(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2020)0223 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 175, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0151/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 10 juni 2020 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 december 2020 om het standpunt van het Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9‑0174/2020 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 januari 2021 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2021/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 223/2014 wat betreft de invoering van specifieke maatregelen voor de aanpak van de met de COVID-19-uitbraak verband houdende crisis (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2021/177.) Het Europees Parlement, – gezien de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie van 28 juni 2016, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 19 september 2018, getiteld “Versterken van de banden tussen Europa en Azië – Bouwstenen voor een EU-strategie” (JOIN(2018)0031), – gezien het Partnerschap tussen de EU en Japan betreffende duurzame connectiviteit en hoogwaardige infrastructuur van 27 september 2019, – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de EU en de VS over de regio Azië-Stille Oceaan van 12 juli 2012, – gezien de conclusies van de Raad van 28 mei 2018 over nauwere samenwerking op het gebied van veiligheid in en met Azië, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 15 mei 2019 over “De EU en Centraal-Azië: nieuwe kansen voor een sterker partnerschap” (JOIN(2019)0009), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 maart 2020, getiteld “Naar een brede strategie met Afrika” (JOIN(2020)0004), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 april 2019 over de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied: de handen in elkaar slaan voor een gemeenschappelijke toekomst (JOIN(2019)0006), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 27 april 2016 over een geïntegreerd EU-beleid voor het noordpoolgebied (JOIN(2016)0021), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 18 maart 2020, getiteld “Het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap na 2020: de weerbaarheid versterken – een Oostelijk Partnerschap dat iedereen ten goede komt (JOIN(2020)007), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2020 over een economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan ( COM(2020)0641 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 29 april 2020 getiteld “Steun aan de Westelijke Balkan voor de bestrijding van COVID-19 en het herstel na de pandemie, bijdrage van de Commissie in de aanloop naar de top van de regeringsleiders van de EU en de Westelijke Balkan op 6 mei 2020” ( COM(2020)0315 ), – gezien de in 2015 goedgekeurde Connectiviteitsagenda voor de westelijke Balkan, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 7 juni 2017 getiteld “Een strategische aanpak van weerbaarheid in het externe optreden van de EU” (JOIN(2017)0021), – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling (2015) en de actieagenda van Addis Abeba voor ontwikkelingsfinanciering (2015) van de VN, – gezien de “G20 Principles for Quality Infrastructure Investment (beginselen van de G20 voor investeringen in hoogwaardige infrastructuur) (2019), en de “Roadmap to Infrastructure as an Asset Class” (stappenplan voor infrastructuur als activaklasse) (2018), – gezien de mededeling van de Commissie van 29 januari 2020 getiteld “Uitrol van beveiligde G5 in de EU – uitvoering van de EU-toolbox” ( COM(2020)0050 ), – gezien de verklaring van het voorzitterschap en de conclusies van de 13e ASEM-bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken op 20 en 21 november 2017, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie internationale handel en de Commissie vervoer en toerisme, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0269/2020 ), A. overwegende dat een uitgebreide integrale connectiviteitsstrategie voor de EU doeltreffende governance en brede betrokkenheid van de lidstaten en economische en maatschappelijke belanghebbenden vereist om de fundamentele waarden en gedeelde belangen van de EU doeltreffend te vertegenwoordigen; B. overwegende dat de EU in een alsmaar meer verbonden en geglobaliseerde wereld connectiviteitsstrategieën moet uitvoeren en tentoonspreiden om haar belangen, waarden en standpunten uit te dragen, alsook om de samenwerking met haar partners op digitaal gebied en op het gebied van gezondheid, veiligheid, de groene transitie, vervoer, energie, en, met name, menselijke netwerken, te versterken; overwegende dat een aanzienlijk economisch potentieel tussen Europa, Azië en andere continenten onbenut blijft door een gebrek aan fysieke en digitale infrastructuur; C. overwegende dat de COVID-19-pandemie het belang van een doeltreffende connectiviteitsstrategie nog eens heeft aangetoond, aangezien zowel de zwakke als sterke punten van de Europese en internationale connectiviteitsnetwerken tijdens de pandemie duidelijk naar voren kwamen; overwegende dat de economische stimuleringsmaatregelen na de COVID-19-crisis nieuwe kansen bieden en als keerpunt kunnen worden aangegrepen om investeringen een duurzamer, digitaler en groener karakter te geven, terwijl aan onze connectiviteitsagenda’s meer veerkracht wordt meegegeven; D. overwegende dat een integrale connectiviteitsstrategie op een duurzame en op regels gebaseerde benadering moet berusten en gericht moet zijn op de doelstellingen van de belangrijkste beleidsdomeinen van de EU zoals de Europese Green Deal, de digitale transformatie en de wereldwijde bevordering van de mensenrechten en effectief multilateralisme; overwegende dat regionale en internationale veiligheidskaders dienen bij te dragen aan het scheppen van een veilige omgeving voor goed functionerende betrekkingen tussen staten; overwegende dat deze kaders moeten voortbouwen op de kracht van Europa op gebied van handelsbeleid en diplomatie en nieuwe dringende uitdagingen, zoals wereldwijde gezondheid en veiligheid, hybride dreigingen, terrorisme en armoede, moeten aanpakken; E. overwegende dat connectiviteit al een essentiële component van vele EU-strategieën is; overwegende dat de samenhang in en de zichtbaarheid van al het beleid op het gebied van connectiviteit moeten worden vergroot; overwegende dat integrale connectiviteit van invloed is op het concurrentievermogen van Europa en van derde landen, en commerciële mogelijkheden biedt voor Europese en andere ondernemingen, met name kmo’s, om gemeenschappelijke welvaart te bereiken; F. overwegende dat een duurzame connectiviteitsstrategie gericht moet zijn op het verwezenlijken van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN; G. overwegende dat voor de uitvoering van de EU-connectiviteitsstrategie specifieke publieke financiële middelen in het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 nodig zijn, de toewijzing van personele middelen en meer inspanningen om de betrokkenheid van de particuliere sector te faciliteren, zoals al uitdrukkelijk vermeld is in de gezamenlijke mededeling van 2018 over het versterken van de banden tussen Europa en Azië; overwegende dat veel regio’s in ontwikkeling een aanzienlijke hoeveelheid op regels gebaseerde investeringen nodig hebben om een nieuwe economische dynamiek tot stand te brengen, met name na de COVID-19-pandemie; H. overwegende dat voor de EU, als een van de grootste wereldeconomieën en een pionier op het gebied van regionale samenwerking en het samenbrengen van mensen, de integrale connectiviteitsstrategie dankzij synergieën tussen belangrijke EU-beleidsterreinen in potentie een meerwaarde kan betekenen voor de uitvoering en bevordering van haar internationale agenda, waaronder de Team Europe-benadering en de regionale EU-agenda’s, zoals het werk aan een Europese Indo-Pacifische strategie en samenwerking in het kader van de ASEM, en daarmee de rol van de EU als internationale speler naar een hoger plan kan tillen; I. overwegende dat de vrijhandelsovereenkomsten van de EU met Japan en Zuid-Korea meer handel tussen Azië en Europa zullen genereren en verbeteringen van de vervoersinfrastructuur vergen; J. overwegende dat het connectiviteitspartnerschap tussen de EU en Japan van 2019 extra relevantie heeft gegeven aan deze strategie; overwegende dat partnerschappen met andere Aziatische partners, waaronder India, als opkomende mondiale speler, moeten worden gesloten; overwegende dat Afrika en het Europese nabuurschap als prioritaire regio’s voor connectiviteit moeten worden aangewezen; K. overwegende dat in de strategie ook rekening moet worden gehouden met de gezamenlijke mededeling over de betrekkingen tussen de EU, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied; L. overwegende dat een integrale connectiviteitsstrategie moet worden opgenomen in het werkprogramma van de Commissie voor 2021; M. overwegende dat het van essentieel belang is om de bestaande infrastructuur voor milieuvriendelijke vervoerswijzen in Europa en daarbuiten te behouden; overwegende dat Europa meer moet investeren in infrastructuur, zoals een modern Europees netwerk voor hogesnelheidstreinen dat een aantal vliegroutes in Europa kan vervangen; overwegende dat de ervaring leert dat niet-duurzame projecten tot een hoge schuldenlast, verspilling van middelen, meer vervuiling en milieuschade leiden, en de voordelen van investeringen in de infrastructuur voor lokale gemeenschappen ondermijnen; N. overwegende dat mondiale spelers de afgelopen jaren het potentieel van connectiviteit van het vervoer hebben erkend en het voortouw hebben genomen bij het nastreven van een strategische ontwikkeling van de wereldwijde infrastructuur; overwegende dat nieuwe kansen ontstaan voor vervoersnetwerken tussen de EU en Azië, met name in het spoor- en zeevervoer; overwegende dat uit de COVID-19-crisis is gebleken dat de continuïteit van het vervoer van en naar Azië van essentieel belang is geweest om de toeleveringsketen voor alle soorten goederen te waarborgen; overwegende dat het vervoer tussen de EU en Azië wereldwijd onovertroffen is qua handelsvolumes en afgelegde afstanden; overwegende dat de veiligheid, beveiliging en ecologische duurzaamheid, met bijzondere aandacht voor de uitstoot van broeikasgassen, van alle vervoerswijzen tussen de EU en Azië moeten worden gewaarborgd; Beginselen van de connectiviteitsstrategie 1. benadrukt de fundamentele rol die connectiviteit in de geopolitieke betrekkingen van de EU en haar lidstaten speelt en benadrukt het feit dat connectiviteit als fundamentele leidraad van de Europese Unie diep verankerd is in de benadering van de EU ten aanzien van interne en internationale uitdagingen; wijst er met trots op dat connectiviteitsbeleid binnen de EU met succes ten uitvoer is gelegd en dat acties op het gebied van connectiviteit steeds vaker deel uitmaken van veel van de externe betrekkingen van de EU; 2. moedigt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) aan om een integrale connectiviteitsstrategie van de EU op te zetten als uitbreiding van de bestaande connectiviteitsstrategie tussen de EU en Azië, teneinde onze filosofie en beleidsmaatregelen inzake connectiviteit op elkaar af te stemmen, met het doel de rol van de EU als echte geopolitieke en geo-economische speler met een enkel narratief en als multiculturele faciliteerder te versterken en de partnerschappen te versterken met alle democratieën die onze fundamentele waarden delen; overwegende dat specifieke regionale prioriteiten en beleidslijnen, zoals die van het Oostelijk Partnerschap, het Europees nabuurschapsbeleid, de gezamenlijke mededeling over de betrekkingen met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied en een toekomstige Indo-Pacifische strategie, op de strategie moeten worden afgestemd; 3. benadrukt dat de internationale problemen groter zullen worden wanneer de wereld zich in vijandige kampen opsplitst of helemaal versnipperd raakt; maakt zich daarom sterk voor connectiviteit als een beginsel dat samenwerking nastreeft waar dat nodig en mogelijk is; 4. benadrukt dat connectiviteit een kernprioriteit moet zijn in het werk van de EU om haar ambitie waar te maken, om een meer proactieve Europese positie in de wereldpolitiek te bereiken en de voorwaarden te scheppen voor samenwerking met andere landen op bilateraal niveau en in multilaterale fora voor de bevordering van connectiviteit die in budgettair, economisch, sociaal als in ecologisch opzicht duurzaam is; 5. verwacht dat de strategie bijdraagt tot de tenuitvoerlegging van het belangrijkste kaderbeleid van de EU, namelijk het opbouwen van een sterke en rechtvaardige Unie, het investeren in vreedzame en respectvolle internationale betrekkingen, het bijdragen aan duurzame economische en sociale vooruitgang, ook op basis van ambitieuze handelsovereenkomsten die de Europese Green Deal en de digitale transformatie ondersteunen, en het bevorderen van rechtvaardigheid in de wereld; 6. is van mening dat voor de bevordering van een duurzame vorm van globalisering partnerschappen met derde landen nodig zijn om de kernelementen van de strategie, de Overeenkomst van Parijs en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, ten uitvoer te leggen; 7. is van mening dat de strategie een breed spectrum van politieke, economische, culturele, duurzaamheids- en veiligheidsdimensies moet bestrijken op basis van de fundamentele waarden en de gezamenlijke belangen van de EU, vlaggenschipprojecten moet uitvoeren die blijk geven van onze waarden als vrijheid, mensenrechten, de rechtsstaat, democratie, solidariteit tegen discriminatie, duurzaamheid, inclusiviteit, transparantie op het gebied van sociale rechtvaardigheid, een gelijk speelveld, wederkerigheid en naleving van op regels gebaseerd multilateralisme, en de internationale rol van de EU als normbepaler moet versterken; erkent dat voor de uitvoering voldoende mensen en financiële middelen moeten worden uitgetrokken; 8. verzoekt de economische en maatschappelijke belanghebbenden en deskundigen uit de praktijk op EU-niveau en in de lidstaten om bij te dragen aan de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van de strategie; verzoekt de Commissie om met het oog op deze participatie geschikte fora op te zetten; benadrukt dat voor parlementen een actieve rol moet zijn weggelegd bij het formuleren en bewaken van het connectiviteitsbeleid; 9. herinnert eraan dat investeringen in connectiviteit nodig zijn om duurzame groei en banen te creëren; benadrukt dat deze investeringen het publiek belang, transparantie, marktefficiëntie, een gelijk speelveld met eerlijke toegang tot aanbestedingsmarkten en budgettaire haalbaarheid moeten eerbiedigen en schuldenvallen moeten voorkomen; benadrukt dat dergelijke investeringen de economische veerkracht, het koolstofarm maken van de economie in overeenstemming met het Akkoord van Parijs en de ontwikkeling van nieuwe vaardigheden van de beroepsbevolking moeten ondersteunen en strenge milieu- en biodiversiteitsnormen moeten eerbiedigen; benadrukt voorts dat deze investeringen ook moeten voldoen aan strikte EU-normen op het gebied van sociale en arbeidsrechten, transparantie, mensenrechten, zorgvuldigheid, interoperabiliteit en goed bestuur, en dat zij een stem moeten geven aan de belanghebbenden bij de projecten door middel van gepaste, inclusieve en openbare raadplegingen van belanghebbenden en open toegang, ook voor lokale belanghebbenden, zoals kmo’s; 10. verzoekt alle Europese landen, ook de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie, de Westelijke Balkan en het Europese nabuurschap om de connectiviteitsstrategie van de EU te volgen en ook de verschillende ontwikkelingsregio’s functioneel te integreren; moedigt het VK aan om bij de bevordering van strategische internationale connectiviteit de handen ineen te slaan met de EU, vooral in het licht van het recente verslag van het Britse Lagerhuis over de toekomst van het internationale beleid van het VK; is van mening dat projecten die door meerdere Europese landen worden geleid, de voorkeur moeten hebben; 11. legt de grootste nadruk op het belang van eerlijke samenwerking met onze partners en andere landen en regio’s, en daarbij gebruik te maken van zachte macht om de Europese waarden te bevorderen en sterke en duurzame partnerschappen tot stand te brengen; meent dat de strategie gedeelde voordelen moet opleveren, wederkerige markttoegang moet waarborgen en eenzijdige afhankelijkheid en schuldenvallen moet voorkomen die de autonomie van de deelnemende landen ondermijnen en met wederzijds respect moet worden uitgevoerd; 12. benadrukt het cruciale belang van de Westelijke Balkan als prioriteit voor de strategie; is van mening dat de strategie positieve synergieën met andere politieke en economische processen in de regio kan genereren, met name regionale integratie; pleit voor het harmoniseren van bestaande infrastructuurplannen voor de Westelijke Balkan, zoals de connectiviteitsagenda van de EU voor de Westelijke Balkan, met de strategie; is verheugd over het tempo waarmee in het kader van het economisch en investeringsplan voor de regio in de Westelijke Balkan in connectiviteit wordt geïnvesteerd; benadrukt tevens het belang van het Oostelijk Partnerschap en de aandacht voor connectiviteit in de gezamenlijke mededeling van 18 maart 2020; Governance van de strategie 13. beklemtoont dat de strategie gecoördineerd en gemonitord moet worden met het oog op interne connectiviteit binnen de EU en tussen de EU en potentiële lidstaten, bijvoorbeeld door middel van de trans-Europese netwerken (TEN-T) of het Drie zeeën-initiatief, waarbij de gedeelde waarden, normen en belangen worden versterkt en de EU-instellingen en lidstaten een gedeelde verantwoordelijkheid voor de strategie krijgen; is van mening dat de connectiviteitsstrategie zonder draagvlak onder de lidstaten net een auto zonder wielen is; 14. onderstreept het multidimensionale karakter van de strategie, die een doeltreffende coördinatie van bestaande strategieën, beleidsmaatregelen en projecten voor internationale connectiviteit en interoperabiliteit zal vereisen; spreekt de verwachting uit dat de bestaande coördinatie tussen de EDEO en de directoraten-generaal van de Commissie in dit verband wordt verbeterd en gestroomlijnd; 15. onderstreept dat de strategie onder duidelijker leiderschap moet staan en dat de bevoegdheden binnen de Commissie op elk niveau, ook aan de top, duidelijk verdeeld moeten zijn; stelt derhalve voor dat de uitvoering van de strategie regelmatig wordt besproken door de Groep van commissarissen voor een sterker Europa, die moet optreden als coördinatieorgaan voor connectiviteit, gezamenlijk voorgezeten door de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) en een connectiviteitscoördinator van de Commissie, bij voorkeur een uitvoerend vicevoorzitter; 16. bepleit het secretariaat van het coördinatieorgaan voor connectiviteit bij de EDEO neer te leggen, terwijl het bijbehorende werkniveau alle relevante directeuren-generaal omvat en het gezamenlijk voorzitterschap bij de secretarissen-generaal van de Commissie en de EDEO berust om de synergieën en efficiëntie te maximaliseren; 17. onderstreept hoe belangrijk het is het Europees Parlement, de Raad, de lidstaten en de nationale parlementen bij de strategie te betrekken; dringt erop aan dat de Commissie regelmatig verslag uitbrengt over de resultaten van de uitvoering van de strategie, en dat die in detail door het Parlement en de Raad worden besproken; bepleit de benoeming van nationale connectiviteitscoördinatoren in de regeringen van de lidstaten; is van mening dat de oprichting van een speciale werkgroep van de Raad de samenhang, operationalisering en eigen verantwoordelijkheid op het gebied van connectiviteit onder de lidstaten zou kunnen vergroten; stelt voor om ten aanzien van connectiviteit gebruik te maken van stemming bij gekwalificeerde meerderheid, behalve op gebieden die relevant zijn voor of verband houden met de nationale veiligheid; 18. is van mening dat de uitwisseling van informatie met en betrokkenheid van relevante belanghebbenden, waaronder de financieringsinstellingen van de EU, essentieel zijn voor het welslagen van de strategie gezien de bestaande investeringskloven op dit gebied; bepleit een deskundigengroep op hoog niveau inzake internationale connectiviteit op te richten als adviesorgaan voor de Commissie, met inbegrip van vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, zoals beoogd in het voorstel voor een bedrijfsadviesgroep als uiteengezet in de gezamenlijke mededeling van 19 september 2018, plus het maatschappelijk middenveld en andere belanghebbenden, onder meer op het gebied van mensenrechten, milieu en arbeidsrechten, en internationale financiële instellingen, met bijzondere nadruk op de Europese Investeringsbank (EIB) als EU-bank en in overeenstemming met het criterium van gendergelijkheid; 19. is er vast van overtuigd dat Europese ontwikkelingsbanken en die van lidstaten, belegginsinstanties en exportkredietinstellingen een centrale rol moeten spelen bij het beheer van investeringen in internationale connectiviteitsprojecten, met name wat betreft het aantrekken van investeringen uit de particuliere sector voor de financiering en uitvoering van projecten en het verstrekken van advies over investeringsbehoeften of bestaande kaders, afhankelijk van het ontwikkelingsniveau van het land; pleit ervoor een centraal platform voor de particuliere sector op te zetten; 20. ziet in deze context een rol weggelegd voor de EIB en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling; is er vast van overtuigd dat het actief bevorderen van de betrokkenheid van de particuliere sector bij financierbare internationale connectiviteitsprojecten een van de hoekstenen van de strategie moet vormen; vraagt de lopende werkzaamheden ter versterking van de Europese architectuur voor ontwikkelingsfinanciering te bespoedigen met een volwaardige Europese ontwikkelingsbank als mogelijk resultaat; spreekt zich uit voor samenwerking met andere internationale financiële instellingen op basis van Europese waarden en strategische belangen; 21. benadrukt dat de connectiviteitsstrategie om geloofwaardig te zijn moet worden voorzien van de instrumenten en middelen die voor de uitvoering nodig zijn en van een omvang die overeenkomt met de ambitie daarvan; is ingenomen met het substantiële bedrag aan EU-fondsen voor internationale samenwerking, met name het aanzienlijke bedrag aan aan subsidies in vergelijking met andere wereldmachten, in de periode 2014-2018 in totaal 345 miljard EUR; 22. uit kritiek op het feit dat de publieke bekendheid met en de zichtbaarheid van de internationale bijdragen van de EU aan de bevordering en financiering van connectiviteitsbeleid gebrekkig zijn en dringt erop aan dat daarin onverwijld passend verandering wordt gebracht; onderstreept bovendien dat een specifiek communicatiebeleid voor de connectiviteitsstrategie moet worden opgezet, en vraagt om een duidelijkere en effectievere communicatie over de voordelen, resultaten en doelen van de strategie, zodat voldoende draagvlak wordt gecreëerd om het welslagen van de strategie te verzekeren; wijst op het potentieel van vlaggenschipprojecten in dit verband; 23. is van mening dat de doelen van de strategie alleen bereikt kunnen worden door in het kader van het MFK 2021-2027 voldoende publieke middelen toe te wijzen; dringt erop aan dat de strategie wordt opgenomen in de toekomstige verordeningen inzake het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking en het instrument voor pretoetredingssteun III, om de EU in staat te stellen de doelstellingen van de strategie efficiënt te verwezenlijken, met gebruikmaking van financiële programma’s van de EU zoals InvestEU en met name het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling Plus, de garantie voor extern optreden en geografische investeringsfaciliteiten, zoals de investeringsfaciliteit voor het nabuurschapsbeleid, de investeringsfaciliteit voor Centraal-Azië en de Aziatische investeringsfaciliteit; wijst voorts op de mogelijkheid om partnerlanden te helpen bij de ontwikkeling van hun eigen financieringsmechanismen; 24. is van mening dat de connectiviteitsstrategie weliswaar een multidimensionaal karakter heeft, maar dat deze ook duidelijk gericht moet zijn op een specifieke reeks prioriteiten; is ingenomen met de prominente plaats die de EU-connectiviteitsagenda heeft gekregen in het 18-maandenprogramma van het Duitse, Portugese en Sloveense voorzitterschap van de Europese Raad; benadrukt het belang van het identificeren van vlaggenschipprojecten voor de betrokken sectoren, die een grote Europese meerwaarde moeten hebben, een strategisch publiek belang moeten vertegenwoordigen en de unieke, op waarden gebaseerde aanpak van de EU moeten aantonen; verzoekt de Commissie en de EDEO om criteria voor het aanwijzen van dergelijke projecten voor te stellen; 25. is ingenomen met initiatieven zoals de beginselen van de G20 voor investeringen in hoogwaardige infrastructuur en de resolutie van de Milieuvergadering van de Verenigde Naties over duurzame infrastructuur; moedigt de Commissie, de EDEO en de lidstaten aan om de strategische EU-benadering van internationale connectiviteit te bevorderen op alle multilaterale en plurilaterale fora, zoals de Algemene Vergadering van de VN, de ASEM en de G7; Prioriteiten van de strategie Groene transitie 26. wijst op de rol die de EU bij de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs onder meer door de bevordering van de circulaire economie en klimaatbestendige investeringen speelt; is van mening dat de respons op de klimaatverandering, gericht op het koolstofarm maken van de economie, de instandhouding van de biodiversiteit en het milieu, een overkoepelende prioriteit van de strategie moet zijn, waarbij in het bijzonder aandacht besteed wordt aan de ontwikkeling van hoogwaardige infrastructuur; wijst erop dat het behoud van de bestaande infrastructuur voor milieuvriendelijke vervoerswijzen in Europa en daarbuiten van buitengewoon groot belang is; dringt aan op een systematische vergroening van relevante investeringen in connectiviteit; bepleit in dit verband transparante aanbestedingscriteria op te stellen inzake de kosten van de levenscyclus van producten of diensten, en de naleving van de EU-normen en -voorschriften; is van mening dat sociaal rechtvaardige en duurzame vergroening van ontwikkelingssamenwerking, infrastructuurinvesteringen in het algemeen en met name de energiedimensie, kwesties van grote prioriteit zijn; acht samenwerking op het gebied van alternatieve energiebronnen en energiezuinigheid belangrijke gidsprojecten; stelt voor om de samenwerking op het gebied van de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen tot een pijler van de connectiviteit tussen de EU en Afrika te maken; beschouwt capaciteitsopbouw voor duurzaamheid als een kerndimensie; juicht ambitieuze wetenschappelijke samenwerking toe die kan bijdragen aan mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering, bescherming van de biodiversiteit, en bevordering van de circulaire economie, duurzame groei en een rechtvaardige transitie; Vervoer 27. is uitgesproken voorstander van een wereldwijde gecoördineerde aanpak door nauwe samenwerking met derde landen om de connectiviteit en veerkracht van de verkeersinfrastructuur en vervoerssector ter ondersteuning van de wereldwijde toeleveringsketens te herstellen en in stand te houden; is ingenomen met de samenwerking tussen de EU en Azië bij initiatieven zoals de transportcorridor Europa-Kaukasus-Azië en de bevordering van nieuwe initiatieven op het gebied van duurzaam vervoer met belangrijke Aziatische partners zoals India en Centraal-Azië; 28. benadrukt dat de EU haar goed ontwikkelde TEN-T-kader moet laten aansluiten op netwerken in Azië, en tegelijkertijd haar eigen TEN-T-projecten binnen de EU, zoals Rail Baltica en andere projecten, moet afronden; is ingenomen met de goedkeuring van het economisch en investeringsplan van de EU voor de Westelijke Balkan en met de lopende uitbreiding van TEN-T naar de Westelijke Balkan en de landen van het Oostelijk Partnerschap, wat gezien de geografische locatie moet worden beschouwd als sleutelelement van de connectiviteitsstrategie; is van mening dat een speciale TEN-T-coördinator voor de uitbreidingslanden en de landen van het Oostelijk Partnerschap moet worden aangewezen; 29. benadrukt het belang van spoorverbindingen; wijst op de noodzaak om te zorgen voor een uniforme wettelijke regeling voor het goederenvervoer per spoor op het Euraziatische continent; roept op tot uitbreiding van de toepassing van de technische specificaties van de EU, met name de veiligheidsnormen voor het vervoer van gevaarlijke goederen per spoor en de naleving van de desbetreffende OTIF (1) -richtsnoeren overeenkomstig bijlage 2 bij de SMGS (2) , en tot het creëren van nieuwe economische vooruitzichten door het openstellen van markten en het bevorderen van investeringsmogelijkheden; 30. benadrukt het belang van de lopende onderhandelingen over alomvattende luchtvervoersovereenkomsten met partnerlanden in Azië, met name de overeenkomst tussen de EU en de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN), die eerlijke en transparante marktvoorwaarden moet scheppen op basis van een duidelijk regelgevingskader en in het bijzonder de naleving van hoge EU-normen; benadrukt hoe belangrijk EU-steun voor Aziatische landen is om de gevolgen van de burgerluchtvaart voor de klimaatverandering te beperken; 31. verzoekt de Commissie verdere vooruitgang te boeken met haar initiatieven op het gebied van het zeevervoer om de administratieve formaliteiten te digitaliseren en te vereenvoudigen en de maritieme veiligheid in de havens van Azië te vergroten via de Internationale Maritieme Organisatie en door middel van zeevervoersovereenkomsten; onderstreept het belang van sterkere banden met derde landen in Azië via doelgerichte zeevervoersovereenkomsten die ertoe kunnen bijdragen het zeevervoer te reguleren, te faciliteren en te verduurzamen; 32. benadrukt dat de strategie moet waarborgen dat vervoerders uit Azië zich moeten houden aan EU-normen op het gebied van het wegvervoer; pleit voor samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten bij de handhaving van de Unie- en nationale wetgeving in de sector; Digitalisering 33. beklemtoont dat digitalisering de belangrijkste trend van de 21e eeuw is en onderstreept de invloed daarvan op het dagelijks leven van elke wereldburger; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom meer ambitie te tonen op het gebied van digitalisering; verwacht dat de EU op het gebied van digitalisering wereldwijd een concurrerende speler wordt, op gelijke voet met de VS en China; beschouwt de bevordering van digitale connectiviteit en digitale toegang via glasvezel- en 5G-netwerken met een zeer hoge capaciteit in dit verband als een hoge prioriteit voor de EU; is van mening dat de ontwikkeling van een open strategische autonomie in deze sector de diversifiëring moet omvatten van de toeleveringsketen van fabrikanten van apparatuur door het stimuleren van een open en interoperabele netwerkarchitectuur en partnerschappen op het gebied van digitalisering met derde landen en regio’s die onze waarden delen en technologie toepassen met volledige eerbiediging van de grondrechten; dringt er bij de Commissie op aan om bij connectiviteitsprojecten met derde landen voorwaarden te stellen betreffende het ethisch gebruik van technologie in binnen- en buitenland; benadrukt in dit verband dat het veiligheidsaspect van het grootste belang is; 34. benadrukt dat de EU, als actor die normen vaststelt, moet streven naar gezamenlijk leiderschap bij het vaststellen, verdedigen en bevorderen van internationale normen en praktijken die gestoeld zijn op een vreedzame, veilige, op de rechtsstaat gebaseerde en open ICT-omgeving, en tegelijkertijd bedreigingen van de cyberveiligheid moet aanpakken en de mensenrechten en vrijheden online moet beschermen, met inbegrip van de bescherming van persoonsgegevens; 35. pleit ervoor dat de samenwerking op het gebied van gegevensbescherming met de ASEAN-landen en met India, Japan, de VS, Australië, Canada, Zuid-Korea, Nieuw-Zeeland en andere landen aanzienlijk wordt geïntensiveerd om de besluitvorming over de toereikendheid van de gegevensstromen te bevorderen; is van mening dat bepalingen over e-handel en digitale handel in handelsovereenkomsten moeten bijdragen aan de doelstellingen van de digitale pijler van de strategie; stelt met betrekking tot gegevensstromen vast dat de EU al voorstellen heeft ingediend in het kader van verschillende onderhandelingen, in overeenstemming met de regels voor gegevensbescherming en de algemene verordening gegevensbescherming (3) ; wijst erop dat het adequaatheidsbesluit inzake Japan als voorbeeld dient voor de bevordering van digitale integratie; pleit ervoor de digitale connectiviteitsagenda te koppelen aan de toekomstige wereldwijde EU-strategie voor digitale samenwerking; 36. benadrukt dat de 5G-infrastructuur moet bijdragen aan de strategische veerkracht van de EU; verzoekt de Commissie een plan uit te werken voor het ontwikkelen van Europese 5G-technologie en voor het uitfaseren van 5G-technologie die is ontwikkeld door derde landen die niet dezelfde waarden en normen als Europa aanhouden; dringt er bij de Commissie op aan om bij connectiviteitsprojecten met derde landen strenge voorwaarden te stellen betreffende het ethisch gebruik van technologie in binnen- en buitenland; is ingenomen met de bepalingen voor cyberbeveiliging in het programma Digitaal Europa wat het aanbestedingsproces betreft; pleit ervoor de 5G-toolboxbenadering op te nemen in de bevordering van digitale connectiviteit gezien de extraterritoriale toepassingsmogelijkheden ervan; moedigt de Commissie aan om eraan te werken de internationale mobiele roamingovereenkomsten van de EU met de connectiviteitspartners te repliceren; is ingenomen met het initiatief voor het internet van de volgende generatie en investeringen in digitale-infrastructuurprojecten, zoals het BELLA-project (Building Europe Link to Latin America) voor de aanleg van een onderzeese glasvezelkabel tussen Europa en Latijns-Amerika; beveelt de Commissie aan werkelijke behoeften vast te stellen voor gerichte digitale officiële ontwikkelingshulp; stelt de Commissie voor om de 6G-ontwikkelingssamenwerking met gelijkgestemde landen te bevorderen als een vlaggenschipproject; Connectiviteit tussen mensen 37. is van mening dat de intermenselijke dimensie een fundamentele pijler van de strategie is, die meer op de voorgrond moet worden geplaatst; roept daarom op tot wederzijdse mogelijkheden voor mobiliteit tussen Europa tot Azië; wijst op de noodzaak van toereikende openbare financiering voor de diplomatie; 38. legt grote nadruk op het bevorderen van intermenselijke contacten tussen studenten, leerlingen in beroepsopleidingen, jonge professionals, academici, maatschappelijke organisaties, ngo’s, onderzoekers en vertegenwoordigers van culturele sectoren, als sleutel tot wederzijds begrip en respect; pleit voor een dergelijke samenwerking op basis van inclusiviteit, wederkerigheid en gendergelijkheid; dringt met name aan op versterking van de jongerendimensie via jeugdfora om de beheersing van vreemde talen, de uitwisseling van studenten en academici en de wederzijdse erkenning van diploma’s te bevorderen; pleit er in dit verband voor om het eTwinning-platform ook voor connectiviteitspartnerlanden open te stellen; herinnert aan de mogelijkheden voor regionale uitwisselingen, bijvoorbeeld tussen innovatoren, en voor samenwerking tussen steden; benadrukt dat connectiviteit mogelijkheden biedt om Europa een centrale rol te laten spelen op het raakvlak van onderzoek, innovatie en investeringen; is van mening dat in de context van deze pijler extra aandacht aan minderheidskwesties moet worden besteed; 39. prijst de initiatieven die voor de Westelijke Balkan zijn genomen met het oog op de bevordering van samenwerking en uitwisseling van jongeren, alsook van beroepsonderwijs en -opleiding, en pleit ervoor soortgelijke programma’s aan te bieden aan andere partners van de strategie, te beginnen met de landen van het Oostelijk Partnerschap; merkt op dat connectiviteit tussen de EU en de Westelijke Balkan een vast onderdeel van de strategie moet zijn aangezien de landen in die regio potentiële EU-lidstaten zijn; 40. juicht de organisatie toe van het Young Leaders Forum en het Strategic Thinkers Forum van de EU en de ASEAN in februari 2018, alsook van de Young Leaders Summit van de stichting Azië-Europa en de ASEM Summits; stelt voor dat deze bijeenkomsten regelmatig worden gehouden en dat in het kader van de betrekkingen tussen de EU en de Afrikaanse Unie ook soortgelijke jaarlijkse fora worden opgericht; 41. verzoekt de Commissie om de strategie en de aankomende EU-strategie voor samenwerking op het gebied van onderzoek en investeringen op elkaar af te stemmen; verzoekt de Commissie om haar strategische benadering van de samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie (O&I) in te vullen door de banden met gelijkgestemde partners aan te halen, bijvoorbeeld door hun wellicht de status van geassocieerd partner te verlenen, en door de samenwerking op universele beginselen als academische vrijheid, open toegang, bescherming van intellectueel eigendom, een gelijk speelveld, onderzoeksintegriteit en bescherming van persoonsgegevens te laten berusten; moedigt de vaststelling van een landenspecifiek beleid voor samenwerking op het gebied van onderzoek aan; benadrukt het belang van het opstellen van criteria om gevoelige sectoren op het gebied van O&I te identificeren, ook op het gebied van technologie voor tweeërlei gebruik; Handel, investeringen, concurrentievermogen en normen 42. merkt op dat de EU haar banden met gastlanden moet aanhalen en hun een geloofwaardig en duurzaam alternatief voor de financiering van connectiviteit moet aanbieden; 43. is van mening dat de intermenselijke dimensie ook essentieel is om het concurrentievermogen op de EU-waarden te laten berusten en een effectieve Europese economische diplomatie te waarborgen; 44. is van oordeel dat het handelsbeleid moet bijdragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van de strategie door eerlijke en duurzame handel en investeringen te bevorderen; benadrukt het belang van het versterken van de economische veerkracht door middel van de diversificatie van de toeleveringsketens en het versterken van de regionale integratie; benadrukt dat de strategie gepaard moet gaan met inspanningen om de toegang tot beide markten te vergroten, ook voor openbare aanbestedingen, en een open en transparant investeringsklimaat moet bevorderen, door kansen te scheppen en bij te dragen aan het mondiaal concurrentievermogen; benadrukt het belang van samenwerking op het vlak van due diligence, intellectuele-eigendomsbepalingen en geografische aanduidingen; 45. benadrukt in dit verband de centrale rol van internationale milieu-, duurzaamheids- en sociale normen in handels- en investeringsovereenkomsten; herinnert aan de herziening van het 15-puntenplan van de Commissie en de discussies in de Raad over handel en duurzame ontwikkeling; verzoekt de Commissie handelsbeschermingsinstrumenten volledig toe te passen om zo te voorkomen dat Europese bedrijven het slachtoffer worden van oneerlijke handelspraktijken, en de hoofdstukken inzake handel en duurzame ontwikkeling effectief uit te voeren in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs, de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN en de IAO-verdragen, teneinde de strategie te ontwikkelen en duurzame integratie tot stand te brengen; is van mening dat de Commissie en de EDEO een strategischer benadering moeten volgen met betrekking tot het stelsel van algemene tariefpreferenties, onder meer door meer actie te ondernemen op het hoogste politieke niveau, met als doel het SAP doeltreffender te maken wat normen voor mensenrechten, internationaal arbeidsrecht, het milieu en goed bestuur betreft; 46. onderstreept hoe belangrijk de strategische betrekkingen en de structurele rivaliteit tussen de EU en China zijn en verzoekt de lidstaten en de instellingen van de EU om China eensgezind te benaderen en een gecoördineerde aanpak te volgen; verzoekt China opnieuw om stappen te zetten in de richting van een ambitieuze hervorming van de Wereldhandelsorganisatie, met inbegrip van allesomvattende regels voor subsidies voor de industrie, en neemt kennis van de zorgen over marktverstorende praktijken van Chinese staatsbedrijven, gedwongen technologieoverdrachten en gegevenslokalisatie, overcapaciteit en daaraan gerelateerde gedumpte uitvoer, evenals andere oneerlijke handelspraktijken; acht het uitbreiden van het gelijk speelveld naar derde markten van cruciaal belang voor de kansen op lange termijn van Europese bedrijven; 47. benadrukt de rol van de internationale handelsovereenkomsten waarover de EU heeft onderhandeld en het belang van een goede uitvoering ervan; is van mening dat connectiviteit moet worden opgenomen in de mededeling van de Commissie over de herziening van het handelsbeleid; benadrukt het belang van internationale normen en transparante normen ter bevordering van hoogwaardige infrastructuur en de interoperabiliteit van netwerken; verzoekt de Commissie de bestaande overeenkomsten ambitieuzer te maken door het normalisatiebeleid systematisch op te nemen in bilaterale partnerschappen en handelsovereenkomsten, teneinde de multilaterale vaststelling van normen en de brede toepassing van internationaal overeengekomen normen en een transparante samenwerking op het gebied van regelgeving te bevorderen, met volledige inachtneming van het recht om te reguleren; 48. is van mening dat het EU-model voor het normalisatiebeleid het voordeel heeft dat het innovatief, open en inclusief is en in staat moet worden gesteld om de wereldwijde concurrentie tussen verschillende normalisatiemodellen te blijven aangaan; verwacht van de Commissie dat zij een proactieve rol speelt bij het aanmoedigen van standaardiseringsbeleid; beveelt daarom aan de coördinatie van het EU-normaliseringsbeleid toe te vertrouwen aan een hoge ambtenaar op Commissie-niveau, idealiter de commissaris voor Interne Markt; verzoekt de Commissie en de EDEO om hun activiteiten nauwer te coördineren met die van gelijkgestemde democratische partners op internationale fora voor het bepalen van normen teneinde internationale normen te stimuleren die de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten ondersteunen; Volksgezondheid 49. is van mening dat de COVID-19-pandemie heeft aangetoond dat de sector volksgezondheid dringend prioriteit moet krijgen als een nieuw cruciaal gebied voor samenwerking, met name wat betreft de veerkracht van de gezondheidszorgstelsels, toegang tot geneesmiddelen, medische apparatuur en vaccins, versterking van de strategische autonomie van de EU op het gebied van volksgezondheid, het vermijden van eenzijdige afhankelijkheid, en het waarborgen van veilige en gevarieerde farmaceutische en gezondheidsgerelateerde industriële toeleveringsketens, de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van crisisbeheer en pandemiepreventie en de wederkerigheid qua reizen en open grenzen; stelt voor het werk van de Europese gezondheidsunie aan de strategie te koppelen en een partnerschap aan te gaan met andere regionale mechanismen, zoals het Infectious Disease Control Center van de ASEAN; benadrukt dat de EU de connectiviteit op het gebied van de gezondheidszorg moet aangrijpen om lering te trekken uit de voorbeelden van een geslaagde aanpak van de pandemie door gelijkgestemde partners, zoals Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea of Taiwan; 50. benadrukt de lessen die zijn geleerd van de COVID-19-pandemie wat betreft het belang van een gecoördineerde maatregelen om te waarborgen dat wereldwijde vervoersroutes en toeleveringsketens open en veilig blijven; Veiligheid 51. is ervan overtuigd dat de veiligheidsdimensie van de strategie dringend moet worden uitgewerkt rekening houdend met het risico dat connectiviteit als wapen wordt ingezet; benadrukt dat er een geopolitieke benadering van wereldwijde samenwerking nodig is om de EU in staat te stellen het hoofd te bieden aan de nieuwe veiligheidsuitdagingen, waaronder cyberveiligheid, digitale connectiviteit, kritieke infrastructuur en het mogelijke tweeërlei gebruik van technologie; onderstreept de ernst van terroristische dreigingen; wijst op de toenemende bezorgdheid over veiligheid in het Europese nabuurschap; dringt er bij de EDEO en de lidstaten op aan een proactievere rol te spelen op deze gebieden; 52. benadrukt dat met het Afrikaanse continent een nauwer partnerschap op veiligheidsgebied moet worden aangegaan; herinnert aan de conclusies van de Raad uit 2018 over versterkte samenwerking op veiligheidsgebied van de EU in en met Azië; neemt nota van de toenemende relevantie voor de EU van de veiligheidsproblemen in de Indo-Pacifische-regio, zoals deze tot uiting komen in de Indo-Pacifische-strategieën van de lidstaten; steunt het initiatief om op EU-niveau een gemeenschappelijke Indo-Pacifische strategie uit te stippelen en de samenwerking met partners in de Indo-Pacifische regio aan te halen, onder meer in de vorm van onderlinge uitwisselingen van strijdkrachten; is van mening dat openheid, welvaart, inclusiviteit, duurzaamheid, wederkerigheid en levensvatbaarheid de leidende beginselen van de samenwerking met de Indo-Pacifische regio moeten zijn; Connectiviteitspartnerschappen 53. is zeer ingenomen met de oprichting van het partnerschap tussen de EU en Japan voor duurzame connectiviteit en hoogwaardige infrastructuur, met bijzondere aandacht voor duurzame connectiviteit met de Westelijke Balkan, Oost-Europa, Centraal-Azië, de Indo-Pacifische regio en Afrika; hoopt dat de EU en Japan het connectiviteitspartnerschap actief zullen promoten bij de relevante doelgroepen en erin zullen slagen om in de eerste helft van 2021 een begin te maken met de concrete uitvoering van het partnerschap; 54. is verheugd over de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Japan, die op 1 februari 2019 in werking is getreden, en over de versterkte coördinatie tussen de EIB, het Japan International Cooperation Agency en de Japan Bank for International Cooperation, met name wat betreft de financiering van groene verbindingen; meent dat de Westelijke Balkan en Zuidoost-Azië zeer goede kansen bieden voor Japan en de EU om hun samenwerking op het gebied van connectiviteit naar derde partners uit te breiden; ziet veel potentieel voor betrokkenheid van de particuliere sector, waaronder kmo’s; pleit daarnaast voor het onderzoeken van de veiligheidsaspecten van de samenwerking op het gebied van connectiviteit tussen Japan en de EU, waaronder de maritieme veiligheid; 55. is zeer ingenomen met de lopende onderhandelingen met het oog op de totstandbrenging van een connectiviteitspartnerschap met India; hoopt dat de roulerende voorzitterschappen van de Europese Raad en de komende Indiase en Italiaanse G20-voorzitterschappen hun invloed zullen aanwenden om vooruitgang te boeken; wijst op het connectiviteitsinitiatief voor regionale infrastructuur in Zuid-Azië (South Asia Regional Infrastructure Connectivity Initiative); neemt nota van de deelname van India aan het Initiatief in de Golf van Bengalen voor multisectorale technische en economische samenwerking en aan de internationale noord-zuidvervoerscorridor (International North–South Transport Corridor); is van mening dat India, gezien de huidige omstandigheden, een grotere rol moet spelen en dat er moet worden gestreefd naar een intensievere samenwerking tussen de EU en de Zuid-Aziatische landen; pleit ervoor om de verschillende connectiviteitsstrategieën in Azië te helpen coördineren, waarvan de Wereldbank er in totaal zestien heeft geteld; 56. herinnert eraan dat zowel de Russische Federatie als Turkije er ook belang bij hebben om stakeholders te worden in de connectiviteit tussen de EU en Azië; is bereid om waar mogelijk met hen samen te werken; stelt vast dat landen in Centraal-Azië de afgelopen twee decennia veel baat hebben gehad bij de toegenomen integratie in de wereldeconomie; meent dat de EU een veel grotere rol moet spelen en een van de belangrijkste actoren in de regio moet worden, waarbij zij handel en investeringen gebruikt als aanjager van gedeelde welvaart; is bezorgd over het gebrek aan transparantie bij door China gefinancierde projecten in Centraal-Azië; dringt erop aan om strenge arbeids- en milieunormen tot prioriteit te verheffen en de houdbaarheid van de schuld te waarborgen; 57. is ingenomen met de verkennende gesprekken tussen de EU en Korea over een connectiviteitspartnerschap en hoopt dat hierbij in 2021 goede vorderingen zullen worden gemaakt; pleit voor de oprichting van een EU-ASEAN-connectiviteitspartnerschap om een koppeling tot stand te brengen met het bestaande ASEAN-masterplan inzake connectiviteit en de projectpijplijn, naast andere doelstellingen; merkt op dat de ASEAN-regio de op twee na grootste handelspartner van de EU is, na de Verenigde Staten en China, en meent bijgevolg dat het waarborgen van betere markttoegang en het verbeteren van de samenwerking via brede partnerschapsovereenkomsten aanzienlijke voordelen zal opleveren voor exporteerders uit de EU; pleit voor een regionale vrijhandelsovereenkomst EU-ASEAN; moedigt het gebruik van investeringen aan om de ontbossing terug te dringen en duurzame landbouw te diversifiëren; 58. prijst de resultaten van de gezamenlijke ministeriële verklaring van de EU en de ASEAN over connectiviteit van 1 december 2020, en roept de EU op onmiddellijk te beginnen met de ontwikkeling en uitvoering van instrumenten en kaders voor samenwerking met de ASEAN op het gebied van connectiviteit; 59. wijst op regionale beleidsinitiatieven op het gebied van connectiviteit in Australië en op de uitwisselingen met Australië over connectiviteit in relevante geografische gebieden; dringt aan op nauwere samenwerking met Australië om solidariteit tussen de democratieën te tonen; ziet potentieel voor samenwerking met partners in het bassin van de Mekongrivier; 60. wijst op de noodzaak van samenwerking met Taiwan op het gebied van connectiviteit, teneinde lering te trekken uit de beste praktijken bij de aanpak van de COVID-19-pandemie, de contacten tussen mensen te verbeteren, de digitale kloof in de regio Zuidoost-Azië te verkleinen en de optie van een investeringsovereenkomst tussen de EU en Taiwan te onderzoeken; 61. verzoekt de Commissie de overeenkomst over het regionaal alomvattend economisch partnerschap, alsook de rol die China daarin speelt, te beoordelen; 62. is er vast van overtuigd dat de EU de samenwerking met de VS moet versterken; is ingenomen met het door de Verenigde Staten geïnitieerde concept van het Blue Dot Network (BDN); roept de Commissie en de EDEO op om samen met de VS te werken aan het BDN om de trans-Atlantische samenwerking op het gebied van op regels gebaseerde en duurzame connectiviteit te versterken, waarbij ook de aandacht wordt gevestigd op de punten van zorg met betrekking tot het BDN; hoopt op toekomstige samenwerking, met name met het oog op de handhaving van hoge kwaliteitsnormen voor connectiviteitsprojecten en de bevordering van de betrokkenheid van de particuliere sector; 63. steunt de toezeggingen om het partnerschap tussen de EU, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied te versterken, zoals benadrukt in de gezamenlijke mededeling van 2019, onder meer over de digitale economie en connectiviteit; benadrukt het belang van versterking van het partnerschap met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, die de Europese fundamentele waarden en belangen volledig delen; 64. wijst op het feit dat de EU met China heeft samengewerkt in het kader van een gezamenlijk connectiviteitsplatform, met bescheiden resultaten; beschouwt de “Nieuwe Zijderoute” als het kernpunt van het assertieve buitenlandse beleid van China; is bereid een partnerschap met het “Nieuwe Zijderoute”-initiatief te overwegen in specifieke gevallen waarin dit geen afbreuk doet aan de kernbeginselen van de EU, waarin het initiatief voldoet aan internationale normen en waarin de betrokken projecten door de Commissie worden gecontroleerd om ervoor te zorgen dat ze voldoen aan de normen en standaarden van de EU, zoals sociale, milieu- en fiscale normen en duurzaamheid, transparantie, inclusiviteit, de rechtsstaat, eerbiediging van de mensenrechten en wederkerigheid, om de internationale hefboomwerking voor de sterke bewapening van derde landen niet te vergroten en om de integriteit van de gemeenschappelijke markt en de politieke cohesie van de EU te waarborgen; meent dat in dit verband de nadruk moet worden gelegd op het verbeteren van de Euraziatische vervoersinfrastructuur, met name voor multimodaal en duurzaam vervoer; 65. benadrukt het belang van de lopende werkzaamheden van het connectiviteitsplatform EU-China bij zijn inspanningen om de mogelijkheden voor samenwerking op het gebied van vervoer tussen het uitgebreide TEN-T-netwerk van de EU en het Chinese “Nieuwe Zijderoute”-initiatief te onderzoeken; onderstreept de noodzaak van een mondiale en alomvattende aanpak om vrije en eerlijke mededinging te waarborgen voor bedrijven op het gebied van de ontwikkeling van vervoersinfrastructuur met China, met inbegrip van volledige transparantie en een gelijk speelveld; onderstreept in dit verband dat contractuele bepalingen ter zake zo transparant mogelijk moeten zijn en dat de wezenlijke belangen van de EU moeten worden verdedigd; 66. merkt op dat het connectiviteitsbeleid negatieve externe gevolgen zoals milieueffecten en -vervuiling moet verminderen; benadrukt het belang van duurzaamheid in deze hele strategie; moedigt de EU aan met Aziatische partnerlanden samen te werken om de vervoersconnectiviteit met Azië veiliger en zekerder te maken, niet in de laatste plaats op het gebied van gegevensstromen, mobiliteit en cyberveiligheid; 67. onderstreept het belang van de ultraperifere gebieden van Europa, en met name die welke dicht bij Azië liggen, en benadrukt hun economisch potentieel; spoort de Commissie aan investeringen in die gebieden te bevorderen om hun connectiviteit te versterken en hun economieën te stimuleren; 68. verzoekt de Commissie en de EDEO sterke toezichtscapaciteiten te ontwikkelen in de connectiviteitsstrategieën van andere landen en regio’s, ook met betrekking tot de daadwerkelijk ingezette financiële middelen, de gevolgen voor de financiële stabiliteit, duurzame ontwikkeling, eerbiediging van de mensenrechten, de rechtsstaat, goed bestuur en de beginselen van multilateralisme; benadrukt het potentieel van Team Europe bij het vinden van synergieën in de connectiviteitsinspanningen van de EU en de lidstaten; pleit voor samenwerking met de partnerlanden om de langetermijneffecten op het gebied van het structuurbeleid, de industriële en economische verbeteringen en de verlichting van de armoede in het oog te houden; Wereldwijde connectiviteit 69. benadrukt met klem dat in de strategie bijzondere aandacht moet worden besteed aan de connectiviteit met het Europese nabuurschap en met het naburige Afrikaanse continent, gezien de steeds grotere geopolitieke relevantie ervan voor verschillende mondiale actoren; verwacht dat deze inspanningen een afspiegeling zullen zijn van de ervaring van de EU met het beleid ter bevordering van de connectiviteit dat in Afrika door middel van ontwikkelingssamenwerking wordt uitgevoerd; dringt erop aan dat deze doelstelling op hoog niveau wordt besproken met de Afrikaanse Unie en tegen eind 2021 uitmondt in een connectiviteitspartnerschap tussen de EU en Afrika; 70. prijst de Commissie en de VV/HV voor hun bereidheid om in 2021 een Arctische strategie voor te leggen en roept de EU op zich actief in te zetten in de Arctische regio; uit zijn bezorgdheid over de gevolgen van de klimaatverandering voor deze kwetsbare regio; neemt met name nota van de mogelijke opening van een nieuwe scheepvaartroute naar Azië als gevolg van het smelten van het zee-ijs, dat ook zou kunnen worden gebruikt voor digitale verbindingen zoals glasvezelkabels, en neemt nota van het Chinese initiatief voor een “Arctische Zijderoute”; verwacht dat duurzame connectiviteit centraal staat bij deze inspanningen; 71. wijst op het succes van het eerste “Europa Connectivity Forum” in 2019; betreurt dat het forum dat in 2020 zou plaatsvinden is uitgesteld vanwege COVID-19; kijkt uit naar het volgende forum in 2021, als de pandemie het toelaat; is van mening dat toekomstige edities van dit forum moeten worden benut om alle Euraziatische connectiviteitspartners, Rusland en China inbegrepen, te betrekken bij de multilaterale discussies over ieders visie op de toekomstige economische, politieke en veiligheidsorde in Eurazië; 72. verwacht van de Commissie dat zij een nieuwe communicatiestrategie voorstelt met een duidelijk verhaal, om het connectiviteitsbeleid van de EU en de resultaten daarvan voldoende zichtbaarheid te geven en het afleggen van de nodige verantwoording mogelijk te maken; roept met klem op tot een heroriëntatie van de Connectiviteitsstrategie van de EU in duidelijke en aantrekkelijke bewoordingen die de specifieke, op waarden gebaseerde Europese benadering van connectiviteit tot uitdrukking brengen, en tot een duidelijke routekaart voor de uitvoering en de verwezenlijking van de strategie; o o o 73. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsook aan de lidstaten en de connectiviteitspartners van de Europese Unie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 11, 39 en 191 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) (1) , – gezien Richtlijn 2008/56/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het beleid ten aanzien van het mariene milieu (kaderrichtlijn mariene strategie) (2) , – gezien artikel 13 VWEU, waarin is bepaald dat de Unie en de lidstaten bij het formuleren van het beleid van de Unie op het gebied van onder meer visserij ten volle rekening moeten houden met hetgeen vereist is voor het welzijn van dieren als wezens met gevoel, en derhalve de grootst mogelijke zorg moeten besteden aan de desbetreffende voorschriften inzake dierenwelzijn, – gezien Verordening (EU) 2019/1241 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende de instandhouding van visbestanden en de bescherming van mariene ecosystemen door middel van technische maatregelen (3) , – gezien Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (4) en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (5) , – gezien Verordening (EG) nr. 1099/2009 van de Raad van 24 september 2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden (6) , en met name artikel 3, waarvan het kernbeginsel dat er “[b]ij het doden van dieren en daarmee verband houdende activiteiten [...] [voor wordt] gezorgd dat de dieren elke vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden wordt bespaard” van toepassing is op vissen, – gezien Richtlijn 2014/89/EU van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 tot vaststelling van een kader voor maritieme ruimtelijke planning (7) (richtlijn maritieme ruimtelijke planning), – gezien Richtlijn 91/676/EEG van de Raad van 12 december 1991 inzake de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen (8) , met name wat afspoeling van meststoffen betreft, – gezien Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (9) en Verordening (EG) nr. 1367/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 6 september 2006 betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op de communautaire instellingen en organen (10) , – gezien de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 – De natuur terug in ons leven brengen” ( COM(2020)0380 ), – gezien zijn resolutie van 16 januari 2018 over internationale oceaangovernance: een agenda voor de toekomst van onze oceanen in de context van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) voor 2030 (11) , – gezien de editie van 2020 van het verslag van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) getiteld “State of World Fisheries and Aquaculture” (De toestand van de mondiale visserij en aquacultuur) (SOFIA-verslag 2020), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een ‘van boer tot bord’-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” ( COM(2020)0381 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 juni 2020 getiteld “Naar een duurzamere visserij in de EU: stand van zaken en oriëntaties voor 2021” ( COM(2020)0248 ), – gezien de Verklaring van Johannesburg inzake duurzame ontwikkeling van 2002, het Uitvoeringsplan van Johannesburg en het slotdocument van de Rio+20-Conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling van juni 2012 getiteld “The future we want” (De toekomst die wij willen), – gezien het verslag van 2020 van het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij (WTECV) van de Commissie over monitoring van de prestaties van het gemeenschappelijk visserijbeleid (STECF-Adhoc-20-01), – gezien het Verdrag inzake biologische diversiteit (VBD), en met name streefdoel 11 van de Aichi-biodiversiteitsdoelen, die deel uitmaken van het strategisch plan voor biodiversiteit 2011-2020 dat is opgenomen in het VBD, – gezien het mondiaal evaluatieverslag van 2019 over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het intergouvernementeel platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES), – gezien het speciaal verslag van 2019 van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) getiteld “The Ocean and Cryosphere in a Changing Climate” (De oceaan en de cryosfeer in een veranderend klimaat), – gezien de resolutie van de Internationale Unie voor behoud van de natuur (IUCN) van 2016 over het vergroten van het bereik van beschermde mariene gebieden met het oog op een doeltreffende instandhouding van de mariene biodiversiteit, – gezien duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 14 van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, die betrekking heeft op de instandhouding en het duurzame gebruik van de oceanen, zeeën en mariene hulpbronnen, – gezien het verslag van de Commissie van 25 juni 2020 over de uitvoering van de kaderrichtlijn mariene strategie ( COM(2020)0259 ), – gezien zijn resolutie van 16 januari 2020 over de 15e bijeenkomst van de Conferentie van de partijen bij het Verdrag inzake biologische diversiteit (COP15) (12) , – gezien het verslag van de Wereldbank van 2017 getiteld “The sunken billions revisited: Progress and Challenges in Global Marine Fisheries” (Gezonken miljarden: Vooruitgang en uitdagingen in de mondiale zeevisserij), – gezien Speciaal verslag nr. 1/2017 van de Europese Rekenkamer van 21 februari 2017 getiteld “Meer inspanningen nodig om het Natura 2000-netwerk zo te ontwikkelen dat het volledige potentieel ervan wordt gerealiseerd”, – gezien Verslag nr. 17/2019 van het Europees Milieuagentschap (EEA) van 25 juni 2020 getiteld “Marine messages II” (Berichten van de zee II), – gezien het besluit van de Europese Ombudsman in zaak 640/2019/FP over de transparantie van het besluitvormingsproces van de Raad van de EU voor de vaststelling van de jaarlijkse verordeningen inzake vangstquota (totaal toegestane vangsten), – gezien Verslag nr. 3/2015 van het EEA van 1 oktober 2015 getiteld “Marine protected areas in Europe’s seas: An overview and perspective for the future” (Beschermde mariene gebieden in de Europese zeeën: overzicht en perspectieven voor de toekomst), – gezien het verslag van de Commissie van 1 oktober 2015 inzake de voortgang bij het vaststellen van beschermde mariene gebieden (zoals vereist krachtens artikel 21 van de kaderrichtlijn mariene strategie 2008/56/EG) ( COM(2015)0481 ), – gezien het verslag van de Commissie van 31 juli 2018 ter beoordeling van de programma’s van maatregelen van de lidstaten in het kader van de kaderrichtlijn mariene strategie ( COM(2018)0562 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 juni 2020, getiteld “Naar een duurzamere visserij in de EU: stand van zaken en oriëntaties voor 2021” ( COM(2020)0248 ), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9-0264/2020 ), A. overwegende dat het doel van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) is te garanderen dat visserij- en aquacultuuractiviteiten uit ecologisch oogpunt duurzaam zijn op de lange termijn en worden beheerd op een manier die strookt met de doelstellingen voordelen te realiseren op economisch en sociaal gebied en op het gebied van werkgelegenheid, en bij te dragen tot de beschikbaarheid van voedselvoorraden; overwegende dat om het doel van een geleidelijk herstel en behoud van populaties van visbestanden boven een biomassaniveau dat de maximale duurzame opbrengst kan opleveren te kunnen bereiken, het exploitatieniveau voor de maximale duurzame opbrengst indien mogelijk in 2015 bereikt moest zijn en geleidelijk toenemend voor alle bestanden uiterlijk in 2020 verwezenlijkt moest zijn; B. overwegende dat SDG 14 de oproep inhoudt om de oceanen, zeeën en mariene hulpbronnen in stand te houden en duurzaam te gebruiken; C. overwegende dat het doel van de kaderrichtlijn mariene strategie is het mariene milieu te beschermen en in stand te houden, de verslechtering ervan te voorkomen en mariene ecosystemen te herstellen, en uiterlijk in 2020 een goede milieutoestand van de mariene wateren van de EU te bereiken; D. overwegende dat een goede milieutoestand gebaseerd is op elf beschrijvende elementen; overwegende dat beschrijvend element 3 betrekking heeft op de populaties van alle commercieel geëxploiteerde soorten vis en schaal- en schelpdieren die zich binnen veilige biologische grenzen bevinden en een opbouw qua leeftijd en grootte vertonen die kenmerkend is voor een gezond bestand; E. overwegende dat beschrijvend element 3 voor een goede milieutoestand drie primaire beoordelingscriteria omvat – (I) duurzaamheid van de exploitatie, (II) voortplantingsvermogen en (III) behoud van het aandeel oudere en grotere vissen – maar dat slechts 10,5 % van de bestanden kan worden beoordeeld aan de hand van de criteria (I) en (II) en dat er op Europees niveau geen bevredigende gemeenschappelijke beoordelingsmethode bestaat voor criterium (III); F. overwegende dat de verzameling van gegevens over bepaalde visbestanden dringend moet worden verbeterd, met name wat betreft bestanden in de Zwarte Zee, de Middellandse Zee en Macaronesië, zodat een wetenschappelijke beoordeling kan worden uitgevoerd die van essentieel belang is voor een duurzaam beheer van de bestanden; G. overwegende dat de maatregelen voor visserijbeheer die in het kader van het GVB zijn vastgesteld hun vruchten afwerpen, aangezien het aantal visbestanden dat op duurzaam niveau wordt bevist, stijgt, waardoor hogere opbrengsten mogelijk zijn voor bestanden die overbevist werden; H. overwegende dat volgens het WTECV nog steeds ongeveer 38 % van de bestanden in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan en ongeveer 92 % van de bestanden in de Middellandse Zee en de Zwarte Zee overbevist wordt, d.w.z. geëxploiteerd wordt op een niveau dat boven de maximale duurzame opbrengst (MDO) ligt, hoewel de wettelijke verplichting bestaat uiterlijk in 2020 een einde te maken aan overbevissing; overwegende dat volgens het SOFIA-verslag 2020 van de FAO 62,5 % van de bestanden in de Middellandse Zee en de Zwarte Zee overbevist werd in 2017; I. overwegende dat de door de Commissie voorgestelde totaal toegestane vangsten (TAC’s) in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan in overeenstemming zijn met de MDO voor alle 78 bestanden waarvoor wetenschappelijk advies beschikbaar was; J. overwegende dat de Raad in 2019 de TAC’s voor 62 van de 78 soorten in overeenstemming heeft gebracht met de MDO; overwegende dat derhalve wordt verwacht dat in 2020 meer dan 99 % van de aanlandingen in de Oostzee, de Noordzee en de Atlantische Oceaan die uitsluitend door de EU worden beheerd, afkomstig zullen zijn uit duurzaam beheerde visserijen; K. overwegende dat de biomassa in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan sinds 2007 is blijven toenemen en in 2018 voor de volledig beoordeelde bestanden 48 % hoger lag dan in 2003; overwegende dat de situatie in de Middellandse Zee en de Zwarte Zee sinds het begin van de gegevensreeksen in 2003 in wezen ongewijzigd is gebleven, hoewel er sinds 2012 mogelijk sprake is van een lichte toename van de biomassa; L. overwegende dat bevissing op het niveau van de maximale economische opbrengst verwijst naar vangst op een niveau waarop de economische baten voor de vloten worden gemaximaliseerd, hetgeen de veerkracht van de sector vergroot, en waarop visbestanden boven de MDO worden gehouden; M. overwegende dat voor meersoortenvisserij het beheer van soorten op basis van het MDO-model onmogelijk toepasbaar is, zelfs als er sprake is van wetenschappelijk goed bekende en gedocumenteerde visserij; N. overwegende dat in wetenschappelijke studies over dit onderwerp bezorgdheid is geuit over de negatieve gevolgen op lange termijn van bepaalde vistechniekmethodes die in de visserij worden gebruikt – zoals vistuig dat in contact komt met de zeebodem of visaantrekkende voorzieningen – voor de visbestanden, de biodiversiteit in de oceanen en het mariene milieu; O. overwegende dat het GVB nog niet volledig ten uitvoer is gelegd en dat sommige maatregelen ervan, zoals de instelling van gebieden voor herstel van de visbestanden, nog niet zijn toegepast; P. overwegende dat volgens het IPBES wereldwijd 66 % van het mariene milieu is gewijzigd door menselijke druk en dat volgens de FAO 34,2 % van de visbestanden op biologisch niet-duurzame wijze wordt bevist; Q. overwegende dat de IUCN ervoor pleit dat ten minste 30 % van alle mariene habitats uiterlijk in 2020 wordt omgevormd tot een netwerk van beschermde mariene gebieden (MPA’s) die in hoge mate worden beschermd, naast andere doeltreffende gebiedsgebonden instandhoudingsmaatregelen, waarbij het doel is dat in ten minste 30 % van de oceaan geen winning plaatsvindt, zonder rekening te houden met de sociaal-economische gevolgen; R. overwegende dat in het SOFIA-verslag 2020 van de FAO wordt herhaald dat beheer het beste instrument voor instandhouding en de enige weg naar duurzaamheid is, en dat bestanden die effectief worden beheerd steeds duurzamer worden, waarbij 78,7 % van de huidige wereldwijde aanlandingen van zeevis afkomstig is van biologisch duurzame bestanden; S. overwegende dat in de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 wordt aangedrongen op een wettelijk bindend streefcijfer om ten minste 30 % van het zeegebied van de EU te beschermen en 10 % van het zeegebied van de EU strikt te beschermen; T. overwegende dat elektronische monitoring op afstand, bijvoorbeeld aan de hand van bijna in real time doorgestuurde positiegegevens, en de verscherping van controles ter plaatse een positieve rol spelen bij de handhaving van MPA’s; U. overwegende dat het verlies van mariene biodiversiteit sociaal-economische gevolgen heeft voor de visserijsector, overzeese en kustgemeenschappen en de samenleving als geheel en derhalve moet worden voorkomen; overwegende dat volgens de Wereldbank het herstel van de vispopulaties grotere economische baten zou opleveren dan de huidige staat van de zeevispopulaties; V. overwegende dat gezonde habitats, waaronder zandbanken, zeegrasvelden en koraalriffen, van essentieel belang zijn om de werking van het mariene ecosysteem te herstellen en de visbestanden aan te vullen en om te voorzien in koolstofputten met het oog op de beperking van de klimaatverandering; W. overwegende dat goed beheerde MPA’s van essentieel belang zijn om de biodiversiteit te vergroten en de natuurlijke habitats van andere soorten, zoals vogels, in stand te houden; X. overwegende dat er een sterke wetenschappelijke consensus bestaat dat MPA’s gunstig zijn voor de visserij vanwege hun overloopeffect en positieve effecten op de populatietoename, bijvoorbeeld door de bescherming van reproductiegebieden, jonge exemplaren en grote moederdieren met een hoog reproductievermogen; Y. overwegende dat verontreiniging die afkomstig is van het land, met name in gedeeltelijk afgesloten zeebekkens, en van andere mariene activiteiten ook van invloed is op het herstel van visbestanden; Z. overwegende dat de totale biomassa van de onder quota vallende soorten binnen de door de EU beheerde bestanden in 2018 48 % hoger lag dan in 2003; AA. overwegende dat in het wild gevangen vis veruit de gezondste en meest milieuvriendelijke bron van eiwitten op aarde is dankzij de lage CO 2 -voetafdruk van de visserijsector; overwegende dat vis en schaal- en schelpdieren dan ook de beste keuze vormen om de klimaatverandering tegen te gaan; AB. overwegende dat de aanbeveling van de Europese Ombudsman om proactief documenten over de vaststelling van de TAC-regelgeving openbaar te maken, tot dusver niet is opgevolgd door de Raad van de EU; AC. overwegende dat vissen op MDO-niveau positieve resultaten blijft opleveren in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan; Verbetering van het visserijbeheer om een einde te maken aan overbevissing 1. herhaalt zijn verzoek om een volledige uitvoering van het GVB, teneinde de visbestanden te herstellen en te behouden boven een biomassaniveau dat een MDO kan opleveren; 2. benadrukt dat de natuur, vissen en andere levende organismen een intrinsieke waarde hebben, ook als ze niet worden geëxploiteerd door middel van menselijke activiteiten; 3. verzoekt de Commissie en de lidstaten de wetenschappelijke dekking te versterken, met als doel om uiterlijk in 2025 100 % van de visbestanden die in Europese wateren worden bevist te evalueren en voor al deze bestanden de MDO te berekenen, indien dit wetenschappelijk gezien mogelijk is; 4. wijst erop dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de verzameling van gegevens en dat deze gegevens van essentieel belang zijn voor de beoordeling van de gezondheid van visbestanden; wijst erop dat de Commissie uit hoofde van artikel 23 van Verordening (EU) 2017/1004 (13) bij het Europees Parlement en de Raad een verslag over de uitvoering en de werking van deze verordening moet indienen; 5. verzoekt de Commissie werk te maken van haar TAC-voorstellen en verzoekt de Raad TAC’s vast te stellen op MDO-niveau, zoals bepaald in de GVB-verordening; 6. dringt er bij de Commissie, de lidstaten en de wetenschappelijke wereld op aan een op wetenschap gebaseerd model te ontwikkelen voor de optimalisering van het beheer en de exploitatie van meersoortenvisserij; merkt op dat dit model het mogelijk moet maken beheersdoelstellingen toe te passen die vergelijkbaar zijn met het gebruik van MDO in het hele GVB, zodat kan worden gevolgd hoe de toegepaste beheersregels zich ontwikkelen; 7. verzoekt de Commissie met klem de uitvoering van de ecosysteemgerichte benadering van het visserijbeheer te versterken, onder meer door in toenemende mate meersoortenbenaderingen toe te passen, teneinde de negatieve gevolgen van visserijactiviteiten en andere factoren zoals de klimaatverandering voor mariene ecosystemen, visbestanden en de samenleving tot een minimum te beperken en de klimaatveerkracht van oceanen te waarborgen; herhaalt dat volledig gedocumenteerde visserij- en kwaliteitsgegevens van essentieel belang zijn om het visserijbeheer te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten de nodige stappen te zetten om de verzameling van gegevens over recreatievisserij te verbeteren, rekening houdend met de milieueffecten en sociaal-economische waarde ervan; 8. verzoekt de Commissie steun te blijven verlenen voor plannen om de selectiviteit