(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2020)0767 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0377/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 april 2021 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 15 december 2021 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie juridische zaken en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9‑0248/2021 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 april 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende Europese datagovernance en tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1724 (Datagovernanceverordening) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/868.) Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2021 over de totaalaanpak voor onderzoek en innovatie: de strategie van Europa voor internationale samenwerking in een veranderende wereld ( COM(2021)0252 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 over een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie ( COM(2020)0628 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ), – gezien de op 25 september 2015 door de Algemene Vergadering van de VN goedgekeurde resolutie getiteld “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development” (Onze wereld transformeren: de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling), – gezien de Overeenkomst van Parijs, die is gesloten uit hoofde van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (1) , – gezien de vragen aan de Commissie over de totaalaanpak voor onderzoek en innovatie: de strategie van Europa voor internationale samenwerking in een veranderende wereld ( O‑000013/2022 – B9‑0011/2022), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie industrie, onderzoek en energie, A. overwegende dat in de strategie voor internationale samenwerking in een veranderende wereld wordt erkend dat de huidige geopolitieke machtsverschuivingen problemen veroorzaken op het vlak van mensenrechten, waarden en academische vrijheid; B. overwegende dat de strategie tot doel heeft regels te bevorderen die gebaseerd zijn op multilateralisme, wederzijdse openheid, een gelijk speelveld en groene, digitale, gezondheids-, sociale en op innovatie gebaseerde oplossingen, in samenwerking met derde landen en met inachtneming van grondrechten en gedeelde waarden; C. overwegende dat de strategie zal worden uitgevoerd door middel van initiatieven die zijn gebaseerd op de “Team-Europa”-aanpak; D. overwegende dat Horizon Europa open zal blijven staan voor de wereld en dat de Unie zal streven naar een gemeenschappelijke interpretatie en toepassing van beginselen zoals onderzoeksethiek en -integriteit, gendergelijkheid, diversiteit en inclusiviteit, open data en open wetenschap, academische vrijheid, normen en empirisch onderbouwde beleidsvorming; E. overwegende dat de strategie erop gericht is wetenschap, technologie en innovatie te mobiliseren voor een snellere duurzame en inclusieve overgang naar kennismaatschappijen en -economieën in lage- en middeninkomenslanden; F. overwegende dat het volgen van een agenda voor wetenschapsdiplomatie de partnerschappen van de Unie met derde landen zou versterken en diplomatieke doelstellingen zou helpen ondersteunen; G. overwegende dat internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie integraal deel uitmaakt van de Europese Onderzoeksruimte; H. overwegende dat de Europese Innovatieraad en het Europees Instituut voor innovatie en technologie een belangrijke rol zullen spelen bij de ondersteuning van innovatieve start‑ups in het kader van samenwerkingsinitiatieven met derde landen; I. overwegende dat internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie in overeenstemming met de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, de Overeenkomst van Parijs en de Europese Green Deal onontbeerlijk en noodzakelijk is om de gezondheid van de wereldbevolking te versterken, en innovatieve oplossingen evenals langetermijnoplossingen te ontwikkelen voor een rechtvaardige groene en digitale transitie; J. overwegende dat de EU het goede voorbeeld moet geven door de EU-normen inzake intellectuele eigendom te beschermen en buitenlandse inmenging aan te pakken; K. overwegende dat internationaal onderzoek en internationale innovatie een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de waterstofstrategie van de Unie; L. overwegende dat de strategie de samenwerking met geïndustrialiseerde derde landen bevordert; 1. is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de totaalaanpak voor onderzoek en innovatie: de strategie van Europa voor internationale samenwerking in een veranderende wereld, waarin wordt erkend dat wetenschap en innovatie deel uitmaken van hetzelfde systeem en dat bij mondiale samenwerking rekening moet worden gehouden met alle aspecten van de kenniswaardeketen; 2. is ingenomen met de doelstelling van de Commissie om van de totaalaanpak een streven te maken waarvoor Team Europa zijn middelen zal bundelen; 3. beschouwt internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie als een integraal onderdeel van de vernieuwde Europese Onderzoeksruimte en verzoekt de Commissie het potentieel van relevante acties en programma’s van de Unie te benutten om talent van over de hele wereld aan te trekken; 4. herinnert eraan dat er voortdurend moet worden geïnvesteerd in de vaardigheden en loopbanen van onderzoekers, onder meer middels ondersteuning van de kennismobiliteit; 5. verzoekt de Commissie om in het kader van het transitieforum van de Europese Onderzoeksruimte te voorzien in een gestructureerde rol voor relevante belanghebbenden bij onderzoek en innovatie in Europa en voor het Europees Parlement; 6. benadrukt dat de Unie op regels gebaseerde multilaterale samenwerking moet ontwikkelen om belangrijke mondiale uitdagingen op economisch, maatschappelijk en ecologisch vlak aan te pakken, waarbij onderzoek en innovatie een centrale rol moet spelen; 7. herinnert eraan dat associatieovereenkomsten met derde landen die onder het toepassingsgebied vallen van artikel 16, lid 1, punt d), van de Horizon Europa-verordening (2) , alleen kunnen worden ondertekend met derde landen en gebieden die zich inzetten voor een op regels gebaseerde open markteconomie, met onder meer een eerlijke en billijke benadering van intellectuele-eigendomsrechten en eerbiediging van de mensenrechten, en met de ondersteuning van democratische instellingen; 8. betreurt de beperkte rol van sociale en menswetenschappen ten opzichte van andere disciplines met betrekking tot mondiale samenwerking; 9. benadrukt de sleutelrol die het Europees Instituut voor innovatie en technologie en de Europese Innovatieraad kunnen spelen bij het bevorderen van internationale samenwerking en de benutting van het potentieel van start-ups en doorgroeiende ondernemingen via hun deelname aan initiatieven met derde landen; spoort gemeenschappelijke ondernemingen en andere EU-partnerschappen voor onderzoek en innovatie aan tot meer internationale samenwerking; 10. benadrukt dat wereldwijde samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie van cruciaal belang is voor het concurrentievermogen van Europa, maar merkt op dat dit niet mag leiden tot onvoorwaardelijke openheid van de kant van de Unie; steunt de algemene aanpak die wordt gekenmerkt door het beginsel “zo open als mogelijk, zo gesloten als nodig”; 11. steunt het beginsel om wederzijdse toegang te verlenen tot onderzoeksprogramma’s, open wetenschap en de bescherming van intellectuele eigendom, en verzoekt alle partners de Europese normen inzake de bescherming van intellectuele eigendom na te leven en na te volgen; is ingenomen met de toolkit van de Commissie voor de bestrijding van buitenlandse inmenging op het gebied van onderzoek en innovatie, maar blijft pleiten voor het behoud van een op samenwerking gebaseerde en open benadering van wetenschap en innovatie; 12. steunt het gebruik van artikel 22, lid 5, van de Horizon Europa-verordening in uitzonderlijke gevallen; dringt er echter bij de Commissie op aan een beleid voor gerechtvaardigde uitsluitingen te publiceren en een openbaar debat op gang te brengen over het juiste gebruik van deze mogelijkheden; 13. onderstreept het feit dat de totaalaanpak moet worden afgestemd op de industriestrategie van de Unie en de Europese Green Deal als aanjagers van welvaart en economische en duurzame groei; dringt erop aan dat in het kader van de strategie meer aandacht wordt besteed aan industriële samenwerking; 14. benadrukt de cruciale rol van halfgeleiders bij het waarborgen van de digitale soevereiniteit van de Unie; is ingenomen met de initiatieven van de Commissie in dit verband en wijst op de samenwerking op onderzoeksgebied met derde landen die geassocieerd zijn met de bestaande programma’s van de Unie; 15. benadrukt de belangrijke rol van Europese kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) in het kader van internationale samenwerking en onderstreept dat kmo’s toegang moeten krijgen tot investeringsadvies en instrumenten die hun innovatiecapaciteit zouden helpen vergroten, en capaciteiten moeten kunnen ontwikkelen om talent van over de hele wereld aan te trekken; 16. beklemtoont dat de EU ervoor moet zorgen dat alle internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie in overeenstemming is met en bijdraagt aan de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, de Overeenkomst van Parijs en de Europese Green Deal, en uiteindelijk een ontwikkeling van innovatie en technologieën garandeert die in overeenstemming is met het beginsel “geen ernstige schade berokkenen”; 17. verzoekt de Commissie en de lidstaten zich te verbinden tot een grotere overdracht van cruciale milieu- en klimaatgerelateerde technologieën en -oplossingen aan ontwikkelingslanden, en deze overdracht te ondersteunen; 18. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om synergieën te bevorderen tussen de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering en het intergouvernementeel platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten; is van mening dat er op maat gesneden partnerschappen op het vlak van onderzoek en innovatie met derde landen moeten worden ontwikkeld en dat deze partnerschappen moeten worden opgenomen in de bredere economische en ontwikkelingssamenwerking, zoals in het kader van het “Global Gateway”-initiatief; 19. is van mening dat bij de totaalaanpak van onderzoek en innovatie veel nadruk moet worden gelegd op gezondheid, preventieve geneeskunde en gezondheidszorg, en dat de beginselen van open toegang, gegevensuitwisseling, beheer van intellectuele-eigendomsrechten en 3A - availability, accessibility, and affordability: beschikbaarheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid - centraal moeten staan in deze aanpak; is van mening dat deze beginselen van toepassing moeten zijn op onderzoeksprojecten voor de ontwikkeling van geneesmiddelen en medische technologieën die ten dienste staan van lokale gemeenschappen en de toegang tot gezondheidsdiensten verbeteren; 20. pleit voor een intensivering van de samenwerking met alle geïnteresseerde en gelijkgezinde landen om een langetermijnoplossing te vinden voor het tekort aan grondstoffen, en beveelt aan de mondiale innovatiecapaciteit op het gebied van materiaalwetenschap en circulaire economie te vergroten en tegelijk vervanging aan te moedigen, om de ecologische voetafdruk gedurende de hele levenscyclus van deze kritieke grondstoffen te verkleinen; 21. steunt de inspanningen en initiatieven van de Unie ter bevordering van wetenschapsdiplomatie, zoals de ontwikkeling van een agenda voor wetenschapsdiplomatie door de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden; 