie met ten minste 36 % te verhogen als onderdeel van het pakket „Fit voor 55”, teneinde de EU op een verantwoorde weg te zetten om uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te zijn; M. overwegende dat de Commissie heeft verklaard dat alleen al deze klimaat- en energiedoelstellingen 350 miljard EUR extra jaarlijkse investeringen vergen; N. overwegende dat de staatssteunregels, en met name die op het gebied van klimaat, energie en milieubescherming, de uitfasering van fossiele brandstoffen moeten vergemakkelijken in overeenstemming met de Europese klimaatwet, en niet mogen leiden tot of bijdragen aan lock-in-effecten van broeikasgasemissies of het creëren van gestrande activa; O. overwegende dat de staatssteunregels ten dienste moeten staan van de tenuitvoerlegging van het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, dat de lidstaten overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1999 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie moeten toepassen bij hun energieplanning en hun besluiten over energieplanning, ‑beleid en ‑investeringen; P. overwegende dat de gemoderniseerde staatssteunregels toekomstbestendig moeten zijn en daarom regelmatig moeten worden gemonitord en geëvalueerd; Q. overwegende dat de herziening van de CEEAG-staatssteunregels moet bijdragen tot een rechtvaardige transitie en dat daarom in de doelstellingen ervan, ook in de richtsnoeren inzake aanbestedingsmechanismen, rekening moet worden gehouden met sociale aspecten, teneinde onevenredige en onbedoelde sociale gevolgen en ongelijkheden tegen te gaan, gezien het feit dat 30 miljoen mensen (6,9 % van de bevolking van de EU) in energiearmoede leven, met grote verschillen tussen de lidstaten; R. overwegende dat een solide kader voor staatssteun noodzakelijk is om concurrerende markten in stand te houden en ook een faciliterend kader kan vormen om de industrie in de EU te ondersteunen bij de transitie naar een klimaatneutrale economie; 1. verwelkomt de ontwerpmededeling van de Commissie over de CEEAG en haar inspanningen om de richtsnoeren aan te scherpen en te streven naar een hoger niveau van milieubescherming, wat ook het koolstofvrij maken van de energiesector inhoudt; is ingenomen met de grotere nadruk die in het ontwerp van de CEEAG wordt gelegd op de bestrijding van klimaatverandering en de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, en onderstreept dat dit gepaard moet gaan met de bescherming van het milieu en de gezondheid; 2. merkt op dat in het licht van technologische veranderingen die door de transitie naar een minder koolstofintensief model op gang worden gebracht, staatssteunregels een zekere mate van flexibiliteit moeten hebben; 3. herinnert aan de klimaatdoelstelling van de Unie om de emissies tegen 2030 met ten minste 55 % te verminderen, zoals vastgelegd in de EU-klimaatwet, en aan de doelstelling om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; constateert dat veel klimaat- en energiewetten momenteel worden herzien om ze in overeenstemming te brengen met deze doelstellingen, en dat de voorgestelde streefcijfers voor 2030 nu “ten minste 40 %” bedragen voor hernieuwbare energie en “ten minste 36 %” voor energie-efficiëntie; wijst erop dat de transitie naar een klimaatneutraal economisch model aanzienlijke investeringen vergt van zowel de particuliere als de publieke sector; onderstreept dat de kosten van het uitblijven van maatregelen duidelijk hoger zijn dan de kosten om de doelstellingen van de EU op het gebied van klimaat en energie te verwezenlijken; 4. is van mening dat ecologisch duurzame staatssteun van cruciaal belang is voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de EU op het gebied van klimaat, energie en milieubescherming; meent dat de Commissie een duidelijk signaal moet afgeven dat alle steun verenigbaar moet zijn met de Overeenkomst van Parijs en de groene transitie en sociale doelstellingen van de EU; 5. verzoekt de Commissie de verschillende steuncategorieën in overeenstemming te brengen met de Europese klimaatwetgeving, en zo een kosteneffectieve en rechtvaardige transitie naar klimaatneutraliteit te ondersteunen en de uitfasering van fossiele brandstoffen te vergemakkelijken; benadrukt dat deze geleidelijke uitfasering gepaard moet gaan met steunmogelijkheden voor nieuwe, minder koolstofintensieve technologieën, overeenkomstig het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” in de zin van artikel 17 van de taxonomieverordening en een consistente weg naar klimaatneutraliteit tegen 2050; 6. merkt op dat de richtsnoeren inzake staatssteun erop gericht zijn de uitfasering van fossiele brandstoffen te vergemakkelijken; benadrukt echter dat eventuele achterstallige steun voor projecten met betrekking tot fossiele gassen moet bijdragen tot een aanzienlijke vermindering van de totale emissies en langdurige afhankelijkheid van fossiele brandstoffen moet voorkomen door een toekomstbestendige opzet, bijvoorbeeld gasprojecten met een bindend tijdschema om, overeenkomstig de wetgeving inzake energie-infrastructuur, voor waterstof bestemde inrichtingen te worden; onderstreept de noodzaak van evenredige programma’s voor investeringen in hernieuwbare energie, die een nauwgezette controle en de strengste criteria vereisen; 7. benadrukt dat staatssteun op het gebied van klimaat, milieubescherming en energie een belangrijk instrument op middellange termijn is om piekende energieprijzen tegen te gaan, met name door energie-efficiëntiemaatregelen en duurzame hernieuwbare energiebronnen te ondersteunen; is van mening dat energie-efficiëntiebeleid en ‑maatregelen, met name voor gebouwen, belangrijk zijn voor kwetsbare personen; vreest dat de steuncategorie “verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen” in de ontwerp-CEEAG niet ambitieus genoeg is, aangezien deze slechts voorziet in kleine renovaties; verzoekt de Commissie het basisvereiste om de vraag naar primaire energie in gebouwen te verminderen, aan te scherpen tot ten minste 40 %, het minimumniveau dat nodig is om in de bouwsector tegen 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; verzoekt de Commissie de mogelijkheid te verruimen om de richtsnoeren inzake staatssteun te versoepelen voor milieumaatregelen op het gebied van sociale huisvesting in de hele Europese Unie; 8. verzoekt de Commissie de sectoren voldoende fijnmazig in categorieën in te delen om te voorkomen dat bedrijven die anders in aanmerking zouden komen, van staatssteun worden uitgesloten als gevolg van een ongunstige categorisering; 9. benadrukt dat, gezien de ambitie van het pakket “Fit for 55”, mogelijkerwijs meer in plaats van minder sectoren overheidssteun in de vorm van staatssteun nodig hebben; verzoekt de Commissie om in de richtsnoeren inzake staatssteun op het gebied van klimaat, energie en milieu 2022 meer sectoren aan te wijzen die in aanmerking komen voor staatssteun; met name steun in de vorm van kortingen op de elektriciteitsheffingen voor energie-intensieve verbruikers; 10. benadrukt dat de wetgeving en het beleid van de EU op het gebied van klimaat, milieu, nulverontreiniging, biodiversiteit en energie moeten worden geïntegreerd in het nieuwe kader voor staatssteun, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat deze wetgeving actueel blijft en in overeenstemming is met het geactualiseerde klimaat- en energiekader dat momenteel wordt herzien; 11. benadrukt dat het niet vaststellen van robuuste staatssteunregels in overeenstemming met het pakket “Fit for 55” en de Europese Green Deal negatieve gevolgen kan hebben voor het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de industrie in de EU, het scheppen van banen en het economisch herstel van de EU in gevaar kan brengen en uiteindelijk de doeltreffendheid van de klimaatagenda van de Unie zou kunnen ondermijnen; 12. benadrukt dat de ambitie van het “Fit for 55”-pakket vereist dat bepaalde energie-intensieve sectoren een bepaalde mate van overheidssteun krijgen om de overgang aan te kunnen; verzoekt de Commissie een herziening te overwegen van de lijst van sectoren die in aanmerking komen voor compensatie van energieprijzen; 13. verzoekt de Commissie de sectoren voldoende fijnmazig in categorieën in te delen om te voorkomen dat bedrijven die anders in aanmerking zouden komen, van staatssteun worden uitgesloten als gevolg van een ongunstige categorisering; 14. is ingenomen met de algemene doelstelling om het toepassingsgebied van de EEAG uit te breiden naar nieuwe gebieden zoals schone mobiliteit, meer flexibiliteit en stroomlijning van de huidige regels; merkt echter op dat er meer ambitie nodig is op het gebied van staatssteun voor projecten op het gebied van klimaat, milieubescherming, hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, en dat duidelijke definities en beoordelingsmethoden nodig zijn voor nieuwe concepten die door de CEEAG worden geïntroduceerd; 15. benadrukt dat de CEEAG de ecologische transformatie van bedrijven in de EU bij de overgang naar een koolstofneutrale economie op adequate wijze moet ondersteunen, en tegelijkertijd het herstel van de COVID-19-crisis, het scheppen van banen in de EU en het concurrentievermogen moet waarborgen; 16. onderstreept dat met de CEEAG wordt beoogd duidelijkheid te scheppen over de wijze waarop de lidstaten de vervroegde sluiting van activiteiten in verband met steenkool, turf en schalieolie kunnen stimuleren; is evenwel van mening dat deze steuncategorie aanzienlijk moet worden verbeterd, bijvoorbeeld door: 17. benadrukt dat om tegen 2050 klimaatneutraal te worden, de onmiddellijke en grootschalige inzet van energie-efficiëntiemaatregelen en duurzame technologieën voor hernieuwbare energie noodzakelijk is; benadrukt dat overheidsinvesteringen in energie-efficiëntie en hernieuwbare energie op de lange termijn niet alleen de uitstoot zullen verminderen, maar ook de energieprijzen zullen doen dalen en stabiliseren, waardoor meer beschikbaar inkomen vrijkomt en uiteindelijk de welvaart en de energiezekerheid van de EU worden vergroot; stelt met bezorgdheid vast dat in het ontwerp van de CEEAG de steuncategorie voor de ondersteuning van hernieuwbare energie wordt geschrapt en dat zij concurreert voor staatssteun met andere koolstofarme, en dus op fossiele brandstoffen gebaseerde oplossingen; dringt er daarom op aan dat in de definitieve CEEAG een specifiek hoofdstuk wordt opgenomen over de ondersteuning van hernieuwbare energie, en benadrukt dat technologiespecifieke steunregelingen de regel moeten zijn en niet de uitzondering, en voorzien in de mogelijkheid van regionaal gedifferentieerde steunniveaus om diversificatie en kostenefficiënte systeemintegratie van hernieuwbare energie op regionaal niveau mogelijk te maken; dringt, in overeenstemming met de richtlijn hernieuwbare energie, aan op de invoering van een specifiek hoofdstuk met speciale bepalingen ter ondersteuning van hernieuwbare-energiegemeenschappen van elke omvang en kleinere actoren, met inbegrip van een vrijstelling van verplichte veilingen en/of een aanzienlijke verhoging van de drempels voor hun vrijstelling van veilingen of, zo niet, drempels die ten minste op het niveau van de EEAG worden gehandhaafd; 18. benadrukt dat ook de verwezenlijking van het streefcijfer van 15 % grensoverschrijdende efficiënte interconnectie van elektriciteit, het wegwerken van nationale knelpunten, het vergroten van de opslagcapaciteit voor hernieuwbare energie en het slimmer maken van transmissie- en distributienetten belangrijke manieren zijn om de grensoverschrijdende energie-interconnectie uit te breiden, hetgeen nodig is om de energievoorzieningszekerheid te vergroten, de volatiliteit te verminderen en de autonomie van de EU op energiegebied te bevorderen; 19. dringt erop aan dat de staatssteunregels voldoende ruimte bieden voor de integratie van nieuwe emissievrije, circulaire en duurzame oplossingen in alle sectoren, met name in sectoren die moeilijk koolstof vrij te maken zijn; 20. dringt erop aan dat de beginselen van de energiehiërarchie worden opgenomen in de CEEAG, volgens welke energiebesparingen en -efficiëntie prioriteit krijgen, gevolgd door hernieuwbare directe elektrificatie en een groter gebruik van hernieuwbare warmte, en ten slotte door het gebruik van andere duurzame, op hernieuwbare energie gebaseerde hulpbronnen alleen voor toepassingen waarvoor geen andere alternatieven voor de transitie daarvan bestaan; verzoekt de Commissie ook de steun in de vorm van kortingen op de elektriciteitsheffingen voor energie-intensieve gebruikers in het licht van deze beginselen te herzien door ervoor te zorgen dat deze steun gekoppeld wordt aan reële investeringen in energie-efficiëntie en hernieuwbare energie voor hun processen; 21. verzoekt de Commissie het beginsel “energie-efficiëntie eerst” expliciet op te nemen in de CEEAG, met name door: 22. onderstreept dat de staatssteunregels van de EU moeten zorgen voor een gelijk speelveld tussen de lidstaten, aangezien niet alle lidstaten in staat zullen zijn hetzelfde niveau van steun aan bedrijven te bieden, waardoor het risico ontstaat van marktverstoringen, versnippering en meer verschillen tussen landen, wat op zijn beurt zou