en de overleving van niet-doelsoorten te verbeteren en, met het oog op de invoering van een ecosysteemgerichte benadering van het visserijbeheer, vast te stellen welke praktijken schadelijk zijn voor visbestanden, de biodiversiteit in de oceanen en mariene milieus, en te voorzien in maatregelen om deze praktijken te beperken en te veranderen; 9. is van oordeel dat de EU na de evaluatie van het GVB uiterlijk in 2022 de huidige praktijk van het visserijbeheer waar nodig moet aanpassen en de overgang naar visserij met een lage impact moet versnellen, zodat niet alleen wordt gezorgd voor het behoud van visbestanden op het huidige niveau, maar ook – belangrijker nog – voor het herstel van visbestanden en mariene ecosystemen, in overleg met belanghebbenden, met name de visserijsector, en meent dat de EU dergelijke maatregelen moet ondersteunen via het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij; 10. is van mening dat de aandacht en steun in het bijzonder moeten worden gericht op kleinschalige visserij, die potentieel minder roofbouw pleegt en duurzamer van aard is, niet alleen wat betreft het beheer van biologische hulpbronnen maar ook vanuit sociaal-economisch oogpunt; 11. verzoekt de Commissie de harmonisatie van de indicatoren onder criterium (III) met betrekking tot een goede milieutoestand waarin is voorzien in de kaderrichtlijn mariene strategie te steunen, met als doel om benchmarks en een beoordelingsmethode vast te stellen die gemeenschappelijk zijn voor alle lidstaten; 12. verzoekt de Commissie te bestuderen of het nuttig kan zijn om voor visserijbeheer andere indicatoren te gebruiken dan MDO, door rekening te houden met interacties tussen soorten en sociaal-economische factoren, alsook met de effecten van klimaatverandering en verontreiniging; merkt op dat andere indicatoren zoals de maximale economische opbrengst door sommige landen worden onderzocht en toegepast; 13. wijst erop dat voor de beperking van de druk van menselijke activiteiten meer onderzoek en innovatie in de visserijsector nodig zijn met het oog op de ontwikkeling van optimale werkmethoden die gekoppeld zijn aan de circulaire economie, duurzaamheid en de selectiviteit van vistuig; 14. benadrukt het belang van de kleinschalige kustvisserij en is van oordeel dat deze sector een belangrijke bijdrage kan leveren aan de overgang naar een duurzaam beheer van visbestanden; verzoekt alle lidstaten daarom om in het kader van hun nationale quota een groter aandeel toe te wijzen aan deze sector; 15. verzoekt de Commissie te waarborgen dat de lidstaten programma’s voor gegevensverzameling vaststellen die betrekking hebben op de gevolgen van visserijactiviteiten voor het milieu in het algemeen, onder meer wat de bijvangst van kwetsbare soorten betreft, alsook de gevolgen voor de zeebodem; 16. eist dat de Raad proactief alle documenten over de vaststelling van TAC-regelgeving openbaar maakt, overeenkomstig de aanbeveling van de Europese Ombudsman, en zich houdt aan Verordening (EG) nr. 1049/2001 en Verordening (EG) nr. 1367/2006; Uitbreiding van het netwerk van beschermde gebieden en verbetering van het beheer daarvan 17. benadrukt dat de Europese Unie weliswaar vooruitgang heeft geboekt en het streefcijfer heeft behaald om 10 % van de Europese wateren als beschermd gebied aan te merken, maar dat het netwerk van MPA’s nog verre van volledig effectief is, en wijst erop dat er voor slechts een zeer klein deel van de bestaande MPA’s beheersplannen en beschermingsmaatregelen voorhanden zijn; 18. wijst erop dat MPA’s, indien ze succesvol zijn, grote sociaal-economische voordelen opleveren, met name voor kustgemeenschappen, de visserijsector en de sector toerisme, en dat MPA’s belangrijke ecologische functies kunnen vervullen voor de reproductie van visbestanden (als paaiplaats of kweekgebied met veel jonge vissen) en de veerkracht van visbestanden kunnen verbeteren; 19. is verheugd over het voorstel dat de Commissie in haar biodiversiteitsstrategie voor 2030 heeft gedaan om ten minste 30 % van het zeegebied in de EU te beschermen; , onder meer door middel van gebieden voor herstel van de visbestanden, waarin is voorzien in het kader van het GVB, en gebieden waar de meest vernietigende vismethoden en economische activiteiten worden beperkt; 20. pleit ervoor dat een derde van dit gebied (d.w.z. 10 % van de Europese wateren) een hoog niveau van bescherming geniet en gebieden omvat waar alle vangsten en alle economische activiteiten worden verboden (d.w.z. zones met een vangstverbod); 21. verzoekt de Commissie elk wetgevingsvoorstel vergezeld te doen gaan van effectbeoordelingen op basis van het beste beschikbare wetenschappelijke advies en in nauwe samenwerking met lokale gemeenschappen en autoriteiten; 22. dringt er bij de Commissie met klem op aan richtsnoeren vast te stellen voor de MPA-streefdoelen die in elke maritieme regio van de EU moeten worden verwezenlijkt, met het oog op een evenwichtige geografische spreiding en ecologische representativiteit; 23. verzoekt de lidstaten door te gaan met het aanwijzen van MPA’s in het kader van de vogel- (14) en habitatrichtlijn (15) en de kaderrichtlijn mariene strategie om die doelstellingen te behalen; 24. pleit ervoor dat MPA’s worden ingesteld als onderdeel van een samenhangend netwerk van verbonden gebieden, waaronder offshore- en diepzeegebieden; herinnert aan de verplichting om in gebieden waar kwetsbare mariene ecosystemen (VME’s) voorkomen of kunnen voorkomen te stoppen met visserij met bodemberoerend vistuig dieper dan 400 m; 25. verzoekt de Commissie met klem sterke wetenschappelijk onderbouwde richtsnoeren voor de lidstaten op te stellen inzake het beheer van MPA’s en een classificatie van MPA’s vast te stellen waarbij rekening wordt gehouden met het stadium van totstandbrenging, de beheerplannen en de ecosysteemvoordelen van de gebieden, en wordt voortgebouwd op bestaande richtsnoeren zoals de mondiale normen van de IUCN; 26. hamert erop dat de Commissie visserijovereenkomsten met derde landen moet combineren met beheers- en bestuursmaatregelen zoals MPA’s, zodat het beheer van de visbestanden kan worden verbeterd en het hoofd kan worden geboden aan de vele cumulatieve effecten van deze overeenkomsten, zoals verontreiniging, illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij) en de ontwikkeling van bepaalde praktijken als industrievisserij die een bedreiging vormen voor de duurzaamheid van sommige visbestanden; 27. verzoekt de lidstaten met klem sterkere en meer doeltreffende beheersplannen vast te stellen voor de bestaande en toekomstige MPA’s en sterkere maatregelen op het gebied van controle, monitoring en bewaking in te voeren om te waarborgen dat MPA’s worden geëerbiedigd; 28. dringt erop aan dat de sectoren van zowel de commerciële als recreatievisserij, alsook de organisaties die bevoegd zijn voor het beheer van menselijke en economische activiteiten op zee (bv. regionale organisaties voor visserijbeheer (ROVB’s) of de Internationale Maritieme Organisatie) betrokken worden bij de controle, monitoring en bewaking van MPA’s; 29. benadrukt dat beter toezicht moet worden gehouden op door de EU-lidstaten ingediende maatregelen voor visserijbeheer in Natura 2000-gebieden, om ervoor te zorgen dat de instandhoudingsdoelstellingen overeenkomstig artikel 11 van het GVB worden verwezenlijkt; 30. benadrukt dat de aanwijzing van gebieden en de ontwikkeling van beheersmaatregelen gebaseerd moeten zijn op het beste beschikbare wetenschappelijke advies; 31. erkent dat MPA’s en andere beschermde gebieden alleen succesvol kunnen zijn als ze een stevige wetenschappelijke basis hebben en aanvaard worden door commerciële en recreatievissers, kustgemeenschappen en andere belanghebbende partijen, en als wordt gezorgd voor een duidelijke communicatie over wat precies wordt beschermd en hoe en waarom dit gebeurt; pleit er derhalve voor dat de visserijsector, met inbegrip van de ambachtelijke visserij, wetenschappelijke organen voor visserijbeheer en andere relevante belanghebbenden, worden betrokken bij het ontwerp, het bestuur en de monitoring van MPA’s; dringt erop aan dat participatie van het maatschappelijk middenveld wordt aangemoedigd door educatieve mariene gebieden tot stand te brengen; 32. benadrukt het belang van een alomvattende en samenhangende benadering bij de totstandbrenging van MPA’s, hetgeen inhoudt dat niet alleen commerciële visserij wordt beperkt, maar ook andere activiteiten worden aangepakt, zoals exploratie of exploitatie van fossiele brandstoffen, mijnbouw, grootschalige aquacultuur, baggeren, windmolenparken in zee, vervoer, recreatievisserij en andere vrijetijdsactiviteiten; 33. verzoekt de lidstaten het netwerk van gebieden voor het herstel van visbestanden in het kader van het GVB uit te breiden, met name wanneer er duidelijke bewijzen zijn dat zich daar paaiplaatsen bevinden of grote concentraties van vis die kleiner is dan de minimuminstandhoudingsreferentiegrootte; benadrukt dat in het volgende verslag over de werking van het GVB een evaluatie van de aanwijzing en het succes van deze gebieden moet worden opgenomen; 34. verzoekt de Commissie en de lidstaten om in het kader van internationale onderhandelingen over een verdrag voor het behoud en duurzaam gebruik van mariene biologische diversiteit in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht en in het kader van ROVB’s te ijveren voor een ambitieus mondiaal mechanisme om MPA’s tot stand te brengen op volle zee of in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht, en zich zodra er een akkoord is bereikt over mariene biologische diversiteit in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht, proactief op te stellen bij de ontwikkeling van nieuwe, doeltreffend beheerde gebiedsgebonden beheersinstrumenten, waaronder MPA’s op volle zee; wijst erop dat de totstandbrenging van MPA’s in gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht moet worden ondersteund door sociaal-economische en ecologische effectbeoordelingen op basis van het beste beschikbare wetenschappelijke advies; 35. verzoekt de Commissie en de lidstaten het idee te bevorderen dat de oceaan als geheel de mens ecosysteemdiensten verleent en dat de oceanen daarom in internationale onderhandelingen onder auspiciën van de VN moeten worden erkend als gemeenschappelijke natuurlijke rijkdommen; Het aanpakken van andere milieufactoren die een bedreiging vormen voor het herstel van visbestanden 36. benadrukt dat snelle en krachtige maatregelen ter bestrijding van de klimaatverandering van essentieel belang zijn voor het behoud van gezonde populaties en habitats van mariene organismen en derhalve voor de continuïteit van duurzame visserijactiviteiten en voedselzekerheid op de lange termijn; herinnert eraan dat overeenkomstig artikel 2 van de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering partijen ernaar moeten streven “het vermogen te vergroten tot aanpassing aan de nadelige gevolgen van klimaatverandering, en de veerkracht voor klimaatverandering en broeikasgasarme ontwikkeling te bevorderen, op een wijze die de voedselproductie niet in gevaar brengt”; 37. onderstreept dat MPA’s positief bijdragen aan de aanpassing aan klimaatverandering door de veerkracht van de ecosystemen te versterken; dringt er bij de lidstaten op aan de rol van MPA-netwerken te versterken in hun nationale strategieën voor aanpassing aan de klimaatverandering; 38. benadrukt dat voor het herstel en het behoud op een duurzaam niveau van de visbestanden ook het hoofd moet worden geboden aan bepaalde antropogene effecten die verband houden met klimaatverandering, zoals zuurstofdepletie en verzuring, en aan verscheidene hoofdzakelijk terrestrische maar ook mariene bronnen van verontreiniging die negatieve gevolgen hebben voor het herstel van de visbestanden of deze kwetsbaarder maken, zoals nitraten, afvalwater, meststoffen, bestrijdingsmiddelen, giftige chemische stoffen, verontreiniging door industriële activiteiten en massatoerisme, reststoffen van aquacultuur, verontreiniging door plastics en microplastics, zonnebrandcrème, hormonen, geluidshinder, olielekken en verloren of weggegooid vistuig; 39. verzoekt de Commissie een studie te publiceren over de gevolgen van die verschillende bronnen van verontreiniging voor het herstel van de visbestanden en voor de mariene ecosystemen; 40. benadrukt dat vissers moeten worden betrokken bij de strijd tegen de verontreiniging van de zeeën en oceanen; verzoekt de Commissie derhalve er bij de lidstaten op aan te dringen dat zij wetgeving vaststellen om vissers in staat te stellen op zee opgevist afval aan land te brengen; is van oordeel dat deze bepalingen moeten voorzien in een systeem van stimulansen voor vissers en het gebruik van passende inzamelsystemen; 41. benadrukt dat het belangrijk is om het overlevingspercentage van niet-doelsoorten te verhogen door verwondingen en stress bij de vangst en vrijlating te beperken; 42. verzoekt de Commissie deze verzoeken in overweging te nemen en erop te reageren in haar nieuwe actieplan voor de instandhouding van de visbestanden en de bescherming van de mariene ecosystemen, dat zij voornemens is uiterlijk in 2021, bij haar herziening van het GVB, in te dienen, evenals in alle komende wetgevingsvoorstellen; o o o 43. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Rusland, en met name die van 17 september 2020 over de situatie in Rusland: de vergiftiging van Aleksej Navalny (1) , – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM) en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, — gezien de VN-verklaring over mensenrechtenverdedigers, die op 9 december 1998 is aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN, – gezien het Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de productie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens (het Verdrag inzake chemische wapens), – gezien de grondwet van de Russische Federatie, in het bijzonder hoofdstuk 2, en met name artikel 29, dat de vrijheid van meningsuiting beschermt, en de internationale mensenrechtenverplichtingen die Rusland heeft onderschreven als lid van de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de VN, – gezien de verklaringen van de voorzitter van de Europese Raad en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 17 januari 2021 en van de voorzitter van de Europese Commissie van 18 januari 2021, naar aanleiding van de detentie van Aleksej Navalny, – gezien de verklaringen van leiders van EU-lidstaten over de detentie van Aleksej Navalny bij zijn aankomst in Moskou, — gezien de conclusies van de Europese Raad van 1 oktober 2020, — gezien het resultaat van de Raad Buitenlandse Zaken van 12 oktober 2020 en de politieke overeenstemming die bereikt is om beperkende maatregelen te treffen tegen degenen die betrokken zijn bij de moordaanslag op Aleksej Navalny, — gezien de arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in de zaken Navalny vs. Rusland van 17 oktober 2017, Navalny vs. Rusland van 15 november 2018, en Navalny vs. Rusland (nr. 2) van 9 april 2019, — gezien de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten, ook bekend als de Europese Magnitski-wet, die op 7 december 2020 is goedgekeurd door de Raad, – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat Aleksej Navalny, een prominente Russische politicus, jurist en anti-corruptieactivist, talrijke corruptiezaken aan het licht heeft gebracht waarbij bedrijven en Russische politici betrokken zijn, meerdere publieke protesten in heel Rusland heeft geleid, en is uitgegroeid tot een van de meest effectieve leiders van de Russische oppositie; B. overwegende dat Aleksej Navalny een van de grootste uitdagers van de Russische autoriteiten en president Poetin is en met zijn vastberadenheid en moed hoop geeft aan alle Russen die geloven dat hun land vrijheid, democratie, politiek pluralisme en verantwoordingsplicht kan kennen; C. overwegende dat Aleksej Navalny op 17 januari 2021 werd gearresteerd op de internationale luchthaven Sjeremetjevo in Moskou, bij zijn terugkeer naar Rusland vanuit Duitsland, nadat hij een medische behandeling had ondergaan na zijn vergiftiging in Rusland, en dat hem de toegang tot zijn advocaten werd ontzegd; D. overwegende dat Aleksej Navalny op 18 januari 2021 is veroordeeld tot 30 dagen hechtenis, in afwachting van het proces, tijdens een ongeziene en haastig georganiseerde hoorzitting in een politiebureau, waarbij de advocaat van Navalny niet aanwezig was; E. overwegende dat ongeveer 70 mensen, waaronder journalisten en aanhangers van Aleksej Navalny die hem stonden op te wachten, zijn aangehouden; F. overwegende dat Aleksej Navalny met toestemming van de Russische autoriteiten was overgebracht naar Duitsland voor een medische behandeling nadat hij op 20 augustus 2020 was vergiftigd; overwegende dat een gezamenlijk project van een netwerk van onderzoeksjournalisten, onder andere het onderzoeksteam Bellingcat, erin geslaagd is diverse van de bij vergiftiging betrokken daders te identificeren, allen agenten van de geheime veiligheidsdiensten van de Russische Federatie; G. overwegende dat in het Charité-ziekenhuis in Berlijn werd vastgesteld dat Aleksej Navalny was vergiftigd met een zenuwgas uit de novitsjok-groep van militaire zenuwgassen die door de Sovjet-Unie en de Russische Federatie zijn ontwikkeld, waar alleen de militaire structuren en geheime diensten in Rusland toegang toe hebben; overwegende dat de aard van de vergiftiging is bevestigd door meerdere gespecialiseerde laboratoria in Duitsland, Frankrijk en Zweden, alsmede door de Organisatie voor het verbod op chemische wapens (OPCW); H. overwegende dat de vergiftiging van personen via het gebruik van zenuwgassen krachtens het Verdrag inzake chemische wapens beschouwd wordt als het gebruik van chemische wapens, en overwegende dat het gebruik van chemische wapens door eenieder onder om het even welke omstandigheden neerkomt op een grove schending van het internationaal recht en internationale mensenrechtennormen; I. overwegende dat de EU, samen met de internationale partners, er bij de Russische autoriteiten op hebben aangedrongen een diepgaand onderzoek in te stellen naar de moordaanslag op Aleksej Navalny met behulp van een verboden chemisch zenuwgas, om volledige medewerking te verlenen aan de OPCW om te zorgen voor een onpartijdig internationaal onderzoek, en de daders voor de rechter te brengen; overwegende dat er tot op heden niet een dergelijk diepgaand en onpartijdig onderzoek is ingesteld door de Russische autoriteiten en dat Rusland verzoeken om een onderzoek uitdrukkelijk naast zich neer heeft gelegd; J. overwegende dat de EU, vanwege het uitblijven van een Russisch onderzoek of samenwerking met de OPCW, op 15 oktober 2020 sancties heeft opgelegd aan zes Russische personen en een rechtspersoon die betrokken was bij die misdaad; K. overwegende dat het feit dat de moordpoging op Aleksej Navalny plaatsvond in de aanloop naar de plaatselijke en regionale verkiezingen in september 2020 in Rusland een zorgelijk licht werpt op de toestand van de democratie, de fundamentele vrijheden en de mensenrechten in het land; L. overwegende dat de Russische federale penitentiaire diensten hebben verklaard dat Aleksej Navalny is aangehouden in afwachting van een rechtszitting wegens schending van de voorwaarden van een eerdere voorwaardelijke straf, met betrekking tot de zogenoemde zaak-Yves Rocher, tijdens zijn herstel van de moordaanslag die door de Russische autoriteiten werd beraamd; M. overwegende dat het EHRM in zijn arrest van 17 oktober 2017 heeft geoordeeld dat Aleksej Navalny en zijn broer Oleg in 2014 in de zogenoemde zaak-Yves Rocher onterecht zijn veroordeeld voor financiële misdrijven en dat de Russische rechtbanken in de zaak “volstrekt willekeurige en kennelijk onredelijke” uitspraken hebben vastgesteld, en dat het de Russische Federatie veroordeelde tot het betalen van meer dan 80 000 EUR aan schadevergoeding en kosten aan de twee broers; N. overwegende dat Aleksej Navalny al eerder is aangevallen, opgepakt, gearresteerd en veroordeeld om een einde te proberen maken aan zijn politieke en publieke activiteiten; overwegende dat Russische aanklagers en de eerdere politiek gemotiveerde veroordelingen van Aleksej Navalny hebben aangegrepen om hem te beletten deel te nemen aan de Russische presidentsverkiezingen van 2018; O. overwegende dat de Russische autoriteiten op 18 januari 2021 een nieuwe strafzaak tegen Aleksej Navalny hebben ingeleid wegens fraude in verband met het overmaken van geld naar diverse liefdadigheidsinstellingen; P. overwegende dat de vrijheid van gedachte en meningsuiting, van vereniging en van vreedzame vergadering als rechten verankerd zijn in de grondwet van de Russische Federatie; overwegende dat de Russische Federatie ondertekenaar is van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het EVRM, en lid van de Raad van Europa, en zich derhalve heeft verplicht tot eerbiediging van de internationale normen en beginselen van de rechtsstaat, mensenrechten en fundamentele vrijheden; Q. overwegende dat er volgens de vooraanstaande Russische mensenrechtenorganisatie Memorial meer dan 300 politieke en religieuze gevangenen zijn in de Russische Federatie; overwegende dat de EU zich solidair verklaart met alle dissidenten en de Russische bevolking, die ondanks de bedreigingen voor hun vrijheid en leven, en de druk van het Kremlin en de Russische autoriteiten, blijven strijden voor vrijheid, mensenrechten en democratie; R. overwegende dat de situatie van de mensenrechten en de rechtsstaat in Rusland blijft verslechteren, met stelselmatige inspanningen van de autoriteiten om de vrijheid van meningsuiting te fnuiken, de vrijheid van vergadering te beperken, oppositieactiviteiten te belemmeren, met repressie te reageren op activiteiten die erop gericht zijn corruptie aan het licht te brengen en de activiteiten van het Russische maatschappelijk middenveld te verhinderen; S. overwegende de schending van het internationaal recht in Oekraïne en Georgië en de moorden en fysieke eliminaties in opdracht van de staat van oppositieleiders, journalisten en anderen, zoals in het geval van Boris Nemtsov, Anna Politkovskaja, Sergej Magnitski en anderen ongestraft zijn gebleven; overwegende dat de betrekkingen met de Russische Federatie een historisch dieptepunt hebben bereikt als gevolg van deze talrijke moordaanslagen door vergiftiging met militaire zenuwgassen of andere methoden, en de weigering om mee te werken in het kader van de rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17; T. overwegende dat de Europese Unie sinds december 2020 een nieuw instrument tot haar beschikking heeft, namelijk de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten, die gericht is tegen personen en rechtspersonen die zich schuldig hebben gemaakt aan, betrokken zijn geweest bij of in verband worden gebracht met ernstige schendingen van de mensenrechten, waar ook ter wereld; 1. dringt aan op de vrijlating van Aleksej Navalny en van alle overige personen die gearresteerd zijn in verband met zijn terugkeer naar Rusland, ongeacht of zij journalisten zijn, medewerkers van zijn team of burgers die hem steunen; 2. veroordeelt ten zeerste de arrestatie van Aleksej Navalny en zijn aanhangers en de politiek gemotiveerde repressie door de Russische autoriteiten waarmee zij te maken krijgen, onder meer door gebruik te maken van het rechtsstelsel; veroordeelt bovendien de aanslag op Aleksej Navalny's leven en vindt het zeer zorgwekkend dat de Russische Federatie steeds minder ruimte geeft aan de politieke oppositie, dissidenten en het maatschappelijk middenveld; 3. veroordeelt het gedrag van de Russische Federatie in de meest krachtige bewoordingen en beschouwt dit gedrag als ongepast voor een lid van de Raad van Europa en de OVSE, aangezien dit lidmaatschap de verbintenis inhoudt om de fundamentele vrijheden, de mensenrechten en de rechtsstaat te eerbiedigen, zoals verankerd in het EVRM en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten; spoort de Raad van Europa en de OVSE ertoe aan passende maatregelen te nemen om de door de Russische Federatie gepleegde inbreuken op verbintenissen die ze is aangegaan te evalueren; 4. herinnert eraan dat de detentie van politieke tegenstanders indruist tegen de internationale verbintenissen van Rusland, en dringt erop aan dat de rechterlijke macht wordt gedepolitiseerd en dat het recht op een eerlijk proces en het recht op toegang tot rechtsbijstand worden gehandhaafd; verzoekt het Comité van Ministers en de lidstaten van de Raad van Europa gebruik te maken van de in artikel 46, lid 4, van het EVRM opgenomen bevoegdheid om bij het EHRM een inbreukprocedure in te dienen tegen de Russische Federatie; 5. verzoekt de Russische autoriteiten een einde te maken aan het lastigvallen, intimideren en onderdrukken van onafhankelijke en dissidente tegenstanders door korte metten te maken met de heersende straffeloosheid die al vele journalisten, mensenrechtenactivisten en oppositiepolitici het leven heeft gekost, en erop toe te zien dat zij hun legitieme en nuttige werkzaamheden kunnen uitvoeren zonder te vrezen voor hun leven of dat van hun gezinsleden of vrienden; 6. is ervan overtuigd dat de moordaanslag op Aleksej Navalny en zijn onmiddellijke arrestatie bij terugkeer in Rusland gericht zijn op het ontmoedigen van verdere blootlegging van ernstige corruptie van het regime en deel uitmaken van een stelselmatige aanpak om hem, de politieke oppositie en andere dissidenten monddood te maken en te elimineren, met name met het oog op de aanstaande parlementsverkiezingen in het najaar van 2021; meent dat het regime door zo te handelen laat zien dat het zijn eigen bevolking minacht, meedogenloos aan de macht probeert te blijven en de bevolking elke kans op democratie en vrijheid ontneemt; betuigt zijn solidariteit met de democratische krachten in Rusland, die zich inzetten voor een open en vrije samenleving; 7. wijst op zijn vaste voornemen om nauwlettend in het oog te houden hoe de lichamelijke en geestelijke situatie van Aleksej Navalny zich verder ontwikkelt en stelt dat de volledige verantwoordelijkheid voor zijn situatie bij de Russische autoriteiten berust; 8. veroordeelt het herhaalde gebruik van chemische zenuwgassen tegen Russische burgers door de Russische Federatie, en wijst erop dat het gebruik van chemische wapens onder om het even welke omstandigheden neerkomt op een laakbaar misdrijf uit hoofde van het internationaal recht, in het bijzonder het Verdrag inzake chemische wapens; herhaalt zijn oproepen aan de Russische Federatie om haar novitsjok-programma volledig openbaar te maken aan de OPCW en de verantwoordelijken voor het misdrijf dat is gepleegd tegen Aleksej Navalny onverwijld ter verantwoording te roepen; dringt er nogmaals op aan dat een internationaal onderzoek wordt ingesteld naar de schendingen door Rusland van zijn internationale verbintenissen op het gebied van chemische wapens; 9. verzoekt de Raad om tijdens zijn volgende bijeenkomsten een actief standpunt over deze kwestie in te nemen en de beperkende maatregelen van de EU ten aanzien van Rusland aanzienlijk aan te scherpen, onder meer door sancties op te leggen aan de personen en rechtspersonen die betrokken zijn bij het besluit om Aleksej Navalny te arresteren en op te sluiten; is bovendien van mening dat er aanvullende gerichte beperkende maatregelen getroffen moeten worden in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten tegen alle personen die rechtstreeks betrokken waren bij of verantwoordelijkheid dragen voor de aanslagen op Aleksej Navalny; 10. dringt er bij de Raad op aan om sancties op te leggen aan Russische oligarchen die banden hebben met het regime, alsook aan vertrouwelingen van president Poetin en mediapropagandisten die activa bezitten in de Europese Unie en vrij naar de lidstaten mogen reizen; is van mening dat deze sancties ook voor hun onmiddellijke familieleden moeten gaan gelden; vindt dat de Europese Unie niet langer mag openstaan voor Russische rijkdom van onduidelijke herkomst; 11. verzoekt de EU en de lidstaten een nieuwe strategie te ontwerpen voor de betrekkingen van de EU met Rusland, gericht op een betere ondersteuning van maatschappelijke organisaties, en die de democratische waarden, de rechtsstaat, de fundamentele vrijheden en de mensenrechten bevorderen; verzoekt de EU en de lidstaten om een kritische evaluatie van de samenwerking tussen de EU en Rusland in het kader van diverse platforms op het gebied van buitenlands beleid en projecten als Nord Stream 2, die de EU met onmiddellijke ingang moet stopzetten; 12. roept de Russische regering en de Doema op het wettelijk kader voor verkiezingen en de wetgeving inzake buitenlandse agenten en ongewenste organisaties te herzien om pluralisme en vrije en eerlijke verkiezingen overeenkomstig internationale normen te bevorderen en een gelijk speelveld voor oppositiekandidaten te creëren; eist dat de Russische regering alle democratische partijen gelijke toegang en gelijke kansen garandeert tijdens de komende verkiezingen voor de Doema, aangezien niet-registratie van partijen een misbruik van de registratieprocedure is dat politieke concurrentie en een pluralistische democratie onmogelijk maakt; onderstreept dat het Russische regime en de Belarussische dictatuur steeds meer overeenkomsten beginnen te vertonen qua houding en tactiek; is van mening dat beide regimes de steeds luider wordende roep om verandering vanuit de bevolking vrezen, en daarom kiesbedrog als een voor de hand liggende politieke oplossing zien; 13. betreurt dat Aleksej Navalny geen toestemming zal krijgen om de Commissie juridische zaken en rechten van de mens van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa (PACE) toe te spreken, zoals gepland stond voor 19 januari 2021, terwijl de Russische parlementaire delegatie onlangs toestemming heeft gekregen om opnieuw deel te nemen aan deze vergadering; 14. herhaalt zijn oproep aan de Europese Dienst voor extern optreden en de lidstaten om de mensenrechtensituatie in de Russische Federatie nauwlettend te blijven volgen en verzoekt de EU-delegatie in Rusland en de ambassades van de lidstaten de rechtszaken waarbij maatschappelijke organisaties, politici van de oppositie en activisten betrokken zijn, waaronder de zaak van Aleksej Navalny, te blijven volgen; dringt er bij de EU op aan meer steun te verlenen aan Russische dissidenten, niet-gouvernementele en maatschappelijke organisaties, en onafhankelijke media en verslaggevers; 15. verzoekt de EU-lidstaten hun Ruslandbeleid te coördineren en in de bilaterale en multilaterale fora met de Russische autoriteiten met één stem te spreken; benadrukt bovendien dat de EU gebruik moet maken van de wisseling van de regering in Washington om de trans-Atlantische eenheid te versterken met het oog op de bescherming van de democratie en de fundamentele waarden tegen autoritaire regimes; herinnert eraan dat het Parlement de Russische bevolking bijstaat in haar streven naar fundamentele vrijheden, mensenrechten en democratie; 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, alsmede de President, de regering en Doema van de Russische Federatie. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Venezuela, met name die van 31 januari 2019 over de situatie in Venezuela (1) , van 16 januari 2020 over de situatie in Venezuela na de illegale verkiezing van de voorzitter en het bureau van het nieuwe parlement (parlementaire coup) (2) en die van 10 juli 2020 over de humanitaire situatie in Venezuela en de migratie- en vluchtelingencrisis (3) , – gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 6 januari 2021 en van 7 december 2020 over Venezuela en over de verkiezingen voor de Nationale Vergadering van 6 december 2020, en gezien de eerdere verklaringen van de woordvoerder van 4 en 16 juni 2020 over de jongste ontwikkelingen in Venezuela, – gezien de verklaringen van de internationale contactgroep van 8 december 2020 over de verkiezingen voor de Nationale Vergadering van Venezuela die op 6 december 2020 werden gehouden, van 16 juni 2020, waarin de internationale contactgroep de beschikking van het Hooggerechtshof van Venezuela tot aanwijzing van de nieuwe nationale kiesraad als onwettig verwierp, en van 24 juni 2020 over de verergering van de politieke crisis in Venezuela, – gezien de recente verklaringen van de Groep van Lima, met name die van 5 januari 2021, – gezien de verklaring van de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement van 11 juni 2020 over de aanvallen op de Nationale Vergadering van Venezuela, – gezien de verklaring van de covoorzitters van de coördinatiegroep democratieondersteuning en verkiezingen van 2 december 2020 over de niet-erkenning door het Europees Parlement van de parlementsverkiezingen in Venezuela op 6 december 2020, – gezien de recente verklaringen van de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten over de situatie in Venezuela, – gezien Besluit (GBVB) 2020/898 van de Raad van 29 juni 2020 tot wijziging van Besluit (GBVB) 2017/2074 betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Venezuela (4) , waarbij elf hoge Venezolaanse functionarissen werden toegevoegd aan de lijst met personen voor wie beperkende maatregelen gelden, – gezien het eerste verslag van de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie van de VN inzake de Bolivariaanse Republiek Venezuela van 16 september 2020, – gezien de internationale donorconferentie in solidariteit met de Venezolaanse vluchtelingen en migranten in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied van 26 mei 2020, – gezien de grondwet van Venezuela, – gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, – gezien het verslag van het Internationaal Strafhof over “Voorbereidende onderzoeksactiviteiten (2020) – Venezuela I” van 14 december 2020, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat er bij de onwettige en onrechtmatige parlementsverkiezingen die op 6 december 2020 in Venezuela werden gehouden, niet aan de minimale internationale normen voor een geloofwaardig verkiezingsproces is voldaan en politiek pluralisme, democratie, transparantie en de rechtsstaat met voeten zijn getreden; overwegende dat de opkomst extreem laag was, waaruit duidelijk blijkt dat het Venezolaanse volk deze verkiezingen heeft verworpen; overwegende dat de democratische krachten in Venezuela unaniem hebben besloten niet deel te nemen aan deze zogenaamde verkiezingen; overwegende dat het manifest waarin dit was vastgelegd door zevenentwintig politieke partijen werd ondertekend, waaronder de vier grootste oppositiepartijen Voluntad Popular, Primero Justicia, Acción Democrática en Un Nuevo Tiempo; overwegende dat de verkiezingen niet voldeden aan de Venezolaanse wettelijke voorwaarden; B. overwegende dat de internationale gemeenschap, en in het bijzonder de Europese Unie, de internationale contactgroep, de Groep van Lima en de Verenigde Staten, zich tegen het houden van parlementsverkiezingen in 2020 heeft uitgesproken, omdat volstrekt niet was voldaan aan de voorwaarden voor het houden van vrije en eerlijke verkiezingen, en dat zij de uitkomsten van deze verkiezingsprocedure niet als legitiem of representatief voor de wil van de Venezolaanse bevolking heeft erkend; overwegende dat deze illegale verkiezing de democratische ruimte in Venezuela tot een absoluut minimum heeft doen krimpen en aanzienlijke hindernissen heeft opgeworpen voor een oplossing voor de politieke crisis in het land; C. overwegende dat de rechtmatige Nationale Vergadering van 2015, onder voorzitterschap van Juan Guaidó, op 26 december 2020 wetgeving heeft aangenomen om haar grondwettelijke en administratieve mandaat met één jaar te verlengen, totdat er in Venezuela vrije, eerlijke, controleerbare en democratische verkiezingen kunnen worden gehouden; D. overwegende dat het onwettige Hooggerechtshof van Venezuela op 13 juni 2020 nieuwe leden van de Nationale Kiesraad heeft benoemd, hoewel het hiertoe niet wettelijk bevoegd is; overwegende dat deze benoemingen overeenkomstig de artikelen 187 en 296 van de Venezolaanse grondwet onder de uitsluitende bevoegdheid van de Nationale Vergadering vallen, een door het Venezolaanse volk democratisch gekozen instantie; overwegende dat de eenzijdig door deze onwettige organen vastgestelde besluiten of uitspraken door de internationale gemeenschap niet worden erkend; overwegende dat de functionarissen die verantwoordelijk zijn voor deze besluiten ook op de sanctielijst van de Raad zijn geplaatst; E. overwegende dat het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, dat geleid wordt door Michelle Bachelet, in juli 2020 heeft vastgesteld dat “de besluiten van het Hooggerechtshof van Venezuela de mogelijkheid beperken om de voorwaarden te scheppen voor democratische en geloofwaardige verkiezingsprocessen” en dat in deze besluiten “nieuwe leden van de Nationale Kiesraad zijn benoemd zonder dat dit gesteund werd door alle politieke krachten”; F. overwegende dat Nicolás Maduro op 10 januari 2019 voor het Venezolaanse Hooggerechtshof op onrechtmatige wijze en in overtreding van de grondwettelijke orde de presidentiële macht heeft gegrepen; G. overwegende dat de wettig en democratisch gekozen voorzitter van de Nationale Vergadering, Juan Guaidó, op 23 januari 2019 werd beëdigd als interim-president van Venezuela overeenkomstig artikel 233 van de Venezolaanse grondwet; H. overwegende dat de EU en het Parlement herhaaldelijk hebben aangedrongen op herstel van de democratie en de rechtsstaat in Venezuela via een geloofwaardig politiek proces; overwegende dat Nicolás Maduro in reactie op verzoeken van de VV/HV, de internationale contactgroep en het Parlement publiekelijk de mogelijkheid heeft afgewezen om dringend vrije, eerlijke, transparante, inclusieve en geloofwaardige presidents-, parlements- en lokale verkiezingen te houden; I. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 31 januari 2019 heeft erkend dat Juan Guaidó overeenkomstig de Venezolaanse grondwet de rechtmatige interim-president van de Bolivariaanse Republiek Venezuela is; J. overwegende dat 25 van de 27 lidstaten Juan Guaidó als de enige legitieme interim-president van het land hebben erkend totdat er nieuwe vrije, transparante en geloofwaardige presidentsverkiezingen worden georganiseerd om de democratie te herstellen; overwegende dat veel andere democratische staten hetzelfde hebben gedaan; K. overwegende dat de Raad op 12 november 2020 de beperkende maatregelen tegen Venezuela heeft verlengd tot 14 november 2021; overwegende dat deze maatregelen ook een embargo omvatten op wapens en uitrusting voor interne onderdrukking, evenals een reisverbod en bevriezing van tegoeden van 36 Venezolaanse leiders en topambtenaren; L. overwegende dat het Parlement in 2017 zijn Sacharovprijs voor de vrijheid van denken heeft toegekend aan de democratische oppositie en politieke gevangenen in Venezuela; M. overwegende dat de reeds kritieke situatie in Venezuela nog nijpender is geworden door COVID-19; overwegende dat de instorting van het zorgstelsel, de hyperinflatie, de ernstige voedsel- en geneesmiddelentekorten en een diepe humanitaire crisis minstens een zesde van de bevolking (eind 2020 meer dan vijf en een half miljoen Venezolanen) ertoe hebben gedwongen het land te verlaten; N. overwegende dat de aanklager van het Internationaal Strafhof op 14 december 2020, voorafgaand aan zijn voorlopige verslag en op grond van een gedetailleerde evaluatie en analyse van de beschikbare informatie, heeft aangekondigd dat er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat civiele autoriteiten, leden van de strijdkrachten en personen die voorstander zijn van de regering in Venezuela zich schuldig hebben gemaakt aan opsluiting, foltering, verkrachting en/of andere vormen van seksueel geweld en vervolging van een groep of gemeenschap om politieke redenen, en mogelijk zeer ernstige misdaden tegen de menselijkheid hebben begaan; overwegende dat in de eerste helft van 2021 een definitief besluit ter zake zal worden genomen; overwegende dat de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie van de VN inzake de Bolivariaanse Republiek Venezuela op 16 september 2020 heeft gerapporteerd dat de regering en de veiligheidstroepen van het regime misdaden tegen de menselijkheid hebben begaan, waaronder executies en foltering, en dat president Maduro en een aantal van zijn ministers daarvan op de hoogte waren; overwegende dat in het rapport van de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie voorts staat dat de Venezolaanse staat degenen die verantwoordelijk zijn voor buitengerechtelijke executies, gedwongen verdwijningen, willekeurige opsluitingen en marteling ter verantwoording moet roepen en moet voorkomen dat er meer van dit soort handelingen plaatsvinden; O. overwegende dat in het meest recente rapport van het CASLA-instituut van 14 januari 2021 bewijs wordt geleverd dat het regime er wat betreft de systematische onderdrukking en de voortdurende mensenrechtenschendingen een strategische planning op nahoudt en dat uit dit rapport tevens blijkt dat er sprake is van nieuwe vormen van foltering, dat er vaker mensen onrechtmatig worden opgesloten en steeds meer foltercentra zijn, en dat andere landen aanzetten tot dergelijke misdrijven of anderszins bemoeienis hebben bij de uitvoering ervan; overwegende dat in dit rapport ook wordt gewezen op de onmenselijke omstandigheden waarin politieke gevangenen onrechtmatig worden vastgehouden en op de voortdurende lichamelijke en psychische mishandeling waaraan zij worden blootgesteld, waarmee in strijd wordt gehandeld met de minimumregels voor de behandeling van gevangenen, zoals aangenomen tijdens het eerste congres van de Verenigde Naties inzake de voorkoming van misdaad en de behandeling van misdadigers, gehouden te Genève in 1955 en goedgekeurd door de Economische en Sociale Raad in zijn resoluties 663 C (XXIV) van 31 juli 1957 en 2076 (LXII) van 13 mei 1977; P. overwegende dat Salvador Franco, een politieke gevangene van de etnische Pemón-groep, op 3 januari 2021 in een Venezolaanse gevangenis door ziekte is overleden zonder medische zorgen te hebben gekregen: er was sinds november 2020 een gerechtelijk bevel voor zijn overbrenging naar een ziekenhuis, maar dit werd genegeerd; Q. overwegende dat het regime sinds 5 januari 2021 zijn aanvallen op en vervolging van de weinige vrije en onafhankelijke media die in het land nog overblijven heeft geïntensiveerd door hun bezittingen en materiaal in beslag te nemen, waardoor zij gedwongen zijn hun activiteiten onmiddellijk stop te zetten; R. overwegende dat in de pers en door mensenrechtenactivisten wordt gemeld dat ten minste 23 mensen onlangs om het leven zijn gekomen tijdens een confrontatie tussen de politie en bendes in de Venezolaanse hoofdstad Caracas; overwegende dat de regering het voorwerp is van internationaal toezicht en onderzoek vanwege de moorden die door veiligheidstroepen zijn begaan; 1. herhaalt dat het de in december 2015 verkozen Nationale Vergadering, haar voorzitter Juan Guaidó, en de Gedelegeerde Commissie die eveneens wordt voorgezeten door Juan Guaidó, zal blijven beschouwen als het enige legitieme democratische representatieve politieke orgaan in Venezuela, omdat dit in overeenstemming is met de wil van de Venezolanen zoals zij die tijdens de laatste vrije verkiezingen tot uitdrukking hebben gebracht, totdat in het land werkelijk vrije, geloofwaardige, inclusieve, transparante en volledig democratische verkiezingen worden gehouden; verzoekt de Raad en de lidstaten de Nationale Vergadering van Venezuela die in 2015 werd verkozen eenduidig te erkennen als rechtmatig en in overeenstemming met de grondwet, en Juan Guaidó te erkennen als rechtmatige interim-president van Venezuela; 2. betreurt en verwerpt de illegale en onrechtmatige parlementsverkiezingen die het gevolg zijn van het frauduleuze verkiezingsproces dat op 6 december 2020 werd georganiseerd, en herhaalt dat het verkiezingsproces niet voldeed aan de internationaal aanvaarde voorwaarden en normen, noch aan de Venezolaanse wetten, niet vrij en eerlijk was en evenmin de wil van het Venezolaanse volk vertegenwoordigde; erkent noch de legitimiteit noch de wettigheid van de frauduleuze Nationale Vergadering die op grond van deze niet-democratische verkiezingen op 5 januari 2021 is aangetreden; 3. herhaalt dat een duurzame oplossing voor de multidimensionale crisis in Venezuela die gevolgen heeft voor de hele regio, alleen maar bereikt kan worden door het zetten van vreedzame en democratische politieke stappen, onder meer in de vorm van het organiseren van geloofwaardige, inclusieve, vrije, eerlijke en transparante presidents-, parlements-, regionale en lokale verkiezingen die in overeenstemming zijn met de internationale normen, met waarborgen voor een gelijk speelveld en waaraan onbelemmerd kan worden deelgenomen door alle politieke partijen en waarbij ook onafhankelijke internationale waarnemers aanwezig mogen zijn; 4. geeft uiting aan zijn solidariteit met en volledige steun voor de bevolking van Venezuela die geconfronteerd wordt met de gevolgen van een ernstige humanitaire en politieke crisis, die momenteel nog wordt verergerd door de COVID-19-pandemie; vestigt de aandacht op de alarmerende migratiecrisis en de overloopeffecten daarvan in de hele regio en spreekt zijn waardering uit voor de inspanningen en de solidariteit van de buurlanden; 5. vraagt de onvoorwaardelijke en onmiddellijke vrijlating van de meer dan 350 politieke gevangenen die in Venezuela worden vastgehouden, een cijfer dat door Foro Penal Venezolano en de Organisatie van Amerikaanse Staten is bevestigd; 6. herhaalt dat de eerbiediging en bescherming van de mensenrechten in Venezuela volledig gewaarborgd moeten worden, en verbindt zich ertoe bijzonder waakzaam te zijn voor onderdrukking, met name ten aanzien van leden van de democratische krachten; veroordeelt de dreigementen van Iris Varela, ondervoorzitter van de onrechtmatig tot stand gekomen Nationale Vergadering, die inhielden dat zij van plan is opdracht te geven tot de arrestatie en vervolging van leden van de oppositie en president Juan Guaidó, beslag te laten leggen op hun bezittingen en hun staatsburgerschap in te trekken; 7. veroordeelt de meest recente inbreuken op de vrijheid van meningsuiting door het regime en de sluiting van kantoren van dagbladen en andere media die een ander politiek geluid laten horen dan dat van het regime van Maduro; 8. is ingenomen met het recente besluit van de Raad van 29 juni 2020 om gerichte sancties op te leggen aan nog eens elf personen, wat de Venezolaanse bevolking niet schaadt, en pleit ervoor dat deze sancties per direct verder worden aangescherpt en uitgebreid; is van mening dat de EU-autoriteiten de bewegingsvrijheid van de personen op die lijst moeten beperken en hun tegoeden en visa moeten bevriezen, alsook die van hun naaste familie; dringt voorts aan op een onmiddellijk verbod op de handel in en het in omloop brengen van bloedgoud uit Venezuela in de EU; 9. wijst nogmaals op het belang van voortdurende nauwe samenwerking met internationale bondgenoten, namelijk de nieuwe Amerikaanse regering en de Groep van Lima, zodat een nieuwe impuls kan worden gegeven aan de uitgebreide diplomatieke inspanningen op internationaal niveau om voor de Venezolaanse bevolking opnieuw democratie, rechtsstatelijkheid en welvaart tot stand te brengen; verzoekt de VV/HV en de Raad om een beleid op hoog niveau, dat wordt gecoördineerd met de VS en de Groep van Lima, om bij te dragen aan een bredere strategische aanpak van de internationale diplomatieke inspanningen en om de opnieuw uit de hand lopende situatie in Venezuela grondig te beoordelen; 10. verzoekt de legitieme Nationale Vergadering en haar voorzitter Juan Guaidó volledige transparantie te verzekeren bij het beheer van de middelen, om volledige verantwoording te kunnen waarborgen; 11. herinnert eraan dat de crisis in Venezuela de meest ondergefinancierde crisis wereldwijd is en roept de internationale gemeenschap ertoe op haar financiële toezeggingen na te komen en de toegezegde bedragen voor de humanitaire crisis in Venezuela uit te keren, zoals overeengekomen door de donorconferentie; 12. staat volledig achter het onderzoek van het Internationaal Strafhof naar de talrijke misdaden en daden van repressie door het Venezolaanse regime; dringt er bij de Europese Unie op aan steun te verlenen aan het initiatief van de verdragsstaten van het Internationaal Strafhof om een onderzoek in te stellen naar vermeende misdrijven tegen de menselijkheid door het regime van Maduro, met als doel de verantwoordelijken rekenschap te doen afleggen; 13. staat volledig achter de oproep van de secretaris-generaal van de VN voor een diepgaand en onafhankelijk onderzoek naar de gepleegde moorden, in overeenstemming met zijn eerder aangenomen resoluties; 14. pleit voor de oprichting van een contactgroep, bestaande uit leden van het Europees Parlement en democratisch verkozen vertegenwoordigers van de gedelegeerde commissie van de Nationale Vergadering, om het mogelijk te maken regelmatig contact te hebben en in dialoog te gaan met de legitieme democratische krachten in Venezuela; 15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de rechtmatige interim-president Juan Guaidó alsook de Nationale Vergadering van de Bolivariaanse Republiek Venezuela, de regeringen en parlementen van de landen van de Groep van Lima, de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering, de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 3, lid 3, alsmede het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 9, 14, 148, 151, 153, 160 en 168, en Protocol nr. 26 over diensten van algemeen belang, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name titel IV (solidariteit), – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, en met name de artikelen 8 en 25, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, – gezien de slotopmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap van september 2015 over het initiële verslag van de Europese Unie aan het Comité van juni 2014, – gezien de in september 2015 door wereldleiders aangenomen en door de Raad bekrachtigde duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), en met name SDG 11 over duurzame steden en gemeenschappen, en SDG 3 over het waarborgen van een gezond leven en het bevorderen van welzijn voor iedereen, ongeacht leeftijd, – gezien het Handvest van Genève van de VN inzake duurzame huisvesting en het doel daarvan van het ‘waarborgen van toegang tot fatsoenlijke, passende, betaalbare en gezonde huisvesting voor eenieder’ (1) ; – gezien de huisvestings- en gezondheidsrichtsnoeren (“Recommendations to promote healthy housing for a sustainable and equitable future” (2) ) van de Wereldgezondheidsorganisatie van 2018, – gezien de Europese Pijler van sociale rechten (EPSR), die in november 2017 werd afgekondigd door de Europese Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie, en met name de beginselen 19 (“huisvesting en bijstand voor daklozen”) en 20 (“toegang tot essentiële diensten”), – gezien het herziene Europees Sociaal Handvest, en met name de artikelen 30 (“recht op bescherming tegen armoede en uitsluiting”), 31 (“recht op huisvesting”) en 16 (“recht van het gezin op sociale, juridische en economische bescherming”), – gezien het actieplan van het Urban Agenda Housing Partnership van de EU van 2018 (3) , – gezien de nieuwe stedelijke agenda, die in oktober 2016 werd aangenomen tijdens de Conferentie van de Verenigde Naties over huisvesting en duurzame stadsontwikkeling (Habitat III), die iedere 20 jaar wordt gehouden, – gezien het rapport van de taskforce op hoog niveau inzake investeringen in sociale infrastructuur in Europa 2018 (4) , – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 2017 getiteld "Naar een Europese agenda voor huisvesting” (5) , – gezien de verklaring van Eurocities van 2016 over staatssteun en plaatselijke openbare diensten (6) , – gezien de slotverklaring van de 19e informele bijeenkomst van de Europese ministers van Volkshuisvesting op 9 en 10 december 2013 (7) , – gezien de resolutie van 2014 van de burgemeesters van grote Europese steden over het recht op huisvesting (8) , – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 26 april 2017 getiteld “Taking stock of the 2013 Recommendation on Investing in children: breaking the cycle of disadvantage”(SWD(2017)0258), – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur van 30 december 2015 (A/HRC/31/54) (9) over passende huisvesting als onderdeel van het recht op een adequaat bestaansniveau, en over het recht op non-discriminatie in deze context, waarin werd vastgesteld dat dakloosheid een mondiale mensenrechtencrisis betreft die met spoed een mondiale respons vereist, – gezien het pakket sociale-investeringsmaatregelen van de Commissie van 2013, – gezien de aanbeveling van de Commissie van 20 februari 2013 betreffende "Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken” (2013/112/EU), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 april 2011 getiteld "Een EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma tot 2020" ( COM(2011)0173 ) en de daaropvolgende uitvoerings- en evaluatieverslagen, – gezien de mededeling van de Commissie getiteld "Een kwaliteitskader voor diensten van algemeen belang in Europa" ( COM(2011)0900 ), – gezien het Besluit van de Commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 getiteld “Een renovatiegolf voor Europa – groenere gebouwen, meer banen, hogere levenskwaliteit” ( COM(2020)0662 ), – gezien zijn wetgevingsresolutie van 10 juli 2020 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (10) , – gezien zijn resolutie van 15 juni 2020 over Europese bescherming van grensoverschrijdende en seizoenarbeiders in het kader van de COVID-19-crisis (11) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (12) , – gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019 over het werkgelegenheids- en sociaal beleid van de eurozone (13) , – gezien zijn resolutie van 26 maart 2019 over financiële misdrijven, belastingontduiking en belastingontwijking (14) , – gezien zijn resolutie van 13 maart 2019 over het “Europees semester voor coördinatie van het economisch beleid: sociale en werkgelegenheidsaspecten in de jaarlijkse groeianalyse 2019” (15) , – gezien zijn resolutie van 2 maart 2020 over de tenuitvoerlegging van de EU-strategie inzake handicaps voor de periode na 2020 (16) , – gezien zijn resolutie van 16 november 2017 over de bestrijding van ongelijkheid als hefboom om het scheppen van banen en groei te stimuleren (17) , – gezien zijn resolutie van 24 oktober 2017 over beleid ter garantie van een minimuminkomen als instrument om de armoede te bestrijden (18) , – gezien zijn resolutie van 7 juli 2016 over de tenuitvoerlegging van het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, met speciale aandacht voor de slotopmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap (19) , – gezien zijn resolutie van 5 juli 2016 over vluchtelingen: sociale inclusie en integratie op de arbeidsmarkt (20) , – gezien zijn resolutie van 26 mei 2016 over armoede: een genderperspectief (21) , – gezien zijn resolutie van 14 april 2016 over het armoedebestrijdingsdoel halen in het licht van stijgende huishoudelijke kosten (22) , – gezien zijn resolutie van 24 november 2015 over vermindering van de ongelijkheid, met bijzondere focus op kinderarmoede (23) , – gezien zijn resolutie van 24 november 2015 over cohesiebeleid en gemarginaliseerde gemeenschappen (24) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2014 over een EU-strategie tegen dakloosheid (25) , – gezien zijn resolutie van 11 juni 2013 over sociale huisvesting in de Europese Unie (26) , – gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur van 26 december 2019 over de richtsnoeren inzake de uitoefening van het recht op passende huisvesting als onderdeel van het recht op een adequaat bestaansniveau, en over het recht op non-discriminatie in deze context, – gezien Aanbeveling CM/Rec(2010)5 van het Comité van Ministers van de Raad van Europa inzake maatregelen ter bestrijding van discriminatie wegens seksuele geaardheid of genderidentiteit van 31 maart 2010, – gezien de door het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten in mei 2020 uitgevoerde LGBTI-enquête II, – gezien het Europees burgerinitiatief “Housing for all” (27) , – gezien de studie van de Commissie van juni 2020 getiteld “Legal gender recognition in the EU: the journeys of trans people towards full equality” (28) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9-0247/2020 ), A. overwegende dat toegang tot passende huisvesting een grondrecht is dat moet worden beschouwd als een conditio sine qua non voor de uitoefening van, en de toegang tot, andere grondrechten, en voor een menswaardig leven; overwegende dat de nationale, regionale en lokale overheden van de lidstaten verplicht zijn hun eigen huisvestingsbeleid vast te stellen en de nodige maatregelen te treffen opdat dit grondrecht in hun respectieve woningmarkten wordt gehandhaafd; B. overwegende dat overeenkomstig artikel 151 VWEU, de Unie en de lidstaten zich, indachtig sociale grondrechten zoals vastgelegd in het op 18 oktober 1961 te Turijn ondertekend Europees Sociaal Handvest en in het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden van 1989, ten doel stellen de bevordering van de werkgelegenheid, de gestage verbetering van de levensomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden, zodat de onderlinge aanpassing daarvan op de weg van de vooruitgang wordt mogelijk gemaakt, alsmede een adequate sociale bescherming, de sociale dialoog, de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen om een duurzaam hoog werkgelegenheidsniveau mogelijk te maken, en de bestrijding van uitsluiting; C. overwegende dat de EU en de lidstaten verplicht zijn eenieder te verzekeren van toegang tot fatsoenlijke en betaalbare huisvesting overeenkomstig de fundamentele rechten als vastgesteld in de artikelen 16, 30 en 31 van het Europees Sociaal Handvest en de Europese Pijler van sociale rechten; D. overwegende dat artikel 36 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie de Unie ertoe verbindt overeenkomstig de Verdragen de toegang tot diensten van algemeen economisch belang die in de nationale wetgevingen en praktijken is geregeld, te erkennen en te eerbiedigen, teneinde de sociale en territoriale samenhang van de Unie te bevorderen; overwegende dat diensten van algemeen belang als zodanig geclassificeerd zijn door de overheden van de lidstaten, en derhalve onderworpen zijn aan specifieke openbaredienstverplichtingen; overwegende dat deze diensten door de staat of door de particuliere sector kunnen worden verleend; overwegende dat deze diensten sociale huisvesting omvatten, als een sociale dienst van algemeen belang; overwegende dat sociale diensten van algemeen belang tegemoetkomen aan de behoeften van kwetsbare burgers en gebaseerd zijn op de beginselen van solidariteit en gelijke toegang; overwegende dat de mededeling van de Commissie inzake een kwaliteitskader voor diensten van algemeen belang in de EU toegang tot essentiële diensten voor alle burgers waarborgt en de kwaliteit van de sociale dienstverlening bevordert; E. overwegende dat SDG 11 specifieke streefdoelen voor 2030 bevat om toegang voor eenieder tot passende, veilige en betaalbare huisvesting en essentiële diensten te waarborgen, en sloppenwijken op te waarderen, en om inclusieve en duurzame urbanisatie, alsook de capaciteit voor participatieve, geïntegreerde en duurzame planning en beheer van menselijke vestigingen in alle landen, te bevorderen; F. overwegende dat steeds meer mensen met een laag of een middeninkomen in de EU moeite hebben hun woonlasten op te brengen, met excessieve woon- en onderhoudskosten worden geconfronteerd, in onveilige, ongezonde, kwalitatief laagwaardige, ontoegankelijke, energie-inefficiënte of overvolle huizen wonen, of dakloos zijn of met uitzetting worden bedreigd; G. overwegende dat een toename van voltooide woningbouwprojecten de toegang tot huisvesting niet wezenlijk verbetert voor degenen wier inkomen te laag is om een huur op de vrije markt te kunnen betalen en te hoog om in aanmerking te komen voor een sociale-huurwoning; overwegende dat dit met name een probleem is voor alleenstaande ouders, grote gezinnen en starters op de arbeidsmarkt; H. overwegende dat ramingen van Eurofound laten zien dat niet-passende huisvesting de economieën van de EU jaarlijks 195 miljard EUR kost (29) ; overwegende dat in 2018 17,1 % van de inwoners van de EU in een overvolle woning woonde (30) ; overwegende dat 28,5 % van de jonge mensen tussen de 25 en 34 jaar in de EU bij hun ouders wonen; overwegende dat dit percentage beïnvloed wordt door meerdere, hoofdzakelijke sociaal-economische factoren, alsook door de beschikbaarheid van woningen (31) ; overwegende dat in 2030 meer dan twee derde van de wereldbevolking in steden zal wonen (32) ; I. overwegende dat 10,2 % van de EU-bevolking tussen 2010 en 2018 meer dan 40 % van hun besteedbaar inkomen aan huisvesting besteedde, alhoewel er grote verschillen waren tussen de EU-lidstaten onderling; J. overwegende dat de huizenprijzen al jarenlang stijgen, en sneller dan het besteedbaar inkomen; overwegende dat huisvesting momenteel de grootste uitgavenpost vormt voor Europese burgers; K. overwegende dat de woningmarkt naar schatting 25 000 miljard EUR genereert en daarmee van essentieel belang is voor de werkgelegenheid en als drijvende kracht achter economische bedrijvigheid fungeert, en onder meer gevolgen heeft voor de arbeidsmobiliteit, energie-efficiëntie, de infrastructuurbehoefte, de bestendigheid van de infrastructuur, duurzaam vervoer en stedelijke ontwikkeling; L. overwegende dat de betaalbaarheid van huisvesting en de woonomstandigheden voor eigenaren en huurders met een laag inkomen in de afgelopen decennia zijn verslechterd; overwegende dat bijna 38 % van de huishoudens die een verhoogd risico op armoede lopen meer dan 40 % van hun besteedbaar inkomen aan huisvesting besteedde; overwegende dat, als ook de huisvestingskosten in aanmerking worden genomen, 156 miljoen personen in de EU een risico op armoede lopen; M. overwegende dat de huurkosten in de EU de afgelopen tien jaar gestegen zijn, en dat hetzelfde geldt voor huizenprijzen in 22 lidstaten in de periode 2007-2019; N. overwegende dat uit het meest recente, na de uitbraak van de COVID-19-pandemie verzamelde bewijs blijkt dat de economische recessie en het banenverlies op de middellange termijn mogelijk leiden tot een verdere stijging van de buitensporige huisvestingskosten en het percentage daklozen in de EU; O. overwegende dat de huizencrisis zich in veel lidstaten vooral in stedelijke gebieden laat voelen, waar het moeilijk is geworden een betaalbare woning tegen marktcondities te vinden, waaronder voor huishoudens met een middeninkomen; P. overwegende dat de huizencrisis een verschijnsel is dat zich zowel in rijke als in minder rijke landen voordoet, en resulteert in sociale uitsluiting en ruimtelijke segregatie; overwegende dat de toegang tot fatsoenlijke en betaalbare woningen lastiger is voor kwetsbare groepen, zoals werkende armen, vrouwen, jongeren (met name jonge werklozen), alleenstaande ouders, grote gezinnen, ouderen (met name ouderen die alleen wonen), LGBTIQ-personen, migranten, vluchtelingen, personen met een handicap, personen met een fysieke of psychiatrische aandoening, en mensen uit gemarginaliseerde gemeenschappen, met inbegrip van Roma; Q. overwegende dat de COVID-19-crisis de problemen op de huizenmarkt, de excessieve schuldenlast waar veel mensen mee kampen, en het risico van uitzetting en dakloosheid verder heeft vergroot, en aan het licht heeft gebracht dat veel mensen, met name ouderen, maar ook arbeidsmigranten en seizoenswerkers, die geen toegang hebben tot huizen die aan de voorschriften inzake gezondheid en ‘social distancing’ voldoen, met onzekerheid worden geconfronteerd; R. overwegende dat 38 % van de respondenten in de door Eurofound uitgevoerde COVID-19-enquête aangeeft dat hun financiële situatie al in april 2020 was verslechterd, en dat 47 % (33) aangeeft moeite te hebben de eindjes aan elkaar te knopen, en dat dit percentage onder werkloze respondenten 87 % bedraagt; overwegende dat bijna 30 % van de respondenten achterloopt met de betaling van hun energierekening en 22 % met het betalen van de huur of hypotheek, en dat een vijfde van de respondenten bang is dat hun huisvesting in gevaar komt als het gevolg van huurachterstand; overwegende dat uit onderzoek door Eurofound blijkt dat in 2016 14 % van de mensen in de EU-28 aangaf dat zij de betalingen met betrekking tot hun huur, hypotheek, consumentenkrediet, leningen van vrienden of familie, of energie- of telefoonrekeningen, niet op tijd konden voldoen; overwegende dat, indien het aantal mensen dat het lastig (of zelfs zeer lastig) vindt om de eindjes aan elkaar te knopen maar (nog) geen betalingsachterstand heeft, meegerekend wordt, 21 % van de respondenten het risico loopt op een onoplosbare schuldenlast; S. overwegende dat de COVID-19-pandemie een verwoestend effect op de Europese arbeidsmarkt heeft gehad, en dat dit volgens ramingen van de Internationale Arbeidsorganisatie in het tweede kwartaal van 2020 leidde tot een verlies aan arbeidsuren van 44 miljoen voltijdequivalenten; overwegende dat de COVID-19-crisis de situatie van niet-gouvernementele en liefdadigheidsorganisaties die traditiegetrouw mensen helpen die zich in lastige woon- of leefomstandigheden bevinden, heeft verslechterd, en tot onzekerheid heeft geleid met betrekking tot de voortzetting van hun dienstverlening; T. overwegende dat het begrip gedwongen uitzetting verwijst naar het permanent of tijdelijk verwijderen van personen, gezinnen en/of gemeenschappen uit hun huis en/of van het stuk grond waarop ze wonen, zonder de beschikbaarheid van en toegang tot passende vormen van juridische of andere bescherming overeenkomstig de internationale mensenrechtenwetgeving; overwegende dat gedwongen uitzettingen al sinds jaar en dag worden erkend als grove schendingen van de mensenrechten; U. overwegende dat het niet over een passende woning beschikken voor veel burgers in de EU een grote uitdaging vormt; overwegende dat er momenteel geen exacte cijfers beschikbaar zijn over het aantal daklozen in de EU en dat nauwkeurig verzamelde gegevens onontbeerlijk zijn voor iedere vorm van doeltreffend overheidsbeleid; V. overwegende dat het percentage daklozen de afgelopen tien jaar in een groot aantal lidstaten is toegenomen als gevolg van de stijgende huisvestingskosten, de impact van de economische crisis en de in het verlengde daarvan getroffen maatregelen, waaronder het opschorten of van minder financiering voorzien van sociale programma’s en uitkeringen; W. overwegende dat het programma “Huisvesting voor alles” een geïntegreerde strategie is ter bestrijding van dakloosheid, op basis van een combinatie van huisvestingssteun, sociale voorzieningen en de integratie van daklozen op de arbeidsmarkt; overwegende dat de toepassing van de beginselen van dit programma door de lidstaten een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan het terugdringen van het aantal daklozen; X. overwegende dat beginsel 19 van de EPSR betrekking heeft op bijstand voor huisvesting en dakloosheid; overwegende dat de Commissie heeft aangekondigd dat zij ten laatste in februari 2021 een actieplan voor de uitvoering van het programma in kwestie; overwegende dat dakloosheid een schending vormt van het recht op passende huisvesting en een aantal andere mensenrechten, waaronder het recht op non-discriminatie, gezondheid, water en sanitaire voorzieningen, zekerheid van de persoon, en vrijheid van wrede, mensonterende en onmenselijke behandeling (34) , en derhalve fundamenteel onverenigbaar is met de EU-doelstellingen van sociale vooruitgang en haar sociaal model; overwegende dat daklozen en mensen die in informele huisvesting wonen vaak het slachtoffer zijn van criminalisering, intimidatie, stigmatisering, sociale uitsluiting en discriminerende behandeling vanwege hun huisvestingsstatus; overwegende dat zij vaak ook geen toegang hebben tot sanitaire voorzieningen, worden opgepakt en uit de gemeenschap worden verdreven, en blootstaan aan extreme vormen van geweld; overwegende dat de levensverwachting van daklozen aanzienlijk lager ligt dan die van de bevolking in het algemeen; Y. overwegende dat de definitie van dakloosheid zowel het materiële aspect ervan (het niet over een minimaal passende woning beschikken), als het sociale aspect (een veilige plaats om een gezin te stichten of sociale relaties te onderhouden, aan het leven van de gemeenschap deel te nemen en een waardig leven te leiden) moet omvatten (35) ; overwegende dat de COVID-19-crisis heeft laten zien dat het bestrijden van dakloosheid een volksgezondheidskwestie is en dat het mogelijk is oplossingen te vinden, bijvoorbeeld het aanbieden van tijdelijke huisvesting en het instellen van een moratorium op uitzettingen, zoals de praktijk in meerdere lidstaten duidelijk heeft gemaakt; Z. overwegende dat de dakloosheid in ten minste 24 lidstaten toeneemt; overwegende dat in de EU iedere nacht 700 000 dakloze mensen hun toevlucht moeten zoeken in opvanghuizen of op straat moeten slapen, en dat dit aantal in tien jaar met 70 % is gestegen; AA. overwegende dat er een tekort is aan betaalbare sociale woningen, en aan toegankelijke woningen; overwegende dat 9,6 % van de bevolking in de EU-27 deel uitmaakt van een huishouden dat 40 % of meer van zijn equivalente beschikbare inkomen aan huisvesting besteedt (36) ; overwegende dat de woonlasten voor mensen met een handicap hoger liggen (12,5 % van alle personen met een handicap geeft bovenmatig veel uit aan woonlasten, terwijl dat bij personen zonder handicap 9,9 % is); AB. overwegende dat de betaalbaarheid van huisvesting moet worden gezien in algehele samenhang met het inkomensbeeld en de inkomensontwikkelingen, alsook met de rechtvaardige verdeling van woonruimte en de buitensporige stijgingen van de huisvestingskosten, en dat er een duidelijke genderdimensie aan verbonden is; overwegende dat tekortschietende woningmarkten de sociale cohesie in Europa in gevaar brengen, de dakloosheid en armoede doen toenemen, en het vertrouwen in de democratie doen afnemen; overwegende dat de nationale en lokale autoriteiten een adequaat huisvestingsbeleid moeten kunnen vaststellen, met inbegrip van staatssteunmaatregelen, teneinde al deze uitdagingen het hoofd te kunnen bieden en voorwaarden en draagvlak te creëren voor investeringen in sociale en betaalbare huisvesting; AC. overwegende dat de overheidsuitgaven voor sociale huisvesting in Europa van land tot land verschillen, waarbij sommige landen meer overheidssteun voor huisvesting uittrekken dan andere; overwegende dat de behoefte aan sociale huisvesting sinds de financiële crisis van 2008 echter is toegenomen aangezien mensen met een lager inkomen onder steeds grotere financiële druk staan waar het huisvesting betreft; overwegende dat landen met een universeel model inzake sociale huisvesting over het algemeen over een grote huurwoningensector beschikken, met als overkoepelend doel sociale vermenging te bevorderen en segregatie op basis van sociaaleconomische factoren te voorkomen (37) ; AD. overwegende dat in 2018 de huizenprijzen in bijna alle lidstaten gestegen waren ten opzichte van 2015; overwegende dat de afgelopen drie jaar de huizenprijzen in de EU gemiddeld met 5 % zijn gestegen; AE. overwegende dat de overheidsinvesteringen in sociale huisvesting in de afgelopen jaren zijn afgenomen; overwegende dat de overheidsuitgaven (overdrachten en kapitaal) voor sociale huisvesting slechts 0,66 % van het Europees bbp vormen, hetgeen een laag bedrag is in vergelijking met de recente historische niveaus, en bovendien afneemt; AF. overwegende dat het woningbestand van de EU substantieel groeit, maar dat het woningtekort desondanks een aanzienlijk probleem blijft; AG. overwegende dat 10,3 % van de inwoners van de EU te kampen hebben met bovenmatige uitgaven voor huisvesting; AH. overwegende dat ongeschikte woonomstandigheden en daklosheid niet alleen een negatieve impact hebben op de fysieke en geestelijke gezondheid, het welzijn en de levenskwaliteit van mensen, maar ook op hun toegang tot werk en tot andere economische en sociale diensten; AI. overwegende dat de toegang tot recreatiefaciliteiten, gemeenschapscentra, parken en groenvoorzieningen ook een positieve impact op de kwaliteit van leven heeft; overwegende dat investeringen in sociale huisvesting ook bijdragen tot de bouw van meer fysieke, in de gemeenschap gewortelde infrastructuur (gemeenschapscentra, sportfaciliteiten, e.d.), en tot gemeenschapsprogramma’s ter verbetering van de kwaliteit van leven; AJ. overwegende dat de WHO huisvesting als een sleutelsector heeft aangemerkt voor het aanpakken van ongelijkheden op gezondheidsgebied (38) ; overwegende dat 2,1 % van de Europese burgers geen badkamer, douche of toiletvoorzieningen in hun woning hebben; overwegende dat de meeste van deze burgers in vijf lidstaten wonen: Roemenië (27,7 %), Bulgarije (15,3 %), Litouwen (10,6 %), Letland (9,9 %) en Estland (5,3 %) (39) ; overwegende dat met name plattelandsgebieden lijden onder achterblijvende investeringen in de toegang tot sanitaire en andere basisvoorzieningen; overwegende dat de Europese Unie bij het vaststellen en uitvoeren van haar beleid en activiteiten een hoog niveau van bescherming van de gezondheid moet waarborgen; AK. overwegende dat, volgens de Commissie, huishoudens met kinderen in het algemeen een groter risico lopen op slechte woonomstandigheden, en dat het percentage kinderen dat in overvolle huishoudens leeft hoger is bij kinderen in armoede dan onder de bevolking in het algemeen; overwegende dat gebrek aan toegang tot sociale huisvesting een obstakel vormt voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen, en dat dit toe te schrijven is aan een tekort aan sociale woningen, resulterend in lange wachtlijsten; overwegende dat goed verwarmde woningen met veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen, en huisvesting in het algemeen, van cruciaal belang zijn voor de gezondheid, het welzijn, de groei en de ontwikkeling van kinderen; overwegende dat passende huisvesting voorts bevorderlijk is voor het leer- en studievermogen van kinderen (40) ; AL. overwegende dat energie-armoede een groot, moeilijk uit te roeien probleem is, dat miljoenen mensen in de EU treft, en verder overwegende dat COVID-19 deze crisis verder vergroot, omdat verplicht thuisblijven tot meer energieverbruik en hogere energierekeningen leidt; overwegend dat, daarnaast, als gevolg van COVID-19 veel werknemers hun baan of een deel van hun inkomen zijn kwijtgeraakt, ondanks de financiële steunmaatregelen en de kortetermijnarbeidsregelingen die de meeste lidstaten hebben ingevoerd en waaraan de EU ondersteuning heeft verleend; overwegende dat huisvestingstoelagen en huursubsidies vaak niet volstaan om de daadwerkelijke huisvestingskosten te dekken en dat in sommige landen sprake is van zeer strikte criteria die de toegang tot huisvestingstoelagen onmogelijk maken voor kwetsbare groepen; AM. overwegende dat de Europese samenlevingen aan het vergrijzen zijn en te kampen hebben met demografische veranderingen; overwegende dat naarmate mensen ouder worden de huisvesting daaraan moet worden aangepast, rekening houdend met veranderingen van levensstijl of gezinssamenstelling; overwegende dat de toegang tot huisvesting onder meer wordt bemoeilijkt door ontoegankelijkheid, eenzaamheid, veiligheidsoverwegingen en onderhoudskosten; AN. overwegende dat woningen veilig, comfortabel en onderhoudsarm moeten zijn, wat met name belangrijk is voor ouderen; AO. overwegende dat de energie-efficiëntie van het woningbestand directe gevolgen heeft voor de energiearmoede en de onderhoudskosten; overwegende dat de gas- en energiemarkt tot de meest winstgevende sectoren ter wereld behoort, maar dat bijna 7 % van de huishoudens in de EU niet in staat is de energierekeningen te betalen (41) ; overwegende dat huishoudens met lagere inkomens bovendien meer voor energie betalen; overwegende dat de renovatiegolf in belangrijke mate tot energiebesparing, kostenreducties en een geringer energieverbruik kan bijdragen, en, dus, tot verlichting van de energie-armoede en verbetering van het comfort en de sanitaire en wooncondities van eenieder; AP. overwegende dat het uiterlijk in 2050 koolstofvrij maken van de EU-economie een gemeenschappelijke doelstelling is in de strijd tegen de klimaatverandering, die grotendeels het gevolg is van de energie die in gebouwen gebruikt wordt voor verwarming en koeling; overwegende dat de Europese Unie zichzelf door middel van de Europese Green Deal ten doel heeft gesteld gebouwen energie-efficiënter te maken; AQ. overwegende dat in meer dan de helft van de lidstaten er nu 500 woningen per 1 000 inwoners beschikbaar zijn; overwegende dat dit aantal het hoogste is in landen die een vakantiebestemming vormen, waar vakantiewoningen in toeristische trekpleisters die bestemd zijn voor gebruik tijdens het vakantieseizoen niet bijdragen aan het lenigen van de behoefte aan huisvesting in de samenleving in het algemeen (42) ; AR. overwegende dat vluchtelingen, asielzoekers, migranten, met name zij die geen documenten hebben, intern verdrevenen, staatlozen, mensen met een handicap, kinderen en jongeren, inheemse bevolkingsgroepen, vrouwen, LGBTIQ-personen, ouderen en leden van raciale, etnische en religieuze minderheden onevenredig sterk vertegenwoordigd zijn in de groepen die dakloos zijn, in informele woonomstandigheden of in niet-passende huizen leven, en vaak verdrongen worden naar de meest marginale en onveilige gebieden; overwegende dat de bedoelde groepen vanwege hun huisvestingsstatus vaak ook met intersectionele discriminatie te maken krijgen; overwegende dat de Europese Unie bij de bepaling en de uitvoering van haar beleid en optreden streeft naar bestrijding van iedere discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid; AS. overwegende dat de Commissie op 12 november 2020 haar eerste gelijkheidsstrategie voor LGBTIQ-personen heeft aangenomen; AT. overwegende dat het Comité van Ministers van de Raad van Europa de lidstaten door middel van Aanbeveling CM/Rec(2010)5 heeft aangeraden maatregelen te treffen om te waarborgen dat iedereen op doeltreffende en gelijke wijze het recht op huisvesting kan uitoefenen, zonder discriminatie wegens seksuele geaardheid of genderidentiteit; overwegende dat het Comité voorts heeft aangeraden dat er passende aandacht moet worden besteed aan het risico op dakloosheid voor LGBTIQ-personen, met inbegrip van jongeren en kinderen die extra kwetsbaar zijn voor sociale uitsluiting, onder meer door hun eigen familie; AU. overwegende dat de studie van de Commissie inzake wettelijke gendererkenning in de EU discriminatie van transgender personen en gendervariante personen bij de toegang tot de woningmarkt onder de aandacht heeft gebracht, onder meer met betrekking tot het verlies van woningen als gevolg van verplichte echtscheiding in het kader van sommige gendererkenningsprocedures in de EU; overwegende dat de toegang tot wettelijke gendererkenning de kansen van transgender personen op het vinden van een woning verhoogt indien hun documenten overeenkomen met hun genderexpressie; AV. overwegende dat de Commissie over aanzienlijke bevoegdheden beschikt met betrekking tot de huizenmarkt, waaronder op de gebieden bankentoezicht, monetair beleid, leningen, hypotheken, schuldfaciliterings- en regelingsprocedures, alsook interventiecapaciteit in het geval van financiële zeepbellen, overheidsuitgaven in verband met de financiering van sociale huisvesting en niet-renderende leningen; overwegende dat overeenkomstig Protocol nr. 26 van het VWEU de verrichting van diensten van algemeen economisch belang (DAEB), waaronder de voorziening van sociale en betaalbare huisvesting, moet stoelen op specifieke nationale, regionale of lokale bevoegdheden, op een manier die in overeenstemming is met de behoeften van de woningmarkt en de burgers; AW. overwegende dat de speculatieve verwerving van onroerend goed en grond een belangrijke rol speelt bij de aanhoudende stijging van de huizenprijzen; overwegende dat met name in steden en (voor)stedelijke gebieden sprake is van een sterke en aanhoudende stijging van de huizenprijzen en marktconforme huurprijzen; AX. overwegende dat het begrip gedwongen uitzetting verwijst naar het permanent of tijdelijk verwijderen van personen, gezinnen en/of gemeenschappen uit hun huis en/of van het stuk grond waarop ze wonen, zonder de beschikbaarheid van en toegang tot passende vormen van juridische of andere bescherming overeenkomstig de internationale mensenrechtenwetgeving; overwegende dat gedwongen uitzettingen al sinds jaar en dag worden erkend als grove schendingen van de mensenrechten; Zorgen voor passende, energie-efficiënte en gezonde huisvesting 1. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat het recht op passende huisvesting door middel van Europese en nationale wettelijke bepalingen wordt erkend en afdwingbaar is als fundamenteel mensenrecht; verzoekt de Commissie en de lidstaten zorg te dragen voor gelijke toegang voor iedereen tot fatsoenlijke huisvesting, met inbegrip van schoon drinkwater van hoge kwaliteit en passende en billijke sanitaire voorzieningen en hygiëne, aansluiting op de riolering en het drinkwaternet, een binnenmilieu van hoge kwaliteit en betaalbare, betrouwbare en duurzame energie voor iedereen, en zo bij te dragen tot de uitbanning van armoede in al haar vormen, de bescherming van de mensenrechten van kansarme huishoudens en de ondersteuning van de meest kwetsbare groepen, teneinde hun gezondheid en welzijn te beschermen; 2. roept nogmaals op tot een EU-brede actie voor een moratorium op het afsluiten van de verwarming tijdens de winter, en vraagt dat uithuiszettingen tijdens de winter worden opgeschort; veroordeelt de omzeiling van het moratorium door het niet aansluiten van de verwarming in de herfst, waardoor het moratorium dode letter blijft; vraagt de Commissie erop toe te zien dat energieleveranciers beschermingsregelingen vaststellen om de levering van huishoudelijke energie aan de meest behoeftigen te garanderen, aangezien toegang tot elementaire nutsvoorzieningen zoals water, elektriciteit en sanitaire voorzieningen van essentieel belang is voor het verwezenlijken van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen; 3. vraagt dat er op EU-niveau verplichte minimumvereisten voor gezonde woningen, met inbegrip van de binnenluchtkwaliteit, worden ingevoerd, die ten minste moeten zijn afgestemd op de richtsnoeren van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO); verzoekt de lidstaten de basisregels inzake openbare sanitaire voorzieningen en volksgezondheid alsook de richtsnoeren van de WHO inzake passende huisvesting, gezondheid en temperatuur na te leven en te handhaven, en nationale beste praktijken en beschouwingen uit te wisselen; 4. verzoekt de Commissie en de lidstaten prioriteit toe te kennen aan emissiereducties en energie-efficiëntie door middel van woningrenovatie; steunt de nadruk die met de renovatiegolf wordt gelegd op het aanpakken van energiearmoede en de slechtst scorende gebouwen, in overeenstemming met de doelstellingen en beginselen van de Europese Green Deal, om te zorgen voor een sociaal rechtvaardige transitie naar een klimaatneutrale economie waarbij niemand buiten de boot valt; vraagt dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan sociale huisvesting, eengezinswoningen en door de eigenaren bewoonde flatgebouwen, alsook aan het aanpakken van niet-passende huisvesting en de beschikbaarheid van woningen; benadrukt in dit verband dat huurders en eigenaren-bewoners volledig moeten worden geïnformeerd over en worden betrokken bij renovatieprojecten, en door die projecten niet met hogere totale kosten mogen worden geconfronteerd; 5. vraagt de lidstaten energiebesparingscampagnes te voeren; wijst op de rol die minimumnormen inzake energieprestaties vervullen bij het stimuleren van de omvang en intensiteit van renovaties van de slechtst scorende gebouwen, en is verheugd dat in het kader van de renovatiegolf wordt gepland om bij de komende herziening van de energie-efficiëntierichtlijn en de richtlijn energieprestatie van gebouwen verplichte minimumnormen voor de energieprestatie van bestaande gebouwen in te voeren; 6. is verheugd dat de Commissie in het kader van de renovatiegolf steun verleent voor financieringsoplossingen voor huishoudens met een laag inkomen; is ingenomen met het model voor kostenneutraliteit in de huisvestingssector (waarin huurprijzen, energiekosten, operationele kosten en gemeentebelastingen zijn verwerkt), aangezien hiermee sociale en economische doelstellingen worden gecombineerd en “renovictie” (uitzettingen omdat een gebouw uitgebreid moet worden gerenoveerd) wordt voorkomen, zodat hogere huurprijzen volledig worden gecompenseerd door energiebesparingen; benadrukt dat huurders tijdens woningrenovaties moeten worden beschermd tegenhuisuitzetting; 7. merkt op dat participatie, communicatie en financiële stimulansen van groot belang zullen zijn om renovaties te stimuleren, met name in flatgebouwen; verzoekt de Commissie, de lidstaten en financieringsinstellingen ervoor te zorgen dat renovatiefinanciering ruim beschikbaar is en dat alle eigendomscategorieën daarvoor in aanmerking komen, ook in situaties waarin er geen eigenaarsverenigingen zijn; 8. verzoekt de Commissie in het meerjarig financieel kader en Next Generation EU prioriteit toe te kennen aan de renovatiegolf, door mensen in kwetsbare situaties een centrale plaats in het herstelbeleid te geven, en te zorgen voor gelijke toegang tot renovatieprojecten voor iedereen, aangezien investeringen op dit gebied als anticyclische ingreep met een groot werkgelegenheidspotentieel kunnen fungeren; verzoekt de lidstaten in hun herstel- en veerkrachtplannen prioriteit toe te kennen aan renovatie, om de doelstelling van grondige renovatie van 3 % van het Europese gebouwenbestand per jaar te helpen verwezenlijken; vraagt dat er ook bijzondere aandacht wordt besteed aan gebouwen met een hoog aardbevingsrisico in de aardbevingsgebieden in Europa; 9. vraagt de EU en de lidstaten de circulaire economie in de bouwsector te ondersteunen en circulaire beginselen met verplichte groene criteria toe te passen op gebouwen en producten; verzoekt de EU en de lidstaten bij de overweging van renovatieopties op bouw- en productniveau de voorkeur te geven aan bouwproducten die zijn vervaardigd van koolstofarme, duurzame en niet-toxische materialen die ook eenvoudig te repareren en te hergebruiken zijn, en een snelle transitie naar hernieuwbare energiebronnen voor verwarming en koeling aan te moedigen; wijst erop dat milieuvriendelijkere woningen die met milieuvriendelijkere en duurzamere materialen zijn gebouwd, brede maatschappelijke en individuele economische voordelen zullen opleveren; verzoekt de Commissie en de lidstaten groene sociale huisvesting op te nemen in hun investeringsplannen voor huisvesting, met inbegrip van duurzaamheidscriteria voor sociale huisvesting; 10. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de regels voor overheidsopdrachten innovatie en langetermijnpartnerschappen voor renovatie in de socialehuisvestingssector mogelijk maken, zoals de slimmebuurtbenadering die wordt voorgesteld in het kader van het initiatief voor betaalbare huisvesting in het kader van de renovatiegolf; 11. verzoekt de lidstaten programma’s en stimulansen te bevorderen die beogen families in staat te stellen bij elkaar in de buurt te wonen, de intergenerationele banden te versterken en ouderen die om financiële of gezondheidsredenen hun woning moeten verlaten, in staat te stellen nieuwe huisvesting te vinden die in hun behoeften voorziet zonder dat zij de gemeenschap waar zij jarenlang deel van hebben uitgemaakt, hoeven te verlaten; Dakloosheid aanpakken en discriminatie bestrijden 12. vraagt om een doelstelling op EU-niveau om uiterlijk in 2030 een einde te maken aan dakloosheid; verzoekt de Commissie krachtigere maatregelen te nemen om de lidstaten te ondersteunen bij het verminderen en uitbannen van dakloosheid als dringende prioriteit in het kader van het actieplan inzake de Europese Pijler van sociale rechten; 13. verzoekt de Commissie een voorstel voor een EU-kader voor nationale strategieën inzake dakloosheid te presenteren, en dringt er voorts bij de lidstaten op aan het beginsel “eerst een woning” toe te passen en prioriteit toe te kennen aan het verschaffen van permanente huisvesting aan daklozen, onder meer door proactieve en reactieve maatregelen als onderdeel van hun nationale strategieën inzake dakloosheid, op basis van structureel overleg met ngo’s die actief zijn op het gebied van dakloosheid, armoede en discriminatie; 14. is van mening dat de Commissie de toepassing van geslaagde bestaande modellen zoals “eerst een woning” nader moet onderzoeken via passende financieringsinstrumenten zoals het Europees Sociaal Fonds Plus en het Europees Fonds voor regionale àntwikkeling; 15. wijst op de noodzaak van interministeriële en intergouvernementele samenwerking bij de ontwikkeling en uitvoering van deze strategieën en op de noodzaak van participatie van belangrijke belanghebbenden, en pleit voor uitwisseling van de beste praktijken tussen de lidstaten; 16. benadrukt het belang van het verzamelen van betrouwbare gegevens over dakloosheid, met inbegrip van dakloosheid onder jongeren, in samenwerking met de relevante ngo’s en autoriteiten die actief zijn in dienstverlening voor daklozen of mensen die het risico lopen dakloos te worden; verzoekt de Commissie en de lidstaten om een gemeenschappelijke kaderdefinitie van dakloosheid en coherente indicatoren inzake dakloosheid in de EU vast te stellen, zodat alle EU-lidstaten hetzelfde onder dakloosheid verstaan, zodat de omvang van dit probleem in de verschillende EU-lidstaten op systematische wijze kan worden vergeleken en beoordeeld, en zodat het percentage dakloosheid systematisch op EU-niveau kan worden gemonitord via instellingen zoals Eurostat; vraagt dat er gebruik wordt gemaakt van bestaande instrumenten zoals de Europese typologie van dakloosheid en uitsluiting van huisvesting; 17. verzoekt de Commissie en de lidstaten maatregelen te treffen en programma’s uit te voeren voor jongeren die het risico lopen dakloos te worden wanneer ze 18 worden; verzoekt de Commissie financiële steun te verlenen voor jongeren die zelfstandig gaan wonen, de toegang tot informatie over financiering voor betaalbare huisvesting te verbeteren en ervoor te zorgen dat de herziene jongerengarantie dakloosheid onder jongeren, die in veel EU-landen toeneemt, helpt aan te pakken; 18. is verheugd dat er in de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers aandacht wordt besteed aan dakloosheid onder lhbtiq’ers, en met name onder lhbtiq-jongeren; verzoekt de Commissie instrumenten ter verbetering van het verzamelen van gegevens te creëren, onderzoek in de hele EU te bevorderen en de uitwisseling van benaderingen voor de aanpak van dakloosheid onder lhbtiq’ers tussen de lidstaten te faciliteren; 19. herhaalt zijn oproep van 16 januari 2014 om te stoppen met het criminaliseren van daklozen en met de discriminerende praktijken die worden toegepast om daklozen de toegang tot sociale dienstverlening en opvangcentra te ontzeggen; 20. verzoekt het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten de monitoring van haatmisdrijven en incidenten die door aporofobie zijn ingegeven, te intensiveren; benadrukt dat armoede en dakloosheid geen misdrijf zijn; verzoekt de lidstaten in hun overheidsbeleid mechanismen vast te stellen om de veiligheid van daklozen te waarborgen en aporofobie in hun openbareveiligheidsbeleid op te nemen als haatmisdrijf; verzoekt de Commissie en de lidstaten discriminatie op grond van dakloosheid of een andere huisvestingsstatus te verbieden en aan te pakken, alle wetten en maatregelen op grond waarvan dakloosheid of daarmee verband houdend gedrag, zoals slapen of eten in de openbare ruimte, worden gecriminaliseerd of bestraft, in te trekken, en een verbod in te stellen op de gedwongen verwijdering van daklozen uit openbare ruimten – tenzij hun een veilig huisvestingsalternatief wordt verschaft – en op de vernietiging van hun persoonlijke eigendommen; 21. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat buitengewone maatregelen ter voorkoming van dakloosheid en ter bescherming van daklozen tijdens de COVID-19-crisis, in het bijzonder moratoria op huisuitzetting en afsluiting van de energievoorziening en de verschaffing van tijdelijke huisvesting, zo lang als nodig is worden gehandhaafd, en worden gevolgd door passende en permanente oplossingen; verzoekt de lidstaten non-gouvernementele organisaties en liefdadigheidsinstellingen die gezondheids- en sociale diensten aan daklozen verstrekken en hen helpen zich te beschermen tegen COVID-19, te steunen en te bevorderen; 22. erkent dat in sommige noodsituaties, bijvoorbeeld wanneer mensen in een onzekere administratieve situatie verkeren of voor slachtoffers van huiselijk geweld, noodhuisvestingsoplossingen zoals opvangcentra beschikbaar moeten worden gesteld aan mensen in nood; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat niemand buiten moet slapen door een gebrek aan fatsoenlijke alternatieven; verzoekt de Commissie en de lidstaten samen te werken om in situaties van acute woningnood onvoorwaardelijke toegang tot noodopvang van adequate kwaliteit te bevorderen voor iedereen die daar behoefte aan heeft; benadrukt evenwel dat dit slechts een tijdelijke oplossing mag zijn en geen alternatief is voor structurele oplossingen zoals het voorkomen van dakloosheid en het verschaffen van passende huisvesting en sociale ondersteuning; 23. merkt op dat vrouwen bijzonder zwaar worden getroffen door de huisvestingscrisis; wijst erop dat vrouwen meer met armoede te kampen hebben, deels door de loon- en pensioenkloof tussen vrouwen en mannen, en ook doordat zij vaker deeltijds werken; benadrukt dat dakloosheid onder vrouwen vaak minder zichtbaar is en een specifieke aanpak vergt; verzoekt de Commissie en de lidstaten in het kader van hun nationale strategieën inzake dakloosheid een genderspecifieke aanpak te ontwikkelen om steun te verlenen aan dakloze vrouwen, die vaak complexe trauma’s hebben opgelopen en opnieuw getraumatiseerd dreigen te raken, bijvoorbeeld door huiselijk geweld en misbruik, scheiding van hun kinderen, stigmatisering en een gebrek aan veilig onderkomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten in het kader van hun huisvestingsbeleid een genderspecifieke aanpak te ontwikkelen, met name door steun te verlenen aan vrouwen in specifieke situaties, zoals alleenstaande moeders; 24. herinnert eraan dat social distancing en quarantaine als gevolg van COVID-19 een dramatisch effect hebben gehad op het aantal gevallen van geweld tegen vrouwen, waaronder een toename van het aantal gevallen van huiselijk geweld en kindermishandeling; wijst erop dat economische onafhankelijkheid van vrouwen een belangrijk instrument is gebleken voor het tegengaan van gendergerelateerd geweld; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom financiële steun te verlenen aan vrouwen die het slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld en zelfstandig gaan wonen, en betere toegang te bieden tot informatie over financiering voor betaalbare huisvesting, teneinde hen economisch onafhankelijker te maken en hun levensstandaard te verhogen; 25. dringt aan op een alomvattende en geïntegreerde armoedebestrijdingsstrategie met een specifieke armoedereductiedoelstelling, ook voor kinderarmoede; verzoekt de Commissie en de lidstaten het recht van kinderen op passende huisvesting te waarborgen, onder meer door steun te verlenen aan ouders die het moeilijk hebben om hun woning te behouden of een woning te vinden, zodat ze bij hun kinderen kunnen blijven, en daarbij bijzondere aandacht te schenken aan jongvolwassenen die een jeugdbeschermingsinstelling verlaten; verzoekt de Commissie uiterlijk in 2021 een Europese kindergarantie voor te stellen, met een specifieke begroting van 20 miljard EUR, om ervoor te zorgen dat ieder kind in de EU toegang heeft tot onder meer fatsoenlijke huisvesting; 26. verzoekt de lidstaten te zorgen voor gelijke toegang tot fatsoenlijke huisvesting voor iedereen, racisme en zigeunerhaat te bestrijden en te garanderen dat er niet wordt gediscrimineerd op een van de in artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie genoemde gronden; verzoekt de Commissie en de lidstaten zorg te dragen voor de tenuitvoerlegging van het Handvest, de richtlijn inzake gelijke behandeling ongeacht ras of etnische afstamming, het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma en het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap; vraagt dat daarbij speciale aandacht wordt besteed aan intersectionele discriminatie; verzoekt de Raad de horizontale antidiscriminatierichtlijn spoedig goed te keuren; verzoekt de Commissie het politieke engagement van de lidstaten effectief te evalueren en inbreukprocedures in te leiden tegen lidstaten die de antidiscriminatiewetgeving van de EU niet handhaven of daklozen criminaliseren; 27. dringt er bij de lidstaten op aan beleidsmaatregelen tegen huisjesmelkerij en uitbuiting op de woningmarkt vast te stellen en uit te voeren, en goede praktijken met betrekking tot deze beleidsmaatregelen uit te wisselen; 28. stelt met grote bezorgdheid vast dat de situatie van Roma nog steeds uitermate zorgwekkend is en dat velen vaak in gesegregeerde nederzettingen met ondermaatse levensomstandigheden wonen; verzoekt de lidstaten ruimtelijke desegregatie te bevorderen en Roma-begunstigden bij het ontwerpen, uitvoeren, monitoren en evalueren van alle stadia van huisvestingsprojecten te betrekken, teneinde er effectief voor te zorgen dat zij de nodige informatie krijgen om te profiteren van de bestaande middelen en van antidiscriminatiebeleid en mechanismen om gedwongen huisuitzettingen te voorkomen, en niet-sedentaire Roma voldoende en passende verblijfslocaties ter beschikking te stellen; benadrukt dat er in dit verband dringend behoefte is aan voorlichtings- en bewustmakingscampagnes en aan overheidsinvesteringen, die ook vanwege de gevaren van de COVID-19-pandemie des te noodzakelijker zijn geworden; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan het geplande Fonds voor een rechtvaardige transitie zoals gepland te gebruiken om de huisvestings-, gezondheids- en werkgelegenheidssituatie te verbeteren teneinde niemand, met inbegrip van de Roma, aan zijn lot over te laten; 29. waarschuwt dat huisuitzettingen alleen stroken met het internationaal recht inzake de mensenrechten indien is voldaan aan een aantal criteria, waaronder zinvol overleg met de betrokkenen, verkenning van alle haalbare alternatieven, verhuizing naar passende huisvesting met instemming van de getroffen huishoudens zodat niemand dakloos wordt, toegang tot het gerecht om ervoor te zorgen dat de procedures eerlijk verlopen, en eerbiediging van alle mensenrechten; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat indien niet aan deze criteria wordt voldaan, huisuitzettingen worden geacht onder dwang te zijn geschied en een schending van het recht op huisvesting vormen; dringt erop aan dat gedwongen huisuitzettingen als gedefinieerd in het internationaal recht inzake de mensenrechten onder alle omstandigheden worden verboden; 30. merkt met grote bezorgdheid op dat personen met een handicap op huisvestingsgebied vaak te maken hebben met diverse complexe uitdagingen en verschillende soorten ontzegging van rechten, zoals de afwezigheid van het recht om met gelijke kansen in de gemeenschap te leven, het ontbreken van de nodige gemeenschapsdiensten om de overgang van institutionele zorg naar leven binnen de gemeenschap te waarborgen, gedwongen verblijf in gesegregeerde residentiële instellingen, armoede, onvoldoende toegang tot huisvestingsprogramma’s, bestaande barrières voor de toegankelijkheid, enz.; herinnert de Commissie en de lidstaten eraan dat het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap hun verplichtingen oplegt; pleit voor een snelle de‑institutionalisering in heel Europa en de aanwending van beschikbare Europese en nationale fondsen om voor toegankelijke, niet-gesegregeerde huisvesting te zorgen en personen met een handicap de nodige gemeenschapsdiensten te verstrekken om hun recht om zelfstandig in de gemeenschap te wonen te waarborgen en ervoor te zorgen dat zij gelijke kansen hebben om deel te nemen aan het maatschappelijk leven; 31. verzoekt de Commissie en de lidstaten erop toe te zien dat er geen middelen van de EU of de lidstaten worden aangewend voor huisvestingsprojecten die leiden tot segregatie of sociale uitsluiting; verzoekt de lidstaten altijd rekening te houden met de kwaliteit van de huisvesting met betrekking tot stadsontwikkeling, architectuur en functionaliteit, teneinde het welzijn van eenieder te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten programma’s en stimulansen te bevorderen die intergenerationele banden helpen aanhalen en versterken die mensen, en met name ouderen, die om financiële of gezondheidsredenen hun woning moeten verlaten, in staat stellen nieuwe huisvesting te vinden die in hun behoeften voorziet zonder dat zij hun gemeenschap hoeven te verlaten; 32. verzoekt de Commissie en de lidstaten in het kader van de geplande golf van renovatie van openbare en particuliere gebouwen een algemene verplichting op te leggen om aan toegankelijkheidscriteria te voldoen, en het potentieel ervan te benutten om de toegankelijkheid voor personen met een handicap, ouderen en mensen met motorische problemen of beperkte zintuiglijke vermogens te verbeteren teneinde de huisvesting comfortabel voor de bewoners te maken en toekomstbestendig te maken in het licht van de toenemende demografische veranderingen; Een geïntegreerde aanpak van sociale, openbare en betaalbare huisvesting op EU-niveau 33. vraagt de Commissie en de lidstaten om van huisvesting een van de hoekstenen van het actieplan inzake de Europese Pijler van sociale rechten te maken; herinnert eraan dat het beleid, de financieringsprogramma’s en de financieringsinstrumenten van de EU een grote invloed hebben op de huizenmarkten, de kwaliteit van het woningbestand en het leven van de burgers; verzoekt de Commissie dringend een geïntegreerde strategie op EU-niveau te ontwikkelen voor sociale, openbare, niet-gesegregeerde en betaalbare huisvesting en daarmee een faciliterend kader te scheppen zodat nationale, regionale en lokale autoriteiten voor veilige, gezonde, toegankelijke, betaalbare en kwalitatief hoogwaardige huisvesting voor iedereen kunnen zorgen; verzoekt de Commissie in het kader van deze strategie haar maatregelen te verbeteren om alle overheidsniveaus ertoe te bewegen het recht op fatsoenlijke huisvesting voor iedereen ten volle en consistent ten uitvoer te leggen; 34. juicht het toe dat betaalbare huisvesting in het Europees Semester is opgenomen; vraagt de Commissie ervoor te zorgen dat alle landspecifieke aanbevelingen op positieve wijze bijdragen tot de volledige en consistente tenuitvoerlegging van de beginselen van de Europese Pijler van sociale rechten en tot de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN en de klimaatdoelstellingen van de EU zoals vastgesteld in de Green Deal; vraagt de lidstaten de landspecifieke aanbevelingen inzake betaalbare huisvesting ten uitvoer te leggen; stelt dat er nationale plannen voor betaalbare huisvesting moeten worden opgenomen in de nationale hervormingsprogramma’s, en vraagt de Commissie en de lidstaten specifieke strategieën vast te stellen om belemmeringen voor het recht op huisvesting, zoals discriminatie, speculatie, wurgkredieten, landroof, conflicten, gedwongen huisuitzettingen, milieuschade en kwetsbaarheid voor rampen aan te pakken; 35. benadrukt dat het indexcijfer van de huizenprijzen moet worden verfijnd; beschouwt een woning als betaalbaar als het resterende budget van de bewoner ten minste volstaat om ook andere uitgaven te dekken die essentieel zijn voor een waardig leven; benadrukt dat er op EU-niveau een alomvattende definitie van betaalbare huisvesting moet worden ontwikkeld waarbij rekening wordt gehouden met een hele reeks indicatoren, zoals het aantal huisuitzettingen en de armoedecijfers; wijst erop dat de huidige referentiedrempel voor bovenmatige uitgaven voor huisvesting, namelijk 40 % van het besteedbare inkomen van een huishouden, onvoldoende representatief is voor het aantal huishoudens dat met bovenmatige uitgaven voor huisvesting te kampen heeft; vraagt dat de referentiedrempel wordt herbekeken en verzoekt Eurostat een ruimere reeks gegevens over de uitgaven voor huisvesting van huishoudens te produceren, namelijk van 25 % tot 40 % van het beschikbare inkomen met intervallen van 5 %; 36. vraagt de Commissie via Eurostat (communautaire statistiek van inkomens en levensomstandigheden (EU-SILC)) en de Europese waarnemingspost voor energiearmoede meer nauwkeurige, kwalitatief hoogwaardige en vergelijkbare gegevens over de huizenmarkten te verzamelen en de betaalbaarheid van huisvesting in de hele EU te monitoren, ook op lokaal en regionaal niveau, rekening houdend met de fragmentatie van de nationale woningmarkten en de verschillen tussen de lidstaten; 37. verzoekt de Raad en de lidstaten de informele bijeenkomsten van de ministers van Huisvesting nieuw leven in te blazen, ook het Parlement daarbij te betrekken, deze bijeenkomsten open te stellen voor belanghebbenden en een herzien formaat van de contactpunten voor huisvesting te presenteren, teneinde te zorgen voor een mechanisme voor informatie-uitwisseling tussen de lidstaten en een platform te bieden voor de uitwisseling van beste praktijken om dakloosheid aan te pakken en fatsoenlijke en betaalbare huisvesting te verschaffen; 38. moedigt de lidstaten aan om samen te werken aan de financiering van sociale investeringen die beogen huisvestingsproblemen op te lossen samen met de sociale partners, het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector, waarvan er veel een belangrijke rol vervullen of kunnen vervullen bij het ontwikkelen en onderhouden van passende huisvestingsoplossingen voor mensen in kwetsbare situaties; 39. vraagt de lidstaten meer te investeren in toegankelijke verpleeghuizen voor ouderen, met hoogwaardige zorgvoorzieningen, die toegankelijk zijn voor bredere lagen van de oudere bevolking; Zorgen voor huurbescherming en inclusieve woningmarkten 40. wijst erop dat 25,1 % van de Europese huurders die marktconforme huurprijzen betalen, meer dan 40 % van hun inkomen aan huur besteden en dat de huurprijzen gemiddeld voortdurend blijven stijgen (43) ; verzoekt de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten wettelijke bepalingen, met inbegrip van duidelijke huurvoorschriften, in te voeren om de rechten van huurders en eigenaren-bewoners te beschermen, de veiligheid van zowel eigenaars als huurders te bevorderen en huisuitzettingen te voorkomen, ook na renovatiemaatregelen, en ook als het gaat om bewoners van een woning waarvan de staat is onteigend in het kader van een restitutieprocedure; verzoekt de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten voor huurtransparantie te zorgen en steun te verlenen aan organisaties die zich bezighouden met de bescherming van huurders en eigenaren-bewoners, en in laagdrempelige procedures voor de beslechting van juridische geschillen te voorzien; 41. verzoekt de lidstaten hun huisvestingsbeleid te stoelen op het beginsel van neutraliteit tussen huiseigenaarschap, particuliere huurwoningen en sociale huurwoningen; verzoekt de Commissie dit beginsel in acht te nemen in het Europees Semester; is van mening dat het begrip recht op huisvesting niet in nauwe zin dient te worden gedefinieerd als sociale huisvesting, maar in ruimere zin, namelijk als het recht om op vredige, veilige en waardige wijze in een woning te wonen; benadrukt hoe belangrijk het is dat er transparante criteria worden vastgesteld om voor sociale en met openbare middelen gefinancierde huisvesting in aanmerking te komen, teneinde gelijke toegang tot huisvesting te waarborgen; moedigt de lidstaten aan om nationale strategieën in te voeren ter preventie van sociale segregatie, door middel van een grotere geografische spreiding van sociale woningen die beschikbaar zijn voor alle burgers, ongeacht status, gender, godsdienst of etnische afkomst; verzoekt de lidstaten de toegang tot huisvesting te vergemakkelijken en diverse wijken te bevorderen door een betere toegang tot kredietfaciliteiten en verhuur met kooprecht voor jongeren, gezinnen met een laag of middeninkomen en mensen uit sociaal en economisch achtergestelde groepen; moedigt de lidstaten aan om met de banksector samen te werken om betaalbare leningen met overheidsgarantie aan deze groepen te verstrekken en tegelijk zeepbellen en overmatige schuldenlast te voorkomen; 42. verzoekt de lidstaten ongelijkheden op de huizenmarkt actiever te corrigeren, onder meer door volledige informatie te verstrekken over de werking van de huizenmarkten, het aantal transacties en de geografische spreiding daarvan, de prijstrends in specifieke marktsegmenten en het ontwikkelingspotentieel in andere specifieke segmenten; 43. benadrukt dat een geschikt beleid en geschikte maatregelen ter ondersteuning van een toereikend woningaanbod essentieel zijn om de economische ontwikkeling van huisvesting in evenwicht te brengen en te bevorderen ten bate van de hele samenleving en met het oog op een betaalbare en welvarende leefomgeving voor iedereen; is van mening dat de getroffen maatregelen doelbewust moeten worden genomen, concreet moeten zijn en gericht moeten zijn op het binnen een redelijk tijdsbestek ten uitvoer leggen van het recht op huisvesting, en dat de lidstaten voldoende middelen moeten toewijzen en voorrang moeten geven aan de behoeften van achtergestelde en gemarginaliseerde personen en groepen die in precaire huisvestingsomstandigheden leven; verzoekt de lidstaten daarom om, met steun van de Commissie, te zorgen voor toereikende, passende en betaalbare sociale huisvesting om in de huisvestingsbehoeften van deze personen en groepen te voorzien; 44. verzoekt de lidstaten hun woningbouwbeleid te ontwikkelen, waarmee een impuls zal worden gegeven aan de economische groei in de context van de COVID-19-pandemie; 45. maakt zich zorgen over de toegenomen financialisering van de woningmarkten, met name in steden, waarbij beleggers huisvesting als een verhandelbaar activum beschouwen in plaats van als een mensenrecht; verzoekt de Commissie te onderzoeken in hoeverre de beleidsmaatregelen en regelgeving van de EU bijdragen tot de financialisering van de woningmarkt en in hoeverre de nationale en lokale overheden in staat zijn het recht op huisvesting te garanderen; verzoekt de lidstaten en de lokale overheden passende maatregelen te treffen om speculatieve investeringen tegen te gaan, beleid vast te stellen dat langetermijninvesteringen in de woningmarkt in de hand werkt, en ruimtelijkeordeningsbeleid voor steden en het platteland te ontwikkelen dat prioriteit toekent aan betaalbare woningen, sociale mix en sociale cohesie; 46. benadrukt dat transparantie met betrekking tot de eigendom van en transacties met onroerend goed essentieel is om verstoringen op de woningmarkt en witwaspraktijken in de sector te voorkomen; wijst er nogmaals op dat de Commissie krachtens de antiwitwasrichtlijn uiterlijk 31 december 2020 verslag moet uitbrengen over de behoefte aan harmonisatie van de informatie over de eigendom van onroerend goed en de koppeling van de betrokken nationale registers om speculatie te voorkomen; herhaalt daarom zijn oproep van 26 maart 2019, namelijk dat de lidstaten publiek toegankelijke informatie ter beschikking moeten stellen over de uiteindelijke begunstigden van grond en onroerend goed; 47. vraagt de Commissie en de lidstaten om mensen met een hypotheek beter te beschermen tegen huisuitzetting; benadrukt dat mensen die uit hun huis worden gezet, hun rechten moeten kunnen doen gelden de een rechtbank; verzoekt de Commissie en de lidstaten bestaande bindende gedragsregels voor kredietgevers, kredietservicers en kredietkopers te versterken om misleidende praktijken, intimidatie en schending van de consumentenrechten, ten minste voor zover het hypothecaire leningen betreft, te voorkomen of zo nodig nieuwe regels vast te stellen; is van mening dat deze regels in het bijzonder vereisten moeten omvatten voor redelijke en haalbare respijtmaatregelen in aanvulling op de vereisten van artikel 28 van Richtlijn 2014/17/EU; verzoekt de Commissie te beoordelen of er een wetgevingsvoorstel nodig is over een minimale leenquotiteit op de markt voor hypotheekkrediet; verzoekt de Commissie rekening te houden met het effect op de woningmarkten wanneer zij regels betreffende securitisatie voorstelt; 48. wijst erop dat de enorme groei van kortetermijnverhuur aan vakantiegangers woningen aan de markt onttrekt en de prijzen opdrijft, en een negatief effect kan hebben op de leefbaarheid is stadscentra en toeristische centra; verzoekt de Commissie de dienstenrichtlijn te interpreteren in overeenstemming met het arrest van het Europees Hof van Justitie (C-390/18), waarin de betaalbaarheid van huisvesting en het tekort aan huurwoningen als “dwingende reden van algemeen belang” worden aangemerkt, en de nationale en lokale autoriteiten dus een ruime beoordelingsbevoegdheid te geven bij het vaststellen van evenredige regels voor horecadiensten, waaronder verplichte registratie, beperking van de vergunningen, specifiek zoneringsbeleid en beperking van de duur, teneinde “toeristificatie”, leegloop van stedelijke centra en achteruitgang van de levenskwaliteit van de bewoners te voorkomen; vraagt de Commissie in de wet inzake digitale diensten een voorstel op te nemen om platforms die zich met de kortetermijnverhuur van woningen bezighouden, te verplichten informatie te delen, met inachtneming van de regels inzake gegevensbescherming, aangezien toegang tot deze gegevens voor de autoriteiten van essentieel belang is om de beschikbaarheid van betaalbare huisvesting te waarborgen; 49. herinnert de Commissie en de lidstaten eraan dat zij tekortschieten in hun verplichtingen inzake het recht op huisvesting als zij de onroerendgoedmarkt en de financiële actoren die op die markt actief zijn, niet reguleren om de toegang tot betaalbare en passende huisvesting voor iedereen te waarborgen; 50. vraagt dat de huisvestingssector, en niet alleen sociale huisvesting, wordt beschouwd als dienst van algemeen economisch belang, aangezien dit essentieel is om het recht op betaalbare en fatsoenlijke huisvesting voor iedereen te garanderen; Investeren in sociale, openbare, betaalbare en energie-efficiënte huisvesting 51. benadrukt dat de investeringskloof met betrekking tot betaalbare huisvesting 57 miljard EUR per jaar bedraagt (44) ; verzoekt de Commissie en de lidstaten prioriteit toe te kennen aan het dichten van de investeringskloof met betrekking tot betaalbare huisvesting; vraagt in dit verband om een hervorming van het kader voor economische governance, zodat de lidstaten de nodige groene en sociale overheidsinvesteringen kunnen doen, onder meer in de ontwikkeling en verbetering van sociale, openbare, betaalbare en energie-efficiënte huisvesting; vraagt voorts om een geharmoniseerde boekhouding voor de afschrijving van investeringen in betaalbare huisvesting; 52. herinnert eraan dat sociale huisvesting als dienst van algemeen economisch belang (DAEB) is vrijgesteld van de verplichte melding van staatssteun; herinnert eraan dat sociale huisvesting de enige sector in het DAEB-besluit is waarvoor de Commissie een doelgroep vermeldt (achterstandsgroepen of sociaal kansarme groepen) en dat dit niet het geval is voor andere sociale dienstverlening; is van mening dat dit de mogelijkheden om in sociale en betaalbare huisvesting voor iedereen te voorzien, zou kunnen beperken; erkent dat het op EU-niveau ontbreekt aan een gemeenschappelijke definitie van sociale huisvesting; waarschuwt evenwel dat een enge definitie van sociale huisvesting die beperkt blijft tot huisvesting voor achterstandsgroepen of sociaal kansarme groepen die door een beperkte solvabiliteit geen huisvesting tegen marktvoorwaarden kunnen vinden, beperkend is en het voor de lidstaten moeilijker maakt om hun DAEB’s en diensten van algemeen belang te omschrijven; benadrukt dat DAEB’s op het gebied van huisvesting voornamelijk moeten inspelen op specifieke, door de nationale, regionale of lokale overheden vastgestelde vereisten, aangezien deze overheden bevoegd zijn om de huisvestingsbehoeften en levensomstandigheden van verschillende groepen in kaart te brengen en aan te pakken, en dat die sterk kunnen verschillen tussen landelijke en stedelijke gebieden, en aangezien deze overheden een cruciale rol spelen bij een doelgerichte besluitvorming; vraagt de Commissie de definitie van de doelgroep voor sociale en met openbare middelen gefinancierde huisvesting in de regels inzake DAEB’s aan te passen teneinde nationale, regionale en lokale overheden in staat te stellen steun te verlenen voor huisvesting voor alle groepen wier behoefte aan fatsoenlijke en betaalbare huisvesting niet door de markt kan worden ingevuld, en er tegelijker voor te zorgen dat er voldoende financiering wordt uitgetrokken voor de meest achtergestelde groepen, teneinde investeringen aan te trekken, voor betaalbare huisvesting, neutraliteit tussen huur- en koopwoningen en duurzame stadsontwikkeling te zorgen, sociaal diverse wijken te creëren en sociale cohesie te bevorderen; 53. verzoekt de Commissie en de lidstaten om in de EU te zorgen voor nog meer investeringen in sociale, openbare, energie-efficiënte, adequate en betaalbare huisvesting en in het tegengaan van dakloosheid en uitsluiting van huisvesting; vraagt in dit verband om investeringen via het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Fonds voor een rechtvaardige transitie, InvestEU, ESF+, Horizon Europa en Next Generation EU, en in het bijzonder via de faciliteit voor herstel en veerkracht, het investeringsinitiatief coronavirusrespons (CRII) en het investeringsinitiatief coronavirusrespons plus (CRII+); dringt aan op meer synergieën tussen deze instrumenten; is ingenomen met de financiering van leningen voor sociale en betaalbare huisvesting via InvestEU en de ruimere portefeuille van de EIB; verzoekt de Commissie en de lidstaten sociale vooruitgang, samen met de groene en digitale transitie, op te nemen als investeringsprioriteit in de faciliteit voor herstel en veerkracht teneinde kwetsbare personen te beschermen tegen de negatieve gevolgen van de huidige crisis, en socialevooruitgangsplannen op te nemen in de herstel- en veerkrachtplannen om aan te geven hoe de beginselen van de Europese Pijler van sociale rechten in de praktijk zullen worden gebracht en waar de sociale investeringen, met inbegrip van investeringen in sociale huisvesting, op gericht zullen zijn; vraagt de Commissie met klem ervoor te zorgen dat de financiering van de EU en de EIB toegankelijker wordt voor lokale en regionale aanbieders van sociale en openbare betaalbare huisvesting; vraagt de EIB te trachten de betreffende financiering te verhogen via gerichte technische bijstand en nauwere samenwerking met financiële intermediairs en de lidstaten; 54. verzoekt de Commissie het gebruik aan te moedigen van Europese programma’s die steun verlenen voor vervangende nieuwbouw teneinde huisvesting betaalbaar te maken; 55. moedigt de lidstaten aan ervoor te zorgen dat alle toekomstige woningbouw- en renovatieprojecten gericht zijn op het bevorderen van intelligente gebouwen, waarvan het water- en energieverbruik kan worden gemonitord en kostenefficiënter kan worden gemaakt, in overeenstemming met de klimaatdoelstellingen van de Europese Unie; 56. verzoekt de Commissie, de lidstaten en de regionale en lokale overheden om door de gemeenschap aangestuurde, democratische en op samenwerking berustende huisvestingsoplossingen, waaronder “community land trusts”, te erkennen, te ondersteunen en te financieren als legitieme en levensvatbare manieren om in commerciële en sociale huisvesting te voorzien; vraagt om een duurzame aanpak van grondgebruik in de stad, waarbij bijvoorbeeld de renovatie van verlaten huizen voorrang krijgt op de bouw van nieuwe huizen; o o o 57. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien artikel 153, lid 2, onder b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie in samenhang met artikel 153, lid 1, onder a), b) en i), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk (1) , – gezien Richtlijn 91/383/EEG van de Raad van 25 juni 1991 ter aanvulling van de maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van de werknemers met arbeidsbetrekkingen voor bepaalde tijd of uitzendarbeid-betrekkingen (2) , – gezien Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd (3) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/1152 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie (4) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad (5) , – gezien de artikelen 23 en 31 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest), – gezien de Europese pijler van sociale rechten, met name de beginselen 5, 7, 8, 9 en 10, – gezien de verdragen en aanbevelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), in het bijzonder het Verdrag van 1919 tot beperking van de arbeidsduur in nijverheidsondernemingen (nr. 1), het Verdrag van 1930 betreffende de regeling van de arbeidsduur in de handel en op kantoren (nr. 30), de Aanbeveling van 1981 betreffende het collectief onderhandelen (nr. 163), het Verdrag van 1981 betreffende arbeiders met gezinsverantwoordelijkheid (nr. 156) en de bijbehorende aanbeveling (nr. 165), alsook de eeuwfeestverklaring van de IAO van 2019 over de toekomst van werk, – gezien het herziene Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa van 3 mei 1996, en met name artikel 2 (betreffende het recht op rechtvaardige arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van redelijke werktijden en rusttijden), artikel 3 (betreffende het recht op veilige en gezonde arbeidsomstandigheden), artikel 6 (betreffende het recht op collectieve onderhandelingen) en artikel 27 (betreffende de bescherming van werknemers met gezinstaken), – gezien artikel 24 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, – gezien de kaderovereenkomst inzake telewerken (2002) en de kaderovereenkomst inzake digitalisering (2020) van de Europese sociale partners, – gezien het onderzoek naar de beoordeling van de Europese meerwaarde, uitgevoerd door de afdeling Europese Meerwaarde van de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement (EPRS), getiteld “The right to disconnect” (het recht om offline te zijn) (6) , – gezien het verslag van Eurofound van 31 juli 2019 getiteld “The right to switch off” (het recht op onbereikbaarheid), – gezien het werkdocument van Eurofound getiteld “The right to disconnect in the 27 EU Member States” (het recht om offline te zijn in de 27 EU-lidstaten), – gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) over de criteria voor het bepalen van de arbeidstijd, met inbegrip van bereikbaarheidsdiensten en thuiswachtdienst, het belang van rusttijd en de verplichting om de arbeidstijd te registreren, en over de criteria voor het bepalen van de status van een werknemer (7) , – gezien het arrest van het HvJ-EU in zaak C-518/15, waarin wordt gesteld dat bereikbaarheidsdiensten die werknemers thuis verrichten en tijdens welke zij binnen korte tijd aan oproepen van hun werkgever gehoor moeten kunnen geven, als “arbeidstijd” moeten worden aangemerkt (8) , – gezien het arrest van het HvJ-EU in zaak C-55/18, waarin wordt gesteld dat elke lidstaat werkgevers moet verplichten om een systeem op te zetten waarmee de dagelijkse arbeidstijd wordt geregistreerd (9) , – gezien het verslag van UNI Global Union getiteld “The Right to Disconnect: Best Practices” (Het recht om offline te zijn: beste praktijken), – gezien paragraaf 17 van zijn resolutie van 10 oktober 2019 over het werkgelegenheids- en sociaal beleid van de eurozone (10) , – gezien artikel 5 van het Besluit van het Europees Parlement van 28 september 2005 houdende aanneming van het Statuut van de leden van het Europees Parlement (11) , – gezien de artikelen 47 en 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9-0246/2020 ), A. overwegende dat er op dit moment geen Unierecht is inzake het recht van werknemers om de verbinding met digitale hulpmiddelen, waaronder informatie- en communicatietechnologie (ICT), voor het werk te verbreken; B. overwegende dat digitalisering en het juiste gebruik van digitale instrumenten veel economische en maatschappelijke voordelen hebben opgeleverd voor werkgevers en werknemers, zoals meer flexibiliteit en autonomie, het potentieel om het evenwicht tussen werk en privéleven te verbeteren en de woon-werktijden te verminderen, maar ook nadelen hebben veroorzaakt die leiden tot een aantal ethische, juridische en werkgelegenheidsgerelateerde uitdagingen, zoals het opvoeren van het werk en het verlengen van werktijden, waardoor de grenzen tussen werk en privéleven vervagen; C. overwegende dat het almaar toenemende gebruik van digitale hulpmiddelen voor het werk heeft geleid tot een cultuur waarin onafgebroken in verbinding staan en altijd aan staan de norm zijn, wat schadelijke gevolgen kan hebben voor de grondrechten van werknemers en voor billijke arbeidsvoorwaarden, waaronder een billijke vergoeding, de beperking van de arbeidsduur en evenwicht tussen werk en privéleven, de lichamelijke en geestelijke gezondheid, veiligheid op het werk en welzijn, evenals voor de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, aangezien de impact onevenredig groot is voor werknemers met zorgtaken, die vaak vrouwen zijn; overwegende dat de digitale transitie gebaseerd moet zijn op eerbiediging van de mensenrechten en de grondrechten en waarden van de Unie, en een positief effect moet hebben op werknemers en arbeidsomstandigheden; D. overwegende dat het gebruik van digitale hulpmiddelen gedurende langere perioden kan leiden tot een vermindering van de concentratie en tot cognitieve en emotionele overbelasting; overwegende dat monotone, repetitieve handelingen en een statische houding gedurende lange tijd tot overbelasting van de spieren en spier- en skeletaandoeningen kunnen leiden; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek radiofrequente straling als mogelijk kankerverwekkend heeft aangemerkt; overwegende dat zwangere vrouwen een bijzonder risico kunnen lopen wanneer zij worden blootgesteld aan radiofrequente straling; E. overwegende dat buitensporig gebruik van technologische apparatuur verschijnselen zoals isolement, techno-verslaving, slaaptekort, emotionele uitputting, angst en burn-out kan verergeren; overwegende dat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie wereldwijd meer dan 300 miljoen mensen lijden aan een depressie of een andere veelvoorkomende geestelijke aandoening die met hun werk te maken heeft en dat jaarlijks 38,2 % van de bevolking in de Unie met een geestelijke aandoening kampt; F. overwegende dat de maatregelen die in verband met de COVID-19-crisis zijn genomen de manier waarop mensen werken hebben veranderd en het belang van digitale oplossingen hebben aangetoond, waaronder het gebruik van thuiswerkregelingen door bedrijven, zelfstandigen en overheidsinstellingen in de hele Unie; overwegende dat volgens Eurofound een derde van de werknemers in de Unie tijdens de lockdown van thuis uit is gaan werken, afgezet tegen 5 % van de werknemers die voorheen gewoonlijk van thuis uit werkten, en het gebruik van digitale hulpmiddelen voor het werk aanzienlijk is toegenomen; overwegende dat volgens Eurofound 27 % van de telewerkende respondenten aangaf in de vrije tijd te hebben gewerkt om aan de vereisten van het werk te voldoen (12) ; overwegende dat werken vanop afstand en telewerken tijdens de COVID-19-crisis zijn toegenomen en naar verwachting hoger zullen blijven dan vóór de COVID-19-crisis of zelfs nog zullen toenemen; G. overwegende dat vrouwen een bijzonder hoog risico lopen en harder worden getroffen door de economische en sociale gevolgen van de COVID-19-crisis, vanwege hun overheersende of nog steeds traditionele rol van vrouw aan de haard en huismoeder; overwegende dat het toegenomen telewerk tijdens de COVID-19-crisis ook een groter risico kan inhouden voor jongeren en mensen met zorgtaken, zoals alleenstaande ouders, gezinnen met kinderen en gezinnen met zorgbehoevende familieleden; overwegende dat werk en privéleven in een tijd van telewerken, social distancing en lockdown goed in evenwicht moeten zijn; overwegende dat genderaspecten moeten worden aangepakt in het kader van het recht om offline te zijn; H. overwegende dat het recht om offline te zijn een grondrecht is dat onlosmakelijk verbonden is met de nieuwe werkpatronen in het nieuwe digitale tijdperk; overwegende dat dit recht moet worden beschouwd als een belangrijk instrument van het sociaal beleid van de Unie om de rechten van alle werknemers te beschermen; overwegende dat het recht om offline te zijn van bijzonder belang is voor de meest kwetsbare werknemers en degenen met zorgtaken; I. overwegende dat de technologische vooruitgang een extra complicerende factor bij de monitoring en bewaking op het werk vormt; overwegende dat het gebruik van opdringerige digitale technologieën op het werk in slechts enkele lidstaten tot op zekere hoogte wordt aangepakt en gereguleerd is; overwegende dat in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) is bepaald dat eenieder recht heeft op bescherming van zijn persoonsgegevens; overwegende dat dit artikel in meerdere nationale rechtsgebieden is aangehaald om de privacy van werknemers in hun werkomgeving te beschermen; overwegende dat artikel 8 van het EVRM en de uitvoering van Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (algemene verordening gegevensbescherming – AVG) (13) ervoor moeten zorgen dat werknemers voldoende informatie over de omvang en de aard van de monitoring en bewaking krijgen en dat de werkgevers verplicht zijn de maatregelen te rechtvaardigen en de effecten daarvan tot een minimum te beperken door de minst opdringerige methoden te gebruiken; J. overwegende dat 27 % van de telewerkende respondenten in een studie van Eurofound aangaf in de vrije tijd te hebben gewerkt om aan de vereisten van het werk te voldoen; 1. benadrukt dat digitale hulpmiddelen voor het werk, waaronder ICT, hebben gezorgd voor meer flexibiliteit wat betreft de plaats, tijd en manier waarop werk kan worden verricht en voor het feit dat werknemers buiten hun normale werktijden bereikbaar zijn; wijst erop dat een passend gebruik van digitale hulpmiddelen werkgevers en werknemers ten goede kan komen door meer vrijheid, onafhankelijkheid en flexibiliteit toe te staan om werktijden en werktaken beter te organiseren, de tijd die nodig is voor woon-werkverkeer te reduceren en het beheer van persoonlijke en gezinsverplichtingen te vergemakkelijken, waardoor een beter evenwicht tussen werk en privéleven ontstaat; merkt op dat de behoeften van werknemers sterk uiteenlopen en benadrukt in dit verband dat het belangrijk is een duidelijk kader te ontwikkelen dat tegelijkertijd de persoonlijke flexibiliteit en de bescherming van de rechten van werknemers bevordert; 2. wijst erop dat onafgebroken bereikbaarheid in combinatie met veeleisend werk en de toenemende mate waarin van werknemers wordt verwacht dat zij op elk moment bereikbaar zijn, negatieve gevolgen kan hebben voor de grondrechten van werknemers, het evenwicht tussen werk en privéleven en voor hun fysieke en geestelijke gezondheid en welzijn; 3. erkent dat een doeltreffende registratie van de arbeidstijd ertoe kan bijdragen dat de contractuele werktijden worden geëerbiedigd; benadrukt dat het weliswaar belangrijk is dat de arbeidstijd wordt geregistreerd om ervoor te zorgen dat de overeengekomen uren en wettelijke grenzen niet worden overschreden, maar dat de effectiviteit extra aandacht vergt, aangezien slechts een paar lidstaten dit hebben gereguleerd; 4. merkt op dat steeds meer bewijs aantoont dat de afbakening van werktijden, evenwicht tussen werk en privéleven, een zekere flexibiliteit in de organisatie van de arbeidstijd en actieve maatregelen ter verbetering van het welzijn op het werk onder meer een positief effect hebben op de fysieke en geestelijke gezondheid van werknemers en zorgen voor een verbetering van de veiligheid op het werk en een hogere arbeidsproductiviteit doordat vermoeidheid en stress afnemen, de tevredenheid van werknemers met het werk en hun motivatie toenemen en het ziekteverzuim afneemt (14) ; 5. onderkent dat het belangrijk is dat digitale hulpmiddelen voor het werk goed en op efficiënte wijze worden gebruikt, voor zowel werknemers als werkgevers, waarbij ervoor wordt gezorgd dat geen inbreuk wordt gemaakt op het recht van werknemers op billijke arbeidsvoorwaarden, waaronder een billijke vergoeding, de beperking van de werktijd en evenwicht tussen werk en privéleven, evenals gezondheid en veiligheid op het werk; 6. is van mening dat verstoringen van de niet-arbeidstijd van werknemers en de verlenging van hun werktijden het risico op onbetaald overwerk, vermoeidheid door het werk, psychosociale, mentale en lichamelijke problemen, zoals angst, depressie, burn-out en technostress kunnen vergroten en negatieve gevolgen kunnen hebben voor hun gezondheid en veiligheid op het werk, hun evenwicht tussen werk en privéleven en het uitrusten van hun werk; 7. onderkent de bevindingen van Eurofound die aantonen dat mensen die geregeld van thuis uit werken in vergelijking met werknemers die op een bedrijfslocatie werken ruim twee keer zo vaak geneigd zijn langer te werken dan het verplichte maximum van 48 uur per week en tussen elke werkdag minder dan de verplichte 11 uur te rusten, zoals in het Unierecht is vastgelegd; wijst erop dat bijna 30 % van deze telewerkers aangeeft elke dag of meerdere keren per week ook in de vrije tijd te werken, terwijl dat voor werknemers op kantoor minder dan 5 % is, en dat telewerkers ook vaker geneigd zijn om op onregelmatige tijden te werken; benadrukt dat het aantal thuiswerkers in de Unie dat melding maakt van lange werktijden of niet van zijn vrije tijd kan genieten, toeneemt; merkt verder op dat regelmatige telewerkers vaker melding maken van werkgerelateerde stress en te lijden hebben onder slaapstoornissen, stress en blootstelling aan het licht van digitale schermen, en merkt op dat andere effecten op de gezondheid van telewerkers en “uiterst mobiele” werknemers hoofdpijn, oogvermoeidheid, vermoeidheid, angst en spier- en skeletaandoeningen zijn; erkent dat regelmatig telewerken een fysieke tol kan eisen van werknemers, aangezien ad hoc thuis opgezette werkruimtes alsook laptops en andere ICT-uitrusting mogelijk niet voldoen aan de ergonomische normen; verzoekt de Commissie en de lidstaten het desbetreffende onderzoek en gegevensverzameling te verbeteren en een gedetailleerde beoordeling van deze problemen te maken; benadrukt dat het van belang is deze kwesties aan te pakken gezien de voorspelde toename van telewerken op de langere termijn; 8. wijst erop dat telewerk tijdens de COVID-19-crisis een belangrijke rol heeft gespeeld om de werkgelegenheid en het bedrijfsleven in zekere mate te vrijwaren, maar herhaalt dat dit, vanwege de combinatie van lange werktijden en hogere eisen, ook grotere risico’s kan inhouden voor werknemers, met negatieve gevolgen voor de kwaliteit van hun arbeidstijd en hun evenwicht tussen werk en privéleven, alsook voor hun lichamelijke en geestelijke gezondheid; wijst erop dat er bijzondere moeilijkheden ontstaan wanneer werk niet gebonden is aan een specifieke werkplek, wanneer mensen permanent met het werk verbonden zijn en wanneer werk in het gezins- en privéleven sijpelt; 9. benadrukt dat het recht van werknemers om offline te zijn van vitaal belang is om hun lichamelijke en geestelijke gezondheid en welzijn te beschermen en hen te beschermen tegen psychosociale risico’s; wijst nogmaals op het belang en de voordelen van de uitvoering van psychosociale risicobeoordelingen op het niveau van particuliere en openbare bedrijven, alsook op het belang van het bevorderen van geestelijke gezondheid en het voorkomen van geestelijke stoornissen op het werk, waardoor betere omstandigheden voor zowel werknemers als werkgevers worden gecreëerd; erkent dat de door de sociale partners ingestelde comités voor gezondheid en veiligheid een positieve rol kunnen spelen om te zorgen voor frequentere en nauwkeurigere risicobeoordelingen; 10. herinnert eraan dat volgens de huidige wetgeving en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie werknemers niet permanent en zonder onderbreking ter beschikking van de werkgever moeten staan en dat er een verschil is tussen arbeidstijd, waarbij een werknemer ter beschikking van de werkgever moet staan, en niet-arbeidstijd, waarbij een werknemer niet verplicht is ter beschikking van de werkgever te blijven, en dat de beschikbaarheidsdienst arbeidstijd is; erkent evenwel dat het recht om offline te zijn niet uitdrukkelijk is geregeld bij het Unierecht; herinnert eraan dat de situatie in de lidstaten sterk uiteenloopt, waarbij een aantal lidstaten en de sociale partners stappen hebben ondernomen om het gebruik van digitale hulpmiddelen voor het werk te reguleren in wetgeving en/of collectieve overeenkomsten om werknemers en hun gezin waarborgen en bescherming te bieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten en moedigt de sociale partners aan om goede praktijken uit te wisselen en te zorgen voor een gecoördineerde gemeenschappelijke aanpak van de bestaande arbeidsomstandigheden zonder afbreuk te doen aan de sociale rechten en de mobiliteit binnen de Unie; 11. verzoekt de Commissie de risico’s van het niet-beschermen van het recht om offline te zijn te beoordelen en aan te pakken; 12. verzoekt de lidstaten en de werkgevers ervoor te zorgen dat werknemers geïnformeerd worden over hun recht om offline te zijn en dat recht ook kunnen uitoefenen; 13. herinnert aan de specifieke behoeften van en de verschillen tussen de diverse sectoren ten aanzien van het recht om offline te zijn; verzoekt de Commissie om, op basis van een grondige beoordeling, een degelijke evaluatie en overleg met de lidstaten en de sociale partners, een voorstel in te dienen voor een richtlijn van de Unie inzake minimumnormen en voorwaarden om ervoor te zorgen dat werknemers hun recht om offline te zijn daadwerkelijk kunnen uitoefenen en om het gebruik van bestaande en nieuwe digitale hulpmiddelen voor arbeidsdoeleinden te reguleren, waarbij rekening moet worden gehouden met de kaderovereenkomst van de Europese sociale partners inzake digitalisering, die regelingen omvat om on- en offline te zijn; herinnert eraan dat in de kaderovereenkomst wordt bepaald dat de sociale partners binnen de komende drie jaar uitvoeringsmaatregelen zullen treffen en dat, wanneer er voor het einde van die uitvoeringsperiode een wetgevingsvoorstel wordt ingediend, voorbijgegaan wordt aan de rol van de sociale partners als vastgelegd in het VWEU; dringt erop aan dat elk wetgevingsvoorstel de autonomie van de nationale sociale partners, nationale collectieve overeenkomsten en nationale tradities en modellen op de arbeidsmarkt eerbiedigt en geen afbreuk doet aan het recht om in overeenstemming met het nationaal recht en de nationale praktijken over collectieve overeenkomsten te onderhandelen, deze af te sluiten en te doen naleven; 14. verzoekt de Commissie een wetgevingskader voor te stellen met het oog op de vaststelling van minimumvereisten voor werk op afstand in de hele Unie om ervoor te zorgen dat telewerken geen gevolgen heeft voor de arbeidsvoorwaarden van telewerkers; benadrukt dat een dergelijk kader de arbeidsomstandigheden moet verduidelijken, met inbegrip van de verstrekking en het gebruik en de aansprakelijkheid voor apparatuur, zoals bestaande en nieuwe digitale hulpmiddelen, en ervoor moet zorgen dat dergelijk werk op vrijwillige basis wordt uitgevoerd en dat de rechten, werklast en prestatienormen van telewerkers gelijkwaardig zijn aan die van vergelijkbare werknemers; 15. is van mening dat de nieuwe richtlijn de vereisten van Richtlijn 2003/88/EG betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, met name de jaarlijkse vakantie met behoud van loon, van Richtlijn (EU) 2019/1152 betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden, van Richtlijn (EU) 2019/1158 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad betreffende de veiligheid en de gezondheid van werknemers op het werk, en met name de voorschriften in die richtlijnen met betrekking tot maximale werktijden en minimumrusttijden, flexibele arbeidsregelingen en informatieverplichtingen, moet specificeren, aanvullen en volledig eerbiedigen, en geen negatieve gevolgen mag hebben voor werknemers; is van mening dat de nieuwe richtlijn oplossingen moet bieden voor de bestaande modellen, de rol van de sociale partners, de verantwoordelijkheden van werkgevers en de behoeften van werknemers met betrekking tot de organisatie van hun arbeidstijd wanneer zij digitale hulpmiddelen gebruiken; benadrukt het fundamentele belang van de correcte omzetting, uitvoering en toepassing van de regelgeving van de Unie, en herinnert eraan dat het acquis van de Unie op sociaal en werkgelegenheidsgebied volledig van toepassing is op de digitale transitie; verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor correcte handhaving via de nationale arbeidsinspectiediensten; 16. benadrukt dat het recht om offline te zijn werknemers in staat stelt om buiten hun arbeidstijd, waaronder tijdens rusttijden, officiële feestdagen en betaalde vakantie, moederschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof en andere soorten verlof, af te zien van taken, activiteiten en elektronische communicatie die verband houden met het werk, zoals telefoongesprekken, e-mails en andere berichten, zonder dat zij nadelige gevolgen ondervinden; benadrukt dat een zekere autonomie, flexibiliteit en tijdsoevereiniteit, die inhouden dat werknemers de ruimte moeten krijgen om hun arbeidstijd om de verantwoordelijkheden in hun privéleven heen te plannen, in het bijzonder wanneer zij zorg dragen voor kinderen of zieke familieleden, moeten worden geëerbiedigd; benadrukt dat de toegenomen bereikbaarheid op het werk niet tot enige vorm van discriminatie mag leiden en geen negatieve gevolgen mag hebben met betrekking tot aanwerving of loopbaanontwikkeling; 17. benadrukt dat vooruitgang op het gebied van nieuwe technologische mogelijkheden, zoals artificiële intelligentie, een cruciale rol speelt bij het vormgeven van de werkplek van de toekomst en de waardering van de efficiëntie van het werk, en niet mag leiden tot een gedehumaniseerd gebruik van digitale hulpmiddelen en tot bezorgdheid over privacy en onevenredige en illegale verzameling van persoonsgegevens en controle en monitoring van werknemers; benadrukt dat nieuwe vormen van werkruimte en instrumenten voor toezicht op de arbeidsprestaties, waardoor bedrijven de activiteiten van werknemers uitgebreid kunnen volgen, niet mogen worden gezien als een kans om systematisch toezicht op werknemers uit te oefenen; verzoekt de sociale partners en de toezichthoudende autoriteiten voor gegevensbescherming ervoor te zorgen dat arbeidsmonitoringinstrumenten alleen worden gebruikt wanneer dat noodzakelijk en evenredig is en het recht op privacy van werknemers en zelfbeschikking bij hun werk waarborgen; wijst erop dat werkgevers in gevallen waar werknemers de door hun werkgever ter beschikking gestelde communicatiediensten ook voor privédoeleinden mogen gebruiken, geen toegang mogen hebben tot metagegevens van de communicatie en de inhoud daarvan, en dat werknemers moeten worden voorgelicht en geïnformeerd over de wijze waarop hun gegevens worden verwerkt; herinnert eraan dat er in een arbeidsrelatie normaal gesproken niet kan worden uitgegaan van de vrijelijke toestemming van werknemers voor de verwerking van persoonsgegevens en dat deze toestemming dan ook niet geldig is aangezien er sprake is van een duidelijke wanverhouding tussen de betrokken werknemer en de voor de verwerking verantwoordelijke werkgever; 18. herhaalt dat het naleven van de arbeidstijd en de voorspelbaarheid ervan als essentieel worden gezien voor het waarborgen van de gezondheid en veiligheid van werknemers en hun gezinnen in de Unie; 19. benadrukt dat de Commissie, de lidstaten, werkgevers en werknemers het recht om offline te zijn actief moeten ondersteunen en stimuleren en een efficiënte, weloverwogen en evenwichtige benadering van digitale hulpmiddelen op het werk moeten bevorderen, evenals bewustmakingsmaatregelen en voorlichtings- en opleidingscampagnes met betrekking tot de arbeidstijd en het recht om offline te zijn; benadrukt het belang van een redelijk gebruik van digitale hulpmiddelen om ervoor te zorgen dat het recht om offline te zijn en alle andere rechten die bedoeld zijn om de geestelijke en lichamelijke gezondheid van werknemers te beschermen, effectief worden toegepast en een vaste, actieve component van de arbeidscultuur in de Unie worden; 20. onderstreept het feit dat werkgevers niet mogen eisen dat werknemers buiten hun werktijd direct of indirect beschikbaar of bereikbaar zijn, en dat medewerkers buiten de overeengekomen werktijden geen contact mogen opnemen met hun collega’s voor werkdoeleinden; herinnert eraan dat tijden waarop een werknemer beschikbaar of bereikbaar moet zijn voor de werkgever, onder de noemer “arbeidstijd” vallen; beklemtoont dat, gezien de veranderende aard van de arbeidswereld, het steeds noodzakelijker is dat werknemers volledig worden geïnformeerd over hun arbeidsvoorwaarden met het oog op de toepassing van het recht om offline te zijn, en dat zij deze informatie tijdig moeten krijgen, in een schriftelijke of digitale vorm waartoe zij gemakkelijk toegang hebben; wijst erop dat werkgevers werknemers van voldoende informatie moeten voorzien, waaronder een schriftelijke verklaring waarin het recht van werknemers om offline te zijn wordt uiteengezet, met name ten minste de praktische regelingen voor het uitschakelen van digitale hulpmiddelen voor het werk, met inbegrip van eventuele werkgerelateerde hulpmiddelen voor monitoring en bewaking, de manier waarop de arbeidstijd wordt geregistreerd, de veiligheids- en gezondheidsevaluaties van de werkgever en de maatregelen ter bescherming van werknemers tegen nadelige behandeling en voor het toepassen van het recht van werknemers op verhaal; herhaalt het belang van gelijke behandeling voor grensarbeiders en verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat werknemers naar behoren worden geïnformeerd over hun recht om offline te zijn, ook wanneer ze over de grens werken; 21. benadrukt dat de sociale partners belangrijk zijn om de doeltreffende tenuitvoerlegging en handhaving van het recht om offline te zijn overeenkomstig de nationale praktijken te waarborgen, en dat het werk dat zij op dit gebied reeds hebben verricht dan ook in aanmerking moet worden genomen; is van mening dat de lidstaten moeten waarborgen dat werknemers in staat zijn om hun recht om offline te zijn doeltreffend uit te oefenen, onder meer door middel van collectieve overeenkomsten; verzoekt de lidstaten nauwkeurige en toereikende mechanismen in te stellen om een minimaal beschermingsniveau conform de regelgeving van de Unie te waarborgen, alsook de handhaving van het recht om offline te zijn voor alle werknemers; 22. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat werknemers die zich beroepen op hun recht om offline te zijn, beschermd zijn tegen represailles en andere negatieve gevolgen en dat er mechanismen zijn om klachten of inbreuken op het recht om offline te zijn aan te pakken; 23. benadrukt dat alle werkgerelateerde (bij)scholingsactiviteiten onder de noemer “arbeidstijd” vallen en zonder passende compensatie niet tijdens overuren of op een vrije dag mogen plaatsvinden; 24. benadrukt hoe belangrijk het is individuele trainingen voor het verbeteren van de IT-vaardigheden van alle werknemers te ondersteunen, in het bijzonder voor mensen met een beperking en oudere collega’s, teneinde ervoor te zorgen dat zij hun werk goed en efficiënt uitvoeren; 25. verzoekt de Commissie het recht om offline te zijn op te nemen in haar nieuwe strategie inzake veiligheid en gezondheid op het werk en om binnen het kader inzake veiligheid en gezondheid op het werk expliciet nieuwe psychosociale maatregelen en acties uit te werken; 26. verzoekt de Commissie op grond van artikel 153, lid 2, onder b), in samenhang met artikel 153, lid 1, onder a), b) en i), VWEU, een voorstel in te dienen voor een handeling inzake het recht om offline te zijn, aan de hand van de aanbevelingen in de bijlage hierbij; 27. is van oordeel dat het gevraagde voorstel geen financiële gevolgen mag hebben; 28. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande gedetailleerde aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad, alsmede aan de parlementen en de regeringen van de lidstaten. BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL TEKST VAN HET VERLANGDE WETGEVINGSVOORSTEL Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake het recht om offline te zijn HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 153, lid 2, onder b), in samenhang met artikel 153, lid 1, onder a), b) en i), Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (15) , Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (16) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (17) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In artikel 153, lid 1, onder a), b) en i), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) is bepaald dat Unie de activiteiten van de lidstaten op het gebied van de verbetering van het arbeidsmilieu om de veiligheid en de gezondheid van de werknemers te beschermen van de arbeidsvoorwaarden en de gelijkheid van mannen en vrouwen wat hun kansen op de arbeidsmarkt en de behandeling op het werk betreft, ondersteunt en aanvult. (2) Artikel 31 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest) bepaalt dat iedere werknemer recht heeft op gezonde, veilige en waardige arbeidsomstandigheden, op een beperking van de maximumarbeidsduur en op dagelijkse en wekelijkse rusttijden, alsmede op een jaarlijkse vakantie met behoud van loon. Artikel 30 van het Handvest voorziet in het recht op bescherming tegen iedere vorm van kennelijk onredelijk ontslag en de artikelen 20 en 21 van het Handvest voorzien in gelijkheid voor de wet en verbieden discriminatie. Uit hoofde van artikel 23 van het Handvest moet de gelijkheid van vrouwen en mannen worden gewaarborgd op alle gebieden, met inbegrip van werkgelegenheid, beroep en beloning. (3) In de Europese pijler van sociale rechten is bepaald dat werknemers ongeacht de aard en de duur van hun arbeidsverhouding recht hebben op een billijke en gelijke behandeling wat betreft arbeidsvoorwaarden, dat moet worden gewaarborgd dat werkgevers over de nodige flexibiliteit beschikken om zich snel aan te kunnen passen aan veranderingen in de economische context, dat innovatieve vormen van werk die goede arbeidsvoorwaarden waarborgen, moeten worden bevorderd, en dat arbeidsverhoudingen die leiden tot onzekere arbeidsomstandigheden worden voorkomen, onder meer door een verbod op misbruik van atypische arbeidsovereenkomsten (beginsel nr. 5). In de Europese pijler van sociale rechten is ook bepaald dat werknemers het recht hebben om bij hun indiensttreding schriftelijk in kennis te worden gesteld van de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit de arbeidsrelatie (beginsel nr. 7), dat de sociale partners met in achtneming van de nationale gebruiken worden geraadpleegd over de vormgeving en uitvoering van economisch, sociaal en werkgelegenheidsbeleid (beginsel nr. 8), dat ouders en mensen met zorgtaken recht hebben op geschikte vormen van verlof en flexibele werkregelingen (beginsel nr. 9), en dat werknemers recht hebben op een gezonde, veilige en goed aangepaste werkomgeving en op gegevensbescherming, alsook het recht op een werkomgeving die op hun professionele behoeften is afgestemd en hen in staat stelt langer op de arbeidsmarkt actief te blijven (beginsel nr. 10). (4) In deze richtlijn wordt rekening gehouden met de verdragen en aanbevelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) met betrekking tot de organisatie van de arbeidstijd, met inbegrip van met name het Verdrag van 1919 tot beperking van de arbeidsduur in nijverheidsondernemingen (nr. 1), het Verdrag van 1930 betreffende de regeling van de arbeidsduur in de handel en op kantoren (nr. 30), de Aanbeveling van 1981 betreffende het collectief onderhandelen (nr. 163), het Verdrag van 1981 betreffende arbeiders met gezinsverantwoordelijkheid (nr. 156) en de bijbehorende aanbeveling (nr. 165), alsook de eeuwfeestverklaring van de IAO over de Toekomst van Werk van 2019. (5) In deze richtlijn wordt ook rekening gehouden met het herziene Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa van 3 mei 1996, en met name artikel 2 (betreffende het recht op billijke arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van redelijke arbeidstijden en rusttijden), artikel 3 (betreffende het recht op veilige en gezonde arbeidsomstandigheden), artikel 6 (betreffende het recht op collectief onderhandelen) en artikel 27 (betreffende de bescherming van werknemers met gezinsverantwoordelijkheden). (6) In artikel 24 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens wordt gesteld dat eenieder recht heeft op rust en vrije tijd, met inbegrip van een redelijke beperking van de arbeidstijd en periodieke vakanties met behoud van loon. (7) Digitale hulpmiddelen stellen werknemers in staat overal en op elk moment te werken en kunnen, wanneer ze naar behoren worden gebruikt, bijdragen tot de verbetering van het evenwicht tussen werk en privéleven van werknemers doordat ze hun meer flexibiliteit geven in de organisatie van hun privéleven. Het gebruik van digitale hulpmiddelen voor het werk, waaronder ICT, kan echter ook negatieve gevolgen hebben, zoals langere werktijden omdat werknemers worden aangezet om buiten hun arbeidstijd te werken, een hogere arbeidsintensiteit, evenals de vervaging van de grenzen tussen werktijd en vrije tijd. Als dergelijke digitale hulpmiddelen niet uitsluitend tijdens arbeidstijd worden gebruikt, kunnen zij het privéleven van werknemers verstoren. Voor werknemers met onbetaalde zorgtaken kunnen digitale hulpmiddelen het bijzonder moeilijk maken om een gezond evenwicht tussen werk en privéleven te bereiken. Vrouwen besteden meer tijd dan mannen aan dergelijke zorgtaken, verrichten minder uren betaald werk en stoppen mogelijk geheel met werken. (8) Digitale hulpmiddelen die voor het werk worden gebruikt kunnen constante druk en stress veroorzaken, een negatieve invloed hebben op de fysieke en geestelijke gezondheid en het welzijn van werknemers en leiden tot psychosociale of andere beroepsziekten zoals angststoornissen, depressie, burn-out, technostress, slaapstoornissen en skeletspierstelselaandoeningen. Al die effecten zorgen voor toenemende druk op werkgevers en socialezekerheidsstelsels en verhogen het risico op schending van het recht van werknemers op arbeidsomstandigheden die hun gezondheid en veiligheid eerbiedigen. Gezien de uitdagingen die de aanzienlijke groei van het gebruik van digitale hulpmiddelen voor het werk, atypische arbeidsverhoudingen en telewerkregelingen met zich meebrengt, in het bijzonder in de context van de COVID-19-crisis, die heeft geleid tot extra werkgerelateerde stress en de grenzen tussen werk en privéleven nog meer heeft vervaagd, is het nog urgenter geworden te waarborgen dat werknemers hun recht om offline te zijn kunnen uitoefenen. (9) Het toenemende gebruik van digitale technologieën heeft de traditionele werkmodellen veranderd en een cultuur gecreëerd waarin onafgebroken “online zijn” en “altijd aan staan” de norm is. In die context is het belangrijk te zorgen voor de bescherming van de grondrechten van werknemers, billijke arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van het recht op een billijke vergoeding en de eerbiediging van de arbeidstijd, gezondheid en veiligheid en de gelijkheid van vrouwen en mannen. (10) Het recht om offline te zijn verwijst naar het recht van werknemers om buiten de arbeidstijd af te zien van werkgerelateerde activiteiten of communicatie door middel van digitale hulpmiddelen zoals telefoonoproepen, e-mails of andere berichten. Het recht om offline te zijn moet werknemers het recht geven om buiten de arbeidstijd werkgerelateerde hulpmiddelen uit te schakelen en niet te reageren op verzoeken van hun werkgever, zonder dat zij het risico lopen op negatieve gevolgen zoals ontslag of andere represaillemaatregelen. Omgekeerd geldt dat werkgevers niet van werknemers mogen eisen dat zij buiten arbeidstijd werken. Werkgevers mogen geen cultuur bevorderen waarin “altijd aan staan” de norm is en werknemers die afzien van hun recht om offline te zijn, duidelijk worden bevoordeeld ten opzichte van werknemers die dat niet doen. Werknemers die situaties van niet-naleving van het recht om offline te zijn op de werkplek melden, mogen niet worden bestraft. (11) Het recht om offline te zijn moet van toepassing zijn op alle werknemers en in alle sectoren, zowel de particuliere als de overheidssector, en moet doeltreffend worden gehandhaafd. Het recht om offline te zijn is bedoeld om de bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers en van billijke arbeidsvoorwaarden te waarborgen, met inbegrip van het evenwicht tussen werk en privéleven. (12) Er is op dit moment geen Unierecht waarin het recht om offline te zijn uitdrukkelijk is geregeld en de wettelijke regelgeving inzake dit recht verschilt sterk per lidstaat. Richtlijnen 89/391/EEG (18) en 91/383/EEG (19) van de Raad hebben echter tot doel de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van de werknemers met arbeidsbetrekkingen voor onbepaalde of bepaalde tijd of uitzendarbeid-betrekkingen te bevorderen; in Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad (20) worden minimumvoorschriften vastgesteld inzake veiligheid en gezondheid op het gebied van de organisatie van de arbeidstijd, ook met betrekking tot maximaal toegestane arbeidstijd en minimale rusttijd; Richtlijn (EU) 2019/1152 van het Europees Parlement en de Raad (21) heeft tot doel arbeidsvoorwaarden te verbeteren door transparantere en beter voorspelbare werkgelegenheid te bevorderen; en in Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad (22) worden minimumvoorschriften vastgesteld om de combinatie van werk en privéleven mogelijk te maken voor werknemers met kinderen of die mantelzorger zijn. (13) Overeenkomstig Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad hebben werknemers in de Unie recht op minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid op het gebied van de organisatie van de arbeidstijd. In dit verband voorziet de richtlijn in dagelijkse rusttijd, pauzes, wekelijkse rusttijd, maximale wekelijkse arbeidstijd en jaarlijkse vakantie en worden bij de richtlijn aspecten van nacht- en ploegenarbeid en het werkrooster geregeld. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) moet beschikbaarheidsdienst, waarbij een werknemer op een door de werkgever bepaalde plaats fysiek aanwezig moet zijn, “in zijn geheel als arbeidstijd [...] moet worden aangemerkt, ook wanneer hij gedurende deze dienst niet continu daadwerkelijk beroepswerkzaamheden verricht” (23) en moet thuiswachtdienst, waarbij een werknemer de wachtdienst thuis moet verrichten en beschikbaar voor zijn werkgever moet zijn, als arbeidstijd worden aangemerkt (24) . Bovendien heeft het HvJ-EU de voorschriften inzake minimale rusttijd uitgelegd als “bijzonder belangrijke voorschriften van communautair sociaal recht die voor alle werknemers gelden als een minimumnorm ter bescherming van hun veiligheid en hun gezondheid” (25) . Richtlijn 2003/88/EG bevat echter geen uitdrukkelijke bepaling inzake het recht van een werknemer om offline te zijn en vereist evenmin dat werknemers buiten de arbeidstijd, tijdens rusttijden of andere niet-arbeidstijd bereikbaar zijn, maar voorziet wel in het recht op ononderbroken dagelijkse, wekelijkse en jaarlijkse rusttijden waarin de werknemer onbereikbaar is en er geen contact met hem of haar mag worden opgenomen. Voorts is er geen uitdrukkelijke bepaling in het Unierecht waarin het recht is verankerd om buiten de (contractueel) overeengekomen arbeidstijd te allen tijde onbeschikbaar te zijn. (14) Het HvJ-EU heeft bevestigd dat werkgevers uit hoofde van Richtlijnen 89/391/EEG en 2003/88/EG verplicht zijn een systeem op te zetten waarmee de dagelijkse arbeidstijd van iedere werknemer wordt gemeten, en dat dit systeem “objectief, betrouwbaar en toegankelijk” moet zijn (26) . (15) In zijn rechtspraak heeft het HvJ-EU criteria vastgesteld voor het bepalen van de status van een werknemer. Bij de uitvoering van deze richtlijn moet rekening worden gehouden met de interpretatie door het HvJ-EU van deze criteria. Op voorwaarde dat zij voldoen aan die criteria, vallen alle werknemers in zowel de particuliere als de overheidssector, onder wie oproepwerkers, deeltijdwerkers, gelegenheidswerkers, werknemers die werken op basis van een vouchersysteem, platformwerkers, stagiairs en leerlingen, binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn. Misbruik, op nationaal niveau of in grensoverschrijdende situaties, van de rechtspositie van zelfstandigen als omschreven in het nationaal recht, is een vorm van valselijk gemeld werk die vaak verband houdt met zwartwerk. Er is sprake van schijnzelfstandigheid wanneer iemand die voldoet aan de voorwaarden die kenmerkend zijn voor een arbeidsverhouding wordt aangemeld als zelfstandige, met als doel te ontkomen aan bepaalde juridische of fiscale verplichtingen. Dergelijke personen moeten binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen. Of er sprake is van een arbeidsverhouding moet worden bepaald aan de hand van de feiten die verband houden met de daadwerkelijke uitvoering van het werk en niet aan de hand van de beschrijving van de verhouding door de betrokken partijen. Voor wat betreft deze richtlijn verwijst de term “werknemer” naar iedere werknemer die een arbeidsverhouding heeft die voldoet aan de criteria van het HvJ-EU. (16) In de afgelopen decennia is het aantal standaardarbeidsovereenkomsten afgenomen en is de gangbaarheid van atypische of flexibele arbeidsregelingen toegenomen, grotendeels vanwege de digitalisering van economische activiteiten. Er is Unierecht inzake sommige soorten atypisch werk. Richtlijn 97/81/EG van de Raad (27) is gericht op de uitvoering van de raamovereenkomst tussen de Europese Sociale partners inzake deeltijdarbeid en heeft ten doel de opheffing van discriminatie van deeltijdwerkers te waarborgen en de kwaliteit van deeltijdarbeid te verbeteren, de ontwikkeling van deeltijdarbeid op vrijwillige basis te vergemakkelijken en bij te dragen aan een flexibele organisatie van arbeidstijd waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van werkgevers en werknemers. Richtlijn 1999/70/EG van de Raad (28) is gericht op de uitvoering van de raamovereenkomst tussen de Europese sociale partners inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd en het doel van de richtlijn is de kwaliteit van arbeid voor bepaalde tijd te verbeteren door de toepassing van het non-discriminatiebeginsel te waarborgen en het misbruik als gevolg van het gebruik van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen voor bepaalde tijd te voorkomen. Richtlijn 2008/104/EG van het Europees Parlement en de Raad (29) , die werd vastgesteld nadat de Europese sociale partners geen raamovereenkomst konden sluiten, heeft tot doel de bescherming van uitzendkrachten te garanderen en de kwaliteit van uitzendwerk te verbeteren door de gelijke behandeling van uitzendkrachten te waarborgen en door uitzendbureaus als werkgever te erkennen, daarbij rekening houdend met de noodzaak om een geschikt kader te creëren voor de gebruikmaking van uitzendwerk teneinde doeltreffend bij te dragen tot bij te dragen tot de schepping van werkgelegenheid en de ontwikkeling van flexibele arbeidsvormen. (17) De Europese sociale partners hebben in juli 2002 een kaderovereenkomst inzake telewerken en in juni 2020 een kaderovereenkomst inzake digitalisering gesloten. De kaderovereenkomst inzake digitalisering voorziet in mogelijke door de sociale partners overeen te komen maatregelen met betrekking tot het online en offline zijn van werknemers. In het licht van de ontwikkelingen sinds de goedkeuring van de kaderovereenkomst inzake telewerken in 2002 is duidelijk geworden dat er behoefte is aan een evaluatie en een rechtskader op het niveau van de Unie voor sommige onderdelen van die overeenkomst. (18) In artikel 3, lid 1, onder a), en artikel 3, lid 2, van Richtlijn 2008/104/EG wordt bepaald dat het begrip “werknemer” volgens het nationaal recht wordt gedefinieerd. Het HvJ-EU heeft echter bepaald dat de criteria die in zijn rechtspraak zijn vastgesteld moeten worden toegepast om te beoordelen of iemand de status van werknemer heeft. Met name is doorslaggevend of “een persoon [...] voor een ander en onder diens leiding prestaties levert en in ruil daarvoor een vergoeding ontvangt”, en “de juridische kwalificatie naar nationaal recht en de vorm van deze verhouding, evenals de aard van de rechtsbetrekking tussen deze twee personen [zijn] in dit opzicht niet doorslaggevend” (30) . (19) Een aantal lidstaten heeft stappen genomen om het recht om offline te zijn voor werknemers die digitale hulpmiddelen voor het werk gebruiken, te reguleren. Andere lidstaten bevorderen het gebruik van digitale hulpmiddelen voor het werk zonder dat zij de risico’s specifiek aan de orde stellen, een derde groep lidstaten past algemene wetgeving toe op het gebruik van digitale hulpmiddelen en een vierde groep heeft geen specifieke wetgeving (31) . Optreden op het niveau van de Unie op dit gebied zou zorgen voor minimumvoorschriften voor de bescherming van alle werknemers in de Unie die digitale hulpmiddelen gebruiken voor het werk, en meer in het bijzonder hun grondrechten met betrekking tot billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden. (20) Het doel van deze richtlijn is de arbeidsomstandigheden en -voorwaarden voor alle werknemers te verbeteren door minimumvoorschriften vast te stellen met betrekking tot het recht om offline te zijn. Deze richtlijn moet worden uitgevoerd op een manier die volledig in overeenstemming is met de vereisten zoals vastgelegd in Richtlijnen 89/391/EEG, 2003/88/EG, (EU) 2019/1152 en (EU) 2019/1158, en mag geen negatieve gevolgen voor werknemers hebben. (21) De praktische regelingen voor de uitoefening van het recht van de werknemer om offline te zijn en de toepassing van dat recht door de werkgever moeten door de sociale partners overeengekomen kunnen worden door middel van een collectieve overeenkomst of op het niveau van de onderneming van de werkgever. De lidstaten moeten, bijvoorbeeld door nationale arbeidsinspectiediensten, waarborgen dat werkgevers een verklaring aan de werknemers verstrekken waarin deze praktische regelingen worden beschreven. (22) De lidstaten moeten ervoor zorgen dat werkgevers een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem opzetten waarmee de dagelijkse arbeidstijd van elke werknemer kan worden gemeten, overeenkomstig de jurisprudentie van het HvJ-EU, met name het arrest van 14 mei 2019, Federación de Servicios de Comisiones Obreras (CCOO), C-55/18 (32) . (23) De autonomie van de sociale partners moet worden geëerbiedigd. De lidstaten moeten de sociale partners ondersteunen bij het sluiten van collectieve overeenkomsten ter uitvoering van deze richtlijn. (24) De lidstaten moeten in overeenstemming met het nationale recht en de nationale praktijk de effectieve betrokkenheid van de sociale partners waarborgen en de sociale dialoog bevorderen en versterken met het oog op de uitvoering van deze richtlijn. Daartoe moeten de lidstaten ervoor zorgen dat, na raadpleging van de sociale partners op het passende niveau, een minimumpakket van arbeidsvoorwaarden wordt vastgesteld om werknemers in staat te stellen hun recht om offline te zijn uit te oefenen. De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben de sociale partners overeenkomstig het nationale recht en de nationale praktijk met de uitvoering van deze richtlijn te belasten, teneinde deze reeks minimumarbeidsvoorwaarden vast te stellen of aan te vullen. (25) Afwijkingen van het vereiste om het recht om offline te zijn toe te passen, mogen alleen in buitengewone omstandigheden plaatsvinden, zoals bij overmacht of in andere noodgevallen, op voorwaarde dat de werkgever iedere betrokken werknemer schriftelijk op de hoogte stelt van de redenen en de noodzaak van de afwijking onderbouwt. Het minimumpakket van arbeidsvoorwaarden ter uitvoering van het recht om offline te zijn moet voorzien in criteria voor dergelijke afwijkingen en voor het bepalen van de compensatie voor werkzaamheden die buiten de werktijd worden verricht. Dergelijke compensatie moet ervoor zorgen dat het algemene doel om de gezondheid en veiligheid van werknemers te beschermen, wordt geëerbiedigd. (26) Werknemers die hun rechten uit hoofde van deze richtlijn uitoefenen, moeten worden beschermd tegen nadelige gevolgen, waaronder ontslag en andere represaillemaatregelen. Deze werknemers moeten ook worden beschermd tegen discriminerende maatregelen, bijvoorbeeld verlies van inkomen of promotiekansen. (27) Werknemers moeten adequate en snelle gerechtelijke en administratieve bescherming genieten tegen elke nadelige behandeling die voortvloeit uit de uitoefening van de rechten uit hoofde van deze richtlijn of een poging daartoe, met inbegrip van het verhaalrecht en het recht een administratieve of gerechtelijke procedure in te leiden om de naleving van deze richtlijn te waarborgen. (28) De lidstaten moeten de regelingen vaststellen voor de toepassing van het bij deze richtlijn vastgestelde recht om offline te zijn, in overeenstemming met het nationale recht, collectieve overeenkomsten of gebruiken. De lidstaten moeten voor inbreuken op de verplichtingen krachtens deze richtlijn doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties vaststellen. (29) Als een werknemer voor de rechter of een andere bevoegde instantie feiten heeft aangevoerd die kunnen doen vermoeden dat hij is ontslagen of andere nadelige gevolgen heeft ondervonden omdat hij gebruik heeft gemaakt of heeft willen maken van zijn recht om offline te zijn, rust de last om te bewijzen dat een ontslag of gelijkaardig nadeel niet op die gronden heeft plaatsgevonden op de werkgever. (30) Deze richtlijn omvat minimumvereisten en laat de bevoegdheid van de lidstaten om gunstigere bepalingen in te voeren of te handhaven daarom onverlet. Deze richtlijn en de uitvoering ervan vormen geen geldige grondslag voor een verlaging van het algemene beschermingsniveau van de werknemers op het onder deze richtlijn vallende gebied. (31) De Commissie moet de uitvoering van deze richtlijn evalueren teneinde de naleving ervan te monitoren en te waarborgen. Hiertoe moeten de lidstaten regelmatig verslagen indienen bij de Commissie. (32) Teneinde het effect van deze richtlijn te beoordelen, worden de Commissie en de lidstaten aangespoord met elkaar te blijven samenwerken, met ondersteuning van de Europese Arbeidsautoriteit (ELA), om vergelijkbare statistieken over de uitvoering van de rechten uit hoofde van deze richtlijn te ontwikkelen. (33) Aangezien de doelstelling van deze richtlijn, namelijk het vaststellen van passende waarborgen voor de handhaving van het recht om offline te zijn in de Unie, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang en de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden gerealiseerd, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Artikel 1 Onderwerp en toepassingsgebied 1. In deze richtlijn worden minimumvoorschriften vastgesteld om werknemers die gebruikmaken van digitale hulpmiddelen, waaronder ICT, voor het werk in staat te stellen hun recht om offline te zijn uit te oefenen en te waarborgen dat werkgevers het recht van werknemers om offline te zijn eerbiedigen. De richtlijn is van toepassing op alle sectoren, zowel de publieke als particuliere sector, ongeacht hun status en hun arbeidsregelingen. 2. Deze richtlijn vormt een nadere specificatie van en aanvulling op Richtlijnen 89/391/EEG, 2003/88/EG, (EU) 2019/1152 en (EU) 2019/1158 voor de in lid 1 genoemde doeleinden, en laat de in die richtlijnen vastgestelde vereisten onverlet. Artikel 2 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn gelden de volgende definities: (1) “offline zijn”: buiten de arbeidstijd geen werkgerelateerde activiteiten of communicatie door middel van digitale hulpmiddelen verrichten, rechtstreeks noch indirect; (2) “arbeidstijd”: arbeidstijd als gedefinieerd artikel 2, punt 1, van Richtlijn 2003/88/EG. Artikel 3 Het recht om offline te zijn 1. De lidstaten waarborgen dat werkgevers de nodige maatregelen nemen om werknemers de middelen te bieden gebruik te maken van hun recht om offline te zijn. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat werkgevers een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem opzetten waarmee de dagelijkse arbeidstijd van elke werknemer kan worden gemeten, overeenkomstig het recht van werknemers op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van hun persoonsgegevens. Werknemers hebben te allen tijde de mogelijkheid de registratie van hun arbeidstijd op te vragen en te verkrijgen. 3. De lidstaten waarborgen dat werkgevers het recht om offline te zijn op een billijke, rechtmatige en transparante manier toepassen. Artikel 4 Maatregelen voor de toepassing van het recht om offline te zijn 1. De lidstaten zorgen ervoor dat, na raadpleging van de sociale partners op het passende niveau, gedetailleerde regelingen worden vastgesteld om werknemers in staat te stellen hun recht om offline te zijn uit te oefenen en dat werkgevers dit recht op een eerlijke en transparante manier toepassen. Hiertoe zorgen de lidstaten voor ten minste de volgende arbeidsvoorwaarden: (a) de praktische regelingen voor het uitschakelen van digitale hulpmiddelen voor het werk, met inbegrip van eventuele werkgerelateerde monitoringinstrumenten; (b) het systeem voor het meten van de arbeidstijd; (c) gezondheids- en veiligheidsevaluaties, met inbegrip van beoordelingen van de psychosociale risico’s, in verband met het recht om offline te zijn; (d) de criteria voor een afwijking door werkgevers van hun verplichting om het recht van een werknemer om offline te zijn toe te passen; (e) in het geval van een afwijking op grond van punt d), de criteria om te bepalen hoe de compensatie voor buiten de arbeidstijd verricht werk moet worden berekend overeenkomstig de Richtlijnen 89/391/EEG, 2003/88/EG, (EU) 2019/1152 en (EU) 2019/1158, en de nationale wetgeving en praktijken. (f) bewustmakingsmaatregelen, waaronder opleiding op de werkplek, die werkgevers moeten nemen met betrekking tot de in dit lid genoemde arbeidsvoorwaarden. Een eventuele afwijking in de zin van lid 1, onder d), vindt alleen in buitengewone omstandigheden plaats, zoals bij overmacht of in andere noodgevallen, op voorwaarde dat de werkgever in ieder geval waarin een beroep wordt gedaan op de afwijking iedere betrokken werknemer schriftelijk op de hoogte stelt van de redenen en de noodzaak van de afwijking onderbouwt. 2. De lidstaten kunnen, overeenkomstig het nationale recht en de nationale praktijk, de sociale partners belasten met het sluiten van collectieve overeenkomsten op nationaal, regionaal, sectoraal of werkgeversniveau waarin de in lid 1 genoemde arbeidsvoorwaarden zijn opgenomen of aangevuld. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat werknemers die niet vallen onder een collectieve arbeidsovereenkomst op grond van lid 2 bescherming genieten overeenkomstig deze richtlijn. Artikel 5 Bescherming tegen nadelige behandeling 1. De lidstaten zorgen ervoor dat discriminatie, een minder gunstige behandeling, ontslag en andere nadelige maatregelen door werkgevers op grond van het feit dat werknemers gebruik hebben gemaakt of hebben willen maken van hun recht om offline te zijn, worden verboden. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat werkgevers werknemers, met inbegrip van vertegenwoordigers van de werknemers, beschermen tegen nadelige behandeling en tegen nadelige gevolgen van een klacht tegen de werkgever of van een procedure die is ingeleid om de rechten uit hoofde van deze richtlijn te handhaven. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat ingeval werknemers die van oordeel zijn dat zij ontslagen of anderszins benadeeld zijn op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt of hebben willen maken van hun recht om offline te zijn, voor een rechter of andere bevoegde instantie feiten hebben aangevoerd die kunnen doen vermoeden dat zij op deze gronden ontslagen of anderszins benadeeld zijn, de last om te bewijzen dat het ontslag of de nadelige behandeling op andere gronden heeft plaatsgevonden op de werkgever rust. 4. Lid 3 belet de lidstaten niet om voor de werknemers gunstiger bewijsregels in te voeren. 5. De lidstaten zijn niet verplicht lid 3 toe te passen in procedures waarin het aan de rechter of een andere bevoegde instantie is om de feiten te onderzoeken. 6. Lid 3 is niet van toepassing op strafrechtelijke procedures, tenzij de lidstaten anders bepalen. Artikel 6 Recht op verhaal 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de werknemers wier recht om offline te zijn is geschonden toegang hebben tot een snel, doeltreffend en onpartijdig systeem van geschillenbeslechting en een recht op verhaal in geval van inbreuken op de rechten uit hoofde van deze richtlijn. 2. De lidstaten kunnen vakbondsorganisaties de mogelijkheid geven om namens of ter ondersteuning van werknemers en met hun toestemming administratieve procedures in te stellen met het oog op de uitvoering of handhaving van deze richtlijn. Artikel 7 Informatieplicht De lidstaten zorgen ervoor dat werkgevers aan iedere werknemer schriftelijk duidelijke, toereikende en passende informatie verstrekken over het recht om offline te zijn, waaronder een verklaring waarin de voorwaarden van de eventuele toepasselijke collectieve of andere overeenkomsten worden uiteengezet. Deze informatie behelst ten minste het volgende: (a) de praktische regelingen voor het uitschakelen van digitale hulpmiddelen voor het werk, met inbegrip van eventuele werkgerelateerde monitoringinstrumenten zoals genoemd in artikel 4, lid 1, onder a); (b) het systeem voor meting van de arbeidstijd, zoals genoemd in artikel 4, lid 1, onder b); (c) de gezondheids- en veiligheidsevaluaties van de werkgever in verband met het recht om offline te zijn, met inbegrip van beoordelingen van de psychosociale risico’s, als bedoeld in artikel 4, lid 1, onder c); (d) de criteria voor elke afwijking van de verplichting van de werkgever om het recht om offline te zijn toe te passen en de criteria voor het bepalen van de compensatie voor buiten de arbeidstijd verrichte arbeid, zoals genoemd in artikel 4, lid 1, onder d), en e); (e) de bewustmakingsmaatrelgen van de werkgever, waaronder opleiding op de werkplek, zoals genoemd in artikel 4, lid 1, onder f); (f) de maatregelen ter bescherming van werknemers tegen nadelige behandeling overeenkomstig artikel 5; (g) de maatregelen voor de toepassing van het recht van werknemers op verhaal overeenkomstig artikel 6. Artikel 8 Sancties De lidstaten stellen vast welke sancties gelden voor inbreuken op de nationale bepalingen die ter uitvoering van deze richtlijn zijn vastgesteld en op de reeds geldende bepalingen met betrekking tot de onder deze richtlijn vallende rechten, en nemen alle maatregelen om ervoor te zorgen dat die sancties worden uitgevoerd. De vastgestelde sancties zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op ... [twee jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] van die voorschriften en maatregelen in kennis en delen haar onverwijld alle latere wijzigingen daarvan mee. Artikel 9 Beschermingsniveau 1. Deze richtlijn vormt geen geldige grondslag voor een verlaging van het algemene beschermingsniveau van de werknemers in de lidstaten. 2. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om voor de werknemers gunstigere wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen toe te passen of in te voeren, dan wel de toepassing van voor de werknemers gunstigere collectieve overeenkomsten te bevorderen of toe te staan. 3. Deze richtlijn laat eventuele andere rechten die door andere rechtshandelingen van de Unie aan werknemers zijn verleend, onverlet. Artikel 10 Verslaglegging, evaluatie en toetsing van het recht om offline te zijn 1. De lidstaten verstrekken de Commissie uiterlijk op ... [vijf jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] een verslag over alle relevante informatie met betrekking tot de praktische uitvoering en toepassing van deze richtlijn, evenals evaluatie-indicatoren met betrekking tot de uitvoeringspraktijken van het recht om offline te zijn, waarin de respectieve standpunten van de nationale sociale partners worden aangegeven. 2. Uiterlijk op ... [zes jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] en iedere twee jaar daarna dient de Commissie op basis van de overeenkomstig lid 1 door de lidstaten verstrekte informatie een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad over de uitvoering en toepassing van deze richtlijn en gaat zij na of er aanvullende maatregelen nodig zijn, waaronder in voorkomend geval wijzigingen van deze richtlijn. Artikel 11 Omzetting 1. De lidstaten stellen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast om aan deze richtlijn te voldoen, en publiceren deze, uiterlijk op ... [twee jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn]. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Zij passen deze bepalingen vanaf … [drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] toe. Wanneer de lidstaten die maatregelen vaststellen, wordt in die maatregelen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. Na de inwerkingtreding van deze richtlijn dragen de lidstaten er zorg voor dat ieder ontwerp van wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die zij overwegen in te voeren op het gebied waarop deze richtlijn van toepassing is, tijdig ter kennis van de Commissie wordt gebracht, teneinde de Commissie de gelegenheid te bieden opmerkingen te maken. 3. Overeenkomstig artikel 153, lid 3, VWEU kunnen de lidstaten de sociale partners, indien zij gezamenlijk daarom verzoeken belasten met de uitvoering van deze richtlijn, op voorwaarde dat zij de naleving van deze richtlijn waarborgen. Artikel 12 Persoonsgegevens Werkgevers verwerken de in artikel 4, lid 1, onder a) en b), van deze richtlijn bedoelde persoonsgegevens uitsluitend met het oog op het registreren van de arbeidstijd van een individuele werknemer. Zij verwerken deze gegevens voor geen ander doeleinde. De verwerking van de persoonsgegevens gebeurt overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (33) en Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad (34) . Artikel 13 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 14 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te ..., Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter Het Europees Parlement, – gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van 1 december 1997 betreffende een gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen (1) , met als doel schadelijke belastingconcurrentie in de Europese Unie te bestrijden, – gezien de mededeling van de Commissie van 17 juni 2015 getiteld “Een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de Europese Unie: vijf belangrijke actiegebieden” ( COM(2015)0302 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 28 januari 2016 over een externe strategie voor effectieve belastingheffing ( COM(2016)0024 ), – gezien de conclusies van de Raad van 8 maart 2016 over de Gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 5 juli 2016 over verdere maatregelen om de transparantie te verhogen en belastingontduiking en -ontwijking te bestrijden ( COM(2016)0451 ), die uitleg bevat over de wijze waarop de EU de lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden voor belastingdoeleinden opstelt, – gezien de conclusies van de Raad van 8 november 2016 over de criteria en het proces voor de opstelling van de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden voor belastingdoeleinden, – gezien het resultaat van de vergadering van de Raad Ecofin van 5 december 2017, – gezien de meest recente versie van de EU-lijst van de Raad van niet-coöperatieve rechtsgebieden voor belastingdoeleinden van 6 oktober 2020 (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 15 juli 2020 getiteld “Actieplan voor billijke en eenvoudige belastingheffing ter ondersteuning van de herstelstrategie” ( COM(2020)0312 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 15 juli 2020 over goed fiscaal bestuur in de EU en daarbuiten ( COM(2020)0313 ), – gezien zijn resoluties van 25 november 2015 over tax rulings en andere maatregelen van gelijke aard of met vergelijkbaar effect (4) , van 6 juli 2016 over tax rulings en andere maatregelen van gelijke aard of met vergelijkbaar effect (5) , en van 26 maart 2019 over financiële misdrijven, belastingontduiking en belastingontwijking (6) , – gezien zijn resolutie van 16 december 2015 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie (7) , – gezien de aanbeveling van de PANA-commissie van 13 december 2017 aan de Raad en de Commissie na het onderzoek naar witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking (8) , – gezien de follow‑up van de Commissie van de bovengenoemde resoluties en aanbeveling van het Europees Parlement (9) , – gezien het voorstel van de Commissie inzake openbare verslaglegging per land (10) en zijn standpunt van 27 maart 2019 (11) over dat voorstel, – gezien de studie van de Commissie getiteld “The Impact of Tax Planning on Forward-Looking Effective Tax Rates” (12) , – gezien de studie van de Commissie naar indicatoren voor agressieve fiscale planning getiteld “Aggressive tax planning indicators” (13) , – gezien de studie van de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement getiteld “An overview of shell companies in the European Union” (14) , – gezien de landenverslagen van de Commissie die worden opgesteld in het kader van het Europees Semester, – gezien de lopende werkzaamheden van het VN-panel op hoog niveau inzake internationale financiële verantwoording, transparantie en integriteit, – gezien de lopende werkzaamheden van het inclusieve kader van de OESO/G20 inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (Base Erosion and Profit Shifting – BEPS) met betrekking tot de belastingproblematiek rond digitalisering, – gezien het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (15) , – gezien de vragen aan de Commissie en de Raad over de herziening van de EU-lijst van belastingparadijzen ( O-000082/2020 – B9‑0002/2021 en O-000081/2020 – B9‑0001/2021), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie economische en monetaire zaken, die is opgesteld met hulp van de Subcommissie belastingaangelegenheden, A. overwegende dat het bestaan van niet-coöperatieve rechtsgebieden voor belastingdoeleinden en schadelijke belastingregelingen, inclusief in EU lidstaten, leidt tot dramatische financiële verliezen voor EU-lidstaten, met de onttrekking van middelen aan de nationale begrotingen en de belemmering van de capaciteit van de overheden tot gevolg; overwegende dat de kosten van de ontwijking van de vennootschapsbelasting momenteel worden geschat op 500 miljard USD per jaar (16) ; overwegende dat deze daling van de belastinginkomsten bijzonder problematisch is met het oog op het herstel van de sociale, economische en gezondheidscrisis die door de COVID-19-pandemie is veroorzaakt en op de financiering van de groene transitie; B. overwegende dat volgens de Eurobarometer-enquête van het najaar van 2016 86 % van de EU-burgers voorstander is van strengere regels inzake belastingontwijking en belastingparadijzen (17) ; C. overwegende dat de Unie haar eerste lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden voor belastingdoeleinden (“de lijst”) op 5 december 2017 heeft vastgesteld; overwegende dat er 17 niet-EU-landen en -gebieden op de lijst stonden; overwegende dat de Unie de lijst twaalf keer heeft herzien; D. overwegende dat volgens de index van belastingparadijzen voor de vennootschapsbelasting 2019 de hoogst geplaatste rechtsgebieden in de ranglijst de volgende zijn: 1) de Britse Maagdeneilanden, 2) Bermuda, 3) de Kaaimaneilanden, 4) Nederland, 5) Zwitserland, 6) Luxemburg, 7) Jersey, 8) Singapore, 9) de Bahama’s 10) Hongkong en 11) Ierland; E. overwegende dat 95 rechtsgebieden zijn beoordeeld aan de hand van de drie criteria die zijn uiteengezet in de conclusies van de Raad van 8 november 2016, namelijk transparantie over belastingen, billijke belastingheffing en uitvoering van de BEPS-minimumnormen van de OESO; F. overwegende dat 135 landen en rechtsgebieden samenwerken bij de uitvoering van het BEPS-actieplan, deels ingegeven door het risico om te worden opgenomen in de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden; overwegende dat bij de opstelling van de lijst bijna 40 landen is gevraagd meer dan 120 schadelijke belastingpraktijken te hervormen; G. overwegende dat volgens het verslag “State of Tax Justice 2020” slechts 2 % van de mondiale belastingderving werd veroorzaakt door rechtsgebieden op de EU-lijst; overwegende dat de Kaaimaneilanden het rechtsgebied bleken te zijn dat verantwoordelijk is voor het grootste mondiale fiscale verlies, dat andere landen meer dan 70 miljard USD per jaar kost, oftewel 16,5 % van de totale belastingderving; H. overwegende dat de Raad de lijst op 6 oktober 2020 voor het laatst heeft herzien en toen de Kaaimaneilanden en Oman ervan heeft geschrapt en Barbados en Anguilla eraan heeft toegevoegd; overwegende dat de Kaaimaneilanden nog steeds geen vennootschapsbelasting heffen en volgens het Internationaal Monetair Fonds (18) in de top tien van bestemmingen voor spookinvesteringen staan, hetgeen vragen oproept over de transparantie en over een mogelijke voorkeursbehandeling van bepaalde landen; I. overwegende dat de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden momenteel bestaat uit: Amerikaans Samoa, Anguilla, Barbados, Fiji, Guam, Palau, Panama, Samoa, de Seychellen, Trinidad en Tobago, de Amerikaanse Maagdeneilanden en Vanuatu; J. overwegende dat verschillende andere rechtsgebieden toezeggingen hebben gedaan om de beginselen inzake goed fiscaal bestuur toe te passen met betrekking tot het transparantiecriterium of het criterium inzake billijke belastingheffing; K. overwegende dat de documenten en de werkzaamheden van de Groep gedragscode (belastingregeling voor ondernemingen) beperkt toegankelijk zijn voor het publiek, met name wat betreft de opstelling van de EU-lijst; overwegende dat de Europese Ombudsman bevoegd is om onderzoek te doen naar de wijze waarop de EU-instellingen de regels inzake de toegang van het publiek tot documenten (19) toepassen en met name om alle EU-documenten, al dan niet vertrouwelijk, te inspecteren, en aanbevelingen kan doen over het al dan niet publiceren ervan; L. overwegende dat de Commissie in haar mededeling over goed fiscaal bestuur in de EU en daarbuiten heeft gewezen op de noodzaak om de gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen te hervormen en de lijst te herzien; M. overwegende dat de EU volgens de meest conservatieve verdeelsleutel wereldwijd de grootste verliezen lijdt als gevolg van de winstverschuiving naar belastingparadijzen en naar schatting jaarlijks ongeveer 20 % van haar inkomsten uit de vennootschapsbelasting misloopt (20) ; 1. erkent de positieve effecten die de lijst reeds heeft gesorteerd, maar betreurt dat het potentieel ervan nog niet ten volle wordt benut, aangezien de rechtsgebieden die momenteel op de lijst staan goed zijn voor minder dan 2 % van de wereldwijde derving van belastinginkomsten, waardoor de lijst verwarrend en ondoeltreffend is (21) ; streeft ernaar de lijst te versterken door de transparantie en samenhang te vergroten, strengere en onpartijdigere opnemingscriteria te hanteren en sterkere beschermingsmaatregelen te nemen tegen belastingontwijking; betreurt dat landen waarvan duidelijk is dat zij BEPS bevorderen, zoals de Kaaimaneilanden, van de lijst zijn geschrapt; betreurt de ontoereikende uitleg die aan het algemene publiek is verstrekt, terwijl de publieke opinie voorstander is van strengere regels voor belastingparadijzen; Governance en transparantie van de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden voor belastingdoeleinden 2. merkt op dat de oorspronkelijke procedure voor de opstelling van de lijst door de Commissie is voorgesteld in haar mededeling over een externe strategie voor effectieve belastingheffing en in haar mededeling over verdere maatregelen om de transparantie te verhogen en belastingontduiking en -ontwijking te bestrijden; merkt op dat de Groep gedragscode, hoofdzakelijk via zijn subgroep inzake derde partijen, belast is met de voorbereidende werkzaamheden voor de opstelling van de lijst, hoewel die taak niet behoorde tot het oorspronkelijke mandaat van de groep; vraagt zich af of een dergelijke informele groep in staat en geschikt is om deze taak te verrichten; 3. is van mening dat de EU-lijst op EU-niveau moet worden herzien; beveelt aan om deze procedure te formaliseren, met name door middel van een juridisch bindend instrument; is van mening dat deze hervorming uiterlijk eind 2021 moet zijn doorgevoerd om de EU te beschermen tegen verdere inkomstenderving in de herstelperiode na COVID-19; verlangt dat de Raad de Commissie, ondersteund door de lidstaten en met passende betrokkenheid van het Parlement, belast met de beoordeling van derde rechtsgebieden op basis van duidelijke en transparante criteria, alsmede met de indiening van een conceptlijst bij de Raad die openbaar moet worden gemaakt voordat de Raad de lijst en de herzieningen ervan formeel goedkeurt; verzoekt de Raad het Parlement de status van waarnemer bij de discussies van de Groep gedragscode te verlenen; meent dat de opstelling van de lijst met deze wijzigingen onpartijdig en objectief is en onderworpen is aan een verantwoordingsplicht; 4. wijst op het belang van transparantie bij de opstelling van de lijst teneinde publieke controle mogelijk te maken en de democratische verantwoordingsplicht van de besluitvormers te vergroten; verlangt dat volledige openheid wordt geboden met betrekking tot het standpunt van de lidstaten; verzoekt de Groep gedragscode daarom de deelnemende autoriteiten, de besproken onderwerpen, de technische beoordelingen en de aangenomen notulen of samenvattingen en conclusies openbaar te maken; is van mening dat, teneinde de verantwoordingsplicht en de transparantie te verbeteren, de gegevensbronnen voor de screening van rechtsgebieden gemakkelijk toegankelijk moeten worden gemaakt wanneer deze voor het publiek beschikbaar zijn; meent dat de methode voor de beoordeling van regelingen van derde landen moet worden verfijnd en volledig openbaar moet worden gemaakt; verzoekt de Groep gedragscode om op systematische wijze uitgebreide samenvattingen te verstrekken van zijn interacties met derde landen, de besproken onderwerpen en de door derde landen gedane toezeggingen in iedere stap van de beoordelingsprocedure; 5. merkt op dat de gebrekkige transparantie ertoe kan leiden dat besluiten verkeerd worden uitgelegd, en het risico met zich meebrengt dat het vertrouwen van het publiek in de opstelling van de lijst wordt ondermijnd, met name wanneer de EU-lijst afwijkt van de lijsten van belastingparadijzen die op transparante wijze door derden zijn opgesteld; herinnert aan de oorspronkelijke lijst, die was samengesteld op basis van de lijsten van de lidstaten, waarnaar de Commissie verwijst in haar mededeling getiteld “Een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de Europese Unie: vijf belangrijke actiegebieden”, en die dertig rechtsgebieden omvatte die door ten minste tien lidstaten werden genoemd; 6. is ingenomen met de reeds gezette stappen op het gebied van transparantie, zoals de publicatie van de tweejaarlijkse voortgangsverslagen en het vrijgeven van bepaalde aan derde rechtsgebieden verzonden brieven; vraagt de Raad om in zijn brieven aan derde rechtsgebieden die nog niet voldoen aan de criteria inzake de opstelling van de EU-lijst, de eis op te nemen dat alle correspondentie met de EU openbaar wordt gemaakt en om alle negatieve reacties daarop te beschouwen als verzuim van het betrokken rechtsgebied om samen te werken; betreurt dat deze documenten pas na afronding van de beoordelingsprocedure openbaar worden; roept ertoe op alle brieven en toezeggingen van derde rechtsgebieden openbaar te maken zodra ze zijn ontvangen; roept ertoe op de openbare informatie beschikbaar te stellen op een gebruiksvriendelijk platform; 7. roept op tot een regelmatige uitwisseling tussen de voorzitter van de Groep gedragscode en het Parlement, met inbegrip van ten minste één formele verschijning per jaar bij een openbare zitting; 8. onderstreept dat de rol van het Parlement met betrekking tot de Groep gedragscode moet worden geformaliseerd, onder meer met betrekking tot de governance en de criteria van de opstelling van de lijst, bijvoorbeeld door middel van een adviesprocedure; 9. merkt op dat bij de opstelling van de EU-lijst alleen wordt gekeken naar derde landen; merkt op dat de invloed van de Unie bij het aanpakken van belastingontduiking en schadelijke belastingpraktijken wereldwijd afhangt van het voorbeeld dat zij zelf geeft; benadrukt dat er samenhang moet bestaan tussen de criteria voor opneming in de lijst en de criteria inzake schadelijke belastingpraktijken binnen de EU; herinnert aan de verklaring van de voorzitter van de Groep gedragscode tijdens de hoorzitting van de TAX3-commissie op 10 oktober 2018, waarin verwezen wordt naar de mogelijkheid om de lidstaten te screenen volgens dezelfde criteria waarmee wordt gewerkt voor de EU-lijst waarover momenteel wordt besproken in de context van de herziening van het mandaat van de Groep gedragscode; merkt op dat één lidstaat volgens het Mondiaal Forum inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden slechts ten dele voldoet aan de internationale norm inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen op verzoek (EOIR) (22) , en merkt op dat de Raad derde landen bij een dergelijk oordeel in de lijst opneemt (23) ; onderstreept in dit verband dat sommige lidstaten regelmatig landspecifieke aanbevelingen hebben ontvangen over de noodzaak om agressieve fiscale planning aan te pakken (24) ; benadrukt dat de Commissie erkent dat sommige van de eerder vermelde lidstaten maatregelen hebben genomen om hun belastingstelsels te verbeteren teneinde tegemoet te komen aan de kritiek van de Commissie, maar merkt op dat de Commissie nog steeds aangeeft dat de huidige belastingregels in die lidstaten agressieve fiscale planning bevorderen; herhaalt zijn verzoek uit de TAX3-resolutie aan de Commissie en de Raad om de aan de betreffende lidstaten gedane landspecifieke aanbevelingen te blijven monitoren totdat er substantiële belastinghervormingen zijn doorgevoerd en om maatregelen voor te stellen, waar en wanneer dat nodig is, en om ten minste die lidstaten in de tussentijd te beschouwen als EU-belastingparadijzen; kijkt ernaar uit dat deze overheden de punten van zorg aanpakken en de belastingontwijking in hun rechtsgebieden verminderen; verbindt zich ertoe de initiatieven die overheden nemen in navolging van deze aanbevelingen regelmatig te evalueren en maatregelen voor te stellen, waar en wanneer dat nodig is; 10. brengt in herinnering dat de procedure van artikel 116 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement en de Raad volgens de gewone wetgevingsprocedure handelen, moet worden toegepast wanneer schadelijke belastingpraktijken leiden tot marktverstoring binnen de Unie; 11. verzoekt de Groep gedragscode het proces inclusiever te maken en de acceptatie ervan door de buitenwacht te vergroten door ontwikkelingslanden en maatschappelijke organisaties te raadplegen; stelt voor een werkgroep of adviesorgaan met derde landen (met name ontwikkelingslanden), leden van het maatschappelijk middenveld en deskundigen op te zetten teneinde de dialoog over de genomen beslissingen te bevorderen; Het bijwerken van de criteria voor opneming in de EU-lijst teneinde die criteria af te stemmen op huidige en toekomstige uitdagingen 12. herhaalt hoe belangrijk het transparantiecriterium van de lijst is; roept ertoe op duidelijkheid te verschaffen over het aanstaande transparantiecriterium met betrekking tot de uiteindelijke begunstigde, in overeenstemming met de vijfde antiwitwasrichtlijn; wijst op het ongelijke speelveld tussen landen die zich houden aan de Common Reporting Standard van de OESO en aan de Amerikaanse Foreign Account Tax Compliance Act (wet naleving belastingplicht buitenlandse rekeningen, FATCA); is bijgevolg van mening dat het gebrek aan wederkerigheid van de Amerikaanse FATCA moet worden onderzocht aan de hand van het transparantiecriterium; 13. meent dat het criterium van billijke belastingheffing niet beperkt mag blijven tot de preferentiële aard van belastingmaatregelen, maar ook betrekking moet hebben op ruime belastingvrijstellingen en discrepanties tussen verrekenprijzen; herinnert eraan dat de huidige procedure voor de opneming van derde landen in de lijst geen op zichzelf staand criterium omvat inzake belastingtarieven van 0 % of zeer lage belastingtarieven; verzoekt de Commissie en de Groep gedragscode om belastingmaatregelen die leiden tot een laag niveau van belastingheffing, op te nemen in de beoordeling, in overeenstemming met de lopende onderhandelingen over pijler II van het inclusieve kader van de OESO/G20, met name wat betreft een minimum voor belastingheffing; verzoekt de Commissie en de Raad om een minimale effectieve belastingheffing voor te stellen als op zichzelf staand criterium voor de EU-lijst; beveelt aan om dit minimaal effectief tarief in elk geval vast te stellen op een billijk en toereikend niveau en is van mening dat bij dit tarief ook rekening moet worden gehouden met het gemiddelde wettelijke tarief voor de vennootschapsbelasting in de EU (25) om winstverschuiving te ontmoedigen en schadelijke belastingconcurrentie te voorkomen; 14. verzoekt de Commissie na te gaan welke voordelen de aanneming van een met pijler II van het inclusieve kader vergelijkbaar initiatief met zich meebrengt voor de criteria voor opneming in de EU-lijst, mocht de OESO tegen het eind van 2021 geen politieke consensus hebben bereikt over de uitvoering van die maatregelen; 15. merkt op dat enkele van de meest schadelijke derde rechtsgebieden, waaronder de Kaaimaneilanden en Bermuda, van de lijst zijn verwijderd na de invoering van zeer minimale materiële criteria en zwakke handhavingsmaatregelen; benadrukt dat dergelijke beslissingen vragen kunnen oproepen met betrekking tot de waarachtigheid van bepaalde activiteiten en de onpartijdigheid van het besluitvormingsproces, en het vertrouwen van het publiek kunnen ondermijnen; roept op tot het aanscherpen van de screeningcriteria, met inbegrip van materiële vereisten op basis van een formulebenadering, evenals evenredigheidsvereisten en de monitoring daarvan, om de lijst doeltreffender te maken en beter toe te rusten op de aanpak van de nieuwe uitdagingen in verband met de digitalisering van de economie; verzoekt de Raad om derde rechtsgebieden automatisch in de lijst op te nemen wanneer zij een vennootschapsbelastingtarief van 0 % of geen belasting op bedrijfswinsten heffen, als een op zichzelf staand criterium; stelt bezorgd vast dat derde landen niet-conforme belastingstelsels mogen intrekken om ze vervolgens te vervangen door nieuwe stelsels die potentieel schadelijk zijn voor de EU; herhaalt het belang van informatie over de openbare verslaglegging per land teneinde de materiële vereisten te monitoren; 16. benadrukt het belang van BEPS-minimumnormen bij de screening van derde landen, met name de acties 5, 6, 13 en 14; benadrukt hoe belangrijk het is verdere BEPS-normen te identificeren om te gebruiken als criteria voor opneming in de lijst; 17. steunt de verbreding van de geografische reikwijdte van de EU-lijst, rekening houdend met de positie van de minst ontwikkelde landen; onderstreept dat bij toekomstige beoordelingen stelselmatig rekening moet worden gehouden met het feit dat sommige ontwikkelingslanden mogelijk niet over de middelen beschikken om de afgesproken nieuwe belastingnormen snel toe te passen; dringt er daarom bij de Raad op aan in het kader van de tegenmaatregelen geen bezuinigingen op ontwikkelingshulp te overwegen die de uiteindelijke begunstigden van de hulp direct raken; merkt evenwel op dat landen met omvangrijke financiële centra niet op dezelfde coulance mogen rekenen; 18. merkt op dat er een aanzienlijk verschil bestaat tussen de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden en de nationale equivalenten daarvan; neemt kennis van de ambitie van de Commissie om de nationale lijsten en de EU-lijst beter op elkaar af te stemmen; roept op tot opwaartse convergentie en harmonisatie van criteria teneinde te zorgen voor hogere normen en meer samenhang; 19. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om bij het screenen van fiscale rechtsgebieden rekening te houden met de methode die is ontwikkeld om derde landen met een hoog risico te identificeren in het kader van de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering, teneinde ervoor te zorgen dat de twee processen voor het opstellen van een lijst elkaar wederzijds versterken; 20. neemt kennis van de inspanningen om een gelijk speelveld tot stand te brengen na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie; roept op tot een grondige beoordeling van die rechtsgebieden, met inbegrip van een voortdurende beoordeling van de overzeese gebiedsdelen van het VK en de direct van de Kroon afhankelijke gebieden, in overeenstemming met de door de Groep gedragscode vastgestelde normen; merkt op dat de toekomstige betrekkingen tussen de EU en het VK moeten stoelen op wederzijdse waarden en gericht moeten zijn op gemeenschappelijke welvaart, en dat agressieve belastingconcurrentie derhalve automatisch uitgesloten is; betreurt het ontbreken van mogelijke evenwichtsherstellende maatregelen in de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK in geval van toekomstige divergentie van het VK op het gebied van belastingontduiking en witwaspraktijken; 21. roept op tot een gelijke en onpartijdige beoordeling van de belangrijkste handelspartners van de EU; verzoekt met name om een duidelijke beoordeling van de VS aan de hand van het transparantiecriterium; Coördinatie van beschermingsmaatregelen 22. erkent de impact op de reputatie van opneming op de lijst als een stimulans voor de betrokkenheid van rechtsgebieden bij de screeningprocedure; onderstreept dat dat niet volstaat om de negatieve effecten van die rechtsgebieden op de lidstaten en de interne markt doeltreffend te bestrijden, aangezien de schadelijke impact op de reputatie wordt ondermijnd door de bovengenoemde tekortkomingen, met name het gebrek aan transparantie, zachte criteria en de beperkte geografische reikwijdte; 23. is verheugd over de koppeling tussen normen voor goed fiscaal bestuur en het gebruik van EU-middelen zoals vastgelegd in het Financieel Reglement (26) , de verordening betreffende het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (27) , de verordening betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen (28) en het besluit over het mandaat voor externe leningen (29) , en erkent dat deze normen een voorwaarde zijn voor EU-steun; waarschuwt evenwel voor nadelige bestaande of potentiële effecten voor de burgers van ontwikkelingslanden; wijst erop hoe belangrijk het is gelijkwaardige voorwaarden te ontwikkelen voor bedrijven en voor partijen die agressieve fiscale planning mogelijk maken en faciliteren bij aanbestedingsprocedures; 24. dringt erop aan dat de staatssteunregels en de nationale steunprogramma’s van de lidstaten ervoor zorgen dat bedrijven die economische banden onderhouden met niet-coöperatieve rechtsgebieden, zoals die welke voor belastingdoeleinden in dergelijke rechtsgebieden gevestigd zijn, niet voor steun in aanmerking komen; benadrukt het belang hiervan in de context van de solidariteit binnen Europa en het opbouwen van vertrouwen tussen de lidstaten; herinnert eraan dat transparantie aan de hand van openbare verslaglegging per land voor alle sectoren nodig is om ervoor te zorgen dat dit het geval is; verzoekt de Raad om zo snel mogelijk de discussie af te ronden en zijn algemene aanpak met betrekking tot het wetgevingsvoorstel vast te stellen; 25. ondersteunt en roept op tot de aanscherping van de aanvullende controle- en zorgvuldigheidsvereisten voor bedrijven en beleggers die zijn gevestigd in niet-coöperatieve rechtsgebieden; beschouwt beschermingsmaatregelen als essentieel voor een impactvolle lijst; 26. merkt op dat strenge tegenmaatregelen zouden leiden tot minder prikkels voor belastingontwijking; overwegende dat het EU-instrumentarium van beschermingsmaatregelen wordt ondermijnd door de willekeurige toepassing door afzonderlijke lidstaten; verzoekt de Commissie derhalve te overwegen om te komen met een wetgevingsvoorstel voor gecoördineerde beschermingsmaatregelen tegen belastingontwijking en -ontduiking, rekening houdend met de onderhandelingen over pijler II van het inclusieve kader of over een doeltreffend minimaal belastingtarief op EU-niveau, met inbegrip van het volgende: merkt op dat belastingmaatregelen voor bedrijven afhankelijk moeten zijn van koppelingsregels die van toepassing zijn wanneer de transactie of de belastingbetaler in kwestie aan specifieke schadelijke criteria voldoet; is van mening dat deze maatregelen evenzeer van toepassing moeten zijn op betrekkingen tussen een lidstaat en een derde land als tussen lidstaten onderling; 27. wijst op de “grijze lijst” van rechtsgebieden die de regels niet naleven, maar hebben toegezegd veranderingen door te voeren; verzoekt de Raad en de lidstaten specifieke maatregelen te nemen zoals opgevoerde controles of een verbeterd “ken uw klant”-beleid voor de transacties en de zorgvuldigheid van deze rechtsgebieden; 28. verzoekt de Commissie een overzicht te maken van de overeenkomsten tussen de EU en derde landen of regio’s die geen “clausule inzake goed bestuur” omvatten zoals vereist in paragraaf 3.1 van de mededeling van de Commissie over een externe strategie voor effectieve belastingheffing en zoals beschreven in de conclusies van de Raad van 25 mei 2018, waarin de standaardbepalingen zijn opgenomen die zijn overeengekomen voor overeenkomsten met derde landen (30) ; verzoekt de Commissie en de Raad uit te leggen waarom een dergelijke clausule ontbreekt; o o o 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het secretariaat van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien artikel 174, artikel 175, derde alinea, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (1) , gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 661/2014 (2) en Verordening (EU) 2020/461 (3) , – gezien Besluit nr. 1313/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende een Uniemechanisme voor civiele bescherming (4) , gewijzigd bij Verordening (EU) 2018/1475 (5) en Besluit (EU) 2019/420 (6) , – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van 29 mei 2018 en de actualisering daarvan van 14 januari 2020 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel en migratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor grensbeheer en visa ( COM(2020)0023 ), – gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (7) , gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/1839 (8) , Verordening (EU) 2016/2135 (9) , Verordening (EU) 2017/825 (10) , Verordening (EU) 2017/1199 (11) , Verordening (EU) 2017/2305 (12) , Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 (13) , Verordening (EU) 2018/1719 (14) , Verordening (EU) 2019/711 (15) , Verordening (EU) 2020/460 (16) , Verordening (EU) 2020/558 (17) , Verordening (EU) 2020/1041 (18) en Verordening (EU) 2020/1542 (19) , – gezien Verordening (EU) 2016/369 van de Raad van 15 maart 2016 betreffende de verstrekking van noodhulp binnen de Unie (20) , gewijzigd bij Verordening (EU) 2020/521 van de Raad (21) , – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 getiteld “Een renovatiegolf voor Europa – groenere gebouwen, meer banen, hogere levenskwaliteit” ( COM(2020)0662 ), – gezien Verordening (EU) nr. 375/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 tot oprichting van het Europese vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening (“EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp”) (22) , als gerectificeerd op 24 april 2014 (23) , – gezien Verordening (EG) nr. 1257/96 van de Raad van 20 juni 1996 betreffende humanitaire hulp (24) , gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1882/2003 (25) , Verordening (EG) nr. 219/2009 (26) en Verordening (EU) 2019/1243 (27) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (28) , met name punt 11 van het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, alsook nieuwe eigen middelen, inclusief een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (29) , – gezien het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2020 over de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor bijstand aan Kroatië en Polen in verband met een natuurramp en voor de betaling van voorschotten aan Kroatië, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Portugal en Spanje naar aanleiding van een volksgezondheidscrisis ( COM(2020)0960 ), – gezien het Besluit van de Raad van 30 oktober 2020 tot vaststelling van het standpunt van de Raad ten aanzien van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2020 (30) , – gezien zijn resolutie van 24 november 2020 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2020 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2020 bij het voorstel betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor bijstand aan Kroatië en Polen in verband met een natuurramp en voor de betaling van voorschotten aan Kroatië, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Portugal en Spanje naar aanleiding van een volksgezondheidscrisis (31) , – gezien de conclusies van de Raad van 28 november 2008 met het oog op de versterking van de capaciteit voor civiele bescherming door middel van een Europees systeem voor wederzijdse bijstand op basis van de modulaire aanpak voor civiele bescherming, – gezien zijn resolutie van 14 november 2007 over de regionale impact van aardbevingen (32) , – gezien zijn resolutie van 19 juni 2008 over versterking van het reactievermogen van de Unie bij rampen (33) , – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Kroatië het afgelopen jaar door zware, verwoestende aardbevingen getroffen is: één in de stad Zagreb en de provincies Zagreb en Krapina-Zagorje op 22 maart 2020 met een kracht van 5,5 op de schaal van Richter, twee andere in de provincie Sisak-Moslavina op 28 en 29 december 2020 met een kracht van 5,2 resp. 6,4 op de schaal van Richter, en een laatste aardbeving in dezelfde provincie op 6 januari 2021 met een kracht van 5,0 op de schaal van Richter; B. overwegende dat de aardbeving van maart 2020 de zwaarste was sinds 1880 in de regio rond Zagreb en dat daarbij meer dan 26 000 gebouwen beschadigd zijn, waarvan er 1 900 onbruikbaar zijn verklaard, en de schade meer dan 11,5 miljard EUR bedraagt; C. overwegende dat deze aardbeving enorme sociaal-economische, culturele en infrastructurele gevolgen heeft gehad en langdurige psychologische effecten teweeg heeft gebracht, dat daarbij één persoon is omgekomen en 26 mensen gewond zijn geraakt, en dat de stad en provincie Zagreb en de provincie Krapina‑Zagorje nog altijd niet van die aardbeving zijn hersteld; D. overwegende dat het Europees Parlement in november 2020 een toewijzing van 683,7 miljoen EUR uit het Europees Solidariteitsfonds (SFEU) heeft goedgekeurd voor de wederopbouw na de aardbeving in Zagreb van maart 2020; E. overwegende dat de meest recente aardbeving in Centraal-Kroatië de stad Petrinja bijna volledig heeft verwoest en de nabijgelegen gemeenten Glina, Sisak, Hrvatska Kostajnica, Majske Poljane en andere dorpen in de provincie Sisak-Moslavina zwaar heeft getroffen, alsook de provincies Zagreb en Karlovac; F. overwegende dat er bij de bevingen 8 mensen zijn omgekomen, 36 mensen gewond zijn geraakt en 30 mensen uit het puin zijn gered; overwegende dat er bij deze aardbeving meer dan 45 000 gebouwen (34) zijn beschadigd en meer dan 70 000 mensen rechtstreeks zijn getroffen, en dat de aardbeving ook in Slovenië, Oostenrijk, Italië, Hongarije, Bosnië en Herzegovina en Servië voelbaar was, en in mindere mate in Duitsland, Slowakije en Tsjechië; G. overwegende dat Kroatië op 22 maart en 29 december 2020 het Uniemechanisme voor civiele bescherming heeft geactiveerd en om wintertenten, verlichtingssystemen en lichtmasten, elektrische verwarmingstoestellen, opklapbedden, slaapzakken en wooncontainers heeft verzocht; H. overwegende dat de regering van Kroatië op 4 januari 2021 in de zwaarst getroffen provincies, in het bijzonder in de provincie Sisak-Moslavina en in delen van de provincies Zagreb en Karlovac, de noodtoestand heeft afgekondigd; I. overwegende dat er in de weken na deze aardbeving nog naschokken waren en dat er ook nu nog naschokken voelbaar zijn in de getroffen gebieden en ver buiten het epicentrum; overwegende dat mensen in voortdurende spanning leven vanwege de onzekerheid en angst voor mogelijke nieuwe aardbevingen, die zich dagelijks blijven voordoen waardoor het risico bestaat dat nog meer gebouwen door verdere bevingen zullen instorten; overwegende dat dit alles plaatsvindt te midden van de COVID-19-pandemie, hetgeen de komende periode aanleiding kan geven tot geestelijkegezondheidsproblemen en posttraumatische aandoeningen; J. overwegende dat de getroffen regio’s en steden enorme materiële en sociaal-economische schade hebben geleden zoals sinds de onafhankelijkheidsoorlog in de jaren negentig niet meer is voorgekomen en dat er dringend en snel moet worden begonnen met de heropbouw, terwijl er daarnaast een langdurig herstelprogramma nodig is; overwegende dat de aardbevingen een groot aantal inwoners van de getroffen gebieden op de rand van de wanhoop hebben gebracht en verschillende vormen van onrechtstreekse schade hebben veroorzaakt in de omliggende gebieden; overwegende dat deze gebieden al in hoge mate sociaal achtergesteld en arm waren, en dat de recente aardbevingen verdere negatieve financiële en sociaal-psychologische gevolgen zullen hebben voor de bewoners en de hele regio; K. overwegende dat naar schatting maar liefst 90 % van de huizen in Petrinja moet worden afgebroken; overwegende dat in sommige gehuchten en dorpen in de buurt van Glina (zoals Majske Poljane) al vóór de aardbeving niet iedereen over elektriciteit en water beschikte, en dat deze ramp de toegang tot basisinfrastructuur en -diensten voor de bewoners verder bemoeilijkt; L. overwegende dat er aanwijzingen zijn dat de aardbevingen schade hebben toegebracht aan dijken en waterkeringen, waardoor er in het huidige seizoen met meer regenval en overstromingen kans is op bijkomende schade in de reeds verwoeste gebieden; M. overwegende dat lokale en regionale infrastructuur ernstig beschadigd is, dat historisch en cultureel erfgoed is verwoest en de economische activiteiten stil zijn komen te liggen, met name in de landbouw en de veeteelt, de sectoren waarvan de lokale bevolking het meest afhankelijk is; N. overwegende dat er ernstige schade is toegebracht aan lokale landbouwvoorzieningen, zoals gebouwen, machines, installaties, akkers en voederopslag, en dat een groot deel van het vee en een enorm aantal huisdieren is omgekomen of achtergelaten, en in het laatste geval te lijden heeft onder de gevolgen van de aardbeving; O. overwegende dat de aardbeving de werking van openbare en gezondheidsinstellingen en infrastructuur zoals wegen en elektriciteit aanzienlijk belemmert; overwegende dat er in het bijzonder ingezet moet worden op het aanleggen van de basisinfrastructuur die vóór de aardbeving ontbrak, en dat op korte termijn de toegang tot basisbehoeften en -diensten in alle getroffen gebieden moet worden hersteld; P. overwegende dat een groot aantal scholen volledig moet worden gesloopt en dat sommige universiteitsgebouwen, zoals de Faculteit Metallurgie en de lerarenopleiding in Sisak, niet langer kunnen worden gebruikt voor de uitvoering van hun onderwijsactiviteiten aan het begin van het nieuwe semester; overwegende dat deze instellingen al onder druk stonden vanwege de COVID-19-pandemie, en dat de kinderen nu niet fysiek naar school kunnen gaan maar ook geen gebruik kunnen maken van online-onderwijsfaciliteiten thuis; Q. overwegende dat het medisch centrum van Sisak na de aardbeving meteen moest worden geëvacueerd, met een verhoogd gezondheidsrisico voor COVID-19- en andere patiënten tot gevolg, waaronder personen met een handicap en kinderen; overwegende dat er grote schade is aangericht aan de medische centra van Glina en Petrinja, met inbegrip van de apotheken; overwegende dat de aardbevingen extra druk leggen op de Kroatische gezondheids- en zorgsystemen en de verspreiding van de COVID-19-pandemie hebben versneld, met name in de getroffen gebieden; R. overwegende dat bepaalde gebieden in de Europese Unie kwetsbaarder en aardbevingsgevoeliger zijn dan andere; overwegende dat duurzame wederopbouwinspanningen en aardbevingsbestendige bouwprojecten goed moeten worden gecoördineerd en gemonitord om de economische en sociale verliezen te compenseren, met inachtneming van transparantie, optimale werkmethoden en de regels voor overheidsopdrachten; S. overwegende dat de snelle en professionele reactie van de nationale, regionale en lokale autoriteiten, de civielebeschermings- en reddingsteams, de Kroatische strijdkrachten, diverse humanitaire organisaties en met name honderden vrijwilligers de onmiddellijke impact van de aardbeving aanzienlijk heeft beperkt; T. overwegende dat de COVID-19-crisis en de verspreiding van het virus de reddings- en hersteloperaties verder bemoeilijken; overwegende dat de COVID-19-pandemie een grote kostenpost is voor de Kroatische economie en dat daarvoor extra financiële middelen nodig zijn; 1. geeft uitdrukking aan zijn diepste medeleven en solidariteit met alle personen die door de aardbevingen getroffen zijn, met hun gezinnen, en met de Kroatische nationale, regionale en lokale autoriteiten die betrokken zijn bij de hulpverlening; 2. prijst de reddingsteams, de eenheden voor civiele bescherming, de Kroatische strijdkrachten, de vrijwilligers, de maatschappelijke organisaties, de internationale organisaties, de lokale, regionale en nationale autoriteiten en alle andere belangrijke actoren die onmiddellijk in actie zijn gekomen in de getroffen gebieden en onophoudelijk operationeel zijn gebleven om levens te redden, de schade te beperken en de basisdiensten opnieuw in werking te stellen om een fatsoenlijke levensstandaard te kunnen handhaven; spreekt zijn dankbaarheid uit ten aanzien van alle personen, organisaties en initiatieven die deze inspanningen mogelijk hebben gemaakt en voor steun en hulpverlening hebben gezorgd; 3. is ingenomen met de solidariteit van de lidstaten en andere landen die in deze noodsituatie steun verlenen in de vorm van wederzijdse bijstand – onder meer door middel van basisbenodigdheden, financiële hulp en vrijwilligers – en die aldus de interventies faciliteren; is ingenomen met de solidariteit die de EU-instellingen en de internationale gemeenschap hebben betoond in de vorm van wederzijdse bijstand in noodsituaties; benadrukt bijgevolg dat het Uniemechanisme voor civiele bescherming belangrijk is om in heel Europa de samenwerking tussen de nationale diensten voor civiele bescherming in moeilijke situaties te bevorderen en om de gevolgen van uitzonderlijke gebeurtenissen tot een minimum te beperken; 4. verzoekt de Commissie en de Kroatische autoriteiten alle manieren in kaart te brengen waarop onmiddellijke hulp en steun kan worden geboden, teneinde de mensen die hun huis zijn kwijtgeraakt en nog geen veilig onderkomen hebben gevonden, fatsoenlijke en veilige levensomstandigheden te kunnen aanbieden, ten minste in de vorm van containers, die de komende maanden een minimum aan bescherming kunnen bieden tegen de barre winterse omstandigheden; 5. dringt erop aan bijzondere aandacht te besteden aan personen met een handicap, ouderen, en kinderen en tieners met kritieke behoeften, aangezien zij de meest kwetsbare personen in de samenleving zijn; is in dat verband ingenomen met alle bijstand die reeds door organisaties ter plaatse wordt verleend; 6. benadrukt dat er speciale aandacht moet worden besteed aan de grote hoeveelheid vee, boerderijdieren en huisdieren die als gevolg van de aardbeving gewond zijn geraakt of uiteengedreven zijn; is in dit verband ingenomen met de aanzienlijke inspanningen van en de samenwerking tussen het ministerie van Landbouw, lokale en regionale autoriteiten en ngo’s op het gebied van dierenwelzijn; 7. benadrukt de ernst van de situatie ter plaatse, die voor aanzienlijke en zware financiële druk op de nationale, regionale en lokale overheden van Kroatië zorgt en die kan leiden tot een onomkeerbare bevolkingsafname in de gebieden in kwestie, waarbij de getroffen bevolking te kampen heeft met verwoestende sociale en economische gevolgen en extreme psychologische en sociale druk; 8. spoort de Kroatische autoriteiten aan om samen met deskundigen van de Commissie de totale schade in de provincie Sisak-Moslavina snel en grondig in kaart te brengen, zodat de renovatie en de aardbevingsbestendige wederopbouw van start kunnen gaan zodra de omstandigheden dat toelaten; benadrukt dat het cruciaal is om de economische heropleving en de inkomstenbronnen van de bevolking duurzaam te stimuleren wanneer het herstel en de wederopbouw in de regio beginnen; 9. verzoekt de nationale, regionale en lokale overheden van Kroatië nauwlettend toe te zien op de wederopbouwactiviteiten en te waarborgen dat de voorschriften inzake aardbevingsbestendige gebouwen en infrastructuur