22. neemt met toenemende bezorgdheid kennis van de groeiende druk op en beperkingen van de academische vrijheid in de Unie en de rest van de wereld; 23. maakt zich zorgen over het feit dat Europese universiteiten in toenemende mate financieel afhankelijk worden van China, en over de implicaties hiervan voor de academische vrijheid; 24. verzoekt de Commissie een voorstel uit te werken voor de juridische bescherming van de academische vrijheid in de Unie in de Verdragen, en te verwijzen naar de eerbiediging van deze vrijheid in associatieovereenkomsten; 25. verzoekt de Commissie jaarlijks en in het kader van de tussentijdse evaluatie van Horizon Europa verslag uit te brengen over de stand van zaken inzake de academische vrijheid in Europa en derde landen waarmee de Unie een associatieovereenkomst of wetenschappelijke samenwerkingsovereenkomst heeft; 26. benadrukt dat de Commissie dringend praktische richtsnoeren inzake academische vrijheid moet uitvaardigen voor belanghebbenden op het gebied van onderzoek en innovatie, met als doel de veiligheid, de zekerheid, het welzijn en het concurrentievermogen van de Unie te waarborgen; 27. verzoekt de lidstaten en de Commissie acties te bevorderen en een EU-programma op te zetten ter ondersteuning van academische beurzen of verblijven voor onderzoekers die gevaar lopen; 28. benadrukt dat de Unie een sleutelrol moet spelen bij de bevordering van open wetenschap wereldwijd en het over de grenzen heen delen van onderzoeksgegevens, -resultaten en -infrastructuur, met inachtneming van het FAIR-beginsel (findable, accessible, interoperable, and reusable: vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar); merkt echter op dat dit niet mag leiden tot onvoorwaardelijke openheid en steunt het algemene beginsel “zo open als mogelijk, zo gesloten als nodig”; 29. is van mening dat een strategische benadering van internationale normalisatie cruciaal is voor een succesvolle mondiale aanpak van onderzoek en innovatie, en kijkt uit naar een Europese normalisatiestrategie; 30. benadrukt dat de Unie in het kader van haar internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie het voortouw moet nemen, en bij de productie van wetenschap van wereldklasse veeleisende ethische normen moet hanteren en een hoge mate van onderzoeksintegriteit moet toepassen, en dat zij er tegelijkertijd voor moet zorgen dat het onderzoek naar en de ontwikkeling van nieuwe technologieën in overeenstemming zijn met artikel 19 van de Horizon Europa-verordening en geen schade berokkenen aan het milieu; 31. benadrukt dat gendergelijkheid moet worden bevorderd, met bijzondere aandacht voor het vergroten van de competenties en de rol van vrouwelijke onderzoekers; onderstreept dat genderdimensie beter moet worden geïntegreerd in de inhoud van onderzoek en innovatie, dat er nood is aan uitgesplitste gegevens en resultaten, en dat het genderevenwicht in teams voor onderzoek en innovatie moet worden verbeterd; verzoekt de Commissie deze doelen na te streven door middel van dialoog en de uitwisseling van beste praktijken met derde landen; 32. verzoekt de Raad en de Commissie een interinstitutioneel akkoord met het Parlement te sluiten waarmee het Parlement een grotere rol krijgt toebedeeld bij het beheer van associatieovereenkomsten die zijn ondertekend op grond van artikel 16, lid 1, punt d), van de Horizon Europa-verordening, gezien de hoogst politieke aard van deze overeenkomsten en de budgettaire gevolgen ervan voor de huidige en toekomstige kaderprogramma’s; 33. benadrukt dat er moet worden gestreefd naar synergieën en meer samenwerking door middel van de programma’s voor extern optreden van de Unie, zoals het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking, alsook naar investeringen in de wereldwijde ontwikkeling van infrastructuur in het kader van de Global Gateway en het instrument voor pretoetredingssteun, om in partnerlanden capaciteit op te bouwen op het gebied van onderzoek en innovatie en op het gebied van hoger onderwijs, en beklemtoont dat bestaande partnerschappen, met name met Afrikaanse landen, moeten worden versterkt; acht het even belangrijk om capaciteit op het gebied van onderzoek en innovatie op te bouwen in EU-delegaties wereldwijd, om te komen tot een werkelijk mondiale aanpak van onderzoek en innovatie in de EU; 34. benadrukt dat onderzoek en innovatie moeten worden versterkt in de samenwerking van de EU met lage- en middeninkomenslanden op belangrijke gebieden als de klimaatverandering, gezondheid, paraatheid voor epidemieën, digitalisering, voedselzekerheid en voeding; 35. merkt op dat de waterstofstrategie van de Unie de invoer van schone waterstof zal vereisen; onderstreept dat de zuidelijke landen aan de Middellandse Zee een enorm potentieel vertonen voor het gebruik van schone waterstof en voor de uitvoer hiervan naar Europa; merkt voorts op dat deze toekomstige handelsrelatie het best wordt gefaciliteerd als alle partners worden betrokken bij de inspanningen op het gebied van onderzoek en innovatie die als basis zullen dienen voor de waterstofstrategie; verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is de financiering van de EU-partnerschappen inzake onderzoek en innovatie, zoals het partnerschap inzake onderzoek en innovatie in het Middellandse Zeegebied (Prima), uit te breiden zonder af te wijken van de belangrijkste doelstellingen ervan, met name de ontwikkeling van de gezamenlijke innovatieve oplossingen die het Middellandse Zeegebied dringend nodig heeft; 36. verheugt zich over de hernieuwde politieke steun voor intensievere trans-Atlantische samenwerking via verschillende handels- en technologische fora, en steunt de verdere intensivering van de wetenschappelijke samenwerking tussen de EU en de VS; 37. benadrukt dat het belangrijk is inspanningen op het gebied van onderzoek en innovatie in de zuidelijke en oostelijke buurlanden van de EU alsook de samenwerking met deze landen te versterken, ter bevordering van ontwikkeling, vrede en geopolitieke stabiliteit; 38. veroordeelt ten stelligste de gewelddadige invasie van Oekraïne door de Russische Federatie; verzoekt de Commissie om in samenwerking met de Oekraïense regering specifieke projecten te ontwikkelen in het kader van Horizon Europa ter versterking van de Oekraïense wetenschappelijke sector en ter bevordering van de samenwerking tussen de Unie en Oekraïne; verzoekt de Unie alle samenwerking op het gebied van wetenschap en onderzoek met de Russische Federatie, Russische entiteiten en Europese entiteiten die onder zeggenschap van Russische entiteiten staan, stop te zetten en dezelfde aanpak toe te passen voor elk land dat de Russische oorlogsinspanningen steunt; 39. pleit voor de ontwikkeling van een innovatiebeleid met Georgië en de zuidelijke Kaukasus, zoals omschreven in de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië; 40. vraagt de regeringen van Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk evenals de Commissie om hernieuwde constructieve betrekkingen, op basis waarvan nauwere samenwerking en eventuele deelname aan Horizon Europa mogelijk worden; 41. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en aan de Raad, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 4, 162, 174 t/m 178 en 349, – gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (de verordening gemeenschappelijke bepalingen) (1) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021‑2027 (2) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (3) , – gezien Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds (4) , – gezien Verordening (EU) 2021/1059 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 betreffende specifieke bepalingen voor de doelstelling “Europese territoriale samenwerking” (Interreg) ondersteund door het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en door externe financieringsinstrumenten (5) , – gezien de mededeling van de Commissie van 4 februari 2022, getiteld “Het 8e cohesieverslag: Naar cohesie in Europa in 2050” ( COM(2022)0034 ), – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van 8 maart 2022 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1303/2013 en Verordening (EU) nr. 223/2014 wat betreft maatregelen uit hoofde van het cohesiebeleid ten behoeve van vluchtelingen in Europa (CARE) ( COM(2022)0109 ), – gezien de vraag aan de Commissie over een versnelde tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid 2021‑2027 ( O‑000002/2022 – B9‑0006/2022), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat het cohesiebeleid het voornaamste Uniebrede investerings- en solidariteitsbeleid voor sociale gelijkheid en rechtvaardige transitie blijft en een belangrijke motor is voor duurzame groei en werkgelegenheid, voor economische, sociale en territoriale cohesie in de EU en voor de verwezenlijking van de klimaatdoelstellingen van de EU, de Europese Green Deal en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, en hiervoor tot 2027 een begroting van 392 miljard EUR ter beschikking is gesteld; B. overwegende dat de pandemie de hoofdoorzaak is geweest van de vertraging bij de onderhandelingen over het cohesiebeleid, en dat hierdoor ook de vaststelling van het wetgevingskader voor de financieringsperiode 2021‑2027 vertraging heeft opgelopen; overwegende dat de meeste lidstaten niet in staat leken te zijn de voorbereiding van het programmeringsproces op te voeren; C. overwegende dat prioriteit is gegeven aan de opstelling van de plannen voor herstel en veerkracht en aan de uitgaven in het kader van React-EU, wat in het licht van de COVID-19-pandemie noodzakelijk was, maar onbedoeld aan de bovengenoemde vertraging heeft bijgedragen; D. overwegende dat de financiering in het kader van het cohesiebeleid moet stroken met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, de beginselen van de rechtsstaat en de Europese gedragscode inzake partnerschap; E. overwegende dat partnerschapsovereenkomsten en -programma’s strategische instrumenten zijn met behulp waarvan investeringen in lidstaten en regio’s volgens de recentste beschikbare informatie kunnen worden gestuurd, maar dat tot dusver niet meer dan een handjevol partnerschapsovereenkomsten en -programma’s is ingediend en slechts één overeenkomst/programma (in Griekenland) is goedgekeurd; F. overwegende dat het bovenstaande geleid heeft tot de vastlegging van slechts 0,2 % van de voor 2021 voor rubriek 2.1 (Economische, sociale en territoriale samenhang) geplande vastleggingskredieten, wat aanzienlijk minder was dan in 2014 (4,22 %), mede vanwege de prioriteit die aan nieuwe fondsen en initiatieven is toegekend, waaronder aan de herstel- en veerkrachtfaciliteit, React-EU en het Fonds voor een rechtvaardige transitie; G. overwegende dat de commissaris voor Begroting en Administratie heeft verklaard dat hij verwacht dat zo goed als de volledige begrotingstoewijzing voor 2021 moet worden geherprogrammeerd voor de volgende jaren, op grond van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad (6) ; 1. uit zijn ernstige bezorgdheid over de aanzienlijke vertraging die bij de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid voor de periode 2021‑2027 is opgelopen, en wijst erop dat het belangrijk is aan het begin van de programmeringsperiode kwalitatief hoogstaande programma’s vast te stellen om in een later stadium geen herprogrammering te hoeven doorvoeren; 2. beklemtoont dat het vermogen van nationale, regionale en lokale autoriteiten om doeltreffend te plannen, de middelen uit het cohesiebeleid van de EU voor de periode 2021‑2027 ten uitvoer te leggen en het economisch herstel van Europese regio’s, evenals hun veerkracht, te waarborgen, door de huidige vertragingen op de proef wordt