leiden tot verdere sociale verschillen op de eengemaakte markt; 23. verzoekt de Commissie zeer zorgvuldig na te gaan of de voorgestelde wijzigingen een concurrentiebevorderend en innovatief effect zullen hebben of dat de kans groter is dat deze wijzigingen nieuwe belemmeringen voor de mededinging opwerpen, met name voor kmo’s; verzoekt de Commissie rekening te houden met de langetermijneffecten voor de mogelijke versmalling van de transformatietrajecten; 24. overwegende dat investeringen in energie-efficiënte en hernieuwbare technologieën economische voorspelbaarheid vereisen om de investeringsrisico’s tot een minimum te beperken; verzoekt de Commissie steunregelingen goed te keuren voor een voldoende lange periode die rekening houdt met de plannings- en ontwikkelingstermijnen van de desbetreffende projecten, overeenkomstig de bepalingen van de desbetreffende wetgeving; 25. verzoekt de Commissie te zorgen voor rechtszekerheid in geval van steunregelingen die reeds in het kader van de oude staatssteunregeling zijn goedgekeurd; verzoekt de Commissie een herzieningsmechanisme in CEEAG op te nemen om te zorgen voor consistentie en samenhang met de definitieve wetgevingshandelingen en uitvoeringshandelingen van het “Fit fot 55”-pakket; 26. verzoekt de Commissie in de nieuwe richtsnoeren buitensporige bewijslast- en motiveringsvereisten te vermijden, teneinde te voorkomen dat bureaucratie en onzekerheid de beleidsdoelstellingen van de Europese Green Deal en de verwezenlijking van de reductiedoelstellingen voor 2030 belemmeren; 27. benadrukt het cruciale belang van het behoud en het scheppen van duurzame en hoogwaardige banen in de context van de duurzame transitie; 28. verzoekt de Commissie te voorzien in de mogelijkheid van uitzonderlijke staatssteun indien andere delen van de richtsnoeren dergelijke steun niet omvatten, maar de gesteunde innovatie een positief effect zal hebben op de samenleving of economie van de EU in overeenstemming met de beleidsdoelstellingen van de Unie; 29. uit zijn bezorgdheid over het gebrek aan transparantie rond de uitwisselingen tussen de Commissie en de lidstaten over de aanmelding en goedkeuring van nationale staatssteunmaatregelen, alsook over de criteria die worden gebruikt om te beoordelen of nationale staatssteunmaatregelen in overeenstemming zijn met de doelstellingen en wetten van de EU op het gebied van milieu, biodiversiteit en klimaatbescherming; verzoekt de Commissie deze kwestie aan te pakken door onder meer het tijdschema van de procedurele stappen in het staatssteunregister bekend te maken, het besluit inzake de voorafgaande aanmelding en de brieven aan de lidstaten wanneer hun voorgestelde maatregelen niet als staatssteun worden aangemerkt, bekend te maken, de door de lidstaten gebruikte modellen voor de aanmelding van staatssteun te verbeteren, en de nalevingsbeoordelingen van de Commissie te verbeteren; 30. herinnert eraan dat het Comité van toezicht op de naleving van het Verdrag van Aarhus (ACCC) in zijn bevindingen in zaak ACCC/C/2015/128 van 17 maart 2021 heeft vastgesteld dat de EU artikel 9, leden 3 en 4, van het Verdrag van Aarhus niet naleeft, aangezien het maatschappelijk middenveld momenteel geen beroep kan instellen tegen staatssteunbesluiten van de Commissie op grond van artikel 108, lid 2, VWEU die mogelijk in strijd zijn met de milieuwetgeving van de EU; verzoekt de Commissie en de Raad zich volledig te committeren aan de internationale verplichtingen van de EU inzake milieurechtvaardigheid; moedigt de Commissie aan om de toezegging na te komen die zij in de aan de herziene Aarhus-verordening gehechte verklaring heeft gedaan, door uiterlijk eind 2022 na te gaan hoe gevolg kan worden gegeven aan de bevindingen van het ACCC, en zo nodig uiterlijk eind 2023 maatregelen voor te stellen; 31. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. Het Europees Parlement, – gezien de definitieve jaarrekening van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2019, – gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de EU-agentschappen betreffende het begrotingsjaar 2019, vergezeld van de antwoorden van de agentschappen (1) , – gezien de verklaring van de Rekenkamer (2) voor het begrotingsjaar 2019 waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de aanbeveling van de Raad van 1 maart 2021 betreffende de aan het Agentschap te verlenen kwijting voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2019 (05793/2021 – C9-0064/2021), – gezien zijn besluit van 28 april 2021 (3) tot uitstel van het kwijtingsbesluit voor het begrotingsjaar 2019, alsmede de antwoorden van de uitvoerend directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap, – gezien artikel 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (4) , en met name artikel 70, – gezien Verordening (EU) 2016/1624 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2016 betreffende de Europese grens- en kustwacht, tot wijziging van Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 863/2007 van het Europees Parlement en de Raad, Verordening (EG) nr. 2007/2004 van de Raad en Besluit 2005/267/EG van de Raad (5) , en met name artikel 76, – gezien Verordening (EU) 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2019 betreffende de Europese grens- en kustwacht en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1052/2013 en Verordening (EU) 2016/1624 (6) , en met name artikel 116, – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/715 van de Commissie van 18 december 2018 houdende de financiële kaderregeling van de bij het VWEU en het Euratom-Verdrag opgerichte organen, bedoeld in artikel 70 van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad (7) , en met name artikel 105, – gezien de artikelen 32 en 47 van de Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1271/2013 van de Commissie van 30 september 2013 houdende de financiële kaderregeling van de organen, bedoeld in artikel 208 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad (8) , – gezien artikel 100 en bijlage V van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het tweede verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0270/2021 ), 1. verleent de uitvoerend directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Agentschap voor het begrotingsjaar 2019; 2. formuleert zijn opmerkingen in bijgaande resolutie; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en de resolutie die daarvan een integrerend deel uitmaakt, te doen toekomen aan de uitvoerend directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (L‑serie). 