(Gewone wetgevingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement , – gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (16627/1/2009 – C7-0051/2010), – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2009)0067 ), – gelet op artikel 251, lid 2, en artikel 63, eerste alinea, punt 2 b) van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0070/2009), – gelet op zijn standpunt in eerste lezing (1) , – gezien de mededeling van de Commissie aan het Parlement en de Raad, getiteld „Gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon voor de lopende interinstitutionele besluitvormingsprocedures” ( COM(2009)0665 ), – gelet op artikel 294, lid 7, en artikel 78, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gelet op artikel 72 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A7-0117/2010 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het standpunt; 2. constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het standpunt; 3. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 297, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te ondertekenen; 4. verzoekt zijn secretaris-generaal het besluit te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en aan de nationale parlementen. (Gewone wetgevingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement, – gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (05247/1/2010 – C7-0094/2010), – gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2008)0778 ), – gelet op artikel 251, lid 2, en artikel 95 van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0412/2008), – gezien de mededeling van de Commissie aan het Parlement en de Raad „Gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon voor de lopende interinstitutionele besluitvormingsprocedures” ( COM(2009)0665 en het addendum daarbij ( COM(2010)0147 ), – gelet op artikel 294, lid 7, en artikel 194, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag, – gezien zijn standpunt in eerste lezing (1) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 24 maart 2009 (2) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gelet op de artikelen 72 en 37 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A7-0128/2010 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het standpunt van de Raad; 2. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij de onderhavige resolutie is gevoegd; 3. neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij deze resolutie zijn gevoegd; 4. constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het standpunt van de Raad; 5. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 297, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, te ondertekenen; 6. verzoekt zijn secretaris-generaal het besluit te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 7. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. BIJLAGE Verklaringen inzake Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de vermelding van het energieverbruik en het verbruik van andere hulpbronnen op de etikettering en in de standaard-productinformatie van energiegerelateerde producten (herschikking) Verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende artikel 290 van het VWEU „Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie verklaren dat de bepalingen van Richtlijn 2010/30/EU geen afbreuk doen aan enig toekomstig standpunt van de instellingen wat de tenuitvoerlegging betreft van artikel 290 van het VWEU of van afzonderlijke wetgevingshandelingen die dergelijke bepalingen bevatten.” Verklaringen van de Commissie betreffende bepaalde bepalingen van Richtlijn 2010/30/EU Artikel 1, lid 2 „Bij de vaststelling van de prioriteitenlijst van energiegerelateerde producten als bedoeld in overweging 7 schenkt de Commissie ook de nodige aandacht aan energiegerelateerde bouwproducten, met name rekening houdend met de potentiële energiebesparingen die door de etikettering van bepaalde van deze producten kunnen worden bereikt aangezien gebouwen goed zijn voor ongeveer 40% van het totale energieverbruik in de EU.” Artikel 10 „Bij het voorbereiden van gedelegeerde handelingen in het kader van Richtlijn 2010/30/EU waakt de Commissie erover overlappende wetgeving te vermijden en de samenhang van het geheel van de EU-productwetgeving te handhaven.” Artikel 10, lid 4, onder d) Significant aandeel van de producten voor de herziening van de etiketteringsclassificatie. „De Commissie is van mening dat het aandeel van de producten in de twee hoogste energie-efficiëntieklassen als significant kan worden beschouwd, wanneer kan worden geraamd dat: Verklaring van de Commissie betreffende consumenteninformatie „De Commissie ondersteunt het gebruik van uniale instrumenten, zoals het programma Intelligente energie – Europa, om bij te dragen tot: Een dergelijke monitoring kan ook dienst doen als indicator voor de herziening van de maatregelen inzake etikettering en/of ecologisch ontwerp overeenkomstig de Richtlijnen 2010/30/EU en 2009/125/EG.„ Verklaring van de Commissie betreffende recesperiodes „De Europese Commissie neemt er akte van dat, met uitzondering van de gevallen waarin de wetgevingshandeling voorziet in een urgentieprocedure, het Europees Parlement en de Raad ervan uitgaan dat bij de kennisgeving met betrekking tot gedelegeerde handelingen rekening wordt gehouden met de periodes van reces van de instellingen (winter, zomer en Europese verkiezingen) teneinde te waarborgen dat het Europees Parlement en de Raad in staat zijn hun prerogatieven uit te oefenen binnen de termijnen die zijn vastgesteld in de desbetreffende wetgevingshandelingen, en zij is bereid om dienovereenkomstig te handelen.” Het Europees Parlement, – gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 314, – gelet op Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (1) , – gelet op Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (2) , – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3) , en met name het meerjarig financieel kader (MFK) dat wordt beschreven in Deel I en Bijlage I ervan, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2010 die definitief werd vastgesteld op 17 december 2009 (4) , – gezien de op 25 februari 2010 door het Parlement goedgekeurde ontwerpraming (5) , – gezien het op 19 maart 2010 door de Commissie opgestelde ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2010 ( COM(2010)0107 ), – gezien het standpunt van de Raad over het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2010 van 18 mei 2010 (09807/2010), – gelet op de artikelen 75 ter en 75 sexies van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A7-0158/2010 ), A. overwegende dat tijdens de begrotingsprocedure voor 2010 is besloten uitgaven die specifiek verband houden met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, na goedkeuring van de oorspronkelijke begroting voor 2010, indien nodig te behandelen via bestaande begrotingsinstrumenten zoals de gewijzigde begroting, B. overwegende dat erop is gewezen dat in dat geval grondig moet worden onderzocht hoe de bestaande middelen zoveel mogelijk elders kunnen worden ingezet voordat verzoeken om extra middelen worden ingediend, C. overwegende dat er in het bijzonder op is gewezen dat het goedgekeurde oorspronkelijke peil van zijn begroting tot een bedrag van 19,87% van de overeenkomstig rubriek 5 (administratieve kredieten) van het MFK toegestane uitgaven geen aanpassingen tegen de achtergrond van het Verdrag van Lissabon omvatte, met name op het gebied van wetgeving, D. overwegende dat tegelijkertijd werd erkend dat ten gevolge van de beperkte beschikbare speelruimte verdere besparingen en herschikkingen noodzakelijk zouden zijn om het mogelijk te maken aan aanvullende eisen te voldoen, 1. is tevreden met het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2010, dat de Commissie volledig overeenkomstig de ramingen van het Parlement van 25 februari 2010 heeft opgesteld; 2. neemt kennis van het standpunt van de Raad van 18 mei 2010, waarin het voorstel met volledige eerbiediging van het gentlemen's agreement zonder wijzigingen wordt goedgekeurd; 3. benadrukt het feit dat over de voorgestelde maatregelen al een uitgebreid politiek debat is gevoerd en dat er al een uitgebreide politieke analyse van is gemaakt in de fase van de ramingen in januari en februari 2010; 4. keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2010 zonder wijzigingen goed en verzoekt zijn Voorzitter te verklaren dat de gewijzigde begroting nr. 1/2010 definitief is vastgesteld en te zorgen voor de publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; 5. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2008 (1) , – gezien de definitieve jaarrekening van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 2008 – Deel I (C7-0174/2009) (2) , – gezien het jaarverslag van de Raad aan de kwijtingsautoriteit over de in 2008 uitgevoerde interne controles, – gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2008, tezamen met de antwoorden van de gecontroleerde instellingen (3) , – gezien de verklaring van de Rekenkamer waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, als bedoeld in artikel 248 van het EG-Verdrag (4) , – gelet op artikel 272, lid 10, de artikelen 274, 275 en 276 van het EG-Verdrag, alsook artikel 314, lid 10, en de artikelen 317, 318 en 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gelet op Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (5) , inzonderheid de artikelen 50, 86, 145, 146 en 147 daarvan, – gelet op Besluit nr. 190/2003 van de secretaris-generaal van de Raad/hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreffende de vergoeding van de reiskosten van de afgevaardigden van de leden van de Raad (6) , – gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (7) , – gelet op artikel 77 en bijlage VI van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A7-0096/2010 ), 1. verleent de secretaris-generaal van de Raad kwijting voor de uitvoering van de begroting van de Raad voor het begrotingsjaar 2008; 2. formuleert zijn opmerkingen in de resolutie (8) die een integrerend deel uitmaakt van het besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2008, afdeling II − Raad; 3. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit en de resolutie die daarvan een integrerend deel uitmaakt, te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie van de Europese Unie, de Rekenkamer, de Europese ombudsman en de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (serie L). (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2008)0818 ), – gelet op artikel 251, lid 2, en artikel 152, lid 4, onder a), van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0480/2008), – gelet op de Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad getiteld „Gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon voor de lopende interinstitutionele besluitvormingsprocedures” ( COM(2009)0665 ), – gelet op artikel 294, lid 3, en artikel 168, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van 10 juni 2009 van het Economisch en Sociaal Comité (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gelet op artikel 55 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en het advies van de Commissie juridische zaken ( A7-0106/2010 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. keurt de verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie goed en neemt kennis van de verklaring van de Commissie in bijlage, die tesamen met de definitieve wetgevingshandeling in het Publicatieblad van de Europese Unie worden gepubliceerd; 3. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 mei 2010 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2010/…/EU van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteits- en veiligheidsnormen voor menselijke organen, bestemd voor transplantatie (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met het definitieve wetsbesluit: Richtlijn 2010/53/EU.) BIJLAGE Verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over artikel 290 VWEU Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie verklaren dat de bepalingen van deze richtlijn geen afbreuk doen aan enig toekomstig standpunt van de instellingen betreffende de uitvoering van artikel 290 VWEU of van individuele wetgevingshandelingen die dergelijke bepalingen bevatten. Verklaring van de Europese Commissie (Spoedprocedure) Europese Commissie zal het Europees Parlement en de Raad volledig op de hoogte houden van de mogelijkheid van een volgens de spoedprocedure vastgestelde gedelegeerde handeling. Zodra de diensten van de Commissie voorzien dat er wellicht een gedelegeerde handeling zal worden vastgesteld volgens de spoedprocedure, zullen zij de secretariaten van het Europees Parlement en de Raad dat informeel laten weten. Het Europees Parlement , – gelet op Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 inzake levensmiddelenadditieven (1) , en met name artikel 28, lid 4, en artikel 31 hiervan, – gelet op Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (2) , – gelet op Richtlijn 95/2/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 februari 1995 betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen (3) , en Richtlijn 89/107/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake levensmiddelenadditieven die in voor menselijke voeding bestemde waren mogen worden gebruikt (4) , die zijn ingetrokken en vervangen door de hierboven vermelde Verordening (EG) nr. 1333/2008, – gelet op het ontwerp van richtlijn van de Commissie tot wijziging van de bijlagen bij Richtlijn 95/2/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen, en tot intrekking van Beschikking 2004/374/EG, – gelet op artikel 5 bis, lid 3, onder b, van Besluit1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (5) , – gelet op artikel 88, lid 2, en lid 4, onder b, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Commissie, overeenkomstig artikel 31 van Verordening (EG) nr. 1333/2008, totdat de communautaire lijsten van levensmiddelenadditieven zijn opgesteld als bepaald in artikel 30 van diezelfde verordening, maatregelen kan vaststellen om de bijlagen bij onder andere Richtlijn 95/2/EG te wijzigen, B. overwegende dat bijlage IV bij Richtlijn 95/2/EG een lijst van levensmiddelenadditieven bevat die in de Europese Unie mogen worden gebruikt, alsmede de voorwaarden voor dit gebruik, C. verder overwegende dat de algemene criteria voor het gebruik van levensmiddelenadditieven zijn vastgeleged in bijlage II bij Richtlijn 89/107/EEG en dat nadat deze richtlijn werd ingetrokken en vervangen door Verordening (EG) nr. 1333/2008 de relevante criteria nu onder andere zijn terug te vinden in artikel 6 van die verordening, dat betrekking heeft op de algemene voorwaarden voor de opname op de communautaire lijsten en het gebruik van levensmiddelenadditieven, D. overwegende dat artikel 6 van die verordening bepaalt dat het gebruik van een levensmiddelenadditief in de EU alleen is toegestaan indien het voldoet aan bepaalde criteria, zoals (lid 1, onder c) dat het de consument niet misleidt en (lid 2) dat het voordelen voor de consument heeft, E. overwegende dat artikel 6 van die verordening ook bepaalt (in lid 1, onder a) dat het gebruik van een levensmiddelenadditief alleen mag worden toegestaan indien het geen gevaar voor de gezondheid van de consument oplevert, F. verder overwegende dat Verordening (EG) nr. 178/2002 (bekend als de algemene levensmiddelenwetgeving) en in het bijzonder artikel 8 daarvan onder andere bepaalt dat de levensmiddelenwetgeving zich richt op de bescherming van de belangen van de consument en een basis vormt voor consumenten om met kennis van zaken keuzes te maken over de levensmiddelen die zij gebruiken, en dat daarbij wordt gestreefd naar het voorkomen van praktijken die de consument kunnen misleiden, G. overwegende dat het ontwerp van richtlijn van de Commissie, en met name overweging 25 en punt 3, onder h, van de bijbehorende bijlage, voorziet in de opneming in bijlage IV bij Richtlijn 95/2/EG van een enzympreparaat op basis van trombine en fibrinogeen als levensmiddelenadditief voor het reconstitueren van voedsel, H. overwegende dat trombine, afkomstig van de eetbare delen van dieren, de kenmerken heeft van „vleeslijm” en dat het gebruik ervan als levensmiddelenadditief ten doel heeft afzonderlijke stukjes vlees aan elkaar te lijmen om zodoende één stuk vlees te produceren, I. overwegende dat het gebruik van trombine derhalve ten doel heeft aan elkaar geplakte stukjes vlees aan consumenten te presenteren als één stuk vlees, en dat het derhalve duidelijk is dat consumenten misleid kunnen worden, J. overwegende dat in overweging 25 van het ontwerp van richtlijn van de Commissie ook wordt erkend dat het gebruik van trombine en fibrinogeen als levensmiddelenadditief de consumenten zou kunnen misleiden voor wat de aard van het eindproduct betreft, K. overwegende dat punt 3, onder h, van de bijlage bij het ontwerp van richtlijn van de Commissie voorziet in de opneming in de in bijlage IV bij Richtlijn 95/2/EG opgenomen lijst van toegestane levensmiddelenadditieven van trombine van runderen en/of varkens in voorverpakte vleesbereidingen en voorverpakte vleesproducten voor de eindverbruiker tot een maximum van 1 mg/kg, indien trombine wordt toegepast in combinatie met fibrinogeen, mits op het product de informatie „gebonden vleesdelen” dicht bij de verkoopbenaming wordt vermeld, L. overwegende dat, hoewel het ontwerp van richtlijn van de Commissie het gebruik van trombine als levensmiddelenadditief in vleesproducten in restaurants of andere openbare gelegenheden waar voedsel geserveerd wordt verbiedt, het gevaar wel degelijk bestaat dat trombine bevattend vlees in dergelijke gelegenheden terecht komt, vanwege het feit dat er op gelijmd vlees dat als uit één stuk bestaand vlees verkocht wordt, meer winst gemaakt kan worden, M. overwegende dat het om die reden onduidelijk is of het verbod op het gebruik van trombine in vleesproducten die worden aangeboden in restaurants of andere openbare gelegenheden waar voedsel geserveerd wordt ertoe zal leiden dat deze vleesproducten ook daadwerkelijk niet op dergelijke locaties zullen worden aangeboden en aan de consumenten zullen worden verkocht als uit één stuk bestaand vlees, N. overwegende dat met de hierboven genoemde etiketteringsvoorschriften in de ontwerprichtlijn van de Commissie niet zal kunnen worden voorkomen dat bij consumenten de onjuiste en misleidende indruk wordt gewekt dat er sprake is van uit één stuk bestaand vlees, en dat derhalve het gevaar bestaat dat consumenten worden misleid en op grond daarvan geen weloverwogen keuze kunnen maken met betrekking tot het al dan niet eten van vleesproducten met trombine, O. overwegende dat niet is aangetoond dat trombine voordelen voor de consument heeft, P. overwegende dat bij het aan elkaar lijmen van afzonderlijke stukken vlees het oppervlak dat kan worden besmet met pathogene bacteriën (bijvoorbeeld clostridium en salmonella), die bij een dergelijke werkwijze kunnen overleven en zich zonder zuurstof kunnen vermeerderen, aanmerkelijk groter is, Q. overwegende dat het risico van besmetting met pathogene bacteriën met name groot is omdat het vlees gelijmd kan worden door middel van koude hechting zonder toevoeging van zout en zonder enig verhittingsproces en dat ten gevolge daarvan de veiligheid van het eindproduct niet gegarandeerd kan worden, R. overwegende dat de ontwerprichtlijn van de Commissie in dit opzicht derhalve niet voldoet aan de criteria voor de opneming van levensmiddelenadditieven in bijlage IV van Richtlijn 95/2/EG, 1. is van mening dat de ontwerprichtlijn van de Commissie niet verenigbaar is met de strekking en de inhoud van Verordening (EG) nr. 1333/2008; 2. maakt bezwaar tegen de aanneming van het ontwerp van richtlijn van de Commissie tot wijziging van de bijlagen bij Richtlijn 95/2/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen, en tot intrekking van Beschikking 2004/374/EG; 3. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gelet op artikel 184 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteits- en veiligheidsnormen voor menselijke organen, bestemd voor transplantatie ( COM(2008)0818 ), – gezien het verslag over de mededeling van de Commissie getiteld „Actieplan inzake orgaandonatie en transplantatie (2009-2015): hechtere samenwerking tussen de lidstaten ( COM(2008)0819 ), – gezien Richtlijn 2004/23/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het doneren, verkrijgen, testen, bewerken, bewaren en distribueren van menselijke weefsels en cellen (1) , – gezien de richtsnoeren van de Wereldgezondheidsorganisatie voor de transplantatie van menselijke organen, – gelet op de Conventie van de Raad van Europa over mensenrechten en biogeneeskunde en het Additioneel Protocol over orgaan- en weefseltransplantatie van menselijke herkomst, – gezien de Conferentie over de veiligheid en de kwaliteit van orgaandonatie en -transplantatie die op 17 en 18 september 2003 in Venetië is gehouden, – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en het advies van de Commissie juridische zaken ( A7-0103/2010 ), A. overwegende dat er thans 56 000 patiënten in de EU in afwachting zijn van een geschikte orgaandonatie en dat naar schatting twaalf mensen per dag, die op een transplantaat wachten, overlijden, B. overwegende dat het beperkt aantal beschikbare organen van overleden en levende, altruïstische donors niet aan de transplantatiebehoeften van de patiënten in Europa voldoet, C. overwegende dat er tussen de lidstaten grote verschillen bestaan in postmortale orgaandonaties, varierend van 34,2 donoren per miljoen inwoners (pmi) in Spanje tot 1,1 pmi in Bulgarije en dat het gebrek aan organen een belangrijke negatieve factor is voor transplantatieprogramma's, D. overwegende dat de nationale beleidsvormen en de regelgeving voor donatie en transplantatie van organen door de verschillende wettelijke, culturele, administratieve en organisatorische omstandigheden sterk uiteenlopend zijn volgens de lidstaten, E. overwegende dat orgaandonatie en -transplantatie gevoelige en complexe vraagstukken zijn met een belangrijke ethische dimensie, en dat voor de ontwikkeling daarvan volledige medewerking van de samenleving en betrokkenheid van alle belanghebbenden vereist is, F. overwegende dat het met orgaantransplantatie mogelijk is levens te redden, waardoor de levenskwaliteit stijgt en dat daarbij (bijvoorbeeld bij niertransplantaties) sprake is van de beste kosten/baten-ratio, als vergeleken wordt met andere vervangende therapieën, en dat patienten daardoor ook meer mogelijkheden hebben om aan het sociale leven en het arbeidsproces deel te nemen, G. overwegende dat de uitwisseling van organen tussen lidstaten reeds de gangbare praktijk is, hoewel er grote verschillen in het aantal uitgewisselde grensoverschrijdende organen tussen lidstaten bestaan, en overwegende dat de uitwisseling van organen tussen lidstaten vergemakkelijkt is door de oprichting van internationale uitwisselingsorganisaties, zoals Eurotransplant en Scandiatransplant, H. overwegende dat er thans in de Europese Unie geen gemeenschappelijke databank voor donatie- en transplantatieorganen of voor levende donoren en postmortale donaties bestaat en evenmin een pan-Europees certificatiesysteem waaruit blijkt dat de menselijke organen en menselijk weefsel op legale wijze zijn verkregen, I. overwegende dat alleen Spanje en enkele andere lidstaten erin geslaagd zijn het aantal postmortale donaties aanmerkelijk te verhogen en dat gebleken is dat dit soort verhogingen samenhangen met de invoering van bepaalde organisatorische praktijken, die de herkenning van potentiële donoren door de systemen mogelijk maken en die ertoe bijdragen dat het aantal overledenen dat ook werkelijk donor wordt, wordt gemaximaliseerd, J. overwegende dat Richtlijn 2004/23/EG een duidelijk rechtskader voor orgaandonatie en -transplantatie in de EU biedt, zodat in elke lidstaat een bevoegde nationale autoriteit opgericht of aangewezen wordt om te zorgen voor overeenstemming met de kwaliteits- en veiligheidsnormen van de EU, K. overwegende dat het bij de handel in organen en mensenhandel, die tot doel heeft organen te verwijderen, gaat om een ernstige schending van de mensenrechten, L. overwegende dat er een zeer duidelijk verband bestaat tussen enerzijds illegale handel in organen en mensenhandel, die tot doel heeft organen te verwijderen, en anderzijds het voor orgaandonaties geldende rechtskader, omdat ten eerste het in het kader van de wet bestaande gebrek aan organen illegale praktijken in de hand werkt en de illegale praktijken ten tweede de geloofwaardigheid van het, voor de orgaandonatie geldende rechtskader ernstig aantasten, M. overwegende dat de afwijzende houding tegen orgaandonaties in Europa sterk varieert, en dat dit wellicht kan worden verklaard uit feit dat het opleidingsniveau en de expertise van het medisch personeel op het gebied van communicatie en gezinszorg uiteenlopen, dat er verschillende wettelijke benaderingen bestaan voor instemming met orgaandonatie en de praktische uitvoering daarvan, en uit andere belangrijke culturele, economische of sociale factoren die van invloed zijn op de waarneming door het publiek van de voordelen van donatie en transplantatie, N. overwegende dat donaties van levende donoren voor patiënten die het orgaan dat zij nodig hebben niet via postmortale donatie kunnen verkrijgen, een waardevolle extra mogelijkheid kunnen bieden, maar overwegende dat onderstreept moet worden dat donaties van levende donoren alleen in aanmerking kunnen worden genomen, wanneer illegale handelingen of een betaling in verband met de donatie volstrekt uitgesloten zijn, O. overwegende dat er alleen medisch mag worden ingegrepen wanneer de persoon in kwestie, nadat deze is geïnformeerd, daarmee vrijwillig akkoord is gegaan; overwegende dat de persoon in kwestie vooraf adequaat over over het doel en de aard van de ingreep, alsmede over de gevolgen en risico's moet worden geïnformeerd en overwegende dat de persoon in kwestie zijn toestemming te allen tijde vrijwillig kan intrekken, P. overwegende dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat voor transplantatie bedoelde organen pas uit een overledene mogen worden verwijderd, als de dood van de overledene volgens de vigerende nationale voorschriften is vastgesteld, Q. overwegende dat donatie van een levende donor als een aanvulling op postmortale donatie moet worden beschouwd, R. overwegende dat bij het therapeutisch gebruik van organen het risico bestaat van de overdracht van besmettelijke en andere ziekten, S. overwegende dat de stijgende levensverwachting leidt tot een achteruitgang van de kwaliteit van de beschikbare organen en dat daardoor - ook in lidstaten waar het aantal donoren toeneemt - minder orgaantransplantaties kunnen worden verricht, T. overwegende dat het openbaar bewustzijn en de publieke opinie van groot belang zijn om orgaandonaties te stimuleren, U. overwegende dat de werkzaamheden van liefdadigheidsinstellingen en andere vrijwilligersorganisaties in de lidstaten bij het publiek meer bewustzijn kweken voor orgaandonaties, en overwegende dat hun inspanningen er uiteindelijk toe bijdragen dat meer mensen zich als orgaandonor laten registreren, 1. is ingenomen met het door de Commissie in december 2008 aangenomen Europees Actieplan inzake orgaandonatie en transplantatie (2009-2015) waarin de aanzet wordt gegeven voor samenwerking tussen de lidstaten d.m.v. een reeks prioritaire maatregelen, gebaseerd op de vaststelling en ontwikkeling van gezamenlijke doelstellingen en de evaluatie van donatie- en transplantatieactiviteiten via indicatoren waarmee ijkpunten en beste praktijken kunnen worden vastgesteld; 2. uit zijn bezorgdheid over het tekort aan voor transplantatie beschikbare menselijke organen om aan de vraag van de patiënten te kunnen voldoen; stelt vast dat het nijpende gebrek aan orgaandonoren de volledige ontwikkeling van de transplantatiediensten nog altijd in ernstige mate belemmert en de grootste uitdaging voor de lidstaten op het gebied van de orgaantransplantatie vormt; 3. stelt vast dat systemen in het kader waarvan burgers de mogelijkheid krijgen zich in aansluiting op een bepaalde administratieve procedure, zoals het aanvragen van een paspoort of een rijbewijs, als orgaandonor op te geven, succesvol zijn; verzoekt de lidstaten met klem de invoering van dit soort systemen serieus in overweging te nemen, zodat meer mensen zich als donor laten registreren; 4. is van mening dat het belangrijk is dat er voor het gebruik van, voor therapeutische doeleinden beschikbare organen, een duidelijk rechtskader wordt vastgesteld en dat de samenleving vertrouwen heeft in de donatie- en transplantatiesystemen, zodat gewaarborgd wordt dat er geen beschikbare organen worden verspild; 5. wijst op het belang van de organisatorische aspecten van het verkrijgen van organen en beklemtoont dat de uitwisseling van informatie en beste praktijken tussen lidstaten in landen met een gering aanbod van organen zal bijdragen aan een verbetering van de donatiecijfers, zoals bijvoorbeeld blijkt uit het voorbeeld van diverse landen binnen en buiten de EU, waar, nadat zij delen van het Spaanse model hadden overgenomen, de orgaandonaties zijn toegenomen; 6. wijst op het belang van donorcoördinatoren en op het belang van de benoeming van donorcoördinatoren op ziekenhuisniveau. De rol van de donorcoördinator moet als essentieel worden erkend voor de verbetering van niet alleen de doeltreffendheid van het donatie- en transplantatieproces, maar ook van de kwaliteit en veiligheid van de te transplanteren organen; 7. onderstreept dat organisatorische veranderingen bij de donatie en verkrijging van organen kunnen leiden tot een forse, blijvende verhoging van de beschikbaarheid; 8. onderstreept dat de herkenning van potentiële donoren een van de belangrijkste stappen in het proces van de postmortale orgaandonatie is; benadrukt dat de aanwijzing van een aanspreekpartner voor donaties in een ziekenhuis (de transplantatiecoördinator) die tot taak heeft een proactief donoropsporingsprogramma op te zetten en het gehele orgaandonatieproces te optimaliseren, de belangrijkste stap is om meer donoren op te sporen en te werven; 9. wijst op het belang van een grensoverschrijdende uitwisseling van organen omdat voor elke ontvanger een passende donor moet worden gevonden, en op het belang van een grote donorpool om aan de behoeften van alle patiënten op de wachtlijsten te kunnen voldoen; is van mening dat ontvangers die een weinig voorkomende match nodig hebben, zonder uitwisseling van organen tussen de lidstaten slechts een geringe kans hebben om een orgaan te krijgen, terwijl anderzijds specifieke donoren niet in aanmerking worden genomen omdat er geen geschikte ontvanger op de wachtlijsten staat; 10. is ingenomen met de activiteiten van Eurotransplant en Scanditransplant, maar wijst erop dat de uitwisseling van organen buiten deze systemen om en tussen deze beide systemen vooral met het oog op patiënten in kleine landen aanzienlijk verbeterd moet worden; 11. onderstreept dat een hoog gezondheidsniveau voor patiënten in de gehele EU alleen bereikt kan worden door de vaststelling van gezamenlijke, bindende kwaliteits- en veiligheidsnormen; 12. onderstreept dat de donatie vrijwillig en onbetaald moet zijn en binnen een nauwkeurig vastgelegd juridisch en ethisch kader moet verlopen; 13. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat organen op basis van transparante, niet-discriminerende en wetenschappelijke criteria aan ontvangers worden toegewezen; 14. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat er met het oog op een rechtsgeldige verklaring van toestemming voor of weigering van orgaandonaties door de overledene of zijn/haar familieleden een duidelijke rechtsgrondslag wordt geschapen, en ervoor te zorgen dat organen niet uit een overledene worden verwijderd, tenzij de dood van de overledene volgens de vigerende nationale voorschriften is vastgesteld; 15. steunt maatregelen die de bescherming van levende donoren tot doel hebben en waarborgen dat de orgaandonatie onbaatzuchtig en vrijwillig plaatsvindt en betaling uitsluitend bedoeld is als compensatie, die strikt beperkt blijft tot vergoeding van de onkosten die uit een donatie voortvloeien, zoals reiskosten, kosten voor kinderopvang, gederfde inkomsten of genezingskosten, en dat financiële prikkels of nadelen voor potentiële donoren verboden zijn; dringt er bij de lidstaten op aan de voorwaarden vast te stellen waaronder compensatie mag worden verleend; 16. vraagt de Commissie na te gaan, in hoeverre er voor kan worden gezorgd dat levende donoren in alle lidstaten van rechtswege verzekerd zijn; vraagt de Commissie verschillen in de dekkingsomvang van de ziekteverzekeringen van levende donoren in alle lidstaten te analyseren, om de beste praktijken in de EU te kunnen aanwijzen; 17. onderstreept dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat levende donoren worden geselecteerd op grond van hun gezondheid en medische anamnese, zo nodig met inbegrip van een psychologische beoordeling, door bevoegde of daartoe opgeleide en competente gezondheidswerkers; 18. benadrukt dat de invoering van goed gestructureerde operationele systemen en het stimuleren van succesvolle modellen op nationaal niveau van het grootste belang zijn; stelt voor dat de operationele systemen samengesteld moeten zijn uit een adequaat rechtskader, technische en logistieke infrastructuur en organisatorische ondersteuning, gekoppeld aan een doeltreffend toewijzingssysteem; 19. dringt er bij de lidstaten op aan de ontwikkeling van kwaliteitsverbeteringsprogramma's voor orgaandonaties in alle ziekenhuizen met orgaandonatiepotentieel te bevorderen, die in eerste instantie gebaseerd zijn op een interne beoordeling van het gehele orgaandonatieproces door intensive-carespecialisten en de transplantatiecoördinator van elk ziekenhuis, maar deze zo nodig en indien mogelijk ook aan te vullen met externe audits van de centra; 20. onderstreept dat permanente educatie een essentieel onderdeel van de communicatiestrategieën van de lidstaten op dit gebied moet zijn; stelt met name voor dat mensen beter voorgelicht en aangemoedigd worden over orgaandonatie te praten en hun wensen in verband met donatie aan hun naaste familieleden kenbaar te maken; stelt vast dat niet meer dan 41% van de Europese burgers met hun familieleden over orgaandonatie hebben gesproken; 21. verzoekt de lidstaten het potentiële donoren door de mogelijkheid van on-lineregistratie in een nationaal en/of Europees donorregister gemakkelijker te maken zich bereid te verklaren tot orgaandonatie, om de procedures voor de vaststelling van de bereidheid tot orgaandonaties te versnellen; 22. verzoekt de Commissie in nauwe samenwerking met de lidstaten, het Europees Parlement en de relevante belanghebbenden na te gaan of het mogelijk is een systeem te ontwikkelen waarin de wensen van burgers die uitdrukkelijk instemmen met een orgaandonatie na hun overlijden, in zoveel mogelijk lidstaten in aanmerking worden genomen; 23. verzoekt de lidstaten toe te zien op de totstandbrenging van systemen en aanverwante registers die gemakkelijk toegankelijk zijn met het oog op de registratie van de wensen van toekomstige donoren; 24. verzoekt de lidstaten voorts er door middel van een aanvulling in de vorm van een verwijzing of een symbool op het identiteitsbewijs of het rijbewijs voor te zorgen dat de houder gemakkelijker als orgaandonor kan worden herkend; 25. verzoekt de lidstaten derhalve de kennis en communicatieve vaardigheden van medisch personeel en patiëntenondersteuningsgroepen op het gebied van orgaantransplantatie te verbeteren; roept de Commissie, de lidstaten en de organisaties van het maatschappelijke middenveld op bij te dragen aan deze inspanning om het publieke bewustzijn te verhogen met betrekking tot de mogelijkheid van orgaandonatie, en daarbij rekening te houden met de culturele bijzonderheden van de afzonderlijke lidstaten; 26. verzoekt de lidstaten het potentieel aan postmortale donaties door de invoering van doeltreffende systemen voor de vaststelling van orgaandonoren en door bevordering van de transplantatiecoördinatoren in Europese ziekenhuizen volledig te benutten; verzoekt de lidstaten het gebruik van organen van donoren die aan „ruimere” criteria worden onderworpen (d.w.z oudere donoren en donoren die aan bepaalde ziekten lijden) te evalueren en uit te breiden, waarbij de hoogste kwaliteits- en veiligheidsnormen worden gehandhaafd en het risico van afstoting met name dank zij de jongste vooruitgang op het gebied van de biotechnologie wordt verminderd; 27. denkt dat er een goed evenwicht gevonden moet worden tussen van de ene kant de bescherming van de identiteit van de donor en het vertrouwelijk karakter van orgaandonatie, en van de andere kant de naspeurbaarheid van de herkomst van organen voor transplantatie voor medische doeleinden, om betaalde orgaanafstand en handel en zwarte handel in organen te verhinderen; 28. onderstreept dat levende donoren volgens de hoogste medische normen en zonder enigerlei vorm van kosten behandeld moeten worden, wanneer zich medische problemen voordoen als hoge bloeddruk, nieruitval en de gevolgen daarvan, die mogelijk door het transplantatieproces worden veroorzaakt, en dat elk verlies van inkomsten als gevolg van de transplantatie of van een medisch probleem voorkomen moet worden; wijst er met nadruk op dat donoren in het kader van het sociaal stelsel tegen discriminatie moeten worden beschermd; 29. is van oordeel dat alle voorschriften voor transplantatiesystemen (toewijzing, toegang tot transplantatiediensten, gegevens betreffende activiteiten, enz.) openbaar gemaakt en adequaat gecontroleerd moeten worden, omdat elke vorm van onterechte discriminatie met betrekking tot de toegang tot wachtlijsten voor transplantatie en/of therapeutische procedures moet worden voorkomen; 30. merkt op dat er geen uitgebreid systeem bestaat voor het verzamelen van gegevens over de verschillende soorten transplantaties en de resultaten daarvan, ondanks het feit dat verscheidene lidstaten een verplichte registratie van transplantatieprocedures hebben ingevoerd en er daarnaast ook enkele vrijwillige registers bestaan; 31. is derhalve een groot voorstander van de invoering van nationale en EU-registers en van een methodiek om de, in bestaande follow-upregisters vervatte resultaten van ontvangers van organen na transplantatie met elkaar te vergelijken, met inachtneming van de bestaande Europese regelgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens; 32. steunt de opstelling van speciale, voor de gehele EU geldende procedureprotocollen voor de operatieve en postoperatieve stadia onder de verantwoordelijkheid van respectievelijk de chirurgenteams, de pathologen en de andere noodzakelijke specialisten; 33. steunt derhalve de invoering van nationale en communautaire follow-upregisters voor levende donoren, zodat de bescherming van hun gezondheid beter kan worden gewaarborgd; 34. wijst erop dat elk commercieel gebruik van organen waardoor een rechtvaardige toegang tot transplantatie onmogelijk wordt onethisch is, niet strookt met de meest elementaire menselijke waarden, strijdig is met artikel 21 van het Verdrag inzake de rechten van de mens en de biogeneeskunde en verboden is krachtens artikel 3, lid 2 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; 35. wijst erop dat er een tweevoudig verband bestaat tussen het tekort aan en de handel in organen en mensenhandel die tot doel heeft organen te verwijderen: ten eerste zou door een groter aanbod van organen in de lidstaten een beter toezicht op dit soort praktijken mogelijk worden, omdat EU-burgers niet langer buiten de EU op zoek zouden hoeven te gaan naar een orgaan, en ten tweede wordt de geloofwaardigheid van het voor orgaandonaties geldende rechtskader door deze illegale praktijken ernstig ondermijnd; 36. wijst nogmaals op de aanbevelingen in het verslag-Adamou inzake orgaandonatie en transplantatie (2) en is van mening dat de Commissie daarmee bij het opstellen van het actieplan volledig rekening moet houden; wijst er nadrukkelijk op dat de Commissie en Europol zich beter bewust moeten worden van dit probleem; 37. onderstreept dat de Wereldgezondheidsvergadering, die in mei 2010 wordt gehouden, van groot belang is en verzoekt de Commissie en de Raad met klem zich op WHO-niveau resoluut in te zetten voor het beginsel van vrijwillige en onbetaalde donaties; 38. verwelkomt de gezamenlijke studie van de Raad van Europa en de Verenigde Naties over de handel in organen, weefsels en cellen en mensenhandel die tot doel heeft organen te verwijderen; 39. neemt kennis van het verslag van David Matas en David Kilgour over het doden van Falun-Gong-aanhangers om hun organen te bemachtigen en verzoekt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een verslag over deze aantijgingen en soortgelijke gevallen voor te leggen; 40. verzoekt de lidstaten met klem mechanismen in te voeren om te voorkomen dat medisch personeel, instellingen of verzekeringsondernemingen burgers van de Unie aanmoedigen een orgaan in een derde land te bemachtigen via praktijken als orgaan- en mensenhandel, waarbij het gaat om het verwijderen van organen; dringt er bij de lidstaten op aan dit soort gevallen op hun grondgebied in het oog te houden; verzoekt de lidstaten met klem met wettelijke maatregelen, waaronder sancties, op te treden tegen personen die dit soort activiteiten bevorderen en/of zich daarmee bezighouden; 41. veroordeelt ten zeerste het gedrag van enkele organisaties in de gezondheidszorg, die patiënten aanmoedigen om deel te nemen aan het transplantatietoerisme en verzoekt de lidstaten dit soort gedrag streng te bewaken en te bestraffen; 42. onderstreept dat patiënten die op illegale wijze in het bezit zijn gekomen van een orgaan niet van de gezondheidszorg in de Europese Unie kunnen worden uitgesloten; wijst erop dat − zoals ook in andere gevallen − een onderscheid moet worden gemaakt tussen de bestraffing wegens