gesteld; 3. herinnert eraan dat het cohesiebeleid, samen met de medefinanciering door de lidstaten, nog altijd het grootste deel van de groeigerelateerde overheidsuitgaven in de EU dekt en een belangrijk instrument vormt voor de bestrijding van de klimaatverandering en de ondersteuning van de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; onderstreept dat het daarom absoluut noodzakelijk is de tenuitvoerlegging van de nieuwe programma’s te starten zodra deze zijn vastgesteld, om de economische, sociale en territoriale cohesie in de EU te versterken, onevenwichtigheden tussen en binnen landen en regio’s recht te trekken en werk te maken van de politieke prioriteiten van de Unie, en met name van een eerlijke en inclusieve groene en digitale transitie, teneinde de resultaten van investeringen in duurzame groei te optimaliseren, de productiviteit te verhogen, de werkgelegenheid te stimuleren, het verlies aan biodiversiteit tegen te gaan en het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” te eerbiedigen; 4. verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem alles in het werk te stellen om de goedkeuring van partnerschapsovereenkomsten en -programma’s te bespoedigen zonder afbreuk te doen aan de bijdragen aan de klimaatdoelstellingen, het partnerschapsbeginsel en het raadplegingsproces met lokale en regionale autoriteiten, alsook met maatschappelijke organisaties, en daarbij vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling en andere bottom-upbenaderingen te stimuleren; dringt er in het bijzonder op aan dat de Commissie nagaat hoe zij haar interne procedures ter ondersteuning van dit proces kan stroomlijnen, en dat zij daarbij de kwaliteit, de horizontale beginselen en de noodzaak om de bestrijding van fraude voort te zetten, centraal blijft stellen; 5. verzoekt de lidstaten de tenuitvoerlegging van de nationale plannen voor herstel en veerkracht niet boven de programmering en tenuitvoerlegging van cohesieprogramma’s te stellen, maar het cohesiebeleid en de herstel- en veerkrachtfaciliteit te beschouwen als onderling verbonden op begrotings- en operationeel vlak; acht het van fundamenteel belang om te zorgen voor complementariteit binnen en tussen de cohesieprogramma’s en de herstel- en veerkrachtfaciliteit, en om overlapping bij de tenuitvoerlegging ervan te voorkomen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het beginsel van additionaliteit van middelen met betrekking tot de cohesieprogramma’s door alle lidstaten wordt geëerbiedigd; 6. verzoekt de Commissie in dit verband ten volle gebruik te maken van de mogelijkheden waarin de verordening gemeenschappelijke bepalingen voorziet om partnerschapsovereenkomsten en -programma’s sneller goed te keuren, met inachtneming van de gedragscode inzake partnerschap; 7. verzoekt de Commissie in het licht van het bovenstaande samen te werken met de lidstaten en de maatregelen die zij voornemens is te treffen om de tenuitvoerlegging van de programma’s te vergemakkelijken, evenals het tijdschema dat zij hiervoor in gedachten heeft, aan het Parlement voor te leggen; 8. is bezorgd dat veronderstelde onderbesteding mogelijk kan leiden tot oproepen om de begroting van het cohesiebeleid voor de volgende programmeringsperiode te verlagen; verzoekt de Commissie daarom met een noodplan te komen om het risico op onderbesteding en vrijmakingen als gevolg van de late start van de programma’s te beperken door bij de tussentijdse evaluatie een wetgevingsvoorstel voor te leggen en, indien nodig, het meerjarig financieel kader dienovereenkomstig te herzien; 9. onderstreept dat de huidige vertraging die bij de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid 2021‑2027 is opgelopen, de lidstaten niet alleen belet te reageren op de energie- en voorzieningscrisis die als gevolg van de agressie van Rusland tegen Oekraïne zijn ontstaan, maar ook, op de middellange en lange termijn, op de daaruit voortvloeiende vluchtelingencrisis; is ingenomen met de tijdelijke flexibiliteit en aanvullende maatregelen waarin het CARE-voorstel en het recentste voorstel van de Commissie voor de verhoging van de voorfinanciering voorzien, aangezien de lidstaten hierdoor beter in staat worden gesteld om op de humanitaire crisis in te spelen; wijst erop dat CARE geen nadelige gevolgen zou hebben voor de begroting en lopende programma’s, projecten en investeringen niet zou aantasten; onderstreept evenwel dat CARE en het voorgestelde gebruik van middelen uit React-EU wellicht niet zullen volstaan om de huidige vluchtelingencrisis het hoofd te bieden; spoort de Commissie ertoe aan om na te gaan of het mogelijk is de middelen die in het kader van de huidige financieringsperiode voor 2022 zijn gereserveerd maar mogelijk worden vrijgemaakt vanwege vertragingen bij de programmering, te gebruiken voor CARE II, om doorlopende zorg voor vluchtelingen te waarborgen; 10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen en parlementen van de lidstaten, het Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité. Het Europees Parlement, – gezien artikel 2 en artikel 10, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de artikelen 9 en 165 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), – gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties, met name doelstelling 4 (kwaliteitsonderwijs) en doelstelling 4.7, – gezien de mededeling van de Commissie van 5 maart 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” ( COM(2020)0152 ), – gezien zijn resolutie van 9 september 2015 over meisjes mondig maken door middel van onderwijs in de EU (1) , – gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” ( COM(2020)0698 ), – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de vormgeving van beleid inzake digitaal onderwijs (2) , – gezien het referentiekader voor competenties voor een democratische cultuur van de Raad van Europa, – gezien de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over de bevordering van het democratische bewustzijn en de democratische betrokkenheid van jongeren in Europa (3) , – gezien het Handvest van de Raad van Europa inzake onderwijs op het gebied van democratisch burgerschap en mensenrechten, – gezien de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” ( COM(2021)0102 ), – gezien de Europese pijler van sociale rechten die op 17 november 2017 door de Raad van de EU, het Europees Parlement en de Commissie werd afgekondigd en ondertekend, – gezien de mededeling van de Commissie van 14 november 2017 getiteld “De Europese identiteit versterken via onderwijs en cultuur – Bijdrage van de Europese Commissie aan de bijeenkomst van de leiders in Göteborg op 17 november 2017” ( COM(2017)0673 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 juni 2016 over ondersteuning bij de voorkoming van radicalisering die tot gewelddadig extremisme leidt ( COM(2016)0379 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020, getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020, getiteld “Actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 – Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk” ( COM(2020)0624 ), – gezien het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding (ET 2020), en met name de doelstelling inzake het bevorderen van kansengelijkheid, sociale cohesie en actief burgerschap, – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 over de totstandbrenging van de Europese onderwijsruimte tegen 2025 ( COM(2020)0625 ), – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018 inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren (4) , – gezien de aanbeveling van de Raad van 22 mei 2018 inzake de bevordering van gemeenschappelijke waarden, inclusief onderwijs en de Europese dimensie in lesgeven (5) , – gezien de resolutie van de Raad van 19 februari 2021 betreffende een strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding met het oog op de Europese Onderwijsruimte en verder (2021-2030) (6) , – gezien de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad van 17 mei 2021 bijeen, over het versterken van meerlagig bestuur bij het bevorderen van de participatie van jongeren aan besluitvormingsprocessen (7) , – gezien de verklaring over de bevordering van burgerschap en de gemeenschappelijke waarden van vrijheid, tolerantie en non-discriminatie door middel van onderwijs (Verklaring van Parijs 2015), die op 17 maart 2015 in Parijs (Frankrijk) werd ondertekend, – gezien het verslag van het Europese burgerpanel 1 van de Conferentie over de toekomst van Europa getiteld “Een sterkere economie, sociale rechtvaardigheid en banen/Onderwijs, cultuur, jeugd en sport/Digitale transformatie”, – gezien het verslag van het Europees Jongerenevenement 2021 getiteld “Youth Ideas Report for the Conference on the Future of Europe”, – gezien het Eurydice-verslag van de Commissie van 7 november 2017 over burgerschapsvorming op school in Europa, – gezien de resolutie van de Unie van Europese Federalisten (UEF) over een systematische aanpak van het onderwijs in Europees burgerschap, die op 4 juli 2021 tijdens het XXVIIe Europese Congres van de UEF in Valencia is aangenomen, – gezien de briefing van de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement van mei 2021 over de Europese onderwijsruimte en het strategisch kader voor onderwijs en opleiding tot 2030, – gezien het Eurydice-verslag van de Commissie van 19 oktober 2020 over gelijke kansen in het schoolonderwijs in Europa – structuren, beleidsmaatregelen en prestaties van leerlingen, – gezien het verslag van de Commissie van 15 december 2021 “Verslag over het EU-burgerschap 2020 – Burgers meer zeggenschap geven en hun rechten beschermen” ( COM(2020)0730 ), – gezien het actieplan van de Commissie voor Europese democratie van 3 december 2020, – gezien de samenvatting van de bevindingen en de besprekingen tijdens het forum over de toekomst van het leren 2019, die op 7 december 2019 door het Europese deskundigenpanel inzake onderwijs en opleiding van de Commissie werd gepubliceerd, – gezien het verslag van de Commissie van juni 2020 over EU-burgerschap en democratie, – gezien de richtsnoeren 2017 van het Jean Monnet-netwerk voor lerarenopleiders inzake identiteit en burgerschap van kinderen in Europa, – gezien het verslag van de Commissie van 18 maart 2015 over het bevorderen van burgerschap en de gemeenschappelijke waarden van vrijheid, tolerantie en non-discriminatie door middel van onderwijs – Overzicht van de ontwikkelingen in het onderwijsbeleid in Europa na de Verklaring van Parijs van 17 maart 2015, – gezien de Onderwijs- en opleidingsmonitor 2018 en 2020, – gezien de discussienota van het deskundigenpanel inzake onderwijs en opleiding over integratie en burgerschap, – gezien zijn resolutie van 12 april 2016 over leren over de EU op school (8) , – gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 over de rol van interculturele dialoog, culturele diversiteit en onderwijs bij het uitdragen van de fundamentele waarden van de EU (9) , – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over de Europese onderwijsruimte: een gedeelde holistische benadering (10) , – gezien zijn resolutie van 12 december 2017 over het verslag over het EU-burgerschap 2017: versterking van de rechten van de burgers in een Unie van democratische verandering (11) , – gezien zijn resolutie van 7 juli 2021 over burgerdialogen en burgerparticipatie in de besluitvorming van de EU (12) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs ( A9-0060/2022 ), A. overwegende dat onderwijs een grondrecht is en een collectief goed, dat voor iedereen op dezelfde manier gratis toegankelijk moet zijn; overwegende dat in de pijler van sociale rechten wordt verklaard dat iedereen recht heeft op hoogwaardig en inclusief onderwijs en opleiding gedurende het hele leven, zodat hij of zij volledig en zinvol aan de samenleving kan deelnemen; overwegende dat onderwijs en opleiding niet alleen moeten worden opgevat als een instrument om de arbeidsmarkt te dienen; B. overwegende dat de nieuwe systemische uitdagingen, met plaatselijke, regionale en wereldwijde gevolgen, zoals de klimaatverandering, de digitale omwenteling, sociale en territoriale verschillen, en de supranationale politieke integratie zelf, een dienovereenkomstige aanpassing van de onderwijsstelsels, met inbegrip van de burgerschapsvorming, vereisen; overwegende dat de groene transitie en de Green Deal het uitbreiden van burgerschapsvorming vergen, met inbegrip van de noodzaak om niet alleen binnen een bepaalde gemeenschap of samenleving verantwoordelijk te handelen, maar ook ten aanzien van de planeet als geheel; overwegende dat de digitale omwenteling en de digitale agenda niet alleen nieuwe mogelijkheden bieden voor actief burgerschap en democratische participatie online, maar ook risico’s en dreigingen van onjuiste informatie en desinformatie omvatten; overwegende dat bij actief digitaal burgerschap rekening moet worden gehouden met, en iets moet worden gedaan aan, de digitale kloof tussen generaties; overwegende dat plaatselijke, regionale en Europese media betrekken bij de popularisering van de Europese cultuur en geschiedenis een belangrijk onderdeel uitmaakt van het maatschappelijke debat en betrokken burgerschap; C. overwegende dat burgerschapsvorming moet worden opgevat als meerlagig onderwijs, dat plaatselijke, regionale, nationale, Europese en mondiale dimensies van burgerschap omvat; overwegende dat het voortdurend proces van mondialisering en Europese integratie van de nieuwe generatie Europeanen zal vereisen dat zij zich steeds sterker en op verschillende niveaus politiek engageren, in staat zijn internationaal te leven en te werken en met verschillen in hun dagelijks leven kunnen omgaan; overwegende dat kritisch denkvermogen, interpersoonlijke vaardigheden en burgerschapscompetenties zowel op de arbeidsmarkt als in het maatschappelijke leven steeds belangrijk zijn; overwegende dat samenlevingen steeds diverser worden, waardoor respect voor de diversiteit van culturen en achtergronden en de afwijzing van elke vorm van discriminatie van vrouwen, lhbtiq’ers of minderheden in Europa steeds belangrijker worden; D. overwegende dat burgerschapsvorming baat heeft bij een sectoroverschrijdende benadering en onderlinge samenwerking tussen formeel, niet-formeel en informeel onderwijs; overwegende dat burgerschapsvorming opleiders en lerenden in de gelegenheid stelt waarden, houdingen, vaardigheden en kennis te ontdekken en samen de wereld te begrijpen, waaronder door middel van participatieve pedagogie; E. overwegende dat de in de lidstaten waargenomen sociaal-politieke veranderingen, gaande van sociale polarisatie en gering institutioneel vertrouwen tot afbrokkeling van de democratie, uitholling van de rechtsstaat, uitsluitend nationalisme en instrumentalisering van het euroscepticisme voor politieke doeleinden, in combinatie met de opkomst van extremistische bewegingen, het oplaaiende racisme en vreemdelingenhaat in al zijn vormen, autoritaire regimes en onjuiste informatie en desinformatie, een ernstige bedreiging kunnen vormen voor de Europese democratieën en de EU als geheel kunnen destabiliseren; overwegende dat versterking van de burgerschapsvorming in formele, niet-formele en informele kaders door middel van een leven lang leren een belangrijke rol kan spelen bij het bieden van een tegenwicht tegen deze tendens en het tot stand brengen van een opener politiek debat, alsook bij het bevorderen van een grotere betrokkenheid van burgers bij de politieke en wetgevingsprocessen op nationaal en Europees niveau; F. overwegende dat de politieke steun voor de Unie eerder wordt uitgedrukt in gevoelens, houdingen en waarden dan in de zin van de concrete gevolgen die zij heeft voor het dagelijks leven; overwegende dat er een gebrek is aan betrokkenheid bij en inzicht in de democratische processen en mechanismen van de Unie onder burgers, met name jongeren; overwegende dat hernieuwd Europees momentum voor burgerschapsvorming een manier kan zijn om jongeren ertoe te brengen deel te nemen aan verkiezingen, de aantrekkingskracht van extremistische en populistische narratieven te beperken, en aldus ook de sociale cohesie te vergroten; G. overwegende dat het ontstaan van dynamisch Europees burgerschap wordt belemmerd door een kennis- en gevoelskloof, alsook door het ontbreken van mechanismen die de participatie en dialoog van burgers mogelijk maken; overwegende dat de Europese identiteit een aanvulling vormt op de vele lokale, nationale, geografische, culturele of andere identiteiten die een persoon zou kunnen hebben; overwegende dat onvoldoende kennis van of onbekendheid met de EU en een gebrekkig inzicht in haar werking en toegevoegde waarde kunnen bijdragen tot de perceptie van een democratisch tekort en kunnen leiden tot wantrouwen, passiviteit bij burgers en euroscepsis in de lidstaten; H. overwegende dat het Europees Parlement de Commissie in zijn resolutie van 12 april 2016 over het leren over de EU op school verzoekt een gemeenschappelijk kader te bieden en richtsnoeren met concrete voorbeelden op te stellen van EU-lessen om objectief en kritisch denken over de voordelen van de Europese Unie voor haar burgers te stimuleren; I. overwegende dat het Europees Parlement de Europese onderwijsruimte in zijn resolutie van 11 november 2021 over de Europese onderwijsruimte oproept een betere doorstroming van lerenden, leerkrachten en kennis mogelijk te maken ter bevordering van een gevoel van Europese verbondenheid en maatschappelijk bewustzijn, waarbij de rechten en waarden worden gewaarborgd, billijke en gelijke kansen worden geboden en de sociale cohesie wordt verbeterd; J. overwegende dat de Commissie op dit strategische gebied geen enkel substantieel initiatief van systemische aard heeft genomen; overwegende dat bestaande EU-programma’s zoals Erasmus+ of het Europees Solidariteitskorps nog steeds een aanzienlijk onaangeboord potentieel hebben om de uitvoering van burgerschapsvorming te verbeteren met een meer strategische aanpak van de formele, niet-formele en informele leercomponenten van de programma’s, en met een betere coördinatie van de middelen; overwegende dat de Commissie en de lidstaten meer moet doen om de informatievoorziening over de Europese Unie en specifieke rechten en plichten te verbeteren en te verbreden; K. overwegende dat meerdere lidstaten nationale vrijwilligerprogramma’s hebben ontwikkeld; overwegende dat het initiëren en ontwikkelen van dergelijke programma’s belangrijk is voor het bevorderen van praktische burgerschapsvorming, het versterken van de sociale cohesie, het mobiliseren van mensen voor onderwerpen van algemeen belang, met name voor diegenen met minder kansen, en het leveren van een bijdrage aan de persoonlijke en professionele ontwikkeling van de deelnemers; overwegende dat meer Europese maatschappelijke mobiliteit ertoe kan bijdragen dat jongeren meer het gevoel krijgen dat zij tot een Europese gemeenschap behoren, waarmee de ontwikkeling van een Europa van de burgers wordt gestimuleerd; wijst erop dat nationale vrijwilligersprogramma’s een natuurlijke toegangsweg kunnen vormen naar Europese mobiliteit voor jongeren, met name kansarme jongeren; L. overwegende dat het Europees Solidariteitskorps, dat in 2018 werd gelanceerd als opvolger van het in 1996 gestarte Europees vrijwilligerswerk, het algemene Europese mobiliteitsprogramma voor vrijwilligerswerk is, maar voor de periode 2021-2027 slechts over een beperkt budget beschikt; overwegende dat grotere synergie-effecten en samenwerking tussen het Europees Solidariteitskorps en de nationale vrijwilligersprogramma’s, alsook tussen de bestaande nationale vrijwilligerssystemen middels het Europees Solidariteitskorps, tot stand moeten worden gebracht; De stand van zaken inzake burgerschapsvorming in de EU 1. betreurt dat er geen gemeenschappelijke definitie van burgerschapsvorming bestaat; is van mening dat voor het geven van burgerschapsvorming een combinatie van kennis, vaardigheden, methoden, instrumenten, inhoud, competenties, houdingen, waarden en zorg noodzakelijk is, en dat burgerschapsvorming essentieel is voor de totstandbrenging van solidariteit en een gevoel van samenhorigheid; 2. is van mening dat burgerschapsvorming op zijn minst een theoretisch begrip moet bieden van de politieke, juridische, sociale, milieu- en economische concepten en structuren, waaronder die welke betrekking hebben op het Europese niveau, alsook van mondiale ontwikkelingen, in verhouding tot het niveau van onderwijs en opleiding, in combinatie met praktische ervaringen; wijst op het belang van kritisch denken en mediageletterdheid, als integrerend onderdeel van burgerschapsvorming; benadrukt de noodzaak van pedagogische vernieuwing en de invoering van een theoretische en praktische benadering van burgerschapsvorming in de Unie; stelt voor gebruik te maken van de definities van burgerschapsvorming in het Handvest van de Raad van Europa inzake onderwijs op het gebied van democratisch burgerschap en mensenrechten, en het referentiekader voor competenties voor een democratische cultuur van de Raad van Europa; 3. is bezorgd over de beperkte aandacht voor de Europese en mondiale aspecten van burgerschap in de nationale leerplannen; stelt met bezorgdheid vast dat slechts de helft van de studenten die in de EU studeren, aangeeft mogelijkheden te hebben om op school over Europa te leren; benadrukt dat er een positieve correlatie bestaat tussen steun van studenten voor samenwerking tussen Europese landen en een hoger niveau van burgerschapsvorming; betreurt de toenemende spanning tussen het nationale en het Europese niveau in de leerplannen van sommige lidstaten; maakt zich zorgen over de buitensporige politisering van burgerschapsvorming en de gevolgen die dit heeft, zoals herhaaldelijke en ingrijpende veranderingen in de curricula, en wijst eens te meer op het belang van langetermijnstabiliteit en samenhang bij burgerschapsvorming; 4. benadrukt dat de sociaal-politieke en mondiale veranderingen een aanzienlijke verhoging van het huidige kwaliteitsniveau en de invulling van burgerschapsvorming noodzakelijk maken; is bezorgd over het feit dat mannelijke studenten beduidend lager scoren dan hun vrouwelijke tegenhangers (13) ; is bezorgd over het gebrek aan evenwicht tussen en binnen de lidstaten wat betreft de gemiddelde burgerschapsvorming; merkt op dat studenten die op het platteland, en/of in afgelegen en sociaal achtergestelde regio’s en perifere gebieden wonen extra belemmeringen ondervinden wanneer zij deelnemen aan programma’s voor burgerschapsvorming; bevestigt dat elke lerende toegang moet hebben tot hoogwaardige burgerschapsvorming die toegespitst is op zijn specifieke behoeften op het gebied van - onder andere - financiering en infrastructuur, hetgeen essentieel is voor de succesvolle totstandbrenging van een Europese onderwijsruimte; 5. wijst erop dat bepaalde aspecten van burgerschapsvorming weliswaar in de meeste nationale leerplannen aanwezig zijn maar de verschillen tussen en binnen de lidstaten groot blijven wat betreft de onderwijsniveaus waarop zij wordt gegeven, het totale aantal uren dat wordt besteed aan het onderwerp, de inhoud en de methoden; merkt op dat slechts enkele lidstaten over gestructureerde beoordelingen, doelstellingen, pedagogische oriëntaties of specifieke opleidingen voor leraren beschikken; merkt op dat zelfs waar deze elementen aanwezig zijn, er een kloof bestaat tussen de nationale programma’s en de effectieve uitvoering ervan op scholen; 6. herinnert eraan dat de kwaliteit van het onderwijs het grootste effect heeft op effectief leren en dat daarom de initiële en voortgezette opleiding van alle leraren en onderwijzenden, ongeacht hun vakspecialisatie, op het gebied van burgerschapsvorming een prioriteit moet zijn, met name wat betreft de Europese en mondiale dimensies van burgerschapsvorming; 7. benadrukt dat het gebrek aan degelijk onderzoek naar manieren om burgerschapsvorming op doeltreffende wijze te onderwijzen en te beoordelen en het gebrek aan passende pedagogische instrumenten daartoe een belemmering vormt voor het effectief onderwijzen van burgerschapsvorming; merkt op dat sommige empirische bewijzen aangeven dat een benadering van een “hele school” of “hele gemeenschap” een positief effect heeft op burgerschapsvaardigheden en -houdingen; is van oordeel dat bij burgerschapsvorming participerende onderwijsmethoden moeten worden overwogen om lerenden in staat te stellen kennis te maken met burgerschap in al zijn dimensies en ervaring op te doen met hun rol in en voor de Europese Unie, de lidstaten, het individu en de samenleving als geheel; 8. betreurt dat er onvoldoende aandacht wordt besteed aan burgerschapsvorming in het initieel beroepsonderwijs en de initiële beroepsopleiding, en het volwassenenonderwijs; dringt aan op de integratie van burgerschapsvorming in alle onderwijsniveaus, afgestemd op de specifieke kenmerken en behoeften van lerenden; betreurt dat te weinig aandacht wordt besteed aan de waarde van intergenerationele leercontexten die de dialoog tussen oudere en jongere generaties vergemakkelijken; 9. is van mening dat het nooit te vroeg is om te leren over burgerschap op regionaal, nationaal, Europees en mondiaal niveau; merkt op dat voorschools onderwijs een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van kritieke sociale en emotionele vaardigheden, en de grondslag legt voor welzijn, dialoog, wederzijds respect, begrip en gemeenschappelijke waarden; 10. herinnert eraan dat niet-formeel en informeel leren, met inbegrip van vrijwilligerswerk, mentorschap, debatteren en sport, een cruciale pedagogische rol spelen bij de ontwikkeling van sociale en maatschappelijke vaardigheden, competenties en gedragingen, alsmede bij de vorming van zich verantwoordelijk gedragende en actieve burgers; EU-beleid op het gebied van burgerschapsvorming 11. betreurt dat de politieke consensus op Europees niveau over de noodzaak van bevordering van burgerschapsvorming en onderwijs in de gemeenschappelijke Europese waarden niet zijn beslag heeft gevonden in concrete doelstellingen, streefcijfers, benchmarks en acties, en concludeert dat er ten aanzien van maatregelen voor burgerschapsvorming sprake is van een implementatiekloof; 12. stelt vast dat met de EU-programma’s slechts een beperkte bijdrage wordt geleverd aan het bevorderen van bepaalde dimensies van burgerschapsvorming, voornamelijk omdat er geen expliciete, rechtstreekse steun wordt gegeven, de middelen beperkt zijn en de geografische dekking ongelijk is; betreurt dat door de EU gefinancierde projecten op dit gebied tot dusver geen verreikende langetermijneffecten hebben gehad; 13. is van mening dat er een gebrek is aan beleidssamenhang op het gebied van burgerschapsvorming op EU-beleidsniveau, en dat er vooralsnog geen beleidsinstrument is in het kader waarvan alle relevante organen en autoriteiten gestructureerd samenwerken; 14. concludeert dat EU-programma’s zoals Erasmus+, Horizon Europa, het Europees Solidariteitskorps, het rechten en waardenprogramma en Creatief Europa een actieve - zij het hoofdzakelijk indirecte - bijdrage aan burgerschapsvorming hebben geleverd; stelt evenwel vast dat zij er niet in zijn geslaagd een systemische langetermijnimpact tot stand te brengen; 15. bevestigt dat de EU op grond van de artikelen 9, 10, 165 en 166 VEU en het Handvest de primaire verantwoordelijkheid heeft voor het bevorderen van Europese burgerschapsvorming, waarmee zij haar burgers in staat kan stellen een diepere kennis te verwerven van het Europese project als een unie van democratische staten en hun aldus het recht kan waarborgen op volledige deelname aan het politieke leven en de besluitvorming op EU-niveau; 16. wijst op de wil om via een gemeenschappelijk academisch programma een gemeenschappelijke Europese identiteit aan te moedigen en een Europese dimensie sterk in het onderwijs te integreren, zoals uitgedrukt door burgers in het kader van de Conferentie over de toekomst van Europa, alsook op de vraag van Europese jongeren om kennis over de kansen en voordelen van Europa in leerplannen op te nemen; 17. merkt op dat sommige lidstaten erkennen dat de ontwikkelingen in het EU-beleid van positieve invloed waren voor het stimuleren van veranderingen op het gebied van burgerschapsvorming; 18. is bezorgd over het feit dat de Commissie geen doeltreffende maatregelen neemt voor het bevorderen van de sleutelcompetentie voor het kader een leven lang leren 2018 “burgerschapscompetentie”, terwijl andere basiscompetenties wel hun beslag hebben gevonden in de ET 2020-benchmarks of worden ondersteund door specifieke competentiekaders ter vergemakkelijking van het onderwijs en de invoering van maatregelen op nationaal niveau; 19. wijst op de toekenning van de Prijs van de Europese Burger 2021 aan initiatieven voor studentendebatten; is van mening dat democratisch debat in een klimaat van toenemende polarisatie belangrijker is dan ooit; is van oordeel dat het bevorderen van vaardigheden en competenties voor debat integrerend onderdeel is van burgerschapsvorming; 20. wijst op het belang van burgerschapsvorming voor het vergroten van het bewustzijn van de klimaattransitie en voor de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen tegen 2030; wijst op het verband tussen burgerschapsvorming en onderwijs met het oog op duurzaamheid, en op het belang van coördinatie van de inspanningen om beide gebieden te integreren in beleid, leerplannen, pedagogische benaderingen en methodologieën van formeel, niet-formeel en informeel leren en onderwijs; Aanbevelingen voor een vernieuwd onderwijs in Europees burgerschap 21. spoort de lidstaten ertoe aan hun onderwijsstelsels – en alle vormen van EU-gerelateerd lesmateriaal op ieder onderwijs- en leerniveau, met inbegrip van beroepsonderwijs en ‑opleidingen – te ondersteunen, te herzien en te actualiseren, met als doel de EU-dimensie te versterken, waarbij zij regionale en lokale instanties stimuleren hetzelfde te doen, met name wanneer deze binnen hun onderwijssysteem over rechtstreekse bevoegdheden beschikken; 22. onderstreept in dit verband dat het belangrijk is rekening te houden met taalkundige verscheidenheid in het kader van het onderwijs in Europees burgerschap, met de nodige aandacht voor minderheidstalen, regionale talen en bedreigde talen; 23. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten en de onderwijsgemeenschap om iedereen, met inbegrip van mensen met een migratieachtergrond, migranten, vluchtelingen en geloofsgemeenschappen, te betrekken bij het proces ter ontwikkeling van burgerschap – dat een respectvol en versterkend tweerichtingsproces moet zijn – en een actieve deelname aan het maatschappelijke en culturele leven te waarborgen; is van mening dat het een belangrijk onderdeel van wereldburgerschap is te werken aan een beter begrip onder burgers van de historische en persoonlijke redenen waarom migranten hun reis ondernemen, waaronder het kolonialisme, en aan een beter begrip van gedeelde culturele achtergronden; 24. verzoekt de lidstaten de mogelijkheden voor initiële, permanente en professionele ontwikkeling en een leven lang leren voor leraren, opvoeders, gezinnen en de bredere onderwijsgemeenschap te verbeteren en uit te breiden, en hun passende steun en middelen te bieden om burgerschapsvorming te onderwijzen, waarbij nauw wordt samengewerkt met alle relevante actoren op EU- en nationaal niveau; 25. dringt er in dit verband bij de Commissie op aan om voor burgerschapsvorming een gemeenschappelijk competentiekader te ontwikkelen voor leerkrachten en leerlingen met betrekking tot de sleutelcompetentie “burgerschap”, en hierin meertalige en interculturele competenties voor opvoeders op te nemen en rekening te houden met de lokale, regionale, nationale, Europese en mondiale dimensies, in eenzelfde geest als het Europees digitalecompetentiekader, het Europees competentiekader voor ondernemerschap, het Europees kader voor sleutelcompetenties op persoonlijk en sociaal gebied en op het gebied van leren leren, en het onlangs gelanceerde Europese competentiekader voor duurzaamheid, waarbij verbanden tussen alle kaders worden gelegd; 26. benadrukt dat mobiliteitsmogelijkheden, peer-to-peeronderwijs en de uitwisseling van beste praktijken tussen onderwijzend personeel moeten worden bevorderd en aangemoedigd; beschouwt de hybride en flexibele mobiliteitskenmerken van het Erasmus+-programma 2021-2027 als een kans om de mobiliteitsmogelijkheden voor leraren en toekomstige leraren te vergroten; moedigt de Commissie aan kortetermijnmobiliteit voor leraren te bevorderen en partnerschappen voor langetermijnmobiliteit op te zetten, waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale middelen zonder dat die in de plaats komen van fysieke mobiliteit en interpersoonlijke uitwisselingen; 27. verzoekt de lidstaten en de Commissie om kwaliteitsvolle en binnen de werkuren georganiseerde opleidingen over EU-onderwerpen voor leraren, ander onderwijzend personeel, jeugdleiders en -opleiders aan te moedigen en te faciliteren, met inbegrip van modules in het buitenland die hen in staat stellen een deel van hun opleiding in een andere lidstaat te volgen, waarbij wordt gezorgd voor de erkenning van hun competenties om les te geven over de EU; 28. dringt erop aan de toekenning van een “Euro Teacher”-label in te voeren en te bevorderen; herhaalt zijn oproep om “Erasmus+ Teacher Academies” te bevorderen en te ontwikkelen om een Europese dimensie in het onderwijs te stimuleren; verzoekt de Commissie een oproep tot het indienen van voorstellen uit te schrijven voor een “Erasmus+ Teacher Academy” die zich toelegt op burgerschapsvorming voor leraren, opleiders en lerenden uit zowel de formele als de niet-formele sector, met inbegrip van de sector beroepsonderwijs en -opleiding; 29. verzoekt de Commissie en de lidstaten sterkere synergieën tot stand te brengen om de systemische effecten van burgerschapsvorming te vergroten, en samen te werken aan de ontwikkeling van een initiële opleidingsmodule voor leraren om hen vertrouwd te maken met de Europese onderwijsstelsels, de beste pedagogische praktijken en de uitwisselingsplatforms, instrumenten en partnerschappen van de EU die de Europese waarden weerspiegelen en het ontstaan van een onderwijscultuur op het gebied van Europees burgerschap bevorderen, met inachtneming van de diversiteit in Europa; onderstreept dat dit soort opleidingsmodules deel moeten uitmaken van het programma “Teacher Academies”; 30. dringt aan op de erkenning en validering van burgerschapscompetenties die zijn verworven door middel van niet-formeel en informeel leren, met inbegrip van jeugdwerk en vrijwilligerswerk, en op een versterking van de banden tussen formeel, niet-formeel en informeel leren met betrekking tot burgerschapsvorming; 31. is van mening dat in het samenwerkingskader dat volgt op ET 2020 de aandacht moet worden gericht op de ontwikkeling van leerplannen en nationale beoordelingen met betrekking tot burgerschapsvorming waarin alle relevante aspecten van dit vakgebied aan