2. Besluit van het Europees Parlement van 21 oktober 2021 over de afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2019 ( 2020/2167(DEC) ) Het Europees Parlement, – gezien de definitieve jaarrekening van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2019, – gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de EU-agentschappen betreffende het begrotingsjaar 2019, vergezeld van de antwoorden van de agentschappen (9) , – gezien de verklaring van de Rekenkamer (10) voor het begrotingsjaar 2019 waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de aanbeveling van de Raad van 1 maart 2021 betreffende de aan het Agentschap te verlenen kwijting voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2019 (05793/2021 – C9-0064/2021), – gezien zijn besluit van 28 april 2021 (11) tot uitstel van het kwijtingsbesluit voor het begrotingsjaar 2019, alsmede de antwoorden van de uitvoerend directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap, – gezien artikel 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (12) , en met name artikel 70, – gezien Verordening (EU) 2016/1624 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2016 betreffende de Europese grens- en kustwacht, tot wijziging van Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 863/2007 van het Europees Parlement en de Raad, Verordening (EG) nr. 2007/2004 van de Raad en Besluit 2005/267/EG van de Raad (13) , en met name artikel 76, – gezien Verordening (EU) 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2019 betreffende de Europese grens- en kustwacht en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1052/2013 en Verordening (EU) 2016/1624 (14) , en met name artikel 116, – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/715 van de Commissie van 18 december 2018 houdende de financiële kaderregeling van de bij het VWEU en het Euratom-Verdrag opgerichte organen, bedoeld in artikel 70 van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad (15) , en met name artikel 105, – gezien de artikelen 32 en 47 van de Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1271/2013 van de Commissie van 30 september 2013 houdende de financiële kaderregeling van de organen, bedoeld in artikel 208 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad (16) , – gezien artikel 100 en bijlage V van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het tweede verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0270/2021 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2019; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de uitvoerend directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (L-serie). 3. Resolutie van het Europees Parlement van 21 oktober 2021 met de opmerkingen die een integrerend deel uitmaken van het besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2019 ( 2020/2167(DEC) ) Het Europees Parlement, – gezien zijn besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2019, – gezien het verslag over het “fact finding”-onderzoek naar Frontex van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van het Parlement in verband met vermeende grondrechtenschendingen door het Agentschap, – gezien artikel 100 en bijlage V van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het tweede verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0270/2021 ), A. overwegende dat alle instellingen, organen en instanties van de Unie transparant moeten zijn en dat zij ten volle verantwoording verschuldigd zijn aan de burgers van de Unie voor de hun toevertrouwde middelen; B. overwegende dat de rol van het Parlement bij het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting is vastgelegd in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), in Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 (17) en in Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/715 (18) ; 1. onderstreept het belang van een verantwoord en transparant optreden bij de uitvoering van de begroting van de Unie; 2. herinnert aan de rol van het Parlement in het kader van de kwijtingsprocedure, zoals vastgelegd in het VWEU, Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 en het Reglement van het Parlement; 3. brengt in herinnering dat het Parlement op 28 april 2021 goedkeuring heeft gehecht aan Besluit (EU, Euratom) 2021/1613 (19) houdende uitstel van zijn besluit om het Europees Grens- en kustwachtagentschap (het “Agentschap”) kwijting te verlenen voor de uitvoering van zijn begroting voor het begrotingsjaar 2019; verzoekt het Agentschap regelmatig verslag uit te brengen aan de kwijtingsautoriteit over de genomen maatregelen en het tijdschema voor de uitvoering van de aanbevelingen die zijn gedaan in Resolutie (EU) 2021/1615 (20) ; verzoekt het Agentschap die verslagen op verzoek van de kwijtingsautoriteit elk kwartaal te presenteren; 4. merkt op dat het Agentschap een initieel bedrijfscontinuïteitsplan heeft opgesteld en dat het plan op het moment van het antwoord van het Agentschap de laatste fase van afstemming onderging om tegen het einde van het tweede kwartaal van 2021 te worden aangenomen; verzoekt het Agentschap aan de kwijtingsautoriteit verslag uit te brengen over de stand van uitvoering van zijn bedrijfscontinuïteitsplan; 5. is ingenomen met de voortdurende inspanningen van het Agentschap om een register op te stellen van alle documenten die het Agentschap produceert, in overeenstemming met zijn transformatie en digitalisering; is ingenomen met het feit dat het Agentschap proactief belangrijke documenten op zijn website heeft gepubliceerd en deze beschikbaar heeft gesteld via het openbaar register van documenten; verzoekt het Agentschap de openbare toegankelijkheid van documenten te blijven verbeteren en in de toekomst niet te proberen de soms onevenredig hoge kosten van externe advocaten terug te vorderen van verzoekers in rechtszaken op basis van verzoeken om toegang tot informatie; brengt in dit verband in herinnering dat het Agentschap er in Resolutie (EU) 2021/1615 toe wordt opgeroepen zijn verzoek tot terugvordering van de juridische kosten in zaak T-31/18 van het Gerecht in te trekken; stelt vast dat de juridische kosten door het Gerecht zijn verlaagd in vergelijking met het oorspronkelijke verzoek van het Agentschap; herinnert het Agentschap eraan dat het moet handelen in overeenstemming met het beginsel van goed financieel beheer, zowel wat betreft het opvolgen van de instructies van het Gerecht, als wat betreft het niet inschakelen van externe advocaten in dergelijke zaken; verzoekt het Agentschap onredelijk hoge juridische kosten te vermijden en ervoor te zorgen dat de terugvordering daarvan in de toekomst