Het Europees Parlement, – gezien het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van de bijlagen II en V bij Verordening (EG) nr. 396/2005 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft maximumresidugehalten voor tricyclazool in of op bepaalde producten ( COM(2023)0499 ), – gezien Verordening (EG) nr. 396/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 23 februari 2005 tot vaststelling van maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen in of op levensmiddelen en diervoeders van plantaardige en dierlijke oorsprong en houdende wijziging van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad (1) , en met name artikel 14, lid 1, punt a), – gezien de stemming in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders van 11 mei 2023, waarbij geen advies werd uitgebracht, – gezien het met redenen omkleed advies dat op 7 december 2022 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd goedgekeurd en op 18 januari 2023 werd gepubliceerd (2) , – gezien zijn resolutie van 16 januari 2019 over de toelatingsprocedure van de Unie voor pesticiden (3) , – gezien artikel 5 bis, lid 4, punt e), en artikel 5 bis, lid 5, van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, en lid 4, punt c), van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat de stemming die op 11 mei 2023 heeft plaatsgevonden in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders geen advies heeft opgeleverd, hetgeen betekent dat het voorstel voor een verordening niet werd gesteund door een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten; overwegende dat de stemming op 20 september 2023 in de Raad evenmin een advies heeft opgeleverd; B. overwegende dat het voorstel voor een verordening van de Raad beoogt het maximumresidugehalte (MRL) voor tricyclazool in rijst te verhogen van 0,01 naar 0,09 mg/kg; C. overwegende dat Verordening (EG) nr. 396/2005 erop gericht is een hoog niveau van consumentenbescherming en geharmoniseerde Uniale bepalingen te waarborgen betreffende de maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen in of op levensmiddelen en diervoeders van plantaardige en van dierlijke oorsprong; D. overwegende dat in artikel 1van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (5) staat dat de verordening tot doel heeft een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van mens en dier en van het milieu te waarborgen en de werking van de interne markt te verbeteren door de regels voor het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen te harmoniseren en tegelijkertijd de landbouwproductie te verbeteren; E. overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een ‘van boer tot bord’-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” wordt erkend dat “Europees voedsel wereldwijd al als de norm geldt voor wat veilig, ruimschoots voorhanden, voedzaam en van hoge kwaliteit is”; F. overwegende dat tricyclazool een systemisch en beschermend schimmelwerend middel is voor de doeltreffende bestrijding van de “Rice Blast”-ziekte ( Pyricularia grisea Sacc.) , die zich in alle ontwikkelingsstadia voordoet (op de bladeren, op de steel en op de pluim); G. overwegende dat tricyclazool in 2008 niet is opgenomen in bijlage I bij Richtlijn 91/414/EEG van de Raad, nadat het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid tot de conclusie was gekomen dat “er duidelijke aanwijzingen bestaan dat mag worden verwacht dat de werkzame stof een schadelijke uitwerking op de gezondheid van de mens heeft en dat met name de cruciale ontbrekende gegevens het niet mogelijk maken betrouwbare ADI (aanvaardbare dagelijkse inname), ARfD (acute referentiedosis) en AOEL (aanvaardbaar niveau van blootstelling van de toediener) vast te stellen en dergelijke waarden noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de risicobeoordeling” (6) ; overwegende dat de toelating voor het gebruik van tricyclazool in de Unie op 30 maart 2009 is afgewezen; H. overwegende dat de EFSA, na een aanvraag tot goedkeuring van het gebruik van tricyclazool in de Unie in 2015, in haar intercollegiale toetsing heeft geconcludeerd (7) dat er meerdere kritieke punten van zorg zijn met betrekking tot de toxicologie van deze stof; overwegende dat de EFSA de mogelijke genotoxiciteit en kankerverwekkendheid van tricyclazool niet kon negeren en dat er daarom geen referentiewaarden (ADI, ARfD en AOEL) konden worden vastgesteld die kunnen worden gebruikt in risicobeoordelingen met betrekking tot de menselijke gezondheid; overwegende dat er bijgevolg geen risicobeoordelingen voor gebruikers, werknemers, omstanders, omwonenden en consumenten konden worden uitgevoerd; overwegende dat de EFSA evenmin kon uitsluiten dat tricyclazool hormoonontregelende eigenschappen bezit; overwegende dat de aanvraag tot goedkeuring daarom werd afgewezen (8) ; I. overwegende dat het gebruik van tricyclazool in de Unie sinds 2016 verboden is, net als de invoer van producten met residuen boven het analytische kwantificeringsniveau; J. overwegende dat de Europese landbouwers door het verbod op dit schimmelwerende middel gedwongen waren te investeren in de zoektocht naar alternatieve landbouwpraktijken; K. overwegende dat het verbod op dit schimmelwerende middel in de Unie geleid heeft tot een significante afname van de rijstproductie door Europese producenten; L. overwegende dat de rijstproducenten in niet-EU-landen sinds de verlaging van het MRL voor tricyclazool in rijst tot de kwantificeringsgrens (die in 2017 in de Unie van kracht werd) overgestapt zijn op agronomische technieken en bedrijfsmodellen die het hen mogelijk maakten naar de Unie te blijven exporteren; M. overwegende dat de Europese rijstproductieketen zich stelselmatig hard heeft gemaakt voor wederkerigheid wat de regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen betreft; N. overwegende dat het verbod op tricyclazool in de Unie tot een situatie heeft geleid waarin van wederkerigheid geen enkele sprake is ten koste van de rijstproducenten die zich aan de Uniale normen moeten houden; O. overwegende dat deze situatie op de lange termijn tot oneerlijke concurrentie zou kunnen leiden voor de rijstproducenten die zich aan de bedoelde normen van de Unie moeten houden; P. overwegende dat handelsfaciliterende maatregelen voor het Europees Parlement onverminderd een prioriteit zijn; Q. overwegende dat er in het verkoopseizoen 2022 (d.w.z. van 1 september 2021 t/m 31 juli 2022) een recordhoeveelheid van 1,67 miljoen ton (verwerkte) rijst in de Unie is ingevoerd, hetgeen 36 % méér was dan het jaar daarvoor (9) ; R. overwegende dat de invoer vanuit landen waar het gebruik van tricyclazool toegestaan is in totaal bijna 194 000 ton bedroeg, hetgeen overeenkomt met om en nabij de 12 % van alle importen (10) ; S. overwegende dat goedkeuring van het voorstel voor een verordening van de Raad zou leiden tot een situatie waarin - enerzijds - de landbouwers in de Unie zich aan de strengst mogelijke voorschriften in verband met consumentenveiligheid moet houden, terwijl - anderzijds - de producenten in derde landen naar de Unie mogen exporteren zonder zich iets aan te hoeven trekken van de Uniale normen; T. overwegende dat het voorstel voor een verordening van de Raad volgens het systeem voor snelle waarschuwingen voor levensmiddelen en diervoeders (RASFF) het aantal meldingen in 2021 met 76 % zou hebben verminderd, en in 2022 met 73 %; U. overwegende dat de goedkeuring van het voorstel voor een verordening van de Raad de voedselzekerheid zou ondermijnen en, vanwege het ontbreken van geëigende middelen voor tracering en voorlichting, tot misleiding van de consument zou kunnen leiden; V. overwegende dat in artikel 191, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie het voorzorgsbeginsel is neergelegd als een van de grondbeginselen van de Unie; W. overwegende dat Commissie en de lidstaten ertoe aangespoord worden iets te doen aan de kwestie van de importen van landbouwproducten die behandeld zijn met chemische stoffen waarvoor in de Unie hetzij een verbod hetzij beperkingen gelden, teneinde de risico’s en gevolgen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen voor de menselijke gezondheid en het milieu te verminderen; 1. maakt bezwaar tegen de goedkeuring van het voorstel voor een verordening van de Raad; 2. is van mening dat het voorstel voor een verordening van de Raad de in Verordening (EG) nr. 396/2005 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 3. is van mening dat het voorstel voor een verordening van de Raad niet verenigbaar is met het doel en de inhoud van Verordening (EG) nr. 396/2005; 4. stelt vast dat het voorstel voor een verordening van de Raad niet strookt met de toezeggingen die gedaan zijn voor een hoog niveau van consumentenbescherming; 5. merkt op dat MRL’s, in hun hoedanigheid van op risico’s gebaseerde handelsnormen, bijdragen aan het voorkomen van belemmeringen en handelsverstoringen, en benadrukt dat een verschillend speelveld tot belemmeringen en potentiële handelsverstoringen zou kunnen leiden met mogelijkerwijs significante gevolgen voor consumenten, landbouwers en de voedselsector in Europa en daarbuiten; 6. roept er met klem toe op het MRL voor tricyclazool in rijst die in de Unie ingevoerd wordt te handhaven op 0,01 mg/kg, dat wil zeggen op hetzelfde niveau als dat wat geldt voor Europese rijstproducenten; 7. verzoekt de Commissie het voorstel voor een verordening in te trekken; 8. verzoekt de Commissie voor een gelijk speelveld voor de Europese landbouwers te zorgen; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, — gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais Bt11 × MIR162 × MIR604 × MON 89034 × 5307 × GA21 en dertig subcombinaties, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D092592/03), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1) , en met name artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 18 april 2023 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) is goedgekeurd en op 5 juni 2023 is gepubliceerd (3) , – gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat op 13 april 2018 Syngenta Crop Protection NV/SA, gevestigd in België, namens Syngenta Crop Protection AG, gevestigd in Zwitserland, bij de bevoegde instantie van Duitsland en overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een aanvraag heeft ingediend (hierna “de aanvraag” genoemd) voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais Bt11 × MIR162 × MIR604 × MON 89034 × 5307 × GA21. De aanvraag betrof ook het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit genetisch gemodificeerde mais Bt11 × MIR162 × MIR604 × MON 89034 × 5307 × GA21 (genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen) voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt; B. overwegende dat de aanvraag betrekking had op het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met 30 van de 56 subcombinaties van de afzonderlijke transformatiestappen waaruit de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen bestaat; C. overwegende dat de EFSA overeenkomstig de artikelen 6 en 18 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 op 5 juni 2023 een positief wetenschappelijk advies over deze aanvraag heeft uitgebracht; overwegende dat de EFSA heeft geconcludeerd dat de in de aanvraag beschreven genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen wat betreft de mogelijke gevolgen voor de gezondheid van mens en dier of het milieu even veilig is als de niet-genetisch gemodificeerde comparator ervan en de geselecteerde niet-genetisch gemodificeerde referentievariëteiten; D. overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais met meerdere transformatiestappen genen bevat die resistent zijn tegen twee herbiciden, en zes insectendodende eiwitten produceert; Gebrekkige beoordeling van het complementaire herbicide E. overwegende dat krachtens Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 (5) van de Commissie beoordeeld moet worden of de verwachte landbouwpraktijken van invloed zijn op de uitkomsten voor de onderzochte eindpunten; overwegende dat dit volgens de uitvoeringsverordening met name relevant is in het geval van herbicidetolerante planten; F. overwegende dat de overgrote meerderheid van genetisch gemodificeerde gewassen zodanig genetisch wordt gemodificeerd dat deze gewassen tolerant worden gemaakt voor een of meer “complementaire” herbiciden die gedurende de gehele teelt van het genetisch gemodificeerde gewas kunnen worden gebruikt zonder dat het gewas sterft, zoals het geval zou zijn bij een niet-herbicidetolerant gewas; overwegende dat in diverse studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen leidt tot een toename van het gebruik van complementaire herbiciden, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (6) ; G. overwegende dat herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een lock-in veroorzaken waarbij landbouwers afhankelijk worden van een onkruidbeheersysteem dat grotendeels of volledig berust op het gebruik van herbiciden, doordat er voor genetisch gemodificeerd zaad een premie wordt aangerekend die alleen kan worden gerechtvaardigd als landbouwers die dit zaad kopen ook sproeien met de complementaire herbiciden; overwegende dat een grotere afhankelijkheid van complementaire herbiciden op landbouwbedrijven die de genetisch gemodificeerde gewassen aanplanten het ontstaan en de verspreiding van onkruid zal versnellen die tolerant zijn voor deze herbiciden, waardoor nog meer herbiciden moeten worden gebruikt – een vicieuze cirkel die bekendstaat als de “pesticidentredmolen”; H. overwegende dat de negatieve effecten van de buitensporige afhankelijkheid van herbiciden op de bodemgezondheid, de waterkwaliteit en de boven- en ondergrondse biodiversiteit nog zullen verslechteren en zullen leiden tot een grotere blootstelling van mens en dier, mogelijk ook door een toename van residuen van herbiciden op levensmiddelen en diervoeders; I. overwegende dat glufosinaat is ingedeeld als vergiftig voor de voortplanting, categorie 1B, en dus onder de uitsluitingscriteria valt van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (7) ; overwegende dat de goedkeuring van glufosinaat voor gebruik in de Unie op 31 juli 2018 is verstreken; J. overwegende dat de EFSA in november 2015 tot de conclusie is gekomen dat het onwaarschijnlijk is dat glyfosaat kankerverwekkend is, en dat het Europees Agentschap voor chemische stoffen in maart 2017 heeft geconcludeerd dat het niet gerechtvaardigd is de stof als zodanig in te delen; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, het agentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie dat gespecialiseerd is op het gebied van kankeronderzoek, glyfosaat in 2015 echter heeft ingedeeld als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens; overwegende dat in een aantal recente, collegiaal getoetste wetenschappelijke studies wordt bevestigd dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is (8) ; K. overwegende dat in een intercollegiaal getoetst artikel van een deskundige die betrokken is bij de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde gewassen, de veiligheid in twijfel wordt getrokken van genetisch gemodificeerde gewassen die tolerant zijn voor 2,4-D, vanwege de afbraak hiervan in cytotoxische afbraakproducten (9) ; L. overwegende dat herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een lock-in veroorzaken waarbij landbouwers afhankelijk worden van een onkruidbeheersysteem dat grotendeels of volledig berust op het gebruik van herbiciden, doordat er voor genetisch gemodificeerd zaad een premie wordt aangerekend die alleen kan worden gerechtvaardigd als landbouwers die dit zaad kopen ook sproeien met het complementaire herbicide; overwegende dat een grotere afhankelijkheid van herbiciden op landbouwbedrijven die herbicidetolerante gewassen aanplanten, de opkomst en verspreiding van herbicideresistent onkruid versnelt, waardoor er nog meer herbiciden moeten worden gebruikt; overwegende dat als gevolg daarvan de negatieve effecten van de buitensporige afhankelijkheid van herbiciden op de bodemgezondheid, de waterkwaliteit en de boven- en ondergrondse biodiversiteit nog zullen verslechteren en zullen leiden tot een grotere blootstelling van mens en dier, mogelijk ook door een toename van residuen van herbiciden op levensmiddelen en diervoeders; M. overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en hun metabolieten in genetisch gemodificeerde gewassen wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen (EFSA‑panel voor ggo’s) valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; Openstaande vragen in verband met Bt-toxinen N. overwegende dat uit een aantal studies blijkt dat bijwerkingen zijn geconstateerd, namelijk dat blootstelling aan Bt-toxinen een effect kan hebben op het immuunsysteem en dat sommige Bt-toxinen wellicht adjuvans-eigenschappen hebben (10) , hetgeen betekent dat zij de allergene eigenschappen van andere eiwitten waarmee ze in contact komen, kunnen verhogen; O. overwegende dat uit een wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de toxiciteit van Bt-toxinen ook kan worden vergroot door interactie met residuen van besproeiing met herbiciden en dat er verder onderzoek nodig is naar de combinatorische effecten van meerdere transformatiestappen (genetisch gemodificeerde gewassen die zijn gemodificeerd om herbicidetolerant te zijn en insecticiden te produceren in de vorm van Bt-toxinen) (11) ; overwegende dat de beoordeling van de mogelijke interactie van residuen van herbiciden en de metabolieten ervan met Bt-toxinen wordt beschouwd als een kwestie die niet onder de bevoegdheid van het EFSA-panel voor ggo’s valt en daarom geen deel uitmaakt van de risicobeoordeling; Bt-gewassen: effecten op organismen van niet-doelsoorten P. overwegende dat, in tegenstelling tot insecticiden, waarbij de blootstelling plaatsvindt bij het sproeien en gedurende korte tijd daarna, het gebruik van genetisch gemodificeerde Bt-gewassen leidt tot de continue blootstelling van doelorganismen en niet-doelorganismen aan Bt-toxinen; Q. overwegende dat de aanname dat Bt-toxinen één enkele doelgerichte werking hebben, niet langer als juist kan worden beschouwd, en effecten op niet-doelorganismen dus niet kunnen worden uitgesloten (12) ; overwegende dat, zoals wordt gerapporteerd, een toenemend aantal niet-doelorganismen hiervan op diverse manieren de effecten ondervindt; overwegende dat in een recent overzicht 39 collegiaal getoetste publicaties wijzen op aanzienlijke schadelijke effecten van Bt-toxinen op een groot aantal buiten het “doelbereik” vallende soorten (13) ; Opmerkingen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en van de belanghebbenden R. overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode van drie maanden tal van kritische opmerkingen bij de EFSA hebben ingediend (14) ; S. overwegende dat uit een gedetailleerde analyse door een onafhankelijke onderzoeksinstelling onder meer is gebleken dat de EFSA opzettelijk cruciale kwesties buiten beschouwing heeft gelaten; overwegende dat de onafhankelijke onderzoeksinstelling ook aanvoert dat genetische manipulatie van voedselplanten zeer ingewikkeld is en daardoor niet volgens de huidige normen voor risicobeoordeling kan worden beoordeeld, en dat claims over de veiligheid van de planten worden gedaan op basis van goedkeuringsprocedures waarbij alleen rekening wordt gehouden met risico’s die het gemakkelijkst te beoordelen zijn (15) ; Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie T. overwegende dat in een verslag uit 2017 van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor het recht op voedsel is vastgesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (16) ; overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3.9 van de VN erin bestaat om tegen 2030 het aantal sterfgevallen en ziekten als gevolg van gevaarlijke chemische stoffen en de vervuiling en verontreiniging van lucht, water en bodem in aanzienlijke mate te verminderen (17) ; U. overwegende dat het mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal (“kader van Kunming-Montreal”), dat in december 2022 tijdens de COP15 van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake biologische diversiteit (VBD van de VN) is overeengekomen, een mondiale doelstelling omvat om het risico van pesticiden tegen 2030 met ten minste 50 % te verminderen (18) ; V. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening moet houden met eventuele relevante bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat dergelijke ter zake dienende factoren de verplichtingen van de Unie in het kader van de SDG’s en het VBD van de VN moeten omvatten; Niet-democratische besluitvorming W. overwegende dat de stemming op 24 oktober 2023 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd (19) , wat betekent dat er voor het verlenen van een vergunning geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden; X. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement tijdens zijn negende zittingsperiode reeds 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s; Y. overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; Z. overwegende dat er geen wetswijziging nodig is om de Commissie in staat te stellen af te zien van het verlenen van een vergunning voor ggo’s als in het comité van beroep geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor vergunningverlening is (20) ; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad zijn vastgesteld (21) de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken en een nieuw ontwerp aan het comité voor te leggen; 4. verzoekt de Commissie geen vergunning te verlenen voor herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen, vanwege het daarmee gepaard gaande toegenomen gebruik van complementaire herbiciden en bijgevolg de toegenomen risico’s voor de biodiversiteit, de voedselveiligheid en de gezondheid van werknemers; 5. benadrukt in dit verband dat het toestaan van de invoer voor gebruik in levensmiddelen of diervoeders van genetisch gemodificeerde planten die tolerant zijn gemaakt voor in de Unie verboden herbiciden, zoals glufosinaat, niet strookt met de internationale verbintenissen van de Unie uit hoofde van onder meer de SDG’s en het VBD van de VN, met inbegrip van het onlangs aangenomen mondiaal biodiversiteitskader van Kunming-Montreal (22) ; 6. verwacht dat de Commissie met spoed en op tijd voor de afsluiting van deze zittingsperiode haar toezegging nakomt (23) en met een voorstel komt om ervoor te zorgen dat in de Unie verboden gevaarlijke chemische stoffen niet voor de export worden geproduceerd; 7. is ingenomen met het feit dat de Commissie in een schrijven van 11 september 2020 aan leden van het Parlement eindelijk heeft erkend dat het noodzakelijk is dat bij besluiten inzake vergunningverlening voor ggo’s rekening wordt gehouden met duurzaamheid (24) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie sindsdien is doorgegaan met het verlenen van vergunningen voor de invoer van ggo’s in de Unie, ondanks de bezwaren die het Parlement blijft maken en een meerderheid van de lidstaten die tegen stemt; 8. dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Klimaatovereenkomst van Parijs, het VBD en de SDG’s van de VN; roept er nogmaals toe op om ontwerpuitvoeringshandelingen vergezeld te doen gaan van een toelichting waarin wordt uiteengezet op welke manier aan het “niet schaden”-beginsel is voldaan (25) ; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, — gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met het genetisch gemodificeerde koolzaad Ms8, Rf3 en Ms8 × Rf3 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D092595/03), – gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (1) , en met name artikel 11, lid 3, en artikel 23, lid 3, – gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2) , – gezien het advies dat op 15 maart 2023 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) is goedgekeurd en op 26 april 2023 is gepubliceerd (3) , – gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar werd gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4) , – gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, A. overwegende dat BASF SE, gevestigd in Duitsland, op 8 februari 2021 namens BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, gevestigd in de Verenigde Staten, bij de Commissie een aanvraag heeft ingediend voor de verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met het genetisch gemodificeerde koolzaad Ms8, Rf3 en Ms8 × Rf3; B. overwegende dat de EFSA op 26 april 2023 een gunstig wetenschappelijk advies heeft uitgebracht; C. overwegende dat het genetisch gemodificeerde koolzaad is ontworpen om glufosinaattolerant te zijn; Gebrekkige beoordeling van het complementaire herbicide D. overwegende dat krachtens Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 van de Commissie (5) beoordeeld moet worden of de verwachte landbouwpraktijken van invloed zijn op de uitkomsten voor de onderzochte eindpunten; overwegende dat dit volgens de uitvoeringsverordening met name relevant is in het geval van herbicidetolerante planten; E. overwegende dat de overgrote meerderheid van genetisch gemodificeerde gewassen zodanig genetisch wordt gemodificeerd dat deze gewassen tolerant worden gemaakt voor een of meer “complementaire” herbiciden die gedurende de gehele teelt van het genetisch gemodificeerde gewas kunnen worden gebruikt zonder dat het gewas sterft, zoals het geval zou zijn bij een niet-herbicidetolerant gewas; overwegende dat in diverse studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen leidt tot een toename van het gebruik van complementaire herbiciden, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (6) ; F. overwegende dat herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een lock-in veroorzaken waarbij landbouwers afhankelijk worden van een onkruidbeheersysteem dat grotendeels of volledig berust op het gebruik van herbiciden, doordat er voor genetisch gemodificeerd zaad een premie wordt aangerekend die alleen kan worden gerechtvaardigd als landbouwers die dit zaad kopen ook sproeien met het complementaire herbicide; overwegende dat een grotere afhankelijkheid van dicamba op landbouwbedrijven die het genetisch gemodificeerde koolzaad aanplanten het ontstaan en de verspreiding van dicambaresistent onkruid zal versnellen, waardoor nog meer herbiciden moeten worden gebruikt – een vicieuze cirkel die bekendstaat als de “pesticidentredmolen”; overwegende dat als gevolg daarvan de negatieve effecten van de buitensporige afhankelijkheid van herbiciden op de bodemgezondheid, de waterkwaliteit en de boven- en ondergrondse biodiversiteit nog zullen verslechteren en zullen leiden tot een grotere blootstelling van mens en dier, mogelijk ook door een toename van residuen van herbiciden op levensmiddelen en diervoeders; G. overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en hun metabolieten in genetisch gemodificeerde gewassen wordt beschouwd als een kwestie die niet onder de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; H. overwegende dat de negatieve effecten van de buitensporige afhankelijkheid van herbiciden op de bodemgezondheid, de waterkwaliteit en de boven- en ondergrondse biodiversiteit nog zullen verslechteren en zullen leiden tot een grotere blootstelling van mens en dier, mogelijk ook door een toename van residuen van herbiciden op levensmiddelen en diervoeders; I. overwegende dat het EFSA-panel voor ggo’s in het kader van zijn veiligheidsbeoordeling van ggo’s geen rekening heeft gehouden met de reële omstandigheden waarin deze planten worden geteeld, waaronder de grote hoeveelheden herbiciden die in de praktijk zouden worden gebruikt, de residuen als gevolg van besproeiing met complementaire herbiciden en het effect van intensere besproeiing op de algemene samenstelling van de plant; J. overwegende dat glufosinaat is ingedeeld als giftig voor de voortplanting (categorie 1B) en dus onder de uitsluitingscriteria valt van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (7) ; overwegende dat de goedkeuring van glufosinaat voor gebruik in de Unie op 31 juli 2018 is verstreken; Opmerkingen van belanghebbenden K. overwegende dat in een gedetailleerde analyse van een onafhankelijke onderzoeksorganisatie is geconcludeerd dat het advies van de EFSA moet worden verworpen wegens belangrijke tekortkomingen, aanzienlijke lacunes en nieuw bewijsmateriaal waaruit blijkt dat het advies van de EFSA niet overtuigend is; Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie L. overwegende dat in een verslag uit 2017 van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor het recht op voedsel werd vastgesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (8) ; overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3.9 van de VN erin bestaat om tegen 2030 het aantal sterfgevallen en ziekten als gevolg van gevaarlijke chemische stoffen en de vervuiling en verontreiniging van lucht, water en bodem in aanzienlijke mate te verminderen (9) ; overwegende dat het verlenen van een vergunning voor de invoer van het genetisch gemodificeerde koolzaad de vraag naar dit gewas, dat behandeld moet worden met dicamba, zou doen toenemen, waardoor de blootstelling van werknemers en het milieu in derde landen zou worden vergroot; overwegende dat het risico van een verhoogde blootstelling van werknemers en het milieu bij herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen zeer aanwezig is, gezien de grotere hoeveelheden herbiciden die worden gebruikt; M. overwegende dat de Unie, als partij bij het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit, de verantwoordelijkheid heeft te verzekeren dat activiteiten die binnen haar rechtsmacht of onder haar toezicht vallen, geen schade aanrichten aan het milieu van andere staten (10) ; N. overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 wordt bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen of diervoeders geen negatieve effecten op de menselijke gezondheid, op de diergezondheid of op het milieu mogen hebben en wordt vereist dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening houdt met alle desbetreffende bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat dergelijke ter zake dienende factoren de verplichtingen van de Unie in het kader van de SDG’s van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit moeten omvatten; Niet-democratische besluitvorming O. overwegende dat de stemming op 24 oktober 2023 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 geen advies heeft opgeleverd, wat betekent dat er voor het verlenen van een vergunning geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten werd gevonden; P. overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat besluiten tot vergunningverlening voor ggo’s nog altijd door haar worden goedgekeurd zonder dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich daarvoor heeft uitgesproken, wat in het algemeen in het kader van vergunningverleningen voor producten uitzonderlijk is, maar in het kader van de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; Q. overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het in de handel brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement in zijn negende zittingsperiode reeds 36 bezwaren heeft aangenomen tegen het in de handel brengen van ggo’s terwijl er bij de lidstaten geen gekwalificeerde meerderheid was om voor een van deze ggo’s een vergunning te verlenen; overwegende dat de lidstaten de vergunningverlening voor deze ggo’s niet hebben gesteund omdat zij onder andere van mening waren dat tijdens de vergunningsprocedure het voorzorgsbeginsel niet is nageleefd en omdat zij wetenschappelijke bedenkingen hadden in verband met de risicobeoordeling; R. overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; S. overwegende dat de Commissie geen wetswijziging nodig heeft om af te zien van het verlenen van een vergunning voor ggo’s als in het comité van beroep geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor vergunningverlening is (11) ; 1. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; 2. is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (12) zijn vastgesteld de basis te leggen voor het waarborgen van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt gewaarborgd is; 3. verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken en een nieuw ontwerp aan het comité voor te leggen; 4. dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Klimaatovereenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de SDG’s van de VN; roept er nogmaals toe op om ontwerpuitvoeringshandelingen vergezeld te doen gaan van een toelichting waarin wordt uiteengezet op welke manier aan het “niet schaden”-beginsel is voldaan (13) ; 5. is ingenomen met het feit dat de Commissie in een schrijven van 11 september 2020 aan leden van het Parlement eindelijk heeft erkend dat het noodzakelijk is dat bij besluiten inzake vergunningverlening voor ggo’s rekening wordt gehouden met duurzaamheid (14) ; is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie sindsdien nog steeds vergunningen voor de invoer van ggo’s in de Unie heeft verleend, ondanks de bezwaren die het Parlement blijft maken en een meerderheid van de lidstaten die tegen stemt; 6. verzoekt de Commissie om geen vergunningen te verlenen voor de invoer van herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen, vanwege het toegenomen gebruik van complementaire herbiciden en de daarmee gepaard gaande risico’s voor de biodiversiteit, de voedselveiligheid en de gezondheid van werknemers; 7. wijst erop dat in de amendementen op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 182/2011 (15) , die door het Europees Parlement op 17 december 2020 werden aangenomen als basis voor de onderhandelingen met de Raad, wordt gesteld dat de Commissie geen vergunningen voor ggo’s dient te verlenen als de lidstaten geen gekwalificeerde meerderheid voor vergunningverlening kunnen bereiken; dringt erop aan dat de Commissie dit standpunt eerbiedigt en verzoekt de Raad zijn werkzaamheden voort te zetten en met betrekking tot dit dossier zo snel mogelijk een algemene aanpak vast te stellen; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Belarus, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat Mikalaj Statkevitsj, voormalig presidentskandidaat en winnaar van de Sacharovprijs 2020, al 14 jaar gevangen zit op grond van politiek gemotiveerde aanklachten; overwegende dat hij in eenzame opsluiting zit en zeer zwaar wordt bewaakt; overwegende dat zijn gezondheid verslechtert en dat zijn advocaten en familie al meer dan 300 dagen verstoken zijn van informatie en geen contact met hem mogen opnemen; B. overwegende dat vooraanstaande Belarussische politieke gevangenen, onder wie Ales Bjaljatski, Maria Kalesnikava, Sjarhej Tsichanowski, Viktar Babaryka, Maksim Znak, Pavel Sevjarynets, Palina Sjarenda-Panasioek, Andrzej Poczobut en Ihar Losik, in een vergelijkbaar isolement zijn geplaatst; C. overwegende dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten (OHCHR) in zijn verslag van 3 februari 2023 heeft verklaard dat de detentieomstandigheden in Belarus neerkomen op wrede, onmenselijke en onterende behandeling, en foltering; overwegende dat de gevangenen niet tijdig medische hulp en geen juridische bijstand ontvangen; D. overwegende dat mensenrechtenverdedigers, politici van de democratische oppositie, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en familieleden van activisten stelselmatig worden blootgesteld aan gewelddadige onderdrukking door het Loekasjenka-regime en worden gedwongen om te vluchten; 1. eist de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Mikalaj Statkevitsj en alle 1 500 politieke gevangenen; eist dat alle aanklachten tegen hen worden ingetrokken, dat zij volledig worden gerehabiliteerd en dat zij financiële compensatie krijgen voor de schade die zij hebben geleden als gevolg van hun vrijheidsbeneming; 2. dringt erop aan dat de gevangenen passende medische hulp krijgen en toegang hebben tot advocaten, familie, diplomaten en internationale organisaties die hun toestand kunnen beoordelen en hulp kunnen bieden; betreurt het gebrek aan daadkracht van het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC) in Belarus; 3. spreekt zijn afschuw uit over de ongerechtvaardigde, politiek gemotiveerde straffen en de aanhoudende onderdrukking van leden van democratische krachten en het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenverdedigers, vakbondsleden, journalisten, geestelijken, politieke activisten en hun familieleden in Belarus; 4. blijft vastberaden solidair met de bevolking, de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld van Belarus in hun strijd voor een vrij, soeverein en democratisch Belarus; 5. roept de EU en haar lidstaten op de politieke gevangenen en hun families te steunen door elke gelegenheid te baat te nemen om hun onmiddellijke vrijlating te eisen, door de overgebleven diplomatieke vertegenwoordigers van het regime op het matje te roepen en hun te vragen met bewijzen te komen van de gezondheidstoestand en de verblijfplaats van de gevangenen, door humanitaire visa te verstrekken en daarmee concreet iets te doen aan het probleem van staatloosheid, door de gevangenen rehabilitatiemaatregelen en praktische en financiële steun te bieden, en door de druk op het regime via nieuwe sancties op te voeren; 6. verzoekt de lidstaten erop toe te zien dat internationale misdrijven te allen tijde worden gedocumenteerd en dat er op VN-niveau verantwoording wordt afgelegd doordat het OHCHR de mensenrechtensituatie onderzoekt en het mandaat van de speciale VN‑rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Belarus gehandhaafd blijft; 7. herhaalt zijn oproep om al degenen die verantwoordelijk zijn voor mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden onder het Loekasjenka-regime te vervolgen en te bestraffen; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de HV/VV, de lidstaten, de vertegenwoordigers van de Belarussische democratische krachten, de feitelijke Belarussische autoriteiten, de VN en het ICRC. Het Europees Parlement, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Masai-gemeenschappen dreigen verdreven te worden van hun grondgebied in het Ngorongoro-district, dat zich uitstrekt over het Ngorongoro-reservaat en de regio Loliondo; B. overwegende dat de Tanzaniaanse autoriteiten in juni 2022 zijn begonnen een oppervlakte van 1 500 km² in Loliondo om te zetten in een wildreservaat, wat leidde tot grootschalige uitzettingen en waardoor ruim 70 000 mensen geen toegang meer hebben tot de weidegronden die van cruciaal belang zijn voor de gezondheid van hun vee en hun bestaansmiddelen; overwegende dat dit niet de eerste poging was om de Masai in Loliondo zonder hun vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming de toegang te ontzeggen tot de weidelanden rond de dorpen; C. overwegende dat de regering sinds juni 2022 de toegang tot essentiële diensten zoals voedselvoorziening, onderwijs, water en gezondheidszorg in het Ngorongoro-reservaat heeft beperkt, waardoor veel Masai-gemeenschappen noodgedwongen moesten vertrekken; D. overwegende dat de eerbiediging van de rechten van inheemse bevolkingsgroepen en lokale gemeenschappen noodzakelijk is voor een doeltreffende instandhouding van de biodiversiteit; overwegende dat onafhankelijke deskundigen van de VN en de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en volken Tanzania met klem hebben verzocht een einde te maken aan alle gedwongen uitzettingen in Ngorongoro, alsook hun bezorgdheid hebben geuit over het gebrek aan transparantie en overleg tussen de regering en de getroffen Masai-gemeenschappen; 1. dringt er bij de regering van Tanzania op aan de gedwongen uitzettingen van Masai‑gemeenschappen onmiddellijk stop te zetten, acties te vermijden die een negatieve uitwerking hebben op het leven, de bestaansmiddelen en de cultuur van deze gemeenschappen, de veilige terugkeer van de Masai te garanderen en het recht op toegang tot de rechter en doeltreffende rechtsmiddelen voor slachtoffers te waarborgen; 2. verzoekt de regering van Tanzania de rechten van inheemse en lokale bevolkingsgroepen te erkennen en te beschermen en de gebieden en rijkdommen te erkennen die de Masai generaties lang hebben bewerkt, alsook stil te staan bij hun rol in het behoud van wilde dieren en planten en de biodiversiteit; 3. herhaalt dat geen enkele maatregel met betrekking tot de Masai-gemeenschappen in strijd mag zijn met de rechtsstaat en de mensenrechten, vooral als het gaat om de rechten van inheemse en lokale bevolkingsgroepen, met inbegrip van hun recht op zelfbeschikking, land, vrije vergadering en vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming; 4. verzoekt de autoriteiten om in samenspraak met de getroffen gemeenschappen te zoeken naar een duurzame en aanvaardbare oplossing voor de Masai in het Ngorongoro-district, met eerbiediging van hun rechten; 5. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden en de Commissie in hun politieke dialoog met de regering van Tanzania aan te dringen op het belang van de eerbiediging van de mensenrechten; 6. dringt er bij de regering van Tanzania op aan waarnemingsbezoeken van de Verenigde Naties en de EU-instellingen toe te laten; 7. verzoekt de Commissie meer middelen toe te wijzen aan ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp voor Tanzania, aangezien aanvankelijk geen steun was uitgetrokken voor de Masai-gemeenschappen; 8. verzoekt de Commissie verslag uit te brengen aan het Parlement over EU-programma’s voor begrotingssteun en andere initiatieven in Tanzania, met bijzondere aandacht voor projecten op het gebied van biodiversiteitsverlies en klimaatverandering en de geïntegreerde waarborgen voor de mensenrechten; 9. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de EU-instellingen, de lidstaten en de regering en het parlement van Tanzania en de VN. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over China en Tibet, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, – gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Chinese regering onder Xi Jinping de inwoners van Tibet stelselmatig en steeds zwaarder onderdrukt; overwegende dat de mensenrechtensituatie in Tibet steeds verder verslechtert; overwegende dat in de betrekkingen tussen de EU en China de eerbiediging van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat centraal moet staan; B. overwegende dat de Chinese autoriteiten een omvattend systeem van sterk gepolitiseerde internaten voor kinderen van 4 t/m 18 jaar oud hebben opgezet, waar kinderen in de praktijk verplicht naar toe moeten en waar zij uitsluitend in het Mandarijn worden onderwezen en geen lessen Tibetaans of Tibetaanse cultuur of geschiedenis kunnen volgen; overwegende dat ongeveer 80 % van de Tibetaanse kinderen, in totaal ongeveer een miljoen kinderen, gescheiden leeft van hun familieleden door dit systeem, dat gericht is op de assimilatie van deze kinderen en bedoeld is om ze in cultureel, religieus en taalkundig opzicht in de Han-meerderheid te laten opgaan; overwegende dat er bijna geen alternatieve particuliere scholen zijn voor deze overheidsscholen, die volgens meldingen zwaar worden bewaakt; C. overwegende dat VN-deskundigen erop wijzen dat er bij Tibetaanse kinderen daardoor sprake is van ernstige psychische problemen en emotioneel leed, waaronder eenzaamheid en isolement, en dat deze kinderen hun moedertaal verleren en daardoor niet meer gemakkelijk met hun familieleden kunnen communiceren, waardoor zij hun individuele en sociale identiteit verliezen, hetgeen een schending vormt van de internationale mensenrechten en mogelijk neerkomt op genocide; 1. veroordeelt met klem het repressieve assimilatiebeleid dat in heel China wordt gevoerd en dat erop gericht is de eigen taalkundige, culturele en religieuze tradities van Tibetanen en andere minderheden, zoals Oeigoeren, uit te bannen, en veroordeelt in dit verband met name het systeem van internaten in Tibet; 2. dringt erop aan dat het systeem van internaten voor kinderen in Tibet per direct wordt afgeschaft, evenals de praktijk om kinderen van hun familieleden te scheiden, praktijken die door deskundigen van de VN in februari 2023 onder de aandacht werden gebracht; dringt er voorts bij de Chinese autoriteiten op aan de oprichting van particuliere Tibetaanse scholen toe te staan; 3. is ingenomen met het besluit van de VS om visumbeperkingen in te voeren met betrekking tot Chinese functionarissen die betrokken zijn bij het systeem van internaten in Tibet; dringt er bij de lidstaten en de Raad op aan soortgelijke gerichte sancties vast te stellen; 4. dringt er bij de lidstaten en de HV/VV op aan om van de Chinese regering te verlangen dat zij aan Europese diplomaten visa afgeeft zodat deze internaten in Tibet kunnen bezoeken, dat zij onafhankelijke journalisten en internationale waarnemers toestaat om de regio te bezoeken en dat zij geen nepnieuws verspreidt; 5. wijst er nogmaals op dat het belangrijk is dat de EU in het kader van alle politieke en mensenrechtendialogen met de Chinese autoriteiten de kwestie van de mensenrechtenschendingen in China, met name de situatie in Tibet, aan de orde stelt; 6. dringt er nogmaals bij de Chinese regering op aan om in overleg te treden met de vertegenwoordigers van de 14e Dalai Lama met het oog op de verwezenlijking van werkelijke autonomie voor Tibetanen binnen China; dringt er bij de Chinese autoriteiten op aan de Panchen Lama vrij te laten en zich niet te mengen in de aanwijzing van de Tibetaanse spirituele leider; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de EU-instellingen, de Verenigde Naties en de regering en het parlement van de Volksrepubliek China. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 101 t/m 109 en artikel 173 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien Protocol nr. 27 bij het Verdrag betreffende de Europese Unie en het VWEU betreffende de interne markt en de mededinging, – gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016 getiteld “De toekomstige leiders van Europa: het starters- en opschalingsinitiatief” ( COM(2016)0733 ), – gezien Verordening (EU) 2021/695 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van Horizon Europa – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1290/2013 en (EU) nr. 1291/2013 (1) (Horizon Europe Regulation), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 mei 2021 getiteld “Actualisering van de nieuwe industriestrategie van 2020: een sterkere eengemaakte markt tot stand brengen voor het herstel van Europa” ( COM(2021)0350 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 5 juli 2022 getiteld “Een nieuwe Europese innovatieagenda” ( COM(2022)0332 ), – gezien zijn resolutie van 22 november 2022 over de uitvoering van de Europese Innovatieraad (2) , – gezien zijn resolutie van 13 juli 2023 over de staat van de kmo-Unie (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 12 september 2023 getiteld “Steunpakket voor kleine en middelgrote ondernemingen” ( COM(2023)0535 ), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0383/2023 ), A. overwegende dat hoewel de EU-instellingen verschillende mededelingen over start-ups hebben gepubliceerd, er nog geen concrete definities van een start-up en een scale-up zijn vastgesteld; B. overwegende dat start-ups en scale-ups worden gekenmerkt door beperkte personele middelen en een relatief beperkt vermogen om te voldoen aan complexe regelgevingsstelsels of financieringsprocedures; overwegende dat hun zakelijke behoeften en specifieke uitdagingen vaak verschillen van die van gevestigde kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); C. overwegende dat de Europese Innovatieraad (EIC) is opgericht bij de Horizon Europa-verordening; D. overwegende dat de Commissie verschillende initiatieven ontplooit om ondernemerschap, innovatie en digitale transformatie in de EU te bevorderen, zoals het starters- en opschalingsinitiatief, het “Eco-innovation Scoreboard”, de kennis- en innovatiegemeenschappen (KIG’s), het Europees platform voor clustersamenwerking, het digitale decennium en de strategie voor de digitale eengemaakte markt, alsook financieringsprogramma’s die gericht zijn op innovatie op andere beleidsgebieden; E. overwegende dat er merkbare historische verschillen bestaan tussen de investeringscultuur in Europa en die in andere regio’s in de wereld, met name wat durfkapitaal en business angel-investeringen betreft; F. overwegende dat de EU ernaar streeft haar industriële en technologische concurrentiepositie op de wereldmarkt te verbeteren door veerkrachtige en gediversifieerde toeleveringsketens tot stand te brengen en het voortouw te nemen in de groene en digitale transitie, en erkent derhalve dat zij haar positie moet versterken door de groei van start-ups en scale-ups te blijven ondersteunen, aangezien zij innovatie kunnen bevorderen en de doelstellingen van de groene en de digitale transitie ten goede kunnen komen; G. overwegende dat de EU het potentieel van start-ups en scale-ups erkent om innovatie, economische groei en werkgelegenheid binnen de EU aan te jagen, maatschappelijke uitdagingen aan te pakken, duurzaamheid te bevorderen en bij te dragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese Green Deal, het programma Digitaal Europa, de nieuwe Europese innovatieagenda en de geactualiseerde industriestrategie van de EU; H. overwegende dat het bevorderen van sectoroverschrijdende innovatie en het aanmoedigen van samenwerking en kennisuitwisseling tussen verschillende industrieën absoluut noodzakelijk is voor het aanjagen van creativiteit, efficiëntie en transformatieve groei binnen het landschap van start-ups en scale-ups; I. overwegende dat start-ups en scale-ups momenteel worden gehinderd door een gebrek aan integratie van de eengemaakte markt, discrepanties in de regelgeving en buitensporige administratieve lasten; overwegende dat het Europese concurrentievermogen achterblijft bij dat van andere ontwikkelde economieën, wat een bedreiging vormt voor het potentieel van Europa om groei en welvaart te genereren; J. overwegende dat afgezwakte staatssteun- en mededingingsregels in de Unie het risico met zich meebrengen dat de belemmeringen voor markttoegang toenemen, met name voor start-ups en scale-ups, en een belemmering kunnen vormen voor de concurrerende toewijzing van kapitaal op basis van verdienste; K. overwegende dat het bevorderen van een inclusief ecosysteem voor start-ups van het grootste belang is, aangezien diversiteit in teams en leiderschap een katalysator is voor innovatie, creativiteit en veerkracht; L. overwegende dat een robuuste digitale infrastructuur en grootschalige connectiviteit voor start-ups en scale-ups fundamentele voorwaarden en essentiële hulpmiddelen vormen voor inclusieve digitale innovatie; overwegende dat er in dit opzicht sprake is van belangrijke regionale verschillen binnen de EU; overwegende dat er behoefte is aan meer investeringen en vorderingen met betrekking tot de digitale infrastructuur om gelijke tred te kunnen houden met zich ontwikkelende technologieën en om de EU in staat te stellen wereldwijd een voortrekkersrol te blijven spelen op het gebied van innovatie; M. overwegende dat in het verslag van 2023 over de stand van het digitale decennium (4) wordt benadrukt dat er meer vooruitgang nodig is bij de digitale transformatie van bedrijven, met name wat betreft het gebruik van AI, big data en cloud computing; N. overwegende dat het vermogen om te innoveren, zich aan te passen en lacunes op de markt op te sporen en zo concurrerende producten of diensten aan te bieden aan klanten op uiteindelijk winstgevende schaal een centraal aspect van succesvol ondernemen is; overwegende dat dit voor beleidsmakers betekent dat de doeltreffendste actie ter bevordering van start-ups en scale-ups in de Unie erin bestaat een gunstig regelgevingsklimaat te ondersteunen dat de markttoegang, de uitbreiding van ondernemingen en de toegang tot kapitaal vergemakkelijkt, met als doel innovatie te stimuleren, gezonde concurrentie te bevorderen en de consumenten maximale voordelen te bieden; Definities 1. verzoekt de Commissie om in nauwe samenwerking met de lidstaten geharmoniseerde en brede definities voor te stellen van respectievelijk een start-up en een scale-up, op basis van schaalbaarheid, waarbij rekening moet worden gehouden met de onderlinge verschillen en hun specifieke status ten opzichte van kmo’s, om te voorkomen dat start-ups of scale-ups onbedoeld worden uitgesloten als gevolg van restrictieve definities; 2. verzoekt de Commissie start-ups en scale-ups binnen kmo’s te definiëren en deze definitie te gebruiken in de context van beleid en statistieken; 3. is bezorgd dat het uitblijven van passende definities de doeltreffendheid van het bestaande beleid en de bestaande wetgeving kan ondermijnen; merkt op dat start-ups en kmo’s weliswaar een aantal overlappende belangen hebben, maar dat zij aanzienlijk van elkaar verschillen zodra de fase van fondsenwerving, groei en maturiteit aanbreekt; merkt voorts op dat start-ups te maken hebben met onzekerheid en een hoog risico op mislukking, en afhankelijk zijn van ecosystemen en een andere categorie investeerders; is daarom van mening dat het simpelweg classificeren van start-ups als kmo’s hun groei, toegang tot markten en investeringsmogelijkheden beperkt; 4. is ervan overtuigd dat specifieke definities de mogelijkheden voor steun zullen vergroten door middel van maatregelen die zijn toegesneden op de specifieke behoeften en kenmerken van start-ups en scale-ups door hun toegang tot Europese kapitaalmarkten en particuliere investeerders te verbeteren; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan hun respectieve inspanningen voor het aantrekken van particulier kapitaal voor start-ups en scale-ups beter te coördineren teneinde de achtereenvolgende “valleien des doods” te overbruggen en de respectieve kloven te dichten; verzoekt de Commissie een alomvattende Europese strategie voor start-ups en scale-ups te ontwikkelen om innovatie te bevorderen en de uitdagingen aan te pakken waarmee individuele innovatoren, oprichters, start-ups en scale-ups in de EU worden geconfronteerd; Toegang tot financiering 5. wijst op de uitdagingen waarmee Europese start-ups worden geconfronteerd bij de toegang tot financiering, waaronder moeilijkheden bij het snel opschalen van bedrijven in heel Europa; spoort overheden, financiële instellingen en particuliere beleggers aan om samen te werken en strategieën te ontwikkelen ter bevordering van een risicotolerantere beleggingscultuur; 6. wijst op de aanzienlijke gevolgen die laattijdige betalingen hebben voor de kasstroom van start-ups en scale-ups; merkt op dat digitale oplossingen kunnen worden gebruikt om een grotere transparantie van facturen en snellere betalingen van facturen te vergemakkelijken; 7. wijst op de rol van institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen, en roept ertoe op het voor hen mogelijk te maken een groter deel van hun portefeuille te investeren in durfkapitaal en aanloopinvesteringen, aangezien dit een essentiële bron van langetermijnfinanciering voor start-ups zou zijn; herinnert eraan dat de uitvoering van Richtlijn (EU) 2019/1023 (5) betreffende preventieve herstructureringsstelsels en tweede kansen tot doel heeft een verandering in de risicomijdende beleggingscultuur in Europa te bewerkstelligen; 8. herinnert aan de katalyserende rol die gerichte overheidssteun in de vorm van subsidies, leningen of leninggaranties vervult bij het dichten van de financieringskloof voor start‑ups en scale-ups wanneer er geen of ontoereikende particuliere investeringen voorhanden zijn; is van mening dat openbare instellingen in de EU slechts bij uitzondering hun toevlucht moeten nemen tot investeringen in eigen vermogen als beleidsinstrument en dit in de regel alleen moeten doen om tekortkomingen van de markt te verhelpen; verwacht van de Commissie dat zij bij de beoordeling van vrijstellingen van staatssteunregels, de regels inzake concentratiecontrole en de versoepeling van de bepalingen inzake het mededingingsbeleid zoveel mogelijk rekening houdt met de belangen van start-ups en scale-ups bij de toegang tot concurrerende markten; 9. benadrukt dat in markteconomieën het belangrijkste mechanisme voor het financieren van de kapitaalbehoeften van bedrijven – onder meer die van start-ups en scale-ups – wordt gevormd door private schuld- en aandelenmarkten; pleit met klem voor de voltooiing van de kapitaalmarktenunie met het oog op het mobiliseren van particulier kapitaal en het verbeteren van het grensoverschrijdend verkeer van dergelijk kapitaal binnen de Unie; pleit voor een alomvattende aanpak van regionale verschillen en hindernissen die de toegang tot financiering binnen het Europees ecosysteem voor start‑ups belemmeren, waarbij de uiteenlopende financiële landschappen in de lidstaten en regio’s moeten worden erkend; 10. verzoekt de Commissie de deelname van innovatieve start-ups en scale-ups aan EU‑financieringsprogramma’s te ondersteunen en te vergemakkelijken en te zorgen voor een gemakkelijkere toegang tot en eenvoudigere aanvraagprocedures voor EU‑financieringsprogramma’s en -aanbestedingen, alsook voor een betere, snellere en gemakkelijkere uitstroom van deze middelen; wijst op het huidige financiële landschap waarin start-ups problemen ondervinden bij de toegang tot gerichte financiering via subsidies, garanties en leningen als gevolg van bureaucratische belemmeringen en lange wachttijden na subsidieverlening; benadrukt dat de bestaande financieringsstructuur van de EU moet worden afgestemd op de specifieke vereisten van start-ups om ervoor te zorgen dat relevante financiële steun niet gepaard gaat met onnodige administratieve lasten; wijst er in het bijzonder op dat de uitbetaling van goedgekeurde middelen moet worden versneld en dat de wachttijd tussen de goedkeuring van een subsidie en de ontvangst van de middelen tot een minimum moet worden beperkt; 11. erkent dat de culturele en creatieve sectoren en industrieën vanwege hun unieke behoeften behoefte hebben aan toegankelijke en op maat gesneden financiële mechanismen; dringt aan op gerichte financiering voor start-ups en scale-ups in de culturele en creatieve sectoren en industrieën; 12. spoort de lidstaten en de Commissie aan voorrang te geven aan investeringen in de digitale infrastructuur in stedelijke en plattelandsgebieden, door een toekomstgerichte aanpak te hanteren ter ondersteuning van de groei en duurzaamheid van start-ups en scale-ups, en tegelijkertijd het digitaal leiderschap van Europa te bevorderen; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten na te gaan met welke belemmeringen start-ups en scale-ups te maken hebben bij de toegang tot financiering, en de procedures voor financieringsaanvragen aan te passen om de toegang tot financiering te vergemakkelijken; dringt erop aan dat de inspanningen gericht zijn op het versnellen van de harmonisatie van de kapitaalmarkten in de hele Unie; 14. dringt er bij de Commissie op aan de financieringsmechanismen voor start-ups en scale‑ups te versterken, met inbegrip van overheidsopdrachten en de verstrekking van subsidies, leningen, garanties en crowdfunding, waarbij erop moet worden gelet dat particuliere investeringen niet worden verdrongen; dringt er bij de Commissie op aan de bestaande middelen te heroriënteren om zich doeltreffender te richten op Europese start‑ups en scale-ups, onder meer door middel van een speciale oproep tot het indienen van projecten voor deep tech en groene technologie; benadrukt dat er een vrijwillig pan‑Europees verwijzingssysteem voor kredieten moet worden ontwikkeld voor start‑ups en scale-ups die worden afgewezen voor bankleningen; benadrukt dat initiatieven als VentureEU moeten worden uitgebreid om meer particuliere investeringen in start-ups en scale-ups op de lange termijn aan te trekken; dringt er bij de Commissie op aan de lidstaten aan te moedigen de stimulansen voor vroegtijdige investeringen door business angels en investeerders te versterken; verzoekt de Commissie relevante beste praktijken in de EU onder de loep te nemen en aanbevelingen uit te brengen ter bevordering van een gemeenschappelijk kader; 15. moedigt overheidsinstanties en particuliere investeerders aan gerichtere subsidies en leningen tegen lage rente te verstrekken aan start-ups en scale-ups in verschillende groeistadia, met behoud van concurrerende mechanismen voor de toewijzing van kapitaal en met de grootst mogelijke zorg om particuliere investeringen niet te verdringen; 16. pleit voor stimulansen en financieringsmechanismen ter ondersteuning van sectoroverschrijdende projecten, zodat start-ups en scale-ups onconventionele samenwerkingsvormen kunnen verkennen en gebruik kunnen maken van uiteenlopende vormen van expertise, met name op het gebied van onder meer hernieuwbare energie, biotechnologie, slimme steden en de culturele en creatieve sectoren en industrieën; Europese Innovatieraad 17. is ingenomen met de oprichting van de Europese Innovatieraad (EIC), die tot doel heeft via subsidies en financiële instrumenten innovatieve start-ups en scale-ups te ondersteunen die, ondanks een deugdelijke businesscase, niet in staat zijn geweest financiering te verkrijgen als gevolg van marktfalen; dringt erop aan dat er met betrekking tot het EIC-fonds bijzondere aandacht wordt besteed aan geografisch evenwicht; is ingenomen met het verbredingsactieplan van de EIC en de algemene doelstelling om de deelname van verbredingslanden te verhogen tot een aandeel van ten minste 15 % van de financiering van alle EIC-instrumenten, zoals aanbevolen door het EIC-college; verzoekt de Commissie de door het EIC-college aanbevolen maatregelen volledig uit te voeren om ervoor te zorgen dat het EIC-fonds een werkelijk Europese impact heeft; 18. benadrukt dat de EIC een geloofwaardige marktspeler moet zijn; herinnert eraan dat investeringen van de EIC gericht moeten zijn op het aantrekken van particuliere investeerders in plaats van hen te verdringen; dringt in het licht van de toenemende activiteiten van de EIC aan op een duidelijke strategie voor het beheer van het EIC‑fonds, onder meer met betrekking tot de methoden en criteria voor de toewijzing van kapitaal en de evaluatie van de prestaties van de fondsbeheerders; waardeert het door de Europese Investeringsbank (EIB) uitgevoerde zorgvuldigheidsonderzoek van hoge kwaliteit en dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat deze kwaliteit gehandhaafd blijft, in overeenstemming met de marktnormen; is ingenomen met de inspanningen van het EIC-college om belangenconflicten proactief aan te pakken door middel van duidelijke en transparante regels en moedigt dergelijke inspanningen aan; is ingenomen met de gedragscode voor consultants die diensten aanbieden aan kandidaten voor EIC-oproepen; Europese Investeringsbank 19. moedigt de EIB-groep, met inbegrip van het Europees Investeringsfonds, en nationale ontwikkelingsbanken aan om de financiële steun aan start-ups en scale-ups te verhogen, waaronder aan die in opkomende sectoren en sectoren met een groot potentieel, vooral op het gebied van energie, klimaatveerkracht en digitale transformatie in de EU; merkt op dat veel start-ups niet voldoende op de hoogte zijn van wat de EIB te bieden heeft en onderstreept dat betere communicatie- en outreachactiviteiten van de EIB essentieel zijn om ervoor te zorgen dat start-ups en scale-ups ten volle kunnen profiteren van de instrumenten en financiële steun van de EIB; 20. erkent met name dat de EIB-groep een cruciale rol vervult bij het verstrekken van financiële instrumenten en middelen ter ondersteuning van cleantech-start-ups en -scale-ups in de Unie; steunt specifieke steun van de EIB in de vorm van leningen voor start-ups en scale-ups die betrokken zijn bij de groene en digitale transitie om de financieringskloof voor investeringen in infrastructuur en productiecapaciteit aan te pakken, onder voorwaarden; benadrukt de cruciale rol van de EIB bij de inzet van de Unie voor de Europese Green Deal en de Overeenkomst van Parijs; Openbare aanbestedingen 21. dringt aan op de ontwikkeling van efficiënte en transparante mechanismen om de toegang tot overheidsopdrachten voor start-ups en scale-ups te vergemakkelijken, aangezien zij niet over dezelfde juridische en administratieve capaciteit, hetzelfde trackrecord of dezelfde ervaring met de omgang met overheidsdiensten beschikken als gevestigde ondernemingen, en om hun deelname aan innovatieve oplossingen voor uitdagingen in de publieke sector aan te moedigen; Regeldruk 22. is ingenomen met de doelstelling van de Commissie om de lasten in verband met rapportagevereisten met 25 % te verminderen zonder de beleidsdoelstellingen te ondermijnen; is van mening dat de Commissie in dit verband rekening moet houden met de specifieke en structurele beperkingen van start-ups en scale-ups om de kostendruk te verminderen en het concurrentievermogen te bevorderen; dringt aan op een evenwichtige benadering van EU-wetgeving met betrekking tot het bevorderen van groei, ondernemerschap en de dubbele transitie; pleit voor de consistente toepassing van het “denk eerst klein”-beginsel bij interne beraadslagingen en in relevante wetgevingsvoorstellen en beleidsinitiatieven; 23. benadrukt het belang van het stroomlijnen en bevorderen van het eenmaligheidsbeginsel voor het delen van gegevens tussen overheidsdiensten, en van het beginsel dat digitaal de norm is binnen administratieve procedures, zowel op het niveau van de EU als dat van de lidstaten; is van mening dat de standaardisering en digitalisering van procedures en formulieren, in overeenstemming met deze beginselen, start-ups en scale-ups in hoge mate zullen helpen bij het terugdringen van de administratieve lasten op de lange termijn; verzoekt de Commissie en de lidstaten vorderingen te maken bij de toepassing van deze beginselen; 24. dringt aan op de vaststelling van startersvriendelijke regelgeving en kaders die de groei, schaalbaarheid en grensoverschrijdende activiteiten van start-ups en scale-ups vergemakkelijken en tegelijkertijd consumentenbescherming, gegevensbescherming en eerlijke concurrentie waarborgen; onderstreept dat het belangrijk is dat de nalevingskosten voor start-ups en scale-ups worden beperkt; dringt er bij de Commissie op aan om kmo’s, start-ups en scale-ups meer te ondersteunen bij het omgaan met complexe regelgeving, door programma’s ter bevordering van rechtswinkels uit te breiden, bijvoorbeeld in het kader van de digitale innovatiecentra van het programma Digitaal Europa; 25. dringt er bij de Commissie op aan een “start-uptoets” te ontwikkelen en goed te keuren, naar het voorbeeld van de kmo-toets die zij in 2021 heeft goedgekeurd, om het effect van wetgeving die gericht is op innovatie, financiering en concurrentievermogen beter te kunnen beoordelen; neemt kennis van het voorstel van de voorzitter van de Commissie om een concurrentievermogenstoets in te voeren voor nieuwe EU-wetgeving, die door een onafhankelijke raad moet worden uitgevoerd; is van mening dat deze concurrentievermogenstoets een speciaal kader moet hebben voor start-ups, scale-ups en kmo’s om ervoor te zorgen dat regelgeving het opstarten van nieuwe bedrijven in Europa stimuleert; 26. verzoekt de Commissie het effect op start-ups van aankomende wetgeving die gericht is op kmo’s, industrie en innovatie opnieuw te evalueren, rekening houdend met de specifieke behoeften en kenmerken van start-ups; 27. neemt kennis van nieuwe instrumenten voor betere regelgeving en het “one in, one out” -beginsel; is van mening dat de Commissie en de lidstaten nog ambitieuzer moeten zijn op het gebied van vereenvoudiging van de regelgeving en verlaging van de nalevingskosten, onder meer door de consistente toepassing van het EU-recht in alle lidstaten en door overlappende wetgeving op de interne markt aan te pakken, met name voor start-ups en scale-ups; acht deze vereenvoudiging van essentieel belang voor het bevorderen van innovatie en het concurrentievermogen; Aanwerving van talent 28. wijst erop dat de waargenomen kloof op het gebied van benodigd talent dringend moet worden gedicht en er dringend een ecosysteem tot stand moet worden gebracht waarin talent niet alleen ruimschoots aanwezig is, maar ook volledig in de technologiesector is geïntegreerd; wijst met bezorgdheid op het feit dat de EU over het algemeen minder bachelorstudies op het gebied van AI aanbiedt dan in sommige landen die veel kleiner zijn het geval is; is van mening dat er behoefte is aan een gerichte aanpak op EU-niveau om dit probleem te verhelpen; merkt in dit kader op dat het actieplan voor digitaal onderwijs, het initiatief “Europese Universiteiten” en, in bredere zin, de Europese onderwijsruimte, kunnen worden uitgebreid om de totstandbrenging van strategische samenwerkingen tussen academische instellingen en industrieën verder te vergemakkelijken, teneinde ervoor te zorgen dat afgestudeerden goed voorbereid zijn op de dynamische arbeidsmarkt en uitgerust zijn met de hiervoor benodigde vaardigheden; nodigt de lidstaten uit de investeringen in opleidingen en onderwijs op te schroeven door onderwijs- en opleidingsprogramma’s tot stand te brengen die zijn toegesneden op technologische en ondernemersvaardigheden, met inbegrip van initiatieven voor een leven lang leren voor ondernemers die reeds in de sector actief zijn, met name voor scale-ups; 29. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan initiatieven te ondersteunen die digitale en industriële vaardigheden, samenwerking, kennisdeling, ondernemerschap en mentorschap op alle onderwijsniveaus bevorderen en mensen de nodige kennis en competenties bijbrengen om zich in het digitale tijdperk te ontplooien; herinnert aan het belang van vaardigheden op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM); 30. spoort de Commissie en de lidstaten aan voorlichtingscampagnes te ontwikkelen die zijn gericht op het bevorderen van werkgelegenheid in de digitale en industriële sectoren, met bijzondere aandacht voor het aantrekken van meer vrouwelijk talent in deze sectoren; 31. dringt er bij de Commissie op aan start-ups en scale-ups op te nemen in haar vaardigheden- en talentenprogramma’s en de aandacht te vestigen op de kansen die start-ups en scale-ups bieden aan jonge afgestudeerden, met inbegrip van werkgelegenheid; is van mening dat de bestaande onderwijsprogramma’s en -initiatieven in de Unie, meer in het bijzonder Erasmus+, voor deze doelstellingen kunnen worden ingezet; 32. benadrukt dat het in tijden van krappe EU-arbeidsmarkten voor geschoolde werknemers van essentieel belang is de aanwerving van internationaal talent te vergemakkelijken; benadrukt dat het van belang is het beginsel van non-discriminatie in acht te nemen, diversiteit en inclusiviteit in het ecosysteem voor start-ups en scale-ups te bevorderen, en gelijke kansen voor iedereen te waarborgen, onder meer voor jongeren, gevestigde professionals en ondervertegenwoordigde groepen; neemt in dit verband kennis van het initiatief van de Commissie om de EU-talentenpool op te zetten; Markttoegang en concurrentie 33. is ervan overtuigd dat het creëren van omstandigheden waarin innovatieve bedrijven in een eenvoudige, duidelijke en voorspelbare omgeving actief kunnen zijn, van essentieel belang is voor hun vermogen om binnen de eengemaakte markt te groeien en uit te breiden, aangezien toegang tot een bredere markt hun vermogen tot het aantrekken van beleggers zal doen toenemen; wijst op het belang van beleidskaders die samenwerking vergemakkelijken en ondersteunen door hindernissen als gevolg van inconsistente nationale regelgeving weg te nemen en de nodige stimulansen te bieden om de actieve deelname van alle belanghebbenden binnen het innovatie-ecosysteem te bevorderen; dringt aan op mechanismen om de risico’s van internationale expansie te beperken, zodat start-ups en scale-ups de nodige steun en begeleiding krijgen om de onzekerheden die inherent zijn aan wereldwijde markten het hoofd te bieden; 34. merkt op dat volgens de “Deep Tech Finder” van het Europees Octrooibureau meer dan 10 % van de Europese start-ups die Europese octrooien hebben aangevraagd reeds EIC‑middelen heeft ontvangen; is ervan overtuigd dat er meer bekendheid moet worden gegeven aan het belang van intellectuele eigendom; is van mening dat de hervorming van het eenheidsoctrooi (6) een goed voorbeeld is waarmee wordt beoogd uniforme bescherming in alle deelnemende landen te bieden op basis van een onestopshop-benadering, door de administratieve lasten te verlagen en te zorgen voor consistentie in de jurisprudentie; verzoekt de lidstaten die de overeenkomst betreffende een eengemaakt octrooigerecht nog niet hebben geratificeerd, dit te doen ten behoeve van het ecosysteem voor start-ups; 35. neemt kennis van de doelstellingen van de EU met betrekking tot de verordening voor een nettonulindustrie (7) en verzoekt de Commissie na te gaan hoe aanvullende initiatieven kunnen worden voorgesteld om het concurrentievermogen van start-ups en scale-ups die betrokken zijn bij de waardeketens voor nettonultechnologie te vergroten en bij te dragen aan hun positie in het mondiale speelveld van de nettonultechnologie; verzoekt de Commissie om in samenwerking