worden nageleefd en er gebruik wordt gemaakt van de beste professionele praktijken en deskundigheid uit andere lidstaten; verzoekt de bevoegde Kroatische autoriteiten en instellingen rekening te houden met de ervaringen van het naoorlogse wederopbouwproces in de getroffen gebieden om helder te krijgen of onregelmatigheden in bouwpraktijken hebben geleid tot kwalitatief slechte huisvesting en hebben bijgedragen aan de verwoestende gevolgen van de recente aardbevingen; is ingenomen met het besluit van de Kroatische regering om het register van bedrijven die aan het wederopbouwproces hebben deelgenomen, te publiceren als eerste stap op weg naar de verwezenlijking van dit doel; 10. wijst op de problemen in verband met systemen die aardbevingen voorspellen in de regio’s met grote seismische activiteit in Zuidoost-Europa; verzoekt de Commissie en de lidstaten hun onderzoeks- en onderwijsinspanningen op te voeren teneinde een paraatheidssysteem op te zetten om soortgelijke crisissen in de toekomst te voorkomen en beter te beheersen, en om de impact van soortgelijke rampen tot een minimum te beperken; 11. dringt aan op meer coördinatie en samenwerking tussen de instellingen voor onderzoek en ontwikkeling van de lidstaten, en met name van lidstaten die vergelijkbare risico’s lopen; pleit voor een versterking van de systemen voor vroegtijdige waarschuwing van de lidstaten en voor de totstandbrenging of verbetering van verbindingen tussen de verschillende systemen voor vroegtijdige waarschuwing; 12. verzoekt de Kroatische autoriteiten in hun plan voor herstel en veerkracht prioriteit te geven aan renovatie en bijzondere aandacht te besteden aan grondige preventieve renovatie waarbij de hoogste seismische normen in acht worden genomen voor de woningen en gebouwen die de grootste risico’s lopen, in de meest aardbevingsgevoelige regio’s; 13. benadrukt dat het in het geval van ernstige aardbevingen, zoals onlangs in Kroatië, veel tijd kost om de gevolgen te verzachten, waarmee rekening moet worden gehouden bij een toekomstige herziening van het SFEU, en wel door ervoor te zorgen dat er voldoende tijd is voor de absorptie van de financiering na afloop van de huidige aanvraagtermijnen; onderstreept bovendien het belang van een verhoging van de uitgaven uit het SFEU, niet alleen voor het herstellen van schade, maar ook voor de weerbaarheid ten aanzien van klimaatverandering, natuurrampen en noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid, teneinde sterker uit rampen te kunnen komen; 14. is ingenomen met de steun van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds voor rampenrisicopreventie, veerkracht, energie en seismische aanpassingen in de lopende begrotingsperiode; spoort de Kroatische autoriteiten aan deze maatregelen dienovereenkomstig op te nemen in hun planning en programmering voor de EU-begrotingstoewijzingen voor 2021-2027; verzoekt de Commissie bij de aanpak van natuurrampen flexibiliteit aan de dag te leggen met betrekking tot de programmering en wijziging van de nationale operationele programma’s; 15. verzoekt de Commissie in samenwerking met de Europese en de Kroatische instellingen een snelle manier te vinden om de nodige financiële en andere bijstand te verdelen met het oog op een spoedig herstel van de getroffen gebieden, en alle mogelijke financiële middelen beschikbaar te stellen om Kroatië te helpen toe te zien op een snel herstel en bijstand te verlenen aan alle mensen in nood en de administratieve rompslomp bij de toegang tot hulp en ondersteuning voor de mensen ter plaatse tot een minimum te beperken; 16. benadrukt dat er bij de COVID-19-vaccinatie voorrang moet worden gegeven aan de inwoners van de getroffen gebieden; spoort de Kroatische regering aan uitvoering te geven aan het door haar aangekondigde besluit om een aanzienlijk deel van de beschikbare vaccins aan de provincie Sisak-Moslavina toe te wijzen en zo de gezondheid van alle inwoners, hulpverleners en werknemers ter plaatse onmiddellijk te beschermen; is in dat verband verheugd over het besluit van de lidstaten om een deel van hun vaccinatievoorraden aan Kroatië te verstrekken; 17. wijst de Commissie erop dat de nieuwe schade die door de recente aardbevingen is aangericht aan gebouwen die al waren beschadigd door de aardbeving van maart 2020 een nadere beoordeling en verdere renovaties vereist; dringt er voorts bij de Commissie op aan in de planning en wetgeving in het kader van de renovatiegolf gerichte maatregelen op te nemen om aardbevingen en de gevolgen daarvan aan te pakken; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Kroatische regering, de regionale en lokale autoriteiten van de getroffen gebieden en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 6, 8 en 153 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Europese pijler voor sociale rechten, en met name de beginselen 2, 3, 5, 9, 10, 16 en 20, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, het beginsel dat niemand aan zijn lot mag worden overgelaten, en met name doelstelling 1, die erop gericht is armoede uit te bannen, doelstelling 3, die erop gericht is dat mensen gezond kunnen leven, doelstelling 5, die erop gericht is gendergelijkheid te verwezenlijken en de levensomstandigheden van vrouwen te verbeteren, en doelstelling 8, die erop gericht is duurzame en economische groei te verwezenlijken, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 18 december 1979 inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, – gezien artikel 6 van het Verdrag van de Verenigde Naties van 3 mei 2008 inzake de rechten van personen met een handicap, – gezien het bestaan, sinds 1975, van EU-richtlijnen inzake verschillende aspecten van de gelijke behandeling van vrouwen en mannen (Richtlijnen 79/7/EEG (1) , 86/613/EEG (2) , 92/85/EEG (3) en 2004/113/EG (4) van de Raad, Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad (5) , Richtlijn 2010/18/EU van de Raad (6) en Richtlijn 2010/41/EU van het Europees Parlement en de Raad (7) ), – gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad (8) , – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (het “Verdrag van Istanbul”), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien het gezamenlijke werkdocument van 21 september 2015 getiteld “Gender Equality and Women’s Empowerment: Transforming the Lives of Girls and Women through EU External Relations 2016-2020” (SWD(2015)0182), – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad van 4 maart 2016 over de sluiting, door de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ( COM(2016)0109 ), – gezien zijn resolutie van 13 februari 2020 over de EU-prioriteiten voor de 64e vergadering van de Commissie van de VN inzake de positie van de vrouw (9) , – gezien zijn resolutie van 30 januari 2020 over de loonkloof tussen mannen en vrouwen (10) , – gezien zijn resolutie van 13 februari 2019 over verslechteringen op het gebied van de rechten van de vrouw en gendergelijkheid in de EU (11) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en andere maatregelen ter bestrijding van gendergerelateerd geweld (12) , – gezien zijn resolutie van 15 november 2018 over de zorgdiensten in de EU ter bevordering van gendergelijkheid (13) , – gezien zijn resolutie van 29 november 2018 over de situatie van vrouwen met een handicap (14) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over het versterken van de positie van vrouwen en meisjes via de digitale sector (15) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2018 over vrouwen, gendergelijkheid en klimaatrechtvaardigheid (16) , – gezien zijn resolutie van 3 oktober 2017 over de economische empowerment van vrouwen in de particuliere en openbare sector in de EU (17) , – gezien zijn resolutie van 14 juni 2017 over de noodzaak van een EU-strategie tot beëindiging en preventie van de genderpensioenkloof (18) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2017 over gelijkheid tussen mannen en vrouwen in de Europese Unie 2014-2015 (19) , – gezien zijn resolutie van 4 april 2017 over vrouwen en hun rol in plattelandsgebieden (20) , – gezien zijn resolutie van 14 februari 2017 over de bevordering van gendergelijkheid in de geestelijke gezondheid en het klinisch onderzoek (21) , – gezien zijn resolutie van 8 maart 2016 over de situatie van vrouwelijke vluchtelingen en asielzoekers in de EU (22) , – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 over externe factoren die een obstakel vormen voor vrouwelijke ondernemers in Europa (23) , – gezien zijn resolutie van 9 september 2015 over glazen plafonds in de wetenschappelijke en universitaire loopbaan van vrouwen (24) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2015 over de EU-strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen na 2015 (25) , – gezien de conclusies van de Raad van 10 december 2019 over gendergelijke economieën in de EU: volgende stappen, – gezien het verslag van de Internationale Arbeidsorganisatie van 27 mei 2020, getiteld “COVID-19 and the world of work. Fourth edition”, – gezien de analyse van de IAO getiteld “Sectoral impact, responses and recommendations related to COVID-19”, – gezien het verslag van de OESO van april 2020 getiteld “Women at the core of the fight against COVID-19”, – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 6 maart 2019 getiteld “2019 Report on equality between women and men in the EU” (SWD(2019)0101), – gezien het verslag van UN Women van 9 april 2020 getiteld “The Impact of COVID-19 on Women”, – gezien het verslag van UN Women van 2 september 2020getiteld “From Insights to Action: Gender Equality in the Wake of COVID-19”, – gezien de publicatie van UN Women getiteld “Online and ICT* Facilitated Violence against Women and Girls during COVID-19”, – gezien het verslag van het Bevolkingsfonds van de VN (UNFPA) van 27 april 2020 getiteld “Impact of the COVID-19 Pandemic on Family Planning and Ending Gender-based Violence, Female Genital Mutilation and Child Marriage”, – gezien de verklaring van UNFPA van 28 april 2020 getiteld “Millions more cases of violence, child marriage, female genital mutilation, unintended pregnancy expected due to the COVID-19 pandemic”, – gezien de verklaring van de voorzitter van de Groep van deskundigen van de Raad van Europa inzake actie tegen geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (GREVIO), Marceline Naudi, van 24 maart 2020 over de noodzaak om in tijden van een pandemie vast te houden aan de normen van het Verdrag van Istanbul, – gezien het verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) getiteld “How will the COVID-19 crisis affect existing gender divides in Europe?”, – gezien de index voor gendergelijkheid van het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) voor 2019, die op 15 oktober 2019 werd gepubliceerd, – gezien het verslag van EIGE van 29 mei 2019 getiteld “Tackling the gender pay gap: not without a better work-life balance”, – gezien het verslag van EIGE van 5 maart 2020 getiteld “Beijing +25: the fifth review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States”, – gezien de gegevensset van 2020 van de enquête van Eurofound getiteld “Living, Working and COVID-19”, – gezien de enquête van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) van 14 mei 2020 getiteld “A long way to go for LGBTI equality”, – gezien het verslag van het FRA van 5 april 2018 getiteld “A persisting concern: anti-Gypsyism as a barrier to Roma inclusion”, – gezien de enquête van het FRA van 5 maart 2014 getiteld “Violence against women: an EU-wide survey”, – gezien de beleidsnota van ILGA Europa getiteld “COVID-19: domestic violence against LGBTI people”, – gezien de publicatie van de Europese Vrouwenlobby getiteld “Putting equality between women and men at the heart of the response to COVID-19 across Europe”, – gezien de publicatie van IPPF European Network getiteld “How to address the impact on women, girls and vulnerable groups and their sexual and reproductive safety”, – gezien de beleidsnota van de Europese Vrouwenlobby getiteld “Walk-the-talk: EU funds must mirror women’s equality”, – gezien de beleidsnota van de Europese Vrouwenlobby getiteld “Women must not pay the price for COVID-19!”, – gezien de studie van professor Sabine Oertelt-Prigione van 27 mei 2020 getiteld “The impact of sex and gender in the COVID-19 pandemic”, – gezien het gezamenlijke verslag van het Europees parlementair forum voor seksuele en reproductieve rechten en de Europese antenne van de Internationale Federatie voor Ouderschapsplanning getiteld “Sexual and Reproductive Health and Rights during the COVID-19 pandemic”, gepubliceerd op 22 april 2020, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0229/2020 ), A. overwegende dat de COVID-19-crisis en de gevolgen ervan een duidelijk genderperspectief hebben, aangezien ze vrouwen en mannen op een andere manier treffen, en dat ze de bestaande ongelijkheden en tekortkomingen met betrekking tot gendergelijkheid en de rechten van vrouwen duidelijk hebben gemaakt; overwegende dat er daarom een genderbewuste respons nodig is; B. overwegende dat COVID-19 verschillende groepen in de maatschappij op verschillende manieren en in verschillende mate treft, met inbegrip van vrouwen en mannen, jongeren, ouderen, personen met een handicap, slachtoffers van gendergerelateerd en huiselijk geweld, personen met verschillende socio-economische achtergronden, kinderen, alleenstaande ouders, en minderheidsgroepen, waaronder de Roma, LGBTQI+-personen en vrouwelijke vluchtelingen en migranten, en dat COVID-19 ook intersectionele gevolgen heeft; overwegende dat vrouwen en meisjes op de korte, middellange en lange termijn onevenredig zwaar zullen worden getroffen en dat de pandemie bestaande structurele genderongelijkheden heeft verergerd, met name voor meisjes en vrouwen uit gemarginaliseerde groepen; C. overwegende dat uit de initiële officiële sterftecijfers blijkt dat de sterfte door het virus bij oudere mannen hoger is, maar dat vrouwen een groter risico op besmetting lopen vanwege hun onevenredig hoge vertegenwoordiging onder eerstelijnswerkers in essentiële sectoren tijdens de huidige crisis; D. overwegende dat de EU en de lidstaten niet voorbereid waren op een dergelijke gezondheidscrisis; overwegende dat toegang tot gezondheidszorg zonder discriminatie een fundamenteel mensenrecht is; overwegende dat de reeds bestaande belemmeringen voor de toegang tot intensieve zorgen aanzienlijk verergerd zijn door de gezondheidscrisis; overwegende dat de toegang tot intensieve zorgen voor dringende klachten, waaronder voor vrouwen, vertraging heeft opgelopen en soms werd belemmerd als gevolg van de annulering of het uitstel van “niet-essentiële” gezondheidsdiensten; overwegende dat de toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg en -diensten in dit opzicht ernstig is verstoord, met ernstige gevolgen, en dat er in bepaalde lidstaten pogingen zijn ondernomen om het recht op veilige en legale abortus te beperken; overwegende dat onder meer de toegang tot kraamzorg en veilige bevallingen, de beschikbaarheid van anticonceptiemiddelen, veilige abortus, ivf-diensten en voorzieningen voor klinische begeleiding in het geval van verkrachting essentiële behoeften zijn voor vrouwen; overwegende dat vanwege de buitengewone situatie met betrekking tot de nationale zorgstelsels en omdat essentiële openbare diensten en goederen tijdens de crisis schaarser worden, vrouwen en meisjes het risico lopen hun fundamentele recht op gezondheidsdiensten te verliezen; overwegende dat door de inspanningen om uitbraken in te dammen middelen kunnen worden onttrokken aan routinematige gezondheidsdiensten en de reeds beperkte toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten nog kan verslechteren; E. overwegende dat uit verslagen en cijfers van verschillende lidstaten tijdens en na de lockdownperiode blijkt dat het huiselijk en gendergerelateerd geweld, met inbegrip van fysiek geweld, psychisch geweld, dwang en cybergeweld, in zorgwekkende mate is toegenomen; overwegende dat geweld geen privéaangelegenheid is, maar een maatschappelijk probleem; overwegende dat lockdownmaatregelen het voor slachtoffers van partnergeweld moeilijker maken om hulp te zoeken, aangezien zij vaak samenwonen met hun misbruikers, en dat een beperkte toegang tot ondersteunende diensten, zoals opvangcentra en noodnummers voor vrouwen, en onvoldoende ondersteunende structuren en middelen een reeds bestaande “schaduwpandemie” kunnen verergeren; overwegende dat er in opvangcentra voor vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn geworden van geweld slechts half zoveel bedden zijn als vereist op grond van het Verdrag van Istanbul; overwegende dat het leven en welzijn van veel kwetsbare groepen vrouwen in gevaar zijn als gevolg van de COVID-19-pandemie; overwegende dat femicides niet worden meegeteld in de officiële overlijdensstatistieken van COVID-19, maar wel gerelateerd kunnen zijn aan de uitbraak en de tijdens deze periode genomen lockdownmaatregelen; overwegende dat afzonderings- en quarantainemaatregelen mogelijk hebben geleid tot een hoger risico op vrouwelijke genitale verminking, waarbij gevallen onopgemerkt blijven door de sluiting van de scholen; overwegende dat economische en sociale druk verergerende factoren zijn die op de lange termijn kunnen leiden tot een toename van het huiselijk en gendergerelateerd geweld en het moeilijker kunnen maken voor vrouwen om hun mishandelende partner te verlaten; F. overwegende dat het toegenomen gebruik van internet tijdens de pandemie leidt tot meer online en door ICT gefaciliteerd gendergerelateerd geweld en meer online seksueel misbruik van kinderen en met name meisjes; overwegende dat mensenrechtenactivisten, vrouwelijke politici, vrouwelijke journalisten, vrouwen die tot een etnische minderheid behoren, inheemse vrouwen, lesbische, biseksuele en transgendervrouwen, en vrouwen met een handicap in het bijzonder het slachtoffer zijn van door ICT gefaciliteerd geweld; overwegende dat jonge vrouwen tussen 18 en 29 jaar in Europa het meeste risico lopen om geconfronteerd te worden met onlinegeweld (26) ; G. overwegende dat de meerderheid van de werknemers die essentiële diensten verlenen in de huidige crisis vrouwen zijn, waaronder 76 % van de gezondheidswerkers (dokters, verpleegkundigen, verloskundigen, personeel in verzorgingstehuizen), 82 % van de kassiers, 93 % van de kinderverzorgers en leraren, 95 % van de poets- en huishoudelijke hulpen en 86 % van de persoonlijke zorgverleners in de EU (27) ; overwegende dat onze economische, sociale en gezondheidszorgstelsels, ons openbaar leven en onze essentiële activiteiten kunnen worden gehandhaafd dankzij diegenen voor wie fysieke afstand bewaren geen optie is en die derhalve meer risico lopen om het virus door te geven aan hun familie; H. overwegende dat de lonen in veel essentiële, voornamelijk door vrouwen gedomineerde sectoren laag kunnen zijn, en dat in die sectoren vaak slechts het minimumloon wordt betaald; overwegende dat de horizontale en verticale segregatie op de arbeidsmarkt in de EU nog steeds aanzienlijk is en dat vrouwen oververtegenwoordigd zijn in minder winstgevende sectoren; overwegende dat 30 % van de vrouwen werkzaam is in het onderwijs en in de zorg- en sociale sector, tegenover 8 % van de mannen, en dat 7 % van de vrouwen werkzaam is in de wetenschap, technologie, engineering en wiskunde, tegenover 33 % van de mannen (28) ; overwegende dat de IAO waarschuwt dat bepaalde groepen onevenredig zwaar zullen worden getroffen door de economische crisis, waaronder diegenen die hun eerste stappen zetten op de arbeidsmarkt, waardoor de ongelijkheid zal toenemen, en dat vrouwen minder toegang hebben tot sociale bescherming en een onevenredig zware last zullen dragen; overwegende dat er als gevolg van de crisis reden tot bezorgdheid is over banenverlies in door vrouwen gedomineerde beroepen; overwegende dat door mannen gedomineerde sectoren zich waarschijnlijk eerder zullen herstellen dan typisch door vrouwen gedomineerde sectoren; overwegende dat het herstelplan “Next Generation EU” voldoende gericht moet zijn op de sectoren waarin vrouwen oververtegenwoordigd zijn; overwegende dat in het voorstel van de Commissie voor een herstelplan wordt benadrukt dat investeringen in de digitale transitie de sleutel vormen tot de toekomstige welvaart en veerkracht van Europa; overwegende dat uit de gendergelijkheidsindex van 2019 blijkt dat er in de digitale sector nog altijd sprake is hardnekkige ongelijkheden tussen mannen en vrouwen, en dat er tijdens de digitale transformatie van de arbeidsmarkt inspanningen moeten worden geleverd om genderkloven en segregatie op de arbeidsmarkt te beperken; I. overwegende dat vrouwen vaker een tijdelijke, deeltijdse of precaire baan hebben dan mannen (26,5 % van de vrouwen tegenover 15,1 % van de mannen (29) ) en dat ze daarom aanzienlijk worden geraakt door banenverlies en tijdelijke werkloosheid als gevolg van de crisis, wat op lange termijn zo zal blijven; J. overwegende dat uit onderzoek van Eurofound blijkt dat de COVID-19-crisis een ernstig risico inhoudt dat de vooruitgang die op het gebied van gendergelijkheid met betrekking tot arbeidsparticipatie is geboekt, tientallen jaren wordt teruggedraaid, met name als de activiteit in sectoren waarin vrouwen oververtegenwoordigd zijn verder wordt belemmerd (30) ; overwegende dat uit onderzoek blijkt dat de afname van de arbeidsparticipatiekloof tussen mannen en vrouwen tussen 2015 en 2018 is gestagneerd en dat de aanhoudende ongelijkheid in arbeidsparticipatie Europa meer dan 335 miljard EUR per jaar kost, wat in 2019 overeenkwam met 2,41 % van het bnp (31) ; K. overwegende dat de verschillende gevolgen van de crisis voor vrouwen en mannen goed worden aangetoond door de werkzaamheden van onder andere EIGE en UN Women; overwegende dat de volledige impact van de crisis echter moeilijk te meten is gezien het gebrek aan vergelijkbare, naar gender uitgesplitste gegevens in de verschillende lidstaten; overwegende dat de COVID-19-pandemie een ongekende impact op de Europese arbeidsmarkt heeft gehad; overwegende dat de situatie zorgvuldig per sector moet worden beoordeeld, waarbij de gegevens naar geslacht en leeftijd worden uitgesplitst, zowel tijdens de crisis als in de herstelperiode; overwegende dat de volledige gevolgen van de pandemie op economisch, sociaal en werkgelegenheidsgebied nog niet bekend zijn, maar dat voorlopige studies, waaronder van Eurofound, wijzen op een aanzienlijk banenverlies in de dienstensector en de industrie, evenals in contactsectoren zoals de detailhandel, de recreatieve sector en de verlening van persoonlijke diensten, waarin overwegend vrouwen werken; overwegende dat andere sectoren, waaronder de publieke, de medische en de ICT-sector, ondanks de crisis de werkzekerheid echter hebben weten te bewaren; L. overwegende dat startende ondernemers aanzienlijk zijn getroffen door de crisis; M. overwegende dat COVID-19 een allang bestaand probleem op het gebied van de zorgverlening in veel EU-lidstaten heeft blootgelegd; overwegende dat zorg als geheel en als voortdurend proces moet worden beschouwd, van kinderzorg en naschoolse opvang tot zorg voor personen met een handicap en ouderenzorg; N. overwegende dat door de sluiting van scholen, zorgcentra en werkplaatsen de ongelijke verdeling van onbetaalde huishoudelijke en zorgtaken thuis is toegenomen voor vrouwen, die vaak niet alleen een evenwicht moesten vinden met betrekking tot telewerk, maar het ook moesten stellen zonder voldoende steun voor kinder- en ouderenzorg; overwegende dat telewerken kinderopvang niet kan vervangen; overwegende dat vrouwen gewoonlijk 13 uur per week meer dan mannen besteden aan onbetaalde zorg en huishoudelijk werk (32) ; overwegende dat de COVID-19-crisis mannen de kans heeft geboden om meer zorgtaken op zich te nemen, maar ook heeft aangetoond dat de verdeling van de zorg en huishoudelijke taken nog steeds ongelijk is en dat vrouwen en meisjes daar waarschijnlijk meer door worden getroffen; overwegende dat het zoeken naar een evenwicht tussen telewerk en gezinstaken voor extra druk zorgt en dat vrouwen derhalve worden geconfronteerd met een grotere emotionele, geestelijke en sociale belasting; overwegende dat dit kan leiden tot minder verwezenlijkingen op het werk en een invloed kan hebben op hun professionele ontwikkeling in vergelijking met hun mannelijke collega’s; O. overwegende dat alleenstaande ouders onevenredig zwaar worden belast, van wie 85 % vrouwen zijn, wat neerkomt op 6,7 miljoen alleenstaande moeders in de EU (33) , van wie bijna de helft ernstig gevaar loopt op sociale uitsluiting en armoede; P. overwegende dat uit onderzoek (34) blijkt dat COVID-19 een grotere impact heeft gehad op vrouwen met jonge kinderen dan op mannen in dezelfde thuissituatie; overwegende dat bijna een derde (29 %) van de vrouwen met jonge kinderen het moeilijk vond zich te concentreren op het werk, tegenover 16 % van de mannen met jonge kinderen; overwegende dat twee keer meer vrouwen met kinderen (29 %) zich na hun werk te moe voelden om huishoudelijk werk te verrichten, tegenover 16 % van de mannen; overwegende dat in april 2020 vrouwen met kinderen tussen 0 en 11 jaar vaker dan mannen met kinderen in dezelfde leeftijdsgroep last hadden van spanning (23 % tegenover 19 %) of zich eenzaam (14 % tegenover 6 %) en gedeprimeerd (14 % tegenover 9 %) voelden; Q. overwegende dat in het voorstel van de Commissie voor een herstelplan de nadruk wordt gelegd op investeringen in de groene transitie; overwegende dat het effect van de klimaatverandering anders wordt ervaren door vrouwen, aangezien zij om verschillende redenen met meer risico’s en lasten worden geconfronteerd; overwegende dat gendergelijkheid en het betrekken van vrouwen bij besluitvormingsprocessen voorwaarden zijn voor duurzame ontwikkeling en een efficiënt beheer van de klimaatproblematiek; overwegende dat alle klimaatmaatregelen een gender- en intersectioneel perspectief moeten hebben; R. overwegende dat bepaalde groepen in de maatschappij, zoals alleenstaande ouders, slachtoffers van geweld, vrouwen die tot raciale of etnische minderheden behoren, oudere en jonge vrouwen, vrouwen met een handicap, Romavrouwen, LGBTQI+-vrouwen, vrouwen in de prostitutie en vluchtelingen en migranten, bijzonder kwetsbaar zijn voor het virus en de gezondheids- en socio-economische gevolgen ervan, gezien de maatregelen die zijn genomen en de bestaande tekortkomingen op het gebied van infrastructuur en diensten; S. overwegende dat dakloze vrouwen tijdens de COVID-19-pandemie met specifieke uitdagingen geconfronteerd blijven worden, aangezien tijdelijk onderdak en noodhuisvesting bijzonder kwetsbaar zijn voor overdracht van ziekten, gendergerelateerd geweld en gebrekkige toegang tot hygiëne en zorgfaciliteiten; T. overwegende dat COVID-19 een mondiale pandemie is die ieder land ter wereld treft; overwegende dat de pandemie verwoestende gevolgen heeft voor de bevolking in landen met ondergefinancierde gezondheidszorgstelsels, met name vrouwen en meisjes, en de bevolking van door conflicten getroffen landen; overwegende dat door de pandemie meer dan 47 miljoen vrouwen en meisjes in 2021 onder de armoedegrens zullen leven (35) ; U. overwegende dat uit recente gegevens van het UNFPA blijkt dat het uitstel of de onderbreking van hulpverleningsprogramma’s en voorlichting op het gebied van schadelijke praktijken, de komende tien jaar zal leiden tot naar schatting 2 miljoen meer gevallen van vrouwelijke genitale verminking en 13 miljoen meer kinderhuwelijken wereldwijd, in vergelijking met de schattingen van vóór de pandemie; V. overwegende dat de verlening van diensten moet worden gebaseerd op gegevensgestuurde identificatie van behoeften, waarbij begrotingsmiddelen worden toegewezen op basis van dit onderzoek; overwegende dat in de begrotingen en bij de toewijzing van middelen rekening moet worden gehouden met de verschillende behoeften en omstandigheden van mannen en vrouwen; W. overwegende dat vrouwen en mannen vanwege het bestaande glazen plafond niet in dezelfde mate betrokken zijn bij de besluitvorming over de herstelfase; overwegende dat vrouwen, en de maatschappelijke organisaties die hen vertegenwoordigen, een actieve en centrale moeten spelen in het besluitvormingsproces, om ervoor te zorgen dat bij de besluitvorming over en het ontwerp, de tenuitvoerlegging en de monitoring van de herstelfase en aanverwante maatregelen op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau rekening wordt gehouden met hun standpunten en behoeften; X. overwegende dat kwesties met betrekking tot vrouwenrechten en de bevordering van gendergelijkheid moeten worden gemainstreamd en op het hoogste niveau moeten worden besproken, met name met het oog op de uitvoering van de gendergelijkheidsstrategie van de EU; overwegende dat het Europees Parlement een Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid heeft en dat de Commissie een commissaris heeft die exclusief met gelijkheid belast is, maar dat er geen specifieke Raadsformatie bestaat die gewijd is aan gendergelijkheid en dat de ministers en staatssecretarissen die bevoegd zijn voor gendergelijkheid geen specifiek forum hebben voor debat en besluitvorming; Y. overwegende dat de op dit gebied geïdentificeerde essentiële acties zullen zorgen voor weerbaarheid en paraatheid voor toekomstige crises; Algemene opmerkingen 1. benadrukt de noodzaak van een gendergevoelige aanpak, waarbij gendermainstreaming en genderbudgettering in alle aspecten van de respons op de COVID-19-crisis worden toegepast, om tijdens de pandemie en de periode erna vrouwenrechten te behouden en te beschermen en om gendergelijkheid te bevorderen; 2. benadrukt dat de lessen die in vorige crises en de huidige crisis zijn geleerd in de toekomst moeten worden toegepast op de ontwikkeling en uitvoering van beleid om fouten uit het verleden niet te herhalen, en dat er voor alle stadia van toekomstige crises een gendergevoelige respons moet worden voorbereid om negatieve gevolgen voor de rechten van vrouwen te voorkomen; roept de Commissie ertoe op een permanent netwerk in het leven te roepen voor de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten over de aanpak van de gendergerelateerde aspecten van COVID-19; roept de Raad op een specifieke Raadsformatie op te zetten die gewijd is aan gendergelijkheid, evenals een formele werkgroep om gemeenschappelijke en concrete maatregelen in te voeren om de uitdagingen op het gebied van de rechten van vrouwen en gendergelijkheid aan te gaan en ervoor te zorgen dat kwesties inzake gendergelijkheid op het hoogste politieke niveau worden besproken; 3. benadrukt dat de Commissie en de lidstaten automatisch gendereffectbeoordelingen moeten uitvoeren, waaronder voor maatregelen die deel uitmaken van het herstelplan; is voornemens om via het standpunt van het Parlement gendergelijkheid te integreren en te versterken in “Next Generation EU”; 4. dringt er bij de Commissie op aan de prevalentie van het virus bij werknemers in essentiële sectoren tijdens de huidige crises te onderzoeken, met name bij vrouwen en etnische minderheden vanwege hun onevenredig hoge vertegenwoordiging in deze sectoren; spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan passende maatregelen te treffen om de veiligheid op het werk te vergroten, en verzoekt de lidstaten hun arbeidsvoorwaarden te verbeteren, waaronder door middel van de Kaderrichtlijn (36) , Richtlijn 92/85/EEG en het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk voor de periode na 2020; 5. verzoekt de lidstaten, de Commissie, Eurostat en EIGE om regelmatig gegevens te verzamelen over COVID-19 die onder andere zijn uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en intersectionele discriminatie, evenals gegevens over de socio-economische gevolgen van het virus; benadrukt dat herstelmaatregelen moeten worden vastgesteld op basis van naar geslacht uitgesplitste gegevens om te verzekeren dat de respons alomvattend is, met bijzondere aandacht voor gebieden waarvoor de gegevens schaars en niet vergelijkbaar zijn, zoals geweld tegen vrouwen en zorgdiensten; benadrukt dat dergelijke gegevens systematisch moeten worden geproduceerd en openbaar beschikbaar moeten zijn; wijst erop dat de Commissie en de lidstaten de capaciteitsopbouw van nationale instanties voor statistiek en andere in dat opzicht relevante actoren moeten ondersteunen; 6. benadrukt de noodzaak van gelijke vertegenwoordiging van vrouwen en mannen, ook uit de kwetsbaarste groepen, in leidinggevende functies en in het besluitvormingsproces bij de vaststelling en opheffing van maatregelen in tijden van crisis, en in alle stadia van het ontwerp, de goedkeuring en uitvoering van herstelplannen, zodat hun specifieke behoeften en omstandigheden volledig en op gepaste wijze in aanmerking worden genomen en zodat doeltreffende en gerichte maatregelen worden gepland om ervoor te zorgen dat het noodzakelijke steunpakket aan hun behoeften voldoet; roept de lidstaten op om in tijden van crisis gerichte taskforces in te stellen waarbij relevante belanghebbenden en vertegenwoordigers van vrouwenorganisaties betrokken zijn om te zorgen voor gendermainstreaming; roept de nationale parlementen van de lidstaten op commissies in het leven te roepen die gewijd zijn aan het effect van de COVID-19-crisis op vrouwen en meisjes, om zo te zorgen voor een speciale ruimte voor debat over en toezicht op de crisis en de gendereffecten daarvan; is ingenomen met het voornemen van de Commissie om aan te dringen op de goedkeuring van het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (37) (de richtlijn vrouwelijke bestuurders), en verzoekt de Raad dit voorstel te deblokkeren en aan te nemen; benadrukt verder dat meer vrouwen moeten worden betrokken bij het EU-mechanisme voor civiele bescherming en overige crisisresponsmechanismen op zowel EU- als nationaal niveau; verbindt zich er bovendien toe om te waarborgen dat panels tijdens de hoorzittingen en workshops van het Parlement genderevenwichtig zijn en om de discussies over herstelmaatregelen te verrijken door middel van diversiteit; 7. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan desinformatie, negatieve publieke verklaringen, onvoldoende prioritering, beperkte of geweigerde toegang tot relevante diensten en regressieve initiatieven op het gebied van vrouwenrechten, LGBTQI+-rechten en gendergelijkheid nauwlettend te volgen en er streng op te reageren; verzoekt de Commissie om toe te zien op de steeds kleiner wordende ruimte voor maatschappelijke organisaties en demonstraties in verband met de hierboven vernoemde onderwerpen als gevolg van de lockdownmaatregelen, als kwesties die verband houden met de democratie en de grondrechten tijdens de COVID-19-crisis in de periode na de crisis; merkt op dat er passende maatregelen worden genomen indien wordt vastgesteld dat schendingen van de rechtsstaatbeginselen in een lidstaat op een voldoende directe manier afbreuk doen of ernstig afbreuk dreigen te doen aan het goede financiële beheer van de Uniebegroting of de bescherming van de financiële belangen van de Unie; roept de lidstaten op om ervoor te zorgen dat restrictieve noodmaatregelen uitsluitend dienen ter bestrijding van de pandemie, beperkt zijn in de tijd en niet in strijd zijn met de grondrechten; Gezondheidsgerelateerde aspecten en genderimpact van COVID-19 8. is bezorgd over het hoge sterftecijfer door COVID-19; wijst op het initiële hogere sterftecijfer onder mannen en spoort de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de relevante EU-agentschappen aan de verschillende gezondheidseffecten voor mannen en vrouwen te onderzoeken; roept de Commissie ertoe op de situatie te blijven volgen teneinde de langetermijneffecten van het virus op de gezondheid van mannen en vrouwen te begrijpen; benadrukt dat klinisch onderzoek naar het virus een evenwichtige gendervertegenwoordiging moet omvatten om na te kunnen gaan hoe het virus en een potentieel vaccin of mogelijke behandeling een andere impact hebben op mannen en vrouwen; 9. spoort de lidstaten aan om de toegang tot essentiële, kwalitatieve medische en psychologische gezondheidszorg die geen verband houdt met COVID-19 te waarborgen voor vrouwen en mannen, zoals kankerscreening en -behandeling, zwangerschaps- en neonatale gezondheidszorg en spoedeisende zorg voor personen met een hartaanval of beroerte; dringt er bij de lidstaten op aan om op die gebieden in overeenstemming met de richtsnoeren van de WHO te handelen; 10. betreurt dat de toegang tot diensten voor seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRHR) in sommige lidstaten tijdens de crisis is verwaarloosd, beperkt of zelfs is aangevallen; benadrukt dat de lidstaten de kwaliteit van en de betaalbare toegang zonder discriminatie tot diensten, informatie en goederen op het gebied van SRHR moeten waarborgen tijdens en na de crisis, evenals tijdens vergelijkbare noodsituaties, door te erkennen dat dit essentiële, levensreddende en vaak tijdgevoelige diensten zijn die in overeenstemming met de WHO-richtsnoeren en een patiëntgerichte, op de mensenrechten gebaseerde benadering moeten worden verleend; verwerpt nadrukkelijk alle pogingen om SRHR- en LGBTQI+-rechten te beknotten en wijst erop dat tegenstanders van SRHR deze crisis niet mogen misbruiken om de rechten van vrouwen, zoals het recht op veilige abortus, in te perken; roept de Commissie op de uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten te vergemakkelijken en maatschappelijke organisaties, die vaak deskundig zijn op deze gebieden, te betrekken bij nieuwe methoden voor het verlenen van SRHR-zorg en manieren om lacunes in de dienstverlening aan te pakken; benadrukt dat het belangrijk is te communiceren met dienstverleners om duidelijk te maken dat deze diensten essentieel blijven en continu moeten worden verleend; beklemtoont dat alle kraamzorg beschikbaar moet blijven en over voldoende personeel en middelen moet beschikken; 11. spoort de lidstaten aan om te investeren in robuuste en veerkrachtige gezondheidszorgstelsels en om essentiële werknemers, zoals gezondheids- en maatschappelijk werkers, te prijzen en te ondersteunen door veilige arbeidsomstandigheden te waarborgen, gepaste uitrusting te bieden, voorwaarden voor een billijke verloning vast te stellen, professionele ontwikkeling mogelijk te maken, onder meer via hoger onderwijs, en de toegang tot diensten zoals kinderopvang en geestelijke gezondheidszorg te waarborgen; 12. spoort de Commissie ertoe aan om bij haar gezondheidsgerelateerde beleidsreacties, waaronder het EU4Health-programma, het kankerbestrijdingsplan van de EU en de gezondheidsstrategie van de EU, rekening te houden met noodsituaties zoals COVID-19, met inbegrip van de gevolgen ervan voor genderspecifieke gezondheidszorgaspecten zoals SRHR; roept de Commissie en de lidstaten op om de gezondheidsgerelateerde aspecten van de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 te behandelen bij de tenuitvoerlegging van het EU4Health-programma, zoals SRHR als integraal onderdeel van gezondheid en een essentieel aspect van het welzijn en de bevordering van gendergelijkheid; vraagt om meer te investeren in diensten die essentieel zijn voor gendergelijkheid en om gender- en gezondheidsdeskundigen en genderevenwicht op te nemen in de tenuitvoerlegging van het EU4Health-programma; 13. herinnert eraan dat toegang tot gezondheidszorg een mensenrecht is en voldoende financiering vereist; herinnert de lidstaten eraan dat ze de unieke behoeften van vrouwen en mannen in aanmerking moeten nemen bij de versterking van de capaciteit van de gezondheidszorgstelsels en van de essentiële infrastructuur als gevolg van COVID-19, in het bijzonder wat betreft gezondheidsuitgaven, ziektedetectie en -respons, paraatheid bij noodsituaties, onderzoek en ontwikkeling en gezondheidswerkers; 14. roept de lidstaten ertoe op om tijdens en na de crisis initiatieven op het gebied van geestelijke gezondheidszorg te steunen, vanwege de stress, angst, depressie en eenzaamheid als gevolg van de lockdown, financiële zorgen en huiselijk geweld of andere factoren die te maken hebben met de crisis, waarbij rekening moet worden gehouden met de verschillende impact op vrouwen en mannen, en roept hen er tevens toe op om financiële middelen te investeren om ervoor te zorgen dat adequate diensten beschikbaar zijn wanneer nodig; verzoekt de Commissie om in heel Europa een campagne inzake geestelijke gezondheid te organiseren; Gendergerelateerd geweld tijdens COVID-19 15. dringt er bij de lidstaten op aan om bij hun respons op de COVID-19-pandemie gendergerelateerd geweld aan te pakken waarmee vrouwen en meisjes, met inbegrip van transvrouwen, evenals interseksuele en non-binaire personen en genderdiverse personen, worden geconfronteerd; spoort de lidstaten aan gegevens en tendensen te blijven analyseren op het gebied van de prevalentie en melding van alle vormen van gendergerelateerd en huiselijk geweld, evenals de gevolgen voor kinderen, zolang de lockdownmaatregelen gelden en in de periode onmiddellijk daarna; erkent dat de publieke respons ontoereikend is geweest als het gaat om de bestrijding van geweld tegen vrouwen en meisjes en om de noodzaak om geweld tegen vrouwen te voorkomen in noodplannen en bij toekomstige noodsituaties, en dat er te weinig nadruk is gelegd op het invoeren van uitzonderingen op de lockdownregels, het opzetten van hulplijnen en instrumenten en signalen om informatie te delen, het waarborgen van ononderbroken toegang tot gezondheidsdiensten en het behouden van veilige toegang tot rechtswinkels, opvangcentra of alternatieve huisvesting met voldoende capaciteit, politie- en justitiediensten, noodrechtbanken voor het uitvaardigen van de gepaste contactverboden en/of beschermingsbevelen, en het waarborgen dat dit als essentieel wordt beschouwd; vraagt de lidstaten om veilige en flexibele noodwaarschuwingssystemen op te zetten, nieuwe hulpverleningsdiensten per telefoon, e-mail en sms aan te bieden voor onmiddellijke politiebijstand, evenals onlinediensten zoals hulplijnen, verborgen apps, digitale platformen en apotheeknetwerken, en noodfinanciering te verstrekken aan ondersteunende diensten, niet-gouvernementele organisaties en maatschappelijke organisaties; verzoekt de lidstaten te waarborgen dat ondersteunende diensten een gecoördineerde aanpak hanteren om vrouwen die risico lopen te identificeren, teneinde ervoor te zorgen dat al deze maatregelen beschikbaar en toegankelijk zijn voor alle vrouwen en meisjes die onder hun jurisdictie vallen, met inbegrip van diegenen met een handicap, ongeacht hun migratiestatus, en te voorzien in genderbewuste opleidingen voor gezondheidswerkers, eerstelijnspolitieagenten en magistraten; nodigt de lidstaten uit om nationale innovaties en beste praktijken op het gebied van de aanpak van gendergerelateerd geweld te delen, teneinde doeltreffende praktijken beter te kunnen identificeren en bevorderen, en verzoekt de Commissie deze praktijken aan te moedigen; 16. verzoekt de lidstaten om, in het licht van de pandemie, een gecoördineerde benadering tussen de overheid en openbare diensten, ondersteunende faciliteiten en de privésector te waarborgen en om hun protocollen bij te werken die slachtoffers van gendergerelateerd geweld kunnen gebruiken om hulp te zoeken, strafbare feiten te melden en toegang te krijgen tot gezondheidsdiensten, evenals getuigen aan te moedigen om dergelijke strafbare feiten te melden; dringt er bij de Commissie op aan een EU-protocol inzake geweld tegen vrouwen in crisis- en noodsituaties op te stellen teneinde geweld tegen vrouwen te voorkomen en slachtoffers van gendergerelateerd geweld te steunen in noodsituaties zoals de COVID-19-pandemie; wijst erop dat dit protocol essentiële beschermingsdiensten voor slachtoffers moet omvatten; is ingenomen met het voorstel van het Duitse voorzitterschap om voor slachtoffers van huiselijk en gendergerelateerd geweld een EU-brede hulplijn in alle talen van de Unie op te zetten en dringt er bij de Raad op aan dit voorstel te steunen; 17. verzoekt de Commissie om bewustmakings-, informatie- en voorlichtingscampagnes te bevorderen over alle vormen van huiselijk en gendergerelateerd geweld, zoals fysiek geweld, seksuele intimidatie en cybergeweld en seksuele uitbuiting, in het bijzonder met betrekking tot nieuwe preventiemaatregelen en flexibele waarschuwingssystemen, teneinde meldingen aan te moedigen, in samenwerking met en gecoördineerd door erkende en gespecialiseerde vrouwenorganisaties; verzoekt de Commissie samen te werken met technologieplatformen binnen de werkingssfeer van de wet inzake digitale diensten om illegale onlineactiviteiten aan te pakken, waaronder ook alle vormen van onlinegeweld tegen vrouwen en meisjes, aangezien het internet sinds het begin van de pandemie op grote schaal wordt gebruikt voor werk, onderwijs en ontspanning en dat ook in de toekomst zo zal blijven; 18. herinnert eraan dat de speciale VN-rapporteur inzake geweld tegen vrouwen heeft opgemerkt dat tijdens de COVID-19-crisis duidelijk is geworden dat centrale verdragen ter bescherming tegen en voorkoming van gendergerelateerd geweld niet goed ten uitvoer zijn gelegd; verzoekt de Raad de ratificatie van het Verdrag van Istanbul door de EU zo snel mogelijk af te ronden op basis van een brede toetreding zonder enige beperkingen, en te pleiten voor de ratificatie, de snelle en goede tenuitvoerlegging en handhaving van het verdrag door alle lidstaten; verzoekt de lidstaten die dat nog niet hebben gedaan het verdrag snel te ratificeren en voldoende financiële en personele middelen ter beschikking te stellen om geweld tegen vrouwen en gendergerelateerd geweld te voorkomen en te bestrijden en slachtoffers, vooral in crisissituaties, te beschermen; dringt er bij de lidstaten op aan rekening te houden met de aanbevelingen van GREVIO en hun wetgeving te verbeteren zodat deze meer in overeenstemming is met de bepalingen van het Verdrag van Istanbul, in het bijzonder wat betreft gezamenlijke definities voor daden van gendergerelateerd geweld; 19. roept de Raad op om geweld tegen vrouwen aan de lijst van strafbare feiten in de EU toe te voegen, en roept de Commissie op om een richtlijn voor te stellen om alle vormen van gendergerelateerd geweld aan te pakken, teneinde een sterk juridisch kader vast te stellen, de uitwisseling van beste praktijken tussen lidstaten te coördineren, de verzameling van accurate en vergelijkbare gegevens te bevorderen, de omvang van het geweld nauwkeurig in kaart te brengen, de mogelijkheid te overwegen om prognoses op te stellen en de gevolgen van COVID-19 voor de verlening van cruciale diensten aan slachtoffers te beoordelen; is ingenomen met de toezegging van de Commissie om een nieuwe EU-enquête over gendergerelateerd geweld uit te voeren, waarvan de resultaten in 2023 zullen worden voorgesteld; benadrukt de noodzaak om geharmoniseerde gegevens over gendergerelateerd geweld te verzamelen en roept de lidstaten op om de relevante gegevens te verzamelen en te verstrekken wanneer daar om wordt gevraagd, waaronder aan Eurostat; 20. bevestigt zijn krachtige steun voor zowel het programma Justitie als het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden; is ingenomen met de creatie van het nieuwe onderdeel “waarden van de Unie” in het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden en benadrukt dat het gericht moet zijn op de bescherming en bevordering van en de bewustmaking over rechten, door financiële steun te verlenen aan maatschappelijke organisaties die op lokaal, regionaal en transnationaal niveau actief zijn; herinnert aan het standpunt van het Parlement over het waarborgen van voldoende financiering voor die programma’s; is ingenomen met de aanvullende toewijzing voor de vlaggenschipprogramma’s, zoals overeengekomen in de slotonderhandelingen tussen het Parlement en de Raad over het MFK voor 2021-2027, waarvan het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden zal profiteren; is ingenomen met het voorlopig akkoord over de EU-begroting voor 2021, waarin 6,6 miljoen EUR extra wordt toegewezen aan het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden; benadrukt de noodzaak van voldoende financiering uit deze toewijzingen voor acties die gericht zijn op het voorkomen en bestrijden van gendergerelateerd geweld in het kader van de specifieke doelstelling van Daphne, en is ingenomen met de toewijzing die daarvoor is overeengekomen; benadrukt dat de EU ambitieuzer moet zijn bij de verdediging van onze waarden en in voldoende financiering voor deze activiteiten moet voorzien; dringt bovendien aan op de dringende tenuitvoerlegging van duidelijke, gendergerichte maatregelen via de toewijzing van middelen, om tegemoet te komen aan de specifieke behoeften van vrouwen na de crisis, met name op het gebied van werkgelegenheid, gendergerelateerd geweld en SRHR, waaronder in andere programma’s en instrumenten binnen “Next Generation EU”, en het MFK voor 2021-2027, in overeenstemming met de tweeledige aanpak van de strategie voor gendergelijkheid; roept de lidstaten en de Commissie op om dit in aanmerking te nemen wanneer ze nationale COVID-19-responsplannen indienen, om terdege rekening te houden met bestaande maatregelen en financiering, en om gendergelijkheid een centrale plaats te geven in het economisch herstel; verzoekt de lidstaten en de Commissie om gendermainstreaming en genderbudgettering toe te passen in de herstelmaatregelen; 21. toont zich ernstig verontrust over de impact van de crisis op LGBTQI+-personen, en in het bijzonder op jongeren, van wie velen fysieke afstandsregels hebben moeten naleven of in quarantaine zijn moeten gaan in vijandige gezinsomgevingen, waardoor zij meer risico lopen om het slachtoffer te worden van huiselijk en LGBTQI+-foob geweld; merkt op dat een groter dan gemiddeld percentage LGBTQI+-personen werkloos is of een onzekere baan heeft met beperkte en instabiele financiële middelen waardoor zij in een vijandige of gewelddadige omgeving moeten blijven; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat bij alle COVID-19-initiatieven op het gebied van huiselijk, gendergerelateerd en seksueel geweld rekening wordt gehouden met het verhoogde risico en de specifieke problemen van LGBTQI+-personen en dat ondersteuningsdiensten voor slachtoffers en speciale COVID-19-initiatieven in reactie op huiselijk geweld uitdrukkelijk LGBTQI+-slachtoffers van huiselijk geweld proberen te bereiken; 22. roept de lidstaten ertoe op de verlening van doeltreffende, toegankelijke, betaalbare en kwalitatieve medische en psychologische ondersteuning te waarborgen voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld, met inbegrip van diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid, in het bijzonder in tijden van crisis, wanneer dergelijke ondersteuning als essentieel moet worden beschouwd; vraagt de Commissie om nauw samen te werken met de lidstaten om de volledige tenuitvoerlegging van de richtlijn slachtofferrechten (38) te verzekeren, met bijzondere aandacht voor het genderperspectief naar aanleiding van haar recente uitvoeringsverslag (39) en met het oog op de versterking van de rechten van slachtoffers van gendergerelateerd geweld in de nieuwe strategie inzake slachtofferrechten; COVID-19, de economie, het herstel en de genderimpact 23. roept de Commissie, het Parlement en de Raad ertoe op rekening te houden met het feit dat de COVID-19-crisis vrouwen onevenredig zwaar treft op socio-economisch gebied, waaronder op het gebied van hun inkomen en arbeidsparticipatie, en zal leiden tot nog grotere ongelijkheid tussen mannen en vrouwen en discriminatie op de arbeidsmarkt, en verzoekt hen om samen met de lidstaten de socio-economische behoeften van vrouwen en mannen na de crisis grondig te onderzoeken en specifieke maatregelen te treffen, en bij de tenuitvoerlegging van programma’s in het kader van de EU-begroting voor 2021, het volgende MFK en “Next Generation EU” de horizontale en verticale segregatie op de arbeidsmarkt te onderzoeken, waarbij moet worden gewaarborgd dat het genderperspectief en genderbudgettering in alle programma’s worden geïntegreerd en dat nadien gendereffectbeoordelingen worden uitgevoerd, zoals bepaald in de gendergelijkheidsstrategie van de Commissie voor 2020-2025; dringt aan op de doeltreffende tenuitvoerlegging en monitoring van de strategie; roept de lidstaten ertoe op om een hoofdstuk op te nemen in hun nationaal plan voor herstel en veerkracht met gerichte acties om gendergelijkheid te bevorderen, dat wordt uitgewerkt in samenwerking met de nationale instanties voor gelijke behandeling; 24. benadrukt dat de aard en de plaats van werk na de crisis moeten worden herbekeken; benadrukt dat telewerken kinderopvang niet kan vervangen en niets afdoet aan de noodzaak van toegang tot betaalbare, kwalitatieve kinderopvang of van aanpassingen van de werkplek in verband met handicaps; wijst erop dat flexibel werk, zoals overeengekomen met de werkgever, het voor vrouwen en mannen mogelijk kan maken om vanuit huis of lokale coworkingruimtes te werken en tot een beter evenwicht tussen werk en privéleven kan leiden, wat mogelijk kan leiden tot genderinclusieve groei op de lange termijn; merkt op dat deze aanpak extra impulsen kan geven aan plattelandsgebieden en hun infrastructuur; verzoekt de Commissie te waarborgen dat de Barcelona-doelstellingen worden gehaald; dringt er bij de lidstaten op aan onverwijld het IAO-Verdrag betreffende geweld en intimidatie uit 2019 (nr. 190) te ratificeren en het toe te passen samen met de bijbehorende aanbeveling (nr. 206) die betrekking heeft op alle plaatsen waar werkgerelateerd geweld en intimidatie kunnen voorkomen, zoals openbare en private werkplekken en werkgerelateerde communicatie; 25. roept de Commissie ertoe op uitgesplitste en vergelijkbare gegevens te verzamelen over de verlening van verschillende soorten zorg, waaronder kinderopvang, ouderenzorg en gehandicaptenzorg, alsook over het geslacht, de leeftijd en de arbeidssituatie van de zorgverleners, en die te gebruiken voor een onderzoek naar de zorgkloof, met het oog op een EU-zorgstrategie die een holistische en levenslange aanpak van zorg biedt, rekening houdend met de behoeften van zorgverleners en de mensen voor wie zij zorgen; merkt op dat de bevoegdheden van de lidstaten en de regio’s in de strategie moeten worden geëerbiedigd, maar dat de strategie ook gericht moet zijn op betere samenwerking en coördinatie op EU-niveau, door middel van relevante initiatieven en investeringen, waaronder in het kader van het InvestEU-programma en de faciliteit voor herstel en veerkracht, in het belang van formele en informele zorgverleners en de mensen voor wie zij zorgen; beklemtoont dat samenwerking en maatregelen op EU-niveau in combinatie met een doeltreffend gebruik van EU-middelen kan bijdragen tot de totstandbrenging van kwalitatieve, toegankelijke en betaalbare zorgdiensten; 26. beklemtoont dat investeringen in de zorg belangrijk zijn om gendergelijkheid en de economische empowerment van vrouwen te garanderen, veerkrachtige samenlevingen tot stand te brengen en de regelgeving inzake werkgelegenheid, sociale zekerheid en pensioenen in door vrouwen gedomineerde sectoren te verbeteren, en dat dergelijke investeringen ook een positief effect hebben op het bbp omdat meer vrouwen de kans krijgen betaald werk te verrichten; wijst erop dat er als gevolg van de COVID-19-pandemie en de daarmee samenhangende maatregelen andere modellen voor de zorgverlening moeten komen; verzoekt de Commissie in dit verband de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorgdiensten en op het gebied van de verschillende zorgmodellen te vergemakkelijken; spoort de Commissie ertoe aan de situatie van mantelzorgers te onderzoeken en beste praktijken uit te wisselen over de manier waarop de lidstaten hun werk kunnen regulariseren; dringt er bij de lidstaten op aan te voorzien in de behoeften van zorgverleners bij pensionering; vraagt in dat opzicht om een voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake sociale bescherming en diensten voor zorgverleners; 27. dringt er bij de lidstaten op aan om mannen, bijvoorbeeld door middel van stimuleringsmaatregelen, aan te sporen om gebruik te maken van flexibele werkregelingen, aangezien een onevenredig aantal vrouwen gewoonlijk een beroep doet op dergelijke regelingen; spoort de lidstaten aan de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven onverwijld om te zetten en ten uitvoer te leggen en verzoekt de Commissie om de tenuitvoerlegging van de richtlijn door de lidstaten jaarlijks systematisch en nauwlettend te monitoren; spoort de lidstaten aan tekortkomingen op het gebied van een goed evenwicht tussen werk en privéleven aan te pakken door verder te gaan dan de normen die in de richtlijn zijn vervat, met name gezien de noodzaak om de omstandigheden die door de COVID-19-maatregelen aan het licht zijn gekomen, en de gevolgen daarvan voor de medische protocollen in instellingen, met inbegrip van kinderopvangvoorzieningen, aan te pakken; 28. verzoekt de lidstaten, zolang de maatregelen om de COVID-19-crisis aan te pakken van kracht zijn, een speciaal, niet-overdraagbaar verlof voor verzorgers en werkende ouders in te voeren met volledig behoud van loon; 29. erkent dat alleenstaande ouders, van wie een grote meerderheid (85 %) vrouwen zijn, tijdens de pandemie en de periode na de crisis worden geconfronteerd met unieke en uitdagende omstandigheden als gevolg van meerdere lasten, waaronder voortdurende zorgverlening, zorgen over voogdijregelingen en mogelijke financiële zorgen en eenzaamheid; roept de Commissie en de lidstaten ertoe op rekening te houden met hun specifieke situatie en deze verder te onderzoeken, met inbegrip van de bijkomende lasten op het gebied van werk, onderwijs en zorg, de toegang tot advocaten en de uitvoering van voogdijregelingen; 30. benadrukt dat het belangrijk is de deelname van vrouwen aan de economie te vergroten en te zorgen voor inclusievere groei als deel van de oplossing voor het herstel na de pandemie, aangezien gelijke kansen en een grotere arbeidsmarktparticipatie van vrouwen kunnen zorgen voor meer banen, economische welvaart en een groter concurrentievermogen in de EU; spoort de lidstaten aan om de richtsnoeren van de Commissie voor het werkgelegenheidsbeleid in de EU te volgen, met inachtneming van hun nationale arbeidsmarktmodellen; verzoekt de lidstaten in dit verband om terdege rekening te houden met arbeidsmarktsegregatie, onzeker werk en de loon- en pensioenkloof, teneinde de arbeidsomstandigheden en sociale bescherming te verbeteren door middel van op maat gesneden beleid; 31. benadrukt dat een gelijk loon voor gelijk en gelijkwaardig werk voor vrouwen en mannen een leidend beginsel moet zijn voor de Commissie, het Parlement en alle lidstaten bij het ontwerp van responsmaatregelen in het kader van de COVID-19-crisis; spoort de Commissie aan haar toezegging na te komen om snel bindende maatregelen op het gebied van loontransparantie voor te stellen om de loon- en pensioenkloof tussen vrouwen en mannen doeltreffend aan te pakken, aangezien economische indicatoren aangeven dat beide kloven ten gevolge van de pandemie nog breder worden; roept de Commissie in dit verband op om de beste praktijken van de lidstaten in aanmerking te nemen en terdege rekening te houden met de unieke omstandigheden van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en de verschillende arbeidsmarktmodellen in de EU; verzoekt de Commissie voorts om Richtlijn 2006/54/EG te herzien; 32. wijst op de uitdagingen voor de huishoud- en thuiszorgsector en zijn werknemers; roept de lidstaten op om IAO-Verdrag nr. 189 inzake huishoudelijk personeel te ratificeren en ervoor te zorgen dat de sector in aanmerking komt voor maatregelen tot matiging van de financiële gevolgen van de crisis zodat zij hun activiteit in adequate omstandigheden kunnen hervatten; verzoekt de lidstaten de huishoudsector te regulariseren; 33. is ingenomen met het investeringsinitiatief coronavirusrespons (CRII) en het CRII+-pakket dat het cohesiebeleid mobiliseert om de meest getroffen sectoren te ondersteunen, en dringt tevens aan op gerichte maatregelen in sectoren waar vooral vrouwen werken; benadrukt het belang van het instrument van de Commissie voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid te beperken in een noodtoestand (SURE), dat inkomenssteun biedt aan werklozen en tijdelijk werklozen; benadrukt dat het nodig is de impact van deze instrumenten op de situatie van vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt van de EU te beoordelen en toekomstige beleidsmaatregelen daaraan aan te passen; beklemtoont de noodzaak van omscholings- en bijscholingsprogramma’s voor vrouwen om rekening te houden met verschuivingen op de arbeidsmarkt ten gevolge van COVID-19; 34. roept de Commissie ertoe op ondernemers, en met name vrouwelijke ondernemers, te ondersteunen wanneer zij vaardigheden of interesses die zij tijdens de COVID-19-periode hebben opgedaan verder willen ontwikkelen of erop willen voortbouwen, waaronder door middel van ondernemingskansen voor moeders, alleenstaande ouders en anderen die minder geneigd zijn ondernemer te worden, teneinde hun financiële onafhankelijkheid te bevorderen en de toegang tot en de kennis over leningen, aandelenfinanciering en microfinanciering via EU-programma’s en -fondsen te verbeteren, zodat de crisis een kans wordt om vooruitgang te boeken door middel van aanpassing en transformatie als onderdeel van de groene en digitale economie; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten bijzondere nadruk te leggen op de ondersteuning van kmo’s, en in het bijzonder door vrouwen geleide kmo’s, die vaak met unieke uitdagingen worden geconfronteerd wat betreft de toegang tot financiering en die in de herstelfase ook steun nodig zullen hebben; verzoekt de Commissie, EIGE en Eurostat om meer gegevens te verzamelen over door vrouwen geleide kmo’s, vrouwelijke zelfstandigen en door vrouwen geleide start-ups, en over de impact van de COVID-19-pandemie; 35. verzoekt de Commissie en de lidstaten om de aanwezigheid en bijdrage van vrouwen in de sectoren artificiële intelligentie, wetenschap, technologie, engineering en wiskunde en de digitale sector, evenals in de groene economie te vergroten; dringt aan op een aanpak op meerdere niveaus om de genderkloof in alle lagen van het digitaal onderwijs en werkgelegenheid te dichten teneinde de digitale kloof te dichten die overduidelijk werd toen werk en onderwijs, alsook tal van diensten en voorzieningen plots online verliepen; benadrukt dat door het dichten van de digitale kloof de gendergelijkheid niet alleen op de arbeidsmarkt zal toenemen, maar ook op het gebied van toegang tot technologie in het privéleven; verzoekt de Commissie om gendergelijkheid te integreren in de strategie voor de eengemaakte markt en de digitale agenda, teneinde de ondervertegenwoordiging van vrouwen in groeiende sectoren voor de toekomstige EU-economie doeltreffend aan te pakken; is ingenomen met het scorebord “Women in Digital” van de Commissie, waarmee de deelname van vrouwen aan de digitale economie, hun internetgebruik, internetvaardigheden alsook gespecialiseerde vaardigheden en werkgelegenheid worden gemonitord; wijst op het belang ervan om de lidstaten en de Commissie te helpen goed geïnformeerde besluiten te nemen en relevante streefdoelen te bepalen, in het bijzonder gezien de gevolgen van COVID-19; 36. merkt op dat het belangrijk is rekening te houden met de bijzondere situatie van vrouwen die terugkeren uit zwangerschapsverlof en te waarborgen dat zij zonder discriminatie toegang hebben tot overheidssteun; 37. wijst op de uitdagingen voor de landbouwsector en de voedselvoorziening in de EU, evenals de specifieke situatie van vrouwen in plattelandsgebieden; benadrukt dat het huidige thematisch subprogramma voor vrouwen in plattelandsgebieden moet worden behouden via de strategische plannen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, gefinancierd door het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling; beklemtoont dat dit subprogramma erop is gericht de arbeidsparticipatie van vrouwen en vrouwelijk ondernemerschap aan te moedigen; roept in dit verband op om EU-middelen beschikbaar te stellen voor de verbetering van de leef- en arbeidsomstandigheden in plattelandsgebieden; roept bovendien op om na te denken over de rol van vrouwen bij de bescherming van het milieu en de biodiversiteit in het kader van de Europese Green Deal; dringt er bij de lidstaten op aan beste praktijken uit te wisselen over de beroepsstatus van meewerkende echtgenoten in de landbouwsector en verzoekt de Commissie in dit verband richtsnoeren op te stellen; COVID-19 en intersectionaliteit 38. beklemtoont dat overlappende en structurele discriminatie aanvullende belemmeringen en uitdagingen creëert en negatieve socio-economische gevolgen heeft voor specifieke groepen vrouwen en dat daarom de veiligheid, bescherming en het socio-economisch welzijn van alle personen moet worden gewaarborgd en hun specifieke behoeften in aanmerking moeten worden genomen door bij de maatregelen tijdens en na de crisis een intersectionele benadering te hanteren; 39. benadrukt dat het belangrijk is dat vrouwen en meisjes worden betrokken bij het ontwerp van toegankelijke en gerichte informatie en dat deze informatie in alle contexten wordt verspreid, in het bijzonder in tijden van crisis; 40. onderstreept dat de meeste bewoners van voorzieningen voor langdurige zorg, die in veel landen virushotspots zijn geworden door onder andere het gebrek aan middelen en kennis om hun veiligheid en bescherming te waarborgen, oudere vrouwen zijn, vanwege hun hogere levensverwachting en de hogere kans op gezondheidsproblemen (40) ; roept de Commissie ertoe op de verschillende settings van formele, langdurige zorgverlening en de weerbaarheid ervan tijdens de COVID-19-pandemie te analyseren; roept de lidstaten op om de zorgverlening aan ouderen te onderzoeken, zowel in woonzorgcentra als in de gemeenschapsgebaseerde zorg, waaronder permanente thuiszorg of inwonende zorgverleners, en om het welzijn van oudere vrouwen te waarborgen, met inbegrip van de toegang tot (gezondheids)zorg en financiële onafhankelijkheid; roept de Raad ertoe op streefcijfers vast te stellen voor de verlening van toegankelijke, betaalbare en hoogwaardige langdurige zorg die gelijkwaardig zijn aan de Barcelonadoelstellingen; 41. betreurt dat veel vrouwen met een handicap, met inbegrip van diegenen die voor hun dagelijkse verzorging afhankelijk zijn van anderen, en met name diegenen die in instellingen en andere gesloten settings wonen en die veel steun nodig hebben, aanzienlijk zijn geraakt door de pandemie, en hun gebruikelijke ondersteunende netwerken niet konden gebruiken of geen fysieke afstand konden bewaren, en moeilijkheden hadden bij de toegang tot diensten en goederen; verzoekt de lidstaten te waarborgen dat deze ondersteunende netwerken als essentiële diensten worden beschouwd en goed zijn aangepast aan de omstandigheden, en dat in toekomstige crisis- en noodmaatregelen rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van personen met een handicap, met name vrouwen en meisjes; roept de EU en de lidstaten ertoe op de rechten van alle vrouwen en meisjes met een handicap, zoals verankerd in het Gehandicaptenverdrag, te waarborgen, waaronder hun recht op zelfstandig wonen en op toegang tot onderwijs, arbeid en werkgelegenheid; 42. nodigt de lidstaten uit om te waarborgen dat vrouwelijke en mannelijke migranten worden ondersteund door middel van toegang tot cruciale gezondheidszorg tijdens de crisis; benadrukt dat vluchtelingen- en opvangcentra voldoende rekening moeten houden met de behoeften en risico’s van vrouwen en meisjes in het licht van de bekende uitdagingen in verband met social distancing en hygiëne, evenals hun kwetsbaarheid voor gendergerelateerd geweld, en in voldoende financiering moeten voorzien om tegemoet te komen aan deze risico’s; 43. benadrukt de unieke omstandigheden van dakloze vrouwen en vrouwen in de prostitutie en hun grotere kwetsbaarheid voor gendergerelateerd geweld, evenals het gebrek aan toegang tot sanitaire en gezondheidszorgvoorzieningen als gevolg van de COVID-19-pandemie en de daaropvolgende noodmaatregelen; verzoekt de lidstaten te waarborgen dat passende steun en diensten worden verleend aan mensen in een kwetsbare situatie, waaronder vrouwen die met armoede worden bedreigd of in armoede leven, en dakloze vrouwen en vrouwen die kwetsbaar zijn voor sociale uitsluiting; is ingenomen met het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) dat bijkomende middelen biedt om materiële ontbering aan te pakken en maatschappelijke bijstand te verlenen; benadrukt dat het noodzakelijk is om dakloze vrouwen en vrouwen zonder papieren toegang te verschaffen tot gezondheidszorg; merkt op dat de omstandigheden van deze maatschappelijke groepen in aanmerking zijn genomen in het actieplan voor integratie en inclusie van de Commissie; roept de lidstaten ertoe op om in hun plannen voor de bestrijding van de pandemie terdege rekening te houden met dakloze vrouwen; 44. wijst op de bijkomende behoeften van minderheidsgroepen, zoals vrouwen met een Roma-achtergrond, die te maken krijgen met diepgewortelde discriminatie en voortdurende schendingen van hun rechten vanwege een gebrek aan toegang tot basisinfrastructuur, ‑diensten en ‑informatie, in het bijzonder tijdens de lockdown; 45. benadrukt de essentiële aard van ondersteuningsdiensten voor LGBTQI+-personen, met inbegrip van geestelijke gezondheidszorg, steungroepen en ondersteuningsdiensten voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld; 46. betreurt gevallen van xenofobe en raciale discriminatie, die zijn toegenomen in het kader van de crisis, en spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan een nultolerantiebenadering te hanteren ten aanzien van racistische aanvallen, en een intersectionele aanpak bij hun respons, waarbij de behoeften van gemarginaliseerde bevolkingsgroepen, met inbegrip van raciale en etnische minderheden, in aanmerking moeten worden genomen; 47. dringt er bij de lidstaten op aan de antidiscriminatierichtlijn goed te keuren en uit te voeren en te garanderen dat de diverse en intersectionele vormen van discriminatie in alle EU-lidstaten worden uitgebannen; 48. benadrukt dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat kinderen toegang blijven hebben tot onderwijs, waarbij de nodige aandacht moet worden besteed aan groepen uit gemarginaliseerde socio-economische milieus, kwetsbare kinderen en meisjes die risico lopen op armoede of in armoede leven en die een groter risico lopen op huwelijken op jonge leeftijd of gedwongen huwelijken; wijst op de noodzaak om afstandsonderwijs voor iedereen volledig toegankelijk te maken; wijst erop dat alle jongeren tijdens schoolsluitingen toegang moeten hebben tot de nodige middelen en ondersteuning om het gemakkelijker te maken om opnieuw naar school te gaan zodra de crisis voorbij is; Extern optreden 49. benadrukt dat de mondiale aard van de COVID-19-pandemie een mondiaal antwoord vereist; wijst op de kwetsbare positie van vrouwen en meisjes in grote delen van de wereld — met name in kwetsbare en door conflicten getroffen staten — in verband met COVID-19, bijvoorbeeld vanwege een gebrek aan toegang tot gezondheidszorg, waaronder SRHR, kwetsbaarheid voor gendergerelateerd geweld, waaronder vrouwelijke genitale verminking en huwelijken op jonge leeftijd of gedwongen huwelijken, hun arbeidssituatie, een gebrek aan toegang tot onderwijs en extreme armoede en honger; benadrukt dat in veel partnerlanden vrouwen werken in vervrouwelijkte sectoren zoals de kledingindustrie en de voedselproductie, die het hardst zijn getroffen, met domino-effecten op het armoedeniveau van hun gezin en gemeenschap en de financiële onafhankelijkheid, gezondheid en veiligheid van vrouwen en meisjes; verzoekt de Commissie en de lidstaten om te waarborgen dat financiële steun die aan partnerlanden wordt verleend om de crisis het hoofd te bieden, ook wordt toegewezen aan de ondersteuning van vrouwen en meisjes; dringt aan op meer steun voor vrouwenrechtenactivisten en vrouwenrechtenorganisaties en voor hun deelname op alle niveaus van de besluitvorming; benadrukt dat alles in het werk moet worden gesteld om ervoor te zorgen dat het toekomstige vaccin voor iedereen beschikbaar is; 50. is ingenomen met het door de Commissie voorgestelde Team-Europapakket om partnerlanden te helpen in de strijd tegen de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan, en benadrukt de noodzaak van een gendergevoelige aanpak en voor gendergelijkheid geoormerkte uitgaven bij de toewijzing van deze middelen; benadrukt de noodzaak van een gendergevoelige respons op COVID-19 bij de tenuitvoerlegging van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) en het instrument voor pretoetredingssteun III, teneinde rekening te houden met de unieke omstandigheden van vrouwen en meisjes en meer kansen te creëren in de periode na de crisis; moedigt de voortzetting en prioritering van het onderwijs in noodsituaties tijdens deze periode aan; roept de EU en haar lidstaten ertoe op prioriteit te verlenen aan mondiale solidariteit door een voldoende hoog niveau van financiering voor officiële ontwikkelingshulp te handhaven en door op alomvattende wijze steun te verlenen aan de respons van partnerlanden op de crisis; verzoekt de EU zich in het kader van haar humanitaire en ontwikkelingsrespons op de COVID-19-pandemie, internationale ontwikkeling en het nieuwe genderactieplan III te richten op de verbetering van de toegang tot gezondheidszorg, met inbegrip van SRHR; benadrukt dat gendermainstreaming en genderbudgettering in alle geografische en thematische programma’s van het NDICI moeten worden toegepast; 51. verzoekt de Commissie een op waarden gebaseerd EU-handelsbeleid te voeren dat garant staat voor een hoog niveau van bescherming van de arbeids- en milieurechten en eerbiediging van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten, met inbegrip van gendergelijkheid; herinnert eraan dat gendermainstreaming moet worden toegepast op alle EU-handels- en investeringsovereenkomsten en dat deze een ambitieus en afdwingbaar hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling moeten bevatten; herinnert eraan dat onderhandelingen over handelsovereenkomsten een belangrijk instrument zijn om gendergelijkheid te bevorderen en de empowerment van vrouwen in derde landen te ondersteunen; roept op tot de bevordering van en steun voor de opname van specifieke genderhoofdstukken in de handels- en investeringsovereenkomsten van de EU op basis van hun toegevoegde waarde, voortbouwend op bestaande internationale voorbeelden; 52. roept de Europese Commissie ertoe op vrouwen en meisjes centraal te stellen in haar mondiale respons en hen ten volle te betrekken, naar hen te luisteren en hen in staat te stellen een actieve rol te spelen in de respons op de pandemie; Gender en het herstel 53. roept de Commissie en de lidstaten ertoe op om de genderspecifieke impact van en de behoeften die voortvloeien uit de crisis en de socio-economische gevolgen ervan volledig te analyseren; roept de Commissie en de lidstaten op om extra en gerichte begrotingsmiddelen toe te wijzen om vrouwen te helpen de crisis te boven te komen, onder meer bij de tenuitvoerlegging van het herstelpakket, en met name op het gebied van werkgelegenheid, geweld en SRHR, en verzoekt hen om die uitgaven te monitoren en gendermainstreaming toe te passen op alle begrotings-, beleids- en wetgevingsvoorstellen, in overeenstemming met de toezeggingen in het kader van de gendergelijkheidsstrategie; verzoekt de Commissie het verband tussen klimaatveranderingsbeleid, digitaal beleid en gendergelijkheid in haar toekomstige voorstellen te versterken; benadrukt dat voorbereidende actie de beste manier is om op alle gebieden weerbaarheid op te bouwen voor toekomstige crises; 54. roept ertoe op gendergelijkheid tot een van de beleidsprioriteiten te maken die moeten worden aangepakt tijdens de komende conferentie over de toekomst van Europa, en vraagt de EU om het genderevenwicht in haar organen te waarborgen en om vrouwenrechtenorganisaties en vrouwenorganisaties te betrekken bij haar werkzaamheden, om ervoor te zorgen dat de behoeften van vrouwen in aanmerking worden genomen na de COVID-19-crisis; 55. dringt er bij de EU en de lidstaten op aan een omgeving te handhaven die bevorderlijk is voor organisaties van het maatschappelijk middenveld, met name door middel van politieke steun en voldoende financiering; o o o 56. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 6, 8, 10, 83, 153 en 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de artikelen 21 en 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN en de bijbehorende doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s), met name doelstelling 5 en de bijbehorende streefcijfers en indicatoren, – gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 18 december 1979 inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), – gezien het bestaan, sinds 1975, van richtlijnen inzake verschillende aspecten van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen (Richtlijn 79/7/EEG (1) , Richtlijn 86/613/EEG (2) , Richtlijn 92/85/EEG (3) , Richtlijn 2004/113/EG (4) , Richtlijn 2006/54/EG (5) , Richtlijn 2010/18/EU (6) en Richtlijn 2010/41/EU (7) ), – gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad (8) (“Richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven”), – gezien het voorstel van de Commissie van 14 maart 2012 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (de “richtlijn vrouwelijke bestuurders”) ( COM(2012)0614 ), – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (het “Verdrag van Istanbul”), – gezien het voorstel voor een besluit van de Raad van 4 maart 2016 over de sluiting, door de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ( COM(2016)0109 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 6 maart 2019, getiteld “Verslag 2019 inzake gelijkheid tussen vrouwen en mannen in de EU” (SWD(2019)0101), – gezien zijn resolutie van 13 februari 2020 over de EU-prioriteiten voor de 64e zitting van de VN-Commissie voor de positie van de vrouw (9) , – gezien zijn resolutie van 30 januari 2020 over de loonkloof tussen mannen en vrouwen (10) , – gezien zijn resolutie van 13 februari 2019 over verslechteringen op het gebied van de rechten van de vrouw en gendergelijkheid in de EU (11) , – gezien zijn resolutie van 28 november 2019 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul en andere maatregelen ter bestrijding van gendergerelateerd geweld (12) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over gendergelijkheid in de mediasector in de EU (13) , – gezien de index voor gendergelijkheid van het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE) voor 2019, die op 15 oktober 2019 werd gepubliceerd, – gezien zijn resolutie van 15 januari 2019 over gendergelijkheid en belastingbeleid in de EU (14) , – gezien zijn resolutie van 13 maart 2018 over gendergelijkheid in de handelsverdragen van de EU (15) , – gezien zijn resolutie van 3 oktober 2017 over de economische empowerment van vrouwen in de particuliere en openbare sector in de EU (16) , – gezien zijn resolutie van 14 juni 2017 over de noodzaak van een EU-strategie tot beëindiging en preventie van de genderpensioenkloof (17) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2017 over gelijkheid tussen mannen en vrouwen in de Europese Unie 2014-2015 (18) , – gezien zijn resolutie van 14 februari 2017 over de bevordering van gendergelijkheid in de geestelijke gezondheid en het klinisch onderzoek (19) , – gezien het Verdrag betreffende gelijke beloning (nr.100) uit 1951 en het Verdrag inzake geweld en intimidatie (nr.190) uit 2019 van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), – gezien de aanbeveling van de Commissie van 7 maart 2014 “Het beginsel van gelijke beloning voor mannen en vrouwen versterken door transparantie” (20) , – gezien het strategisch engagement voor gendergelijkheid 2016-2019 van de Commissie, – gezien de mededeling van de Commissie van 20 november 2017 getiteld “EU-actieplan tegen 2017-2019: De loonkloof tussen mannen en vrouwen aanpakken” ( COM(2017)0678 ), – gezien het verslag van de Commissie van 2019 over de gelijkheid van mannen en vrouwen in de EU, – gezien de conclusies van de Raad van 13 juni 2019 over het dichten van de loonkloof tussen mannen en vrouwen: kernbeleid en kernmaatregelen, – gezien zijn resolutie van 26 mei 2016 over armoede: een genderperspectief (21) , – gezien zijn resolutie van 16 november 2017 over de bestrijding van ongelijkheid als hefboom om het scheppen van banen en groei te stimuleren (22) , – gezien zijn resolutie van 26 februari 2014 over seksuele uitbuiting en prostitutie en de gevolgen daarvan voor de gendergelijkheid (23) , – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 over externe factoren die een obstakel vormen voor vrouwelijke ondernemers in Europa (24) , – gezien zijn resolutie van 4 april 2017 over vrouwen en hun rol in plattelandsgebieden (25) , – gezien zijn resolutie van 15 november 2018 over de zorgdiensten in de EU ter bevordering van gendergelijkheid (26) , – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (27) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2018 over vrouwen, gendergelijkheid en klimaatrechtvaardigheid (28) , – gezien zijn resolutie van 28 april 2016 over gendergelijkheid en het versterken van de positie van de vrouw in het digitale tijdperk (29) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2015 over de EU-strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen na 2015 (30) , – gezien de conclusies van de Raad van 10 december 2019 over gendergelijke economieën in de EU: volgende stappen, – gezien de Europese pijler voor sociale rechten, en met name de beginselen 1, 2, 3, 6, 9, 11, 12 en 15, – gezien het EU-genderactieplan II (GAP II) en het gezamenlijk werkdocument met de titel “Gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen: het leven van meisjes en vrouwen via de externe betrekkingen van de EU veranderen (2016-2020)” (SWD(2015)0182), – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking (Beijing) en de uitkomsten van de herzieningsconferenties ervan, – gezien de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling (ICPD) en het actieprogramma en de uitkomsten van de herzieningsconferenties ervan, – gezien de Overeenkomst van Parijs van 2016 in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCC) en het verbeterde werkprogramma van Lima inzake gender en het verwante genderactieplan van december 2019, – gezien de enquête van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), getiteld “Geweld tegen vrouwen: een Europese enquête”, die in 2014 werd gepubliceerd, – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 7 mei 2020, getiteld “Demografische uitdagingen in de EU in het licht van de ongelijkheid op economisch en ontwikkelingsvlak”, – gezien het Europees Handvest voor gelijkheid van vrouwen en mannen, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het verslag van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0234/2020 ), A. overwegende dat het recht op gelijke behandeling een in de Verdragen en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie erkend grondrecht is en essentieel is voor de verdere ontwikkeling ervan; B. overwegende dat de lidstaten gemiddeld 67,4 op 100 scoorden in de EU-gendergelijkheidsindex van 2019, een score die sinds 2005 met slechts 5,4 punten is verbeterd; C. overwegende dat ongelijkheid wereldwijd in stand wordt gehouden door schadelijke structuren en stereotypen; overwegende dat gendergelijkheid kan worden bevorderd door deze structuren en stereotypen te ontkrachten; overwegende dat het vergroten van de gendergelijkheid en het investeren in vrouwen en meisjes niet alleen gunstig is voor de hele maatschappij, maar ook een op zichzelf staand doel is; overwegende dat het belangrijk is het voortbestaan en de onderliggende oorzaken van het fenomeen van de “lekkende leiding” onderzoeken; overwegende dat een sterke vrouwenrechtenbeweging nodig is om de democratische waarden, de grondrechten en, in het bijzonder, de vrouwenrechten te handhaven; overwegende dat bedreigingen voor de vrouwenrechten ook bedreigingen voor de democratie vormen; D. overwegende dat discriminatie op grond van gender vaak gepaard gaat met discriminatie op grond van identiteitsaspecten als ras, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, eigendom, geboorte, handicap, leeftijd, seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie, klasse en/of migratiestatus, waardoor zich twee of meer vormen van discriminatie tegelijk kunnen voordoen; overwegende dat een horizontaal intersectioneel perspectief essentieel is voor elk beleid inzake gendergelijkheid om deze verschillende vormen van discriminatie te erkennen en aan te pakken; overwegende dat in het EU-beleid tot nu toe geen intersectionele benadering is toegepast en voornamelijk aandacht is besteed aan de individuele dimensie van discriminatie, waardoor de institutionele, structurele en historische dimensies over het hoofd worden gezien; overwegende dat door toepassing van intersectionele analyses niet alleen inzicht kan worden verkregen in structurele belemmeringen, maar ook bewijs wordt verzameld voor benchmarks en de weg wordt vrijgemaakt voor strategisch en doeltreffend beleid om systemische discriminatie, uitsluiting en sociale ongelijkheden te bestrijden, en overwegende dat daarbij moet worden getracht alle vormen van discriminatie aan te pakken teneinde gendergelijkheid voor alle vrouwen te bewerkstelligen; E. overwegende dat de EU belangrijke wetgeving heeft vastgesteld en cruciale stappen voorwaarts heeft gezet om gendergelijkheid te verwezenlijken; overwegende dat deze inspanningen in de afgelopen jaren echter zijn afgezwakt, terwijl bewegingen tegen beleid op het gebied van gendergelijkheid en vrouwenrechten – die traditionele genderrollen weer als norm proberen in te voeren, de status quo in twijfel trekken en verdere vooruitgang belemmeren – juist meer aanhangers hebben gekregen; overwegende dat deze bewegingen – die gekant zijn tegen beleid inzake gendergelijkheid, diversiteit van gezinsvormen, huwelijken tussen personen van hetzelfde geslacht, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en gendermainstreaming – trachten nationale en Europese beleidsvorming te beïnvloeden, in een verontrustende poging om reeds vastgestelde grondrechten terug te draaien, en overwegende dat ontwikkelingen die een bedreiging vormen voor vrouwenrechten automatisch ook een bedreiging inhouden voor de democratie en maatschappelijke en economische vooruitgang; F. overwegende dat gezondheidsrechten, en met name rechten betreffende de seksuele en reproductieve gezondheid, grondrechten van vrouwen zijn, die versterkt moeten worden en op geen enkele wijze mogen worden ingeperkt of geschrapt; G. overwegende dat er in sommige lidstaten sprake is van een zichtbare terugval, ook op gebieden als de economische empowerment van vrouwen, en dat het risico bestaat dat er op de agenda van de EU steeds minder aandacht is voor gendergelijkheid; H. overwegende dat één op de drie vrouwen van 15 jaar of ouder in de EU te maken heeft gehad met een vorm van fysiek en/of seksueel geweld (31) , één op de twee met seksuele intimidatie en één op de tien met online-intimidatie; I. overwegende dat alle vormen van geweld (fysiek, seksueel, psychologisch, economisch of cybergeweld) tegen vrouwen in strijd zijn met de mensenrechten en onder de grootste belemmeringen voor de verwezenlijking van gendergelijkheid vallen; overwegende dat een leven zonder geweld een voorwaarde is voor gelijkheid; overwegende dat er pas in de afgelopen jaren aandacht is gekomen voor gendergerelateerd geweld in de gezondheidszorg, zoals obstetrisch of gynaecologisch geweld, en overwegende dat geweld tegen oudere vrouwen nog steeds onvoldoende wordt onderkend; overwegende dat desinformatiecampagnes die bedoeld zijn om de gendergelijkheid te ondermijnen, ook belemmeren dat vorderingen worden geboekt bij het uitbannen van geweld tegen vrouwen, bijvoorbeeld in verband met het Verdrag van Istanbul, en dat deze campagnes in sommige lidstaten leiden tot weerstand onder de bevolking en schadelijke politieke besluiten; J. overwegende dat mensenhandel een van de meest flagrante schendingen is van de grondrechten en menselijke waardigheid; overwegende dat vrouwen en meisjes 80 % van de geregistreerde slachtoffers van mensenhandel uitmaken en 95 % van de geregistreerde slachtoffers van mensenhandel voor seksuele uitbuiting; overwegende dat mensenhandel een steeds grotere tak vormt binnen de georganiseerde misdaad, een vorm van slavernij en mensenrechtenschending is en vooral betrekking heeft op vrouwen en kinderen, met name als het om seksuele uitbuiting gaat; overwegende dat de markt voor prostitutie de handel in vrouwen en kinderen aanwakkert en het geweld tegen hen verergert; overwegende dat de lidstaten hun sociaal en economisch beleid zodanig moeten ontwerpen dat kwetsbare vrouwen en meisjes worden geholpen de prostitutie te verlaten, onder meer door specifieke sociale en economische beleidsmaatregelen in te voeren die hen helpen; K. overwegende dat armoede en sociale uitsluiting structurele oorzaken hebben die moeten worden uitgebannen en aangepakt, met name door middel van beleid inzake werkgelegenheid, huisvesting, mobiliteit en toegang tot openbare diensten; overwegende dat prostitutie en de handel in mensen, en met name in vrouwen en kinderen, ten behoeve van seksuele uitbuiting een vorm van slavernij is die strijdig is met de menselijk waardigheid, met name in landen waar de seksindustrie is gelegaliseerd; overwegende dat de toename van de georganiseerde criminaliteit en de winstgevendheid daarvan ertoe heeft geleid dat ook de mensenhandel wereldwijd is toegenomen; overwegende dat de markt voor prostitutie de handel in vrouwen en kinderen aanwakkert en het geweld tegen hen verergert, met name in landen waar de seksindustrie is gelegaliseerd; L. overwegende dat volgens de VN bijna 35 % van de vrouwen wereldwijd psychologische of seksuele intimidatie op de werkplek of intimidatie met ernstige gevolgen voor de persoonlijke en professionele ambities ervaart, wat schadelijk is voor hun gevoel van eigenwaarde en voor hun onderhandelingspositie met het oog op een eerlijkere beloning; overwegende dat eerlijke beloning en economische onafhankelijkheid essentiële voorwaarden zijn voor het vermogen van vrouwen om zich te onttrekken aan een gewelddadige relatie; M. overwegende dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen alleen kan worden verwezenlijkt als hun gelijkheid voor de wet en gelijke kansen op toegang tot onderwijs, opleiding en werk worden gegarandeerd; N. overwegende dat stereotypen en de traditionele rollen van man en vrouw nog altijd van invloed zijn op de taakverdeling tussen mannen en vrouwen in het huishouden, in het onderwijs, op de werkvloer en in de samenleving; overwegende dat onbetaalde zorg- en huishoudelijke taken vaak door vrouwen worden uitgevoerd, hetgeen gevolgen heeft voor de arbeidsparticipatie en loopbaanontwikkeling, en bijdraagt aan de genderloon- en genderpensioenkloof; overwegende dat maatregelen ter bevordering van het evenwicht tussen werk en privéleven, waaronder de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven, belangrijke eerste stappen vormen, die in de eerste plaats naar behoren moeten worden omgezet in de nationale stelsels van de EU-lidstaten, volledig en tijdig moeten worden uitgevoerd en daarnaast met verdere maatregelen moeten worden aangevuld om ervoor te zorgen dat mannen vaker onbetaald zorgwerk doen – waarbij moet worden onderstreept dat dit werk even waardevol is als professioneel werk – en zorgtaken uitvoeren en om het model van gelijke verdieners en gelijke verzorgers te bevorderen; overwegende dat traditionele structuren, onbetaalde zorgtaken en negatieve prikkels in het nationale belastingbeleid ertoe bijdragen dat vrouwen in een positie van tweede verdiener worden geduwd of gehouden, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor vrouwen en hun economische onafhankelijkheid en voor de maatschappij als geheel; O. overwegende dat volgens schattingen 80 % van alle zorg in de EU wordt verleend door mantelzorgers die overwegend (75 %) vrouw zijn, hetgeen duidt op een genderzorgkloof die sterk van invloed is op de genderpensioenkloof; overwegende dat meer dan 50 % van de verzorgers onder de 65 jaar zorg met een baan combineert en daardoor moeilijkheden ondervindt om werk en privéleven in evenwicht te brengen; overwegende dat verzorgers vaak laaggeschoold en slecht betaald werk verrichten dat gemakkelijk te combineren is met hun zorgtaken, en zich vaak ook gedwongen zien om minder uren te werken of een betaalde baan op te zeggen; overwegende dat tussen de 7 % en 21 % van de mantelzorgers minder uren gaat werken en dat tussen de 3 % en 18 % zich volledig terugtrekt van de arbeidsmarkt; overwegende dat er binnen en tussen de lidstaten van de EU en tussen particuliere en publieke stelsels, stedelijke en plattelandsgebieden en verschillende leeftijdsgroepen grote verschillen bestaan in de kwaliteit van de zorgverlening; overwegende dat gegevens over de zorgverlening in de EU behoorlijk gefragmenteerd zijn en er geen integrale aanpak is voor de demografische uitdagingen waarmee de EU te kampen heeft en die tot druk op de overheidsuitgaven leiden; P. overwegende dat de systemen voor kinderopvang in de verschillende lidstaten nog steeds onvoldoende zijn afgestemd op de behoeften van ouders, waaronder alleenstaande ouders (met name alleenstaande moeders), en het nog steeds lastig is om gezins- en privéleven met werk te combineren, met name voor vrouwen; overwegende dat vrouwen boven de 45 vaak gedeeltelijk werkloos zijn of onder veel ongunstiger omstandigheden werken dan mannen, met name wanneer zij weer aan het werk gaan na afloop van een zwangerschaps- of ouderschapsverlof, of wanneer zij zich gedwongen zien werk en de zorg voor afhankelijke personen te combineren; Q. overwegende dat er, om het evenwicht tussen werk en privéleven te bevorderen, een weldoordacht systeem van zorggerelateerde verloven moet worden geboden, met inbegrip van hoogwaardige, gemakkelijk toegankelijke en betaalbare zorgvoorzieningen, en dat de uitgaven voor deze voorzieningen als investeringen in infrastructuur moeten worden aangemerkt; overwegende dat deze diensten een randvoorwaarde zijn voor de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt en voor hun mogelijkheden om leidinggevende functies op het gebied van wetenschap en onderzoek te bekleden; R. overwegende dat zwangerschapsbescherming een recht is dat ten volle moet worden gewaarborgd en overwegende dat er moet worden gestreefd naar een uitgebreider zwangerschapsverlof met alle rechten en 100 % loon; S. overwegende dat het recht op gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk in veel gevallen niet wordt gegarandeerd, zelfs niet wanneer dat wettelijk is vastgelegd; overwegende dat collectieve onderhandelingen een belangrijk middel zijn om de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt tegen te gaan en weg te nemen; overwegende dat het verschil in uurloon tussen mannen en vrouwen in de EU 16 % bedraagt, hoewel er aanzienlijke verschillen zijn tussen de lidstaten; overwegende dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen oploopt tot 40 % wanneer ook de werkgelegenheidspercentages en de totale arbeidsmarktparticipatie in aanmerking worden genomen; overwegende dat de genderloonkloof onder meer een verschil van 37 % in pensioeninkomen tussen mannen en vrouwen tot gevolg heeft; overwegende dat wat de arbeidsmarktparticipatie betreft, 8 % van de mannen en 31 % van de vrouwen in de EU deeltijds werken, hetgeen wijst op aanhoudende ongelijkheden, en dat de onderliggende oorzaken daarvan moeten worden aangepakt; T. overwegende dat de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt wel is toegenomen maar dat er nog steeds sprake is van ongelijkheden tussen mannen en vrouwen, waardoor vrouwen in kwetsbare of precaire situaties kunnen terechtkomen; overwegende dat het verschil in arbeidsparticipatie tussen mannen en vrouwen in de EU op 11,6 % ligt (32) ; overwegende dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in goedbetaalde sectoren en besluitvormingsposities en vaker banen hebben waarvoor zij overgekwalificeerd zijn, waarbij één op de vijf vrouwelijke werknemers in de EU in de laagste loongroep valt, en slechts één op de tien mannen; overwegende dat een van de gevolgen van de genderloonkloof een genderkloof van 37 % (33) in pensioeninkomsten is, iets wat de komende decennia nog zal aanhouden, en een ongelijke mate van economische onafhankelijkheid tussen vrouwen en mannen; overwegende dat er serieuze inspanningen nodig zijn om al deze genderkloven te dichten; U. overwegende dat het feit dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn op de arbeidsmarkt ook tot gevolg heeft dat zij minder betrokken zijn bij besluitvormingsprocessen en het loonbeleid, wat de mogelijkheden van vrouwen beperkt om economische, politieke, maatschappelijke en culturele structuren te veranderen; overwegende dat verticale en horizontale segregatie in het beroepsleven en discriminerende praktijken bij werving en promotie tot de belangrijkste oorzaken van de loonkloof tussen mannen en vrouwen behoren; overwegende dat is gebleken dat genderquota, om-en-omlijsten en sancties in geval van niet-naleving of niet‑werkende procedures efficiënte maatregelen zijn gebleken om gelijkheid te waarborgen en ongelijke machtsrelaties te bestrijden; V. overwegende dat er economische argumenten zijn om vrouwen volledig aan de economie te laten deelnemen, aangezien het verschil in werkgelegenheid tussen mannen en vrouwen in Europa elk jaar 370 miljard EUR kost (34) ; W. overwegende dat toegang tot op leeftijd afgestemde informatie en tot seksuele en relationele voorlichting, alsook tot seksuele- en reproductieve-gezondheidszorg en seksuele en reproductieve rechten, met inbegrip van gezinsplanning, anticonceptie en veilige en legale abortus, van essentieel belang is voor de verwezenlijking van gendergelijkheid en het uitbannen van gendergerelateerd geweld; overwegende dat schendingen van de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen, met inbegrip van het ontzeggen van veilige en legale abortushulpverlening, een vorm van geweld tegen vrouwen inhouden; overwegende dat integrale seksuele en relationele voorlichting en de autonomie van meisjes en vrouwen en hun vermogen om vrije en onafhankelijke beslissingen te nemen over hun lichaam en leven voorwaarden zijn voor hun economische onafhankelijkheid en derhalve voor gendergelijkheid en de uitbanning van gendergerelateerd geweld; X. overwegende dat vrouwen een voortrekkersrol hebben vervuld in de strijd tegen de COVID-19-pandemie en overwegende dat de huidige crisis onevenredige negatieve gevolgen heeft voor vrouwen, meisjes en gendergelijkheid; overwegende dat deze gevolgen variëren van een zorgwekkende toename van gendergerelateerd geweld en intimidatie, onbetaalde en ongelijke zorg- en huishoudelijke taken, beperkte toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten tot ingrijpende economische en arbeidsgerelateerde gevolgen voor vrouwen, met name voor gezondheidswerkers, verzorgers en werknemers in andere precaire sectoren waar met name vrouwen werkzaam zijn; overwegende dat specifieke maatregelen nodig zijn om dit te compenseren; overwegende dat herstelprogramma’s of transitiefondsen op een genderevenwichtige manier moeten worden toegewezen; overwegende dat bezuinigingsmaatregelen in het verleden schadelijk zijn gebleken voor vrouwen, vrouwenrechten en gendergelijkheid; Y. overwegende dat eerbiediging van de fundamentele vrijheden en mensenrechten, met inbegrip van gendergelijkheid, een voorwaarde is voor de ontwikkeling en verspreiding van diverse culturele en educatieve uitingen, aangezien alle culturele en creatieve sectoren aanzienlijke invloed uitoefenen op onze overtuigingen, waarden en perceptie van genderkwesties; Z. overwegende dat vrouwen en meisjes in de sportwereld te kampen hebben met diverse obstakels en niet alleen het slachtoffer worden van geweld, maar ook te maken hebben met discriminatie op het gebied van betaling, prijzengeld en arbeidsomstandigheden en sterk ondervertegenwoordigd zijn in besturen van sportorganisaties en media; AA. overwegende dat slechts 34,4 % van de zelfstandigen in de EU en 30 % van de ondernemers die een start-up oprichten vrouw is; AB. overwegende dat vrouwen in Europa, en met name alleenstaande moeders, vrouwen met een handicap, oudere vrouwen, vrouwen in plattelands- en afgelegen gebieden, vrouwelijke migranten en vrouwen die tot een etnische minderheid behoren, onevenredig zwaar worden getroffen door armoede en sociale uitsluiting; overwegende dat 15 % van de huishoudens met kinderen in de EU eenoudergezinnen zijn; overwegende dat bij gemiddeld 85 % van deze gezinnen een alleenstaande moeder aan het hoofd staat en dat 47 % van de eenoudergezinnen in 2017 het risico liep op armoede of sociale uitsluiting; overwegende dat dakloosheid onder vrouwen een toenemend probleem is; overwegende dat de antidiscriminatierichtlijn, die dankzij zijn horizontale benadering voor grotere bescherming zou zorgen, nog steeds wordt geblokkeerd in de Raad; AC. overwegende dat gendergelijkheid en het betrekken van vrouwen bij besluitvormingsprocessen voorwaarden zijn voor duurzame ontwikkeling en efficiënt beheer van de klimaatproblematiek teneinde een eerlijke en rechtvaardige transitie mogelijk te maken waarbij niemand achterblijft; overwegende dat de klimaatcrisis de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen verergert en het verwezenlijken van genderrechtvaardigheid bemoeilijkt; overwegende dat de klimaatverandering andere gevolgen heeft voor vrouwen, die om verschillende redenen, variërend van ongelijke toegang tot hulpbronnen, onderwijs, kansen op de arbeidsmarkt en landrechten tot sociale en culturele normen, stereotypen en hun diverse intersectionele ervaringen, kwetsbaarder zijn, een hoger risico lopen en meer lasten hebben; overwegende dat alle klimaatactie een genderdimensie en een intersectioneel perspectief moet omvatten; overwegende dat de rechten van vrouwen moeten worden versterkt om de effecten van de klimaatverandering op vrouwen te verminderen en dat kansen moeten worden gecreëerd om vrouwen als leiders, professionals en technische actoren van verandering een grotere rol te laten spelen in discussies en besluitvorming over klimaatverandering; AD. overwegende dat vrouwen in plattelandsgebieden te maken hebben met diverse uitdagingen, waaronder lagere levensstandaarden, beperktere kansen op de arbeidsmarkt, relatieve afzondering van markten, beperkte toegang tot infrastructuur, waaronder plattelandsinfrastructuur, openbare diensten en gezondheidszorg, beperkte toegang tot onderwijs (met inbegrip van seksuele voorlichting) en informatie over scholingsmogelijkheden en dat zij ondervertegenwoordigd zijn in forums waar besluiten worden genomen; overwegende dat zij soms onzichtbare werkzaamheden op landbouwbedrijven uitvoeren omdat echtgenotes die meewerken geen formele status hebben, hetgeen leidt tot problemen om hun werkzaamheden binnen nationale stelsels te laten erkennen; AE. overwegende dat er in de Europese Unie 46 miljoen vrouwen en meisjes met een handicap zijn; overwegende dat dit neerkomt op een percentage van bijna 60 % van de totale bevolking met een handicap; overwegende dat mensen in de meeste gevallen op latere leeftijd een handicap krijgen; AF. overwegende dat meer dan de helft van de vrouwen in de werkende leeftijd met een handicap economisch inactief is; overwegende dat het percentage vrouwen met een handicap dat te maken heeft met ernstige materiële deprivatie in alle lidstaten hoger is dan dat van vrouwen zonder handicap; AG. overwegende dat uit de index voor gendergelijkheid voor 2019 blijkt dat in de digitale sector nog altijd sprake is hardnekkige ongelijkheden tussen mannen en vrouwen en behoefte bestaat aan een genderperspectief in en gendereffectbeoordelingen van al het beleid inzake de digitale transformatie; overwegende dat het van het allergrootste belang is om de digitale genderkloof te dichten door meisjes en vrouwen betere toegang tot technologie en internet te bieden; overwegende dat vrouwen een onbenutte hulpbron zijn in opkomende sectoren zoals de digitale sector, kunstmatige intelligentie en ICT, aangezien vrouwen slechts 16 % vertegenwoordigen van de bijna acht miljoen werknemers in de ICT in Europa; overwegende dat in de digitale sector drie keer meer mannen dan vrouwen werkzaam zijn; overwegende dat het van vitaal belang is te stimuleren dat meer vrouwen aan de slag gaan in de digitale sector en andere toekomstbestendige sectoren om de genderloon- en genderpensioenkloof te kunnen dichten en hun economische afhankelijkheid te waarborgen, alsook nieuwe kansen voor werkgelegenheid te creëren, onder meer voor groepen die doorgaans van de arbeidsmarkt worden buitengesloten; overwegende dat het in dit opzicht essentieel is dat vrouwen worden aangemoedigd digitaal te ondernemen, opleidingen te volgen op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM) of ITC of op deze terreinen aan het werk te gaan; overwegende dat de integratie van meer vrouwen op de digitale arbeidsmarkt potentieel een jaarlijkse bbp-stimulans inhoudt van 16 miljard EUR voor de Europese economie; overwegende dat genderongelijkheden en discriminatie zijn gereproduceerd via het ontwerp, de input en het gebruik van kunstmatige intelligentie; overwegende dat onvolledige gegevenssets en onjuiste vooroordelen de logica van systemen op basis van kunstmatige intelligentie kunnen verstoren en de gendergelijkheid in de maatschappij in gevaar kunnen brengen; AH. overwegende dat het van groot belang is naar geslacht uitgesplitste gegevens te verzamelen om ongelijkheden zichtbaar te maken en gericht beleid te ontwikkelen, en dat dit van het grootste belang is voor een op gender gerichte benadering voor alle relevante kwesties, waaronder gendergerelateerd geweld, handicaps, kanker en zeldzame en chronische ziekten, de impact van klimaatverandering, digitale vaardigheden en STEM; overwegende dat genderbewuste gegevens op verschillende beleidsterreinen in de EU en de lidstaten nog steeds ontbreken; AI. overwegende dat vrouwen onevenredig zijn ondervertegenwoordigd in het nieuws en de media; overwegende dat het ongelijke beeld dat wordt geschetst van vrouwen en mannen in de media, stereotypen in stand houdt die van invloed zijn op het imago van vrouwen en mannen; AJ. overwegende dat gendermainstreaming, genderbudgettering en gendereffectbeoordeling essentiële instrumenten zijn voor het verwezenlijken van gendergelijkheid op alle beleidsterreinen van de EU; overwegende dat in het kader van het EU-beleid diverse fondsen en instrumenten worden ingezet voor gendergelijkheid en dat de benutting van optimale synergieën tussen die fondsen en instrumenten van cruciaal belang is; overwegende dat dit met name belangrijk is voor de sociaaleconomische maatregelen die zijn genomen in de nasleep van de COVID-19-gezondheidscrisis, onder meer het herstelplan van de EU; AK. overwegende dat de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 en de versterking van genderbewust beleid op EU-niveau van het allergrootste belang zijn om te voorkomen dat de impact van de COVID-19-crisis de genderkloof verder vergroot en om ervoor te zorgen dat de maatregelen de discriminatie van vrouwen helpen verminderen; AL. overwegende dat de COVID-19-crisis ook gevolgen heeft gehad voor sekswerkers, die een groter risico lopen hun inkomen kwijt te raken en in armoede terecht te komen, aangezien een kader voor hun mensenrechten en de handhaving daarvan nog steeds ontbreken; AM. overwegende dat een onderling afgestemd optreden van essentieel belang is om de vrouwenrechten in Europa opwaarts te convergeren en te harmoniseren via een sterk pact tussen de lidstaten waarbij zij zich verbinden tot de meest ambitieuze wetgeving en momenteel in de EU beschikbare beste praktijken en deze delen; AN. overwegende dat er weliswaar een commissaris is die exclusief verantwoordelijk is voor gelijkheid en dat het Europees Parlement een commissie heeft voor vrouwenrechten en gendergelijkheid, maar dat er geen specifieke samenstelling van de Raad bestaat voor gendergelijkheid en dat de voor gendergelijkheid verantwoordelijke ministers en staatssecretarissen niet over een specifiek discussieforum beschikken; Algemene opmerkingen 1. is verheugd over de goedkeuring van de mededeling van de Commissie, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025”, die binnen de eerste honderd dagen van de nieuwe Commissie werd voorgelegd, waarmee een sterk signaal werd afgegeven wat betreft de politieke betrokkenheid bij Europees beleid op het gebied van gendergelijkheid en waarmee bovendien werd voorzien in een voortvarend, duidelijk en ambitieus beleidskader voor de verdere bevordering van vrouwenrechten en gendergelijkheid en de bestrijding van aanvallen op vrouwen; schaart zich achter de doelstelling van de Commissie om een Europese Unie zonder discriminatie en structurele ongelijkheden voor alle personen, in al hun diversiteit, tot stand te brengen; onderstreept het belang van de gekozen tweeledige aanpak, die bestaat uit gerichte maatregelen en de toezegging om gendermainstreaming en intersectionaliteit consequent toe te passen als horizontale beginselen; is verheugd over de sterke samenhang tussen de werkgebieden en de uitbanning van stereotypen, gendervooroordelen en discriminatie, en verzoekt om sterke toezichtmechanismen teneinde het succes van de strategie en de bijbehorende maatregelen regelmatig te meten en te evalueren; 2. benadrukt echter dat behoefte bestaat aan een op kansen gebaseerde benadering binnen de strategie voor gendergelijkheid; verzoekt de Commissie om gelijke kansen voor vrouwen als uitgangspunt te nemen om de strategie verder uit te rollen; 3. is ingenomen met de prioriteit die door de nieuwe Commissie en haar voorzitter aan gendergelijkheid wordt toegekend en met de benoeming van een commissaris die zich specifiek met gelijkheid zal bezighouden, en kijkt uit naar het jaarverslag over gelijkheid dat een nuttig instrument is voor het evalueren van de vorderingen en het identificeren van de tekortkomingen en behoeften met betrekking tot gendermainstreaming in het beleidskader; 4. is verheugd over de aankondiging van verschillende, aanvullende EU-initiatieven, zoals een Europese strategie voor personen met een handicap met bindende maatregelen na 2020, de strategie voor LGBTI+ en het EU-kader voor strategieën voor gelijkheid en integratie van de Roma voor de periode na 2020, en pleit voor een strategisch kader voor de onderlinge koppeling daarvan, alsook voor de vaststelling van een intersectionele aanpak voor elk van deze strategieën; benadrukt hoe belangrijk het is om toezicht te houden op de situatie en in staat te zijn op flexibele wijze aanpassingen te doen aan de strategie voor gendergelijkheid en andere relevante strategieën op grond van de resultaten en toekomstige uitdagingen met behulp van het huidige beleid of door nieuwe instrumenten voor te stellen, zoals de recente COVID-19-crisis heeft aangetoond; wijst nogmaals op de noodzaak van versterking van specifieke maatregelen om non-discriminatie, en de gelijkheid en bescherming van vrouwen die structurele genderongelijkheden ondergaan te waarborgen, en herinnert de Commissie eraan dat er op dit gebied extra inspanningen nodig zijn; 5. betreurt het feit dat in de strategie nog altijd geen duidelijkheid wordt geboden met betrekking tot de tijdschema’s voor verscheidene, zeer welkome maatregelen en dat geen concrete doelstellingen op het gebied van gendergelijkheid voor 2025 of duidelijke toezichtinstrumenten worden vastgesteld; verzoekt de Commissie daarom een concreet stappenplan met tijdschema’s, doelstellingen, een jaarlijkse evaluatie, een toezichtmechanisme, duidelijke en meetbare succesindicatoren en aanvullende, gerichte acties vast te stellen; verzoekt de Commissie eveneens richtsnoeren en een stappenplan voor te stellen voor de doeltreffende toepassing van de intersectionele aanpak en gendermainstreaming, met inbegrip van genderbudgettering, in al het EU-beleid en specifieke instrumenten (zoals indicatoren, streefwaarden en toezichtinstrumenten) te ontwikkelen en toereikende personele en financiële middelen toe te wijzen om te garanderen dat deze in al het EU-beleid worden toegepast; verzoekt om duidelijke tijdschema’s met betrekking tot de ontwikkeling van het aangekondigde nieuwe kader voor de samenwerking tussen internetplatforms, de EU-strategie voor de uitbanning van mensenhandel, de strategie voor gendergelijkheid in de audiovisuele industrie (in het kader van het MEDIA-subprogramma) en de EU-brede voorlichtingscampagne over de bestrijding van genderstereotypen; 6. verzoekt de Commissie de toezeggingen in het kader van het werkprogramma voor 2020 bij alle herzieningen te eerbiedigen en een voorstel voor bindende maatregelen inzake loontransparantie, een EU-strategie inzake slachtofferrechten en een nieuwe EU-strategie voor de uitbanning van mensenhandel in te dienen; betreurt dat de Commissie in 2020 geen voorstel voor bindende maatregelen inzake loontransparantie heeft ingediend, zoals gepland was; 7. dringt er bij de lidstaten op aan de antidiscriminatierichtlijn goed te keuren en uit te voeren en te garanderen dat de diverse en intersectionele vormen van discriminatie in alle EU-lidstaten worden uitgebannen; 8. stipt aan dat meervoudige discriminatie moet worden bestreden, met name van kwetsbare groepen, waaronder vrouwen met een handicap, zwarte vrouwen, vrouwelijke migranten, vrouwen uit etnische minderheden en Roma-vrouwen, oudere vrouwen, alleenstaande moeders, LGBTIQ+’s en dakloze vrouwen, en benadrukt dat het van belang is dat zij profiteren van de doelstellingen en acties van de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025; verzoekt de Commissie duidelijke richtsnoeren vast te stellen voor de uitvoering van het intersectioneel kader, waarbij voorrang dient te worden gegeven aan de participatie van de groepen die worden getroffen door de elkaar overlappende vormen van discriminatie om de uiteenlopende gevolgen van beleid en acties te beoordelen teneinde op elk gebied met een gepast antwoord te komen dat is gebaseerd op het beginsel van non-discriminatie; 9. verzoekt de Commissie en de lidstaten om, in overeenstemming met de doelstellingen van de strategie, systematisch een genderperspectief te integreren in alle fasen van de respons op de COVID-19-crisis en de betrokkenheid van vrouwen op alle niveaus van het besluitvormingsproces te bevorderen; onderstreept dat het een fout signaal zou afgeven om sommige elementen van de nieuwe strategie uit te stellen en dringt er daarom bij de Commissie op aan op schema te blijven met de nieuwe strategie; verzoekt de Commissie en de lidstaten naar behoren rekening te houden met de behoeften van vrouwen en tegelijkertijd de fondsen op te zetten en te verdelen waarover in het kader van het herstelplan voor Europa getiteld “NextGenerationEU” overeenstemming is bereikt; 10. wijst erop te waarborgen dat betrouwbare en adequate, naar geslacht uitgesplitste gegevens worden verzameld en geanalyseerd die als basis kunnen dienen voor de besluitvorming, door de financiering en bevoegdheden van het EIGE veilig te stellen en uit te breiden; 11. verzoekt de lidstaten regelmatig beste praktijken uit te wisselen en zich te verbinden aan een opwaartse convergentie en harmonisatie van vrouwenrechten in Europa door in hun respectieve wetgeving de meest ambitieuze nationale maatregelen en praktijken in te voeren die momenteel in de EU-lidstaten worden toegepast; 12. roept er eveneens toe op de gendergelijkheidsindex van het EIGE in het toezichtproces van de Commissie op te nemen en een indicator voor de genderpensioenkloof te ontwikkelen naar aanleiding van de aanbevelingen van het Europees Parlement in zijn resolutie van 14 juni 2017 over de noodzaak van een EU-strategie tot beëindiging en preventie van de genderpensioenkloof (35) , waarop toezicht moet worden gehouden in het kader van de strategie voor gendergelijkheid, de enige strategie die ingaat op alle ongelijkheden waarmee vrouwen gedurende hun leven te maken hebben; roept ertoe op ook andere indicatoren voor onder meer de genderloonkloof, de genderzorgkloof en de digitale kloof tussen mannen en vrouwen in overweging te nemen; 13. verzoekt de Raad een format voor gendergelijkheid vast te stellen, waarbij de voor gendergelijkheid verantwoordelijke ministers en staatssecretarissen in één gespecialiseerd forum samenkomen om gemeenschappelijke en concrete maatregelen te ontwikkelen om de uitdagingen op het gebied van vrouwenrechten en gendergelijkheid aan te pakken en te garanderen dat kwesties inzake gendergelijkheid op het hoogste politieke niveau worden besproken; 14. roept de lidstaten op een formele Raadsformatie over gendergelijkheid in het leven te roepen, zodat de ministers en staatssecretarissen die bevoegd zijn voor gendergelijkheid over een eigen discussieforum kunnen beschikken, en gendermainstreaming op alle beleidsterreinen van de EU, waaronder werkgelegenheid en sociaal beleid, te vergemakkelijken; 15. betreurt dat er in de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 met geen woord wordt gerept over de bescherming van vrouwen en meisjes die blootstaan aan het risico van sociale uitsluiting, armoede en dakloosheid; verzoekt de Commissie die problemen aan te pakken in het komende actieplan voor integratie en inclusie teneinde te voorkomen dat deze vrouwen worden uitgesloten van sociaal-economisch beleid en in een neerwaartse armoedespiraal terechtkomen; 16. dringt er bij de Raad op aan om de Conclusies van de Raad vast te stellen om de strategie inzake gendergelijkheid goed te keuren en er met concrete acties uitvoering aan te geven; Het uitbannen van geweld tegen vrouwen en gendergerelateerd geweld 17. steunt de inspanningen van de Commissie om gendergerelateerd geweld te bestrijden, slachtoffers van dergelijke misdrijven te steunen en te beschermen, en ervoor te zorgen dat de daders aansprakelijk worden gesteld voor hun misdrijven; staat achter het plan van de Commissie om te blijven aandringen op de ratificatie van het Verdrag van Istanbul in de hele EU; onderstreept in dit verband dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de bestaande verschillen tussen wetten, beleid en diensten van de lidstaten en het toegenomen huiselijk en gendergerelateerd geweld tijdens de COVID-19-pandemie aan de orde te stellen; wijst er evenwel op dat reeds verscheidene, vergeefse pogingen zijn gedaan om halsstarrige lidstaten te overtuigen en dat Hongarije onlangs heeft besloten het verdrag helemaal niet te ratificeren; is daarom zeer verheugd over het voornemen van de Commissie om in 2021 met maatregelen te komen voor de verwezenlijking van de doelstellingen van het Verdrag van Istanbul, indien de volledige toetreding van de EU tegen die tijd nog steeds wordt geblokkeerd; pleit ervoor nu van start te gaan met voorbereidende handelingen om zo snel mogelijk aanvullende, juridisch bindende maatregelen en een EU-kaderrichtlijn in te voeren om alle vormen van gendergerelateerd geweld te voorkomen en te bestrijden, waarbij onder meer de kwesties genitale verminking bij vrouwen, gedwongen abortus en sterilisatie, gedwongen huwelijken worden aangepakt, en om in deze kaderrichtlijn de onderwerpen seksuele uitbuiting, mensenhandel, cybergeweld, wraakporno en onlinehaatuitingen tegen vrouwen met behulp van een sterke intersectionele aanpak te behandelen; is ingenomen met het initiatief de vormen van criminaliteit uit te breiden en er specifieke vormen van gendergerelateerd geweld overeenkomstig artikel 83, lid 1, VWEU in op te nemen; herinnert eraan dat deze nieuwe wetgevingsmaatregelen een aanvulling moeten vormen op de ratificatie van het Verdrag van Istanbul; 18. is verheugd over het plan om een aanvullende aanbeveling en eventueel ook wetgeving op te stellen over het voorkomen van schadelijke praktijken en een EU-netwerk op te zetten voor het voorkomen van zowel gendergerelateerd geweld als huiselijk geweld; vraagt dat de definities en doelstellingen van het Verdrag van Istanbul worden toegepast en dat vrouwenrechten- en maatschappelijke organisaties consistent bij het proces worden betrokken; dringt erop aan passende follow-upmaatregelen voor te stellen die alle het beginsel van non-discriminatie eerbiedigen; benadrukt hoe belangrijk de betrokkenheid van lokale en regionale overheden bij dit proces is – wanneer dit volgens de structuur van een bepaalde lidstaat passend is; onderstreept de rol van voorlichting, onder meer voor jongens en mannen, en roept in dit opzicht op tot het bestrijden van genderstereotypen; dringt aan op de fatsoenlijke bescherming van vrouwen die het slachtoffer zijn van huiselijk geweld, door de beschikbare overheidsmiddelen uit te breiden en doeltreffende maatregelen te nemen; 19. onderstreept dat uitgesplitste gegevens over alle vormen van gendergerelateerd geweld moeten worden verzameld; is verheugd over de aankondiging van een nieuwe enquête voor de hele EU over de wijdverbreidheid en dynamiek van alle vormen van geweld tegen vrouwen; benadrukt het belang van integrale en vergelijkbare, naar geslacht uitgesplitste gegevens op EU-niveau en van de harmonisatie van de systemen voor gegevensverzameling van de verschillende lidstaten; 20. beklemtoont dat vrouwen die minderjarig zijn, tot een minderheid behoren of gezondheidsproblemen of een handicap hebben, moeten worden beschermd als mogelijke slachtoffers en doelwitten van diverse vormen van geweld; onderschrijft het voornemen van de Commissie om maatregelen voor te stellen en te financieren die misbruik, uitbuiting en geweld tegen deze bijzonder kwetsbare groepen kunnen verhinderen; 21. verzoekt de Commissie en de lidstaten de inclusieve gelijkheid van vrouwen en meisjes met een handicap in alle levenssferen te waarborgen, hun seksuele en reproductieve rechten te garanderen, hen te beschermen tegen huiselijk geweld en geweld door zorgverstrekkers en hulpverleners, alsmede hiertoe programma’s inzake bewustmaking en capaciteitsopbouw te starten voor professionals in de gezondheidszorg, sociale en zorgdiensten, het onderwijs, opleiding en arbeidsbemiddeling, politie en justitie; 22. wijst nadrukkelijk op de reikwijdte en de gevolgen van geweld en intimidatie op de werkvloer en op de noodzaak van concrete maatregelen op EU-niveau om deze kwesties aan te pakken en psychologische en seksuele intimidatie te bestrijden; brengt in herinnering dat onder meer mantelzorgers, huishoudelijk personeel en werknemers in de landbouw in het bijzonder geen bescherming genieten en verzoekt de lidstaten Verdrag nr. 189 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) ten uitvoer te leggen om de rechten van mensen, en met name die van vrouwen, die in de informele economie werken te bevorderen, en te garanderen dat klachtenmechanismen onafhankelijk, vertrouwelijk en toegankelijk zijn voor alle vrouwen, zonder enige vorm van discriminatie, en dat specifieke maatregelen worden getroffen om indieners van klachten te beschermen tegen vergelding door werkgevers en herhaald slachtofferschap; is ingenomen met de toezegging van de Commissie dat zij, als werkgever, een nieuw uitgebreid rechtskader zal vaststellen met een reeks preventieve en reactieve maatregelen tegen intimidatie op het werk; 23. betreurt dat er zo weinig aandacht is voor de genderdimensie van mensenhandel voor uitbuiting op arbeidsgebied, met name in het geval van huishoudelijk personeel, als gevolg van de beperkingen die de familiewoning als werkplek met zich meebrengt met betrekking tot de mogelijkheden tot inspectie en controle van de werkactiviteiten; herinnert aan zijn resolutie van 28 april 2016 over vrouwen die als huishoudelijk personeel en als verzorger werken in de EU, en verzoekt de Commissie en de lidstaten onderzoeken op dit gebied te bevorderen, teneinde de mechanismen voor de identificatie en bescherming van de slachtoffers te verbeteren, en ngo’s, vakbonden, overheidsinstanties en alle burgers bij het opsporingsproces te betrekken; 24. maakt zich grote zorgen over de aard, de omvang en de ernst van geweld en intimidatie in de werkomgeving en de impact van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes in werksituaties; is in dit verband ingenomen met het onlangs aangenomen IAO-Verdrag nr. 190 inzake geweld en intimidatie op het werk, en verzoekt de lidstaten dit onverwijld te ratificeren en ten uitvoer te leggen; verzoekt de Commissie en de lidstaten tevens doeltreffende en bindende maatregelen in te voeren om geweld en intimidatie op de werkplek te definiëren en te verbieden, onder meer door te zorgen voor effectieve toegang tot genderresponsieve, veilige en doelmatige mechanismen voor klachtenbehandeling en geschillenbeslechting, opleidingen en bewustmakingscampagnes, ondersteunende diensten en rechtsmiddelen; 25. is van mening dat vrouwelijke werknemers die het slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld, recht dienen te hebben op arbeidstijdherschikking of -verkorting en overplaatsing naar een andere werkplek; is van mening dat gendergerelateerd geweld dient te worden opgenomen in risico-evaluaties van de werkplek; 26. veroordeelt de campagne tegen het Verdrag van Istanbul om geweld tegen vrouwen te bestrijden en de weloverwogen campagne om dit Verdrag in diskrediet te brengen; is bezorgd over de afwijzing van nultolerantie voor geweld tegen vrouwen en gendergerelateerd geweld, waarover een sterke internationale consensus bestaat; wijst erop dat de essentie van de mensenrechten, zoals gelijkheid, autonomie en waardigheid, hierdoor in twijfel wordt getrokken; wijst op de uitermate belangrijke rol die maatschappelijke organisaties bij de bestrijding van gendergerelateerd geweld en de ondersteuning van slachtoffers spelen en dringt er derhalve bij de Commissie op aan in passende financiering te voorzien voor organisaties die deze doelen nastreven; is ingenomen met de toezegging dat in de nieuwe strategie inzake slachtofferrechten zal worden ingegaan op de specifieke behoeften van vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn van geweld, teneinde de rechten, bescherming en compensatie van slachtoffers te garanderen; verzoekt de Raad de ratificatie van het Verdrag van Istanbul door de EU en de volledige tenuitvoerlegging ervan dringend te voltooien en te pleiten voor de ratificatie van het verdrag door alle lidstaten; 27. benadrukt dat alle vormen van geweld en intimidatie in het onderwijs, op scholen en universiteiten en in het kader van stages, programma’s voor professionele ontwikkeling en andersoortige programma’s, in de hele sector moeten worden erkend en bestreden; 28. is ingenomen met de voorgestelde, specifieke maatregelen ter bestrijding van cybergeweld (met inbegrip van online-intimidatie, cyberpesten en seksistische haatzaaiende uitlatingen), waar vrouwen en meisjes, met name activisten, vrouwelijke politici en andere publieke figuren die in het openbaar debat op de voorgrond treden, onevenredig vaak het slachtoffer van worden; is in dit verband ingenomen met de aankondiging dat dit probleem zal worden aangepakt in de wet inzake digitale diensten en dat daarbij samenwerking wordt beoogd met technologieplatforms en de ICT-sector in een nieuw kader voor samenwerking, zodat deze laatste het probleem kan aanpakken met behulp van toereikende technische maatregelen, zoals preventieve technieken en responsmechanismen voor schadelijke inhoud; dringt er bij de lidstaten en de EU op aan verdere maatregelen vast te stellen, met inbegrip van bindende wetgevingsmaatregelen, ter bestrijding van deze vormen van geweld in het kader van een richtlijn betreffende de preventie en bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen, en ter ondersteuning van de lidstaten bij de ontwikkeling van opleidingsinstrumenten voor de diensten die zijn betrokken bij alle stadia, van preventie en bescherming tot vervolging, zoals de politie en het gerechtelijk apparaat, in combinatie met informatie en communicatie, waarbij de grondrechten echter ook online moeten worden geëerbiedigd; 29. maakt zich zorgen over het gebrek aan een uitdrukkelijk verbod op discriminatie op grond van iemands genderidentiteit en genderexpressie in het EU-recht; merkt op dat LGBTIQ+-personen nog steeds worden gediscrimineerd, geïntimideerd en uitgesloten van de arbeidsmarkt; herinnert aan zijn resolutie van 14 februari 2019 over de toekomst van de lijst van acties ter bevordering van de gelijkheid van LGBTI-personen (36) en die van 18 december 2019 over openbare discriminatie en haatzaaiende uitlatingen ten aanzien van LGBTI-personen (37) ; is ingenomen met de goedkeuring van de allereerste LGBTI+-strategie en verzoekt de Commissie een vervolg te geven aan haar lijst van acties ter bevordering van de gelijkheid van LGBTI-personen 2016-2019, door specifieke maatregelen vast te stellen ter bestrijding van discriminatie op het werk op grond van seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken; 30. is ingenomen met de onlangs vastgestelde, allereerste EU-strategie inzake slachtofferrechten (2020-2025) waarin zal worden ingegaan op de specifieke behoeften van slachtoffers van gendergerelateerd geweld, met name een specifieke aanpak van psychologisch geweld tegen vrouwen en de langetermijneffecten ervan op hun mentale gezondheid; benadrukt dat iets moet worden gedaan aan de huidige lacunes in de EU-wetgeving en vraagt de Commissie om onverwijld te komen met een voorstel tot herziening van de richtlijn slachtofferrechten met betrekking tot internationale normen inzake geweld tegen vrouwen, zoals het Verdrag van Istanbul, teneinde de wetgeving betreffende de rechten, bescherming en compensatie van slachtoffers aan te scherpen; benadrukt dat alle slachtoffers effectief toegang moeten krijgen tot de rechter via de uitvoering van de richtlijn slachtofferrechten, die in sommige lidstaten nog steeds ontbreekt; verzoekt door te gaan met de bevordering van slachtofferrechten, ook via bestaande instrumenten als het Europese opsporingsbevel; 31. vestigt de aandacht van de Commissie en de lidstaten op de buitengewoon dramatische situatie van kinderen die wees zijn geworden als gevolg van gendergerelateerd geweld of worden gedwongen in een omgeving met huiselijk geweld te leven, en dringt er bij hen op aan rekening te houden met deze situaties wanneer ze het probleem van huiselijk geweld aanpakken; 32. verzoekt de Commissie met klem de langverwachte EU-strategie voor de uitbanning van mensenhandel te presenteren en beklemtoont dat duidelijk moet worden onderkend dat mensenhandel en seksuele uitbuiting een belangrijke gendercomponent hebben, aangezien vrouwen en meisjes veruit het zwaarst worden getroffen; erkent dat seksuele uitbuiting met het oog op draagmoederschap en reproductieve doeleinden of doeleinden zoals gedwongen huwelijken, prostitutie en pornografie onaanvaardbaar is en een schending is van de menselijke waardigheid en de mensenrechten; verzoekt derhalve in het kader van de strategie meer dan voldoende aandacht te besteden aan de situatie van vrouwen in de prostitutie, met bijzondere aandacht voor het verband tussen prostitutie en de handel in vrouwen en kinderen, in de EU en wereldwijd, en aan de opkomst van manieren om het internet te gebruiken voor uitbuiting; onderstreept hoe belangrijk de werkzaamheden van de EU-coördinator voor de bestrijding van mensenhandel zijn en dringt er bij de Commissie op aan de nieuwe coördinator onverwijld aan te stellen, zodat deze de uitvoering van de richtlijn inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel door de lidstaten op de voet kan volgen; hamert erop dat het belangrijk is ook maatregelen en strategieën vast te stellen die gericht zijn op het verminderen van de vraag; 33. dringt aan op krachtigere maatregelen met betrekking tot de wetgeving inzake seksuele delicten en benadrukt dat seks altijd vrijwillig moet zijn; verzoekt de Commissie aanbevelingen aan alle lidstaten op te nemen om de definitie van verkrachting in hun nationale wetgeving aan te passen, zodat deze is gebaseerd op het ontbreken van instemming; 34. is ingenomen met de EU-brede voorlichtingscampagne ter bestrijding van genderstereotypen en de maatregelen ter voorkoming van geweld die zijn gericht op mannen, jongens en vormen van mannelijkheid; roept op tot duidelijkere maatregelen om destructieve normen van mannelijkheid aan te pakken, aangezien genderstereotypen een van de onderliggende oorzaken vormen van genderongelijkheid en negatieve gevolgen hebben voor alle aspecten van de samenleving; 35. verzoekt om meer aandacht en steun voor weeshuizen en pleeggezinnen voor slachtoffers van geweld, aangezien deze zijn gesloten of hun opvangcapaciteit sterk is beperkt tijdens de COVID-19-pandemie, waardoor vrouwen, jonge meisjes en kinderen worden gedwongen om tijdens de lockdown in huis te wonen bij de persoon die hen mishandelt; 36. benadrukt dat geweld tegen vrouwen in veel gevallen de voornaamste reden is waarom vrouwen dakloos raken; dringt er daarom bij de Commissie op aan de nodige maatregelen te nemen om geweld tegen vrouwen te voorkomen, zodat zij niet op straat terechtkomen of langer op straat blijven; 37. is ingenomen met de aankondiging van een aanbeveling inzake de preventie van schadelijke praktijken, in aanvulling op eventuele wetgeving, voor de bestrijding van vrouwelijke genitale verminking, gedwongen sterilisatie, vroegtijdige en gedwongen huwelijken en de zogeheten “eerwraak”, waar vooral kinderen en jonge meisjes het slachtoffer van worden; Vrouwen en de economie 38. herhaalt zijn oproepen aan de Commissie en de lidstaten om de verzameling van naar gender uitgesplitste gegevens (38) , statistieken, onderzoek en analyse, alsmede de steun voor en maatregelen ter verbetering van de institutionele en maatschappelijke capaciteitsopbouw op het gebied van gegevensverzameling en -analyse, verder te ontwikkelen en te verbeteren, met name wat betreft de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt en op gebieden als informele werkgelegenheid, ondernemerschap, toegang tot financiering en tot gezondheidszorgdiensten, onbetaald werk, armoede en het effect van socialebeschermingsstelsels; dringt er tevens bij het EIGE en alle andere betrokken EU-instellingen en agentschappen/bureaus op aan nieuwe indicatoren uit te werken en op te nemen, bijvoorbeeld voor armoede onder werkenden, tijdarmoede, verschillen in tijdsindeling, de waarde van zorgwerk (betaald en/of onbetaald), alsook verschillen in de mate waarin vrouwen en mannen gebruikmaken van de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven; verzoekt de Commissie deze gegevens te gebruiken voor een daadwerkelijke uitvoering van gendereffectbeoordelingen van haar beleidsmaatregelen en programma’s en die van andere EU-agentschappen en -instellingen; 39. staat achter de herziening van de Barcelona-doelstellingen en het verzoek aan de lidstaten om te garanderen dat voldoende wordt geïnvesteerd in zorgdiensten en langdurige zorg, onder meer met beschikbare EU-fondsen, en te zorgen voor betaalbare, toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige kinderopvang, met inbegrip van voorschools onderwijs, die met name jonge moeders de kans biedt om te werken en/of te studeren en herinnert in dit verband aan beginsel elf van de Europese pijler van sociale rechten; pleit voor financiële steun voor en uitwisseling van beste praktijken tussen lidstaten die de doelstellingen nog niet hebben verwezenlijkt; is voorts ingenomen met de opstelling van richtsnoeren voor de lidstaten over het aanpakken van financiële belemmeringen op het gebied van maatschappelijk, economisch en belastingbeleid; onderstreept de doelstelling van gelijke verzorgers en gelijke verdieners, die centraal moet staan bij deze inspanningen, en ziet de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven in dit opzicht als welkome eerste stap; 40. verzoekt de Commissie een zorgdeal voor Europa voor te stellen, met een alomvattende benadering van alle zorgbehoeften en -diensten en de vaststelling van minimumnormen en kwaliteitsrichtsnoeren voor zorg gedurende de gehele levenscyclus, ook voor kinderen, ouderen en personen die langdurige zorg behoeven; verzoekt de Commissie en de lidstaten opgesplitste gegevens over de verstrekking van zorgdiensten te verzamelen; dringt er bij de lidstaten op aan de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven snel en volledig om te zetten en uit te voeren, teneinde een eerlijke verdeling tussen werk en gezinsleven te garanderen, en verzoekt hen verder te gaan dan de minimumnormen van de richtlijn door maatregelen in te voeren zoals volledig betaald verlof, de bevordering van de gelijke rol van mannen als verzorgers, om zo genderstereotypen in het opnemen van vader-/moederschapsverlof te bestrijden, de erkenning van de rol van mantelzorgers door hun toegang tot sociale zekerheid en hun recht op pensioenrechten te waarborgen, steun voor diensten die zijn afgestemd op de specifieke uitdagingen en behoeften van ouders en/of familieleden die zorg dragen voor personen met een handicap of langdurige ziekte of voor ouderen, en flexibele werkregelingen die niet ten koste gaan van de lonen van de werknemer of de toegang tot sociale en arbeidsrechten en uitkeringen, en het recht van werknemers eerbiedigen om onbereikbaar te zijn; dringt er bij de Commissie op aan ieder jaar nauwlettend en systematisch te controleren hoe de lidstaten de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven ten uitvoer leggen; 41. verzoekt om toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige kinderopvang en zorgfaciliteiten voor afhankelijke personen, die het – met name voor vrouwen – mogelijk maken weer aan het werk te gaan en een evenwicht tussen werk en privéleven te bereiken; 42. benadrukt de noodzaak om een netwerk voor kinderopvang en voorschools onderwijs op te zetten; wijst erop dat het een brede maatschappelijke verantwoordelijkheid is om een universele dienst te creëren die daadwerkelijk toegankelijk is voor alle kinderen en gezinnen die daarvan gebruik wensen te maken; 43. moedigt de lidstaten aan om, op basis van een uitwisseling van beste praktijken, “zorgtegoeden” voor zowel mannen als vrouwen in te voeren teneinde loopbaanonderbrekingen te compenseren die plaatsvinden omdat iemand mantelzorg verleent aan een gezinslid of een formeel zorgverlof, zoals zwangerschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof, opneemt, en deze kredieten op eerlijke wijze mee te rekenen bij de bepaling van de pensioenrechten; is van mening dat dergelijke tegoeden moeten worden toegekend voor een korte vaste periode om stereotypen en ongelijkheden niet verder te versterken; 44. verzoekt de lidstaten met klem specifieke maatregelen te nemen om het gevaar van armoede op latere leeftijd en na pensionering tegen te gaan door de pensioenen te verhogen en de sociale uitkeringen een impuls te geven; is van mening dat een einde moet worden gemaakt aan de inkomensongelijkheid tussen mannen en vrouwen na pensionering, en dat dit betekent dat de pensioenen moeten worden verhoogd en dat de publieke, universele en op solidariteit gebaseerde socialezekerheidsstelsels moeten worden gehandhaafd en versterkt, waarbij moet worden gewaarborgd dat deze herverdelend werken en een eerlijk en fatsoenlijk inkomen bieden na een leven lang werken, alsook dat deze publieke stelsels duurzaam zijn door banen te creëren met gepaste rechten en lonen; 45. verzoekt de Commissie, het Parlement en de Raad om de behoeften van vrouwen en hun arbeidsmarktparticipatie, evenals de horizontale en verticale segregatie van de arbeidsmarkt grondig te analyseren wanneer zij programma’s ontwerpen binnen het volgend meerjarig financieel kader (MFK) en het herstelplan “NextGenerationEU”; 46. acht het urgent maatregelen te nemen om gezinnen te steunen, mede door middel van gepaste en betaalbare kinderopvangvoorzieningen, die een positieve bijdrage zullen leveren aan de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt en hun pensioenvooruitzichten; 47. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om toezicht te houden op de correcte omzetting van de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven in nationaal recht uiterlijk in 2022 en op de volledige uitvoering ervan; 48. verzoekt de Commissie gegevens te verzamelen over de verlening van verschillende soorten zorg (kinderopvang, ouderenzorg, gehandicaptenzorg of langdurige zorg) en deze gegevens te gebruiken voor een onderzoek naar de zorgkloof die als input kan dienen voor een voorstel voor een Europese zorgstrategie; merkt op dat de strategie in kwestie de bevoegdheden van de lidstaten, zoals verankerd in de Verdragen, moet eerbiedigen, maar tot doel zou hebben de samenwerking en coördinatie van alle maatregelen die gunstig kunnen zijn voor zowel de mantelzorgers in de EU als de personen voor wie zij zorgen, te verbeteren; benadrukt dat samenwerking op Europees niveau, in combinatie met een efficiënt gebruik van EU-fondsen, kan bijdragen aan de ontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige, toegankelijke en betaalbare zorgdiensten; 49. is ingenomen met het besluit van de Raad om de “algemene ontsnappingsclausule” te activeren en vraagt de lidstaten te investeren in openbare diensten, waaronder gratis kinderopvang en gezondheidszorg, teneinde nieuwe kwaliteitsbanen te scheppen en de sociaal-economische impact van de crisis te milderen; is van oordeel dat bezuinigingsmaatregelen nadelige langetermijngevolgen hebben, met name voor vrouwen, en in de periode na de COVID-19-crisis niet mogen worden opgelegd; 50. is ingenomen met het instrument voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid in noodsituaties te beperken (SURE); verzoekt de Commissie en de lidstaten erop toe te zien dat SURE inkomensverlies van vrouwen ondervangt; 51. benadrukt de noodzaak om de investeringen in diensten een aanzienlijke impuls te geven, met name in gezondheidszorg, onderwijs en vervoer, teneinde te voorzien in de behoeften van de bevolking en een bijdrage te leveren aan de onafhankelijkheid, gelijkheid en emancipatie van vrouwen; 52. is verheugd dat de Commissie heeft toegezegd met voorstellen te komen voor bindende maatregelen op het gebied van loontransparantie, die een nuttig instrument kunnen zijn om ongelijkheden en discriminatie binnen een bepaalde sector te detecteren en de genderloonkloof te dichten; betreurt echter dat de bekendmaking van dit voorstel vertraging heeft opgelopen en verzoekt de Commissie om zo spoedig mogelijk met een voorstel te komen; benadrukt in dit opzicht het belang van volledige samenwerking met en betrokkenheid van de sociale partners en alle belanghebbenden overeenkomstig de nationale praktijken en tradities; wijst er evenwel op dat de kwestie van gelijke beloning voor gelijke of gelijkwaardige arbeid in verschillende beroepssectoren nog altijd aan de orde moet worden gesteld, om verschillen in beloning weg te nemen voor gelijkwaardige arbeid op de door gendersegregatie gekenmerkte arbeidsmarkt, waarbij in sectoren waar voornamelijk vrouwen werken, zoals de verpleegkunde, zorg, detailhandel, verkoop en het onderwijs, lagere lonen worden betaald dan in de sectoren die worden gedomineerd door mannen, zoals de industriële en technische sectoren; beveelt ten zeerste aan om in de desbetreffende maatregelen het beginsel van gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers voor gelijke of gelijkwaardige arbeid op te nemen, dat als volgt kan worden gedefinieerd: “arbeid wordt als gelijkwaardig beschouwd indien de verrichte taken vergelijkbaar zijn op basis van een vergelijking van twee groepen werknemers die niet willekeurig zijn samengesteld, met inachtneming van factoren zoals de arbeidsomstandigheden, de door de werknemers gedragen verantwoordelijkheid en de lichamelijke of geestelijke vereisten van de arbeid”; wijst erop dat hiertoe genderneutrale beoordelingsinstrumenten en indelingscriteria moeten worden vastgesteld; 53. is ingenomen met de evaluatie door de Commissie van het bestaande kader voor gelijke beloning voor gelijke of gelijkwaardige arbeid, de start van een raadplegingsproces over de manier waarop meer gendergelijkheid in de arbeidsomgeving kan worden bereikt, het aanstaande verslag over de toereikendheid van de pensioenen en de mogelijke verstrekking van pensioenkredieten voor zorggerelateerde loopbaanonderbrekingen in het kader van bedrijfspensioenregelingen; 54. verzoekt de Commissie binnen een jaar een herziening van Richtlijn 2006/54/EG voor te leggen, rekening houdend met de recente evaluatie van de werking en tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving inzake gelijke beloning en in overeenstemming met de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie; is van mening dat deze herziening een voor alle beroepssectoren bindende definitie van “gelijkwaardige arbeid”, inclusief het perspectief “gender”, alsook een verwijzing naar verschillende vormen van discriminatie en aanvullende maatregelen ter waarborging van de handhaafbaarheid van de richtlijn dient te omvatten; 55. wijst op zijn resolutie van 30 januari 2020 over de loonkloof tussen mannen en vrouwen; verzoekt om een onmiddellijke herziening van het actieplan en om een ambitieus nieuw actieplan voor de loonkloof tussen mannen en vrouwen uiterlijk eind 2020, waarin duidelijke doelstellingen voor de lidstaten moeten worden vastgesteld om de genderloonkloof de komende vijf jaar te verkleinen en ervoor te zorgen dat dergelijke doelstellingen in de landspecifieke aanbevelingen aan bod komen; wijst er met name op dat in het nieuwe actieplan een intersectioneel perspectief moet worden opgenomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten de sociale partners en maatschappelijke organisaties te betrekken bij de ontwikkeling van het nieuwe beleid om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten en de statistieken, het onderzoek en de analyses te verbeteren en verder te ontwikkelen, teneinde de vooruitgang bij het dichten van de loonkloof tussen mannen en vrouwen beter te kunnen meten en volgen, met bijzondere aandacht voor groepen personen die met meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie worden geconfronteerd; verzoekt de Commissie aandacht te besteden aan de factoren die tot de pensioenkloof leiden en de lidstaten te ondersteunen bij hun maatregelen om deze te dichten door een indicator voor de genderpensioenkloof vast te stellen om de opeenstapeling van ongelijkheden te kunnen beoordelen waarmee vrouwen in de loop van hun leven te maken krijgen; 56. merkt op dat belastingbeleid voor elk huishouden andere gevolgen heeft; beklemtoont dat individuele belastingheffing van cruciaal belang kan zijn voor de verwezenlijking van eerlijke belastingheffing voor vrouwen; wijst op de negatieve gevolgen van bepaalde vormen van belastingheffing voor de werkgelegenheidspercentages en de economische onafhankelijkheid van vrouwen en merkt op dat belastingbeleid geoptimaliseerd moet worden om meer prikkels te geven voor een hogere arbeidsmarktparticipatiegraad van vrouwen; vestigt de aandacht op de mogelijke negatieve gevolgen van gezamenlijke belasting voor de genderpensioenkloof; benadrukt dat belastingstelsels de aanname dat huishoudens hun middelen gelijk met elkaar delen stilaan moeten loslaten; benadrukt dat veel Europese vrouwen kampen met menstruatiearmoede vanwege de dure menstruatieproducten en de hoge belastingen die in veel lidstaten op deze producten worden geheven en dringt er bij de lidstaten dan ook op aan maatregelen te nemen tegen deze vorm van indirecte belastingdiscriminatie en tegen menstruatiearmoede; 57. wijst erop dat financierings- en belastingbeleid een sterke gendercomponent vertonen; juicht de inzet van de Commissie toe om de genderdimensie te integreren in het MFK, en met name wat het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) betreft, ter bevordering van de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen, het evenwicht tussen werk en privéleven en vrouwelijk ondernemerschap, maar betreurt het gebrek aan genderbudgettering in het nieuwe MFK en de structuurfondsen; verzoekt de Commissie het gebruik van genderbudgettering verder te bevorderen en te verbeteren, en verzoekt de lidstaten het genderperspectief in het belastingbeleid te integreren, onder meer door hun fiscaal beleid aan een genderevaluatie te onderwerpen om zo belastinggerelateerde genderdiscriminatie weg te werken; 58. herinnert er nogmaals aan dat in de verschillende stadia van het proces van het Europees semester meer aandacht moet zijn voor gendergelijkheid en dringt aan op de invoering van een pijler voor gendergelijkheid en een overkoepelende gendergelijkheidsdoelstelling in de opvolger van de Europa 2020-strategie; dringt erop aan duidelijke indicatoren van gendergelijkheid te integreren in de landspecifieke uitdagingen die op het sociale scorebord worden vastgesteld en statistische methoden en analyses te ontwikkelen om de vorderingen op het gebied van gendergelijkheid te volgen vanuit een intersectioneel perspectief; 59. benadrukt dat 70 % van de zorg- en maatschappelijke werkers wereldwijd vrouw is en dat zij vaak slechts het minimumloon betaald krijgen en onder erbarmelijke omstandigheden werken, en roept op tot het gelijktrekken van lonen en arbeidsomstandigheden in sectoren waar veel meer vrouwen werken, zoals de zorg, gezondheidszorg en detailhandel, het dichten van de genderloon- en genderpensioenkloof en de bestrijding van arbeidsmarktsegregatie; 60. verzoekt de Commissie en de lidstaten om, in overleg met de sociale partners, genderbewuste richtsnoeren op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk te ontwikkelen die specifiek gericht zijn op eerstelijnsberoepen, teneinde werknemers in die beroepen te beschermen in geval van toekomstige uitbraken; onderstreept dat veranderingen in de arbeidsomstandigheden zoals telewerken weliswaar kansen bieden om flexibele werkregelingen en het evenwicht tussen werk en privéleven te verbeteren maar ook de ruimte om de dingen los te laten kunnen beïnvloeden en de werkdruk kunnen verhogen, waarbij vrouwen veel zwaarder worden getroffen dan mannen omdat zij een overheersende of traditionele rol spelen in de zorg voor gezin en huishouden; verzoekt de Commissie derhalve een genderbewust wetgevingsvoorstel in te dienen over het recht op onbereikbaar zijn, alsook een richtlijn geestelijk welzijn op de werkplek die tot doel heeft angststoornissen, depressie en burn-out als beroepsziekten te erkennen, en mechanismen vast te stellen om deze aandoeningen te voorkomen en de getroffen werknemers weer aan het werk te krijgen; 61. verzoekt de Commissie Richtlijn 92/85/EEG van de Raad te herzien, om ervoor te zorgen dat vrouwen in heel Europa op voet van gelijkheid met mannen kunnen profiteren van het vrije verkeer van werknemers (39) ; 62. benadrukt dat de lidstaten dienen te komen met op feiten gebaseerd en goed doordacht arbeidsmarktbeleid en hervormingen op dat gebied die de arbeidsomstandigheden van vrouwen daadwerkelijk verbeteren en meer banen van goede kwaliteit scheppen; 63. verzoekt de Commissie met een Europese strategie voor sociale bescherming te komen met het oog op het vrije verkeer van werknemers en, in het bijzonder, de feminisering van armoede, met bijzondere nadruk op eenoudergezinnen waarbij een vrouw aan het hoofd staat; 64. onderstreept dat gelijke kansen en een hogere arbeidsmarktparticipatiegraad van vrouwen kan leiden tot meer banen, economische voorspoed en concurrentie in Europa; verzoekt de Commissie en de lidstaten doelen vast te stellen om het aantal onzekere banen en onvrijwillig deeltijdwerk te verminderen teneinde de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te verbeteren; 65. verzoekt de Commissie om een specifieke benadering van alleenstaande moeders, aangezien zij vanuit economisch oogpunt bijzonder kwetsbaar zijn omdat zij vaak minder verdienen dan mannen en de kans groter is dat zij de arbeidsmarkt verlaten wanneer zij een kind krijgen; verzoekt de Commissie in dit opzicht de handhaving te verbeteren van de bestaande wettelijke instrumenten inzake de grensoverschrijdende inning van alimentatie en voorlichting te geven over de beschikbaarheid van deze instrumenten; dringt er bij de Commissie op aan nauw samen te werken met de lidstaten om praktische problemen te identificeren met betrekking tot de inning van alimentatie in grensoverschrijdende situaties en instrumenten te ontwikkelen om betalingsverplichtingen doeltreffend af te dwingen; 66. merkt op dat de arbeidsmarktparticipatie onder vrouwen lager is dan onder mannen; onderstreept het belang van een verlaging van de belasting op inkomen om de arbeidsmarktparticipatie aan te moedigen; 67. dringt er bij de lidstaten op aan verdere actie te ondernemen om de discriminatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te bestrijden; 68. wijst erop dat de werkomgeving nog steeds ongelijk is wat betreft inkomen, loopbaanperspectieven, door vrouwen beheerste sectoren en toegang tot sociale bescherming, onderwijs en scholing; wijst erop dat al deze dimensies moeten worden aangepakt om gendergelijkheid te bewerkstelligen; 69. verzoekt de Commissie en de lidstaten gelijke arbeidsmarktparticipatie en gelijke kansen op de arbeidsmarkt voor mannen en vrouwen te waarborgen en de feminisering van armoede in al haar verschijningsvormen, met inbegrip van armoede op oudere leeftijd, aan te pakken, in het bijzonder door rekening te houden met de factor “gender” wat de beschikbaarheid van en de toegang tot voldoende pensioenrechten betreft, teneinde de genderpensioenkloof te dichten, en door de arbeidsvoorwaarden te verbeteren in sectoren en beroepen waarin vrouwen sterk oververtegenwoordigd zijn, zoals de horeca, toerisme, schoonmaakdiensten en de zorgsector; wijst op het belang van het aanpakken van de culturele onderwaardering van banen waarin vrouwen sterk oververtegenwoordigd zijn, alsook op het belang van het bestrijden van dergelijke stereotypen en van de oververtegenwoordiging van vrouwen in atypische vormen van werk; verzoekt de lidstaten te zorgen voor gelijke behandeling van vrouwelijke migranten (ook door middel van een herziening van het stelsel van erkenning van beroepskwalificaties), alsook van andere bijzonder kwetsbare groepen vrouwen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om het bereik van collectieve onderhandelingen op sectoraal niveau en de betrokkenheid van de sociale partners bij de beleidsvorming te vergroten, teneinde stabiele en kwalitatief hoogwaardige werkgelegenheid te bevorderen; benadrukt het belang van strategieën om ondernemersinitiatieven van vrouwen aan te moedigen en te ondersteunen; 70. merkt op dat de groeiende kluseconomie gevolgen heeft voor werknemers, die minder vaak lid zijn van een vakbond en een lage werkzekerheid hebben als gevolg van factoren als onstabiele werktijden en een onstabiel inkomen, onvoldoende bescherming van de arbeidsrechten, onzekerheid omtrent sociale zekerheid en pensioenen, of gebrek aan doorgroei- en omscholingsmogelijkheden; is bezorgd over het feit dat de daarmee gepaard gaande onzekerheid, die nog wordt verergerd door de lockdownmaatregelen als gevolg van de huidige crisis, bijzonder nadelig uitpakt voor vrouwen op de in hoge mate “vergenderde” arbeidsmarkt, aangezien de zorglast nog steeds op hun schouders rust, met name voor vrouwen die te maken hebben met elkaar overlappende vormen van discriminatie; roept de lidstaten op gerichte maatregelen voor sociale bescherming in te voeren ten behoeve van vrouwelijke freelancers en vrouwen die werkzaam zijn in de kluseconomie; vraagt de Commissie nauwgezet toezicht te houden op de uitvoering van Richtlijn 2010/41/EU; 71. juicht het toe dat de Commissie heeft beloofd een actieplan te zullen presenteren voor de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten; onderstreept dat het belangrijk is het genderperspectief te integreren, met gebruikmaking van een intersectionele benadering, in overeenstemming met de beginselen 2 en 3 van de pijler; 72. benadrukt dat de genderloonkloof in de mediasector groot is en dat de kans dat vrouwelijke journalisten te maken krijgen met intimidatie, geweld, seksisme en discriminatie groter is dan bij hun mannelijke collega’s; herinnert aan het tweede hoofdstuk van de Europese pijler van sociale rechten inzake eerlijke arbeidsomstandigheden; verzoekt de lidstaten derhalve het recht op eerlijke en veilige arbeidsomstandigheden voor alle werknemers in de mediasector te vrijwaren; 73. verzoekt de lidstaten om maatregelen te nemen om de toegang van vrouwelijke migranten en vluchtelingen tot gezondheidszorg, werk, voeding en informatiediensten te waarborgen, en om de risico’s voor hen te beperken, met name het gevaar van geweld tussen mannen en vrouwen, en van vrouwenhandel; 74. spoort de lidstaten aan om stevige maatregelen te nemen om bedrijven te beboeten die zich niet houden aan de arbeidswetgeving en mannen en vrouwen ongelijk behandelen; is verder van mening dat bij de toewijzing van EU-financiering gebruik moet worden van conditionaliteit, zodat deze wordt toegewezen aan bedrijven die strikte arbeidsnormen hanteren en vrouwen niet discrimineren; 75. verzoekt de Commissie met klem zich in te spannen om ervoor te zorgen dat meer vrouwen economische besluitvormingsfuncties bekleden, door de economische en maatschappelijke voordelen daarvan onder de aandacht te brengen en beste praktijken, zoals openbare indexen over de prestaties van bedrijven op het gebied van gelijkheid, uit te wisselen; dringt er bij de Commissie op aan dat zij zich, samen met de lidstaten, het huidige EU-voorzitterschap en de aankomende EU-voorzitterschappen, blijft inspannen om de impasse met betrekking tot de voorgestelde richtlijn vrouwelijke bestuurders te doorbreken en deze richtlijn goed te keuren en met de lidstaten een strategie te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat een aanzienlijk aantal vrouwen met verschillende achtergronden functies met besluitvormingsbevoegdheden bekleden, onder meer bij alle EU-instellingen; 76. herinnert eraan dat ondervertegenwoordiging van vrouwen in het openbare en politieke leven afbreuk doet aan de goede werking van democratische instellingen en processen; roept de lidstaten dan ook op om maatregelen te stimuleren en te steunen die een evenwichtige deelname van mannen en vrouwen aan de nationale, regionale en lokale besluitvorming faciliteren; 77. verzoekt de Commissie en de lidstaten maatregelen vast te stellen ter bestrijding van het zogeheten “glazen plafond”, zoals verlenging van het ouderschapsverlof, toegang tot hoogwaardige en betaalbare kinderopvang, en uitbanning van alle vormen van directe en indirecte discriminatie in verband met promoties op de arbeidsmarkt; 78. is ingenomen met de steun voor een evenwichtige genderverdeling in gekozen organen zoals het Europees Parlement; roept op tot de invoering van bindende maatregelen zoals quota, en beklemtoont dat het Parlement in dit verband een voorbeeldfunctie moet vervullen; is voorts ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat zij het goede voorbeeld zal geven met betrekking tot managementfuncties en verzoekt om strategieën om ervoor te zorgen dat een aanzienlijk aantal vrouwen met verschillende achtergronden functies met besluitvormingsbevoegdheden bekleden bij de Commissie; wijst op de inspanningen die daartoe reeds zijn gedaan bij de samenstelling van de huidige Commissie en beklemtoont dat dezelfde ambitie nodig is voor het Parlement; verzoekt de lidstaten bindende quota in te voeren in hun kiesstelsels om gelijke vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in zowel het Europees Parlement als in nationale parlementen te waarborgen; 79. juicht het engagement van de Commissie toe om de deelname van vrouwen als kiezers en kandidaten aan de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2024 te bevorderen; benadrukt in dit verband de noodzaak van een herziening van de Verkiezingsakte om ervoor te zorgen dat leden van het Europees Parlement die gebruikmaken van hun recht op moederschapsverlof, vaderschapsverlof of ouderschapsverlof tijdelijk kunnen worden vervangen; verzoekt de Commissie de Verkiezingsakte navenant te herzien en vraagt de Raad deze herziening goed te keuren; 80. verlangt dat vrouwen hun levensloop ook op het platteland en in perifere gebieden kunnen verwezenlijken; wijst erop dat zij daartoe over de noodzakelijke infrastructuur moeten beschikken, er nieuwe bedrijven moeten worden opgericht, herintreding op de arbeidsmarkt moet worden vergemakkelijkt en de samenwerking tussen zeer verschillende partners moet worden bevorderd om de toegang tot de arbeidsmarkt voor die vrouwen te ondersteunen, aan te moedigen, te vergemakkelijken en te bevorderen, gelijke kansen te waarborgen en de sociale cohesie in de dorpen te versterken; 81. benadrukt de actieve en cruciale rol van vrouwen in de economie van plattelandsgebieden en betreurt dat er nog steeds aanzienlijke genderverschillen bestaan op het gebied van werkgelegenheid in de agrarische sector en inzake de toegang tot sociale zekerheid, opleiding, zwangerschapsverlof en ouderdomspensioenen; dringt er bij de Commissie, de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten op aan met name op vrouwen gerichte projecten te ondersteunen met betrekking tot het opzetten van innovatieve landbouwactiviteiten in plattelandsgebieden en ontvolkte gebieden, ter versterking van hun positie op de landbouwmarkt, die een bron van nieuwe banen kan zijn; verzoekt de Commissie voorts de financieringsmogelijkheden in het kader van de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) in kaart te brengen om de toegang van vrouwen tot land te vergroten en hun arbeidsomstandigheden in plattelandsgebieden aan te pakken, met name die van seizoenswerkers; 82. verzoekt de Commissie zich extra in te spannen en concrete maatregelen en specifieke fondsen voor te stellen om de feminisering van armoede en onzeker werk te bestrijden, met bijzondere aandacht voor vrouwen die worden geconfronteerd met meerdere vormen van discriminatie; 83. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de lidstaten in verband met zijn resolutie van 28 april 2016 over vrouwen die als huishoudelijk personeel en als verzorger werken in de EU; verzoekt de Commissie met klem een kader in te voeren voor de professionalisering van huishoudelijk werk en zorg, dat moet leiden tot erkenning en standaardisering van de relevante beroepen en vaardigheden alsmede de mogelijkheid om een loopbaan op te bouwen, de lidstaten aan te moedigen om systemen op te zetten voor professionalisering, scholing, de doorlopende ontwikkeling van vaardigheden en de erkenning van de kwalificaties van vrouwelijk huishoudelijk personeel en verzorgers, alsook overheidsinstanties voor arbeidsbemiddeling op te zetten om de professionalisering te versterken; 84. verzoekt de lidstaten beleid voor de sector van de podiumkunsten te bevorderen en te ontwikkelen waarin de beginselen van gelijke kansen en gendergelijkheid binnen alle activiteiten worden geëerbiedigd, met bijzondere aandacht voor het wegnemen van de negatieve effecten van hardnekkige verschillen en ongelijkheden, zoals de genderkloof in de muzieksector, die in alle regio’s en in Europa voor ruwweg 70 % uit mannen en 30 % uit vrouwen bestaat en waar vrouwen 20 % of minder uitmaken van de geregistreerde componisten en tekstschrijvers, gemiddeld 30 % minder verdienen dan mannen, slechts 2,3 % van de klassieke werken componeren die tijdens concerten worden uitgevoerd en slechts 15 % van de platenmaatschappijen in handen hebben; 85. maakt zich zorgen over het gebrek aan sociale mobiliteit dat de arbeidsmobiliteit van vrouwen belemmert; benadrukt de noodzaak van verbetering van de kansen op arbeidsmobiliteit binnen de EU; Digitaal beleid voor gendergelijkheid 86. vindt het betreurenswaardig dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de digitale economie en de KI-, ICT- en STEM-sectoren als het gaat om onderwijs, opleiding en werk, en wijst erop dat dit tot de verergering en reproductie van stereotypen en gendervooroordelen kan leiden via de programmering van kunstmatige intelligentie en andere programma’s; wijst op de mogelijke voordelen en kansen, maar ook op de mogelijke problemen van digitalisering voor vrouwen en meisjes, en dringt er bij de Commissie op aan te garanderen dat bij de uitvoering van de strategie voor de eengemaakte markt en de digitale agenda concrete gendermainstreamingmaatregelen worden vastgesteld, zodat eventuele negatieve effecten van de digitalisering voor vrouwen en meisjes tijdig kunnen worden voorkomen en een duidelijke koppeling wordt gewaarborgd tussen toezeggingen om korte metten te maken met stereotypen en integrale acties om de onafhankelijkheid van vrouwen bij de vorming van de digitale arbeidsmarkt te garanderen; verzoekt de Commissie concrete maatregelen voor te stellen om technologieën en kunstmatige intelligentie in te zetten als instrumenten in de strijd om genderstereotypen uit te bannen en om meisjes en vrouwen te stimuleren opleidingen te volgen op het gebied van STEM, evenals op het gebied van ICT, en dit loopbaantraject door te zetten; 87. verzoekt de Commissie en de lidstaten de horizontale en verticale segregatie op de arbeidsmarkt en discriminerende praktijken bij de besluitvorming over aanwerving en bevordering aan te pakken, met inbegrip van beleid ter bevordering van de integratie van vrouwen uit gemarginaliseerde groepen op de arbeidsmarkt; 88. pleit ervoor de traditionele rolmodellen en genderspecifieke waarderingen van beroepen en werkzaamheden structureel op de schop te nemen om een maatschappelijke verandering in gang te zetten teneinde van oudsher bestaande vooroordelen en genderstereotypen te overwinnen, en benadrukt in dit verband het belang van bewustmaking van iedereen die betrokken is bij studie- en beroepskeuze; 89. onderstreept het belang van toegang tot en de ontwikkeling van digitale vaardigheden voor oudere vrouwen, vrouwen in plattelandsgebieden en kansarme vrouwen en meisjes met beperkte toegang tot nieuwe technologieën, zodat zij kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven en contact kunnen onderhouden met vrienden en familie; 90. is ingenomen met de toezeggingen van de Commissie dat zij Horizon Europa zal benutten om inzichten en oplossingen te genereren voor de bestrijding van potentiële gendervooroordelen in KI; verzoekt echter dat alle beschikbare fondsen worden gebruikt om projecten te ondersteunen die meisjes en vrouwen aanmoedigen hun digitale vaardigheden uit te breiden en hen in contact brengt met STEM; 91. merkt op dat in tijden zoals die van de huidige coronaviruspandemie de rol van en de mogelijkheden voor telewerken en werken op afstand toenemen; verzoekt de Commissie om de rol van telewerken en werken op afstand op te nemen in de strategie als belangrijke factor voor het bereiken van evenwicht tussen werk en privéleven; Gendermainstreaming in alle beleidsmaatregelen van de EU en financiering van beleid op het gebied van gendergelijkheid 92. benadrukt dat gendermainstreaming en genderbudgettering essentiële instrumenten zijn om de effecten van verschillende beleidsacties en de toepassing van de begroting op mannen en vrouwen te beoordelen en beter te richten, en moeten worden gebruikt in het volledige beleidvormingsproces en voor alle begrotingsacties; 93. wijst nogmaals op het belang van gendermainstreaming als systematische aanpak voor de verwezenlijking van gendergelijkheid; is daarom ingenomen met de oprichting, door de Commissie, van een nieuwe taskforce voor gelijkheid en dringt erop aan dat deze taakgroep goed wordt getraind en wordt voorzien van adequate middelen, en dat zij regelmatig verslag uitbrengt aan de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid over haar werkzaamheden; onderstreept het belang van transparantie en de betrokkenheid van vrouwenrechten- en maatschappelijke organisaties met verschillende achtergronden; verzoekt de Commissie met klem bepalingen vast te stellen uit hoofde waarvan directoraten-generaal verplicht rekening moeten houden met de inbreng van de taskforce, alsook opleidingen voor al het personeel en processen ter monitoring en beoordeling van de mainstreaming overeenkomstig haar missie te ontwikkelen; 94. verzoekt de Commissie, het Parlement en de Raad een thematisch subprogramma op te richten voor vrouwen in plattelandsgebieden via de strategische plannen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, en dit subprogramma te financieren vanuit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (Elfpo); benadrukt dat er met dit subprogramma naar moet worden gestreefd vrouwen aan te moedigen aan het werk te gaan en te ondernemen door kansen te benutten met betrekking tot agrotoerisme en de ontwikkeling van digitale dorpen, een betere toegang tot grond voor vrouwelijke boeren, krediet en financiële instrumenten, vaardigheden en prestaties via onderwijs, opleiding en adviesdiensten, een verhoogde deelname in lokale actiegroepen en de ontwikkeling van lokale partnerschappen in het kader van het Leader-programma; verzoekt in dit opzicht EU-fondsen te bestemmen voor betere levens- en arbeidsomstandigheden in plattelandsgebieden, waaronder betere toegang tot diensten en ontwikkeling van infrastructuur, met bijzondere aandacht voor toegang tot breedbandinternet en de ondersteuning van initiatieven op het gebied van ondernemerschap, en zo bij te dragen tot de empowerment van vrouwen in plattelandsgebieden; verzoekt de lidstaten beste praktijken uit te wisselen met betrekking tot een beroepsstatus voor echtgenotes die meewerken in landbouwbedrijven en er zo voor te zorgen dat vrouwen recht hebben op sociale zekerheid, met inbegrip van zwangerschapsverlof en pensioen, en verzoekt de Commissie hiertoe richtsnoeren op te stellen; 95. verzoekt de Commissie ondernemerschap onder vrouwen en hun toegang tot leningen en aandelenfinanciering te bevorderen via EU-programma’s en -fondsen, en is ingenomen met het voornemen van de Commissie om in 2020 nieuwe maatregelen in te voeren om door vrouwen geleide start-ups en kleine en middelgrote ondernemingen te ondersteunen en gendergelijkheid te bevorderen in het kader van Horizon Europa; benadrukt dat de verplichte indiening van een gendergelijkheidsplan door aanvragers een cruciaal instrument is om op dit terrein stappen voorwaarts te maken; benadrukt dat voorlichting moet worden gegeven over de bestaande en toekomstige mogelijkheden voor EU-financiering voor vrouwen en meisjes die ondernemen, en dat de zichtbaarheid van vrouwelijke leiders moet worden vergroot teneinde krachtigere rolmodellen te introduceren en bestaande stereotypen te doorbreken; 96. benadrukt dat de respons op de COVID-19 epidemie moet worden gebruikt om aanvullende middelen vrij te maken die de lidstaten kunnen aanwenden om slachtoffers van geweld te ondersteunen; 97. is zeer bezorgd over het feit dat er in de Europese Green Deal en gerelateerde initiatieven geen aandacht is voor het genderperspectief en dat er niet in wordt verwezen naar gendergelijkheid; dringt erop aan dat gendermainstreaming wordt opgenomen in het milieu- en klimaatbeleid van de EU, waaronder de Green Deal, en benadrukt dat al deze beleidsmaatregelen gepaard moeten gaan met gendereffectbeoordelingen om de bestaande genderongelijkheden en andere vormen van sociale exclusie aan te pakken; dringt er bij de Commissie op aan financiële en institutionele steun te vergroten voor een gendergelijk klimaatbeleid, en sterke beleidsmaatregelen te treffen ter bevordering van de gelijke deelname van vrouwen aan besluitvormingsorganen en hun deelname aan nationaal en lokaal klimaatbeleid, hetgeen van cruciaal belang is om op lange termijn klimaatrechtvaardigheid te bereiken, en de rol van vrouwen en meisjes als katalysatoren van verandering te erkennen en te ondersteunen; 98. verzoekt de Commissie een concrete routekaart uit te werken om de verbintenissen van het verlengde genderactieplan als afgesproken op de COP25 waar te maken en een permanent contactpunt voor genderkwesties en klimaatverandering in het leven te roepen, met voldoende begrotingsmiddelen, om genderverantwoordelijke klimaatactie in de EU en wereldwijd uit te voeren en te monitoren; 99. benadrukt dat de middelen voor EU-programma’s die betrekking hebben op het stimuleren van gendergelijkheid en vrouwenrechten moeten worden verhoogd; verzoekt de Commissie om meer inspanningen te leveren om genderbudgettering te implementeren als integraal onderdeel van de begrotingsprocedure, in alle stadia en voor alle begrotingsposten, en dat zij afzonderlijke begrotingslijnen voor gerichte acties opneemt; benadrukt dat iedere nieuwe maatregel of strategie of ieder nieuw mechanisme moet worden onderworpen aan een gendereffectbeoordeling; dringt er bij de Commissie en de Raad op aan in deze context te investeren in de zorgeconomie en een Zorgdeal voor Europa op te stellen, in aanvulling op de Europese Green Deal; is ingenomen met het feit dat gendermainstreaming voor het eerst een horizontale prioriteit in het MFK is en dat er dus een grondige beoordeling en monitoring van de gendereffecten van de programma’s zal worden uitgevoerd; 100. dringt er bij de Commissie op aan rekening te houden met gendergelijkheid en een levenscyclusperspectief bij de opstelling van de jongste Europese beleidsmaatregelen en -strategieën, die zullen bijdragen tot een grotere economische onafhankelijkheid van vrouwen om de ongelijkheden op dit gebied op de langere termijn terug te dringen; 101. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat vrouwen kunnen profiteren van de kansen die geboden worden door de groene transitie; benadrukt dat genderbeleid moet worden gemainstreamd in werkgelegenheidsbeleidsmaatregelen die verband houden met duurzaamheid en rechtvaardige transitie om te zorgen voor een goede werk-privébalans, gelijke beloning, een fatsoenlijk inkomen, persoonlijke ontwikkeling en passende sociale bescherming; dringt erop aan dat projecten die gefinancierd worden in het kader van milieuprogramma’s of toegang willen hebben tot investeringen voor klimaatactie een genderperspectief moeten bevatten; 102. dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan de gendergelijkheid en empowerment van vrouwen binnen sport in ruime zin te vergroten, gezien de krachtige en onmiskenbare rol die sport kan spelen bij het ondersteunen van vrouwen en meisjes om genderstereotypen te doorbreken, het opbouwen van vertrouwen en het verbeteren van de leidinggevende vaardigheden; vraagt de lidstaten en de Commissie effectieve platforms te bieden om vrouwelijke rolmodellen en leiders op internationaal, nationaal en lokaal niveau te bevorderen; roept de lidstaten op beleidsmaatregelen te bevorderen en te ontwikkelen ter bestrijding van een loonkloof tussen de genders en ongelijkheden in geldprijzen, en elke vorm van geweld tegen vrouwen in de sport, en te zorgen dat vrouwen meer aandacht krijgen in de sportmedia en in besluitvormingsposities; verzoekt de Europese Commissie sport op te nemen in de geplande campagne om genderstereotypen te bestrijden; 103. dringt er bij de EU op aan een intersectioneel gendergelijkheidsperspectief vast te stellen om te reageren op COVID-19 en aanzienlijke middelen vanuit de Faciliteit voor herstel en veerkracht toe te wijzen aan maatregelen inzake gendergelijkheid, met name in sectoren die in hoge mate door vrouwen worden gedomineerd, en ter bevordering van vrouwenrechten; dringt er op aan dat de financiering gebaseerd moet zijn op een meetbaar gendermainstreamingsbeginsel op basis waarvan kan worden gezorgd voor een eerlijke, adequate en coherente verdeling van de middelen; vraagt verder om een coronafonds gericht op gendergelijkheid ter ondersteuning van de strijd tegen de bestaande ongelijkheden; 104. herhaalt dat het genderperspectief moet wordt opgenomen in de aanstaande strategie voor een gelijke behandeling van mensen met een handicap 2021, met gepaste aandacht voor betere toegang tot de arbeidsmarkt via gerichte maatregelen en acties; 105. wijst op zijn resolutie van 29 november 2018 over de situatie van vrouwen met een handicap (40) ; verzoekt de Commissie met klem in het kader van de Europese strategie inzake handicaps voor de periode na 2020 een geconsolideerd voorstel te presenteren waarin de ontwikkeling van positieve maatregelen voor vrouwen met een handicap is opgenomen om hun volledige en daadwerkelijke arbeidsmarktparticipatie te waarborgen en de discriminatie en vooroordelen uit te bannen waarmee zij te maken krijgen, met inbegrip van maatregelen ter bevordering van werkgelegenheid, scholing, arbeidsbemiddeling, gelijke loopbaanontwikkeling, gelijke beloning, toegankelijkheid van en redelijke aanpassingen op de werkplek en aanvullende scholing, met aandacht voor hun digitale inclusie en het belang van een goed evenwicht tussen werk en privéleven; vraagt tevens dat in de maatregelen in verband met de genderloon-, de genderpensioen- en de zorgkloof uitdrukkelijk rekening wordt gehouden met de behoeften van ouders en verzorgers van kinderen met een handicap, met name vrouwen en eenoudergezinnen; wijst erop dat er een garantie voor de rechten van gehandicapten moet komen, met specifieke maatregelen die aansluiten bij de behoeften van vrouwen met een handicap, en dat de jongerengarantie moet worden versterkt; 106. verzoekt de Commissie om vooral de kwetsbaarste vrouwen te bereiken; dringt er derhalve bij de Commissie op aan dat er in alle relevante acties geen vrouwen aan hun lot worden overgelaten; 107. vestigt de aandacht op het gebrek aan een genderperspectief op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk; benadrukt dat gendermainstreaming integraal deel moet uitmaken van de ontwikkeling van beleid voor gezondheid en veiligheid op het werk en preventiestrategieën voor alle sectoren, ook tijdens de aanstaande herziening door de Commissie van het strategisch kader voor gezondheid en veiligheid op het werk voor de periode na 2020; dringt er bij de Commissie, de lidstaten en de sociale partners op aan ziekten die nog niet als beroepsziekten en werkgerelateerde ziekten zijn erkend en in het bijzonder voorkomen in door vrouwen beheerste banen of specifiek vrouwen treffen, als dusdanig te beschouwen, gendergelijkheid te integreren in de gezondheid en veiligheid in beroepen die door mannen worden gedomineerd, waar er nog veel lacunes zijn, onder meer met betrekking tot sanitaire installaties, arbeidsmiddelen of persoonlijke beschermingsmiddelen, de bescherming en veiligheid van zwangere vrouwen op de werkplek te waarborgen en maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat vrouwen na het zwangerschapsverlof kunnen terugkeren naar hun functie, en de arbeidsrisico’s in door vrouwen beheerste sectoren, waaronder huishoudelijk werk en zorg in de huiselijke context, te evalueren; 108. verzoekt de Commissie borstvoeding te promoten, omdat is aangetoond dat moedermelk gezond is voor zuigelingen, met name vroeg geborenen; dringt er bij de Commissie op aan beleidsmaatregelen te steunen die gericht zijn op bevordering van moedermelk, met inbegrip van zowel borstvoeding als gedoneerde moedermelk, voor vroeg geborenen en grensoverschrijdende melkbanken te bevorderen om ervoor te zorgen dat vrouwen in grensregio’s gebruik kunnen maken van deze faciliteit wanneer zij daar behoefte aan hebben; 109. dringt erop aan dat alle algemene initiatieven voor gendergelijkheid die binnen de Europese Unie worden bevorderd, ook een handicapperspectief omvatten; dringt erop aan dat de bescherming wordt gewaarborgd van slachtoffers van gendergerelateerd geweld met een handicap die onder voogdijschap staan of anderszins beperkt handelingsbekwaam zijn, en dringt daartoe aan op effectieve toegang tot de rechter voor deze groep, alsmede op opleiding en capaciteitsopbouw voor de medewerkers van de gespecialiseerde diensten die bij het proces betrokken zijn (zoals strafrechtprofessionals of gezondheidswerkers); dringt aan op de invoering van een toegankelijk onderwijssysteem zonder stereotypering dat meisjes en vrouwen met een handicap in staat stelt hun studie- en werkdomein te kiezen op basis van hun wensen en talenten, en niet gehinderd door ontoegankelijkheid, vooroordelen of stereotypen; steunt de deelname van vrouwen met een handicap als rolmodellen voor verandering in de gendergelijkheids- en vrouwenrechtenbewegingen; dringt erop aan dat vrouwen en meisjes met een handicap, ook die welke in instellingen verblijven, worden opgenomen in alle plannen voor de preventie van borst- en baarmoederhalskanker in de lidstaten, en dat deze groep wordt opgenomen in alle programma’s ter bestrijding van hiv/aids en andere programma’s om seksueel overdraagbare aandoeningen uit te roeien; dringt erop aan dat alle indicatoren en gegevens die in het kader van gendergelijkheidskwesties worden verzameld, naar leeftijd, handicap en geslacht worden uitgesplitst; Het bestrijden van verzet tegen gendergelijkheid 110. herhaalt dat er behoefte is aan regelmatige uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten, de Commissie en de voornaamste belanghebbenden (zoals medewerkers van de gezondheidszorg, regelgevers en maatschappelijke organisaties) op het gebied van genderaspecten in de gezondheidszorg, met inbegrip van richtsnoeren voor alomvattende seksuele en relationele voorlichting, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) en een genderbewuste respons op epidemieën; verzoekt de Commissie nadere maatregelen te treffen en de SRGR te waarborgen tijdens de implementatie van de huidige strategie voor gendergelijkheid en SRGR op te nemen in haar volgende EU-gezondheidsstrategie; verzoekt de Commissie de lidstaten te ondersteunen bij de versterking van hun gezondheidsstelsels en bij de levering van hoogwaardige, universele toegang tot gezondheidsdiensten voor iedereen, en de ongelijkheid in toegang tot gezondheidsdiensten terug te dringen, inclusief die tot SRGR-diensten tussen en binnen lidstaten; vraagt de lidstaten in dit opzicht te zorgen voor veilige, tijdige en volledige toegang tot SRGR en de noodzakelijke gezondheidsdiensten; 111. vraagt de Commissie de ongelijkheden op het gebied van gezondheidszorg aan te pakken binnen de aanstaande EU-gezondheidsstrategie, die gericht zou moeten zijn op toegang tot preventieve zorg in alle stadia van het leven, en gezondheid en veiligheid van vrouwen op de werkplek, met een specifieke genderfocus in de Europese kankerbestrijding; onderstreept het belang van genderspecifieke geneeskunde en genderspecifiek onderzoek, en benadrukt daarom dat investeringen in onderzoek naar de verschillen tussen mannen en vrouwen met betrekking tot hun gezondheid moet worden gesteund via Horizon Europa om gezondheidsstelsels aan te moedigen ervoor te zorgen dat ze afgestemd zijn op de verschillende behoeften van mannen en vrouwen; 112. dringt er bij de Commissie op aan onderzoek naar niet-hormonale anticonceptie voor vrouwen te steunen, om hun meer alternatieven te bieden en onderzoek naar anticonceptiemiddelen voor mannen te steunen, om te zorgen voor gelijke toegang tot en gebruik van anticonceptiemiddelen en gedeelde verantwoordelijkheid; 113. eist ondersteuning van vrouwenrechtenverdedigers en vrouwenrechtenorganisaties in de EU en wereldwijd, inclusief organisaties die actief zijn op het gebied SRGR en LGBTI+, door verhoogde en geoormerkte financiële ondersteuning in het volgende MFK; benadrukt verder de financiële moeilijkheden waar ze mee kampen ten gevolge van de huidige crisis en dringt erop aan meer middelen toe te wijzen zodat zij hun werkzaamheden kunnen voortzetten; is ernstig bezorgd over verslechtering van de bestaande vrouwenrechten en gendergelijkheid in sommige lidstaten, en met name over de pogingen in Polen om abortuszorg verder te criminaliseren en de toegang van jongeren tot allesomvattende seksuele opvoeding te ondermijnen, en over de doorgevoerde hervorming die de rechten van transgenders en interseksuelen in Hongarije aantast; pleit voor voortdurend toezicht op de stand van zaken met betrekking tot de vrouwenrechten en gendergelijkheid, met inbegrip van desinformatie en regressieve initiatieven in alle lidstaten, alsook voor een alarmsysteem om achteruitgang te kunnen signaleren; verzoekt de Commissie onderzoek naar het verband tussen antidemocratische bewegingen en aanvallen op en desinformatiecampagnes over de vrouwenrechten en gendergelijkheid alsook over de democratie te ondersteunen, en vraagt de Commissie de onderliggende oorzaken daarvan te analyseren, en haar inspanningen op te voeren om deze tegen te gaan en feitenonderzoek te ontwikkelen en een tegendiscours en bewustmakingscampagnes te organiseren; 114. dringt er bij de Commissie op aan een wereldwijde campagne op te zetten tegen de verhoogde aanvallen waar zij aan blootstaan en ervoor te zorgen dat mensenrechtenverdedigers worden vrijgelaten, waarbij speciale aandacht uitgaat naar vrouwenrechtenverdedigers; dringt aan op onmiddellijke opneming in de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers van een bijlage om aanvullende strategieën en instrumenten te erkennen en te ontwikkelen om een betere en doeltreffendere respons te kunnen geven op de specifieke situatie, bedreigingen en risicofactoren waar verdedigers van de mensenrechten van vrouwen mee te kampen hebben, en deze te voorkomen; 115. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan vrouwen te beschermen die bijzonder kwetsbaar zijn voor meervoudige discriminatie waarbij erkend moet worden dat veel vrouwen gediscrimineerd worden op grond van geslacht, etniciteit, nationaliteit, leeftijd, handicap, sociale status, seksuele geaardheid, genderidentiteit en migratiestatus, en ervoor te zorgen dat er maatregelen worden getroffen om hier rekening mee te houden en te voorzien in de behoeften van deze groep; 116. wijst op zijn resolutie van 12 februari 2019 over de behoefte aan een versterkt strategisch EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma voor de periode na 2020 (41) , waarin wordt gesteld dat in de meeste lidstaten geen verbetering is waargenomen op het gebied van de toegang tot werkgelegenheid, dat er ernstige bezorgdheid bestaat met betrekking tot huisvesting en er maar weinig vooruitgang is geboekt betreffende armoede, en dat er behoefte is aan een sterk genderperspectief in het EU-kader; maakt zich zorgen over de haatzaaiende taal jegens Roma in verband met de COVID-19-pandemie en de aanvullende beperkingen die sommige lidstaten hebben ingevoerd om Romagemeenschappen in quarantaine te plaatsen, en vreest voor de nadelige gevolgen voor de meest kwetsbare groepen Roma, zoals meisjes, jonge vrouwen, oudere vrouwen, mensen met een handicap en LGBTIQ+-personen; is ingenomen met het feit dat de Commissie het strategisch EU-kader voor de gelijkheid en inclusie van Roma heeft goedgekeurd, waardoor het mogelijk wordt de impact van het coronavirus op de Romagemeenschappen nader te onderzoeken en maatregelen te treffen om een sterke negatieve reactie tegen hen te voorkomen; 117. dringt er bij de Commissie op aan een concreet kader op te stellen voor de rechten en bescherming van sekswerkers gedurende en na de crisis; dringt er verder op aan maatregelen en strategieën te ontwikkelen om discriminatie van sekswerkers tegen te gaan met betrekking tot toegang tot financiering, huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en andere diensten; 118. benadrukt dat de audiovisuele en gedrukte media een van de sectoren vormen die een aanzienlijk cultureel, sociaal en economisch gewicht hebben en een afspiegeling vormen van de maatschappij en cultuur, en deze mede vormgeven; betreurt dat vrouwen zwaar zijn ondervertegenwoordigd in belangrijke creatieve posities in deze sector, met inbegrip van de filmindustrie in Europa en wereldwijd; dringt er bij de Commissie op aan genderstereotypen in de media tegen te gaan en gendergelijke content te bevorderen; benadrukt dat mediageletterdheid moet worden bevorderd en dat alle relevante belanghebbenden moeten worden voorzien van genderbewuste media/onderwijsinitiatieven; dringt er bij de lidstaten op aan wetgeving aan te nemen om seksistische advertenties in de media te verbieden en opleiding en praktische cursussen over bestrijding van genderstereotypen op scholen voor journalistiek, communicatie, media en reclame te bevorderen; dringt er bij de Commissie op aan beste praktijken op het gebied van bestrijding van seksistische reclame-uitingen te delen; verzoekt de lidstaten beleid te ontwikkelen en uit te voeren om hardnekkige ongelijkheden in de hele audiovisuele sector uit te bannen en aldus te zorgen voor betere kansen voor vrouwen en meisjes; Gendergelijkheid via externe betrekkingen 119. pleit, overeenkomstig artikel 8 VWEU, waarin gesteld wordt dat de Unie er bij elk optreden naar moet streven de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen, voor samenhang tussen en wederzijdse versterking van het interne en het externe beleid van de EU met betrekking tot meervoudige discriminatie en de beginselen van gendermainstreaming en gendergelijkheid om genderstereotypen en -normen alsook schadelijke praktijken en discriminerende wetgeving te bestrijden, en daarbij ook te bevorderen dat vrouwen via externe betrekkingen gelijkelijk al hun mensenrechten kunnen uitoefenen; wijst in dit verband met name op het handelsbeleid, de ontwikkelingssamenwerking en het mensenrechtenbeleid van de EU; benadrukt de primaire rol van empowerment van vrouwen teneinde het ontwikkelingsbeleid doelmatig te kunnen uitvoeren; herinnert aan het belang van onderwijs voor de empowerment van vrouwen en meisjes, zowel in de EU als in partnerlanden; benadrukt dat onderwijs niet alleen een recht is, maar ook een cruciaal instrument om (gedwongen) huwelijken op jonge leeftijd en tienerzwangerschappen tegen te gaan; dringt er op aan dat het externe beleid van de EU ertoe bijdraagt dat meisjes naar school blijven gaan en dat hun onderwijs in de partnerlanden wordt voortgezet als prioriteit; is verheugd over de hernieuwde verbintenis inzake vrouwen- en meisjesrechten en de verwijzing naar de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG’s) en met name SDG 5 als centraal beleidskader voor de strategie voor gendergelijkheid; 120. verzoekt de Commissie in samenwerking met de lidstaten toezicht te houden op en te werken aan de volledige uitvoering van het actieprogramma van Peking, het ICPD-actieprogramma en de uitkomsten van de herzieningsconferenties ervan, en alle duurzameontwikkelingsdoelstellingen, waaronder de doelstellingen 3.7 en 5.6, zowel binnen als buiten de EU, aan de hand van indicatoren die in overeenstemming zijn met het wereldwijde kader van indicatoren voor de SDG’s van de VN; 121. is ingenomen met het nieuwe genderactieplan III (GAP III) als belangrijk instrument ter bevordering van gendergelijkheid en empowerment van vrouwen en meisjes via de externe betrekkingen; benadrukt dat dit document vergezeld moet gaan van duidelijke, meetbare, tijdsgebonden indicatoren, met inbegrip van de toewijzing van rollen en verantwoordelijkheden aan de verschillende actoren; is ingenomen met het feit dat in het nieuwe actieplan de doelstelling is opgenomen dat 85 % van alle nieuwe programma’s moet bijdragen tot gendergelijkheid; betreurt dat de nieuwe doelstelling dat 20 % van de programma’s gendergelijkheid als hoofddoelstelling moet hebben in het actieplan niet is overgenomen; eist dat het nieuwe instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking in dit opzicht gendergelijkheid en vrouwenrechten prioriteert binnen geografische en thematische programma’s; verwelkomt de verschuiving binnen de institutionele cultuur van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden om effectiever uitvoering te geven aan de verbintenissen van de EU ten aanzien van vrouwenrechten en gendergelijkheid; 122. verzoekt de Commissie de rol van de EU als katalysator voor gendergelijkheid overal ter wereld verder te versterken; 123. dringt er bij de Commissie op aan meer begrip te tonen voor de bijzondere behoeften van vrouwelijke migranten en asielzoekende meisjes en vrouwen met betrekking tot de toegang tot gezondheids- en onderwijsondersteuning en financiële zekerheid om te voorkomen dat ze seksueel worden uitgebuit en ervoor te zorgen dat hun rechten worden geëerbiedigd; 124. vraagt de Commissie met klem ervoor te zorgen dat met name vrouwen in migratie- en asielopvangcentra worden beschermd tegen gendergerelateerd geweld en pleit voor aanpassing van de infrastructuur voor vrouwen en meisjes alsmede aangepaste opleidingen voor het personeel, voor zover nodig; 125. is verheugd over een op waarden gebaseerd EU-handelsbeleid met een hoog beschermingsniveau van arbeids- en milieurechten, alsmede de eerbiediging van grondrechten en mensenrechten, met inbegrip van gendergelijkheid; herinnert eraan dat gendermainstreaming moet worden toegepast op alle EU-handels- en investeringsovereenkomsten en dat deze een ambitieus en afdwingbaar hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling moeten bevatten; is verheugd dat de Commissie heeft toegezegd er voor de eerste keer voor te zullen zorgen dat in de gemoderniseerde associatieovereenkomst tussen de EU en Chili een specifiek hoofdstuk over handel en gendergelijkheid wordt opgenomen, dat voortbouwt op de bestaande internationale voorbeelden; 126. herhaalt dat het de werkzaamheden van de Commissie op dit gebied blijft steunen; o o o 127. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking, die tijdens de vierde Wereldvrouwenconferentie van 1995 werden vastgesteld, en met name het aandachtsgebied “Vrouwen en de media”, – gezien het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) betreffende geweld en intimidatie (nr. 190) van 2019 en de IAO-aanbeveling betreffende geweld en intimidatie (nr. 206) van 2019, – gezien het slotdocument d.d. 16 december 2015 van de bijeenkomst op hoog niveau van de Algemene Vergadering van de VN in het kader van de algemene evaluatie van de uitvoering van de conclusies van de Wereldtop over de informatiemaatschappij, – gezien de mededeling van de Commissie van 6 mei 2015 getiteld “Strategie voor een digitale eengemaakte markt voor Europa” ( COM(2015)0192 ) en de tussentijdse evaluatie van de uitvoering daarvan van 10 mei 2017 getiteld “Een connectieve digitale interne markt” ( COM(2017)0228 ), – gezien de Europese pijler van sociale rechten, en met name de beginselen 1, 2, 3 en 20, – gezien pijler II (“randvoorwaarden die bevorderlijk zijn voor digitale netwerken en diensten”) en III (“maximaal groeipotentieel voor de Europese digitale economie”) van de strategie van de Commissie voor een digitale eengemaakte markt, – gezien het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding, – gezien de studies van de Commissie getiteld “ICT for work: Digital skills in the workplace” en “Women in the Digital Age”, – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020, getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien het verslag van de Commissie van 1 oktober 2013 getiteld “Women active in the ICT sector”, – gezien het onderzoek van het Europees Instituut voor gendergelijkheid (European Institute for Gender Equality – EIGE) van 26 januari 2017 getiteld “Gender and Digital Agenda”, – gezien de conclusies van de Raad van 30 mei 2016 getiteld “Het ontwikkelen van mediageletterdheid en kritisch denken door onderwijs en opleiding”, – gezien de conclusies van de Raad van 6 december 2018 getiteld “Gendergelijkheid, jeugdzaken en digitalisering”, – gezien de conclusies van de Raad van 10 december 2019, getiteld “Gendergelijke economieën in de EU: volgende stappen”, – gezien het advies van het Raadgevend Comité voor gelijke kansen van mannen en vrouwen van 19 december 2018 getiteld “The future of gender equality strategy after 2019: the battles that we win never stay won”, – gezien de in 2019 door 27 EU-ministers en vertegenwoordigers van de lidstaten en door Noorwegen ondertekende toezeggingsverklaring “Women in Digital”, – gezien zijn resolutie van 24 mei 2012 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers voor gelijke of gelijkwaardige arbeid (1) , – gezien zijn resolutie van 12 maart 2013 over de uitbanning van genderstereotypen in de EU (2) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over de digitale agenda voor groei, mobiliteit en werkgelegenheid: tijd voor een hogere versnelling (3) , en met name de Grote Coalitie voor digitale banen, – gezien zijn resolutie van 8 oktober 2015 over de toepassing van Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (4) , – gezien zijn resolutie van 28 april 2016 over gendergelijkheid en het versterken van de positie van de vrouw in het digitale tijdperk (5) , – gezien het forum van 2019 in het kader van de Wereldtop over de informatiemaatschappij (WTIM) getiteld “Information and Communication Technologies for achieving the Sustainable Development Goals”, – gezien het WTIM-forum van 2020 getiteld “Fostering digital transformation and global partnerships: WSIS Action Lines for achieving the Sustainable Development Goals (SDGs)”, – gezien de vraag aan de Commissie over het versterken van de positie van vrouwen en meisjes via de digitale sector ( O-000004/2018 – B8-0010/2018), – gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over het versterken van de positie van vrouwen en meisjes via de digitale sector (6) , – gezien de interparlementaire commissievergadering die op de Internationale Vrouwendag van 2018 werd gehouden over het versterken van de positie van vrouwen en meisjes in de media en in de ICT-sector, – gezien de diepteanalyse getiteld “Empowering women on the Internet”, die op 30 oktober 2015 door het directoraat-generaal Intern Beleid van het Parlement werd gepubliceerd (7) , – gezien de studie getiteld “The underlying causes of the digital gender gap and possible solutions for enhanced digital inclusion of women and girls”, die op 15 februari 2018 door het directoraat-generaal Intern Beleid werd gepubliceerd (8) , – gezien de studie getiteld “Cyber violence and hate speech online against women”, die op 16 augustus 2018 door het directoraat-generaal Intern Beleid werd gepubliceerd (9) , – gezien de studie getiteld “Education and employment of women in science, technology and the digital economy, including AI and its influence on gender equality”, die op 15 april 2020 door het directoraat-generaal Intern Beleid werd gepubliceerd (10) , – gezien het verslag van het Bureau voor de grondrechten van de Europese Unie (FRA) van 2014 getiteld “Geweld tegen vrouwen: een Europese enquête”, – gezien Richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan, en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad (11) , – gezien de mededeling van de Commissie van 19 juni 2012 getiteld “De EU-strategie voor de uitroeiing van mensenhandel 2012-2016” ( COM(2012)0286 ) en het tussentijds verslag van 17 oktober 2014 over de uitvoering daarvan (SWD(2014)0318), – gezien het scorebord “Women in Digital” (12) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0232/2020 ), A. overwegende dat de Unie er overeenkomstig artikel 8 VWEU bij elk optreden naar streeft de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen; overwegende dat meisjes en jonge vrouwen ter verwezenlijking van gendergelijkheid gelijke toegang moeten hebben tot technologie en digitale opleiding en veilig moeten zijn op het internet; overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (Sustainable Development Goal – SDG) 5 betrekking heeft op gendergelijkheid en de versterking van de positie van vrouwen, waarbij het gebruik van technologie en internet een rol speelt; B. overwegende dat de digitalisering de meeste facetten van ons leven ingrijpend heeft veranderd op manieren die niet alleen talloze kansen, maar ook nieuwe uitdagingen met zich meebrengen; overwegende dat de COVID-19-crisis en de nasleep ervan waarschijnlijk zullen leiden tot permanente veranderingen voor het leven van Europeanen, waarbij digitalisering een grote rol zal spelen; overwegende dat het effect van digitalisering op de arbeidsperspectieven van vrouwen en de gevolgen van telewerken moeten worden onderzocht en geëvalueerd; overwegende dat het in evenwicht houden van telewerk, privéleven en zorgtaken voor extra druk zorgt en dat vrouwen daarom zwaarder emotioneel, geestelijk en sociaal worden belast; overwegende dat de arbeidsmarkt een grote digitale transformatie doormaakt om het hoofd te bieden aan de uitdagingen die met de pandemie gepaard gaan; C. overwegende dat genderstereotypen een ernstige belemmering vormen voor de verwezenlijking van gelijkheid tussen mannen en vrouwen en daarmee bijdragen aan de gendersegregatie in het onderwijs en op de werkvloer, de kloof tussen mannen en vrouwen in de digitale sector verder verdiepen en de volledige deelname van vrouwen als gebruikers, vernieuwers en makers in de weg staan; overwegende dat hoogintellectuele vaardigheden vaak eerder met mannen dan met vrouwen worden geassocieerd en dat dergelijke stereotypen al door kinderen, en met name door meisjes, van zes jaar worden onderschreven en de interesses van deze kinderen beïnvloeden; D. overwegende dat uit de gendergelijkheidsindex van 2019 blijkt dat in de digitale sector nog altijd sprake is van hardnekkige genderongelijkheden; E. overwegende dat gegevens van Eurostat aantonen dat in 2018 ongeveer 1,3 miljoen mensen in de Europese Unie informatie- en communicatietechnologie (ICT) studeerden en dat meisjes en vrouwen onder hen sterk in de minderheid waren, aangezien ze slechts 17 % van alle ICT-studenten in de EU uitmaakten; F. overwegende dat 73 % van de jongens tussen de vijftien en zestien jaar geen probleem hebben om digitale apparaten te gebruiken waarmee ze minder bekend zijn, ten opzichte van 63 % van de meisjes uit dezelfde leeftijdsgroep (13) , die zichzelf onderschatten, ondanks het feit dat ze over de vaardigheden beschikken om op het gebied van digitale geletterdheid beter te presteren dan jongens; G. overwegende dat genderstereotypen een grote invloed hebben op de keuze voor bepaalde vakken; overwegende dat zeer weinig tienermeisjes in de lidstaten (minder dan 3 %) erin geïnteresseerd zijn op hun dertigste een baan in de ICT-sector te hebben (14) ; overwegende dat leraren en ouders genderstereotypen kunnen versterken door meisjes af te raden een loopbaan in de ICT-sector na te streven; overwegende dat het wegnemen van genderspecifieke verwachtingen over beroepen en het bevorderen van vrouwelijke rolmodellen op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (“science, technology, engineering and mathematics” – STEM) en ICT meisjes kunnen aansporen ICT te studeren; H. overwegende dat vrouwen die in de ICT-sector werken 19 % minder verdienen dan mannen; overwegende dat de genderloonkloof rechtstreeks bijdraagt aan de genderpensioenkloof tussen mannen en vrouwen (15) ; overwegende dat het salarisniveau van mannen en vrouwen moet stroken met het beginsel van billijkheid en gelijkheid; I. overwegende dat vrouwen als bevolkingsgroep wereldwijd minder vaak gebruikmaken van het internet dan mannen om software te installeren, online naar de radio te luisteren of televisie te kijken, te internetbankieren of e-handelsdiensten te gebruiken; J. overwegende dat het aantal vrouwen dat werkzaam is in de cyberbeveiligingssector de afgelopen jaren is gestegen, maar dat dit aantal niettemin nog altijd zeer laag is, aangezien minder dan 20 % van de cyberbeveiligingsprofessionals in Europa vrouw is; K. overwegende dat in de toekomst naar verwachting meer dan 90 % van de banen een zekere mate van e-vaardigheden en digitale geletterdheid vereist; L. overwegende dat het voor vrouwen als gevolg van verschillende belemmeringen, zoals genderstereotypen en door mannen gedomineerde werkplekken met een gebrek aan diversiteit, vaak lastiger is om hun plek te vinden in de ICT-sector; overwegende dat er in de ICT-sector sprake is van aanzienlijke verticale en horizontale segregatie en dat vrouwen vaak overgekwalificeerd zijn voor de functies die ze bekleden; overwegende dat slechts een klein aantal vrouwen een hogere leidinggevende functie als software-engineer bekleedt; M. overwegende dat het gebruik en de ontwikkeling van software van cruciaal belang zijn voor de digitale transformatie; overwegende dat de genderkloof onder softwareontwikkelaars en -engineers problematisch is wat betreft de betrokkenheid van vrouwen bij de aangelegenheden in de sector en potentiële, bewuste en onbewuste gendervertekening in kunstmatig intelligente toepassingen, videogames, speelgoed en andere toepassingen; N. overwegende dat uit de enquête van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) over geweld tegen vrouwen is gebleken dat 14 % van de vrouwen sinds de leeftijd van vijftien jaar te maken heeft gehad met cyberpesten (16) ; overwegende dat er op STEM-onderwijslocaties, waaronder op scholen, universiteiten en werkplekken, veelvuldig melding wordt gemaakt van seksuele intimidatie, waardoor vrouwen nog sterker van de sector worden uitgesloten; overwegende dat veel vrouwen tijdens de COVID-19-pandemie het slachtoffer zijn geworden van nieuwe vormen van online seksuele en psychologische intimidatie en onder meer te maken hebben gekregen met “Zoom-bombing” of zijn gestalkt of bedreigd; overwegende dat er dringend maatregelen nodig zijn om deze nieuwe vormen van seksuele en psychologische intimidatie aan te pakken; overwegende dat het tot lustobject maken alsook de overseksualisering en uitbuiting van vrouwen op het internet, met name via online pornografie, verwoestende gevolgen hebben voor de ontwikkeling van seksualiteit en gendergelijkheid in het algemeen; O. overwegende dat er naar verhouding weinig vrouwen werkzaam zijn in de ICT-sector; overwegende dat een groot aantal vrouwen hogere opleiding, academische kansen en een loopbaan op het gebied van ICT opgeeft (een verschijnsel dat ook wel bekendstaat als de “lekkende pijplijn”) vanwege een slecht evenwicht tussen werk en privéleven, beperkingen van organisatorische aard en een door mannen gedomineerde werkomgeving; overwegende dat het jaarlijkse productiviteitsverlies voor de Europese economie als gevolg van vrouwen die digitale banen opgeven en inactief worden, 16,1 miljard EUR bedraagt (17) ; P. overwegende dat het aantal vrouwelijke bestuursleden in de IT-sector aanzienlijk is toegenomen, maar dat de sector tegelijkertijd het grootste aantal uitsluitend uit mannen bestaande bestuursraden heeft; Q. overwegende dat digitale vaardigheden inhouden dat men over het vermogen beschikt om digitale informatie te verwerven, te verwerken en door te geven; overwegende dat de sociaal-culturele en economische achtergrond van mensen van invloed zijn op hun digitale vaardigheden; overwegende dat vrouwen meer tijd besteden aan onbetaalde zorgtaken en huishoudelijk werk; overwegende dat dit een beperking vormt op hun vrije tijd, de tijd die ze besteden aan betaald werk en hun kansen om digitale en internetvaardigheden te ontwikkelen; overwegende dat acties die gericht zijn op bewustmaking, het bestrijden van genderstereotypen en -normen, en het tot stand brengen van een betere verdeling van onbetaalde kinderzorg en huishoudelijk werk de deelname van vrouwen aan (digitale) arbeidsmarkten en opleidingen zouden bevorderen en vrouwen in staat zouden stellen hun digitale vaardigheden beter te ontwikkelen; R. overwegende dat slechts een zeer klein percentage van verschaffers van risicokapitaal, zogenaamde “business angels” en investeerders vrouw is; overwegende dat meisjes doorgaans van de basisschool tot de universiteit minder ICT- en STEM-vakken volgen, waardoor er uiteindelijk aanzienlijk minder vrouwen in deze bedrijfstakken werken of een eigen onderneming of start-up opzetten of bezitten; overwegende dat dit lagere aantal vrouwen dat in technologische bedrijfstakken werkt rechtstreeks van invloed is op alle maatschappelijke ontwikkelingen en leidt tot vertekening op het gebied van innovatie, die doorvloeit naar de soorten innovaties en nieuwe technologieën die aan consumenten worden verkocht; S. overwegende dat er een dalende trend te zien is ten opzichte van 2011 in het aantal vrouwen dat besluit hoger onderwijs op het gebied van ICT te volgen; overwegende dat slechts 17 % van de acht miljoen ICT-specialisten in de EU vrouw is; overwegende dat de digitale sector enorm zou profiteren van een onaangeboorde talentenpool van vaardigheden en uiteenlopende oogpunten als meer vrouwen zich op de digitale arbeidsmarkt zouden begeven, aangezien dit de Europese economie een jaarlijkse bnp-impuls van 16 miljard EUR zou geven; T. overwegende dat volgens het Global Gender Gap Report 2018 van het Economisch Wereldforum slechts 22 % van de mensen die werkzaam zijn op het gebied van kunstmatige intelligentie vrouw is en maar liefst 78 % man, wat betekent dat er nog altijd sprake is van een genderkloof van 72 % die moet worden gedicht; overwegende dat van elke 100 USD die in 2019 in Europese technologiebedrijven werd geïnvesteerd, 92 USD werd besteed aan het opzetten van teams die uitsluitend uit mannen bestonden (18) ; U. overwegende dat digitale inclusie inhoudt dat alle individuen en gemeenschappen toegang hebben tot en gebruik kunnen maken van ICT; overwegende dat het gebrek aan toegang, betaalbaarheid en onderwijs, evenals gendergerelateerde verwachtingen en sociaal-culturele normen, een geringere deelname aan onderwijs op het gebied van STEM en ICT, beperkt gebruik van digitale hulpmiddelen en een lagere activiteit op sociale platforms als gevolg van cybergeweld ten aanzien van meisjes en vrouwen stuk voor stuk bijdragen aan de uitsluiting van meisjes en vrouwen van digitale inclusie; overwegende dat gendergerelateerde digitale inclusie deel moet uitmaken van alle EU-initiatieven en -investeringen op het gebied van ICT en digitalisering; V. overwegende dat digitale financiële inclusie betekent dat formele financiële diensten die zijn toegespitst op specifieke behoeften en op verantwoordelijke wijze en tegen een betaalbare prijs worden verleend, digitaal toegankelijk zijn en kunnen worden gebruikt; overwegende dat wetten en normen die het recht van vrouwen kunnen ondermijnen om deel uit te maken van de beroepsbevolking, vermogen te beheren, een formele onderneming op te richten en de nodige financiering te vergaren om groei te verwezenlijken, en hun eigen financiële beslissingen te nemen, de voornaamste redenen zijn achter de financiële uitsluiting van vrouwen; overwegende dat ongeveer een miljard vrouwen nog altijd geen toegang heeft tot formele financiële diensten vanwege een gebrek aan toegang tot identificatiedocumenten, mobiele telefoons, digitale vaardigheden en financiële kennis, en vanwege ongeschikte producten; overwegende dat betere toegang tot en een beter gebruik van verantwoordelijke digitale financiële diensten de financiële kracht en economische onafhankelijkheid van vrouwen kunnen bevorderen; W. overwegende dat de mogelijkheden van vrouwen wat betreft de toegang tot en het gebruik van digitale technologieën door veel factoren worden beïnvloed, waaronder door investeringen, regelgeving en mededinging; overwegende dat vrouwen en meisjes in plattelandsgebieden en gebieden die moeilijk te bereiken zijn op problemen en belemmeringen stuiten wanneer zij toegang proberen te krijgen tot internet en digitale technologieën en voorzieningen, waardoor ze niet in staat zijn ten volle de vruchten te plukken van het digitale potentieel van moderne technologieën; overwegende dat vrouwen en meisjes, met name in ontwikkelingslanden, in het algemeen in de landbouw werken en onbetaald en onzeker werk verrichten, waardoor ze in een technologiearme omgeving wonen en maar moeilijk toegang kunnen krijgen tot digitale technologieën; Algemeen 1. verzoekt de Commissie en de lidstaten de maatregelen ter bevordering van de digitale transitie in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van de Unie inzake gendergelijkheid; beklemtoont dat niemand tijdens de digitale transitie buiten de boot mag vallen; is ingenomen met de in de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 opgenomen toezeggingen van de Commissie om de deelname van vrouwen aan de digitale economie en informatiemaatschappij te stimuleren; verzoekt de Commissie de diepe genderkloof binnen de ICT-sector aan te pakken in de digitale agenda, de Europese digitale strategie en alle andere beleidsmaatregelen en initiatieven op het gebied van digitale vaardigheden en digitaal onderwijs, met concrete maatregelen die specifiek gericht zijn op het bevorderen van de aanwezigheid van vrouwen en meisjes in de sector; benadrukt dat de grotere deelname van vrouwen aan de digitale sector een belangrijk effect kan hebben op de bestrijding van genderongelijkheid, -stereotypen en -discriminatie, de verbetering van de toegang van vrouwen tot de arbeidsmarkt en van hun arbeidsomstandigheden, en het dichten van de genderloonkloof; verzoekt de Commissie en de lidstaten passende financiering ter beschikking te stellen voor programma’s die erop gericht zijn de interesse van meer meisjes en vrouwen te wekken voor STEM-opleidingen en -beroepen, ondernemerschapsprogramma’s op te zetten die erop gericht zijn financiering te verstrekken aan meisjes en vrouwen die technologieprojecten of nieuwe ondernemingen opzetten, strategieën vast te stellen die erop gericht zijn de digitale (financiële) inclusie van meisjes en vrouwen te bevorderen op het gebied van STEM en kunstmatige intelligentie, alsook in de onderzoeks- en innovatiesector, en een meerlagige aanpak te hanteren waarmee de genderkloof in alle lagen van het onderwijs en het bedrijfsleven in de digitale sector aan de orde kan worden gesteld; 2. verzoekt de Commissie bij de onderhandelingen over de programma’s in het kader van het volgende meerjarig financieel kader en de fondsen en leningen in het kader van het herstelplan rekening te houden met gelijke kansen voor mannen en vrouwen en met de digitale genderkloof, en de kennis van deze mechanismen onder vrouwen te vergroten; benadrukt dat gendermainstreaming en genderbudgettering met meetbare indicatoren deel uit moeten maken van beleid ter ondersteuning van ontwikkeling op het gebied van ICT; verzoekt de Commissie te zorgen voor gendermainstreaming van de wet inzake digitale diensten en alle toekomstige voorstellen met betrekking tot de digitale wereld; 3. verzoekt de Commissie en de lidstaten zorg te dragen voor de volledige uitvoering van de ministeriële toezeggingsverklaring “Women in Digital”; verzoekt de Commissie toe te zien op de uitvoering van de sectoroverschrijdende nationale plannen inzake vrouwen in de digitale sector; Onderwijs 4. onderstreept dat het belangrijk is om ervoor te zorgen dat gendermainstreaming op alle niveaus van het digitaal onderwijs wordt gehandhaafd, ook voor buitenschoolse activiteiten, informeel en niet-formeel onderwijs, en het onderwijzend personeel; pleit voor specifieke strategieën voor verschillende leeftijdsgroepen; 5. spoort de Commissie en de lidstaten, alsook ontwikkelaars, bedrijven en universiteiten aan om de genderkloof in de ICT-sector te dichten en samen te werken om oplossingen te vinden en beste praktijken uit te wisselen voor de betere inclusie van meisjes in vakken die van belang zijn voor digitaal onderwijs vanaf jonge leeftijd; verzoekt de EU en de lidstaten de door de VN en de VN-organen bepleite acties vorm te geven, te ondersteunen en uit te voeren; 6. verzoekt de Commissie de kwestie van het kleine aantal vrouwelijke ICT-studenten en -professionals grondig aan te pakken en een krachtig genderperspectief op te nemen in het programma Digitaal Europa en het bijgewerkte actieplan voor digitaal onderwijs, waarbij zij er onder meer voor moet zorgen dat digitaal materiaal toegankelijk en betaalbaar is; verzoekt onderwijsinstellingen een gendercomponent op te nemen in alle lesprogramma’s, -materialen en -methoden op het gebied van STEM en ICT om meisjes vanaf jonge leeftijd aan te sporen op school wiskunde, programmeren, ICT en exacte vakken te volgen en zich daarin ook later te blijven verdiepen; spoort de Commissie en de lidstaten aan samen te werken met onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties om de vorm van ICT-onderwijs onder de loep te nemen en opnieuw vorm te geven; 7. onderstreept hoe belangrijk het is dat vrouwen en meisjes worden betrokken bij de vormgeving van hun toekomst in STEM-studies en -beroepen, en dat ICT een integraal onderdeel uitmaakt van voorschools en basisonderwijs, zodat korte metten kan worden gemaakt met schadelijke genderstereotypen voor jongens en meisjes; 8. verzoekt de Commissie en de lidstaten bij de vaststelling van digitaal-onderwijsbeleid rekening te houden met het genderperspectief om zowel mannelijke als vrouwelijke studenten in staat te stellen toekomstige uitdagingen het hoofd te bieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten voor alle onderwijsniveaus mentorprogramma’s op te zetten met vrouwelijke rolmodellen uit de ICT-sector; verzoekt de Commissie en de lidstaten zich hard te maken voor bewustmakingscampagnes die gericht zijn op zowel studenten als ouders en genderstereotypen in schoolprojecten en banen tegengaan; beklemtoont hoe belangrijk het is om vrouwen erkenning te geven voor hun werk, zodat meisjes niet alleen over mannelijke wetenschappers lezen, maar ook vrouwelijke rolmodellen hebben; 9. verzoekt de Commissie en de lidstaten een leven lang leren te ondersteunen om de beroepsmatige overgang van vrouwen naar ICT-functies te bevorderen, evenals opleidingen en regelingen om de e-vaardigheden en de bij- en omscholing van meisjes en vrouwen te bevorderen; benadrukt dat de aanbeveling van de Raad inzake beroepsonderwijs en -opleiding en de bijgewerkte Europese vaardighedenagenda moeten zorgen voor een genderperspectief; 10. verzoekt de Commissie en de lidstaten beleid en maatregelen vast te stellen om lekkende-pijplijnverschijnsel aan te pakken; 11. pleit ervoor dat gendergelijkheid consequent en structureel wordt opgenomen in toekomstige EU-strategieën en -beleidsmaatregelen voor jongeren; Werkgelegenheid en ondernemerschap 12. spoort de lidstaten aan de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven volledig om te zetten en uit te voeren en vraagt de Commissie daar op doeltreffende wijze op toe te zien, zodat beide ouders kunnen profiteren van betaald vaderschapsverlof, ouderschapsverlof en zorgverlof; spoort de lidstaten aan om ICT te beschouwen als middel waarmee het evenwicht tussen werk en privéleven kan worden bevorderd en trends in de digitalisering van het bedrijfsleven in de gaten kunnen worden gehouden, zodat zij in voorkomend geval hun bestaande maatregelen voor evenwicht tussen werk en privéleven bij kunnen stellen en hun stelsels kunnen bevorderen en versterken om te zorgen voor een gelijke verdeling van zorgtaken; spoort de Commissie en de lidstaten in dit verband aan beleid vast te stellen om de situatie van zelfstandigen, en met name die van vrouwelijke ondernemers in de ICT- en de digitale sector evenals hun behoefte aan toegang tot socialebeschermingsstelsels, zwangerschapsverlof en kinderopvang aan de orde te stellen; wijst erop dat telewerken vrouwen in staat stelt thuis te werken en daarmee kan zorgen voor een beter evenwicht tussen werk en privéleven; merkt niettemin op dat de lidstaten hierop moeten toezien en ervoor moeten zorgen dat dit naar behoren wordt geregeld; 13. benadrukt dat de genderloonkloof negatieve gevolgen heeft voor de socialezekerheidsuitkeringen van vrouwen en de pensioenkloof, onder meer in de digitale sector; is verheugd dat de Commissie heeft toegezegd om voor het einde van 2020 bindende maatregelen met betrekking tot loontransparantie voor te leggen en daarbij naar behoren rekening te houden met de unieke omstandigheden van Europese kleine en middelgrote ondernemingen en de verschillende arbeidsmarktmodellen die in de EU bestaan, om de genderloonkloof, de pensioenkloof en armoede onder ouderen op doeltreffende wijze aan te pakken; 14. verzoekt de Commissie en de lidstaten gendergelijkheid te bevorderen binnen ondernemingen in de ICT-sector en in aanverwante sectoren, alsook in de digitale economie, en horizontale beleidsmaatregelen vast te stellen om de genderkloof in de digitale economie aan te pakken met behulp van gerichte maatregelen, waaronder Europese fondsen voor de financiering van door vrouwen geleide projecten in de digitale sector, de bevordering van een minimumaantal vrouwelijke deelnemers aan onderzoeksprojecten op het gebied van ICT, voorlichting voor HR-afdelingen over “onbewuste gendervertekening” ter bevordering van evenwichtige aanwerving, de totstandbrenging van prijzen en stimuleringsregelingen voor ondernemingen en organisaties die actief genderneutraal beleid voeren op basis van meetbare streefcijfers, de bevordering van gendermainstreaming in bedrijfsstrategieën voor de productie, vormgeving en marketing van ICT-producten, jaarverslagen van ICT-ondernemingen over diversiteit en de genderloonkloof, beleidsmaatregelen en/of richtsnoeren voor openbare aanbestedingen voor de aanschaf van ICT-diensten van dienstverleners die aandacht besteden aan de evenwichtige samenstelling van hun onderneming en bestuursraad, de vergemakkelijking van de distributie van Europese middelen aan ondernemingen die de criteria voor genderevenwicht in acht nemen, de aansporing van de uitvoering van plannen en protocollen inzake gendergelijkheid ter verbetering en monitoring van de prestaties van ondernemingen op het gebied van de deelname van vrouwen, onder meer op management- en leidinggevend niveau, en de invoering van mentorprogramma’s; 15. verzoekt de Commissie en de lidstaten onderzoek te doen naar de oorzaken en factoren die schuilgaan achter het hoge uitvalpercentage onder vrouwen in de digitale sector; verzoekt de Commissie en de lidstaten na te gaan wat voor gevolgen een gebrekkig evenwicht tussen werk en privéleven heeft voor de mogelijkheid van vrouwen om deel te nemen aan de bijscholing die nodig is om het vereiste vaardighedenniveau in de ICT-sector te behouden; verzoekt de Commissie en de lidstaten mechanismen en programma’s te ontwikkelen om vrouwen en meisjes te betrekken bij onderwijs-, opleidings- en werkgelegenheidsinitiatieven in de digitale sector, ongeacht hun wettelijke migratiestatus; 16. verzoekt de Commissie en de lidstaten vrouwelijk ondernemerschap en de betrokkenheid van vrouwen bij innovatie te bevorderen, meer financieringskansen te bieden voor vrouwelijke ondernemers en door vrouwen geleide, digitale start-ups, de toegankelijkheid van bestaande fondsen te verbeteren zodat vrouwen gelijke kansen krijgen om te concurreren op de digitale eengemaakte markt, en aan te sporen tot de genderevenwichtigere samenstelling van financiële instellingen; 17. spoort de Commissie en de lidstaten aan om de financiering voor onderzoek naar gendergerelateerde kwesties in de ICT-sector op te voeren; 18. is van oordeel dat het van het allergrootste belang is om te zorgen voor meer vrouwelijke rolmodellen en een groter aantal vrouwen in leidinggevende functies in de ICT-sector; roept mannelijke rolmodellen op zich uit te spreken voor gendergelijkheid binnen de digitale economie; benadrukt hoe belangrijk het voor ICT-bedrijven is om HR-praktijken in te voeren die diversiteit bevorderen, zoals genderevenwicht in functies in het midden- en hoger management en in bestuursraden; is ingenomen met het uitgesproken voornemen van de Commissie om aan te dringen op de goedkeuring van het voorstel van 2012 voor een richtlijn inzake de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen (de richtlijn vrouwelijke bestuurders), en verzoekt de Raad dit voorstel te deblokkeren en aan te nemen; De culturele en audiovisuele sector en de media 19. vestigt de aandacht op de rol die de culturele en audiovisuele sector, de reclamesector en de media spelen bij de totstandkoming en versterking van genderstereotypen en de opwerping van normatieve en culturele barrières, die door middel van de gebruikte taal en verspreide beelden worden gereproduceerd; 20. verzoekt de audiovisuele sector en de media meer vrouwen te tonen die werkzaam zijn op het gebied van STEM en ICT, en een beeld te schetsen van de diversiteit en mogelijkheden binnen deze sectoren; verzoekt de media meer vrouwen op te nemen in discussiepanels, krantenartikelen en andere platforms waar de publieke opinie en het publieke debat over technologische thema’s wordt vormgegeven; 21. wijst erop dat algoritmen, kunstmatig intelligente toepassingen, videogames en speelgoed die schadelijke genderstereotypen in stand houden, moeten worden vrijgemaakt van bewuste en onbewuste gendervertekening, aangezien deze leidt tot een kleinere deelname van vrouwen in de digitale sector en op het gebied van kunstmatige intelligentie en ICT; benadrukt dat de innovatievertekening in de ICT-sector moet worden aangepakt, aangezien de ontwerpers en ontwikkelaars van diensten, software en toepassingen voor gebruikers overwegend mannen zijn en de gebruikers overwegend vrouwen; De versterking van de maatschappelijke, politieke en economische positie van vrouwen 22. benadrukt dat ICT een grote invloed kan hebben op de mogelijkheid van vrouwen om deel te nemen aan verkiezingsprocessen, openbare raadplegingen, enquêtes en debatten en om zich te verenigen en zich in te zetten voor vrouwenrechten; verzoekt de Commissie en de lidstaten bij het vaststellen van e-overheidsinitiatieven rekening te houden met de genderdimensie; vestigt de aandacht op de doeltreffendheid van het gebruik van internet voor campagnes, fora en de verbetering van de zichtbaarheid van vrouwelijke rolmodellen; 23. verzoekt de Commissie en de lidstaten constructief samen te werken met en ondersteuning te bieden aan digitale maatschappelijke organisaties en deze organisaties aan te sporen gebruik te gaan maken van internetgovernance; verzoekt de Commissie en de lidstaten ook bij de vormgeving en uitvoering van openbaar technologiebeleid nauw samen te werken met vrouwen en maatschappelijke organisaties voor vrouwen en deze meer bij de processen te betrekken om beter in te kunnen spelen op de zorgen waarmee vrouwen en meisjes in hun dagelijks leven te maken krijgen en deze zorgen te kunnen verlichten; verzoekt de Commissie en de lidstaten bovendien de economische en digitale inclusie van vrouwen te bevorderen; 24. spoort de lidstaten en de Commissie aan om bewustmakings-, voorlichtings- en gendermainstreamingcampagnes te organiseren om het belang van ICT-vaardigheden voor de versterking van de economische positie van vrouwen onder de aandacht te brengen; 25. is van oordeel dat vrouwen moeten worden aangemoedigd om een belangrijkere rol te spelen bij het ontwerp, de ontwikkeling, de bouw en het onderhoud van slimme steden en dorpen; Gegevensverzameling 26. is ingenomen met de totstandbrenging van het scorebord “Women in Digital” als integraal onderdeel van de index van de digitale economie en samenleving, alsook met de vier nieuwe indicatoren die in het verslag van het EIGE van 2018, getiteld “Gender equality and youth: opportunities and risks of digitalisation”, worden voorgesteld; 27. verzoekt de Commissie en de lidstaten, alsook platforms en bedrijven, vergelijkbare, naar gender en leeftijd uitgesplitste gegevens te verzamelen over het gebruik van ICT en initiatieven, waaronder onderzoek, voor te stellen om de onderliggende oorzaken van de digitale genderkloof beter te begrijpen en aan te pakken; verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem bestaande naar gender uitgesplitste gegevens te verzamelen en in te zetten ter bevordering van nader onderzoek naar de wisselwerking van de verschillende factoren die de digitale inclusie van vrouwen en meisjes in de weg staan; beklemtoont dat geharmoniseerde gegevensverzameling de vergelijking en uitwisseling van gegevens en voorbeelden van beste praktijken tussen de lidstaten vergemakkelijkt; De bestrijding van gendergerelateerd geweld: cybergeweld 28. neemt met grote bezorgdheid kennis van de toename van het aantal digitale misdrijven en gevallen van intimidatie, pesterijen, ongewenst gedrag en geweld ten aanzien van vrouwen in de digitale wereld; vestigt de aandacht op het belang van digitale en mediageletterdheid, cyberhygiëne en cyberveiligheid; pleit ervoor dat er middelen worden vrijgemaakt en campagnes worden opgezet om mensen bewust te maken van deze problemen en vrouwen voor te lichten over manieren waarop ze hun accounts en gesprekken kunnen beveiligen om zichzelf op het internet te beschermen, en over respectvolle sociale communicatie op het internet om vrouwen te waarschuwen voor potentiële aanvallers en andere gebruikers die mogelijk ongewenst gedrag kunnen vertonen; merkt op dat deze middelen en campagnes bovendien moeten worden ingezet om vrouwen te laten weten waar ze hulp kunnen zoeken in geval van nood; is van oordeel dat deze campagnes gericht moeten zijn op de bestrijding van gendergerelateerd geweld en genderstereotypen, de voorlichting van mannen over de manier waarop ze zich op het internet ten aanzien van vrouwen moeten gedragen, en de veiligstelling van de vrijheid van meningsuiting van vrouwen, evenals hun betekenisvolle deelname aan het openbaar debat; is bovendien van mening dat ondernemingen en ontwikkelaars gendergerelateerd geweld op het internet en misbruik van hun voorzieningen moeten aanpakken met behulp van doeltreffende meldings- en schorsingsmechanismen; verzoekt de lidstaten genoeg ruimte te bieden voor meldingskanalen en de ontwikkeling van opleidingsinstrumenten voor de politie, justitie en de ICT-sector te ondersteunen om rechtshandhavingsinstanties in staat te stellen doeltreffend onderzoek in te stellen naar kwaadwillige aanvallers en deze te vervolgen, en bijstand te bieden aan slachtoffers van intimidatie en geweld op het internet; 29. vraagt de instellingen, organen en instanties van de EU, alsook de lidstaten en hun rechtshandhavingsinstanties, samen te werken en concrete stappen te zetten om hun acties voor het tegengaan van het gebruik van ICT om misdrijven te begaan, waaronder online seksuele intimidatie en mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting, te coördineren en naar gender uitgesplitste gegevens met betrekking tot online gendergerelateerd geweld te verzamelen; is verheugd over de aankondiging door de Commissie van een enquête over gendergerelateerd geweld; verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem te voorzien in passende financiering voor de ontwikkeling van kunstmatig intelligente oplossingen ter voorkoming en bestrijding van cybergeweld, seksuele intimidatie op het internet en de uitbuiting van vrouwen en meisjes, en intimidatie op de werkvloer; vraagt de lidstaten hun strafrecht te herzien om ervoor te zorgen dat nieuwe vormen van digitaal geweld worden gedefinieerd, erkend en strafbaar worden gesteld; verzoekt de lidstaten bovendien het IAO-verdrag van 2019 betreffende geweld en intimidatie te ratificeren, dat onder meer van toepassing is op beroepsmatige communicatie; 30. is van oordeel dat het voor de verwezenlijking van gendergelijkheid van essentieel belang is om alomvattende, leeftijdsgeschikte seksuele en relationele voorlichting tot stand te brengen waarin onder meer aandacht wordt besteed aan de bestrijding van cybergeweld en seksuele intimidatie op het internet, alsook aan het tegengaan van het tot lustobject maken en de overseksualisering en seksuele uitbuiting van vrouwen op het internet; verzoekt de Commissie en de lidstaten beleid en maatregelen vast te stellen om de seksuele intimidatie op STEM-onderwijslocaties en op scholen, evenals in de ICT-sector, aan te pakken; roept werkgevers op hun HR-maatregelen aan te passen om zowel oude als nieuwe vormen van online intimidatie aan te kunnen pakken met behulp van verplichte voorlichting en noodnummers voor slachtoffers; 31. pleit voor verdere, juridisch bindende maatregelen en voor een richtlijn ter voorkoming en bestrijding van gendergerelateerd geweld, waaronder cybergeweld, dat vaak gericht is op vrouwen en waarmee onder meer wordt beoogd prominente vrouwelijke figuren en vrouwelijke politici en activisten het zwijgen op te leggen, alsook van haatzaaiende taal ten aanzien van vrouwen op het internet; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat in het aankomende voorstel voor een wet inzake digitale diensten en een nieuw kader voor samenwerking tussen internetplatforms ook aandacht wordt besteed aan de verantwoordelijkheden van deze platforms met betrekking tot de verspreiding door gebruikers van haatzaaiende uitlatingen en andere schadelijke, beledigende of seksistische inhoud, ter bescherming van de veiligheid van vrouwen op het internet; verzoekt de Commissie geharmoniseerde juridische definities van cybergeweld te formuleren en een nieuwe gedragscode voor internetplatforms vast te stellen ter bestrijding van gendergerelateerd geweld op het internet; Opkomende gebieden 32. roept de nationale overheden en de EU-instellingen op de handen ineen te slaan met de private sector om EU-brede rolmodelcampagnes op te zetten en jonge vrouwelijke professionals via deze weg aan te sporen een baan te zoeken op het gebied van cyberbeveiliging, wat de vaardighedenkloof aanzienlijk zou verkleinen, de economie een impuls zou geven en de algehele veerkracht van de cyberbeveiligingsindustrie in Europa zou verbeteren; 33. beklemtoont dat er nadere inspanningen moeten worden geleverd op regelgevingsgebied om ervoor te zorgen dat kunstmatige intelligentie strookt met de beginselen en waarden op het gebied van gendergelijkheid en non-discriminatie, zoals verankerd in artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; 34. benadrukt dat er behoefte is aan een dieper inzicht, vanuit een genderperspectief, in opkomende gebieden zoals algoritmische besluitvorming, blockchaintechnologie, cryptovaluta en gegevenstoezicht, en dat in dit verband speciale strategieën moeten worden opgesteld; Gendergelijkheid in ontwikkelingsbeleid 35. uit zijn bezorgdheid over de mogelijkheid dat de digitale genderkloof in ontwikkelingslanden en -gebieden tijdens de huidige crisis nog groter wordt; vestigt de aandacht op het belang van de bevordering van de digitale geletterdheid van en de digitale toegankelijkheid en betaalbaarheid voor vrouwen en meisjes als instrumenten voor de verwezenlijking van gendergelijkheid in ontwikkelingsstrategieën; onderstreept dat ontwikkelingsmiddelen moeten worden ingezet voor de bevordering van digitaal onderwijs voor meisjes en vrouwen, en de ondersteuning van door vrouwen geleide projecten in de digitale sector, en met name projecten met een maatschappelijke impact; 36. brengt in herinnering dat mensen met een handicap, (etnische) minderheden, vrouwen met uiteenlopende sociaal-economische achtergronden, oudere vrouwen, vrouwen in plattelandsgebieden en vrouwelijke vluchtelingen en migranten op problemen kunnen stuiten bij het verkrijgen van toegang tot digitale diensten en aanverwante voorzieningen; onderstreept het belang van een intersectionele aanpak voor alle initiatieven op het gebied van gendermainstreaming met betrekking tot de bevordering van de toegang van vrouwen tot digitale diensten en hun gebruik daarvan, alsook van het onderwijs en werk in de digitale economie en samenleving; verzoekt de lidstaten de digitale uitsluiting van alle kwetsbare groepen in de samenleving aan te pakken en ICT-onderwijs aan deze groepen beschikbaar te stellen door de onderwijsmethoden en tijdschema’s af te stemmen op de verschillende factoren die bepalend zijn voor de toegang van vrouwen tot onderwijs; o o o 37. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn resoluties van 19 juni 2020 over de wet inzake de nationale veiligheid die de Volksrepubliek China heeft uitgevaardigd voor Hongkong en het feit dat de EU de hoge mate van autonomie van Hongkong moet verdedigen (1) , van 18 juli 2019 over de situatie in Hongkong (2) , van 24 november 2016 over de in China gevangengezette uitgever Gui Minhai (3) , van 4 februari 2016 over de zaak van de vermiste boekhandelaars in Hongkong (4) en van 17 december 2020 (5) , met name wat betreft het belang van doeltreffende wetgeving inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven, – gezien zijn eerdere resoluties over China, in het bijzonder die van 12 september 2018 over de stand van zaken van de betrekkingen tussen de EU en China (6) en van 16 december 2015 over de betrekkingen EU-China (7) , – gezien zijn eerdere aanbevelingen in verband met Hongkong, in het bijzonder zijn aanbeveling van 13 december 2017 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger (VV/HV) van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over Hongkong, 20 jaar na de machtsoverdracht (8) , – gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU van 7 januari 2021 over de massa-arrestatie van betrokkenen bij de prodemocratische voorverkiezingen van juli 2020 in Hongkong, de verklaring van de woordvoerder van 29 december 2020 over de terechtzitting van tien Hongkongers, de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU van 12 november 2020 over de diskwalificatie van leden van de Wetgevende Vergadering van Hongkong, de verklaring van de woordvoerder van 2 november 2020 over de arrestatie van verscheidene prodemocratische wetgevers en voormalige wetgevers in Hongkong, de verklaring van de woordvoerder van 24 september 2020 over de arrestatie van Joshua Wong en andere prodemocratische activisten, de verklaring van de woordvoerder van 10 augustus 2020 over de recente arrestaties en razzia’s uit hoofde van de NSL in Hongkong, de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU van 3 augustus 2020 over het uitstel van de parlementsverkiezingen in Hongkong en de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU van 1 juli 2020 over de aanneming van wetgeving inzake nationale veiligheid voor Hongkong door het Chinese Nationale Volkscongres, – gezien de persverklaring van de Conferentie van voorzitters van het Europees Parlement van 6 juli 2020, – gezien de goedkeuring van een nieuwe wet inzake de nationale veiligheid in Hongkong door het permanente comité van het Chinese Nationale Volkscongres op 30 juni 2020, – gezien de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7 van 17 juni 2020 over Hongkong, – gezien de basiswet van de Speciale Administratieve Regio (SAR) Hongkong, die op 4 april 1990 werd aangenomen en op 1 juli 1997 in werking is getreden, – gezien de gezamenlijke verklaring van de regering van het Verenigd Koninkrijk en de regering van de Volksrepubliek China van 19 december 1984 over de kwestie Hongkong, de zogeheten Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring, – gezien de 13e jaarlijkse gestructureerde dialoog die op 28 november 2019 plaatsvond in Hongkong, – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de VV/HV van 12 maart 2019 getiteld “EU-China – Een strategische visie” (JOIN(2019)0005), – gezien het één-China-beleid van de EU, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de politie van Hongkong op 5 januari 2021 53 vertegenwoordigers van de democratische oppositie en activisten heeft gearresteerd op beschuldiging van subversie uit hoofde van de wet inzake de nationale veiligheid in Hongkong (hierna: “NSL”); overwegende dat de organisatoren en kandidaten van de democratische voorverkiezingen van juli jongstleden in de aanloop naar de komende verkiezingen voor de Wetgevende Vergadering van de SAR Hongkong tot de gearresteerden behoorden, evenals voormalige leden van de Wetgevende Vergadering, districtsraadsleden en een Amerikaanse advocaat die actief is in de prodemocratische beweging; overwegende dat banken in opdracht van de politie van Hongkong bovendien 1,6 miljoen HKD in verband met die 53 personen hebben bevroren; overwegende dat zij ondertussen allemaal, op drie personen na, in afwachting van verder onderzoek op borgtocht zijn vrijgelaten; B. overwegende dat dit de recentste was van een lange reeks arrestaties van vertegenwoordigers en activisten van de democratische oppositie en andere acties die erop gericht zijn de democratische instellingen in Hongkong te ondermijnen sinds de inwerkingtreding van de NSL op 1 juli 2020; overwegende dat sinds de invoering van de wet al 93 oppositieleden zijn gearresteerd; overwegende dat mensenrechtendeskundigen van de Verenigde Naties op 1 september 2020 hebben bevestigd dat de wet aanleiding geeft tot ernstige bezorgdheid over de rechtmatigheid ervan en dat ze de vrijheid van mening en meningsuiting en de vrijheid van vreedzame vergadering onnodig beperkt; C. overwegende dat de minister van Veiligheid van Hongkong heeft verklaard dat de gearresteerden ervan werden verdacht dat ze met hun plannen om hun democratische rechten te gebruiken en een meerderheid van de zetels in de Wetgevende Vergadering te bemachtigen hebben geprobeerd de regering lam te leggen; D. overwegende dat verscheidene prodemocratische personen om politieke redenen geen verkozen ambt meer mogen bekleden op basis van de resolutie van het Chinese Nationale Volkscongres van 10 november 2020 waarbij patriotisme wettelijk verplicht wordt gesteld voor wetgevers, wat ertoe heeft geleid dat bijna alle oppositieleden in de Wetgevende Vergadering ontslag hebben genomen; overwegende dat de voorheen onafhankelijke rechterlijke macht steeds vaker wordt aangevallen door de Chinese communistische partij en de door de staat gecontroleerde pers; E. overwegende dat het Hong Kong Broadband Network (HKBN) op 15 januari 2021 op verzoek van de Hongkongse autoriteiten uit hoofde van de NSL een prodemocratische website heeft geblokkeerd; overwegende dat dit eerste geval van internetcensuur uit hoofde van de NSL aanleiding geeft tot bezorgdheid over het feit dat de Hongkongse autoriteiten van plan zijn deze wet te gebruiken om de vrijheid van meningsuiting en online-informatie verder te beperken; overwegende dat dit schadelijke gevolgen zou hebben voor de burgerlijke vrijheden en de democratie; F. overwegende dat de Hongkongse regering heeft besloten de aanvankelijk op 6 september 2020 geplande verkiezingen voor de Wetgevende Vergadering met een jaar uit te stellen, wat duidelijk een poging is om de oppositie, die voor het eerst een reële kans had om een meerderheid te behalen, tegen te werken; overwegende dat de regeringsleider van Hongkong, Carrie Lam, meteen na de inwerkingtreding van de NSL heeft verklaard dat de voorverkiezingen illegaal waren en mogelijk in strijd waren met de NSL; G. overwegende dat de Chinese autoriteiten op 23 augustus 2020 twaalf Hongkongse activisten hebben opgepakt die zogenaamd per boot uit Hongkong probeerden te vluchten; overwegende dat tien van de twaalf activisten in een proces waarbij het recht op een eerlijke procesgang niet werd geëerbiedigd een gevangenisstraf hebben gekregen van zeven maanden tot drie jaar op beschuldiging van het op illegale wijze oversteken van de grens; overwegende dat een van deze activisten, Kok Tsz-Lun, een 19-jarige student is die zowel de Chinese als de Portugese nationaliteit heeft en dus EU-burger is; overwegende dat de beklaagden werden gearresteerd, in eenzame opsluiting werden vastgehouden en in Shenzhen voor de rechter werden gebracht; overwegende dat zij niet de mogelijkheid hebben gekregen hun vertegenwoordiging te kiezen; H. overwegende dat zij zijn opgepakt en in Shenzhen voor de rechter zijn gebracht, hetgeen in strijd is met de beginselen van een eerlijk proces en een eerlijke rechtsbedeling; overwegende dat de vergunning van de Chinese mensenrechtenadvocaat Lu Siwei om het recht te beoefenen op 15 januari 2021 door het departement justitie van de provincie Sichuan is ingetrokken omdat hij een van deze twaalf activisten vertegenwoordigde; overwegende dat de mensenrechtenadvocaat Ren Quanniu op 19 januari 2021 ter terechtzitting is verschenen in het departement justitie van de provincie Henan om de beslissing van het departement om zijn vergunning om dezelfde reden in te trekken, aan te vechten; overwegende dat beide advocaten het risico lopen hun vergunning kwijt te raken nadat ze hebben geprobeerd de Hongkongse activisten te vertegenwoordigen die door de Chinese autoriteiten zijn opgepakt terwijl ze per boot naar Taiwan probeerden te vluchten; overwegende dat tien diplomaten, waaronder enkele vertegenwoordigers van EU-lidstaten, de terechtzitting van Lu Siwei op 13 januari 2021 in Chengdu niet mochten waarnemen; I. overwegende Jimmy Lay, de mediamagnaat en oprichter van de prodemocratische krant Apple Daily , op 10 augustus 2020 is gearresteerd wegens schending van de NSL; J. overwegende dat de NSL duidelijk in strijd is met de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring uit 1984 en de basiswet van de SAR Hongkong uit 1990, waarbij de autonomie en de onafhankelijkheid van de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht alsook fundamentele rechten en vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en de persvrijheid, tot vijftig jaar na de overdracht van de soevereiniteit worden gewaarborgd; overwegende dat de NSL er ook voor zorgt dat Hongkong zijn internationale mensenrechtenverplichtingen niet kan nakomen, met inbegrip van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR), waarvan de tenuitvoerlegging door Hongkong binnenkort wordt beoordeeld; K. overwegende dat Human Rights Watch in zijn jaarverslag stelt dat China zich wat de mensenrechten betreft in de donkerste periode bevindt sinds het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede; L. overwegende dat de Europese Unie zich ernstige zorgen blijft maken over de door China vastgestelde NSL voor Hongkong; overwegende dat dit een gevoelige kwestie is met verreikende gevolgen voor Hongkong en zijn bevolking, voor de EU en voor buitenlandse burgers, voor maatschappelijke organisaties uit de EU en uit andere landen, alsook voor het vertrouwen in de economie van Hongkong; overwegende dat de NSL de risico’s voor EU-burgers in Hongkong vergroot; M. overwegende dat de EU het beginsel “één land, twee systemen” altijd krachtig heeft ondersteund, evenals het behoud van de hoge mate van autonomie van Hongkong, in overeenstemming met de basiswet en met internationale verplichtingen; overwegende dat deze beginselen in de huidige situatie op het punt staan om onomkeerbaar te worden ondermijnd; N. overwegende dat de EU en China in december 2020 een principe-akkoord hebben bereikt over de brede investeringsovereenkomst tussen de EU en China (CAI); 1. roept op tot de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van degenen die in Hongkong in de eerste twee weken van 2021 zijn gearresteerd en degenen die eerder zijn gearresteerd op grond van aanklachten in het kader van de NSL en dringt erop aan dat alle aanklachten tegen hen worden ingetrokken; dringt er bij de autoriteiten op aan de rechtsstaat, mensenrechten, democratische beginselen en de sterke autonomie van Hongkong volgens het beginsel “één land, twee systemen” te respecteren, aangezien deze rechten zijn verankerd in de basiswet van Hongkong en overeenstemmen met de nationale en internationale verplichtingen; 2. roept op tot de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van de activisten uit Hongkong die op 23 augustus 2020 zijn opgepakt terwijl ze zogenaamd per boot probeerden te vluchten, en dringt erop aan dat alle aanklachten tegen hen worden ingetrokken; roept de Europese Dienst voor extern optreden op om, met name via de EU-delegatie in China, de nodige bijstand te blijven verlenen aan de heer Kok Tsz-Lun, die zowel de Chinese als de Portugese nationaliteit heeft en dus ook burger is van de Europese Unie, en die ook een van de tien in Shenzhen berechte personen was; roept de Chinese autoriteiten op om het intrekken van de bevoegdheid van hun verdedigers, de mensenrechtenadvocaten Lu Siwei en Ren Quanniu, onmiddellijk ongedaan te maken; 3. roept op tot de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle vreedzame Hongkongse betogers die de afgelopen jaren zijn gearresteerd, waaronder Joshua Wong, Ivan Lam en Agnes Chow, en dringt erop aan dat alle aanklachten tegen hen worden ingetrokken; roept op tot onafhankelijke, onpartijdige, doeltreffende en snelle onderzoeken naar het gewelddadige optreden van de politie van Hongkong tegen betogers; 4. roept de autoriteiten van Hongkong op om onmiddellijk af te zien van het verdere gebruik van de NSL om het recht op vrije meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging te onderdrukken; benadrukt dat het belangrijk is om, als volgende stap, te voorkomen dat districtsraadsleden worden buitengesloten en de kieswet wordt gewijzigd, waardoor de ruimte van het pro-democratische kamp verder zou worden beperkt, hetgeen in strijd zou zijn met de wettelijke garanties van de basiswet van Hongkong en met de internationale verplichtingen en normen; 5. roept op tot volledige intrekking van de wet “Besluit van het Nationale Volkscongres betreffende de instelling en vervollediging van het rechtsstelsel en de uitvoeringsmechanismen ter handhaving van de nationale veiligheid van de Speciale Administratieve Regio Hongkong”, die de internationale status van Hongkong schaadt doordat de autonomie en democratie van het land, de onafhankelijkheid van het rechtsstelsel en de eerbiediging van de mensenrechten uitgehold worden; benadrukt dat de bevolking van Hongkong de vrijheden en hoge mate van autonomie moet genieten op grond van zowel de basiswet als het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, waarbij Hongkong partij is; 6. benadrukt dat de invoering van de NSL een inbreuk vormt op de verbintenissen en verplichtingen van de Volksrepubliek China uit hoofde van het internationaal recht, met name de gezamenlijke Chinees-Britse verklaring, een vertrouwensrelatie tussen China en de EU in de weg staat en hun toekomstige samenwerking ondermijnt; 7. spreekt zijn bezorgdheid uit over het toenemende aantal aanvallen op de rechterlijke macht in Hongkong door de Chinese communistische partij en de door de staat gecontroleerde Chinese pers, die erop gericht zijn de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in twijfel te trekken; is bezorgd dat de NSL als volgende stap verder zal worden ingezet om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht van Hongkong te ondermijnen, aangezien Chief Executive de bevoegdheid krijgt om rechters te benoemen teneinde zaken van nationale veiligheid te vervolgen en aangezien de aangeklaagde personen aan het Chinese vasteland zouden kunnen worden uitgeleverd om in Chinese rechtbanken te worden berecht; 8. is zeer verheugd over het besluit van de Britse regering om voor de meer dan een miljoen inwoners van Hongkong die in het bezit zijn van een Brits nationaal overzees paspoort, een pad naar het burgerschap te creëren; veroordeelt de dreigementen van China om de erkenning van dergelijke paspoorten als geldig reisdocument in te trekken en is bezorgd over de meest recente informatie dat China zou overwegen om personen met een dergelijk paspoort uit te sluiten van het bekleden van een openbaar ambt in Hongkong of hen zelfs het recht te ontzeggen om te stemmen bij verkiezingen in Hongkong; verzoekt de Raad, de EDEO en de Commissie de coördinatie te verbeteren met het oog op een succesvolle en doeltreffende uitvoering van het in juli 2020 aangenomen maatregelenpakket voor Hongkong; verzoekt de EDEO om een transparantere beoordeling van deze maatregelen, met inbegrip van de dringende noodzaak om een “reddingsbootregeling” voor de burgers van Hongkong op te zetten indien de mensenrechten en de fundamentele vrijheden nog verder in het gedrang komen; 9. dringt er bij al het Europese diplomatieke personeel en alle diplomatieke functionarissen van de EU op aan alles in het werk te stellen om vreedzame activisten in Hongkong bescherming en steun te bieden, onder meer door het bijwonen van processen, het verzoeken om gevangenisbezoeken en het consequent en resoluut benaderen van de lokale autoriteiten, waarbij de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenactivisten en andere relevante EU-beleidsmaatregelen, waaronder het nieuwe EU-actieplan voor mensenrechten en democratie, volledig worden toegepast; 10. is diep verontrust over de berichten dat de autoriteiten van Hongkong overwegen de Deense parlementsleden Uffe Elbæk en Katarina Ammitzbøll te vervolgen voor hun hulp aan de Hongkongse activist Ted Hui om in het Verenigd Koninkrijk in ballingschap te gaan; is van mening dat de geplande aanklachten tegen de Deense wetgevers onwettig en onwaar zijn en spreekt zijn grote bezorgdheid uit over de vastberadenheid van de Chinese communistische partij om het uiten van andere meningen van mensen uit Hongkong in de democratische wereld te onderdrukken door middel van een extraterritoriale toepassing van de NSL; dringt er bij China op aan om onterecht vastgehouden EU-burgers, zoals de Ierse burger Richard O’Halloran, vrij te laten; verzoekt de Commissie voorts een risicobeoordeling uit te voeren van de gevolgen die de NSL in Hongkong kan hebben voor Europese burgers; 11. is bijzonder verontwaardigd over het feit dat de Zweedse uitgever Gui Minhai nog altijd in detentie zit en dringt erop aan dat de EU en de lidstaten op het hoogste niveau krachtig en consequent ingrijpen om zijn vrijlating te bewerkstelligen; roept op tot de vrijlating van de Hongkongs-Portugese staatsburger Kok Tsz-Lun, en dringt erop aan dat hij toegang krijgt tot Portugees consulair personeel en een raadsman van zijn keuze; 12. is verheugd over de besluiten van de EU-lidstaten en andere internationale partners om de uitleveringsverdragen met Hongkong op te schorten; wijst erop dat het belangrijk is de processen te blijven volgen en de eventuele reacties op de gevolgen van de NSL buiten Hongkong te blijven beoordelen en voor te bereiden; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om hun uitleveringsverdragen met de Volksrepubliek China op te schorten, om te voorkomen dat bijvoorbeeld Oeigoeren, Hongkongse burgers, Tibetanen of Chinese dissidenten vanuit Europa worden uitgeleverd om onderworpen te worden aan een politiek proces in de Volksrepubliek China; 13. veroordeelt de rol van in Europa gevestigde banken die de Chinese autoriteiten helpen bij het toepassen van de NSL door de tegoeden en bankrekeningen van voormalige pro-democratische wetgevers en religieuze leiders te bevriezen; 14. herinnert eraan dat Hongkong vrije internettoegang kent, maar is bezorgd dat de NSL de politie de bevoegdheid geeft om internetproviders te gelasten websites te blokkeren; geeft uiting aan zijn grote bezorgdheid over de recente verklaringen van de internetprovider Hong Kong Broadband Network dat hij voornemens is alle sites te weren die zouden kunnen aanzetten tot “illegale handelingen” op basis van de NSL, en bijgevolg met het wezenlijke risico dat Hongkong achter de Chinese firewall komt te liggen; dringt er bij de autoriteiten van Hongkong op aan om alle reeds uitgevaardigde opdrachten tot het blokkeren van internetsites onmiddellijk in te trekken en de volledige toegankelijkheid van het internet te herstellen; 15. dringt er bij de Raad op aan zijn besprekingen over en evaluatie van het pakket maatregelen inzake Hongkong te intensiveren en onverwijld de invoering te overwegen van gerichte sancties tegen personen in Hongkong en China, waaronder Carrie Lam, Teresa Yeuk-wah Cheng, Xia Baolong, Xiaoming Zhang, Luo Huining, Zheng Yanxiong, Ping-kien Tang, Wai-Chung Lo en Ka-chiu Lee, in het kader van het wereldwijde sanctieregime van de EU op het gebied van de mensenrechten, rekening houdend met de noodzaak om in de loop van 2021 de burger- en politieke rechten te herstellen, en met de voorwaarde dat de vertegenwoordigers van de democratische oppositie worden vrijgelaten en mogen deelnemen aan de komende verkiezingen, volledig in overeenstemming met de basiswet van de speciale administratieve regio Hongkong; 16. betreurt het feit dat het besluit over een politieke afronding van de CAI niet in overeenstemming is met de verzoeken van het Parlement in eerdere resoluties over Hongkong om de investeringsonderhandelingen te gebruiken als hefboom voor het behoud van de hoge mate van autonomie van Hongkong en de fundamentele rechten en vrijheden van het land; betreurt het feit dat de EU, door zich te haasten om deze overeenkomst te bereiken en tegelijkertijd geen concrete actie te ondernemen tegen de voortdurende ernstige schendingen van de mensenrechten, bijvoorbeeld in Hongkong, de provincie Xinjiang en Tibet, het risico loopt haar geloofwaardigheid als wereldwijde voorvechter van de mensenrechten te ondermijnen; wijst erop dat het Parlement de overeenkomst, met inbegrip van de bepalingen inzake arbeidsrechten, zorgvuldig zal bestuderen en herinnert de Commissie eraan dat het Parlement rekening zal houden met de mensenrechtensituatie in China, ook in Hongkong, wanneer het gevraagd wordt de investeringsovereenkomst of toekomstige handelsovereenkomsten met de Volksrepubliek China goed te keuren; 17. dringt er bij de EU en al haar lidstaten op aan om eensgezind en vastberaden op te treden met het oog op de oprichting van een onafhankelijk VN-waarnemingsorgaan voor China, door coalities van gelijkgestemde landen op proactieve wijze te verbreden door het houden een bijeenkomst op basis van de “Arria”-formule inzake China in de VN-Veiligheidsraad, door er bij de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN op aan te dringen een onderzoek in te stellen naar de schendingen en door er bij de secretaris-generaal van de VN op aan te dringen een speciale gezant voor China te benoemen; dringt er bij de EDEO en de lidstaten die lid zijn van de VN-Mensenrechtenraad op aan hun inspanningen op te voeren om de bezorgdheid over de schendingen van de mensenrechten in China publiekelijk aan de orde te stellen, bijvoorbeeld door het initiatief te nemen om op te roepen tot een speciale zitting over de mensenrechtensituatie in China, met inbegrip van Hongkong, tijdens de cyclus van de Raad van 2021, en onderstreept dat het lidmaatschap van China van de Raad vereist dat het land zich aan hogere normen op het gebied van de mensenrechten houdt; 18. dringt erop aan dat de EU zich actief ervoor inzet dat de secretaris-generaal van de VN of de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten een speciale gezant of speciale rapporteur van de VN voor de situatie in Hongkong benoemt, en zich zo aansluit bij het initiatief van de voorzitters van de commissies buitenlandse zaken van het VK, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland; verzoekt de Raad en de VV/HV samen met de internationale gemeenschap te werken aan de oprichting van een internationale contactgroep voor Hongkong; 19. roept de internationale gemeenschap op haar beloften aan de bevolking van Hongkong na te komen en met spoed en op niet eerder vertoonde wijze actie te ondernemen om China ter verantwoording te roepen voor deze schendingen van het internationaal recht; herhaalt dat de EU en de lidstaten moeten overwegen een zaak aanhangig te maken bij het Internationaal Gerechtshof omdat het besluit van China om de NSL aan Hongkong op te leggen en de daaropvolgende tenuitvoerlegging ervan in strijd zijn met de gezamenlijke Chinees-Britse verklaring en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten; 20. is verheugd over de onlangs ingestelde bilaterale dialoog tussen de EU en de VS over China, die op 23 oktober 2020 van start is gegaan; roept op tot een betere coördinatie met internationale partners, waaronder de nieuwe Amerikaanse regering, met betrekking tot alle aspecten van de betrekkingen met de Volksrepubliek China en Hongkong; dringt erop aan dat de mensenrechten, met bijzondere aandacht voor de situatie in Hongkong, een prominente plaats innemen op de agenda van de komende dialoog tussen de EU en de VS; 21. merkt op dat het beleid van de Volksrepubliek China om de aanpak van “één land, twee systemen” op te geven de bevolking van Taiwan sterk heeft vervreemd, en benadrukt bereid te zijn met internationale partners samen te werken om de democratie in Taiwan te helpen waarborgen; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regering en het parlement van de Volksrepubliek China en de Chief Executive en de Wetgevende Vergadering van de Speciale Administratieve Regio Hongkong. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Turkije, met name die van 8 februari 2018 over de huidige mensenrechtensituatie in Turkije (1) , van 13 maart 2019 over het Commissieverslag 2018 over Turkije (2) , en van 19 september 2019 over de situatie in Turkije, met name de afzetting van verkozen burgemeesters (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2020 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU ( COM(2020)0660 ) en het bijbehorende verslag 2020 over Turkije (SWD(2020)0355), – gezien het onderhandelingskader voor Turkije van 3 oktober 2005, – gezien Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad (4) over de wereldwijde sanctieregeling voor de mensenrechten, – gezien de conclusies van de Raad van 10 en 11 december 2020, alsook eerdere conclusies van de Raad en de Europese Raad met betrekking tot Turkije, – gezien het arrest van de Grote kamer van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 22 december 2020 in de zaak Demirtaş tegen Turkije (14305/17), – gezien het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 20 november 2018 in de zaak Demirtaş tegen Turkije , – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Turkije een kandidaat-lidstaat en al geruime tijd lid van de Raad van Europa is; overwegende dat Turkije, als lid van de Raad van Europa, partij is bij het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM), en gebonden is aan de voorschriften en de jurisprudentie van het EHRM; B. overwegende dat de Turkse politie sinds medio september 2020 onaangekondigde controles houdt in heel Turkije, waarbij reeds tientallen politici, politieke activisten, advocaten en andere maatschappelijke actoren werden gearresteerd op verdenking van terrorismegerelateerde feiten; overwegende dat in Turkije op 31 december 2020 de nieuwe Wet inzake het voorkomen van de financiering van de verspreiding van massavernietigingswapens van kracht werd, waarvan slechts zes artikelen maatregelen en regelgeving betreffen om de financiering van terrorisme te bestrijden, en de overige artikelen het Turkse Ministerie van Binnenlandse Zaken en de president uitgebreide bevoegdheden verlenen om de activiteiten van niet-gouvernementele organisaties (ngo’s), zakelijke partnerschappen, en onafhankelijke groeperingen en verenigingen terug te dringen en hun rol te beperken; C. overwegende dat de heer Selahattin Demirtaş, voormalig lid van het Turks Parlement van 2007 tot 2018, voormalig covoorzitter van de Turkse Democratische Volkspartij (HDP), en kandidaat bij de presidentsverkiezingen van 2014 en 2018 (waarin hij 9,76 % en 8,32 % van de stemmen haalde), al meer dan vier jaar lang wordt vastgehouden op basis van ongegronde beschuldigingen, ondanks twee EHRM-arresten waarin zijn vrijlating wordt geëist; D. overwegende dat de heer Demirtaş oorspronkelijk op 4 november 2016 gevangen werd genomen, samen met acht andere democratisch verkozen parlementsleden van de HDP, waaronder mevrouw Figen Yüksekdağ, die eveneens covoorzitter van de HDP is geweest, en dat zij werden vervolgd voor “lidmaatschap van een terroristische organisatie”, “verspreiding van terroristische propaganda” en verschillende andere strafbare feiten; overwegende dat dit het startpunt vormde voor aanhoudende aanvallen van de Turkse regering op de partij, en deel uitmaakt van een groter geheel van politiek gemotiveerde vervolging en opsluiting; overwegende dat de HDP in 2019 de lokale verkiezingen won in 65 gemeenten verspreid over het land, maar dat vandaag nog slechts zes HDP-burgemeesters in functie zijn, en dat de anderen uit hun functie ontheven, gevangengenomen, of door vertrouwelingen van de regering vervangen zijn; E. overwegende dat de hoofdaanklager van Ankara op 20 september 2019, precies de dag waarop de heer Demirtaş overeenkomstig een beschikking van het 26e Hof van Assisen van Istanboel vrijgelaten had moeten worden, een oud en slapend maar nog niet afgerond onderzoek als aanleiding opgaf om de heer Demirtaş en mevrouw Yüksekdağ opnieuw gevangen te nemen; overwegende dat de heer Demirtaş bijgevolg nog steeds in voorlopige hechtenis zit in verband met een onderzoek naar de protesten die in oktober 2014 plaatsvonden tegen het beleg van Kobane door ISIS en tegen het niet-optreden en stilzwijgen van de Turkse regering bij een dreigend bloedbad, dat erg wreed uitdraaide en tientallen levens eiste; F. overwegende dat de Grote kamer van het EHRM op 22 december 2020 oordeelde dat de Turkse regering, bij de opsluiting van de heer Demirtaş en de verlenging van zijn detentie gedurende meer dan vier jaar, voornamelijk had willen vermijden dat hij zijn politieke activiteiten zou uitoefenen, waardoor de kiezers hun gekozen vertegenwoordiger werd ontzegd, teneinde het pluralisme te verstikken en de vrijheid van het politieke debat te beperken, oftewel de kern van het concept van een democratische samenleving, en dat Turkije bijgevolg artikel 18 van het EVRM had geschonden; overwegende dat het EHRM in zijn definitieve uitspraak oordeelde dat er onvoldoende redenen waren voor verdere detentie, en nogmaals bevel gaf tot de onmiddellijke vrijlating van de heer Demirtaş; overwegende dat Turkije volgens het EHRM ook de vrijheid van meningsuiting heeft geschonden , het recht op vrijheid en veiligheid (artikel 5, lid 1 en lid 3, EVRM) en het recht te verkiezen en verkozen te worden (artikel 3, lid 1, EVRM); overwegende dat het EHRM geen duidelijk verband kon vaststellen tussen de uitspraken van de heer Demirtaş enerzijds, en strafbare terroristische feiten anderzijds; G. overwegende dat een Turks strafhof op 7 januari 2021 aanklachten tegen 108 verweerders heeft aangenomen, waaronder de voormalige covoorzitters van de HDP, de heer Demirtaş en mevrouw Yüksekdağ, in het kader van een onderzoek naar de dodelijke terroristische gebeurtenissen van 2014, en dit strafhof bijgevolg de eis van het EHRM om de heer Demirtaş vrij te laten afwees en 38 levenslange gevangenisstraffen zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating eiste tegen de verweerders, van wie er zich 27 in hechtenis bevinden; H. overwegende dat de heer Demirtaş nog steeds vastgehouden wordt in de zwaarbewaakte type-F-gevangenis van Edirne, ook al heeft het Turks Grondwettelijk Hof op 9 juni 2020 geoordeeld dat de langdurige voorlopige hechtenis een schending vormt van zijn grondwettelijke rechten; overwegende dat hij slechts één van de velen is die in Turkije op grond van politiek gemotiveerde aanklachten onrechtmatig gevangen worden gehouden; I. overwegende dat ook de herhaalde politieke verklaringen op het hoogste niveau door functionarissen van de Turkse regering en leiders van de regeringscoalitie naar aanleiding van deze zaak, en de temporele samenhang van deze politieke verklaringen met het duidelijk onrechtmatige optreden van het gerecht, er sterk op wijzen dat er politieke motieven achter deze zaak zitten, en dit de onafhankelijkheid van de Turkse rechterlijke macht zwaar ondermijnt; J. overwegende dat het EHRM op 10 december 2019, in een andere zaak, oordeelde dat de voorlopige hechtenis van een prominent maatschappelijk figuur, de heer Osman Kavala, niet in overeenstemming was met het EVRM en dat de Turkse overheid de onmiddellijke vrijlating van de heer Kavala moest verzekeren; overwegende dat de rechtbank in Istanboel, ondanks het arrest van het EHRM, op 9 oktober 2020 de detentie van de heer Kavala heeft verlengd op beschuldiging van spionage en pogingen tot het omverwerpen van de constitutionele orde tijdens de protesten in het Gezi-park in 2013; overwegende dat het optreden van Turkije nog steeds strijdig is met het EVRM, omdat het weigert de heer Kavala vrij te laten, ondanks de oproepen van het Comité van Ministers van de Raad van Europa; 1. eist dat de heer Demirtaş onmiddellijk en onvoorwaardelijk wordt vrijgelaten, conform het arrest uit 2018 van het EHRM, dat op 22 december 2020 is bevestigd door de Grote Kamer van het EHRM, en eist de intrekking van alle aanklachten tegen hem en tegen mevrouw Yüksekdağ, voormalige covoorzitters van de oppositiepartij HDP, alsook tegen de andere gevangengenomen leden van deze partij; benadrukt dat de Turkse autoriteiten hen moeten toestaan hun democratische mandaten onafhankelijk uit te voeren, zonder bedreigingen of belemmeringen; herhaalt dat al wie zich blijft inzetten om een eind te maken aan dit en andere gevallen van absoluut onrecht en om van Turkije opnieuw een echte democratie te maken, op zijn steun kan rekenen; 2. wijst de Turkse autoriteiten erop dat hun weigering om de heer Demirtaş vrij te laten een rechtstreekse schending vormt van het EVRM en van de Turkse wetgeving, een onverdedigbare en aanhoudende schending van de rechten van de heer Demirtaş, en een flagrante schending van Turkijes plicht om de arresten van het EHRM uit te voeren; benadrukt dat het arrest van het EHRM betekent dat de Turkse autoriteiten hem meteen moeten vrijlaten; 3. onderstreept dat het EHRM de langdurige en onrechtmatige uitsluiting van de heer Demirtaş voorafgaand aan zijn proces als politiek gemotiveerd heeft bestempeld; maakt zich grote zorgen over de onregelmatige praktijken en politieke verklaringen rond deze zaak, die doen vermoeden dat de langdurige opsluiting van de heer Demirtaş het gevolg is van inmenging van de Turkse regering in gerechtelijke aangelegenheden; 4. vraagt het Comité van Ministers van de Raad van Europa met klem om zich tijdens zijn volgende bijeenkomst op 21 maart 2021 te buigen over de weigering van Turkije om het arrest van de Grote Kamer van het EHRM in de zaak Demirtaş tegen Turkije uit te voeren, hierover een verklaring aan te nemen, en de nodige maatregelen te nemen om de Turkse regering ertoe te dwingen dit arrest zonder bijkomend uitstel uit te voeren; heeft er het volste vertrouwen in dat het Duitse voorzitterschap van het Comité van Ministers van de Raad van Europa alle gepaste en noodzakelijke maatregelen zal nemen om de uitvoering van het arrest van de Grote Kamer van het EHRM in de zaak Demirtaş te garanderen; verzoekt de EU-delegatie bij de Raad van Europa om haar inspanningen met het oog op de uitvoering van de arresten van het EHRM betreffende Turkije te verdubbelen; 5. laakt de manier waarop de Turkse autoriteiten de heer Demirtaş behandelen, en wijst erop dat deze behandeling een schending inhoudt van de rechten van de heer Demirtaş uit hoofde van het EVRM, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en de Turkse wetgeving, evenals een schending van zijn menselijke waardigheid zoals bepaald in artikel 17 van de grondwet van de Republiek Turkije; beschouwt de onrechtmatige verlenging van de opsluiting van de heer Demirtaş als een wrede en politiek gemotiveerde straf die hemzelf en zijn gezin en partij onherstelbare persoonlijke en politieke schade toebrengt; vraagt Turkije de heer Demirtaş niet langer te intimideren en zijn mensenrechten te eerbiedigen, overeenkomstig de bepalingen van de Turkse grondwet en van het Europese en internationale recht; 6. roept de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Commissie en de lidstaten ertoe op het geval van de heer Demirtaş en alle andere gevallen van mensenrechtenverdedigers, juristen, journalisten, politici en academici die ongefundeerd worden vastgehouden, te blijven aankaarten in de omgang met hun Turkse gesprekspartners, en de betrokkenen diplomatieke en politieke steun te bieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten veelvuldiger gebruik te maken van noodsubsidies voor mensenrechtenverdedigers en te zorgen voor de volledige tenuitvoerlegging van de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers door de delegatie van de Europese Unie en de diplomatieke afgevaardigden van de lidstaten in Turkije; verzoekt de EU-delegatie in Turkije met klem om het geval van de heer Demirtaş en andere gevangenen op de voet te blijven volgen, onder meer door hun processen bij te wonen, en hun situatie te blijven aankaarten bij de Turkse autoriteiten; 7. is diep bezorgd over het feit dat de Turkse rechterlijke en uitvoerende macht de arresten van het EHRM negeren en over de toenemende niet-naleving door lagere Turkse rechtbanken van de uitspraken van het Turkse Grondwettelijk Hof; sommeert Turkije tot volledige naleving van de bepalingen van het EVRM en de beslissingen van het EHRM; eist dat Turkije in alle opzichten samenwerkt met de Raad van Europa om de rechtsstaat, de rechten van minderheden, de democratie en de fundamentele rechten te versterken; hoopt dat het EHRM snel tot een besluit kan komen in de talrijke zaken die verband houden met de situatie in Turkije; verzoekt de Turkse regering dringend om ervoor te zorgen dat alle individuen kunnen gebruikmaken van het fundamentele recht op een eerlijk proces, en dat zij conform de internationale normen worden berecht door een geheel onafhankelijk en goed functionerend gerechtelijk apparaat; 8. maakt zich grote zorgen om de voortdurende aanvallen en druk vanwege de Turkse autoriteiten op de oppositiepartijen, met name de permanente gerichte en politiek gemotiveerde aanvallen op de HDP en haar jongerenafdelingen, die de goede werking van een democratisch systeem ondermijnen, en maant de Turkse autoriteiten ertoe aan hier ogenblikkelijk mee op te houden; is bijzonder verontrust over de huidige discussie over de ontbinding van de HDP en de opheffing van de parlementaire onschendbaarheid van negen HDP-leden, dit alles op grond van diezelfde protesten van oktober 2014 tegen de situatie in Kobani die de aanleiding vormden voor de opsluiting van de heer Demirtaş; vestigt de aandacht op het geval van Cihan Erdal, lid van de jongerenafdeling van de Turkse groen-linkse partij (Groenen en de Linkse Partij van de Toekomst), die op 25 september 2020 werd gearresteerd en op 7 januari 2021 samen met ruim honderd anderen, onder wie Selahattin Demirtaş, werd aangeklaagd in het kader van de ‘zaak-Kobani’; maakt zich ernstige zorgen over de aanhoudende politieke en gerechtelijke intimidatie jegens Canan Kaftancıoğlu, de CHP-voorzitter (Republikeinse Volkspartij) van de provincie Istanbul, die in september 2019 op politieke gronden tot bijna tien jaar hechtenis werd veroordeeld - deze veroordeling is momenteel in behandeling bij het Hooggerechtshof - en die in december 2020 is aangeklaagd in een nieuwe zaak, die haar tien jaar extra kan opleveren; 9. vindt het uiterst verontrustend dat het maatschappelijk middenveld in Turkije steeds minder ruimte krijgt en dat de fundamentele rechten en vrijheden en de rechtsstaat in Turkije er gestaag op achteruitgaan; wijst hierbij in het bijzonder op de aanhoudende afbrokkeling van de onafhankelijkheid van de Turkse rechterlijke macht; roept de Turkse autoriteiten ertoe op een eind te maken aan de gerechtelijke intimidatie van mensenrechtenverdedigers, academici, journalisten, spirituele leiders, advocaten en lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksuelen, wier fundamentele rechten zijn geschonden, in het bijzonder na de mislukte poging tot een staatsgreep; vraagt de Turkse regering met klem om Osman Kavala, een vooraanstaand figuur uit het maatschappelijk middenveld, ogenblikkelijk vrij te laten, conform het arrest van het EHRM van mei 2020 en de herhaalde oproepen en resoluties van het Comité van Ministers van de Raad van Europa; 10. herinnert aan de onlangs goedgekeurde wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten, een mechanisme voor het monitoren en sanctioneren van ernstige mensenrechtenschendingen, zoals het geval is in Turkije, dat gericht is op personen, entiteiten en organen die betrokken zijn geweest bij of in verband worden gebracht met ernstige mensenrechtenschendingen; 11. beschouwt de situatie van de mediavrijheid in Turkije als uitermate verontrustend; roept de Turkse autoriteiten ertoe op meteen te reageren op alle meldingen die bij het Platform voor de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten van de Raad van Europa zijn gedaan met betrekking tot Turkije, en de bescherming van de verslaggeving en de veiligheid van journalisten te vergroten; vraagt de Turkse autoriteiten eerlijke toegang tot de rechter te garanderen en een eind te maken aan politiek gemotiveerde rechtszaken tegen journalisten en mediaprofessionals, zoals het recente geval van journalist Melis Alphan, die beschuldigd werd van de verspreiding van terroristische propaganda, en die tot een gevangenisstraf van zevenenhalf jaar kan worden veroordeeld; spreekt zijn ernstige verontrusting uit over het toezicht op de sociale media en hekelt het afsluiten van socialemedia-accounts door de Turkse autoriteiten; beschouwt dit als een verdere inperking van de vrijheid van meningsuiting en een manier om het maatschappelijk middenveld onder de duim te houden; 12. neemt kennis van de verklaringen van president Erdogan en andere hooggeplaatste regeringsfunctionarissen op 9 januari 2021 over het feit dat Turkije een nieuw hoofdstuk wil beginnen in zijn betrekkingen met de EU, vastbesloten is om hervormingen door te voeren en zich in alle opzichten zal inzetten voor het EU-toetredingsproces; is van mening dat de naleving en toepassing van de arresten van het EHRM een belangrijk en objectief bewijs zouden vormen voor de geloofwaardigheid van dergelijke verklaringen; herhaalt dat de EU bereid is om met een nieuwe lei te beginnen; beklemtoont evenwel dat de mogelijkheid van betere en hechtere betrekkingen geheel afhangt van onder meer tastbare verbeteringen op het gebied van de eerbiediging van de democratische beginselen, de rechtsstaat en de fundamentele rechten in Turkije; 13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, het Duitse voorzitterschap van het Comité van Ministers van de Raad van Europa, en de president, de regering en het parlement van de Republiek Turkije, en vraagt om een vertaling van deze resolutie in het Turks. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Vietnam, in het bijzonder de resolutie van 15 november 2018 over Vietnam, met name de situatie van politieke gevangenen (1) , de resolutie van 14 december 2017 over de vrijheid van meningsuiting in Vietnam, met name het geval van Nguyen Van Hoa (2) , en de resolutie van 9 juni 2016 over Vietnam (3) , – gezien zijn resoluties van 12 februari 2020 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Socialistische Republiek Vietnam (4) , en over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Unie, van de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Socialistische Republiek Vietnam, anderzijds (IPA) (5) , – gezien de kaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Socialistische Republiek Vietnam, anderzijds, die op 27 juni 2012 is ondertekend en in oktober 2016 in werking is getreden (PCA), – gezien de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam, – gezien de tiende mensenrechtendialoog tussen de EU en Vietnam, die op 19 februari 2020 plaatsvond, – gezien de verklaring van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 6 januari 2021 over de veroordeling van drie journalisten (Pham Chi Dung, Nguyen Tuong Thuy en Le Huu Minh Tuan), – gezien het bericht van de Delegatie van de Europese Unie in Vietnam met betrekking tot het in januari 2021 door het hof van beroep van Ho Chi Minhstad uitgesproken vonnis waarmee de zware straf die is opgelegd aan de leden van de Hiến Pháp-groep wordt gehandhaafd, – gezien de gezamenlijke verklaring van de speciale VN-rapporteurs van 14 januari 2021: “Viet Nam: Arrests Send Chilling Message Before Key Party Meeting”, – gezien de persbriefingnota’s van 8 januari 2021 van de woordvoerder van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten over Vietnam, en gezien de verklaring van 3 juni 2020 van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten: “Asia: Bachelet alarmed by clampdown on freedom of expression during COVID-19”, – gezien de brieven betreffende gemeenschappelijke aantijgingen in het kader van de speciale procedures van de VN van 17 september 2020 over de drie journalisten en van 22 januari 2020 over twee personen, waaronder de journalist Pham Chi Dung, en gezien de reacties van de Vietnamese regering van respectievelijk 28 december 2020 en 18 maart 2020, – gezien het derde periodieke verslag over Vietnam (CCPR/C/VNM/3) van 11 en 12 maart 2019, en gezien de slotopmerkingen van 29 augustus 2019 van het VN-Mensenrechtencomité naar aanleiding van dit verslag, – gezien de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten van 2011, – gezien de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (ICCPR) waarbij Vietnam sinds 1982 partij is, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de mensenrechtenverdedigers en journalisten Pham Chi Dung, Nguyen Tuong Thuy en Le Huu Minh Tuan – leden van de Vereniging van onafhankelijke journalisten van Vietnam – op 5 januari 2021 door de Volksrechtbank van Ho Chi Minhstad veroordeeld zijn tot zware gevangenisstraffen van respectievelijk 15, 11 en 11 jaar, waarbij hun onder meer “het produceren, opslaan en verspreiden van informatie, materiaal en voorwerpen met het doel de staat tegen te werken” ten laste werd gelegd; overwegende dat zij onder meer verslag hebben gedaan van respectievelijk wanbeheer door en corruptie van de regering, de behandeling van mensenrechtenverdedigers door de Vietnamese autoriteiten, en de prodemocratische beweging in Vietnam; B. overwegende dat de Vietnamese autoriteiten stelselmatig mensenrechtenverdedigers, journalisten, bloggers, mensenrechtenadvocaten, medewerkers van maatschappelijke organisaties en vakbondsleden in het land arresteren, opsluiten, mishandelen en intimideren; overwegende dat mensenrechtenverdedigers lange gevangenisstraffen riskeren wegens hun werkzaamheden op het gebied van de mensenrechten en wegens de uitoefening van hun recht op vrije meningsuiting, zowel online als offline; overwegende dat Vietnam momenteel het grootste aantal politieke gevangenen in Zuidoost-Azië vasthoudt, waaronder 170 gewetensgevangenen van wie 69 personen uitsluitend worden vastgehouden wegens hun activiteiten op sociale media; overwegende dat de meeste politieke gevangenen vastgehouden worden op grond van vaag geformuleerde clausules inzake de nationale veiligheid die niet stroken met de Vietnamese grondwet, noch met internationale mensenrechtenverdragen zoals het ICCPR, waarbij Vietnam partij is; C. overwegende dat politieke en mensenrechtenactivisten onder barre omstandigheden gevangengehouden worden, waarbij hun onder meer de toegang tot medische zorg en juridische bijstand wordt ontzegd, zij geen contact mogen hebben met familieleden, en dikwijls het slachtoffer worden van geweld, marteling of andere vormen van mishandeling; overwegende dat hun dikwijls snelle processen niet voldoen aan de basale normen van onpartijdigheid, billijkheid en onafhankelijkheid van de rechter; overwegende dat bekentenissen regelmatig onder dwang worden afgelegd en op de televisie worden uitgezonden; D. overwegende dat Pham Chi Dung, een onafhankelijke journalist die campagne voert ter verdediging van het milieu, democratie, mediavrijheid, politiek pluralisme, de rechtsstaat en de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld, sinds november 2019 willekeurig gevangen wordt gehouden op beschuldiging van “samenwerking met buitenlandse media om vertekende informatie te verstrekken”; overwegende dat deze aanklacht is ingediend nadat hij parlementsleden een videoboodschap had gestuurd waarin hij hen ertoe opriep de ratificatie van de vrijhandelsovereenkomst EU-Vietnam uit te stellen totdat het land voortgang boekt op het gebied van de mensenrechten; overwegende dat Pham Chi Dung ook in 2012 zes maanden gevangengehouden is op grond van dezelfde aanklachten; E. overwegende dat de website van de Vereniging van onafhankelijke journalisten van Vietnam kort na de arrestatie van Pham Chi Dung door de autoriteiten is afgesloten; overwegende dat Ngyuen Tuong Thuy op 23 mei 2020 is gearresteerd in zijn appartement in Hanoi en dat Le Huu Minh Tuan op 12 juni 2020 is gearresteerd; overwegende dat deze mensenrechtenverdedigers alle drie voorafgaand aan hun willekeurige arrestatie en veroordeling door de Vietnamese autoriteiten zijn gechicaneerd en geïntimideerd; F. overwegende dat uit verslagen van maatschappelijke organisaties blijkt dat bijna 80 % van de gewetensgevangenen in Vietnam gevangengenomen zijn op grond van hun activiteiten op sociale media; overwegende dat twee wereldwijd actieve socialemediaplatforms strenger de in Vietnam geldende beperkte vrijheid van meningsuiting en censuur zijn gaan naleven, onder meer door het censureren van vreedzame kritiek op de staat, door het uitbreiden van geoblocking en door het verwijderen van “propaganda tegen de Partij en de Staat”, hetgeen een schending is van universele normen zoals de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten, alsook van hun eigen gedragscodes; G. overwegende dat Vietnam in de wereldpersvrijheidindex 2020 van Verslaggevers zonder Grenzen op plaats 175 van de 180 plaatsen staat; overwegende dat vrijwel alle mediakanalen in Vietnam staatsbezit zijn en door de staat gecontroleerd worden, en dat er sprake is van censuur, ook van buitenlandse zenders en buitenlandse publicaties; overwegende dat de Vietnamese regering onafhankelijke en particuliere media nog altijd verbiedt om actief te zijn en zeer strenge controle uitoefent op radio- en televisiestations en de gedrukte pers; overwegende dat de Nationale Assemblee in april 2016 een wet heeft aangenomen die de persvrijheid in Vietnam ernstig beperkt; H. overwegende dat de Nationale Assemblee van Vietnam op 12 juni 2018 een wet inzake cyberveiligheid heeft aangenomen die ten doel heeft het onlinetoezicht aan te scherpen, en op grond waarvan providers posts die als een “bedreiging” voor de nationale veiligheid worden beschouwd moeten verwijderen; overwegende dat deze wet de vrijheid van meningsuiting online in ernstige mate beperkt en ten doel heeft het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer sterk in te perken; I. overwegende dat de vrijheid van meningsuiting gewaarborgd wordt door de Vietnamese grondwet, door de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en door andere internationale verdragen waarbij Vietnam partij is, met inbegrip van het ICCPR; overwegende dat Vietnam in het kader van de universele periodieke doorlichting van de VN aanbevelingen heeft aanvaard om de vrijheid van mening en meningsuiting te waarborgen en de beperkingen daarop op te heffen; J. overwegende dat op 1 januari 2018 een volledig nieuwe wet inzake geloof en godsdienst in werking is getreden, waarin is bepaald dat alle religieuze groeperingen in Vietnam zich moeten laten registreren en de autoriteiten in kennis moeten stellen van hun activiteiten; overwegende dat de autoriteiten verzoeken om registratie kunnen belemmeren en afwijzen en religieuze activiteiten die zij in strijd achten met het nationaal belang, de openbare orde of de nationale eenheid op arbitraire wijze kunnen verbieden; K. overwegende dat het wetboek van strafrecht van Vietnam repressieve bepalingen bevat die worden misbruikt om mensenrechtenverdedigers, dissidenten, advocaten, vakbonden, religieuze groeperingen en ngo’s, met name als zij zich kritisch opstellen ten opzichte van de Vietnamese regering, het zwijgen op te leggen, te arresteren, gevangen te zetten, te veroordelen of te beperken in hun activiteiten; L. overwegende dat de doodstraf nog steeds wordt uitgevoerd in het land, maar dat het aantal executies onbekend is, omdat de Vietnamese autoriteiten de statistieken met betrekking tot de doodstraf als staatsgeheim bestempelen; M. overwegende dat de betrekkingen tussen de EU en Vietnam gebaseerd zijn op de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst EU-Vietnam, waarin de mensenrechten zijn aangemerkt als een essentieel onderdeel en waarin is voorzien in de opschorting van de bilaterale samenwerkingsinstrumenten, met inbegrip van bilaterale handelspreferenties, in het geval van ernstige en systematische schendingen van de mensenrechten; N. overwegende dat Vietnam zich uit hoofde van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst EU-Vietnam, en met name uit hoofde van de artikelen 1, 2 en 35 daarvan, ertoe heeft verbonden samen te werken met de Europese Unie ter bevordering en bescherming van de mensenrechten; overwegende dat een dergelijke samenwerking inhoudt dat internationale mensenrechteninstrumenten – zoals het ICCPR, waarbij Vietnam partij is – worden uitgevoerd; overwegende dat er een duidelijk verband bestaat tussen de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam, in het kader waarvan beide partijen hebben toegezegd hun verplichtingen op het gebied van de mensenrechten na te leven; overwegende dat de “essentiële onderdelen”-clausule in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst EU-Vietnam voorziet in passende maatregelen in het geval van ernstige en systematische schendingen van de mensenrechten; O. overwegende dat het tweede gemengde comité in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst EU-Vietnam, dat op 15 december 2020 online is bijeengekomen, voorstellen heeft geëvalueerd voor samenwerking op het gebied van de mensenrechten, met inbegrip van de uitvoering van het ICCPR, en de aanbevelingen in het kader van de universele periodieke doorlichting heeft aanvaard; 1. verzoekt de Vietnamese autoriteiten om de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Pham Chi Dung, Nguyen Tuong Thuy en Le Huu Minh Tuan, en van alle andere journalisten, mensenrechtenverdedigers, milieuactivisten, vakbondsafgevaardigden en gewetensgevangenen die uitsluitend zijn opgesloten en veroordeeld omdat ze hun recht op vrijheid van meningsuiting hebben uitgeoefend, en om alle aanklachten tegen hen te laten vallen; 2. is ontzet over en veroordeelt het steeds hardere optreden tegen andersdenkenden en de aanhoudende schendingen van de mensenrechten in Vietnam, onder meer door veroordeling, politieke intimidatie, bewaking, pesterijen, aanvallen, oneerlijke rechtszaken en gedwongen ballingschap ten aanzien van politieke activisten, journalisten, bloggers, dissidenten en mensenrechtenverdedigers wegens de uitoefening van hun recht op vrije meningsuiting, hetgeen duidelijke schendingen zijn van de internationale verplichtingen van Vietnam op het gebied van de mensenrechten; 3. verzoekt de Vietnamese autoriteiten onmiddellijk een einde te stellen aan andere vormen van pesterijen, waaronder gerechtelijke pesterijen en intimidatie van journalisten, mensenrechtenverdedigers, milieuactivisten, andere activisten en alle personen die op vreedzame wijze hun recht op vrijheid van meningsuiting en andere mensenrechten uitoefenen, zowel online als offline; 4. uit zijn diepe bezorgdheid over de overbevolking en onhygiënische omstandigheden in de Vietnamese gevangenissen, die een verhoogd risico inhouden op besmetting met COVID-19 en andere ziekten; herhaalt de oproep van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten om elke persoon die zonder afdoende wettelijke basis is gedetineerd vrij te laten, met inbegrip van politieke gevangenen en personen die vanwege afwijkende standpunten worden vastgehouden; dringt erop aan dat de Vietnamese autoriteiten in afwachting van hun vrijlating ervoor moet zorgen dat de fysieke veiligheid en het psychisch welzijn van alle gevangen in alle omstandigheden worden gewaarborgd, onder meer in het geval van Pham Chi Dung, Nguyen Tuong Thuy en Le Huu Minh Tuan, en ervoor moet zorgen dat de behandeling van alle andere politieke gevangenen en gedetineerden in overeenstemming is met internationale normen; benadrukt dat het recht op toegang tot een advocaat, medische beroepsbeoefenaars en familieleden een belangrijke waarborg is tegen foltering en mishandeling; 5. verzoekt de Vietnamese autoriteiten te stoppen met het censureren van onafhankelijke nieuws- en media-items van zowel binnenlandse als internationale nieuwskanalen, met inbegrip van de Vereniging van onafhankelijke journalisten van Vietnam, en verzoekt de beperkingen voor online-informatiebronnen en het internetgebruik op te heffen en te voorzien in een veilige ruimte en een gunstig klimaat voor journalisten, burgerjournalisten, bloggers en andere personen zich online uiten; 6. uit zijn bezorgdheid over de vermeende deelname van wereldwijde socialemedianetwerken aan pogingen van de Vietnamese autoriteiten om de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen, en dringt er bij wereldwijde socialemediaplatforms op aan niet medeplichtig te zijn aan de huidige censuur in Vietnam; 7. verzoekt de regering van Vietnam om alle beperkingen voor de vrijheid van godsdienst op te heffen en een einde te maken aan de intimidatie van religieuze gemeenschappen; 8. dringt bij de Vietnamese regering aan op een herziening van de bepalingen van het Vietnamese wetboek van strafrecht, met name de artikelen 117, 118 en 331, die een onnodige beperking inhouden van het recht op vrijheid van meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging, alsook op een wijziging van de wet inzake cyberveiligheid, decreet 15/2020/ND-CP betreffende boetes voor administratieve inbreuken op de regels inzake postdiensten, telecommunicatie, radiofrequenties, informatietechnologie en elektronische transacties, en decreet 72/2013/ND-CP betreffende het beheer, het aanbod en het gebruik van internetdiensten en online-inhoud, teneinde deze teksten in overeenstemming te brengen met de internationale normen inzake de mensenrechten; benadrukt met name dat een hervorming van het wetboek van strafrecht tevens noodzakelijk is om de doeltreffende uitvoering van Verdrag nr. 98 en Verdrag nr. 87 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) te waarborgen, die Vietnam heeft beloofd te ratificeren; 9. verzoekt Vietnam het tempo op te drijven voor de ratificering van IAO-Verdrag nr. 87 betreffende de vrijheid tot het oprichten van vakverenigingen en de bescherming van het vakverenigingsrecht en te zorgen voor de snelle inwerkingtreding ervan, alsook te voorzien in een geloofwaardige routekaart voor de uitvoering van IAO-Verdrag nr. 105 betreffende de afschaffing van gedwongen arbeid en van Verdrag nr. 98 betreffende het recht zich te organiseren en collectief te onderhandelen; verzoekt de Vietnamese autoriteiten onafhankelijke vakbonden te erkennen en alle werknemers, met name vrouwen en kinderen, te beschermen tegen discriminatie, seksuele intimidatie, inbreuken op de wettelijke drempel voor overuren en inbreuken op de verplichtingen inzake veiligheid en gezondheid; 10. verzoekt de Vietnamese autoriteiten de uitvoering van de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten te ondersteunen, en verzoekt ondernemingen die gevestigd zijn of activiteiten ontplooien in de EU zich te houden aan deze leidende beginselen, het internationale recht en het recht inzake de mensenrechten; 11. verzoekt de Vietnamese autoriteiten om een onmiddellijk moratorium in te stellen op de toepassing van de doodstraf, als een stap in de richting van afschaffing; dringt aan op een herziening van alle doodvonnissen om te waarborgen dat bij de desbetreffende rechtszaken is voldaan aan de internationale normen, en op toetreding van Vietnam tot het Tweede Facultatieve Protocol bij het ICCPR, dat tot doel heeft de doodstraf af te schaffen; 12. onderstreept dat de eerbiediging van de mensenrechten een belangrijke basis vormt voor de bilaterale betrekkingen tussen Vietnam en de EU en een essentieel onderdeel is van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst EU-Vietnam en de vrijhandelsovereenkomst EU-Vietnam; 13. is ingenomen met het versterkte partnerschap en de mensenrechtendialoog tussen de EU en Vietnam, met name met de oprichting van de gezamenlijke parlementaire monitoringgroep van het Europees Parlement en de Nationale Assemblee van Vietnam om toe te zien op de uitvoering van de vrijhandelsovereenkomst en de investeringsbeschermingsovereenkomst EU-Vietnam, hetgeen de dialoog over andere zaken dan handel kan vergemakkelijken; wijst op het belang van de mensenrechtendialoog als een belangrijk instrument dat op doeltreffende wijze moet worden gebruikt om Vietnam te begeleiden en aan te moedigen de noodzakelijke hervormingen door te voeren; verzoekt de EDEO, de Commissie en de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten de mensenrechtendialoog met Vietnam te versterken op de hoogste niveaus; 14. erkent het institutionele en juridische verband tussen de vrijhandelsovereenkomst en de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, dat ervoor zorgt dat de mensenrechten centraal staan in de betrekkingen tussen de EU en Vietnam; verzoekt de partijen gebruik te maken van de overeenkomsten om de mensenrechtensituatie in Vietnam te verbeteren en onderstreept het belang van een constructieve en doeltreffende mensenrechtendialoog tussen de EU en Vietnam; herinnert de regering van Vietnam er in het licht van de omvang van de huidige mensenrechtenschendingen aan dat in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst EU-Vietnam, die gekoppeld is aan de vrijhandelsovereenkomst, is voorzien in passende maatregelen in het geval van ernstige mensenrechtenschendingen, d.w.z. door middel van een harder standpunt ten aanzien van de Vietnamese regering; is ingenomen met de kans om mensenrechtenkwesties te berde te brengen tijdens de bijeenkomsten van de gezamenlijke parlementaire monitoringgroep over de vrijhandelsovereenkomst EU-Vietnam met het Vietnamese parlement, en is verheugd over het feit dat de eerste bijeenkomst in december 2020 heeft plaatsgevonden; 15. dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan snel over te gaan tot de uitvoering van een uitgebreide effectbeoordeling inzake de mensenrechten waarin wordt ingegaan op de mogelijke gevolgen van de vrijhandelsovereenkomst EU-Vietnam voor de mensenrechten, zoals het Europees Parlement had gevraagd in zijn resolutie over de ratificatie van de overeenkomst; dringt aan op de vaststelling van een actieplan om het steeds hardere optreden van Vietnam en het verzuim van het land om zich te houden aan zijn verplichtingen inzake de mensenrechten op doeltreffende wijze aan te pakken, en verzoekt de Commissie en de EDEO met klem regelmatig verslag uit te brengen aan het Parlement over de uitvoering van dat actieplan; 16. herhaalt zijn oproep aan de EU en Vietnam om een onafhankelijk monitoringmechanisme inzake de mensenrechten en een onafhankelijk klachtenmechanisme op te zetten, zodat getroffen burgers en plaatselijke belanghebbenden over doeltreffende rechtsmiddelen beschikken; 17. betreurt dat de interne adviesgroepen voor de vrijhandelsovereenkomst EU-Vietnam nog niet operationeel zijn, en herhaalt zijn oproep om een brede en evenwichtige vertegenwoordiging van onafhankelijke, vrije en diverse maatschappelijke organisaties binnen die groepen te waarborgen, met inbegrip van onafhankelijke Vietnamese organisaties op het gebied van arbeid en milieu en mensenrechtenverdedigers; verzoekt de Vietnamese autoriteiten zich niet onnodig te mengen in de samenstelling en werking van het orgaan en zich niet in te laten met dreigementen of vergeldingsacties tegen de geselecteerde leden; 18. dringt er bij Vietnam op aan een vaste uitnodiging te verstrekken aan functionarissen belast met de speciale procedures van de VN om Vietnam te bezoeken, met name aan de speciale rapporteur voor vrijheid van meningsuiting en de speciale rapporteur voor mensenrechtenverdedigers, en verzoekt hun vrije en onbeperkte toegang te verlenen tot alle partijen die zij wensen te raadplegen; 19. verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de EDEO en de Commissie journalisten, groepen en personen uit het maatschappelijk middenveld die de mensenrechten in Vietnam verdedigen actief te steunen, onder meer door aan te dringen op de vrijlating van journalisten, mensenrechtenverdedigers en gewetensgevangenen in al hun contacten met de Vietnamese autoriteiten; dringt er bij de EU-delegatie in Hanoi op aan alle passende steun te verlenen aan de gevangen mensenrechtenverdedigers, onder meer door het organiseren van gevangenisbezoeken, het volgen van processen en het verlenen van juridische bijstand; 20. verzoekt de EU-delegatie de in deze resolutie genoemde zaken aan te kaarten, net zoals de organen en deskundigen van de VN doen, waaronder die van Tran Huynh Duy Thuc, Ho Duc Hoa, Tran Anh Kim, Le Thanh Tung, Phan Kim Khanh, Tran Hoang Phuc, Hoang Duc Binh, Bui Van Trung, Truong Minh Duc, Nguyen Trung Ton, Pham Van Troi, Nguyen Bac Truyen, Le Dinh Luong, Nguyen Van Tuc, Nguyen Trung Truc, Pham Van Diep, Nguyen Nang Tinh, Tran Duc Thach, Pham Doan Trang, Can Thi Theu, Trinh Ba Phuong, Trinh Ba Tu, Dinh Thi Thu Thuy, Nguyen Thi Ngoc Hanh, Ngo Van Dung, Le Quy Loc en Ho Dinh Cuong, en vele anderen; 21. dringt er bij de Raad Buitenlandse Zaken van de EU op aan de mensenrechtensituatie in Vietnam te bespreken; verzoekt de lidstaten om, bij voorkeur nog voor het 13e Nationale Congres van de Vietnamese Communistische Partij, hun bezorgdheid over de verslechterende mensenrechtensituatie in Vietnam nadrukkelijk kenbaar te maken; spoort de EU en haar lidstaten ertoe aan hun internationale inspanningen te intensiveren om in de VN-Mensenrechtenraad te pleiten voor een gezamenlijk initiatief met gelijkgestemde partners, en met name met de nieuwe Amerikaanse regering, teneinde toe werken naar concrete verbeteringen op het gebied van de mensenrechten in Vietnam; 22. dringt er bij de EU op aan te blijven werken aan een doeltreffend controlesysteem voor de uitvoer, de verkoop, de actualisering en het onderhoud van alle soorten veiligheidsuitrusting, wapens en producten voor tweeërlei gebruik, met inbegrip van technologieën voor toezicht op internetgebruik, om te voorkomen dat deze worden gebruikt voor interne repressie door landen met een verontrustende staat van dienst op het gebied van de mensenrechten, waaronder Vietnam; 23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de secretaris-generaal van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten, de regering en de Nationale Assemblee van Vietnam, en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.