illegale praktijken en de noodzaak van een behandeling; 43. benadrukt dat de lidstaten intensiever moeten samenwerken onder leiding van Interpol en Europol om illegale handel in organen doeltreffender aan te pakken; 44. erkent dat het van vitaal belang is de kwaliteit en de veiligheid van orgaandonatie en -transplantatie te verbeteren; wijst erop dat de transplantatierisico's daardoor kleiner worden waardoor er later ook minder complicaties optreden; erkent dat acties met betrekking tot de kwaliteit en veiligheid van invloed kunnen zijn op de beschikbaarheid van organen en omgekeerd; verzoekt de Commissie de lidstaten te helpen hun capaciteit te ontwikkelen voor het opstellen en ontwikkelen van regelgevingskaders ter bevordering van kwaliteit en veiligheid; 45. onderstreept dat een goede samenwerking tussen medisch personeel en nationale autoriteiten of andere gelegitimeerde organisaties noodzakelijk is en daaruit ook een toegevoegde waarde ontstaat; 46. erkent de belangrijke rol van nazorg na een transplantatie voor het succes van transplantaties, met inbegrip van de toepassing van adequate therapieën tegen afstoting; erkent dat een optimale inzet van therapieën tegen afstoting kan leiden tot een betere gezondheidstoestand van de patiënt op de lange termijn en een betere overlevingskans van het transplantaat, waardoor dan weer meer organen beschikbaar komen omdat de transplantatie in minder gevallen moet worden herhaald, en verklaart dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de patiënten toegang hebben tot de beste behandelingsmogelijkheden; 47. verzoekt zijn Voorzitter deze ontwerpresolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gelet op artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, artikel 216, lid 2, en artikel 218, leden 6, 8 en 10, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, evenals het protocol betreffende artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake de toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna het EVRM), – gezien het besluit van de Conferentie van voorzitters van 14 januari 2010 houdende toestemming om gebruik te maken van artikel 50 van het Reglement (procedure met medeverantwoordelijke commissies) (1) , – gelet op artikel 48 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, van de Commissie buitenlandse zaken en van de Commissie verzoekschriften ( A7-0144/2010 ), A. overwegende dat het Europese Hof van Justitie volgens vaste rechtspraak sinds de arresten inzake Internationale Handelsgesellschaft van 17 december 1970 (2) en inzake Nold van 14 mei 1974 (3) , heeft vastgesteld dat de fundamentele vrijheden integraal deel uitmaken van de algemene rechtsbeginselen waarvan het Hof de naleving garandeert, B. overwegende dat het Europees Hof van Justitie zich hierbij baseert op de communautaire constitutionele tradities in de lidstaten evenals internationale instrumenten voor de bescherming van de rechten van de mens waarbij de lidstaten zich hebben aangesloten, zoals het EVRM, C. overwegende dat deze jurisprudentie door het Verdrag betreffende de Europese Unie van Maastricht uit 1993 in hoofdzaak is opgenomen in het primaire recht, D. overwegende dat het Europees Hof van Justitie bijzondere aandacht schenkt aan de ontwikkeling van de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, hetgeen blijkt uit het toenemende aantal arresten waarin wordt verwezen naar bepalingen uit het EVRM, E. overwegende dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens uitgaat van een „vermoeden van verenigbaarheid” van het optreden van een lidstaat van de Unie met het EVRM wanneer deze lidstaat enkel het recht van de Europese Unie ten uitvoer legt, F. overwegende dat het Europees Hof van Justitie in een advies van 28 maart 1996 heeft vastgesteld dat de Europese Gemeenschap niet kon toetreden tot het EVRM zonder een voorafgaande wijziging van het Verdrag, omdat de Gemeenschap daarvoor geen expliciete of impliciete bevoegdheid heeft, G. overwegende dat bij toetreding de in het Verdrag van Lissabon en de aangehechte protocollen vastgestelde grenzen in acht moeten worden genomen, en met name artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en protocol nr. 8 van het Verdrag van Lissabon; overwegende dat deze bepalingen de Unie niet alleen de mogelijkheid bieden toe te treden maar tevens de instellingen van de Unie hiertoe verplichten; overwegende dat in het akkoord over de toetreding van de Unie tot het EVRM moet worden bepaald dat de specifieke eigenschappen van de Unie en van het recht van de Unie worden behouden, H. overwegende dat nu protocol nr. 14 betreffende wijziging van het EVRM is goedgekeurd, de mogelijkheid van een toetreding van de Unie bestaat voor de lidstaten die partij zijn bij het EVRM, en dat over de voorwaarden en modaliteiten van de toetreding overeenstemming moet worden bereikt tussen enerzijds de Unie en anderzijds de lidstaten die partij zijn bij het EVRM, I. overwegende dat een dergelijk akkoord ook zou moeten ingaan op administratieve en technische kwesties, zoals het beginsel dat de Unie bijdraagt aan de kosten van de werking van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens; overwegende dat in deze context zou moeten worden overwogen een onafhankelijke begroting voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens op te stellen, om het vaststellen van de respectieve bijdragen te vergemakkelijken, J. overwegende dat de Unie door toetreding tot het EVRM zal worden opgenomen in zijn systeem voor de bescherming van de grondrechten en, naast de bescherming van haar rechten door de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie, zal beschikken over een internationale beschermingsinstantie, K. overwegende dat het EVRM niet alleen door middel van de aanvullende protocollen is ontwikkeld, maar ook door middel van ander verdragen, handvesten en overeenkomsten, hetgeen is geresulteerd in een zich voortdurend verder ontwikkelend systeem voor de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, 1. onderstreept de voornaamste argumenten ten faveure van een toetreding van de Unie tot het EVRM, die als volgt kunnen worden samengevat: 2. wijst erop dat de toetreding, volgens artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en protocol nr. 8, niet gepaard gaat met een uitbreiding van de bevoegdheden van de Unie en met name geen algemene bevoegdheid van de Unie op mensenrechtengebied tot stand brengt en dat, volgens artikel 4, lid 2, en artikel 6, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de tradities en de constitutionele identiteiten van de lidstaten moeten worden gerespecteerd; 3. bevestigt dat op grond van artikel 2 van protocol nr. 8 bij het Verdrag van Lissabon, het akkoord over de toetreding van de Unie tot het EVRM moet waarborgen dat de toetreding geen gevolgen heeft voor de interne positie van lidstaten ten aanzien van het EVRM en van zijn bijbehorende protocollen in het algemeen, en ten aanzien van eventuele door lidstaten toegekende derogaties en voorbehouden in het bijzonder, en dat dergelijke omstandigheden niet van invloed mogen zijn op de positie die de Unie inneemt ten opzichte van het EVRM; 4. stelt vast dat het systeem van het EVRM is uitgebreid met een reeks aanvullende protocollen betreffende de bescherming van rechten die niet vastgelegd zijn in het EVRM, en beveelt aan dat de Commissie wordt gemachtigd om ook te onderhandelen over een toetreding tot alle protocollen betreffende rechten die overeenstemmen met het Handvest van de grondrechten, onafhankelijk van de ratificatie ervan door de lidstaten van de Unie; 5. benadrukt dat, aangezien de toetreding van de EU tot het EVRM een toetreding is van een partij die geen staat is tot een rechtsinstrument dat voor staten werd gecreëerd, de toetreding van de EU tot het EVRM voltooid moet worden zonder de kenmerken van het EVRM aan te passen en dat wijzigingen in het rechtsstelsel van de EU tot een minimum beperkt moeten blijven; vindt het belangrijk om in het belang van de justitiabelen van zowel de Unie als van derde landen de voorkeur te geven aan de toetredingsvoorwaarden die de werklast van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens het minst zullen beïnvloeden; 6. beklemtoont dat het, samen met de noodzakelijke politieke verbintenis, van het grootste belang is dat er adequate antwoorden en oplossingen worden gevonden voor de voornaamste technische kwesties, teneinde ervoor te zorgen dat de toetreding van de EU tot het EVRM in het voordeel van de burgers kan worden gebruikt; wijst erop dat onopgeloste en onduidelijke details verwarring kunnen stichten en het doel van de toetreding in gevaar kunnen brengen; onderstreept evenwel dat technische belemmeringen het proces niet mogen vertragen; 7. onderstreept dat de Unie door de toetreding tot het EVRM geen lid wordt van de Raad van Europa, maar dat een zekere inbreng van de Unie in de instanties van het EVRM noodzakelijk is om een goede integratie van de Unie in het systeem van het EVRM te waarborgen, en dat de Unie er bijgevolg zou moeten beschikken over bepaalde rechten, te weten: 8. is van oordeel dat de lidstaten zich er bij de toetreding tot het EVRM onderling en in hun wederzijdse betrekkingen met de Unie toe moeten verbinden geen interstatelijk verzoekschrift wegens niet-nakoming in te dienen op grond van artikel 33 van het EVRM wanneer de handeling of nalatigheid waarover het geschil gaat, binnen het toepassingsgebeid van het EU-recht valt, aangezien dit strijdig zou zijn met artikel 344 van het VWEU; 9. is van mening dat de belangrijkste meerwaarde van de toetreding van de EU tot het EVRM in de individuele beroepsmogelijkheid tegen de uitvoering van het recht van de Unie door haar instellingen of door de lidstaten ligt, en dat bijgevolg elk door een natuurlijke of rechtspersoon ingediend verzoekschrift dat betrekking heeft op een handeling of niet-nakoming door een instelling of orgaan van de Unie uitsluitend tegen laatstgenoemde dient te worden gericht; evenzo moet elk verzoekschrift dat een maatregel ter uitvoering van het recht van de Europese Unie door een lidstaat betreft uitsluitend tegen laatstgenoemde worden gericht, hetgeen onverlet laat dat, indien er twijfel kan bestaan over de gedeelde verantwoordelijkheid, tegen zowel de Unie als de lidstaat een verzoekschrift mag worden ingediend; 10. is van oordeel dat, om te voldoen aan de vereiste in artikel 35 van het EVRM dat alle nationale rechtsmiddelen moeten zijn uitgeput, de verzoeker alle rechtsmiddelen van de betreffende