met de lidstaten te evalueren hoe respectievelijk start-ups en scale-ups kunnen bijdragen tot de decarbonisatiedoelstellingen van de EU en om in het kader van de planningprocessen, zoals de nationale energie- en klimaatplannen, rekening te houden met hun rol; 36. wijst erop dat het nodig is een technologielandschap te bevorderen dat zowel concurrentievermogen als innovatie behelst; is van mening dat de reguleringsmechanismen zich in overeenstemming met de technologische vorderingen en marktverschuivingen moeten aanpassen en ontwikkelen teneinde concurrentievermogen en innovatie te ondersteunen, met name met betrekking tot Europese start-ups; verzoekt de Commissie en de lidstaten alomvattende plannen en strategieën op te stellen voor de benutting van door start-ups en scale-ups geboden technologische innovatie, teneinde het concurrentievermogen te vergroten en de klimaatdoelstellingen te verwezenlijken; Toegang tot gegevens 37. moedigt de Commissie aan om realtime inzichten in publieke gegevens mogelijk te maken die een betere besluitvorming mogelijk maken en innovatie stimuleren voor start-ups en scale-ups, en tegelijkertijd persoonsgegevens en andere gegevens van gevoelige aard te beschermen, in overeenstemming met de huidige EU-datawetgeving; verzoekt de Commissie om binnen het kader voor toegang tot financiële gegevens samen te werken met het bedrijfsleven om consistente en geharmoniseerde normen voor financiële datasets vast te stellen, alsook een kader om te zorgen voor een betrouwbaardere, efficiëntere en innovatievere uitwisseling van financiële gegevens tussen bedrijven, derden en overheden; 38. verzoekt de Commissie te zorgen voor een geharmoniseerde en doeltreffende uitvoering van recente digitale regelgeving, met name de digitaledienstenverordening (8) , de digitalemarktenverordening (9) , de datagovernanceverordening (10) , de dataverordening (11) en de aankomende verordening artificiële intelligentie (12) ; verzoekt de Commissie en de lidstaten een door Europa geleid ecosysteem van marktplaatsen voor niet-persoonsgegevens te bevorderen; stelt voor kaders te ontwikkelen voor het harmoniseren van de behandeling van gegevensreeksen als activa binnen financiële boekhouding en verslaglegging; Innovatie-ecosysteem en ondersteunende structuren 39. is ingenomen met de aankondigingen over de benoeming van een kmo-gezant van de EU; benadrukt voorts dat deze gezant een uitgebreide analyse moet uitvoeren en periodiek verslag moet uitbrengen over de status van Europese start-ups en scale-ups, onder meer over hun dagelijkse hindernissen en dilemma’s; spoort de Commissie aan binnen haar relevante directoraten-generaal contactpunten op te zetten voor start-ups en scale-ups met het oog op een betere coördinatie van het desbetreffende beleid; verzoekt de Commissie een specifiek netwerk van adviseurs voor scale-ups op te zetten als onderdeel van het Enterprise Europe Network; 40. benadrukt dat het van essentieel belang is een inclusief ecosysteem voor start-ups tot stand te brengen dat voor iedereen, met inbegrip van jongeren, gevestigde professionals en ondervertegenwoordigde groepen, in banen met gelijke kansen voorziet; verzoekt de Commissie en de lidstaten proactieve initiatieven en beleid te ontwikkelen voor het actief bevorderen van inclusiviteit door het aanpakken van systematische belemmeringen, vertekening en vooroordelen en door een gelijk speelveld voor ondervertegenwoordigde groepen te bevorderen; pleit voor de ontwikkeling van relevante mentorschapsprogramma’s, netwerkmogelijkheden en educatieve en andere initiatieven die specifiek zijn toegesneden op ondervertegenwoordigde groepen; 41. dringt erop aan dat expertise wordt gebundeld door middel van strategische partnerschappen, samenwerking en het delen van kennis en middelen tussen de academische wereld, actoren uit het bedrijfsleven en overheidsinstanties, waarbij gebruik wordt gemaakt van hun gezamenlijke sterke punten en expertise binnen de context van slimme specialisatiestrategieën; 42. beveelt aan om regionale ecosystemen voor start-ups die lokale universiteiten, ondernemers, bedrijven en overheidsinstanties samenbrengen te versterken, onder andere via innovatiehubs, incubators, accelerators en venture builders, om de sterke punten en middelen van elke regio te benutten; verzoekt de Commissie voor betere coördinatie te zorgen tussen locatiegebonden innovatiebeleid en op excellentie gebaseerd innovatiebeleid op Unieniveau; neemt kennis van de succesverhalen van ecosystemen voor start-ups en de lessen die uit hun ervaringen zijn getrokken; pleit ervoor dat dergelijke regionale ecosystemen voor start-ups uitgroeien tot een forum voor ecosysteemleiders voor het uitwisselen van ideeën en beste praktijken; o o o 43. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2022)0695 ), — gezien artikel 81, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0002/2023), – gezien zijn resolutie van 2 februari 2017 met aanbevelingen aan de Commissie over grensoverschrijdende aspecten van adopties (1) , – gezien zijn resolutie van 5 april 2022 over de bescherming van de rechten van het kind in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken (2) , – gezien de besluiten van de Commissie verzoekschriften met betrekking tot een aantal door burgers van de Unie ingediende verzoekschriften over de noodzaak van een rechtskader inzake de grensoverschrijdende erkenning van de afstamming tussen de lidstaten; – gezien advies 2/2023 van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake afstamming, – gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door de Franse senaat en door de Italiaanse senaat, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, — gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0368/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het voorstel van de Commissie, zoals geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 1 juli 2020, getiteld “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” ( COM(2020)0274 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020, getiteld “Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie” ( COM(2020)0628 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2021 inzake de totaalaanpak voor onderzoek en innovatie – de strategie van Europa voor internationale samenwerking in een veranderende wereld ( COM(2021)0252 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 januari 2022 inzake een Europese strategie voor universiteiten ( COM(2022)0016 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 27 april 2022, getiteld “Aantrekken van vaardigheden en talent naar de EU” ( COM(2022)0657 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 17 januari 2023 getiteld “Het benutten van talent in Europa’s regio’s” ( COM(2023)0032 ), – gezien de aanbeveling van de Commissie van 11 maart 2005 betreffende het Europese Handvest voor Onderzoekers en betreffende een Gedragscode voor de Rekrutering van Onderzoekers (1) , – gezien het voorstel van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad betreffende een Europees kader voor het aantrekken en behouden van onderzoeks-, innovatie- en ondernemingstalenten in Europa ( COM(2023)0436 ), waarin een nieuw Europees kader voor onderzoeksloopbanen wordt vastgesteld, – gezien de conclusies van de Raad van 1 december 2020 over de nieuwe Europese Onderzoeksruimte, – gezien de beleidsagenda voor de Europese Onderzoeksruimte 2022-2024, – gezien de conclusies van de Raad van 28 mei 2021 getiteld “Het verdiepen van de Europese Onderzoeks­ruimte: onderzoekers aantrekkelijke en duurzame loopbanen en arbeids­voorwaarden bieden en brain­circulation verwezenlijken”, – gezien Aanbeveling (EU) 2021/2122 van de Raad van 26 november 2021 over een pact voor onderzoek en innovatie in Europa (2) , – gezien de geactualiseerde aanbeveling van de Unesco van 13 november 2017 over wetenschap en wetenschappelijke onderzoekers, – gezien zijn resolutie van 12 maart 2009 getiteld “Betere banen en meer mobiliteit: een Europees partnerschap voor onderzoekers” (3) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie (4) , – gezien zijn resolutie van 11 november 2021 over de Europese onderwijsruimte: een gedeelde holistische benadering (5) , – gezien zijn resolutie van 14 juni 2023 over hoogwaardige stages in de EU (6) , – gezien de vraag aan de Commissie over jonge onderzoekers ( O-000052/2023 – B9‑0034/2023), – gezien artikel 136, lid 5, en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de ontwerpresolutie van de Commissie industrie, onderzoek en energie, A. overwegende dat artikel 179 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) het vrije verkeer van onderzoekers in de hele EU ondersteunt als onderdeel van de versterking van de wetenschappelijke en technologische grondslagen; B. overwegende dat de EU en haar lidstaten uit hoofde van artikel 181 VWEU verplicht zijn hun activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling te coördineren, teneinde de wederzijdse samenhang van het beleid van de lidstaten en het beleid van de EU te verzekeren, waarbij de Commissie alle dienstige initiatieven kan nemen om deze coördinatie te bevorderen en te ondersteunen; C. overwegende dat in artikel 182 VWEU een meerjarenkaderprogramma voor onderzoek en innovatie is vastgesteld, dat moet worden aangevuld met maatregelen die nodig zijn om een Europese onderzoeksruimte (EOR) te realiseren, met inbegrip van maatregelen ter ondersteuning van de opleiding en mobiliteit van onderzoekers; D. overwegende dat met de voltooiing van de EOR het vrije verkeer van onderzoekers, wetenschappelijke kennis en technologie mogelijk zal zijn, hetgeen een reeds lang bestaande prioriteit voor de Europese Unie is; E. overwegende dat in de conclusies van de Raad van 28 mei 2021 wordt gewezen op een groeiende trend richting onzekere banen in de academische wereld, met name op het gebied van sociale en geesteswetenschappen, wat leidt tot een verlies van talent en minder baanzekerheid, en met name negatieve gevolgen heeft voor jonge onderzoekers; overwegende dat het voor het aantrekken en behouden van talent in Europa nodig is om de interoperabiliteit en vergelijkbaarheid tussen onderzoeksloopbanen te versterken door middel van de ontwikkeling van een Europees kader voor onderzoekers en een betere intersectorale mobiliteit tussen het bedrijfsleven en de academische wereld; overwegende dat de allianties van Europese Universiteiten kunnen worden gebruikt om gezamenlijke aanwervingsprocedures te testen en beste praktijken op het gebied van opleiding en loopbaanontwikkeling te ontwikkelen; F. overwegende dat in de mededeling van de Commissie inzake een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie een reeks problemen wordt genoemd die een belemmering vormt voor de loopbaan van jonge onderzoekers, waaronder onzeker werk; overwegende dat er een aanzienlijk gebrek aan evenwicht bestaat tussen het groeiende aantal promovendi en het kleine aantal vaste posities in openbare wetenschapssystemen, hetgeen een belemmering vormt voor het behoud van talent; G. overwegende dat in de mededeling van de Commissie inzake een Europese vaardighedenagenda voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht wordt benadrukt dat onderzoekers een voortrekkersrol spelen op het gebied van wetenschap en innovatie en over specifieke vaardigheden moeten beschikken voor een succesvolle loopbaan binnen en buiten de academische wereld; H. overwegende dat in de mededeling van de Commissie getiteld “Het benutten van talent in Europa’s regio’s” wordt gewezen op de ontwikkelingsval in EU-regio’s die te kampen hebben met demografische achteruitgang, het stagnerende aandeel van de bevolking met een diploma tertiair onderwijs en het vertrek van jongeren uit deze regio’s; I. overwegende dat in de mededeling van de Commissie getiteld “Aantrekken van vaardigheden en talent naar de EU” wordt erkend dat het belangrijk en noodzakelijk is dat de EU aantrekkelijker wordt voor talent uit de hele wereld, waaronder voor mobiele jonge onderzoekers; J. overwegende dat in de mededeling van de Commissie getiteld “De totaalaanpak voor onderzoek en innovatie – De strategie van Europa voor internationale samenwerking in een veranderende wereld” wordt onderstreept hoe belangrijk wetenschapsdiplomatie is en wordt benadrukt dat de EU haar onderzoekers en innovatoren moet aanmoedigen bij te dragen aan en te profiteren van mondiale innovatie-ecosystemen, en dat de EU, door middel van opleidings- en mobiliteitsregelingen voor onderzoekers, samenwerking op het gebied van de ontwikkeling van menselijk kapitaal moet bevorderen, met name aan de hand van de Marie Skłodowska-Curie-acties; K. overwegende dat onder jonge onderzoekers over het algemeen houders van een doctoraat of een gelijkwaardige kwalificatie in de eerste jaren van het wetenschappelijk onderzoek na promotie worden verstaan, en dat elke definitie van jonge onderzoekers gebaseerd moet zijn op het niveau van onderzoekservaring in plaats van op leeftijd; overwegende dat door jonge onderzoekers te definiëren op basis van hun leeftijd het non-discriminatiebeginsel zou kunnen worden geschonden en er geen rekening zou worden gehouden met de verschillende levenstrajecten die mensen ertoe kunnen brengen om voor een onderzoeksloopbaan te kiezen; overwegende dat er bij een dergelijke definitie ook geen rekening wordt gehouden met een aantal van de noodzakelijke loopbaanonderbrekingen waarmee jonge onderzoekers te maken krijgen, zoals moederschaps-, vaderschaps- of ouderschapsverlof, militaire dienst, niet-onderzoekswerk en lange ziekteperioden; L. overwegende dat de aard van de beschikbare financiering vaak bepalend is voor het evenwicht tussen tijdelijke en niet-tijdelijke contracten, met name op nationaal niveau; overwegende dat als het overgrote merendeel van de financiering waartoe universiteiten toegang hebben kortetermijnfinanciering voor projecten is, in de eerste plaats alleen kortetermijncontracten op projectbasis kunnen worden verlengd, aangezien universiteiten moeite zullen hebben om financiële verbintenissen op lange termijn aan te gaan zonder langetermijnfinanciering om hen te ondersteunen; M. overwegende dat veel jonge onderzoekers als gevolg van de COVID-19-crisis negatieve gevolgen hebben ondervonden en hierdoor te maken kregen met een verslechtering van de arbeidsomstandigheden, financieringsproblemen en beperkte toegang tot laboratoria en andere essentiële faciliteiten; overwegende dat zij daardoor minder kans hebben gehad om hun projecten af te ronden, onderzoeken te publiceren en de vereiste kwalificaties voor hun loopbaanontwikkeling te verwerven; N. overwegende dat vrouwen slechts 24 % van de topfuncties in het hoger onderwijs in de Europese Unie bekleden en nog steeds ondervertegenwoordigd zijn onder promovendi in verschillende wetenschappelijke, technologische, engineering- en wiskundevakken (STEM), met inbegrip van informatie- en communicatietechnologie en techniek; overwegende dat weinig lidstaten bepalingen inzake gendergelijkheid op het gebied van onderzoek en innovatie hebben opgenomen en dat het mainstreamen van gender in nationale onderzoeksprogramma’s traag verloopt; O. overwegende dat de EU nog altijd wereldleider is wat het totale aantal onderzoekers betreft, met een aandeel van 23,5 % (tegenover 21,1 % in China en 16,2 % in de VS), en dat het aantal vaste academische functies in Europa niet aanzienlijk is toegenomen; overwegende dat slechts een klein percentage van de promovendi een vaste baan in de academische wereld of openbaar onderzoek zal vinden, waardoor jonge onderzoekers overdraagbare vaardigheden moeten ontwikkelen en de relevante opleiding moeten volgen die nodig is om een succesvolle loopbaan buiten de academische wereld te kunnen ontwikkelen; P. overwegende dat de hoge prijsinflatie van goederen en diensten, in combinatie met de stijgende huurprijzen en hypotheektarieven, bijdraagt aan een crisis in verband met de kosten van levensonderhoud die grote gevolgen heeft voor jonge onderzoekers, met name zij die lage lonen hebben en te kampen hebben met onzekere arbeidsomstandigheden; overwegende dat jonge onderzoekers aanzienlijke hoeveelheden onbetaald werk moeten verrichten om verderop te komen in hun loopbaan, waardoor ze minder mogelijkheden hebben om een aanvullende vergoeding te vinden; Q. overwegende dat in zijn resolutie van 12 maart 2009 getiteld “Betere banen en meer mobiliteit: een Europees partnerschap voor onderzoekers” veel van de belangrijkste problemen zijn geïdentificeerd waarmee jonge onderzoekers momenteel nog steeds worden geconfronteerd, wat een teken is van beperkte vooruitgang in de loop der jaren; R. overwegende dat in zijn resolutie van 8 juli 2021 over een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie een reeks aanbevelingen wordt gedaan om de loopbaanomstandigheden te verbeteren en de deelname aan onderzoeks- en innovatieprogramma’s van de EU te versterken, met name voor jonge onderzoekers en vrouwen in STEM-vakken; S. overwegende dat in zijn resolutie van 11 november 2021 getiteld “De Europese onderwijsruimte: een gedeelde holistische benadering van onderwijs, vaardigheden en competenties” het belang wordt benadrukt van meer onderzoeks- en opleidingsmogelijkheden voor jonge onderzoekers in heel Europa, alsook van de wederzijdse erkenning van diploma’s en kwalificaties die de loopbaanmobiliteit kunnen vergemakkelijken; T. overwegende dat de doelstelling om 3 % van het bruto binnenlands product (bbp) van de Unie uit te geven aan onderzoek en ontwikkeling nog niet is gehaald, voornamelijk als gevolg van een gebrek aan particuliere investeringen in onderzoek en ontwikkeling, met een aanhoudende onderinvestering in wetenschap, onderzoek en innovatie, en een ondermijning van het vermogen van onderzoeksorganisaties om uitstekende loopbaanperspectieven te bieden tot gevolg; U. overwegende dat het begrip “jonge onderzoekers” geen betrekking heeft op de leeftijd van de onderzoekers, maar op het stadium van hun loopbaan, wat in de huidige omstandigheden betekent dat veel van de onderzoekers in kwestie niet meer als jong kunnen worden beschouwd; Loopbaanvoorwaarden en netwerkmogelijkheden 1. is ingenomen met de voorstellen van de Commissie van juli 2023 om onderzoeksloopbanen in de EU aantrekkelijker te maken en meer mogelijkheden voor mobiliteit te bieden; herinnert eraan dat het verbeteren van onderzoeksloopbanen, met name voor jonge onderzoekers, een kernprioriteit is van de EOR-beleidsagenda 2022-2024 en kan helpen bepalen of de EU haar status van wereldleider op het gebied van onderzoek en innovatie en nieuwe technologieën behoudt; 2. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad tot vaststelling van een nieuw Europees kader voor onderzoeksloopbanen, met inbegrip van een nieuw handvest voor onderzoekers en een Europees competentiekader voor onderzoekers (ResearchComp) ter ondersteuning van de intersectorale mobiliteit, waarbij een EOR-talentenplatform en een waarnemingspost voor onderzoek en innovatie worden betrokken; onderstreept dat uit recent onderzoek blijkt dat de kwaliteit van gegevens over onderzoeksloopbanen in Europa ontoereikend is om doeltreffend beleid te ontwikkelen; dringt er bij de Commissie op aan meer ambitie aan de dag te leggen bij het verzamelen van gegevens, zowel wat betreft de kwaliteit als de snelheid; 3. merkt op dat het aantal onderzoekers in Europa de afgelopen tien jaar aanzienlijk is toegenomen, maar dat de kwaliteit van de banen is afgenomen; uit zijn bezorgdheid over het feit dat een gebrek aan vaste aanstellingen, een tendens naar tijdelijke en onzekere contracten, achterhaalde rechts- en werkgelegenheidskaders en een gebrek aan institutionele loopbaanondersteuning voor beginnende onderzoekers hen kunnen beletten hun toekomst te plannen en velen ertoe kunnen aanzetten Europa te verlaten voor niet-EU-landen die aantrekkelijkere en stabielere voorwaarden bieden voor internationaal talent; is van mening dat een dergelijke braindrain een groot risico vormt voor de EU voor de verwezenlijking van haar doelstelling om een wereldmacht te blijven op het gebied van onderzoek en innovatie, met name op het gebied van een aantal van de meest geavanceerde technologieën voor schone energie, deep tech en digitale technologieën; herinnert eraan dat dit verlies aan talent ook een verspilling is van de overheidsmiddelen die in alle stadia van de vorming van jonge onderzoekers zijn geïnvesteerd; 4. is van mening dat het EU-beleid ter bestrijding van de braindrain van jonge onderzoekers moet worden uitgebreid, niet alleen door de bewezen waarde van mobiliteit te erkennen, maar ook door te onderzoeken op welke manier talent kan worden behouden en aangetrokken in de lidstaten en regio’s die het meest te leiden hebben onder deze massale uittocht van onderzoekers, en door deze lidstaten te verplichten aanzienlijk meer inspanningen te leveren om de loopbanen van hun jonge onderzoekers te ondersteunen; 5. betreurt het feit dat de EU-financiering voor onderzoek door sommige lidstaten wordt gebruikt als compensatie voor de verlaging van de nationale financiering die is ontstaan door bredere budgettaire beperkingen, en niet wordt ingezet om een aanvullend en hoger niveau van excellentie in hun academische stelsels te ontwikkelen; 6. erkent dat promovendi worden geconfronteerd met veel van dezelfde problemen en dezelfde zorgen hebben als jonge postdoctorale onderzoekers, waaronder isolatie, onzekere arbeidsovereenkomsten en financiële onzekerheid, alsook aanzienlijke uitdagingen op het gebied van mobiliteit en loopbaanontwikkeling; is van mening dat een alomvattend kader om de problemen van jonge onderzoekers aan te pakken maatregelen moet omvatten ter ondersteuning van zowel doctorale als postdoctorale onderzoekers; betreurt het feit dat te veel promovendi beurzen hebben die slechts beperkte sociale zekerheid bieden, ondanks de hooggekwalificeerde aard van hun taken; benadrukt dat mobiliteit weliswaar gunstig is voor academici in hun professionele ontwikkeling en bijdraagt tot de kwaliteit van de wetenschap wereldwijd, maar ook tot aanzienlijke uitdagingen kan leiden voor onderzoekers in hun privéleven; 7. spoort universiteiten en onderzoeksinstellingen in Europa aan aantrekkelijkere doctorale en postdoctorale functies aan te bieden, en in het bijzonder te overwegen het salarisniveau te verhogen als het salarisniveau momenteel te laag is voor onderzoekers om een passend evenwicht tussen werk en privéleven te waarborgen en te voorzien in een aanvaardbare levenstandaard, met name met betrekking tot de hoge inflatie en de stijgende huurprijzen; merkt op dat jonge onderzoekers in Europa fatsoenlijk moeten kunnen rondkomen van hun salaris, zodat wij vrij gekozen onderzoek van de hoogste kwaliteit bevorderen; is ernstig bezorgd over de suggestie dat sommige agentschappen die onderzoek financieren, verwachten dat onderzoeksorganisaties minder dan een voltijdequivalent per volledige projectmaand aan werkplannen besteden, hetgeen ertoe zou kunnen leiden dat het daadwerkelijke inkomensniveau van doctoraatsonderzoekers onder het minimumloon komt te liggen; 8. erkent dat er een versterking nodig is van de netwerken tussen verenigingen van onderzoekers en universiteiten in de hele EU om de gemeenschappelijke belangen van jonge onderzoekers op een betere manier te bevorderen; 9. is ingenomen met EU TalentOn en andere EU-initiatieven ter bevordering van netwerken, zichtbaarheid en samenwerking tussen jonge onderzoekers; is van mening dat de Commissie dergelijke initiatieven moet consolideren en specifieke financieringslijnen moet ontwikkelen ter ondersteuning van netwerkdoelstellingen binnen een veel bredere pool van Europese onderzoekers, waarbij de deelname van jonge onderzoekers aan dergelijke EU-initiatieven de norm wordt in plaats van de uitzondering; 10. steunt de verbetering van begeleidingsprogramma’s om jonge onderzoekers op verschillende professionele trajecten wegwijs te maken en om de mobiliteit van onderzoeksmedewerkers binnen en tussen de verschillende sectoren te bevorderen; is van oordeel dat jonge onderzoekers de mogelijkheid moeten hebben om deel te nemen aan hoogwaardige, betaalde stages in sectoren die relevant zijn voor hun loopbaan en die hun professionele vooruitzichten kunnen verbreden en verbeteren; 11. dringt aan op een alomvattende inspanning om de belemmeringen voor het vrije verkeer van onderzoekers, wetenschappelijke kennis