Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 165 en 166 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name artikel 14, – gezien artikel 2 van het Protocol bij het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, over het recht op onderwijs, – gezien Besluit (EU) 2018/646 van het Europees Parlement en de Raad van 18 april 2018 betreffende een gemeenschappelijk kader voor het verstrekken van betere diensten voor vaardigheden en kwalificaties (Europass) en houdende intrekking van Beschikking nr. 2241/2004/EG (1) , – gezien zijn resolutie van 12 juni 2018 over de modernisering van het onderwijs in de EU (2) , – gezien zijn resolutie van 14 september 2017 over een nieuwe agenda voor vaardigheden voor Europa (3) , – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 over op vaardigheden gerichte beleidsmaatregelen voor de bestrijding van de jeugdwerkloosheid (4) , – gezien zijn resolutie van 9 september 2015 over meisjes mondig maken door middel van onderwijs in de EU (5) , – gezien zijn resolutie van 8 september 2015 over het bevorderen van jong ondernemerschap door middel van onderwijs en opleiding (6) , – gezien zijn resolutie van 15 april 2014 over nieuwe technologieën en open leermiddelen (7) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018 inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren (8) , – gezien de conclusies van de Raad van 22 mei 2018 over toewerken naar een visie op een Europese onderwijsruimte, – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2017 inzake het Europees kwalificatiekader voor een leven lang leren en tot intrekking van de aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2008 tot vaststelling van een Europees kwalificatiekader voor een leven lang leren (9) , – gezien de conclusies van de Raad van 30 mei 2016 over het ontwikkelen van mediageletterdheid en kritisch denken door onderwijs en opleiding, – gezien de aanbeveling van de Raad van 19 december 2016 tot invoering van bijscholingstrajecten: nieuwe mogelijkheden voor volwassenen (10) , – gezien de conclusies van de Raad van 27 mei 2015 over de rol van voor- en vroegschoolse educatie en primair onderwijs bij het bevorderen van creativiteit, innovatie en digitale competentie, – gezien de conclusies van de Raad van 20 mei 2014 over een doeltreffende lerarenopleiding, – gezien de aanbeveling van de Raad van 20 december 2012 betreffende de validatie van niet-formeel en informeel leren (11) , – gezien de resolutie van de Raad van 28 november 2011 betreffende een vernieuwde Europese agenda voor volwasseneneducatie (12) , – gezien de mededeling van de Commissie van 17 januari 2018 over het actieplan voor digitaal onderwijs ( COM(2018)0022 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 mei 2017 over een goede start in het leven dankzij ontwikkeling van scholen en uitstekend onderwijs ( COM(2017)0248 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 2 mei 2012 over een Europese Strategie voor een beter internet voor kinderen ( COM(2012)0196 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 juni 2016 over een nieuwe agenda voor vaardigheden voor Europa ( COM(2016)0381 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 7 december 2016 over onderwijs verbeteren en moderniseren ( COM(2016)0941 ), – gezien het advies van het Comité van de Regio's van 30 november 2017 over de modernisering van het schoolonderwijs en het hoger onderwijs (13) , – gezien het verslag van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding van 9 maart 2018 getiteld "Skill needs anticipation: systems and approaches. Analysis of stakeholder survey on skill needs assessment and anticipation", – gezien het beleidsverslag van de Commissie van 2017 getiteld "DigComp 2.1: The digital competence framework for citizens with eight proficiency levels and examples of use", – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en het advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A8-0400/2018 ), A. overwegende dat, gezien de steeds snellere technologische ontwikkeling, de digitale samenleving en economie inmiddels een feit zijn, met als gevolg dat digitale vaardigheden van essentieel belang zijn voor de succesvolle beroepsmatige ontplooiing en persoonlijke ontwikkeling van alle burgers; B. overwegende dat digitale competentie een sleutelcompetentie voor een leven lang leren is, als vastgesteld in het referentiekader in de bijlage bij de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018; C. overwegende dat de innovatieve capaciteit van technologie afhankelijk is van onder meer kritisch denken, het niveau inzake digitale en creatieve vaardigheden onder de bevolking en de kwaliteit en het bereik van internetconnectiviteit; D. overwegende dat basiskennis van digitale technologieën van cruciaal belang is voor het vervullen van essentiële administratieve en dagelijkse taken; E. overwegende dat wereldwijd naar schatting ongeveer de helft – en in de Europese Unie 30 % – van de huidige banen in de komende 25 jaar zal verdwijnen (14) , en dat nieuwe beroepen opkomen waarvoor geavanceerde digitale vaardigheden nodig zijn; F. overwegende dat digitale vaardigheden, die ruimschoots verder gaan dan de vereisten op de arbeidsmarkt, mensen zowel vandaag als in de toekomst betere kansen bieden om deel te nemen aan het maatschappelijk leven, de culturele en informatie-uitwisseling bevorderen en ervoor zorgen dat mensen meer inspraak krijgen in de politieke besluitvorming; G. overwegende dat het van essentieel belang is het internet terug te winnen als een gemeenschappelijk goed en actief digitaal burgerschap te bevorderen; H. overwegende dat de technologische transformatie in alle sectoren met zich meebrengt dat digitale instrumenten ook voor traditioneel niet-technische beroepen vaak worden gebruikt, terwijl digitale vaardigheden in de nabije toekomst of onmiddellijk in naar schatting negen van de tien banen nodig zijn; I. overwegende dat 44 % van de bevolking van de EU in de leeftijd tussen 16 en 74 jaar digitale basisvaardigheden ontbeert, dat 19 % helemaal niet over digitale vaardigheden beschikt en dat daarbij substantiële verschillen tussen de lidstaten worden waargenomen, een situatie die kan leiden tot het ontstaan van een nieuwe sociale kloof; J. overwegende dat het belang van digitale vaardigheden, de vaardighedenkloof, die met name aanzienlijk is tussen vrouwen en mannen, tussen de generaties en tussen verschillende sociale groepen, en de ongelijkheid tussen lidstaten op het gebied van digitale vaardigheden vragen om een gezamenlijke beleidsrespons; K. overwegende dat het van essentieel belang is dat onderwijsinstellingen leerlingen en studenten voorbereiden op de sociale en economische uitdagingen die het gevolg zijn van de snelle technologische en sociale ontwikkelingen, door hen toe te rusten met de vereiste vaardigheden om zich aan te passen aan de uitdagingen van de digitale wereld; L. overwegende dat de toegang tot en het gebruik van internet en technologische en digitale apparatuur het sociale gedrag en de sociale betrekkingen, met name bij het jongere gedeelte van de bevolking, hebben veranderd; M. overwegende dat de doelstelling om ervoor te zorgen dat alle scholen in de EU tegen 2025 beschikken over een internetverbinding met een download-/uploadsnelheid van 1 gigabit gegevens per seconde, nog niet is bereikt; N. overwegende dat overmatig gebruik van technologische en digitale apparatuur, zoals computers en tablets, problemen kan veroorzaken die verband houden met gezondheid en welzijn, waaronder slaaptekort, sedentair gedrag en verslaving; O. overwegende dat in digitale leerstrategieën ook rekening moet worden gehouden met onderzoek naar de schadelijke effecten die een vroegtijdig gebruik van digitale technologie kan hebben op de ontwikkeling van de hersenen van jonge kinderen; P. overwegende dat digitale technologieën integraal deel moeten uitmaken van een op de lerende gerichte, op de leeftijd afgestemde onderwijsaanpak en nieuwe en innovatieve benaderingen van onderwijzen en leren kunnen bieden; overwegende dat het van vitaal belang is om persoonlijk contact te onderhouden tussen leerlingen en leraren en prioriteit te geven aan het welzijn en de gezonde ontwikkeling van kinderen en lerende volwassenen; Q. overwegende dat technologieën beter moeten worden aangewend ter ondersteuning van nieuwe didactische benaderingen waarin lerenden worden gezien als actieve deelnemers die over instrumenten voor onderzoekend leren en samenwerkingsplatformen beschikken; R. overwegende dat basisonderwijs op het gebied van cyberhygiëne, cyberveiligheid, gegevensbescherming en mediageletterdheid leeftijds- en ontwikkelingsgericht moet zijn om kinderen te helpen uitgroeien tot kritische leerlingen, actieve burgers en internetgebruikers en personen die vorm geven aan een democratische digitale samenleving, om geïnformeerde beslissingen te nemen en om zich bewust te zijn van de risico's van het internet en deze te kunnen ondervangen, zoals onlinedesinformatie, ‑intimidatie en -inbreuken in verband met persoonsgegevens; overwegende dat onderwijsprogramma's met betrekking tot cyberbeveiliging moeten worden opgenomen in de academische en beroepsopleidingen; S. overwegende dat innovatief digitaal leren van hoge kwaliteit boeiend en interactief kan zijn en zo een aanvulling kan vormen op frontaal onderwijs, en platforms voor samenwerking en kenniscreatie kan bieden; T. overwegende dat de commerciële benutting van het onderwijs door grote digitale bedrijven zichtbaar toeneemt en dat deze de onderwijsmethoden trachten te beïnvloeden door nieuwe apparatuur, software en leermiddelen of opleidingen voor leraren aan te bieden; U. overwegende dat de lidstaten doeltreffende strategieën nodig hebben om de capaciteiten van leraren te versterken en dat beleidsmakers meer moeten doen om steun voor deze agenda op te bouwen, teneinde de technologische beloften beter te kunnen nakomen; V. overwegende dat openbare bibliotheken deelnemen aan de gemeenschappelijke inspanning om de burgers vertrouwd te maken met digitale vaardigheden door het aanbieden van open diensten voor digitale ondersteuning in een sociale en behulpzame omgeving; W. overwegende dat volwassenen zonder werk of met een baan waarvoor geen digitale vaardigheden vereist zijn doorgaans snel achteropraken bij digitaal vaardiger werknemers, waardoor hun vooruitzichten op de arbeidsmarkt slinken en de sociale en economische ongelijkheid verder toeneemt; X. overwegende dat de geleidelijke digitalisering van het werk ertoe zal leiden dat vele beroepen verdwijnen en dat de werkloosheid toeneemt; overwegende dat de nieuwe beroepen die door de digitalisering zullen opkomen, een deel van de verloren gegane banen kunnen compenseren; Y. overwegende dat digitale technologieën de toegang tot kennis en leren kunnen vergemakkelijken en alle opleidingsfaciliteiten op de verschillende niveaus gemakkelijk toegankelijk en inclusief kunnen maken; Z. overwegende dat ouderen en mensen met een handicap zonder passend en gericht beleid waarschijnlijk het meest te lijden hebben onder de digitale transformatie; AA. overwegende dat vrouwen slechts 20 % van de wetenschappers uitmaken, slechts 27 % van de afgestudeerde ingenieurs (15) en slechts 20 % van de afgestudeerden in de computerwetenschappen (16) ; overwegende dat er in de digitale sector 3,1 keer meer mannen dan vrouwen werken; overwegende dat slechts 19 % van de werknemers in de ICT-sector een vrouwelijke baas heeft, tegenover 45 % in andere sectoren; AB. overwegende dat er voor reeds hoogopgeleide werknemers veel meer mogelijkheden voor een leven lang leren beschikbaar zijn (17) ; AC. overwegende dat permanente monitoring en evaluatie van de prestaties inzake digitale vaardigheden zowel in organisaties als bij individuele personen een voorwaarde is voor een doeltreffende beleidsuitvoering; AD. overwegende dat de beheersing van transversale basisvaardigheden, zoals rekenvaardigheid, kritisch denken en sociaalcommunicatieve vaardigheden, een fundamentele voorwaarde is voor de verwerving van digitale vaardigheden en competenties; 1. onderstreept dat de verwerving van digitale vaardigheden een samenhangende benadering in het kader van een leven lang leren vereist die verankerd is in formele, niet-formele en informele leeromgevingen, evenals een beleidsrespons en gerichte interventies die aansluiten op de behoeften van verschillende leeftijdsgroepen en lerenden; 2. onderstreept het potentieel van digitale technologieën om een verschuiving te ondersteunen naar didactische benaderingen die meer op de lerende zijn afgestemd, mits deze op een geplande en doelgerichte manier in het leerproces worden geïntegreerd; is van mening dat de lerenden moeten worden begeleid in de richting van innovatieve bottom-uppraktijken voor kenniscreatie, zodat in het onderwijs een echte transformatie kan plaatsvinden; 3. benadrukt dat een transformatie van de onderwijs- en opleidingsstelsels op alle niveaus nodig is om ten volle gebruik te maken van de mogelijkheden die ICT en de media bieden en om de vereiste vaardigheden en competenties te ontwikkelen teneinde tegemoet te komen aan de eisen van de samenleving en de arbeidsmarkt van de toekomst; herhaalt dat een dergelijke transformatie het recht op zelfontplooiing moet blijven waarborgen, het juiste evenwicht moet houden tussen de relevante digitale vaardigheden en levensvaardigheden, en de veerkracht, het kritisch denken en het innovatiepotentieel van personen moet ondersteunen; 4. is van mening dat onderwijsinstellingen het zich niet kunnen veroorloven de algemene vorming van hun leerlingen te verwaarlozen en dat zij de vorming en ontwikkeling van een kritische en holistische visie moeten bevorderen die de leerlingen in staat stelt zich als actieve burgers te profileren; onderkent dat kritisch denken niet door het aanleren van digitale vaardigheden alleen kan worden versterkt en dat algemene vorming ook onontbeerlijk is; 5. benadrukt dat het weliswaar van essentieel belang is om de elementaire en geavanceerde digitale vaardigheden van de lerenden te vergroten, maar dat traditionele en menselijke vaardigheden niettemin verder moeten worden gekoesterd; 6. herinnert eraan dat, zoals de Commissie in haar actieplan voor digitaal onderwijs van januari 2018 onderkent, de noodzakelijke aanpassing van onderwijsinstellingen aan nieuwe technologieën en innovatieve didactische benaderingen nooit als een doel op zichzelf mag worden gezien, maar eerder als een middel om de kwaliteit en inclusie van het onderwijs te verbeteren; 7. erkent de noodzaak van meer digitale vaardigheden, maar benadrukt ook dat het effect van digitale technologieën op het onderwijs op dit moment niet gemakkelijk te beoordelen is, wat betekent dat het essentieel is om neurologisch onderzoek naar de effecten van digitale technologie op de ontwikkeling van de hersenen in aanmerking te nemen; roept daarom op tot investeringen in onpartijdig en interdisciplinair onderzoek naar de verschillende effecten van digitale technologie op het onderwijs, waarbij onderwijskunde, pedagogiek, psychologie, sociologie, neurowetenschappen en computerwetenschappen gekoppeld worden benut om zo goed mogelijk te begrijpen hoe kinderen en volwassenen mentaal reageren op de digitale omgeving, teneinde digitale technologie in het onderwijs optimaal te benutten en de risico's ervan tot een minimum te beperken; benadrukt de noodzaak om een verantwoord gebruik van digitale instrumenten te bevorderen waarbij de fysiologische, neurosensoriële en gedragsmatige ontwikkeling van lerenden wordt beschermd, met name tijdens de kinderjaren, en waarbij het juiste evenwicht wordt bereikt inzake het dagelijks gebruik van technologische en digitale apparatuur, zowel in onderwijsinstellingen als in het privéleven; 8. betreurt dat terwijl het gebruik van online en mobiele apps en nieuwe technologieën, zoals het internet der dingen, meer dan ooit is toegenomen, burgers en met name minderjarigen zich vaak niet bewust zijn van de risico's van het gebruik van internet en ICT-tools, zoals inbreuken in verband met persoonsgegevens, alomtegenwoordige tracking van eindgebruikers en cybercriminaliteit; roept de lidstaten daarom op in de programma's van het schoolonderwijs een passende rol toe te kennen aan gegevensbescherming en elementaire cyberhygiëne; 9. roept de lidstaten, de Commissie en de onderwijsinstellingen op om de veiligheid van kinderen online te verbeteren en cyberpesten, blootstelling aan schadelijke en schokkende inhoud en andere bedreigingen inzake cyberbeveiliging aan te pakken door preventieprogramma's en bewustmakingscampagnes te ontwikkelen en op te zetten; spoort de lidstaten aan de campagne #SafeInternet4EU verder te promoten; 10. benadrukt dat digitale instrumenten moeten worden afgestemd op de behoeften van de leerlingen met het oog op betere leerervaringen en -resultaten, en dat dit voor hen een manier is om actieve burgers te worden en niet louter passieve technologiegebruikers; 11. betreurt dat de impact van digitale technologieën op het onderwijs tot dusver beperkt is, ondanks het potentieel van de digitalisering voor de verbetering en bevordering van andere en gepersonaliseerde leermethoden; vindt het in het bijzonder zorgwekkend dat investeringen in ICT in scholen en opleidingscentra nog niet hebben geleid tot de verhoopte transformatie van onderwijsmethoden; herinnert eraan dat scholen en andere leeromgevingen alle leerlingen en lerenden moeten ondersteunen en moeten inspelen op hun specifieke behoeften door passende en doeltreffende maatregelen te ontwikkelen om digitale vaardigheden te bevorderen, met name wat leerlingen met een handicap, minderheidsgroepen, migrantengemeenschappen, voortijdige schoolverlaters, langdurig werklozen en ouderen betreft; is van mening dat dergelijke steun kan worden bevorderd door het gebruik van nieuwe technologieën; 12. wijst op de steeds grotere kloof tussen vrouwen en mannen inzake participatie in de digitale sector met betrekking tot onderwijs, loopbaantrajecten en ondernemerschap; benadrukt dat aandacht voor genderevenwicht bij de bevordering van digitale en ICT-loopbanen van cruciaal belang is en dat meer vrouwelijke studenten en vrouwen moeten worden ondersteund om te kiezen voor een loopbaan in de digitale sector; wijst erop dat het belangrijk is om de digitale geletterdheid en de deelname van vrouwen en meisjes aan ICT-onderwijs en ‑opleidingen te waarborgen; spoort de lidstaten aan om op school in een vroeg stadium op de leeftijd afgestemd onderwijs in ICT in te voeren, met bijzondere aandacht voor maatregelen om de digitale genderkloof te dichten en om voor meisjes de toegang tot STEAM-vakken op alternatieve manieren te bevorderen, aangezien