staat moet hebben uitgeput, evenals de prejudiciële weg bij het Hof van Luxemburg; hieraan is voldaan indien eiser bij de nationale rechter een beroep heeft ingediend, maar deze het beroep niet-ontvankelijk heeft verklaard; 11. merkt op dat het na de toetreding van de EU tot het EVRM zal kunnen voorkomen dat zowel het Europese Hof voor de Rechten van de Mens als het Europees Hof van Justitie in bepaalde zaken rechtsbevoegdheid heeft, en wijst erop dat een zaak niet terzelfder tijd bij beide gerechtshoven aanhangig zal mogen worden gemaakt; 12. acht het in het belang van een goede rechtsbedeling en onverminderd artikel 36, lid 2, van het EVRM gepast dat de Unie in elke zaak tegen een lidstaat die dient voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en die als inzet een kwestie betreffende het recht van de Europese Unie heeft, als medeverweerder mag optreden en dat elke lidstaat in elke tegen de Unie onder dezelfde omstandigheden gerichte zaak, als medeverweerder mag optreden; in deze mogelijkheid moet op duidelijke, maar ook voldoende ruime wijze worden voorzien door de bepalingen in het toetredingsverdrag; 13. acht de mogelijkheid om medegedaagde te zijn geen beletsel voor andere, door het EVRM geboden indirecte faciliteiten (artikel 36, I), zoals het recht van de EU om als derde te interveniëren in zaken waarin burgers van de EU een beroep instellen tegen een land dat geen lid is van de EU; 14. is van oordeel dat, aangezien het Europees Hof voor de Rechten van de Mens de extraterritoriale toepasselijkheid van het EVRM heeft bevestigd, de Europese Unie ernaar moet streven om deze verplichting in acht te nemen in al haar externe betrekkingen en activiteiten; 15. is van mening dat het niet verstandig zou zijn om de betrekkingen tussen het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te formaliseren door voor laatstgenoemde een prejudiciële procedure in te voeren of door een orgaan of „panel” tot stand te brengen dat zou beslissen wanneer een van beide gerechten overweegt een interpretatie van het EVRM te hanteren die verschilt van de interpretatie door het andere gerecht; wijst in dit verband op verklaring nr. 2 ad artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, die het bestaan van een regelmatige dialoog tussen het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vaststelt, een dialoog die zou moeten worden uitgebreid met de toetreding van de Unie tot het EVRM; 16. is zich duidelijk bewust van het feit dat het Europees Hof voor de rechten van de mens een inbreuk kan vaststellen in een zaak waarin het Europees Hof van Justitie al uitspraak heeft gedaan en benadrukt dat dit op geen enkele wijze een schaduw werpt op de geloofwaardigheid van het Europees Hof van Justitie als scheidsrechter in laatste instantie binnen het rechtsstelsel van de EU; 17. beklemtoont dat het EVRM na de toetreding de minimumnorm zal vormen voor de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden in Europa en van cruciaal belang zal zijn, met name in gevallen waarin de bescherming die de EU garandeert minder is dan de bescherming die wordt geboden door het EVRM; wijst erop dat het EVRM de bescherming van de door het Handvest van de grondrechten erkende rechten die binnen zijn toepassingsgebied vallen, versterkt en dat het Handvest van de grondrechten ook andere rechten en beginselen erkent die niet in het EVRM, maar wel in de aanvullende protocollen en aan het EVRM gerelateerde instrumenten opgenomen zijn; 18. herinnert eraan dat bevordering van de naleving van de mensenrechten, een kernwaarde van de EU die is verankerd in het oprichtingsverdrag van de EU, een gezamenlijke basis vormt in de betrekkingen van de EU met derde landen; is daarom van mening dat deze toetreding het vertrouwen van de burgers in de Unie en de geloofwaardigheid van de Unie in de mensenrechtendialoog met derde landen extra zal verhogen; onderstreept voorts dat een uniforme en volledige toepassing van het Handvest van de grondrechten op EU-niveau van wezenlijk belang is voor de geloofwaardigheid van de Unie in deze dialoog; 19. stelt vast dat het EVRM een belangrijke functie heeft in het kader van de interpretatie van het Handvest van de grondrechten in zoverre dat de door het Handvest gewaarborgde rechten die overeenkomen met door het EVRM gewaarborgde rechten overeenkomstig laatstgenoemde moeten worden geïnterpreteerd en dat het EVRM op grond van artikel 6, lid 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, een bron van inspiratie vormt voor het Europees Hof van Justitie bij de formulering van algemene beginselen van het recht van de Europese Unie; stelt eveneens vast dat het EVRM overeenkomstig zijn artikel 53 niet mag worden aangewend om de door het Handvest van de grondrechten toegekende rechten te beperken of er afbreuk aan te doen, opdat het handvest volledige rechtsgeldigheid behoudt; 20. beklemtoont het belang van het EVRM en de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, die een juridisch kader en richtsnoeren verschaffen voor de huidige en toekomstige acties van de EU inzake burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, met name in het licht van de nieuwe vormen van integratie en harmonisatie op dit gebied, die zijn geïnitieerd door de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en de aanneming van het programma van Stockholm; 21. beklemtoont dat de toetreding allereerst een bijdrage zal leveren aan een coherenter mensenrechtensysteem binnen de EU; is van oordeel dat de toetreding de geloofwaardigheid van de EU in de ogen van haar eigen burgers zal versterken als het gaat om de bescherming van de mensenrechten, doordat volledige en effectieve eerbiediging van de grondrechten wordt gegarandeerd in alle situaties waarin EU-wetgeving een rol speelt; 22. onderstreept dat na de toetreding de bevoegdheden van het EHRM wat betreft de behandeling van zaken die onder het EVRM vallen niet meer zullen kunnen worden betwist op grond van de interne structuur van het EU-recht; beklemtoont tevens dat de bevoegdheden van het EHRM niet moeten worden beperkt tot Europese burgers of het geografische gebied van de Europese Unie (bijvoorbeeld in het geval van missies of delegaties); 23. merkt op dat de toetreding van de EU tot het EVRM een extra mechanisme zal verschaffen om mensenrechten af te dwingen, namelijk de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij het EHRM met betrekking tot het handelen of het niet handelen van een EU-instelling of een lidstaat bij de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving als dit binnen het toepassingsgebied van het EVRM valt; beklemtoont evenwel dat dit het huidige systeem van jurisdictie van het Europees Hof van Justitie en van het EHRM niet verandert, en dat het voor de ontvankelijkheid van een klacht een voorwaarde blijft dat op binnenlands niveau geen hoger beroep meer mogelijk is; dringt erop aan dat de verzoeken en klachten binnen een redelijke termijn worden behandeld; spoort de Commissie ertoe aan om in overleg met het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens richtsnoeren te verschaffen over wat het geschikte rechtsmiddel is op binnenlands niveau binnen de Unie en over prejudiciële procedures onder het EU-recht; onderstreept in dit verband dat ervoor moet worden gezorgd dat de gerechtshoven van de lidstaten zaken naar het Europees Hof van Justitie doorverwijzen wanneer deze aantoonbaar betrekking hebben op een grondrechtenkwestie; 24. benadrukt dat de toetreding tegelijkertijd betere samenwerking vereist tussen nationale rechtbanken, het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens bij de bescherming van de grondrechten; wijst erop dat de samenwerking tussen de twee Europese gerechtshoven de ontwikkeling van een samenhangend systeem van rechtspraak op het gebied van mensenrechten zal bevorderen; 25. is daarnaast verheugd over het feit dat artikel 1 van het EVRM niet alleen de bescherming van EU-burgers en andere personen binnen het grondgebied van de Europese Unie waarborgt, maar ook van alle personen die onder de jurisdictie van de EU vallen buiten het grondgebied van de EU; 26. is zich ervan bewust dat de toetreding als zodanig geen oplossing zal bieden voor de buitengewoon ernstige problemen waarmee het systeem van het EVRM wordt geconfronteerd, te weten enerzijds de buitensporige werkdruk als gevolg van een exponentiële toename van het aantal individuele verzoekschriften en anderzijds de hervorming van de structuur en de werking van het Hof om deze toename het hoofd te bieden; merkt op dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens erkent dat het werkzaam is in een complexe juridische en politieke omgeving en stelt vast dat de inwerkingtreding van protocol nr. 14 op 1 juni 2010 zal helpen om het aantal niet-afgeronde procedures terug te brengen, maar ze niet helemaal zal wegwerken; benadrukt in de context van de hervorming van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens de relevantie van de Verklaring van Interlaken onder specifieke verwijzing naar paragraaf 4 hieruit, waarin wordt opgeroepen tot een eenduidige en grondige toepassing van de criteria met betrekking tot de ontvankelijkheid en de jurisdictie van het Hof; 27. acht het van essentieel belang dat de onafhankelijkheid van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens wat betreft het personeels- en begrotingsbeleid wordt gehandhaafd; 28. vestigt de aandacht op het feit dat het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, rekening houdend met het constitutionele belang van een toetreding van de Unie tot het EVRM, strenge voorwaarden aan laatstgenoemde stelt, waarbij de Raad het besluit houdende sluiting van het akkoord met eenparigheid van stemmen moet aannemen, na goedkeuring van het Europees Parlement, en dit akkoord pas in werking treedt nadat het overeenkomstig hun respectievelijke constitutionele regels is goedgekeurd door de lidstaten; 29. moedigt de nationale parlementen van de EU-lidstaten aan om hun wil en bereidheid om het toetredingsproces te vergemakkelijken duidelijk tot uitdrukking te brengen door hun nationale gerechtshoven en ministeries van Justitie bij dit proces te betrekken; 30. merkt op dat de toetreding van de Unie tot het EVRM inhoudt dat de EU het hele systeem voor de bescherming van de mensenrechten erkent zoals dit is ontwikkeld en gecodificeerd in tal van documenten en instanties van de Raad van Europa; in deze zin vormt de toetreding van de Unie tot het EVRM een cruciale eerste stap, waarop moet worden voortgebouwd met, onder meer, de toetreding van de Unie tot het Europees Sociaal Handvest, dat op 18 oktober 1961 in Turijn is ondertekend en op 3 mei 1996 in Straatsburg is herzien, in samenhang met de in het Handvest van de grondrechten en in de sociale wetgeving van de Unie reeds bekrachtigde verworvenheden; 31. roept de Europese Unie daarnaast op om ook toe treden tot de organen van de Raad van Europa zoals het Europees Comité inzake de voorkoming van foltering en onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing, de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie (ECRI) en de Europese Commissie voor Efficiëntie in Justitie (CEPEJ); verlangt eveneens dat de Unie wordt betrokken bij de werkzaamheden van de Commissaris voor de rechten van de mens, van het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR), van het sociale regeringscomité en van het Europees Comité voor Migratie, en verlangt geïnformeerd te worden over de conclusies en besluiten die worden genomen door de bovengenoemde organen; 32. is van mening dat de samenwerking tussen de instellingen van de Unie en de gespecialiseerde organen van de Raad van Europa moet worden versterkt in het belang van de burgers, de democratie en de rechten van de mens in Europa en in de EU alsmede voor de eerbiediging en waarborging hiervan, omdat op die manier een bijdrage kan worden geleverd aan het optimaliseren van de coherentie en de complementariteit op het vlak van de mensenrechten op pan-Europees niveau; 33. stelt voor dat de Raad van Europa en de EU, teneinde de burgers bewust te maken van de toegevoegde waarde van de toetreding, richtsnoeren ontwikkelen met duidelijke uitleg over alle gevolgen en effecten van de toetreding; dringt er opnieuw op aan dat de Commissie en de lidstaten de EU-burgers de nodige informatie verschaffen, zodat zij zich ten volle bewust zijn van de betekenis van het aanvullende mechanisme, en zij weten hoe zij het op een adequate wijze kunnen gebruiken; 34beklemtoont dat het belangrijk is een informeel orgaan te hebben om de uitwisseling van informatie tussen het Europees Parlement en de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa te coördineren; 35. beklemtoont dat, aangezien de toetreding tot het EVRM niet alleen de instellingen van de EU aangaat, maar ook de burgers van de Unie, het Europees Parlement moet worden geraadpleegd en betrokken bij het volledige onderhandelingsproces en onmiddellijk en volledig moet worden geïnformeerd in alle fasen van de onderhandelingen, zoals is bepaald in artikel 218, lid 10, van het Verdrag betreffende de Europese Unie; 36. uit zijn tevredenheid over de inzet die het huidige Spaanse voorzitterschap toont door de toetreding te behandelen als een „urgente kwestie”, en over de positieve en coöperatieve houding van de Raad van Europa in dit verband; verzoekt het Belgische en het Hongaarse voorzitterschap hun uiterste best te doen om de toetreding zo spoedig, zo eenvoudig en zo toegankelijk mogelijk af te ronden, zodat de EU-burgers zo snel mogelijk profijt kunnen trekken van de toetreding van de Unie tot het EVRM; 37. dringt er gezien de belangrijke rol die het Verdrag van Lissabon toekent aan het Europees Parlement wat betreft het sluiten van het toetredingsverdrag, op aan dat het Parlement naar behoren wordt geïnformeerd over de definitie van het mandaat voor de onderhandelingen over de toetreding tot het EVRM en dat het, overeenkomstig het bepaalde in artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, nauw betrokken wordt bij de voorafgaande discussies en de onderhandelingen over deze tekst; 38. verzoekt zijn Voorzitter om deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het besluit van de Vergadering van de staten die partij zijn, dat is aangenomen tijdens de achtste plenaire zitting op 26 november 2009 (1) , om de toetsingsconferentie over het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof in Kampala (Uganda) te houden van 31 mei tot en met 11 juni 2010, – gezien de eerdere resoluties en verslagen over de toetsingsconferentie, en met name resolutie ICC-ASP/7/Res.2 over de procedure voor de benoeming en verkiezing van de rechters, de openbare aanklager en de substituten van de openbare aanklager van het Internationaal Strafhof, – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over het Internationaal Strafhof, en met name die van 19 november 1998 (2) , 18 januari 2001 (3) en 28 februari 2002 (4) , die van 4 juli 2002 over het wetsontwerp inzake de bescherming van Amerikaans overheidspersoneel (5) en die van 26 september 2002 (6) , en zijn resolutie van 22 mei 2008 (7) , – gezien het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof (ICC) en de inwerkingtreding ervan op 1 juli 2002, – gezien de verklaring die het Voorzitterschap van de Europese Unie op 1 juli 2002 namens de EU heeft afgelegd over het Internationaal Strafhof, – gezien het belang dat zowel het ICC als de EU hechten aan de consolidering van de rechtsstaat, de eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht, het behoud van de vrede en het vergroten van de internationale veiligheid, overeenkomstig het Handvest van de Verenigde Naties en als bepaald in artikel 21, lid 2, onder b), van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien het feit dat de Raad van de Europese Unie op 16 juni 2003 Gemeenschappelijk Standpunt 2003/444/GBVB betreffende het Internationaal Strafhof (8) heeft vastgesteld, waarin staat dat de ernstige misdrijven die onder de jurisdictie van het ICC vallen, een bron van zorg zijn voor alle lidstaten, die vastberaden zijn samen te werken om die misdrijven te voorkomen en om een eind te maken aan de straffeloosheid van de daders, en dat tot doel heeft ertoe bij te dragen dat het ICC doeltreffend functioneert en universele steun geniet, zulks door een zo breed mogelijke deelname aan het Statuut van Rome te stimuleren, – gezien het actieplan als follow-up van het gemeenschappelijk standpunt (9) dat de EU op 4 februari 2004 heeft afgerond en dat beoogt de coördinatie van de activiteiten van de EU, het universele karakter en de integriteit van het Statuut van Rome en de onafhankelijkheid en de goede werking van het ICC te bevorderen, – gezien de vaststelling door de EU van een reeks „leidende beginselen” (10) die aangeven welke minimale benchmarks staten die partij zijn bij het ICC in acht moeten nemen wanneer zij bilaterale niet-overleveringsovereenkomsten aangaan, – gezien de besluiten (11) die de Raad van de Europese Unie op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid heeft vastgesteld met het oog op nauwere samenwerking tussen de lidstaten bij de opsporing en vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven op nationaal niveau, – gezien het programma van Stockholm, waarin de EU-instellingen wordt verzocht de maatregelen van de Unie en de lidstaten tegen straffeloosheid te steunen en te stimuleren en de strijd aan te binden tegen genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden, en „de samenwerking tussen de lidstaten […] en het Internationaal Strafhof (ICC) te bevorderen”, – gezien de aanzienlijke vooruitgang die is geboekt sinds de eerste rechters en openbare aanklager van het ICC zijn verkozen, en gezien het feit dat het ICC momenteel in vijf landen onderzoeken voert (Kenia, de Democratische Republiek Congo, Sudan/Darfur, Uganda en de Centraal-Afrikaanse Republiek), – gezien het feit dat de toetsingsconferentie over het ICC een goede gelegenheid is om na te denken over de voortgang van het ICC en zijn inspanningen om gewapende conflicten te voorkomen en op te lossen, met name onder verwijzing naar Resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid, – gezien de toelichting bij het Statuut van Rome waarin de jurisdictie van het ICC wordt omschreven en waarin verkrachting, seksuele slavernij, gedwongen prostitutie, gedwongen zwangerschap, gedwongen sterilisatie en „elke andere vorm van seksueel geweld” als misdaden tegen de menselijkheid worden aangemerkt, – gezien de verklaringen van de Raad en de Commissie over de toetsingsconferentie over het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof in Kampala (Uganda), – gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de EU volledig achter het ICC staat en dat zij de universaliteit van het Statuut van Rome bepleit en de integriteit ervan verdedigt teneinde de onafhankelijkheid, legitimiteit en effectiviteit van de internationale rechtsgang te beschermen en te vergroten, B. overwegende dat de EU zich tijdens de onderhandelingen over de uitbreiding en het toetredingsproces van nieuwe EU-lidstaten ook tot doel stelde dat zoveel mogelijk landen het Statuut van Rome zouden ratificeren en toepassen; overwegende dat de ratificatie en toepassing van het Statuut van Rome ook een belangrijke doelstelling voor de EU moet zijn in haar betrekkingen met andere partners, in het bijzonder de Verenigde Staten, China, Rusland en Israël, C. overwegende dat de EU er stelselmatig naar streeft om een ICC-bepaling op te nemen in onderhandelingsmandaten en overeenkomsten met derde landen, D. overwegende dat eerbiediging, bevordering en waarborging van het universele karakter van de mensenrechten een onderdeel van het ethische en juridische acquis van de Unie vormt en een van de hoekstenen van de Europese eenheid en integriteit is (12) , E. overwegende dat de rol van de EU als mondiale speler de afgelopen decennia groter is geworden, F. overwegende dat de speciale vertegenwoordigers van de EU het EU-beleid bevorderen en de belangen van de EU verdedigen in onrustige regio's en een actieve rol spelen in de inspanningen om de vrede, de stabiliteit en de rechtsstaat te consolideren, G. overwegende dat de EU in april 2006 de eerste regionale organisatie was die een overeenkomst inzake samenwerking en bijstand (13) met het ICC sloot, H. overwegende dat de EU via van het Europese Instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR) over een periode van tien jaar ruim 40 miljoen EUR heeft uitgetrokken om het ICC en het internationale strafrecht in het algemeen te steunen, I. overwegende dat de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU er actief voor heeft gezorgd dat internationaal strafrecht in de herziene ACS-EU-partnerschapsovereenkomst (Overeenkomst van Cotonou) opgenomen is en verscheidene resoluties heeft aangenomen die tot doel hebben de strijd tegen straffeloosheid te mainstreamen in de internationale ontwikkelingssamenwerking en de desbetreffende politieke dialoog, J. overwegende dat de toetsingsconferentie voor de staten die partij zijn, alsook voor andere partijen, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden, een uitstekende gelegenheid is om nogmaals krachtig te bevestigen dat zij zich ertoe verbinden recht te doen geschieden en verdachten ter verantwoording te roepen, K. overwegende dat de staten die partij zijn de toetsingsconferentie hebben aangegrepen om verder te gaan dan de voorgestelde wijzigingen in het Statuut van Rome en ruim tien jaar na de oprichting van het ICC een balans van het Hof op te maken en meer in het algemeen de stand van het internationale strafrecht te evalueren, met bijzondere aandacht voor vier thema's, namelijk complementariteit, samenwerking, het effect van het Statuut van Rome op slachtoffers en getroffen gemeenschappen, en vrede en recht, L. overwegende dat sommige regio's, zoals het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Azië, nog steeds ondervertegenwoordigd zijn onder de 111 staten die partij zijn bij het ICC, M. overwegende dat samenwerking tussen staten, internationale organisaties en het ICC essentieel is voor de effectiviteit en het slagen van het internationale strafrechtsstelsel, met name wat de handhavingscapaciteit betreft, N. overwegende dat het ICC op 19 april 2010 voor het eerst sinds zijn oprichting een verzoek tot vaststelling van niet-medewerking van een staat heeft ontvangen, O. overwegende dat het beginsel van complementariteit waarop het Statuut van Rome stoelt, inhoudt dat de staat zelf een onderzoek moet voeren en zo nodig personen moet vervolgen die van misdrijven naar internationaal recht verdacht worden, P. overwegende dat in de meeste conflictsituaties waarbij recht geen deel uitmaakte van het vredesproces, het geweld opnieuw is opgelaaid, 1. betuigt nogmaals zijn krachtige steun voor het ICC en zijn doelstellingen; wijst erop dat het statuut van Rome door alle EU-lidstaten is geratificeerd als essentieel onderdeel van de democratische beginselen en waarden van de Unie en roept de lidstaten daarom op om het Statuut volledig in acht te nemen als onderdeel van het EU-acquis; 2. benadrukt dat het belangrijk is dat voor een Afrikaans land, Uganda, is gekozen om deze toetsingsconferentie te houden en steunt het verzoek van het ICC om een verbindingsbureau met de Afrikaanse Unie te openen in Addis Abeba, maar erkent tegelijk de universele dimensie van het stelsel van het Statuut van Rome; 3. onderstreept het belang van het universaliteitsbeginsel van het statuut van Rome en roept de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid op om actief om de toetreding tot en de ratificatie van het Statuut actief te bepleiten; 4. herhaalt zijn standpunt dat geen enkele onschendbaarheidsovereenkomst ooit straffeloosheid mogelijk mag maken voor iemand die van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid of genocide wordt beschuldigd; verwelkomt de aankondiging van de regering van de VS dat er geen nieuwe onschendbaarheidsovereenkomsten zullen worden gesloten en roept de VS en hun partners op om de bestaande onschendbaarheidsovereenkomsten te herroepen; 5. dringt er bij de lidstaten op aan dat zij op het hoogst mogelijke niveau, ook dat van staatshoofden en regeringsleiders, aan de toetsingsconferentie deelnemen en hun engagement voor het ICC publiekelijk herbevestigen; 6. moedigt de lidstaten aan om hun engagement voor het ICC plechtig te herbevestigen en te wijzen op praktische maatregelen die zij plannen om het ICC te steunen, onder meer door te beloven het statuut van Rome toe te passen, de overeenkomst over de voorrechten en de immuniteiten van het ICC (APIC) te ratificeren en toe te passen, met andere landen die minder mogelijkheden hebben samen te werken om de universele aanvaarding van het ICC te bepleiten, en te bevestigen dat zij zullen bijdragen tot de versterking van het systeem van complementariteit en samenwerking, met name wat betreft het effect op slachtoffers en getroffen gemeenschappen alsook andere onderdelen van het Statuut van Rome; 7. betuigt met klem zijn steun voor de opname van het misdrijf agressie in artikel 5, lid 1, van het Statuut van Rome betreffende de jurisdictie van het ICC; in dit verband is de bijzondere werkgroep van de Vergadering van de staten die partij zijn overeengekomen dat in het statuut onder „misdrijf agressie” wordt verstaan: „het plannen, voorbereiden, beginnen en uitvoeren, door een persoon wiens positie hem in staat stelt effectieve controle uit te oefenen of de leiding te hebben over het politieke of militaire optreden van een staat, van een daad van agressie die door de aard, ernst of omvang erven een duidelijke schending van het Handvest van de Verenigde Naties vormt”; 8. bevestigt met klem dat bij om het even welk besluit over de definitie van „misdrijf agressie” de onafhankelijkheid van het ICC in acht moet worden genomen; beveelt aan dat de staten het voorstel goedkeuren waarbij geen jurisdictionele filter nodig is om vast te stellen of er een daad van agressie is gepleegd voordat de openbare aanklager van het ICC een onderzoek kan instellen; beveelt aan dat de toetsingsconferentie, indien zij besluit dat er een jurisdictionele filter moet worden vastgesteld, eist dat de vaststelling of er een daad van agressie is gepleegd, door de bevoegde kamer wordt verricht in de loop van de juridische procedure die reeds in het Statuut van Rome is vermeld; 9. roept de lidstaten op om op zinvolle wijze tot de inventarisatie bij te dragen door deel te nemen aan de officiële panelgesprekken en de evenementen die door maatschappelijke organisaties (en andere belanghebbenden) worden georganiseerd in de marge van de officiële conferentie; 10. dringt er bij de lidstaten op aan dat zij de toetsingsconferentie aangrijpen om hun engagement voor het ICC te herbevestigen door specifieke beloftes over de vier inventarisatiethema's en die beloften na te komen; 11. steunt het ICC gedurende deze toetsingsconferentie bij de inventarisatie van alle fasen van de toepassing en het effect van het statuut van Rome, rekening houdend met het oogpunt van slachtoffers en getroffen gemeenschappen; 12. is bezorgd over het effect van het Statuut van Rome op slachtoffers, personen en gemeenschappen die getroffen zijn door misdrijven die onder de jurisdictie van het ICC vallen; acht het essentieel dat slachtoffers en getroffen gemeenschappen toegang hebben tot informatie over de werkzaamheden van het ICC en deze begrijpen, en dat de rechten en belangen van slachtoffers een hoofdzaak moeten zijn voor al wie bij het Statuut van Rome betrokken is, aangezien het ICC een rechtsprekende instelling is die een aanvulling vormt op de primaire rol van de staten, die ervoor moeten zorgen dat slachtoffers bescherming, toegang tot justitie en individuele of collectieve schadeloosstelling krijgen; is van mening dat de lidstaten: 13. herhaalt zijn verzoek aan de lidstaten om te zorgen voor volledige samenwerking tussen de staten die partij zijn, de ondertekenende staten en het ICC, overeenkomstig artikel 86 van het Statuut van Rome, opdat in de preambule vermelde voorwerp en doel van het Statuut worden geëerbiedigd, namelijk dat „ernstigste misdrijven die de internationale gemeenschap aangaan, niet ongestraft mogen blijven”, en wel door: 14. is verheugd over de herziening en bespreking van artikel 124 („overgangsbepaling”) van het Statuut van Rome, dat staten de mogelijk geeft ervoor te kiezen dat hun onderdanen gedurende zeven jaar na de ratificatie niet onder de jurisdictie van het ICC inzake oorlogsmisdaden vallen, en roept op om deze bepaling onmiddellijk uit het Statuut te schrappen zodat de wet op gelijke wijze wordt toegepast op alle verdachten van vermeende oorlogsmisdaden die zijn begaan op het grondgebied of door onderdanen van staten die partij zijn bij het Statuut; 15. roept de lidstaten op om prioriteit te geven aan het opnemen van het gebruik van bepaalde wapens bij een gewapend conflict van niet-internationale aard als oorlogsmisdaad onder de jurisdictie van het ICC, overeenkomstig het Belgische voorstel tot wijziging van artikel 8 van het statuut van Rome dat is ingediend op de achtste zitting van de Vergadering van de staten die partij zijn en dat beoogt de strafbaarstelling van het gebruik van gif, giftige wapens, verstikkende, giftige of andere gassen en alle analoge vloeistoffen, stoffen of apparaten, alsook kogels die in het lichaam uitzetten of fragmenteren, uit te breiden tot gewapende conflicten van niet-internationale aard; 16. benadrukt de doeltreffendheid van de complementariteit van het ICC, die de grondslag vormt van het hele internationale strafrechtsstelsel (het stelsel van het Statuut van Rome) en die inhoudt dat de hoofdverantwoordelijkheid van de staten voor het onderzoeken en vervolgen van internationale misdrijven duidelijk wordt versterkt door de aanvullende (subsidiaire) jurisdictie van het ICC; 17. is er ten stelligste van overtuigd dat de lidstaten tijdens de besprekingen in Kampala: 18. roept alle staten die partij zijn bij het Statuut van Rome, en met name de EU-lidstaten, op om nationale wetgeving vast te stellen of uit te voeren opdat zij ten volle met het ICC kunnen samenwerken; 19. roept alle staten die partij zijn bij het Statuut van Rome op om overeenkomsten met het ICC te sluiten over de hervestiging van slachtoffers en getuigen en over strafuitvoering; 20. roept de EU, de lidstaten en de andere internationale donoren op om steun te verlenen voor de hervormingsprocessen en de nationale capaciteitsopbouw die tot doel hebben een onafhankelijke rechterlijke macht, de ordehandhaving en het gevangeniswezen te versterken in alle ontwikkelingslanden die rechtstreeks te maken hebben met misdrijven die onder het Statuut van Rome vallen, opdat het complementariteitsbeginsel effectief wordt toegepast en de arresten van het ICC door de staten worden nageleefd; 21. roept de staten die partij zijn op om op basis van de besprekingen in Kampala een resolutie aan te nemen waarin wordt benadrukt hoe belangrijk het is dat slachtoffers recht wordt gedaan in het kader van een eerlijk en onpartijdig proces; 22. roept de EU-lidstaten op om hun engagement voor het ICC te vernieuwen voor de toekomst; 23. ondersteunt het voorstel van de vertegenwoordigers op hoog niveau van de verdragsluitende partijen bij het Statuut van Rome van het ICC om 17 juli − de dag van de aanneming van het Statuut van Rome in 1998 − tot Dag van het Internationale Strafrechtstelsel uit te roepen; 24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten.