(Gewone wetgevinsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0627 ), – gezien artikel 294, lid 2, artikel 114 en artikel 168, lid 4, punt c), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0381/2021), — gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 8 december 2021 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio's, – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 24 november 2021 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement, 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 15 december 2021 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2017/746 wat betreft overgangsbepalingen voor bepaalde medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek en de uitgestelde toepassing van de voorwaarden voor intern vervaardigde hulpmiddelen (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/112.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement Kernplatformdienst eindgebruikers zakelijke gebruikers Onlinetussenhandels­diensten Aantal unieke eindgebruikers die ten minste eenmaal gedurende de maand gebruik hebben gemaakt van de onlinetussenhandelsdienst, bijvoorbeeld door ten minste eenmaal gedurende de maand actief in te loggen, een zoekopdracht te doen, te klikken of te scrollen of een transactie te sluiten via de onlinetussenhandelsdienst. Aantal unieke zakelijke gebruikers die gedurende het hele jaar ten minste één item in de onlinetussenhandelsdienst hebben opgenomen of gedurende het jaar een door de onlinetussenhandelsdienst mogelijk gemaakte transactie hebben gesloten. Onlinezoekmachines Aantal unieke eindgebruikers die ten minste eenmaal gedurende de maand gebruik hebben gemaakt van de onlinezoekmachine, bijvoorbeeld door een zoekopdracht te doen. Aantal unieke zakelijke gebruikers met zakelijke websites (d.w.z. websites die in commerciële of professionele hoedanigheid worden gebruikt) die gedurende het jaar zijn geïndexeerd door of deel uitmaken van de index van de onlinezoekmachine. Online socialenetwerkdiensten Aantal unieke eindgebruikers die ten minste eenmaal gedurende de maand gebruik hebben gemaakt van de online socialenetwerkdienst, bijvoorbeeld door actief in te loggen, een pagina te openen, te scrollen, te klikken, te liken, een zoekopdracht te doen, berichten te posten of opmerkingen te maken. Aantal unieke zakelijke gebruikers die een zakelijke listing of zakelijk account hebben in de online socialenetwerkdienst en ten minste één keer gedurende het jaar gebruik hebben gemaakt van de dienst, bijvoorbeeld door actief in te loggen, een pagina te openen, te scrollen, te klikken, te liken, een zoekopdracht te doen, berichten te posten, opmerkingen te maken of de tools ervan voor bedrijven te gebruiken. Videoplatformdiensten Aantal unieke eindgebruikers die ten minste eenmaal gedurende de maand gebruik hebben gemaakt van de videoplatformdienst, bijvoorbeeld door een segment van audiovisuele inhoud af te spelen, een zoekopdracht te doen of een stuk audiovisuele inhoud te uploaden, met inbegrip van onder meer door gebruikers gegenereerde video’s. Aantal unieke zakelijke gebruikers die in de loop van het jaar ten minste één stuk audiovisuele inhoud hebben geleverd die op de videoplatformdienst is geüpload of afgespeeld. Nummeronafhankelijke interpersoonlijke communicatiedienst Aantal unieke eindgebruikers die ten minste eenmaal gedurende de maand via de nummeronafhankelijke persoonlijke communicatiedienst een communicatie hebben geïnitieerd of op enigerlei wijze hieraan hebben deelgenomen. Aantal unieke zakelijke gebruikers die ten minste eenmaal in de loop van het jaar via de nummeronafhankelijke persoonlijke communicatiedienst een zakelijk account hebben gebruikt of anderszins op enigerlei wijze een communicatie hebben geïnitieerd of hieraan hebben deelgenomen teneinde rechtstreeks met een eindgebruiker te communiceren. Besturingssystemen Aantal unieke eindgebruikers die een apparaat met het besturingssysteem hebben gebruikt dat ten minste eenmaal gedurende de maand is geactiveerd, geactualiseerd of gebruikt. Aantal unieke ontwikkelaars die gedurende het jaar ten minste één softwaretoepassing of een softwareprogramma hebben gepubliceerd, geactualiseerd of aangeboden met behulp van de programmeertaal of software-ontwikkelingstools van, of op enigerlei wijze draaiende op, het besturingssysteem. Cloudcomputingdiensten Aantal unieke eindgebruikers die ten minste eenmaal gedurende de maand gebruik hebben gemaakt van cloudcomputingdiensten van de betrokken aanbieder van cloudcomputingdiensten, in ruil voor een vergoeding, ongeacht of deze vergoeding in dezelfde maand plaatsvindt. Aantal unieke zakelijke gebruikers die gedurende het jaar cloudcomputingdiensten heeft geleverd in de cloudinfrastructuur van de betrokken aanbieder van cloudcomputingdiensten. Advertentiediensten Eigen verkoop van advertentieruimte Aantal unieke eindgebruikers aan wie ten minste eenmaal gedurende de maand een advertentieweergave is vertoond. Advertentietussenhandel (met inbegrip van advertentienetwerken, advertentie-uitwisselingsdiensten en andere advertentietussenhandelsdiensten) Aantal unieke eindgebruikers aan wie ten minste eenmaal gedurende de maand een advertentieweergave is vertoond, waardoor de advertentietussenhandelsdienst is ingeschakeld. Eigen verkoop van advertentieruimte Aantal unieke adverteerders die gedurende het jaar ten minste één advertentieweergave hebben weergegeven. Advertentietussenhandel (met inbegrip van advertentienetwerken, advertentie-uitwisselingsdiensten en andere advertentietussenhandelsdiensten) Aantal unieke zakelijke gebruikers (waaronder adverteerders, uitgevers of andere tussenpersonen) die gedurende het jaar via de advertentietussenhandelsdienst in interactie traden of erdoor werden bediend. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de artikelen 6, 8, 10, 83, 153 en 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en de artikelen 21 en 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien de sinds 1975 vastgestelde EU-richtlijnen betreffende verschillende aspecten van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, namelijk Richtlijn 79/7/EEG van de Raad van 19 december 1978 betreffende de geleidelijke tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van de sociale zekerheid (1) , Richtlijn 86/613/EEG van de Raad van 11 december 1986 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van zelfstandig werkzame mannen en vrouwen, de landbouwsector daarbij inbegrepen, en tot bescherming van het moederschap (2) , Richtlijn 92/85/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (3) , Richtlijn 2004/113/EG van de Raad van 13 december 2004 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten (4) , Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (5) , Richtlijn 2010/18/EU van de Raad van 8 maart 2010 tot uitvoering van de door BUSINESSEUROPE, UEAPME, het CEEP en het EVV gesloten herziene raamovereenkomst (6) en Richtlijn 2010/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2010 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van zelfstandig werkzame mannen en vrouwen en tot intrekking van Richtlijn 86/613/EEG van de Raad (7) , – gezien het VN-Verdrag van 1949 inzake de afschaffing van mensenhandel en van de exploitatie van prostitutie van anderen, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, met name doelstelling 5 en de bijbehorende streefcijfers en indicatoren, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul), – gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking die op 15 september 1995 tijdens de vierde wereldvrouwenconferentie werden aangenomen, en de latere documenten die werden aangenomen tijdens de bijzondere zittingen van de VN in Peking +5, +10, +15 en +20, – gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 18 december 1979, – gezien het Verdrag nr. 100 van de Internationale Arbeidsorganisatie betreffende gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke arbeidskrachten voor arbeid van gelijke waarde, – gezien het Verdrag nr. 156 van de Internationale Arbeidsorganisatie betreffende gelijke kansen voor en gelijke behandeling van mannelijke en vrouwelijke arbeiders: arbeiders met gezinsverantwoordelijkheid, – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020 “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 5 maart 2021 “Verslag over gendergelijkheid in de EU van 2021” (SWD(2021)0055), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 “EU-strategie voor de rechten van het kind (2020-2025)” ( COM(2021)0142 ), – gezien de studie “The gendered impact of the COVID-19 crisis and post-crisis period” (Het gendereffect van de COVID-19-crisis en de periode na de crisis), die op 30 september 2020 door de beleidsondersteunende afdeling Rechten van de burger en Constitutionele Zaken van zijn directoraat-generaal Intern Beleid werd gepubliceerd, – gezien de gendergelijkheidsindex 2019 en 2020 van het Europees Instituut voor gendergelijkheid, – gezien zijn resolutie van 9 juni 2015 over de EU-strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen na 2015 (8) , – gezien zijn resolutie van 14 juni 2017 over de noodzaak van een EU-strategie tot beëindiging en preventie van de genderpensioenkloof (9) , – gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over de noodzaak van een specifieke Raadsformatie voor gendergelijkheid (10) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over de EU-strategie inzake gendergelijkheid (11) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over het genderperspectief in de COVID-19-crisis en de periode na de crisis (12) , – gezien zijn resolutie van 11 februari 2021 over de uitdagingen met betrekking tot vrouwenrechten in Europa: meer dan 25 jaar na de verklaring en het actieprogramma van Peking (13) , – gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over de situatie op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in de EU, in verband met de gezondheid van vrouwen (14) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid ( A9-0315/2021 ), A. overwegende dat vrouwenrechten mensenrechten, en dus universeel en ondeelbaar zijn, zoals verankerd in het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het Handvest van de grondrechten; overwegende dat de strijd voor gendergelijkheid en voor de bevordering en bescherming van vrouwenrechten een echt collectieve verantwoordelijkheid is die snellere vooruitgang en meer inspanningen van de EU-instellingen en de lidstaten vereist; overwegende dat de EU en haar lidstaten ernaar moeten streven om ongelijkheid en discriminatie op basis van gender en geslacht tegen te gaan, gendergelijkheid te bevorderen en gelijke rechten en gelijke behandeling voor vrouwen en mannen in al hun verscheidenheid te waarborgen, en ervoor moeten zorgen dat zij gelijke invloed en kansen hebben om zowel de samenleving als hun eigen leven in te richten; overwegende dat de EU volgens het Europees Instituut voor gendergelijkheid nog minstens zestig jaar verwijderd is van het bereiken van volledige gendergelijkheid; overwegende dat gelijkheid van mannen en vrouwen in de EU nog niet is bereikt en dat de vooruitgang op dit gebied traag blijft en in sommige regio’s en landen is gestagneerd of zelfs omgeslagen in achteruitgang; overwegende dat de score van de EU op de gendergelijkheidsindex sinds 2010 met slechts 4,1 punten is gestegen, en sinds 2017 met 0,5 punten (15) ; overwegende dat de lidstaten in 2020 gemiddeld 67,9 op 100 scoorden; B. overwegende dat vrouwen dezelfde kansen als mannen op economische onafhankelijkheid moeten hebben; overwegende dat de arbeidsparticipatie van vrouwen weliswaar is toegenomen, maar dat ongelijkheid van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt nog steeds een zorgwekkende realiteit en een enorme uitdaging is en dat trends op de arbeidsmarkt in verband met de pandemie een grotere impact op vrouwen dan op mannen laten zien (16) ; overwegende dat de arbeidsparticipatie van mannen in de werkzame leeftijd in de EU-27 in 2019 79 % bedroeg, 11,7 procentpunten hoger dan die van vrouwen; overwegende dat 8 % van de werkende mannen in de EU in deeltijd werkt, tegen 31 % van de vrouwen, en dat dit de aanhoudende ongelijkheden illustreert; overwegende dat de genderkloof in de arbeidsparticipatie, gemeten naar voltijdequivalent, sinds 2010 in acht lidstaten is toegenomen; overwegende dat er te weinig vooruitgang is geboekt bij het bestrijden van de sectorale en beroepsmatige gendersegregatie op de arbeidsmarkt; overwegende dat de arbeidsparticipatiekloof bijzonder groot is voor vrouwen met een lage sociaal-economische status, zoals alleenstaande moeders, vrouwen met zorgtaken, vrouwen met een handicap, vrouwelijke migranten en vluchtelingen, vrouwen met verschillende raciale en etnische achtergronden, vrouwen die tot een religieuze minderheid behoren, laagopgeleide vrouwen, lhbtiq+-vrouwen en jonge en oudere vrouwen; C. overwegende dat het uurloon van vrouwen in de Europese Unie gemiddeld 14 % lager is dan dat van mannen, en dat de genderloonkloof in de lidstaten uiteenloopt van 3,3 % tot 21,7 %; overwegende dat het beginsel van gelijke beloning voor mannen en vrouwen sinds 1957 deel uitmaakt van het EU-acquis en van een aanzienlijke hoeveelheid nationale wetgeving, en dat ondanks de maatregelen die zijn getroffen en de middelen die zijn besteed om deze ongelijkheden te verkleinen, de vooruitgang uiterst traag verloopt en de loonongelijkheid in bepaalde lidstaten zelfs groter is geworden; overwegende dat veel meer vrouwen dan mannen (8,9 miljoen tegenover 560 000) in deeltijd werken vanwege hun zorgtaken; overwegende dat de toenemende langdurige zorgbehoeften en een gebrek aan zorgdiensten de genderongelijkheid binnen gezinnen en op de arbeidsmarkt versterken; overwegende dat uit cijfers van Eurostat blijkt dat de werkloosheid onder vrouwen is gestegen van 6,9 % in april tot 7,9 % in augustus 2020, terwijl de werkloosheid onder mannen in diezelfde periode is gestegen van 6,5 % tot 7,1 %; D. overwegende dat vrouwen te maken hebben met onderling verwante ongelijkheden en discriminatie, onder meer op grond van ras, etnische of sociale achtergrond, seksuele geaardheid, genderidentiteit en -uiting, godsdienst of overtuiging, verblijfsstatus en handicap, en dat moet worden getracht alle vormen van discriminatie aan te pakken om gendergelijkheid voor alle vrouwen te bewerkstelligen; overwegende dat in het EU-beleid tot nu toe geen intersectionele benadering is toegepast en alleen aandacht is besteed aan de individuele dimensie van discriminatie, waardoor de institutionele, structurele en historische dimensies ervan over het hoofd worden gezien; overwegende dat door toepassing van intersectionele analyses niet alleen inzicht kan worden verkregen in structurele belemmeringen, maar ook bewijs wordt verzameld voor benchmarks en de weg wordt vrijgemaakt voor strategisch en doeltreffend beleid om systemische discriminatie, uitsluiting en sociale ongelijkheden te bestrijden; E. overwegende dat in het verslag van de Commissie over gendergelijkheid in de EU van 2021 wordt geconcludeerd dat de COVID-19-pandemie van grote invloed is op de levens van vrouwen en de bestaande ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in bijna alle aspecten van het leven heeft vergroot; overwegende dat ongeveer 70 % van de maatschappelijke en gezondheidswerkers aan de frontlinie van de pandemie, zoals verpleegkundigen, artsen of schoonmakers, vrouw is; overwegende dat de uiteenlopende gevolgen van de pandemie voor vrouwen variëren van een toename van gendergerelateerd en huiselijk geweld en intimidatie tot een zwaardere belasting met onbetaalde zorgtaken en huishoudelijke verantwoordelijkheden, aangezien vrouwen het merendeel van de huishoudelijke en gezinstaken blijven verrichten, vooral als zij telewerken, werkloos zijn of in deeltijd werken; overwegende dat vrouwen – met name gezondheidswerkers, zorgverleners en werknemers in andere door vrouwen gedomineerde en precaire sectoren – bovendien economisch worden benadeeld op de arbeidsmarkt en te kampen hebben met beperkte toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; overwegende dat de economische gevolgen van de pandemie de zwaarbevochten vooruitgang die in het afgelopen decennium is geboekt met betrekking tot de economische onafhankelijkheid van vrouwen teniet dreigen te doen; overwegende dat de werkgelegenheid van vrouwen tijdens de pandemie sterker is gedaald dan tijdens de recessie van 2008 (17) , met aanzienlijke gevolgen voor vrouwen en hun gezin en de bredere economie, zoals de beperking van kansen, vrijheden, rechten en welzijn; overwegende dat in het Global Gender Gap Report 2021 wordt gesteld dat de tijd die nodig is om de wereldwijde genderkloof te dichten als gevolg van de pandemie met een generatie is toegenomen, van 99,5 jaar naar 135,6 jaar (18) ; F. overwegende dat er de afgelopen tien jaar ongekende aandacht is geweest voor gendergelijkheid in de sport, maar niet altijd om de beste redenen en met de beste bedoelingen – vooral als het gaat om de rechten van vrouwen in de praktijk; G. overwegende dat het Europees Instituut voor gendergelijkheid gendergerelateerd geweld tegen vrouwen heeft omschreven als elke vorm van geweld die tegen vrouwen is gericht precies omdat zij vrouw zijn, of die vrouwen in onevenredige mate treft; overwegende dat alle vormen van geweld (fysiek, seksueel, psychologisch, economisch of cybergeweld) tegen vrouwen in strijd zijn met de mensenrechten, een extreme vorm van vrouwendiscriminatie zijn en behoren tot de grootste belemmeringen voor de verwezenlijking van gendergelijkheid; overwegende dat gendergerelateerd geweld zijn oorsprong vindt in de ongelijke machtsverdeling tussen vrouwen en mannen, patriarchale structuren en genderstereotypen – die hebben geleid tot overheersing en discriminatie van vrouwen door mannen – en er niet altijd hetzelfde uitziet en verschillende gradaties en vormen kan aannemen; overwegende dat een samenleving die vrij is van gendergerelateerd geweld moet worden erkend als een absolute randvoorwaarde voor gendergelijkheid; H. overwegende dat 31 % van de vrouwen in de Europa te maken heeft gehad met fysiek en/of seksueel geweld en dat talloze vrouwen te maken hebben gehad met seksueel geweld en intimidatie binnen intieme relaties en in het openbare leven (19) ; overwegende dat verslagen en cijfers van verschillende lidstaten een zorgwekkende toename van gendergerelateerd geweld tijdens de COVID-19-pandemie laten zien; overwegende dat sommige lidstaten volgens de Wereldgezondheidsorganisatie melding hebben gemaakt van een toename met 60 % van het aantal noodoproepen van vrouwen die tijdens de pandemie het slachtoffer werden van partnergeweld (20) ; overwegende dat het seksueel misbruik van kinderen online in de EU volgens een verslag van Europol drastisch is toegenomen (21) ; overwegende dat de sociale, economische, psychologische en democratische gevolgen van lockdowns mensen en vooral vrouwen in een kwetsbare situatie onevenredig hard hebben getroffen, vooral als het gaat om blootstelling aan geweld, verhoogde economische afhankelijkheid en ongelijkheden op de werkplek en bij de vervulling van zorgtaken; overwegende dat lockdownmaatregelen het voor slachtoffers van partnergeweld bovendien moeilijker hebben gemaakt om hulp te zoeken omdat zij vaak in lockdown zaten met hun misbruikers en beperkt toegang hadden tot hulpdiensten; overwegende dat onvoldoende of ongeschikte ondersteunende structuren en middelen de reeds bestaande “schaduwpandemie” hebben verergerd; I. overwegende dat er in heel Europa sprake is van zorgwekkende antigender- en antifeminismebewegingen die de rechten van vrouwen aanvallen, verwezenlijkingen en vooruitgang proberen terug te draaien en dus de democratische waarden ondermijnen; overwegende dat het verzet tegen gendergelijkheidsbeleid en vrouwenrechten een punt van grote zorg wordt; J. overwegende dat mensenhandel een sterk gendergerelateerd verschijnsel is, waarbij bijna driekwart van alle slachtoffermeldingen in de EU vrouwen en meisjes betreft, die overwegend worden verhandeld met het oog op seksuele uitbuiting; overwegende dat mensenhandel een groeiende activiteit van de georganiseerde misdaad is, en een schending van de mensenrechten; overwegende dat 78 % van alle verhandelde kinderen meisjes zijn, en 68 % van de verhandelde volwassenen vrouwen; K. overwegende dat toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met inbegrip van seksuele en relationele voorlichting, gezinsplanning, anticonceptiemethoden en veilige en legale abortus, van essentieel belang zijn voor het bereiken van gendergelijkheid en het uitbannen van gendergerelateerd geweld; overwegende dat de autonomie en het vermogen van meisjes en vrouwen om vrije en onafhankelijke beslissingen over hun lichaam en leven te nemen voorwaarden zijn voor hun economische onafhankelijkheid, en daardoor ook voor gendergelijkheid en de uitbanning van gendergerelateerd geweld; overwegende dat het onaanvaardbaar is dat diverse lidstaten momenteel proberen de toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten verder te beperken door middel van uiterst restrictieve wetgeving die tot genderdiscriminatie leidt en negatieve gevolgen heeft voor de gezondheid van vrouwen; L. overwegende dat vrouwen in de EU onevenredig vaker worden getroffen door armoede en een onevenredig groter risico lopen op sociale uitsluiting dan mannen, met name vrouwen die te kampen hebben met intersectionele discriminatie die voortvloeit uit structurele factoren, gendernormen en -stereotypen; overwegende dat de inkomstenkloof tussen mannen en vrouwen sinds 2010 in 17 lidstaten is toegenomen, terwijl de inkomenskloof tussen mannen en vrouwen in 19 lidstaten is toegenomen, hetgeen heeft geleid tot een algehele toename van de genderongelijkheid op dit gebied in de EU (22) ; overwegende dat in 2019 40,3 % van de huishoudens met een alleenstaande ouder in de EU het risico liep op armoede of sociale uitsluiting (23) ; overwegende dat vrouwen een groter risico lopen op armoede en werkonzekerheid, omdat zij vaak een baan hebben die te slecht wordt betaald om aan de armoede en onzekere arbeidsomstandigheden te ontsnappen; M. overwegende dat het belangrijk is het recht op gelijk loon voor gelijk of gelijkwaardig werk, zoals verankerd in de Verdragen van de Unie, te waarborgen; N. overwegende dat mannen in de EU gemiddeld 14,1 % meer verdienen dan vrouwen, maar dat dit percentage verschilt tussen de lidstaten; overwegende dat deze genderloonkloof onder meer leidt tot ongelijke pensioeninkomens, waarbij die van mannen 29,5 % (24) hoger liggen dan die van vrouwen, met als gevolg dat oudere vrouwen door de daaruit voortvloeiende pensioenkloof een hoger risico lopen op armoede en sociale uitsluiting; overwegende dat dit het resultaat is van loopbaan- en arbeidsparticipatiekloven die in de loop der tijd zijn ontstaan door de zorgtaken en/of het deeltijdwerk van vrouwen, en de daaruit voortvloeiende gevolgen voor de toegang tot financiële middelen als uitkeringen en pensioenregelingen; overwegende dat het recht op gelijk loon voor gelijk of gelijkwaardig werk niet altijd gewaarborgd is en dat dit een van de grootste uitdagingen blijft in de strijd tegen loondiscriminatie (25) ; overwegende dat het gelijk delen tussen mannen en vrouwen van ouderschapsverlof belangrijk is voor het dichten van de genderloonkloof; overwegende dat werk in sectoren waar vrouwen sterk vertegenwoordigd zijn, zoals de zorg, schoonmaak, detailhandel en onderwijs, weliswaar van essentieel belang en hoge sociaal-economische waarde is, maar vaak minder wordt gewaardeerd en lager wordt betaald dan werk in door mannen gedomineerde sectoren; overwegende dat dit duidelijk aantoont dat het dringend noodzakelijk is om de toereikendheid van de lonen in sectoren waar voornamelijk vrouwen werken opnieuw tegen het licht te houden; O. overwegende dat slechts 20,6 % van de vrouwen met een handicap in de EU voltijds werkt, ten opzichte van 28,5 % van de mannen met een handicap; overwegende dat uit cijfers blijkt dat gemiddeld 29,5 % van de vrouwen met een handicap in de EU risico loopt op armoede en sociale uitsluiting, ten opzichte van 27,5 % van de mannen met een handicap; P. overwegende dat genderstereotypen nog steeds van invloed zijn op de verdeling van taken tussen mannen en vrouwen in het huishouden, in het onderwijs, op de werkvloer en in de samenleving als geheel; overwegende dat onbetaalde zorg en huishoudelijk werk veelal worden verricht door vrouwen, die gezien hun essentiële rol in dit verband een onevenredig zware last dragen; overwegende dat de COVID-19-pandemie de schokkende toestand van de Europese verzorgingshuizen en de sector als geheel, waarin voornamelijk vrouwen werkzaam zijn, aan het licht heeft gebracht; overwegende dat 80 % van de zorg in de EU wordt verleend door mantelzorgers, waarvan 75 % vrouw is (26) ; overwegende dat vrouwen in de EU vóór de COVID-19-uitbraak wekelijks gemiddeld 13 uur meer dan mannen besteedden aan onbetaalde zorg en huishoudelijk werk; overwegende dat de ongelijke verdeling van zorgtaken in de lidstaten wordt verergerd door de beperkte of ontbrekende toegang tot passende en toegankelijke zorgvoorzieningen, met inbegrip van openbare voorzieningen voor kinderopvang en ouderenzorg, wat leidt tot perioden van afwezigheid van de arbeidsmarkt en tot een vergroting van de loon- en pensioenkloof tussen mannen en vrouwen; overwegende dat in 2019 7,7 miljoen vrouwen (in de leeftijdscategorie 20-64 jaar) niet beschikbaar waren op de arbeidsmarkt in de EU omdat zij de zorg voor kinderen of andere mensen met zorgbehoeften op zich hadden genomen, ten opzichte van 450 000 mannen; overwegende dat investeringen in universele diensten, met inbegrip van zorgdiensten, de onevenredige verantwoordelijkheid van vrouwen voor zorgtaken kunnen verlichten en hen beter in staat kunnen stellen om ten volle deel te nemen op de arbeidsmarkt; overwegende dat iedereen, ongeacht zijn of haar geslacht, recht heeft op werk en op evenwicht tussen beroeps- en privéleven; Q. overwegende dat maatregelen om evenwicht tussen werk en privéleven te bereiken belangrijk zijn voor een gelijke verdeling van de zorgtaken tussen vrouwen en mannen en voor het verkleinen van de verschillen op het gebied van inkomen en de kans op werk; overwegende dat het bereiken van evenwicht tussen werk en privéleven afhangt van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van hoogwaardige en betaalbare zorgdiensten; overwegende dat alle moederschapsuitkeringen moeten worden gewaarborgd en gehandhaafd, en dat de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven (27) volledig door de lidstaten moet worden uitgevoerd; overwegende dat overheidsbeleid ter bescherming en bevordering van het geven van borstvoeding noodzakelijk is, zonder afbreuk te doen aan de keuzevrijheid van vrouwen; R. overwegende dat de Commissie op 5 maart 2020 haar strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 heeft aangenomen, met een ambitieus kader voor de bevordering van gendergelijkheid in de EU; overwegende dat het beleid meer moet bijdragen tot de bevordering van gendergelijkheid; overwegende dat vrouwen onevenredig zwaar worden getroffen door de toenemende werkloosheid, groeiende onzekerheid, lage lonen en bezuinigingen, ook op het gebied van openbare diensten, met name de gezondheidssector en het onderwijs; overwegende dat het Parlement de Commissie daarom heeft verzocht een concreet stappenplan met tijdschema’s, doelstellingen, een jaarlijkse evaluatie, een toezichtmechanisme, duidelijke en meetbare succesindicatoren en aanvullende, gerichte acties vast te stellen; overwegende dat de EU via haar beleid, programma’s en betrekkingen met de lidstaten, ook via nauwe samenwerking op het gebied van de nationale herstelfondsen, de lidstaten zorgvuldig moet beoordelen om ervoor te zorgen dat zij de genderdimensie van de COVID-19-pandemie naar behoren in aanmerking nemen; S. overwegende dat het aandeel vrouwen in beide kamers van de nationale parlementen van de EU is toegenomen van 24 % in 2010 tot 32 % in 2020; overwegende dat het genderevenwicht onder ministers in de nationale regeringen is verbeterd van 26 % in 2010 tot 32 % in 2020; overwegende dat er echter aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten bestaan, daar in de kabinetten van slechts zeven lidstaten genderpariteit of genderevenwicht is bereikt; overwegende dat verandering op regionaal en lokaal niveau uiterst traag blijft verlopen, waarbij in 2019 slechts 29 % van de functies werd bekleed door vrouwen, terwijl in Hongarije, Slowakije en Roemenië meer dan 80 % van de afgevaardigden in regionale parlementen man was; T. overwegende dat het recht op gelijke beloning voor gelijk werk van gelijke waarde in veel omstandigheden niet is gewaarborgd, zelfs niet wanneer dit in de wet is verankerd; overwegende dat de onderliggende oorzaken van die discriminatie moeten worden aangepakt, hetzij door bescherming en verbetering van arbeidsrechten, hetzij door een verscherping van het toezicht op het bedrijfsleven, met name via nationale arbeidsinspecties; overwegende dat collectieve onderhandelingen van cruciaal belang zijn om genderongelijkheden om te buigen en te overwinnen; U. overwegende dat gendergelijkheid nauw verband houdt met de groene en de digitale transitie en dat de inclusie van vrouwen in de besluitvorming een voorwaarde is voor duurzame ontwikkeling en een doelmatig beheer van zowel de groene als de digitale transitie, met het oog op eerlijke en rechtvaardige transities waarbij niemand achterblijft; overwegende dat alle klimaatacties en al het digitaal beleid een intersectioneel en genderperspectief moeten omvatten; V. overwegende dat de betrokkenheid van mannen bij huishoudelijke en ouderlijke taken laat zien dat zorgende mannen belangrijk zijn voor de optimale ontwikkeling van kinderen, de balans tussen werk en privéleven kunnen verbeteren en kunnen helpen om genderongelijkheid binnen relaties gelijk te trekken; overwegende dat die mannelijke betrokkenheid kan bijdragen tot het voorkomen van geweld binnen gezinnen en tot een rechtvaardiger samenleving; W. overwegende dat de hardnekkigheid van genderstereotypen en de aan de rol van mannen en jongens gestelde verwachtingen hen ervan kan weerhouden om positieve emoties te tonen en ervoor kunnen zorgen dat zij negatieve emoties zoals verdriet en angst meer internaliseren en als gevolg daarvan meer agressie en woede uiten dan vrouwen; overwegende dat dit ertoe kan leiden dat mannen en jongens vaker geweld plegen, zoals gendergerelateerd geweld; X. overwegende dat genderonevenwichtigheid een hardnekkig verschijnsel is bij centrale banken, die hoekstenen van de economische besluitvorming zijn en sociale, politieke en economische realiteiten scheppen; overwegende dat alle centrale banken van de lidstaten momenteel worden geleid door een man en dat vrouwen vorig jaar slechts een kwart (24,6 %) van de functies in de belangrijkste besluitvormingsorganen van de nationale centrale banken in de EU bezetten; Y. overwegende dat het Europees Instituut voor gendergelijkheid heeft vastgesteld dat de prestaties van de lidstaten op het gebied van gendermainstreaming sinds 2012 verslechteren; overwegende dat ondanks iets ambitieuzere toezeggingen van regeringen om gender in het openbaar bestuur te integreren, de beschikbaarheid van gendermainstreamingstructuren en het gebruik van instrumenten voor de integratie van de genderdimensie in het beleid zijn afgenomen; Een gendergelijke economie 1. benadrukt dat de eerbiediging van het recht op werk en op gelijke beloning en gelijke behandeling een essentiële voorwaarde is voor de gelijke rechten, de economische onafhankelijkheid en de beroepsmatige ontplooiing van vrouwen; onderstreept dat gelijke kansen voor en een grotere arbeidsmarktparticipatie van vrouwen leiden tot meer economische voorspoed in Europa; is van mening dat de bestrijding van genderongelijkheid een kernpunt moet zijn op de werkplek; herinnert eraan dat vrouwen oververtegenwoordigd zijn in beroepen waarin een laag salaris of het minimumloon wordt betaald, in deeltijdarbeid en in onzeker werk; erkent dat mannen en vrouwen evenveel recht hebben op een billijk loon dat hun en hun gezin een behoorlijke levensstandaard waarborgt; onderstreept daarom dat onzekere dienstverbanden beter moeten worden tegengegaan zodat alle werknemers een billijke vergoeding ontvangen die voldoende is voor een fatsoenlijke levensstandaard voor henzelf en voor hun gezin, door middel van wettelijke minimumloonvormingsmechanismen of collectieve overeenkomsten in overeenstemming met het beginsel dat een vaste arbeidsplaats een echte arbeidsverhouding moet zijn waarbij de rechten van werknemers worden erkend en verbeterd; verzoekt de Commissie en de lidstaten beleid te bevorderen dat erop gericht is onzekere dienstverbanden en niet-vrijwillige deeltijdarbeid uit te bannen om de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te verbeteren; spoort de lidstaten ertoe aan om ongelijkheden tussen mannen en vrouwen in samenwerking met de sociale partners aan te pakken via beleid dat de waarde van werk vergroot, lonen verhoogt en de arbeidsvoorwaarden en leefomstandigheden van alle werknemers en hun gezin verbetert; 2. wijst erop dat veel aandacht moet worden besteed aan de situatie en de rechten van professionele en niet-professionele topsporters die hun land vertegenwoordigen in internationale en Europese competities, zowel tijdens als na hun sportcarrière; wijst de lidstaten erop dat kinderen en jongeren onverkort recht moeten hebben om te sporten en dat de groeiende sociale kloof wat betreft de toegang tot sportactiviteiten moet worden bestreden; 3. is bezorgd over de resultaten van de gendergelijkheidsindex van 2020 en 2021; benadrukt dat meer dan een derde van de lidstaten in 2018 minder dan 60 punten scoorde (28) ; betreurt dat de vooruitgang op weg naar gendergelijkheid in de EU traag verloopt en dat niet alle lidstaten hier een beleidsprioriteit van maken; betreurt dat er in Slovenië sprake is van achteruitgang op het gebied van gendergelijkheid, en dat de score van het land in 2019 met 0,1 punt is gedaald; verzoekt de lidstaten praktische maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat vrouwen gelijke toegang hebben tot de arbeidsmarkt, werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van werk met gelijke rechten en een gelijke en eerlijke beloning, met name in sectoren waar voornamelijk vrouwen werkzaam zijn; erkent de rol van de sociale partners en collectieve onderhandelingen bij het terugdraaien en wegnemen van ongelijkheden, het bevorderen van gendergelijkheid en het aanpakken van loondiscriminatie van vrouwen in al hun verscheidenheid, en herhaalt dat het beginsel van gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk in de wet en de praktijk verankerd moet zijn; 4. is ingenomen met het voorstel van de Commissie inzake bindende loontransparantiemaatregelen als belangrijk initiatief voor de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk, maar benadrukt dat loontransparantie alleen de diepgewortelde genderongelijkheid achter deze kloof niet zal verminderen; verzoekt de lidstaten duidelijke doelen vast te stellen om de loon- en pensioenkloof tussen mannen en vrouwen te dichten; benadrukt dat in dit actieplan een intersectioneel perspectief moet worden opgenomen en rekening moet worden gehouden met de uiteenlopende realiteiten en ervaringen met discriminatie van vrouwen uit specifieke groepen; 5. benadrukt hoe belangrijk het is dat de lidstaten krachtige maatregelen treffen, ook sanctiemaatregelen, tegen bedrijven die zich niet houden aan de arbeidswetgeving tegen genderdiscriminatie en gendervooroordelen; onderstreept dat moet worden toegezien op voorwaardelijkheid bij de toewijzing van EU-middelen aan bedrijven die de rechten van werknemers niet waarborgen, in het bijzonder door vrouwen te discrimineren, in strijd met de wetgeving; verzoekt de Commissie en de Raad te waarborgen dat het beginsel van gelijkheid van vrouwen en mannen bij alle begrotingskredieten binnen het meerjarig financieel kader voor 2021-2027 in acht wordt genomen, en gendermainstreaming en genderbudgettering in al het EU-beleid te bevorderen; dringt erop aan om de gendergelijkheidsindex van het EIGE te integreren in het sociaal scorebord en om naar gender uitgesplitste gegevens over de bestaande indicatoren te verstrekken, met als doel om landspecifieke uitdagingen beter te kunnen aanpakken; pleit voor de ondersteuning van maatregelen voor de economische onafhankelijkheid van vrouwen via EU-programma’s en structuurfondsen, zoals de strategische tenuitvoerlegging van het Europees Sociaal Fonds, dat gebruikt moet worden voor het bevorderen van gendergelijkheid, het verbeteren van de toegang tot en re-integratie op de arbeidsmarkt voor vrouwen en het tegengaan van werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting van vrouwen en alle vormen van discriminatie; verzoekt de Commissie via het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling proactieve maatregelen voor te stellen om de werkgelegenheid van vrouwen in plattelandsgebieden te ondersteunen; 6. onderstreept dat het van groot belang is ervoor te zorgen dat iedereen, ongeacht zijn of haar geslacht, recht heeft op werk en op evenwicht tussen beroeps- en privéleven; verzoekt de EU en de lidstaten om de rechten op het gebied van het moeder- en vaderschap verder te ondersteunen door de verlofperioden te verlengen en ervoor te zorgen dat ouders tijdens hun verlof gelijk en volledig loon doorbetaald krijgen, met als doel om mannen in gelijke mate te betrekken bij onbetaalde werkzaamheden zoals zorgtaken, rekening houdend met de aanbeveling van de Wereldgezondheidsorganisatie; pleit voor waarborging in de praktijk van het recht op flexibele werktijden na afloop van het zwangerschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof, zodat beide ouders werk en zorgtaken gelijk en in evenwicht met hun werk kunnen verdelen; roept ertoe op deze maatregelen te ondersteunen met investeringen in moderne, hoogwaardige en lokale infrastructuur en financiering voor diensten en zorgverlening voor universele voor- en vroegschoolse educatie en kinderopvang, ook in het kader van openbare diensten; 7. merkt op dat de COVID-19-pandemie een drastische impact heeft gehad op het leven van vrouwen, met name werkende vrouwen; merkt op dat een onevenredig deel van de lasten is gedragen door telewerkende vrouwen wier leven moeilijker is geworden door de noodzaak om werk, de zorg voor kinderen en huishoudelijke taken te combineren; wijst erop dat veel vrouwen werden geconfronteerd met hogere kosten en lagere lonen; 8. benadrukt dat de arbeidsparticipatie van vrouwen in de EU omhoog moet; dringt aan op maatregelen voor de verhoging van de status van arbeid en van de lonen, de doeltreffende bestrijding van werkloosheid en de bevordering van voltijdse werkgelegenheid voor alle vrouwen; dringt aan op bevordering van de bestaande nationale stelsels, met een sterke nadruk op de sociale dialoog, collectieve onderhandelingen en het bindende effect daarvan, het herstel van de werkgelegenheid en de uitbanning van onzekere dienstverbanden; merkt op dat de risico’s waarmee mannen en vrouwen op het werk worden geconfronteerd van elkaar verschillen, en benadrukt daarom het belang van een gendergevoelige benadering van veiligheid en gezondheid op het werk door de arbeidstijd zodanig te organiseren dat mannen en vrouwen in gelijke mate kunnen genieten van dagelijkse en wekelijkse rusttijden, pauzes en vakanties, en door adequate arbeidsvoorwaarden te waarborgen; verzoekt de EU en de lidstaten werkgevers aan te sporen tot het nemen van gezinsvriendelijke maatregelen, zoals de mogelijkheid van werktijdverkorting voor mannen en vrouwen om de zorg en het onderwijs voor kinderen te waarborgen; 9. spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan het beginsel van gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid in de verschillende economische sectoren beter toe te passen; pleit in dit verband voor de ontwikkeling van genderneutrale instrumenten voor functiewaardering en classificatiecriteria, in nauwe samenwerking met de sociale partners en met inachtneming van hun autonomie, collectieve overeenkomsten en nationale arbeidsmarkttradities en -modellen, die kunnen bijdragen tot een betere waardering en bijgevolg een eerlijkere beloning van werk in sectoren waarin voornamelijk vrouwen werkzaam zijn; 10. roept de EU op om een reeks beleidsmaatregelen, programma’s, financiering en aanbevelingen voor te stellen om een overgang naar een zorgeconomie te bevorderen, zodat stappen worden gezet op weg naar een samenleving waarin het leven en welzijn van iedereen prioriteit krijgt en waarin de waarde van zorgwerk, zowel betaald als onbetaald, centraal staat, terwijl de sociale gevolgen voor personen met zorgtaken worden beperkt; 11. wenst dat er maatregelen worden getroffen om het ondernemerschap in de Unie van zowel mannen als vrouwen te stimuleren door fiscale, economische en financiële maatregelen te bevorderen, zodat met dit belangrijke initiatief nieuwe banen kunnen worden geschept en de financiële lasten voor ondernemers kunnen worden verminderd; 12. benadrukt dat het van essentieel belang is om een einde te maken aan belastinggerelateerde gendervooroordelen en andere ongelijkheden, en dat belastingregelingen, met inbegrip van inkomstenbelastingregelingen, hier een bijdrage aan moeten leveren; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat het begrotingsbeleid, met inbegrip van de belastingheffing, gericht is op het aanpakken en wegwerken van sociaal-economische en genderongelijkheden in al hun dimensies; 13. wijst erop dat COVID-19 de precaire situatie aan het licht heeft gebracht van vrouwelijke intellectuelen (onderzoekers, architecten en anderen) die, bij gebrek aan een vast dienstverband, bijzonder zwaar zijn getroffen; benadrukt dat er buitengewone maatregelen moeten worden genomen om de gevolgen van de door de lidstaten getroffen coronamaatregelen te verzachten, en onderstreept het belang van structurele maatregelen waarin rekening wordt gehouden met gelijkheid op het werk en in het dagelijks leven en waarmee de rechten van vrouwen worden gehandhaafd; 14. wijst nadrukkelijk op de rol van vrouwen die in de sociale sector werken; onderkent dat hun werklast door de pandemie is toegenomen en dat de lage lonen, de toegenomen uitbuiting – vooral van vrouwelijke migranten – en het inhuren van mensen zonder opleiding of kwalificaties voor de te verrichten taken hun arbeids- en levensomstandigheden verslechteren; benadrukt hoe belangrijk het is de arbeidsomstandigheden te verbeteren, lonen te verhogen, arbeidstijden te respecteren en gebruik te maken van collectieve onderhandelingen als garantie voor goede arbeidsvoorwaarden; De uitbanning van gendergerelateerd geweld 15. vestigt de aandacht op gevallen van ongelijke behandeling en intimidatie van vrouwen op de werkplek en onderstreept dat de uitbuiting, ongelijkheid, discriminatie en het geweld waar vrouwen mee te maken hebben moeten worden aangepakt, en merkt hierbij op dat intimidatie op het werk vrouwen uitsluit van hun verkozen loopbaan en sector en een ernstige aanval vormt op hun psychologische en fysieke gezondheid; merkt op dat vrouwen veel vaker dan mannen worden blootgesteld aan seksuele intimidatie; verzoekt de lidstaten en de EU Verdrag nr. 190 van de Internationale Arbeidsorganisatie te ratificeren om te voldoen aan de mondiale normen die gericht zijn op het uitbannen van geweld en intimidatie op de werkvloer, evenals Verdrag nr. 189 betreffende huishoudelijk personeel, dat slechts door acht landen is geratificeerd en tot doel heeft om huishoudelijk werk wettelijk te erkennen, rechten uit te breiden tot al het vrouwelijk huishoudelijk personeel, met name in de informele economie, en schendingen en misbruik te voorkomen; dringt er bij de EU en de lidstaten op aan om “Me too”-wetgeving te maken om seksuele intimidatie op het werk tegen te gaan; verzoekt de lidstaten, werkgevers en brancheorganisaties ervoor te zorgen dat zij beschikken over passende procedures ter voorkoming van genderdiscriminatie, seksuele intimidatie en gendergerelateerd geweld, die een giftig klimaat creëren, en dringt erop aan dat zij de slachtoffers van gendergerelateerd geweld op de werkplek of in hun organisatie beschermen en de plegers ervan ter verantwoording roepen; 16. veroordeelt alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes in al hun verscheidenheid; herhaalt met klem dat het zich zal blijven inzetten voor de bestrijding van gendergerelateerd geweld; roept de EU en alle lidstaten, met inbegrip van Bulgarije, Tsjechië, Hongarije, Letland, Litouwen en Slowakije, op om het Verdrag van Istanbul, waarin onder meer de misvattingen over genderrollen in onze samenleving, zoals “traditionele familiewaarden” worden benadrukt en repressieve opvattingen over vrouwen worden bestreden, te ratificeren en/of naar behoren uit te voeren; herinnert eraan dat het verdrag moet worden beschouwd als een minimumnorm en verzoekt andermaal met klem om uitgebreide wetgeving die alle vormen van gendergerelateerd geweld bestrijkt als het beste instrument is om dat geweld uit te bannen; 17. merkt op dat het geweld tussen mannen en vrouwen tijdens noodsituaties toeneemt, ongeacht of het economische crises, conflicten of ziekte-uitbraken betreft; merkt op dat ongelijkheden en de economische en sociale druk ten gevolge van de COVID-19-lockdowns, die vrijheidsbeperkende maatregelen en sociaal isolement met zich meebrachten, hebben geleid tot een toename van het geweld tegen vrouwen; benadrukt dat veel vrouwen de lockdown thuis doorbrachten samen met hun agressoren; merkt op dat het huiselijk geweld tijdens de eerste lockdown in bepaalde lidstaten met wel 30 % is toegenomen (29) ; verzoekt de lidstaten doeltreffend beleid en effectieve maatregelen uit te stippelen om geweld tegen vrouwen aan te pakken en alle nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat geweldplegers door de politie en andere autoriteiten kunnen worden herkend en gevolgd om geweld en dodelijke slachtoffers te helpen voorkomen, en om bescherming, ondersteuning en schadeloosstelling te bieden voor de vrouwen die ermee te maken hebben, door de beschikbare middelen van de lidstaten uit te breiden en doeltreffendere maatregelen te nemen; benadrukt dat er specifieke programma’s moeten worden opgezet om slachtoffers van geweld te beschermen en een oogje op hen te houden en dat er maatregelen moeten worden genomen om de sociale steun te intensiveren en de toegang tot de rechter, opvangcentra en geestelijke gezondheidszorg op het gebied van preventie, behandeling en rehabilitatie te verbeteren; 18. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om maatregelen voor te stellen ter bestrijding van cybergeweld tegen vrouwen; is van mening dat de grensoverschrijdende aard van cybergeweld tegen vrouwen en meisjes een gemeenschappelijke EU-respons vereist; benadrukt dat de lidstaten programma’s moeten aannemen om het risico op terugkerend huiselijk geweld, recidive en femicide beter in te kaart te brengen en deze verschijnselen te voorkomen, en dat zij maatregelen moeten treffen om alle vormen van onlinegeweld uit te bannen; benadrukt de dringende noodzaak om vrouwen en meisjes offline en online te beschermen tegen geweld, en herinnert eraan dat geweld tegen vrouwen allerlei vormen kan aannemen; erkent het structurele karakter van geweld tegen vrouwen als gendergerelateerd geweld en wijst erop dat geweld tegen vrouwen tot een van de cruciale sociale mechanismen behoort waarmee vrouwen in een ondergeschikte positie ten opzichte van mannen worden gedwongen; stelt vast dat er met betrekking tot dit type geweld nog steeds sprake is van onderrapportage en een gebrek aan respons; 19. onderstreept dat geweld van mannen tegen vrouwen begint met geweld van jongens tegen meisjes; benadrukt dat uitgebreide, aan de leeftijd aangepaste voorlichting over relaties en seksualiteit essentieel is om gendergerelateerd geweld te voorkomen en kinderen en jongeren de vaardigheden te bieden die zij nodig hebben om veilige relaties op te bouwen, vrij van seksueel, gendergerelateerd en partnergeweld; verzoekt de lidstaten om preventieprogramma’s uit te voeren, met inbegrip van educatieve maatregelen die gericht zijn op en worden uitgevoerd met jongeren over zaken als de vaardigheden die nodig zijn om veilige en gezonde relaties te onderhouden, bewustzijn van ingesleten vooroordelen over zorgtaken, gelijkheid van vrouwen en mannen, wederzijds respect, niet-gewelddadige conflictoplossing in interpersoonlijke relaties, gendergerelateerd geweld tegen vrouwen en het recht op persoonlijke integriteit; 20. benadrukt dat de gendersegregatie in het onderwijs, vooral de overhand van een geslacht in bepaalde vaardigheden, sinds 2010 licht is toegenomen, waarbij de situatie in 13 lidstaten is verslechterd en in andere gevallen vrijwel onveranderd is gebleven (30) ; benadrukt dat dit nog steeds een belangrijke belemmering voor gendergelijkheid in de EU is; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat iedereen volledige toegang heeft tot gelijke kansen om zich persoonlijk te ontwikkelen zonder te worden gehinderd door structuren, vooroordelen en stereotiepe percepties op basis van gender; verzoekt de lidstaten om seksisme en schadelijke genderstereotypen in hun onderwijsstelsels aan te pakken en gendersegmentatie van de arbeidsmarkt op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde te bestrijden door te investeren in formeel, informeel en niet-formeel onderwijs, een leven lang leren en beroepsopleiding voor vrouwen, met als doel om hun toegang tot hoogwaardige banen en mogelijkheden tot omscholing en bijscholing voor de toekomstige vraag naar arbeid te waarborgen en een vicieuze cirkel van gendersegregatie op de arbeidsmarkt te voorkomen; 21. benadrukt dat seksuele uitbuiting een ernstige vorm van geweld vormt die vooral vrouwen en kinderen treft; herinnert er met name aan dat bijna drie kwart van alle slachtoffers van mensenhandel in de EU vrouwen en meisjes zijn, die voornamelijk worden verhandeld met het oog op seksuele uitbuiting; benadrukt dat mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting, voornamelijk van vrouwen en kinderen, een vorm van slavernij is en een aanslag vormt op de menselijke waardigheid; beklemtoont dat de mensenhandel wereldwijd toeneemt, en wordt aangewakkerd door de toename van steeds winstgevender georganiseerde misdaad; onderstreept het belang van een gendergevoelige aanpak van mensenhandel en benadrukt dat de lidstaten passende financiering beschikbaar moeten stellen voor sociale en psychologische bijstand, alsook voor toegang tot openbare diensten voor slachtoffers van mensenhandel of seksuele uitbuiting en tot gespecialiseerde diensten die gericht zijn op de sociale inclusie van kwetsbare vrouwen en meisjes; verzoekt de lidstaten de richtlijn ter bestrijding van mensenhandel (31) volledig uit te voeren en met spoed te stoppen met het opsluiten of deporteren van potentiële slachtoffers; benadrukt echter dat seksuele uitbuiting en mensenhandel voor seksuele doeleinden worden aangedreven door de vraag en dat de inspanningen ter bestrijding ervan gericht moeten zijn op preventief werk en het stoppen van de vraag; dringt erop aan dat alle wetgeving met betrekking tot seksuele misdrijven moet zijn gebaseerd op instemming; dringt erop aan dat uitsluitend vrijwillige seksuele handelingen als legaal kunnen worden aangemerkt; verzoekt de Commissie prioriteit te geven aan de preventie van mensenhandel voor seksuele uitbuiting, onder meer door voorlichtings-, bewustmakings- en onderwijscampagnes op te zetten, door maatregelen en programma’s vast te stellen om de vraag te ontmoedigen en te verminderen en door in de toekomst specifieke wetgeving in te voeren; 22. benadrukt dat gendergerelateerd geweld raakvlakken heeft met meerdere assen van onderdrukking; wijst erop dat vrouwen en meisjes met een handicap twee tot vijf keer zoveel kans lopen om het slachtoffer te worden van diverse vormen van geweld; benadrukt dat de EU, als partij bij het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, de verplichting heeft om maatregelen te nemen die waarborgen dat vrouwen en meisjes met een handicap volledig en gelijkwaardig van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden kunnen genieten; merkt op dat het Comité voor de rechten van personen met een handicap in 2015 heeft aanbevolen dat de EU haar inspanningen op dit gebied moet versnellen, onder andere middels de ratificatie van het Verdrag van Istanbul; 23. erkent dat alle vrijheden, waar ook ter wereld, ondubbelzinnig moeten worden verdedigd, en veroordeelt maatregelen die rechten, vrijheden en waarborgen ondermijnen, alle vormen van vooroordelen en discriminatie op alle gronden; pleit voor doeltreffende preventie van gendergerelateerd geweld, waaronder educatieve maatregelen die gericht zijn op jongeren en die in samenspraak met hen worden uitgevoerd, evenals maatregelen om ervoor te zorgen dat alle jongeren kunnen profiteren van uitgebreide voorlichting over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en relaties; vraagt om verdere maatregelen ter bestrijding van genderstereotypen, die gericht zijn op mannen en jongens en het tegengaan van toxische relaties en gendernormen; roept de lidstaten op tot het nemen van duidelijkere maatregelen om deze normen te bestrijden, aangezien genderstereotypen een van de onderliggende oorzaken van genderongelijkheid vormen en negatieve effecten hebben op alle aspecten van de samenleving; benadrukt hoe belangrijk het is het hoofd te bieden aan armoede en de toenemende ongelijkheden tussen vrouwen, met name die in kwetsbare posities; 24. benadrukt dat in gendergelijkheidsstrategieën elke vorm van geweld tegen vrouwen moet worden aangepakt, ook de uitholling en schending van de door vrouwen verworven gezondheidsrechten en seksuele en reproductieve rechten; herhaalt dat de toegang tot gezondheidszorg en diensten, waaronder openbare diensten, de toegang tot veilige, legale en gratis abortus en psychologische bijstand voor vrouwelijke slachtoffers van geweld, als een prioriteit moet worden beschouwd; herinnert eraan dat de schending van seksuele en reproductieve rechten, waaronder het onthouden van veilige en legale abortushulpverlening, een vorm van geweld tegen vrouwen en meisjes is; benadrukt dat de autonomie en het vermogen van vrouwen en meisjes om vrije en onafhankelijke beslissingen over hun lichaam en leven te nemen voorwaarden zijn voor hun economische onafhankelijkheid, en daardoor ook voor gendergelijkheid en de uitbanning van gendergerelateerd geweld; verzoekt de Commissie en de lidstaten om meer politieke steun te geven aan mensenrechtenverdedigers, zorgaanbieders die zich inzetten voor seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en vrouwenrechten, die sleutelactoren zijn voor gendergelijke samenlevingen en cruciale aanbieders van diensten en informatie op het gebied van seksuele gezondheid en de markt voor reproductieve gezondheid; Gezondheid, onderwijs, inclusie en armoede 25. onderstreept dat gezondheidsrechten, en met name rechten betreffende de seksuele en reproductieve gezondheid, grondrechten van vrouwen zijn, die versterkt moeten worden en op geen enkele wijze mogen worden ingeperkt of geschrapt; herinnert eraan dat diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid tot de essentiële diensten van de gezondheidszorg behoren, die voor iedereen beschikbaar moeten zijn, ook voor vrouwelijke migranten en vluchtelingen; veroordeelt de acties van antigender- en antifeminismebewegingen in Europa en daarbuiten die zich stelselmatig verzetten tegen vrouwenrechten en lhbtiq+-rechten, waaronder seksuele en reproductieve rechten; verzoekt de Commissie de achteruitgang op het gebied van vrouwenrechten, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en lhbtiq+-rechten krachtig te veroordelen en al haar bevoegdheden aan te wenden om er krachtiger tegen op te treden, onder andere door betere ondersteuning te bieden aan vrouwenrechtenverdedigers en vrouwenrechtenorganisaties in de EU, met inbegrip van organisaties die zich bezighouden met seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en lhbtiq+’ers; 26. benadrukt dat de lidstaten een beleid moeten voeren waarin de nadruk ligt op verbeterde gezondheidsstelsels en -diensten en ziektepreventie, ook in verband met genderspecifieke aspecten, waarbij toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige gezondheidszorg wordt gewaarborgd en de benodigde middelen worden veiliggesteld om het hoofd te bieden aan de voornaamste volksgezondheidsproblemen, ook die die voortvloeien uit de huidige pandemiecrisis; benadrukt dat ongelijkheden op gezondheidsgebied zich opstapelen voor laagopgeleide vrouwen en vrouwen met een handicap, waarbij beide categorieën te kampen hebben met een slechte gezondheid en beperkte toegang tot gezondheidsdiensten; benadrukt dat de toegang tot gezondheidszorg in bepaalde lidstaten is beperkt door de COVID-19-lockdownmaatregelen en dat er geen consultaties, behandelingen en diagnosen plaatsvonden; dringt er bij de lidstaten op aan hun zorgstelsel, met inbegrip van openbare diensten, te versterken om geannuleerde consultaties, behandelingen en diagnosen te bespoedigen; 27. is ingenomen met de komende herziening van de doelstellingen van Barcelona en benadrukt de noodzaak om deze te halen en om voor- en vroegschoolse educatie – ook in het kader van openbare diensten – en kinderopvang te bieden; onderstreept dat er diensten voor voor- en vroegschoolse educatie en opvang moeten worden geboden die daadwerkelijk toegankelijk zijn voor alle kinderen en een overkoepelende functie hebben bij het bevorderen van de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt, vooral in het licht van de ervaringen met de COVID-pandemie; onderkent de noodzaak van de oprichting dan wel uitbreiding van ondersteunende voorzieningen voor ouderen en mensen met een handicap, alsook van de ontwikkeling van voorzieningen voor langdurige zorg; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om deze doelstellingen te verwezenlijken, aangezien zij van cruciaal belang zijn voor het bevorderen van gendergelijkheid en het model van gelijke verdieners en gelijke verzorgers; 28. benadrukt dat armoede en sociale uitsluiting het grootst zijn onder bepaalde groepen vrouwen, zoals alleenstaande moeders, vrouwen van ouder dan 65 jaar, vrouwen met een handicap, vrouwen met een laag opleidingsniveau en vrouwen met een migratieachtergrond; hamert op het belang van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting en de veelzijdige oorzaken daarvan; verzoekt de lidstaten met klem specifieke maatregelen te nemen om het risico op armoede voor oudere en gepensioneerde vrouwen te voorkomen en tegen te gaan, met het oog op de vergrijzing, en het aandeel oudere vrouwen in kansarme of kwetsbare posities; acht het absoluut noodzakelijk het evenwicht tussen werk en privéleven te verbeteren en de genderpensioenkloof te verkleinen door alle vrouwen te verzekeren van een eerlijk pensioen en toegang tot universele en op solidariteit gebaseerde socialezekerheidsstelsels, en door het beginsel van gelijke beloning voor gelijk werk beter toe te passen om de genderloonkloof te sluiten en de cumulatie daarvan tijdens de loopbaan van vrouwen te voorkomen; is zeer bezorgd over het feit dat de armoedekloof tussen vrouwen en mannen sinds 2017 in 21 lidstaten is toegenomen (32) ; 29. benadrukt dat nog steeds de misvatting bestaat dat dakloosheid onder vrouwen een relatief klein maatschappelijk probleem is in Europa; wijst op het gebrek aan basisgegevens over de aard en de omvang van de dakloosheid van vrouwen, waardoor dit probleem minder zichtbaar is; benadrukt dat gendergerelateerd geweld en gendergerelateerde traumatische ervaringen moeten worden erkend als een onderliggende oorzaak van dakloosheid van vrouwen, en dat daarbij ook moet worden gekeken naar bredere maatschappelijke problemen die samenkomen met sociaal-economische en structurele barrières zoals armoede, gebrek aan betaalbare woningen en andere structurele factoren; dringt er bij de EU en de lidstaten op aan om een genderperspectief te integreren in beleidsmaatregelen en methoden ter bestrijding van dakloosheid, en om een specifieke strategie te ontwikkelen om dakloosheid onder vrouwen te bestrijden en ervoor te zorgen dat de diensten naar behoren en doeltreffend tegemoetkomen aan de behoeften van dakloze vrouwen; 30. herinnert aan de noodzaak om intersectionele vormen van discriminatie te bestrijden, met name die van gemarginaliseerde groepen, waaronder vrouwen met een handicap, vrouwen van kleur, vrouwelijke migranten, vrouwen die tot etnische minderheden behoren en Romavrouwen, oudere vrouwen, alleenstaande moeders, lhbtiq+-personen en dakloze vrouwen; benadrukt dat in EU-beleid en -initiatieven rekening moet worden gehouden met hun behoeften en zorgen; verzoekt de Commissie om specifieke richtsnoeren vast te stellen voor de uitvoering van het intersectionele kader en om een EU-actieplan voor te stellen met specifieke maatregelen om de sociaal-economische situatie van vrouwen die te maken hebben met intersectionele discriminatie te verbeteren en de feminisering van armoede en onzeker werk te bestrijden; Gelijkheid in het dagelijks leven 31. erkent dat het van essentieel belang is een brede reeks doeltreffende, passende en gerichte maatregelen in te voeren om discriminerende houdingen en praktijken tegen te gaan, gelijke kansen en gelijke beloning voor gelijk werk te realiseren en vooruitgang op het gebied van gendergelijkheid te bevorderen, met bijzondere aandacht voor de gevolgen van de COVID-19-pandemie, waarbij ook de uitwisseling van optimale methoden in de strijd tegen discriminatie moet worden bevorderd, zodat vrouwen hun politieke en burgerrechten op voet van gelijkheid kunnen uitoefenen en volledig kunnen deelnemen aan alle aspecten van onze samenleving; benadrukt dat moet worden toegezien op voldoende investeringen in diensten van algemeen belang en openbare diensten, met name op het gebied van volksgezondheid, onderwijs en vervoer, om bij te dragen tot de onafhankelijkheid, gelijkheid en emancipatie van vrouwen; verzoekt de lidstaten specifieke sociale en gendergevoelige maatregelen te nemen om het hoofd te bieden aan het risico op sociale uitsluiting en armoede met betrekking tot de toegang tot huisvesting, vervoer en energie, met name voor vrouwen in kwetsbare situaties; 32. acht het zeer zorgelijk dat de Europese Green Deal en de daarmee samenhangende milieu- en klimaatinitiatieven geen genderperspectief bevatten; dringt er bij de Commissie op aan te voldoen aan haar verplichting om gendermainstreaming in te voeren in alle EU-beleidsmaatregelen, met inbegrip van het milieu- en klimaatbeleid; dringt erop aan dat dit beleid wordt gebaseerd op grondige genderanalysen om ervoor te zorgen dat het genderongelijkheid en andere vormen van sociale uitsluiting aanpakt; verzoekt de Commissie een routekaart uit te werken om de verbintenissen van het genderactieplan als afgesproken op de COP25 bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering waar te maken en een permanent EU-contactpunt voor genderkwesties en klimaatverandering in het leven te roepen, met voldoende begrotingsmiddelen, om genderverantwoordelijke klimaatactie in de EU en wereldwijd uit te voeren en te monitoren; 33. benadrukt de belangrijke bijdrage van vrouwen op het gebied van werkgelegenheid, cultuur, onderwijs, wetenschap en onderzoek; erkent de ernstige verslechtering van de levensomstandigheden van vrouwen die in de kunst- en cultuursector werkzaam zijn, vrouwen die kleine en micro-ondernemingen leiden en vrouwen die op landbouwbedrijven werken en in plattelandsgemeenschappen wonen, ten gevolge van de opschorting van de economische en culturele activiteiten tijdens de COVID-19-pandemie; 34. verzoekt de lidstaten om zo spoedig mogelijk te komen met een gemeenschappelijk standpunt over het voorstel voor een richtlijn betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd en seksuele geaardheid (33) , dat wordt geblokkeerd sinds het Parlement het in april 2009 heeft aangenomen; 35. wijst nogmaals op het belang van gendermainstreaming als systematische aanpak voor de verwezenlijking van gendergelijkheid; is daarom ingenomen met de oprichting van een nieuwe taskforce voor gelijkheid door de Commissie; onderstreept het belang van transparantie en de inspraak van vrouwenrechten- en andere maatschappelijke organisaties met verschillende achtergronden; 36. acht het van essentieel belang om de deelname van vrouwen aan sportactiviteiten en -structuren en hun sportieve ontwikkeling te bevorderen; erkent dat de ongelijkheden wat betreft de toegang van vrouwen tot sport en in de toekenning van prijzen moeten worden aangepakt; 37. verzoekt de lidstaten en de Raad om een formele Raadsformatie voor gendergelijkheid in het leven te roepen om de ministers en staatssecretarissen die verantwoordelijk zijn voor gendergelijkheid een speciaal forum voor discussie te bieden, met als doel om ervoor te zorgen dat gendergelijkheidsvraagstukken worden besproken op het hoogste politieke niveau en gendermainstreaming te vergemakkelijken in al het EU-beleid; 38. onderstreept het belang van genderbudgettering voor de toepassing van het beginsel van gendermainstreaming in alle begrotingsprocessen; 39. benadrukt dat de Europese Rekenkamer tot de conclusie is gekomen dat de Commissie haar toezegging met betrekking tot gendermainstreaming in de EU-begroting nog niet is nagekomen; verzoekt de Commissie daarom uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de Rekenkamer om het institutionele kader ter ondersteuning van gendermainstreaming te versterken, genderanalyses van de behoeften en effecten uit te voeren, systematisch bestaande, naar geslacht uitgesplitste gegevens voor de financieringsprogramma’s van de EU te verzamelen en analyseren en daarover verslag uit te brengen, gebruik te maken van gendergerelateerde doelstellingen en indicatoren om de vooruitgang te volgen, een systeem voor het bijhouden van de voor ondersteuning van gendergelijkheid toegewezen en gebruikte middelen te ontwikkelen, en jaarlijks verslag uit te brengen over de bereikte resultaten op het gebied van gendergelijkheid; 40. is ingenomen met de toezegging om rekening te houden met gendergelijkheid in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, het grootste onderdeel van het NextGenerationEU-instrument; betreurt echter ten zeerste dat de gendereffecten van deze fondsen moeilijk te monitoren en op te volgen zullen zijn als gevolg van het ontbreken van genderspecifieke indicatoren en doelstellingen; verzoekt de Commissie daarom om bij de evaluatie van de nationale hervormingsplannen en investeringsagenda’s van de lidstaten naar gender uitgesplitste gegevens en indicatoren te gebruiken, met name in het scorebord voor herstel en veerkracht, de genderimpact van de uitgevoerde maatregelen en resultaten te beoordelen en een genderevenwichtig beheer van de herstel- en veerkrachtfaciliteit en het Europees Semester op te leggen; 41. betreurt het dat de nieuwe EU-strategie voor gendergelijkheid en de Europese Green Deal onvoldoende op elkaar zijn afgestemd; verzoekt de Commissie het verband tussen klimaatveranderingsbeleid en gendergelijkheid in haar toekomstige voorstellen te versterken; 42. dringt er bij de Commissie op aan om gendergelijkheid en vrouwenrechten te integreren in alle beleidsmaatregelen en begrotingen en om bij het ontwerpen van nieuw beleid gendereffectbeoordelingen uit te voeren om ervoor te zorgen dat de beleidsrespons op de uitdagingen op het gebied van gendergelijkheid coherent en wetenschappelijk onderbouwd is; dringt er bij de lidstaten op aan om ook op nationaal niveau dergelijke maatregelen te nemen; o o o 43. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 310, 317 en 325 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2017 betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (de “PIF-richtlijn”) (1) , – gezien Richtlijn (EU) 2018/843 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2015/849 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, en tot wijziging van de Richtlijnen 2009/138/EG en 2013/36/EU (2) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (3) (Financieel Reglement), – gezien de verslagen van OLAF over 2019 en 2020 en de activiteitenverslagen van het Comité van toezicht van OLAF over 2019 en 2020, – gezien Speciaal verslag nr. 01/2019 van de Europese Rekenkamer, getiteld “Bestrijding van fraude in verband met EU-uitgaven: maatregelen zijn nodig”, – gezien Speciaal verslag nr. 06/2019 van de Europese Rekenkamer, getiteld “De aanpak van fraude bij EU-cohesie-uitgaven: de beheersautoriteiten moeten de opsporing, reactie en coördinatie versterken”, – gezien Speciaal verslag nr. 13/2021 van de Europese Rekenkamer, getiteld “De EU-inspanningen ter bestrijding van witwassen in de bankensector zijn gefragmenteerd en de uitvoering ervan is ontoereikend”, – gezien de mededeling van de Commissie van 28 april 2019, getiteld “Fraudebestrijdingsstrategie van de Commissie: krachtiger optreden om de EU-begroting te beschermen” ( COM(2019)0196 ) en het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie, getiteld “Fraud risk assessment” (Frauderisicobeoordeling) (SWD(2019)0171), – gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 3 september 2020, getiteld “31e jaarverslag over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie – Fraudebestrijding – 2019” (PIF-verslag) ( COM(2020)0363 ) en de begeleidende werkdocumenten van de diensten van de Commissie (SWD(2020)0156, SWD(2020)0157, SWD(2020)0158, SWD(2020)0159 en SWD(2020)0160), – gezien Verordening (EU) 2021/785 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot vaststelling van het fraudebestrijdingsprogramma van de Unie en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 250/2014 (4) , – gezien Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad van 12 oktober 2017 betreffende nauwere samenwerking bij de instelling van het Europees Openbaar Ministerie (5) , – gezien Besluit (EU) 2019/1798 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 tot benoeming van de Europese hoofdaanklager van het Europees Openbaar Ministerie (6) , – gezien artikel 5, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, – gezien het verslag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van 2019, getiteld “Fraud and corruption in European Structural and Investment Funds – a spotlight on common schemes and preventive actions” (Fraude en corruptie in verband met Europese structuur- en investeringsfondsen – een schijnwerper op gemeenschappelijke regelingen en preventieve acties) (7) , – gezien de richtsnoeren voor nationale fraudebestrijdingsstrategieën die zijn ontwikkeld door een werkgroep van deskundigen van de lidstaten, onder leiding van en gecoördineerd door de eenheid Fraudepreventie, -rapportage en -analyse van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) (8) , gepubliceerd op 13 december 2016, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 april 2021 over de EU-strategie voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit (2021-2025) ( COM(2021)0170 ), – gezien de door het directoraat-generaal Intern Beleid van het Europees Parlement op 7 juli 2021 gepubliceerde studie, getiteld “The Impact of Organised Crime on the EU’s Financial Interests” (De impact van georganiseerde misdaad op de financiële belangen van de EU), – gezien het pakket van vier wetgevingsvoorstellen van de Commissie ter harmonisatie van de EU-wetgeving inzake de bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (AML/CFT), gepubliceerd op 20 juli 2021, – gezien zijn resolutie van 7 juli 2021 over de bescherming van de financiële belangen van de EU – fraudebestrijding – jaarverslag 2019 (9) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0330/2021 ), A. overwegende dat financiële en economische criminaliteit in diverse vormen kunnen voorkomen, zoals corruptie, fraude, dwang, geweld, heimelijke afspraken, obstructie en intimidatie met het oog op het behalen van onrechtmatig voordeel, waarbij de illegale herkomst van financiële middelen wordt verhuld door middel van witwaspraktijken en deze middelen mogelijkerwijs worden gebruikt om andere illegale activiteiten te financieren, waaronder terroristische activiteiten; B. overwegende dat de Europese Rekenkamer heeft aangegeven van oordeel te zijn dat fraudepreventie onvoldoende aandacht heeft gekregen en dat de Commissie niet over volledige informatie beschikt met betrekking tot de omvang, de aard en de oorzaken van fraude; C. overwegende dat er in de EU steeds meer criminele organisaties opereren en dat deze organisaties vaak grensoverschrijdend actief zijn; overwegende dat dit verschijnsel steeds complexer wordt omdat er nieuwe criminele markten ontstaan en criminelen vanwege de globalisering en nieuwe technologieën hun werkwijzen voortdurend aanpassen; overwegende dat maffia-achtige organisaties in diverse lidstaten zeer actief proberen Europese middelen te onderscheppen; D. overwegende dat dankzij nieuwe technologieën nieuwe opsporings- en monitoringmethoden ontwikkeld kunnen worden, die ervoor zorgen dat opsporingsambtenaren hun werk efficiënter kunnen doen en dat er slimmere handhavingsmaatregelen ontworpen kunnen worden; De gevolgen van georganiseerde misdaad voor EU-fondsen 1. wijst erop dat gebleken is dat de georganiseerde misdaad diep geïnfiltreerd is in de sociale, politieke, economische, financiële, handels- en administratieve structuren van de lidstaten, en dat de georganiseerde misdaad in staat is om de enorme opbrengsten uit criminele activiteiten, waaronder misdrijven tegen de financiële belangen van de EU, in de legale economie wit te wassen, en dat dit een ernstige bedreiging vormt voor de vrijheden van de EU-burgers; benadrukt tegen deze achtergrond dat de organiseerde misdaad een ernstige bedreiging vormt voor de democratie en de rechtsstaat, en dat het met het oog op het waarborgen van gelijkheid voor de wet, het beschermen van de rechten en het welzijn van de burgers en om ervoor te zorgen dat personen die openbare ambten bekleden voor hun handelen ter verantwoording kunnen worden geroepen, van groot belang is dat corruptie en infiltratie door de georganiseerde misdaad in de legale economie worden bestreden; is van mening dat een gemeenschappelijke, gecoördineerde aanpak door de EU en haar lidstaten noodzakelijk is; 2. merkt op dat met name de schade ten gevolge van fraude aan de inkomstenzijde, waaronder douanefraude, door de georganiseerde misdaad zeer omvangrijk is; merkt op dat fraude aan de inkomstenzijde voor een groot deel bestaat uit douanefraude; merkt op dat deze vorm van fraude vaak wordt gepleegd door middel van het vervalsen van invoeraangiften, het gebruik van valse documenten voor de aangifte van goederen en het niet correct vermelden van de herkomst van de goederen om EU-antidumpingrechten te omzeilen; merkt op dat de Europese Rekenkamer recentelijk heeft gewezen op tekortkomingen in de wetgeving inzake douanecontroles en de toepassing van die wetgeving, met als gevolg dat de harmonisatie, risicobeoordeling en informatie-uitwisseling in de Unie en tussen de lidstaten tekortschieten; vreest dat de georganiseerde misdaad hierdoor kansen worden geboden om zwakke punten in het huidige systeem uit te buiten en de Unie en haar lidstaten van inkomsten te beroven; merkt op dat douanefraude ook vaak wordt gepleegd door bij de aangifte van in de EU in te voeren goederen een te geringe waarde aan te geven, waarmee fraudeurs hoge invoerrechten kunnen vermijden; merkt op dat OLAF de laatste jaren met name onderzoek heeft gedaan naar dergelijke onderwaarderingsmethodes in verband met goederen die werden ingevoerd vanuit China; is ingenomen met het onderzoek dat OLAF in deze gevallen heeft verricht en waardoor het geraamde verlies voor de EU-begroting is afgenomen van ruim 1 miljard EUR in 2017 tot 180 miljoen EUR in 2020 (10) ; wijst erop dat dit weliswaar positieve ontwikkelingen zijn, maar dat de inspanningen ter bestrijding van onderwaarderingsfraude moeten worden voortgezet omdat criminelen nieuwe manieren bedenken om te kunnen frauderen, met name op het gebied van de elektronische handel; 3. merkt op dat fraude met de belasting over de toegevoegde waarde (btw) een andere belangrijke vorm van fraude aan de inkomstenzijde is; merkt op dat onder btw-fraude wordt verstaan het niet afdragen van btw of het onterecht terugvragen van btw van de nationale autoriteiten na een illegale transactieketen; merkt op dat intracommunautaire ploffraude, fraude bij onlinehandel en fraude met betrekking tot douaneregeling 42 de meest voorkomende vormen van btw-fraude zijn; merkt op dat de brandstoffensector een van de sectoren is die zeer gevoelig zijn voor btw-fraude en dat criminele netwerken misbruik maken van de regels inzake btw-vrijstelling en de prijsverschillen tussen verschillende soorten brandstof, met buitensporige verliezen aan belastinginkomsten ten gevolg; maakt zich zorgen over het feit dat criminele organisaties kennis, informatie en inlichtingen op het gebied van btw-fraude uitwisselen, en dat zij op grote schaal gebruikmaken van nieuwe technologieën, alternatieve cryptovaluta en zwakke plekken in de legale bedrijfsstructuren om hun criminele activiteiten uit te voeren en te verbergen, en dat zij op deze manier door middel van btw-fraude miljarden euro’s winst maken; benadrukt dat uit de dreigingsevaluatie van de Europese Unie van de zware en georganiseerde criminaliteit (Socta) van Europol van 2021 blijkt dat btw-fraude gepleegd wordt door personen met een goede kennis van het btw-stelsel en van wetgeving en belastingprocedures; betreurt de systemische tekortkomingen in het huidige intracommunautaire btw-stelsel en de ontoereikende informatie-uitwisseling tussen de lidstaten; 4. betreurt dat aan de uitgavenzijde van de begroting van de Unie ook sprake is van fraude, namelijk fraude in verband met subsidies; merkt met grote bezorgdheid op dat uit verslagen van Europol blijkt dat het aantal gevallen van fraude met subsidies de afgelopen jaren is toegenomen; merkt op dat fraude met subsidies voorkomt op allerlei uitgaventerreinen van de EU, zoals landbouwbeleid, cohesiebeleid, onderzoek en ontwikkeling en milieubeleid; stelt met bezorgdheid vast dat frauduleuze aanvragen voor EU-subsidies en frauduleuze inschrijvingen op EU-aanbestedingen meestal gebaseerd zijn op valse verklaringen, voortgangsverslagen en facturen; wijst erop dat dergelijke frauduleuze activiteiten in veel gevallen worden uitgevoerd door georganiseerde criminele bendes, waaronder maffia-achtige organisaties; 5. merkt op dat criminele organisaties niet alleen een duidelijk gevaar vormen voor de openbare orde en veiligheid omdat zij geweld niet schuwen, maar ook ernstige problemen veroorzaken doordat zij binnendringen in de legale economie en activiteiten ontplooien waarmee zij ambtenaren corrumperen en infiltreren in instellingen en het openbaar bestuur; herhaalt zijn wens dat de EU onverwijld volwaardig lid wordt van de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco); benadrukt dat er voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld voor het justitieel apparaat en dat alle beschikbare instrumenten in alle lidstaten op coherente wijze moeten worden ingezet om fraude en financiële en economische criminaliteit op te sporen en aan te pakken; 6. wijst erop dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) de grootste post op de EU-begroting is en 31 % van de totale begrotingsuitgaven voor de periode 2021-2027 vertegenwoordigt; benadrukt dat het met het oog op een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de EU en haar burgers belangrijk is dat de controlesystemen van het GLB op Europees en nationaal niveau naar behoren functioneren; neemt kennis van het feit dat bij misbruik van GLB-financiering de georganiseerde misdaad vaak een rol speelt; geeft nogmaals aan bezorgd te zijn dat de huidige structuur van de GLB-subsidies landroof door criminele organisaties en oligarchische structuren in de hand werkt; benadrukt dat oligarchische structuren net zulke schadelijke financiële gevolgen hebben voor het GLB als georganiseerde criminele organisaties of zelfs nog schadelijker gevolgen, en dat het van groot belang is deze structuren in kaart te brengen om de eigenlijke landbouwers te beschermen; onderstreept dat landbouwers beschermd moeten worden tegen intimidatie door criminele bendes die subsidies voor hun land proberen aan te vragen; benadrukt dat corruptie en een gebrek aan transparantie ertoe leiden dat criminele organisaties in staat zijn om hun daden buiten het zicht te houden en te voorkomen dat EU-financiering de beoogde begunstigden bereikt; herhaalt dat het in dit verband van cruciaal belang is dat er op Unieniveau rechtsinstrumenten tegen landroof worden ontwikkeld en gewerkt wordt aan doeltreffende informatie-uitwisseling; wijst er nogmaals met klem op dat de samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten verbeterd moet worden; 7. benadrukt dat de oprichting van een gecentraliseerde, interoperabele databank met gestandaardiseerde en hoogwaardige gegevens met betrekking tot de eindbegunstigden van EU-subsidies van cruciaal belang is om fraudeurs, criminele netwerken en oligarchische structuren in kaart te brengen en te voorkomen dat zij misbruik maken van EU-middelen; benadrukt dat een dergelijke databank de capaciteit van rechtshandhavingsinstanties om onrechtmatig gebruikte middelen terug te vorderen aanzienlijk zou vergroten; beklemtoont dat, om een dergelijke databank te realiseren, de interoperabiliteit tussen bestaande databanken op nationaal en EU-niveau moet worden verbeterd; verzoekt de Commissie en de lidstaten om samen een dergelijke databank tot stand te brengen, in overeenstemming met de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie; benadrukt dat de gegevens van voldoende kwaliteit moeten zijn en beschikbaar moeten zijn in een gestandaardiseerd formaat, zodat zij op geautomatiseerde wijze kunnen worden uitgewisseld en geaggregeerd; wijst erop dat begunstigden een uniek identificatienummer zouden moeten hebben waarmee hun traceerbaarheid in de verschillende lidstaten en in het kader van de diverse fondsen wordt gewaarborgd, ongeacht de beheermethode; beklemtoont dat het gebruik van nieuwe technologieën, waaronder het gebruik van omvattende digitale kadasters, van groot belang is met het oog op een doeltreffender gegevensverzameling en om de transparantie en risicobeperking te verbeteren, waardoor de mogelijkheden om fraude te plegen zullen afnemen; is ingenomen met de inspanningen van de Commissie om het gebruik van dergelijke technologieën te bevorderen en verzoekt alle lidstaten te werken aan snellere invoering van dergelijke oplossingen; is van oordeel dat er door de Commissie of de bevoegde agentschappen meer controles moeten worden uitgevoerd, onder meer in de veeteelt, en met name controles van de toegekende middelen per dier, waarbij zorgvuldig moet worden nagegaan of de dieren daadwerkelijk bestaan; 8. wijst erop dat de concentratie van de inkomenssteun in de landbouw vooral het gevolg is van areaalgebonden rechtstreekse betalingen; wijst op de noodzaak van meer gerichte steun en een beter evenwicht tussen grote en kleine begunstigden op het niveau van de lidstaten; betreurt dat plafonnering in het nieuwe GLB vrijwillig blijft; verzoekt de lidstaten de verschillende herverdelingsinstrumenten in het nieuwe GLB te gebruiken als middel tegen misbruik van landbouwfondsen en voor een eerlijker verdeling ervan; betreurt dat de lidstaten tijdens de buitengewone Europese Raad van juli 2020 eenzijdig hebben besloten geen maximumbedragen voor natuurlijke personen in de eerste of tweede pijler in te voeren, waarmee vooruit werd gelopen op een besluit in het kader van de trialoogonderhandelingen over de hervorming van het GLB; 9. benadrukt dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de EU-landbouwfondsen onder gedeeld beheer met de Commissie; is van mening dat het nieuwe uitvoeringsmodel en de nieuwe nationale strategische plannen de mogelijkheid kunnen bieden om de controles door de lidstaten en de Commissie in verband met de verdeling en het beheer van de middelen te versterken, mits de lidstaten over doeltreffende beheers- en controlesystemen beschikken, en om de instanties die verantwoordelijk zijn voor de toekenning van de subsidies beter bewust te maken van het risico op fraude; benadrukt dat het “één audit”-beginsel de druk op landbouwers moet helpen verlichten en dat controles niet mogen leiden tot onnodige of extra administratieve lasten voor kleine en middelgrote landbouwers; wijst in dit kader op het belang van uitwisselingen tussen Europese rechtshandhavingsinstanties en autoriteiten die de financiering toekennen, zodat men zich al vooraf zo goed mogelijk bewust is van mogelijke fraude; 10. verzoekt de Commissie om de lidstaten beter voor te lichten over het bestaan van criminele organisaties die zich bezighouden met belastingontduiking, corruptie en illegale praktijken (zoals “zakcontracten”) in verband met grondtransacties, en de lidstaten te steunen bij de bestrijding van deze vormen van criminaliteit; 11. is van mening dat alles in het werk moet worden gesteld om te voorkomen dat het nieuwe uitvoeringsmodel voor het GLB leidt tot een verlaging van het absorptieniveau van GLB-middelen door eindbegunstigden als gevolg van onopzettelijke fouten, een gebrek aan transparantie in de regels of een gebrek aan adequate informatie, met name tijdens de eerste uitvoeringsperiode; 12. wijst op de noodzaak van een specifiek op maat gesneden fraudepreventiesysteem ter voorkoming van misbruik van EU-landbouwfondsen; wijst erop dat het aantal fraudegevallen de afgelopen jaren aanzienlijk is teruggedrongen, maar dat fraudebestrijdingsmaatregelen desondanks voor de EU en de lidstaten een hoge prioriteit moeten blijven; onderstreept dat EU-middelen tijdig moeten worden teruggevorderd en is ingenomen met de bepalingen in de horizontale GLB-verordening die voorzien in evenredige sancties als doeltreffend afschrikkingsmiddel; 13. merkt op dat OLAF verantwoordelijk is voor de bestrijding van fraude met GLB-betalingen en dat de zaken die OLAF momenteel onderzoekt, gebaseerd zijn op informatie van de lidstaten of meldingen van gedupeerde burgers, die vervolgens met represailles te maken kunnen krijgen; benadrukt voorts dat zaken die door OLAF worden onderzocht, zeer vertrouwelijk zijn en dat er weinig ruchtbaarheid aan wordt gegeven wanneer ze worden afgesloten; dringt er daarom op aan dat klokkenluiders worden beschermd en dat fraudeonderzoeksinstanties in de lidstaten beste praktijken op dit gebied uitwisselen; 14. benadrukt dat er toezicht moet worden gehouden op de betaalorganen in de lidstaten, dat hun formele en hun informele onafhankelijkheid moeten worden gewaarborgd en dat hun werkzaamheden in overeenstemming moeten worden gebracht met de EU-regels, waarbij onder andere controles ter plaatse kunnen leiden tot een beter controlesysteem; 15. benadrukt dat het Financieel Reglement, en met name artikel 61, in alle lidstaten moet worden nageleefd en uitgevoerd en moet worden toegepast op alle betalingen van EU-middelen, met inbegrip van rechtstreekse betalingen voor landbouw; 16. verzoekt de Commissie te komen met een voorstel voor een gecentraliseerde klachtenregeling op het niveau van de Unie ten behoeve van personen die geconfronteerd worden met wanpraktijken zoals landroof of intimidatie door criminele organisaties, door hun de mogelijkheid te bieden snel een klacht in te dienen bij de Commissie; 17. verzoekt de lidstaten Richtlijn (EU) 2019/1937 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden (11) (de klokkenluidersrichtlijn) onverwijld om te zetten en in het kader van die omzetting te voorzien in wettelijke waarborgen voor personen en onafhankelijke instanties die corruptie aan het licht brengen, waaronder journalisten, klokkenluiders, onafhankelijke media en ngo’s die actief zijn op het gebied van corruptiebestrijding; doet een oproep aan alle lidstaten om omvattende kaders voor de bescherming van klokkenluiders vast te stellen; wijst nogmaals op de urgentie van dit verzoek, gezien de berichten over toenemende fysieke aanvallen op journalisten, het toenemend aantal strategische rechtszaken tegen publieke inspraak (SLAPP-rechtszaken) en het gebruik van via versnelde procedures ingevoerde veiligheidswetten in bepaalde lidstaten die de verspreiding van beelden van of gegevens over rechtshandhavingsfunctionarissen strafbaar stellen, waardoor journalisten in hun werk worden belemmerd en de verantwoordingsplicht van de nationale autoriteiten wordt beperkt; 18. neemt kennis van het feit dat de Commissie en OLAF hebben vastgesteld dat fraude bij overheidsopdrachten en aanbestedingen steeds vaker voorkomt en beschouwt dit als een zorgwekkende trend; merkt op dat heimelijke afspraken tussen individuen en organisaties, het gebruik van valse facturen, het oprichten van nepbedrijven, het gebruik van valse identiteitsgegevens en het omleiden van financiering naar een andere bestemming dan waarvoor zij bedoeld is, vaak gebruikte methodes zijn om aanbestedingsprocedures te ondermijnen; wijst erop dat fraudeconstructies vaak een transnationaal karakter hebben en zich over verschillende (EU- en niet-EU-)landen kunnen uitstrekken, waardoor ze moeilijk kunnen worden opgespoord en aangepakt; betreurt dat er in veel lidstaten geen specifieke wetgeving bestaat tegen georganiseerde misdaad; benadrukt dat voor een doeltreffende aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit tijdige samenwerking tussen nationale rechtshandhavingsautoriteiten essentieel is; dringt er bij de bevoegde Europese en nationale autoriteiten op aan de interoperabiliteit van hun systemen te verbeteren en op die manier tijdige uitwisseling van informatie mogelijk te maken en de samenwerking en gezamenlijke acties met het oog op de aanpak van transnationale georganiseerde criminaliteit te verbeteren; dringt erop aan dat er nog meer gefocust wordt op een grensoverschrijdende aanpak van fraude en dat de strafwetgevingen van de lidstaten op het gebied van de bestrijding van georganiseerde misdaad verder geharmoniseerd worden, omdat dat van groot belang is; moedigt de Commissie aan een gemeenschappelijk regelkader te ontwikkelen op grond waarvan het voor lidstaten mogelijk wordt strafrechtelijke procedures over te dragen aan een andere lidstaat, teneinde parallelle onderzoeken te voorkomen; 19. merkt op dat de COVID-19-pandemie nieuwe mogelijkheden schept voor fraudeurs en de georganiseerde misdaad; neemt er met bezorgdheid kennis van dat Europol een toename heeft waargenomen van aan COVID-19 gerelateerde criminele activiteiten, waarbij het onder meer gaat om cybercriminaliteit, fraude en namaak van onder andere medisch materiaal en persoonlijke beschermingsmiddelen; herinnert in dit kader aan de door de EU-landen opgespoorde oplichtingspraktijken en nepaanbiedingen van fraudeurs die alles bij elkaar genomen 1,1 miljard vaccindoses probeerden te verkopen voor een totaalbedrag van meer dan 15,4 miljard EUR, en wijst erop dat er nog veel meer voorbeelden te noemen zijn van dergelijke schadelijke praktijken; benadrukt dat de dreiging die uitgaat van de illegale verkoop van valse digitale COVID-19-certificaten snel toeneemt, en dat is vastgesteld dat in diverse lidstaten de verkoop van dergelijke valse certificaten een feit is; 20. is bezorgd over de constatering in het PIF-verslag dat in 2019 zeven lidstaten fraude met betrekking tot gezondheidsinfrastructuur hebben ontdekt en dat de gezondheidsinfrastructuur erg te lijden heeft gehad onder schendingen van de regels inzake overheidsopdrachten; wijst erop dat deze problemen wellicht verergerd zijn door het feit dat vanwege de COVID-19-crisis gebruik moest worden gemaakt van noodaanbestedingsprocedures; benadrukt dat bij noodprocedures dezelfde normen op het gebied van transparantie en verantwoordingsplicht dienen te gelden als bij normale procedures; verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de lidstaten om die procedures aan te vullen met risicobeperkingsinstrumenten die gericht zijn op preventie en met omvattende controles en toetsing achteraf; 21. is zeer bezorgd over het feit dat Europol verwacht dat de recessie na de pandemie nieuwe kansen zal scheppen voor de georganiseerde misdaad; wijst erop dat de georganiseerde misdaad daar actief is waar geld te halen valt en dat de ongekende stijging van de EU-uitgaven in het kader van het herstelplan NextGenerationEU de georganiseerde misdaad grote kansen biedt om zich middelen toe te eigenen; is van oordeel dat deze ongekende stijging van de uitgaven gepaard moet gaan met toekenning van voldoende middelen aan de autoriteiten die deel uitmaken van de EU- en nationale kaders voor de bestrijding van corruptie, fraude en georganiseerde misdaad; herinnert er in dit kader aan dat het gebruik van nieuwe technologieën zoals de Arachne-databank en het systeem voor vroegtijdige opsporing en uitsluiting (EDES) bij de uitvoering van de EU-begroting verplicht zou moeten worden gesteld; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om in te stemmen met 40 extra posten voor controleurs bij de Rekenkamer en zijn verzoek aan OLAF en het Europees Openbaar Ministerie (EOM) om te waarborgen dat er voldoende middelen worden toegewezen voor het opsporen en vervolgen van criminele activiteiten die zich richten op NextGenerationEU; 22. benadrukt dat bekend is dat criminele organisaties, met name maffia-achtige organisaties, de sector hernieuwbare energie reeds als hun werkterrein beschouwen; waarschuwt dat criminele organisaties, omdat zij immers reeds actief zijn in deze sector, gemakkelijk middelen kunnen ontvreemden die bestemd zijn voor de groene transitie (hetgeen een aanzienlijk deel vormt van de middelen die beschikbaar zijn in het kader van NextGenerationEU); 23. neemt met bezorgdheid kennis van de factoren die de georganiseerde misdaad bevorderen, zoals het witwassen van geld, cybercriminaliteit, fraude met documenten, corruptie, fictieve adressen en het gebruik van lege vennootschappen; benadrukt dat deze acties gevolgen hebben voor het vermogen van autoriteiten om effectief te controleren of EU-middelen worden besteed zoals bedoeld; Ramingen van de financiële gevolgen van georganiseerde misdaad 24. is bezorgd over het feit dat herhaaldelijk is gebleken dat het zeer moeilijk of zelfs onmogelijk is de omvang en de ernst van de gevolgen van de georganiseerde misdaad voor de EU-begroting te ramen, onder meer vanwege het feit dat de lidstaten georganiseerde misdaad niet hetzelfde definiëren en vanwege het gebrek aan betrouwbare ramingen om de situatie te beoordelen, waardoor het zeer moeilijk is om maatregelen op elkaar af te stemmen, zaken te onderzoeken en tot vervolging over te gaan; betreurt dat de Commissie en de nationale autoriteiten geen inzicht hebben in de omvang, aard en oorzaken van fraude, en tot dusver geen consistente ramingen hebben gemaakt van niet-ontdekte fraude; wijst erop dat het gebrek aan betrouwbare ramingen aan een nauwkeurige beoordeling van de situatie in de weg staat, waarmee de bestrijding van georganiseerde misdaad wordt belemmerd; verzoekt de bevoegde nationale autoriteiten te werken aan verbetering van de gegevensverzameling en ervoor te zorgen dat de Commissie betrouwbaarder gegevens aangeleverd krijgt; verzoekt de Commissie de coördinatie op zich te nemen en met de autoriteiten van de lidstaten samen te werken om een omvattende EU-brede beoordeling uit te voeren van de daadwerkelijke omvang, aard en oorzaken van fraude, en daarbij de bevoegde EU-agentschappen te betrekken en samen te werken met partners uit de buurlanden van de EU; 25. neemt er kennis van dat in het PIF-verslag over 2019 melding wordt gemaakt van 514 frauduleuze onregelmatigheden aan de uitgavenzijde, die samen een financiële waarde vertegenwoordigen van 381,4 miljoen EUR, en van 425 frauduleuze onregelmatigheden aan de inkomstenzijde, die een totale waarde vertegenwoordigen van 79,7 miljoen EUR; benadrukt dat deze cijfers geen goed beeld geven van de werkelijke omvang van de fraude, die waarschijnlijk aanzienlijk groter is; benadrukt voorts dat niet alle fraude gepleegd wordt door criminele organisaties, en dat met name fraude aan de uitgavenzijde vaak gepleegd wordt door personen of individuele bedrijven en soms zelfs door hoge ambtenaren of regeringsfunctionarissen; 26. merkt op dat uit recente studies blijkt dat er ook als het gaat om EU-overheidsopdrachten sprake is van penetratie door de georganiseerde misdaad, waarbij het gaat om een bedrag tussen de 2,7 % en 3,6 % van de totale uitgaven; betreurt dat hieruit geconcludeerd kan worden dat in de periode 2014-2020 mogelijk 1,9 miljard tot 2,6 miljard EUR van de EU-cohesiefondsen door de georganiseerde misdaad zijn verduisterd; merkt op dat de betrouwbaarheid van deze ramingen niet optimaal is omdat er gegevens ontbreken, maar dat deze ramingen toch een indicatie geven van de ernst van het probleem; 27. stelt met bezorgdheid vast dat corruptie een vast onderdeel is van bijna alle activiteiten van criminele organisaties en een ernstige bedreiging vormt voor de financiële belangen van de EU, waarbij het verlies aan bbp wordt geschat op 170 miljard EUR tot 990 miljard EUR en de kosten voor de EU oplopen tot meer dan 5 miljard EUR per jaar louter voor openbare aanbestedingen (12) ; 28. betreurt dat volgens Europol jaarlijks naar schatting 40 tot 60 miljard EUR verloren gaat aan criminele organisaties door een specifieke vorm van btw-fraude, te weten intracommunautaire ploffraude; benadrukt dat het grootste deel van de btw-verliezen door de lidstaten wordt gedragen, aangezien slechts 0,3 % van de geïnde btw-inkomsten naar de EU-begroting vloeit; benadrukt dat de eigen middelen uit de btw in 2019 niettemin 11,97 % van de totale EU-ontvangsten uitmaakten, hetgeen erop wijst dat de btw-verliezen ten gevolge van de activiteiten van criminele organisaties ernstige gevolgen hebben voor de inkomsten van de EU; Audit- en controlemaatregelen tegen de georganiseerde misdaad 29. betreurt de tekortkomingen die de Commissie heeft vastgesteld in haar verzameling en analyse van gegevens op het gebied van fraudebestrijding, in het gebruik van rapportagesystemen (zoals EDES en Arachne) door de lidstaten, en in de informatiestroom; merkt op dat de EU-wetgeving inzake de uitwisseling van informatie over grensoverschrijdende criminaliteit pas onlangs is geactualiseerd en niet alle bevoegde autoriteiten bestrijkt, waardoor er nog geen sprake is van een doeltreffende informatie-uitwisseling tussen EU-organen en lidstaten; 30. beschouwt de PIF-richtlijn als een belangrijke stap op het gebied van de bescherming van de EU-begroting, aangezien deze voorziet in een gemeenschappelijke definitie van strafbare feiten en misbruik van middelen, alsook in harmonisatie van sancties wegens misdrijven tegen de financiële belangen van de EU; is ingenomen met het feit dat de richtlijn duidelijke verslagleggings- en onderzoeksprocedures bevat, dat het toezicht op het kader voor frauderisicobeheer erin is vastgelegd en dat de richtlijn het gebruik van informatie, databanken en gegevensanalyse door de lidstaten bevordert; is ingenomen met de recente beoordeling door de Commissie van de uitvoering van de PIF-richtlijn en met het feit dat alle lidstaten gemeld hebben dat ze de PIF-richtlijn volledig hebben omgezet (13) ; is echter bezorgd over de mate van overeenstemming van de nationale omzettingsmaatregelen met de richtlijn; herinnert eraan dat de Commissie heeft vastgesteld dat er in diverse lidstaten sprake is van conformiteitsproblemen; merkt op dat deze problemen onder meer betrekking hebben op de definitie van strafbare feiten (“fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt”, “witwassen van geld”, “corruptie”, “wederrechtelijke toe-eigening”), de aansprakelijkheid van en sancties met betrekking tot natuurlijke en rechtspersonen, en de verplichting van lidstaten om de Commissie jaarlijks statistische gegevens te verstrekken; dringt er bij de lidstaten op aan hun nationale wetgeving volledig af te stemmen op de vereisten van de PIF-richtlijn en dringt er bij de Commissie op aan de omzetting van de richtlijn door de lidstaten nauwlettend te volgen, aangezien een goede omzetting van de richtlijn van groot belang is om het EOM in staat te stellen doeltreffender onderzoek en vervolging in te stellen; dringt er bij de Commissie op aan alle stappen te nemen die nodig zijn om een correcte en volledige omzetting te waarborgen en zo nodig inbreukprocedures in gang te zetten; 31. is verheugd over de instelling van het EOM, met zijn mandaat om strafbare feiten ten nadele van de EU-begroting te onderzoeken, te vervolgen en voor de rechter te brengen, als een belangrijke troef in de strijd tegen fraude en georganiseerde misdaad in de EU; dringt erop aan dat er aan het EOM voldoende financiële en personele middelen ter beschikking worden gesteld; verwacht dat het EOM met name op het gebied van de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit in verband met de begroting van de Unie een duidelijke rol kan gaan spelen, omdat nationale autoriteiten geen grensoverschrijdende vervolging kunnen instellen en andere agentschappen van de EU, zoals Eurojust, Europol en OLAF, niet over de benodigde onderzoeks- en vervolgingsbevoegdheden beschikken; merkt op dat de kern van het mandaat van het EOM in de PIF-richtlijn wordt gedefinieerd en dat het hierbij onder meer gaat om de bestrijding van fraude met betrekking tot de ontvangsten en uitgaven van de Unie, btw-fraude, het witwassen van geld, corruptie en deelname aan criminele organisaties; beklemtoont dat deze aandachtspunten in het kader van de bestrijding van georganiseerde misdaad cruciaal zijn en gaat ervan uit dat het EOM daarom een doeltreffend instrument zal zijn voor de bestrijding van criminele organisaties wier activiteiten gevolgen hebben voor de begroting van de EU; betreurt dat vijf lidstaten zich nog niet bij het EOM hebben aangesloten en dringt er bij deze lidstaten op aan de nodige stappen te ondernemen om zich bij het EOM aan te sluiten; verzoekt de Commissie om tot die tijd het toezicht op die lidstaten te intensiveren; betreurt dat er achterstanden zijn wat betreft de benoeming van gedelegeerde Europese aanklagers en dat met name Slovenië tekortschiet en dat ook in veel andere landen de benoeming van gedelegeerde Europese aanklagers aanzienlijke vertraging heeft opgelopen; benadrukt dat dit in hoge mate afbreuk doet aan de efficiëntie en doeltreffendheid van de pan-Europese bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit; 32. benadrukt dat milieudelicten met een grensoverschrijdende dimensie die de biodiversiteit en de natuurlijke hulpbronnen aantasten, zoals de illegale handel in planten en dieren, illegale houtkap en houthandel en illegale afvalhandel, beter moeten worden aangepakt; verzoekt de Commissie de aanzet te geven tot de uitbreiding van het mandaat van het EOM tot grensoverschrijdende milieudelicten; 33. betreurt dat de Commissie voor het EOM een personeelsplan heeft opgesteld dat zodanig is dat het EOM niet in staat is zijn mandaat doeltreffend uit te voeren; benadrukt dat het EOM moet kunnen beschikken over voldoende personeel om zich van zijn belangrijkste taak te kunnen kwijten: het bestrijden van grensoverschrijdende criminaliteit die gevolgen heeft voor de Europese begroting; betreurt dat het EOM momenteel niet over voldoende dossieranalisten en financieel rechercheurs beschikt om de activiteiten van de gedelegeerde Europese aanklagers op het gebied van vervolging te ondersteunen; betreurt dat het operationele personeel van het EOM zich momenteel voornamelijk richt op het registreren van zaken en niet op vervolging; betreurt dat het EOM heeft aangegeven dat het dringend behoefte heeft aan meer gekwalificeerde juridische deskundigen en IT’ers en administratief personeel om de werkzaamheden soepel te laten verlopen; benadrukt dat het EOM naast het gewone aantal zaken per jaar (2 000 dossiers) ook nog een achterstand van 3 000 dossiers heeft weg te werken; maakt zich zorgen dat de werkdruk van het EOM de komende jaren nog verder zal toenemen vanwege de ongekend hoge bedragen die in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit worden gemobiliseerd en vanwege de versnelde afhandeling van aanbestedingsprocedures tijdens de COVID-19-crisis; benadrukt dat het door de Commissie opgestelde personeelsplan voor het EOM voor 2022 ontoereikend is om de door het EOM aangegeven problemen op te lossen; wijst erop dat als het EOM eenmaal volledig operationeel is, de besparingen dankzij het feit dat de EU-begroting beschermd wordt groter zullen zijn dan de kosten die het EOM met zich meebrengt; verzoekt de Commissie met klem om de begroting van het EOM te verhogen en ervoor te zorgen dat het EOM over meer personeel kan beschikken, zodat het EOM zijn volledige potentieel op het gebied van de bestrijding van criminaliteit kan bereiken; 34. is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de EU-strategie voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit (2021-2025) en met de nadruk die daarin wordt gelegd op het stimuleren van een doeltreffende en vlotte informatie-uitwisseling tussen EU-organen en lidstaten, bijvoorbeeld door te zorgen voor een betere interoperabiliteit tussen EU-informatiesystemen en door te zorgen voor koppeling van relevante databanken in alle lidstaten; is ingenomen met het voornemen van de Commissie om de samenwerking op het gebied van rechtshandhaving te stroomlijnen en zich ervoor in te zetten dat het potentieel van bestaande instrumenten, zoals het Europees multidisciplinair platform tegen criminaliteitsdreiging (Empact), ten volle wordt benut; is ingenomen met het streven van de Commissie om de informatie-uitwisseling en de samenwerking tussen Europol, Eurojust en niet-EU-landen te verbeteren; 35. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om infiltratie van de georganiseerde misdaad in de legale economie te voorkomen, bijvoorbeeld door het EU-kader tegen het witwassen van geld en de huidige EU-corruptiebestrijdingsregels te herzien; is ingenomen met de inspanningen die de Commissie wil verrichten om de rechtshandhaving klaar te stomen voor het digitale tijdperk; 36. merkt op dat het witwassen van geld criminelen in staat stelt de herkomst van hun geld verborgen te houden en dat het aanbieden van witwasdiensten een winstgevende activiteit is geworden voor criminele organisaties; benadrukt dat deze activiteit aanzienlijke gevolgen heeft voor de financiële belangen van de Unie en haar lidstaten, aangezien maar liefst 98 % van de geraamde criminele opbrengsten niet in beslag wordt genomen, maar in handen blijft van criminelen; is van mening dat de bestrijding van het witwassen van geld van cruciaal belang is om misbruik van middelen door criminele organisaties te voorkomen; maakt zich ernstig zorgen over de bevindingen van de Europese Rekenkamer (14) dat de EU-inspanningen ter preventie van witwassen gefragmenteerd zijn en gekenmerkt worden door een gebrekkige coördinatie, dat het bestaande rechtskader inconsistent is en nog niet in alle lidstaten is omgezet, en dat criminelen hiervan kunnen profiteren; is ingenomen met het nieuwe wetgevingspakket van de Commissie tot herziening van het AML/CTF-kader, dat één pakket regels omvat waarmee een belangrijke stap voorwaarts wordt gezet in de strijd tegen witwassen en dat een uniforme toepassing van de AML/CTF-wetgeving mogelijk zal maken; 37. is met name ingenomen met het voorstel voor de oprichting van een nieuw EU-agentschap, de autoriteit voor de bestrijding van witwassen (AMLA) en benadrukt dat de AMLA over voldoende personele en financiële middelen moet kunnen beschikken om goed te kunnen functioneren; betreurt dat de AMLA vermoedelijk pas in 2023 zal worden opgericht en niet eerder dan in 2026 volledig operationeel zal zijn; benadrukt dat er dringend oplossingen gevonden moeten worden voor de huidige problemen op het gebied van AML/CTF en dat we niet nog meer tijd mogen verliezen; verzoekt de Commissie om concrete maatregelen voor te stellen om de huidige problemen aan te pakken voordat de AMLA volledig operationeel wordt; 38. is voorts ingenomen met de nieuwe voorstellen van de Commissie inzake cryptoactiva, omdat de markten in cryptoactiva grotendeels ongereguleerd zijn en er op deze markten op grote schaal criminele organisaties actief zijn die ongestraft grote hoeveelheden zwart geld verplaatsen; merkt op dat, omdat het bezit van bepaalde cryptovaluta anoniem is, het gebruik ervan voor illegale doeleinden toeneemt; roept de lidstaten op om aanbieders van cryptovaluta aan te sporen transacties te analyseren en mogelijk criminele activiteiten in verband met de adressen van de begunstigden en ontvangers te beoordelen en ervoor te zorgen dat de antiwitwaswetgeving ten volle wordt geëerbiedigd als gebruikers cryptovaluta omzetten in echte valuta; wijst erop dat toezichtsorganen die toezicht houden op traditionele valuta ook toezicht moeten houden op cryptovaluta; 39. merkt op dat financiële-inlichtingeneenheden (FIE’s) een belangrijke rol spelen bij het opsporen van grensoverschrijdende gevallen van witwassen van geld en terrorismefinanciering (ML/TF); merkt op dat FIE’s in de EU op nationaal niveau opereren en dat de Commissie heeft vastgesteld dat de coördinatie en informatie-uitwisseling tussen nationale FIE’s ontoereikend is (15) ; betreurt dat er verschillen zijn als het gaat om de soorten gegevens die tussen FIE’s worden uitgewisseld en als het gaat om de omvang van de gegevensuitwisseling; merkt op dat dit de samenwerking tussen FIE’s belemmert, hetgeen op zijn beurt negatieve gevolgen heeft voor het vermogen van FIE’s om grensoverschrijdende criminaliteit tijdig op te sporen en te vervolgen; 40. betreurt dat de nationale aanpak van de georganiseerde misdaad van lidstaat tot lidstaat aanzienlijk verschilt, in die zin dat wetgeving, strategieën en operationele capaciteit uiteenlopen; merkt op dat dit ten dele te wijten is aan de uiteenlopende niveaus van omzetting en tenuitvoerlegging van EU-wetgeving; maakt zich zorgen over het feit dat de coördinatiediensten fraudebestrijding (Anti-Fraud Coordination Services – AFCO’s) in de lidstaten uiteenlopende taken en bevoegdheden hebben vanwege het feit dat hun mandaat niet nauwkeurig genoeg in de EU-wetgeving is omschreven, hetgeen de coördinatie op nationaal en EU-niveau bemoeilijkt; drukt zijn bezorgdheid uit over het feit dat inspanningen ter bestrijding van fraude met EU-middelen over het algemeen niet dezelfde prioriteit krijgen als inspanningen ter bestrijding van fraude met nationale middelen; wijst erop dat dit geïllustreerd wordt door het feit dat aan meer dan de helft van de onderzoeken van OLAF door de lidstaten geen follow-up wordt gegeven en het feit dat bij een nog veel geringer deel overgegaan wordt tot vervolging; betreurt ten zeerste dat sommige lidstaten de aanbevelingen van OLAF na afronding van een onderzoek nog altijd niet uitvoeren en geen gerechtelijke stappen zetten om frauduleus verkregen EU-middelen terug te vorderen; dringt er bij de Commissie op aan gebruik te maken van haar prerogatieven en de maatregelen te nemen die nodig zijn om een tijdige en correcte uitvoering van de EU-wetgeving te waarborgen; 41. betreurt dat uit recent onderzoek is gebleken dat de bestrijding van fraude met EU-middelen in sommige lidstaten minder prioriteit krijgt dan de bestrijding van fraude met binnenlandse uitgaven; merkt op dat de Commissie de lidstaten heeft aangespoord nationale fraudebestrijdingsstrategieën te ontwikkelen, maar dat slechts 13 lidstaten dit ook daadwerkelijk hebben gedaan en dat geen van die lidstaten daarbij het door de Commissie verstrekte model heeft gebruikt; constateert met bezorgdheid dat deze verschillen tussen de lidstaten in de weg staan aan een doeltreffende samenwerking; dringt er daarom bij de Commissie op aan krachtiger stappen te nemen om de lidstaten ertoe te verplichten regelgeving vast te stellen ter voorkoming van fraude ten nadele van de EU; Conclusies 42. verzoekt de Commissie een gemeenschappelijke aanpak te ontwikkelen voor de beoordeling van de gevolgen van de georganiseerde misdaad voor de middelen van de EU, en een evaluatie uit te voeren van de doeltreffendheid van de maatregelen die de lidstaten hebben genomen om dit probleem aan te pakken; vindt tijdige, volledige en doeltreffende informatie-uitwisseling van cruciaal belang en wijst er daarom nogmaals op dat het belangrijk is dat definities geharmoniseerd worden om ervoor te zorgen dat gegevens waarover men in EU-instanties en in de lidstaten beschikt vergelijkbaar zijn, zodat de gevolgen van de activiteiten van de georganiseerde misdaad voor de middelen van de EU geraamd kunnen worden en snel actie ondernomen kan worden om deze vorm van misdaad te bestrijden; 43. maakt zich zorgen over het feit dat het huidige systeem van uiteenlopende nationale benaderingen een doeltreffende, grensoverschrijdende aanpak van het probleem in de weg staat, waardoor criminelen de kans krijgen hun activiteiten ongestraft voort te zetten; roept de lidstaten op nauw met de EU-organen en met elkaar samen te werken en bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad gebruik te maken van de instrumenten en diensten waarin de Unie voorziet om de gegevensuitwisseling te optimaliseren en grensoverschrijdende operaties gericht op de aanpak van georganiseerde misdaad ten nadele van de EU-begroting mogelijk te maken; 44. dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan een meer samenhangend gebruik te overwegen van alle beschikbare instrumenten om fraude op te sporen en aan te pakken, met name het IT-platform Arachne en EDES; benadrukt dat de interoperabiliteit van Arachne, EDES en institutionele en nationale databanken van cruciaal belang is voor een doeltreffende informatie-uitwisseling met het oog op het voorkomen en opsporen van fraude ten nadele van de EU-begroting; betreurt dat Arachne en EDES momenteel een beperkte werkingssfeer hebben en dat de bekendheid en het gebruik van deze instrumenten in de lidstaten te wensen overlaat; wijst er in dit kader op dat EDES wordt toegepast bij fondsen in direct en in indirect beheer, maar niet bij fondsen in gedeeld beheer, hoewel die laatste ongeveer 80 % van de EU-uitgaven vertegenwoordigen; verzoekt de Commissie ook fondsen onder gedeeld beheer onder het toepassingsgebied van EDES te laten vallen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de lidstaten in de Raad om toepassing van Arachne verplicht te stellen; verzoekt de Commissie het kader voor gegevensuitwisseling tussen EU-instellingen en met de lidstaten opnieuw te bekijken om ervoor te zorgen dat de informatie-uitwisseling zo efficiënt mogelijk verloopt waarbij evenwel de vereisten op het gebied van gegevensbescherming in acht moeten worden genomen; 45. verzoekt de Commissie de lidstaten ondersteuning te bieden door te voorzien in opleidingen voor nationale autoriteiten, zodat deze de kennis kunnen verwerven die nodig is om instrumenten als EDES en Arachne zo doeltreffend mogelijk en in overeenstemming met de normen van de EU inzake verslaglegging te gebruiken; verzoekt de Commissie om samen met de lidstaten in kaart te brengen tegen welke problemen nationale autoriteiten aanlopen als zij EDES en Arachne gebruiken, en aanbevelingen te doen voor het gebruik van deze instrumenten, de bestaande algemene richtsnoeren te verbeteren en de gebruikersvriendelijkheid van deze instrumenten te vergroten; betreurt dat sommige lidstaten bezwaren hebben tegen het gebruik van deze instrumenten omdat zij vrezen dat dit zal leiden tot bureaucratische rompslomp; beklemtoont dat deze instrumenten, als ze worden toegepast zoals bedoeld, de bureaucratische rompslomp juist kunnen verminderen; verzoekt de lidstaten hun eerder ingenomen standpunt te heroverwegen en verzoekt de Commissie om de voordelen van EDES en Arachne nog meer onder de aandacht van de lidstaten te brengen; pleit voor invoering van opleidingsprogramma’s inzake de bestrijding van witwaspraktijken, om autoriteiten te leren hoe zij potentiële fraude kunnen herkennen voordat tot uitbetaling van middelen wordt overgegaan, in het kader waarvan met name aandacht wordt besteed aan het “ken-uw-cliënt”-beginsel en geheime betrokkenheid van publiek prominente personen bij GLB-subsidies en -projecten; 46. beschouwt de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen (16) , waarin gemeenschappelijke regels worden vastgesteld voor de Europese structuur- en investeringsfondsen, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus en het Cohesiefonds, als een ander belangrijk element om misbruik van EU-middelen door de georganiseerde misdaad te voorkomen; 47. benadrukt dat het minder winstgevend maken van criminele activiteiten een belangrijke bijdrage kan leveren aan de bestrijding van de georganiseerde misdaad; herinnert in dit kader aan de werkzaamheden van OLAF en wijst erop dat de onderzoeken van OLAF een belangrijk instrument zijn in de strijd tegen fraude; betreurt dat het percentage tenlasteleggingen na aanbevelingen van Olaf aan de lidstaten laag is en een neerwaartse tendens vertoont, in die zin dat het percentage in de periode 2007-2014 op 53 % lag en in de periode 2016-2020 gedaald is naar 37 %; merkt voorts op dat de afgelopen jaren niet is onderzocht in hoeverre op aanbeveling van OLAF terug te vorderen bedragen ook daadwerkelijk zijn teruggevorderd en dat dit voor het laatst onderzocht werd voor de periode 2002-2016 en dat het terugvorderingspercentage toen op 30 % lag; verzoekt OLAF en de Commissie onderzoek in te stellen naar de redenen hiervoor en verzoekt de lidstaten te voldoen aan hun wettelijke verplichting om de middelen terug te vorderen en nauw samen te werken met de organen van de Unie om ervoor te zorgen dat door de georganiseerde misdaad toegeëigende middelen daadwerkelijk worden teruggevorderd, aangezien maar liefst 98 % van de geraamde criminele opbrengsten niet in beslag wordt genomen, maar in handen blijft van criminelen; verzoekt OLAF informatie te verzamelen over het percentage middelen dat na zijn financiële aanbevelingen daadwerkelijk wordt teruggevorderd en deze informatie in zijn jaarverslagen te publiceren; is van mening dat een daadkrachtige aanpak met betrekking tot het terugvorderen van middelen, onder meer in de vorm van conservatoir beslag of op waarde gebaseerde confiscatie, criminele organisaties ervan kan weerhouden fraude te plegen ten nadele van de Europese Unie en op die manier de financiële belangen van de Unie kan helpen beschermen; dringt er bij de lidstaten op aan meer door fraude verkregen inkomsten terug te vorderen en meer aandacht te besteden aan preventie; verzoekt de Commissie na te denken over mogelijkheden om de huidige versnipperde aanpak op het gebied van terugvordering van vermogen aan te vullen door instelling van een EU-breed orgaan met als taak te zorgen voor tijdige en doeltreffende terugvordering van EU-middelen; 48. is van oordeel dat de preventie van fraude en de bestrijding van georganiseerde misdaad voor beheers-, certificerings- en controle-instanties prioritaire aandachtsgebieden moeten zijn, en dat op deze gebieden gespecialiseerd financieel onderzoek moet worden verricht; is van mening dat er in het kader van de bestrijding van criminele organisaties ook behoefte is aan striktere regels en maatregelen inzake de bevriezing en confiscatie van vermogensbestanddelen, waarbij wordt voorzien in de tijdelijke inbeslagname, waar passend, van goederen die evenveel waard zijn als de opbrengsten van misdrijven, zodat voorkomen wordt dat deze opbrengsten van misdrijven worden overgedragen of vervreemd voordat de strafprocedure is afgerond; wijst erop dat het van fundamenteel belang is dat alles in het werk wordt gesteld om ervoor te zorgen dat op frauduleuze wijze verkregen EU-middelen worden teruggevorderd; pleit met klem voor doeltreffender onderzoek om de structuren van de georganiseerde misdaad te verstoren en benadrukt dat rechtshandhavingsautoriteiten ervoor moeten zorgen dat zij altijd een voorsprong hebben op criminelen die in toenemende mate nieuwe technologieën gebruiken en elke kans grijpen om hun illegale activiteiten uit te breiden, zowel online als offline; o o o 49. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 310, 317 en 325 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien Richtlijn 2014/23/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van concessieovereenkomsten (1) , – gezien Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (2) , – gezien zijn resolutie van 14 februari 2017 over de rol van klokkenluiders bij de bescherming van de financiële belangen van de EU (3) , – gezien Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2017 betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (de “PIF-richtlijn”) (4) , – gezien Richtlijn (EU) 2018/843 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2015/849 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, en tot wijziging van de Richtlijnen 2009/138/EG en 2013/36/EU (5) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (6) , – gezien het verslag van OLAF over 2019 (7) en het jaarlijkse activiteitenverslag van het Comité van toezicht van OLAF over 2019, – gezien Speciaal verslag nr. 01/2019 van de Europese Rekenkamer, getiteld “Bestrijding van fraude in verband met EU-uitgaven: maatregelen zijn nodig”, – gezien Speciaal verslag nr. 06/2019 van de Europese Rekenkamer, getiteld “De aanpak van fraude bij EU-cohesie-uitgaven: de beheersautoriteiten moeten de opsporing, reactie en coördinatie versterken”, – gezien Analyse nr. 06/2020 van de Europese Rekenkamer, getiteld “Risico’s, uitdagingen en kansen in verband met de economische beleidsreactie van de EU op de COVID-19-crisis”, – gezien de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco), en haar 21e algemene activiteitenverslag (2020), – gezien de studie getiteld “Public Integrity for an Effective COVID-19 Response and Recovery” (Publieke integriteit voor een doeltreffende respons op en herstel na COVID-19), die in april 2020 door de OESO is gepubliceerd, – gezien de studie getiteld “Corruption in the times of Pandemia” (Corruptie ten tijde van de pandemie), gepubliceerd in mei 2020 (8) , – gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 3 september 2020, getiteld “31e jaarverslag over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie – Fraudebestrijding – 2019” ( COM(2020)0363 ) en de begeleidende werkdocumenten van de diensten van de Commissie (9) , – gezien Verordening (EU) 2020/2221 van het Europees Parlement en de Raad van 23 december 2020 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1303/2013 wat betreft extra middelen en uitvoeringsregelingen om bijstand te verlenen ter bevordering van het crisisherstel in de context van de COVID-19-pandemie en de sociale gevolgen daarvan en ter voorbereiding van een groen, digitaal en veerkrachtig herstel van de economie (React-EU) (10) , – gezien het instrument voor noodhulp, – gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (11) , – gezien Verordening (EU) 2021/523 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van het InvestEU-programma en tot wijziging van Verordening (EU) 2015/1017 (12) , – gezien Verordening (EU) 2021/785 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot vaststelling van het fraudebestrijdingsprogramma van de Unie en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 250/2014 (13) , – gezien artikel 5, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, – gezien Advies nr. 4/2020 van de Europese Rekenkamer over het voorstel 2020/0101(COD) voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1303/2013 wat betreft uitzonderlijke extra middelen en uitvoeringsregelingen in het kader van de doelstelling “investeren in groei en werkgelegenheid” om bijstand te verlenen ter bevordering van het crisisherstel in de context van de COVID-19-pandemie en ter voorbereiding van een groen, digitaal en veerkrachtig herstel van de economie (React-EU), en betreffende het gewijzigde voorstel 2018/0196(COD) voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel en migratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor grensbeheer en visa (14) , – gezien het persbericht van Europol van 5 juni 2020, getiteld “Europol launches the European Financial and Economic Crime Centre” (Europol lanceert het Europees Centrum voor financiële en economische criminaliteit) (15) , – gezien het persbericht van Europol van 12 april 2021, getiteld “Serious and organised crime in the EU: A corrupting influence” (Zware en georganiseerde criminaliteit in de EU: een verderfelijke invloed) (16) , — gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de moord op Daphne Caruana Galizia en de rechtsstaat in Malta (17) , – gezien zijn resolutie van 7 juli 2021 over de bescherming van de financiële belangen van de EU – fraudebestrijding – jaarverslag 2019 (18) , – gezien zijn resolutie van 10 juni 2021 over de lopende beoordeling door de Commissie en de Raad van de nationale plannen voor herstel en veerkracht (19) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9-0320/2021 ), A. overwegende dat financiële en economische criminaliteit verwijst naar onwettige daden die worden gepleegd door een individu of een groep met het oog op economisch of professioneel gewin en onder meer corruptie, fraude, dwang, collusie, obstructie, het witwassen van geld en de financiering van terrorisme omvat; B. overwegende dat de door de COVID-19-pandemie veroorzaakte volksgezondheidscrisis, in combinatie met de daaropvolgende economische noodsituatie en sociale onrust, de EU en de overheden in de lidstaten ertoe heeft aangezet extra middelen uit te trekken of zich te gaan bezighouden met het beheer van extra middelen en de uitgaven snel aanzienlijk te verhogen; C. overwegende dat de herstel- en veerkrachtfaciliteit met een begroting van meer dan 670 miljard EUR en React-EU met een begroting van meer dan 50 miljard EUR krachtige instrumenten zijn voor het herstel van de EU-landen; overwegende dat in de lente van 2020 het cohesiebeleid reeds een respons op de noodsituatie gaf met 11,2 miljard EUR steun voor het bedrijfsleven, 7,6 miljard EUR aan herschikkingen van de EU-begroting die aan gezondheidsmaatregelen werden toegewezen en 4,1 miljard EUR directe steun aan werknemers; D. overwegende dat de Commissie op 2 april 2020, als onderdeel van de reactie van de EU op de uitbraak van COVID-19, heeft voorgesteld om het instrument voor noodhulp (ESI) in werking te stellen; E. overwegende dat het besluit over de activering ervan uitsluitend door de Raad is genomen, zonder betrokkenheid van het Parlement overeenkomstig de activeringsbepalingen in artikel 2, lid 1, van Verordening (EU) 2016/369 (de ESI-verordening) (20) ; F. overwegende dat NextGenerationEU een tijdelijk herstelinstrument is van ongeveer 800 miljard EUR op het huidige prijsniveau, dat is ingesteld om de EU te helpen zich te herstellen van de COVID-19-pandemie en om een groener, digitaler en veerkrachtiger Europa op te bouwen; G. overwegende dat vanwege de urgentie van de crisis de aanbestedingsprocedures en de controlemiddelen op veel plaatsen zijn versoepeld om de uitvoering te bespoedigen; H. overwegende dat in de responsplannen niet genoeg aandacht wordt besteed aan governance en het probleem van onrechtmatige activiteiten, zoals corruptie en fraude, en maatregelen om niet-frauduleuze onregelmatigheden te voorkomen; I. overwegende dat de crisis mogelijkheden schept voor talrijke schendingen van de integriteit en fraude en corruptie, evenals niet-frauduleuze onregelmatigheden, zou kunnen verergeren, met name bij overheidsopdrachten, economische stimuleringspakketten en overheidsorganisaties; J. overwegende dat volgens de Europese Rekenkamer onvoldoende aandacht is besteed aan fraudepreventie en dat het de Commissie ontbreekt aan volledige informatie over de omvang, de aard en de oorzaken van fraude; overwegende dat de officiële statistieken over opgespoorde fraude niet volledig zijn en dat de Commissie tot dusver geen schatting heeft gemaakt van niet-opgespoorde fraude (21) ; K. overwegende dat corruptie een grote bedreiging vormt in de privé- en de publieke sfeer en onevenredige gevolgen heeft voor de meest kwetsbare groepen, aangezien het tot een verlies aan middelen leidt, waardoor de groei op lange termijn, de sociale bescherming en de billijke toegang tot openbare diensten (waaronder de gezondheidszorg, het onderwijs en justitie) wordt bedreigd, en waardoor het vertrouwen van het publiek wordt aangetast, de sociale ongelijkheid toeneemt en de kernwaarden van de Unie worden ondermijnd; overwegende dat het van essentieel belang is de oorzaken van corruptie beter te begrijpen om dit fenomeen en de schadelijke gevolgen ervan op doeltreffende wijze te kunnen bestrijden; L. overwegende dat een toenemend aantal georganiseerde criminele groepen in de EU actief is, vaak met een grensoverschrijdend bereik; overwegende dat dit verschijnsel steeds complexer wordt, met nieuwe criminele markten en werkwijzen als gevolg van de globalisering en nieuwe technologieën, die het mogelijk maken om overal ter wereld en op elk moment te opereren; M. overwegende dat technologie nieuwe opsporings- en controlemogelijkheden biedt, waardoor de last voor opsporingsambtenaren wordt verminderd en slimmere handhavingsmaatregelen kunnen worden ontworpen; N. overwegende dat de integriteit van het financiële stelsel van de Unie afhankelijk is van de transparantie van vennootschapsvormen en andere juridische entiteiten, trusts en soortgelijke juridische constructies; O. overwegende dat de Commissie een aantal maatregelen heeft genomen om risico’s aan te pakken in verband met corruptie en het misbruik van geldmiddelen van de Unie, onder meer een verbetering van haar wetgevingsvoorstellen inzake het witwassen van geld; de bescherming van klokkenluiders, openbare aanbestedingen en het Europees rechtsstaatmechanisme; P. overwegende dat overeenkomstig het laatste verslag van Transparency International en het samenwerkingscentrum van de Wereldgezondheidsorganisatie (22) de Europese Commissie haar eigen afspraken inzake transparantie en de internationale beginselen van “goede praktijken” inzake transparantie van overheidsopdrachten niet volledig nakomt wanneer zij elementen uit de tekst van de contracten inzake aankoopovereenkomsten te sterk redigeert; overwegende dat de Commissie echter wettelijk verplicht is zich te houden aan de bepalingen van het Financieel Reglement en dat een verbeterde structuur voor een snellere reactie van de Commissie in toekomstige crises noodzakelijk is; Q. overwegende dat voor het beteugelen van corruptie de eigen verantwoordelijkheid van de regering voor hervormingen, overheidssteun, politiek engagement, internationale samenwerking en een gezamenlijke inspanning met het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector vereist zijn; R. overwegende dat in een situatie van hoge verwachtingen, zware druk en ongekende uitgaven de verantwoordelijkheid om deze uitdaging aan te gaan, berust bij overheidsambtenaren, die passende steun moeten krijgen om zowel met de hogere professionele normen om te gaan als met nieuwe moeilijkheden tijdens het vervullen van hun opdracht; overwegende dat ambtenaren zich bovendien niet noodzakelijkerwijs onmiddellijk bewust zijn van situaties van belangenconflicten; S. overwegende dat er aanwijzingen zijn dat professionalisering en toereikende salarissen in het geval van overheidsopdrachten een positieve invloed hebben op overheidsambtenaren om zich te onthouden van corruptie (23) ; T. overwegende dat het Verdrag van Lissabon in de richting ging van een versterking van de rol van het Europees Parlement, teneinde meer samenhang, parlementaire controle en democratische verantwoording tot stand te brengen; U. overwegende dat de bestrijding van corruptie van essentieel belang is voor de bescherming van de financiële belangen van de EU en voor het behoud van het vertrouwen van de burgers in de EU-instellingen; 1. erkent dat de recente crises hebben bevestigd dat het noodzakelijk is om vanaf de allereerste jaren van herstel investeringen te mobiliseren en financiële steun te verstrekken; is zich ervan bewust dat in tijden van crisis middelen beschikbaar moeten worden gesteld binnen krappe termijnen en onder snel veranderende omstandigheden; merkt op dat de druk op de controlesystemen toeneemt doordat er in een kort tijdsbestek een aanzienlijk bedrag aan extra middelen moet worden besteed; benadrukt niettemin dat een snelle inzet van middelen en een snelle vaststelling van wetgevingsbesluiten moeten worden aangevuld met gepaste administratieve maatregelen; wijst erop dat de druk om hulp te bieden en de drang om de middelen zo snel mogelijk te gebruiken, kunnen leiden tot een verhoogd risico op corruptie, fraude en andere onregelmatigheden, en dat een dergelijke situatie efficiënte preventieve maatregelen en controlebeheersprocessen vereist; herhaalt dat voor alle aanbestedingsprocedures de hoogste normen van openheid, transparantie en verantwoording moeten worden nageleefd; 2. verzoekt de Commissie en de lidstaten om gerichte maatregelen voor het uitgeven van overheidsgeld in tijden van crisis in hun respectieve corruptiebestrijdingsstrategieën op te nemen; beklemtoont in dat verband dat de regels voor de bescherming van de financiële belangen van de Unie in gelijke mate van toepassing zijn op noodhulp en instrumenten voor noodhulp, zoals CRII, CRII+, React-EU en de herstel- en veerkrachtfaciliteit; 3. vestigt de aandacht op de belangrijke rol van preventieve maatregelen bij het anticiperen op en het op doeltreffende wijze reageren op het risico van corruptie in crisissituaties en bij het versterken van het beleid inzake corruptiebestrijding en integriteit, evenals de organen die toezien op de naleving van dit beleid, en aldus bij het verbeteren van de governance in het algemeen; is er in dit verband van overtuigd dat de COVID-19-crisis de komende jaren onze aandacht voor governance zal aanscherpen als gevolg van de toegenomen inspanningen om de verwoestende gevolgen en de kosten van de pandemie voor mensen en economieën aan te pakken; 4. is van mening dat de rechtsstaat een essentiële voorwaarde is voor de naleving van het beginsel van gezond financieel beheer van de noodfondsen die deel uitmaken van de EU-begroting; herinnert eraan dat de rechtsstaat altijd geldt, dus ook in tijden van crisis, en dat noodmaatregelen de naleving van de rechtsstaat en de beginselen van evenredigheid en noodzakelijkheid moeten waarborgen, dat zij voor beperkte tijd geldig moeten zijn en dat de gevolgen van deze maatregelen regelmatig moet worden onderzocht; 5. benadrukt dat noodsituaties, met name gezondheids- en veiligheidscrises, ook van invloed zijn op de werking van de overheid en mogelijkheden scheppen voor schendingen van de integriteit, wat kan leiden tot misbruik van geldmiddelen en corruptie op een moment waarop de overheidsmiddelen al onder druk staan; spoort de Commissie ertoe aan de veerkracht van de EU-instellingen in dergelijke situaties aan te pakken teneinde de noodfondsen te beschermen; 6. wijst nogmaals op de noodzaak om de algehele transparantie van de economische en financiële omgeving van de Unie te vergroten, aangezien de preventie van economische en financiële criminaliteit alleen effectief kan zijn als criminelen worden belet om beschutting voor hun daden te zoeken via niet-transparante structuren; 7. benadrukt in dit verband dat de EU – zowel haar instellingen als de lidstaten – het zich in de beste tijden al niet kan veroorloven kostbare middelen te verliezen, laat staan tijdens en na de pandemie; 8. erkent alle inspanningen die de Commissie doet om meer hervormingen op het gebied van transparantie, controle en corruptiebestrijding in de lidstaten door te voeren aan de hand van haar verbeterde instrumentarium voor de rechtsstaat; spreekt er echter zijn bezorgdheid over uit dat de uitvoering van deze hervormingen in sommige lidstaten op een zekere weerstand heeft gestuit, wat in de meeste gevallen kan worden verklaard door wettelijke of institutionele hiaten of, in specifieke gevallen, door het feit dat zij van invloed zijn op de persoonlijke belangen van de wetgevers en de overheidsfunctionarissen die belast zijn met de handhaving de hervormingen; benadrukt dat feitelijke of potentiële belangenconflicten die gevolgen hebben voor wetgevers en overheidsfunctionarissen moeten worden voorkomen en dat de lidstaten robuuste kaders voor corruptiebestrijding moeten opzetten; 9. herinnert eraan dat er meer inspanningen moeten worden geleverd bij controles vooraf met betrekking tot de traceerbaarheid van middelen, met name in gevallen waarin dergelijke controles en evaluaties zijn uitgevoerd in het kader van buitengewone maatregelen; herhaalt dat regeringen en andere overheidsdiensten behoefte hebben aan efficiënte en transparante verslaglegging, onafhankelijke audits achteraf en verantwoordingsprocedures, en aan open communicatiekanalen met het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector, om ervoor te zorgen dat de middelen en maatregelen ten goede komen aan de mensen die deze het hardst nodig hebben; wijst op het belang van actuele, transparante en betrouwbare informatie voor het publiek tijdens crisissituaties; 10. benadrukt de cruciale rol die maatschappelijke organisaties en onderzoeksjournalisten spelen bij het aan de kaak stellen van corruptie; betreurt daarom dat verschillende lidstaten tijdens de COVID-19-pandemie maatregelen hebben genomen waardoor de toegang van het publiek tot documenten werd belemmerd en dat mediaprofessionals moeilijkheden en ongerechtvaardigde weigeringen hebben ondervonden, evenals druk en bedreigingen met betrekking tot de toegang tot openbare documenten; is ervan overtuigd dat het van belang is dat de burgers zowel op de hoogte blijven van als betrokken blijven bij de bestrijding van corruptie en dat zij volledig worden beschermd tegen negatieve persoonlijke of professionele gevolgen, met name in klokkenluiderszaken; herhaalt in dat verband dat Richtlijn (EU) 2019/1937 inzake de bescherming van klokkenluiders snel moet worden toegepast; 11. benadrukt dat burgerparticipatie in openbare besluitvorming belangrijk is voor het welslagen van de respons in noodsituaties; dringt er bij de lidstaten op aan dat zij alomvattende crisisbeheersingsplannen opstellen om zich voor te bereiden op soortgelijke situaties in de toekomst en daarin waarborgen opnemen voor de rol van het maatschappelijk middenveld als publieke waakhond; herinnert eraan dat openbare toegang tot documenten in een machineleesbaar formaat belangrijk is om de transparantie en controle van de overheidsuitgaven te waarborgen; verzoekt de Commissie de juiste platforms voor betrokkenheid te bieden en herinnert aan de huidige mogelijkheden om vermeende gevallen van fraude aan het Europees Openbaar Ministerie (EOM) en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) te melden; 12. merkt op dat regeringen te midden van een economische, veiligheids- of gezondheidsgerelateerde crisis de neiging hebben de aanbestedingsprocedures te versoepelen om onmiddellijk te kunnen reageren op de betreffende crisis; benadrukt dat de EU-richtlijn inzake overheidsopdrachten reeds veel snellere en administratief minder belastende procedures mogelijk maakt en dat de regeringen van de lidstaten deze procedures in het kader van de geldende wettelijke voorschriften moeten hanteren; benadrukt dat elke versoepeling van procedures en vereenvoudigingsmaatregelen die in crisissituaties nodig kunnen zijn om dure fouten en niet-frauduleuze onregelmatigheden als gevolg van de complexiteit van de regels te voorkomen, moeten worden aangevuld met specifieke richtsnoeren en nauwlettend moeten worden onderzocht via ex-postmechanismen; 13. is ingenomen met het gecoördineerde en doortastende optreden op EU-niveau dat heeft geleid tot het aannemen van NextGenerationEU, een breed pakket initiatieven gericht op de gevolgen van de ontwrichtende COVID-19-pandemie voor de gezondheid van de burgers en het bedrijfsleven in de gehele EU; benadrukt echter dat de ongekende toename van de EU-financiering zorgt voor een verhoogd risico op corruptie en fraude, en extra uitdagingen met zich meebrengt op het gebied van toezicht en verantwoordingsplicht; verzoekt de Commissie en de lidstaten een doeltreffend anticorruptiebeleid uit te voeren; 14. herinnert aan het belang van de toezichts- en controlesystemen in het kader van de fondsen onder gedeeld beheer om de transparantie, verantwoordingsplicht en efficiëntie van de EU-uitgaven te waarborgen; herhaalt dat het Parlement een essentiële rol speelt bij het toezicht houden op het stimuleringspakket en dat de Commissie het Parlement regelmatig op de hoogte moet houden van de uitvoering van het pakket; 15. merkt op dat de herstel- en veerkrachtfaciliteit (24) , het belangrijkste instrument in het kader van NextGenerationEU, het mogelijk maakt de lidstaten subsidies (tot 312 miljard EUR) en leningen (tot 360 miljard EUR) te verstrekken (25) voor overheidsinvesteringen en hervormingen die erop zijn gericht structurele zwakke punten aan te pakken en de economieën van de lidstaten veerkrachtiger te maken en daarbij ook aandacht te hebben voor de duurzame transitie, de digitale transformatie, de economische, sociale en territoriale cohesie, de institutionele veerkracht en de pijler van sociale rechten; 16. is ingenomen met het feit dat aan de Commissie de bevoegdheid is gedelegeerd om aan de hand van een gedelegeerde handeling een scorebord vast te stellen waarop de uitvoering van de herstel- en veerkrachtplannen van de lidstaten nauwlettend wordt gevolgd; 17. herinnert eraan dat het scorebord zal dienen als grondslag voor de herstel- en veerkrachtdialoog en de Commissie het tweemaal per jaar moet actualiseren; verzoekt de Commissie in dat verband te zorgen voor een grondige controle van de vooruitgang die is geboekt bij de uitvoering van de voorziene mijlpalen en streefdoelen, volledig in lijn met de verordening tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, op basis van de vastgestelde gemeenschappelijke indicatoren en de methodologie voor de verslaggeving; herinnert er voorts aan dat voor de herstel- en veerkrachtfaciliteit voorwaarden gelden die een transparant gebruik van de uitgekeerde middelen garanderen en die corruptie en fraude, dubbele financiering en belangenconflicten moeten voorkomen, en is van mening dat de controles moeten worden uitgebreid naar kosten die daadwerkelijk door de eindbegunstigden zijn gemaakt; is ingenomen met het feit dat de lidstaten nu, dankzij het Europees Parlement, verplicht zijn om informatie te verstrekken over de eindontvangers; 18. moedigt de EU- en nationale overheden ertoe aan input van lokale en regionale overheden te aanvaarden wanneer zij nood- en herstelmaatregelen opstellen en uitvoeren; 19. merkt op dat het Parlement in zijn resolutie over de standpunten van het Parlement over de lopende beoordeling door de Commissie en de Raad van de nationale plannen voor herstel en veerkracht, heeft aangedrongen op meer transparantie en een grotere verantwoordingsplicht van de Commissie, de lidstaten en alle partners bij het uitvoeringsproces; 20. verzoekt de Commissie de mogelijke risico’s voor de financiële belangen van de EU grondig te controleren en geen betalingen te verrichten indien de mijlpalen in verband met maatregelen ter preventie, opsporing en rechtzetting van corruptie en fraude niet worden gehaald; verzoekt de Commissie bovendien de begrotingsautoriteiten onmiddellijk op de hoogte te brengen van alle situaties waarin de middelen niet zijn uitbetaald ten gevolge van beschuldigingen van misbruik, corruptie, fraude of inbreuken op de rechtsstaat en waarin lidstaten niet beschikken over toereikende fraudebestrijdingssystemen; 21. is van mening dat goed financieel beheer moet worden nagestreefd en dat absorptie weliswaar een belangrijke doelstelling blijft, maar niet mag worden geprioriteerd boven prestatie-en kosten-batenoverwegingen, en de meerwaarde van programma’s voor de EU, en dat in geval van onregelmatigheden moet worden gezorgd voor terugvorderingen door middel van financiële correcties; 22. verzoekt de lidstaten corruptierisicobeoordelingen te integreren in de ontwerp- en uitvoeringsfasen van programma’s op het gebied van economische stimulering en subsidies; merkt op dat risicosituaties alomvattend moeten worden aangepakt, waar mogelijk met gebruikmaking van een overheidsbrede aanpak; 23. is van mening dat meer transparantie, in combinatie met technologie en datawetenschap, een grote rol speelt bij het voorkomen en verminderen van corruptie; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband ten volle gebruik te maken van de beschikbare instrumenten, zoals het systeem voor vroegtijdige opsporing en uitsluiting, Arachne en het beheerssysteem voor onregelmatigheden, om de problematische marktdeelnemers en de particulieren (of natuurlijke personen) die met hen in direct of indirect beheer verbonden zijn, op doeltreffende en efficiënte wijze te identificeren; 24. benadrukt de extra voordelen die de uitwisseling van informatie kunnen opleveren voor de bestrijding van corruptie; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat dit gebeurt via een digitaal, interoperabel en gestandaardiseerd systeem voor gegevensverzameling, en spoort de lidstaten aan om zowel onderling als met de relevante EU-organen (met name de Europese Rekenkamer, OLAF, het EOM en Europol) informatie uit te wisselen, om nauwer samen te werken, met name in crisissituaties, teneinde de gegevensverzameling te verbeteren, de controles doeltreffender te maken en de terugvordering van onrechtmatig gebruikte middelen te waarborgen; 25. wijst erop dat het van cruciaal belang is om te weten wie er voordeel doet met EU-middelen teneinde corruptie, onregelmatige uitgaven en het onrechtmatige gebruik van geldmiddelen te voorkomen; betreurt dat gegevens ter identificatie van marktdeelnemers en hun uiteindelijke begunstigden momenteel niet gemakkelijk of helemaal niet toegankelijk zijn (26) ; is van mening dat de oprichting van één enkele, interoperabele database waarin de directe en uiteindelijke begunstigden van EU-subsidies worden weergegeven, een belangrijke stap zou zijn om die situatie te verhelpen; 26. beklemtoont dat de begunstigden in alle lidstaten moeten kunnen worden geïdentificeerd en los van de geldmiddelen, met inbegrip van geldmiddelen onder direct en gedeeld beheer; benadrukt dat de database beperkt moet zijn tot noodzakelijke informatie en dat de informatie mag worden bekendgemaakt overeenkomstig de bestaande jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU); dringt bij de lidstaten aan op samenwerking met de Commissie teneinde een dergelijke enkele centrale database op te richten om de geldstromen in de EU te traceren; 27. dringt erop aan dat het systeem voor vroegtijdige opsporing en uitsluiting en het toepassingsgebied daarvan worden versterkt in de context van een komende gerichte herziening van het Financieel Reglement; verzoekt de Commissie het toepassingsgebied van het systeem voor vroegtijdige opsporing en uitsluiting uit te breiden naar fondsen onder gedeeld beheer en daarbij het evenredigheids- en het geschiktheidsbeginsel te op gepaste wijze te eerbiedigen; 28. betreurt dat OLAF en de Rekenkamer geen volledige toegang hebben tot het risicoscore-instrument van Arachne en verplicht zijn om per geval toegang te vragen tot de risicoberekening van Arachne, hetgeen het informatie-uitwisselingsproces bemoeilijkt en daardoor de opsporing van en reactie op opkomende risicopatronen verhindert; acht het noodzakelijk een oplossing te vinden waarbij OLAF en de Rekenkamer toegang krijgen tot het risicoscore-instrument van Arachne; is van mening dat de integratie van Arachne in nationale beheer- en controlesystemen verplicht moet zijn voor alle beheersautoriteiten; 29. verzoekt de Commissie de respons op de COVID-19-pandemie op verschillende fronten te evalueren, onder meer met betrekking tot preventieve corruptiebestrijdingsmaatregelen, een analyse van empirisch bewijs en het absorptiepercentage van betalingsverzoeken, te onderzoeken of corruptie het resultaat heeft aangetast en of integriteit werd gehandhaafd of ondermijnd, en verslag uit te brengen aan het Parlement over de belangrijkste bevindingen om het Parlement (als kwijtingsautoriteit) in staat te stellen een specifiek hoofdstuk over noodfondsen en crisisgerelateerde uitgaven op te nemen in de kwijting 2020; 30. betreurt dat de Commissie uitgebreid gebruikmaakt van het redigeerinstrument om delen van de APA-overeenkomsten te verbergen; benadrukt dat dergelijke details, ondanks de gevoeligheid van de informatie, belangrijk zijn om de verantwoordingsplicht en de wereldwijde reactie op het virus te verbeteren; verzoekt de Commissie om transparantie en verantwoordingsplicht beter aan te pakken in reactie op toekomstige crises, en zo bij te dragen aan het vergroten van het vertrouwen van het publiek, het bevorderen van het publieke debat en het bevorderen van de waarden van de EU; merkt op dat de Commissie artikel 38, lid 3, punt d), van het Financieel Reglement toepast, waarin wordt verwezen naar het geval waarin openbaarmaking van gegevens de commerciële belangen van de ontvangers dreigt te schaden, en dringt aan op de evenredigheid van een effectieve controle en een volledige verantwoording van het gebruik van de middelen in het openbaar belang; 31. is van mening dat als relevante gegevens over overheidsopdrachten, samen met gegevens over gerechtelijke veroordelingen en over bedrijfsregisters, vrij en gemakkelijk toegankelijk worden gemaakt voor analyse, in een open en gestandaardiseerd formaat, dit de preventie en opsporing van potentiële gevallen van corruptie aanzienlijk kan bevorderen; is daarom van mening dat de relevante informatie over alle overheidsopdrachten (waarvoor overheidsgeld wordt gebruikt) openbaar moet zijn, op een speciale website moet worden gepubliceerd en zo min mogelijk moet worden bewerkt, met volledige naleving van de wetgeving inzake gegevensbescherming en andere wettelijke vereisten; 32. merkt op dat het besluit tot activering van het ESI, overeenkomstig Verordening (EU) 2016/369 van 15 maart 2016 betreffende de verstrekking van noodhulp binnen de Unie, moet worden genomen door de Raad op basis van een voorstel van de Commissie; uit echter kritiek op het feit dat de activering van het ESI, ondanks de sterke banden met de EU-begroting, heeft plaatsgevonden zonder volledige eerbiediging en inachtneming van de prerogatieven van het Parlement als begrotingsautoriteit en eindtoezichthouder op de EU-begroting; 33. betreurt dat de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole, ondanks verscheidene pogingen om een duidelijk overzicht te krijgen, geen toegang krijgen tot relevante gegevens over de EU-middelen die in het kader van het ESI zijn besteed aan de financiering van de APA-overeenkomsten, ten bedrage van ongeveer 2,5 miljard EUR voor zes APA-overeenkomsten; 34. erkent dat de lidstaten, de EER-landen en andere landen dankzij de gezamenlijke aanbestedingsovereenkomst (27) samen kunnen onderhandelen over betere voorwaarden voor de levering van medisch materiaal; verzoekt de Commissie om, met het oog op de vaststelling van goede praktijken voor toekomstige crises, de efficiëntie en doeltreffendheid van de gezamenlijke aanbestedingsovereenkomst en de aanleg van rescEU-voorraden van medisch materiaal te beoordelen; dringt er bij de Commissie op aan om, als het gaat om een gehele of gedeeltelijke financiering uit de EU-begroting, een solide en transparant EU-kader voor overheidsopdrachten op te zetten dat een alomvattende controle door het Parlement mogelijk maakt, met name wanneer het gaat om grote uitgaven in verband met economische, veiligheids- of gezondheidscrises; 35. dringt er bij de Commissie op aan een herziening van het Financieel Reglement voor te stellen waarin een solide rechtsgrondslag is opgenomen voor het verplichte gebruik van open en gestandaardiseerde gegevens over overheidsopdrachten, en waarbij IT-systemen voor begrotingscontrole verplicht worden gesteld die openbaar toegankelijk zijn en interoperabel zijn met nationale databases; 36. verzoekt de Commissie en de lidstaten samen te werken met het oog op het aannemen van degelijke nationale fraudebestrijdingsstrategieën, die het voordeel bieden dat de maatregelen van verschillende entiteiten worden gecoördineerd en dat de middelen worden geoptimaliseerd en alle aandachtsgebieden worden bestreken (uitgaven onder indirect en gedeeld beheer, nationale fondsen enzovoort); merkt op dat 14 lidstaten tegen eind 2020 een nationale fraudebestrijdingsstrategie hadden vastgesteld en dat vijf lidstaten procedures hadden opgestart om een dergelijke strategie vast te stellen; merkt op dat er dus vooruitgang is geboekt in vergelijking met 2019, maar betreurt dat nog niet alle lidstaten nationale fraudebestrijdingsstrategieën hebben vastgesteld of van plan zijn om dat te doen; is bezorgd dat de bestaande strategieën verschillen qua toepassingsgebied en grondigheid en dat zij in dat opzicht moeten worden geactualiseerd; 37. dringt er bij de lidstaten op aan hun normen te harmoniseren en op elkaar af te stemmen en verzoekt de Commissie een inbreukprocedure in te leiden tegen lidstaten die weigeren dat te doen; verzoekt de Commissie de lidstaten te ondersteunen bij de verbetering van hun strategieën om te waarborgen dat in de hele Unie robuuste nationale fraudebestrijdingsstrategieën aanwezig zijn; 38. acht het van belang dat de Commissie in haar komende verslag over de rechtsstaat niet alleen het bestaan, maar ook de doeltreffendheid van de nationale fraudebestrijdingsstrategieën beoordeelt; is bovendien van mening dat toekomstige verslagen over de rechtsstaat moeten voortbouwen op goede praktijken en landspecifieke aanbevelingen moeten bevatten over de wijze waarop de vastgestelde problemen kunnen worden aangepakt of inbreuken kunnen worden verholpen, met inbegrip van, waar passend, termijnen voor de tenuitvoerlegging ervan en benchmarks waaraan vervolg moet worden gegeven; is van mening dat ook moet worden gekeken naar de maatregelen die zijn genomen naar aanleiding van de COVID-19-pandemie en die gevolgen hebben voor de rechtsstaat; 39. herinnert eraan dat de bescherming van de financiële belangen van de Unie van het allergrootste belang is en dat er op alle niveaus voortdurende, krachtige inspanningen op dit gebied nodig zijn; 40. dringt aan op samenwerking tussen het EOM en andere EU-instanties, zoals Eurojust, Europol en OLAF, om strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen uit te voeren binnen de respectieve mandaten/bevoegdheden; benadrukt de cruciale rol die de eerder genoemde instellingen en organen tijdens noodsituaties en crises vervullen bij de bestrijding van degenen die profiteren van EU-middelen en in dit verband de arbeidsregelingen erkennen die zij hebben ondertekend; wijst erop dat doeltreffende samenwerking alleen mogelijk is wanneer de EU-organen politieke steun krijgen en beschikken over voldoende personeel en toereikende financiële middelen; 41. uit kritiek op het feit dat de Commissie het verzoek van het Parlement om een uitbreiding van het personeelsplan van het EOM heeft genegeerd en de bemiddelingsovereenkomst 2020 niet heeft uitgevoerd; herhaalt dat zowel het EOM als OLAF meer middelen en personeel moet krijgen om de bestrijding van corruptie, fraude, onregelmatige uitgaven en het misbruik van geldmiddelen te vergemakkelijken; 42. wijst erop dat georganiseerde criminele groepen over de grenzen heen opereren en steeds meer vermogen verwerven in lidstaten waarin zij niet zijn gevestigd en in derde landen; 43. roept op tot meer doeltreffende internationale samenwerking inzake bewijsverkrijging, wederzijdse erkenning, betekening en kennisgeving van stukken, en confiscatie en bevriezing van vermogensbestanddelen, teneinde de bevoegde autoriteiten de middelen te geven om opbrengsten van criminele activiteiten op te sporen, te bevriezen, te beheren en te confisqueren; verzoekt de Commissie daarom de harmonisatie van de definities van strafbare feiten met betrekking tot corruptie in de gehele Unie te ondersteunen en te bevorderen, en beter gebruik te maken van de bestaande databases en de methodologie voor de ontwikkeling van nieuwe databases, teneinde in de gehele EU vergelijkende gegevens te verkrijgen over de behandeling van corruptiezaken; 44. dringt aan op meer samenwerking tussen de vertegenwoordigers van de nationale autoriteiten en OLAF om ervoor te zorgen dat de onderzoeken naar fraude ten nadele van de EU-begroting naar behoren worden overwogen; 45. benadrukt dat de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco) uitgebreide aanbevelingen heeft gedaan aan de lidstaten met betrekking tot het gebruik van overheidsgeld in crisis- en noodsituaties; verzoekt de lidstaten die aanbevelingen volledig uit te voeren, en daarmee de transparantie en verantwoording te verbeteren; is in dit verband verheugd over de mogelijkheid voor de EU om als volwaardig lid toe te treden tot de Greco; 46. is ingenomen met het pakket van wetgevingsvoorstellen dat de Commissie heeft voorgesteld om de regels inzake de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering in de EU te versterken; pleit voor een doeltreffende en consistente uitvoering van het toekomstige kader waarmee noodsituaties worden voorzien waarin de stabiliteit en veiligheid in de EU kunnen worden aangetast; 47. wijst met bezorgdheid op de conclusie van Europol dat criminelen thuis zijn in de digitale wereld, hetgeen betekent dat vrijwel alle criminele activiteiten een online-onderdeel hebben en dat veel strafbare feiten nu volledig online worden gepleegd; maakt zich zorgen dat traditionele strafbare feiten met behulp van nieuwe technologieën ook overal ter wereld en op elk ogenblik op een niet-traditionele manier kunnen worden gepleegd; verzoekt de Commissie en de lidstaten kordaat te investeren en een sterke politieke verbintenis aan te gaan om deze nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden; 48. is van mening dat de vooruitgang op het gebied van AI de overheidssector een grote kans biedt om fraude op te sporen en te voorkomen, bijvoorbeeld door de centrale analysecapaciteit van de Commissie te versterken, aangezien IT-instrumenten gemakkelijk de nodige gegevens kunnen vergaren, koppelen en analyseren en mogelijke onregelmatigheden, fraude en corruptie kunnen opsporen; verzoekt de Commissie en de lidstaten één geïntegreerd, interoperabel informatie- en monitoringsysteem in gebruik te nemen, met inbegrip van een centraal datamining- en risicoscore-instrument, om toegang te krijgen tot de relevante gegevens, die gegevens te analyseren en de betrouwbaarheid van de controles te verhogen, met het oog op een veralgemeende toepassing, onder meer met behulp van het instrument voor technische ondersteuning; 49. merkt op dat de verzameling van gegevens over de ondernemingen die uiteindelijk, direct of indirect, Uniefinanciering ontvangen in gedeeld beheer en voor projecten en hervormingen die worden gesteund door de herstel- en veerkrachtfaciliteit, waaronder gegevens over economisch eigenaren van de ontvangers van de financiering, nodig is om doeltreffende controles en audits te waarborgen, en dat de regels in verband met de verzameling en verwerking van dergelijke gegevens moeten voldoen aan de toepasselijke regels inzake gegevensbescherming; 50. benadrukt de voordelen van digitale kadasters voor de transparantie van eigendom, en daarmee ook voor de preventie en bestrijding van corruptie; is ingenomen met de initiatieven van de Commissie om dergelijke programma’s in de hele EU uit te voeren; verzoekt de nationale autoriteiten met de Commissie samen te werken aan de uitgebreide uitvoering van deze programma’s; 51. is van mening dat een gecentraliseerd informatie- en monitoringsysteem aanbestedingsvereisten moet omvatten met EU-brede, per land beschikbare gegevens, openbaar beschikbare gegevens voor contractanten en aanbestedende diensten om systematisch specifieke projectgegevens te rapporteren, vooruitgang bij het bereiken van mijlpalen en de directe en uiteindelijke begunstigden (in een gestandaardiseerd formaat); is van mening dat een dergelijk systeem moet worden opgezet om de verzameling, interoperabiliteit en behandeling van gegevens op EU-niveau te vergemakkelijken en doeltreffende controles en audits te waarborgen; benadrukt dat het systeem beperkt moet zijn tot noodzakelijke informatie en dat het mogelijk moet zijn om overeenkomstig de bestaande jurisprudentie van het HvJ-EU informatie te publiceren; wijst er echter op dat op nationaal niveau een tussenniveau kan worden ingevoerd (dat wil zeggen een centraal verzamelpunt) om de gegevensverzameling te vergemakkelijken, rekening houdend met taalverschillen en lokale kenmerken (zoals regionale verantwoordelijkheden); 52. stelt voor gebruik te maken van systemen voor de openbaarmaking van financiële gegevens/vermogens voor de preventie, opsporing en het onderzoek en/of de vervolging van corruptie met het oog op de bevordering van de verantwoordingsplicht van en het bewustzijn bij ambtenaren, waarbij belangenconflicten worden vermeden; 53. is van mening dat gegevensplatforms toezichtmechanismen kunnen versterken en een doeltreffende informatie-uitwisseling met andere overheidsdiensten kunnen bevorderen; 54. is overtuigd van de voordelen van professionalisering en toereikende lonen bij overheidsopdrachten, namelijk dat het een goede zaak is te beschikken over gespecialiseerde, goed opgeleide en goed betaalde aanbestedingsmedewerkers die hun deskundigheid, kennis en (markt)inlichtingen delen, ook over de grenzen van de lidstaten heen en dat de betreffende kennis moet worden toegepast samen met andere technieken voor corruptiepreventie; 55. spoort de lidstaten aan goed gebruik te maken van EU-financiering en EU-programma’s; verzoekt de nationale autoriteiten samen te werken met OLAF bij de opleiding van personeel met betrekking tot de verschillende soorten fraude, trends, dreigingen en risico’s, corruptie, en andere illegale activiteiten die de financiële belangen van de EU schaden; 56. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 194, – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het maximaliseren van het energie-efficiëntiepotentieel van het gebouwenbestand in de EU (1) , – gezien zijn resolutie van 21 januari 2021 over toegang tot fatsoenlijke en betaalbare huisvesting voor iedereen (2) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over een Europese strategie inzake geïntegreerde energiesystemen (3) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over een Europese waterstofstrategie (4) , – gezien Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen (5) (Energy Performance of Buildings Directive, EPBD), – gezien Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (6) (richtlijn energie-efficiëntie), – gezien Richtlijn 2014/94/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen (7) , en de geplande herziening daarvan, – gezien Verordening (EU) 2019/631 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 tot vaststelling van CO 2 -emissienormen voor nieuwe personenauto’s en nieuwe lichte bedrijfsvoertuigen (8) en het voorstel van de Commissie van 14 juli 2021 tot wijziging van Verordening (EU) 2019/631 wat betreft de aanscherping van de bovenvermelde normen in overeenstemming met de verhoogde klimaatambitie van de Unie ( COM(2021)0556 ), – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van klimaatneutraliteit en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (de “Europese klimaatwet”) (9) , – gezien Aanbeveling (EU) 2019/786 van de Commissie van 8 mei 2019 betreffende de renovatie van gebouwen (10) , – gezien Aanbeveling (EU) 2019/1019 van de Commissie van 7 juni 2019 betreffende de modernisering van gebouwen (11) , – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ) en de resolutie van het Parlement van 15 januari 2020 (12) daarover, – gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2020 getiteld “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie – Voor een schoner en concurrerender Europa” ( COM(2020)0098 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 getiteld “Een renovatiegolf voor Europa – groenere gebouwen, meer banen, hogere levenskwaliteit” ( COM(2020)0662 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 9 december 2020 getiteld “Strategie voor duurzame en slimme mobiliteit – Het Europees vervoer op het juiste spoor naar de toekomst” ( COM(2020)0789 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 6 juli 2021 getiteld “Strategie voor de financiering van de transitie naar een duurzame economie” ( COM(2021)0390 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 25 maart 2021 getiteld “Preliminary analysis of the long-term renovation strategies of 13 Member States” (Voorlopige analyse van de langetermijnrenovatiestrategieën van 13 lidstaten) (SWD(2021)0069), – gezien het onlangs gepubliceerde “Klaar voor 55”-pakket, – gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien het advies van de Commissie vervoer en toerisme, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0321/2021 ), A. overwegende dat gebouwen verantwoordelijk zijn voor 36 % van de totale uitstoot van broeikasgassen en overwegende dat de sector renovatie van gebouwen een van de belangrijkste gebieden is voor de vermindering van broeikasgassen en de verwezenlijking van de doelstellingen van de EU op het gebied van klimaatneutraliteit, energie-efficiëntie en de Europese Green Deal; B. overwegende dat grondige renovaties, ook in gefaseerde vorm, van de 210 miljoen bestaande gebouwen van cruciaal belang zullen zijn voor elke overtuigende strategie, aangezien deze gebouwen het meest energie-inefficiënt zijn, met tot 110 miljoen gebouwen die potentieel aan renovatie toe zijn (13) ; C. overwegende dat in 2019 6 % van de EU-huishoudens zijn energierekening niet kon betalen; overwegende dat de energie-efficiëntie van gebouwen een positief effect kan hebben op de bestrijding van energiearmoede; D. overwegende dat het renovatietempo van gebouwen momenteel erg laag ligt, met ongeveer 1 % per jaar, en dat het cijfer voor grondige renovaties 0,2 % per jaar bedraagt; overwegende dat renovatieprogramma’s niet altijd betrekking hebben op verbeteringen van de energie-efficiëntie en een verhoging van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen; E. overwegende dat energie-efficiëntie overeenkomstig de definitie in artikel 2, lid 18, van Verordening (EU) 2018/1999 (14) inzake de energie-unie en de klimaatactie een leidend beginsel is voor het Europese energiebeleid om de vraag naar energie en de energievoorziening efficiënter te maken, met name door middel van kosteneffectieve besparingen op het eindgebruik van energie, vraag-responsinitiatieven en efficiëntere omzetting, transmissie en distributie van energie; F. overwegende dat volgens een beoordeling van de Commissie verwarming en warm water alleen goed zijn voor 79 % van het totale eindenergieverbruik in de huishoudens in de EU (192,5 Mtoe) (15) ; G. overwegende dat de laatste herziening van de EPBD in 2018 door middel van Richtlijn (EU) 2018/844 (16) tot doel had de renovatie van bestaande gebouwen tegen 2050 te versnellen, de modernisering van alle gebouwen met slimme technologieën en een duidelijkere koppeling met schone mobiliteit te ondersteunen, een stabiel klimaat voor investeringsbeslissingen te bieden en consumenten en bedrijven in staat te stellen beter geïnformeerde keuzen te maken om energie en geld te besparen; H. overwegende dat de EU sinds de laatste herziening van de EPBD de doelstelling heeft vastgesteld om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te realiseren; I. overwegende dat de EPBD de lidstaten opdraagt langetermijnrenovatiestrategieën vast te stellen, maar hun niet verplicht om te renoveren, noch bepaalt hoe dit moet gebeuren, en geen efficiënte middelen aanreikt om hun strategieën te beoordelen aan de hand van de resultaten; J. overwegende dat de langetermijnrenovatiestrategieën op adequate wijze de energieprestaties moeten ondersteunen van sociale woningen; K. overwegende dat de in de herziene EPBD opgenomen maatregelen inzake de systemen voor de automatisering en controle van gebouwen nog niet volledig zijn omgezet in de lidstaten; overwegende dat tenuitvoerlegging meer zekerheid zou scheppen voor investeerders en professionals; L. overwegende dat de lidstaten overeenkomstig de richtlijn energie-efficiëntie alomvattende beoordelingen inzake efficiënte en hernieuwbare verwarming en koeling moeten uitvoeren, om het potentieel voor verwarmings- en koelingsoplossingen in de bouwsector in kaart te brengen en beleidsmaatregelen voor te stellen om het potentieel op het gebied van efficiëntie en hernieuwbare energie te benutten; M. overwegende dat het initiatief inzake een Nieuw Europees Bauhaus is gericht op het uitwissen van het verschil tussen ontwerp en functie, duurzaam wonen, slim gebruik van middelen en innovatieve, inclusieve oplossingen; N. overwegende dat toereikende middelen en financiering essentieel zijn om de renovatiegolf op gang te brengen; overwegende dat renovatie een kerngebied is voor investeringen en hervormingen in het kader van de faciliteit voor herstel en veerkracht; O. overwegende dat elektrische voertuigen een belangrijk onderdeel vormen van de overgang van de EU naar schone energie op basis van energie-efficiëntiemaatregelen, hernieuwbare energie, vervangende brandstoffen en innovatieve beheersoplossingen inzake energieflexibiliteit, teneinde uiterlijk in 2050 de doelstelling van klimaatneutraliteit te verwezenlijken; P. overwegende dat de EPBD een aanvulling vormt op Richtlijn 2014/94/EU betreffende de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen door een rechtsgrondslag te bieden voor de plaatsing van oplaadpunten in residentiële en niet-residentiële gebouwen; overwegende dat de EPBD op EU-niveau een belangrijke rol speelt bij het ondersteunen van slim, particulier opladen, aangezien opladen hoogstwaarschijnlijk het vaakst zal gebeuren op particuliere en voor het publiek toegankelijke niet-residentiële locaties; Q. overwegende dat particuliere oplaadpunten voor elektrische voertuigen vaak andere applicaties en technische vereisten hebben dan openbare oplaadpunten, aangezien ze worden gevoed met een lager vermogen en worden gebruikt voor langere oplaadperioden, terwijl ze veruit het meest betaalbare type van oplaadmethode blijven; R. overwegende dat in de EPBD rekening moet worden gehouden met de vereisten inzake de installatie van een minimumaantal oplaadpunten op parkeerplaatsen in gebouwen door de plaatsing van adequate voorbekabeling voor het opladen van elektrische voertuigen verplicht te stellen; overwegende dat de lidstaten vanaf 2025 een verplicht minimum moeten bepalen wat het aantal oplaadpunten betreft voor alle niet-residentiële gebouwen, zowel openbare als particuliere, die meer dan twintig parkeerplaatsen tellen, overeenkomstig de nationale, regionale en plaatselijke omstandigheden; Waarnemingen 1. benadrukt dat de bepalingen van artikel 2 bis van de EPBD moeten worden aangescherpt en doeltreffend ten uitvoer moeten worden gelegd om ervoor te zorgen dat de bouwsector met succes bijdraagt tot een vermindering van de broeikasgassen met ten minste 55 % uiterlijk in 2030 en tot de doelstelling van de EU om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te realiseren; is van mening dat de belangrijkste doelstelling en de tussentijdse mijlpalen en indicatoren van de EPBD ook dienovereenkomstig moeten worden aangepast, aangezien de langetermijnrenovatiestrategieën momenteel niet op het vereiste niveau liggen om de doelstellingen van de EPBD te verwezenlijken; 2. benadrukt dat de EPBD en uitvoerige langetermijnrenovatiestrategieën een stuwende kracht moeten zijn om de omvang, het tempo, de grondigheid en de kwaliteit van de renovatie van het Europese gebouwenbestand op te schalen door middel van nieuwe, innovatieve beleidsmaatregelen, zoals voorgesteld in het kader van de renovatiegolf; 3. betreurt het feit dat sommige lidstaten hun langetermijnrenovatiestrategie pas laat hebben ingediend en dat één lidstaat zijn langetermijnrenovatiestrategie zelfs nog indienen moet; wijst erop dat het hierdoor moeilijk is de plannen van de lidstaten met elkaar te vergelijken; beklemtoont dat het wel positief is dat in de laat ingediende plannen koppelingen konden worden opgenomen naar de nationale herstelplannen die zijn goedgekeurd als gevolg van de COVID-19-crisis en de meest recente EU‑beleidsinitiatieven, zoals de Europese Green Deal en de renovatiegolf; merkt echter op dat dit tot verschillen heeft geleid met de lidstaten die hun langetermijnrenovatiestrategieën hebben ingediend vóór hun plannen voor herstel na de pandemie; 4. herinnert eraan dat het belangrijk is om via NextGenerationEU voldoende financiële middelen beschikbaar te stellen op het gebied van renovatie en energieprestaties en -efficiëntie van gebouwen; is van mening dat het koppelen van de renovatie van gebouwen aan middelen voor het herstel een economische kans biedt en een middel kan zijn voor de lidstaten om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen; 5. merkt op dat de ingediende langetermijnrenovatiestrategieën in het algemeen voldoen aan de eisen van artikel 2 bis EPBD door informatie te verstrekken met betrekking tot de verschillende daarin vastgestelde categorieën; betreurt echter het feit dat de mate van detail en ambitie verschilt van de ene langetermijnrenovatiestrategie tot de andere; betreurt het feit dat diverse lidstaten nog geen duidelijke mijlpalen hebben vastgesteld voor 2030, 2040 en 2050, zoals vereist wordt in artikel 2 bis; betreurt bovendien het feit dat niet alle langetermijnrenovatiestrategieën gegevens over de vermindering van broeikasgasemissies verstrekken, hetgeen het lastig maakt te beoordelen hoe ambitieus de strategieën zijn als het gaat om klimaatmitigatie; is van mening dat de langetermijnrenovatiestrategieën moeten streven naar de creatie van duidelijke maatregelen en monitoringinstrumenten om het jaarlijkse renovatiepercentage te verdrievoudigen, rekening houdend met de verschillende uitgangsposities en gebouwenbestanden in de lidstaten; 6. wijst erop dat de lidstaten zich in het algemeen richten op het koolstofvrij maken van de energievoorzieningssystemen en op broeikasgasemissies en niet zozeer op het actief ontwikkelen van specifieke maatregelen en beleid voor het verbeteren van de energieprestatie van gebouwen door de toepassing van het beginsel energie-efficiëntie eerst, om zo het totale energieverbruik in de sector terug te dringen als onderdeel van een op geïntegreerde systemen gebaseerde aanpak van energie; wijst erop dat energie-efficiëntie en het gebruik van hernieuwbare energie moeten worden gemaximaliseerd doorheen de hele energiewaardeketen, zowel voor elektriciteit als voor verwarming en gas, en niet alleen in afzonderlijke gebouwen; 7. verzoekt de Commissie nauwlettend toe te zien op de vraag of de doelstellingen van de langetermijnrenovatiestrategieën zijn afgestemd op de renovatiegolf, de in de richtlijn energie-efficiëntie en de richtlijn hernieuwbare energie vereiste alomvattende beoordelingen van verwarming en koeling (17) , en de nieuwe klimaat- en energiedoelstellingen voor elke lidstaat op basis van hun gebouwenbestand; 8. verzoekt de lidstaten renovatie te stimuleren die de integratie van hernieuwbare energiebronnen in de energiesystemen van gebouwen bevordert, zoals de installatie van oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen, warmteopslag en verbindingen met slimme netwerken; moedigt de lidstaten en de Commissie aan de uitwisseling van beste praktijken te bevorderen; 9. is van mening dat de betrokkenheid van de burgers bij de groene transitie en de renovatie van gebouwen essentieel is voor het welslagen ervan; benadrukt dat de betrokkenheid van deskundigen en gebruikmaking van de expertise van het publiek kunnen helpen om de uitvoering te verbeteren; verzoekt de lidstaten te zorgen voor voldoende transparantie gedurende de hele openbare raadpleging over de langetermijnrenovatiestrategieën en te garanderen dat het proces inclusief is door de betrokkenheid te vergemakkelijken van alle relevante belanghebbenden, in overeenstemming met de specifieke vereisten van de EPBD; 10. betreurt het feit dat de EU haar energie-efficiëntiedoelstelling in 2020 niet heeft gehaald; benadrukt dat er sprake is van een collectieve ambitiekloof wat de nationale bijdragen in het kader van de nationale energie- en klimaatplannen betreft met betrekking tot het realiseren van de energie-efficiëntiedoelstelling in 2030 en dat de lidstaten daarom hun inspanningen aanzienlijk moeten opvoeren; 11. merkt op dat bouwen een complexe activiteit is die nauwe coördinatie vereist tussen een groot aantal professionals en vakmensen waarbij gebruikgemaakt wordt van een breed scala aan bouwtechnieken en materiaal; is van mening dat bij de herziening van de EPBD rekening moet worden gehouden met de wisselwerking met ander beleid op het gebied van duurzaam bouwen en met de neutraliteit van het materiaal teneinde de Europese gebouwen op efficiënte wijze koolstofvrij te maken; 12. benadrukt het belang van duurzaamheid met betrekking tot het gebruik van materialen en het hulpbronnenverbruik tijdens de levenscyclus van een gebouw, van de winning van materialen, de bouw en het gebruik tot de buitengebruikstelling en de sloop, alsmede van recycling en hergebruik, met inbegrip van hernieuwbare en duurzame natuurlijke materialen; beklemtoont voorts dat bij het plannen van gebouwen gebruik moet worden gemaakt van de circulaire economie in de verschillende fasen van het bouwproces; 13. ondersteunt het gebruik van duurzame, innovatieve, niet-toxische bouwmaterialen en wijst erop dat het belangrijk is het kringloopgebruik van bouwmaterialen te versterken door een etiketteringssysteem voor de circulaire economie ten uitvoer te leggen of tot stand te brengen op basis van milieunormen en specifieke criteria voor bepaalde materialen; merkt op dat verder onderzoek nodig is naar duurzame materialen en duurzame processen; benadrukt dat materialen op houtbasis een rol kunnen spelen bij de vervanging van fossiele alternatieven bij de bouw van gebouwen en wijst op hun langetermijnpotentieel voor koolstofopslag; 14. erkent dat grondige renovaties weliswaar het voordeel bieden dat zij een holistische verandering teweegbrengen in de energieprestatie van een gebouw, maar dat gefaseerde renovaties en gefaseerde grondige renovaties minder ontwrichtende en meer kostenefficiënte renovatiemaatregelen mogelijk kunnen maken door deze af te stemmen op bepaalde “interventiemomenten”; merkt op dat dergelijke momenten ontstaan als gevolg van praktische mogelijkheden, persoonlijke omstandigheden, een verandering van eigenaar of een verandering van huurder in huurwoningen; moedigt de lidstaten aan om te bekijken hoe “interventiemomenten” kunnen worden aangewend om renovaties te stimuleren; merkt op dat eenstaps- en gefaseerde renovaties geen concurrerende oplossingen zijn, maar beide geschikte oplossingen kunnen zijn al naargelang de specifieke situatie; is van mening dat gefaseerde renovaties en gefaseerde grondige renovaties moeten worden uitgevoerd overeenkomstig de normen voor grondige renovaties teneinde lock-in-effecten te voorkomen, door bij de renovatie van een gebouw te zorgen voor een stappenplan; 15. merkt op dat de huidige definitie van bijna-energieneutraal gebouw in de EPBD van kwalitatieve aard is en veel ruimte laat aan de lidstaten om passende normen vast te stellen; verzoekt de Commissie een norm voor “grondige renovatie” in te voeren om energiebesparingen en een vermindering van de broeikasgassemissies te realiseren, alsmede een geharmoniseerde definitie van bijna-energieneutrale gebouwen; 16. is van mening dat bij renovaties en normen voor nieuwbouw rekening moet worden gehouden met brandveiligheid en risico’s in verband met intensieve seismische activiteit, die gevolgen hebben voor de energie-efficiëntie en de levensduur van gebouwen, en voorzien moet worden in strenge normen op het gebied van gezondheid; verzoekt de lidstaten een inspectieregime voor elektriciteit te ontwikkelen, aangezien elektriciteit de oorzaak is van 30 % van de woningbranden en 50 % van de accidentele woningbranden (18) ; is van mening dat renovaties van het Europese gebouwenbestand controles en verbeteringen van de elektrische veiligheid moeten omvatten en dat bij renovaties moet worden gezorgd voor voldoende ventilatie voor rook in geval van brand; onderstreept dat de langetermijnrenovatiestrategieën ook moeten bijdragen tot de statische en structurele versterking van het gebouwenbestand; 17. herhaalt dat rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van asbesthoudende producten in gebouwen en dat deze producten moeten worden verwijderd en dat gebouwen moeten worden beschermd tegen de uitstoot van asbest in het milieu wanneer ze worden verbeterd met betrekking tot de energie-efficiëntie (19) ; 18. betreurt het feit dat, hoewel de deadline voor het omzetten van de EPBD op 10 maart 2020 is verstreken, sommige lidstaten deze wetgeving nog steeds niet volledig ten uitvoer hebben gelegd; 19. herinnert eraan dat het belangrijk is passende stimulansen in te voeren voor de renovatie van gebouwen, alsmede financiële maatregelen die afhankelijk worden gesteld van verbeteringen van de energie-efficiëntie en energiebesparingen, overeenkomstig artikel 10, lid 6, van de EPBD, en dat stimulansen belangrijk zijn om renovaties betaalbaar te houden; 20. benadrukt het belang van duidelijke en nauwkeurige informatie over energieprestatie en energiekosten voor toekomstige kopers en toekomstige huurders; erkent dat de energieprestatiecertificaten (EPC’s) in de lidstaten moeten worden verbeterd en beter moeten worden geharmoniseerd om ze gemakkelijker te kunnen vergelijken, om de kwaliteit ervan te verbeteren en om ze betrouwbaarder te maken, waarbij ook rekening moet worden gehouden met de verschillende uitgangsposities en gebouwenbestanden in de lidstaten; is daarom van mening dat de EPC’s toegankelijker en leesbaarder moeten worden gemaakt, dat zij praktische informatie moeten bevatten over de reële energieprestaties, met name de feitelijke koolstofvoetafdruk van een gebouw, dat zij moeten worden gedigitaliseerd, dat er informatie van de lokale markt in moet worden geïntegreerd op EU-niveau en dat er informatie in moet worden opgenomen over parameters inzake binnenmilieukwaliteit zoals thermisch comfort; benadrukt dat de EPC’s daarom kunnen worden gebruikt voor facultatieve vraagresponsdiensten als referentie voor regelgevende maatregelen, financieringsprogramma’s en geïntegreerd renovatiebeleid; 21. wijst op de kloof tussen de reële energieprestatie en de energieprestatie die wordt berekend door middel van de EPC’s, die tot verwarring leidt bij EPC-gebruikers; benadrukt dat het gebouwrenovatiepaspoort, het digitale gebouwlogboek en de indicator van gereedheid voor slimme toepassingen moeten worden geïntegreerd in het EPC‑kader om een wildgroei aan instrumenten te vermijden en meer duidelijkheid te scheppen voor consumenten; is van mening dat dit renovatie zal vergemakkelijken, de reikwijdte ervan zal vergroten, coördinatie tussen de verschillende maatregelen doorheen de tijd zal waarborgen en ervoor zal zorgen dat de talrijke voordelen worden benut; 22. herinnert eraan dat de langetermijnrenovatiestrategieën de ruimere voordelen van renovaties moeten omvatten, zoals gezondheid, veiligheid, thermisch comfort en binnenluchtkwaliteit; merkt op dat volgens een onderzoek van de Commissie (20) gezondheid de belangrijkste stimulans is voor particuliere eigenaren om energierenovaties uit te voeren, met een duidelijk verband tussen kwaliteit van de woning, energiearmoede en gezondheid; is van mening dat de binnenluchtkwaliteit een thema moet zijn wanneer de lidstaten de renovatie van gebouwen promoten met stimuleringsmaatregelen van de overheid en informatiecampagnes, naast andere initiatieven; moedigt de lidstaten aan de gegevensverzameling voor parameters in verband met de kwaliteit van het binnenmilieu te verbeteren, teneinde minimumnormen voor de kwaliteit van het binnenmilieu te ontwikkelen; 23. benadrukt dat ambitieuze doelstellingen voor een grondige renovatie, ook in gefaseerde vorm, van het bestaande gebouwenbestand kunnen leiden tot de creatie van maximum 2 miljoen banen (21) , vooral lokale, niet-uitbesteedbare banen, met name in kleine en middelgrote ondernemingen, dat zij schone en betaalbare energie voor de consument kunnen opleveren en dat zij voor verbeteringen kunnen zorgen van de leefomstandigheden van de bewoners; 24. herinnert eraan dat openbare gebouwen het voorbeeld moeten geven op het gebied van renovatietempo en de verwezenlijking van decarbonisatie, energie-efficiëntie en kostenefficiëntie, om bij te dragen tot bewustmaking bij en aanvaarding door het bredere publiek; 25. herhaalt zijn verzoek om de bevordering van een EU-vaardighedeninitiatief, met inbegrip van aspecten om genderinclusiviteit aan te moedigen, samen met nationale inspanningen, teneinde tussenpersonen zoals installateurs, architecten of aannemers in staat te stellen om advies te verstrekken over de vereiste oplossingen, met inbegrip van digitale oplossingen, om energie-efficiëntieprogramma’s en een gedecarboniseerd gebouwenbestand te realiseren en om dergelijke oplossingen voor te schrijven of toe te passen, waarbij ook gefocust moet worden op de bij- en omscholing van alle actoren in de bouwsector; acht het noodzakelijk dat de lidstaten zorgen voor een duidelijke koppeling tussen hun nationale langetermijnrenovatiestrategieën en passende initiatieven om vaardigheden en onderwijs in de bouw- en de energie-efficiëntiesector te bevorderen; 26. is van mening dat de beginselen van kostenefficiëntie en kostenneutraliteit, waarbij huurverhogingen in evenwicht zijn met energiebesparingen, de energierekening voor eindverbruikers zullen verlagen; moedigt de lidstaten ertoe aan om in hun langetermijnrenovatiestrategieën systematisch beleid en maatregelen op te nemen om energiearmoede en de slechtst presterende gebouwen in hun nationale gebouwenbestand aan te pakken en om marktverstoringen en speculatieve aankopen die leiden tot hogere huurprijzen, met onevenredig grote gevolgen voor huurders met een laag inkomen, tegen te gaan; herinnert eraan dat de last waarmee de kwetsbaarste consumenten worden opgezadeld door de veranderlijkheid van de energiemarkten in significante mate kan worden verlicht door de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren; benadrukt de noodzaak om te zorgen voor flexibele financiële steun en mechanismen voor deze consumenten om energiearmoede te helpen bestrijden; merkt evenwel op dat stimulansen kunnen worden overwogen om de renovatiekosten voor specifieke doelgroepen en -sectoren te verlagen; 27. benadrukt dat de EPBD ervoor moet zorgen dat renovatie de eigenaars van huizen en gebouwen een rendement op hun investering oplevert, door reële en gemeten verbeteringen van de energieprestatie van gebouwen vast te stellen; beklemtoont dat een aanpak op basis van de gemeten energie die als gevolg van renovatie wordt bespaard, de kosten zal drukken en de grondigheid, kwaliteit en schaal van de energie-efficiëntiegerelateerde renovaties van bestaande gebouwen zal doen toenemen; verzoekt de Commissie te onderzoeken of een herziening van het kostenoptimale niveau zoals bedoeld in artikel 2, lid 14, bij de herziening van de EPBD nodig is; 28. is verheugd over het relatieve succes van de centrale aanspreekpunten en benadrukt de cruciale rol die deze kunnen spelen bij het koppelen van potentiële projecten aan marktspelers, met inbegrip van burgers, overheden en projectontwikkelaars, met name voor kleinschaligere projecten; merkt op dat er geen gemeenschappelijke opvatting bestaat over wat een centraal aanspreekpunt is, aangezien de bestaande modellen in de EU verschillen qua structuur, beheer en het soort bijstand dat wordt verleend; herinnert eraan dat het belangrijk is de bekendheid van de centrale aanspreekpunten te vergroten, ook op lokaal en regionaal niveau; wijst erop dat centrale aanspreekpunten een aanzienlijke rol kunnen spelen bij de aanpak van het probleem van lang aanslepende en omslachtige vergunningsprocedures en bij de bevordering van toegang tot financiering voor de renovatie van gebouwen, door te helpen bij het verspreiden van informatie over voorwaarden; is van mening dat centrale aanspreekpunten advies en ondersteuning moeten verschaffen zowel voor eengezinswoningen als voor gebouwen met meerdere wooneenheden en dat zij ondersteuning moeten bieden voor geaccrediteerde installateurs; 29. herinnert eraan dat artikel 19 van de EPBD een herzieningsclausule bevat, met inbegrip van een evaluatie achteraf die uiterlijk in 2026 moet worden uitgevoerd; benadrukt dat dit het mogelijk moet maken lessen te trekken uit de tenuitvoerlegging van de EPBD en kan dienen om de vooruitgang te beoordelen die met de toepassing ervan in de hele Unie is geboekt; Aanbevelingen 30. wijst erop dat de EPBD van cruciaal belang is om resultaten te boeken met de renovatiegolf en de vermindering van emissies; 31. verzoekt de lidstaten te zorgen voor de correcte tenuitvoerlegging van de richtlijn in al zijn aspecten, met bijzondere aandacht voor het socialewoningenbestand; verzoekt de Commissie deze tenuitvoerlegging te blijven monitoren en indien nodig op te treden in geval van niet-naleving; 32. verzoekt de Commissie de huidige bepalingen van de EPBD aan te scherpen om ervoor te zorgen dat de langetermijnrenovatiestrategieën van de lidstaten consistent zijn met de doelstellingen inzake klimaatneutraliteit en de energiedoelstellingen van de EU; benadrukt dat de renovaties van gebouwen zullen moeten worden uitgevoerd a rato van 3 % per jaar voor grondige renovaties, al dan niet in gefaseerde vorm, om de EU in staat te stellen uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te realiseren; 33. verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe een standaardmodel kan worden geformuleerd dat de lidstaten kunnen gebruiken om ervoor te zorgen dat zij aan alle eisen van artikel 2 bis van de EPBD voldoen en de doelstellingen en eisen te harmoniseren om te zorgen voor een betere vergelijkbaarheid van de vooruitgang en de resultaten, alsmede een beoordeling van de nationale herstel- en veerkrachtplannen, of andere EU-financiering waarvoor een volledige langetermijnrenovatiestrategie een voorwaarde is; moedigt de Commissie aan een ad-hocnetwerk van deskundigen op te richten om de lidstaten te ondersteunen bij de ontwerp-, monitoring- en uitvoeringsprocessen van hun langetermijnrenovatiestrategieën; 34. verzoekt de Commissie na te gaan hoe de ontwikkeling van centrale aanspreekpunten die adviesdiensten verstrekken aan burgers en andere belanghebbenden verder kunnen worden gefaciliteerd, met inbegrip van strengere maatregelen in de EPBD; is ervan overtuigd dat aanvullende begeleidings- en ondersteuningsmaatregelen, met name technische bijstand, voorlichtingscampagnes, opleiding en projectfinanciering, kunnen leiden tot een hoger renovatietempo; 35. dringt er bij de lidstaten op aan zo groot mogelijke synergieën te bewerkstelligen tussen hun langetermijnrenovatiestrategieën, hun nationale herstel- en veerkrachtplannen en andere herstelmaatregelen, om ervoor te zorgen dat in het kader van NextGenerationEU zowel onmiddellijke financiering wordt verstrekt voor grondige renovaties, al dan niet in gefaseerde vorm, met bijzondere aandacht voor de slechtst presterende gebouwen en huishoudens met een laag inkomen, als dat er een kader mee wordt gecreëerd waarbinnen leidende markten voor duurzame renovatie kunnen blijven groeien na afloop van de financieringsperiode; 36. is van mening dat de digitalisering van gebouwen en bouwtechnologieën, waar mogelijk, een belangrijke rol kan spelen voor de verhoging van de energie-efficiëntie; is van mening dat de herziening van de EPBD moet dienen voor het verder bevorderen van slimme en flexibele technologieën voor gebouwen overeenkomstig het beginsel energie-efficiëntie eerst en het stimuleren van een gegevensgerichte aanpak; moedigt het gebruik en de invoering aan van opkomende technologieën zoals slimme meters, slim opladen, slimme verwarmingstoestellen, opslagtechnologieën en energiebeheerssystemen die interoperabel zijn met het energienet, 3D-modellering en -simulatie en artificiële intelligentie, om verminderingen van de koolstofemissies te stimuleren in elke fase van de levenscyclus van een gebouw, te beginnen met de plannings- en de ontwerpfase en vervolgens bij de bouw, de werking en de renovatie; 37. beklemtoont dat geactualiseerde, betrouwbare en volledige gegevens over de prestatie van het volledige Europese gebouwenbestand van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling en uitvoering van doeltreffend beleid dat erop gericht is de energie-efficiëntie van de sector te verbeteren; merkt op dat digitale technologieën eveneens moeten worden aangewend om het in kaart brengen van het bestaande gebouwenbestand en de invoering van de langetermijnrenovatiestrategieën te ondersteunen; 38. is van mening dat een gegevensgerichte aanpak moet worden gevolgd om te zorgen voor een ruimere beschikbaarheid van geaggregeerde en geanonimiseerde gegevens voor huiseigenaren, huurders en derden, die deze kunnen gebruiken om het energieverbruik te optimaliseren, onder meer op basis van met de AVG strokende toestemmingsregelingen, alsook voor statistische en onderzoeksdoeleinden; 39. moedigt lidstaten aan te zorgen voor een doeltreffende, ambitieuze en consistente uitvoering van de goedgekeurde regeling inzake de indicator van gereedheid voor slimme toepassingen (Smart Readiness Indicator, SRI) in de EU; wijst erop dat de SRI moet helpen bij de verwezenlijking van de renovatiegolf en de integratie van energiesystemen door de ingebruikname van slimme en flexibele gebouwen te ondersteunen; erkent dat de SRI zal helpen om verder aan te moedigen dat nieuwe gebouwen energieneutraal worden ontworpen en gebouwd; 40. is van mening dat de langetermijnrenovatiestrategieën meer details moeten bevatten voor langetermijnactie en geïntegreerde infrastructuurplanning, op basis van een routekaart met concrete beleidsmaatregelen en een tijdsschema met duidelijke mijlpalen voor 2030, 2040 en 2050, teneinde een stabieler klimaat te scheppen voor investeerders, ontwikkelaars, huiseigenaars en huurders en de impact van gebouwen gedurende hun gehele levenscyclus aan te pakken; wijst erop dat de lidstaten moeten zorgen voor betere toegang tot een waaier van financiële en fiscale mechanismen om het mobiliseren van particuliere investeringen te ondersteunen en publiek-private partnerschappen te bevorderen; pleit voor maatregelen ter bevordering van leningen waarbij energie-efficiëntie wordt gebruikt als criterium voor een lagere interestvoet; 41. benadrukt dat de EPBD ervoor moet zorgen dat renovatie de eigenaars van huizen en gebouwen waar voor hun geld en rendement op hun investering oplevert, alsmede lagere energierekeningen en een grotere duurzaamheid, door te zorgen voor reële en gemeten verbeteringen in de energieprestatie van gebouwen; onderstreept dat een aanpak op basis van de feitelijke energie die als gevolg van renovatie wordt bespaard, de kosten zal drukken en zowel de kwaliteit als de schaal van de energie-efficiëntiegerelateerde aanpassingen bij gebouwenrenovaties zal doen toenemen; 42. wijst op het potentieel van groene infrastructuur, zoals groene daken en muren, voor het verbeteren van de energieprestatie van gebouwen en voor het bevorderen van de aanpassing aan en de beperking van de klimaatverandering en van de biodiversiteit, met name in stedelijke gebieden; 43. verzoekt de lidstaten hun langetermijnrenovatiestrategie te gebruiken voor de tenuitvoerlegging van innovatieve beleidsmaatregelen om burgers actief te betrekken bij de vaststelling en uitvoering van de strategie en bij de energie-efficiëntieprogramma’s; wijst erop dat het belangrijk is dat belanghebbenden, met inbegrip van burgers, lokale overheden, woningbouwverenigingen en professionals uit de bouwsector, worden geactiveerd en betrokken bij de ontwikkeling van geïntegreerde plannen en uitvoeringsstrategieën voor het koolstofvrij maken van gebouwen; 44. erkent dat er verschillende bouw- en renovatiedynamieken bestaan voor verschillende soorten gebouwen (publiek en particulier, niet-residentieel en residentieel) in de lidstaten; verzoekt de Commissie een kader te bieden voor de invoering van minimumnormen voor energieprestaties, waarbij rekening wordt gehouden met verschillende uitgangsposities en gebouwenbestanden in de lidstaten, met name gebouwen met een bijzondere architectonische of historische waarde, om het renovatietempo te versnellen en de hele waardeketen zichtbaar te maken met betrekking tot de verwachte verbeteringen en om innovatie te stimuleren, en tegelijkertijd de betaalbaarheid te waarborgen, met name voor mensen met een laag inkomen en in kwetsbare situaties; 45. verzoekt de lidstaten een geïntegreerd, ingebed kader te ontwikkelen dat relevante financiële en technische bijstand omvat voor de geleidelijke invoering van minimumnormen voor energieprestaties en dat uiteindelijk de verwezenlijking van de in de langetermijnrenovatiestrategieën vastgestelde mijlpalen voor 2030, 2040 en 2050 zal garanderen; benadrukt dat dergelijke minimumnormen zouden helpen om het pad te effenen voor klimaatneutraliteit in de bouwsector uiterlijk in 2050 en kunnen zorgen voor zichtbaarheid en zekerheid voor de markt met betrekking tot de transformatie van het bestaande gebouwenbestand; erkent dat de lidstaten over de flexibiliteit beschikken om de nodige maatregelen vast te stellen om rekening te houden met verschillende economische, klimatologische, politieke, sociale en bouwomstandigheden; is van mening dat moet worden voorzien in specifieke financiële instrumenten en stimulansen voor gebouwen met technische, architecturale, erfgoedgerelateerde en historische beperkingen, die niet tegen redelijke kosten kunnen worden gerenoveerd in vergelijking met de waarde van de eigendom; 46. verzoekt de Commissie de langetermijnrenovatiestrategieën te koppelen aan de relevante bepalingen van de richtlijn energie-efficiëntie en de richtlijn hernieuwbare energie met betrekking tot efficiënte stadsverwarming en -koeling en de bevordering van hernieuwbare energie in de bouwsector, zoals zonne-energie en thermische en geothermische energie, alsmede een grotere rol voor energieopslag en zelfverbruik als reactie op signalen van het netwerk en micronetten, en daarbij te erkennen dat fossiele brandstoffen, met name aardgas, momenteel worden gebruikt in verwarmingssystemen voor gebouwen; merkt op dat consumenten steun nodig hebben om af te stappen van fossiele brandstoffen; 47. verzoekt de lidstaten de bepalingen van artikel 14 en artikel 15, lid 4, van de EPBD volledig uit te voeren en burgers en professionals duidelijke, gedetailleerde informatie te verstrekken over de manier om ervoor te zorgen dat het systeem voor de automatisering en controle van gebouwen de verplichte capaciteit zo snel mogelijk levert, teneinde te garanderen dat alle voorbereidende maatregelen onverwijld en vóór de deadline van 2025 worden genomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten het gebruik te overwegen van instrumenten of checklists die zijn ontwikkeld door deskundigen en professionals, wanneer zij deze bepalingen omzetten; 48. verzoekt de lidstaten zich te richten op het koolstofvrij maken van verwarming en koeling in gebouwen, overeenkomstig de prioriteiten van de renovatiegolf, en stimuleringsregelingen te overwegen, met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare consumenten, om oude, op fossiele brandstoffen gebaseerde en inefficiënte verwarmingssystemen in gebouwen te vervangen, onder meer door de invoering van vervangingsdoelstellingen overeenkomstig de langetermijnrenovatiestrategieën; 49. herinnert aan zijn verzoek om bij de volgende herziening na te gaan of de eisen inzake oplaadinfrastructuur in de EPBD moeten worden aangescherpt, rekening houdend met het feit dat de stabiliteit van het net moet worden gewaarborgd, bijvoorbeeld door de invoering van slimme oplaadfuncties, en dat duurzame mobiliteit moet worden bevorderd, en om een geïntegreerde, systematische en circulaire aanpak zowel stedelijke als voor plattelandsontwikkelingen op te nemen, op basis van passende stadsplanning en transportroutes; 50. moedigt de lidstaten aan na te gaan hoe het best de voordelen worden benut van een op districten gebaseerde aanpak voor grootschalige renovaties in samenwerking met belanghebbenden en lokale gemeenschappen; 51. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat oplaadpunten in gebouwen klaar zijn voor slim opladen en de vereisten af te stemmen op de herziene richtlijn hernieuwbare energie; verzoekt de lidstaten een kader te ontwikkelen om de uitrol van oplaadpunten in nieuwe en bestaande residentiële en niet-residentiële gebouwen te vereenvoudigen en te versnellen, mogelijke belemmeringen in de regelgeving aan te pakken en passende manieren te bevorderen om te zorgen voor gemakkelijke toegang en opslag voor fietsen in het ontwerp van gebouwen; 52. juicht het toe dat de Commissie het belang van e-mobiliteit onderkent middels de introductie van minimumvereisten voor parkeerterreinen vanaf een bepaalde grootte en andere minimuminfrastructuurvereisten voor kleinere gebouwen; benadrukt dat de uitrol van deze oplaadcapaciteit verder moet worden ondersteund; 53. benadrukt de belangrijke rol die de renovatie van bestaande gebouwen en het ontwerp van nieuwe gebouwen kunnen spelen bij het aanmoedigen van het gebruik van elektrische voertuigen zoals auto’s, bestelbusjes, fietsen en motorfietsen door zowel te voorzien in voldoende parkeerruimte als in oplaadinfrastructuur, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de algehele decarbonisatie van de vervoersector; merkt op dat met een dergelijke ingreep gebouwen gezonder en groener kunnen worden gemaakt, met elkaar kunnen worden verbonden in een wijk, en beter bestand kunnen worden gemaakt tegen de negatieve gevolgen van de klimaatverandering; verzoekt de Commissie te overwegen de reikwijdte van mobiliteit in de EPBD uit te breiden middels de introductie, in voorkomend geval, van minimumvereisten inzake de aanleg van parkeerplaatsen voor fietsen en oplaadpunten voor elektrische fietsen in verschillende soorten gebouwen; 54. is verheugd over de erkenning van het belang van de vereisten inzake de voorbekabelingsinfrastructuur in nieuwe residentiële en niet-residentiële gebouwen als een van de voorwaarden om snel oplaadpunten te kunnen installeren; verzoekt de Commissie erop aan te dringen dat dergelijke vereisten worden opgenomen in de nationale beleidskaders worden opgenomen; 55. benadrukt dat de beschikbaarheid van oplaadpunten voor een particuliere huurder of eigenaar van een woning een van de stimulansen is om voor een e-mobiliteitsoplossing te kiezen; stelt evenwel vast dat in de EPBD momenteel alleen vereisten inzake leidinginfrastructuur zijn opgenomen voor nieuwe gebouwen en gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan die meer dan tien parkeerplaatsen tellen; wijst erop dat de richtlijn in een opt-out voorziet indien de kosten van de oplaad- en leidinginfrastructuur meer bedragen dan 7 % van de totale kosten van de hele renovatie van het gebouw; verzoekt de Commissie in samenwerking met de lidstaten een kostenanalyse uit te voeren om na te gaan hoe projectontwikkelaars kunnen worden aangemoedigd om te voorzien in passende infrastructuur voor de gebruikers van elektrische voertuigen; 56. brengt in herinnering dat de lidstaten uiterlijk op 1 januari 2025 voorschriften moeten vaststellen voor de installatie van een aantal oplaadpunten voor alle niet voor bewoning bestemde gebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen; merkt op dat het in dit verband belangrijk is de tekortkomingen bij de uitvoering van de EPBD in kaart te brengen, en dat bij de herziening daarvan bepalingen moeten worden opgenomen om de aanleg van particuliere en openbare oplaadinfrastructuur in residentiële en niet-residentiele gebouwen verder aan te moedigen en te vergemakkelijken; 57. benadrukt dat oplossingen op het gebied van e-mobiliteit gemakkelijk toegankelijk moeten zijn voor iedereen; benadrukt in dit verband dat gebouwen, met inbegrip van parkeergarages, moeten worden gerenoveerd om de toegankelijkheid ervan te verbeteren voor personen met verminderde mobiliteit; benadrukt verder dat er in gerenoveerde en nieuwe gebouwen ruimte moet worden gecreëerd voor mobiliteitshulpmiddelen, waaronder rolstoelen en kinderwagens; 58. is verheugd dat wordt onderkend dat er maatregelen nodig zijn die de aanleg van oplaadinfrastructuur vergemakkelijken en versnellen, door bestaande belemmeringen - zoals versnipperde stimulansen en administratieve obstakels - aan te pakken; geeft evenwel aan dat er op nationaal en lokaal niveau nog steeds administratieve obstakels bestaan met betrekking tot de plannings- en vergunningsprocedures voor oplaadinfrastructuur, die een hinderpaal vormen voor de aanleg van oplaadinfrastructuur in nieuwe en bestaande residentiële en niet-residentiële bestemde gebouwen; benadrukt dat verdere inspanningen nodig zijn om deze duidelijke administratieve obstakels weg te nemen; 59. onderstreept dat het opladen van elektrische voertuigen in residentiële en niet-residentiële gebouwen complementair moet zijn aan publiek toegankelijke oplaadinfrastructuur, om de capaciteit voor het opladen van elektrische voertuigen te waarborgen; benadrukt dat de investeringen in e-mobiliteit moeten worden opgevoerd en dat oplaadinfrastructuur moet worden aangelegd waarmee slim kan worden opgeladen, wat piekverschuiving en het inspelen op de vraag kan vergemakkelijken, zodat goedkopere en op efficiëntere energie gerichte elektriciteitsnetwerken worden gecreëerd waarvoor minder opwekkingscapaciteit en infrastructuur nodig is; 60. is van mening dat de aanleg van publieke, semipublieke en private slimme oplaadinfrastructuur een kernvoorwaarde blijft om de marktacceptatie van elektrische voertuigen te stimuleren; roept daarom op tot meer investeringen in gebouwen en mobiliteit, bevordering van innovatie en het gebruik van digitale instrumenten voor e-mobiliteit; 61. geeft aan dat de desbetreffende EU-wetgeving de aanleg van oplaadpunten voor elektrische voertuigen in het kader van renovaties, nieuwbouw en nieuwe installaties moet vergemakkelijken; onderstreept het belang van investeringen in openbare oplaadpunten langs de kernnetwerkcorridors en in het gehele netwerk, maar benadrukt dat deze slechts een aanvulling kunnen vormen op het veel grotere aantal oplaadpunten dat in stedelijke gebieden nodig zal zijn; benadrukt dat de meest kosteneffectieve en praktische manier om de overgang van het wagenpark naar elektrische aandrijving te bespoedigen bestaat in de beschikbaarstelling van oplaadpunten in de nabijheid van woningen en werkplekken, waar zij fungeren als een elementaire toevoeging aan de noodzakelijke, maar duurdere infrastructuur voor snel opladen; 62. benadrukt dat het belangrijk is voor inclusieve, samenhangende en duurzame mobiliteit te zorgen voor alle Europeanen en regio’s, inclusief de ultraperifere regio’s; onderstreept het belang van de bevordering van alternatieve, inclusieve, veilige en duurzame vervoerswijzen en van de hiervoor benodigde infrastructuur; verzoekt de lidstaten voor sociaal-economische en territoriale cohesie te zorgen bij het formuleren van hun vereisten inzake de installatie van een minimumaantal oplaadpunten; verzoekt de lidstaten met klem in kaart te brengen wat de sociale, economische, juridische, regelgevings- en administratieve obstakels voor de snelle aanleg van oplaadpunten zijn, en deze aan te pakken; 63. wijst erop dat het belangrijk is de bestaande stedelijke groene ruimten en duurzame stedelijke rioleringssystemen zo veel mogelijk te behouden bij de planning van residentiële en niet-residentiële oplaadinfrastructuur en parkeerplaatsen; 64. neemt er nota van dat slechts enkele lidstaten veelbelovende vooruitgang hebben gemeld wat oplaadinfrastructuur voor elektronische voertuigen in gebouwen en parkeerterreinen betreft; acht het gebrek aan vooruitgang in de andere lidstaten zorgwekkend en dringt erop aan dat snel een ruimere waaier aan gegevens ter beschikking wordt gesteld; merkt op dat de meeste lidstaten ramingen hebben verstrekt met betrekking tot de uitrol van elektrische voertuigen en streefcijfers voor de invoering van elektrische oplaadpunten voor het jaar 2020; wijst er echter op dat slechts twee derde van de lidstaten gegevens heeft verstrekt over de doelstellingen voor 2025 en 2030; 65. wijst erop dat diverse lokale overheden begonnen zijn met het opstellen van decarbonisatieplannen die ook de vaststelling inhouden van bindende deadlines voor een verbod op het gebruik van verbrandingsmotoren in voertuigen; roept deze overheden op ervoor te zorgen dat hun plannen specifieke financiële en technische steun omvatten om hun gebouwenbestand aan te passen teneinde hun plannen voor een koolstofarme economie te verwezenlijken; o o o 66. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien zijn resolutie van 14 februari 2019 over de toekomst van het INF-verdrag en de gevolgen voor de Europese Unie (1) , – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2020 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende een kader voor ethische aspecten van artificiële intelligentie, robotica en aanverwante technologieën (2) , – gezien zijn aanbeveling van 21 oktober 2020 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de voorbereiding van het 10e toetsingsproces van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV), kernwapenbeheersing en mogelijkheden voor nucleaire ontwapening (3) , – gezien zijn resolutie van 20 januari 2021 getiteld “De uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid – jaarverslag 2020” (4) , – gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over autonome wapensystemen (5) , – gezien zijn resolutie van 17 januari 2013 over de aanbevelingen van de toetsingsconferentie van de partijen bij het non-proliferatieverdrag inzake de totstandbrenging van een massavernietigingswapenvrij Midden-Oosten (6) , – gezien zijn resolutie van 27 oktober 2016 over nucleaire veiligheid en non-proliferatie (7) , – gezien Verordening (EU) 2021/821 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot instelling van een Unieregeling voor controle op de uitvoer, de tussenhandel, de technische bijstand, de doorvoer en de overbrenging van producten voor tweeërlei gebruik (8) (de “Dual-Use Regulation”), – gezien de jaarlijkse voortgangsverslagen betreffende de uitvoering van de strategie van de Europese Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (met name die van 2019 (9) en 2020 (10) ), – gezien Besluit 2010/212/GBVB van de Raad van 29 maart 2010 betreffende het standpunt van de Europese Unie voor de in 2010 te houden toetsingsconferentie van de partijen bij het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (11) , – gezien Besluit (GBVB) 2020/1656 van de Raad van 6 november 2020 betreffende steun van de Unie voor activiteiten van de Internationale Organisaties voor Atoomenergie (IAEA) op het gebied van nucleaire veiligheid en ter uitvoering van de EU-strategie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (12) , – gezien Besluit (GBVB) 2020/901 van de Raad van 29 juni 2020 betreffende de ondersteuning door de Unie van de activiteiten van de Voorbereidende Commissie van de Verdragsorganisatie voor een alomvattend verbod op kernproeven (CTBTO) ter versterking van haar toezichts- en verificatiecapaciteit en in het kader van de uitvoering van de strategie van de EU ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens (13) , – gezien Besluit (GBVB) 2019/938 van de Raad van 6 juni 2019 ter bevordering van een proces van vertrouwensopbouw dat moet leiden tot de instelling van een zone in het Midden-Oosten die vrij is van kernwapens en alle andere massavernietigingswapens (14) , – gezien Verordening (EU) 2018/1542 van de Raad van 15 oktober 2018 betreffende beperkende maatregelen tegen de proliferatie en het gebruik van chemische wapens (15) en Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1480 van de Raad van 14 oktober 2020 tot uitvoering van Verordening (EU) 2018/1542 betreffende beperkende maatregelen tegen de proliferatie en het gebruik van chemische wapens (16) , – gezien Besluit (GBVB) 2020/906 van de Raad van 29 juni 2020 tot wijziging van Besluit (GBVB) 2019/615 inzake steun van de Unie voor activiteiten in de aanloop naar de toetsingsconferentie van de partijen bij het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV) in 2020 (17) , – gezien Besluit (GBVB) 2019/97 van de Raad van 21 januari 2019 betreffende de ondersteuning van het Verdrag inzake biologische en toxinewapens in het kader van de EU-strategie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (18) , – gezien de verklaring van de Noord-Atlantische Raad naar aanleiding van de inwerkingtreding van het Verdrag inzake het verbod op kernwapens van 15 december 2020, – gezien de verklaring van de Noord-Atlantische Raad over de verlenging van het Nieuwe START-verdrag van 3 februari 2021, – gezien de 16e jaarlijkse NAVO-conferentie over massavernietigingswapens, wapenbeheersing en non-proliferatie van 10 november 2020, – gezien de verklaring van de Noord-Atlantische Raad over het Verdrag inzake het open luchtruim van 18 juni 2021, – gezien de verklaring van de secretaris-generaal van de NAVO van 2 augustus 2019 over het ter ziel gaan van het INF-Verdrag, – gezien de toespraak van de secretaris-generaal van de NAVO van 10 november 2020 tijdens de 16e jaarlijkse NAVO-conferentie over massavernietigingswapens, wapenbeheersing en non-proliferatie, – gezien de VN-agenda van 2018 voor ontwapening, getiteld “Securing our Common Future”, – gezien de verklaring van 24 oktober 2020 van António Guterres, secretaris-generaal van de VN, over de inwerkingtreding van het Verdrag inzake het verbod op kernwapens, – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN, en met name SDG 16, die gericht is op de bevordering van vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, – gezien het besluit van de Conferentie van Verdragspartijen bij het Chemische Wapens Verdrag van 21 april 2021 betreffende het aanpakken van het bezit en het gebruik van chemische wapens door de Syrische Arabische Republiek, – gezien het gezamenlijk alomvattend actieplan (JCPOA – het nucleaire akkoord met Iran) van 2015, – gezien de E3 (19) verklaring van 19 augustus 2021 over het JCPOA, – gezien de 64e Algemene Conferentie van de IAEA, die van 21 t/m 25 september 2020 in Wenen plaatsvond, – gezien de toespraak van de president van de Franse Republiek van 7 februari 2020 over de Franse defensie- en afschrikkingsstrategie, – gezien de gezamenlijke verklaring van de presidenten van de Verenigde Staten en Rusland van 16 juni 2021 over strategische stabiliteit, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0324/2021 ), A. overwegende dat massavernietigingswapens (WMD’s), en met name kernwapens, een ernstige bedreiging vormen voor de menselijke veiligheid op de lange termijn; overwegende dat een robuuste en alomvattende architectuur voor wapenbeheersing, non-proliferatie en ontwapening gebaseerd op bindende verdragen en solide mechanismen voor vertrouwensopbouw, en versterkt door een betrouwbare en transparante verificatieprocedure, essentieel is voor het tot stand brengen en handhaven van vrede, stabiliteit, voorspelbaarheid, veiligheid, duurzame ontwikkeling en economische en sociale vooruitgang, het de-escaleren van bestaande spanningen tussen staten, en het verminderen van de kans op een gewapend conflict met onvoorspelbare en vernietigende humanitaire, ecologische, sociale en economische gevolgen; B. overwegende dat in de huidige, gespannen Europese en mondiale geopolitieke context belangrijke wapenbeheersingsverdragen die aan het eind van de Koude Oorlog in werking traden, onlangs aan kracht hebben ingeboet of zelfs zijn ontbonden; overwegende dat de spanningen en het wantrouwen tussen de partijen bij het NPV de afgelopen jaren zijn toegenomen, en nog verder zijn opgelopen door de almaar verslechterende bilaterale betrekkingen tussen de VS en Rusland, alsmede door de maatregelen die Rusland naar aanleiding hiervan heeft genomen voor het opnieuw beoordelen van de nucleaire aspecten van zijn militaire doctrine; overwegende dat er een nieuw internationaal klimaat is ontstaan op basis van een toenemende machtsstrijd; overwegende dat de EU, in dit nieuwe klimaat, waarin geen garanties bestaan voor wat betreft de noodzakelijke stabiliteit en voorspelbaarheid voor de Europese en mondiale veiligheidsarchitectuur, een proces van reflectie is gestart over mogelijke manieren om haar strategische autonomie te versterken; overwegende dat, in een wereld van mondiale onderlinge afhankelijkheid, hernieuwde wereldwijde inspanningen op het gebied van wapenbeheersing en ontwapening van essentieel belang zijn voor de veiligheid van de EU; overwegende dat de VS en de Russische Federatie zich op 16 juni 2021 hebben verbonden tot een geïntegreerde dialoog inzake strategische stabiliteit; C. overwegende dat de EU de ambitie heeft om wereldwijd de vrede te bevorderen en voorstander is van de op regels gebaseerde internationale orde; overwegende dat wapenbeheersing en nucleaire non-proliferatie de kern vormen van het EU-project, en dat ook al vanaf het begin, met name in de vorm van de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (EURATOM); overwegende dat de EU, met haar strategie tegen de verspreiding van WMD’s, bijdraagt aan het terugdringen daarvan en aan voorkomen van het gebruik en de verspreiding van WMD’s; overwegende dat de strategie ook gericht moet zijn op nieuwe bedreigingen, zoals autonome wapensystemen en andere opkomende en disruptieve technologieën; D. overwegende dat het NPV in zijn meer dan vijftigjarig bestaan en met zijn drie elkaar wederzijds versterkende pijlers een hoeksteen van de mondiale architectuur voor kernwapenbeheersing is gebleken, en nog steeds is, en een doeltreffend instrument voor het bewaren van internationale vrede en veiligheid, door te waarborgen dat de overgrote meerderheid van de ondertekenende staten de verplichtingen op het gebied van non-proliferatie naleeft middels de toepassing van strenge waarborgen en normen ter voorkoming van de verwerving van kernwapens; overwegende dat wij verwachten dat artikel 6 van het NPV wordt gerespecteerd; overwegende dat de tiende NPV-toetsingsconferentie als gevolg van de COVID-19-pandemie is uitgesteld; E. overwegende dat er geen internationaal mechanisme is ter regulering van de export van hoogverrijkt uraniumbrandstof voor kernonderzeeërs; F. overwegende dat de IAEA een cruciale rol speelt bij de tenuitvoerlegging van het NPV; overwegende dat de IAEA dankzij het aanvullend protocol inmiddels veel beter in staat is te controleren op clandestiene nucleaire installaties; G. overwegende dat de spanningen en het wantrouwen tussen de partijen bij het NPV de afgelopen jaren toenemen; H. overwegende dat het Verdrag inzake het verbod op kernwapens (TPNW) op 22 januari 2021 in werking is getreden naar aanleiding van inspanningen van meerdere landen en regio’s die de aandacht hebben gevestigd op de vernietigende humanitaire gevolgen van een mogelijk gebruik van kernwapens; overwegende dat drie EU-lidstaten verdragspartij bij het TPNW zijn; overwegende dat zes EU-lidstaten in de Algemene Vergadering van de VN hebben deelgenomen aan de TPNW-onderhandelingen, en vijf vóór vaststelling van het nieuwe verdrag hebben gestemd; overwegende dat geen enkel NAVO-lid en geen enkele kernmogendheid verdragspartij bij het TPNW is; overwegende dat de Raad geen standpunt heeft ingenomen ten aanzien van het TPNW; overwegende dat bij de mondiale ontwapeningsinspanningen geen betekenisvolle resultaten mogelijk zijn zonder de betrokkenheid en de actieve participatie van alle verdragspartijen bij het NPV en alle kernmogendheden; I. overwegende dat het JCPOA een succes van multilaterale diplomatie onder auspiciën van de EU is; overwegende dat de partijen bij het JCPOA van 2015 (de EU, China, Rusland, Iran en de VS) indirecte onderhandelingen zijn gestart met het oog op de hernieuwde tenuitvoerlegging van het JCPOA door Iran en de VS; overwegende dat, in 2018, de VS opnieuw sancties hebben opgelegd en Iran het plafond voor zijn productie van verrijkt uranium heeft losgelaten; overwegende dat Iran gestopt is met het toepassen van het aanvullend protocol en het implementeren van het aangepaste hoofdstuk 3.1 van de aanvullende regelingen bij de veiligheidscontroleovereenkomst met Iran, en zijn programma’s voor het tot wapenniveau verrijken van uranium heeft opgevoerd; overwegende dat dit een bedreiging vormt voor de regionale en internationale vrede en veiligheid, alsmede voor de wereldwijde ontwapenings- en non-proliferatie-inspanningen; overwegende dat de regering en de nieuwe president van Iran nog altijd moeten laten zien voornemens te zijn zich aan het JCPOA te houden en een constructieve en vreedzame dialoog met de EU aan te willen gaan; J. overwegende dat het Alomvattend Kernstopverdrag (CTBT) nog niet universeel is geratificeerd; overwegende dat het niet-ratificeren door acht staten, met inbegrip van de VS en China, de inwerkingtreding van het CTBT nog altijd in de weg staat; overwegende dat de EU voortdurend wijst op de bijdrage van het CTBT aan vrede, veiligheid, ontwapening en non-proliferatie; K. overwegende dat de Ontwapeningsconferentie, na 25 jaar zonder vooruitgang, nog steeds niet officieel gestart is met onderhandelingen over het voorgestelde Verdrag over het verbod op de vervaardiging van splijtbare materialen voor kernwapens, dat de productie van splijtbare materialen voor kernwapens of andere nucleaire explosieven zou verbieden; L. overwegende dat het de VS en Rusland, na het opzeggen van het Verdrag ter vernietiging van de kernwapens voor de middellange en de korte afstand (INF), nadat de VS zich er in augustus 2019 uit had teruggetrokken als gevolg van het feit dat Rusland zich stelselmatig niet aan zijn verplichtingen uit hoofde van het verdrag had gehouden door een SSC-8-raketsysteem te ontwikkelen met de mogelijkheid om een kernkop te vervoeren, nu niet langer verboden is deze categorie van wapens te bouwen en in te zetten, en een nieuwe wapenwedloop te starten, met name in Europa en Azië; overwegende dat de agressieve opstelling van Rusland in zijn achtertuin het gevaar van een militaire confrontatie heeft vergroot; overwegende dat Rusland onlangs verschillende ballistische raketsystemen met nucleair vermogen waarvan gedacht wordt dat ze een bereik hebben van meer dan 500 km, naar de grens met de EU heeft verplaatst; M. overwegende dat de VS en de Russische Federatie overeengekomen zijn het Nieuwe Strategic Arms Reduction (START)-Verdrag met vijf jaar te verlengen; N. overwegende dat de presidentiële nucleaire initiatieven (PNI’s), die vrijwillige unilaterale maatregelen vormen, tot een aanzienlijke afname van de door de VS en Rusland gestationeerde wapenarsenalen hebben geleid; O. overwegende dat met name vanaf land gelanceerde ballistische en kruisraketten met een bereik van tussen de 500 en 5 500 km een gevaar worden beschouwd vanwege hun korte vliegtijd, hun vernietigingskracht en hun wendbaarheid, de moeilijkheid ze te onderscheppen, en hun vermogen van kernkoppen te worden voorzien; overwegende dat in de afgelopen jaren een nieuwe generatie kruisraketten en tactische raketten is ontwikkeld; P. overwegende dat China de ontwikkeling van zijn conventionele, raket- en nucleaire capaciteiten de afgelopen jaren aanzienlijk heeft opgevoerd; overwegende dat China zich niet transparant opstelt en terughoudend is bij het aangaan van gesprekken over zijn mogelijke deelname aan multilaterale instrumenten voor de beheersing van kernwapens, waardoor het ongehinderd een groot arsenaal aan technologisch geavanceerde ballistische raketten voor de middellange afstand, zoals de Dong-Feng 26, heeft kunnen aanleggen; overwegende dat de EU met gelijkgezinde partners moet coördineren voor het tot stand brengen van intensieve diplomatieke contacten met China, teneinde een functionerende architectuur voor wapenbeheersing, ontwapening en non-proliferatie te ontwikkelen en de veiligheidsbelangen van de EU te beschermen; Q. overwegende dat zowel Frankrijk als het VK, als de enige Europese landen met kernwapens, van mening is dat een minimumniveau van geloofwaardige nucleaire afschrikking van essentieel belang is voor de collectieve veiligheid van Europa en de NAVO; overwegende dat sinds de terugtrekking van het VK uit de EU Frankrijk nu de enige lidstaat van de Unie is die over kernwapens beschikt, en zijn kernwapenarsenaal blijft moderniseren; overwegende dat de Franse president, Emmanuel Macron, in 2020 heeft voorgesteld een strategische dialoog te starten met bereidwillige Europese partners over de rol die Frankrijks nucleaire afschrikking zou kunnen vervullen ten behoeve van “onze collectieve veiligheid”; overwegende dat het VK heeft aangekondigd zijn voorraad kernkoppen met meer dan 40 % te vergroten, waardoor het aantal oploopt tot 260 operationele kernkoppen, en zijn nucleaire positie ondoorzichtiger te maken door zijn voorraden kernkoppen niet langer bekend te maken; R. overwegende dat Israël niet aan het NPV deelneemt; S. overwegende dat een aantal andere staten inmiddels over de wetenschappelijke, technologische en industriële capaciteit beschikt voor het produceren van ballistische raketten en kruisraketten; overwegende dat India en Pakistan verklaard hebben dat zij over kernwapens beschikken; overwegende dat beide landen geen partij bij het NPV zijn; T. overwegende dat het risico dat kernwapens in het bezit van een terroristische organisatie zouden kunnen komen, zorgen baart; overwegende dat clandestiene proliferatie tussen schurkenstaten een risico blijft, zoals we gezien hebben met het netwerk van Abdul Qadeer Khan; U. overwegende dat de Haagse Gedragscode tegen de verspreiding van ballistische raketten (HCOC) ondanks zijn juridisch niet-bindende aard wel een dimensie betreffende de non-proliferatie van raketten heeft; V. overwegende dat het Verdrag inzake het open luchtruim, dat sinds 2002 van kracht is, tot doel had het niveau van vertrouwen en wederzijds begrip tussen Rusland en de VS en zijn Europese bondgenoten te verhogen; overwegende dat Rusland zich jarenlang niet aan zijn verplichtingen uit hoofde van het Verdrag inzake het open luchtruim heeft gehouden; overwegende dat de VS en Rusland zich successievelijk uit dit verdrag hebben teruggetrokken; W. overwegende dat het Verdrag inzake chemische wapens (CWC) het eerste mondiale multilaterale ontwapeningsakkoord is dat in de verifieerbare uitbanning van een hele categorie WMD’s voorziet; overwegende dat de rechtsnorm tegen het gebruik van chemische wapens het afgelopen decennium meermaals is geschonden, onder meer door de Syrische regering en Rusland; overwegende dat het CWC moet worden aangepast aan de nieuwe industriële productieprocessen, innovatieve chemische industrieën en de opkomst van nieuwe actoren; X. overwegende dat de EU zich in het kader van internationale inspanningen volledig inzet voor verhoging van de bioveiligheid en -diversiteit door middel van het Verdrag inzake biologische en toxinewapens (BWC); overwegende dat dertien landen nog geen partij bij het BWC zijn; overwegende dat het BWC overeengekomen is zonder mechanisme voor verificaties teneinde de naleving ervan te waarborgen; overwegende dat de onderhandelingen over een verificatieprotocol 20 jaar geleden zijn stopgezet; Y. overwegende dat de activiteiten en programma’s op het gebied van ballistische raketten, kernwapens en WMD’s van de Democratische Volksrepubliek Korea (DPRK), alsook de proliferatie en de uitvoer van deze wapens, een ernstige bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid, alsmede voor de wereldwijde ontwapenings- en non-proliferatie-inspanningen; overwegende dat de leiders van de DPRK herhaaldelijk proberen het kernwapenprogramma van het land te gebruiken om de internationale gemeenschap te dwingen tot politieke en economische concessies, en hun technologieën voor raketten voor korte en middellange afstand, en hun nucleaire kennis blijven verkopen; Z. overwegende dat de opkomst van humanitaire ontwapening een positieve uitdaging vormt voor de traditionele ontwapeningspraktijken die het gevolg zijn van de Koude Oorlog; AA. overwegende dat het aantal vrouwen dat deel uitmaakt van de inspanningen ten behoeve van het uitbannen van WMD’s schrikbarend laag blijft, ook op het vlak van non-proliferatie en ontwapeningsdiplomatie; AB. overwegende dat klimaatgerelateerde risico’s een negatief effect kunnen hebben op het strategischeveiligheidsklimaat van de EU; overwegende dat de inspanningen om ten aanzien van WMD’s tot ontwapening en non-proliferatie te komen in sterke mate bijdragen tot duurzame ontwikkeling, mondiale veiligheid, voorspelbaarheid, stabiliteit op de lange termijn en de bescherming van bestaansmiddelen en de planeet; AC. overwegende dat de COVID-19-pandemie duidelijk heeft gemaakt dat de paraatheid en het bewustzijn van de EU inzake chemische, biologische, radiologische en nucleaire defensie (CBRN) moeten worden vergroot, dat de samenwerking tussen en de investeringen in civiele en militaire CBRN-sectoren moet worden opgevoerd, dat in het kader van het bestaande EU-mechanisme voor civiele bescherming preventieve respons- en herstelmaatregelen moeten worden ontwikkeld, dat een EU-pool met deskundigen op het gebied van CBRN moet worden gecreëerd, en dat de link tussen gezondheid en veiligheid verder moet worden uitgebouwd; 1. betuigt nogmaals zijn volledige inzet voor het behoud van doeltreffende internationale regelingen voor wapenbeheersing, ontwapening en non-proliferatie als hoekstenen van de veiligheid in Europa en de wereld; wijst nogmaals op zijn inzet voor beleid dat gericht is op de verdere beperking en uitbanning van alle kernwapenarsenalen en op de totstandbrenging van de voorwaarden voor een kernwapen- en CBRN-vrije wereld; roept ertoe op een nieuw multilateraal kader voor wapenbeheersing en ontwapening tot stand te brengen waaraan alle spelers deelnemen; 2. maakt zich zorgen over de huidige erosie van de mondiale architectuur voor non-proliferatie, ontwapening en wapenbeheersing, die wordt aangezwengeld door de snelle ontwikkeling van nieuwe, potentieel destabiliserende systemen, zoals op artificiële intelligentie (AI) gebaseerde wapensystemen en hypersone-raket- en dronetechnologieën; onderstreept dat het van belang is met name aandacht te besteden aan hypersone-rakettechnologie, die de drempel verlaagt voor het gebruik van kernwapens in antwoord op een aanval; vreest dat terugtrekking uit of niet-uitbreiding van belangrijke wapenbeheersingsverdragen ernstige schade zou toebrengen aan de internationale wapenbeheersingsregelingen die voor een bepaalde stabiliteit hebben gezorgd, en de betrekkingen tussen kernmogendheden zou ondermijnen; onderstreept dat het dringend noodzakelijk is het grensoverschrijdende vertrouwen te herstellen; maakt zich zorgen over en verzet zich heftig tegen elk gebruik van WMD’s als middel voor het beslechten van geopolitieke geschillen; 3. maakt zich er zorgen over dat verschillende staten besloten hebben het nucleaire aspect van hun militaire doctrines te herzien; roept alle kernmogendheden op hun verantwoordelijkheid te nemen en te overwegen de rol en de betekenis van kernwapens in hun militaire en veiligheidsconcepten, -doctrines en -beleidsmaatregelen terug te dringen; is verheugd over het voornemen van de VS om als onderdeel van de lopende “Nuclear Posture Review” mogelijke manieren te overwegen om de prominente rol van kernwapens binnen zijn nationale veiligheidsstrategie te doen afnemen; 4. herhaalt zijn volledige steun voor het NPV met zijn drie elkaar wederzijds versterkende pijlers, als een van de meest algemeen aanvaarde juridisch bindende instrumenten en als hoeksteen van de regeling inzake nucleaire non-proliferatie; herinnert eraan dat het NPV heeft bijgedragen aan de instandhouding van een brede waaier van criteria ten aanzien van ontwapening en het vreedzame gebruik van kernenergie, met volledige inachtneming van de non-proliferatienormen op het gebied van kernwapens; verwacht van de kernmogendheden dat zij te goeder trouw stappen zetten om zich aan hun verdragsverplichtingen te houden, om aan te tonen dat zij zich daadwerkelijk inzetten voor nucleaire ontwapening door het implementeren van de concrete maatregelen als bedoeld in het definitieve NPV 2010, alsook door het versterken van de non-proliferatienorm en het verhogen van de beschermingscapaciteit van de IAEA; waarschuwt ervoor dat de toekomst van het NPV niet als verzekerd moet worden beschouwd en spoort de verdragspartijen aan hun uiterste best te doen om een bijdrage te leveren aan een succesvolle en ambitieuze uitkomst van de aanstaande 10e toetsingsconferentie in al zijn pijlers (ontwapening, non-proliferatie en een vreedzaam gebruik van kernenergie), door een betekenisvolle slotverklaring overeen te komen die het NPV verder versterkt en mede bijdraagt aan de instandhouding van de strategische stabiliteit en het voorkomen van een nieuwe wapenwedloop; verzoekt alle staten het NPV te ondertekenen en tot het verdrag toe te treden, en zich voor het NPV te blijven inzetten; verzoekt de 10e NPV-toetsingsconferentie een debat te voeren over het achterdeurtje voor de export van kernreactoren voor militaire doeleinden; verzoekt de EU-lidstaten op het allerhoogste politieke niveau deel te nemen aan de toetsingsconferentie; verzoekt alle NPV-verdragspartijen dan ook constructief bij te dragen aan het NPV-kader, en overeenstemming te bereiken over realistische, doeltreffende, tastbare, wederkerige en verifieerbare maatregelen die bijdragen aan de verwezenlijking van de gedeelde doelstelling van nucleaire ontwapening; 5. is van oordeel dat de EU een krachtige en constructieve rol moet vervullen bij het ontwikkelen en versterken van de mondiale, op regels gebaseerde non-proliferatie-inspanningen en van de architectuur voor wapenbeheersing en ontwapening, met als langetermijndoelstelling het elimineren van alle CBRN-wapens door middel van de inzet van alle beschikbare instrumenten; is in dit verband ingenomen met de door de nieuwe speciaal gezant voor ontwapening en non-proliferatie van de EU verrichte werkzaamheden; verzoekt de Raad ervoor te zorgen dat de EU in internationale fora met betrekking tot ontwapening, non-proliferatie en wapenbeheersing met een stem spreekt en zich onder alle NPV-verdragspartijen hard maakt voor vertrouwenbouwende maatregelen, teneinde de spanningen te verminderen en het wantrouwen te reduceren; onderstreept dat de in het kader van het “strategisch kompas” verrichte werkzaamheden moeten worden gebruikt om de vraagstukken ten aanzien van de proliferatie van WMD’s volledig te integreren in het gemeenschappelijk inzicht in de bedreigingen, en om hieromtrent een gemeenschappelijke strategische cultuur tot stand te brengen; verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) na te denken over de gevolgen van de brexit voor zijn ontwapenings- en non-proliferatiebeleid; 6. is verheugd over de aanhoudende aanzienlijke financiële bijdrage van de EU aan - onder meer - het VN-Bureau voor ontwapeningszaken, de IAEA, de Organisatie voor het verbod van chemische wapens (OPCW) en het mechanisme van de secretaris-generaal van de VN voor het onderzoeken van beweerd gebruik van chemische, biologische en toxinewapens (UNSGM); 7. benadrukt het cruciale belang van opleidingen en bewustmaking; dringt derhalve aan op versterking van de beschikbare expertise inzake non-proliferatie en wapenbeheersing in de EU, waaronder op het vlak van quantum computing, en op verbetering van de opleiding van personeel op het niveau van de EU en in de lidstaten; benadrukt het belang van het versterken van de banden tussen de particuliere en de publieke sector, de academische wereld, denktanks en organisaties van het maatschappelijk middenveld; is in dit verband ingenomen met de aanhoudende financiële steun aan het Europees Netwerk voor Nucleair Onderwijs, het EU-Consortium non-proliferatie en ontwapening, en het Europees opleidingscentrum voor nucleaire beveiliging; onderstreept het potentieel voor samenwerking op het gebied van opleidings- en onderwijsprojecten met de Europese Veiligheids- en defensieacademie; roept op tot aanvullende investeringen in onderwijs inzake ontwapening en het faciliteren van de betrokkenheid van jongeren; 8. onderstreept het verruimde mandaat ten aanzien van transparantie, verslaglegging, coördinatie en handhaving, en de verruimde reikwijdte van de verplichtingen in de “Dual-Use Regulation”; 9. spoort de EU-delegaties aan de vraagstukken mondiale en regionale ontwapening, non-proliferatie en wapenbeheersing hoog op de agenda van de politieke dialoog met derde landen te plaatsen, en erop toe te zien dat de EU bijdraagt aan de inspanningen gericht op universalisering van de bestaande verdragen en instrumenten op de gebieden ontwapening, non-proliferatie en wapenbeheersing; verzoekt de EDEO serieus werk te maken van verbetering van de opleiding van en de opbouw van capaciteit bij onze naaste partners, met name de nabuurschapslanden en de kandidaat-lidstaten, op de gebieden ontwapening, non-proliferatie en wapenbeheersing; juicht de bijdrage van de EU toe aan het beperken van CBRN-risico’s wereldwijd middels het bieden van bijstand aan partnerlanden, en looft het initiatief voor EU-kenniscentra op het gebied van het beperken van CBRN-risico’s, dat wordt gefinancierd met middelen van het Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking; 10. verzoekt de EU haar leiderschap te versterken met betrekking tot bijstand voor slachtoffers en milieuherstel in reactie op de gevolgen van kernproeven in de gebieden waar deze zijn uitgevoerd; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) voorstellen te presenteren voor acties die de EU en de lidstaten kunnen ondernemen met het oog op versterking van de rol van de EU op dat vlak; 11. is verheugd over de steun voor en de facilitering van een dialoog tussen de bondgenoten en de partners door de NAVO, teneinde hen in staat te stellen zich te houden aan hun verplichtingen op het gebied van non-proliferatie; onderstreept dat de NAVO-bondgenoten zich onverminderd moeten inzetten voor het tot stand brengen van de condities voor een verdere reductie - en het op de lange termijn helemaal elimineren - van het kernwapenarsenaal en voor een wereld zonder kernwapens op basis van wederkerigheid en juridisch bindende en verifieerbare verdragen; onderstreept dat alle staten deel moeten nemen aan een constructieve en bona fide dialoog hierover in de desbetreffende internationale en bilaterale fora; 12. beklemtoont zijn volledige steun voor het werk van het VN-Bureau voor ontwapeningszaken, voor de ambitieuze ontwapeningsagenda van de secretaris-generaal van de VN, en voor de multilaterale overlegprocessen en onderhandelingen die plaatsvinden onder auspiciën van de VN; onderstreept dat moet worden gezorgd voor de betrokkenheid van alle belanghebbende partijen, het maatschappelijk middenveld en universiteiten, alsook voor de betekenisvolle en pluriforme participatie van burgers in het debat over ontwapening en non-proliferatie; 13. steunt de maatregelen van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa voor het tot stand brengen van vertrouwen als belangrijke bijdragen aan het beperken van misverstanden of misrekeningen, en het waarborgen van grotere openheid en transparantie; verzoekt alle kernmogendheden de noodzakelijke maatregelen te nemen voor het vergroten van de transparantie met betrekking tot hun nucleaire arsenalen; 14. juicht het toe dat de EU heeft aangegeven bij te willen dragen aan de totstandbrenging van een WMD-vrije zone in het Midden-Oosten, overeenkomstig de resolutie inzake het Midden-Oosten van de toetsingsconferentie van de partijen bij het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens uit 1995, alsook het feit dat de EU vertrouwenwekkende maatregelen bevordert ter ondersteuning van dit proces op volledige, verifieerbare en onomkeerbare wijze; 15. maakt zich zorgen over de aanhoudende activiteiten van de DPRK met nucleaire en ballistische wapensystemen, die in strijd zijn met talrijke resoluties van de VN-Veiligheidsraad, alsook over de ontwikkeling - door de DPRK - van nieuwe capaciteiten; herhaalt bereid te zijn te werken aan de totstandbrenging van een volledige, onomkeerbare en verifieerbare denuclearisatie van het Koreaanse schiereiland, en is van oordeel dat de EU door moet gaan met haar inspanningen gericht op de volledige eliminatie van alle WMD’s op het Koreaanse schiereiland; spoort de DPRK met klem aan zijn nucleaire en raketactiviteiten, alsook zijn andere programma’s in verband met WMD’s en raketsystemen, onmiddellijk te staken, zich volledig aan alle relevante resoluties van de VN-Veiligheidsraad te houden, het CTBT snel te ondertekenen en te ratificeren, en het NPV opnieuw na te leven; 16. verzoekt de landen buiten het NPV-kader die over kernwapens beschikken zich te onthouden van de proliferatie van enige nucleaire technologie met mogelijkheden voor militair gebruik en zich bij het NPV aan te sluiten; 17. neemt kennis van de inwerkingtreding van het TPNW en erkent de visie ervan voor een kernwapenvrije wereld; geeft nogmaals aan dat de rol van het NPV als onmisbaar forum voor het nastreven van het doel van nucleaire ontwapening en het waarborgen van internationale stabiliteit en collectieve veiligheid niet mag worden verzwakt; onderstreept het belang van het NPV, waar 191 staten partij bij zijn, alsook de noodzaak ervoor te zorgen dat het doeltreffend is, en verzoekt alle verdragspartijen bij het NPV dan ook constructief bij te dragen aan het NPV-kader, en overeenstemming te bereiken over realistische, doeltreffende, tastbare, wederkerige en verifieerbare maatregelen die bijdragen aan de verwezenlijking van de uiteindelijke, gedeelde langetermijndoelstelling van nucleaire ontwapening; is van oordeel dat het NPV niet mag leiden tot vermindering van de veiligheid van de lidstaten; 18. verwijst naar de centrale rol van de IAEA als waarborg dat de deelnemende staten de bepalingen van het NPV-verdrag naleven; wijst erop dat de verificatieactiviteiten van de IAEA van cruciaal belang zijn voor het voorkomen van de verspreiding van kernwapens; verzoekt de staten die dit nog niet hebben gedaan het aanvullende IAEA-protocol alsnog onverwijld te ratificeren en toe te passen; verzoekt de staten die zijn gestopt met het toepassen van het aanvullend protocol, deze toepassing te hervatten; 19. benadrukt de cruciale rol die de IAEA vervult bij het monitoren en verifiëren van de naleving door Iran van de veiligheidscontroleovereenkomst, en looft met name de sleutelrol die zij sinds 23 februari 2021 vervult door het toepassen van een tijdelijk bilateraal technisch akkoord met Iran, als gevolg waarvan de IAEA de noodzakelijke verificatie- en monitoringactiviteiten kan voortzetten; 20. bevestigt zijn volledige steun voor het JCPOA als essentieel element voor de mondiale architectuur inzake nucleaire non-proliferatie; benadrukt dat het voor de veiligheid van Europa en voor stabiliteit en veiligheid in het Midden-Oosten en de rest van de wereld cruciaal is dat het akkoord volledig wordt toegepast; is verheugd over de voortgezette samenwerking van de EU met Iran inzake kwesties betreffende civiele nucleaire samenwerking, alsook over de maatregelen voor de uitvoering van projecten ten behoeve van het verhogen van de nucleaire veiligheid in het kader van bijlage III bij het JCPOA; spoort Iran aan zijn nucleaire activiteiten die in strijd zijn met het JCPOA onmiddellijk stop te zetten, hetgeen hand-in-hand moet gaan met de opheffing van alle sancties op nucleair gebied; roept alle partijen op terug te keren naar de onderhandelingstafel, met als doel de volledige en doeltreffende naleving van het actieplan te herstellen; 21. herhaalt dat de inwerkingtreding en ratificatie van het CTBT als krachtig instrument voor het stand brengen van vertrouwen onverminderd een belangrijke doelstelling van de EU-strategie tegen de verspreiding van WMD’s is; stelt vast dat 170 staten het CTBT hebben geratificeerd en wijst erop dat er nog acht staten nodig zijn om het verdrag in werking te kunnen laten treden; is verheugd over de diplomatieke inspanningen van de EU bij het leggen van contacten met landen die het verdrag niet hebben ondertekend, teneinde hun toezegging te krijgen voor de ratificatie van en universele toetreding tot het CTBT; is verheugd over de steun van de EU, onder meer in de vorm van financiële bijdragen, voor de activiteiten van de Voorbereidende Commissie van de CTBT-organisatie gericht op het versterken van haar toezichts- en verificatiecapaciteit; verzoekt alle staten die het CTBT niet hebben ondertekend tot het verdrag toe te treden, en spoort alle staten die dit verdrag wel hebben ondertekend maar niet hebben geratificeerd aan dit alsnog te doen; roept alle staten op te stoppen met kernproeven; 22. herhaalt zijn onverminderde steun voor het starten van onderhandelingen over het verdrag over het verbod op de vervaardiging van splijtbare materialen voor kernwapens, en roept alle kernmogendheden die dit nog niet hebben gedaan op onmiddellijk een moratorium in te stellen op de productie van splijtbare materialen voor kernwapens en andere nucleaire explosieven; 23. herhaalt zijn diepe teleurstelling over de terugtrekking van de VS en de Russische Federatie uit het INF-verdrag na de aanhoudende niet-naleving van het verdrag door Rusland, alsook over het feit dat de partijen niet met elkaar communiceren; maakt zich met name zorgen over de mogelijke hernieuwde stationering van grondraketsystemen voor de middellange termijn op Europees grondgebied in de periode na afloop van het INF-verdrag, en over een nieuwe wapenwedloop en hernieuwde militarisering in Europa; juicht het toe dat de VS en Rusland hebben toegezegd door te gaan met hun inspanningen gericht op verwezenlijking van hun verklaarde gemeenschappelijke doelstelling van het waarborgen van voorspelbaarheid op strategisch vlak en het verminderen van de risico’s op een gewapend conflict en het gevaar van een kernoorlog; spoort beide partijen aan van dit momentum gebruik te maken om een realistische basis te leggen voor het hervatten van de onderhandelingen over een nieuwe architectuur voor wapenbeheersing en maatregelen gericht op risicovermindering, waarbij rekening wordt gehouden met de veranderende geopolitieke context en de opkomst van nieuwe mogendheden; 24. roept alle landen die over intercontinentale raketsystemen of raketsystemen voor de middellange afstand beschikken of bezig zijn deze te ontwikkelen, en met name China, op zich ervoor in te zetten dat het vervolgverdrag van het INF een multilateraal en universeel karakter krijgt, rekening houdend met de laatste ontwikkelingen op het gebied van wapensystemen, en actief te participeren in alle gesprekken over alle andere akkoorden inzake wapenbeheersing; 25. wijst met bezorgdheid op de in gang gezette modernisering en uitbreiding van het nucleaire arsenaal van China, inclusief hypersonische raketsystemen die met kernkoppen kunnen worden uitgerust; verzoekt China actief en te goeder trouw aan internationale onderhandelingen over wapenbeheersing, ontwapening en non-proliferatie deel te nemen; 26. uit zijn bezorgdheid over het feit dat Rusland herhaaldelijk in strijd met de internationale normen en verdragen handelt, alsook over zijn steeds vijandiger nucleaire retoriek tegen de lidstaten; spoort Rusland aan zijn vijandige activiteiten te staken en de naleving van de internationale normen te hervatten; uit in het bijzonder zijn bezorgdheid over de door Rusland uitgevoerde kernwapenproeven en de uitbreiding van zijn vloot van door kernenergie en conventionele energie aangedreven ijsbrekers in het gebied van de Noordpool; benadrukt dat deze activiteiten in strijd zijn met de doelstelling tot het behoud van de stabiliteit en vrede, en daarnaast zeer gevaarlijk kunnen zijn voor het fragiele ecologische evenwicht in het Noordpoolgebied; 27. juicht het van harte toe dat de VS en de Russische Federatie besloten hebben het Nieuwe START-verdrag te verlengen, en ziet dit als belangrijke bijdrage aan de aanstaande 10e toetsingsconferentie van het NPV, en aan de toepassing van artikel VI van het Nieuwe START-verdrag; benadrukt dat de verlenging ervan de basis moet vormen voor onderhandelingen over een nieuw akkoord inzake wapenbeheersing, dat zowel gestationeerde als