de toegang voor meisjes doorgaans wordt bemoeilijkt door genderstereotypen rond deze vakken en door het gebrek aan vrouwelijke rolmodellen; is van mening dat een nauwkeurig afgestemde digitale strategie voor vrouwen, in combinatie met het komende actieplan van de Commissie om de genderkloof op technologisch gebied te verkleinen, de inspanningen op dit gebied kan helpen opvoeren; 13. benadrukt dat het gebrek aan digitale apparatuur en connectiviteit op scholen in de lidstaten een nadelig effect heeft op de verwerving van digitale vaardigheden door de leerlingen en op de beschikbaarheid van digitale onderwijsinstrumenten; roept de lidstaten op om aanzienlijke overheidsinvesteringen te doen om alle scholen van breedband met hoge capaciteit te voorzien en hiertoe gebruik te maken van de bestaande EU-programma's, met name de Connecting Europe Facility, die de fysieke infrastructuur voor breedbandnetwerken met hoge capaciteit kan ondersteunen, en de WiFi4EU-voucherregeling; benadrukt dat de inspanningen en financiering op het gebied van connectiviteit met name gericht moeten zijn op plattelands- en achterstandsgebieden en op ultraperifere en bergachtige gebieden; 14. wijst erop dat onderwijs- en opleidingsinstellingen ondersteuning van de Unie en de lidstaten nodig hebben, evenals nauwe samenwerking van alle belanghebbenden, de sector, lokale en regionale autoriteiten, gemeenschappen en het maatschappelijk middenveld, om hun ICT- en mediaonderwijs te ontwikkelen in overeenstemming met hun specifieke pedagogische benadering en de moeilijke overgang naar een meer gedigitaliseerde leeromgeving te maken; benadrukt in dit verband de noodzaak van een schoolbrede en interdisciplinaire aanpak van digitale verandering in het onderwijs; 15. benadrukt dat leraren en opleiders centraal moeten staan in de digitale transformatie en daarom zelf adequate initiële voorbereiding en permanente vorming nodig hebben, met onder meer modules over leeftijds- en ontwikkelingsgerichte onderwijsmethoden; beklemtoont dat deze vorming tijd kost en geen extra taak boven op hun dagelijkse werkzaamheden mag zijn; wijst erop dat onderwijs in digitale vaardigheden van leraren vereist dat zij hun kennis en vaardigheden permanent actualiseren, meer nog dan het geval is bij andere basisvaardigheden zoals reken-, lees- en schrijfvaardigheid; stelt dan ook dat voor leraren passende, flexibele en kwalitatief hoogstaande permanente beroepsontwikkeling nodig is die aansluit bij hun behoeften; staat in dit verband positief tegenover het gebruik van Europese onlineplatformen om de mogelijkheden voor beroepsontwikkeling te vergroten en de uitwisseling van beste praktijken te bevorderen; 16. merkt op dat het onderwijzend personeel nu een grotere verantwoordelijkheid heeft door het toegenomen gebruik van digitale toepassingen bij het werk voor school; is van mening dat ook deze personen moeten worden betrokken bij het leerproces en het gebruik van technologie, want als zij niet over de nodige digitale vaardigheden beschikken, zal het moeilijker zijn om hun leerlingen bij het leerproces te betrekken, wat kan leiden tot meer sociale uitsluiting; 17. steunt en stimuleert de uitvoering van maatregelen met betrekking tot de digitalisering van administratieve processen in scholen om de administratieve lasten op alle niveaus verder te verminderen; 18. spoort de lidstaten aan om regionale en lokale initiatieven die hoogwaardige onderwijsmethoden ondersteunen te bevorderen en te financieren met het oog op het stimuleren van innovatie; 19. benadrukt de waarde van de schoolautonomie om innovatie in het onderwijs tot stand te brengen; 20. verzoekt de Commissie en de lidstaten passende richtsnoeren aan te reiken inzake de juridische toepassing van beperkingen van het auteursrecht in het onderwijs en vlotte toegang tot licenties voor openbare instellingen zonder winstoogmerk in het formele en informele onderwijs; is van mening dat leraren en leerlingen behoefte hebben aan beveiliging wanneer zij digitaal toegankelijke middelen gebruiken en vaardigheden overbrengen en leren; beveelt de Commissie in dit verband aan om onderwijsinstellingen, opleiders en leerlingen hiertoe richtsnoeren aan te reiken; 21. wijst erop dat het gebrek aan digitale instrumenten voor mobiele studenten de kwaliteit van de leerervaringen in Europa kan ondermijnen; spoort de Commissie aan haar proefprojecten met betrekking tot de Europese studentenpas en "Erasmus without paper" voort te zetten met het oog op de lancering ervan in de volgende meerjarige programmeringsperiode; roept de lidstaten op om op verantwoorde en doeltreffende wijze gebruik te maken van de financiële steun van de Unie en om de financieringsmogelijkheden bij het grote publiek en de onderwijsinstellingen te bevorderen, zodat de toegang tot digitale leerinhoud en tot digitale instrumenten en oplossingen voor iedereen werkelijkheid wordt; 22. wijst erop dat overheden in zowel formele als niet-formele omgevingen, vanuit de voor digitale vaardigheden vereiste benadering in het kader van een leven lang leren en in samenwerking met belanghebbenden zoals bedrijven en maatschappelijke organisaties, moeten zorgen voor een duurzame digitale transformatie waarbij niemand achterblijft; 23. benadrukt dat inclusiviteit en innovatie de leidende beginselen voor onderwijs en opleiding in het digitale tijdperk moeten zijn; is van mening dat digitale technologieën de bestaande ongelijkheden niet mogen versterken, maar in plaats daarvan moeten worden gebruikt om de digitale kloof tussen leerlingen uit verschillende sociaal-economische milieus en regio's van de EU te dichten; benadrukt dat bij een op inclusie gerichte aanpak het volledige potentieel van de nieuwe digitale technologieën moet worden benut, met inbegrip van gepersonaliseerd onderwijs en partnerschappen tussen onderwijsinstellingen, om zo de toegang tot kwaliteitsonderwijs en -opleidingen voor mensen uit achtergestelde groepen en kansarmen mogelijk te maken en de integratie van migranten en vluchtelingen te ondersteunen; 24. benadrukt dat de bevordering van digitale toegang in het onderwijs niet noodzakelijkerwijs gelijke toegang tot leermogelijkheden impliceert en dat de verwerving van digitale basisvaardigheden een belemmering blijft vormen en de digitale kloof blijft bestaan, hoewel technologie steeds toegankelijker wordt; wijst erop dat uit gegevens van Eurostat blijkt dat de digitale kloof niet kleiner wordt en dat 44 % van de mensen in de Europese Unie niet over digitale basisvaardigheden beschikt (18) ; 25. wijst erop dat de complexe digitale vaardigheden die nodig zijn voor een efficiënt gebruik van ICT berusten op de verwerving van basisvaardigheden, dat niet iedereen op voet van gelijkheid staat, dat er grote verschillen inzake basisvaardigheden blijven bestaan waarmee met name kansarmen en een groot aantal volwassenen kampen, dat beter opgeleide mensen drie keer zo vaak internet gebruiken om nieuwe vaardigheden te verwerven en nieuwe kansen te creëren als mensen met een lager opleidingsniveau (19) , en dat wij het risico lopen dat technologie een opleidingsinstrument wordt voor bevoorrechten in plaats van een kans voor iedereen; 26. benadrukt de noodzaak van een verandering van de institutionele en pedagogische praktijken van scholen en andere leeromgevingen, met inbegrip van niet-formele leeromgevingen, om deze rechtvaardiger te maken door aanzienlijk gediversifieerde en diepgaande ondersteuning voor iedereen aan te bieden, en met name voor personen die het risico van uitsluiting lopen, zoals werklozen, migranten, laagopgeleiden, personen met een handicap en ouderen; 27. beveelt aan dat de lidstaten programma's voor digitale geletterdheid ontwikkelen in Europese regionale en minderheidstalen en taaltechnologieopleidingen en -instrumenten invoeren in hun school-, beroeps- en universitaire opleidingen; benadrukt eens te meer dat geletterdheid een belangrijke factor blijft en een absolute voorwaarde voor vooruitgang op het gebied van digitale inclusie van gemeenschappen; 28. benadrukt dat de lidstaten de steun moeten verlenen die onderwijsinstellingen nodig hebben om de digitalisering van talen in de EU te verbeteren; beveelt aan dat scholen in de hele EU digitale technologieën benutten om meer gebruik te maken van grensoverschrijdende onderwijsuitwisselingen, via videoconferenties en virtuele klaslokalen; benadrukt dat scholen in de hele EU zouden kunnen profiteren van grensoverschrijdende toegang tot digitale inhoud; 29. onderstreept de sleutelrol die bibliotheken spelen door de burgers digitale diensten aan te bieden en door onlineleren en -diensten ter beschikking te stellen in een veilige omgeving en aan iedereen; beveelt daarom aan dat deze inspanningen naar behoren worden gefinancierd in het kader van Europese, nationale, regionale en lokale regelingen die elkaar aanvullen, en dat bibliotheken meer erkenning krijgen voor hun essentiële rol bij de ontwikkeling van mediageletterdheid; 30. dringt aan op een verschuiving naar meer mogelijkheden voor niet-formeel leren en opleidingen op de werkplek en dringt aan op hoogwaardige, inclusieve en goed gefinancierde onderwijs- en opleidingsstelsels; is van mening dat mogelijkheden voor herscholing en bijscholing van essentieel belang zijn, dat modules over relevante digitale vaardigheden moeten worden geïntegreerd in programma's voor opleiding op de werkplek en dat bijzondere opleidingsinitiatieven nodig zijn voor mensen die in kleine en middelgrote ondernemingen werken; benadrukt dat het belangrijk is de banden tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt te versterken en dat permanente begeleiding en coaching bij het studie- en loopbaantraject een belangrijke rol spelen bij het ondersteunen van de toegang tot geschikte, flexibele en hoogwaardige opleidings- en loopbaantrajecten; 31. benadrukt dat stages in de digitale sector studenten en jongvolwassenen kunnen helpen om praktische digitale vaardigheden op het werk te verwerven; is in deze context ingenomen met het nieuwe proefproject voor "Digital Opportunity"-stages in het kader van Erasmus+ en Horizon 2020; dringt aan op een nieuwe impuls in deze richting in de programma's uit hoofde van het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK); 32. beveelt de lidstaten aan om, in nauwe samenwerking met de lokale gemeenschappen en onderwijs- en opleidingsverstrekkers, volwassenen met beperkte digitale vaardigheden toegang te geven tot bijscholingstrajecten, zodat zij een minimumniveau inzake digitale competentie kunnen verwerven; 33. verzoekt de lidstaten om in samenwerking met het bedrijfsleven, de lokale en regionale gemeenschappen, onderwijs- en opleidingscentra en het maatschappelijk middenveld bestaande vaardigheidstekorten vast te stellen, de digitale en internetgeletterdheid verder te ontwikkelen, de mediageletterdheid te verbeteren, in het bijzonder bij minderjarigen, en een hoog niveau van digitale connectiviteit en inclusie tot stand te brengen; 34. is verheugd over de deelname van het bedrijfsleven aan de oprichting en financiering van scholen; 35. is verheugd over de oprichting van strategische partnerschappen tussen academische en onderzoeksinstellingen en publieke en private partners in het kader van kernactie 2 van het Erasmus+-programma, met het oog op de oprichting van ICT-expertisecentra en de ontwikkeling van technologische start-ups; 36. herinnert eraan dat een goede evaluatie en monitoring van digitale vaardigheden essentieel zijn om vooruitgang te boeken; is verheugd over de ontwikkeling van instrumenten op EU-niveau voor organisaties (zoals het digitalecompetentiekader en het referentiekader voor sleutelcompetenties voor een leven lang leren) en voor individuele personen (zoals de Selfie-tool); onderstreept evenwel dat doeltreffende methoden voor evaluatie van digitale vaardigheden dynamisch en flexibel moeten zijn, voortdurend moeten worden geactualiseerd en op de behoeften van de lerenden moeten worden afgestemd, en ook een veel breder gebruik moeten krijgen in de Unie op nationaal, regionaal en lokaal niveau; 37. verzoekt de lidstaten met de Commissie samen te werken om ervoor te zorgen dat de Selfie-tool voor zelfreflectie beschikbaar is in regionale en minderheidstalen van de lidstaten; 38. is verheugd over de sterkere beleidsfocus van de Unie op digitale vaardigheden en onderwijs, zoals met name blijkt uit het actieplan voor digitaal onderwijs, dat voortbouwt op een aantal succesvolle kleinschalige beleidsinitiatieven, zoals de EU-programmeerweek, de coalitie voor digitale vaardigheden en banen, en de oproep van Sofia tot actie in verband met digitale vaardigheden en onderwijs; is van mening dat leren programmeren deel moet uitmaken van een bredere onderwijsbenadering rond informatietechnologie en kritisch en probleemoplossend denken; 39. merkt niettemin op dat EU-initiatieven vaak van verschillende directoraten-generaal van de Commissie afkomstig zijn, waardoor een gecoördineerde aanpak van het beleid inzake digitale vaardigheden wordt belemmerd; 40. is voorstander van een verhoging van de financiële middelen voor digitale vaardigheden in de volgende generatie van MFK-programma's; dringt erop aan dat de Commissie synergieën tussen deze programma's bevordert en zorgt voor coördinatie van deze programma's, met inbegrip van Erasmus+, Horizon Europa, InvestEU en Digitaal Europa, met het oog op een zo doeltreffend mogelijke financiering voor de ontwikkeling van hoogwaardige digitale vaardigheden en duurzame resultaten voor de lerenden, ongeacht hun leeftijd of achtergrond; benadrukt bovendien de noodzaak om in het kader van deze programma's en de Europese structuur- en investeringsfondsen middelen uit te trekken voor de digitalisering van bibliotheken, archieven en musea teneinde het gebruik ervan in het onderwijs en op cultureel gebied te vergroten en te verbeteren; 41. benadrukt dat de Unie capaciteit moet ontwikkelen op gebieden als kunstmatige intelligentie, big data, software engineering, quantumcomputing en webontwerp; is in de kader verheugd over het onderdeel digitale vaardigheden van het programma Digitaal Europa; 42. dringt aan op grotere synergieën tussen de lidstaten en de rest van de wereld op het gebied van internetonderwijs en actief digitaal burgerschap via diverse mechanismen en programma's in het kader van het externe optreden van de EU, waaronder Erasmus Mundus; 43. wijst erop dat open data en op samenwerking gebaseerde instrumenten en methoden op het gebied van digitale technologie vernieuwing in het onderwijs mogelijk kunnen maken en open wetenschap verder kunnen ontwikkelen, en zo kunnen bijdragen aan de bloei en ondernemingsgeest van de Europese economie; wijst er bovendien op dat het verzamelen van gegevens over digitalisering in onderwijs- en opleidingsinstellingen en over het gebruik van digitale technologieën bij het leren van cruciaal belang is voor de beleidsvorming; beveelt de Commissie en de lidstaten dan ook aan om gegevens te verzamelen over de mate van connectiviteit van onderwijs- en opleidingsinstellingen en over de regelingen voor de afgifte van digitaal gecertificeerde kwalificaties en voor de validering van digitaal verworven vaardigheden, een doelstelling van het actieplan voor digitaal onderwijs; 44. betreurt dat op EU-niveau geen overkoepelende strategie inzake digitale vaardigheden is ontwikkeld, hoewel de gevolgen van de digitale transformatie voor de interne markt van de EU duidelijk zijn; is van mening dat de verschillen tussen lidstaten de noodzaak van een dergelijke strategie illustreren; 45. benadrukt dat er aanbevelingen moeten worden opgesteld voor het minimumniveau inzake digitale competentie dat leerlingen tijdens hun opleiding moeten verwerven; dringt er daarom op aan dat in alle lidstaten een specifieke ICT-module wordt ingevoerd, bijvoorbeeld op basis van de ICT-module in het kader van PISA, en dat leraren worden betrokken bij het ontwerp en de uitvoering daarvan; benadrukt dat de ICT-module zo moet worden ontworpen dat de onderwijsinstellingen in de lidstaten hetzelfde niveau van digitale competentie nastreven, eerder door middel van permanente evaluatie dan op basis van tests, en dat eventuele problemen snel worden vastgesteld; spoort de lidstaten aan lessen en beste praktijken uit te wisselen, met name op het gebied van onderwijsinnovatie; 46. is van mening dat het actieplan voor digitaal onderwijs moet worden gezien als eerste stap naar een volwaardige EU-strategie inzake digitaal onderwijs en digitale vaardigheden op basis van een benadering in het kader van een leven lang leren, die beide kunnen leiden tot een meer gecoördineerd beleidskader en tegelijkertijd aan de veranderende realiteit moeten kunnen worden aangepast; verzoekt de Commissie daarom de elf acties van het plan, met inbegrip van de sociale inclusie daarvan, kritisch te beoordelen met het oog op de evaluatie halverwege in 2020; brengt in herinnering dat een goede evaluatie de bereidheid vereist om zich alleen op de best presterende acties te richten, acties die niet de gewenste resultaten opleveren terzijde te schuiven en voor zover nodig nieuwe acties te ontwikkelen; benadrukt dat het verbeteren van digitale vaardigheden door samenwerking met verstrekkers van niet-formeel onderwijs en bij de moeilijker bereikbare volwassen bevolking momenteel een ernstige lacune in het plan vormt; 47. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2018)0719 ), – gelet op artikel 294, lid 2, artikel 78, lid 2, en artikel 79, leden 2 en 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0448/2018), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 30 november 2018 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A8-0370/2018 ), A. overwegende dat het om redenen van urgentie gerechtvaardigd is om tot stemming over te gaan vóór het verstrijken van de in artikel 6 van Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid bedoelde termijn van acht weken; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (1) ; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 december 2018 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2018/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 516/2014 van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft de nieuwe vastlegging van de resterende bedragen die zijn vastgelegd om de tenuitvoerlegging van Besluiten (EU) 2015/1523 en (EU) 2015/1601 van de Raad te ondersteunen of de toewijzing van die bedragen aan andere acties in het kader van de nationale programma's (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2018/2000.