binnen aanvaardbare grenzen blijft; 6. herinnert aan de conclusies van het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van het Parlement van 25 februari 2021, die tot het besluit geleid hebben om de verlening van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Agentschap voor het begrotingsjaar 2019 uit te stellen “totdat deze elementen door het Agentschap afdoende zijn verduidelijkt en gepresenteerd, en totdat het onderzoek van OLAF is afgerond”; benadrukt dat het besluit van het Parlement om de verlening van kwijting uit te stellen het Agentschap zes extra maanden heeft gegeven om te reageren op de verschillende elementen in Resolutie (EU) 2021/1615; Door de Rekenkamer vastgestelde problemen in verband met uitgaven 7. herinnert aan de bevinding van de Rekenkamer betreffende de financiële regelingen voor operationele activiteiten dat vergoedingen voor aan apparatuur gerelateerde uitgaven nog altijd stoelen op de daadwerkelijke kosten, en het hiermee verband houdende probleem van het ontbreken van bewijsstukken, zoals facturen; geeft aan dat dit probleem zich ook al in het kader van de kwijting voor de begroting van 2018 voordeed, toen de Rekenkamer de aanbeveling deed om gebruik te maken van de benadering van kosten per eenheid; stelt vast dat de benadering van kosten per eenheid een vereenvoudigde kostenoptie is waarbij een prijs voor het gebruik van zwaar materieel wordt gedefinieerde aan de hand van een voorafgaand vastgestelde methodologie, waarmee het probleem in verband met de vergoeding van daadwerkelijke kosten zich niet voordoet; juicht het toe dat het Agentschap met twee lidstaten een proefproject heeft opgezet met de benadering van kosten per eenheid voor zware technische apparatuur; stelt vast dat bij de proefprojecten voor zware apparatuur aan het licht is gekomen dat de benadering van kosten per eenheid de totale kosten doet toenemen, en betreurt dat het Agentschap heeft geconcludeerd dat overstappen op vergoedingen per eenheid in het geval van zware apparatuur niet haalbaar is; betreurt dat het probleem van het ontbreken van bewijsstukken hiermee niet is opgelost en dringt er nogmaals bij het Agentschap op aan geen kosten te vergoeden indien er geen bewijsstukken worden overgelegd; verzoekt het Agentschap en de Commissie de aanbeveling van de Rekenkamer opnieuw tegen het licht te houden en met de Rekenkamer te kijken naar de resultaten van de proefprojecten met de benadering van kosten per eenheid voor zware technische apparatuur, teneinde te bepalen hoe het probleem van het ontbreken van bewijsstukken kan worden opgelost; herinnert het Agentschap en de Commissie eraan dat, als algemeen beginsel, alle bureaucratische rompslomp moet worden vermeden; 8. neemt kennis van het antwoord van het Agentschap aan de kwijtingsautoriteit inzake de herziening van zijn mechanismen met betrekking tot de betalingen voor bouwwerkzaamheden en van het verzoek om toe te zien op de naleving van de beginselen van goed financieel beheer; erkent dat het Agentschap heeft gemeld dat er in het hele financiële circuit een mechanisme is ingevoerd om ongecontroleerde voorfinancieringen te voorkomen; merkt op dat het Agentschap heeft gemeld dat alle projectmanagers, operationele en financiële actoren die te maken hebben met faciliteiten op het hoofdkwartier van het Agentschap de instructie hebben gekregen dergelijke betalingen niet goed te keuren en niet in gang te zetten, en dat financiële verificateurs de opdracht hebben gekregen dergelijke voorfinancieringsbetalingen af te wijzen en de ordonnateurs te adviseren deze betalingen eveneens af te wijzen; Speciaal verslag nr. 08/2021 van de Rekenkamer: “Ondersteuning van het beheer van de buitengrenzen door Frontex: tot nog toe onvoldoende doeltreffend”; 9. neemt met bezorgdheid kennis van de bevindingen van de Rekenkamer in zijn Speciaal verslag nr. 8/2021 getiteld “Ondersteuning van het beheer van de buitengrenzen door Frontex: tot nog toe onvoldoende doeltreffend” (21) ; wijst erop dat de controle betrekking heeft op de periode van eind 2016, toen het nieuwe mandaat van het Agentschap uit hoofde van Verordening (EU) 2016/1624 (22) in werking trad, tot eind 2020, en dus het hele jaar 2019 van de onderhavige kwijting omvat, maar geen rekening houdt met een aantal maatregelen die het Agentschap onlangs heeft genomen om zich aan zijn mandaat te houden; stelt vast dat het speciaal verslag van de Rekenkamer geen analyse van de eerbiediging van de grondrechten door het Agentschap omvat, aangezien daarvoor een specifieke controle nodig zou zijn gezien de complexiteit van de kwestie; verzoekt de Rekenkamer in de toekomst een dergelijke specifieke controle te verrichten; 10. stelt met bezorgdheid vast dat de Rekenkamer in zijn Speciaal verslag nr. 8/2021 meerdere tekortkomingen heeft vastgesteld in verband met de primaire activiteiten van het Agentschap, met name in verband met monitoring van situaties, risicoanalyse, beoordeling van kwetsbaarheden, gezamenlijke operaties en snelle grensinterventies, terugkeeroperaties en de opleiding van het Agentschap, en het ontbreken van beoordelingen van behoeften en impact voorafgaand aan de exponentiële stijging van de uitgaven van het Agentschap; vindt het ook zorgwekkend dat het Agentschap niet de nodige maatregelen heeft genomen om zijn organisatie aan te passen om zijn mandaat uit hoofde van Verordening (EU) 2016/1624 volledig uit te voeren; stelt verder vast dat de Rekenkamer gewezen heeft op significante risico’s in verband met het mandaat van het Agentschap uit hoofde van Verordening (EU) 2019/1896 (23) ; herinnert eraan dat de mandaten van het Agentschap uit 2016 en 2019 elkaar gedeeltelijk overlappen, wat hun uitvoering zou hebben kunnen beïnvloed, zoals vastgesteld door de Rekenkamer; 11. merkt op dat de Commissie slechts twee jaar na de inwerkingtreding van Verordening (EU) 2016/1624 een voorstel heeft ingediend voor een nieuwe verordening voor het Agentschap, aangezien er geen effectbeoordeling voor dergelijke nieuwe wetgeving was; verzoekt de Commissie en het Agentschap snel een passende oplossing te vinden om te zorgen voor een correcte en tijdige uitvoering van het mandaat van het Agentschap uit hoofde van Verordening (EU) 2019/1896, en dringt er bij de Commissie en de Rekenkamer op aan de prestaties van het Agentschap en de lidstaten regelmatig te beoordelen om verbeterpunten vast te stellen, met inbegrip van de respectieve rechtsgrondslagen voor de activiteiten van het Agentschap, en ook in het licht van de bereikte resultaten en effecten; 12. neemt met bezorgdheid kennis van de conclusie