en technologie binnen de lidstaten, in Europa en daarbuiten in kaart te brengen en weg te nemen; is er voorstander van om van de volledige vergoeding van de verplaatsingskosten een standaardpraktijk in Europa te maken; dringt erop aan dat de lidstaten bijzondere inspanningen leveren om samenwerking te bevorderen en administratieve procedures verder op elkaar af te stemmen, zodat onderzoekers zich gemakkelijker met hun gezin in de Unie kunnen verplaatsen; onderstreept dat de lidstaten ernaar moeten streven om de administratieve lasten in verband met de aanwerving van jonge onderzoekers en de verlenging van hun contracten te verminderen; 12. is van mening dat academische loopbanen voor jonge onderzoekers in de sociale en geesteswetenschappen bijzonder uitdagend zijn als gevolg van lagere salarissen en een beperktere financiering voor onderzoek in het algemeen; is van oordeel dat er maatregelen moeten worden genomen om te garanderen dat een onderzoeksloopbaan in de sociale en geesteswetenschappen soortgelijke kansen biedt als onderzoek in STEM-vakken; erkent dat er in de Europese economie een toenemend tekort is aan hoogopgeleide werknemers op het gebied van STEM, maar herinnert eraan dat kennis van sociale en geesteswetenschappen ook essentieel is voor de werking van een vrije en open economie en samenleving; 13. is van mening dat het bevorderen van wetenschappelijke kennis via rigoureus onderzoek een gegronde doelstelling op zich moet blijven; stelt dat jonge onderzoekers de vrijheid moeten hebben om hun loopbaan te ontwikkelen op een manier die prioriteit geeft aan fundamenteel onderzoek en niet noodzakelijkerwijs de onmiddellijke ontwikkeling van commerciële en technologische oplossingen vereist; herinnert eraan dat een stage vaak een eerste beroepservaring is en dat dit het loopbaantraject van iemand kan bepalen; wijst er derhalve op dat onderzoekscentra concurrerende beloningen moeten bieden om getalenteerde jonge onderzoekers aan te trekken; Financiering 14. benadrukt dat de verantwoordelijkheid voor voldoende en duurzame overheidsfinanciering voor wetenschap, onderzoek en innovatie in de eerste plaats bij de lidstaten ligt; merkt op dat de inspanningen van de Unie, onder meer via het kaderprogramma, een aanvulling zijn op de nationale inspanningen en geen oplossing bieden voor de uitdagingen die het gevolg zijn van de onvolmaakte structuur van nationale systemen; dringt erop aan dat de lidstaten zich ertoe verbinden de financiering van onderzoek en innovatie (O&I) naar een ambitieuzer niveau te tillen, waarbij de doelstelling om daar 3 % van het bbp in te investeren, zoals vastgelegd in de conclusies van de Raad van 1 december 2020, volledig wordt verwezenlijkt; is van mening dat om deze doelstelling te halen, van die 3 % van het bbp ten minste 1,25 % afkomstig moet zijn van overheidsfinanciering; pleit voor meer publieke en private toezeggingen op het gebied van O&I, alsook voor betere samenwerkings- en financieringsmechanismen tussen de publieke en particuliere sector, aangezien dit nodig is om het potentieel van de EU als wereldleider te behouden en om prangende maatschappelijke uitdagingen aan te pakken, met als bijkomend voordeel dat jonge onderzoekers veelbelovendere loopbaanperspectieven op lange termijn worden geboden; 15. betreurt dat het slagingspercentage van de belangrijkste financieringsregelingen in het kader van Horizon Europa, met inbegrip van regelingen die gericht zijn op de ontwikkeling van onderzoeksloopbanen (met name de Marie Skłodowska-Curie-beurzen en de starterspremies van de Europese Onderzoeksraad), nog steeds te laag is en dat het merendeel van de projecten die als excellent werden beoordeeld geen financiering ontvangen; 16. stelt dat wanneer een groot aantal excellente en innovatieve projecten niet wordt gefinancierd, de capaciteit van Europa op het gebied van O&I zal verzwakken, waardoor getalenteerde jonge onderzoekers gedemotiveerd kunnen worden en velen onder hen hun vaardigheden elders zullen gebruiken; 17. beweert dat een hoger slagingspercentage voornamelijk gunstig zou kunnen zijn voor aanvragers uit EU-lidstaten met een zwakkere onderzoeksinfrastructuur en minder capaciteit voor administratieve ondersteuning, en die doorgaans meer moeilijkheden hebben ondervonden om concurrerende EU-financiering te verkrijgen; 18. betreurt het feit dat noch in het voorstel voor de EU-begroting voor 2024, noch in de voorgestelde herziening van het meerjarig financieel kader is voorzien in een verhoging van de middelen voor Horizon Europa, die noodzakelijk is om het slagingspercentage voor EU-financiering te verbeteren en te voorkomen dat talent verloren gaat doordat jonge onderzoekers hun loopbaan buiten de EU voortzetten; dringt aan op meer middelen voor Horizon Europa, zodat elk subprogramma ten minste 50 % van alle als excellent beoordeelde voorstellen kan financieren; Mobiliteit en overdraagbaarheid 19. steunt het beginsel van mobiliteit tussen de lidstaten en tussen sectoren als een van de hoekstenen van het onderzoeksbeleid en de financiering van de EU, en als een belangrijk instrument om de ontwikkeling van jonge onderzoekers binnen Europa te bevorderen en ondersteunen, wat leidt tot beter onderzoek en betere loopbaanperspectieven; 20. merkt op dat een aantal van de meest prestigieuze EU-financieringsregelingen gericht zijn op loopbaanontwikkeling op het gebied van onderzoek, waaronder de Marie Skłodowska-Curie-acties en de starterspremies van de Europese Onderzoeksraad; benadrukt dat het belangrijk is om gebruik te maken van EU-financieringsregelingen om onderzoekers aan te sporen naar Europa terug te keren nadat zij hun wetenschappelijk onderzoek na promotie in een derde land hebben afgerond, zodat de braindrain die schade brengt aan de Europese onderzoekstelsels wordt tegengehouden; 21. betreurt dat de Raad geen concretere stappen heeft ondernomen om alle lidstaten ertoe te verbinden de belemmeringen weg te nemen die de mobiliteit van jonge onderzoekers kunnen bemoeilijken; erkent dat er een aantal vrijwillige inspanningen zijn geleverd voor meer harmonisering, maar is van mening dat verouderde en starre nationale regels de mobiliteit tussen academische stelsels zeer moeilijk maken, gaande van moeilijkheden en vertragingen bij de erkenning van academische kwalificaties tot het risico op onzekere arbeidsomstandigheden en verlies van socialezekerheidsrechten voor onderzoekers die voor transnationale mobiliteit kiezen; 22. is ingenomen met het ERA4You-initiatief en het voorgestelde EOR-talentenplatform als middel om mobiliteit tussen de verschillende sectoren aan te moedigen en de perspectieven van jonge onderzoekers te verbeteren; 23. waarschuwt ervoor dat het louter aanmoedigen van jonge onderzoekers om de academische wereld te verlaten voor andere sectoren er niet toe leidt dat een onderzoeksloopbaan als zodanig aantrekkelijker wordt; is van mening dat het verbeteren van academische loopbaantrajecten en het verhogen van de intersectorale mobiliteit als twee complementaire doelstellingen moeten worden beschouwd, waarbij het uiteindelijke doel doorstroming in alle richtingen is, ook vanuit bedrijven en overheidsdiensten terug naar universiteiten en openbare onderzoeksinstellingen; beklemtoont dat het ondersteunen van jonge onderzoekers gedurende hun volledige loopbaantraject ervoor zou helpen zorgen dat ze in het onderzoekstelsel van de EU blijven; 24. onderstreept de grote geografische verschillen in de aantrekkelijkheid en duurzaamheid van onderzoeksloopbanen, die tot dusver niet op een alomvattende manier door EU-financiering konden worden aangepakt; stelt vast dat de mobiliteit van onderzoekers voornamelijk een eenrichtingsproces is (van zuid en oost naar noord en west), terwijl de EU moet streven naar een meer uitgebalanceerd circulair verkeer van onderzoekers tussen de academische stelsels, zodat talent kan doorstromen en de braindrain kan worden tegengegaan; 25. legt de nadruk op de aanhoudende moeilijkheden bij de overdraagbaarheid van rechten tussen landen, evenals op de belemmeringen voor de overdraagbaarheid tussen de verschillende sectoren (publiek of particulier) binnen dezelfde lidstaat; stelt dat een betere overdraagbaarheid van rechten de loopbaanmobiliteit zou vergemakkelijken en ervoor zou zorgen dat meer jonge onderzoekers in Europa blijven; spoort de Commissie aan na te denken over oplossingen voor deze kwestie in het kader van allianties van Europese universiteiten; 26. steunt het plan van de Commissie om voort te bouwen op het pan-Europese pensioenfonds voor onderzoekers (Resaver) en een overkoepelend kader voor loopbanen van onderzoekers te ontwikkelen om grens- en sectoroverschrijdende mobiliteit te bevorderen en wijst erop dat verdere inspanningen nodig zijn om te garanderen dat dit pensioenfonds daadwerkelijk gunstig is voor onderzoekers; 27. betreurt dat de procedures voor de standaardisering en de erkenning van academische graden en diploma’s tussen de verschillende landen te bureaucratisch van aard kunnen zijn en op een inconsistente wijze worden toegepast; beschouwt wederzijdse erkenning als een noodzakelijke voorwaarde voor de mobiliteit van jonge onderzoekers, hetgeen niet gepaard mag gaan met onredelijke administratieve lasten of lange vertragingen die de mobiliteit en aanwerving kunnen belemmeren; 28. onderstreept dat al deze uitdagingen nog groter zijn voor onderzoekers die vanuit derde landen naar de Unie komen; merkt op dat de Unie en haar lidstaten zich meer moeten inzetten om te garanderen dat de visum- en ziekteverzekeringsvereisten die nodig zijn om de Unie te betreden en andere toegangsvereisten eenvoudiger en vlotter toegankelijk en beschikbaar zijn voor onderzoekers uit derde landen; beklemtoont dat dit absoluut noodzakelijk is om meer talent naar Europa te krijgen; Maatregelen op het gebied van genderevenwicht en welzijn 29. erkent dat er meer inspanningen moeten worden geleverd om gendergelijkheid en ‑evenwicht in onderzoeksloopbanen te waarborgen; dringt erop aan de diversiteit in onderzoeksinstellingen te vergroten, met name door gendergelijkheid te waarborgen en te bevorderen en door gebruik te maken van het instrument voor gendergelijkheid in de academische wereld en onderzoeksinstellingen (GEAR); benadrukt dat bijzondere inspanningen nodig zijn om de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de STEM-vakken aan te pakken; 30. stelt vast dat slechts een derde van de onderzoekers vrouwen zijn en iets meer dan een kwart van de academische functies op hoog niveau door vrouwen zijn bekleed, terwijl vrouwen een onevenredig groot deel uitmaken van de onderzoekers met deeltijdse of onzekere arbeidscontracten in Europa; 31. pleit voor een gezamenlijke toezegging op EU-niveau en in de lidstaten om ervoor te zorgen dat aanwervings- en selectieprocedures genderneutraal zijn en niet beïnvloed worden door vooroordelen; wijst erop dat Horizon Europa momenteel experimenteert met de mogelijkheid om bij bepaalde projecten te anonimiseren, teneinde vooroordelen bij de beoordeling te verminderen; 32. merkt op dat jonge onderzoekers vaak een aanzienlijke hoeveelheid onbetaald werk moeten uitvoeren om hun loopbaanontwikkeling te waarborgen, wat hun mogelijkheden beperkt om buiten de academische wereld bij te verdienen; is van mening dat de huidige crisis in verband met de kosten van levensonderhoud een extra risico vormt voor de levensvatbaarheid van onderzoeksloopbanen en dat dit sommige van de meest bekwame jonge onderzoekers in Europa ervan kan weerhouden om hun onderzoekstraject voort te zetten, met name onderzoekers die uit meer kansarme milieus komen of onderzoekers met zorgtaken; 33. bekritiseert het gebrek aan transparantie en merite in veel gesloten academische procedures, evenals de toename van laagbetaalde, onzekere en deeltijdse onderzoekscontracten; betreurt het feit dat veel openbare universiteiten relatief gesloten blijven voor externe sollicitanten; onderstreept de ambitie van Euraxess om alle open vacatures in Europa op één plaats te publiceren, om kansen voor en eerlijke concurrentie tussen onderzoekers te bevorderen; 34. uit zijn bezorgdheid over het gebrekkige evenwicht tussen werk en privé, de stress en het geestelijk welzijn van vele jonge onderzoekers, voornamelijk voor degenen die tijdens de COVID-19-pandemie hebben geworsteld met isolatie en verlies van financiering; betreurt het feit dat de pandemie bijzonder moeilijk was voor onderzoekers met zorgtaken, een groep waartoe nog steeds onevenredig veel vrouwen behoren; 35. verzoekt de lidstaten te zorgen voor eerlijke en transparante procedures om het hoofd te bieden aan verschillende vormen van intimidatie en misbruik in academische stelsels, aangezien dit in het bijzonder invloed kan hebben op de loopbanen van beginnende onderzoekers, die sterk afhankelijk blijven van referenties en aanbevelingen van hooggeplaatste academici om hun academische loopbaan te doen slagen; Belemmeringen voor financiering en evaluatieprocedures 36. spoort de Commissie aan na te denken over manieren die kunnen voorkomen dat EU-financieringsregelingen onrealistische verwachtingen opleggen aan jonge onderzoekers of onredelijke belemmeringen vormen voor aanvragen van jonge onderzoekers, met name degenen uit landen met zwakkere administratieve ondersteuningsstructuren; 37. steunt inspanningen om evaluatieprocedures te stroomlijnen en te vereenvoudigen op een manier die stress en rompslomp voor jonge onderzoekers zou verminderen en meer nadruk zou leggen op de kwaliteit van de aanvragen in plaats van op de kwantiteit; 38. is ingenomen met het excellentiekeurmerk dat getalenteerde jonge onderzoekers meer dan één kans biedt om EU-financiering te krijgen voor hetzelfde soort project; is van oordeel dat het excellentiekeurmerk met name noodzakelijk is in het licht van de lage slagingspercentages voor individuele EU-subsidies in het kader van Horizon Europa, die het gevolg zijn van onvoldoende beschikbare middelen voor de financiering van de meeste O&I-projecten die een excellente evaluatiescore krijgen; Volgende stappen 39. merkt op dat voormalig commissaris Mariya Gabriel herhaaldelijk heeft verklaard dat de arbeidsomstandigheden en -mogelijkheden voor jonge onderzoekers in Europa moeten worden verbeterd; is verheugd dat commissaris Iliana Ivanova tijdens haar hoorzitting in het Parlement heeft beloofd om het werk van haar voorganger in deze richting voort te zetten, door alle consortia samen te brengen om jonge onderzoekers te ondersteunen en eerlijke beloning en carrièremogelijkheden te bevorderen; 40. dringt er bij de Commissie op aan prioriteit te geven aan de uitvoering van een “waarnemingspost voor onderzoeksloopbanen” in de vorm van een open monitorings- en rapportagesysteem in heel Europa met betrekking tot de jaarlijkse vooruitgang op het gebied van rand- en arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van beloning, sociale zekerheid, soort contract en pensioenniveau; wijst erop dat dit verdere werkzaamheden en proefprojecten vereist die in directe samenwerking met de instanties die momenteel over dergelijke gegevens beschikken, moeten worden ontwikkeld; 41. verzoekt de Raad de door de Commissie voorgestelde nieuwe initiatieven om onderzoeksloopbanen te bevorderen en de EOR te versterken, zo spoedig mogelijk goed te keuren en uit te voeren, waaronder het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende de herziening van het Handvest voor Onderzoekers en een Europees competentiekader voor onderzoekers; 42. verzoekt de Commissie na te gaan hoe het kaderprogramma kan bijdragen tot het bevorderen van meer diversiteit in onderzoeksloopbanen; dringt er met name bij de Commissie op aan scenario’s uit te werken en de haalbaarheid van deze scenario’s te evalueren met het oog op nieuwe financierings- en contractuele regelingen voor projecten van het kaderprogramma, met als doel de gewenste verandering in aanwervings- en behoudpraktijken van begunstigden van het programma te bevorderen; is van mening dat in dergelijke scenario’s ook de haalbaarheid zou kunnen worden onderzocht van een Europese garantie voor publieke onderzoeksorganisaties die onderzoeksmedewerkers in dienst nemen voor de tenuitvoerlegging van een project van Horizon Europa met contracten die een significant langere looptijd hebben dan de duur van het project; is van mening dat de Commissie waar mogelijk moet kijken naar manieren om nieuwe vormen van institutionele financieringsmechanismen in het kader van Horizon Europa aan te moedigen; 43. benadrukt de noodzaak van meer gezamenlijke inspanningen van de EU en haar lidstaten om de reeds lang bestaande onderliggende problemen waarmee jonge onderzoekers in Europa worden geconfronteerd, aan te pakken, aangezien dit de EU uiteindelijk zal helpen haar doelstelling te bereiken om wereldleider te blijven op het gebied van O&I en een leidende rol te spelen bij de ontwikkeling van nieuwe technologieën op de meest cruciale gebieden; verzoekt de Commissie met klem om deze processen zodanig te sturen dat de toegang tot hoogwaardige onderzoeksloopbanen in de gehele EOR daadwerkelijk wordt verbeterd, waardoor een multidirectionele en evenwichtige braincirculation wordt gewaarborgd; is van mening dat het voor de verwezenlijking van deze doelstellingen van essentieel belang is om alle belanghebbenden te mobiliseren, met inbegrip van nationale autoriteiten en financieringsinstanties, particuliere stichtingen en de particuliere sector in het algemeen en in samenwerking met het Parlement; 44. verzoekt de Commissie organisaties die de belangen van jonge onderzoekers behartigen, volledig en proactief te betrekken bij de ontwikkeling van beleidsmaatregelen die erop gericht zijn de situatie van jonge onderzoekers te verbeteren; o o o 45. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en aan de Raad, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, – gezien het VN-Verdrag van 1951 betreffende de status van vluchtelingen en het bijbehorende protocol van 1967, – gezien reglement 33 in hoofdstuk V van het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (Solas) inzake noodsituaties: verplichtingen en procedures, – gezien hoofdstuk 4 en 5 van het Internationaal Verdrag inzake opsporing en redding op zee (SAR-Verdrag) inzake werkprocedures, – gezien het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, – gezien artikel 1, artikel 2, lid 1, de artikelen 3, 6, 18 en 19 en artikel 24, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien artikel 67, lid 1, en artikel 77, leden 1 en 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) nr. 656/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 tot vaststelling van regels voor de bewaking van de zeebuitengrenzen in het kader van de operationele samenwerking gecoördineerd door het Europees Agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie (1) , – gezien Verordening (EU) 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2019 betreffende de Europese grens- en kustwacht en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1052/2013 en Verordening (EU) 2016/1624 (2) , – gezien de mededeling van de Commissie van 14 maart 2023 tot vaststelling van het meerjarig strategisch beleid inzake Europees geïntegreerd grensbeheer ( COM(2023)0146 ), – gezien Speciaal verslag nr. 08/2021 van de Europese Rekenkamer, – gezien het eindverslag van het Europees Bureau voor fraudebestrijding van 31 januari 2022 over ernstig wangedrag bij Frontex en de daarin opgenomen conclusies, – gezien het besluit van de Europese Ombudsman in zaak OI/4/2021/MHZ over hoe het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) zijn verplichtingen met betrekking tot de grondrechten nakomt en verantwoording aflegt in verband met zijn toegenomen verantwoordelijkheden, – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de bescherming van de mensenrechten en het externe migratiebeleid van de EU (3) , – gezien de mededeling van de Commissie van 14 april 2021 over de EU-strategie voor de bestrijding van mensenhandel 2021‑2025 ( COM(2021)0171 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 29 september 2021 getiteld “Nieuw EU-actieplan tegen migrantensmokkel (2021-2025)” ( COM(2021)0591 ), – gezien zijn Besluit (EU, Euratom) 2021/1613 van 28 april 2021 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2019 (4) waarbij het kwijtingsbesluit werd uitgesteld, – gezien zijn Besluit (EU) 2022/1808 van 4 mei 2022 over de afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) voor het begrotingsjaar 2020 (5) waarbij het kwijtingsbesluit werd uitgesteld, – gezien zijn besluit van 18 oktober 2022 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) voor het begrotingsjaar 2020 (6) waarbij de uitvoerend directeur van Frontex geen kwijting werd verleend, – gezien zijn besluit van 10 mei 2023 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2021 (7) , – gezien het rapport van de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN naar Libië van 27 maart 2023 (A/HRC/52/83), – gezien het werkdocument van de werkgroep voor toezicht op Frontex (FSWG) van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) van 14 juli 2021 met als titel “Verslag over het verkennend onderzoek naar Frontex met betrekking tot vermeende schendingen van de grondrechten” en de aanbevelingen die daarin zijn opgenomen, – gezien het arrest van het Gerecht van 6 september 2023 in zaak T-600/21, WS e.a./Frontex (8) , – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat in 2021 binnen de commissie LIBE de FSWG werd opgericht met als doel om toezicht te houden op alle aspecten van de werking van Frontex, met inbegrip van de versterkte rol van het Agentschap en de toegenomen middelen voor geïntegreerd grensbeheer, de correcte toepassing van het EU-acquis en de uitvoering door het Agentschap van Verordening 2019/1896 en Verordening 656/2014; B. overwegende dat de FSWG de opdracht kreeg om een verkennend onderzoek uit te voeren en daarbij alle relevante informatie en al het relevante bewijs te verzamelen in verband met vermeende schendingen van de grondrechten waarbij het Agentschap betrokken was, waarvan het zich bewust was en/of waartegen het niet heeft opgetreden, het interne management van het Agentschap, met inbegrip van procedures voor het melden en behandelen van klachten, en de transparantie en verantwoordingsplicht van het Agentschap ten aanzien van het Europees Parlement; overwegende dat de FSWG in juli 2021 zijn verslag heeft goedgekeurd, dat 42 specifieke aanbevelingen bevatte voor het Agentschap, de raad van bestuur, de Commissie, de lidstaten en de Raad; C. overwegende dat het Agentschap en zijn raad van bestuur naar aanleiding van het FSWG-verslag inspanningen hebben geleverd om de aanbevelingen van de FSWG uit te voeren en hebben gemeld dat zij tot nog toe 36 FSWG-aanbevelingen hebben uitgevoerd; overwegende dat een beperkt aantal aanbevelingen nog in behandeling is, met inbegrip van diegene die verband houden met Frontex-operaties in Griekenland en Hongarije, betere bescherming voor klokkenluiders, uitzonderlijke rapportage in het kader van het mechanisme voor verslaglegging over ernstige incidenten, communicatie met nationale overheden en de toereikende behandeling van beschuldigingen in verband met de schending van grondrechten door lidstaten; D. overwegende dat in het OLAF-verslag van 15 februari 2022 over onderzoek naar Frontex melding werd gemaakt van ernstig wangedrag en andere onregelmatigheden door drie individuen in dienst van het Agentschap, waaronder de voormalige uitvoerend directeur, en van drie andere belangrijke problemen, namelijk het feit dat de grondrechtenfunctionaris geen toegang kreeg tot operationele informatie, het feit dat de grondrechtenfunctionaris niet werd aangeduid als dossierbeheerder voor verslagen over ernstige incidenten met vermeende schendingen van de grondrechten, en het feit dat personeelsleden die ernstige incidenten meldden bij de hiërarchie werden genegeerd door de individuen waarnaar OLAF onderzoek deed; overwegende dat parlementsleden en de grondrechtenfunctionaris slechts met grote vertraging toegang kregen tot het OLAF-verslag; overwegende dat de beslissing om het OLAF-verslag over de activiteiten van Frontex niet onmiddellijk beschikbaar te maken voor het Parlement gevolgen heeft gehad voor de bevoegdheden op het gebied van het democratisch toezicht op de verantwoordelijkheid van het Agentschap voor schendingen van de grondrechten; overwegende dat het