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2017)0011 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 153, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0010/2017), – gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag, – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 31 mei 2017 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 24 oktober 2018 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 59 en 39 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A8-0142/2018 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 december 2018 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2019/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2004/37/EG betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2019/130.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2016)0532 ), – gezien artikel 294, lid 2, artikel 166, lid 4, artikel 165, lid 4, en artikel 149 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0343/2016), – gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrondslag, – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 maart 2017 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 9 november 2018 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 59 en 39 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Begrotingscommissie ( A8-0273/2017 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 december 2018 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2019/... van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (Cedefop) en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 337/75 van de Raad (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2019/128.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2016)0528 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 153, lid 2, onder a, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0344/2016), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 maart 2017 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 9 november 2018 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Begrotingscommissie ( A8-0274/2017 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 december 2018 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2019/... van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk (EU-OSHA) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2062/94 van de Raad (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2019/126.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2016)0531 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 153, lid 2, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0342/2016), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 maart 2017 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 9 november 2018 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Begrotingscommissie ( A8-0275/2017 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 december 2018 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2019/... van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1365/75 van de Raad (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2019/127.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2018)0397 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8‑0250/2018), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 september 2018 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 28 november 2018 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A8‑0359/2018 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 december 2018 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2019/... van het Europees Parlement en de Raad tot aanvulling van de typegoedkeuringswetgeving van de Unie in verband met de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Unie (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2019/26.) Het Europees Parlement, – gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name de artikelen 4, 18 en 19, – gezien het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen, zoals ondertekend te Genève op 28 juli 1951, en het bijbehorende protocol van 1967, – gezien Verordening (EG) nr. 810/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot vaststelling van een gemeenschappelijke visumcode (1) , – gezien het mondiaal pact van de Verenigde Naties inzake veilige, ordelijke en reguliere migratie en het mondiaal pact van de Verenigde Naties inzake vluchtelingen, overeengekomen na de Verklaring van New York voor vluchtelingen en migranten die met eenparigheid van stemmen op 19 september 2016 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werd aangenomen, – gezien de beoordeling van de Europese meerwaarde inzake humanitaire visa, opgesteld door de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement, – gezien de artikelen 46 en 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A8‑0423/2018 ), A. overwegende dat er, ondanks talrijke aankondigingen van en verzoeken om veilige en legale trajecten die toegang bieden tot Europees grondgebied voor personen die een verzoek om internationale bescherming willen indienen, momenteel nog geen sprake is van een geharmoniseerde EU-aanpak op het gebied van de procedures voor beschermde toegang, en evenmin sprake is van een wettelijk kader op EU-niveau inzake humanitaire visa, d.w.z. visa die bedoeld zijn om een persoon toegang te bieden tot het grondgebied van de Unie, zodat deze daar een verzoek om internationale bescherming kan indienen; B. overwegende dat volgens het arrest van het Hof van Justitie van 7 maart 2017 in zaak C‑638/16 (2) , X en X/Belgische Staat, de lidstaten krachtens het recht van de Unie niet gehouden zijn om humanitaire visa te verlenen aan personen die toegang tot het grondgebied van hun lidstaat wensen met de bedoeling om een verzoek om internationale bescherming in te dienen, maar dat het de lidstaten vrijstaat om dat op grond van het nationale recht te doen; overwegende dat met dit arrest het bestaande Unierecht wordt uitgelegd, dat kan worden gewijzigd; C. overwegende dat diverse lidstaten momenteel nationale regelingen kennen voor de afgifte van humanitaire visa of verblijfsvergunningen, of dergelijke regelingen hebben gekend, en dus voorzien in nationale procedures voor beschermde toegang voor mensen in nood; D. overwegende dat het aantal personen dat op basis van nationale procedures voor beschermde toegang met het oog op humanitaire bescherming of via hervestiging wordt toegelaten nog altijd zeer gering is vergeleken met de mondiale behoefte, en dat er in dit verband sprake is van grote verschillen tussen de lidstaten; overwegende dat de reikwijdte van de nationale procedures voor binnenkomst om humanitaire redenen en hervestiging zeer restrictief is omschreven en dat hervestiging gebonden is aan strenge criteria inzake kwetsbaarheid en registratie als vluchteling bij het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen; E. overwegende dat daarom naar schatting 90 % van de personen die internationale bescherming genieten, de Unie op irreguliere wijze heeft bereikt, waardoor deze personen al gestigmatiseerd worden voordat ze de buitengrenzen van de lidstaten zelfs maar hebben bereikt; F. overwegende dat alleenreizende vrouwen met of zonder kinderen, vrouwelijke gezinshoofden, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, personen met een handicap, tienermeisjes en oudere vrouwen behoren tot de meest kwetsbare groepen op de migratieroutes naar Europa, en dat deze groepen een groter risico lopen op gendergerelateerd geweld, zoals verkrachting, misbruik of seksuele of economische uitbuiting door mensensmokkelaars of ‑handelaren; overwegende dat vrouwen en meisjes bovendien in het algemeen meer risico lopen het slachtoffer te worden van diverse vormen van uitbuiting, met inbegrip van arbeidsuitbuiting en seksuele uitbuiting, langs de migratieroutes naar de Unie, en dikwijls worden gedwongen tot overlevingsseks in ruil voor het voortzetten van hun reis; G. overwegende dat dit beleid sinds het jaar 2000 aan de grenzen van de Unie naar schatting al aan minstens 30 000 personen het leven heeft gekost; overwegende dat het dringend noodzakelijk is dat de Unie voorziet in een rechtskader om het onaanvaardbare dodental in het Middellandse Zeegebied en op de migratieroutes naar de Unie aan te pakken, om mensensmokkel, mensenhandel, arbeidsuitbuiting en geweld daadwerkelijk te bestrijden, om ervoor te zorgen dat personen die asiel aanvragen op behoorlijke wijze de EU kunnen inreizen en op waardige wijze worden ontvangen en dat asielaanvragen eerlijk worden behandeld, dat er voldoende financiële middelen beschikbaar worden gesteld voor asiel, asielprocedures, grenscontroles en opsporings- en reddingsactiviteiten, en dat het acquis van de Unie inzake asiel op uniforme wijze wordt toegepast; H. overwegende dat het Parlement heeft geprobeerd om bepalingen met die strekking in Verordening (EG) nr. 810/2009 op te nemen en in dat kader amendementen heeft ingediend; I. overwegende dat deze amendementen door zowel de Raad als de Commissie zijn verworpen, onder meer met als argument dat dergelijke bepalingen niet in Verordening (EG) nr. 810/2009 thuishoren omdat die alleen van toepassing is op visa voor kort verblijf; J. overwegende dat de passiviteit van de Commissie voor het Parlement aanleiding was om onderhavige resolutie over humanitaire visa op te stellen; K. overwegende dat intensief is gewerkt, onder meer met de hulp van deskundigen, aan de opstelling van de aanbevelingen in de bijlage bij deze resolutie; 1. verzoekt de Commissie om overeenkomstig artikel 77, lid 2, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) uiterlijk op 31 maart 2019 een voorstel in te dienen voor een verordening betreffende de instelling van een Europees humanitair visum, aan de hand van de aanbevelingen in de bijlage hierbij; 2. is van mening dat de lidstaten de mogelijkheid moeten hebben om Europese humanitaire visa af te geven aan personen die internationale bescherming zoeken, teneinde die personen het recht te geven om het grondgebied van de lidstaat die het visum heeft afgegeven binnen te reizen met als enig doel om in die lidstaat een verzoek om internationale bescherming in te dienen; 3. is van mening dat Europese humanitaire visa een aanvulling moeten vormen op de bestaande nationale procedures voor toegang met het oog op humanitaire bescherming, hervestigingsprocedures en spontane asielaanvragen overeenkomstig het internationale vluchtelingenrecht, maar daar niet in de plaats van mogen treden, en dat de besluitvorming inzake afgifte van Europese humanitaire visa onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten moet blijven vallen; 4. is van mening dat initiatieven op het gebied van Europese humanitaire visa geen afbreuk mogen doen aan andere initiatieven op het gebied van migratiebeleid, waaronder initiatieven die gericht zijn op de aanpak van de onderliggende oorzaken van migratie; 5. wijst op de dringende behoefte aan veilige en legale manieren om toegang te verkrijgen tot de Unie, waarvan de invoering van humanitaire visa er één moet zijn, met name ook vanuit genderperspectief omdat vrouwen bijzonder kwetsbaar zijn en bijgevolg een groter risico lopen om langs routes en in opvangcentra het slachtoffer te worden van seksueel of gendergerelateerd geweld; benadrukt dat vrouwen en meisjes uit derde landen vaak in een kwetsbare economische situatie verkeren of te maken hebben met andere vormen van afhankelijkheid en daardoor meer moeite hebben dan mannen om veilig asiel aan te vragen; 6. is van mening dat een deel van de financiële gevolgen van dit voorstel gedekt moeten worden door de algemene begroting van de Unie, om op die manier daadwerkelijk uitdrukking te geven aan de beginselen van solidariteit en billijke verdeling van de verantwoordelijkheid, ook op financieel vlak, tussen de lidstaten, zoals neergelegd in artikel 80 VWEU; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en de bijbehorende aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad, alsmede aan de nationale parlementen, het Hof van Justitie van de Europese Unie, de Europese Dienst voor extern optreden, het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken, het Europees Grens- en kustwachtagentschap, het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving en het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten. BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL Het Europees Parlement is van mening dat de vast te stellen wetgevingshandeling: 1. VORM EN TITEL VAN HET VAST TE STELLEN INSTRUMENT – een afzonderlijke rechtshandeling moet zijn, die wordt vastgesteld in de vorm van een verordening getiteld "Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een Europees humanitair visum", 2. RECHTSGROND – artikel 77, lid 2, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) als rechtsgrond moet hebben, 3. RECHTVAARDIGING – gerechtvaardigd wordt door: – de huidige juridische leemte in het recht van de Unie, aangezien dat niet voorziet in hervestigingsprocedures ten behoeve van kwetsbare vluchtelingen en evenmin in procedures, noch in het acquis inzake visa, noch in het acquis inzake grenzen of asiel, voor de toelating van personen die bescherming zoeken tot het grondgebied van de lidstaten, waardoor naar schatting 90 % van de personen die later als vluchteling of begunstigde van subsidiaire bescherming worden erkend, het grondgebied van de lidstaten op irreguliere wijze bereikt (3) , vaak via levensbedreigende routes, – het risico van versnippering, aangezien de lidstaten in toenemende mate hun eigen programma's en procedures voor toelating op humanitaire gronden opstellen, hetgeen in strijd is met de algemene doelstelling van artikel 78, lid 1, VWEU om een gemeenschappelijk beleid inzake asiel, subsidiaire bescherming en tijdelijke bescherming te ontwikkelen, en tevens het risico met zich meebrengt dat deze verschillende regelingen de uniforme toepassing ondermijnen van de gemeenschappelijke bepalingen betreffende de toegang van onderdanen van derde landen tot het grondgebied van de lidstaten zoals vastgelegd in Verordening (EG) nr. 810/2009 (4) en Verordening (EU) 2016/399 (5) van het Europees Parlement en de Raad, – de hoge kosten, zowel in menselijk als in sociaal, economisch en budgettair opzicht, van de huidige situatie voor de betrokken onderdanen van derde landen (betaling van smokkelaars, risico van mensenhandel en uitbuiting, risico van vervolging, risico van overlijden en mishandeling enz.), en voor de lidstaten en de Unie (hoge kosten voor opsporing en redding, onder meer voor particuliere scheepvaart, grensbewaking, samenwerking met derde landen, asielprocedures en mogelijk terugkeer in geval van afgewezen verzoeken om internationale bescherming, de strijd tegen georganiseerde misdaad, mensenhandel en -smokkel enz.), – de meerwaarde van optreden door de Unie, in de vorm van toezicht op de naleving van de waarden van de Unie, waaronder de grondrechten, wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten en vertrouwen van asielzoekers in het systeem, rechtszekerheid, voorspelbaarheid, uniforme toepassing en uitvoering van regels, het realiseren van schaalvoordelen en vermindering van de hierboven genoemde kosten in verband met de huidige situatie, – moet herinneren aan het feit dat Richtlijn 2013/32/EU van het Europees Parlement en de Raad (6) en Verordening (EU) nr. 604/2013 van het Europees Parlement en de Raad (7) alleen van toepassing zijn op het grondgebied van de lidstaten, terwijl er op dit moment onvoldoende legale manieren voor asielzoekers zijn om dat grondgebied te bereiken, – moet herinneren aan het feit dat na indiening van een asielaanvraag in een lidstaat de bepalingen van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel van toepassing zijn, – moet benadrukken dat afwijzing van een aanvraag voor een Europees humanitair visum geen gevolgen heeft voor het recht om asiel aan te vragen in de Unie en de aanvrager er ook niet van weerhoudt om via een andere regeling om bescherming te verzoeken, 4. ALGEMENE BEPALINGEN – ten doel moet hebben bepalingen vast te stellen betreffende de procedures en voorwaarden volgens welke een lidstaat een Europees humanitair visum mag afgeven aan personen die een verzoek om internationale bescherming willen indienen, teneinde die personen het recht te geven om het grondgebied van de lidstaat die het visum heeft afgegeven binnen te reizen met als enig doel om in die lidstaat een verzoek om internationale bescherming in te dienen, – van toepassing moet zijn op onderdanen van derde landen die bij overschrijding van de buitengrenzen van de lidstaten in het bezit moeten zijn van een visum overeenkomstig Verordening (EG) nr. 539/2001 van de Raad (8) , en wier verklaringen inzake blootstelling aan of het risico van vervolging zoals bedoeld in Richtlijn 2011/95/EU van het Europees Parlement en de Raad (9) kennelijk gegrond zijn, maar die nog niet deelnemen aan een hervestigingsprocedure op grond van een nationale hervestigingsregeling of overeenkomstig de voorgestelde verordening tot vaststelling van een Uniekader voor hervestiging en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 516/2014 van het Europees Parlement en de Raad (10) of Richtlijn 2001/55/EG van de Raad (11) , – van haar toepassingsgebied gezinsleden moet uitsluiten die anders het recht zouden hebben zich op grond van andere rechtshandelingen van de Unie of van de lidstaten binnen tijdig bij hun gezin in een lidstaat te voegen, 5. PROCEDURES VOOR DE AFGIFTE VAN HUMANITAIRE VISA – moet bepalen dat dergelijke visumaanvragen rechtstreeks, langs elektronische weg of schriftelijk, bij een consulaat of ambassade van de lidstaten kunnen worden ingediend, – moet voorzien in praktische regels voor deze visumaanvragen, onder meer inzake het invullen van een aanvraagformulier, het verstrekken van informatie over de identiteit van de aanvrager, waaronder biometrische kenmerken, en het vermelden van de redenen, zo goed mogelijk gedocumenteerd, die aan de vrees voor vervolging of ernstige schade ten grondslag liggen, – moet bepalen dat de aanvrager van een dergelijk visum wordt uitgenodigd voor een interview (indien noodzakelijk bijgestaan door een tolk), dat met behulp van audio- en videocommunicatie ook op afstand kan plaatsvinden, waarbij een passend niveau van veiligheid, beveiliging en vertrouwelijkheid wordt gewaarborgd, – moet bepalen dat de overgelegde documenten worden beoordeeld, onder meer op hun echtheid, door een bevoegde, onafhankelijke en onpartijdige instantie met adequate kennis en deskundigheid op het gebied van internationale bescherming, – moet bepalen dat aanvragen voor een dergelijk visum moeten worden beoordeeld op basis van de verklaring van de aanvrager, het interview en, indien voorhanden, ondersteunende documentatie, zonder evenwel de procedure voor het bepalen van de status volledig te doorlopen, – moet bepalen dat elke