van de Rekenkamer dat de operationele verslaglegging van het Agentschap de besluitvormers onvoldoende informeert omdat er geen informatie in staat over de werkelijke kosten en prestaties; 13. neemt met bezorgdheid kennis van de conclusie van de Rekenkamer dat er weliswaar een functioneel kader voor de uitwisseling van informatie is voor het verstrekken van relevante migratie-informatie over de situatie aan de buitengrenzen, en ter ondersteuning van het beheer van irreguliere immigratie, maar dat dit kader niet goed genoeg functioneert om accurate, volledige, en actuele informatie te geven over de situatie aan de buitengrenzen van de Unie; betreurt dat er nog geen adequaat kader voor informatie-uitwisseling is opgezet voor grensoverschrijdende criminaliteit, wat afbreuk doet aan het vermogen van het Agentschap en de lidstaten om snel te reageren op gedetecteerde bedreigingen; stelt vast dat het Agentschap tijdig relevante migratie-informatie over de situatie aan de buitengrenzen verstrekt, alsook informatie over specifieke gebeurtenissen; maakt zich evenwel zorgen over ernstige tekortkomingen waardoor het volledig op de hoogte zijn van de situatie aan de buitengrenzen van de Unie wordt ondergraven, zoals het gebrek aan informatie, technische normen voor grensbewakingaparatuur, een gemeenschappelijk catalogus voor rapportage in verband met grensoverschrijdende criminaliteit, en “near real-time” informatie over de situatie aan de luchtgrenzen van de Unie, en over vertragingen bij de modernisering van het gemeenschappelijke geïntegreerde model voor risicoanalyse; onderstreept dat wat in de laatste opmerking wordt vastgesteld niet alleen aan het Agentschap kan worden toegerekend, maar dat dit samen met de lidstaten en de Commissie moet worden verholpen, met name wat betreft het gemeenschappelijke geïntegreerde model voor risicoanalyse, aangezien er tussen de lidstaten grote verschillen bestaan wat de frequentie en het formaat van de rapportages betreft, alsook wat betreft de gemelde data en de definitie van gevallen; herhaalt de oproep van de kwijtingsautoriteit in Resolutie (EU) 2021/1615 om het toezicht op en de rapportage over de situatie en incidenten aan de grenzen van de Unie te verbeteren, ook in de context van mogelijke mensenrechtenschendingen; 14. neemt kennis van de conclusie van de Rekenkamer dat niet alle relevante autoriteiten opgenomen zijn in Verordening (EU) nr. 1052/2013 (24) (bijvoorbeeld douaneautoriteiten); 15. neemt kennis van de conclusie van de Rekenkamer dat Verordening (EU) 2019/1896 voor de lidstaten significante aanvullende rapportageverplichtingen met zich mee heeft gebracht, die een geautomatiseerde doorgave van gegevens van de lidstaten aan de Eurosur-databank behoeven; neemt nota van de verklaring van de lidstaten dat de directe betrokkenheid van het Agentschap bij deze automatisering nog niet zichtbaar is; 16. is bezorgd over de bevinding van de Rekenkamer dat het Agentschap geen adequate informatie heeft verstrekt over de impact of de kosten van zijn activiteiten, en geen gedegen evaluatie van gezamenlijke operaties heeft uitgevoerd, geen enkele afwijking heeft toegelicht of gevolgen van lacunes in de middelen heeft vastgesteld, en geen informatie heeft verstrekt over de werkelijke kosten van zijn gezamenlijke operaties; benadrukt dat het Agentschap verplicht is adequate informatie te verstrekken over de effecten en kosten van zijn activiteiten om transparantie en verantwoordingsplicht te waarborgen; Conditionaliteit 17. stelt vast dat de Commissie en het Agentschap alle aanbevelingen van de Rekenkamer geheel of gedeeltelijk hebben geaccepteerd; verzoekt het Agentschap om de aanbevelingen van de Rekenkamer volledig en tijdig te behandelen en uit te voeren en aan de kwijtingsautoriteit verslag uit te brengen over de voortgang bij de uitvoering van deze aanbevelingen; verzoekt de begrotingsautoriteit een deel van de begrotingsmiddelen voor 2022 van het Agentschap in een reserve te plaatsen, en deze vrij te geven wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan: verzoekt de begrotingsautoriteit de vooruitgang bij het voldoen aan deze voorwaarden in kaart te brengen tijdens een bezoek aan het Agentschap in 2022 waaraan ook leden van de Commissie begrotingscontrole van het Parlement deelnemen; is van oordeel dat, indien niet aan die voorwaarden wordt voldaan, het risico toeneemt dat de kwijting voor het begrotingsjaar 2020 wordt geweigerd; is daarnaast van oordeel dat de Commissie, overeenkomstig hetgeen tijdens het laatste begrotingsoverleg is overeengekomen, krachtigere controlefuncties moet uitoefenen met betrekking tot de agentschappen; verzoekt de Commissie en het Agentschap uit te leggen hoe de vastgestelde tekorten, waaronder op de gebieden aanwerving en aanbestedingen, zullen worden opgelost voor de begroting voor 2022; Lopend OLAF-onderzoek 18. neemt nota van de bevestiging van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) van een lopend OLAF-onderzoek naar het Agentschap; roept het Agentschap nogmaals op volledig met OLAF mee te werken en de kwijtingsautoriteit van alle ontwikkelingen dienaangaande op de hoogte te houden; 19. herinnert eraan dat de plaatsvervangend directeur-generaal van het directoraat-generaal Migratie en Binnenlandse Zaken van de Commissie tijdens een vergadering van de Commissie begrotingscontrole van 1 september 2021 heeft verklaard dat alle onderzoeken zijn beëindigd en dat geen enkel daarvan heeft geleid tot de conclusie dat er sporen zijn van begrotings- of financieel wanbeheer of schendingen van grondrechten, of dat het Agentschap heeft geweigerd te voldoen aan de verplichtingen uit hoofde van zijn verordening; Transparantie 20. herinnert aan de zorgen van het Parlement in verband met de ontmoetingen die het Agentschap in 2018 en 2019 heeft gehad met vertegenwoordigers van industrieën die relevant zijn voor het werk van het Agentschap, en met het feit dat de meeste van die vertegenwoordigers niet opgenomen zijn in het transparantieregister van de Unie; verwijst naar artikel 118 van Verordening (EU) 2019/1896, waarin staat dat het Agentschap wat lobbyingactiviteiten betreft voor transparantie moet zorgen middels een transparantieregister en middels openbaarmaking van alle ontmoetingen met belanghebbende derde partijen; is ingenomen met het besluit van de uitvoerend directeur van het Agentschap over het transparantieregister van het Agentschap van 5 mei 2021; verzoekt het Agentschap regelmatig verslag uit te brengen aan de kwijtingsautoriteit over de tenuitvoerlegging van dit instrument; 21. merkt op dat