verslag – ondanks talrijke verzoeken – op basis van juridische punten van zorg in verband met de procedurele rechten van de betrokkenen pas op 31 oktober 2022 openbaar werd gemaakt; overwegende dat dit jaar naar verwachting twee aanvullende OLAF-verslagen zullen worden gepresenteerd over Frontex; E. overwegende dat ernstige problemen met gevolgen voor de interne toezichtsmechanismen van Frontex, en de ernstige tekortkomingen van het Agentschap op het gebied van de bescherming van de grondrechten van asielzoekers en migranten, transparantie, gegevensbescherming, vermeende seksuele intimidatie en wanbeheer binnen Frontex ertoe hebben geleid dat het Europees Parlement heeft geweigerd kwijting te verlenen voor de begroting van het Agentschap voor 2020; F. overwegende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) heeft beslist dat terugkeerbesluiten van de Hongaarse autoriteiten onverenigbaar zijn met Richtlijn 2008/115/EG en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest) en niet voldoen aan de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn 2013/32/EU en Richtlijn 2013/33/EU (9) ; overwegende dat Frontex verificaties heeft uitgevoerd en heeft geconcludeerd dat het Agentschap nooit betrokken is geweest bij terugkeer in het kader van de Hongaarse wetgeving die door het HvJ-EU werd aangemerkt als onverenigbaar met het EU-recht (Hongaarse nationale wet nr. LXXXIX van 2007 en wet nr. LVIII van 2020); overwegende dat het Agentschap van Hongarije vereist dat het specifieke verbintenissen aangaat in verband met de procedures die worden gevolgd wanneer wordt verzocht om steun van Frontex; overwegende dat Frontex Hongarije eveneens officieel heeft verzocht systematisch alle verslagen te delen die worden opgesteld door het Hongaarse openbaar ministerie, dat verantwoordelijk is voor de monitoring van de bewaring en gedwongen terugkeer van onderdanen van derde landen; G. overwegende dat nationale mensenrechteninstellingen, organen van de Raad van Europa, UNHCR, de media en ngo’s aanvullende verslagen hebben gepubliceerd over vermeende pushbacks en andere ernstige schendingen van de grondrechten, met inbegrip van geweld tegen migranten aan de externe land- en zeegrenzen van de EU, onder meer in het kader van gezamenlijke grensbewakingsoperaties waaraan Frontex heeft deelgenomen; overwegende dat voor het Gerecht vier rechtszaken werden aangespannen tegen Frontex in verband met vermeende pushbacks en dat twee van deze rechtszaken niet-ontvankelijk werden verklaard en twee nog aanhangig zijn; H. overwegende dat de voormalige uitvoerend directeur ad interim na de adviezen en aanbevelingen van de grondrechtenfunctionaris in verband met zijn beoordeling van de situatie in Griekenland, waaronder zijn advies van 1 september 2022 waarin hij adviseerde dat de gefundeerde beschuldigingen in verband met grondrechtenschendingen in Griekenland het niveau hebben bereikt waarop is voldaan aan de voorwaarden voor het activeren van artikel 46, lid 4, van de verordening inzake de Europese grens- en kustwacht, een werkgroep heeft ingesteld en een proces heeft opgestart met de Griekse autoriteiten met betrekking tot operationele activiteiten in Griekenland; overwegende dat de Griekse autoriteiten bovendien een plan hebben opgesteld om waarborgen op het gebied van grondrechten in te voeren; overwegende dat de grondrechtenfunctionaris in het 36e verslag aan de raad van bestuur van maart 2023 de inspanningen van de Griekse autoriteiten heeft erkend en de maatregelen met het oog op het aanpakken van de grondrechtenvraagstukken heeft goedgekeurd, maar dat er ondanks het actieplan nog steeds beschuldigingen worden geuit met betrekking tot pushbacks, in combinatie met de mishandeling van migranten; overwegende dat de grondrechtenfunctionaris tijdens de vergadering van de raad van bestuur in juni 2023 heeft herhaald dat volledig is voldaan aan de voorwaarden voor de activering van artikel 46 en ervoor heeft gepleit dat de activiteiten worden opgeschort en pas worden hervat wanneer er opnieuw een vertrouwensrelatie is opgebouwd met de Griekse autoriteiten, en dat Frontex in de tussentijd een aanwezigheid behoudt ter plaatse in het land; I. overwegende dat het HvJ-EU in zijn uitspraak van 30 juni 2022 heeft vastgesteld dat de Litouwse wetgeving die mogelijkheid biedt tot het weigeren van internationale bescherming en het automatisch in bewaring plaatsen van migranten uitsluitend op grond van het feit dat zij de grens illegaal hebben overgestoken, onverenigbaar is met het EU-recht; overwegende dat Frontex sinds juli 2022 niet langer deelneemt of steun verleent aan de grensbewaking in Litouwen; overwegende dat het Agentschap zijn gezamenlijke operatie Terra in Litouwen heeft behouden, en dat zijn functionarissen actief waren op het gebied van grenscontroles en terugkeer, zelfs na de uitspraak van het HvJ-EU; J. overwegende dat de commissie LIBE in haar advies van 2023 over de kwijting voor de begroting van het Agentschap van 2021 haar bezorgdheid heeft geuit over verslagen waaruit bleek dat de uitvoering van het programma voor de verwerking van persoonsgegevens voor risicoanalyse (PEDRA-programma) heeft geleid tot een indringerige verzameling door Frontex van persoonsgegevens van migranten en vluchtelingen voor invoering in de strafrechtelijke databanken van Europol; overwegende dat het Agentschap heeft verklaard dat het project werd uitgevoerd tussen 2015 en 2017; overwegende dat na ontvangst van de adviezen van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) over beslissingen nrs. 56/2021, 68/2021 en 69/2021 van de raad van bestuur, de functionaris voor gegevensbescherming van het Agentschap een actieplan heeft opgesteld voor de uitvoering van de aanbevelingen van de EDPS; overwegende dat beslissing nr. 56/2021 van de raad van bestuur in maart 2023 werd herzien; K. overwegende dat de grondrechtenfunctionaris in het 36e verslag aan de raad van bestuur toenemende bezorgdheid heeft geuit in verband met Bulgarije, met inbegrip van beschuldigingen van onwettige terugkeer (“pushbacks”), in combinatie met mishandeling van migranten tijdens aanhoudingen door de nationale autoriteiten, en heeft beklemtoond dat er behoefte is aan doeltreffend en onpartijdig onderzoek door de nationale autoriteiten; L. overwegende dat het Agentschap een overgangsproces heeft doorgemaakt en nog steeds doormaakt: in juni 2021 heeft de nieuwe grondrechtenfunctionaris van Frontex zijn mandaat opgenomen; eind 2021 en begin 2022 hebben voor het eerst in de geschiedenis van het Agentschap drie adjunct-uitvoerend directeuren hun mandaat opgenomen; in april 2022 heeft een nieuwe voorzitter van de raad van bestuur zijn ambtstermijn aangevat; na een onderzoek door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) naar het wanbeheer bij het Agentschap heeft de uitvoerend directeur in april 2022 ontslag genomen, waarna de raad van bestuur van Frontex één van de adjunct-uitvoerend directeuren heeft gekozen om het Agentschap te leiden als uitvoerend directeur ad interim; in december 2022 werd een nieuwe uitvoerend directeur benoemd die in zijn functie is getreden in maart 2023; M. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie (10) inzake het verlenen van kwijting aan het Agentschap voor het begrotingsjaar 2021 kennis heeft genomen van de stappen die het Agentschap heeft gezet om de managementcultuur te verbeteren en het welzijn van het personeel te bevorderen, onder meer aan de hand van de decentralisering van besluitvorming om de verantwoordelijkheid voor beslissingen te verdelen, het aanmoedigen van een open dialoog door middel van managementvergaderingen, de ontwikkeling van een brede interne communicatiestrategie, de versterking van het team voor interne communicatie en de uitbreiding van het netwerk van vertrouwenspersonen; N. overwegende dat de rol van Frontex bij de praktische en operationele samenwerking met derde landen, waaronder de Westelijke Balkan, Moldavië en Marokko, aanzienlijk groter is geworden, onder meer op het gebied van terugkeer en overname, de strijd tegen mensenhandel, het geven van trainingen, operationele en technische bijstand aan de autoriteiten van derde landen met het oog op grensbeheer en grenscontroles, de uitvoering van al dan niet gezamenlijke operaties bij de buitengrenzen van de EU of in derde landen en de inzet van verbindingsfunctionarissen in derde landen; O. overwegende dat de Commissie momenteel onderhandelt om het mandaat van het Agentschap in het nabuurschap van de EU aanzienlijk uit te breiden aan de hand van de afsluiting van nieuwe of geactualiseerde statusovereenkomsten met Noord-Macedonië, Albanië, Montenegro, Servië, Bosnië en Herzegovina en Moldavië; P. overwegende dat de Commissie onderhandelt met de regeringen van Senegal en Mauritanië met het oog op het afstuiten van statusovereenkomsten met deze landen; overwegende dat dergelijke statusovereenkomsten de eerste dergelijke overeenkomsten met derde landen buiten Europa zouden zijn; Q. overwegende dat de Raad op 20 maart 2023 heeft besloten om het mandaat van de EU-GVDB-operatie EUNAVFOR MED IRINI te verlengen tot maart 2025, en dat deze operatie onder meer tot doel heeft capaciteitsopbouw bij en de opleiding van de Libische kustwacht en marine te ondersteunen; overwegende dat Frontex een werkrelatie heeft met deze operatie; overwegende dat Frontex-middelen informatie hebben doorgegeven aan het Libische coördinatiecentrum voor redding op zee over mensen die op zee in nood verkeren; overwegende dat de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN in Libië in haar verslag A/HRC/52/83 ernstige bezorgdheden heeft aangekaart in verband met de betrokkenheid van Libische actoren bij misdaden tegen de menselijkheid en grove schendingen van de mensenrechten van migranten; R. overwegende dat volgens het SAR-Verdrag iedere autoriteit of ieder onderdeel van de opsporings- en reddingsorganisatie die/dat reden heeft om aan te nemen dat een vaartuig zich in een noodsituatie bevindt, zo spoedig mogelijk alle beschikbare informatie aan het betrokken reddingscoördinatiecentrum of reddingssubcentrum moet verstrekken; S. overwegende dat de Commissie tegen 5 december 2023 een evaluatie moet maken van de verordening inzake de Europese grens- en kustwacht en daarin moet beoordelen of de regels werken zoals de bedoeling was; overwegende dat de Commissie tegen 31 december 2023 het permanente korps van Frontex moet evalueren en daarbij het totale aantal leden en de samenstelling van het permanente korps moet beoordelen; 1. benadrukt de noodzaak van een doeltreffend en goed functionerend Europees Grens- en kustwachtagentschap dat in staat is de lidstaten bij te staan bij het doeltreffende beheer van de gemeenschappelijke buitengrenzen van de Europese Unie en bij het waarborgen van geïntegreerd grensbeheer met volledige inachtneming van de grondrechten; 2. onderstreept dat de begroting van het Agentschap exponentieel is gestegen van ongeveer 114 miljoen EUR in 2015 tot ongeveer 750 miljoen EUR in 2022; voegt hieraan toe dat de herziene mandaten van het Agentschap in 2016 en 2019 overeenkwamen met een aanzienlijke toename van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van het Agentschap, onder meer op het gebied van personeel en technische uitrusting; benadrukt dat dergelijke uitbreidingen van de verantwoordelijkheid en de begroting van het Agentschap gepaard moeten gaan met een overeenkomstige toename van de verantwoordingsplicht en transparantie en met meer toezicht op de naleving door het Agentschap van het recht van de Unie; Veranderingen in het management van het Agentschap 3. merkt op dat het Agentschap in de loop van de afgelopen twee jaar aanzienlijke veranderingen in zijn management heeft ondergaan, waaronder een nieuwe grondrechtenfunctionaris, een nieuwe voorzitter van zijn raad van bestuur, drie nieuwe adjunct-uitvoerend directeuren en een nieuwe uitvoerend directeur; verwacht dat de veranderingen op het niveau van het management zullen leiden tot de noodzakelijke cultuurverandering ten aanzien van de eerbiediging van de beginselen en waarden van de Unie en met name de grondrechten, en met betrekking tot transparantie en efficiëntie van interne procedures en een grotere verantwoordingsplicht naar het Parlement en de Raad overeenkomstig het toepasselijke rechtskader; is van mening dat dit het vermogen van het Agentschap om zijn mandaat uit te voeren verder kan versterken; is ingenomen met de maatregelen die reeds zijn genomen om de bestuurscultuur te verbeteren en de integriteit en verantwoordingsplicht binnen het Agentschap te versterken; verzoekt de nieuwe leiding de nodige ingrijpende hervormingen door te voeren en verzoekt de raad van bestuur na te gaan hoe het zijn betrokkenheid bij en toezicht op de wijze waarop het Agentschap wordt bestuurd, kan vergroten; 4. is van mening dat het tweede onderzoek van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) naar managementpraktijken bij het Agentschap, dat pas negen maanden na de afsluiting van het eerste OLAF-onderzoek wordt uitgevoerd, laat zien dat het noodzakelijk is dat het Agentschap een cultuurverandering ondergaat; Procedure voor de benoeming van een uitvoerend directeur 5. spreekt zijn teleurstelling uit over het feit dat een van de kandidaten die zijn voorgedragen voor de functie van uitvoerend directeur, ten tijde van de benoemingsprocedure en zonder medeweten van leden van het Parlement, een belanghebbende persoon was in het tweede, lopende OLAF-onderzoek; 6. vestigt de aandacht op het feit dat noch de Commissie, noch de raad van bestuur of OLAF deze informatie met het Parlement hebben gedeeld, ondanks het feit dat de werkgroep voor toezicht op Frontex (FSWG) heeft benadrukt hoe kwesties in verband met vertrouwelijkheid een belemmering hebben gevormd voor democratische controle door het Parlement, en ondanks het specifieke verzoek van de FSWG aan de Commissie om het Parlement regelmatig op de hoogte te houden van activiteiten of initiatieven die een weerslag kunnen hebben op de grondrechten; is van mening dat dit verzuim een schending vormt van het beginsel van loyale samenwerking, dat leidend is in de betrekkingen tussen de instellingen, organen en instanties van de Unie; Uitvoering van FSWG-aanbevelingen 7. erkent de inspanningen van het Agentschap om 36 van de 42 aanbevelingen van de FSWG ten uitvoer te brengen, en de concrete vooruitgang die in dit verband is geboekt; beveelt aan om voorts, op basis van de aanbevelingen van de FSWG, de volgende specifieke maatregelen te nemen: Transparantie en toezicht 8. neemt kennis van de recente inspanningen van de nieuwe uitvoerend directeur om het Parlement en de Raad een actueel overzicht van de activiteiten van Frontex te verschaffen door middel van een nieuw rapportage-instrument genaamd het “dashboard”; 9. erkent het algemene vermoeden van niet-openbaarmaking voor documenten die betrekking hebben op lopende onderzoeken van OLAF (11) ; herhaalt niettemin zijn oproep om de verslagen van OLAF over het Agentschap openbaar te maken in gevallen waarin een hoger openbaar belang openbaarmaking gebiedt, en dat de betrokken leden van het Parlement in alle gevallen binnen een redelijke termijn inzage krijgen in dergelijke verslagen, zodat zij effectief hun taak van democratische controle kunnen uitoefenen en het Agentschap om rekenschap kunnen vragen voor zijn optreden; is van mening dat de huidige regels moeten worden herzien om ervoor te zorgen dat het Parlement, in zijn rol als beleidsmaker en medewetgever en met name wat zijn begrotingsbevoegdheden betreft, volledig wordt geïnformeerd; 10. onderschrijft de aanbeveling van de Ombudsman (12) dat Frontex een proactievere benadering van transparantie moet hanteren om te zorgen voor een grotere verantwoordingsplicht wat betreft zijn operaties; steunt de meest recente aanbevelingen van de Ombudsman met betrekking tot de werkwijzen van het Agentschap inzake de behandeling van verzoeken om toegang tot documenten wanneer het van mening is dat een verzoek onnauwkeurig is of wanneer een verzoek betrekking heeft op een groot aantal documenten of grote documenten (13) ; 11. moedigt de voorzitters van de raad van bestuur aan waarnemers van het Parlement voor zijn vergaderingen te blijven uitnodigen en te overwegen de uitnodigingen uit te breiden tot alle agendapunten, met inbegrip van punten die worden besproken met gesloten deuren, en alle ondersteunende documenten zonder uitzondering en, indien nodig, op vertrouwelijke wijze te blijven verstrekken; Aanhoudende bezorgdheid over de grondrechten 12. erkent dat het Agentschap eindelijk 46 toezichthouders voor de grondrechten heeft, ondanks dat de naleving van de vereisten van het geactualiseerde mandaat aanzienlijke vertraging opliep; merkt op dat er 31 toezichthouders voor de grondrechten zijn benoemd op het niveau van administrateur (AD); blijft benadrukken dat de toezichthouders voor de grondrechten die in dienst zijn genomen in de lagere rang van assistent (AST) zo spoedig mogelijk via passende procedures naar het hogere AD-niveau moeten worden opgewaardeerd; wijst erop dat, op basis van het geactualiseerde mandaat van het Agentschap, het aantal toezichthouders voor de grondrechten moet blijven toenemen naarmate de totale omvang van het permanente korps toeneemt; kijkt in dit verband uit naar de gedetailleerde plannen van het Agentschap om het aantal toezichthouders voor de grondrechten te verhogen, en naar een beoordeling van de grondrechtenfunctionaris met betrekking tot de raming van het noodzakelijke aantal toezichthouders; 13. uit zijn ernstige bezorgdheid over de ernstige en aanhoudende aantijgingen tegen de Griekse autoriteiten in verband met pushbacks en geweld tegen migranten; is ervan overtuigd dat eerbiediging van de beginselen en waarden van de Unie voor Frontex een essentiële voorwaarde moet zijn om een gezamenlijke operatie met een lidstaat aan te gaan; is er voorts van overtuigd dat, indien een lidstaat deze beginselen en waarden niet kan naleven, het Agentschap zijn operaties moet afbouwen en heroriënteren naar monitoringactiviteiten in het licht van artikel 46 van zijn mandaat, met behoud van zijn aanwezigheid ter plaatse om te voorkomen dat een vacuüm ontstaat; betreurt dat het Agentschap tot dusver heeft afgezien van het afbouwen of heroriënteren van zijn operaties in Griekenland; 14. neemt kennis van het onderzoek op eigen initiatief van de EU-Ombudsman dat tot doel heeft duidelijkheid te scheppen over de rol van Frontex bij zoek- en reddingsacties in de Middellandse Zee nadat honderden mensen op 14 juni 2023 zijn verdronken voor de kust van Griekenland; neemt er kennis van dat het Agentschap na de schipbreuk een verklaring heeft uitgegeven met zijn tijdlijn en versie van de gebeurtenissen; verwacht dat het Agentschap zijn volledige medewerking zal verlenen aan dit onderzoek, en onder meer op verzoek toegang zal verstrekken tot zijn middelen; 15. is ingenomen met het besluit van het Agentschap om zijn activiteiten in Litouwen in juli 2022 af te bouwen in het licht van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) van 30 juni 2022 met betrekking tot de Litouwse wet en decreten inzake asiel en migratie (14) ; merkt op dat er nog steeds functionarissen van het Agentschap ter plaatse zijn die nationale autoriteiten helpen met grenscontroles aan bepaalde grensdoorlaatposten en die assisteren bij activiteiten in Litouwen in verband met terugkeer; beveelt aan dat het Agentschap een proactievere aanpak hanteert om de beginselen en waarden van de Unie te beschermen in overeenstemming met uitspraken van het HvJ-EU; 16. herinnert eraan dat het Agentschap zich in januari 2021 weliswaar terugtrok uit operaties in Hongarije naar aanleiding van een duidelijke uitspraak van het HvJ-EU in december 2020 (15) , maar dat het de Hongaarse autoriteiten blijft ondersteunen bij het uitvoeren van activiteiten in verband met terugkeer; herhaalt de oproep van de FSWG aan de uitvoerend directeur om de steun voor operaties in verband met terugkeer uit Hongarije onmiddellijk op te schorten; Opsporing en redding 17. neemt kennis van het mandaat van het Agentschap om te zorgen voor een beter situationeel bewustzijn in het maritieme bereik, en deze informatie door te geven aan de relevante autoriteiten met betrekking tot bevoegdheid voor opsporings- en reddingsoperaties; neemt kennis van het standpunt van het Parlement dat alle actoren in het Middellandse Zeegebied proactief informatie moeten doorgeven en, in voorkomend geval, noodsignalen betreffende personen in nood op zee moeten melden aan de voor SAR-operaties verantwoordelijke autoriteiten en, in voorkomend geval, aan alle vaartuigen die in de buurt zijn en die snel een zoek- en reddingsactie zouden kunnen starten (16) ; wijst nogmaals op de verplichting uit hoofde van het internationaal zeerecht om bijstand te verlenen aan personen die op zee in nood verkeren en deze personen naar de dichtstbijzijnde haven te brengen; merkt op dat bij Verordening (EU) nr. 656/2014 tot vaststelling van regels voor de bewaking van de zeebuitengrenzen in het kader van de operationele samenwerking gecoördineerd door Frontex de regels zijn vastgesteld voor de betrokkenheid van het Agentschap bij opsporings- en reddingsoperaties; onderstreept dat het Agentschap meer zou kunnen doen om de capaciteit van de EU en de lidstaten om opsporings- en reddingsoperaties uit te voeren, te vergroten, met name door te investeren in passende middelen voor dergelijke operaties; 18. wijst erop dat het Parlement reeds eerder gesteld heeft dat een permanente, robuuste en doeltreffende respons van de EU met betrekking tot opsporings- en reddingsoperaties op zee van cruciaal belang is om te voorkomen dat het dodental onder migranten die de Middellandse Zee proberen over te steken verder oploopt (17) ; blijft ervan overtuigd dat het Agentschap een belangrijke rol zou kunnen spelen als onderdeel van een proactiever antwoord van de EU en de lidstaten ten aanzien van opsporing en redding, met name in de Middellandse Zee, en waar het gaat om de bestrijding van criminele smokkelaars en mensenhandelaars; 19. is van mening dat het ontbreken van een opsporings- en reddingsmissie op EU-niveau en het gebrek aan opsporings- en reddingscapaciteit in de lidstaten andere maatschappelijke organisaties en niet-gouvernementele organisaties ertoe heeft gebracht in die ontbrekende capaciteit te voorzien; is bezorgd over het toenemende aantal pogingen om dergelijke acties strafbaar te stellen, waardoor de mogelijkheden tot het redden van mensen die op zee in nood verkeren, verder worden beperkt; 20. neemt kennis van de conclusies van de grondrechtenfunctionaris dat Libië niet als een veilige haven kan worden beschouwd en van de beëindiging van de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN naar Libië; Externe dimensie 21. dringt er bij de Commissie op aan om voorafgaand aan de afronding van onderhandelingen over een statusovereenkomst met een derde land effectbeoordelingen op het gebied van de grondrechten uit te voeren op de relevante gebieden die onder de overeenkomst vallen, om ten volle rekening te kunnen houden met de gevolgen van samenwerking met dat land voor de grondrechten; verzoekt het Agentschap periodieke evaluaties van gezamenlijke operaties in derde landen te delen en de impact en reikwijdte van lopende operaties doorlopend te beoordelen, ook met betrekking tot de grondrechten; De Russische invasie van Oekraïne en de rol van het Agentschap 22. is ingenomen met de positieve rol die het Agentschap heeft gespeeld bij het helpen van de lidstaten bij de opvang van de grote aantallen mensen die de buitengrenzen van de Unie overstaken tijdens de beginfasen van de Russische invasie in Oekraïne die op 24 februari 2022 begon; 23. is ingenomen met de inzet door het Agentschap van ongeveer 500 functionarissen van het permanente korps langs de oostelijke EU-grens die van Finland naar Roemenië loopt, waaronder meer dan 350 functionarissen aan de grenzen tussen de EU en Oekraïne; is ook ingenomen met de ondertekening van een subsidieovereenkomst ter waarde van 12 miljoen EUR tussen Frontex en de nationale dienst voor grensbewaking van Oekraïne, om Oekraïense grenswachten te ondersteunen bij de uitvoering van hun taken; 24. benadrukt met name de rol die het Agentschap speelt in Moldavië, na de goedkeuring van een statusovereenkomst begin 2022, waarbij meer dan vijftig functionarissen van het permanente korps zijn ingezet om de Moldavische autoriteiten te helpen bij het aanpakken van grensbewakingskwesties zoals mensenhandel, drugshandel, het opsporen van gestolen voertuigen, documentfraude en terrorisme; o o o 25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan het Europees Grens- en kustwachtagentschap, de Commissie en de Raad. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 194, – gezien de Overeenkomst die is aangenomen op 12 december 2015 tijdens de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering in Parijs (de Overeenkomst van Parijs), – gezien de mededeling van de Commissie van 16 maart 2023 over de Europese waterstofbank ( COM(2023)0156 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 1 februari 2023 getiteld “Een industrieel plan voor de Green Deal voor het nettonultijdperk” ( COM(2023)0062 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2022 getiteld “REPowerEU Plan” ( COM(2022)0230 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 8 juli 2020 getiteld “Een waterstofstrategie voor een klimaatneutraal Europa” ( COM(2020)0301 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 8 juli 2020 getiteld “Energie voor een klimaatneutrale economie: een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem” ( COM(2020)0299 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa” ( COM(2020)0102 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 getiteld “De Europese Green Deal” ( COM(2019)0640 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 20 juni 2023 voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 ( COM(2023)0337 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 20 juni 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het platform voor strategische technologieën voor Europa (“STEP”) en tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG, Verordeningen (EU) 2021/1058, (EU) 2021/1056, (EU) 2021/1057, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) 2021/1060, (EU) 2021/523, (EU) 2021/695, (EU) 2021/697 en (EU) 2021/241 ( COM(2023)0335 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 16 maart 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 (Europese verordening kritieke grondstoffen) ( COM(2023)0160 ), – gezien het voorstel van de Commissie van 16 maart 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader van maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor de productie van nettonultechnologieproducten (verordening voor een nettonulindustrie) ( COM(2023)0161 ), – gezien Verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit (1) , die momenteel wordt herzien, – gezien Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (2) , die momenteel wordt herzien, – gezien Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (3) (“richtlijn hernieuwbare energie”), – gezien Verordening (EU) 2023/1804 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen en tot intrekking van Richtlijn 2014/94/EU (4) , – gezien Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en tot intrekking van Richtlijn 2003/55/EG (5) , die momenteel wordt herzien, – gezien Verordening (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1775/2005 (6) , die momenteel wordt herzien, – gezien Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2003 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap en tot wijziging van Richtlijn 96/61/EG van de Raad (7) , – gezien Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (8) , die momenteel wordt herzien, – gezien Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad van 19 december 2022 inzake de bevordering van solidariteit via een betere coördinatie van de aankoop van gas, betrouwbare prijsbenchmarks en de uitwisseling van gas over de grenzen heen (9) , – gezien Verordening (EU) 2021/2085 van de Raad van 19 november 2021 voor de oprichting van Gemeenschappelijke Ondernemingen in het kader van Horizon Europa en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 219/2007, (EU) nr. 557/2014, (EU) nr. 558/2014, (EU) nr. 559/2014, (EU) nr. 560/2014, (EU) nr. 561/2014 en (EU) nr. 642/2014 (10) , – gezien Verordening (EU) nr. 559/2014 van de Raad van 6 mei 2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof 2 (11) , – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1184 van de Commissie van 10 februari 2023 tot aanvulling van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad door de bepaling van een gemeenschappelijke Uniemethode die voorziet in gedetailleerde regels voor de productie van hernieuwbare vloeibare en gasvormige transportbrandstoffen van niet-biologische oorsprong (12) , – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1185 van de Commissie van 10 februari 2023 tot aanvulling van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad door de vaststelling van een minimumdrempel voor broeikasgasemissiereducties door brandstoffen op basis van hergebruikte koolstof en door de methode te specificeren voor de beoordeling van broeikasgasemissiereducties door hernieuwbare vloeibare en gasvormige transportbrandstoffen van niet-biologische oorsprong en door brandstoffen op basis van hergebruikte koolstof (13) , – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/856 van de Commissie van 26 februari 2019 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de werking van het innovatiefonds (14) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over een Europese waterstofstrategie (15) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over een Europese strategie inzake geïntegreerde energiesystemen (16) , – gezien zijn resolutie van 10 juli 2020 over een alomvattende Europese benadering van energieopslag (17) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (18) , – gezien zijn resolutie van 14 maart 2019 over klimaatverandering – een Europese strategische langetermijnvisie voor een bloeiende, moderne, concurrerende en klimaatneutrale economie in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs (19) , – gezien zijn resolutie van 25 oktober 2018 over de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen in de Europese Unie: tijd voor actie! (20) , – gezien zijn resolutie van 6 februari 2018 over de versnelling van de innovatie op het gebied van schone energie (21) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juni 2023 over de Europese waterstofbank (22) , – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s van 30 november 2023 over de Europese waterstofbank, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Begrotingscommissie, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9‑0379/2023 ), A. overwegende dat de EU partij is bij de Overeenkomst van Parijs en zich ertoe verbonden heeft om de netto-uitstoot van broeikasgassen uiterlijk in 2030 met ten minste 55 % te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990 en om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; B. overwegende dat waterstof kan worden gebruikt als grondstof, brandstof of energiedrager en aanzienlijk potentieel heeft om sectoren waarin emissievermindering moeilijk te verwezenlijken is, alsook de sector zwaar vervoer, waarvoor rechtstreekse elektrificatie technologisch of uit concurrentieoogpunt niet haalbaar is, koolstofvrij te maken; C. overwegende dat waterstof ook kan worden gebruikt als energieopslag als laatste toevlucht om het energiesysteem in evenwicht te brengen, waardoor het bijdraagt tot de integratie van het energiesysteem; D. overwegende dat waterstof op zich een indirect broeikasgas is en men zich steeds bewuster wordt van de effecten ervan op het klimaat, die naar behoren aan de orde moeten worden gesteld door middel van monitoring-, preventie- en beperkingsmaatregelen, in nauwe samenwerking met de industrie; E. overwegende dat een van de doelstellingen van de EU-waterstofstrategie is om uiterlijk in 2030 ten minste 40 GW aan elektrolyse-installaties voor hernieuwbare waterstof realiseren en 10 miljoen ton hernieuwbare waterstof in de EU te produceren, en dat in het REPowerEU-plan is voorgesteld deze doelstelling aan te vullen door dezelfde hoeveelheid hernieuwbare waterstof in te voeren; F. overwegende dat de totale investeringen die nodig zijn om deze doelstelling te halen, worden geraamd op 335‑471 miljard EUR, en dat nog eens 500 miljard EUR aan investeringen nodig zal zijn om de invoer van de beoogde hoeveelheid hernieuwbare waterstof veilig te stellen; G. overwegende dat de Europese industrie zich voor de productie van elektrolyse-installaties ten doel heeft gesteld om tegen 2025 ten minste 25 GW aan productiecapaciteit te installeren, wat neerkomt op ongeveer 120 GW aan geïnstalleerde capaciteit in Europa; H. overwegende dat de kosten van elektrolyse-installaties de afgelopen tien jaar al met 60 % zijn gedaald en volgens de Commissie naar verwachting in 2030 zullen worden gehalveerd dankzij schaalvoordelen; I. overwegende dat brandstofcellen en elektrolyse-installaties technologie-intensieve componenten en verschillende kritieke grondstoffen nodig hebben, met name platinametalen, waarvan de voornaamste producenten niet in de EU zijn gevestigd en vaak afkomstig zijn uit landen waar mijnbouw is gekoppeld aan ernstige mensenrechtenschendingen, verslechtering van het bestuur, conflicten en aantasting van het milieu, terwijl producenten die in de EU zijn gevestigd kampen met niet-concurrerende exploitatie-omstandigheden; J. overwegende dat er nog steeds een markt voor hernieuwbare waterstof tot stand moet worden gebracht en dat daarvoor passende consumentenbescherming en aanzienlijke investeringen nodig zijn, zodat alle sectoren waarin emissievermindering moeilijk te verwezenlijken is, koolstofvrij kunnen worden gemaakt; K. overwegende dat de vraag van eindgebruikers naar hernieuwbare waterstof in alle sectoren moet worden gestimuleerd, ook in sectoren waarin gebruik wordt gemaakt van koolstofarme waterstof met het oog op hun overgang naar een koolstofvrije economie; L. overwegende dat prijsvorming van cruciaal belang is voor het consolideren van de fundamenten van de waterstofmarkt, met aandacht voor financiële steun van de overheid en het mogelijk maken van doeltreffend regelgevend toezicht en publieke controle; M. overwegende dat de Commissie de prijs van hernieuwbare waterstof in de EU raamt op 2,5 à 5,5 EUR per kilogram, wat wordt bepaald door de prijs van hernieuwbare elektriciteit en elektrolyse-installaties, terwijl de prijs van op fossiele brandstoffen gebaseerde waterstof ongeveer 1,5 EUR per kilogram bedraagt; N. overwegende dat mondiale economische partners en concurrenten, waaronder de VS en China, omvangrijke financiële steun verlenen aan hun binnenlandse productie van hernieuwbare waterstof, onder meer door middel van de Amerikaanse Inflation Reduction Act, die hernieuwbare waterstof stimuleert met een belastingkrediet tot 3 USD per kilogram; 1. is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de Europese waterstofbank; merkt op dat de benaming “waterstofbank” misleidend kan zijn, aangezien het niet gaat om een bank, maar om een initiatief dat moet fungeren als een efficiënt en gestroomlijnd centraal punt voor de coördinatie van activiteiten en financiële middelen ter ondersteuning van projecten op het gebied van hernieuwbare waterstof in de gehele toeleveringsketen; 2. spoort de Commissie ertoe aan het initiatief meer financiering en zichtbaarheid te geven, aangezien het een belangrijke mijlpaal zal zijn voor het lanceren van de Europese waterstofmarkt; is van mening dat de waterstofbank een duidelijke verantwoordelijkheid moet dragen voor de uitvoering van de aanbevelingen in deze resolutie; 3. herinnert eraan dat hernieuwbare waterstof de enige duurzame vorm van waterstof is; merkt op dat elektrolyse-installaties minder dan 4 % van de totale waterstof in de EU produceren; merkt op dat koolstofarme waterstof een rol zal spelen tijdens de overgang naar een klimaatneutrale economie en bij de uitbreiding van de waterstofmarkt; 4. wijst erop dat de productie van hernieuwbare waterstof energie-intensief is; merkt op dat de productie van elektrolyse-installaties die kritieke grondstoffen bevatten, moet worden opgevoerd opdat de doelstellingen voor hernieuwbare waterstof kunnen worden gehaald; merkt op dat hiervoor bovendien een aanzienlijke uitbreiding van de capaciteit voor hernieuwbare elektriciteit en een verbetering van het elektriciteitsnet nodig is; 5. wijst erop dat het Internationaal Energieagentschap schat dat 32 % van de wereldwijde elektrolyse-capaciteit tegen 2030 in Europa zal zijn gevestigd als alle geplande projecten worden uitgevoerd; benadrukt dat het mondiale leiderschap van de Unie op het gebied van waterstof moet worden gehandhaafd en versterkt door een innovatieve en efficiënte markt te ontwikkelen die producenten en consumenten door middel van adequate infrastructuur met elkaar verbindt; 6. is ingenomen met de voorstellen van de Commissie voor een verordening voor een nettonulindustrie, een verordening inzake kritieke grondstoffen en de herziening van de richtlijn hernieuwbare energie, die moeten bijdragen tot veilige, concurrerende en veerkrachtige waardeketens voor hernieuwbare waterstof die inspelen op de toegenomen vraag naar in de EU geproduceerde waterstof en elektrolyse-installaties; benadrukt dat de waterstofbank een aanvulling moet vormen op de verordening voor een nettonulindustrie; 7. is groot voorstander van gestroomlijnde en snellere vergunningsprocedures in de hele waardeketen om de productie van hernieuwbare waterstof op te voeren en innovatie te bevorderen; dringt erop aan het huidige hoge niveau van milieubescherming te handhaven bij de beoordeling van vergunningsaanvragen, en tegelijkertijd bepaalde milieugerelateerde aspecten van de vergunningsprocedures en administratieve procedures voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie te stroomlijnen; 8. is van mening dat, ter waarborging van de industriële soevereiniteit van de EU in een context van open strategische autonomie, in de eerste uitvoeringsfase van de waterstofbank sterke prioriteit moet worden gegeven aan het opvoeren van de binnenlandse productie, en dat de daaropvolgende fasen kunnen worden opgevoerd om de uitbreiding van concurrerende invoer van hernieuwbare waterstof mogelijk te maken; wijst erop dat zowel steun voor binnenlandse productie als steun voor invoer onder de bevoegdheid van de waterstofbank moet vallen; 9. is ingenomen met de rol van de waterstofbank bij het vergroten van de transparantie over waterstofstromen, transacties en prijzen op de opkomende markt voor waterstof; benadrukt dat deze functie van cruciaal belang is voor het vergroten van het marktvertrouwen, het versterken van het regelgevend toezicht en het publieke toezicht, en bij het leveren van input voor de geïntegreerde planning van energie-infrastructuur; 10. benadrukt dat particuliere financiering een belangrijke rol zal spelen bij de totstandbrenging van een Europese markt voor hernieuwbare waterstof en dat een efficiënte markt, zodra deze ontwikkeld is, niet afhankelijk mag zijn van overheidssubsidies; 11. merkt op dat een robuust regelgevingskader voor de EU-markt voor waterstof kan helpen bij de totstandbrenging van een goed functionerende waterstofmarkt; is van oordeel dat een voorspelbare en minder volatiele prijsontwikkeling noodzakelijk is om investeringszekerheid te creëren voor onmisbare investeringen in waterstofproductie en waterstofinfrastructuur; 12. is van mening dat de gedelegeerde handelingen inzake hernieuwbare vloeibare en gasvormige brandstoffen van niet-biologische oorsprong de voorspelbaarheid en zekerheid voor investeerders hebben vergroot; is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een pakket voor een waterstofmarkt en een koolstofvrije gasmarkt; dringt erop aan te zorgen voor een samenhangend en stabiel regelgevingskader voor de industrie; 13. benadrukt dat de productie van waterstof via elektrolyse volgens het Internationale Agentschap voor hernieuwbare energie waterintensief is en tussen 18 en 24 kilogram water per kilogram waterstof verbruikt; benadrukt dat het waterverbruik nog hoger is wanneer rekening wordt gehouden met de upstream waardeketen; verzoekt de Commissie en de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan hulpbronnenefficiëntie en de kaderrichtlijn water (23) , met name voor regio’s die met droogte worden bedreigd; vraagt dat nader onderzoek wordt gedaan naar technologieën voor waterontzilting die het energieverbruik en de milieueffecten, met name van pekelvervuiling, tot een minimum beperken; 14. benadrukt dat waterstofvalleien en aanverwante infrastructuur een belangrijke rol kunnen spelen als instrumenten om het koolstofvrij maken van industriële gebieden te ondersteunen, de innovatie te bevorderen en bij te dragen aan de lokale economie; merkt op dat waterstofvalleien zorgen voor beveiligde clusters van vraag en aanbod van waterstof in Europa; is van oordeel dat de waterstofbank de verantwoordelijkheid heeft om alle relevante verbruikscentra in de waterstofvalleien te coördineren en te ondersteunen en de grootschalige vlaggenschipprojecten op het gebied van waterstof op te schalen; Financiële steun voor de binnenlandse productie van hernieuwbare waterstof 15. is ingenomen met het besluit van de Commissie om een eerste op prijzen gebaseerde proefveiling te organiseren ter ondersteuning van hernieuwbare waterstof; neemt er kennis van dat voor de ondersteuning van de productie van hernieuwbare waterstof 800 miljoen EUR is begroot voor een periode van tien jaar; verzoekt de Commissie zorg te dragen voor de beoordeling van deze proefveiling met betrekking tot de doeltreffendheid en de macro-economische en industriële gevolgen ervan; 16. wijst op de keuze van de Commissie om tijdens de eerste proefveiling steun te verlenen in de vorm van een vaste premie, aangezien het verschil tussen de productie en het verbruik van waterstof, ten minste aanvankelijk, hoog zal zijn; dringt aan op de vaststelling van een vaste premie voor toekomstige veilingen die gelijk is aan of hoger is dan de door de VS voorgestelde premie in het kader van de Inflation Reduction Act; vraagt de Commissie aanvullende mechanismen te overwegen, zoals subsidies, contracten ter verrekening van verschillen en koolstofcontracten ter verrekening van verschillen; is van oordeel dat deze aanvullende mechanismen niet alleen de productie maar ook de vraag naar hernieuwbare waterstof kunnen ondersteunen; 17. wijst nogmaals op het belang van geografisch en sectoraal evenwicht om de productie van hernieuwbare waterstof in de hele EU en het gebruik ervan in sectoren waarin emissievermindering moeilijk te verwezenlijken is, mogelijk te maken; is van mening dat ervoor moet worden gezorgd dat de bestaande regionale verschillen in de EU als gevolg van de uiteenlopende mate van ontwikkeling van de waterstofmarkt, niet nog groter worden; verzoekt de Commissie met klem regionale veilingen op te zetten en daartoe regio’s te definiëren die groot genoeg zijn om voldoende concurrentie te waarborgen en tegelijkertijd een geografisch evenwicht te waarborgen; vraagt de Commissie een verdeelsleutel voor te stellen om een gelijkmatige ontwikkeling van de Europese waterstofmarkt in de verschillende regio’s te ondersteunen; 18. verzoekt de Commissie technische bijstand te verlenen aan lidstaten met een lage participatiegraad, zoals bepaald in de meest recente herziening van de richtlijn inzake het emissiehandelssysteem (24) ; benadrukt dat dergelijke steun de deelname van aanvragers uit alle lidstaten aan de veilingen in het kader van de waterstofbank moet aanmoedigen; 19. benadrukt dat de waterstofbank ook gericht moet zijn op het aantrekken van kleinere, zich ontwikkelende projecten; stelt voor dat de Commissie een aantal elementen van de vormgeving van de veiling, in het bijzonder het vereiste van de minimale geïnstalleerde elektrolysecapaciteit en de beperking van de maximale volume-biedingen, aanpast en overweegt aanvragen te bundelen om de deelname van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) te vergemakkelijken; 20. vraagt de Commissie de regels inzake de verenigbaarheid van financiële steun van de overheid en financiering in het kader van de waterstofbank opnieuw te beoordelen en te verduidelijken, en daarbij rekening te houden met het feit dat er geen sprake mag zijn van cumulatie voor dezelfde kosten, om eerlijke concurrentie tussen alle aanvragers te waarborgen; 21. benadrukt dat toekomstige veilingen zodanig moeten worden opgezet dat sterke prioriteit wordt gegeven aan de verkoop van hernieuwbare waterstof aan sectoren waarin emissievermindering moeilijk te verwezenlijken is, en aan de sector zwaar vervoer, en met name de lucht- en scheepvaart; is in dit verband van mening dat bepaalde beperkingen moeten worden opgenomen in de subsidiabiliteitscriteria van de veilingen; 22. verzoekt de Commissie niet alleen rekening te houden met de prijs, maar ook een duidelijk systeem van bonuspunten in te voeren voor de rangschikking van inschrijvingen; merkt op dat een dergelijk systeem inschrijvingen die aan het hoogste niveau van duurzaamheid voldoen moet belonen, tot een aanzienlijke groei van het aantal banen moet leiden en hoogwaardige stages en leerlingplaatsen en de her- en bijscholing van werknemers moet bevorderen; 23. beaamt dat de productie van elektrolyse-installaties in de EU dringend moet worden opgevoerd; stelt voor onderscheid te maken tussen exploitatie- en investeringsuitgaven; is van mening dat potentiële steun voor investeringsuitgaven voor koolstofarme waterstof alleen mag worden gebruikt voor investeringen die in een later stadium kunnen bijdragen tot de productie van hernieuwbare waterstof, met name de aankoop van elektrolyse-installaties, en niet de exploitatiekosten mag dekken van koolstofarme waterstof; Niet-financiële steun voor het waterstofecosysteem van de EU 24. is ingenomen met het idee van de Commissie om het concept te introduceren van “veilingen als dienst”; is van mening dat dit de administratieve kosten voor de lidstaten kan verlagen en een werkelijk Europees traject naar energietransitie zou kunnen bevorderen; vraagt de Commissie dit concept te evalueren en na te gaan hoe dit verder kan worden ontwikkeld voor andere technologieën op het gebied van hernieuwbare energie; benadrukt dat de administratieve lasten tijdens de aanvraagprocedure zoveel mogelijk moeten worden beperkt, zodat de gunningsprocedures ook door kmo’s kunnen worden doorlopen; 25. stelt voor dat de waterstofbank specifiek advies moet kunnen verstrekken aan particuliere actoren over de ontwikkeling van installaties voor hernieuwbare en koolstofarme waterstof in de EU; is van mening dat deze dienst niet mag afhangen van de vraag of een aanvrager financiering van de waterstofbank heeft ontvangen; stelt voor dat deze adviesdienst steunt op de deskundigheid van de Europese Investeringsbank (EIB); stelt voor de activiteiten van de Europese alliantie voor schone waterstof op te nemen in de waterstofbank, teneinde een fysiek forum tot stand te brengen waar producenten en consumenten van waterstof elkaar kunnen ontmoeten om advies in te winnen en beste praktijken uit te wisselen; 26. benadrukt dat het belangrijk is de versnippering van EU-entiteiten die zich met waterstof bezighouden, te beperken; stelt voor de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming “Schone waterstof”, en in het bijzonder het Waarnemingscentrum voor brandstofcellen en waterstof, op te nemen in het kader van de waterstofbank; benadrukt dat een dergelijke opname de overheidsinvesteringen voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie niet mag verminderen; 27. is van mening dat een vrijwillig mechanisme voor gezamenlijke aankopen van waterstof kan bijdragen tot de ontwikkeling van de binnenlandse waterstofmarkt en het veiligstellen van de invoer in het kader van de waterstofbank; benadrukt dat gezamenlijke aankopen ook investeringen in hernieuwbare waterstofproductiecapaciteit zouden vergemakkelijken, de levering van hernieuwbare waterstof tegen betaalbare prijzen zouden garanderen en zouden voorkomen dat Europese consumenten elkaar overbieden; 28. merkt op dat AggregateEU kan fungeren als proefproject voor de ontwikkeling van de waterstofmarkt in het kader van de waterstofbank; verzoekt de Commissie zich te buigen over de ontwikkeling van een mechanisme voor een vrijwillige bundeling van de vraag en gezamenlijke aankoop van waterstof en daartoe, in voorkomend geval, een wetgevingsvoorstel in te dienen; is van mening dat deze beoordeling kan stoelen op een grondige analyse van adequate modellen voor bedrijfssamenwerking en de mogelijkheid om garantieregelingen vast te stellen die de doeltreffende betrokkenheid van kleinere ondernemingen en kmo’s mogelijk maken; 29. verzoekt de lidstaten gebruik te maken van groene overheidsopdrachten en daarbij de voorkeur te geven aan goederen die geproduceerd zijn op basis van hernieuwbare waterstof, zoals staal dat gebruikt wordt bij de bouw van openbare gebouwen en infrastructuur; Invoer van hernieuwbare waterstof 30. merkt op dat de groeiende vraag, ondanks een toename van de binnenlandse productie van hernieuwbare waterstof, invoer uit derde landen kan vereisen; benadrukt dat de waterstofbank synergieën moet benutten om de invoer van hernieuwbare waterstof op te voeren, en daarmee tegemoet te komen aan de toenemende vraag op de Europese markt; 31. benadrukt dat het belangrijk is de in de mededeling van de Commissie over het REPowerEU-plan genoemde infrastructuurcorridors te versterken om de invoer van maximaal 10 miljoen ton hernieuwbare waterstof te vergemakkelijken en tegelijkertijd de decarbonisatie in de partnerlanden te ondersteunen; 32. herinnert eraan dat het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (CBAM) van toepassing zal zijn op waterstof; vestigt de aandacht op de belangrijke rol van de EU als mondiale normbepaler en verzoekt de Commissie uiterlijk op 31 december 2025 te zorgen voor een robuust gemeenschappelijk certificeringssysteem in overeenstemming met de herziene richtlijn hernieuwbare energie voor de invoer van hernieuwbare waterstof, dat gelijkwaardig is aan de regels die van toepassing zijn op de binnenlandse productie, om een gelijk speelveld voor betrouwbare internationale partners te waarborgen; 33. dringt er op aan dat investeringen in hernieuwbare waterstof uit derde landen aan internationale zorgvuldigheidsbeginselen voldoen, zoals de leidende beginselen van de Verenigde Naties inzake bedrijfsleven en mensenrechten, de richtsnoeren van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) voor multinationale ondernemingen en de OESO-richtsnoeren over passende zorgvuldigheid voor verantwoord ondernemerschap; 34. verzoekt de Commissie richtsnoeren vast te stellen met duidelijke en transparante criteria voor het in aanmerking komen voor EU-steun van producenten uit derde landen, op basis van geopolitieke risico’s en de mogelijke beperking daarvan door middel van samenwerking, de beschikbaarheid van hulpbronnen voor de binnenlandse energietransitie en de afstemming daarvan op de waarden en de sociale en milieunormen van de EU, alsook op de arbeidsomstandigheden en de rechten van inheemse volkeren; 35. benadrukt dat de omstandigheden voor de productie van hernieuwbare waterstof in sommige regio’s van de wereld veel beter zijn dankzij een overvloed aan ruimte en hernieuwbare elektriciteit; herinnert eraan dat de energie- en waterstofdiplomatie van de EU de ontwikkeling van op regels gebaseerde, transparante en niet-verstoorde mondiale waterstofmarkten moet bevorderen en erop gericht moet zijn partnerlanden, wereldwijd en in het bijzonder in de buurlanden van de EU, in staat te stellen hun energietransitie te verwezenlijken en hun milieu-, sociale en democratische normen te verbeteren; 36. benadrukt dat het belangrijk is leveranciers te diversifiëren en een eerlijk mondiaal speelveld te behouden bij het verlenen van steun voor de productie van hernieuwbare waterstof in derde landen; stelt voor het gebruik van de euro verplicht te stellen bij invoer van hernieuwbare waterstof waarvoor EU-steun wordt verstrekt, opdat de euro de mondiale referentievaluta kan worden voor de wereldwijde uitwisseling van waterstof; Financiële steun voor het vervoer van hernieuwbare waterstof 37. benadrukt dat het voor een succesvolle versnelling van de waterstofmarkt noodzakelijk is ervoor te zorgen dat voldoende wordt geïnvesteerd in de ontwikkeling van adequate waterstofinfrastructuur; niet alleen om vraag en aanbod op elkaar af te kunnen stemmen maar ook om waterstof in de hele EU op te kunnen slaan en te kunnen vervoeren (bv. de European Hydrogen Backbone); beklemtoont dat knelpunten en ontbrekende schakels moeten worden vermeden, zodat waterstof de industrieën kan bereiken die er het meest behoefte aan hebben; benadrukt dat bij de ontwikkeling van een waterstofsysteem waar mogelijk prioriteit moet worden gegeven aan de colocatie van productie en gebruik, en de best mogelijke synergieën met de bestaande infrastructuur voor het vervoer van aardgas mogelijk moeten worden gemaakt; 38. verzoekt de Commissie en de lidstaten aan te sporen tot particuliere investeringen en, waar nodig, te zorgen voor overheidsfinanciering voor nieuwe installaties voor waterstof en voor de herbestemming van de installaties die momenteel voor aardgas worden gebruikt; is van mening dat zowel subsidies als (koolstof)contracten ter verrekening van verschillen met een vervoerskostencomponent geschikte instrumenten kunnen zijn om investeringen in waterstofinfrastructuur te ondersteunen; benadrukt in hetzelfde verband dat extra middelen moeten worden toegewezen aan de Connecting Europe Facility ter verbetering van de financiering van relevante infrastructuur, en dat alternatieve EU-financiering in het kader van het cohesiebeleid en de herstel- en veerkrachtfaciliteit ter beschikking moet worden gesteld; 39. verzoekt de Commissie de waterstofbank te belasten met het coördineren van de verzameling van alle relevante gegevens die door de Commissie, internationale organisaties of de industrie worden verstrekt met betrekking tot de productie, de opslag, het vervoer, de distributie en het verbruik van waterstof; merkt op dat deze gegevens waar mogelijk openbaar moeten worden gemaakt en kunnen worden gebruikt in het besluitvormingsproces voor de goedkeuring van waterstofgerelateerde infrastructuur in het kader van de herziene verordening inzake het trans-Europees energienetwerk (25) ; Stroomlijning van instrumenten en financiële mechanismen van de EU 40. uit zijn bezorgdheid over het feit dat industrieën momenteel te maken hebben met een lappendeken van verschillende instrumenten voor financiële steun voor de productie van waterstof; verzoekt de Commissie de waterstofbank om te vormen tot een centraal punt voor de financiering van waterstof; 41. neemt kennis van de totale begroting van de waterstofbank van 3 miljard EUR, die tijdens de toespraak over de Staat van de Unie van 2022 werd aangekondigd; verzoekt de Commissie de jaarlijkse begroting voor de komende vijf jaar voor elke pijler van de waterstofbank te verduidelijken en een routekaart met geplande veilingen op te stellen; staat erop dat veilingen in de toekomst ten minste twaalf maanden van tevoren worden aangekondigd om de sector voorspelbaarheid te bieden; 42. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de totale begroting van de waterstofbank ten opzichte van de subsidies, de stimulansen en het aantrekkelijkere investeringskader in andere delen van de wereld, met name in China en in de VS; is van mening dat de huidige begroting van 800 miljoen EUR voor de eerste proefveiling te beperkt is; verzoekt de Commissie een passende begroting voor te stellen voor de waterstofbank door deze de komende jaren aanzienlijk te verhogen met nieuwe middelen; 43. is ingenomen met de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK), waarbij de Commissie heeft voorgesteld 5 miljard EUR extra toe te wijzen voor het Innovatiefonds; dringt erop aan dat een aanzienlijk deel van deze aanvullende middelen wordt toegewezen aan de waterstofbank, zodat meer projecten kunnen worden ondersteund uit het Innovatiefonds; benadrukt dat naast het Innovatiefonds moet worden gekeken naar alternatieve financiering, opdat de waterstofbank niet afhankelijk is van schommelingen in de koolstofprijs; 44. verzoekt de Commissie inflatie-indexering van de vaste premie te overwegen om stabiliteit te waarborgen en producenten, met name kleine en middelgrote producenten, te beschermen tegen mogelijke toekomstige prijsstijgingen op het gebied van energie, grondstoffen en operationele werkzaamheden; 45. merkt op dat de Commissie tot dusver geen financieel instrument heeft opgezet om de invoer van hernieuwbare waterstof te ondersteunen; spoort aan tot samenwerking tussen de waterstofbank en door de lidstaten opgezette programma’s wat betreft invoer; vraagt de Commissie een wetgevingsvoorstel op te stellen voor een financieel instrument dat gericht is op invoer uit derde landen in het kader van de waterstofbank, indien passend en verenigbaar met het CBAM; 46. benadrukt dat speciaal personeel moet worden ingezet om de werkzaamheden van de waterstofbank verrichten en vraagt om toereikende financiering hiervoor; stelt voor een taskforce voor de waterstofbank op te richten met personeel van alle relevante diensten van de Commissie; 47. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om het gebruik van EU-financiering voor waterstofprojecten te stroomlijnen, alsook met het wetgevingsvoorstel voor een platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP), waarin hernieuwbare waterstof wordt aangemerkt als een kritieke schone technologie waarvoor verdere ondersteuning nodig is; vraagt dat wordt gestreefd naar een zo groot mogelijke synergie tussen het STEP en de waterstofbank; 48. dringt erop aan dat de waterstofbank het centrale contactpunt wordt voor de verstrekking van informatie over de EU- en nationale financiering die beschikbaar is ter ondersteuning van projecten op het gebied van hernieuwbare waterstof; stelt voor het Hydrogen Public Funding Compass samen te voegen met de waterstofbank en informatie op te nemen over alle relevante financiële instrumenten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, de Connecting Europe Facility, Horizon Europa en het Innovatiefonds, en deze regelmatig bij te werken; 49. stelt voor dat de waterstofbank een online-instrument opzet dat de industrie, en met name kmo’s, in staat stelt snel te beoordelen of een project op het gebied van hernieuwbare of koolstofarme waterstof in aanmerking komt voor EU-financiering, dat het definitieve besluit onverlet laat en geen verstrekking van vertrouwelijke informatie vereist; 50. verzoekt de EIB betere toegang te bieden tot financiering voor projecten op het gebied van hernieuwbare waterstof; verzoekt de EIB leningen tegen nultarief of gegarandeerde leningen te verstrekken, om bij te dragen tot het verkrijgen van langetermijnfinanciering en het mogelijk maken van aandelen- en andere investeringen in relevante projecten; 51. staat achter de invoering van een door de Commissie voorgestelde maximumprijs voor de vaste premie om overcompensatie voor winnende aanvragers die deelnemen aan veilingen te voorkomen; staat erop dat de EU-steun wordt stopgezet zodra de marktprijs van hernieuwbare waterstof concurrerend wordt; verzoekt de Commissie met klem de productiekosten en de marktprijs van hernieuwbare waterstof voortdurend te monitoren en de vaste premie die aan winnende projecten wordt toegekend, aan het einde van elke contractuele regeling tussen producenten en consumenten, en ten minste eens in de vijf jaar, opnieuw te evalueren; Transparantie, verantwoordingsplicht en verslaglegging 52. acht het noodzakelijk dat de Commissie jaarlijks een verslag uitbrengt waarin de vooruitgang bij de ontwikkeling van de markt voor hernieuwbare en koolstofarme waterstof wordt beoordeeld en de activiteiten van de waterstofbank worden geëvalueerd; pleit ervoor dat dit verslag ook een evaluatie bevat van de geografische verdeling van de financiering, het aantal gecreëerde banen, de veranderingen in vraag en aanbod, de kosten van hernieuwbare waterstof in vergelijking met andere vormen van waterstof, en de ontwikkeling van specifieke waterstofinfrastructuur; 53. verzoekt de Commissie een uitgebreide evaluatie van de waterstofbank in te dienen vóór haar voorstel voor een nieuw MFK; o o o 54. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan alle EU-instellingen en de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties, en met name zijn resolutie van 14 september 2023 getiteld “Guatemala: de situatie na de verkiezingen, de rechtsstaat en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht” (1) , – gezien de op 21 en 28 augustus 2023 door de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) afgegeven verklaringen over de presidentsverkiezingen in Guatemala en zijn op 8 december 2023 afgegeven verklaring over de jongste ontwikkelingen in Guatemala, – gezien de op 27 juni en 22 augustus 2023 door de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU afgegeven voorlopige verklaringen, en het eindverslag dat op 13 november 2023 in Guatemala City is voorgesteld, – gezien de op 8 december 2023 door de woordvoerder van de VN-secretaris-generaal afgegeven verklaring over de recente ontwikkelingen die zich voordoen in het kader van de democratische overgang in Guatemala, – gezien de op 9 december 2023 door de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Volker Türk, afgegeven verklaring waarin de aanhoudende pogingen om de verkiezingsuitslag te ondermijnen worden betreurd, – gezien de op 8 december 2023 door het secretariaat-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) afgegeven verklaring waarin de couppoging in Guatemala wordt veroordeeld, – gezien de op 8 december 2023 door de Alliantie voor ontwikkeling in democratie afgegeven verklaring waarin afkeuring wordt uitgesproken over de acties waarmee beoogd wordt de algemene verkiezingen ongeldig te laten verklaren en zodoende het democratische verkiezingsproces te verstoren en te negeren, – gezien de op 8 december 2023 door het Guatemalteekse coördinatiecomité van Kamers van Koophandel, Industrie en Financiën (Comité Coördinador de Cámaras Comerciales, Industriales y Financieras, CACIF) afgegeven verklaring ter ondersteuning van de democratie, de rechtsstaat, de verkozen president, de verkozen vicepresident en alle bij de verkiezingen van 25 juni 2023 verkozen ambtenaren, – gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, A. overwegende dat het hoogste kiestribunaal op 28 augustus 2023 de officiële uitslag van de vreedzame en goed georganiseerde verkiezingen heeft bekendgemaakt en Bernardo Arévalo en Karin Herrera van de Movimiento Semilla heeft uitgeroepen tot verkozen president en vicepresident van Guatemala in aansluiting op de presidentsverkiezingen van 20 augustus 2023; B. overwegende dat het hoogste kiestribunaal op 2 november 2023 de wettelijke registratie van Movimiento Semilla wederom heeft opgeschort; overwegende dat de Movimiento Semilla is onderworpen aan selectieve en willekeurige rechtsvorderingen en procedurele handelingen door het openbaar ministerie (OM) sinds Bernardo Arévalo werd aangemerkt als een van de twee presidentskandidaten met de meeste stemmen in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen die plaatsvond op 25 juni 2023; overwegende dat de Inter-Amerikaanse Commissie voor de mensenrechten op 24 augustus 2023 voorzorgsmaatregelen heeft genomen om Bernardo Arévalo en Karin Herrera te beschermen; C. overwegende dat het OM van Guatemala, met name het hoofd van het Speciaal Openbaar Ministerie tegen straffeloosheid (FECI), José Rafael Curruchiche, en aanklager Leonor Morales Lazo, op 8 december 2023 verklaarden dat zij zouden trachten de resultaten van de verkiezingen van 25 juni 2023 nietig te laten verklaren op grond van gestelde onregelmatigheden in de stemlijsten van de stembureaus (acta 4) voor alle vijf verkiezingswedstrijden en in het systeem voor de overdracht en bekendmaking van de voorlopige verkiezingsresultaten; D. overwegende dat de aanklagers hebben aangekondigd dat zij een verzoek tot opheffing van de immuniteit van de verkozen president Bernardo Arévalo van Guatemala hebben ingediend; overwegende dat het hooggerechtshof zich hierover nog moet uitspreken en dat het grondwettelijk hof nog geen uitspraak heeft gedaan in verband met lopende rechtszaken ter bescherming van het stemrecht; E. overwegende dat leden van het congres op 15 november 2023 nieuwe magistraten voor het hooggerechtshof hebben benoemd op basis van een beperkte lijst van kandidaten die, volgens onderzoek door Guatemalteekse aanklagers, op basis van beïnvloedingspraktijken tot stand zou zijn gekomen; F. overwegende dat verkozen president Bernardo Arévalo deze valse aantijgingen van de hand heeft gewezen en ze beschouwt als een poging van aanklagers om zijn verkiezingsoverwinning teniet te doen; G. overwegende dat Blanca Alfaro, de voorzitter van het hoogste kiestribunaal, wiens taak het is om dergelijke situaties op te lossen, onmiddellijk aan het OM heeft laten weten dat de verkiezingsuitslagen onveranderlijk zijn, dat ze “geldig en officieel vastgesteld” zijn en dat “de mensen (die hun verkiezingen hebben gewonnen) noodzakelijkerwijs erkend zijn en op 14 januari 2024 hun ambt moeten opnemen”; H. overwegende dat de voorzitter van het hoogste kiestribunaal aangaf dat elke poging om te beletten dat verkozen functionarissen hun ambt opnemen “een instorting van het constitutioneel bestel zou inhouden”; I. overwegende dat vier magistraten van het hoogste kiestribunaal op 1 december 2023 het land hebben verlaten, luttele uren nadat het congres had gestemd over de opheffing van hun immuniteit, wat een duidelijke poging was van de meerderheid van de congresleden om de uitslag verder te beïnvloeden en daarbij volledig voorbij te gaan aan de wil van de kiezers zoals die kenbaar is gemaakt bij de verkiezingen; J. overwegende dat aanklagers voortdurend proberen deze crisis te laten escaleren door uit eigen beweging maatregelen te nemen, vaak in strijd met de wil van de bevolking van Guatemala en de verklaringen en resoluties van het Europees Parlement; K. overwegende dat het Parlement, de EU en andere internationale partners het verbod op kandidaatstellingen, de aanhoudende pogingen om de verkiezingsuitslag onderuit te halen, de voortdurende stappen om onafhankelijke rechtsbeoefenaars te criminaliseren en de instrumentalisering van gerechtelijke en vervolgingsinstanties aan de kaak hebben gesteld; L. overwegende dat het bureau van de openbaar aanklager in november een onderzoek heeft aangekondigd naar een grotendeels vreedzame demonstratie die in 2022 plaatsvond op de San Carlos Universiteit; overwegende dat aanklagers hebben gevraagd om 27 aanhoudingsbevelen uit te schrijven ten aanzien van activisten, studenten, academici en een lid van Movimiento Semilla; M. overwegende dat de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU en nationale waarnemingsmissies op uitnodiging van de Guatemalteekse autoriteiten het gehele verkiezingsproces hebben gevolgd en tot de conclusie zijn gekomen dat de verkiezingen transparant en goed georganiseerd waren, en dat er geen enkele reden is om te spreken van fraude; overwegende dat VV/HV Josep Borrell en de secretaris-generaal van de OAS de recente besluiten van het OM hebben omschreven als een “poging tot staatsgreep”; N. overwegende dat pogingen om de verkiezingsuitslagen terzijde te schuiven massale protesten hebben uitgelokt; overwegende dat alle kandidaten, politieke actoren en overheidsinstellingen, alsmede het gerechtelijk apparaat de wil van de kiezers moeten aanvaarden en eerbiedigen; O. overwegende dat procureur-generaal Consuelo Porras, speciaal aanklager tegen straffeloosheid José Rafael Curruchiche, rechter Fredy Raúl Orellana Letona en aanklager Cinthia Edelmira Monterroso Gómez zijn opgenomen op de Amerikaanse lijst van ondemocratische en corrupte actoren; P. overwegende dat in de associatieovereenkomst tussen de EU en Midden-Amerika, die nog in werking moet treden, “respect voor de democratische beginselen en grondrechten” is opgenomen als een “essentiële clausule”; 1. spreekt zijn afkeuring uit over de poging tot staatsgreep en de aanhoudende pogingen van het OM om de resultaten van de algemene en presidentsverkiezingen in Guatemala ongedaan te maken op basis van ongefundeerde beschuldigingen van fraude, en dringt aan op onmiddellijke stopzetting van deze acties; 2. verwerpt alle door politieke motieven ingegeven acties van sommige autoriteiten, die duidelijk ingaan tegen de Guatemalteekse grondwet, de rechtsstaat, de integriteit van het verkiezingsproces en de meest elementaire beginselen van de democratie, waaronder het grondbeginsel van de scheiding der machten; 3. steunt verkozen president Bernardo Arévalo en dringt aan op een ordelijke overgang die moet leiden tot zijn inauguratie als 52e president van Guatemala op 14 januari 2024; 4. roept de bevoegde autoriteiten, in het bijzonder het grondwettelijk hof, het hooggerechtshof, het hoogste kiestribunaal, het congres en president Alejandro Giammattei ertoe op maatregelen te nemen om het constitutionele bestel en de rechtsstaat te handhaven, de onaanvaardbare pogingen tot nietigverklaring van de verkiezingsuitslagen te verwerpen, ervoor te zorgen dat de wil die de Guatemalteekse burgers via hun stem kenbaar hebben gemaakt wordt geëerbiedigd, en de burgerrechten en politieke rechten van de Guatemalteekse burgers alsook hun integriteit en veiligheid te waarborgen, met inbegrip van het recht van verkozen ambtenaren om naar behoren in hun ambt te worden benoemd in overeenstemming met de internationale en regionale normen, en de Guatemalteekse wetten; 5. benadrukt hoe belangrijk het is dat degenen die de democratie belemmeren, ter verantwoording worden geroepen; verzoekt de Raad in dit verband onmiddellijk gerichte beperkende maatregelen vast te stellen, waaronder bevriezing van tegoeden en reisverboden, ten aanzien van (maar niet beperkt tot) procureur-generaal María Consuelo Porras Argueta, hoofd van het FECI José Rafael Curruchiche Cacul, rechter Fredy Raúl Orellana Letona, aanklager bij het FECI Leonor Eugenia Morales Lazo en secretaris-generaal bij het OM Angel Arnoldo Pineda Avila, aangezien deze personen het verkiezingsproces van 2023 in Guatemala ondermijnen en de rechterlijke macht systematisch inzetten om de rechtsstaat te verzwakken en oppositieleden te criminaliseren; 6. brengt in herinnering dat eerbiediging van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, politiek pluralisme en vrijheid van meningsuiting voor alle Guatemalteken, grondrechten en essentiële pijlers van de democratie en de rechtsstaat zijn; is uiterst bezorgd over de verslechtering van de situatie op het gebied van de rechtsstaat in Guatemala; 7. spreekt zijn bezorgdheid uit over de willekeurige opsluiting van aanklagers, rechters, voormalige functionarissen van de Internationale Commissie tegen straffeloosheid in Guatemala (CICIG) en onafhankelijke journalisten, onder meer José Rubén Zamora; dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle willekeurig opgesloten personen en op het intrekken van alle ongegronde strafrechtelijke tenlasteleggingen tegen hen; herinnert de Guatemalteekse autoriteiten, en het OM in het bijzonder, eraan dat zij zich dienen te onthouden van enigerlei poging tot belemmering van het werk van mensenrechtenverdedigers, gerechtelijke actoren en journalisten die corruptie, mensenrechtenschendingen en machtsmisbruik hebben onderzocht en aan het licht hebben gebracht; 8. verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden, de lidstaten en de EU-delegatie in Guatemala om de situatie ter plaatse te blijven opvolgen, met inbegrip van beslissingen van het OM, het grondwettelijk hof en het hooggerechtshof, totdat er duidelijke en betrouwbare garanties zijn dat gehoor wordt gegeven aan de wil van de kiezers, zoals geuit bij de algemene verkiezingen van 25 juni 2023 en de presidentsverkiezingen van 20 augustus 2023; verlengt zijn steun voor de lopende werkzaamheden van de speciale missie van de OAS om bijstand te verlenen bij de presidentiële overgang, in overeenstemming met het mandaat van de Permanente Raad van de OAS; 9. moedigt de bevoegde Guatemalteekse autoriteiten aan de aanbevelingen van de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU op te volgen, met name die welke betrekking hebben op de vastgestelde tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat, de scheiding der machten en de bevordering van mensenrechten en politieke rechten; 10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de VV/HV, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de OAS, de VN, de Guatemalteekse autoriteiten en Parlacen.