aanvrager, voordat een dergelijk visum wordt afgegeven, aan de hand van gegevens uit de daarvoor beschikbare nationale en EU-databanken en met volledige inachtneming van de toepasselijke bepalingen inzake gegevensbescherming, aan een veiligheidsonderzoek wordt onderworpen om na te gaan of de aanvrager geen veiligheidsrisico vormt, – moet bepalen dat over dergelijke visumaanvragen een besluit wordt genomen binnen 15 kalenderdagen na de datum van indiening van de aanvraag, – moet bepalen dat op de aanvraag een individueel besluit wordt genomen, dat schriftelijk en met vermelding van de daaraan ten grondslag liggende redenen aan de aanvrager wordt meegedeeld, – moet bepalen dat een onderdaan van een derde land wiens visumaanvraag is afgewezen de mogelijkheid heeft om in beroep te gaan, zoals momenteel ook mogelijk is in geval van weigering van een visum voor kort verblijf of weigering van toegang aan de grens, 6. AFGIFTE VAN HUMANITAIRE VISA – moet bepalen dat dergelijke visa worden afgegeven in de vorm van een gemeenschappelijke sticker en opgenomen worden in het Visuminformatiesysteem, – moet bepalen dat, zodra een humanitair visum is afgegeven, de houder ervan het recht heeft om het grondgebied van de lidstaat die het visum heeft afgegeven binnen te reizen met als enig doel om in die lidstaat een verzoek om internationale bescherming in te dienen, 7. ADMINISTRATIEF BEHEER EN ORGANISATIE – moet bepalen dat aanvragen voor een dergelijk visum worden beoordeeld door naar behoren opgeleid personeel, – moet bepalen dat dit personeel kan worden gestationeerd op ambassades of consulaten of in de lidstaten, in welk geval aanvragen elektronisch worden doorgezonden en interviews op afstand plaatsvinden, – moet bepalen dat bepaalde aspecten van het proces, doch niet de voorselectie van zaken of beoordeling of besluitvorming van welke aard dan ook, kunnen worden beheerd door externe dienstverleners, waaronder het verstrekken van informatie, het plannen voor interviews en het verzamelen van biometrische kenmerken, – moet bepalen dat er passende maatregelen worden genomen om de gegevensbescherming, gegevensbeveiliging en vertrouwelijkheid van communicatie te waarborgen, – moet bepalen dat de lidstaten met elkaar samenwerken, alsook met de agentschappen van de Unie, internationale organisaties, gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties en andere belanghebbenden, om een geharmoniseerde toepassing te waarborgen, – moet bepalen dat er op ruime schaal informatie ter beschikking wordt gesteld over de procedures en voorwaarden voor de afgifte van een dergelijk visum en over de voorwaarden en procedures voor het verkrijgen van internationale bescherming op het grondgebied van de lidstaten, onder meer op de websites van de ambassades en consulaten van de lidstaten en via de Europese Dienst voor extern optreden, 8. SLOTBEPALINGEN – moet bepalen dat er voor de uitvoering aanzienlijke financiële steun uit het Fonds voor geïntegreerd grensbeheer ter beschikking van de lidstaten wordt gesteld, – moet bepalen dat lidstaten die een dergelijk humanitair visum verstrekken recht hebben op dezelfde compensatie uit het Fonds voor asiel, migratie en integratie als lidstaten die een vluchteling opvangen via het EU-hervestigingskader, 9. WIJZIGING VAN ANDERE RECHTSHANDELINGEN – wijzigingen moet aanbrengen in: – Verordening (EG) nr. 810/2009, om te verduidelijken dat op personen die om internationale bescherming verzoeken de bepalingen van de verordening tot instelling van een Europees humanitair visum van toepassing zijn, – Verordening (EG) nr. 767/2008 van het Europees Parlement en de Raad (12) , om ervoor te zorgen dat aanvragen voor een Europees humanitair visum in het Visuminformatiesysteem worden opgenomen, – Verordening (EU) 2016/399, om de toegangsvoorwaarden voor personen die een Europees humanitair visum hebben verkregen, aan te passen, – het Fonds voor geïntegreerd grensbeheer, om de lidstaten financiering te verstrekken voor de tenuitvoerlegging van de verordening tot instelling van een Europees humanitair visum, – artikel 26 van de Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (13) en Richtlijn 2001/51/EG van de Raad (14) teneinde vervoerders van onderdanen van derde landen te vrijwaren van aansprakelijkheid, verplichtingen en sancties indien de betrokken onderdanen van derde landen hun voornemen om internationale of humanitaire bescherming aan te vragen op het grondgebied van de lidstaten kenbaar maken. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2016)0811 ), – gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0023/2017), – gezien artikel 78 quater van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A8-0418/2018 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien het Protocol tot opneming van het Schengenacquis in het kader van de Europese Unie (11997D/PRO/02), – gezien artikel 4, lid 2, van de Akte van Toetreding van 2005, – gezien de ontwerpbesluiten van de Raad betreffende de volledige toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis in de Republiek Bulgarije en Roemenië van 29 september 2010 (14142/2010) en van 8 juli 2011 (14142/1/2010), – gezien het ontwerpbesluit van de Raad betreffende het kader voor de volledige toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis in de Republiek Bulgarije en Roemenië van 7 december 2011 (14302/3/11), – gezien zijn wetgevingsresolutie van 8 juni 2011 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de volledige toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis in de Republiek Bulgarije en Roemenië (1) , – gezien de conclusies van de Raad justitie en binnenlandse zaken van 9 en 10 juni 2011, 22 en 23 september 2011, 25 en 26 oktober 2012, 7 en 9 maart 2013, en 5 en 6 december 2013, – gezien zijn resolutie van 13 oktober 2011 over de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot Schengen (2) , – gezien het achtste halfjaarlijks verslag van de Commissie van 15 december 2015 over het functioneren van het Schengengebied ( COM(2015)0675 ), – gezien zijn resolutie van 30 mei 2018 over het jaarverslag over de werking van het Schengengebied (3) , – gezien Besluit (EU) 2017/1908 van de Raad van 12 oktober 2017 betreffende de inwerkingstelling van bepaalde bepalingen van het Schengenacquis inzake het Visuminformatiesysteem in de Republiek Bulgarije en in Roemenië (4) , – gezien het verslag over het ontwerp van besluit van de Raad van 18 april 2018 betreffende de inwerkingstelling van de resterende bepalingen van het Schengenacquis die betrekking hebben op het Schengeninformatiesysteem in de Republiek Bulgarije en in Roemenië (15820/1/2017), – gezien zijn wetgevingsresolutie van 13 juni 2018 over het besluit van de Raad betreffende de inwerkingstelling van de resterende bepalingen van het Schengenacquis die betrekking hebben op het Schengeninformatiesysteem in de Republiek Bulgarije en in Roemenië (5) , – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A8-0365/2018 ), A. overwegende dat Bulgarije en Roemenië bij hun toetreding tot de Europese Unie in 2007 het Schengenacquis hebben aangenomen; overwegende dat Bulgarije in 2008 heeft verklaard gereed te zijn om te beginnen met de evaluaties van de werkgroep Schengenevaluatie, die bestaat uit deskundigen van Schengenlidstaten; overwegende dat Roemenië in 2007 en 2008 heeft verklaard gereed te zijn om te beginnen met de evaluaties van de werkgroep Schengenevaluatie; B. overwegende dat de voltooiing van het Schengenevaluatieproces voor Bulgarije en Roemenië en de staat van gereedheid van beide landen om alle bepalingen van het Schengenacquis uit te voeren werden bevestigd door deskundigen van de werkgroep Schengenacquis en door de Raad in zijn conclusies van 9 en 10 juni 2011; overwegende dat de Raad in zijn ontwerpbesluit van 8 juli 2011 heeft geverifieerd dat op alle gebieden aan de vereiste voorwaarden voor de toepassing van het Schengenacquis is voldaan, namelijk gegevensbescherming, luchtgrenzen, landgrenzen, politiesamenwerking, het Schengeninformatiesysteem, zeegrenzen en visa; overwegende dat de voltooiing van het Schengenevaluatieproces naast de uitdaging om de buitengrenzen van de Europese Unie te beheren, beide landen ertoe heeft aangezet hun grensbewakingssysteem ingrijpend te herstructureren en te investeren in de versterking van de wetshandhavingscapaciteit; overwegende dat de succesvolle voltooiing van de Schengenevaluatieprocedures volgens de Akte van Toetreding van 2005 de enige vereiste is voor de volledige toepassing van het Schengenacquis, met inbegrip van de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen te land, ter zee en in de lucht; overwegende dat de staat van gereedheid van Bulgarije en Roemenië om volledig aan het Schengenacquis te voldoen meermaals is erkend door de staatshoofden en regeringsleiders in de Raad alsook door de Commissie en het Parlement, het meest recentelijk in de mededeling van de Commissie van 27 september 2017 en de resolutie van het Parlement van 30 mei 2018; C. overwegende dat de Raad in zijn ontwerpbesluit van 29 september 2010 de volledige toepassing van het Schengenacquis in Bulgarije en Roemenië en de afschaffing van controles aan de binnengrenzen te land, ter zee en in de lucht heeft voorgesteld; overwegende dat het Parlement in zijn wetgevingsresolutie van 8 juni 2011 dit besluit heeft goedgekeurd en de Raad heeft verzocht het Parlement opnieuw te raadplegen indien hij voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen; D. overwegende dat het voorzitterschap van de Raad in september 2011 een voorstel heeft gepresenteerd voor gedeeltelijke uitvoering van de bepalingen van het Schengenacquis in Bulgarije en Roemenië, te weten de afschaffing van enkel de binnengrenzen ter zee en in de lucht, terwijl over de grenzen te land in een latere fase een afzonderlijk besluit moet worden genomen; E. overwegende dat de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken bij meerdere gelegenheden in zijn conclusies heeft bevestigd bij een toekomstig besluit over de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen voor Bulgarije en Roemenië te willen uitgaan van een tweefasenaanpak; overwegende dat de goedkeuring van dat besluit door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken herhaaldelijk is uitgesteld; F. overwegende dat op grond van het besluit van de Raad van 12 oktober 2017 aan Bulgarije en Roemenië passieve toegang tot het Visuminformatiesysteem is verleend; overwegende dat de Raad in zijn ontwerpbesluit van 18 april 2018 de volledige toepassing heeft voorgesteld van de resterende bepalingen van het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in beide lidstaten; G. overwegende dat de Akte van Toetreding van 2005 niet voorziet in verschillende tijdskaders voor de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen te land, ter zee en in de lucht, en dat het Schengenevaluatiemechanisme dat evenmin doet; overwegende dat alle eerdere uitbreidingen van het Schengengebied zijn vastgesteld op grond van één enkele rechtshandeling; H. overwegende dat het Schengengebied een unieke regeling is en een van de grootste verwezenlijkingen van de Europese Unie, op grond waarvan personen zich vrij kunnen verplaatsen over de Schengenbinnengrenzen heen; overwegende dat dit mogelijk is gemaakt door een reeks compenserende maatregelen, zoals de invoering van het Schengeninformatiesysteem (ter verbetering van de informatie-uitwisseling) en de instelling van een evaluatiemechanisme om de toepassing van het Schengenacquis door de lidstaten te controleren en het wederzijds vertrouwen in het functioneren van het Schengengebied te bevorderen; I. overwegende dat het behoud van controles aan de binnengrenzen in de Unie en de herinvoering ervan in het Schengengebied ernstige gevolgen hebben voor het leven van de Europese burgers en van al diegenen die gebruikmaken van het beginsel van vrij verkeer binnen de EU, en hun vertrouwen in de Europese instellingen en integratie ernstig ondermijnen; overwegende dat dit leidt tot rechtstreekse operationele en investeringskosten voor grensarbeiders, toeristen, vrachtvervoerders over de weg en overheden, met verlammende gevolgen voor de economieën van de lidstaten en de werking van de interne markt van de EU; overwegende dat het behoud van de controles aan de binnengrenzen voor Bulgarije en Roemenië een negatieve invloed heeft op de in- en uitvoer van en naar deze beide lidstaten, alsook op de vervoersactiviteiten van en naar enkele van de grootste burgervloten en goederenhavens in het zuiden van Europa, met winstderving en hogere uitgaven tot gevolg; overwegende dat de kosten als gevolg van de herinvoering van grenscontroles voor de Europese Unie naar schatting tussen 0,05 miljard EUR en 20 miljard EUR bedragen voor eenmalige kosten en 2 miljard EUR voor jaarlijkse exploitatiekosten (6) ; J. overwegende dat het behoud van de controles aan de binnengrenzen in de Unie en de herinvoering ervan in het Schengengebied verband lijken te houden met veronderstelde bedreigingen van de openbare orde en de binnenlandse veiligheid en niet gebaseerd lijken te zijn op ernstige aanwijzingen voor de daadwerkelijke aanwezigheid van een ernstige dreiging; overwegende dat de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen als gevolg van de volledige toepassing van het Schengenacquis in eerder toegetreden lidstaten niet tot verhoogde criminaliteit heeft geleid; overwegende dat de uitbreiding van Schengen in 2007 werd gekenmerkt door lagere acquisitieve criminaliteit in zowel de toetredende als de bestaande Schengenlidstaten en onder de EU-burgers niet heeft geleid tot een toename van het onveiligheidsgevoel (7) ; 1. herinnert eraan dat in 2011 door Bulgarije en Roemenië aan alle vereiste voorwaarden voor volledige toepassing van het Schengenacquis werd voldaan; 2. betreurt het feit dat in de zeven jaar die daar op volgden, de Raad heeft verzuimd een besluit te nemen over volledige toepassing van het Schengenacquis in Bulgarije en Roemenië, ondanks de herhaalde oproepen daartoe door zowel de Commissie als het Parlement; 3. is van oordeel dat het voorstel om de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen in twee rechtshandelingen op te splitsen, met als doel verschillende tijdskaders vast te stellen voor de afschaffing van de controles aan de grenzen te land, ter zee en in de lucht, aanzienlijk afwijkt van het ontwerpbesluit van de Raad van 29 september 2010, dat door het Parlement is goedgekeurd; 4. herinnert eraan dat de Raad een besluit over de toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis in Bulgarije en Roemenië enkel kan nemen na raadpleging van het Parlement – een verplichting die voortvloeit uit artikel 4, lid 2, van de Akte van Toetreding van 2005; herinnert de Raad aan zijn oproep om het Parlement in kennis te stellen indien hij voornemens is af te wijken van de tekst die het Parlement in zijn wetgevingsresolutie van 8 juni 2011 heeft goedgekeurd; 5. geeft uiting aan zijn bezorgdheid dat de introductie van een tweefasenaanpak een schadelijk effect kan hebben op de toekomstige uitbreiding van het Schengengebied; benadrukt dat het verzuim om binnen de Raad tot consensus te komen de eenvormige toepassing van de bepalingen van de EU-Verdragen en de geloofwaardigheid van de EU aantast, wat de publieke steun voor een gemeenschappelijk EU-beleid voortdurend uitholt doordat blijk wordt gegeven van ongelijke behandeling van lidstaten en hun burgers en kunstmatige scheidingslijnen binnen de Unie worden geïntroduceerd; is bezorgd dat dergelijke praktijken bijdragen tot de opkomst van populisme en nationalisme op het gehele continent, wat een fundamentele bedreiging vormt voor de werking van de EU; 6. wijst erop dat het vrij verkeer van personen over de binnengrenzen, dankzij de opneming van het Schengenacquis in het rechtskader van de EU, een van de belangrijkste verwezenlijkingen van de EU is; benadrukt dat de werking en de uitbreiding van het Schengengebied niet negatief mogen worden beïnvloed door tekortkomingen in andere EU-beleidsmaatregelen, zoals het gemeenschappelijk Europees asielstelsel; 7. is verheugd over de goedkeuring van het besluit van de Raad van 12 oktober 2017 waarin Bulgarije en Roemenië passieve toegang wordt verleend tot het Visuminformatiesysteem, alsook van het voorstel van de Raad voor de volledige toepassing van de resterende bepalingen van het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in beide lidstaten; betreurt het feit dat de goedkeuring van deze besluiten niet direct volgde op de verificatie van de succesvolle voltooiing van het Schengenevaluatieproces in 2011, maar werd geïnitieerd als ad-hocmaatregel om te zorgen voor naleving van de voorwaarden voor de tenuitvoerlegging van het inreis-/uitreissysteem, dat naar verwachting tegen 2020 in werking zal treden; is van oordeel dat deze rechtshandelingen een stap vormen op weg naar het dichten van de informatiekloof tussen lidstaten die het Schengenacquis volledig en lidstaten die dit laatste gedeeltelijk toepassen; wijst er met klem op dat de goedkeuring van deze rechtshandelingen niet mag leiden tot verder uitstel van de afschaffing van controles aan de binnengrenzen te land, ter zee en in de lucht; merkt op dat Bulgarije en Roemenië naar aanleiding van de goedkeuring van deze besluiten wel alle verantwoordelijkheden en plichten dragen, maar niet alle voordelen genieten van een volwaardig lidmaatschap van het Schengengebied; 8. beklemtoont dat het Schengenacquis niet bedoeld is om lidstaten een verschillende wettelijke status te verlenen; vestigt de aandacht op het feit dat de langdurige inactiviteit van de Raad de behoefte heeft gecreëerd om binnen de EU-wetgeving met betrekking tot informatie- en grensbeheersystemen een duidelijk onderscheid te maken tussen lidstaten die het Schengenacquis volledig en lidstaten die dit laatste gedeeltelijk toepassen; uit zijn bezorgdheid over het feit dat hierdoor de facto het parallelle bestaan van een Schengengebied met en een Schengengebied zonder vrij verkeer wettelijk is gecodificeerd, waardoor het risico ontstaat op onvolledige informatie-uitwisseling, hiaten in de wetgeving en ontoereikende samenwerking tussen de systemen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken; 9. benadrukt dat er ten aanzien van de volledige toepassing van het Schengenacquis geen andere bijkomende criteria mogen worden geïntroduceerd dan de eisen die zijn vastgelegd in de Akte van Toetreding van 2005 en evenmin koppelingen mogen worden gemaakt naar andere mechanismen en beleidsmaatregelen van de Unie, met inbegrip van en zonder afbreuk te doen aan het mechanisme voor samenwerking en toetsing; roept de lidstaten op een besluit over de uitbreiding van het