bod komen, in overeenstemming met het Europees referentiekader van competenties met betrekking tot democratische cultuur van de Raad van Europa en de Sleutelcompetenties voor een leven lang leren – een Europees referentiekader, met name wat sociale en burgerschapscompetenties betreft, en met aandacht voor informeel en niet-formeel onderwijs en de coördinatie en facilitering ervan; 32. dringt aan op de oprichting van een nieuwe werkgroep die zich richt op burgerschapsvorming als follow-up van de werkzaamheden van de ET 2020-werkgroep voor de bevordering van gemeenschappelijke waarden en inclusief onderwijs, die werd opgericht na de verklaring van Parijs van 2015; 33. dringt aan op de ontwikkeling van concrete en meetbare doelstellingen en benchmarks voor burgerschapsvorming, met inbegrip van onderwijs over Europees burgerschap, in het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding, gericht op de Europese ruimte en op de periode na 2021-2030; wijst erop dat deze doelstellingen moeten worden omgezet in streefcijfers voor 2025, met specifieke streefcijfers voor lerenden met een kansarme achtergrond, en moeten worden opgenomen in een specifiek actieplan voor onderwijs over Europees burgerschap, rekening houdend met het perspectief van een leven lang leren, vanaf de vroege kinderjaren; 34. benadrukt dat er behoefte is aan een meer gestructureerde aanpak voor het in kaart brengen en verspreiden van de resultaten die zijn bereikt met projecten op het gebied van burgerschapsvorming in het kader van EU-programma’s, met name Erasmus+, Horizon Europa, Europa voor de burger, het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”, Creatief Europa en het Europees Solidariteitskorps, teneinde deze resultaten in de hele Unie op te schalen, en wijst erop dat het Europees Parlement moet worden betrokken bij dit proces; is van mening dat er met het oog hierop een permanent evaluatie- en analysemechanisme op EU-niveau moet worden ingesteld voor het inventariseren van goede praktijken die op grote schaal kunnen worden verspreid en uitgebreid om bij te dragen tot systemische en langdurige beleidsveranderingen; 35. benadrukt dat er vastberaden moet worden gehandeld om vooruitgang te boeken op het gebied van onderzoek naar de beste manier om burgerschapsvorming te onderwijzen en te beoordelen, met name wat voor- en vroegschoolse educatie betreft, alsook de rol van formele, niet-formele en informele leermogelijkheden, en de monitoring van de uitvoering ervan op basis van toereikende en geactualiseerde vergelijkende gegevens van alle lidstaten; onderstreept het belang van kernactie 2, kernactie 3, de Jean Monnet-leerstoelen en Horizon Europa; stelt verheugd vast dat in Erasmus+ 2021-2027 in het kader van kernactie 2 een grotere nadruk wordt gelegd op “gemeenschappelijke waarden, maatschappelijke betrokkenheid en burgerparticipatie”; 36. benadrukt dat er meer moet worden geïnvesteerd in onderwijsvormen om les te geven over de Europese Unie op het niveau van scholen en universiteiten door bestaande netwerken te versterken en nieuwe, aangepaste leerplannen voor dit soort opleiding te ontwikkelen; dringt erop aan een beroep te doen op gespecialiseerde faculteiten op het gebied van Europese aangelegenheden om onderzoek te doen naar de beste onderwijsmethoden en -instrumenten voor burgerschapsvorming en deze toe passen, en hierbij gebruik te maken van beschikbare EU-fondsen en -middelen; 37. beklemtoont dat de inhoudelijke lijn die wordt gevolgd in burgerschapsvorming moet worden afgestemd op het aanleren van digitale competenties en het aanbieden van digitaal onderwijs, niet alleen om in te spelen op de digitale transformatie, maar ook om ervoor te zorgen dat digitale media op verantwoorde wijze worden gebruikt; 38. herhaalt zijn oproep aan de Commissie en de lidstaten om gemeenschappelijk en participatief onderzoek op het gebied van onderwijs te ontwikkelen, met name door in de hele EU vergelijkbare tests op het gebied van burgerschapsvorming – waaronder EU-burgerschap – uit te voeren, met een welomschreven mandaat en doelstellingen die binnen de bevoegdheden van de EU vallen; beveelt aan een speciale Eurobarometer-enquête te houden om de algemene kennis van de burgers over de EU te peilen, en zo de reikwijdte van de huidige reeks over burgerschap en democratie in de Europese Unie uit te breiden; 39. verzoekt de Commissie om leermodules inzake Europees burgerschap en een programma voor bezoeken aan erfgoedsites en gedenkplaatsen die van historisch belang zijn voor de Unie en de gastlanden, tot vast onderdeel te maken van alle mobiliteitsmogelijkheden in het kader van Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps, met als doel een interculturele en dialogische benadering van geschiedenis te bevorderen en de Europese waarden en beginselen te versterken; 40. verzoekt de Commissie burgerschapsvorming voor alle burgers, met inbegrip van volwassenen, actiever te bevorderen en dit tot uiting te laten komen in de desbetreffende financieringsprogramma’s en in de werkgroepen; verzoekt de Commissie de initiatieven van de Europese vaardighedenagenda te koppelen aan burgerschapscompetenties, en bij de ontwikkeling van het Europees certificaat voor digitale vaardigheden digitaal burgerschap toe te voegen; 41. dringt aan op de invoering van Europese badges voor scholen en universiteiten die burgerschapsvorming op actieve wijze bevorderen; dringt aan op de invoering van een Europese prijs ter ondersteuning van opvoeders en lokale actoren die onderwijs over Europa actief bevorderen; 42. verzoekt de Commissie te beoordelen of in het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” een nieuw specifiek onderdeel ter bevordering van burgerschapsvorming kan worden ingevoerd, met specifieke begrotingstoewijzingen, en te voorzien in een groter aantal acties en activiteiten die gericht zijn op burgerschapsvorming in het kader van Erasmus+ en Horizon Europa aan de hand van specifieke oproepen; verzoekt de Commissie optimaal gebruik te maken van het Europees Jaar van de jeugd 2022 om specifieke programma’s en acties te ontwikkelen ter versterking van Europees burgerschap en de Europese identiteit; 43. acht het van belang de bestaande mogelijkheden op EU-niveau verder te verspreiden binnen de onderwijsgemeenschap voor beroepsonderwijs en -opleiding; vindt het belangrijk om op maat gesneden steun te bieden om de toegang tot de programma’s te vergemakkelijken; dringt erop aan om in alle EU-acties op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding een specifieke focus op burgerschapsvorming op te nemen, met name in het kader van de activiteiten van de kenniscentra voor beroepsopleiding; 44. wijst op de rol van het Huis van de Europese geschiedenis om de ontwikkeling van specifieke programma’s, instrumenten en activiteiten te bevorderen die een overtuigend verhaal brengen over de Europese integratie en de fundamentele waarden ervan, met name voor leerlingen, studenten en leraren op alle onderwijsniveaus; verzoekt de Commissie samen te werken met het Parlement om na te gaan hoe het Huis van de Europese geschiedenis gedecentraliseerd kan worden om het museum breder toegankelijk te maken, ook vanuit de lidstaten en met name voor de onderwijsgemeenschap, onder meer door middel van initiatieven, intensievere samenwerking met culturele instellingen in de lidstaten, rondtrekkende tentoonstellingen en een netwerk van permanente delegaties; 45. roept op tot een alomvattende Europese strategie voor Europese maatschappelijke en burgerschapsvorming, alsook tot de oprichting van ondersteunende platforms ter bevordering van de uitvoering ervan, waarbij de nadruk met name moet worden gelegd op de gedeelde democratische waarden en beginselen van de EU en op de grondrechten – zoals menselijke waardigheid, democratie, de rechtsstaat, mensenrechten, gelijkheid, verdraagzaamheid en eerbiediging van diversiteit en vrijheid van geweten – met als doel het inzicht van de burgers in de EU-instellingen, de bevoegdheidsverdeling, het besluitvormingsproces en het EU-beleid te vergroten, het bewustzijn over de voordelen, rechten en plichten van EU-burgerschap aan te wakkeren, de kennis over het Europese integratieproces en over actieve deelname aan de democratische processen en aan de besluitvorming van de EU te bevorderen en te werken aan een sterker gemeenschappelijk saamhorigheidsgevoel; 46. moedigt maatschappelijke organisaties, instellingen, deskundigen en beroepsbeoefenaren die actief zijn op het gebied van burgerschapsvorming aan om de samenwerking te intensiveren en synergieën te ontwikkelen via open transnationale netwerken; wijst op de rol die het platform Networking European Citizenship Education heeft gespeeld bij het bieden van fora en het streven naar een sterkere prioritering van burgerschapsvorming op nationaal, Europees en internationaal niveau; dringt aan op een verdere institutionalisering van dergelijke Europese netwerken, aangezien zij initiatieven op het gebied van burgerschapsvorming binnen en buiten de Unie ontwikkelen en bevorderen; 47. benadrukt dat ook het aspect van een leven lang leren en een gemeenschapsperspectief aan bod moeten komen in de strategie, en dat zowel de informele en niet-formele sectoren als het bedrijfsleven en ngo’s hierbij betrokken moeten worden, met name wanneer deze EU-financiering ontvangen, hetgeen rechtstreeks moet bijdragen tot het vergroten van de kennis over de EU onder deelnemers en de gemeenschappen waarin zij actief zijn; 48. is van mening dat de strategie synergieën moet omvatten met relevante EU-acties op het gebied van jeugd en EU-beleid ter bestrijding van alle vormen van racisme en vreemdelingenhaat, haat tegen lhbtiq-personen en discriminatie van vrouwen en minderheden, door koppelingen tot stand te brengen met het EU-actieplan tegen racisme en financieringsinstrumenten als het programma “Rechten, gelijkheid en burgerschap”; 49. dringt erop aan dat burgerschapsvorming in alle relevante EU-programma’s wordt geïntegreerd en dat de synergieën tussen deze programma’s worden versterkt om het systemisch effect van burgerschapsvorming te vergroten, onder meer door een verplichte module over EU-burgerschap in te voeren en aan te bieden die als cursus moet worden gevolgd voorafgaand of parallel aan het ondernemen van een project dat met middelen van de EU-structuurfondsen wordt gefinancierd of het ondernemen van een mobiliteitskans in het kader van programma’s als Erasmus+ of het Europees Solidariteitskorps; is van mening dat het volgen van een module over EU-burgerschapsvorming gepaard moet gaan met certificering door middel van microcredentials; 50. spoort de Commissie ertoe aan leren over de EU op school te bevorderen in het kader van onderhandelingsprocessen met kandidaat-landen voor EU-lidmaatschap; 51. benadrukt dat er meer moet worden geïnvesteerd in onderwijsvormen om les te geven over de Europese Unie op het niveau van scholen en universiteiten, zowel voor het formeel onderwijs als voor beroepsonderwijs en -opleiding, door nieuwe leerplannen te ontwikkelen; verzoekt de Commissie een voorstel te doen voor een aanbeveling met indicatieve leerplannen voor het lager, middelbaar en hoger onderwijs en voor beroepsonderwijs en -opleiding met betrekking tot onderwijs in EU- en mondiaal burgerschap, die de lidstaten dan op vrijwillige basis kunnen overnemen, met volledige inachtneming van de Verdragsbepalingen, en met name artikel 165 VWEU, waarbij de leerplannen gezamenlijk worden ontwikkeld met deskundigen, gespecialiseerde faculteiten voor Europese aangelegenheden, leraren, opvoeders, leerlingen en de bredere onderwijsgemeenschap in de lidstaten, en vergezeld gaan van stimuleringsmaatregelen