niet-gestationeerde, en strategische en niet-strategische, wapens betreft; nodigt beide verdragspartijen uit alle opties met betrekking tot het toepassingsgebied, de inzet en de categorie van de onder het verdrag vallende wapens grondig te beoordelen, en bepleit een dialoog met andere kernmogendheden, met name China, in het licht van de aanhoudende uitbreiding en modernisering van het nucleaire arsenaal van dat land, en het VK en Frankrijk, in onderhandelingen over elk nieuw akkoord inzake wapenbeheersing; roept alle kernmogendheden op het beginsel te bekrachtigen dat een kernoorlog nooit gewonnen kan worden en dus nooit mag worden gestart; 28. benadrukt het belang van de PNI’s, die tot doel hebben het aantal gestationeerde “tactische” nucleaire wapens voor de korte afstand te verminderen; maakt zich zorgen over het feit dat Rusland voortdurend programma’s implementeert voor de modernisering van zijn niet-strategische kernwapens, hetgeen twijfel doet ontstaan over de naleving door Rusland van de doelstellingen van de PNI’s; brengt in herinnering dat de PNI’s, ondanks de niet-bindende aard ervan, een cruciale rol hebben gespeeld in het kader van de architectuur voor wapenbeheersing, en verzoekt zowel de VS als de Russische Federatie zich te houden aan hun toezeggingen in verband met niet-strategische kernwapens en te zorgen voor meer transparantie met betrekking tot arsenalen, de plaatsing en de status van hun respectieve wapens, modernisering en de ontwikkeling van nieuwe wapens; 29. beklemtoont dat de internationale gemeenschap aan maatregelen moet werken om tegenwicht te bieden aan het risico op de proliferatie van raketten; verzoekt de staten die over grote aantallen kruisraketten beschikken zich als eerste stap te richten op maatregelen ter vergroting van het vertrouwen en de transparantie, waaronder in de vorm van onderhandelingen over en de vaststelling van gedragscodes voor de inzet en het gebruik van kruisraketten; verzoekt de VV/HV een dialoog aan te gaan met exporterende staten om te zorgen voor volledige naleving en coördinatie van de inspanningen in het kader van het controleregime voor de uitvoer van rakettechnologie en -onderdelen, de enige multilaterale regeling inzake het overbrengen van raketten en aan raketten gerelateerde apparatuur; 30. verwelkomt de inspanningen van de VV/HV om te bewerkstelligen dat de HCOC – het enige multilaterale instrument gericht op het verhogen van de transparantie en het vertrouwen met betrekking tot de verspreiding van ballistische raketten – een universeel karakter krijgt, teneinde verder bij te dragen aan inspanningen gericht op het beperken van de verspreiding van ballistische raketten die met WMD’s kunnen worden uitgerust; verzoekt de VV/HV een leidende rol op zich te nemen bij de inspanningen ten behoeve van een grotere onderlinge afstemming van de HCOC en andere wapenbeheersingsinstrumenten; 31. benadrukt de cruciale rol van het Verdrag inzake het open luchtruim binnen de trans-Atlantische betrekkingen en de waardevolle bijdrage ervan aan de mondiale architectuur voor kernwapenbeheersing, het tot stand brengen van vertrouwen en transparantie met betrekking tot de door de verdragspartijen uitgevoerde militaire activiteiten, en de Europese en mondiale stabiliteit op de lange termijn; benadrukt dat het Verdrag inzake het open luchtruim de kleinere Europese staten in staat stelt toezicht te houden op hun buurlanden en hen ter verantwoording te roepen over hun militaire activiteiten; betreurt het feit dat de Russische Doema onlangs een wet heeft getekend tot terugtrekking uit het Verdrag inzake het open luchtruim, alsook het feit dat de VS zich uit het bedoelde verdrag heeft teruggetrokken; roept de overblijvende verdragspartijen op dit verdrag te blijven uitvoeren; verzoekt de VS en de Russische Federatie met klem hun gesprekken te hervatten met als doel zich opnieuw bij dit verdrag aan te sluiten, en het opnieuw volledig, effectief en verifieerbaar uit te voeren; verzoekt de overblijvende staten het verdrag verder uit te bouwen als vertrouwenwekkende maatregel door het toepassingsgebied ervan uit te breiden met onder meer uitwisselingen tussen wetenschappers, samenwerking in het geval van noodsituaties, milieumonitoring en andere missies; 32. maakt zich grote zorgen over de dreiging die uitgaat van chemische oorlogsvoering in het licht van de grootste en langdurige inzet van chemische wapens in decennia, maakt zich met name zorgen over het toegenomen vermogen van sommige statelijke en niet-statelijke actoren om verboden chemische agentia sneller te produceren, en over het feit dat deze productie maar beperkt kan worden gedetecteerd; hamert op het belang van handhaving van de mondiale ethische norm tegen chemische wapens middels voorkoming van straffeloosheid in geval van het gebruik daarvan; dringt erop aan de onlangs vastgestelde wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten ten volle toe te passen om invulling te geven aan deze norm; is verheugd over de goedkeuring door de Raad van een horizontale sanctieregeling ter bestrijding van het toenemende aantal schendingen met betrekking tot de productie, opslag, gebruik en proliferatie van chemische wapens; herhaalt zijn grote bezorgdheid over de moordaanslagen op Alexei Navalny en Sergei en Yulia Skripal met het verboden zenuwgas Novichok, dat in het kader van het CWC als een chemisch wapen wordt beschouwd; is ingenomen met de sancties die op 14 oktober 2020 aan Russische functionarissen zijn opgelegd als reactie op deze flagrante schending van internationale normen en van de internationale verbintenissen van Rusland; verzoekt Rusland met klem duidelijkheid te verschaffen over de vergiftiging van de Kremlincriticus Alexei Navalny, zoals gevraagd door een groep van 45 westerse landen uit hoofde van de regels van de OPCW; 33. prijst de OPCW voor haar rol bij de geverifieerde vernietiging van chemische agentia; veroordeelt met de meest krachtige bewoordingen de ontwikkeling en de grootschalige inzet van chemische wapens door staten die lid van het CWC zijn, en veroordeelt de talrijke mensenrechtenschendingen en gruweldaden door het regime van Bashar al-Assad van de Syrische Arabische Republiek; onderstreept dat deze grove schendingen van het CWC niet onbestraft mogen blijven; is ingenomen met het tijdens de 25e zitting van de Conferentie van Verdragspartijen bij het CWC genomen besluit om bepaalde rechten en voorrechten van Syrië uit hoofde van de OPCW op te schorten; verwelkomt de onverminderde steun van de EU voor het UNSGM, en onderstreept het belang van het waarborgen van zijn verantwoordingsplicht; veroordeelt de pogingen om de onafhankelijkheid van het UNSGM te ondermijnen door dit tot de bevoegdheid van de VN-Veiligheidsraad te maken; 34. herhaalt zijn volledige steun voor het BWC, dat het gebruik van gevaarlijke virussen, bacteriën en toxische stoffen tegen mensen verbiedt; is verheugd over de directe financiële steun van de EU voor het BWC, onder meer met het oog op de verhoging van de bioveiligheid buiten de EU; verzoekt de VV / HV zich ervoor te blijven inzetten dat het BWC een universeel karakter krijgt; geeft aan dat meer moet worden gedaan om een juridisch bindend mechanisme te ontwikkelen voor het verifiëren van de naleving van het BWC; roept alle partijen, inclusief de VS, ertoe op terug te keren naar de onderhandelingstafel middels de ad-hocgroep van het BWC; 35. wijst op de belangrijke werkzaamheden van het EU-Satellietcentrum, dat met gebruikmaking van ruimtemiddelen, satellietbeelden en geospatiale inlichtingen toezicht uitoefent op de naleving van de ontwapenings- en non-proliferatieverplichtingen met betrekking tot WMD’s; 36. wijst op de enorme progressie bij de ontwikkeling van op AI gebaseerde militaire systemen; herhaalt dan ook zijn oproep aan de EU een voortrekkersrol te vervullen bij de internationale inspanningen gericht op het vaststellen van regels die waarborgen dat de ontwikkeling en de toepassing van AI voor militair gebruik binnen de strikte grenzen blijven die zijn vastgesteld in het internationaal recht, met inbegrip van het internationaal humanitair recht en de mensenrechtenwetgeving; roept de EU verder op de weg vrij te maken voor mondiale onderhandelingen gericht op het actualiseren van alle bestaande instrumenten op het gebied van wapenbeheersing, ontwapening en non-proliferatie, teneinde rekening te houden met bij oorlogsvoering gebruikte op AI gebaseerde systemen; onderstreept dat opkomende technologieën die niet binnen het internationale recht gereguleerd zijn, getoetst moeten worden aan het beginsel van menselijkheid en aan algemeen geldende ethische normen; verzoekt de VV/HV, de lidstaten en de Europese Raad een gemeenschappelijk standpunt inzake autonome wapensystemen vast te stellen, met waarborgen betreffende zinvolle menselijke controle over de kritieke functies van wapensystemen; verzoekt de EU met klem steun te geven aan de inspanningen in het kader van het VN-Verdrag inzake het verbod of de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele wapens, waarmee de hoge verdragsluitende partijen bijdragen aan het werk van de groep van regeringsdeskundigen inzake nieuwe technologieën met betrekking tot dodelijke autonome wapensystemen, teneinde tot consensus te komen over een wettelijk bindend instrument houdende een verbod op volledig autonome wapens zonder betekenisvolle menselijke controle; 37. verzoekt de EU meer te investeren in AI-capaciteiten en deze af te stemmen op de operationele concepten van de lidstaten; onderstreept dat het toenemende belang van AI ook betekent dat nauwer moet worden samengewerkt met gelijkgezinde partners; 38. benadrukt dat moet worden gezorgd voor de gelijke, volledige en betekenisvolle participatie van vrouwen in conferenties en fora op het gebied van ontwapening en non-proliferatie, waaronder ontwapeningsdiplomatie, en in alle besluitvormingsprocessen in verband met ontwapening; 39. geeft aan dat aanvullende maatregelen moeten worden genomen om de financiering van de proliferatie van WMD’s aan te pakken, teneinde de overdracht van technologie en kennis naar vijandige niet-statelijke actoren te ontregelen, en wijst op de mogelijke bedreiging die van CBRN-terrorisme uitgaat voor onze collectieve veiligheid; merkt op dat de EU verantwoorde wetenschap moet bevorderen, teneinde misbruik van wetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke experimenten te voorkomen; benadrukt dat de smokkel en de illegale handel in CBRN-materiaal moet worden bestreden, en dat het risico op omleiding moet worden vermeden; verzoekt de EDEO en de Commissie aan dit vraagstuk aandacht te besteden in de verwachte gezamenlijke mededeling inzake een strategische aanpak ter ondersteuning van ontwapening, demobilisatie en re-integratie van oud-strijders; 40. benadrukt dat de inspanningen gericht op het verder versterken van de paraatheid en de maatregelen van de EU met betrekking tot CBRN-dreigingen moeten worden geïntensiveerd middels de uitbouw van capaciteit met betrekking tot ontsmetting, de aanleg van voorraden en monitoring in het kader van het bestaande EU-mechanisme voor civiele bescherming; 41. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Dienst voor extern optreden, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 208 en 214 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien Verordening (EG) nr. 1257/96 van de Raad van 20 juni 1996 betreffende humanitaire hulp (1) , – gezien Verordening (EU) 2021/836 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme voor civiele bescherming (2) , – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (3) , – gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Parlement en de Commissie over de Europese consensus betreffende humanitaire hulp van 2008 (4) , – gezien het vierde Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd van 12 augustus 1949, – gezien Besluit 2003/335/JBZ van de Raad van 8 mei 2003 inzake opsporing en vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven (5) , – gezien de conclusies van de Raad van 26 november 2018 over het vergroten van de mondiale voedsel- en voedingszekerheid, – gezien de EU-richtsnoeren inzake de bevordering van de naleving van het internationaal humanitair recht (6) , – gezien resolutie 2286 van 3 mei 2016 van de VN-Veiligheidsraad over de bescherming van de gewonden en zieken, medisch personeel en humanitair personeel in gewapende conflicten, – gezien het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 23 augustus 2016 over het eindresultaat van de wereldtop over humanitaire hulp en de toezeggingen die door de deelnemers aan de top zijn gedaan, – gezien de op 23 mei 2016 ondertekende “Grand Bargain”-overeenkomst, de jaarlijkse onafhankelijke verslagen daarover, met name het verslag van 2021, en het Grand Bargain 2.0-kader en de bijlagen die tijdens de jaarlijkse Grand Bargain-bijeenkomst van 15-17 juni 2021 zijn gepresenteerd, – gezien het verslag van de Hoge Commissaris van de VN voor vluchtelingen van juli 2021 over het gebruik van flexibele financiering in 2020, en de actualiseringen daarvan, – gezien het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030, dat is aangenomen tijdens de derde Wereldconferentie van de VN over de beperking van het risico op rampen, die van 14 tot en met 18 maart 2015 in Sendai, Japan, is gehouden, en gezien de resultaten van de mondiale platforms voor de beperking van het risico op rampen, die in 2017 in Cancún en in 2019 in Genève zijn gehouden, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s) van de VN, – gezien het overzicht van wereldwijde humanitaire hulp van 2021 van het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden en de maandelijkse geactualiseerde versies daarvan, – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021, getiteld “Een Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” ( COM(2021)0101 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2021 over het humanitaire optreden van de EU: nieuwe uitdagingen, zelfde beginselen ( COM(2021)0110 ) en de daaropvolgende conclusies van de Raad van 20 mei 2021, – gezien zijn resoluties over humanitaire hulp, met name die van 11 december 2013 over de EU-aanpak inzake weerbaarheid en het beperken van het risico op rampen in ontwikkelingslanden: lessen uit de voedselzekerheidscrises (7) , van 26 november 2015 over onderwijs aan kinderen in noodsituaties en aanhoudende crises (8) , van 16 december 2015 inzake voorbereiding voor de humanitaire wereldtop: uitdagingen en kansen voor humanitaire hulp (9) , van 1 juni 2017 over veerkracht als een strategische prioriteit van het extern beleid van de EU (10) , en van 17 april 2018 over de tenuitvoerlegging van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking, het instrument voor humanitaire hulp en het Europees Ontwikkelingsfonds (11) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A9-0328/2021 ), A. overwegende dat de humanitaire behoeften nooit eerder zo groot zijn geweest, met in 2021 238 miljoen hulpbehoevende mensen, grotendeels als gevolg van conflicten, maar ook van systemische factoren zoals klimaatverandering, natuurrampen, aantasting van het milieu, groei van de wereldbevolking, voedselonzekerheid, beperkte watervoorraden en falend bestuur; overwegende dat de toenemende humanitaire behoeften en de steeds grotere complexiteit ervan gevolgen hebben voor elk van de SDG’s en wijzen op een verontrustend gebrek aan mondiale vooruitgang met betrekking tot de Agenda 2030; B. overwegende dat de COVID-19-pandemie bestaande kwetsbaarheden en ongelijkheden heeft vergroot, de humanitaire noden heeft verergerd – met name een sterke toename van honger en een gebrek aan voedselvoorziening, waarbij bijna 300 miljoen mensen het risico lopen acuut met voedselonzekerheid te maken te krijgen en meer dan 40 miljoen mensen met voedselnood worden geconfronteerd – en de humanitaire respons heeft bemoeilijkt vanwege de sluiting van grenzen en andere beperkingen, bijvoorbeeld door de pogingen van partijen bij een gewapend conflict; overwegende dat de toename van de humanitaire behoeften deels het gevolg is van onvoldoende ontwikkelingshulp om de oorzaken van de kwetsbaarheid aan te pakken; overwegende dat volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling de humanitaire hulp voor alle kwetsbare situaties tussen 2015 en 2016 met 38 % is toegenomen, terwijl de programmeerbare ontwikkelingshulp voor kwetsbare situaties in dezelfde periode niet is gestegen (12) ; overwegende dat de bijdrage voor humanitaire hulp tussen 2014 en 2018 de op een na grootste was van alle bijdragen voor overzeese ontwikkelingshulp die de 29 landen in de Commissie voor ontwikkelingsbijstand hebben toegekend (13) ; C. overwegende dat enerzijds de COVID-19-pandemie een aantal logistieke belemmeringen heeft gecreëerd voor internationale organisaties die hulpoperaties uitvoeren, terwijl anderzijds deze logistieke uitdagingen hebben bijgedragen tot een aantal veranderingen in de wijze waarop hulpprogramma’s worden uitgevoerd, met name een vergroting van het belang van het lokaliseren van humanitaire hulp; D. overwegende dat in 2018 ongeveer 108 miljoen mensen internationale humanitaire hulp nodig hadden als gevolg van stormen, overstromingen, droogte en bosbranden; overwegende dat tegen 2050 elk jaar mogelijk ruim 200 miljoen mensen humanitaire hulp nodig zullen hebben als gevolg van klimaatgerelateerde rampen en de sociaal-economische gevolgen van de klimaatverandering; E. overwegende dat vrouwen en meisjes door noodsituaties het zwaarst getroffen worden; overwegende dat het voor tienermeisjes in conflictgebieden 90 % waarschijnlijker is dat ze niet naar school gaan, dat het voor 70 % van de vrouwen in humanitaire situaties waarschijnlijker is dat ze gendergerelateerd geweld ondervinden en dat meer dan 70 % van de personen die met chronische honger te maken krijgen, vrouw is; F. overwegende dat de humanitaire luchtbrug van de EU, die is opgezet als reactie op de door de pandemie veroorzaakte vervoersproblemen, er in belangrijke mate toe heeft bijgedragen dat kritieke lacunes in de humanitaire respons konden worden opgevuld door het vervoer van hulp, noodhulp en humanitair personeel te vergemakkelijken; G. overwegende dat de grotere frequentie en intensiteit van door het klimaat veroorzaakte rampen conflicten aanwakkeren en meer mensen op ongeziene wijze opgesloten houden in een toestand van langdurige ontheemding, terwijl een aantal aanhoudende crises onopgelost blijft; H. overwegende dat tegenover de groeiende humanitaire behoeften geen adequate middelen zijn geplaatst, met als gevolg een snel toenemende financieringskloof: in 2020 is aan de humanitaire oproep van de VN slechts gehoor gegeven voor minder dan de helft van het gevraagde bedrag, en in augustus 2021 was slechts 10,9 miljard USD aan middelen beschikbaar voor behoeften ter hoogte van 36,6 miljard USD (30 % van het totaal) (14) ; overwegende dat in 2020 de financiering van de 20 grootste publieke donoren die geen verband hield met de COVID-19-pandemie, is teruggezakt onder het niveau van 2019 (15) ; I. overwegende dat de mondiale humanitaire steun nog steeds sterk afhankelijk is van een zeer beperkt aantal donoren, waarbij de tien grootste ongeveer 85 % van alle financiering voor hun rekening nemen; J. overwegende dat humanitaire hulp een essentiële pijler is van het externe optreden van de EU en dat in 2020 de financiering van de EU en de lidstaten samen 36 % uitmaakte van de mondiale humanitaire hulp – het grootste aandeel ter wereld; overwegende dat de hoogte van de bijdragen binnen de EU varieert, waarbij vier lidstaten en de Commissie goed zijn voor ongeveer 90 % van alle humanitaire financiering van de EU; K. overwegende dat de herhaalde toezegging van de ondertekenaars van Grand Bargain 2.0 om te zorgen voor een humanitaire respons die zo lokaal is als mogelijk en zo internationaal als nodig, de verplichting inhoudt om ten minste 25 % van de humanitaire financiering zo rechtstreeks mogelijk te verstrekken aan lokale en nationale actoren; overwegende dat deze doelstelling echter nog lang niet wordt gehaald; L. overwegende dat de bestaande kloof op het gebied van ontwikkelingsfinanciering het absoluut noodzakelijk maakt de efficiëntie, effectiviteit zichtbaarheid, risicodeling, transparantie en aflegging van verantwoording met betrekking tot het humanitaire systeem te verbeteren en ervoor te zorgen dat meer landen aan de humanitaire inspanning bijdragen, zodat de hulp tegemoetkomt aan de behoeften van de getroffen bevolkingsgroepen, zoals onlangs nog is benadrukt in Grand Bargain 2.0, waarbij de nadruk ligt op lokalisatie en kwaliteitsvolle financiering als belangrijkste faciliterende prioriteiten; M. overwegende dat kwaliteitsvolle financiering een van de twee faciliterende prioriteiten van Grand Bargain 2.0 is; overwegende dat in de tweede pijler van het politiek forum op hoog niveau inzake humanitaire financiering van 2016 wordt opgeroepen tot een verbreding van de basis inzake humanitaire hulpmiddelen door middel van partnerschappen met nieuwe of opkomende bilaterale donoren en de particuliere sector, zodat geldovermakingen en islamitische sociale financiering worden vergemakkelijkt (16) ; overwegende dat de humanitaire hulp van particuliere donoren al aan het stijgen is, getuige de toename van 6,2 miljard USD in 2018 tot een recordbedrag van 6,8 miljard USD in 2019, een stijging met 9 % (17) ; N. overwegende dat de Commissie heeft voorgesteld een proefproject inzake blending op te zetten om de basis inzake middelen voor humanitaire actie aanzienlijk te vergroten en dat zij met het oog hierop heeft aangedrongen op een grotere betrokkenheid van de particuliere sector; O. overwegende dat versnippering van de humanitaire hulp een hardnekkige uitdaging blijft, met een overvloed aan donoren en hulpinstanties en een gebrek aan coördinatie tussen hun activiteiten en projecten; P. overwegende dat het gebruik van consortiumorganisaties door donoren wordt aangemoedigd bij ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp; overwegende dat consortiumorganisaties in vergelijking met andere methoden doorgaans gekenmerkt worden door grootschaligere doelstellingen en meer middelen; Q. overwegende dat het aanpakken van humanitaire crises niet alleen meer financiering vergt, maar ook doortastende politieke inspanningen om de behoeften te verminderen door conflicten te voorkomen en te beëindigen, de fundamentele mensenrechten te beschermen, duurzame ontwikkeling te bevorderen, risico’s en kwetsbaarheden te verminderen, klimaatverandering tegen te gaan en zich eraan aan te passen, corruptie bij de toewijzing van middelen aan te pakken en het gebrek aan transparantie in de betrekkingen met lokale organisaties aan te pakken; R. overwegende dat de basisnormen en -beginselen overal ter wereld op de helling komen te staan door regelmatige schendingen van het internationale humanitaire recht, waaronder aanvallen op burgers en humanitaire en medische hulpverleners, naast toenemende belemmeringen voor de verstrekking van humanitaire hulp; S. overwegende dat de aanvallen op humanitair personeel de afgelopen jaren dramatisch zijn toegenomen; 1. is tevreden met de mededeling van de Commissie over het humanitaire optreden van de EU: nieuwe uitdagingen, zelfde beginselen, en met de concrete voorstellen daarin om de verstrekking van humanitaire hulp te verbeteren; dringt aan op een snelle tenuitvoerlegging van deze voorstellen in nauw overleg en samenwerking met de humanitaire partners om ervoor te zorgen dat de hulp voorspelbaar en niet versnipperd is en niet overlapt met andere acties; herhaalt dat de humanitaire hulp van de EU, overeenkomstig de Europese consensus betreffende humanitaire hulp, altijd uitsluitend moet worden verstrekt op basis van welomschreven en vooraf beoordeelde behoeften, volledig in overeenstemming moet zijn met de humanitaire beginselen van menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid, en dat er met name aandacht bij moet worden besteed aan de uitdagingen waarmee kwetsbare groepen, zoals personen met een handicap, minderheden en andere sterk gemarginaliseerde personen, worden geconfronteerd bij de toegang tot humanitaire hulp; verzoekt de Commissie het beginsel dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten centraal te stellen in de nieuwe benadering van humanitaire actie; is ingenomen met het initiatief van de Commissie om onderwijs te integreren in de aanpak van noodsituaties, om te voorkomen dat kinderen de school verlaten, met name in geval van langdurige conflicten; 2. neemt met bezorgdheid kennis van de sterke toename van de financieringskloof op het gebied van humanitaire hulp, nu belangrijke donoren hun financiering verminderen in een tijd van groeiende behoeften; benadrukt de grote verschillen in bijdragen, zowel op mondiaal niveau als binnen de EU; verzoekt de Commissie te voorzien in een solide jaarlijkse begroting voor humanitaire hulp van de EU, om vanaf het begin van elk begrotingsjaar tijdige, voorspelbare en flexibele financiering voor humanitaire hulp te garanderen, zowel voor het aanpakken van aanhoudende crises als voor het reageren op nieuwe crises, en een afgeschermd budget binnen de reserve voor solidariteit en noodhulp specifiek te bestemmen voor humanitaire crises buiten de EU, teneinde de bestaande capaciteit te behouden om snel aanvullende middelen vrij te maken in het geval van opkomende, escalerende of plotselinge noodsituaties; roept de EU op te pleiten voor een grotere internationale verdeling van de verantwoordelijkheid en een verhoging van de humanitaire financiering; dringt er bij de lidstaten op aan het goede voorbeeld te geven en een vast aandeel van hun bruto nationaal inkomen toe te wijzen aan humanitaire hulp; verzoekt de Commissie jaarlijks verslag uit te brengen over het bedrag aan humanitaire middelen dat vanuit de EU is uitgekeerd in de mondiale context; 3. verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden een strategie uit te werken voor langetermijnsamenwerking met derde landen, met name opkomende donoren, door de bilaterale, regionale en multilaterale diplomatie van de EU aan te wenden om het scala van donorlanden die op vrijwillige basis bijdragen aan humanitaire hulp, uit te breiden; onderstreept dat een bijdrage van extra donorlanden het mogelijk zou maken om het bedrag dat nodig is voor de aanpak van internationale humanitaire crises te verhogen; neemt met bezorgdheid kennis van het ontbreken van een formele regeling in de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK met betrekking tot humanitaire hulp en verzoekt de Commissie en de lidstaten te werken aan een formeel partnerschap tussen de EU en het VK op het gebied van humanitaire hulp; 4. wijst op het engagement van de Commissie om particuliere financiering aan te trekken en de particuliere sector verder te betrekken bij de humanitaire hulp van de EU en de start van een proefinitiatief inzake blending uit de humanitaire begroting van de EU in 2021; verzoekt de Commissie het Parlement meer informatie en een schriftelijke beoordeling te verstrekken over de uitvoering van het proefproject inzake blending voor humanitaire actie, met een beoordeling van de afstemming op de doelstellingen van het externe optreden; onderstreept het potentieel van blendinginitiatieven, met inbegrip van humanitaire impactobligaties en regelingen ter verzekering van rampenrisico’s, onder meer door ten volle gebruik te maken van de Europese Investeringsbank en het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling+ voor humanitaire doeleinden; benadrukt echter dat verdere samenwerking met de particuliere sector een analyse vereist van de resultaten die tot dusver door middel van samenwerking zijn bereikt en de exclusieve bevordering van partnerschappen die in overeenstemming zijn met de doelstellingen van het externe optreden van de EU en de internationale humanitaire beginselen; 5. is verontrust over het toenemende aantal ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten; dringt aan op de instelling van een EU-coördinatiemechanisme om een coherente EU-aanpak te ontwikkelen ten aanzien van het internationaal humanitair recht, schendingen te monitoren en ervoor te pleiten dat ervoor wordt gezorgd dat het internationaal humanitair recht wordt nageleefd, onder meer door gebruik te maken van de relevante politieke en economische hefbomen en hefbomen op het gebied van handel en ontwikkelingshulp in het kader van het externe optreden van de EU; 6. verzoekt de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de lidstaten schendingen van het internationaal humanitair recht nauwlettend te monitoren en schendingen van het internationaal humanitair recht op te nemen als criterium om personen of entiteiten op te nemen in de desbetreffende sanctieregelingen van de EU, in overeenstemming met de EU-richtsnoeren inzake de bevordering van de naleving van het internationaal humanitair recht; merkt op dat sancties en beperkende maatregelen die in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU worden genomen, in overeenstemming moeten zijn met het internationaal humanitair recht en geen belemmering mogen vormen voor de verrichting van humanitaire activiteiten; benadrukt dat consequent humanitaire vrijstellingen moeten worden opgenomen in de regelingen inzake beperkende maatregelen en dat de partners de nodige steun en richtsnoeren moeten krijgen om deze vrijstellingen daadwerkelijk toe te passen; 7. verzoekt de Commissie en de lidstaten het internationaal humanitair recht te versterken en degenen die uithongering gebruiken als oorlogswapen krachtdadig te vervolgen en te bestraffen, om de wijdverbreide schendingen van het recht op voedsel tijdens conflicten, het herhaalde gebruik van uithongering als oorlogsmiddel en de ontzegging van toegang voor humanitaire hulp tegen te gaan; 8. roept de EU en haar lidstaten op om de toezeggingen die zij tijdens de humanitaire wereldtop en in het kader van de Grand Bargain hebben gedaan, snel na te komen; benadrukt dat het belangrijk is humanitaire hulp efficiënter en doeltreffender te maken door het verhogen van flexibele financiering door middel van niet-gereserveerde en slechts in beperkte mate gereserveerde middelen en meerjarige financiering die is toegesneden op de plaatselijke context, op behoeften gebaseerd is en mensgericht is, en door de administratieve lasten voor humanitaire partners te verminderen, onder andere door de vereisten voor donoren op het gebied van de indiening van voorstellen en rapportering te harmoniseren en te vereenvoudigen, nationale en lokale actoren te financieren en innovatieve oplossingen te bevorderen; herinnert eraan dat aanhoudende crises nog steeds humanitaire contexten zijn en verzoekt de EU en haar lidstaten concrete oplossingen te zoeken voor een doeltreffende toewijzing van humanitaire en ontwikkelingsfinanciering aan partners die in deze contexten actief zijn; moedigt de EU en haar lidstaten aan om in subsidieovereenkomsten met partners maatregelen op te nemen om te zorgen voor voldoende flexibiliteit in het programma voor deze partners om snel over te schakelen van ontwikkelingsactiviteiten naar noodmaatregelen in geval van een plotselinge noodsituatie, onder meer in de financiering uit het nieuwe instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa als wereldspeler; 9. verzoekt de Commissie en de lidstaten een realistische risicodelingsdialoog in stand te houden en te bevorderen tussen de betrokken diensten, met hun humanitaire partners en met andere belanghebbenden, voortbouwend op recente ervaringen en lessen die kunnen worden getrokken, teneinde voortdurend te streven naar verbetering van de bestaande financieringsregels door deze efficiënter en effectiever te maken, met name in tijden van zeer instabiele humanitaire crises; wijst erop dat risicobewustzijn een doeltreffend instrument is gebleken voor risicobeperking; 10. benadrukt dat het bijzonder belangrijk is ondersteuning te bieden aan lokale actoren en dringt er bij de Commissie op aan een ambitieus lokaliseringsbeleid te ontwikkelen, onder meer door transparantie te bevorderen, gebruik te maken van de deskundigheid en ervaring van partners en te bepalen hoe lokale respondenten meer en betere ondersteuning kan worden geboden om hun capaciteiten te versterken, hen in staat te stellen gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten en hun betrokkenheid bij besluitvormingsprocessen te waarborgen, en tegelijkertijd de kwestie aan te pakken van wederzijdse verantwoordingsplicht en risicodeling, aangezien het versterken van lokale respondenten een belangrijke factor is om de behoefte aan internationale humanitaire bijstand in de toekomst te verminderen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de gelijke participatie en empowerment van vrouwen expliciet wordt geïntegreerd in alle nieuwe mechanismen ter versterking van de rol van lokale actoren bij humanitaire acties; 11. benadrukt dat in de context van de COVID-19-pandemie lokalisering bijdraagt tot het verstrekken van een gezondheidsrespons die is aangepast aan de context van de ontwikkelingslanden, om Europese vooroordelen te voorkomen, met name met betrekking tot inperkingsprotocollen en preventiecampagnes; dringt erop aan dat de prevalentie van een Eurocentrisch perspectief op noodsituaties op passende wijze ter discussie wordt gesteld door de verdere lokalisering van humanitaire acties; 12. wijst op de uitdagingen als gevolg van de klimaatverandering en is ingenomen met de toezeggingen om de gevolgen van de klimaatverandering en milieufactoren verder te integreren in humanitaire acties, de klimaatbestendigheid van kwetsbare regio’s te versterken en de weerbaarheid van kwetsbare gemeenschappen tegen de klimaatverandering te vergroten door middel van rampenparaatheid en anticiperende maatregelen in het kader van een drieledige aanpak waarbij inheemse volkeren en lokale gemeenschappen worden betrokken, met het oog op de specifieke bijstands- en beschermingsbehoeften van door rampen en de negatieve gevolgen van de klimaatverandering getroffen bevolkingsgroepen, met name ontheemden en gastgemeenschappen; is voorts ingenomen met de toezeggingen om de humanitaire hulp van de EU ecologisch duurzamer te maken te maken en klimaatgerelateerde uitgaven te volgen; verzoekt de Commissie de nodige middelen uit te trekken voor aanpassing aan de klimaatverandering en risicobeperking bij rampen, onder meer via het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld, en de uitvoering van de toezeggingen van Sendai in het externe optreden van de EU te versnellen; 13. is verheugd over de concrete resultaten van de humanitaire luchtbrug van de EU en over de idee om een capaciteit voor Europese humanitaire respons in het leven te roepen teneinde de lacunes in de humanitaire respons van de EU op te vullen; dringt erop aan dat de lidstaten en de humanitaire partners regelmatig worden geraadpleegd over eventuele nieuwe initiatieven van de Commissie, die moeten voortbouwen op de bestaande capaciteiten van humanitaire spelers en EU-mechanismen, zoals het Uniemechanisme voor civiele bescherming, en deze niet mogen dupliceren; 14. benadrukt het feit dat humanitaire hulp weliswaar gericht is op het aanpakken van onmiddellijke, levensbedreigende situaties, maar dat crises worden veroorzaakt door factoren die oplossingen op lange termijn vereisen, aangezien onderliggende broosheid een significante voorloper is van humanitaire crises; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden een mededeling goed te keuren waarin een duidelijk beleid wordt ontwikkeld inzake de verwevenheid van humanitaire hulp, ontwikkeling en vrede, om de hiaten tussen de afzonderlijke beleidsterreinen te dichten, waarbij moet worden gegarandeerd dat het specifieke juridische karakter en de specifieke beginselen van humanitaire hulp worden geëerbiedigd; benadrukt dat deze gelede aanpak de weerbaarheid moet versterken en duurzame responsen moet bevorderen, terwijl de SDG’s moeten worden gebruikt als kader voor een dergelijke aanpak, aangezien de Agenda 2030 een unieke kans biedt om de onderliggende oorzaken van kwetsbaarheid en conflicten aan te pakken, voortbouwend op de praktische ervaring van onder meer niet-gouvernementele organisaties (ngo’s); dringt er bij de EU en de lidstaten op aan deze gelede aanpak snel ten uitvoer te leggen, met bijzondere aandacht voor het aanpakken van kwetsbaarheid, het voorkomen van conflicten, het aanpakken van honger, het aanpakken van ontheemding in verband met rampen en de negatieve gevolgen van de klimaatverandering, het bieden van mogelijkheden inzake onderwijs en levensonderhoud, het ondersteunen van een vroeg herstel, het vergroten van de responscapaciteit en het ontwikkelen van zelfredzaamheid en veerkracht; verzoekt de Commissie een beoordeling te publiceren van de operationalisering van de koppeling tussen humanitaire en ontwikkelingshulp in de zes in 2017 aangewezen proeflanden; 15. verzoekt de Commissie een evaluatie uit te voeren van de ervaringen en programma’s uit het verleden met betrekking tot gendergerelateerde kwesties, aangezien het steeds noodzakelijker wordt deze aan te pakken, gezien de prominente rol van vrouwen als slachtoffers van conflicten en rampen; dringt erop aan concretere elementen van gendermainstreaming ten uitvoer te leggen in het kader van toekomstige humanitaire acties, met inbegrip van contextspecifieke, gendersensitieve analyses, waarbij de rechten van kwetsbare groepen moeten worden beschermd, waaronder die van vrouwen, meisjes en personen uit de lhbtiq+-gemeenschap; steunt het verlenen van ongehinderde toegang tot gratis openbare gezondheidsdiensten en de inspanningen om sterfte en ziekte terug te dringen, en benadrukt dat de paraatheid met betrekking tot pandemieën en epidemieën moet worden versterkt; 16. verzoekt de EU en haar lidstaten de agenda van het Nanseninitiatief ter bescherming van grensoverschrijdende migranten die in verband met klimaatverandering en rampen ontheemd zijn geraakt ten uitvoer te leggen en te bevorderen; benadrukt het feit dat het belangrijk is dat de actoren op het gebied van humanitaire hulp, ontwikkeling, rampenrisicovermindering en klimaatverandering samenwerken om het risico op ontheemding in de context van rampen en de negatieve gevolgen van de klimaatverandering te beperken en te voorzien in bijstands- en beschermingsbehoeften; 17. dringt erop aan bijzondere nadruk te leggen op voeding, als grondrecht voor iedereen, om de voedselzekerheid te waarborgen en de veerkracht van voedselsystemen tegen economische, klimatologische en menselijke schokken te versterken; dringt erop aan dat het EU-actieplan inzake voeding wordt herzien om alle vormen van ondervoeding in een humanitaire en een ontwikkelingscontext aan te pakken, in overeenstemming met de conclusies van de Raad van november 2018; 18. wijst nogmaals op de inzet en de lopende inspanningen van de Commissie ter bevordering van de zichtbaarheid en het bewustzijn van de humanitaire hulp van de EU onder de verschillende belanghebbenden in de hele EU, met inbegrip van ngo’s, en ter versterking van de zichtbaarheid van de EU in haar externe optreden; 19. is ingenomen met de aankondiging van het allereerste humanitaire forum van de EU, dat in januari 2022 zal worden gehouden; wijst erop dat het forum inclusief en toegankelijk moet zijn, dat de partners op het gebied van de uitvoering van humanitaire acties erbij betrokken moeten worden, dat ermee gestreefd moet worden naar een grotere zichtbaarheid van de humanitaire hulp van de EU en het werk van haar partners, dat er een strategische dialoog over het humanitaire beleid van de EU mee bevorderd moet worden, dat er politieke steun en bewustzijn mee moet worden bevorderd met betrekking tot het karakter van de principiële en op behoeften gebaseerde humanitaire hulp van de EU en dat de uitvoering van de in de mededeling van de Commissie genoemde kernactiviteiten ermee vooruit moet worden geholpen helpen; 20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden, en de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de relevante VN-verdragen, in het bijzonder het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en de protocollen daarbij (het Protocol van Palermo van 2000) en het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie, – gezien de verdragen van de Raad van Europa inzake de strafrechtelijke en civielrechtelijke bestrijding van corruptie, die op 27 januari 1999 en 4 november 1999 te Straatsburg voor ondertekening zijn opengesteld, en resoluties (98) 7 en (99) 5, door het Comité van Ministers van de Raad van Europa respectievelijk op 5 mei 1998 en 1 mei 1999 aangenomen, tot oprichting van de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco), – gezien het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, – gezien het Europees Verdrag betreffende de overdracht van strafvervolging, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het witwassen, de opsporing, de inbeslagneming en de confiscatie van opbrengsten van misdrijven en de financiering van terrorisme, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake cybercriminaliteit (Verdrag van Boedapest), – gezien de werkzaamheden van het Comité van deskundigen inzake de evaluatie van maatregelen ter bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (Moneyval) en de aanbevelingen van de Financiële-actiegroep (FATF), – gezien de conclusies van de Raad van 26 juni 2018, 18 juni 2019 en 25 maart 2020 over uitbreiding en het stabilisatie- en associatieproces, – gezien Besluit (GBVB) 2018/1788 van de Raad van 19 november 2018 ter ondersteuning van het Uitwisselingscentrum voor Zuidoost- en Oost-Europa inzake de beheersing van het aantal handvuurwapens en lichte wapens (Seesac) voor de uitvoering van de regionale routekaart voor de strijd tegen illegale wapenhandel in de Westelijke Balkan (1) , – gezien de mededeling van de Commissie van 6 februari 2018 getiteld “Een geloofwaardig vooruitzicht op toetreding en een grotere EU-betrokkenheid bij de Westelijke Balkan” ( COM(2018)0065 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2020 over de EU-strategie voor de veiligheidsunie ( COM(2020)0605 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2020 getiteld “EU-actieplan 2020-2025 inzake illegale vuurwapenhandel” ( COM(2020)0608 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 april 2021 over de EU-strategie voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit (2021-2025) ( COM(2021)0170 ), vergezeld van het werkdocument van de diensten van de Commissie over Empact, het vlaggenschipinstrument van de EU voor samenwerking ter bestrijding van georganiseerde en zware internationale criminaliteit (SWD(2021)0074), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 april 2021 over de EU-strategie voor de bestrijding van mensenhandel 2021-2025 ( COM(2021)0171 ), – gezien de overeenkomsten inzake operationele en strategische samenwerking tussen het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en Albanië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië, en de werkafspraken voor samenwerking tussen de rechtshandhavingsinstanties van Kosovo en Europol, – gezien de samenwerkingsovereenkomsten tussen Eurojust en Albanië, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië, – gezien de overeenkomsten betreffende samenwerking bij grensbeheer tussen het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) en Albanië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië, – gezien het proces van Berlijn en de verbintenissen inzake corruptiebestrijding die de landen van de Westelijke Balkan in 2018 zijn aangegaan, – gezien de dreigingsevaluatie van de zware en georganiseerde criminaliteit van Europol van 12 april 2021, en de dreigingsevaluatie van de georganiseerde internetcriminaliteit van Europol van 5 oktober 2020, – gezien het rapport van het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC) over het in kaart brengen van de georganiseerde misdaad in de Westelijke Balkan (“Measuring Organized Crime in the Western Balkans”), – gezien zijn resolutie van 5 juli 2016 over de bestrijding van mensenhandel in de externe betrekkingen van de EU (2) , – gezien zijn aanbeveling van 19 juni 2020 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de Westelijke Balkan, naar aanleiding van de top in 2020 (3) , – gezien zijn resoluties van 2019 en 2020 over de verslagen van de Commissie over Albanië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0298/2021 ), A. overwegende dat georganiseerde misdaad een centraal thema in internationale aangelegenheden is geworden en een bedreiging vormt voor vrede en ontwikkeling, en derhalve een gezamenlijk en gecoördineerd optreden van de EU, haar lidstaten en internationale partners vereist; B. overwegende dat doeltreffende bestrijding van georganiseerde misdaad deel uitmaakt van het EU-toetredingsproces, in het bijzonder binnen het cluster fundamentele kwesties en onderhandelingshoofdstuk 24 (justitie, vrijheid en veiligheid); C. overwegende dat corruptie en georganiseerde misdaad nog steeds een bron van grote zorg zijn in de Westelijke Balkan, hetgeen ook negatieve consequenties kan hebben voor de EU-lidstaten; overwegende dat er nauwe onderlinge banden bestaan tussen netwerken van georganiseerde criminaliteit en dat zij hun oorsprong hebben in zowel EU-lidstaten als niet-EU-lidstaten; D. overwegende dat het proces van Europese integratie van de landen van de Westelijke Balkan rechtstreeks afhankelijk is van de normalisering van hun onderlinge betrekkingen en van hun betrekkingen met de EU-lidstaten; E. overwegende dat de georganiseerde misdaad in de Westelijke Balkan een structureel probleem is dat zeer sterk ingebed is in bedrijven en overheidsinstellingen, en dat het een van de symptomen van gijzeling van de staat is, en dat hervormingen in het kader van het EU-integratieproces tot doel hebben dit probleem te verhelpen; F. overwegende dat georganiseerde misdaad en corruptie gepaard gaan met het witwassen van geld, belastingontduiking, cliëntelisme en een cultuur van straffeloosheid; G. overwegende dat criminele organisaties op doeltreffende wijze grensoverschrijdend en over etnische scheidslijnen heen samenwerken, en dat dit in schril contrast staat met de samenwerking tussen politiële en justitiële autoriteiten van de landen van de Westelijke Balkan, die hun onderlinge coördinatie dringend moeten verbeteren; H. overwegende dat criminele organisaties samenwerken met groeperingen uit Europese buurlanden in de brede zin bij activiteiten zoals mensenhandel, migrantenhandel, smokkel van artefacten en het witwassen van geld; I. overwegende dat geharmoniseerde rechtskaders die op doeltreffende wijze worden uitgevoerd, onafhankelijke instanties voor corruptie- en misdaadbestrijding, alsook een oprechte politieke wil, van cruciaal belang zijn voor het uitroeien van georganiseerde misdaad; J. overwegende dat uit het UNODC-rapport getiteld “Measuring Organized Crime in the Western Balkans” blijkt dat in de Westelijke Balkan vooral leden uit de lagere rangen van criminele organisaties worden vervolgd en veroordeeld terwijl kopstukken vaak buiten schot blijven; K. overwegende dat maatschappelijke organisaties belangrijke stakeholders zijn geworden in de strijd tegen georganiseerde misdaad en corruptie in de hele regio, en dat zij een cruciale rol spelen bij met name het monitoren en evalueren van maatregelen gericht tegen corruptie; L. overwegende dat meer onderzoek en betrouwbaardere gegevens met betrekking tot georganiseerde misdaad nodig zijn om op een betere manier tot een doeltreffende beleidsrespons op georganiseerde criminaliteit en corruptie in de regio te komen; M. overwegende dat onderwijs een sleutelrol speelt bij misdaadpreventie en de bevordering van een cultuur van legaliteit; N. overwegende dat de dreiging van criminele organisaties uit de Westelijke Balkan in sommige landen ten onrechte is gebruikt als argument tegen toetreding tot de EU, en dat die dreiging derhalve naar behoren moet worden aangepakt om verdere stappen in het EU-toetredingsproces van de landen van de Westelijke Balkan te bevorderen; O. overwegende dat de landen van de Westelijke Balkan, om te voldoen aan de criteria voor EU-lidmaatschap, uitgebreide hervormingen moeten doorvoeren in cruciale domeinen en concrete resultaten moeten boeken inzake justitiële hervormingen en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad; P. overwegende dat het versterken van de rechtsstaat en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad hoekstenen zijn van de EU-strategie voor de Westelijke Balkan van 2018; Q. overwegende dat via het instrument voor pretoetredingssteun (IPA II) 64 miljoen EUR is toegewezen aan projecten ten behoeve van de strijd tegen georganiseerde misdaad in de Westelijke Balkan, waarmee meerdere nationale en meerlandenprojecten zijn gefinancierd ter ondersteuning van een beter werkende rechtsbedeling in zaken betreffende georganiseerde misdaad en corruptie in de Westelijke Balkan, onder andere door waarneming van rechtszaken; overwegende dat IPA III tevens specifieke doelstellingen bevat om doeltreffende instrumenten te ontwikkelen ter voorkoming en bestrijding van georganiseerde misdaad, mensenhandel, handel in illegale vuurwapens, drugshandel en het witwassen van geld; Algemene situatie 1. benadrukt dat georganiseerde misdaad en corruptie weliswaar in de eerste plaats schade berokkenen aan de burgers van de landen van de Westelijke Balkan, aangezien hun recht op veiligheid en sociale samenhang alsook hun vertrouwen in het democratisch systeem erdoor ondermijnd worden, en democratische hervormingen en het toetredingsproces erdoor belemmerd worden, maar dat er ook sprake is van potentiële en feitelijke negatieve gevolgen voor de veiligheid en stabiliteit van EU-lidstaten; 2. beklemtoont dat als de landen van de Westelijke Balkan het vooruitzicht op een toekomst in de EU wordt ontnomen, dit de situatie op het vlak van de georganiseerde misdaad erger maakt, en dat de situatie kan worden verbeterd door het EU-integratieproces en samenwerking met de lidstaten te bevorderen; benadrukt dat aangezien de bestrijding van georganiseerde misdaad en de bevordering van EU-integratie elkaar versterkende processen zijn, het EU-integratieproces moet worden versneld; 3. is van mening dat het contraproductief is om de visumliberalisering voor Kosovo te koppelen aan de bestrijding van georganiseerde misdaad, aangezien isolatie criminele activiteiten in de hand werkt; onderstreept nogmaals dat Kosovo aan alle criteria voor visumliberalisering heeft voldaan en roept de Raad op om visumliberalisering onverwijld toe te staan; 4. merkt op dat de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad de cruciale gebieden zijn waarop de landen van de Westelijke Balkan tastbare resultaten moeten laten zien om dichter in de buurt te komen van toetreding tot de EU; dringt erop aan dat zij hun inzet aanzienlijk vergroten om de noodzakelijke hervormingen te stimuleren, en verzoekt de EU om, als prioriteit van het uitbreidingsbeleid, financiële hulp en praktische samenwerking aan te bieden zodat de correcte omzetting en tenuitvoerlegging van de relevante internationale instrumenten die de rechtsstaat ondersteunen en corruptie en georganiseerde misdaad aanpakken, bevorderd worden; 5. is ingenomen met de op 14 april 2021 gepubliceerde EU-strategie voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit 2021-2025 en dringt er bij de EU op aan de internationale samenwerking bij de bestrijding van georganiseerde misdaad te intensiveren, met name met de landen van de Westelijke Balkan, teneinde deze transnationale dreiging op effectieve wijze aan te pakken; 6. merkt op dat het gebrek aan werkgelegenheidskansen, corruptie, desinformatie, elementen van gijzeling van de staat, ongelijkheid, buitenlandse inmenging door niet-democratische regimes zoals Rusland en China, en het trage proces van toetreding tot de EU, tot de factoren behoren die de samenlevingen van de Westelijke Balkan kwetsbaar maken voor georganiseerde misdaad; dringt er bij zowel de autoriteiten van de landen van de Westelijke Balkan als hun internationale partners, en met name de EU, op aan zich meer in te zetten voor de aanpak van deze problemen die instabiliteit aanwakkeren, de integratie ondermijnen en democratische en economische ontwikkeling vertragen; 7. betreurt het gebrek aan oprechte politieke wil bij een deel van de plaatselijke politieke elites om georganiseerde misdaad en corruptie te bestrijden en alle elementen van gijzeling van de staat uit te bannen; 8. betreurt het gebrek aan onafhankelijkheid en naar behoren functioneren, in veel gevallen, van de rechterlijke macht in de landen van de Westelijke Balkan, en dringt daarom aan op een meer strategische benadering bij de aanpak van problemen gerelateerd aan georganiseerde misdaad; verzoekt de EU verdere bijstand te verlenen ter bevordering van een professionele en resultaatgerichte strafrechtcultuur en ter verbetering van de integriteit van de rechterlijke macht; merkt op dat weliswaar enige vooruitgang is geboekt wat betreft justitiële hervormingen, maar dat aanzienlijke inspanningen nog steeds vereist zijn om tastbare resultaten te verwezenlijken; 9. dringt er bij de landen van de Westelijke Balkan op aan de tekortkomingen van hun strafrechtstelsels aan te pakken, met inbegrip van de duur van procedures; roept de EU en andere internationale partners op te voorzien in verdere richtsnoeren voor rechtshandhavingsinstanties en de rechterlijke macht, teneinde de professionaliteit en het goed functioneren van het strafrecht te verbeteren; 10. is ingenomen met de omzetting in nationale wetgeving door de landen van de Westelijke Balkan van EU- en internationale normen inzake de ontneming van vermogensbestanddelen, en andere inspanningen ter bestrijding van georganiseerde misdaad in de regio, zoals de ontwikkeling van coördinatiemechanismen binnen de overheid en speciale rechtbanken en wetshandhavingseenheden; betreurt echter dat de tenuitvoerlegging achterblijft en dringt er bij de autoriteiten van de Westelijke Balkan op aan een solide staat van dienst op te bouwen met betrekking tot de terugvordering van dergelijke activa voor het profijt van al hun burgers, en het confisqueren van opbrengsten van en hulpmiddelen bij misdrijven tot prioriteit te maken in de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad; verzoekt de EU om ondersteuning te verlenen voor adequate middelen voor wetshandhavingsinstanties alsook voor behoorlijke omstandigheden en middelen en benadrukt daarbij in het bijzonder dat er behoefte is aan meer expertise in financieel forensisch onderzoek bij de openbare ministeries; 11. roept de landen van de Westelijke Balkan op hun inspanningen ook te richten op criminele organisaties in hun totaliteit en niet enkel op individuele gevallen, en daarmee goede resultaten neer te zetten in het vervolgen en veroordelen van criminele zwaargewichten; merkt op dat het voor de strafrechtelijke respons van essentieel belang is dat criminele activiteiten correct worden geïdentificeerd en zorgvuldig worden onderzocht als zijnde “georganiseerd”; dringt er bij de bevoegde autoriteiten op aan de mazen in de wetgeving te repareren zodat informanten en klokkenluiders uit de openbaarheid kunnen blijven, en hen, alsook hun naaste familieleden, te beschermen tegen pestgedrag, ontslag of bedreigingen, zodat criminele organisaties met inzet van meer capaciteit kunnen worden ontmanteld en corruptie en georganiseerde misdaad met succes kunnen worden bestreden; pleit voor de uitwisseling van best practices met EU-lidstaten die bijzonder succesvol zijn in hun strijd tegen georganiseerde misdaad; roept de EU-lidstaten op hun steun te verlenen aan getuigenbeschermingsprogramma’s, onder andere door middel van hervestiging; 12. roept de landen van de Westelijke Balkan op om consistent te werken aan een staat van dienst op het gebied van de bestrijding van georganiseerde misdaad, corruptie en witwassen en hierover periodiek te rapporteren middels nationale rapporten, en de samenwerking tussen overheidsinstanties te versterken, onder meer op het gebied van het verzamelen en delen van inlichtingen, teneinde de georganiseerde misdaad beter te begrijpen en aan te pakken; 13. blijft herhalen dat het noodzakelijk is politieke en administratieve banden met de georganiseerde misdaad uit te roeien door middel van duidelijke waarborgen inzake corruptiebestrijding en door de doeltreffende vervolging van corruptiezaken op hoog niveau; verzoekt de EU meer bijstand te verlenen ten behoeve van de consolidatie van op verdiensten gebaseerde overheden; is uiterst gealarmeerd naar aanleiding van berichtgeving en beschuldigingen aangaande banden tussen hooggeplaatste politici en criminele organisaties, terwijl het gerechtelijk apparaat niet bij machte is deze beweringen te adresseren; benadrukt dat de bouwsector in de Westelijke Balkan tot de sectoren behoort die het meest kwetsbaar zijn voor georganiseerde misdaad en corruptie; 14. is bezorgd over het feit dat criminele organisaties de COVID-19-pandemie hebben weten uit te buiten, onder meer door misbruik te maken van directe openbare aanbestedingen voor essentiële medische apparatuur en diensten voor de gezondheidszorg, door vervalste COVID-19-certificaten te verkopen en, steeds vaker, door het verstrekken van woekerleningen; verzoekt de autoriteiten van de Westelijke Balkan maatregelen te nemen tegen namaakvaccins en namaakvaccinatiekaarten; verzoekt de Commissie om budgettaire steun te koppelen aan duidelijke anticorruptiedoelstellingen; benadrukt hiertoe de noodzaak om sterke mechanismen op te zetten voor het toezicht op de tenuitvoerlegging ervan; 15. herinnert eraan dat het IPA III in strikte voorwaardelijkheid voorziet en dat financiering moet worden verminderd of zelfs opgeschort indien een grote achteruitgang of een aanhoudend gebrek aan vooruitgang wordt vastgesteld op het gebied van de zogenoemde “fundamentele kwesties”, met name op het gebied van de rechtsstaat en de grondrechten, met inbegrip van de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad; beklemtoont dat het in het belang van de veiligheid van de EU is en onder haar verantwoordelijkheid valt om ervoor te zorgen dat EU-middelen geen averechts effect sorteren door cliëntelistische netwerken van corrupte politici en bevoorrechte bedrijven te versterken; 16. merkt op dat banden tussen de georganiseerde misdaad, de politiek en het bedrijfsleven al bestonden vóór het uiteenvallen van Joegoslavië en dat deze banden sinds de jaren negentig in stand zijn gebleven; veroordeelt het klaarblijkelijke gebrek aan wil bij de verantwoordelijke autoriteiten om de archieven van voormalig Joegoslavië te openen; herhaalt daarom zijn oproep om de archieven van voormalig Joegoslavië open te stellen en, in het bijzonder, toegang te verlenen tot de dossiers van de voormalige Joegoslavische geheime dienst (UDBA) en de geheime dienst van het Joegoslavische volksleger (KOS), en de dossiers op verzoek aan de respectieve regeringen terug te geven; 17. onderstreept het belang van samenwerking en uitwisseling van inlichtingen met de lidstaten, met internationale partners zoals de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk, alsook met internationale organisaties zoals de NAVO, Greco, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en het UNODC; 18. is ermee ingenomen dat de Verenigde Staten opnieuw constructieve betrokkenheid bij de Westelijke Balkan vertonen en daarbij de nadruk leggen op corruptiebestrijding; wijst in dit verband op het Amerikaanse uitvoeringsbevel waarmee sancties worden opgelegd aan personen die bijdragen tot de destabiliserende toestand in de Westelijke Balkan, en op het optreden van de VS tegen personen en entiteiten wegens aanzienlijke corrupte activiteiten; verzoekt de EU grondig te onderzoeken of het mogelijk is aan deze maatregelen navolging te geven; Specifieke vormen van georganiseerde misdaad 19. merkt op dat de landen van de Westelijke Balkan landen van herkomst, bestemming en doorvoer zijn voor mensenhandel, en dat het hierbij met name gaat om vrouwen en meisjes die voor doeleinden van seksuele uitbuiting worden verhandeld; wijst erop dat mensenhandel de misdaadvorm is die naar verhouding het vaakst banden vertoont met de georganiseerde misdaad; roept de bevoegde autoriteiten op meer aandacht te besteden aan preventie en het verhogen van de weerbaarheid van groepen die gemakkelijk het slachtoffer kunnen worden van mensenhandel, en onderstreept daarbij de behoefte aan een intersectionele, genderbewuste aanpak; is verheugd over de gezamenlijke acties met internationale partners, waaronder Interpol en Europol, die hebben geleid tot de arrestatie van personen die worden verdacht van mensenhandel en mensensmokkel; 20. merkt op dat de landen van de Westelijke Balkan als doorvoerroute dienen voor migranten en vluchtelingen en dat de regio en de lidstaten zich door de grote bevolkingsstromen van de afgelopen jaren voor enorme uitdagingen gesteld zien; dringt aan op grotere inspanningen om migrantensmokkel aan te pakken en de grondrechten van gesmokkelde personen, met name niet-begeleide minderjarigen, te beschermen, en op meer informatie-uitwisseling en betere coördinatie tussen de landen van de Westelijke Balkan onderling en met de lidstaten; spoort de EU en haar lidstaten aan meer bijstand te verlenen bij de aanpak van deze kwesties, zoals financiële en technische ondersteuning, het sluiten van informele en statusovereenkomsten en het bevorderen van samenwerking via het gezamenlijk operationeel bureau (Joint Operational Office) en het operationeel platform – oostelijke Middellandse Zeeroute, daarbij rekening houdend met de bijzonderheden en behoeften van de Westelijke Balkanroute, alsook door hulp bij het tot stand brengen van waardige opvangvoorzieningen; dringt aan op een betere bescherming van de buitengrenzen van de EU in samenwerking met de landen van de Westelijke Balkan; 21. wijst erop dat het aanpakken van criminele geldstromen van cruciaal belang is in de opsporing van criminele activiteiten en bij het voorkomen van criminele infiltratie in de legale economie; beklemtoont dat transparantie met betrekking tot uiteindelijk begunstigden een belangrijk beleidsinstrument is in de strijd tegen corruptie, illegale geldstromen en belastingontduiking; stelt met tevredenheid vast dat de regeringen van de landen van de Westelijke Balkan zich inspannen om het witwasprobleem aan te pakken, onder meer door de vaststelling van herziene kaders voor de bestrijding van witwassen; spreekt echter zijn bezorgdheid uit over de gebrekkige tenuitvoerlegging van deze kaders; herhaalt dat de handhaving van due-diligencebepalingen en de transparantie van uiteindelijk begunstigden aanzienlijk moeten worden verbeterd, ook in de bankensector; 22. uit zijn bezorgdheid over de grote omvang van de grijze economie (die in waarde naar schatting meer dan 30 % van het bbp in de regio bedraagt) en over het hoge aantal illegale betalingen in contanten in de hele regio; roept de regeringen in de regio op maatregelen te nemen om waar mogelijk de informele economie in te perken; benadrukt dat onlinebankieren, wanneer dit onvoldoende is gereguleerd, het witwasrisico vergroot en roept de landen van de Westelijke Balkan en de Commissie op om in het kader van het EU-uitbreidingsproces de kwestie van internationale en regionale harmonisatie aan te pakken; 23. is verheugd dat de landen van de Westelijke Balkan inzet tonen om de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens te bestrijden, met name door middel van een regionale routekaart die is goedgekeurd tijdens de top EU-Westelijke Balkan te Londen, en die erop gericht is het illegale bezit, het gebruik en de productie van, alsook de handel in handvuurwapens en lichte wapens aan te pakken; beklemtoont echter dat uit het EU-actieplan 2020-2025 inzake illegale vuurwapenhandel blijkt dat het bezit van en de handel in illegale vuurwapens serieuze problemen blijven, aangezien veel van de wapens die in het kader van georganiseerde misdaad in de EU worden aangetroffen en gebruikt, uit de regio komen; dringt er bij de zes landen van de Westelijke Balkan op aan in ontwapeningsprogramma’s te investeren; 24. benadrukt het belangrijke werk van Seesac in het kader van het versterken van het vermogen van nationale en regionale belanghebbenden om de verspreiding en het misbruik van handvuurwapens en lichte wapens te beheersen en terug te dringen, en dringt aan op meer samenwerking en coördinatie met Seesac; 25. merkt op dat de zes landen van de Westelijke Balkan een belangrijke doorvoerregio voor drugshandel vormen en dat drugsproductie en -handel de misdrijven zijn met de meeste veroordelingen in de regio; stelt het toenemende aantal gezamenlijke drugsbestrijdingsoperaties op prijs; roept in verband hiermee op tot nauwere samenwerking tussen EU-rechtshandhavingsinstanties zoals Europol en de rechtshandhavingsorganen van de lidstaten en de landen van de Westelijke Balkan; beklemtoont dat rechtshandhavingsinstanties hun capaciteit moeten uitbouwen om drugshandel beter te kunnen monitoren en bestrijden; 26. wijst op de toename in georganiseerde cybercriminaliteit; is ingenomen met de inzet van de landen van de Westelijke Balkan gericht op uitbreiding van hun capaciteit om cybercriminaliteit te bestrijden, en met het feit dat cybercriminaliteit vaker gerechtelijk wordt vervolgd; spoort de EU aan om de landen van de Westelijke Balkan met de juiste instrumenten en middelen te helpen bij de aanpak van cybercriminaliteit en andere onlinedreigingen, onder meer via het onlangs opgerichte Europees Kenniscentrum voor industrie, technologie en onderzoek op het gebied van cyberbeveiliging; onderstreept dat het belangrijk is om in nauwe samenwerking met Europese partners manipulatieve desinformatie aan te pakken; 27. vraagt de EU en de landen van de Westelijke Balkan gezamenlijk iets te doen aan de aanhoudende en toenemende dreigingen voor de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed en aan de smokkel van cultuurgoederen, met name in conflictgebieden; dringt aan op meer samenwerking tussen de verschillende rechtshandhavingsinstanties, met inbegrip van onverwijlde informatie-uitwisseling tussen nationale inlichtingendiensten, en meer samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties en de kunst- en archeologiewereld; 28. merkt op dat de landen van de Westelijke Balkan hun inspanningen moeten opvoeren om overige illegale activiteiten van criminele organisaties, waaronder arbeidsuitbuiting, milieucriminaliteit zoals illegale houtkap en stroperij, en afpersing, tegen te gaan; Samenwerking met de EU (haar lidstaten en agentschappen) en interregionale samenwerking 29. is verheugd over de nauwere samenwerking tussen de EU en de landen van de Westelijke Balkan bij de bestrijding van georganiseerde misdaad en moedigt de EU aan steun te blijven verlenen aan de capaciteitsopbouw in de Westelijke Balkan en aan de bevordering van politiële en justitiële samenwerking bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad; benadrukt dat in elke samenwerkingsovereenkomst met EU-structuren de grondrechten volledig moet worden geëerbiedigd en een passend niveau van gegevensbescherming moet zijn gewaarborgd; roept de landen van de Westelijke Balkan op hun wetgeving verder te harmoniseren met het EU-acquis inzake overheidsopdrachten, de bestrijding van georganiseerde misdaad en terrorisme, het witwassen van geld en cybercriminaliteit; 30. beveelt aan dat bestaande, door de EU gesteunde structuren zoals de Raad voor regionale samenwerking worden versterkt zodat zij een consistente rol kunnen spelen in het bevorderen van de verdere samenwerking tussen de EU, haar lidstaten en de landen van de Westelijke Balkan; 31. is ingenomen met de sluiting van samenwerkingsovereenkomsten tussen Eurojust en Albanië, Noord-Macedonië, Montenegro en Servië, alsook met de toestemming om onderhandelingen te openen met Bosnië en Herzegovina; dringt er bij de Raad op aan zo snel mogelijk toestemming te verlenen voor het openen van onderhandelingen over een soortgelijke overeenkomst met Kosovo, aangezien justitiële samenwerking op het gebied van strafzaken met alle landen van de Westelijke Balkan van cruciaal belang is in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, en met name tegen mensenhandel en drugssmokkel die het leeuwendeel van de criminele activiteiten in de regio uitmaken; merkt op dat Eurojust ongeveer 200 gezamenlijke strafrechtelijke onderzoeken van EU-lidstaten en de landen van de Westelijke Balkan heeft gefaciliteerd; 32. looft de succesvolle samenwerking met verbindingsmagistraten uit Albanië, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië die bij Eurojust zijn gedetacheerd om ondersteuning te verlenen bij grensoverschrijdende onderzoeken waarbij hun landen betrokken zijn, en wijst op de aanzienlijke toename van het aantal zaken sinds de benoeming van verbindingsmagistraten; moedigt in dit verband soortgelijke samenwerking met de overige landen van de Westelijke Balkan aan; stelt met tevredenheid vast dat het aantal zaken waarin sprake is van justitiële samenwerking sinds 2019 is toegenomen, ondanks de moeilijke omstandigheden ten gevolge van de COVID-19-pandemie; 33. beklemtoont dat de Westelijke Balkan een regio van bijzonder belang is voor Europol; is verheugd over de overeenkomsten inzake operationele samenwerking tussen Europol en vijf landen van de Westelijke Balkan, alsook over de werkafspraken met de rechtshandhavingsautoriteiten van Kosovo; roept op tot volledige tenuitvoerlegging van deze overeenkomsten en looft de succesvolle operaties die in het kader van deze samenwerking zijn uitgevoerd; stelt met tevredenheid vast dat er in 2019 een verbindingsbureau van Europol is geopend in Albanië en dat is besloten om vergelijkbare verbindingsbureaus te openen in Bosnië en Herzegovina en in Servië; moedigt vergelijkbare samenwerking aan met de overige landen van de Westelijke Balkan; onderstreept ook het belang van samenwerking met het Europees Openbaar Ministerie (EOM) en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF); roept in dit verband de EU en de landen van de Westelijke Balkan op een kader op te stellen voor vruchtbare samenwerking tussen het EOM en de landen van de Westelijke Balkan, om ervoor te zorgen dat het EOM zijn bevoegdheden op het gebied van EU-financiering, en met name inzake de IPA III-middelen in de landen van de Westelijke Balkan, op doeltreffende wijze kan uitoefenen; 34. is ingenomen met de werkafspraken die het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol) heeft gesloten met de landen van de Westelijke Balkan over specifieke onderwerpen in verband met de bestrijding van georganiseerde misdaad; benadrukt dat het belangrijk is dat de reeds bestaande mechanismen tussen Cepol en de Westelijke Balkan verder versterkt worden; neemt kennis van de gespecialiseerde landenrapporten van Greco en onderstreept hoe belangrijk het is dat de toetredingslanden hun samenwerking met Greco intensiveren en haar specifieke aanbevelingen uitputtend uitvoeren; 35. benadrukt dat Interpol een belangrijk instrument vormt in de strijd tegen de georganiseerde misdaad; betreurt het feit dat Kosovo nog geen lid is van Interpol, ondanks zijn verscheidene pogingen daartoe; roept de lidstaten op het verzoek van Kosovo om tot de organisatie toe te treden, op proactieve wijze te steunen; is van mening dat lidmaatschap van Interpol van alle zes de landen van de Westelijke Balkan de doeltreffendheid van maatregelen tegen transnationale misdaad zou vergroten; 36. is verheugd over de inwerkingtreding van de overeenkomsten inzake samenwerking op het gebied van grensbeheer tussen het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) en Albanië, Montenegro en Servië, waardoor Frontex gezamenlijke operaties in deze landen kan uitvoeren om het beheer van hun grenzen te verbeteren, grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden en illegale migratie in te perken overeenkomstig internationale normen en met volledige eerbiediging van de mensenrechten; is ingenomen met de vergelijkbare statusovereenkomsten die zijn gestart met Noord-Macedonië en Bosnië en Herzegovina en roept alle partijen op de ratificatie van deze overeenkomsten zo spoedig mogelijk voort te zetten en te werken aan een vergelijkbare overeenkomst met Kosovo; wijst erop dat de samenwerking tussen Frontex en de landen van de Westelijke Balkan verder moet worden ontwikkeld in aangelegenheden die verband houden met de bestrijding van georganiseerde misdaad; 37. herhaalt dat er meer aandacht moet worden gevestigd op preventie en onderwijs, met name de negatieve maatschappelijke impact van georganiseerde misdaad en handel in mensen, drugs en wapens, alsook op een goed begrip van burgerschap, en dat de weerbaarheid moet worden vergroot door meer aandacht te schenken aan sociaal-economische omstandigheden, met name in voorsteden en plattelandsgebieden, en steun te verlenen aan lokale initiatieven die erop gericht zijn de kwetsbaarheid voor misdaad en corruptie te verminderen, en benadrukt tegelijk de noodzaak van een intersectionele, genderbewuste aanpak; benadrukt het belang van democratische capaciteitsopbouw in de Westelijke Balkan, onder andere door middel van gespecialiseerde programma’s en proefprojecten die tot doel hebben de participatiedemocratie te versterken en problemen in verband met de bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie te bespreken; 38. beklemtoont dat de banden tussen criminele organisaties en geradicaliseerde individuen en terroristische organisaties moeten worden gemonitord; wijst nogmaals op de belangrijke rol van de EU bij het bestrijden van terrorismefinanciering en het witwassen van geld; moedigt verdere samenwerking in dit verband aan, in het bijzonder door middel van EU-steun voor de opleiding van financiële deskundigen in de regio, het delen van informatie en de uitwisseling van best practices en knowhow; is ermee ingenomen dat de deelnemers aan de Westelijke Balkan-top van 5 juli 2021 te Berlijn hebben erkend dat er een multidisciplinaire respons moet komen, met inbegrip van samenwerking met de private sector en maatschappelijke organisaties, om gezamenlijke inspanningen in de strijd tegen zware en georganiseerde misdaad, illegale financiering, corruptie en terrorisme doeltreffender te maken; 39. wijst erop dat regionale samenwerking van onmiskenbaar belang is voor de doeltreffende bestrijding van georganiseerde misdaad; is vol lof over het werk van bestaande regionale initiatieven ter versterking van de interinstitutionele betrekkingen in de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad tussen de landen van de Westelijke Balkan, zoals het Zuidoost-Europees rechtshandhavingscentrum, en moedigt verdere regionale samenwerking aan teneinde grensoverschrijdende georganiseerde misdaad doeltreffender te bestrijden; 40. prijst de rol van regionale initiatieven waarbij EU-lidstaten en landen van de Westelijke Balkan betrokken zijn, zoals de EU-strategie voor de Adriatische en Ionische regio (Eusair), het Adriatisch-Ionisch initiatief, het Midden-Europees Initiatief en het proces van Berlijn; moedigt zowel EU-lidstaten als landen van de Westelijke Balkan aan om aan deze initiatieven deel te nemen en het potentieel ervan ten volle te benutten; 41. is ingenomen met de financiering uit hoofde van het IPA voor projecten die de gehele regio bestrijken en erop gericht zijn de landen van de Westelijke Balkan beter in staat te stellen om corruptie en georganiseerde misdaad te bestrijden; looft in het bijzonder het getuigenbeschermingsprogramma van IPA II, dat geleid heeft tot de oprichting van het “Balkannetwerk”; roept op tot voortzetting van deze samenwerking, en roept de partners van de Westelijke Balkan op verantwoordelijkheid te nemen om het netwerk levend te houden; 42. staat achter het uit het IPA gefinancierde meerlandenprogramma ter ondersteuning van een meer doeltreffende rechtsbedeling in zaken van corruptie en georganiseerde misdaad in de Westelijke Balkan door middel van waarneming bij rechtszaken (“supporting a more effective administration of justice in corruption and organised crime cases in the Western Balkans through trial monitoring”), als een stap naar een meer doeltreffende justitiële respons door de autoriteiten inzake corruptie en georganiseerde misdaad in de Westelijke Balkan; dringt er bij de regeringen van de landen van de Westelijke Balkan op aan volledig gevolg te geven aan de aanbevelingen die als onderdeel van de peerreviews door de deskundigen van de lidstaten zijn geformuleerd; 43. is van mening dat de partners van de Westelijke Balkan actief moeten deelnemen aan de Conferentie over de toekomst van Europa en moeten worden betrokken bij een breder Europees debat over de aanpak van de georganiseerde misdaad; 44. verzoekt internationale donoren te zorgen voor een betere coördinatie van de verschillende programma’s ter bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie in de Westelijke Balkan, teneinde dubbel werk te voorkomen en de doeltreffendheid van internationale samenwerking op deze gebieden te vergroten; 45. neemt met bezorgdheid kennis van het gebrek aan geloofwaardige gegevens over georganiseerde misdaad in de regio en verzoekt de landen van de Westelijke Balkan het inzicht in de georganiseerde misdaad te vergroten door hun capaciteit voor het verzamelen en verwerken van betrouwbare gegevens over georganiseerde misdaad te vergroten; onderstreept de noodzaak van diepgaander interdisciplinair onderzoek en een intersectionele, genderbewuste benadering en moedigt de landen van de Westelijke Balkan aan om samen te werken met internationale partners om nationale statistische systemen op te zetten voor het registreren en analyseren van georganiseerde misdaad, teneinde efficiënte, empirisch onderbouwde beleidsmaatregelen te ontwikkelen om georganiseerde misdaad en corruptie te voorkomen en aan te pakken; De rol van maatschappelijke organisaties en de media 46. wijst op de belangrijke rol die is weggelegd voor maatschappelijke organisaties, academici en journalisten bij het monitoren van het werk van regeringen, justitiële en rechtshandhavingsinstanties, en bij het beoordelen van resultaten van de bestrijding van georganiseerde misdaad; merkt op dat in de landen van de Westelijke Balkan wettelijke en institutionele kaders voor deelname van maatschappelijke organisaties grotendeels voorhanden zijn, maar betreurt het dat het potentieel van deze kaders niet ten volle wordt benut en dat in sommige gevallen maatschappelijke organisaties met een focus op corruptie en georganiseerde misdaad vijandigheid vanuit hun regering ondervinden; dringt erop aan dat maatschappelijke organisaties meer worden betrokken bij het wetgevingsproces en dat zij de mogelijkheid krijgen een betekenisvolle bijdrage te leveren aan belangrijke wetgevingsteksten; verzoekt de autoriteiten van de Westelijke Balkan in dit verband dringend betere wetgeving inzake vrije toegang tot informatie via inclusieve processen te ontwikkelen, aan te nemen en ten uitvoer te leggen; 47. is vol lof over de belangrijke rol die maatschappelijke organisaties spelen op het gebied van preventie, ondersteuning van kwetsbare groepen en beleidsformulering, en over de toezichthoudende rol die zij op zich nemen wanneer er geen onafhankelijke overheidsinstanties bestaan; uit zijn bezorgdheid over lastercampagnes, druk en gevallen van intimidatie die ervoor zorgen dat maatschappelijke organisaties steeds meer in het nauw worden gedreven; 48. moedigt maatschappelijke organisaties in de Westelijke Balkan aan sterkere netwerken tot stand te brengen tussen actoren uit het maatschappelijk middenveld, lokale tegenhangers te vinden die op soortgelijke onderwerpen actief zijn, en verdere ervaringen en best practices uit te wisselen om inzicht te krijgen in de aard en oorzaken van georganiseerde misdaad en de preventie van radicalisering in de regio te ondersteunen; is ingenomen met de bijdragen aan strategische communicatiecampagnes van belanghebbenden zoals het EU-netwerk voor voorlichting over radicalisering en het Europees netwerk voor strategische communicatie; 49. merkt op dat veel maatschappelijke organisaties afhankelijk zijn van private financiering en moeite hebben voldoende middelen te vinden om hun activiteiten te kunnen voortzetten; erkent dat subsidies vaak worden toegekend aan kortlopende projecten, en dat er weinig steun is voor activiteiten tegen georganiseerde misdaad; erkent dat kortlopende financiering tot gevolg heeft dat medewerkers alleen voor specifieke projecten worden aangeworven, waardoor er een gebrek aan stabiele arbeidsnormen is en personeel weinig kansen krijgt om hun kernvaardigheden te ontwikkelen, en dat de strategische langetermijnplanning daaronder lijdt; 50. prijst het waardevolle werk van onderzoeksjournalisten die verslag uitbrengen over prominente zaken en een licht laten schijnen op banden tussen misdaadorganisaties, politici en bedrijven; veroordeelt met klem alle aanvallen, waaronder gerichte moord, intimidatie, haatzaaiende uitlatingen en lastercampagnes tegen onderzoeksjournalisten en maatschappelijk organisaties; neemt met uiterste bezorgdheid kennis van gevallen van haatzaaiende uitlatingen en lastercampagnes door overheidsfunctionarissen, parlementsleden en vertegenwoordigers van regeringen, regerende partijen en media die eigendom zijn van of gedeeltelijk gefinancierd worden door de staat; roept de autoriteiten en rechtshandhavingsinstanties op ervoor te zorgen dat onderzoeksjournalisten en maatschappelijke organisaties worden beschermd en ongehinderd kunnen werken en dringt erop aan dat alle vormen van haatzaaiende uitlatingen die gericht zijn tegen minderheden en kwetsbare groepen, met name die van nationale of etnische afkomst, worden bestraft; herhaalt zijn oproep aan de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden om meer samen te werken met en ondersteuning te bieden aan maatschappelijke organisaties, ngo’s, hervormingsgezinde beleidsmakers, de academische wereld en onafhankelijke media ter plaatse; moedigt de Commissie en de lokale EU-delegaties aan samen met lokale belanghebbenden te werken aan het opzetten van procedures voor de geregelde waarneming van rechtszaken aangaande corruptie en georganiseerde misdaad; 51. betreurt ten zeerste het toenemende aantal strategische rechtszaken ter ontmoediging van publieke participatie (SLAPP’s) die vaak worden gebruikt om journalisten en individuen te bedreigen om te voorkomen dat zij de wanpraktijken van de machthebbers aan het licht brengen; roept de autoriteiten van de Westelijke Balkan op hun inspanningen aanzienlijk op te voeren in het streven naar transparantie van media-eigendom, onafhankelijkheid van nieuwsredacties en vrijwaring van de media van politieke inmenging, als essentiële elementen van een vrije democratische samenleving en als essentiële voorwaarden voor het welslagen van de strijd tegen georganiseerde misdaad en corruptie; o o o 52. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de regeringen en parlementen van de lidstaten en de landen van de Westelijke Balkan.