Schengengebied uitsluitend te nemen op basis van de naleving van de relevante voorwaarden voor toepassing van het Schengenacquis na de voltooiing van het Schengenevaluatieproces; 10. verzoekt de Raad met klem zo spoedig mogelijk, op basis van zijn ontwerpbesluit van 29 september 2010 (14142/2010), een nieuw ontwerpbesluit inzake de volledige toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis in Bulgarije en Roemenië voor te leggen, en via één enkele rechtshandeling onmiddellijk een besluit te nemen over de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen te land, ter zee en in de lucht; 11. verzoekt de Raad dezelfde aanpak te hanteren voor Kroatië en de volledige toetreding van dit land tot het Schengengebied te bevestigen zodra het met succes het Schengenevaluatieproces heeft voltooid en aan de relevante criteria heeft voldaan; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het document getiteld "Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: Een sterker Europa – Een mondiale strategie van de Europese Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid", dat op 28 juni 2016 is gepresenteerd door de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), – gezien de conclusies van de Europese Raad van 20 december 2013, 26 juni 2015, 15 december 2016, 9 maart 2017, 22 juni 2017, 20 november 2017, 14 december 2017 en 28 juni 2018, – gezien de conclusies van de Raad van 13 november 2017 en 25 juni 2018 over veiligheid en defensie in het kader van de integrale EU‑strategie, – gezien de mededeling van de Commissie van 7 juni 2017 getiteld "Discussienota over de toekomst van de Europese defensie" ( COM(2017)0315 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de VV/HV van 10 november 2017 over de verbetering van de militaire mobiliteit in de Europese Unie (JOIN(2017)0041), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de VV/HV van 28 maart 2018 over het actieplan voor militaire mobiliteit (JOIN(2018)0005), – gezien Besluit (GBVB) 2017/2315 van de Raad van 11 december 2017 tot instelling van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en tot opstelling van de lijst van deelnemende lidstaten (1) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 6 maart 2018 betreffende een stappenplan voor de uitvoering van de PESCO (2) , – gezien Besluit (GBVB) 2018/340 van de Raad van 6 maart 2018 tot vaststelling van de lijst van projecten die in het kader van de PESCO zullen worden ontwikkeld (3) , – gezien de gezamenlijke verklaringen van de voorzitters van de Europese Raad en de Europese Commissie en de secretaris-generaal van de NAVO van 8 juli 2016 en van 10 juli 2018, de gezamenlijke reeks voorstellen voor de uitvoering van de gezamenlijke verklaringen, die op 6 december 2016 en 5 december 2017 zijn bekrachtigd door de Raden van de EU en de NAVO, en de voortgangsverslagen over de uitvoering ervan van 14 juni en 5 december 2017 en van 6 juni 2018, met inbegrip van de relevante conclusies van de Raad, – gezien de conclusies van de Raad van 5 december 2017 en 25 juni 2018 over de uitvoering van de gezamenlijke verklaringen, – gezien de Verklaring van Brussel inzake trans-Atlantische veiligheid en solidariteit en de verklaring van de NAVO-top in Brussel, beide van 11 juli 2018, – gezien zijn resolutie van 22 november 2016 over de Europese defensie-unie (4) en zijn resolutie van 13 juni 2018 over de betrekkingen tussen de EU en de NAVO (5) , – gezien zijn resolutie van 13 december 2017 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) (6) , – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en het advies van de Commissie vervoer en toerisme ( A8‑0372/2018 ), A. overwegende dat de fundamentele waarden waarop de EU is gebaseerd – democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de rechtstaat, evenals het op regels gebaseerde internationale stelsel en Europese eenheid – steeds meer onder druk komen te staan in een tijd van geopolitieke onrust en een verslechtering van de strategische omgeving; B. overwegende dat een geloofwaardige afschrikking, alsook planning voor crisisrespons en voor de defensie van continentaal Europa, afhankelijk zijn van de capaciteit om op snelle en efficiënte wijze strijdkrachten in te zetten, met inbegrip van versterking van buitenaf; C. overwegende dat het "vredesdividend" in de periode na 1989 heeft geleid tot een geleidelijke vermindering van de defensiebehoeften wat betreft infrastructuur en mobiliteit van de strijdkrachten binnen Europa; D. overwegende dat de EU, in nauwe samenwerking met de NAVO, ernaar streeft een mondiale strategische speler en garant van veiligheid te zijn, die bijdraagt aan zowel de interne als de externe vrede en stabiliteit, en die de veiligheid van haar burgers en grondgebied waarborgt door middel van het unieke en brede scala van beleid, instrumenten en hulpmiddelen waarover zij beschikt om deze ambities waar te maken; E. overwegende dat de EU zich, in overeenstemming met de doelstellingen van de integrale EU-strategie, steeds verantwoordelijker opstelt met betrekking tot haar eigen defensie en haar rol als partner voor internationale vrede en veiligheid, in het bijzonder in haar nabuurschap maar ook daarbuiten, en ook haar strategische autonomie vergroot, op basis van de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid; F. overwegende dat de EU haar strategische autonomie moet ontwikkelen middels een doeltreffend buitenlands en veiligheidsbeleid, teneinde de vrede te handhaven, conflicten te voorkomen, de internationale veiligheid te bevorderen en tegelijkertijd de veiligheid van haar burgers en de betrokkenen bij GVDB-missies te waarborgen, haar belangen te beschermen, haar grondwaarden te verdedigen en in dit verband bij te dragen aan effectief multilateralisme; G. overwegende dat de EU, wil zij haar eigen weerbaarheid opbouwen en haar strategische autonomie op het gebied van defensie, terrorisme en cyberbeveiliging consolideren, in staat moet zijn beslissingen te nemen en op te treden zonder afhankelijk te zijn van de capaciteiten van derden; H. overwegende dat normalisatie en interoperabiliteit op het gebied van infrastructuur en aanbestedingen van doorslaggevend belang zijn voor het realiseren van strategische autonomie, de defensie-unie en doeltreffende militaire mobiliteit; I. overwegende dat effectieve militaire mobiliteit alleen kan worden gerealiseerd als alle lidstaten volledig erbij worden betrokken, zich volledig inzetten en effectief samenwerken met de NAVO, rekening houdend met de beschikbare middelen en behoeften van elke lidstaat en op een manier die aansluit bij relevante initiatieven op EU‑niveau, teneinde een doeltreffende Europese veiligheidsinfrastructuur op te bouwen middels coherente en complementaire projecten; J. overwegende dat militaire mobiliteit niet alleen een strategische en operationele manier is om militair optreden te ondersteunen, maar ook een manier waarop de strategische autonomie van de Unie kan worden bevorderd en waarop de inzet, verplaatsing en handhaving van de strijdkrachten van de EU‑lidstaten kan worden gefaciliteerd, om zo de militaire ambities van de Unie te kunnen verwezenlijken; K. overwegende dat de EU geconfronteerd wordt met hybride uitdagingen uit verschillende richtingen, met name het Hoge Noorden, het Oosten, de Balkan en het Zuiden / het Middellandse Zeegebied; overwegende dat een vlotte en soepele inzet van troepen en materiaal op deze assen (noord-zuid, west-oost) van essentieel belang zou kunnen zijn om een geloofwaardige respons mogelijk te maken; L. overwegende dat de leiders van de bondgenoten op de NAVO-top in Warschau in 2016 zijn overeengekomen de afschrikkings- en defensiepositie van het bondgenootschap te versterken, vervolgens de paraatheid van de reactietroepen hebben verhoogd en met dit doel de "enhanced forward presence" en de "tailored forward presence" hebben ingesteld; M. overwegende dat militaire mobiliteit een concrete maatregel vormt die inspeelt op de eigen behoeften van de Unie op het gebied van veiligheid en defensie, en die deel uitmaakt van het GVDB; overwegende dat het vermogen om geallieerde troepen en civiel personeel voor crisisbeheer, materieel en apparatuur vrijelijk en snel over elkaars grondgebied en buiten de grenzen van de Unie te kunnen verplaatsen bepalend is voor de collectieve veiligheid en defensie van de EU‑lidstaten en hun vermogen om in te grijpen bij crises in het buitenland; overwegende dat 22 EU‑lidstaten ook NAVO-bondgenoten zijn en een verbintenis zijn aangegaan tot collectieve defensie, en slechts over één geheel van strijdkrachten en één enkele vervoersinfrastructuur beschikken; overwegende dat geplande investeringen in vervoersinfrastructuur beter moeten worden afgestemd op behoeften inzake veiligheid en defensie; N. overwegende dat een aanzienlijk aantal belemmeringen, zowel fysieke belemmeringen als belemmeringen in de vorm van wet- en regelgeving, deze verplaatsingen vaak aanzienlijk vertraagt en derhalve bemoeilijkt, waardoor de verwezenlijking van het doel in gevaar komt, met name wanneer het een crisissituatie betreft; overwegende dat de onder leiding van de NAVO uitgevoerde Europese militaire oefeningen aan het licht hebben gebracht dat de juiste vervoersinfrastructuur van cruciaal belang is voor de verwezenlijking van militaire doeleinden; O. overwegende dat de EU over een aanzienlijke hoeveelheid beleid en hulpmiddelen beschikt om de lidstaten te helpen aan hun militaire mobiliteitsbehoeften en internationale toezeggingen te voldoen; P. overwegende dat de Commissie en de VV/HV op 28 maart 2018 een actieplan voor militaire mobiliteit hebben gepubliceerd, waarin een tijdsplanning is opgenomen voor de door de EU en haar lidstaten te nemen stappen; overwegende dat men bij de uitvoering ervan is begonnen met het in kaart brengen van gemeenschappelijke militaire behoeften op het gebied van militaire mobiliteit, zowel binnen de EU als daarbuiten, en met het indienen van een voorstel om militaire mobiliteit binnen het volgende meerjarig financieel kader (MFK) te financieren middels de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF), waarmee projecten voor het duaal (civiel-militair) gebruik van vervoersinfrastructuur kunnen worden gefinancierd; Q. overwegende dat de Raad in zijn conclusies van 25 juni 2018 de lidstaten ertoe oproept onverwijld en uiterlijk in 2024 nationale maatregelen te nemen om de doeltreffendheid van de militaire mobiliteit te verbeteren en de regels en procedures op dit gebied te vereenvoudigen in samenhang met het actieplan en de militaire vereisten die van toepassing zijn op de militaire mobiliteit in de Unie en daarbuiten, overeenkomstig de nationale wetgeving van de lidstaten; R. overwegende dat er een PESCO-project voor militaire mobiliteit van start is gegaan om de activiteiten van de Commissie en de VV/HV aan te vullen; overwegende dat dit project moet worden aangevuld met nog een PESCO-project dat gericht is op een netwerk van logistieke knooppunten in Europa en de ondersteuning van operaties; overwegende dat het voorzien in tweeërlei gebruik van infrastructuur van groot belang is voor deze logistieke behoeften; overwegende dat de lidstaten bovendien, als onderdeel van de meer bindende toezeggingen die het PESCO-protocol vereist, toezeggingen hebben gedaan met betrekking tot militaire mobiliteit; overwegende dat er PESCO-projecten moeten worden opgezet in samenwerking met de NAVO; overwegende dat er behoefte is aan een PESCO-project dat gericht is op de mobiliteitsproblemen in verband met de in artikel 43, lid 1, VEU, bedoelde militaire missies, met name lucht- en zeevervoeroperaties; S. overwegende dat de CEF een gemeenschappelijk, centraal beheerd financieringsprogramma is ter bevordering van de ontwikkeling van efficiënte, duurzame en onderling verbonden trans-Europese netwerken (TEN) op het gebied van vervoer, energie en digitale-diensten en gericht is op het bevorderen van grensoverschrijdende verbindingen en het wegwerken van knelpunten, en de EU een duidelijke meerwaarde verleent bij de bevordering van transnationale samenwerking en coördinatie; overwegende dat het ontwerp van het MFK voor de periode 2021‑2027 in het kader van het CEF-begrotingsonderdeel voor de transportsector nieuwe middelen voor militaire mobiliteit omvat; overwegende dat het zeer wenselijk is om de doeltreffendheid van de CEF te handhaven en verder te vergroten; T. overwegende dat het Europees Defensieagentschap meerdere projecten heeft lopen op het gebied van militaire mobiliteit, met betrekking tot diplomatieke toestemmingen en multimodale EU‑vervoersknooppunten, alsook ad‑hocprogramma's inzake vergunningsprocedures voor grensoverschrijdende verplaatsingen en de harmonisering van douanegerelateerde militaire behoeften, die onlangs zijn opgezet; overwegende dat de werkzaamheden van het Europees Defensieagentschap en de Commissie op heldere en samenhangende wijze op elkaar moeten worden afgestemd om de lidstaten te helpen de laatste hand te leggen aan bepaalde aspecten van het actieplan; overwegende dat door middel van een raadplegingsprocedure rekening moet worden gehouden met de behoeften, prioriteiten en vereisten van de lidstaten op militair gebied; U. overwegende dat militaire mobiliteit onlangs in de gemeenschappelijke reeks voorstellen voor de uitvoering van de gezamenlijke verklaring is aangemerkt als prioritair gebied voor de samenwerking tussen de EU en de NAVO en in de nieuwe gezamenlijke verklaring en de Verklaring van Brussel inzake trans-Atlantische veiligheid en solidariteit opnieuw is aangemerkt als prioriteit; overwegende dat de NAVO haar normen voor militaire mobiliteit aan de EU heeft overgedragen, waaronder haar generieke parameters voor vervoersinfrastructuur; V. overwegende dat de NAVO momenteel ook bezig is haar eigen logistieke capaciteit te verbeteren via het facilitatieplan voor het bevoegdheidsterrein van de SACEUR, in het bijzonder door wetgeving en procedures aan te passen, de aansturing en controle te verbeteren, de vervoerscapaciteit te vergroten en de infrastructuur te verbeteren; wijst in dit kader op de oprichting van twee nieuwe commando's: het commando van de gemeenschappelijke strijdkrachten in Norfolk en het gezamenlijke ondersteunende en faciliterende commando in Ulm; W. overwegende dat vanaf 2019 drie van de vier kadernaties die strijdkrachten inzetten in het kader van de versterkte aanwezigheid van de NAVO op de oostelijke flank, van buiten de EU zullen komen; overwegende dat de permanente aanwezigheid van troepen op het continent en de aanvoer van versterking uit de VS, Canada en het VK van cruciaal belang zijn voor de veiligheid van Europa; X. overwegende dat een betere positionering vooraf van militaire logistieke voorraden, inclusief munitie en brandstof, sommige mobiliteitsproblemen kan verlichten; Y. overwegende dat, ondanks al deze institutionele maatregelen, de belangrijkste verbeteringen in de capaciteit voor militaire mobiliteit van de lidstaten zullen moeten komen, die hun nationale infrastructuur en regelgevingskaders zullen moeten aanpassen; overwegende dat hiervoor een benadering met deelname van alle overheidsdiensten nodig is, aangezien er een breed scala van vraagstukken moet worden behandeld; overwegende dat deze gemeenschappelijke inspanningen moeten worden geleverd met volledige eerbiediging van de nationale besluitvormingsprocedures en grondwettelijke bepalingen van de EU-lidstaten, alsook met inachtneming van de door de EU en de NAVO vastgestelde vereisten voor militaire mobiliteit; Z. overwegende dat uit het actieplan voor militaire mobiliteit en uit een proefanalyse die op initiatief van het Estse Voorzitterschap in 2017 is uitgevoerd in de landen van de Noordzee-Oostzee-corridor van het trans-Europees vervoersnet, is gebleken dat de maximale doorrijhoogte en draagkracht van veel bruggen voor het wegverkeer ontoereikend zijn voor militaire voertuigen en dat er onvoldoende laadcapaciteit is om zeer omvangrijk militair materieel per spoor te vervoeren; 1. onderstreept dat militaire mobiliteit een centraal strategisch hulpmiddel is om de EU in staat te stellen haar belangen op het gebied van veiligheid en defensie effectief en op complementaire wijze met andere organisaties, zoals de NAVO, te behartigen en niet alleen moet worden beperkt tot het wegnemen van fysieke, juridische en infrastructurele belemmeringen; benadrukt dat de militaire mobiliteit van de NAVO-capaciteit inzake snelle versterking moet worden verbeterd, zodat onze collectieve veiligheid wordt versterkt en de EU mogelijk een grotere bijdrage zal leveren aan de internationale veiligheid en stabiliteit; is verheugd dat militaire mobiliteit de afgelopen tijd aanzienlijke aandacht heeft gekregen van alle betrokken actoren; merkt op dat het de Europese paraatheid in crisissituaties en de afschrikkende werking naar potentiële vijanden toe zal vergroten en zal helpen het ambitieniveau van de EU wat defensie- en veiligheidsbeleid betreft waar te maken, onder meer qua politieke, operationele en industriële strategische autonomie; 2. benadrukt dat de invoering van een actieplan voor militaire mobiliteit in de Unie deel uitmaakt van de belangrijke doelstelling om de mobiliteit in de EU te verbeteren en om tegelijkertijd de in het GVDB vastgestelde logistieke en mobiliteitsuitdagingen het hoofd te bieden; wijst erop dat het in dit verband van essentieel belang is om grensoverschrijdende douanenormen en -verordeningen te harmoniseren, evenals administratieve en juridische procedures; benadrukt dat de gemeenschappelijke ondernemingen van de EU een essentiële rol spelen bij de harmonisering van administratieve en juridische procedures, zowel met betrekking tot de CEF als het actieplan voor militaire mobiliteit; verwacht dat duale mobiliteit een positief effect zal hebben op de ontwikkeling van de CEF in de zin dat er oplossingen worden geboden voor begrotingskwesties en in nieuwe en toekomstige behoeften wordt voorzien; 3. wijst erop dat de verdere uitbouw van de Europese defensie-unie en de versterking van de strategische autonomie en weerbaarheid niet mogen leiden tot toenemende spanningen in de betrekkingen tussen de EU en strategisch belangrijke regionale spelers; 4. benadrukt dat het realiseren van militaire mobiliteit in Europa een onderneming is die in eerste instantie moet zijn gebaseerd op uitdrukkelijke toezeggingen en politieke wil van de lidstaten, waaraan de EU vervolgens kan bijdragen door het proces in goede banen te leiden door een kader te bieden voor de behoeften, financiering te verschaffen, protocollen op te stellen om de doeltreffende verplaatsing van technische uitrusting en personele middelen te faciliteren, samenwerking te bevorderen en forums te bieden