om het gebruik ervan te bevorderen; is van mening dat de genoemde gemeenschappelijke modelleerplannen moeten bijdragen tot een beter inzicht in de geschiedenis van de Europese integratie, de organisatie en structuur van de bestaande EU-instellingen, de Europese verkiezings- en besluitvormingsprocessen, waaronder de mogelijkheden voor deelname van burgers aan de democratie in de EU, en moeten voorzien in een combinatie van verschillende pedagogische benaderingen en methoden, waaronder theorielessen en projectgerichte leervormen, afgestemd op de behoeften van lerenden; 52. verzoekt de Commissie haar inspanningen met betrekking tot burgerschapsvorming op te voeren om de toegankelijkheid en de kwaliteit van burgerschapsvorming in alle lidstaten te verbeteren en de ontwikkeling van een Europese dimensie in burgerschapsvorming voor alle leeftijden te ondersteunen; is van mening dat een permanente structuur belast moet worden met het tot stand brengen van synergieën op Europees niveau op het gebied van burgerschapsvorming, het beheren van de EU-middelen die met het oog hierop zijn toegewezen en het coördineren van de inspanningen op het gebied van gemeenschappelijke methoden, praktijken, instrumenten en inhoud; is van mening dat deze structuur ook belast moet worden met het verzamelen van gegevens en het evalueren van de effecten van door de Unie gefinancierde acties op het gebied van burgerschapsvorming, met het oog op de verspreiding en opschaling van de meest succesvolle acties, alsook om de Commissie in staat te stellen om op basis hiervan beleids- en wetgevingsinitiatieven op dit gebied voor te stellen; is van mening dat deze structuur mogelijkheden moet ondersteunen om leraren en opvoeders op te leiden op het gebied van burgerschapsvorming en grensoverschrijdende uitwisselingen moet aanmoedigen; 53. is van mening dat de werkzaamheden in deze richting dringend een nieuwe impuls moeten krijgen door een haalbaarheidsactie in te voeren die gericht is op gegevensverzameling en een evaluatie van het effect van acties op het gebied van burgerschapsvorming, gecoördineerd door speciale eenheden voor burgerschapsvorming binnen het directoraat-generaal Onderwijs, Jongerenzaken, Sport en Cultuur van de Commissie en het Europees Uitvoerend Agentschap onderwijs en cultuur; is van mening dat dit een kans zou kunnen vormen om de ondersteuning en coördinatie van de acties van de lidstaten op het gebied van burgerschapsvorming en de uitvoering van die acties te intensiveren, strategische richtsnoeren te verstrekken voor de ontwikkeling van nationale structuren en leerplannen voor burgerschapsvorming, en gemeenschappelijke minimumnormen vast te stellen wat de inhoud en de methodologie van maatschappelijke en burgerschapsvorming in de hele Unie betreft; is van mening dat deze eenheden de lidstaten, het Europees Parlement, lerenden en de bredere leergemeenschap bij dit proces moeten betrekken; 54. is vol lof over het Ambassador School-programma, dat leerlingen bewuster maakt van de Europese parlementaire democratie en de Europese waarden, alsook over het Euroscola-initiatief, dat middelbare scholieren een praktische, immersieve ervaring biedt in de grote vergaderzaal van het Europees Parlement en dat een duurzame meerwaarde vormt in die zin dat het initiatief burgerschapsvorming op individuele basis en actieve deelname aan het democratische proces mogelijk maakt; dringt aan op de invoering van certificering en de erkenning van de vaardigheden en competenties die de deelnemers hebben verworven, zowel voor de leerlingen als voor de leraren; is van mening dat dit een voorbeeld van een beste praktijk is die moet worden opgeschaald om een systemisch effect in de hele Unie te bereiken; 55. spoort alle lidstaten ertoe aan nationale regelingen voor vrijwilligerswerk te ontwikkelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om wederzijdse erkenning tussen nationale systemen te waarborgen en de Europese samenwerking op het gebied van burgerdiensten en vrijwilligerswerk voor jongeren te intensiveren; spoort ertoe aan om in nationale regelingen voor vrijwilligerswerk en burgerdiensten in te zetten op Europese mobiliteitservaringen op basis van wederkerigheid; 56. verzoekt de Commissie en de lidstaten om in het kader van het Europees Solidariteitskorps op burgerschap gerichte Europese mobiliteit te ontwikkelen met jongeren als doelgroep, teneinde bij te dragen tot echte Europese maatschappelijke betrokkenheid en burgerdiensten; verzoekt de Commissie en de lidstaten om met het oog hierop de middelen voor het Europees Solidariteitskorps aanzienlijk te verhogen; benadrukt dat Europese normen voor vrijwilligersactiviteiten, zoals financiële steun voor vrijwilligers, verzekering, leermogelijkheden, opleiding, inclusie en het beginsel dat vrijwilligerswerk geen vervanging van werkgelegenheid mag zijn, in stand moeten worden gehouden bij alle toekomstige ontwikkelingen van het Europees Solidariteitskorps; benadrukt dat de activiteiten van het Europees Solidariteitskorps slechts een aanvulling kunnen vormen op nationale regelingen voor vrijwilligerswerk of burgerdiensten en deze niet mogen vervangen; 57. is van mening dat het eiland Ventotene en het manifest van Ventotene een doorslaggevende rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de Europese integratie; benadrukt de rol van het eiland als symbolische gedenkplaats in verband met Europese integratie en de bescherming van gemeenschappelijke Europese waarden; wijst op de bijdrage van het eiland aan de bevordering van onderwijs over Europees burgerschap, met name door de actieve betrokkenheid van jongeren bij het jaarlijkse seminar over Europese integratie, dat in 1982 door Altiero Spinelli werd opgestart; benadrukt ook het symbolische belang van de werkzaamheden om de Carcere di Santo Stefano een nieuwe bestemming te geven en wijst op het potentieel ervan om een referentiecentrum te worden voor permanente culturele uitwisseling, openbare evenementen, tentoonstellingen en debatten; beschouwt het eiland daarom als een historische hoofdstad van de morele en intellectuele constructie van de Europese waarden; 58. verzoekt de Commissie en de lidstaten in gelijke mate te investeren in formele acties op het gebied van burgerschapsvorming en de ondersteuning van informele burgerschapsvorming, in school- en buitenschoolse activiteiten, en verzoekt om een versterking van EU-programma’s ter ondersteuning van onderwijs en burgerschapsvorming; dringt erop aan dat in de herstel- en veerkrachtfaciliteit en in de met EU-middelen gefinancierde onderwijsprogramma’s specifieke streefcijfers met betrekking tot burgerschapsvorming worden opgenomen; dringt erop aan meer financiële middelen toe te wijzen aan de activiteiten, instrumenten en acties van het Parlement in verband met de bevordering van burgerschapsvorming in alle lidstaten, met name Euroscola; verzoekt de Commissie haar goedkeuring te hechten aan de door het Parlement voorgestelde proefprojecten die een versterking van burgerschapsvorming tot doel hebben; benadrukt dat het noodzakelijk is in een specifieke begroting te voorzien om in de hele EU vergelijkbare tests op het gebied van burgerschapsvorming te ontwikkelen; 59. is van mening dat de Conferentie over de toekomst van Europa als geroepen komt om op verschillende niveaus een discussie op gang te brengen over beleidsontwikkeling op het gebied van onderwijs, jeugd en cultuur; verzoekt de lidstaten en de Commissie om de eindverslagen van de werkgroep Onderwijs, cultuur, jeugdzaken en sport van de Conferentie te aanvaarden en hiermee aan de slag te gaan; is daarom van mening dat er op het gebied van onderwijs gedeelde bevoegdheden moeten worden ingevoerd, ten minste wat burgerschapsvorming betreft, waarbij de uitoefening van die bevoegdheid door de EU “de lidstaten niet [belet] hun eigen bevoegdheid uit te oefenen”; 60. verzoekt de Commissie na te denken over de mogelijkheid om de oprichting van een monument voor de Europese Unie in elke gemeente in de lidstaten te ondersteunen, om burgers een visueel symbool van Europese integratie te geven; 61. verzoekt de lidstaten hun inspanningen op te voeren voor de uitvoering van de aanbeveling van de Raad van 20 december 2012 betreffende de validatie van niet-formeel en informeel leren (14) , aangezien tal van competenties die met dit soort leren worden verworven verwant zijn aan, complementair zijn met of zonder meer van essentieel belang zijn voor de ontwikkeling van burgerschapscompetenties; o o o 62. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja MON 87769 × MON 89788, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad, – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3, – gezien de stemming van 3 maart 2022 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 17 september 2015 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd goedgekeurd en op 8 oktober 2015 werd gepubliceerd (3) , – gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (hierna “ggo’s” genoemd) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat Monsanto Europe S.A./N.V., gevestigd in België, op 27 juli 2010 namens Monsanto Company, gevestigd in de Verenigde Staten, een aanvraag heeft ingediend (hierna “de aanvraag” genoemd) voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde soja MON 87769 × MON 89788 (hierna de “genetisch gemodificeerde soja” genoemd), overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003; overwegende dat de aanvraag ook het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit de genetisch gemodificeerde soja betrof voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt; B. overwegende dat de EFSA overeenkomstig de artikelen 6 en 18 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 op 8 oktober 2015 een advies over deze aanvraag heeft uitgebracht (5) ; overwegende dat de EFSA er niet in is geslaagd tot een conclusie te komen over de veiligheid van de genetisch gemodificeerde soja bij gebrek aan gegevens over de blootstelling via de voeding aan geraffineerde, gebleekte en ontgeurde olie die met de genetisch gemodificeerde soja is geproduceerd, wat tot een onvolledige beoordeling van de voedingswaarde heeft geleid; overwegende dat de EFSA heeft geconcludeerd dat de genetisch gemodificeerde soja in het kader van de aanvraag waarschijnlijk geen nadelige gevolgen voor het milieu zal hebben; C. overwegende dat de EFSA op 12 mei 2021 een verklaring ter aanvulling van haar wetenschappelijk advies (6) heeft gepubliceerd, waarin zij rekening houdt met de herziene beoordeling van de blootstelling via de voeding die de aanvrager heeft verstrekt voor de beoordeling van de voedingswaarde voor de mens van geraffineerde, gebleekte en ontgeurde olie die met de genetisch gemodificeerde soja is geproduceerd; overwegende dat de EFSA heeft geconcludeerd dat de consumptie van de genetisch gemodificeerde soja en daarvan afgeleide producten, en met name geraffineerde, gebleekte en ontgeurde olie, geen voedingsprobleem bij de mens vormt; D. overwegende dat de genetisch gemodificeerde soja werd ontwikkeld om stearidonzuur te produceren en resistent te zijn voor op glyfosaat gebaseerde herbiciden (7) ; Ontoereikende beoordeling van het complementaire herbicide E. overwegende dat krachtens Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 van de Commissie (8) moet worden beoordeeld of de verwachte landbouwpraktijken van invloed zijn op de uitkomsten voor de onderzochte eindpunten; overwegende dat dit volgens de uitvoeringsverordening met name relevant is bij herbicidetolerante planten; F. overwegende dat in diverse studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen leidt tot een toename van het gebruik van complementaire herbiciden, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (9) ; overwegende dat er dan ook van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde soja zal worden blootgesteld aan meer en hogere doses op glyfosaat gebaseerde herbiciden, waardoor er mogelijk meer residuen en afbraakproducten daarvan (hierna “metabolieten” genoemd) zullen achterblijven in de oogst; G. overwegende dat de EFSA in november 2015 tot de conclusie is gekomen dat het onwaarschijnlijk is dat glyfosaat kankerverwekkend is, en dat het Europees Agentschap voor chemische stoffen in maart 2017 heeft geconcludeerd dat het niet gerechtvaardigd is de stof als zodanig in te delen; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, het agentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie dat gespecialiseerd is op het gebied van kankeronderzoek, glyfosaat in 2015 echter heeft ingedeeld als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens; H. overwegende dat in een recente intercollegiaal getoetste evaluatie de effecten van blootstelling aan glyfosaat of op glyfosaat gebaseerde herbiciden op de hypothalamus-hypofyse-gonadeas bij mannen en vrouwen worden beschreven met betrekking tot de hormoonontregelende werking en de levensvatbaarheid en proliferatie van de cellen; overwegende dat uit de evaluatie is gebleken dat op glyfosaat gebaseerde herbiciden zowel bij mannen als bij vrouwen veranderingen in alle voortplantingsorganen kunnen veroorzaken, dat de veranderingen op de volgende generaties kunnen worden overgedragen door epigenetische effecten en de vruchtbaarheid van nakomelingen dus niet tegen de negatieve effecten van op glyfosaat gebaseerde herbiciden wordt beschermd, en dat het effect van op glyfosaat gebaseerde herbiciden schadelijker is dan dat van glyfosaat alleen, zonder twijfel vanwege de aanwezigheid van formuleringshulpstoffen zoals polygeëthoxyleerde talgamine (10) ; I. overwegende dat ook in een aantal andere recente, intercollegiaal getoetste wetenschappelijke studies wordt bevestigd dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is (11) ; J. overwegende dat de behandeling van de genetisch gemodificeerde soja met op glyfosaat gebaseerde herbiciden, die de beoordeling van de effecten van herbiciden mogelijk zou hebben gemaakt, niet was opgenomen in een van de twee veldproeven waarop de vergelijkende analyse gebaseerd is (12) ; K. overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en hun metabolieten in genetisch gemodificeerde gewassen wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf bepalend kan zijn voor de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en voor de samenstelling en dus de toxiciteit van de metabolieten (13) ; Opmerkingen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten L. overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode van drie maanden bij de EFSA tal van kritische opmerkingen hebben ingediend (14) ; overwegende dat in deze kritische opmerkingen onder andere tot uitdrukking komt dat niet is voldaan aan de basisvereisten van de EFSA met betrekking tot de opzet van proeven voor de risicobeoordeling van levensmiddelen en diervoeders met betrekking tot genetisch gemodificeerde herbicidetolerante planten, dat in het monitoringplan de monitoringactiviteiten niet in verband worden gebracht met relevante beschermingsdoelstellingen, dat de gegevens en gegevensanalyses met betrekking tot fenotypische evaluatie, samenstelling en toxicologie ontoereikend zijn, dat conclusies over de gelijkwaardigheid van genetisch gemodificeerde soja en conventionele soja en over de veiligheid van levensmiddelen en diervoeders op basis van die informatie voorbarig zijn, en dat de analyse van de samenstelling geen betrekking had op residuen van het complementaire herbicide of metabolieten daarvan, hetgeen van belang is omdat herbicideresistentie door genetische modificatie een intensiever gebruik van het complementaire herbicide mogelijk maakt; overwegende dat er opmerkingen zijn ingediend waarin vraagtekens worden geplaatst bij de voedingswaarde van een verhoogd stearidonzuurgehalte en dat de bevoegde autoriteiten van verschillende lidstaten hebben gepleit voor de vaststelling van een maximumgehalte aan transvetzuren voor deze genetisch gemodificeerde sojaolie die rijk is aan stearidonzuur; Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie M. overwegende dat in een rapport van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor het recht op voedsel uit 2017 werd gesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (15) ; overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3.9 van de VN erin bestaat om tegen 2030 het aantal sterfgevallen en ziekten als gevolg van gevaarlijke chemische stoffen en de vervuiling en besmetting van lucht, water en bodem in aanzienlijke mate te verminderen (16) ; overwegende dat het verlenen van een vergunning voor de invoer van genetisch gemodificeerde soja de vraag naar dit gewas, dat behandeld wordt met glyfosaat, zou doen toenemen, waardoor het blootstellingsrisico van werknemers en de gevaren voor het milieu in derde landen zouden worden vergroot; overwegende dat het gevaar van een verhoogde blootstelling van werknemers en van het milieu bij herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen zeer aanwezig is, gelet op de grotere hoeveelheden herbiciden die worden gebruikt; N. overwegende dat uit een intercollegiaal getoetste studie die in 2020 werd gepubliceerd naar voren kwam dat het gebruik van Roundup, een van de meest gebruikte herbiciden op basis van glyfosaat ter wereld, kan leiden tot achteruitgang van de biodiversiteit, waardoor ecosystemen kwetsbaarder worden voor verontreiniging en klimaatverandering (17) ; O. overwegende dat ontbossing een belangrijke oorzaak is van de achteruitgang van de biodiversiteit; overwegende dat de emissies uit landgebruik en veranderingen in landgebruik, voornamelijk vanwege ontbossing, de op een na grootste oorzaak van klimaatverandering zijn, na de verbranding van fossiele brandstoffen (18) ; overwegende dat met SDG 15 van de VN onder meer werd beoogd de ontbossing voor 2020 stop te zetten (19) ; overwegende dat bossen een multifunctionele rol spelen bij de verwezenlijking van de meeste SDG’s van de VN (20) ; P. overwegende dat de productie van soja een belangrijke aanjager is van ontbossing in de bossen van de Amazone, Cerrado en Gran Chaco in Zuid-Amerika; overwegende dat van de in Brazilië en Argentinië geteelde soja respectievelijk 97 % en 100 % genetisch gemodificeerd is (21) ; overwegende dat het overgrote deel van genetisch gemodificeerde soja dat in Brazilië en Argentinië mag worden geteeld, ook in de Unie mag worden ingevoerd; Q. overwegende dat de Unie er als partij bij het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit voor moet zorgen dat activiteiten die binnen haar rechtsgebied of onder haar controle worden verricht, geen schade veroorzaken aan het milieu van andere staten (22) ; R. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening moet houden met eventuele relevante bepalingen van de wetgeving van de Unie en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat het bij deze ter zake dienende factoren onder meer gaat om de verplichtingen van de Unie in het kader van de SDG’s van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit; Niet-democratische besluitvorming S. overwegende dat de stemming van 3 maart 2022 in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd, wat betekent dat er voor het verlenen van een vergunning geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden; T. overwegende dat de Commissie onderkent dat het problematisch is dat besluiten tot vergunningverlening voor ggo’s nog altijd worden goedgekeurd door de Commissie zonder dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich daarvoor heeft uitgesproken, wat in het kader van de vergunningverlening voor producten zeer uitzonderlijk is, maar in het kader van de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; U. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s voor gebruik in levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) of tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement tijdens zijn negende zittingsperiode reeds 26 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s; overwegende dat bij geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor het verlenen van een vergunning was; overwegende dat de lidstaten de vergunningverlening voor deze ggo’s niet steunden omdat zij onder andere van mening waren dat tijdens de vergunningsprocedure het voorzorgsbeginsel niet werd nageleefd en omdat zij wetenschappelijke bedenkingen hadden in verband met de risicobeoordeling; V. overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; W. overwegende dat er geen wetswijziging nodig is om de Commissie in staat te stellen af te zien van het verlenen van een vergunning voor ggo’s als in het comité van beroep geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor vergunningverlening is (23) ; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om, overeenkomstig de algemene beginselen van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (24) , de basis te leggen voor het waarborgen van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt gewaarborgd is; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken; 4. verzoekt de Commissie om geen enkele vergunning te verlenen voor de invoer van herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen, vanwege het daarmee gepaard gaande toegenomen gebruik van complementaire herbiciden en bijgevolg de toegenomen risico’s voor de biodiversiteit, de voedselveiligheid en de gezondheid van werknemers; 5. juicht toe dat de Commissie in een schrijven van 11 september 2020 aan leden van het Parlement eindelijk heeft erkend dat het noodzakelijk is dat bij besluiten inzake vergunningverlening voor ggo’s rekening wordt gehouden met duurzaamheid (25) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie sindsdien is doorgegaan met het verlenen van vergunningen voor de invoer van ggo’s in de Unie, hoewel het Parlement zich daar consequent tegen blijft verzetten en een meerderheid van de lidstaten ertegen stemt; 6. verzoekt de Commissie de invoer van in Brazilië en Argentinië geteelde, genetisch gemodificeerde soja onmiddellijk op te schorten, indien nodig met gebruikmaking van artikel 53 van Verordening (EG) nr. 178/2002, totdat effectieve juridisch bindende mechanismen zijn ingevoerd om te voorkomen dat producten die verband houden met ontbossing en de mensenrechtenschendingen die daarmee gepaard gaan, in de Unie in de handel worden gebracht; 7. dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie uit hoofde van internationale overeenkomsten, zoals de Klimaatovereenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de SDG’s van de VN; roept er nogmaals toe op ontwerpuitvoeringshandelingen vergezeld te doen gaan van een toelichting waarin wordt uiteengezet op welke manier aan het beginsel “geen schade berokkenen” is voldaan (26) ; 8. wijst erop dat in de amendementen op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 182/2011 (27) , die door het Europees Parlement op 17 december 2020 werden aangenomen als basis voor onderhandelingen met de Raad, staat dat de Commissie geen vergunning voor ggo’s mag verlenen als de lidstaten geen gekwalificeerde meerderheid voor vergunningverlening kunnen bereiken; is van oordeel dat de Commissie zich hiernaar moet voegen, en verzoekt de Raad met zijn werkzaamheden door te gaan en ten aanzien van dit dossier zo snel mogelijk een algemene benadering vast te stellen; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.