het Agentschap verplicht is om proactieve transparantie te waarborgen, zoals bepaald in artikel 114, lid 2, van Verordening (EU) 2019/1896; merkt op dat in dat artikel ook is bepaald dat een dergelijke transparantie zijn grenzen kent, aangezien deze moet worden gewaarborgd zonder dat er operationele gegevens openbaar worden gemaakt die, indien openbaar gemaakt, de verwezenlijking van de doelstellingen van de operaties in gevaar zouden brengen; neemt er kennis van dat het Agentschap geen persoonsgegevens mag verstrekken in strijd met de rechtsgrondslag voor de verwerking van persoonsgegevens, zoals bepaald in artikel 5 van Verordening (EU) 2016/679 (26) ; verzoekt de Commissie te zorgen voor bindende regels voor de bescherming van informatie en gegevens; 22. onderstreept dat transparantie een algemene regel is die als voorwaarde voor wederzijds vertrouwen en goede samenwerking van toepassing is op het Agentschap, de Commissie en de entiteiten die in het overlegforum participeren; Eerbiediging van grondrechten 23. herinnert aan de oprichting van de werkgroep voor toezicht op Frontex (Frontex Scrutiny Working Group – FSWG) van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van het Parlement; stelt vast dat de FSWG op 14 juli 2021 zijn verslag heeft gepubliceerd over het “fact-finding”-onderzoek naar Frontex betreffende vermeende schendingen van grondrechten, hetgeen tot doel had “alle relevante informatie en bewijzen te verzamelen over vermeende schendingen van grondrechten waarbij het Agentschap betrokken was, waarvan het op de hoogte was en/of waarbij het niet optrad, intern beheer, procedures voor melding en afhandeling van klachten”; stelt vast dat de FSWG geen beslissend bewijs heeft gevonden over de directe uitvoering van “pushbacks” en/of collectieve uitzettingen door Frontex in de gevallen van ernstige incidenten die door de FSWG zouden kunnen worden onderzocht; herinnert eraan dat de FSWG heeft geconcludeerd dat het Agentschap “bewijs had ter ondersteuning van beschuldigingen van schendingen van de grondrechten in lidstaten waarmee het een gezamenlijke operatie uitvoerde, maar deze schendingen niet onmiddellijk, waakzaam en effectief heeft aangepakt en opgevolgd” en dat Frontex als gevolg hiervan deze schendingen niet heeft voorkomen, noch het risico op toekomstige schendingen van de grondrechten heeft verminderd; merkt tegelijkertijd op dat de FSWG ook tekortkomingen heeft geconstateerd in het kader van de samenwerking met de lidstaten, die de nakoming van de grondrechtenverplichtingen van het Agentschap kunnen belemmeren, en heeft gewezen op de verantwoordelijkheid van de lidstaten en de Commissie, ook buiten hun rol in de raad van bestuur; neemt in het bijzonder nota van de verdeling van verantwoordelijkheden tussen het Agentschap en de lidstaten met betrekking tot de grondrechten; erkent de beperkingen die het Agentschap in de praktijk ervaart om de naleving van de grondrechten alleen te onderzoeken met betrekking tot activa die door het Agentschap zijn gefinancierd of medegefinancierd; benadrukt dat het personeel van het Agentschap juridische duidelijkheid nodig heeft, met name tijdens missies met een hoog risico op zee, en dat de Commissie en de lidstaten moeten zorgen voor juridische normen voor en duidelijkheid betreffende de uitvoering van Verordening (EU) 2019/1896 in de context van verschillende situaties tijdens missies; merkt evenwel op dat de FSWG tijdens haar onderzoeken heeft ontdekt dat de aanbevelingen en adviezen van de voormalige grondrechtenfunctionaris over een periode van vier jaar door de uitvoerend directeur zijn genegeerd (27) , met name met betrekking tot de operaties van het Agentschap in Hongarije; verzoekt het Agentschap het Parlement een gedetailleerd verslag te verstrekken met daarin zijn plannen om de aanbevelingen van de FSWG uit te voeren, alsmede de vooruitgang die het heeft geboekt; 24. neemt er nota van dat “de FSWG van mening is dat de raad van bestuur een veel proactievere rol had moeten spelen door het ernstige risico van schendingen van de grondrechten te onderkennen en maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat Frontex zijn negatieve en positieve verplichtingen inzake de grondrechten, zoals vastgelegd in de verordening, nakomt”; neemt er nota van dat de FSWG “ingenomen is met de nieuwe interne procedures en regels die het Agentschap de afgelopen maanden voorafgaand aan de publicatie van het verslag heeft opgesteld om aan Verordening (EU) 2019/1896 te voldoen, maar er bij beide actoren op aandringt de naleving van de grondrechten door het Agentschap verder te verbeteren door zijn interne structuren en communicatie, alsook de samenwerking met de gastlanden, te herzien”; neemt er nota van dat de FSWG “op de verantwoordelijkheid van de lidstaten en de Commissie wijst, ook buiten hun rol in de raad van bestuur”; 25. benadrukt dat de leden toegang hadden tot informatie op basis waarvan de FSWG tot de conclusie is gekomen dat er sprake was van een “gebrek aan medewerking van de uitvoerend directeur om de naleving van een aantal bepalingen van de Verordening betreffende de Europese grens- en kustwacht te waarborgen, met name met betrekking tot de grondrechten”; merkt op dat de FSWG ook zijn herhaalde weigering betreurde om “de aanbevelingen van de Commissie uit te voeren teneinde de naleving van de nieuw aangenomen verordening te waarborgen”; Onderzoek van de Europese Ombudsman 26. neemt kennis van de conclusies van het strategisch onderzoek van de Europese Ombudsman naar het klachtenmechanisme van het Agentschap voor het melden van vermeende inbreuken op de grondrechten OI/5/2020/MHZ; stelt vast dat de Europese Ombudsman niet besloten heeft hier verder gevolg aan te geven; neemt evenwel kennis van geconstateerde tekortkomingen van het klachtenmechanisme, waardoor het voor individuen moeilijker kan zijn om vermeende schendingen van de grondrechten te melden en verhaal te halen; stelt vast dat de Europese Ombudsman vertragingen heeft geconstateerd bij het nakomen van de verplichtingen van het Agentschap in dit verband; erkent de inzet van het Agentschap om de gebieden aan te pakken waarvoor de Europese Ombudsman suggesties voor verbetering heeft gedaan; 27. maakt zich zorgen over de bevindingen van de FSWG dat de grondrechtenfunctionaris en het adviesforum vaak niet vanaf het begin waren betrokken bij de ontwikkeling van regels, procedures en strategieën op het gebied van grondrechten, en ook over het feit dat de raad van bestuur en de uitvoerend directeur onvoldoende rekening hebben gehouden met de adviezen en aanbevelingen van de grondrechtenfunctionaris en het adviesforum; verzoekt het Agentschap de grondrechtenfunctionaris en het adviesforum vanaf het begin volledig en actief te betrekken bij alle relevante processen; verzoekt de uitvoerend directeur zijn relatie met de grondrechtenfunctionaris en het adviesforum te herzien en tijdig rekening te houden met al hun aanbevelingen; dringt er bij het Agentschap op aan alle aanbevelingen van de FSWG volledig uit te voeren en aan de kwijtingsautoriteit verslag uit te brengen over de geboekte vooruitgang; 28. verzoekt het Agentschap met klem er bij de uitvoering van Europees geïntegreerd grensbeheer voor te zorgen dat het zich houdt aan alle verplichtingen op het gebied van grondrechten die zijn vastgelegd in Verordening (EU) 2019/1896, zowel in termen van beleid als van operationele activiteiten; verzoekt het Agentschap de aanbevelingen uit het verslag van de FSWG en Resolutie (EU) 2021/1615 effectief uit te voeren en het Parlement regelmatig te informeren over de uitvoering van zijn aanbevelingen en over lopende operaties, waaronder ernstige incidenten met schendingen van de grondrechten aan de buitengrenzen en hoe dit door het Agentschap is aangepakt; Intern management, waaronder toezichthouders voor de grondrechten 29. herhaalt met bezorgdheid dat de FSWG zich bezorgd heeft getoond “dat de uitvoerend directeur de aanwerving van de drie plaatsvervangend uitvoerend directeuren heeft uitgesteld, en ervan heeft afgezien onafhankelijke bevoegdheden aan hen te delegeren”, terwijl hij zijn kabinet heeft uitgebreid tot 63 stafleden; herhaalt dat de FSWG zich grote zorgen maakt over onvoldoende “checks-and-balances” binnen het Agentschap; erkent dat de bevoegdheden van de drie plaatsvervangend uitvoerend directeuren zijn vastgesteld door de raad van bestuur en dat de respectieve kennisgevingen van vacatures voor de drie functies op 24 maart 2021 in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn gepubliceerd; verzoekt het Agentschap aan de kwijtingsautoriteit nader verslag uit te brengen over de vooruitgang die in dit aanwervingsproces is geboekt; Toezichthouders voor de grondrechten 30. betreurt de door de FSGW geconstateerde aanhoudende vertraging bij de benoeming van de grondrechtenfunctionaris en de toezichthouders voor de grondrechten, met name in het licht van de uitbreiding van het kabinet van de uitvoerend directeur van het Agentschap; neemt er kennis van dat de grondrechtenfunctionaris van het Agentschap op 1 juni 2021 zijn werkzaamheden is begonnen; onderstreept dat de personeelsformatie van het Agentschap in 2020 is teruggebracht van 377 AD-posten tot 275 AD-posten; erkent dat dit gevolgen heeft gehad voor de gehele personeelsstructuur, met inbegrip van de aanwerving van de 40 toezichthouders voor de grondrechten; aanvaardt de verklaringen van de uitvoerend directeur van het Agentschap dat de aanwerving van een eerste groep van 20 toezichthouders voor de grondrechten is afgerond en dat zij op 1 juni 2021 met hun opleiding beginnen, en dat de aanwerving van een tweede groep van 20 toezichthouders voor de grondrechten onderweg is; uit zijn bezorgdheid over het feit dat van de aangeworven 20 toezichthouders voor de grondrechten vijf op AD7-niveau zijn benoemd en 15 op AST4-niveau; herinnert eraan dat het Parlement in het FSWG-rapport heeft benadrukt dat deze lagere indeling van invloed kan zijn op de autoriteit, de autonomie van de toezichthouders en op de toegang tot gerubriceerde en gevoelige informatie, en dus op hun doeltreffendheid; herinnert eraan dat van het Agentschap werd verlangd dat alle 40 toezichthouders voor de grondrechten op AD-niveau werden ingeschakeld om te zorgen voor de verwerving van de beste vaardigheden en om een correcte inzet voor operaties te waarborgen; herinnert er desalniettemin aan dat de correctiecoëfficiënt voor personeel in de verschillende agentschappen onverminderd laag is en erkent dat lagere salarissen een negatieve invloed kunnen hebben op Europese kandidaten en tot moeilijkheden bij de aanwerving kunnen leiden bij sommige agentschappen; neemt er nota van dat de FSGW haar grote ongenoegen kenbaar heeft gemaakt over de door de uitvoerend directeur veroorzaakte onnodige vertraging bij de aanwerving van toezichthouders voor de grondrechten; herhaalt dat Verordening (EU) 2019/1896 voorziet in de aanwerving van ten minste 40 toezichthouders voor de grondrechten op uiterlijk 5 december 2020; vindt het zeer zorgwekkend dat niet aan deze verplichting wordt voldaan en roept het Agentschap met klem op de resterende 20 toezichthouders voor de grondrechten tijdig, zonder verdere vertraging en op AD-niveau te benoemen, teneinde voor voldoende aanzien te zorgen en hen in staat te stellen hun taken onafhankelijk uit te voeren; herinnert er in het bijzonder aan dat de FSGW heeft aangegeven dat “onbeperkte en onaangekondigde toegang tot relevante plaatsen, middelen en informatie” cruciaal is voor de toezichthouders voor de grondrechten; benadrukt tevens dat de lidstaten volledig moeten samenwerken met de grondrechtenfunctionaris door bewijs te leveren over de kern van zaken die worden onderzocht; beklemtoont de noodzaak van verduidelijking van de verklaring van het Agentschap dat deze resterende 20 toezichthouders voor de grondrechten aangeworven zullen worden van een bestaande reservelijst op AD7-niveau, zodra het Agentschap aanvullende AD7-posten toegewezen heeft gekregen, terwijl de Commissie had aangegeven dat er reeds voldoende AD-posten waren toegewezen aan het Agentschap; 31. stelt vast dat in november 2019 nieuwe regels betreffende het klachtenmechanisme in werking zijn getreden en dat deze de grondrechtenfunctionaris meer bevoegdheden geven; is verheugd dat de raad van bestuur van het Agentschap in februari 2021 de bijgewerkte grondrechtenstrategie heeft goedgekeurd; dringt er bij de raad van bestuur van het Agentschap op aan om het actieplan voor de uitvoering van de bijgewerkte grondrechtenstrategie spoedig goed te keuren en de mechanismen voor het toezicht op en de melding van schendingen van en klachten over schendingen van de grondrechten bij het Agentschap te verbeteren; o o o 32. verwijst voor andere opmerkingen van horizontale aard bij zijn kwijtingsbesluit naar zijn resolutie van 29 april 2021 (28) over het functioneren en het financiële beheer van en de controle op de agentschappen; verzoekt het Agentschap periodiek verslag uit te brengen aan de kwijtingsautoriteit over de stand van uitvoering van een stappenplan om de problemen aan te pakken die zijn vastgesteld in Besluit (EU, Euratom) 2021/1613.