voor de uitwisseling van goede praktijken, informatie en ervaringen, waaraan zowel civiele als militaire autoriteiten moeten deelnemen; benadrukt dat effectieve militaire mobiliteit gunstig zal zijn voor alle lidstaten, omdat hun connectiviteit op zowel militair als civiel gebied zal verbeteren; wijst erop dat de nationale besluitvormingsprocedures en grondwettelijke bepalingen van elke lidstaat moeten worden geëerbiedigd; 5. onderstreept hoe belangrijk het is intersectorale samenwerking en synergieën tussen de lidstaten te bevorderen om duale (civiele en defensie-) mobiliteit te ontwikkelen die efficiënt, interoperabel, veilig, multimodaal, slim en duurzaam is en die is opgewassen tegen de nieuwe uitdagingen die ontstaan bij de digitalisering van het vervoer (auto‑industrie en connectiviteit) en bij het nakomen van de plichten en verantwoordelijkheden van de EU op het gebied van duale (civiele en defensie-) logistiek, in haar rol als mondiale speler; 6. schaart zich volledig achter de oproep van de Raad aan de lidstaten om tegen eind 2019 nationale plannen voor militaire mobiliteit te ontwikkelen en aan de uitvoering ervan hoge prioriteit toe te kennen; is ingenomen met de andere maatregelen waarover overeenstemming is bereikt in de conclusies van de Raad in het kader van de integrale EU-strategie van 25 juni 2018 en roept de lidstaten op de uiterste termijnen die hierin zijn opgenomen te eerbiedigen; benadrukt dat geslaagde pogingen om de militaire mobiliteit te stimuleren lidstaten in staat zouden stellen werk te maken van zowel hun nationale als hun collectieve Europese defensieplanning en op efficiënte wijze deel te nemen aan gezamenlijke oefeningen, trainingen en GVDB-missies en -operaties; 7. benadrukt het belang van crisisresponsmobiliteit, oftewel het vermogen om snel en efficiënt activa te kunnen inzetten voor missies en operaties, en daarmee te waarborgen dat de EU haar positie als betrouwbare mondiale garant van veiligheid en vrede kan handhaven en in staat is effectief het hoofd te bieden aan humanitaire en natuurrampen. de in de illustratieve scenario's omschreven militaire taken in de zin van artikel 43, lid 1, VEU, uit te voeren en de clausules inzake wederzijdse bijstand en solidariteit ten uitvoer leggen; 8. meent dat, dankzij een grotere synergie tussen de defensiebehoeften, een doeltreffend beleid inzake militaire mobiliteit zal bijdragen tot een versterking van de GVDB-missies van de EU, gezien hun internationale dimensie en vredeshandhavingsdoel, en ertoe zal leiden dat de EU beter kan reageren op noodsituaties; is van mening dat humanitaire missies en de respons op natuurrampen in de EU ook baat zouden moeten hebben bij een verbetering van de militaire mobiliteit; wijst erop dat de missies die de meeste vruchten zouden plukken van de toegenomen militaire mobiliteit in de EU en daarbuiten, missies op het gebied van collectieve defensie zouden zijn, evenals nationale of Europese crisisbeheersingsmissies en -operaties; benadrukt in dit verband dat de vorderingen op dit gebied de EU-lidstaten die ook lid zijn van de NAVO zullen helpen aan hun verplichtingen uit hoofde van artikel 5 te voldoen; wijst erop dat de neutrale lidstaten daarbij een bijzondere rol spelen; erkent echter dat de lidstaten op grond van artikel 42, lid 7, VWEU, ook een ondubbelzinnige verplichting hebben om met alle middelen waarover zij beschikken hulp en bijstand te verlenen als een lidstaat het slachtoffer wordt van gewapende agressie op zijn grondgebied, net als het geval is in het kader van de NAVO; 9. erkent het belang van een diepgaande analyse over de vraag welke delen van de EU of de lidstaten meer behoefte hebben aan investeringen op het gebied van militaire mobiliteit en een groter risico lopen op externe veiligheidsdreigingen; 10. erkent de complexe aard van de uitdaging, waarmee onder andere aspecten van de aanleg van infrastructuur, gemeenschappelijke normen, vervoersvoorschriften, douane, belastingen en vergunningen voor verplaatsing zijn gemoeid, en waarbij alle overheidsniveaus, van gemeenten tot internationale organisaties, moeten worden betrokken; dringt er in dit opzicht op aan netwerken op te zetten om zowel militaire als civiele spelers op alle niveaus, inclusief de NAVO en de NAVO-bondgenoten, bij elkaar te brengen om de relevante vraagstukken te bespreken en op die manier toegevoegde waarde en een effectieve coördinatie en uitvoering te garanderen, en merkt op dat de lidstaten, om een optimaal resultaat te bereiken, moeten investeren in de gezamenlijke opleiding van administratief en institutioneel personeel; is verheugd dat de Commissie heeft toegezegd zich te zullen buigen over de mogelijkheden om de douaneprocedures voor het einde van 2018 te standaardiseren en vereenvoudigen; benadrukt dat institutionele samenwerking tussen de lidstaten, organisaties en agentschappen van fundamenteel belang is voor de harmonisering van de wetgeving van de Unie; benadrukt dat in het geval van tweeërlei gebruik van infrastructuur voor gevaarlijke goederen bijzondere coördinatie en uitwisseling van ervaringen moeten worden toegestaan om risico's op ongelukken te vermijden en te zorgen voor de optimale veiligheid van het gehele netwerk; 11. stelt vast dat de beschikbare hoeveelheid rollend materieel, met name diepladerwagons voor het vervoer van zwaar materieel en voertuigen op korte termijn, aanzienlijk is afgenomen; 12. erkent dat het werken in een dergelijke complexe omgeving diverse moeilijkheden oplevert wat betreft duplicatie en coördinatie, evenals wat betreft de kosten ervan, en dat deze moeilijkheden het gehele project in gevaar zouden kunnen brengen als zij niet op adequate wijze worden aangepakt; erkent dat in de EU al ervaring is opgedaan met projecten in de vervoersector op basis van duale samenwerking, zoals het gemeenschappelijk Europees luchtruim; verzoekt de lidstaten en de Commissie te zorgen voor een doeltreffend kader voor samenwerking; onderstreept dat voor de verwezenlijking van militaire mobiliteitsprojecten een sterkere samenwerking tussen de lidstaten vereist is en dat civiel-militaire samenwerking moet worden bevorderd; wijst op de noodzaak van coördinatie met de projecten inzake militaire mobiliteit die worden voorbereid in het kader van de PESCO en de projecten die worden uitgevoerd in het kader van het Europees Defensiefonds; 13. benadrukt daarom dat inzicht in het gemeenschappelijke strategische doel, de ontwikkeling van een gemeenschappelijk plan en samenwerking tussen de lidstaten onontbeerlijk zijn voor succes; benadrukt dat een coherente militaire planning van essentieel belang is voor effectieve strategische autonomie, gebaseerd op standaardisering en interoperabiliteit van uitrustingen en wapens, alsook strategische doctrine en commando- en controleprocedures; is in dit opzicht ingenomen met het actieplan voor militaire mobiliteit, waarin concrete stappen zijn opgenomen voor de verschillende institutionele spelers en de EU‑lidstaten, en waarin de strategische rol van het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN‑V) wordt erkend; is in dit opzicht verheugd over de door de lidstaten aangegane verbintenissen; 14. betreurt dat in het actieplan met name wordt gesproken over een bottom-upbenadering, met slechts een beperkte strategische visie voor wat betreft de concrete defensiedoelstellingen die de EU wil realiseren door middel van de verschillende activiteiten die in het actieplan worden beschreven; betreurt in dit opzicht dat er nog steeds geen EU-witboek over defensie is waarin deze overkoepelende doelgerichtheid zou kunnen worden verschaft; is er desalniettemin van overtuigd dat de huidige aanpak aanzienlijke resultaten zal opleveren en de belangen zal dienen van alle EU‑lidstaten, zowel neutrale staten als EU‑lidstaten, in hun rol als NAVO-bondgenoten; 15. benadrukt dat de ambitieuze tijdsplanning in het actieplan moet worden geëerbiedigd, zowel door de EU‑instellingen als door de lidstaten, om te garanderen dat de huidige lacunes op het gebied van mobiliteit zo snel mogelijk worden gedicht en het ambitieniveau op het gebied van defensie- en veiligheidsbeleid wordt gerealiseerd; toont zich verheugd over de in het actieplan opgenomen oproep om de militaire mobiliteit te verbeteren door rekening te houden met dreigingen van hybride aard, met name ten aanzien van vervoer en kritieke infrastructuur, en om de bestendigheid van vervoersinfrastructuur tegen dreigingen van hybride aard te verbeteren; 16. wijst op de vorderingen die zijn gemaakt met de vaststelling van de militaire behoeften met betrekking tot militaire mobiliteit binnen en buiten de EU, met name voor infrastructuur voor tweeërlei gebruik, en is ingenomen met de nauwe betrokkenheid van de lidstaten tijdens alle etappes van dit proces, met het Nederlandse leiderschap van het PESCO-project, en met de bijdragen van de NAVO; 17. is ingenomen met het voorstel van de Commissie inzake het gebruik van de CEF en is verheugd over de aanzienlijke middelen die voor projecten inzake militaire mobiliteit voor tweeërlei gebruik worden bestemd om te waarborgen dat de infrastructuur wordt aangepast met inachtneming van de militaire mobiliteitsbehoeften; is van mening dat tweeërlei gebruik van infrastructuur absoluut noodzakelijk is, wil het civiele transportnetwerk de vruchten plukken van het actieplan en de middelen die worden toegewezen aan militaire mobiliteit; ziet de tenuitvoerlegging van het actieplan als een kans om de verhoogde netwerkcapaciteit ten goede te laten komen aan het civiele transportnetwerk en om multimodale verbindingen te creëren; is ingenomen met de verzoeken om het trans-Europees vervoersnetwerk te evalueren en aan te passen aan de in kaart gebrachte militaire behoeften die ook in aanmerking worden genomen bij nieuwe civiele vervoersprojecten, met name luchthavens, havens, snelwegen en spoorwegen als intermodale hubs in kerncorridors; wijst daarom op de noodzaak om, in samenwerking met de lidstaten, een lijst van nationale infrastructuur en corridors op te stellen waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke militaire eigenschappen van de lidstaten; merkt op dat projecten voor tweeërlei gebruik op duurzame wijze moeten worden ontwikkeld en in overeenstemming moeten zijn met de milieunormen; 18. is van mening dat, om de EU‑middelen optimaal te benutten, alle door de CEF gefinancierde transportprojecten van gemeenschappelijk belang, indien noodzakelijk, reeds in de conceptfase rekening moeten houden met de vereisten voor militaire mobiliteit, om zo onnodige verbeteringen van de infrastructuur in een latere fase, en dus economisch onverantwoord gebruik van de middelen, te voorkomen; is van mening dat bij elke bijdrage uit de aan militaire mobiliteit toegewezen CEF-middelen voor zover mogelijk prioriteit moet worden gegeven aan multimodale projecten, aangezien deze projecten de meeste kansen bieden voor tweeërlei gebruik, en aan grensoverschrijdende projecten, omdat die bijdragen aan oplossingen voor ontbrekende schakels en knelpunten, welke momenteel de belangrijkste fysieke belemmeringen vormen voor een snelle en naadloze mobiliteit voor zowel burgers als voor het vervoer van manschappen en zwaar militair materieel; benadrukt dat bij de vaststelling van de onderdelen van het trans-Europees vervoersnet (TEN‑V) die geschikt zijn voor militair transport, de civiele en militaire synergieën zonder voorbehoud maximaal moeten worden benut en het beginsel van tweeërlei gebruik moet worden nageleefd; is van mening dat bijkomende investeringen in het netwerk tot aanzienlijke voordelen voor militaire mobiliteit kunnen leiden en kunnen bijdragen tot de voltooiing van het TEN‑V-kernnetwerk tegen 2030 en van het uitgebreide netwerk tegen 2050; benadrukt dat de middelen voor militaire mobiliteit gebruikt zouden moeten kunnen worden voor de aanpassing van de vervoersinfrastructuur, en dan voor zowel het basale als het uitgebreide deel van het TEN‑V-netwerk; 19. staat achter het besluit om de middelen voor militaire mobiliteit onder het gecentraliseerde beheer van het CEF-programma te brengen, uitsluitend met het oog op mobiliteit voor tweeërlei gebruik; neemt kennis van de voorlopige, in het actieplan vastgestelde acties; roept de Commissie op om vóór 31 december 2019 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de militaire vereisten nader te bepalen, een lijst met delen van het TEN‑V die geschikt zijn voor militair vervoer en een lijst met prioritaire projecten inzake infrastructuur voor tweeërlei gebruik op te stellen, en de beoordelingsprocedures vast te stellen voor de subsidiabiliteit van acties in verband met militaire mobiliteit en de gunningscriteria; 20. brengt in herinnering dat diverse technologieën die in de defensiesector worden gebruikt, succesvol zijn vertaald naar de civiele sector; benadrukt dat de verwezenlijking van een intelligent transportsysteem dat berust op telematicatoepassingen zoals ERTMS en Sesar, evenals de inzet van Galileo/Egnos/GOVSATCOM-gerelateerde technologieën, tot de grootste toekomstige uitdagingen behoren voor de civiele transportsector; is daarom van mening dat bij toekomstige wijzigingen van het actieplan moet worden overwogen om voor deze uitdagingen militaire oplossingen in te zetten in de civiele transportsector, bijvoorbeeld op het gebied van cyberbeveiliging en beveiligde communicatie; dringt aan op verdere maatregelen om de samenwerking en het onderlinge vertrouwen tussen actoren op het gebied van cyberveiligheid en defensie te vergroten en wenst dat de samenwerking in het kader van de PESCO wordt geïntensifieerd; wijst erop dat de verdere ontwikkeling van een gezamenlijk kader voor de bestrijding van hybride dreigingen noodzakelijk is om de bestendigheid van de infrastructuur die van strategisch belang is voor de verbetering van de militaire mobiliteit in de EU te waarborgen; onderstreept het belang van de huidige inspanningen van de EU-instellingen om de verordening inzake de controles op de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik te actualiseren; 21. is zich bewust van de waarde van eventuele voorstellen inzake de regulering van het vervoer van gevaarlijke goederen voor militair gebruik, het actualiseren van het douanewetboek van de EU en het aanpassen van de btw‑regels; 22. is in dit opzicht ingenomen met de uitwisseling van informatie en goede praktijken tussen militaire en civiele spelers en benadrukt dat moet worden samengewerkt om een gemeenschappelijke basis te leggen voor het reguleren van het vervoer van gevaarlijke goederen voor militair gebruik; 23. merkt op dat in het actieplan nogal wat taken worden genoemd die op lidstaatniveau moeten worden uitgevoerd en dat het Europees Defensieagentschap en de Commissie steun en begeleiding voor een snelle en doeltreffende uitvoering van deze taken moeten bieden; herinnert aan de noodzaak van een geharmoniseerd en aangepast regelgevingskader op douane- en belastinggebied, met name voor wat betreft btw; benadrukt dat het met name belangrijk is de regels met betrekking tot vergunningen voor grensoverschrijdende verplaatsingen te harmoniseren, aangezien deze een enorm obstakel vormen en snelle verplaatsing in de weg staan; is van mening dat de lidstaten moeten samenwerken om ervoor te zorgen dat het grensoverschrijdende duale gebruik zo efficiënt mogelijk verloopt en dat de administratieve kosten worden beperkt; ondersteunt in dit verband het voornemen om tegen 2019 de wachttijden aan de grensovergangen te verkorten en met het oog hierop diplomatieke toestemmingen voor verplaatsingen over land, over zee en door de lucht binnen vijf dagen af te geven, en te overwegen deze periode verder te verkorten voor snelle-reactie-eenheden; 24. steunt het besluit van de aan de PESCO deelnemende lidstaten om militaire mobiliteit op te nemen in de initiële lijst van 17 prioritaire projecten die in het kader van de PESCO moeten worden ontwikkeld; benadrukt in dit verband dat het PESCO-project voor militaire mobiliteit een nuttig hulpmiddel zou kunnen zijn voor het coördineren van de inspanningen van de lidstaten waarin het actieplan voorziet, evenals voor andere activiteiten die buiten de onmiddellijke bevoegdheden van de EU vallen; is van mening dat deze taakverdeling, in combinatie met een goede coördinatie, essentieel is om te waarborgen dat het PESCO-project toegevoegde waarde levert; is tevens ingenomen met de meer bindende toezeggingen met betrekking tot de vereenvoudiging van grensoverschrijdend militair vervoer die in de PESCO-kennisgeving worden gedaan; verzoekt de lidstaten om actief deel te nemen aan het PESCO-project voor militaire mobiliteit; 25. onderstreept het belang van informatie en overleg met de plaatselijke gemeenschappen over de planning en impact van grote infrastructuurprojecten voor militaire mobiliteit; 26. onderstreept ten slotte dat de EU de inspanningen van de lidstaten alleen maar kan aanvullen; benadrukt dat het succes fundamenteel afhankelijk is van de aanvaarding door de lidstaten van een benadering om de relevante kwesties aan te pakken waarbij alle overheidsdiensten worden betrokken, en van hun vermogen om een dergelijke aanpak toe te passen; onderstreept hoe belangrijk het is dat de lidstaten politieke toezeggingen doen om effectieve militaire mobiliteit tot stand te brengen in de EU en daarbuiten; benadrukt dat militaire mobiliteit samenwerking en coördinatie tussen alle NAVO-bondgenoten vereist; 27. is ingenomen met de nieuwe gezamenlijke verklaring over de samenwerking tussen de EU en de NAVO, de Verklaring van Brussel over trans-Atlantische veiligheid en solidariteit en de nadruk die in beide verklaringen wordt gelegd op kwesties met betrekking tot militaire mobiliteit; is verheugd over de nieuwe initiatieven van de NAVO, met name het facilitatieplan voor het bevoegdheidsterrein van de SACEUR; verwelkomt de inspanningen van de NAVO om in dit verband de militaire mobiliteit te waarborgen en roept zowel de EU als de NAVO op onnodig dubbel werk te voorkomen; onderstreept het belang van havens als verbindingspunten van de EU met haar bondgenoten en als intra-Europese verbindingen voor zeevervoer over korte afstanden; onderstreept het belang van transparantie en communicatie over defensie-initiatieven van de EU, inclusief de PESCO, ten aanzien van de Verenigde Staten en andere NAVO-bondgenoten, teneinde misverstanden te voorkomen, en toont zich verheugd over de defensie-initiatieven van de EU om de Europese pijler binnen het NAVO-bondgenootschap te versterken; 28. verzoekt de EU, haar lidstaten en de NAVO om, met het oog op de totstandbrenging van synergieën, hun samenwerking en coördinatie te intensifiëren, onder meer door middelen in te zetten voor gemeenschappelijke projecten, de politieke flexibiliteit te vergroten, de betrekkingen tussen EU en NAVO te formaliseren, hun samenwerking uit te breiden en meer informatie te delen, mits dit in overeenstemming is met de veiligheidsbelangen van de Europese Unie; koestert de hoop dat de belemmeringen die de uitwisseling van geclassificeerde informatie tussen de twee organen in de weg staan, zo spoedig mogelijk zullen worden weggenomen, om zo deze nauwere samenwerking mogelijk te maken; 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de EU-agentschappen op het gebied van defensie, de secretaris-generaal van de NAVO en de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de NAVO-lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de sociale top voor eerlijke banen en groei, gehouden te Göteborg op 17 november 2017, het debat over onderwijs en cultuur in het kader van de Leidersagenda van november 2017 en de conclusies van de Europese Raad van 14 december 2017 betreffende de sociale dimensie van de Unie, onderwijs en cultuur, – gezien zijn resolutie van 12 mei 2011 over "Het potentieel van culturele en creatieve industrieën vrijmaken" (1) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over "Bevordering van de Europese culturele en creatieve sector als bron voor groei en banen" (2) , – gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over een coherent EU-beleid voor de culturele en creatieve sector (3) , – gezien zijn resolutie van 10 april 2008 over de culturele industrieën in Europa (4) , – gezien zijn resolutie van 7 juni 2007 over de sociale status van kunstenaars (5) , – gezien zijn resolutie van 12 mei 2011 over de culturele dimensies van het externe optreden van de EU (6) , – gezien zijn resolutie van 8 september 2015 naar een geïntegreerde aanpak van cultureel erfgoed voor Europa (7) , – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 over de rol van interculturele dialoog, culturele diversiteit en onderwijs bij het uitdragen van de fundamentele waarden van de EU (8) , – gezien zijn resolutie van 12 april 2016 over het leren over de EU op school (9) , – gezien zijn resolutie van 10 april 2008 over een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering (10) , – gezien zijn resolutie van 14 juni 2018 over de structurele en financiële obstakels voor de toegang tot cultuur (11) , – gezien zijn resolutie van 2 maart 2017 over de tenuitvoerlegging van Verordening (EU) nr. 1295/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2014‑2020) en tot intrekking van de Besluiten nr. 1718/2006/EG, nr. 1855/2006/EG en nr. 1041/2009/EG (12) , – gezien het Verdrag betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen, dat op 20 oktober 2005 door de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (Unesco) is aangenomen, – gezien de Kaderconventie van de Raad van Europa over de waarde van cultureel erfgoed voor de samenleving (Conventie van Faro) van 27 oktober 2005, – gezien Verordening (EU) nr. 1295/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2014 - 2020) en tot intrekking van de Besluiten nr. 1718/2006/EG, nr. 1855/2006/EG en nr. 1041/2009/EG (13) , – gezien de resolutie van de Raad van 16 november 2007 over een Europese agenda voor cultuur (14) , – gezien de conclusies van de Raad van 23 december 2014 over een werkplan voor cultuur (2015-2018) (15) , – gezien het EU-werkplan voor cultuur voor de periode 2015-2018, – gezien de conclusies van de Raad van 27 mei 2015 over culturele en creatieve kruisbestuiving ter stimulering van innovatie, economische duurzaamheid en sociale inclusie (16) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 8 juni 2016 getiteld "Naar een EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen" (JOIN(2016)0029), – gezien het verslag van de Commissie over de uitvoering van de Europese agenda voor cultuur ( COM(2010)0390 ), – gezien het Groenboek van de Commissie van 27 april 2010 getiteld "Het potentieel van culturele en creatieve industrieën vrijmaken" ( COM(2010)0183 ), – gezien het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad over het Europees Jaar van het cultureel erfgoed (2018) ( COM(2016)0543 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 26 september 2012 getiteld "Steun aan culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen in de EU" ( COM(2012)0537 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 december 2012 over inhoud in de digitale interne markt ( COM(2012)0789 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 juli 2014 getiteld "Naar een geïntegreerde aanpak van cultureel erfgoed voor Europa" ( COM(2014)0477 ), – gezien het verslag van 2012 van de werkgroep van deskundigen van de EU-lidstaten inzake toegang tot cultuur, – gezien de mededeling van de Commissie van 20 december 2010, getiteld "Wegwerken van grensoverschrijdende fiscale obstakels voor EU-burgers" ( COM(2010)0769 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 november 2011 over dubbele belasting op de interne markt ( COM(2011)0712 ), – gezien het verslag van 2015 van de deskundigengroep van de Commissie inzake het wegwerken van fiscale obstakels voor personen die over de grenzen heen actief zijn binnen de EU, getiteld "Ways to tackle cross-border tax obstacles facing individuals within the EU", – gezien het verslag van 2017 van de werkgroep van deskundigen van de EU-lidstaten inzake interculturele dialoog in het kader van de open coördinatiemethode, getiteld "How culture and the arts can promote intercultural dialogue in the context of the migratory and refugee crisis", – gezien de verklaring van Rome van 25 maart 2017 waarin de leiders van 27 lidstaten van de EU en de EU-instellingen hebben verkondigd te streven naar een ambitieuze Unie "waar de burgers nieuwe mogelijkheden voor culturele en sociale ontwikkeling en economische groei worden geboden", "een Unie die ons culturele erfgoed bewaart en culturele diversiteit bevordert", – gezien de verklaring van Davos van 22 januari 2018 over een kwalitatief hoogstaande Baukultur voor Europa, waarin de Europese ministers van Cultuur wijzen op de "dringende noodzaak [...] nieuwe benaderingswijzen te ontwikkelen om de culturele waarden van de Europese gebouwde omgeving te beschermen en te bevorderen" en op de dringende behoefte aan "een integrale, cultuurgerichte benadering van de gebouwde omgeving", – gezien artikel 52 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs ( A8-0388/2018 ), A. overwegende dat de prioriteiten voor de nieuwe agenda en de sectorspecifieke benadering moeten worden toegejuicht; overwegende dat gelijke steun op maat die op de sectorspecifieke uitdagingen is afgestemd, moet worden geboden voor alle culturele en creatieve sectoren, en dat culturele diversiteit en interculturele dialoog als transversale prioriteiten moeten worden gehandhaafd; overwegende dat cultuur een algemeen goed is en dat de nieuwe agenda voor cultuur gericht moet zijn op het behouden, uitbreiden en verspreiden van een levendig en gevarieerd cultureel aanbod, waarbij de toegang voor iedereen wordt gewaarborgd en deelname wordt bevorderd; B. overwegende dat de nieuwe agenda voor cultuur een flexibel kader moet bieden om culturele ecosystemen te wijzigen en synergieën tussen sectoren te bevorderen; C. overwegende dat Europa herstellende is van een ernstige financiële crisis, waarin de nationale en regionale begrotingen voor cultuur helaas vaak tot de eerste behoorden waarop werd bezuinigd; D. overwegende dat Europa wordt geconfronteerd met toenemende sociale ongelijkheid en jeugdwerkloosheid, om zich heen grijpend populisme en radicalisering, en een steeds diversere bevolking heeft; overwegende dat cultuur daarom belangrijker is dan ooit om sociale cohesie en interculturele dialoog tot stand te brengen en om de vrijheid en diversiteit van meningsuiting, communicatie en creatie van de burgers te waarborgen, en om bruggen te slaan tussen personen; E. overwegende dat de culturele en creatieve sector de sterkste troef van de EU is; overwegende dat zij goed zijn voor 4,2 % van het bbp van de EU en 8,4 miljoen banen, wat neerkomt op 3,7 % van de totale werkgelegenheid in de EU, en dat zij economisch veerkrachtig zijn, zelfs in periodes van crisis; overwegende dat deze sectoren de creativiteit bevorderen, die alle bedrijfstakken stimuleert, en dat in deze sectoren een hoger percentage jongeren en vrouwen werkt dan in andere sectoren; F. overwegende dat de Europese muzieksector zeer dynamisch is en goed is voor 1 miljoen banen en een omzet van 25 miljard EUR; overwegende dat deze echter ernstig ondergefinancierd blijft, met name wanneer rekening wordt gehouden met nieuwe onlinedistributiemodellen; overwegende dat van de totale begroting van Creatief Europa ter hoogte van 1,46 miljard EUR per juli 2018 slechts een bedrag van 51 miljoen EUR aan muziekprojecten is besteed, die hoofdzakelijk klassieke muziek betreffen; overwegende dat dit niet de diversiteit van de Europese muzieksector weerspiegelt, noch de economische, sociale en culturele bijdrage ervan; G. overwegende dat cultuur een belangrijke rol speelt voor de sociale cohesie en integratie, met name door de deelname van minderheden, kansarme groepen, gemarginaliseerde gemeenschappen, migranten en vluchtelingen aan het cultureel en maatschappelijk leven, en overwegende dat de speciale oproep tot het indienen van voorstellen op het gebied van integratie van migranten in het kader van Creatief Europa doeltreffend is gebleken, maar dat bij lange na niet alle projectaanvragen konden worden gehonoreerd en dat er te weinig financiering voorhanden was; H. overwegende dat kunstenaars en professionals uit de cultuursector vaak te maken hebben met een precaire en onstabiele situatie, geen of weinig sociale bescherming genieten en een onvoorspelbaar inkomen hebben; I. overwegende dat cultureel bewustzijn en culturele expressie op EU-niveau zijn erkend in de herziene aanbeveling inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren; overwegende dat de kunsten en menswetenschappen volledig in de onderwijsstelsels moeten worden geïntegreerd om bij te dragen tot de vorming van een Europa dat berust op samenwerking en creativiteit en zich inzet om duurzaamheid, integratie en burgerlijke samenhang te bevorderen; J. overwegende dat culturele netwerken een krachtig instrument zijn om banden tussen mensen en duurzame vreedzame betrekkingen en dialoog over de landsgrenzen heen tot stand te brengen, en bijgevolg ook om internationale culturele betrekkingen te bevorderen die centraal staan in het kader van mondiale regelgeving en de opkomst van een Europese culturele ruimte; Algemene opmerkingen 1. is ingenomen met de nieuwe agenda voor cultuur en benadrukt dat deze een uitstekende gelegenheid biedt om een omvattend en samenhangend cultuurbeleid op Europees niveau vast te stellen dat door de Europese burgers en buiten de EU wordt erkend; benadrukt echter dat de agenda alleen succesvol kan zijn als deze wordt ondersteund door een aanzienlijke verhoging van de begroting voor Creatief Europa en door de ontwikkeling van synergieën en interacties met andere door de EU gefinancierde programma's om tot een holistische, transversale benadering van cultuur te komen; 2. bevestigt de rol van cultuur en de culturele en creatieve sector als drijvende kracht achter de doelstellingen van het cohesiebeleid en de sociale inclusie in de hele Unie, en dringt erop aan dat hier rekening mee wordt gehouden bij de toewijzing van subsidies uit de structuurfondsen en het Cohesiefonds; 3. onderkent dat het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 een gelegenheid biedt om het bewustzijn te verhogen van de unieke kracht en diversiteit en intrinsieke waarde van de Europese cultuur en het cultureel erfgoed en van de essentiële rol die deze in onze samenleving en economie spelen om een samenhorigheidsgevoel te creëren, actief burgerschap te bevorderen en onze identiteit en fundamentele waarden vrijheid, diversiteit, gelijkheid, solidariteit en sociale rechtvaardigheid te preciseren; 4. is verheugd over het voornemen van de Commissie om met een actieplan voor cultureel erfgoed te komen en benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan zowel materiële als immateriële aspecten van het Europese erfgoed en aan de verbanden daarvan met hedendaagse artistieke en creatieve projecten en uitingen; benadrukt bovendien de noodzaak van een permanente gestructureerde dialoog met de belanghebbenden om kennis te vergaren, capaciteit op te bouwen en de bescherming van het cultureel erfgoed in Europa te coördineren, als middel om de erfenis van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed op lange termijn te bestendigen en om de uitvoering van het actieplan te ondersteunen; benadrukt dat deze gestructureerde dialoog alle culturele en creatieve sectoren en de erfgoedsector moet omvatten; roept de lidstaten bovendien op om aanvullende actieplannen op nationaal niveau op te stellen en beschouwt het actieplan als een kans om alle kwesties aan te pakken die in verband met de tien Europese initiatieven voor na het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 aan de orde zijn gesteld en om de tijdens dat jaar gedane aanbevelingen voor te stellen; 5. verzoekt de Commissie er zorg voor te dragen dat de noodzaak om op nieuwe, onvoorziene omstandigheden te reageren niet in de weg staat aan de verwezenlijking van reeds overeengekomen doelstellingen op het gebied van cultuur; herinnert eraan dat nieuwe initiatieven moeten worden gefinancierd uit een nieuwe begroting met inkomsten uit nieuwe bronnen en niet door de hertoewijzing van bestaande middelen; 6. roept de Commissie op één EU-portaalsite voor het cultureel erfgoed op te zetten, waarop informatie van alle EU-programma's voor steunverlening voor het cultureel erfgoed gebundeld wordt, ingedeeld in drie hoofdstukken: financieringsmogelijkheden voor cultureel erfgoed, een databank met voorbeelden van best practices en topkwaliteit op het gebied van het cultureel erfgoed, met de bijbehorende verwijzingen, en nieuws en links over beleidsontwikkelingen, acties en evenementen op het gebied van het cultureel erfgoed; 7. roept de Commissie en de lidstaten op nieuwe benaderingen te ontwikkelen voor systematische verzameling van gegevens voor alle culturele en creatieve sectoren en om ervoor te zorgen dat doeltreffende statistische codes en meer kwalitatieve indicatoren worden gebruikt om zo de kloof te dichten tussen de publieke sector, die steeds meer verstoken is van gegevens, en aanbieders van digitale diensten, die over grote hoeveelheden gegevens beschikken en deze informatie gebruiken om marktaandeel te verwerven en marktspelers te destabiliseren; 8. verzoekt de Commissie EU-scoreborden te introduceren om cultureel en mediapluralisme te meten, indicatoren te ontwikkelen en toezicht te houden op de vrijheid van artistieke expressie op Europees niveau en diversiteit bij de creatie, de distributie en het aanbod van creatieve werken; 9. is verheugd over de start van "Music Moves Europe", een belangrijke eerste stap voor het stimuleren van creativiteit, diversiteit en innovatie in de Europese muzieksector, en de sectorale actie op het gebied van muziek in het kader van het programma Creatief Europa; verzoekt de Commissie om bij de ontwikkeling van verdere EU-acties op het gebied van muziek aandacht te besteden aan mobiliteit van kunstenaars en verspreiding van repertoire binnen Europa en daarbuiten, distributie, financiering van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), transparantie en verantwoordelijkheid van digitale platforms ten aanzien van kunstenaars, diversiteit van streamingdiensten, toegankelijkheid van online-informatie en het in kaart brengen van de sector; 10. is ingenomen met de totstandkoming van een onlinebestand van Europese films en de lancering van de eerste EU-filmweek en spoort de Commissie en de lidstaten aan om in samenwerking met kunstenaars en de creatieve sectoren de Europese film in Europa en op wereldschaal bekender te maken, met name door de beschikbaarheid van Europese films te vergroten en de ontwikkeling te bevorderen van Europese platforms die toegang bieden tot films uit de EU waarvoor een licentie is verleend, en die in een billijke vergoeding voor kunstenaars en rechthebbenden voorzien en het territorialiteitsbeginsel eerbiedigen; benadrukt bovendien de positieve ervaringen die met de LUX-filmprijs zijn opgedaan met het oog op de promotie van Europese films en de bevordering van de distributie ervan; 11. roept de Commissie op het belang van de stedelijke agenda voor de EU te erkennen en de samenwerking tussen de lidstaten en steden, naast andere belanghebbenden, aan te moedigen om de groei, leefbaarheid en innovatie in de Europese steden te stimuleren en maatschappelijke uitdagingen vast te stellen en met succes aan te pakken; 12. verzoekt de Commissie te komen met een specifieke actie voor de mobiliteit van kunstwerken, mogelijk in de vorm van een subsidie om op tournee te gaan, aangezien dit de levenscyclus zou verlengen van talrijke projecten die in het kader van Creatief Europa worden gefinancierd; Culturele en artistieke dimensie 13. erkent de intrinsieke waarde van vrije culturele, artistieke en creatieve expressie en van een zo breed mogelijke publieke toegang tot cultuur, ook door middel van specifieke maatregelen; 14. roept de Commissie op ervoor te zorgen dat Europese festivals worden gesteund, aangezien zij een essentieel element vormen om burgers uit heel Europa en daarbuiten bij elkaar te brengen en tegelijkertijd de banden tussen hen te versterken; benadrukt dat festivals een verbindende kracht zijn en impact hebben op de samenleving, het burgerschap, de economie, het cultureel erfgoed en de externe ontwikkeling; 15. verzoekt de Commissie te overwegen om een Europese cultuurpersoon van het jaar aan te wijzen, met daarrond een reeks activiteiten en projecten in heel Europa om het leven en werk van deze persoon te eren en zijn of haar impact op de bevordering van de Europese waarden en identiteit te benadrukken; 16. dringt erop aan dat het professionalisme van kunstenaars, auteurs, culturele actoren, tekstschrijvers en audiovisuele actoren wordt gebruikt ter noodzakelijke ondersteuning van de ontwikkeling van een Europese culturele dimensie, interculturele dialoog, culturele en artistieke innovatie, territoriale samenhang en sociale inclusie; 17. roept de Commissie op cultuur te erkennen als "zachte kracht" die burgers in staat stelt om verantwoordelijke leiders in de samenleving te zijn, met integriteit, enthousiasme en empathie; 18. roept de Commissie op Europa in staat te stellen een plaats te zijn van verantwoordelijke burgers die relaties opbouwen die verder reiken dan hun eigen cultuur, die het denken onder de loep nemen en innovatie aanmoedigen, en die anderen ontwikkelen en motiveren; 19. roept de Commissie op de culturele diversiteit, de integratie van migranten en de kwaliteit van het burgerschap te bevorderen; 20. roept de Commissie op de samenwerking tussen professionals uit de cultuursector, lesgevers, betrokken burgers en zakenmensen aan te moedigen om een hernieuwde publieke belangstelling voor cultuur aan te wakkeren; 21. roept de Commissie op ervoor te zorgen dat culturele netwerken worden ondersteund als instrumenten voor collectieve kennis, ervaring en herinnering, die een informele uitwisseling van informatie mogelijk maken, die de discussie en de ontwikkeling van cultuur stimuleren om de mogelijkheden inzake mobiliteit en samenwerking te verbeteren en die bijdragen tot een geïntegreerde Europese culturele ruimte; Sociale dimensie 22. is verheugd dat de Commissie voornemens is om in het kader van Creatief Europa met een specifieke actie inzake mobiliteit te komen, maar onderstreept dat daarvoor een passende begroting en vereenvoudigde administratieve procedures vereist zijn ter voorkoming van belemmeringen in verband met bijvoorbeeld visa, met name die van derde landen; benadrukt dat specifieke actie vereist is om de belemmeringen en obstakels aan te pakken die leiden tot buitensporige of dubbele belasting van kunstenaars; 23. verzoekt de Commissie om één portaalsite op te zetten die informatie biedt over alle beschikbare verblijfprogramma's en mogelijkheden op het vlak van mobiliteit; 24. verzoekt de lidstaten te overwegen om artikel 17 van het OESO-modelbelastingverdrag te schrappen uit bilaterale belastingverdragen tussen lidstaten van de EU; roept de Commissie op om als tussentijdse oplossing een sectorspecifieke gedragscode voor bronbelasting op te stellen, waarin de mogelijkheden worden uiteengezet om de kosten te verminderen en de procedures te vereenvoudigen, door beste praktijken en toepasselijke uitzonderingen te presenteren; 25. dringt aan op waarborging van het recht van werknemers in creatieve sectoren en kunstenaars op een billijke vergoeding en billijke contractuele overeenkomsten en arbeidsomstandigheden; vestigt de aandacht op de projectgebaseerde, onzekere en atypische arbeidssituatie van werknemers in de culturele sector in Europa; roept de lidstaten derhalve op alomvattende maatregelen te nemen om het grijze gebied te verkleinen door middel van harmonisatie en de contractvoorwaarden voor kunstenaars en werknemers in creatieve sectoren in de hele EU en op Europese schaal te verbeteren met betrekking tot collectieve vertegenwoordiging, sociale zekerheid en directe en indirecte belastingen; dringt erop aan dat in de socialezekerheidsstelsels van de hele Unie ten volle rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van atypische arbeidsvormen; 26. onderstreept dat cultureel erfgoed en culturele ruimten een belangrijke rol spelen voor stedelijke vernieuwing en de bevordering van cohesie tussen de bewoners; spoort de Commissie en haar Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC), waarvan de werkzaamheden de verhalen van steden zin en richting geven, daarom aan om verder te werken aan de ontwikkeling van de monitor van culturele en creatieve steden, en roept steden en gemeenten op hier beter gebruik van te maken; 27. erkent de toegevoegde waarde van culturele buurtactiviteiten om lokale gemeenschappen sociale, economische en gezondheidsvoordelen te bieden, met name in gemarginaliseerde en lage-inkomensgebieden, zoals buitenwijken en plattelandsgebieden; roept de lidstaten, steden en gemeenten dan ook op om deze activiteiten te ondersteunen door middel van concrete maatregelen, zoals stedenbouwkundige voorschriften op maat, financieringsinitiatieven en het hergebruik van verlaten voorzieningen; 28. onderstreept dat cultuur een aantoonbaar effect heeft op de bevordering van de sociale cohesie en de verbetering van het welbevinden en het welzijn, en dat zij daarom een cruciale rol speelt bij het verlichten van de druk waarmee Europa wordt geconfronteerd bij het opvangen van een cultureel steeds diversere bevolking; benadrukt de rol die cultuur en de interculturele dialoog kunnen spelen bij het mondig maken van migranten en het bevorderen van hun integratie; 29. betreurt dat volgens de Eurobarometer-enquête van 2017 36 % van de Europeanen in het jaar voorafgaand aan de enquête niet aan enige culturele activiteit had deelgenomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve voor een sterkere koppeling tussen cultuur, kunst, creatie, onderwijs, innovatie en kunstzinnig onderzoek te zorgen; roept de Commissie en de lidstaten bovendien op te investeren in publieksbinding, betrokkenheid van de gemeenschap en culturele capaciteit, en de nodige maatregelen toe te passen om de toegang tot en de deelname aan het culturele leven te waarborgen, in het bijzonder voor de meest achtergestelde groepen; 30. stimuleert nauwere synergieën tussen de culturele sector en het onderwijs, bijvoorbeeld door buitenschoolse activiteiten of de betrokkenheid van kunstenaars bij scholen aan te moedigen; herinnert er in dit verband aan dat kunstenaars, managers, leraren, begeleiders, maatschappelijk werkers en andere werknemers in deze sectoren voldoende financiële steun van de overheid moeten krijgen; 31. benadrukt het belang van doeltreffende maatregelen ter bevordering van de intellectuele en culturele ontwikkeling van kinderen; roept de Commissie en de lidstaten op om in het kader van hun respectieve bevoegdheden voldoende middelen uit te trekken voor de ondersteuning van culturele producties voor kinderen; 32. benadrukt de toegevoegde waarde van kunst, muziek en menswetenschappen in het schoolonderwijs, aangezien deze bijdragen tot de bevordering van creativiteit, belangstelling wekken voor cultuur en kritisch denken stimuleren; onderstreept dat de behoefte aan culturele en creatieve vaardigheden in de digitale omgeving steeds meer toeneemt en roept de Commissie en de lidstaten daarom op om een strikte scheiding tussen disciplines op te heffen, om zowel in het formele als in het niet-formele onderwijs te zorgen voor een transitie van de STEM-benadering (Science, Technology, Engineering and Mathematics) naar een STEAM-benadering en om voor werknemers in de culturele en creatieve sector en in de audiovisuele sector een benadering in het kader van een leven lang leren te hanteren; erkent de belangrijke rol van muziek en kunst in het schoolonderwijs; verzoekt de Commissie en de lidstaten zich over de ontwikkeling van een handboek over Europese cultuurgeschiedenis te beraden; 33. benadrukt dat een veilige en adequate leeromgeving voor leerlingen en leraren van essentieel belang is om cultuur te laten bloeien; dringt er in dit verband bij de lidstaten op aan om fors te investeren in het onderhoud van openbare voorzieningen, met name scholen, teneinde de aardbevingsbestendigheid te verbeteren en bouwkundige belemmeringen weg te nemen; 34. merkt op dat het tempo van de technologische veranderingen het absoluut noodzakelijk maakt om een benadering in het kader van een leven lang leren te hanteren die toegankelijk is voor cultuurbeoefenaars en om de synergieën tussen cultuur en formeel en niet-formeel onderwijs te versterken; 35. onderkent het potentieel van creatieve centra als gedeelde werkplekken voor professionals uit de culturele en creatieve sector; benadrukt echter dat de sectoren in de eerste plaats behoefte hebben aan capaciteitsopbouw op het gebied van digitale en leidinggevende vaardigheden en zich niet zonder meer zouden mogen concentreren op verdere digitale innovatie; 36. merkt op dat democratische beginselen en Europese waarden zoals vrijheid van meningsuiting, eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat, democratie en solidariteit steeds meer onder druk staan als gevolg van de toenemende polarisatie, zowel binnen Europa als wereldwijd; verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve een strategische benadering te ontwikkelen ter bescherming van culturele rechten, de vrijheid van artistieke expressie en pluralisme van de media, en van het recht om vrijelijk deel te nemen aan het culturele leven, onder meer door de ontwikkeling van indicatoren en monitoringsystemen op Europees niveau te ondersteunen; 37. is het ermee eens dat culturele participatie en dagelijkse creativiteit in hoge mate bijdragen tot de bevordering van de interculturele dialoog en de opbouw van gezonde samenlevingen; benadrukt echter dat binnen de financieringsinstrumenten van de EU voldoende ruimte moet zijn om rekening te houden met de intrinsieke en unieke waarde van het werk van kunstenaars; 38. wijst op de noodzaak om de toegang van vrouwen tot alle artistieke, culturele en creatieve beroepen te bevorderen en spoort de lidstaten aan om de belemmeringen voor vrouwen bij de toegang tot leidinggevende functies in culturele instellingen en stichtingen, academies en universiteiten weg te nemen; Economische dimensie 39. benadrukt dat de Commissie en de lidstaten moeten bijdragen aan de ontwikkeling van culturele organisaties door stabiele, betrouwbare en continue financiële steun te verlenen; betreurt dat Creatief Europa, ondanks de toegevoegde waarde van culturele investeringen voor de EU, slechts 0,15 % van de totale begroting van de EU uitmaakt, en dat slechts 31 % van de begroting voor dat programma bestemd is voor cultuur; stelt vast dat de beleidsterreinen van Creatief Europa zullen worden uitgebreid; neemt kennis van het voorstel voor het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK) en verwelkomt de voorgestelde verhoging van de financiering als een goede eerste stap, maar dringt erop aan dat de begroting voor het nieuwe programma Creatief Europa wordt verdubbeld en dat het programma toegankelijker wordt gemaakt voor kleine organisaties; 40. benadrukt dat de populariteit van Creatief Europa, in combinatie met de onderfinanciering en de administratieve complexiteit ervan, ervoor heeft gezorgd dat slechts 16,2 % van de aanvragen kon worden gehonoreerd en wat de ondersteunde projecten betreft tot een aanzienlijk regionaal en geografisch onevenwicht heeft geleid; wijst erop dat dit in combinatie met de administratieve complexiteit een ontmoedigende werking heeft en frustraties veroorzaakt ten aanzien van het programma en het culturele optreden van de EU, en veel actoren uit de culturele en creatieve sector ervan weerhoudt een aanvraag in te dienen; dringt er daarom op aan dat het selectieproces opnieuw wordt overdacht, samen met de tekortkomingen die in het verslag van de evaluatie halverwege zijn vastgesteld; 41. onderstreept hoe belangrijk het is de toegang tot Creatief Europa voor kleine culturele actoren en kmo's te vergemakkelijken en te stroomlijnen; benadrukt in dit verband de noodzaak om een specifiek onderdeel in te voeren voor deze actoren en ondernemingen, met name uit gebieden die door natuurrampen worden getroffen; 42. betreurt dat cultuur en kunst in het MFK-voorstel van de Commissie niet worden vermeld in het kader van de meeste beleidsgebieden waaraan zij een bijdrage leveren, en verzoekt de Commissie daarom om in samenwerking met de culturele en creatieve sector holistische en gecoördineerde strategieën te ontwerpen voor de integratie van cultuur en kunst in andere beleidsgebieden, met bijzondere aandacht voor de toegankelijkheid van de financiering voor kleine organisaties; 43. onderstreept dat cultuur een sectoroverschrijdende impact heeft en verzoekt de Commissie en de lidstaten om verslag te doen van alle financiering die in het kader van steunprogramma's aan cultuur wordt toegewezen, en ervoor te zorgen dat daarvoor in totaal ten minste 1 % van het volgende MFK wordt uitgetrokken; verzoekt de regio's van de EU om cultuur, cultureel erfgoed en de culturele en creatieve sector in de structuurfondsen als prioriteit aan te wijzen en de lidstaten aan te sporen om een culturele dimensie op te nemen in de strategische doelstellingen van hun operationele programma's; 44. verzoekt de Commissie één centraal portaal te ontwikkelen dat op gebruiksvriendelijke, omvattende, innovatieve en efficiënte wijze een overzicht geeft van alle bestaande financieringsinstrumenten van de EU, met duidelijke richtlijnen en bijstand voor de aanvragers; 45. verzoekt de Commissie en de lidstaten te garanderen dat in het kader van de financieringsinstrumenten van de EU voldoende middelen worden toegewezen op basis van de intrinsieke waarde van artistieke en creatieve projecten; 46. verzoekt de Commissie bijzondere aandacht te besteden aan culturele gebieden die door een gebrek aan financiering of aandacht in gevaar komen, zoals poëzie. 47. roept de Commissie en de lidstaten op om voor elke sector een aanpak op maat vast te stellen; wijst erop dat subsidies van cruciaal belang zijn wanneer wordt gekeken naar het culturele ecosysteem als geheel, immateriële activa correct worden gewaardeerd en innovatieve artistieke en culturele praktijken worden ondersteund; wijst erop dat financieringsinstrumenten zoals garanties, leningen en eigen vermogen weliswaar geschikt zijn voor op winst gerichte projecten, maar dat subsidies de belangrijkste financieringsbron moeten blijven, met name voor kleine entiteiten; 48. verzoekt de Commissie verslag te doen van de tenuitvoerlegging van de financiële garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sector; betreurt dat de faciliteit een beperkte geografische dekking heeft en stelt voor om microfinanciering te verstrekken aan heel kleine actoren, aangezien de culturele en creatieve sector voor het overgrote deel uit kmo's bestaat, waarbij het voor 95 % om micro-ondernemingen gaat; onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat banken auteursrechten en immateriële activa beter waarderen; 49. spoort aan tot verdere ontwikkeling van het initiatief "Culturele Hoofdsteden van Europa" en van duurzaam cultureel toerisme door in samenwerking met de culturele sectoren, gemeenschappen en burgers en met Unesco erfgoedlocaties aan te wijzen en door in samenwerking met de Raad van Europa culturele routes te ontwikkelen; pleit voor de bevordering van EU-regio's als Europese topbestemmingen (EDEN); Digital4Culture 50. merkt op dat de wijze waarop kunst en cultuur worden geproduceerd, gedistribueerd en gebruikt, door de digitale revolutie een radicale verandering heeft ondergaan die kansen biedt, maar tegelijkertijd gepaard gaat met grote uitdagingen in verband met de toch al moeilijke arbeidsomstandigheden van kunstenaars en werknemers uit creatieve sectoren, waardoor zij in hun economische bestaan worden bedreigd; roept de Commissie en de lidstaten dan ook op om een billijke vergoeding, fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en de modernisering van de sociale zekerheid voor de culturele en creatieve sector te bevorderen, alsook de erkenning van de status van kunstenaars; 51. erkent de positieve bijdrage van digitale technologieën aan het vergemakkelijken en verbreden van de mogelijkheden voor het behoud van en de toegang tot culturele, artistieke, creatieve en audiovisuele inhoud en diensten, bijvoorbeeld door middel van toegevoegde en virtuele realiteit en interfaces tussen mens en machine, maar ook door de productie van educatieve en narratieve videospellen en de creatie van een cultureelerfgoedcloud; roept de Commissie en de lidstaten in dit verband op om synergieën op dit gebied aan te moedigen, met name met de programma's Digitaal Europa en Horizon Europa; 52. is van mening dat de bescherming van auteursrechten van fundamenteel belang is voor de inkomsten van de culturele en creatieve sector en is verheugd over het voorstel voor de nieuwe richtlijn inzake auteursrechten en de daarin vervatte maatregelen om nieuwsuitgevers te beschermen, de waardekloof tussen de creatieve sector en digitale platforms te dichten, voor transparantere en evenwichtigere contractuele betrekkingen van auteurs en uitvoerend kunstenaars te zorgen, en zich te hoeden voor schending van intellectuele-eigendomsrechten; benadrukt dat het van essentieel belang is een eerlijke digitale markt tot stand te brengen die een billijke vergoeding voor werknemers uit creatieve sectoren waarborgt; 53. roept de Commissie en de lidstaten op ervoor te zorgen dat digitale platforms die een actieve rol spelen bij de distributie, promotie en commerciële exploitatie van auteursrechtelijk beschermde inhoud, er duidelijk toe worden verplicht licenties van rechthebbenden te verkrijgen en aan kunstenaars, auteurs, nieuwsuitgevers, producenten, journalisten en ander werknemers uit creatieve sectoren een billijke vergoeding te betalen voor het digitale gebruik van hun werk; 54. benadrukt dat de koppeling tussen de Europese agenda voor cultuur en de digitale agenda moet worden gehandhaafd om de bestaande synergieën te versterken; 55. herinnert eraan dat het belangrijk is om, met name onder minderjarigen, gegevensbescherming en digitale en mediageletterdheid te bevorderen, aangezien dit de meest doeltreffende oplossing is om onder meer onlinemanipulatie en microtargeting aan te pakken; 56. benadrukt dat het van cruciaal belang is werknemers in de culturele sector toe te rusten met toereikende digitale vaardigheden en competenties, om de bevordering en het genot van cultureel erfgoed te stimuleren; Externe dimensie 57. betreurt dat de bescherming en bevordering van cultuur niet als doel is opgenomen in de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling; beklemtoont dat cultuur een motor voor duurzame ontwikkeling en interculturele dialoog is en dat synergieën kunnen worden benut gezien de nabuurschaps- en internationale dimensie van Creatief Europa; 58. verzoekt de Commissie regelmatig verslag uit te brengen aan het Parlement over de uitvoering van de strategie voor internationale culturele betrekkingen en de middelen voor EU-delegaties voor culturele promotie-initiatieven en -projecten te verhogen, ook in samenwerking met de nationale instituten voor cultuur van de Europese Unie (EUNIC); 59. staat achter het initiatief van de Raad om een alomvattende benadering inzake internationale culturele betrekkingen uit te werken en pleit voor de oprichting van culturele steunpunten in alle EU-delegaties, passende opleiding van ambtenaren en de betrokkenheid van lokale actoren en actoren die aan de basis actief zijn, het maatschappelijk middenveld en internationale culturele netwerken, onder meer bij de voorbereidende actie inzake Europese cultuurhuizen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden om verslag uit te brengen om de twee jaar over de stand van zaken van de internationale culturele betrekkingen; o o o 60. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten.