(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003)0742 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 156 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5-0064/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie vervoer en toerisme ( A6-0134/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 7 juni 2005 met het oog op de aanneming van Beschikking nr. .../2005/EG van het Europees Parlement en de Raad tot opstelling van richtsnoeren voor Trans-Europese netwerken in de energiesector en houdende intrekking van Beschikkingen 96/391/EG en nr. 1229/2003/EG HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 156, Gezien het voorstel van de Commissie , Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , n a raadpleging van het Comité van de Regio's, handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (3) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Sinds vaststelling van Beschikking nr. 1229/2003/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 tot opstelling van richtsnoeren voor trans-Europese netwerken in de energiesector (4) is de behoefte ontstaan de toetredingslanden volledig te integreren in deze richtsnoeren en, waar nodig, die richtsnoeren verder aan te passen aan het nieuwe proximiteitsbeleid van de Europese Unie. (2) De prioriteiten voor Trans-Europese energienetwerken vloeien voort uit de totstandbrenging van een meer open en concurrentiegerichte interne energiemarkt als gevolg van de uitvoering van Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (5) en van Richtlijn 2003/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas (6) . Die prioriteiten sluiten aan op de conclusies van de Europese Raad van Stockholm van maart 2001 inzake de ontwikkeling van de infrastructuren die noodzakelijk zijn voor de goede werking van de energiemarkt. Er dient een speciale inspanning te worden verricht om de doelstelling van een toenemend gebruik van duurzame energiebronnen te bereiken, teneinde daarmee bij te dragen tot een beleid voor duurzame ontwikkeling. Een en ander dient evenwel te worden bewerkstelligd zonder onevenredige verstoring van het normale marktevenwicht. Ook dient ten volle rekening te worden gehouden met de doelstellingen van het communautaire vervoersbeleid en in het bijzonder met de mogelijkheid van vermindering van het vervoer over de weg door aardgas en alkenen via pijpleidingen te vervoeren. (3) Deze beschikking zal vooruitgang mogelijk maken in de richting van het doel dat op de Europese Raad van Barcelona is vastgesteld, namelijk het halen van een minimumpeil van onderlinge koppeling van de elektriciteitsnetten van de lidstaten dat overeenkomt met 10% van de opwekkingscapaciteit van elke lidstaat. Hierdoor wordt de betrouwbaarheid en veiligheid van het netwerk vergroot, de continuïteit van de voorziening gegarandeerd en de efficiënte werking van de gemeenschappelijke markt gevrijwaard. (4) Als regel dienen de bouw en het onderhoud van energie-infrastructuur onderworpen te zijn aan beginselen van de vrije markt. Dit is tevens in overeenstemming met de gemeenschappelijke voorschriften voor de voltooiing van de interne energiemarkt en met de gemeenschappelijke regels van het mededingingsrecht, die erop gericht zijn een opener en concurrerender interne energiemarkt tot stand te brengen. Financiële steun van de Gemeenschap voor bouw en onderhoud moet daarom tot de uitzonderingen behoren. Die uitzonderingen dienen naar behoren te worden gemotiveerd. (5) De energie-infrastructuur dient zodanig te worden aangelegd en onderhouden dat de interne energiemarkt efficiënt kan werken, waarbij de procedures voor de raadpleging van de betrokken bevolkingsgroepen moeten worden gevolgd en zowel rekening moet worden gehouden met strategische criteria als met criteria inzake universele dienstverlening en openbaredienstverplichtingen . (6) De prioriteiten voor Trans-Europese energienetwerken vloeien tevens voort uit het toenemende belang van de Trans-Europese energienetwerken voor de continuïteit en diversificatie van de energievoorziening van de Gemeenschap, de integratie van de energienetwerken van de nieuwe lidstaten en de toetredingslanden en de gecoördineerde exploitatie van de energienetwerken in de Gemeenschap en de aangrenzende landen na raadpleging van de betrokken lidstaten . De buurlanden van de Europese Unie spelen namelijk een vitale rol in het energiebeleid van de Unie. Zij voorzien in een groot deel van de vraag van de EU naar aardgas, zij zijn essentiële partners voor de doorvoer van primaire energie naar de EU en zij zullen geleidelijk belangrijke partijen op de interne markt voor gas en elektriciteit van de Gemeenschap worden. (7) Binnen de projecten op het gebied van trans-Europese energienetwerken dienen prioritaire projecten te worden aangewezen die van groot belang zijn voor de goede werking van de interne energiemarkt of voor een continue energievoorziening. Voorts dient voor de projecten met de hoogste prioriteit een verklaring van Europees belang te worden ingevoerd en, waar dat nodig is, een betere coördinatie. (8) De procedure voor de selectie van projecten van gemeenschappelijk belang met betrekking tot trans-Europese energienetwerken dient een evenwichtige toepassing van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad van 18 september 1995 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van de trans-Europese netwerken (7) te waarborgen. Die procedure dient twee niveaus te onderscheiden: op een eerste niveau wordt een beperkt aantal criteria voor de selectie vastgesteld en op een tweede niveau wordt overgegaan tot de gedetailleerde beschrijving, de zogenoemde specificaties, van de projecten. (9) Aangezien de specificaties van de projecten vatbaar zijn voor wijziging, vormen zij indicatieve specificaties. De Commissie dient dan ook gemachtigd te blijven deze bij te werken. Aangezien het project aanzienlijke politieke , economische en milieugevolgen kan hebben, dient het juiste evenwicht te worden gevonden tussen toezicht op de procedures en flexibiliteit bij het vaststellen van projecten die eventueel voor communautaire steun in aanmerking komen. (10) Voor bepaalde prioritaire projecten of gedeelten van prioritaire projecten of groepen van prioritaire projecten moet het mogelijk zijn de voorbereiding en uitvoering te verbeteren door voor de duur van de betreffende prioritaire projecten een coördinatieteam in het leven te roepen, waarvan de Gemeenschap deel uitmaakt. De Commissie dient derhalve te worden gemachtigd voor dergelijk(e) project(en) een Europese coördinator aan te wijzen, die de samenwerking met gebruikers en exploitanten aanmoedigt en ervoor zorgt dat het noodzakelijke toezicht wordt uitgeoefend, teneinde de Gemeenschap op de hoogte van de voortgang te houden. (11) Er dient een gunstiger klimaat voor de ontwikkeling en aanleg van Trans-Europese energienetwerken te worden geschapen, vooral door het stimuleren van technische samenwerking tussen de instanties die voor de werking en de regulering van de elektriciteits- en gassystemen verantwoordelijk zijn, door het vergemakkelijken van de vergunningsprocedures voor netwerkprojecten in de lidstaten, teneinde vertragingen te beperken, en door het mobiliseren van de fondsen, instrumenten en financieringsprogramma's van de Gemeenschap die voor netwerkprojecten beschikbaar zijn. De Europese Unie moet de maatregelen van de lidstaten op dit gebied ondersteunen. (12) Aangezien de voor de Trans-Europese energienetten uitgetrokken communautaire begrotingsmiddelen relatief bescheiden zijn en vooral bedoeld zijn voor de financiering van haalbaarheidsstudies, kunnen deze - meestal interregionale koppelnetten - zonodig uit de structuurfondsen of met financieringsprogramma's of -instrumenten van de Gemeenschap worden gefinancierd. (13) De vaststelling van de projecten van gemeenschappelijk belang, de specificaties van deze projecten en de prioritaire projecten , met name die van Europees belang, dient te geschieden zonder vooruit te lopen op de uitkomsten van de milieueffectbeoordeling van de projecten en van de plannen of programma's. (14) De voor de uitvoering van deze beschikking vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (8) . (15) De Commissie dient periodiek verslag uit te brengen over de uitvoering van deze beschikking. (16) Aangezien deze beschikking betrekking heeft op hetzelfde onderwerp en toepassingsgebied als Beschikking 96/391/EG van de Raad van 28 maart 1996 inzake maatregelen om voor de ontwikkeling van de trans-Europese netwerken in de energiesector een gunstiger klimaat te creëren (9) en Beschikking nr. 1229/2003/EG, dienen deze beide beschikkingen te worden ingetrokken, HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD : Artikel 1 Onderwerp Bij deze beschikking worden de aard en de strekking van het richtinggevend beleid van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese energienetwerken omschreven. Daartoe worden richtsnoeren opgesteld die de doelstellingen, de prioriteiten en de grote lijnen van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese energienetwerken bestrijken. In deze richtsnoeren worden projecten van gemeenschappelijk belang en projecten die prioriteit hebben, met inbegrip van projecten van Europees belang, op het gebied van de Trans-Europese elektriciteits- en gasnetwerken aangegeven. Artikel 2 Toepassingsgebied Deze beschikking betreft: Artikel 3 Doelstellingen De Gemeenschap bevordert de onderlinge koppeling, de interoperabiliteit en de ontwikkeling van de trans-Europese energienetwerken alsmede de toegang tot die netwerken, overeenkomstig het bestaande Gemeenschapsrecht, teneinde: Artikel 4 Beleidsprioriteiten De prioriteiten van het Gemeenschapsbeleid op het gebied van trans-Europese energienetwerken moeten verenigbaar zijn met duurzame ontwikkeling en luiden als volgt: Artikel 5 Beleidslijnen De hoofdlijnen van het Gemeenschapsbeleid op het gebied van trans-Europese energienetwerken zijn: Artikel 6 Criteria voor projecten van gemeenschappelijk belang 1. De algemene criteria die moeten worden toegepast wanneer een besluit wordt genomen over selectie, wijzigingen, specificaties of aanvragen tot aanpassing van projecten van gemeenschappelijk belang zijn de volgende: De evaluatie van de economische levensvatbaarheid wordt gebaseerd op een kosten-batenanalyse, waarbij rekening wordt gehouden met alle kosten en baten, ook op middellange en/of lange termijn, uit het oogpunt van alle externe milieukosten en andere milieuaspecten, de continuïteit van de voorziening en de bijdrage tot de economische en sociale samenhang. Voor projecten van gemeenschappelijk belang die het grondgebied van een lidstaat betreffen, is de goedkeuring van de betrokken lidstaat vereist. 2. Bijlage II bevat aanvullende criteria voor de selectie van de projecten van gemeenschappelijk belang. Wijzigingen van de aanvullende criteria voor de selectie van projecten van gemeenschappelijk belang, zoals deze in bijlage II zijn opgenomen, worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag. 3. Alleen de in bijlage III genoemde projecten komen in aanmerking voor financiële bijstand van de Gemeenschap ingevolge Verordening (EG) nr. 2236/95. Die projecten moeten voldoen aan de criteria van lid 1 en bijlage II. 4. De indicatieve projectspecificaties, waaronder begrepen de gedetailleerde beschrijving van de projecten en, indien van toepassing, de geografische beschrijving ervan, staan in bijlage III. Deze specificaties worden bijgewerkt volgens de procedure van artikel 14, lid 2. Actualiseringen zijn technisch van aard en moeten zich beperken tot technische wijzigingen van projecten, tot een wijziging van een bepaald deel van de gespecificeerde route of tot een beperkte aanpassing van de projectlocatie. 5. De lidstaten nemen alle maatregelen die zij nodig achten om de verwezenlijking van projecten van gemeenschappelijk belang te vergemakkelijken en te versnellen en vertragingen tot een minimum te beperken, met inachtneming van het Gemeenschapsrecht en de internationale overeenkomsten op het gebied van het milieu. Met name de vereiste vergunningsprocedures worden snel afgewikkeld. 6. Wanneer delen van projecten van gemeenschappelijk belang op het grondgebied van derde landen zijn gelegen, kan de Commissie in overleg met de betrokken lidstaten voorstellen doen, in voorkomend geval in het raam van het beheer van de akkoorden van de Gemeenschap met deze derde landen, en overeenkomstig het Verdrag inzake het Energiehandvest voor de derde landen die partij zijn bij dat Verdrag, zodat deze projecten ook door de betrokken derde landen als van wederzijds belang worden erkend, teneinde de verwezenlijking van deze projecten te vergemakkelijken. Artikel 7 Prioritaire projecten 1. De projecten van gemeenschappelijk belang die in bijlage I zijn vermeld, zijn prioritair wat betreft het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap ingevolge Verordening (EG) nr. 2236/95. Wijzigingen van bijlage I worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag. 2. De betrokken lidstaten en de Commissie streven er binnen hun bevoegdheid naar de uitvoering van de prioritaire projecten te bevorderen, in het bijzonder wanneer het om grensoverschrijdende projecten gaat. Voor de projecten met grensoverschrijdende investeringen nemen de lidstaten de nodige maatregelen, om ervoor te zorgen dat de mate waarin deze projecten de koppelingscapaciteit tussen twee of meer lidstaten vergroten en zo de continuïteit van de voorziening in Europa verbeteren, bij de beoordeling door de bevoegde nationale autoriteiten in het kader van de nationale vergunningsprocedures een doorslaggevend criterium is. 3. Prioritaire projecten zijn verenigbaar met duurzame ontwikkeling en voldoen aan de volgende criteria: Artikel 8 Projecten van Europees belang 1. Een voorkeur van projecten betreffende de in artikel 7 bedoelde assen voor prioritaire projecten die grensoverschrijdend zijn of die een aanzienlijk effect op de grensoverschrijdende transmissiecapaciteit hebben, worden van Europees belang verklaard. Die projecten zijn in bijlage I opgenomen. 2. Bij de indiening van projecten in het kader van het Cohesiefonds, in overeenstemming met artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1164/94 van de Raad van 16 mei 1994 tot oprichting van een Cohesiefonds (10) , kennen de lidstaten de gewenste prioriteit toe aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 3. Bij de indiening van projecten in het kader van de begroting voor trans-Europese netwerken, in overeenstemming met artikel 10 van Verordening (EG) nr. 2236/95 kennen de lidstaten de gewenste prioriteit toe aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 4. Bij de indiening van projecten in het kader van de Structuurfondsen, in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 1260/ 1999 van de Raad van 21 juni 1999 houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen (11) , kennen de lidstaten de gewenste prioriteit toe aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 5. De Commissie ziet erop toe dat de landen die voor het structurele pretoetredingsinstrument in aanmerking komen, bij de indiening van projecten in het kader van de artikelen 2 en 7 van Verordening (EG) nr. 1267/1999 van de Raad van 21 juni 1999 tot instelling van een pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (12) de gewenste prioriteit toekennen aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 6. Indien de werkzaamheden aan een van de projecten die van Europees belang zijn verklaard, met aanzienlijke vertraging starten of een dergelijke vertraging wordt verwacht, verzoekt de Commissie de betrokken lidstaten om binnen drie maanden de redenen voor de vertraging op te geven. Na ontvangst en onderzoek van het antwoord van de betrokken lidstaten kan de Commissie, met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel, besluiten de verklaring van Europees belang voor een project in te trekken. 7. Vijf jaar na het voltooien van een project van Europees belang of van een gedeelte ervan maken de betrokken lidstaten een balans op van de sociaal-economische en milieueffecten ervan, waaronder begrepen het effect op het handelsverkeer tussen de lidstaten, op de territoriale samenhang en op de duurzame ontwikkeling. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de resultaten van deze beoordeling. 8. Wanneer een project van Europees belang wordt verklaard, coördineren de betrokken lidstaten , om te garanderen dat de vergunningsprocedures voor de projecten binnen een redelijke termijn worden doorlopen, eventueel voor elk gedeelte van het betreffende project hun procedures voor de beoordeling van de ecologische en sociaal-economische gevolgen en voor de publieksraadpleging, alvorens vergunningen af te geven. 9. Wanneer een van Europees belang verklaard project een grensoverschrijdend gedeelte bevat dat technisch en financieel onscheidbaar is, houden beide betrokken lidstaten een transnationale enquête die tot doel heeft het grensoverschrijdende gedeelte te beoordelen en het publiek te raadplegen, alvorens vergunningen af te geven. 10. De gecoördineerde procedures of transnationale enquêtes, als bedoeld in de leden 8 en 9, doen geen afbreuk aan de verplichtingen die uit de Gemeenschapswetgeving op het gebied van milieubescherming voortvloeien, met name wat de milieueffectbeoordeling betreft. De betrokken lidstaten houden de Commissie op de hoogte van de aanvang en het resultaat van deze gecoördineerde procedures of transnationale enquêtes. Artikel 9 Uitvoering van projecten van Europees belang 1. De projecten van Europees belang worden spoedig uitgevoerd. Uiterlijk ... (13) dienen de lidstaten bij de Commissie een tijdschema in voor de voltooiing van die projecten, met nadere bijzonderheden betreffende: 2. De lidstaten brengen bij de Commissie jaarlijks verslag uit over de voortgang van de in lid 1 bedoelde projecten. Indien er achterstand is op het bij de Commissie ingediende tijdschema, moeten de lidstaten bij de Commissie een herzien plan indienen. 3. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de vergunningsprocedure voor projecten van Europees belang efficiënt is en geen onnodige vertragingen veroorzaakt. Artikel 10 Europese coördinator 1. Voor de projecten waarvan de uitvoering problemen stelt, kan de Commissie, in overleg met de betrokken lidstaten en na raadpleging van het Europees Parlement , een "Europese coördinator" aanstellen. De Europese coördinator treedt op namens en voor rekening van de Commissie. De opdracht van de Europese coördinator heeft betrekking op een enkel prioritair project of een gedeelte van een prioritair project. Indien nodig, kan de opdracht van de Europese coördinator worden uitgebreid tot andere daarmee samenhangende prioritaire projecten. 2. De Europese coördinator wordt gekozen op grond van zijn ervaring met de Europese instellingen en zijn kennis van de technische, financiële, sociaal-economische en milieueffectbeoordeling van grote projecten. 3. In het besluit tot benoeming van de Europese coördinator wordt nader omschreven hoe de coördinator zijn taken moet vervullen. 4. De Europese coördinator: 5. De betrokken lidstaten werken samen met de Europese coördinator en verschaffen hem de informatie die nodig is om de in lid 4 vermelde taken uit te voeren. 6. De Commissie kan het advies van de Europese coördinator inwinnen bij het onderzoek van aanvragen om bijstand van de Gemeenschap voor projecten of groepen van projecten waarvoor hij is aangesteld. 7. De coördinatie moet in verhouding staan tot de kosten van het project om onnodige administratieve lasten te voorkomen. Artikel 11 Gunstiger klimaat 1. Teneinde bij te dragen tot het creëren van een gunstiger klimaat voor de ontwikkeling van Trans-Europese energienetwerken en de interoperabiliteit daarvan, houdt de Gemeenschap met de inspanningen van de lidstaten op dit gebied rekening en hecht zij het grootste belang aan en bevordert zij, voor zover dat nodig is, de volgende maatregelen: 2. De Commissie neemt, in nauw overleg met de betrokken lidstaten, alle initiatieven tot bevordering van de coördinatie van de in lid 1 vermelde activiteiten. 3. Besluiten betreffende maatregelen die nodig zijn om de in lid 1, onder a) en b), vermelde activiteiten uit te voeren, worden door de Commissie genomen volgens de procedure van artikel 14, lid 2. Artikel 12 Gevolgen voor de mededinging en de continuïteit van de voorziening Wanneer projecten worden overwogen, moeten hun gevolgen voor de mededinging en de continuïteit van de voorziening in aanmerking genomen worden. Particuliere financiering of financiering door de betrokken marktpartijen moeten aangemoedigd worden, terwijl mededinging and andere EU regels nageleefd moeten worden. Concurrentievervalsing tussen de marktpartijen moet vermeden worden, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag. Artikel 13 Beperkingen 1. Deze beschikking doet geen afbreuk aan financiële verplichtingen die door een lidstaat of door de Gemeenschap zijn aangegaan. 2. Deze beschikking loopt niet vooruit op de uitkomsten van de milieueffectbeoordeling van de projecten en van de plannen of programma's waarmee het kader voor de toekomstige vergunning van de desbetreffende projecten wordt vastgelegd. Wanneer krachtens de Gemeenschapswetgeving ter zake een milieueffectbeoordeling vereist is, wordt met het resultaat daarvan rekening gehouden, voordat daadwerkelijk een besluit tot uitvoering van de projecten wordt genomen overeenkomstig de toepasselijke Gemeenschapswetgeving. Artikel 14 Comité 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 15 Verslag De Commissie stelt over de uitvoering van deze beschikking om de twee jaar een verslag op dat zij aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's voorlegt. In dat verslag wordt aandacht besteed aan de verwezenlijking en de vorderingen met de uitvoering van de prioritaire projecten die betrekking hebben op de in bijlage II, punten 1, 2 en 7, genoemde grensoverschrijdende verbindingen, alsmede aan de wijze van financiering van deze projecten, met name wat de financiële bijdrage van de Gemeenschap betreft. Artikel 16 Intrekking Beschikkingen 96/391/EG en nr. 1229/2003/EG worden ingetrokken. Artikel 17 Inwerkingtreding Deze beschikking treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 18 Adressaten Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I TRANS-EUROPESE ENERGIENETWERKEN Assen voor de prioritaire projecten , met inbegrip van de projecten van Europees belang, omschreven in de artikelen 7 en 8 De prioritaire projecten, met inbegrip van de projecten van Europees belang, op elke prioritaire as worden hierna opgesomd ELEKTRICITEITSNETWERKEN EL.1. Frankrijk – België – Nederland – Duitsland: versterking van de elektriciteitsnetten die noodzakelijk zijn om congestie in de Benelux op te lossen. Waarvan projecten van Europees belang Lijn Avelin (FR) - Avelgem (B) Lijn Moulaine (FR) - Aubange (B) EL.2. Grenzen van Italië met Frankrijk, Oostenrijk, Slovenië en Zwitserland: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten. Waarvan projecten van Europees belang Lijn Lienz (AT) - Cordignano (IT) Nieuwe koppeling tussen Italië en Slovenië Lijn Udine Ovest (IT) - Okroglo (SI) Lijn S.Fiorano (IT) - Nave (IT) - Gorlago (IT) Lijn Venezia Nord (IT) - Cordignano (IT) Lijn St. Peter (AT) - Tauern (AT) Lijn Südburgenland (AT) - Kainachtal (AT) Koppeling tussen Oostenrijk en Italië (Thaur-Brixen) via spoorwegtunnel Brenner EL.3. Frankrijk – Spanje – Portugal: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten tussen deze landen en voor het Iberisch schiereiland en ontwikkeling van het netwerk in de insulaire gebieden. Waarvan projecten van Europees belang: Lijn Sentmenat (ES) - Becanó (ES) - Baixas (FR) Lijn Valdigem (PT) - Douro Internacional (PT) - Aldeadávila (ES) en installaties van Douro Internacional EL.4. Griekenland – de Balkanlanden – UCTE-systeem: ontwikkeling van de elektriciteitsinfrastructuur om Griekenland op het UCTE-systeem aan te sluiten en de Zuidoost-Europese elektriciteitsmarkt mogelijk te maken. Waarvan projecten van Europees belang: Lijn Philippi (EL) - Hamidabad (TR) EL.5. Verenigd Koninkrijk - continentaal Europa en Noord-Europa: totstandbrenging/uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten en mogelijke integratie van offshore-windenergie. Waarvan projecten van Europees belang: Onderzeese kabel tussen Engeland (VK) en Nederland EL.6. Ierland – Verenigd Koninkrijk: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten en mogelijke integratie van offshore-windenergie. Waarvan projecten van Europees belang: Onderzeese kabel tussen Ierland en Wales (VK) EL.7. Denemarken – Duitsland – Baltische ring (incl. Noorwegen – Zweden – Finland – Denemarken – Duitsland – Polen – Baltische staten – Rusland): uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten en mogelijke integratie van offshore-windenergie. Waarvan projecten van Europees belang: Lijn Kassø (DK) - Hamburg/Dollern (DE) Lijn Hamburg/Krümmel (DE) -Schwerin (DE) Lijn Kassø (DK) - Revsing (DK) - Tjele (DK) Lijn V.Hassing (DK) - Trige (DK) Onderzeese kabel Skagerrak 4 (DK) - (NO) Lijn tussen Polen en Litouwen, met inbegrip van een nodige versterking van het Poolse elektriciteitsnet en van het PL-DE-profiel, om deelname aan de gemeenschappelijke markt voor energie mogelijk te maken. Onderzeese kabel tussen Finland en Estland (Estlink) Onderzeese kabel Fennoscan tussen Finland en Zweden Halle/Saale (DE) - Schweinfurt (DE) EL.8. Duitsland – Polen – Tsjechië – Slowakije – Oostenrijk – Hongarije – Slovenië: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten. Waarvan projecten van Europees belang: Lijn Neuenhagen (DE) - Vierraden (DE) - Krajnik (PL) Lijn Dürnrohr (AT) - Slavětice (CZ) Nieuwe koppeling tussen Duitsland en Polen Veľké Kapušany (SK) - Lemešany (SK) -Moldava (SK) - Sajoivanka (HU) Gabčíkovo (SK) - Veľký Ďur (SK) Stupava (SK) - Zuidoost-Wenen (AT) EL.9. Lidstaten aan de Middellandse Zee – mediterrane elektriciteitsring: uitbreiding van de onderlinge koppelcapaciteit van de elektriciteitsnetten tussen de lidstaten aan de Middellandse Zee en Marokko – Algerije – Tunesië – Libië – Egypte – landen in het Nabije Oosten – Turkije. Waarvan projecten van Europees belang: Elektriciteitsverbinding tussen Tunesië en Italië GASNETWERKEN NG.1. Verenigd Koninkrijk – noordelijk continentaal Europa, omvattend Nederland, België, Denemarken , Zweden en Duitsland – Polen – Litouwen – Letland – Estland – Finland – Rusland: aardgaspijpleidingen die een aantal van de voornaamste gasbronnen in Europa met elkaar verbinden, om zo de interoperabiliteit van de netten te verbeteren en de continuïteit van de gasvoorziening beter te verzekeren, met inbegrip van de North Transgas-aardgaspijpleiding en de Yamal – Europa-aardgaspijpleiding, de aanleg van nieuwe aardgaspijpleidingen en de verhoging van de netcapaciteit in Duitsland, Denemarken en Zweden, alsmede tussen deze landen, en in Polen, de Tsjechische Republiek, Slowakije, Duitsland en Oostenrijk, alsmede tussen deze landen Waarvan projecten van Europees belang: Aardgaspijpleiding "North Transgas" Aardgaspijpleiding "Yamal-Europa" Aardgaspijpleiding tussen Denemarken, Zweden en Duitsland Verhoging van de doorvoercapaciteit op de as Duitsland - België - Verenigd Koninkrijk NG.2. Algerije – Spanje – Italië – Frankrijk – noordelijk continentaal Europa: de aanleg van nieuwe aardgaspijpleidingen van Algerije naar Spanje, Frankrijk en Italië en uitbreiding van de netcapaciteit in en tussen Spanje, Frankrijk en Italië. Waarvan projecten van Europees belang: Aardgaspijpleiding Algerije - Tunesië - Italië Aardgaspijpleiding Algerije - Italië via Sardinië en Corsica met een vertakking naar Frankrijk Aardgaspijpleiding Medgas Algerije - Spanje - Frankrijk - continentaal Europa NG.3. Landen aan de Kaspische Zee – het Midden-Oosten – de Europese Unie: nieuwe aardgaspijpleidingnetwerken naar de Europese Unie vanaf nieuwe bronnen, waaronder begrepen de aardgaspijpleidingen Turkije – Griekenland, Griekenland – Italië en Turkije – Oostenrijk en Griekenland - Slovenië - Oostenrijk (via de westelijke Balkan) . Waarvan projecten van Europees belang: Aardgaspijpleiding Turkije - Griekenland - Italië Aardgaspijpleiding Turkije - Oostenrijk NG.4. LNG-terminals in België, Frankrijk, Spanje, Portugal, Italië , Griekenland, Cyprus en Polen: diversifiëring van de bronnen en de toegangspunten, waaronder de LNG-aansluitingen op het transmissienet. NG.5. Ondergrondse aardgasopslaginstallaties in Spanje, Portugal, Frankrijk, Italië, Griekenland en de landen aan de Oostzee: uitbreiding van de capaciteit in Spanje, Frankrijk, Italië en de landen aan de Oostzee en bouw van de eerste installaties in Portugal en Griekenland en Litouwen NG.6. Lidstaten aan de Middellandse Zee – oostelijke mediterrane gasring: totstandbrenging van aardgaspijpleidingen, en uitbreiding van de capaciteit ervan, tussen de lidstaten aan de Middellandse Zee en Libië – Egypte – Jordanië – Syrië – Turkije. Waarvan projecten van Europees belang: Aardgaspijpleiding Libië - Italië BIJLAGE II TRANS-EUROPESE ENERGIENETWERKEN Aanvullende criteria voor projecten van gemeenschappelijk belang als bedoeld in artikel 6, lid 2 ELEKTRICITEITSNETWERKEN 1. Ontwikkeling van de elektriciteitsnetten in de insulaire, ingesloten , perifere en ultraperifere regio's met voorrang voor de diversificatie van energiebronnen en een groter gebruik van hernieuwbare energie en, in voorkomend geval, verbinding van de elektriciteitsnetten in deze regio's. ‐ Ierland – Verenigd Koninkrijk (Wales) ‐ Griekenland (eilanden) ‐ Italië (Sardinië) – Frankrijk (Corsica) – Italië (vasteland) ‐ Verbindingen in insulaire regio's, inclusief verbindingen met het vasteland ‐ Verbindingen in ultraperifere regio's in Frankrijk, Spanje en Portugal 2. Het ontwikkelen van elektriciteitsverbindingen tussen de lidstaten om de goede werking van de interne markt en de betrouwbare werking van elektriciteitsnetwerken te verzekeren. ‐ Frankrijk – België – Nederland – Duitsland ‐ Frankrijk – Duitsland ‐ Frankrijk – Italië ‐ Frankrijk – Spanje ‐ Portugal – Spanje ‐ Finland – Zweden ‐ Finland – Estland – Letland – Litouwen ‐ Oostenrijk – Italië ‐ Italië – Slovenië ‐ Oostenrijk – Italië – Slovenië – Hongarije ‐ Duitsland – Polen ‐ Duitsland – Polen – Tsjechië – Oostenrijk – Slowakije – Hongarije ‐ Hongarije – Slowakije ‐ Hongarije – Oostenrijk ‐ Polen – Litouwen ‐ Ierland – Verenigd Koninkrijk (Noord-Ierland) ‐ Oostenrijk – Duitsland – Slovenië – Hongarije ‐ Nederland – Verenigd Koninkrijk ‐ Duitsland – Denemarken – Zweden ‐ Griekenland – Italië ‐ Hongarije – Slovenië ‐ Malta – Italië ‐ Finland – Estland ‐ Italië – Slovenië 3. Ontwikkeling van de binnenlandse elektriciteitsverbindingen in de lidstaten, die nodig zijn voor de benutting van de verbindingen tussen de lidstaten, voor de werking van de interne markt of voor de aansluiting van duurzame energiebronnen. ‐ Alle lidstaten 4. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen met derde landen, in het bijzonder met de toetredingslanden, die bijdragen aan de interoperabiliteit, de betrouwbaarheid en de veiligheid van de werking van de elektriciteitsnetten of aan de elektriciteitsvoorziening van de Europese Gemeenschap. ‐ Duitsland – Noorwegen ‐ Nederland – Noorwegen ‐ Zweden – Noorwegen ‐ Verenigd Koninkrijk – Noorwegen ‐ Baltische elektriciteitsring: Duitsland – Polen – Wit-Rusland – Rusland – Litouwen – Letland – Estland – Finland – Zweden – Noorwegen – Denemarken ‐ Noorwegen – Zweden – Finland – Rusland ‐ Mediterrane elektriciteitsring: Frankrijk – Spanje – Marokko – Algerije – Tunesië – Libië – Egypte – landen in het Nabije Oosten – Turkije – Griekenland – Italië ‐ Griekenland – Turkije ‐ Italië – Zwitserland ‐ Oostenrijk – Zwitserland ‐ Hongarije – Roemenië ‐ Hongarije – Servië ‐ Hongarije – Kroatië ‐ Italië – Tunesië ‐ Griekenland – Balkanlanden ‐ Spanje – Marokko ‐ Spanje – Andorra – Frankrijk ‐ EU – Balkanlanden – Rusland – Oekraïne ‐ Zwarte-Zee-elektriciteitsring: Rusland – Oekraïne – Roemenië – Bulgarije – Turkije – Georgië ‐ Bulgarije – FYROM/Griekenland – Albanië – Italië of Bulgarije – Griekenland – Italië 5. Acties om de werking van de onderling gekoppelde elektriciteitsnetten te verbeteren in het kader van de interne markt, met name de knelpunten en ontbrekende schakels inventariseren , oplossingen voor de congestieproblemen zoeken en de methodes voor de capaciteitsberekening en de exploitatie van de elektriciteitsnetten aanpassen . ‐ Het aangeven van de knelpunten en de ontbrekende schakels, met name grensoverschrijdend, binnen elektriciteitsnetten. ‐ Het ontwikkelen van oplossingen voor elektriciteitsstroombeheer met het oog op de congestieproblemen binnen elektriciteitsnetten. ‐ De aanpassing van de prognose- en exploitatiemethodes voor elektriciteitsnetten die nodig zijn voor een goede werking van de interne markt en het gebruik van een hoog percentage duurzame energiebronnen. GASNETWERKEN 6. De introductie van aardgas in nieuwe regio's, met name insulaire, geïsoleerde, perifere en ultraperifere gebieden en de ontwikkeling van aardgasnetwerken in deze gebieden. ‐ Verenigd Koninkrijk (Noord-Ierland) ‐ Ierland ‐ Spanje ‐ Portugal ‐ Griekenland ‐ Zweden ‐ Denemarken ‐ Italië (Sardinië) ‐ Frankrijk (Corsica) ‐ Cyprus ‐ Malta ‐ Ultraperifere regio's in Frankrijk, Spanje, Portugal 7. Ontwikkeling van de aardgasnetverbindingen die nodig zijn voor de werking van de interne markt of om de continuïteit van de energievoorziening te verzekeren, met inbegrip van de verbinding van de afzonderlijke alkeen en aardgasnetten. ‐ Ierland – Verenigd Koninkrijk ‐ Frankrijk – Spanje ‐ Frankrijk – Zwitserland ‐ Portugal – Spanje ‐ Oostenrijk – Duitsland ‐ Oostenrijk – Hongarije ‐ Oostenrijk – Hongarije – Slowakije – Polen ‐ Polen –Tsjechië ‐ Slowakije – Tsjechië – Duitsland – Oostenrijk ‐ Oostenrijk – Italië ‐ Griekenland – andere Balkanlanden ‐ Oostenrijk – Hongarije – Roemenië – Bulgarije – Griekenland – Turkije ‐ Frankrijk – Italië ‐ Griekenland – Italië ‐ Oostenrijk – Tsjechië ‐ Duitsland – Tsjechië – Oostenrijk – Italië ‐ Oostenrijk – Slovenië – Kroatië ‐ Hongarije – Kroatië ‐ Hongarije – Roemenië ‐ Hongarije – Slowakije ‐ Hongarije – Oekraïne ‐ Slovenië – Balkanlanden ‐ België – Nederland – Duitsland ‐ Verenigd Koninkrijk – Nederland – Duitsland ‐ Duitsland – Polen ‐ Denemarken – Verenigd Koninkrijk ‐ Denemarken – Duitsland – Zweden ‐ Denemarken – Nederland 8. Ontwikkeling van de aanlandingscapaciteit van vloeibaar aardgas (LNG) en van de opslagcapaciteit van aardgas, die nodig zijn om aan de vraag te voldoen en om de gasvoorzieningssystemen te regelen alsmede om de voorzieningsbronnen en de aanvoerroutes te diversifiëren. ‐ Alle lidstaten 9. Ontwikkeling van de aardgastransportcapaciteit (aanvoerpijpleidingen), die nodig is om aan de vraag te voldoen en om de voorziening uit interne en externe bronnen alsmede de aanvoerroutes te diversifiëren. ‐ Noordelijk gasnet: Noorwegen – Denemarken – Duitsland – Zweden – Finland – Rusland – Baltische staten – Polen ‐ Algerije – Spanje – Frankrijk ‐ Rusland – Oekraïne – EU ‐ Rusland – Wit-Rusland – Oekraïne – EU ‐ Rusland – Wit-Rusland – EU ‐ Rusland – Oostzee – Duitsland ‐ Rusland – Baltische staten – Polen - Duitsland ‐ Duitsland – Tsjechië – Polen – Duitsland – andere lidstaten ‐ Libië – Italië ‐ Tunesië – Libië – Italië ‐ Landen aan de Kaspische Zee – EU ‐ Rusland – Oekraïne – Moldavië – Roemenië – Bulgarije – Griekenland – Slovenië – andere Balkanlanden ‐ Rusland – Oekraïne – Slowakije – Hongarije – Slovenië – Italië ‐ Nederland – Duitsland – Zwitserland – Italië ‐ België – Frankrijk – Zwitserland – Italië ‐ Denemarken – (Zweden) – Polen ‐ Noorwegen – Rusland – EU ‐ Ierland ‐ Algerije – Italië – Frankrijk ‐ Algerije – Tunesië – Italië ‐ Midden-Oosten – oostelijke mediterrane gasring – EU ‐ Menginstallatie in Winksele op de Noord-Zuid-verbinding (vermenging van H-gas met stikstof) ‐ Verhoging van de capaciteit op de Oost-West-verbinding: Zeebrugge-Eynatten 10. Acties om de werking van de onderling gekoppelde aardgasnetten binnen de interne markt en in de doorvoerlanden te verbeteren, met name de knelpunten en ontbrekende schakels inventariseren , oplossingen voor de congestieproblemen zoeken en de methodes voor de capaciteitsberekening en voor de veilige en efficiënte exploitatie van de aardgasnetten aanpassen . ‐ Het aangeven van de knelpunten en de ontbrekende schakels, met name grensoverschrijdend, binnen de aardgasnetten. ‐ Het ontwikkelen van oplossingen voor aardgasstroombeheer met het oog op de congestieproblemen in gasnetten. ‐ Het aanpassen van de prognose- en exploitatietechnieken met betrekking tot aardgasnetwerken die nodig zijn voor de werking van de interne markt. ‐ Verbetering van de algemene prestatie, veiligheid en beveiliging van de aardgasnetwerken in doorvoerlanden. 11. Ontwikkeling en integratie van de alkeengastransportcapaciteit die nodig is om aan de vraag binnen de interne markt te voldoen. ‐ Alle lidstaten. BIJLAGE III TRANS-EUROPESE ENERGIENETWERKEN Projecten van gemeenschappelijk belang en de specificaties daarvan, zoals die momenteel aan de hand van de criteria van bijlage II zijn bepaald ELEKTRICITEITSNETWERKEN 1. Ontwikkeling van elektriciteitsnetten in ingesloten regio's 1.1 Onderzeese kabel Ierland – Wales (UK) 1.2 Aansluiting van de Zuidelijke Cycladen (EL) 1.3 Verbinding via een onderzeese kabel voor 30 kV tussen de eilanden Faial, Pico en S. Jorge (Azoren, PT) 1.4 Verbinding en versterking van het elektriciteitsnet op Terceira, Faial en S. Miguel (Azoren, PT) 1.5 Verbinding en versterking van het elektriciteitsnet op Madeira (PT) 1.6 Onderzeese kabel Sardinië (IT) – vasteland van Italië 1.7 Onderzeese kabel Corsica (FR) – Italië 1.8 Verbinding vasteland van Italië – Sicilië (IT) : verdubbeling van de verbinding Sorgente (IT) – Rizziconi (IT) 1.9 Nieuwe verbindingen op de Balearen en de Canarische eilanden (ES) 2. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen tussen de lidstaten 2.1 Verbinding Moulaine (FR) – Aubange (BE) 2.2 Verbinding Avelin (FR) – Avelgem (BE) 2.3 Koppeling tussen Duitsland en België 2.4 Verbinding Vigy (FR) – Marlenheim (FR) 2.5 Verbinding Vigy (FR) – Uchtelfangen (DE) 2.6 La Praz (FR) fasenregelaar 2.7 Verdere uitbreiding van de capaciteit via de bestaande koppeling tussen Frankrijk en Italië 2.8 Nieuwe koppeling tussen Frankrijk en Italië 2.9 Nieuwe koppeling via de Pyreneeën tussen Frankrijk en Spanje 2.10 Verbinding via de oostelijke Pyreneeën tussen Frankrijk en Spanje 2.11 Verbindingen tussen Noord-Portugal en Noordwest-Spanje 2.12 Lijn Sines (PT) – Alqueva (PT) – Balboa (ES) 2.13 Verbinding tussen het zuiden van Portugal en het zuidwesten van Spanje 2.14 Lijn Valdigem (PT) – Douro Internacional (PT) – Aldeadávila (ES) en de installaties van Douro Internacional 2.15 Nieuwe verbindingen ten noorden van de Botnische Golf en met de onderzeese Fennoscan-kabel tussen Finland en Zweden 2.16 Lijn Lienz (AT) – Cordignano (IT) 2.17 Koppeling Somplago (IT) – Wuermlach (AT) 2.18 Koppeling Oostenrijk - Italië (Thaur-Brixen) via de spoorwegtunnel van de Brennerpas 2.19 Verbinding tussen Ierland en Noord-Ierland 2.20 Lijn St Peter (AT) – Isar (DE) 2.21 Onderzeese kabel tussen Zuidoost Engeland en Midden Nederland 2.22 Versterking van de verbindingen tussen Denemarken en Duitsland, bijv. de lijn Kasso – Hamburg 2.23 Versterking van de verbindingen tussen Denemarken en Zweden 2.24 Nieuwe koppeling tussen Slovenië en Hongarije: Cirkovce (SI) - Heviz (HU) 2.25 Sajoivanka (HU) - Rimavská Sobota (SK) 2.26 Moldava - Sajoivanka (HU) 2.27 Stupava (SK) - Wenen zuid-west (AT) 2.28 Lijn Polen - Duitsland (Neuenhagen (DE) - Vierraden (DE) - Krajnik (PL)) 2.29 Verbinding Polen - Litouwen (Elk -Alytus) 2.30 Onderzeese kabel tussen Finland en Estland 2.31 Installatie van flexibele transmissiesystemen voor alternatieve stroom tussen Italië en Slovenië 2.32 Nieuwe verbindingen tussen de systemen UCTE en CENTREL 2.33 Dürnrohr (AT) - Slavětice (CZ) 2.34 Onderzeese elektrische verbinding tussen Malta (MT) en Sicilië (IT) 2.35 Nieuwe koppelingen tussen Italië en Slovenië 2.36 Lijn Udine Ovest (IT) - Okroglo (SI) 3. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen binnen de lidstaten 3.1 Aansluitingen op de Deense Oost-West-verbinding: verbinding tussen de westelijke (UCTE) en oostelijke (NORDEL) netten van Denemarken 3.2 Aansluitingen op de Deense Noord-Zuid-verbinding 3.3 Nieuwe aansluitingen in Noord-Frankrijk 3.4 Nieuwe aansluitingen in Zuidwest-Frankrijk 3.5 Lijn Trino Vercellese (IT) – Lacchiarelle (IT) 3.6 Lijn Turbigo (IT) – Rho – Bovisio (IT) 3.7 Lijn Voghera (IT) – La Casella (IT) 3.8 Lijn S. Fiorano (IT) – Nave (IT) – Gorlago (IT) 3.9 Lijn Venezia Nord (IT) – Cordignano (IT) 3.10 Lijn Redipuglia (IT) – Unide Ovest (IT) 3.11 Nieuwe aansluitingen op de Oost-West-verbinding van Italië 3.12 Lijn Tavarnuzze (IT) – Casellina (IT) 3.13 Lijn Tavarnuzze (IT) – S. Barbara (IT) 3.14 Lijn Rizziconi (IT) – Feroleto (IT) – Laino (IT) 3.15 Nieuwe aansluitingen op de Noord-Zuid-verbinding van Italië 3.16 Wijzigingen van het netwerk om de aansluitingen voor duurzame energie in Italië te vergemakkelijken 3.17 Nieuwe aansluitingen voor windenergie in Italië 3.18 Nieuwe aansluitingen op de noordas van Spanje 3.19 Nieuwe aansluitingen op de mediterrane as van Spanje 3.20 Nieuwe aansluitingen op de as Galicia (ES) – Centro (ES) 3.21 Nieuwe aansluitingen op de as Centro (ES) – Aragón (ES) 3.22 Nieuwe aansluitingen op de as Aragón (ES) – Levante (ES) 3.23 Nieuwe verbindingen op de Spaanse Zuid-Centrum-verbinding (ES) 3.24 Nieuwe verbindingen op de Spaanse Oost-Centrum-verbinding (ES) 3.25 Nieuwe aansluitingen in Andalucía (ES) 3.26 Lijn Pedralva (PT) – Riba d'Ave (PT) en de installaties van Pedralva 3.27 Lijn Recarei (PT) – Valdigem (PT) 3.28 Lijn Picote (PT) – Pocinho (PT) (opwaardering) 3.29 Wijziging van de huidige lijn Pego (PT) – Cedillo (ES)/Falagueira (PT) en de installaties van Falagueira 3.30 Lijn Pego (PT) – Batalha (PT) en de installaties van Batalha 3.31 Lijn Sines (PT) – Ferreira do Alentejo I (PT) (opwaardering) 3.32 Nieuwe aansluitingen voor windenergie in Italië 3.33 Lijn Pereiros (PT) – Zêzere (PT) – Santarém (PT) en de installaties van Zêzere 3.34 Lijn Batalha (PT) – Rio Maior (PT) I en II (opwaarderingen) 3.35 Lijn Carrapatelo (PT) – Mourisca (PT) (opwaardering) 3.36 Lijn Valdigem (PT) – Viseu (PT) – Anadia (PT) 3.37 Omlegging van de huidige lijn Rio Maior (PT) – Palmela (PT) naar de lijn Ribatejo (PT) en de installaties van Ribatejo 3.38 Thessaloniki ( EL ), Lamia ( EL ) en Patras ( EL ) onderstations en verbindingslijnen 3.39 Verbindingen voor de regio's Evia ( EL ), Laconië ( EL ) en Thracië ( EL ) 3.40 Versterking van de bestaande verbindingen tussen de perifere regio's en het vasteland in Griekenland 3.41 Lijn Tynagh (IE) – Cashla (IE) 3.42 Lijn Flagford (IE) – East Sligo (IE) 3.43 Verbindingen in Noordoost- en West-Spanje, met name voor aansluiting op het netwerk voor de opwekking van windenergie 3.44 Verbindingen in Baskenland (ES), Aragón (ES) en Navarra (ES) 3.45 Verbindingen in Galicië (ES) 3.46 Verbindingen in Midden-Zweden 3.47 Verbindingen in Zuid-Zweden 3.48 Lijn Hamburg (DE) ‐ regio Schwerin (DE) 3.49 Lijn regio Halle/Saale (DE) ‐ regio Schwerin (DE) 3.50 Nieuwe verbindingen voor offshore-windenergie en windenergie op het vasteland, in Duitsland 3.51 Versterking van het 380 kV-net in Duitsland, met het oog op een verbinding met de offshore-windenergieparken 3.52 Verbindingen in Noord-Ierland, met betrekking tot de koppelverbindingen met Ierland 3.53 Verbindingen in het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk 3.54 Verbindingen in Schotland en Engeland, met het oog op een groter gebruik van hernieuwbare bronnen voor het opwekken van elektriciteit 3.55 Nieuwe aansluitingen voor offshore-windenergie in België , inclusief een versterking van het 380 kV-net 3.56 Onderstation Borssele (NL) 3.57 Implementatie van "reactive power compensation equipment" (NL) 3.58 Installatie van fasenregelaars en/of condensatoren in België 3.59 Versterking van het 380 kV-net in België, om de invoercapaciteit te verhogen 3.60 St. Peter (AT) – Tauern (AT) 3.61 Süd-Burgenland (AT) – Kainachtal (AT) 3.62 Dunowo (PL) - Zydowo (PL) - Krzewina (PL) - Plewiska (PL) 3.63 Patnow (PL) - Grudziadz (PL) 3.64 Ostrow (PL)-Plewiska (PL) 3.65 Ostrow (PL)-Trebaczew (Rogowiec)(PL) 3.66 Plewiska (PL)-Patnow (PL) 3.67 Tarnow (PL)-Krosno (PL) 3.68 Elk (PL)-Olsztyn Matki (PL) 3.69 Elk (PL)-Narew (PL) 3.70 Mikulowa (PL)-Swiebodzice-Dobrzen (Groszowice) (PL) 3.71 Patnow (PL)-Sochaczew (PL) -Warschau (PL) 3.72 Krsko (SI)-Bericevo (SI) 3.73 Versterking van het Sloveense transmissiesysteem van 220 kV tot 400 kV 3.74 Medzibrod (SK) - Liptovská Mara (SK) 3.75 Lemešany (SK) - Moldava (SK) 3.76 Lemešany (SK) - Veľké Kapušany (SK) 3.77 Gabčíkovo (SK) - Veľký Ďur (SK) 3.78 Verbindingen in Noord-Zweden 3.79 Transfer van de voorziening van Saaremaa (ET) naar 110 kV 3.80 Verbetering van de energievoorziening in Tartu (ET) 3.81 Renovatie onderstation Eesti (ET) (300 kV) 3.82 Renovatie onderstations Kiisa, Püssi en Viljandi (ET) (110 kV) 3.83 Nošovice (CZ) -Prosenice (CZ): ombouw van de enkelvoudige lijn (400 kV) naar een dubbele lijn van 400 kV 3.84 Krasíkov (CZ) - Horni Životice (CZ): nieuwe enkelvoudige lijn van 400 kV 3.85 Nieuwe aansluitingen voor windenergie in Malta (MT) 4. Ontwikkeling van de elektriciteitsverbindingen met derde landen 4.1 Nieuwe koppeling tussen Italië en Zwitserland 4.2 Lijn Philippi ( EL )– Maritsa 3 (Bulgarije) 4.3 Lijn Amintaio ( EL ) – Bitola (FYROM) 4.4 Lijn Kardia ( EL ) – Elbasan (Albanië) 4.5 Lijn Elbasan (Albanië) – Podgorica (Servië en Montenegro) 4.6 Mostar (Bosnië Herzegovina) onderstation en verbindingslijnen 4.7 Ernestinovo (Kroatië) onderstation en verbindingslijnen 4.8 Verbindingen tussen Griekenland en Albanië, Bulgarije en FYROM 4.9 Lijn Philippi (EL) – Hamidabad (TR) 4.10 Onderzeese kabel tussen Noordoost-/Oost-Engeland en Zuid-Noorwegen 4.11 Lijn Eemshaven (NL) – Feda (NO) 4.12 Onderzeese kabel tussen Zuid-Spanje en Marokko (versterking van de bestaande verbinding) 4.13 Aansluitingen op de Baltische elektriciteitsring: Duitsland – Polen – Rusland – Estland – Letland – Litouwen – Zweden – Finland – Denemarken – Wit-Rusland 4.14 Verbindingen Zuid-Finland – Rusland 4.15 Nieuwe verbindingen tussen Noord-Zweden en Noord-Noorwegen 4.16 Nieuwe verbindingen tussen Midden-Zweden en Midden-Noorwegen 4.17 Lijn Borgvik (SE) – Hoesle (NO) – regio Oslo (NO) 4.18 Nieuwe verbindingen tussen het systeem UCTE/CENTREL en de Balkanlanden 4.19 Verbindingen en interface tussen het uitgebreide UCTE systeem en Wit-Rusland, Rusland en Oekraïne, en de verplaatsing van HVDC conversiestations die voorheen operationeel waren tussen Oostenrijk en Hongarije, Oostenrijk en de Tsjechische Republiek en tussen Duitsland en Tsjechië 4.20 Aansluitingen op de Zwarte Zee-elektriciteitsring: Rusland – Oekraïne – Roemenië – Bulgarije – Turkije – Georgië 4.21 Nieuwe verbindingen in het gebied rond de Zwarte Zee met het oog op de interoperabiliteit van het uitgebreide UCTE net met de netten in de bedoelde landen 4.22 Nieuwe aansluitingen op de mediterrane elektriciteitsring: Frankrijk – Spanje – Marokko – Algerije – Tunesië – Libië – Egypte – landen in het Nabije Oosten – Turkije – Griekenland – Italië 4.23 Onderzeese kabel tussen Zuid-Spanje en Noordwest-Algerije 4.24 Onderzeese kabel tussen Italië en Noord-Afrika (Algerije, Tunesië, Libië) 4.25 Elektriciteitsverbinding tussen Tunesië en Italië 4.26 Nieuwe verbindingen in het gebied rond de Barentszee 4.27 Versterking van de verbindingen tussen Denemarken en Noorwegen 4.28 Obermoorweiler (DE) - Meiningen (AT) - Bonaduz (CH): nieuwe capaciteitsverhoging 4.29 Bekescsaba (HU) - Oradea (RO) 4.30 Pecs (HU) - Sombor (YU) 4.31 Pecs (HU) - Ernestinovo (HR) 4.32 Grens Veľké Kapušany (SK) - Oekraïne 4.33 Andrall (ES) - Encamp (AND) - capaciteitsverhoging tot 220 kV 4.34 Spanje - Andorra - Frankrijk: versterking van de verbindingen 5. Acties om de werking van de onderling gekoppelde elektriciteitsnetten te verbeteren in het kader van de interne markt (Er zijn nog geen specificaties bepaald) GASNETWERKEN 6. Introductie van aardgas in nieuwe gebieden 6.1 Ontwikkeling van een gasnet van Belfast tot het Noordwesten van Noord-Ierland (UK) en zo nodig tot de westkust van Ierland 6.2 LNG in Santa Cruz de Tenerife, de Canarische eilanden (ES) 6.3 LNG in Las Palmas de Gran Canaria (ES) 6.4 LNG in Madeira (PT) 6.5 Ontwikkeling van het gasnet in Zweden 6.6 Verbinding tussen de Balearen (ES) en het vasteland van Spanje 6.7 Hogedrukleiding naar Thracië (EL) 6.8 Hogedrukleiding naar Korinthe (EL) 6.9 Hogedrukleiding naar Noordwest-Griekenland (EL) 6.10 Verbinding tussen Lolland (DK) en de Falster eilanden (DK) 6.11 LNG op het eiland Cyprus, Energiecentrum Vasilikos 6.12 Verbinding tussen de LNG-installatie van Vasilikos (CY) en de elektriciteitscentrale van Moni (CY) 6.13 LNG op het eiland Kreta (EL) 6.14 Hogedrukleiding naar Patra (EL) 6.15 LNG op Malta 7. Ontwikkeling van de aardgasverbindingen die nodig zijn voor de werking van de interne markt of om de continuïteit van de energievoorziening te verzekeren, met inbegrip van de verbinding van afzonderlijke aardgasnetten 7.1 Extra onderling gekoppelde gasleiding tussen Ierland en Schotland 7.2 Noord-Zuid-koppelverbinding, alsmede de gasleiding Dublin – Belfast 7.3 Compressiestation gasleiding Lacq (FR) – Calahorra (ES) 7.4 Gasleiding Lussagnet (FR) – Bilbao (ES) 7.5 Gasleiding Perpignan (FR) – Barcelona (ES) 7.6 Uitbreiding van de transportcapaciteit van gasleidingen die Portugal voorzien via Zuid-Spanje en Galicia, en Asturië via Portugal 7.7 Gasleiding Puchkirchen (AT) – Burghausen (DE) 7.8 Gasleiding Andorf (AT) – Simbach (DE) 7.9 Gasleiding Wiener Neustadt (AT) – Sopron (HU) 7.10 Gasleiding Bad Leonfelden (DE) – Linz (AT) 7.11 Gasleiding Noordwest-Griekenland – Elbasan (AL) 7.12 Onderling gekoppelde gasleiding Griekenland – Italië 7.13 Compressiestation bij de hoofdgasleiding in Griekenland 7.14 Verbinding tussen de netten van Oostenrijk en Tsjechië 7.15 Gastransportcorridor naar Zuidoost-Europa, door Griekenland, de FYROM, Servië en Montenegro, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, Slovenië en Oostenrijk 7.16 Gastransportcorridor tussen Oostenrijk en Turkije via Hongarije, Roemenië en Bulgarije 7.17 Onderling gekoppelde gasleidingen tussen het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Duitsland, die de voornaamste bronnen van Noordwest-Europa met elkaar verbinden 7.18 Verbinding tussen Noordoost-Duitsland (regio Berlijn) en Noordwest-Polen (regio Szczecin), met een aftakking van Schmölln naar Lubmin (DE, regio Greifswald) 7.19 Gasleiding Cieszyn (PL) - Ostrava (CZ ) 7.20 Görlitz (DE) - Zgorzelec (PL): uitbreiding en koppeling van de aardgasnetten 7.21 Extension Bernau (DE) - Szczecin (PL) 7.22 Verbinding tussen de offshore-installaties in de Noordzee of tussen Deense offshore-installaties en Britse installaties op het vasteland 7.23 Versterking van de transportcapaciteit tussen Frankrijk en Italië 7.24 De Baltische gaskoppeling tussen Denemarken – Duitsland – Zweden 7.25 Menginstallatie in Winksele (BE) op de noordzuidas 7.26 Verhoging van de capaciteit tussen Zeebrugge (BE) en Eynatten (BE) 7.27 Verhoging van de capaciteit op de Noord-West-verbinding: Zelzate (BE) - Zeebrugge (BE) 7.28 Aanleg van een gasleiding tussen Denemarken en Nederland als verbinding tussen de bestaande productie-installaties in de Noordzee 8. Ontwikkeling van de aanlandingscapaciteit voor vloeibaar aardgas (LNG) en van de opslagcapaciteit voor aardgas 8.1 LNG in Le Verdon-sur-mer (FR, nieuwe terminal) en gasleiding naar de opslaginstallatie in Lussagnet (FR) 8.2 LNG in Fos-sur-mer (FR) 8.3 LNG in Huelva (ES), uitbreiding van de bestaande terminal 8.4 LNG in Cartagena (ES), uitbreiding van de bestaande terminal 8.5 LNG in Galicië (ES), nieuwe terminal 8.6 LNG in Bilbao (ES), nieuwe terminal 8.7 LNG in de regio van Valencia (ES), nieuwe terminal 8.8 LNG in Barcelona (ES), uitbreiding van de bestaande terminal 8.9 LNG in Sines (PT), nieuwe terminal 8.10 LNG in Revithoussa (EL) , uitbreiding van de bestaande terminal 8.11 LNG aan de Noord-Adriatische kust (IT) 8.12 LNG offshore in het noordelijke deel van de Adriatische Zee (IT) 8.13 LNG aan de zuidkust van de Adriatische Zee (IT) 8.14 LNG aan de Ionische kust (IT) 8.15 LNG aan de Tyrreense kust (IT) 8.16 LNG aan de Ligurische kust (IT) 8.17 LNG in Zeebrugge (BE , tweede fase van de capaciteitsverhoging ) 8.18 LNG in Isle of Grain, Kent (UK) 8.19 Bouw van een tweede LNG-terminal op het Griekse vasteland 8.20 Ontwikkeling van ondergrondse gasopslaginstallaties in Ierland 8.21 Opslag in Zuid-Kavala (EL) , conversie van een offshore gelegen uitgeput gasveld 8.22 Opslag in Lussagnet (FR) , uitbreiding van de bestaande installatie 8.23 Opslag in Pecorade (FR) , conversie van een uitgeput olieveld 8.24 Opslag in de regio Elzas (FR), constructie in zoutholtes 8.25 Opslag in centrale regio (FR), constructie in de watertafel 8.26 Opslag bij de Noord-Zuid-verbinding van Spanje (nieuwe installaties), in Cantabria, Aragón, Castilla y León, Castilla – La Mancha en Andalusië 8.27 Opslag bij de mediterrane verbinding van Spanje (nieuwe installaties), in Catalonië, Valencia en Murcia 8.28 Opslag in Carriço (PT), nieuwe installatie 8.29 Opslag in Loenhout (BE, uitbreiding van de bestaande installatie) 8.30 Opslag in Stenlille (DK) en Lille Torup (DK, uitbreiding van de bestaande installatie) 8.31 Opslag in Tønder (DK, nieuwe installatie) 8.32 Opslag in Puchkirchen (AT, uitbreiding van de bestaande installatie), met gasleiding naar het Penta West-systeem bij Andorf (AT) 8.33 Opslag in Baumgarten (AT, nieuwe installatie) 8.34 Opslag in Haidach (AT, nieuwe installatie), met gasleiding naar het Europees gasnet 8.35 Ontwikkeling van ondergrondse gasopslaginstallaties in Italië 8.36 Opslag in Wierzchowice (PL): uitbreiding van de installatie 8.37 Opslag in Kossakowo (PL): ontwikkeling van de ondergrondse opslag 8.38 Gasleiding Malta (MT) - Sicilië (IT) 8.39 Opslag in Litouwen (nieuwe installatie) 9. Ontwikkeling van de gastransportcapaciteit (aanvoerleidingen) 9.1 Aanleg en ontwikkeling van aansluitingen op het noordelijk gasnet: Noorwegen – Denemarken – Duitsland – Zweden – Finland – Rusland – Balkanlanden – Polen 9.2 De Midden-Noordse gasleiding: Noorwegen, Zweden, Finland 9.3 De Noord-Europese gasleiding: Rusland, de Oostzee, Duitsland 9.4 Gasleiding van Rusland naar Duitsland, via Letland, Litouwen en Polen, en de ontwikkeling van ondergrondse gasopslaginstallaties in Letland , Amberproject 9.5 Gasleiding van Finland naar Estland 9.6 Nieuwe gasleidingen van Algerije naar Spanje en Frankrijk en daarmee samenhangende toename van de capaciteit van de interne netten in deze landen 9.7 Uitbreiding van de transportcapaciteit van de gasleiding Algerije – Marokko – Spanje (tot aan Córdoba) 9.8 Gasleiding Córdoba (ES) – Ciudad Real (ES) 9.9 Gasleiding Ciudad Real (ES) – Madrid (ES) 9.10 Gasleiding Ciudad Real (ES) – Middellandse Zeekust (ES) 9.11 Aftakkingen in Castilla (ES) – La Mancha (ES) 9.12 Uitbreiding richting Noordwest Spanje 9.13 Onderzeese gasleiding Algerije – Spanje en gasleidingen voor de verbinding met Frankrijk 9.14 Uitbreiding van de transportcapaciteit vanuit Russische bronnen naar de Europese Unie, via Oekraïne, Slowakije en Tsjechië 9.15 Uitbreiding van de transportcapaciteit vanaf Russische bronnen naar de Europese Unie via Wit-Rusland en Polen 9.16 Aardgasleiding "Yamal - Europa II" 9.17 Yagal Sud gasleiding (tussen de STEGAL-gasleiding en de driehoek DE, FR , CH) 9.18 SUDAL oostelijke gasleiding (tussen de MIDAL-gasleiding nabij Heppenheim naar Burghausen verbinding met de PENTA-gasleiding in Oostenrijk) 9.19 Capaciteitsverhoging van de aardgasleiding STEGAL voor het transport van extra gas van de grens tussen Tsjechië en Duitsland en van de grens tussen Polen en Duitsland, via Duitsland, naar andere lidstaten 9.20 Gasleiding vanaf Libische bronnen naar Italië 9.21 Gasleiding van bronnen in landen aan de Kaspische Zee naar de Europese Unie 9.22 Gasleiding Griekenland – Turkije 9.23 Uitbreiding van de transportcapaciteit vanuit Russische velden naar Griekenland en andere Balkanlanden, via Oekraïne, Moldavië, Roemenië en Bulgarije 9.24 Gasleiding St. Zagora (BG) – Ihtiman (BG) 9.25 Trans-Adriatische aardgasleiding – voor het transport van aardgas uit de regio van de Kaspische Zee, Rusland en het Midden-Oosten, met een verbinding tussen Italië en de energiemarkten van Zuidoost-Europa 9.26 Verbinding gasleidingen tussen Duitse, Tsjechische, Oostenrijkse en Italiaanse gasnetten 9.27 Gasleiding vanaf Russische bronnen naar Italië, via Oekraïne, Slowakije, Hongarije en Slovenië 9.28 Uitbreiding van de transportcapaciteit van de TENP-leiding van Nederland naar Italië via Duitsland 9.29 Gasleiding Taisnieres (FR) – Oltingue (CH) 9.30 Gasleiding van Denemarken naar Polen, eventueel via Zweden 9.31 Gasleiding Nybro (DK) – Dragør (DK), inclusief de gasleiding voor de aansluiting op de opslagplaats in Stenlille (DK) 9.32 Gasnetwerk van de bronnen in de Barentszee naar de Europese Unie, via Zweden en Finland 9.33 Gasleiding vanaf het Corrib-veld (IE, offshore) 9.34 Gasleiding van Algerijnse bronnen naar Italië, via Sardinië, met een aftakking naar Corsica 9.35 Gasnetwerk van bronnen in het Midden-Oosten naar de Europese Unie 9.36 Gasleiding van Noorwegen naar het Verenigd Koninkrijk 9.37 Verbinding Pécs (HU) - Kroatië 9.38 Verbinding Szeged (HU) - Oradea (RO) 9.39 Verbinding Vecses (HU) - Slowakije 9.40 Capaciteitsverhoging tussen Beregdaroc (HU) en Oekraïne 10. Acties om de werking van de onderling gekoppelde gasnetten binnen de interne markt te verbeteren (Er zijn nog geen specificaties bepaald.) (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2003)0739 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 175, lid 1 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5-0642/2003), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0130/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 7 juni 2005 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2005/…/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energie-efficiëntiediensten HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 175, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) In de Europese Gemeenschap is er behoefte aan een betere energie-efficiëntie bij het eindgebruik, beheersing van de vraag naar energie en bevordering van de productie van hernieuwbare energie , aangezien er relatief beperkte mogelijkheden zijn om de situatie bij de levering en distributie van energie op korte tot middellange termijn op andere wijze te beïnvloeden door nieuwe capaciteit te bouwen of het transport en de distributie te verbeteren (5) . Daarmee draagt deze richtlijn bij tot meer zekerheid bij de bevoorrading. (2) Een betere energie-efficiëntie bij het eindgebruik zal ook bijdragen tot het terugdringen van de emissie van CO2 en andere broeikasgassen. De emissie van deze gassen blijft verder stijgen, waardoor het steeds moeilijker wordt aan de afspraken van Kyoto te voldoen. Menselijke activiteiten in het kader van de energiesector zijn verantwoordelijk voor 78% van de emissie van broeikasgassen in de Gemeenschap. In het zesde milieuactieprogramma wordt gesteld dat een verdere daling nodig is om de doelstelling op lange termijn van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) te verwezenlijken, dat de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer moet worden gestabiliseerd op een niveau waarbij een gevaarlijke ontregeling van het klimaatsysteem door de mens wordt voorkomen. (3) Om het algemene doel te halen gevaarlijke klimaatsverandering te voorkomen door de gemiddelde temperatuur op aarde onder een maximum van 2°C boven preïndustrieel niveau te houden, moeten concrete beleidsmaatregelen ten uitvoer worden gelegd. (4) Dankzij een grotere energie-efficiëntie kan op een economisch rendabele manier van potentiële kosteneffectieve besparingen gebruik worden gemaakt. Maatregelen voor energie-efficiëntie en diensten voor vraagzijdebeheer kunnen leiden tot deze energiebesparingen en zo ertoe bijdragen dat Europa haar afhankelijkheid van de invoer van energie kan verkleinen. Voorts kan de ontwikkeling van energie-efficiënte technologieën een impuls geven aan het innovatie- en concurrentie-vermogen van Europa zoals onderstreept in het rapport van de werkgroep op hoog niveau onder het voorzitterschap van Kok over de Lissabonstrategie. (5) De voorgestelde streefwaarden voor energiebesparing resulteren niet vanzelf in energiebeperking in iedere lidstaat of op EU-niveau, en verwezenlijken derhalve niet automatisch het algemene doel van voorkoming van gevaarlijke klimaatverandering. (6) In de mededeling van de Commissie inzake de tenuitvoerlegging van de eerste fase van het Europees programma inzake klimaatverandering (EPK) wordt een richtlijn inzake de beheersing van de vraag naar energie vermeld als een van de prioriteiten voor maatregelen inzake klimaatverandering op communautair niveau. (7) In Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (6) en Richtlijn 2003/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas (7) is de mogelijkheid opgenomen om energie-efficiëntie en beheersing van de vraag als alternatief voor nieuwe capaciteit en ten behoeve van milieubescherming te gebruiken, waardoor de instanties van de lidstaten onder andere de mogelijkheid hebben van aanbestedingen voor nieuwe capaciteit of kunnen kiezen voor maatregelen voor energie-efficiëntie en beheersing van de vraag, met inbegrip van systemen voor "witte certificaten". (8) Deze richtlijn doet geen afbreuk aan artikel 3 van Richtlijn 2003/54/EG waarin wordt bepaald dat de lidstaten ervoor dienen te zorgen dat alle huishoudelijke afnemers en, wanneer de lidstaten dit dienstig achten, kleine ondernemingen aanspraak kunnen maken op universele dienstverlening, dat wil zeggen het recht op levering van elektriciteit van een bepaalde kwaliteit tegen redelijke, eenvoudig en duidelijk vergelijkbare en doorzichtige prijzen op hun grondgebied. (9) De liberalisering van de detailhandelmarkt voor eindafnemers van elektriciteit, aardgas, steenkool en bruinkool, verwarming en in sommige gevallen zelfs stadsverwarming en -koeling heeft in vrijwel alle gevallen geleid tot een verhoging van de efficiëntie en lagere kosten bij de opwekking, de omzetting en de distributie van energie (8) . Deze liberalisering heeft niet geleid tot significante concurrentie op basis van producten en diensten, die een verbetering van de efficiëntie aan de kant van de vraag had kunnen veroorzaken. (10) Het doel van deze richtlijn is derhalve niet alleen de aanbodzijde van energiedienstensector verder te bevorderen, maar ook om sterkere prikkels voor de vraagzijde te creëren. Om deze reden dient de publieke sector in alle lidstaten te worden verplicht het voortouw te nemen met goede voorbeelden op het gebied van investeringen, onderhoud en andere uitgaven voor energieverbruikende voorzieningen, energie-efficiëntiediensten en andere maatregelen voor energie-efficiëntie. (11) In zijn Resolutie van 7 december 1998 inzake energie-efficiëntie in de Europese Gemeenschap (9) spreekt de Raad zijn steun uit voor een streefdoel voor de Gemeenschap als geheel om de energie-intensiteit van de eindvraag tot het jaar 2010 met gemiddeld één extra procentpunt per jaar te verbeteren. (12) In zijn resolutie van 14 maart 2001 over het actieplan voor energie-efficiëntie in de Europese Gemeenschap (10) bevestigde het Europees Parlement zijn vroegere opvatting dat jaarlijkse verlagingen bij de eindenergie-intensiteit van 2,5% haalbaar zijn en onderstreepte het belang van energie-efficiëntie voor het bereiken van de doelstellingen van Lissabon. (13) De lidstaten dienen derhalve bindende nationale streefwaarden vast te stellen om de energie-efficiëntie bij het eindgebruik te bevorderen, om een blijvende groei en levensvatbaarheid van de markt voor energie-efficiëntiediensten te waarborgen en om zo aan de uitvoering van de strategie van Lissabon bij te dragen . Tevens leggen de lidstaten overeenkomsten vast voor de goedkeuring van passende normen ter verhoging van de energie-efficiëntie. (14) Een verbetering van de efficiëntie bij het eindgebruik kan worden bereikt door de beschikbaarheid van en de vraag naar energie-efficiëntiediensten op te voeren. (15) In de conclusies van de Raad van 5 december 2000 (11) wordt de bevordering van energiediensten via de ontwikkeling van een communautaire strategie vermeld als een van de prioriteiten voor maatregelen tot verbetering van de energie-efficiëntie. (16) Energiedistributeurs, detailhandelaars in energie en andere aanbieders van energie-efficiëntiediensten kunnen het energie-efficiëntie in de Europese Gemeenschap verbeteren als er energie-efficiëntiediensten worden verkocht waarin een efficiënt eindgebruik is opgenomen, zoals efficiënt verwarmingscomfort, efficiënte warmwatervoorziening voor huishoudens, efficiënte koeling, efficiënte verlichting en efficiënte aandrijfkracht. Een maximalisering van de winst wordt voor deze bedrijven derhalve sterker gekoppeld aan de verkoop van energie-efficiëntiediensten aan zo veel mogelijk afnemers in plaats van de verkoop van zo veel mogelijk energie aan elke afnemer. Teneinde gelijke marktvoorwaarden voor alle leveranciers van energie-efficiëntiediensten te waarborgen, dient kruissubsidiëring tussen de diverse activiteiten van energieleveranciers en detailhandelaars strikt te worden verboden. De nationale regelgevers moeten op dit terrein iedere concurrentieverstoring trachten te vermijden. (17) De financiering van het aanbod en de kosten voor de vraagzijde spelen bij energie-efficiëntiediensten een belangrijke rol. Het instellen van fondsen waaruit de uitvoering van energie-efficiëntieprogramma's en andere maatregelen voor energie-efficiëntie worden gesubsidieerd en waarmee de ontwikkeling van een markt voor energie-efficiëntiediensten wordt bevorderd, is derhalve een belangrijk instrument voor een niet-discriminerende opstartfinanciering van een dergelijke markt. (18) De energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie en andere maatregelen voor energie-efficiëntie die worden uitgevoerd om de streefwaarde voor energiebesparing te bereiken, kunnen worden ondersteund en/of uitgevoerd via vrijwillige overeenkomsten tussen stakeholders en onafhankelijke organen van de publieke sector die door de lidstaten worden aangewezen. (19) Bij de vastlegging van de mechanismen voor energiebesparing op de hoeveelheid aan de eindgebruikers gedistribueerde en/of verkochte energie zou rekening moeten worden gehouden met de efficiëntie die wordt gewonnen dankzij het wijdverbreide gebruik van technologische innovaties inzake elektronische meting. (20) Met de vaststelling van deze richtlijn worden alle materiële bepalingen van Richtlijn 93/76/EEG van de Raad van 13 september 1993 tot beperking van kooldioxide-emissies door verbetering van de energie-efficiëntie (12) door andere communautaire wetgeving bestreken en dient Richtlijn 93/76/EEG derhalve te worden ingetrokken. (21) Aangezien de bevordering van energie-efficiëntie bij het eindgebruik en de ontwikkeling van een markt voor energie-efficiëntiediensten doelstellingen zijn die niet in voldoende mate door de lidstaten kunnen worden gerealiseerd en derhalve beter op het niveau van de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, zoals omschreven in artikel 5 van het Verdrag, maatregelen treffen. In overeenstemming met het in dat artikel omschreven evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te bereiken. (22) De voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn benodigde maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (13) . (23) Deze richtlijn is in overeenstemming met Richtlijn 2003/54/EG, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK I DOEL EN WERKINGSSFEER Artikel 1 Doel Het doel van deze richtlijn is het kosteneffectief en efficiënt eindgebruik van energie in de lidstaten te bevorderen door: Artikel 2 Werkingssfeer 1. Deze richtlijn is van toepassing op de distributie van en detailhandel in energie naar de eindafnemer. 2. De lidstaten kunnen kleine distributeurs van of detailhandelaars in energie van de toepassing van deze richtlijn uitsluiten. 3. De lidstaten kunnen de in artikel 4, lid 3, van Richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen bedoelde gebouwen (14) , alsmede de installaties die vallen onder Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 october 2003 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap (15) en Richtlijn 96/61/EG van de Raad van 24 september 1996 inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (16) , van de toepassing van deze richtlijn uitsluiten. Artikel 3 Definities In deze richtlijn wordt verstaan onder: a) "energie": energie in de vorm van elektriciteit, gas (met inbegrip van vloeibaar aardgas en LPG), stadsverwarming en -koeling, stookolie, steenkool en bruinkool, brandstof voor vervoer en energieproducten en afval uit de bos- en landbouw en uit landschapsbehoud ; d) "maatregel voor energie-efficiëntie": alle activiteiten, zoals bijvoorbeeld energie-efficiëntiediensten, programma's en mechanismen voor energie-efficiëntie of vergelijkbare activiteiten, opgezet door een marktdeelnemer, met inbegrip van regeringen en overheden, die gedurende de meetperiode tot een controleerbare en meetbare verbetering van de energie-efficiëntie bij het eindgebruik en derhalve tot besparingen bij het eindgebruik van energie leiden; e) "e nergie-efficiëntiedienst": een energiedienst die, tijdens de periode waarin de metingen worden verricht, resulteert in controleerbare en meetbare verbeteringen van de efficiëntie in het eindgebruik van energie, en daardoor in energiebesparingen in het eindgebruik; "energiedienst": de fysieke nutsvoorziening voor eindgebruikers van energie, bestaande uit een combinatie van energie en energiegebruik-technologie en in sommige gevallen de bewerkingen die en het onderhoud dat voor de levering van de diensten nodig zijn (bijvoorbeeld verwarmingscomfort, verlichtingscomfort, warmwatervoorziening voor huishoudens, koeling en productfabricage) die voldoet aan kwaliteitseisen en de energie-efficiëntie verbetert, waarvoor een contract van bepaalde duur wordt gesloten en rechtstreeks wordt betaald door de afnemer of degene die ervan profiteert; de levering van afzonderlijke componenten van energiediensten, zoals energieadviezen en de installatie van energiebesparings-apparatuur, enz., valt ook onder deze richtlijn; De levering van dergelijke afzonderlijke componenten door die energiedistributeurs en/of detailhandelaars in energie die motorbrandstoffen verkopen, houdt in dat deze distributeurs en bedrijven aan hun verplichtingen uit hoofde van deze richtlijn voldoen; f) "programma voor energie-efficiëntie": maatregelen (bijvoorbeeld energie-audits, financiële kortingen voor energie-efficiënte apparatuur en informatie en andere maatregelen van de in bijlage III vermelde types) die gericht zijn op eindgebruikers van energie of marktdeelnemers en bedoeld zijn om ze te helpen bij het uitvoeren van maatregelen voor energie-efficiëntie, waarvoor normaal gesproken collectief wordt betaald en die worden aangeboden door nationale bureaus, detailhandelaars in energie, distributeurs en andere marktdeelnemers; g) "mechanisme voor energie-efficiëntie": specifieke maatregelen zoals certificering, gereguleerde tarieven, belastingen, subsidieregelingen en fondsen, opgezet door regeringen of overheidsinstanties voor het creëren van een ondersteunend kader of stimuleringsmaatregelen voor energiebedrijven, leveranciers van energiediensten, installateurs of andere marktdeelnemers voor het leveren van energie-efficiëntiediensten en programma's voor energie-efficiëntie, die niet rechtstreeks op de eindgebruikers gericht zijn; h) "eindafnemer": een eindgebruiker in huishoudens, de landbouwsector, de commerciële, publieke of industriële sector (met uitzondering van de installaties die worden vermeld in bijlage I van Richtlijn 2003/87/EG en de industriële activiteiten die worden vermeld in bijlage I van Richtlijn 96/61/EG en de vervoersector (met uitzondering van vervoermiddelen in de luchtvaart en de zeevaart); i) "contract voor financiering door derden": een contractuele regeling waarbij – naast de energieleverancier en de begunstigde van de maatregel voor energie-efficiëntie – een derde betrokken is die energie-efficiëntiediensten levert, gewoonlijk de investering financiert en aan de begunstigde een vergoeding in rekening brengt die gelijkwaardig is aan een deel van de energiebesparingen die zijn verwezenlijkt ten gevolge van de maatregel voor energie-efficiëntie; j) "energieprestatiecontract": een contractuele verbintenis die tijdens de looptijd van het contract waarborgt dat de overeengekomen verbetering van de energie-efficiëntie ten gevolge van de uitvoering van een energie-efficiëntiedienst in de praktijk zal worden gehaald. Deze verbintenis die door een onderneming wordt aangegaan, gaat vergezeld van een resultaatsverbintenis die de geleverde dienst waarborgt (comfort, aard van de dienstverlening,…); k) "financiële instrumenten voor energiebesparing": contracten voor financiering door derden, energieprestatiecontracten, contracten met besparingsgarantie, energie-outsourcing en andere verwante contracten die op de markt voor energie-efficiëntiediensten worden gebruikt om een besparingsniveau en een prestatieniveau en -kwaliteit te waarborgen; l) "energiedistributeur": een natuurlijke of rechtspersoon die verantwoordelijk is voor het transport van energie via het net en via pijpleidingen ("net-gebonden"), zoals elektriciteit (midden- en laagspanning), aardgas en stadsverwarming, of via andere transport- en distributienetten die zijn bedoeld voor de levering van energiebronnen als stookolie, steenkool, bruinkool en brandstoffen voor het vervoer aan de eindafnemer; m) "detailhandelaar in energie": een natuurlijke of rechtspersoon die energie verkoopt aan huishoudelijke, commerciële en industriële eindafnemers die energie voor eigen gebruik kopen; n) "kleine distributeur of detailhandelaar in energie": een distributeur of detailhandelaar met een jaarlijkse omzet van minder dan het equivalent van 50 GWh elektriciteit voor het gebruik aan stadsverwarming of koeling of een gelijkwaardige hoeveelheid in kubieke meters of ton voor de overige energiedragers; o) "leverancier van energiediensten": een bedrijf dat in de vestiging van een gebruiker energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie en /of andere maatregelen voor energie-efficiëntie levert ; p) "energie-audit": een systematische procedure waarmee afdoende informatie wordt verkregen omtrent het huidige energiegebruik-profiel van bijvoorbeeld een gebouw of een industriële activiteit, mogelijkheden voor kosteneffectieve energiebesparing worden gesignaleerd en gekwantificeerd en de resultaten worden gerapporteerd; q) "witte certificaten": door onafhankelijke certificeringsinstanties afgegeven certificaten waarin de claims van marktdeelnemers ten aanzien van de besparing van energie ten gevolge van maatregelen voor energie-efficiëntie bij het eindgebruik worden bevestigd; HOOFDSTUK II STREEFWAARDEN VOOR ENERGIEBESPARING Artikel 4 Algemene streefwaarde 1. De lidstaten stellen bindende doelstellingen vast voor de cumulatieve energiebesparing ten gevolge van energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie en andere maatregelen voor energie-efficiëntie, zoals vermeld in bijlage III, en voldoen daaraan . 2. De doelstellingen bestaan uit een te besparen hoeveelheid energie die overeenkomstig de berekening volgens bijlage I in de eerste drie jaar vanaf de omzetting van de richtlijn in totaal overeenkomt met ten minste 3% van de hoeveelheid energie, in de daaropvolgende drie jaar met ten minste 4% van de hoeveelheid energie, en in de daaropvolgende drie jaar met ten minste 4,5% van de hoeveelheid energie die aan eindafnemers wordt gedistribueerd en/of verkocht. De kosten van de maatregelen die worden vastgesteld om de doelstellingen te bereiken, mogen niet hoger zijn dan hun baten. 3. Elke lidstaat legt programma's en maatregelen ter verbetering van de energie-efficiëntie vast. 4. De eerste besparingen bij de distributie en/of de detailhandel aan eindafnemers overeenkomstig deze streefwaarde zullen worden toegepast op het eerste kalenderjaar na het jaar waarin deze richtlijn in de nationale wetgeving wordt omgezet. Deze besparingen zullen stijgen door de cumulatieve toepassing van de streefwaarde in de volgende jaren tot en met het jaar 2015 . 5. Het energieverbruik in het basisjaar en andere voorwaarden, zoals de wijze waarop rekening wordt gehouden met de effecten van maatregelen die in eerdere jaren zijn ingevoerd, worden berekend volgens de in bijlage I beschreven methodologie en de besparingen worden gemeten en gecontroleerd volgens de in bijlage IV beschreven methodologie. Voor vergelijking en voor omrekening in een vergelijkbare eenheid worden de in bijlage II vermelde omrekeningsfactoren gebruikt. 6. Wanneer uit het in artikel 19, lid 2, bedoelde verslag blijkt dat de door de lidstaten genomen maatregelen niet leiden tot de overeenkomstig lid 2 vastgestelde verhoging van de energie-efficiëntie, is de betrokken lidstaat verplicht extra maatregelen te nemen om deze doelstellingen te bereiken. 7. De lidstaten wijzen een of meer nieuwe of bestaande onafhankelijke instanties of agentschappen van de publieke sector aan die worden belast met het algehele toezicht en die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op het kader om de in lid 2 vermelde doelstellingen te bereiken en die derhalve de besparingen ten gevolge van energie-efficiëntiediensten en programma's en andere maatregelen voor energie-efficiëntie , waaronder bestaande nationale maatregelen voor energie-efficiëntie, controleren en de resultaten rapporteren. Deeltaken kunnen ook worden gedelegeerd aan private instanties. 8. Ten minste twee jaar voor het verstrijken van de periode gedurende welke de in lid 2 vermelde doelstellingen worden toegepast, dient de Commissie een voorstel in waarin verdere bindende doelstellingen voor de energie-efficiëntie worden bepaald die na afloop van deze periode van kracht worden . 9. Nadat de Commissie deze doelstellingen voor het eerst heeft geëvalueerd en daarover verslag heeft uitgebracht, onderzoekt zij of het een goede zaak is een voorstel voor een richtlijn in te dienen teneinde de marktbenadering op het gebied van energie-efficiëntie door middel van "witte certificaten" verder te ontwikkelen. 10. De Commissie kan binnen een jaar na inwerkingtreding van deze richtlijn via de comitéprocedure overeenkomstig artikel 20 bindende gedifferentieerde nationale doelstellingen ontwikkelen en vaststellen. Bij het berekenen van dit percentage wordt rekening gehouden met de in de afzonderlijke lidstaten bereikte energie-efficiëntieniveaus (tevens rekening houdend met de reductie van CO2-emissies die bereikt is middels maatregelen voor energie-efficiëntie). Met deze gedifferentieerde doelstellingen op nationaal niveau moet in totaal worden voldaan aan de respectieve, in de gehele EU bindende driejaardoelstellingen overeenkomstig lid 2. In dat geval is bijlage I, lid 3 niet meer van toepassing. 11. De lidstaten streven er gezamenlijk naar dat voor heel Europa gemeenschappelijke benchmarks ter verbetering van de energie-efficiëntie in alle desbetreffende sectoren worden bepaald op basis van sectorale energie-efficiëntieindicatoren. De Commissie werkt overeenkomstig de in artikel 20 genoemde procedure aan geharmoniseerde indicatoren voor energie-efficiëntie en daarop gebaseerde benchmarks voor de in bijlage V genoemde energieomzettingsmarkten en deelmarkten. De Commissie legt aan het Europees Parlement en de Raad uiterlijk drie jaar na de omzetting een verslag voor over de vorderingen die bij het vastleggen van de indicatoren en benchmarks zijn geboekt. Zodra de Commissie samen met de lidstaten, overeenkomstig de in artikel 20 genoemde procedure, indicatoren voor alle in bijlage V genoemde energieomzettingsmarkten en deelmarkten heeft uitgewerkt, besluiten de lidstaten gezamenlijk of zij de algemene doelstellingen zoals bedoeld in lid 2 al dan niet vervangen door benchmarks, zolang met de hoeveelheid energie die dankzij het bereiken van de benchmarks wordt bespaard, de respectieve bindende doelstellingen van lid 2 worden gehaald. Artikel 5 Energie-efficiëntie bij het eindgebruik in de publieke sector 1. De lidstaten stellen bindende doelstellingen vast voor de energiebesparing in de publieke sector ten gevolge van energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie en andere maatregelen voor energie-efficiëntie bij het eindgebruik en voldoen aan deze streefwaarde. Deze doelstellingen kunnen sub-doelstellingen zijn van de in artikel 4, lid 1, vermelde algehele doelstellingen , hetgeen betekent dat het bereiken van de doelstellingen voor de publieke sector zal bijdragen tot het bereiken van de algehele doelstellingen . 2. De doelstellingen voor de publieke sector bestaan uit besparingen vanaf inwerkingtreding van de richtlijn van in totaal ten minste 4,5% in de eerste drie jaar, ten minste 5,5% in de daaropvolgende drie jaar en ten minste 6% in de daaropvolgende drie jaar van de aan deze sector gedistribueerde en/of verkochte energie, toegewezen en berekend overeenkomstig artikel 4, lid 4 , en de methodologie in bijlage I. Voor vergelijking en voor omrekening in primaire energie worden de in bijlage II vermelde omrekeningsfactoren gebruikt. 3. De lidstaten wijzen een of meer nieuwe of bestaande organisaties aan die worden belast met de administratieve, beheerstechnische en uitvoerende taken om de doelstellingen voor de publieke sector te halen en om advies en richtsnoeren voor aanschaf met het oog op energie-efficiëntie te geven. Hierbij kan het gaan om dezelfde onafhankelijke instanties of agentschappen van de publieke sector als in artikel 4, lid 7 , worden bedoeld. 4. Teneinde de overeenkomstig lid 1 vastgestelde doelstellingen te bereiken , stellen de lidstaten richtsnoeren vast voor overheidsaankopen om de overheid te verplichten om via het gebruik van energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie en andere maatregelen voor energie-efficiëntie overwegingen in verband met energie-efficiëntie in hun investeringen, hun operationele budget en hun activiteiten op te nemen en om energie-efficiëntie als beoordelingscriterium bij de aanbesteding van overheidsopdrachten voor te schrijven . Met inachtneming van de in de nationale en communautaire wetgeving inzake overheidsaankopen vastgelegde procedures hebben de richtsnoeren ten minste betrekking op : De lidstaten maken de inzake energie-efficiëntie vastgestelde richtsnoeren voor overheidsopdrachten openbaar, en de Commissie evalueert deze richtsnoeren na verstrijken van de respectieve termijn waarvoor de in lid 2 vermelde doelstellingen gelden. 5. Na het verstrijken van de periode gedurende welke de doelstellingen worden toegepast, evalueert de Commissie de in lid 2 vermelde doelstellingen en onderzoekt zij of zij een voorstel tot verlenging of wijziging van deze doelstellingen zal indienen. Tegelijkertijd onderzoekt de Commissie de doelmatigheid aan een voorstel inzake geharmoniseerde richtsnoeren en maatregelen ter bevordering van energie-efficiëntie in de publieke sector. Artikel 6 Energie-efficiëntie bij het eindgebruik in andere sectoren Ondernemingen kunnen gezamenlijk binnen hun sector afspraken maken over het bevorderen van energie-efficiëntie bij het eindgebruik. Ondernemingen kunnen hiertoe een verzoek indienen bij de Commissie die binnen een periode van twee maanden bekend maakt of voor de sector bindende doelstellingen voor energiebesparing kunnen worden vastgesteld. HOOFDSTUK III BEVORDERING VAN ENERGIE-EFFICIËNTIE BIJ HET EINDGEBRUIK EN ENERGIE-EFFICIËNTIEDIENSTEN Artikel 7 Energiedistributeurs en detailhandelaars in energie De lidstaten nemen belemmeringen voor de vraag naar maatregelen voor energie-efficiëntie, energie-efficiëntiediensten en belemmeringen bij de uitvoering weg en zorgen ervoor , in overeenstemming met de doelstellingen van de liberalisering van de energiemarkt, dat energiedistributeurs en/of detailhandelaars in energie die elektriciteit, gas, stadsverwarming en/of stookolie , steenkool en brandstoffen verkopen: De lidstaten waarborgen toereikende stimulansen, gelijke concurrentievoorwaarden, gelijke kansen en doorzichtigheid voor niet onder dit artikel vallende ondernemingen, zodat ze onafhankelijke energie-efficiëntiediensten kunnen aanbieden en uitvoeren. Artikel 8 Uitvoering van besparingen 1. De lidstaten zorgen ervoor dat energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie of andere maatregelen voor energie-efficiëntie en alle in aanmerking komende afnemers worden aangeboden, met inbegrip van het midden- en kleinbedrijf, consumenten en vrijwillig gevormde combinaties van kleinere afnemers, en dat deze energie-efficiëntiediensten , programma's en andere maatregelen indien van toepassing kunnen worden geleverd en uitgevoerd door gekwalificeerde rechtspersonen zoals installateurs, leveranciers van energiediensten, energie-adviseurs en energie-consultants. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat de brandstof- en vervoerssector voldoet aan zijn bijzondere verplichtingen op het gebied van energie-efficiëntie en energiebesparing. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat elke energiesector voldoet aan zijn bijzondere verplichtingen op het gebied van energie-efficiëntie en energiebesparing; deze verplichtingen worden vastgesteld aan de hand van het gewicht van deze sector in de economie en de ontwikkeling van het verbruik in de afgelopen jaren. Artikel 9 Informatie en advies 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de energie-efficiëntie bij het eindgebruik sterker wordt gestimuleerd in het school-, beroeps- en universitair onderwijs, in het vervolg- en voortgezet onderwijs alsmede in het volwassenenonderwijs. 2. De lidstaten zorgen voor de geschikte randvoorwaarden en prikkels voor meer informatie- en adviesverstrekking door de marktdeelnemers aan de eindgebruikers over energie-efficiëntie bij het eindgebruik. 3. De lidstaten ondersteunen de doelstellingen van deze richtlijn d.m.v. hun overheidsinformatiebeleid. Artikel 10 Energieprestatiecontract De lidstaten nemen de maatregelen om wezenlijke belemmeringen die in de weg staan aan verdere ontwikkeling van de markt voor contracten weg te nemen en om prikkels in te voeren om contractmodellen aan te moedigen. Artikel 11 Kwalificaties, certificering en erkenning van leveranciers van energiediensten 1. De lidstaten zorgen voor de beschikbaarheid van adequate regelingen voor kwalificaties, erkenning en/of certificering voor de marktdeelnemers die energie-efficiëntiediensten leveren, teneinde de technische deskundigheid van het personeel en de kwaliteit en betrouwbaarheid van de aangeboden energie-efficiëntiediensten op een hoog niveau te handhaven. Met het oog hierop door de instanties van de lidstaten afgegeven bewijzen van kwalificaties, certificering en erkenning worden, indien deze door een andere lidstaat verplicht worden gesteld, wederzijds erkend. 2. Overeenkomstig artikel 19 nemen de lidstaten in hun verslag aan de Commissie een evaluatie op van de effectiviteit van hun nationale regelingen voor kwalificaties, certificering en/of erkenning en de eventuele noodzaak om deze in de EU te harmoniseren. Artikel 12 Financiële instrumenten voor energiebesparing 1. Nationale wetgeving en regelgeving die een belemmering of beperking vormt voor het gebruik van financiële instrumenten en contracten voor energiebesparing op de markt voor energie-efficiëntiediensten , zoals financiering door derden en energieprestatiecontracten, wordt door de lidstaten ingetrokken of gewijzigd. 2. De lidstaten stellen de in lid 1 vermelde instrumenten en contracten in de vorm van modelcontracten beschikbaar aan zowel publieke als private afnemers van energie-efficiëntiediensten en maatregelen voor energie-efficiëntie. Artikel 13 Tarieven en andere regelgeving voor net-gebonden energie De lidstaten zorgen ervoor dat stimuleringsmaatregelen om de hoeveelheid getransporteerde energie of de verkoop van energie op te voeren, die zijn opgenomen in regelingen voor de regulering van tarieven in marktsegmenten voor de distributie van net-gebonden energie met een monopolie, worden ingetrokken. Dit kan gebeuren door de invoering van tariefstructuren voor transport en distributie waarin niet alleen rekening wordt gehouden met de omzet maar ook met factoren als het aantal afnemers, door het gebruik van inkomstenplafonds of door andere maatregelen die kunnen worden geacht hetzelfde effect te hebben. Artikel 14 Fondsen en financieringsmechanismen 1. Onverminderd de artikelen 87 en 88 van het Verdrag kunnen de lidstaten een of meer fondsen oprichten voor de subsidiëring van de levering van programma's voor energie-efficiëntie en andere maatregelen voor energie-efficiëntie en voor de stimulering van de ontwikkeling van een markt voor energie-efficiëntiediensten , met inbegrip van de stimulering van energie-audits, financiële instrumenten voor energiebesparing en indien van toepassing verbeterde meettechnieken en transparante facturering. Indien zij worden opgericht richten de fondsen zich eveneens op eindgebruikssectoren met hogere transactiekosten en hogere risico's en bevorderen zij de ontwikkeling van markten voor leveranciers van energie-efficiëntiediensten . 2. Indien zij worden opgericht, kunnen de fondsen subsidies , leningen, financiële garanties en/of andere vormen van financiering aanbieden waarmee resultaten worden gegarandeerd. 3. De fondsen staan open voor alle gekwalificeerde aanbieders van energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie en andere maatregelen voor energie-efficiëntie die actief zijn op de interne markt voor energie-efficiëntiediensten , zoals leveranciers van energiediensten, onafhankelijke energie-adviseurs en installateurs. Aanbestedingen worden met volledige inachtneming van de huidige voorschriften inzake overheidsaankopen uitgevoerd, waarbij er tevens voor wordt gezorgd dat de fondsen een aanvulling vormen op en geen concurrentie opleveren voor commercieel gefinancierde energie-efficiëntiediensten , programma's voor energie-efficiëntie en andere maatregelen voor energie-efficiëntie. 4. Het/de in te stellen fonds(en) kan/kunnen middels een opslag op tarieven en/of prijzen, een bijdrage van de energieactoren vermeld in artikel 7, een energiebelasting of andere financieringsinstrumenten worden gefinancierd. 5. De lidstaten kunnen hun doelstellingen eveneens halen via overeenkomsten voor het uitvoeren van energiebesparingen in het kader waarvan een bedrijf wordt belast met de verbetering van de energie-uitrusting en energiediensten in openbare instellingen zonder gebruik te maken van in een begroting opgenomen kredieten. Het bedrijf in kwestie is verantwoordelijk voor het verstrekken van de financiering en de geprojecteerde verbeteringen, en het wordt gedurende een aantal jaren terugbetaald op basis van de besparingen ten gevolge van de verbeteringen. Artikel 15 Energie-audits De lidstaten zorgen voor de beschikbaarheid van regelingen voor onafhankelijke kwalitatief hoogwaardige energie-audits die bedoeld zijn om mogelijke maatregelen voor energie-efficiëntie en behoeften aan energie-efficiëntiediensten te signaleren en de invoering daarvan voor te bereiden. De audits dienen ook beschikbaar te zijn voor kleinere huishoudelijke en commerciële locaties en het midden- en kleinbedrijf en bedrijven met relatief hoge transactiekosten; indien van toepassing, wordt het energiebeheer- en energieauditsysteem E2MAS toegepast. Artikel 16 Conversie van energie en ombouw van energieverbruikende apparatuur Uiterlijk twee jaar na omzetting van deze richtlijn in nationaal recht zal de Commissie beoordelen in hoeverre energie-efficiëntie is bereikt of nog haalbaar is door middel van conversie van energie en ombouw van installaties, zoals overschakeling van individuele ketels op stadsverwarming of overschakeling van energie uit fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie. Deze beoordeling wordt door de lidstaten als extra instrument gebruikt om meer mogelijkheden te scheppen voor besparingen en ecologische voordelen bij het bereiken van hun doelstellingen voor energiebesparing. Artikel 17 Meteropneming en transparante facturering van het energieverbruik 1. De lidstaten zorgen er in samenwerking met de energiebedrijven voor dat steeds als er een nieuwe verbinding wordt gemaakt of wanneer een bestaande meter moet worden vervangen en in andere gevallen voorzover dit technisch mogelijk, financieel haalbaar en proportioneel ten aanzien van de besparingspotentieel is, eindafnemers van bedrijven in net-gebonden energie voor concurrerende prijzen de beschikking krijgen over individuele meters die het actuele energieverbruik van de afnemer en het actuele tijdstip van gebruik nauwkeurig weergeven. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat de facturering in begrijpelijke termen informatie geeft over het werkelijke gebruik. De afnemers ontvangen regelmatig informatie over hun verbruikscijfers om hen in staat te stellen hun eigen energieverbruik te reguleren. Voor net-gebonden energie worden, indien van toepassing, de distributiekosten en de energiekosten op dezelfde rekening vermeld. 3. De lidstaten zorgen er, in samenwerking met energiebedrijven voor dat alle distributeurs en/of detailhandelaars in energie in of bij rekeningen, contracten, transacties, ontvangstbewijzen bij distributiestations en in reclamemateriaal de volgende informatie aan de eindafnemers beschikbaar stellen: Artikel 18 Vaststelling van de energiebesparingsmechanismen Bij de vaststelling van de mechanismen voor energiebesparing op de hoeveelheid aan de eindafnemers gedistribueerde en/of verkochte energie wordt rekening gehouden met de efficiëntie die wordt gewonnen dankzij het wijdverbreide gebruik van technologische innovaties inzake de elektronische meting. HOOFDSTUK IV SLOTBEPALINGEN Artikel 19 Rapportage 1. De lidstaten brengen een jaar na de omzetting van de richtlijn bij de Commissie verslag uit over het algehele beheer en de uitvoering van deze richtlijn. In dit verslag wordt informatie opgenomen over de genomen of geplande maatregelen, onder andere voor de kwalificaties, certificering en/of erkenning van leveranciers van energiediensten en over de toepassing van het bottom-up-systeem . Tevens wordt hierin informatie opgenomen over regelingen voor energie-audits, over het gebruik van financiële instrumenten voor energiebesparing, over een verbeterde meteropneming van het verbruik en over transparante facturering. Tevens dient informatie te worden opgenomen over de verwachte effecten en financiering van de maatregelen. 2. Uiterlijk 1 oktober 2009 en vervolgens om de drie jaar tot en met 2015 dienen de lidstaten bij de Commissie een verslag in waarin staat in hoeverre zij de nationale energiebesparingsdoelstellingen zoals bepaald in artikel 4, lid 1 hebben bereikt, in hoeverre zij de doelstellingen voor de publieke sector, zoals bepaald in artikel 5, lid 1 hebben bereikt , en waarin de ontwikkeling van energie-efficiëntiediensten , zoals bepaald in artikel 7 , onder a) wordt behandeld . Het effect van maatregelen van voorgaande jaren waarmee bij de berekening van de besparingen rekening is gehouden, wordt afdoende gespecificeerd en gekwantificeerd. Dit wordt voortgezet totdat verslag wordt uitgebracht over het laatste jaar van de in de artikelen 4 en 5 vermelde streefwaarden. 3. Op basis van de verslagen van de lidstaten evalueert de Commissie in hoeverre de lidstaten vorderingen hebben geboekt bij het bereiken van hun nationale streefwaarden. De Commissie publiceert haar conclusies in een verslag dat voor het eerst uiterlijk vier jaar na de omzetting van deze richtlijn en vervolgens om de drie jaar wordt uitgebracht. Tegelijk met dit verslag worden, indien van toepassing en waar nodig, voorstellen voor aanvullende maatregelen bij het Europees Parlement en de Raad ingediend. De Commissie ziet erop toe dat informatie over optimale energiebesparingspraktijken tussen de lidstaten worden uitgewisseld. 4. Uiterlijk twee jaar na omzetting van deze richtlijn publiceert de Commissie een kosten-baten-effectbeoordeling waarin het verband wordt onderzocht tussen EU-normen, regelgeving, beleid en maatregelen inzake energie-efficiëntie bij het eindgebruik. Artikel 20 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt door een comité bijgestaan. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, gelden de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG met inachtneming van artikel 8 daarvan. De periode overeenkomstig artikel 5, lid 6 van Besluit 1999/468/EG wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 21 Intrekking Richtlijn 93/76/EEG wordt met ingang van de in artikel 24 vermelde datum van inwerkingtreding ingetrokken. Artikel 22 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 juni 2006 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie onverwijld in kennis van de tekst van deze bepalingen en een correlatietabel tussen die bepalingen en deze richtlijn. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijke bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 23 Aanvullende wetgeving Uiterlijk op 1 januari 2007 dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een voorstel in voor een nieuwe richtlijn die alle aspecten van de bevordering van energie-efficiëntie en energiediensten in de sector brandstof en vervoer dekt. Artikel 24 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 25 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I Methodologie voor de berekening van de streefwaarden voor de energie-efficiëntie bij het eindgebruik De methodologie die wordt gebruikt voor de berekening van de nationale streefwaarden is uiteengezet in de artikelen 4 en 5 en is als volgt: 1. de lidstaten berekenen het rekenkundig gemiddelde van het totale binnenlandse energie-eindverbruik in de recentste periode van vijf kalenderjaren, voorafgaand aan de tenuitvoerlegging van deze richtlijn, waarvoor officiële gegevens beschikbaar zijn . Op basis van deze waarden worden de te bereiken energiebesparingen berekend. De basiswaarde wordt voor de totale looptijd van de richtlijn gebruikt . Deze gegevens behelzen de gedistribueerde of aan de eindgebruikers verkochte energie gedurende deze periode, zonder aanpassing voor graaddagen, structurele veranderingen of wijzigingen van de productie; 2. de energiebesparingsstreefwaarden worden op basis van het gemiddelde energieverbruik van de periode van vijf jaar berekend en worden uitgedrukt in absolute termen in GWh (Gigawattuur) of equivalent, met gebruikmaking van de in Bijlage II gegeven omzettingsfactoren . Deze methode staat los van de groei van het BBP; 3. bij de berekening van de energiebesparing in een bepaald jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn mogen besparingen worden meegenomen die resulteren uit maatregelen die in een voorafgaand jaar (niet vroeger dan 2000 ) zijn getroffen en waarvan een duurzaam effect uitgaat . Deze energiebesparingen zijn meetbaar en verifieerbaar, in overeenstemming met de richtsnoeren van bijlage IV bij deze richtlijn. BIJLAGE II Energie-inhoud van geselecteerde brandstoffen voor de eindgebruik-omzettingstabel Energiedrager kJ (NCV) kgoe (NCV) kWh (NCV) 1 kg cokes 28 500 0,676 7,917 1 kg steenkool 17 200 - 30 700 0,411 - 0,733 4,778 - 8,528 1 kg geperste bruinkool 20 000 0,478 5,556 1 kg zwart ligniet 10 500 - 21 000 0,251 - 0,502 2,917 - 5,833 1 kg bruinkool 5 600 - 10 500 0,134 - 0,251 1,556 - 2,917 1 kg olieleisteen 8 000 - 9 000 0,191 - 0,215 2,222 - 2,500 1 kg turf 7 800 -13 800 0,186 - 0,330 2,167 - 3,833 1 kg zware stookolie 40 000 0,955 11,111 1 kg gasolie 42 300 1,010 11,750 1 kg benzine 44 000 1,051 12,222 1 kg paraffine 40 000 0,955 11,111 1 kg LPG 46 000 1,099 12,778 1 kg aardgas (19) 47 200 1,126 13,10 1 kg LNG 45 190 1,079 12,553 1 kg hout (25% vochtigheidsgraad) (20) 13 800 0,330 3,833 1 kg pellets/houtbriketten 16 800 0,401 4,667 1 kg afval 7 400 - 10 700 0,177 - 0,256 2,056 - 2,972 1 MJ afgeleide warmte 1000 0,024 278 1 kWh elektrische energie 3600 0,086 2,5 (21) BIJLAGE III In aanmerking komende energie-efficiëntieprogramma's en andere energie-efficiëntiemaatregelen In deze bijlage worden voorbeelden gegeven van gebieden waarop energie-efficiëntieprogramma's en andere maatregelen voor energie-efficiëntie kunnen worden ontwikkeld en uitgevoerd. Om in aanmerking te komen om bij te dragen tot het behalen van de energiebesparingsstreefwaarden van de artikelen 4 en 5 moeten de energie-efficiëntiediensten, energie-efficiëntieprogramma's en andere maatregelen voor energie-efficiëntie activiteiten omvatten die resulteren in verifieerbare en meetbare besparingen die het energiegebruik verminderen zonder de milieu-impact te vergroten. De energie-efficiëntiediensten, energie-efficiëntieprogramma's en andere maatregelen voor energie-efficiëntie moeten kosteneffectief zijn en de verlening of tenuitvoerlegging ervan moeten open staan voor alle gecertificeerde, gekwalificeerde en/of erkende leveranciers van energie-efficiëntiediensten, energie-efficiëntieprogramma's en apparatuur die energie-efficiëntie mogelijk maakt en andere maatregelen voor energie-efficiëntie. Deze lijst is niet exhaustief, maar is bedoeld als richtsnoer. 1. In aanmerking komende gebieden waar energie-efficiëntieprogramma's en andere energie-efficiëntiemaatregelen kunnen worden ontwikkeld en ten uitvoer gelegd u) de invoering van het top-runner-beginsel, het vaststellen van benchmarks of de invoering van nationale energiekeurmerken. 2. In aanmerking komende horizontale maatregelen Gerichte horizontale maatregelen kunnen in aanmerking komen op voorwaarde dat de bereikte energiebesparing duidelijk kan worden gemeten en geverifieerd overeenkomstig de richtsnoeren van bijlage IV bij deze richtlijn. De volgende horizontale maatregelen komen in aanmerking (niet-exhaustief): BIJLAGE IV Richtsnoeren voor de meting en verificatie van de energiebesparing 1. Hoe energiebesparing moet worden gemeten De hoeveelheid bespaarde energie wordt gemeten door het energiegebruik te ramen en/of te meten zonder en met de tenuitvoerlegging van de maatregel, met daarbij aanpassing en normalisatie om rekening te houden met eventuele extrinsieke omstandigheden die het energieverbruik gewoonlijk beïnvloeden en die eventueel ook over de tijd kunnen variëren. Dergelijke extrinsieke omstandigheden zijn bijvoorbeeld (niet exhaustief): Bij de bepaling van de energiebesparing overeenkomstig de artikelen 4 en 5 moet een bottom-up-model worden gebruikt. Dit houdt in dat de energiebesparing die wordt bereikt door toepassing van een specifieke energiedienst of via een bepaald(e) energie-efficiëntieprogramma, -maatregel of -project wordt gemeten in kilowattuur (kWh), in Joule (J) of in kilogram aardolie-equivalent (kgoe) en wordt samengeteld met de energiebesparingsresultaten van andere specifieke diensten, programma's of projecten. De in artikel 4, lid 7 , bedoelde aangewezen overheidsinstanties of -agentschappen moeten voorkomen dat energiebesparingen ten gevolge van een combinatie van maatregelen voor energie-efficiëntie dubbel worden geteld. Het comité zoals bedoeld in artikel 20 heeft tot taak binnen een jaar na inwerkingtreding van de richtlijn een duidelijk, doorzichtig, onbureaucratisch en voor geheel Europa geldend geharmoniseerd bottom-up-systeem uit te werken en de invoering daarvan in de praktijk mogelijk te maken. Dit systeem dient gebaseerd te zijn op de bottom-up-systemen die reeds in enkele landen werden ontwikkeld en onbureaucratisch en doeltreffend worden toegepast. De evaluatiekosten dienen niet meer te bedragen dan 2% van de programmakosten, m.u.v. proefprojecten. De lidstaten schakelen uiterlijk een jaar na inwerkingtreding van deze richtlijn hun metingen en controles van energiebesparingen op dit voor geheel Europa geharmoniseerde bottom-up-systeem om. Het bottom-up-systeem kan bij energie-efficiëntieprogramma's (b.v. steunprogramma's of kosteloze adviesverstrekking over energiebesparingen), waarbij in totaal een energiebesparing van naar schatting minder dan equivalent 40 miljoen kWh per jaar te verwachten is, in een vereenvoudigde procedure worden toegepast: b.v.: besparing in kWh = besparing per maatregel van een bepaald type x aantal maatregelen (aantallen deelnemers en maatregelen per deelnemer moeten, voorzover deze niet bekend zijn, bijvoorbeeld worden vastgesteld aan de hand van marktgegevens, indicatoren of berekeningen op basis van representatieve steekproefsgewijze enquêtes). Daarbij moet in de vastgelegde besparing per maatregel van een bepaald type reeds rekening worden gehouden met bijvoorbeeld een vermindering wegens neveneffecten. Bij de evaluatie van energiediensten (b.v. energiebesparingscontracting of adviesverlening over energiebesparing tegen betaling), waarbij per klant een energiebesparing van naar schatting minder dan equivalent 40.000 kWh per jaar te verwachten is, kan de vereenvoudigde procedure voor energie-efficiëntieprogramma's worden toegepast. Bij de evaluatie van horizontale maatregelen kan gebruik worden gemaakt van energie-efficiëntie-indicatoren, mits het mogelijk is de trendontwikkeling daarvan, die zonder de horizontale maatregelen zou zijn opgetreden, kan worden bepaald. Het moet daarbij echter grotendeels mogelijk zijn dubbeltellingen met besparingen als gevolg van gerichte energie-efficiëntieprogramma's, energiediensten en andere beleidsinstrumenten uit te sluiten. Dit geldt met name bij energie- of CO 2 -taksen en voorlichtingscampagnes. Het overeenkomstig artikel 19 van de richtlijn te rapporteren energieresultaat, moet gebaseerd zijn op het volgende: a) wanneer de energiedienst of het programma/project is afgerond en op het moment van verslaggeving voldoende gegevens beschikbaar zijn, wordt het resultaat gemeten overeenkomstig punt 2.1 van deze bijlage; b) wanneer de energiedienst of het programma/project niet is afgerond of op het moment van verslaggeving onvoldoende gegevens beschikbaar zijn, wordt het resultaat gemeten overeenkomstig punt 2.2 van deze bijlage. Hoe het energieverbruik in het basisjaar moet worden berekend, wordt beschreven in bijlage I, terwijl een omzettingstabel wordt gegeven in bijlage II en voorbeelden van energie-efficiëntiediensten, energie-efficiëntieprogramma's en andere energie-efficiëntiemaatregelen zijn opgenomen in bijlage III. 2. Gegevens en methoden die kunnen worden gebruikt (Meetbaarheid) Er bestaan diverse methoden om de energiebesparing te meten of te ramen. Op het tijdstip dat een energie-efficiëntiedienst of een energie-efficiëntieprogramma, -maatregel of -project wordt geëvalueerd zal het niet altijd mogelijk zijn om uitsluitend gebruik te maken van metingen. Daarom wordt een onderscheid gemaakt tussen methoden om de energiebesparing te meten en methoden om die te ramen. 2.1 Op metingen gebaseerde gegevens en methoden Facturen van distributiemaatschappijen of detailhandelaars De op meetgegevens gebaseerde facturen van nutsbedrijven kunnen de basis vormen voor de bepaling van het energieverbruik, gedurende een geschikte en voldoende lange periode, vóór de invoering van de energie-efficiëntiedienst of energie-efficiëntiemaatregel, -dienst of -programma. Dit resultaat kan dan worden vergeleken met de op meetgegevens gebaseerde facturen voor de periode na de invoering en het gebruik van die dienst, maatregel of programma, eveneens gedurende een geschikte en voldoende lange periode. De resultaten moeten zo mogelijk ook worden vergeleken met die van een controlegroep (geen deelnemende groep). Verkoopgegevens voor energiedragers Het verbruik van de verschillende energiedragers (b.v. olie, steenkool, hout, enz.) kan worden gemeten door de verkoopgegevens van de verdeler of detailhandelaar in een periode vóór de invoering van de energie-efficiëntiediensten of energie-efficiëntieprogramma's of -maatregelen te vergelijken met de verkoopgegevens in een periode na die invoering. Daarbij moet een controlegroep worden gebruikt. Verkoopgegevens voor apparatuur De prestaties van apparaten kunnen worden berekend op basis van direct van de fabrikant verkregen informatie. Gegevens over de verkoop van apparaten kunnen worden verkregen bij de detailhandelaars. In sommige gevallen kunnen speciale marktverkenningen en metingen worden uitgevoerd om meer nauwkeurige gegevens van de fabrikant of detailhandelaar te verkrijgen. Om de uiteindelijke omvang van de energiebesparing te bepalen, kunnen de beschikbare gegevens worden gecombineerd met de verkoopcijfers. Gegevens met betrekking tot het eindgebruik Het energiegebruik van een gebouw of faciliteit kan volledig worden gemonitord om de energievraag vóór en na de invoering van een energie-efficiëntiediensten, energieprogramma of andere energie-efficiëntiemaatregel te bepalen. Belangrijke relevante factoren (b.v. productieproces, speciale apparatuur, verwarmingsinstallaties, enz.) kunnen meer in detail worden gemeten. Op microniveau kunnen ook specifieke schakelingen of apparaten die door de invoering van een nieuwe maatregel worden beïnvloed, worden gemonitord teneinde het energieverbruik vóór en na te bepalen. 2.2 Op ramingen gebaseerde gegevens en methoden Verfijnde ramingsmethode, met inspectie Energiegegevens kunnen worden berekend op basis van de informatie die door een externe deskundige wordt verstrekt gedurende een audit van, of ander type bezoek aan, een of meerdere goedgeselecteerde locaties. Op deze basis kunnen meer verfijnde algoritmen/simulatiemodellen worden ontwikkeld en toegepast op een groter aantal locaties (b.v. gebouwen, faciliteiten, voertuigen, enz.). Aan de hand van deze methode wordt de energiebesparing uitsluitend bevestigd, niet geverifieerd. Eenvoudige ramingsmethode, zonder inspectie De gegevens kunnen worden geraamd met gebruikmaking van engineeringsmethoden, zonder gebruik van ter plaatse ingewonnen gegevens, maar met behulp van aannamen die gebaseerd zijn op de specificaties van de apparatuur, prestatiekenmerken, gebruiksinstructies voor uitgevoerde maatregelen en op statistieken gebaseerde gegevens. 3. Hoe onzekerheden in te calculeren Alle in punt 2 van deze bijlage vermelde methoden kunnen een bepaalde onzekerheid inhouden. Die onzekerheid kan het gevolg zijn van (22) : Onzekerheid kan ook voortvloeien uit bepaalde bewuste of onbewuste aannamen, bijvoorbeeld schattingen, bepalingen en/of het gebruik van engineeringsgegevens. De fouten in kwestie houden verband met het gekozen gegevensverzamelingssysteem als geschetst onder punt 2 van deze bijlage. Het is dan ook aanbevelenswaardig de desbetreffende onzekerheid nader te specificeren. De lidstaten mogen ervoor kiezen om, wanneer zij rapporteren over de in deze richtlijn omschreven streefwaarden, het systeem van gekwantificeerde onzekerheid te hanteren. Die gekwantificeerde onzekerheid wordt dan op en statistisch betekenisvolle wijze uitgedrukt, waarbij zowel de nauwkeurigheid als het betrouwbaarheidsniveau wordt aangegeven. Bij voorbeeld: "De kwantificeerbare fout bedraagt ± 20% met 90% betrouwbaarheid". Als de methode van de gekwantificeerde onzekerheid wordt gebruikt, moeten de lidstaten ook rekening houden met het feit dat het niveau van onzekerheid dat bij de berekening van de energiebesparing kan worden aanvaard, functie is van het besparingsniveau en van de kosteneffectiviteit van vermindering van de onzekerheid. 4. Hoe de energiebesparing te verifiëren Voor zover dat in economische termen haalbaar is, moet de energiebesparing die dankzij een specifieke energie-efficiëntiedienst of energie-efficiëntiemaatregel of een specifiek energie-efficiëntieprogramma wordt bereikt, worden geverifieerd door een derde partij. Dit kan gebeuren door gecertificeerde consultants, leveranciers van energie-efficiëntiediensten of andere marktspelers. De in artikel 4 bedoelde instanties of agentschappen van de lidstaten kunnen op dit gebied nadere instructies geven. Bronnen: A European Ex-post Evaluation Guidebook for DSM and EE Service Programmes; IEA, INDEEP database; IPMVP, Volume 1 (Versie maart 2002). BIJLAGE V Voor de volgende energieconversiemarkten en deelmarkten kunnen benchmarks worden opgesteld: 1. de markt voor huishoudapparatuur/informatietechnologie en verlichting: 1. 1 keukenapparatuur (witgoed); 1. 2 amusements-/informatietechnologie; 1. 3 verlichting. 2. De markt voor huisverwarmingstechnologie: 2. 1 verwarming; 2. 2 warmwatervoorziening; 2. 3 airconditioning; 2. 4 ventilatie; 2. 5 warmte-isolatie; 2. 6 ramen. 3. De markt voor industriële ovens. 4. De markt voor motorkracht in de industrie. 5. De markt voor overheidsinstellingen: 5. 1 scholen/openbaar bestuur; 5. 2 ziekenhuizen; 5. 3 zwembaden; 5. 4 straatverlichting. 6. De markt voor transportdiensten. (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0516 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 175, lid 1 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0099/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ( A6-0108/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 7 juni 2005 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2005/…../EG van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap (INSPIRE) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 175, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Het communautaire milieubeleid moet erop gericht zijn een hoog niveau van milieubescherming tot stand te brengen, rekening houdende met de uiteenlopende situaties in de diverse regio's van de Gemeenschap. Bij de voorbereiding van het milieubeleid moet de Gemeenschap rekening houden met de beschikbare wetenschappelijke en technische kennis, met de toestand van het milieu in de verschillende regio's van de Gemeenschap, met de economische en sociale ontwikkeling van de Gemeenschap in haar geheel en met de evenwichtige ontwikkeling van de regio's van de Gemeenschap. Er is behoefte aan veel informatiethema's met betrekking tot ruimtelijke aspecten, ter ondersteuning van een breed gamma aan beleidsmaatregelen op het gebied van milieu. Bovendien is deze informatie ook vaak nodig voor het opstellen en toepassen van het communautair beleid op andere gebieden. Overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag moeten de eisen inzake milieubescherming immers worden geïntegreerd in het beleid van de Gemeenschap. Om dit te verwezenlijken moet een zekere mate van coördinatie tussen de gebruikers en leveranciers van informatie tot stand worden gebracht, zodat de informatie en kennis uit verschillende sectoren kan worden gecombineerd. (2) Overeenkomstig het Zesde Milieuactieprogramma, dat bij Besluit nr. 1600/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad (5) is vastgesteld, moet er terdege op worden toegezien dat de communautaire beleidsvorming op milieugebied op een geïntegreerde wijze verloopt, waarbij rekening wordt gehouden met regionale en lokale verschillen. In dat programma wordt voorts de nadruk gelegd op de ontwikkeling van Europese initiatieven voor de bewustmaking van burgers en plaatselijke overheden, op de verdere verbetering van de wetenschappelijke kennis en op gegevens en informatie over de toestand en ontwikkelingen op milieugebied. In het programma is ook bepaald dat de volgende prioritaire acties moeten worden nagestreefd: beoordeling vooraf en achteraf van beleidsmaatregelen, het leggen van contacten tussen milieuactoren en andere actoren op het gebied van informatie, opleiding, onderzoek, onderwijs en beleid, het regelmatig verschaffen van informatie, onder meer aan het brede publiek en het evalueren en regelmatig toetsen van de informatie- en rapportagesystemen. In het programma is eveneens bepaald dat monitoring, gegevensvergaring en rapportagevoorschriften in de toekomstige milieuwetgeving doeltreffend moeten worden aangepakt en dat de ontwikkeling van aardobservatiesystemen en -instrumenten moet worden versterkt om de lidstaten te helpen bij het opzetten van doeltreffende systemen voor gegevensvergaring. Er bestaan een aantal ernstige problemen op het vlak van de beschikbaarheid, kwaliteit, organisatie en toegankelijkheid van de ruimtelijke informatie die nodig is om de doelstellingen van het Zesde Milieuactieprogramma te verwezenlijken. (3) Deze problemen op het vlak van de beschikbaarheid, kwaliteit, organisatie en toegankelijkheid van de ruimtelijke informatie doen zich voor met betrekking tot een groot aantal beleids- en informatiethema's en op alle bestuurlijke niveaus. Om deze problemen op te lossen moeten op alle bestuurlijke niveaus maatregelen worden genomen met betrekking tot de uitwisseling, de raadpleging en het gebruik van interoperabele ruimtelijke gegevens en diensten op het vlak van ruimtelijke gegevens en over de grenzen van de sectoren heen. Daarom moet een infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap worden opgericht. (4) De infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Europese Gemeenschap, INSPIRE genaamd, moet tot stand worden gebracht door gemeenschappelijke regels op te leggen voor de bestaande infrastructuren voor ruimtelijke informatie in de lidstaten en deze aan te vullen met maatregelen op communautair niveau. Deze maatregelen hebben tot doel de infrastructuren voor ruimtelijke informatie in de lidstaten compatibel en bruikbaar te maken in een grensoverschrijdende context. (5) De infrastructuren voor ruimtelijke informatie in de lidstaten moeten zodanig zijn ontworpen dat de ruimtelijke gegevens op een passend niveau worden opgeslagen, beschikbaar worden gemaakt en worden bijgewerkt, dat ruimtelijke gegevens uit verschillende bronnen in de Gemeenschap op consistente wijze kunnen worden gecombineerd en kunnen worden uitgewisseld tussen verschillende gebruikers en toepassingen, dat ruimtelijke gegevens die op een bepaald bestuurlijk niveau zijn vergaard, kunnen worden uitgewisseld tussen alle bestuurlijke niveaus, dat de ruimtelijke gegevens zodanig beschikbaar worden gemaakt dat het grootschalige gebruik ervan niet wordt belemmerd, dat de beschikbare ruimtelijke gegevens gemakkelijk kunnen worden opgezocht, dat gemakkelijk kan worden nagegaan of de ruimtelijke gegevens geschikt zijn voor het beoogde doel en onder welke voorwaarden deze gegevens mogen worden gebruikt. (6) De ruimtelijke informatie waarop deze richtlijn betrekking heeft en de ruimtelijke informatie waarop Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie (6) betrekking heeft, overlappen elkaar in zekere mate. Het gebruik van ruimtelijke informatie ter ondersteuning van het milieubeleid en de integratie van milieuoverwegingen in beleidsmaatregelen op andere gebieden worden echter gehinderd door de technische en economische aspecten van ruimtelijke informatie. Het is dan ook noodzakelijk om specifieke bepalingen inzake de verplichtingen, uitzonderingen en waarborgen op het vlak van ruimtelijke informatie op te stellen. Deze richtlijn laat Richtlijn 2003/4/EG onverlet, behalve enkele bepalingen die betrekking hebben op de redenen voor het beperken van de toegang tot de ruimtelijke gegevens die onder deze richtlijn vallen en op het vermijden van buitensporige beperkingen van de toegang tot deze gegevens. (7) Deze richtlijn moet Richtlijn 2003/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie (7) onverlet laten. De doelstellingen van Richtlijn 2003/98/EG zijn complementair aan de doelstellingen van deze richtlijn. De Commissie moet evenwel aanvullende maatregelen nemen om problemen op te lossen in verband met het hergebruik van de specifieke categorie overheidsinformatie die onder deze richtlijn valt. (8) De oprichting van een infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Europese Gemeenschap trekt profijt van andere communautaire initiatieven, zoals Verordening (EG) nr. 876/2002 van de Raad van 21 mei 2002 tot oprichting van de gemeenschappelijke onderneming Galileo (8) en Wereldwijde monitoring voor milieu en veiligheid (GMES): Totstandbrenging van een GMES-capaciteit tegen 2008 (9) , en geeft op een zijn beurt een aanzienlijke toegevoegde waarde aan deze initiatieven. Om de synergieën tussen deze initiatieven te kunnen exploiteren, moeten de lidstaten overwegen om de gegevens en diensten van Galileo en GMES te gebruiken naarmate ze beschikbaar worden, met name de gegevens en diensten met betrekking tot de tijds- en ruimtereferenties van Galileo. (9) Op nationaal en communautair niveau worden veel initiatieven genomen om ruimtelijke informatie te vergaren en om de verspreiding en het gebruik van deze informatie te organiseren en te harmoniseren. Deze initiatieven nemen de vorm aan van communautaire wetgeving (bijvoorbeeld Beschikking 2000/479/EG van de Commissie van 17 juli 2000 inzake de totstandbrenging van een Europees emissieregister van verontreinigende stoffen (EPER) overeenkomstig artikel 15 van Richtlijn 96/61/EG van de Raad van 24 september 1996 inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPPC) (10) , Verordening (EG) nr. 2152/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties in de Gemeenschap (Forest focus) (11) ), en worden genomen in het kader van programma's die door de Gemeenschap worden gefinancierd (bijvoorbeeld CORINE land cover, Europees informatiesysteem over het vervoerbeleid) of vloeien voort uit initiatieven die op nationaal of regionaal niveau zijn genomen. Deze richtlijn voorziet niet alleen in een kader om deze initiatieven interoperabel te maken, maar, om te vermijden dat dubbel werk wordt geleverd, bouwt ze ook voort op de opgedane ervaring en de reeds bestaande initiatieven. (10) Deze richtlijn is van toepassing op ruimtelijke gegevens die door of ten behoeve van overheidsinstanties worden bijgehouden en op het gebruik van ruimtelijke gegevens door overheidsinstanties bij de uitvoering van hun openbare taken. Onder bepaalde voorwaarden is ze echter ook van toepassing op ruimtelijke gegevens die worden bijgehouden door natuurlijke personen of rechtspersonen die geen overheidsinstantie zijn, voorzover deze natuurlijke personen of rechtspersonen daar om vragen. (11) In deze richtlijn worden geen eisen gesteld voor de vergaring van nieuwe gegevens over de toestand van het milieu of voor de rapportage van dergelijke informatie aan de Commissie. Deze zaken zijn geregeld in andere wetgeving met betrekking tot het milieu. (12) De nationale infrastructuren moeten geleidelijk worden opgezet en aan de thematische categorieën ruimtelijke gegevens die onder deze richtlijn vallen, moeten verschillende prioriteitsniveaus worden toegekend. Bij de tenuitvoerlegging moet rekening worden gehouden met de mate waarin ruimtelijke gegevens nodig zijn voor een breed gamma aan toepassingen op diverse beleidsgebieden, met de prioriteit van acties waarin wordt voorzien door communautaire beleidsmaatregelen die geharmoniseerde ruimtelijke gegevens nodig hebben en met de vooruitgang die reeds geboekt is dankzij de harmonisatie-inspanningen in de lidstaten. (13) De tijd en middelen die moeten worden geïnvesteerd in het zoeken naar bestaande ruimtelijke informatie en in het beoordelen of deze informatie bruikbaar is voor een bepaald doel, vormt een van de belangrijkste hinderpalen voor de volledige exploitatie van de beschikbare gegevens. De lidstaten moeten daarom beschrijvingen van hun verzamelingen ruimtelijke gegevens en hun diensten op dit gebied ter beschikking stellen in de vorm van metagegevens. (14) De grote verscheidenheid aan formaten en structuren waarin de ruimtelijke gegevens in de Gemeenschap zijn georganiseerd en kunnen worden geraadpleegd vormt een obstakel voor de efficiënte opstelling, tenuitvoerlegging, monitoring en evaluatie van communautaire wetgeving die direct of indirect van invloed is op het milieu. Er moeten dan ook uitvoeringsmaatregelen worden genomen om het gebruik van ruimtelijke gegevens die afkomstig zijn uit bronnen in verschillende lidstaten, te vergemakkelijken. Deze maatregelen moeten zodanig zijn ontworpen dat ze de verzamelingen ruimtelijke gegevens interoperabel maken. De lidstaten moeten erop toezien dat de gegevens of informatie die nodig is om deze interoperabiliteit te verwezenlijken, op geen enkele wijze worden beperkt. (15) Er zijn netwerkdiensten nodig om ruimtelijke gegevens te kunnen uitwisselen tussen de verschillende bestuurlijke niveaus in de Gemeenschap. Dergelijke netwerkdiensten moeten het mogelijk maken ruimtelijke gegevens te zoeken, te bewerken, te raadplegen en te downloaden, ruimtelijke gegevens op te roepen en e-commercediensten te gebruiken. De werking van de netwerkdiensten moet beantwoorden aan algemeen geldende specificaties en de interoperabiliteit van de door de lidstaten opgerichte infrastructuren moet aan minimale prestatievereisten voldoen. De netwerkdiensten moeten ook een netwerkaansluitings mogelijkheid omvatten die overheidsinstanties in staat stelt hun ruimtelijke gegevens en diensten beschikbaar te maken. (16) Uit ervaringen in de lidstaten is gebleken dat een minimumaantal diensten gratis ter beschikking van het publiek moet worden gesteld om de infrastructuur voor ruimtelijke informatie succesvol te kunnen opbouwen. De lidstaten en de Europese Unie moeten minstens de functies "zoeken" en "raadplegen" van verzamelingen ruimtelijke gegevens gratis ter beschikking stellen. (17) Bepaalde ruimtelijke gegevens en diensten die relevant zijn voor communautaire beleidsmaatregelen die direct of indirect van invloed zijn op het milieu, worden door derde partijen bijgehouden en beheerd. De lidstaten moeten derde partijen de mogelijkheid bieden mee te werken aan de nationale infrastructuren, voorzover dit niet ten koste gaat van de cohesie en de gebruikersvriendelijkheid van de ruimtelijke gegevens en de aanverwante diensten die onder deze infrastructuren vallen. (18) Om de integratie van de nationale infrastructuren in de infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap te bevorderen, dienen de lidstaten via een communautair geoportaal dat door de Commissie wordt beheerd en via alle toegangspunten die zij zelf beheren, toegang te verlenen tot hun infrastructuren. (19) Om informatie van verschillende bestuurlijke niveaus beschikbaar te maken, moeten de lidstaten de hinderpalen uit de weg ruimen waarmee de openbare instanties op nationaal, regionaal en lokaal niveau worden geconfronteerd bij de uitoefening van openbare taken die direct of indirect van invloed kunnen zijn op het milieu. Deze hinderpalen moeten uit de weg worden geruimd voorzover ze betrekking hebben op informatie die voor openbare taken wordt gebruikt. Als de overheidsinstanties naast hun openbare taken ook commerciële activiteiten uitoefenen, moeten de lidstaten de nodige maatregelen treffen om concurrentieverstoringen te voorkomen. (20) Het kader voor het uitwisselen van ruimtelijke gegevens tussen overheidsinstanties moet neutraal zijn, niet alleen ten opzichte van de overheidsinstanties in een lidstaat, maar ook ten opzichte van de overheidsinstanties in andere lidstaten en de communautaire instellingen. Aangezien de communautaire instellingen regelmatig ruimtelijke informatie uit alle lidstaten moeten integreren en beoordelen, moeten de voorwaarden voor de toegang tot deze informatie en tot de aanverwante diensten worden geharmoniseerd. (21) Het voorkomen van beperkingen van financiële aard op de plaats van gebruik verhindert niet dat overheden die verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten produceren, financiële vergoedingen mogen ontvangen van overheden die gebruik maken van deze verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten. (22) Om derde partijen aan te moedigen diensten met toegevoegde waarde voor zowel overheidsinstanties als het brede publiek te ontwikkelen, moet de raadpleging en het hergebruik van ruimtelijke gegevens over administratieve en nationale grenzen heen worden vergemakkelijkt. (23) Om infrastructuren voor ruimtelijke informatie doeltreffend te kunnen implementeren, moeten de inspanningen van iedereen die een belang heeft bij de oprichting van dergelijke infrastructuren, hetzij als leverancier, hetzij als gebruiker worden gecoördineerd. Daarom moeten geschikte coördinatiestructuren worden opgericht, die de diverse competentieniveaus omvatten en die rekening houden met de bevoegdheidsverdeling binnen de lidstaten. (24) Om profijt te kunnen trekken van de relevante ervaring van de Europese en internationale normalisatie-instellingen is het wenselijk dat de maatregelen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn kunnen worden gebaseerd op normen die door Europese normalisatie-instellingen zijn goedgekeurd, overeenkomstig de procedure van Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften (12) en op normen die zijn goedgekeurd door internationale normalisatie-instellingen . (25) Aangezien het Europees Milieuagentschap dat bij Verordening (EEG) nr. 1210/90 van de Raad van 7 mei 1990 inzake de oprichting van het Europees Milieuagentschap en het Europees milieuobservatie- en -informatienetwerk (13) is opgericht, tot taak heeft de Gemeenschap objectieve, betrouwbare en vergelijkbare informatie op communautair niveau te verschaffen en er onder meer naar streeft de stroom van beleidsrelevante milieu-informatie tussen de lidstaten en de communautaire instellingen te verbeteren, moet dit agentschap een actieve bijdrage leveren tot de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. (26) Aangezien het een kaderrichtlijn betreft, moeten met het oog op de tenuitvoerlegging aanvullende beslissingen worden genomen, waarbij rekening wordt gehouden met de politieke, institutionele en organisatorische ontwikkelingen en de snelle technologische vooruitgang op het gebied van systemen en diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens. De goedkeuring van de maatregelen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn dient te geschieden overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (14) . (27) In het kader van de voorbereidende werkzaamheden met betrekking tot de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en met het oog op de toekomstige ontwikkeling van de infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap, moet permanent toezicht worden gehouden op de tenuitvoerlegging van de richtlijn en moet hierover regelmatig verslag worden uitgebracht. (28) Het doel van deze richtlijn, namelijk de oprichting van een infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap, kan niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt vanwege de transnationale aspecten die ermee verbonden zijn en omdat er in de Gemeenschap behoefte is aan coördinatie van de voorwaarden voor de toegang tot ruimtelijke informatie. Aangezien dit doel beter op het niveau van de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Algemene bepalingen Artikel 1 1. In deze richtlijn worden de elementen of hoofdlijnen voor een strategische planning met het oog op de oprichting van een infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap vastgesteld, ter ondersteuning van het duurzame ontwikkelings beleid voor de Gemeenschap en beleidsmaatregelen die direct of indirect van invloed zijn op het milieu en de ruimtelijke ordening . 2. De infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap wordt gebaseerd op de infrastructuren voor ruimtelijke informatie die door de lidstaten zijn opgericht en door hen worden beheerd , en op elke infrastructuur die op het niveau van de Gemeenschap reeds op dit terrein bestaat . Deze infrastructuren omvatten onder meer metagegevens, verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten op het vlak van ruimtelijke gegevens, netwerkdiensten en -technologieën, overeenkomsten betreffende de uitwisseling, de raadpleging en het gebruik van de gegevens en mechanismen, processen en procedures voor coördinatie en monitoring. Artikel 2 1. Deze richtlijn laat Richtlijn 2003/4/EG onverlet, behalve indien anders vermeld. 2. Deze richtlijn laat Richtlijn 2003/98/EG onverlet. Artikel 3 In deze richtlijn wordt verstaan onder: De lidstaten kunnen bepalen dat deze begripsomschrijving niet slaat op instellingen of organen die optreden in een rechterlijke of wetgevende hoedanigheid; Artikel 4 1. Deze richtlijn heeft betrekking op verzamelingen van ruimtelijke gegevens die voldoen aan onderstaande voorwaarden: 2. Deze richtlijn geldt ook voor de diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens die verband houden met de gegevens in de verzamelingen van ruimtelijke gegevens, waarnaar in lid 1 wordt verwezen. 3. Wanneer de verzamelingen ruimtelijke gegevens voldoen aan de in lid 1, onder c) opgenomen voorwaarde, maar waarvan een derde partij het intellectuele eigendomsrecht bezit, mag de overheidsinstantie in het kader van de richtlijn slechts met instemming van die derde partij handelen. 4. In afwijking van lid 1, geldt deze richtlijn voor verzamelingen van ruimtelijke gegevens die door of namens een overheidsinstantie op het laagste overheidsniveau in een lidstaat worden geëxploiteerd, alleen wanneer het verzamelen of verspreiden van dergelijke ruimtelijke gegevens gecoördineerd wordt door een andere overheidsinstantie of door nationale wetgeving wordt verlangd. 5. De thema's van de ruimtelijke gegevens bedoeld in de Bijlagen I, II en III kunnen door de Commissie worden aangepast overeenkomstig de procedure in artikel 27, lid 2, en wel zodanig dat rekening wordt gehouden met de zich ontwikkelende behoefte aan ruimtelijke gegevens ter ondersteuning van communautair beleid dat direct of indirect van invloed is op het milieu. Hoofdstuk II Metagegevens Artikel 5 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de metagegevens voor verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens worden opgesteld en bijgewerkt. 2. Metagegevens hebben onder meer betrekking op: 3. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te garanderen dat de metagegevens volledig en van behoorlijke kwaliteit zijn. Artikel 6 De lidstaten stellen de in artikel 5 vermelde metagegevens op overeenkomstig het volgende tijdsschema: Artikel 7 De Commissie stelt overeenkomstig de procedure van artikel 27 , lid 2, de regels vast voor de tenuitvoerlegging van artikel 5 . Hoofdstuk III Interoperabiliteit van verzamelingen ruimtelijke gegevens en van diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens Artikel 8 1. Overeenkomstig de procedure van artikel 27 , lid 2, keurt de Commissie regels voor de tenuitvoerlegging goed, waarin het volgende is bepaald: 2. De vertegenwoordigers van de lidstaten op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau krijgen op grond van hun betekenis als gegevensbewerkers, houders of aanbieders van ruimtelijke gegevens evenals natuurlijke personen en rechtspersonen die wegens hun rol in de infrastructuur voor ruimtelijke informatie een belang hebben in de desbetreffende ruimtelijke gegevens, zoals gebruikers, leveranciers, verleners van diensten met toegevoegde waarde of coördinatieorganen, de mogelijkheid om deel te nemen aan voorbereidend overleg over de inhoud van de in lid 1 vermelde regels voor de tenuitvoerlegging, voordat het in artikel 27, lid 1 bedoelde comité beraadslaagt . Artikel 9 1. De in artikel 8 , lid 1 vermelde regels voor de tenuitvoerlegging worden zo opgesteld dat verzamelingen ruimtelijke gegevens zodanig kunnen worden gecombineerd en dat diensten zodanig op elkaar kunnen inwerken dat het resultaat een coherente combinatie van verzamelingen ruimtelijke gegevens of diensten met toegevoegde waarde is, zonder dat dit een specifieke inspanning van een mens of machine vergt. 2. De in artikel 8 , lid 1 vermelde regels voor de tenuitvoerlegging hebben ook betrekking op de definitie en classificatie van ruimtelijke objecten die relevant zijn voor de ruimtelijke gegevens, en op de manier waarop deze ruimtelijke gegevens geogerefereerd zijn. Artikel 10 1. In het geval van verzamelingen ruimtelijke gegevens die onder de in bijlagen I of II opgesomde thema's vallen, moeten de in artikel 8 , lid 1 vermelde regels voor de tenuitvoerlegging aan de voorwaarden van de leden 2, 3 en 4 van dit artikel voldoen. 2. De regels voor de tenuitvoerlegging moeten betrekking hebben op de volgende aspecten van ruimtelijke gegevens: 3. De regels voor de tenuitvoerlegging worden zodanig ontworpen dat de samenhang wordt gegarandeerd tussen informatie-eenheden die naar dezelfde locatie verwijzen of tussen informatie-eenheden die verwijzen naar hetzelfde object, maar op verschillende schaal. 4. De regels voor de tenuitvoerlegging worden zodanig ontworpen dat de informatie uit verschillende verzamelingen ruimtelijke gegevens vergelijkbaar is voor wat de in artikel 9 , lid 2, en de in lid 2 van dit artikel genoemde aspecten betreft. Artikel 11 De in artikel 8 , lid 1 vermelde regels voor de tenuitvoerlegging worden overeenkomstig het volgende tijdsschema goedgekeurd: Artikel 12 De lidstaten garanderen dat verzamelingen ruimtelijke gegevens die meer dan twee jaar de datum van goedkeuring van de overeenkomstige specificaties, zoals vermeld in artikel 8 , lid 1 zijn vergaard, met deze specificaties in overeenstemming worden gebracht door ze aan te passen of om te vormen. Artikel 13 1. De lidstaten zien er op toe dat alle informatie of gegevens die nodig zijn om de overeenstemming met de in artikel 8 , lid 1 vermelde regels voor de tenuitvoerlegging tot stand te brengen, zodanig ter beschikking van overheidsinstanties of derde partijen worden gesteld dat die informatie en gegevens zonder beperking voor dat doel kunnen worden aangewend. 2. Om de coherentie te garanderen van ruimtelijke gegevens die betrekking hebben op een ruimtelijke entiteit die zich over een grens tussen twee of meer lidstaten heen bevindt, moeten de lidstaten overeenstemming bereiken over de afbeelding en de plaats van dergelijke gemeenschappelijke kenmerken. Hoofdstuk IV Netwerkdiensten Artikel 14 1. De lidstaten moeten netwerkaansluitingsdiensten oprichten en exploiteren om metagegevens en verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens beschikbaar te maken via de in artikel 15, lid 1, vermelde diensten. 2. De in lid 1 vermelde netwerkaansluitingsdiensten worden ter beschikking van de overheidsinstanties gesteld. 3. De in lid 1 vermelde netwerkaansluitingsdiensten worden op verzoek ter beschikking van derde partijen gesteld, voorzover hun verzamelingen ruimtelijk gegevens en diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens beantwoorden aan de regels voor de tenuitvoerlegging waarin eisen zijn vastgesteld voor, met name, metagegevens, netwerkdiensten en interoperabiliteit. Artikel 15 1. De lidstaten dragen zorg voor de oprichting en exploitatie van een netwerk van de volgende diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens en diensten waarvoor overeenkomstig deze richtlijn metagegevens zijn opgesteld: Deze diensten moeten gemakkelijk bruikbaar , beschikbaar voor het brede publiek, en toegankelijk zijn via internet of via andere telecommunicatiemiddelen . 2. De diensten van lid 1, onder a), moeten minstens de volgende zoekcriteria omvatten: 3. De in lid 1, onder d), vermelde verwerkingsdiensten moeten op zodanige wijze met de andere diensten van lid 1 worden gecombineerd dat al deze diensten overeenkomstig de in artikel 8 vermelde regels voor de tenuitvoerlegging kunnen worden geëxploiteerd. Artikel 16 1. Bij wijze van uitzondering op artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2003/4/EG en artikel 15, lid 1, van de onderhavige richtlijn, mogen de lidstaten de publieke toegang tot de in artikel 15 , lid 1, onder b) tot en met e), vermelde diensten of tot de in artikel 17 , lid 2, vermelde e-commercediensten beperken indien de toegang afbreuk zou doen aan: 2. De in lid 1 vermelde redenen voor het beperken van de toegang dienen restrictief te worden geïnterpreteerd, waarbij rekening moet worden gehouden met het openbaar belang van de toegang. In alle gevallen moet het openbaar belang van de toegang worden afgewogen tegen het belang dat wordt nagestreefd door het beperken van de toegang of het opleggen van voorwaarden voor de toegang. Overeenkomstig lid 1 , onder a), d), e) en f), mogen de lidstaten de toegang tot informatie die betrekking heeft op emissies in het milieu niet beperken. Artikel 17 1. De lidstaten dienen te garanderen dat het publiek gratis gebruik kan maken van de in artikel 15 , lid 1, onder a) en b), vermelde diensten. Ter bescherming van intellectuele-eigendomsrechten van overheden met betrekking tot ruimtelijke gegevens, mogen gegevens die beschikbaar worden gesteld via de in artikel 15, lid 1, onder b) vermelde diensten geleverd worden in een vorm die hun hergebruik voor commerciële doeleinden verhindert, terwijl door een klikvergunning het gebruik van de gegevens kan worden beperkt. 2. Indien de overheidsinstanties de in artikel 15 , lid 1, onder c), vermelde diensten tegen betaling ter beschikking stellen, moeten de lidstaten er op toezien dat e-commercediensten beschikbaar zijn. Artikel 18 1. De Commissie zal een communautair geoportaal oprichten en exploiteren. 2. De lidstaten zullen via het communautaire geoportaal toegang verlenen tot de in artikel 15 , lid 1, vermelde diensten. De lidstaten mogen ook via hun eigen toegangspunten toegang verlenen tot deze diensten. Artikel 19 Overeenkomstig de procedure van artikel 27 , lid 2, stelt de Commissie regels voor de tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk vast, waarin zij met name het volgende bepaalt: Hoofdstuk V Gegevensuitwisseling en hergebruik Artikel 20 1. De lidstaten keuren maatregelen goed voor het uitwisselen van verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens tussen overheidsinstanties. Deze maatregelen stellen de overheidsinstanties van de lidstaten en de instellingen en organen van de Gemeenschap in staat om toegang te verkrijgen tot verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens en om deze verzamelingen en diensten uit te wisselen en te gebruiken voor openbare taken die direct of indirect van invloed zijn op het milieu. De in lid 1 vermelde maatregelen verhinderen dat beperkingen op het gebruik worden opgelegd, met name commerciële, procedurele, juridische, institutionele of financiële beperkingen. De lidstaten zien erop toe dat de tenuitvoerlegging van deze maatregelen geen negatieve gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten. 2. Voor organen die zijn opgericht bij internationale overeenkomsten waarbij de Gemeenschap of de lidstaten partij zijn, gelden dezelfde regelingen voor het uitwisselen van ruimtelijke gegevens , als vermeld in lid 1, met het oog op de uitvoering van taken die direct of indirect van invloed zijn op het milieu. 3. De lidstaten nemen passende maatregelen om concurrentieverstoring te voorkomen . 4. De instellingen en organen van de Gemeenschap hebben geharmoniseerde voorwaarden voor toegang tot verzamelingen ruimtelijke gegevens en diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens nog andere toegangsrechten. De Commissie keurt overeenkomstig de procedure van artikel 27 , lid 2, regels goed voor de tenuitvoerlegging van deze toegangs- en gebruiksrechten. Artikel 21 De Commissie keurt overeenkomstig de procedure van artikel 27 , lid 2, tenuitvoerleggingsregels goed om de mogelijkheden voor hergebruik van ruimtelijke gegevens en van diensten met betrekking tot ruimtelijke gegevens door derde partijen te vergroten. Deze tenuitvoerleggingsregels kunnen de opstelling van gemeenschappelijke licentievoorwaarden omvatten. De invoering van gemeenschappelijke vergunningen mag geen onnodige beperking betekenen van de mogelijkheden voor het hergebruik van gegevens en het gebruik van diensten en mag niet worden toegepast om de mededinging te beperken. Hoofdstuk VI Coördinatie en aanvullende maatregelen Artikel 22 1. De lidstaten zorgen voor de opstelling van passende structuren en mechanismen om de bijdragen te coördineren van iedereen die een belang heeft in hun infrastructuren voor ruimtelijke informatie, door de diverse niveaus van de overheid heen. Tot de personen die een belang hebben in de infrastructuur voor ruimtelijke informatie van de lidstaten behoren gebruikers, leveranciers, verleners van diensten met toegevoegde waarde en coördinatie-instanties. 2. Deze bijdragen hebben onder meer betrekking op het identificeren van de behoeften van gebruikers, het verstrekken van informatie over bestaande werkwijzen en het verstrekken van feedback over de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Artikel 23 1. De Commissie is verantwoordelijk voor de coördinatie van de infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap op communautair niveau, en wordt hierin bijgestaan door het Europees Milieuagentschap. 2. Elke lidstaat stelt vast welke coördinatiestructuur verantwoordelijk is voor de contacten met de Commissie in verband met deze richtlijn , rekening houdend met de bevoegdheidsverdeling binnen de lidstaten . Artikel 24 De normen die door Europese normalisatie-instellingen overeenkomstig de procedure van Richtlijn 98/34/EG, en door internationale normalisatie-instellingen zijn goedgekeurd, kunnen ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van de onderhavige richtlijn worden gebruikt. Hoofdstuk VII Slotbepalingen Artikel 25 1. De lidstaten houden toezicht op de tenuitvoerlegging en het gebruik van hun infrastructuren voor ruimtelijke informatie. 2. Het in lid 1 bedoelde toezicht wordt uitgevoerd volgens de tenuitvoerleggingsregels die overeenkomstig de procedure van artikel 27 , lid 2, door de Commissie zijn goedgekeurd. 3. Het publiek en de Commissie krijgen permanente toegang tot de informatie die voortvloeit uit het in lid 1 vermelde toezicht. Artikel 26 1. De lidstaten brengen verslag uit aan de Commissie over de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en over de ervaring die bij de toepassing van de richtlijn is opgedaan. Dit verslag omvat onder meer: 2. Het in lid 1 vermelde verslag wordt om de drie jaar en voor het eerst op ... (19) naar de Commissie gestuurd. 3. De Commissie stelt overeenkomstig de procedure van artikel 27 , lid 2, regels voor de tenuitvoerlegging van lid 1 vast. Artikel 27 1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 28 Uiterlijk ... (20) en daarna om de zes jaar dient de Commissie een verslag over de toepassing van deze richtlijn in bij het Europees Parlement en de Raad, dat gebaseerd is op de in artikel 26 bedoelde verslagen van de lidstaten. Voor zover nodig gaat het verslag vergezeld van voorstellen voor communautaire maatregelen. Artikel 29 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk ... (21) *aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie onverwijld in kennis van de tekst van deze bepalingen en van een concordantietabel tussen die bepalingen en deze richtlijn. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de belangrijkste bepalingen van nationaal recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 30 Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 31 Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE I In de artikelen 6 , onder a), 10 , lid 1 en 11 , onder a) vermelde thematische categorieën ruimtelijke gegevens 1. Systemen voor verwijzing door middel van coördinaten Systemen om aan ruimtelijke informatie een unieke reeks coördinaten (x, y ,z) en/of breedte, lengte en hoogte toe te kennen, gebaseerd op een horizontaal en verticaal geodetisch datum. 2. Geografisch gridsysteem Geharmoniseerde multiresolutiegrid met een gemeenschappelijk beginpunt en gestandaardiseerde plaats en grootte van de gridcellen. 3. Geografische namen Namen van gebieden, regio's, plaatsen, steden, voorsteden, gemeenten, nederzettingen, of geografische of topografische kenmerken van openbaar of historisch belang. 4. Administratieve eenheden Administratieve eenheden die het nationale grondgebied indelen voor lokaal, regionaal en nationaal bestuur. De administratieve eenheden zijn gescheiden door administratieve grenzen. Dit omvat ook de grenzen van het nationaal grondgebied en de kustlijn. 5. Vervoersnetwerken Netwerken voor vervoer over de weg, per spoor, in de lucht en over het water en de aanverwante infrastructuur. Dit omvat koppelingen tussen verschillende netwerken en het trans-Europees vervoersnetwerk, zoals gedefinieerd in Beschikking nr. 1692/96/EG (22) en de latere herzieningen van deze beschikking. 6. Hydrografie Hydrografische elementen, zowel natuurlijke als kunstmatige, zoals rivieren, meren, overgangswateren, reservoirs, grondwaterlagen, kanalen of andere wateren, eventueel in de vorm van netwerken en gekoppeld aan andere netwerken. Dit omvat stroomgebieden en deelstroomgebieden, zoals gedefinieerd in Richtlijn 2000/60/EG (23) . 7. Beschermingzones Gebieden die worden aangeduid of geregeld en beheerd om specifieke doelstellingen op het vlak van milieubescherming te verwezenlijken. BIJLAGE II In de artikelen 6 , onder a), 10 , lid 1 en 11 , onder b) vermelde thematische categorieën ruimtelijke gegevens 1. Hoogte Digitale hoogtemodellen voor land-, ijs- en oceaanoppervlakken, inclusief landhoogte, bathymetrie en kustlijn. 2. Eigendomsidentificatoren Geografische locatie van eigendommen, gebaseerd op adresidentificatie, gewoonlijk aan de hand van de straatnaam, het nummer van het gebouw en de postcode. 3. Kadastrale percelen Gebieden die worden afgebakend door kadastrale grenzen, met specifieke juridische status of eigendomsstatus. 4. Bodembedekking Fysieke en biologische bedekking van het aardoppervlak, met inbegrip van artificiële oppervlakken, landbouwgebieden, (semi-)natuurgebieden, moeraslanden en wateroppervlakken. 5. Orthobeeldvorming Geogerefereerde beeldgegevens van het aardoppervlak, afkomstig van sensoren op satellieten of vliegtuigen. 6. Geologie Geologie, gekenmerkt volgens samenstelling en structuur, alsmede de veranderingen en vervormingen zij in haar verschillende lagen heeft ondergaan, inclusief vast gesteente en geomorfologie. BIJLAGE III In de artikelen 6 , onder b) en 11 , onder b) vermelde thematische categorieën ruimtelijke gegevens 1. Statistische eenheden Eenheden waarnaar wordt verwezen in officiële tellingen of andere statistische informatie. 2. Gebouwen Geografische locatie van gebouwen. 3. Bodem Bodem en ondergrond, gekenmerkt volgens diepte, textuur, structuur en inhoud van partikels en organische materiaal, steenachtigheid , erosie en, voorzover nodig, gemiddelde hellingsgraad en verwachte wateropslagcapaciteit. 4. Landgebruik Het grondgebied, gekenmerkt volgens zijn huidige en toekomstige functionele dimensie of socio-economische bestemming (bv. residentieel, industrieel, commercieel, landbouw, bosbouw, recreatie). 5. Menselijke gezondheid en veiligheid De geografische spreiding van ziekte- en sterftecijfers die rechtstreeks (epidemieën, verspreiding van ziekten , natuurrampen , effecten van ecologische stress op de gezondheid, luchtvervuiling, chemicaliën, aantasting van de ozonlaag, lawaai, enz.) of onrechtstreeks (voedsel, genetisch gemodificeerde organismen volgens het van kracht zijnde Gemeenschapsrecht , stress, enz.) in verband staan met de kwaliteit van het milieu. De geografische spreiding van verkeersongevallen. 6. Utiliteits- en overheidsdiensten Utiliteits- en overheidsdiensten omvatten onder- en bovengrondse utiliteitsnetwerken en faciliteiten zoals riolering, afvalbehandeling, energievoorziening, telecommunicatie en watertoevoer, en administratieve en sociale overheidsdiensten zoals overheidsbestuurslichamen, scholen en ziekenhuizen. 7. Milieubewakingsfaciliteiten Plaatsing en exploitatie van milieubewakingsfaciliteiten omvatten waarneming en meting van emissies, van de toestand van het milieu (mariene milieu, binnenlandse boven- en ondergrondse waterlichamen, lucht en bodem) en van andere parameters van het ecosysteem (biodiversiteit, ecologische omstandigheden van de plantengroei, enz.) door of namens overheidsinstanties. 8. Productie- en industriële faciliteiten Industriële productievestigingen, met inbegrip van waterontrekkingsfaciliteiten, mijnbouw, opslagplaatsen. 9. Faciliteiten voor landbouw en aquacultuur Landbouwuitrusting en productiefaciliteiten (met inbegrip van irrigatiesystemen, serres en stallen). 10. Spreiding van de bevolking – demografie Geografische spreiding van de bevolking per grid, regio, administratieve eenheid of ander analytische eenheid. Dit houdt eveneens de bevolkingskarakteristieken en activiteitsniveaus in. 11. Gebiedsbeheer/gebieden waar beperkingen gelden/gereguleerde gebieden & rapportage-eenheden Gebieden die worden beheerd, gereguleerd of gebruikt voor rapportage op internationaal, Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau, met inbegrip van stortplaatsen, gebieden waar beperkingen gelden omdat er zich drankwaterbronnen bevinden, nitraatgevoelige gebieden, gereguleerde vaarwegen op zee of op grote binnenwateren, gebieden voor het storten van afval, gebieden waar geluidsbeperkingen gelden, gebieden waar toestemming vereist is voor prospectie en mijnbouw, gebieden voor het beheer van de kust en rapportage-eenheden relevant voor het milieu . 12. Gebieden die onder antropogene druk staan Gebieden die onder antropogene druk staan, zoals verontreinigde gebieden en gebieden die te lijden hebben van geluidsoverlast en straling. 13. Gebieden met natuurrisico's Kwetsbare gebieden die worden gekenmerkt door natuurrisico's (alle atmosferische, hydrologische, seismische, vulkanische fenomenen en ongecontroleerde branden die, door hun locatie, hevigheid en frequentie, mogelijk ernstige maatschappelijke gevolgen kunnen hebben), zoals overstromingen, lawines , bosbranden, aardbevingen , vulkaanuitbarstingen , aardverschuivingen en verzakkingen . 14. Atmosferische omstandigheden Fysische omstandigheden in de atmosfeer, met inbegrip van ruimtelijke gegevens die gebaseerd zijn op metingen, modellen of een combinatie daarvan, en met inbegrip van meetlocaties. 15. Meteorologische geografische kenmerken Weersomstandigheden en de meting daarvan; neerslag, temperatuur, evapotranspiratie, windsnelheid en windrichting. 16. Oceanografische geografische kenmerken Fysische kenmerken van oceanen (stroming, zoutgehalte, golfhoogte, enz.). 17. Zeegebieden Fysische kenmerken van zeeën en zoutwateroppervlakken, ingedeeld in regio's en subregio's met gemeenschappelijke kenmerken. 18. Bio-geografische gebieden Gebieden met betrekkelijk homogene ecologische omstandigheden die gemeenschappelijke kenmerken vertonen. 19. Habitats en biotopen Geografische gebieden die worden gekenmerkt door specifieke ecologische omstandigheden en die het leefgebied vormen van bepaalde organismen, met inbegrip van land- of wateroppervlakken met – volledig natuurlijke of semi-natuurlijke - geografische, abiotische en biotische kenmerken. Dit omvat ook kleine elementen van het natuurlijke landschap, zoals hagen, beken, enz. 20. Spreiding van soorten Geografische spreiding van dier- en plantensoorten per grid, regio, administratieve eenheid of andere analytische eenheid. 21. Hernieuwbare energiebronnen (Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2004)0273 ) (1) , – gelet op artikel 251, lid 2 en de artikelen 47, lid 2 en 55 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C6-0038/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en het advies van de Commissie juridische zaken ( A6-0146/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 7 juni 2005 met het oog op de aanneming van Richtlijn 2005/…../EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende herverzekering en houdende wijziging van Richtlijnen 73/239/EEG en 92/49/EEG van de Raad en van Richtlijnen 98/78/EG en 2002/83/EG (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 47, lid 2, en artikel 55, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2) , Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3) , Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (4) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Richtlijn 73/239/EEG van de Raad van 24 juli 1973 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche (5) , Richtlijn 92/49/EEG van de Raad van 18 juni 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche (6) , alsmede Richtlijn 2002/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 november 2002 betreffende levensverzekering (7) stellen de bepalingen vast inzake de toegang tot en de uitoefening van het directe verzekeringsbedrijf in de Gemeenschap. (2) Deze richtlijnen verschaffen het wettelijk kader voor verzekeringsondernemingen om in de interne markt het verzekeringsbedrijf uit te oefenen, zowel middels het recht van vestiging als door het vrij verrichten van diensten, teneinde het voor verzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor in de Gemeenschap hebben, gemakkelijker te maken om in de Gemeenschap verbintenissen aan te gaan en verzekeringnemers de mogelijkheid te bieden om niet alleen op in hun land gevestigde verzekeraars een beroep te doen, maar ook op verzekeraars die hun hoofdkantoor in de Gemeenschap hebben en in andere lidstaten zijn gevestigd. (3) Het stelsel dat bij deze richtlijnen wordt vastgesteld is van toepassing op directe levensverzekeringsondernemingen met betrekking tot het geheel van hun werkzaamheden, zowel directe verzekeringsactiviteiten als herverzekeringsactiviteiten door middel van geaccepteerde herverzekering; herverzekeringsactiviteiten die door gespecialiseerde herverzekeringsondernemingen worden uitgeoefend vallen evenwel niet onder dit stelsel noch onder enig ander stelsel waarin het Gemeenschapsrecht voorziet. (4) Herverzekering is een belangrijke financiële activiteit omdat het directe verzekeringsondernemingen, door een ruimere verspreiding van risico's wereldwijd te vergemakkelijken, in staat stelt hun mogelijkheden inzake de uitoefening van het verzekeringsbedrijf en het verschaffen van verzekeringsdekking uit te breiden en hun kapitaalkosten te verlagen; verder draagt het herverzekeringsbedrijf in belangrijke mate bij tot financiële stabiliteit, aangezien het, door zijn rol als financieel intermediair en institutioneel belegger, van wezenlijk belang is om de financiële soliditeit en de stabiliteit van de directe verzekeringsmarkten evenals van het financiële stelsel als geheel te waarborgen. (5) Richtlijn 64/225/EEG van de Raad van 25 februari 1964 ter opheffing van de beperkingen van vrijheid van vestiging en van het vrij verrichten van diensten, voor wat betreft herverzekering en retrocessie (8) , heeft de beperkingen ten aanzien van het recht van vestiging en het vrij verrichten van diensten opgeheven welke verband hielden met de nationaliteit of de woonplaats van de aanbieder van herverzekering. Deze richtlijn ruimt evenwel niet de beperkingen uit de weg die veroorzaakt worden door verschillen tussen nationale voorschriften wat de prudentiële regulering van herverzekering betreft. Deze situatie heeft geleid tot aanzienlijke verschillen in het niveau van toezicht op herverzekeringsondernemingen in de Gemeenschap, welke belemmeringen voor de toegang tot het herverzekeringsbedrijf met zich brengen, zoals de verplichting voor herverzekeringsondernemingen om activa als zekerheden te verstrekken ter dekking van hun gedeelte van de technische voorzieningen van de directe verzekeringsonderneming, evenals de verplichting voor herverzekeringsondernemingen om in de verschillende lidstaten waar zij activiteiten uitoefenen, aan verschillende toezichtregels te voldoen, of het indirecte toezicht door de bevoegde autoriteiten van directe verzekeringsondernemingen waaraan de verschillende aspecten van een herverzekeringsonderneming worden onderworpen. (6) In het Actieplan voor financiële diensten wordt het herverzekeringsbedrijf omschreven als een sector ten aanzien waarvan op communautair niveau maatregelen moeten worden genomen om de interne markt voor financiële diensten te voltooien. Daarnaast hebben belangrijke financiële fora als het Internationaal Monetair Fonds en de International Association of Insurance Supervisors (IAIS) verklaard dat het ontbreken van geharmoniseerde toezichtregelgeving op het gebied van herverzekering op Gemeenschapsniveau een belangrijke leemte vormt in het wetgevingskader op het gebied van financiële diensten, en dat deze moet worden opgevuld. (7) Het doel van deze richtlijn is een kader van prudentiële regelgeving tot stand te brengen voor herverzekeringsactiviteiten in de Gemeenschap. Zij maakt deelt uit van het geheel van communautaire wetgeving op verzekeringsgebied waarmee wordt beoogd een interne markt in de sector tot stand te brengen. (8) Deze richtlijn is in overeenstemming met de belangrijke werkzaamheden die in internationaal verband worden verricht met betrekking tot de prudentiële regelgeving op het gebied van herverzekering, met name de werkzaamheden van de IAIS . (9) In deze richtlijn wordt dezelfde aanpak gevolgd als die waarvoor in de communautaire wetgeving ten aanzien van directe verzekering gekozen is; zij brengt een harmonisatie tot stand die wezenlijk, noodzakelijk en voldoende is om te komen tot een wederzijdse erkenning van de vergunningen en van de stelsels van bedrijfseconomisch toezicht, waardoor een en dezelfde vergunning voor de gehele Gemeenschap geldig is en waarbij het beginsel geldt dat het toezicht wordt uitgeoefend door de lidstaat van herkomst. (10) Voor de toegang tot en de uitoefening van het herverzekeringsbedrijf is derhalve één enkele administratieve vergunning vereist, die wordt afgegeven door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de herverzekeringsonderneming haar hoofdkantoor heeft. Deze vergunning geeft de onderneming het recht overal in de Gemeenschap haar werkzaamheden uit te oefenen, hetzij op grond van het recht van vestiging, hetzij in het kader van het vrij verrichten van diensten. De lidstaat van het bijkantoor of van de dienstverrichting mag van herverzekeringsondernemingen die op zijn grondgebied het herverzekeringsbedrijf wensen uit te oefenen en waaraan reeds in de lidstaat van herkomst vergunning is verleend, geen nieuwe vergunning verlangen. Verder mag een herverzekeringsonderneming waaraan in de lidstaat van herkomst reeds een vergunning is verleend, niet aan aanvullend toezicht op of aanvullende controles van haar financiële soliditeit worden onderworpen, uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten van een verzekeringsonderneming die zij herverzekert. Bovendien mag het de lidstaten niet zijn toegestaan van een herverzekeringsonderneming waaraan in de Gemeenschap vergunning is verleend, te verlangen dat zij activa als zekerheden verstrekt ter dekking van haar gedeelte van de technische voorzieningen van de cederende onderneming. De voorwaarden voor het verlenen of intrekken van een dergelijke vergunning moeten worden vastgelegd. De bevoegde autoriteiten dienen geen vergunning aan een herverzekeringsonderneming te verlenen of te handhaven die niet aan de in deze richtlijn vastgestelde voorwaarden voldoet. (11) Deze richtlijn dient van toepassing te zijn op herverzekeringsondernemingen die uitsluitend herverzekeringsactiviteiten uitoefenen en zich niet bezighouden met het directe verzekeringsbedrijf; zij dient tevens van toepassing te zijn op de zogenaamde herverzekeringscaptives die zijn opgericht door of die eigendom zijn van hetzij een financiële onderneming die geen verzekerings- of herverzekeringsonderneming is, of een groep verzekerings- of herverzekeringsondernemingen waarop Richtlijn 98/78/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 1998 betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep (9) van toepassing is , of van een of meerdere niet-financiële ondernemingen, en die ten doel hebben uitsluitend voor de risico's van de ondernemingen waartoe zij behoren, herverzekeringsdekking te verschaffen. Wanneer in deze richtlijn wordt verwezen naar herverzekeringsondernemingen, vallen daaronder ook herverzekeringscaptives, tenzij een speciale regeling is getroffen voor herverzekeringscaptives. Herverzekeringscaptives verzekeren geen risico's die voortvloeien uit externe directe verzekerings- of herverzekeringsactiviteiten van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming die deel uitmaakt van de groep. Voorts mogen verzekerings- of herverzekeringsondernemingen die deel uitmaken van een financiële groep geen eigenaar zijn van een captive. (12) Deze richtlijn dient evenwel niet van toepassing te zijn op verzekeringsondernemingen die reeds onder de Richtlijnen 73/239/EEG of 2002/83/EG vallen; teneinde echter de financiële soliditeit van verzekeringsondernemingen die tevens herverzekeringsactiviteiten uitoefenen te waarborgen, en ervoor te zorgen dat wat de kapitaalbehoeften van deze verzekeringsondernemingen betreft naar behoren rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van deze activiteiten, dienen de bepalingen van deze richtlijn met betrekking tot de solvabiliteitsmarge van herverzekeringsondernemingen van toepassing te zijn op de herverzekeringsactiviteiten van deze verzekeringsondernemingen, indien deze herverzekeringsactiviteiten een aanzienlijk deel van het geheel van hun werkzaamheden uitmaken. (13) Deze richtlijn dient niet van toepassing te zijn op een herverzekeringsdekking uitgevoerd of volledig gegarandeerd door een lidstaat vanwege een aanzienlijk openbaar belang, als deze fungeert als herverzekeraar in laatste instantie, met name wanneer het met het oog op een specifieke situatie op de markt onmogelijk is om adequate commerciële dekking te verkrijgen; in dit verband dient een gebrek aan "adequate commerciële dekking" voornamelijk te worden opgevat als een tekortkoming op de markt, die wordt gekarakteriseerd door een duidelijk gebrek aan voldoende verzekeringsaanbiedingen, hoewel buitensporige premies op zich echter niet inhouden dat de commerciële dekking tekortschiet. Artikel 1, lid 2, onder d) is ook van toepassing op afspraken tussen verzekeringsmaatschappijen waarop de Richtlijnen 73/239/EEG en 2002/83/EG van toepassing zijn die gericht zijn op het bundelen van financiële aanspraken als gevolg van grote risico's, zoals terrorisme. (14) Een herverzekeringsonderneming moet zich beperken tot activiteiten op het gebied van herverzekering en verwante operaties. In het kader van deze eis mag een herverzekeringsonderneming bijvoorbeeld activiteiten ontplooien, zoals het geven van statistisch of actuarieel advies, risicoanalyse of onderzoek voor haar cliënten. Ook kunnen daaronder vallen de functie van holdingonderneming en activiteiten met betrekking tot de financiële sector, in de zin van artikel 2, punt 8 van Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat (10) . In elk geval is het niet toegestaan om niet-verwante bank- en financiële activiteiten uit te voeren. (15) In deze richtlijn dienen de controlebevoegdheden en –middelen van de bevoegde autoriteiten nader te worden omschreven. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de herverzekeringsonderneming dienen verantwoordelijk te zijn voor het toezicht op de financiële soliditeit van de herverzekeringsondernemingen, met name op hun solvabiliteit, de vorming van toereikende technische voorzieningen en egalisatiereserves en de dekking van deze voorzieningen en reserves met activa van hoge kwaliteit. (16) De bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten over de nodige controlemiddelen beschikken om te garanderen dat herverzekeringsondernemingen overal in de Gemeenschap hun werkzaamheden op een regelmatige wijze uitoefenen, ongeacht of deze werkzaamheden op grond van het recht van vestiging dan wel in het kader van het vrij verrichten van diensten worden verricht. Zij moeten met name passende vrijwaringsmaatregelen kunnen treffen of sancties kunnen opleggen om onregelmatigheden en inbreuken op de bepalingen inzake het toezicht op het herverzekeringsbedrijf te voorkomen. (17) De bepalingen betreffende de overdracht van portefeuilles dienen te stroken met de in deze richtlijn voorgeschreven enkele vergunning. Zij dienen voor verschillende soorten overdrachten van portefeuilles tussen herverzekeringsondernemingen te gelden, zoals de overdracht van portefeuilles als gevolg van fusies tussen herverzekeringsondernemingen of andere instrumenten van het vennootschapsrecht of overdrachten van portefeuilles van uitstaande verliezen naar een andere herverzekeringsonderneming. Bovendien moeten de bepalingen betreffende de overdracht van portefeuilles ook specifieke voorzieningen behelzen betreffende de overdracht naar een andere herverzekeringsonderneming van de portefeuille van contracten in het kader van de vrijheid van vestiging of de vrijheid om diensten te verlenen, zijn gesloten. (18) Er dient een bepaling te worden opgenomen inzake de uitwisseling van informatie tussen de bevoegde autoriteiten en autoriteiten of organen die uit hoofde van hun functie bijdragen tot de versterking van de stabiliteit van het financieel stelsel. Teneinde het vertrouwelijk karakter van de doorgegeven informatie te bewaren, moet de lijst van geadresseerden daarvan strikt beperkt blijven. Het is daarom noodzakelijk te bepalen op welke voorwaarden de bovengenoemde uitwisseling van informatie is toegestaan; daarenboven, wanneer bepaald is dat informatie alleen met de uitdrukkelijke instemming van de bevoegde autoriteiten mag worden doorgegeven, mogen deze autoriteiten aan hun instemming eventueel strikte voorwaarden verbinden. In dit verband, en om te zorgen voor een behoorlijk toezicht op herverzekeringsondernemingen door de bevoegde autoriteiten, dient deze richtlijn bepalingen te bevatten op grond waarvan lidstaten met derde landen overeenkomsten over informatie-uitwisseling kunnen sluiten, mits met betrekking tot de meegedeelde gegevens passende waarborgen inzake het beroepsgeheim gelden. (19) Ter versterking van het bedrijfseconomisch toezicht op herverzekeringsondernemingen dient te worden voorgeschreven dat een met de wettelijke controle van de jaarrekening belast persoon de bevoegde autoriteiten snel in kennis moet stellen wanneer hij, in de in deze richtlijn bedoelde gevallen, in de uitvoering van zijn taken kennis krijgt van bepaalde feiten die van dien aard zijn dat zij de financiële positie of de administratieve en boekhoudkundige organisatie van een herverzekeringsonderneming ernstig kunnen aantasten. Gelet op het beoogde doel is het wenselijk dat de lidstaten bepalen dat deze verplichting in alle gevallen geldt wanneer dergelijke feiten door een met de wettelijke controle van de jaarrekening belast persoon worden geconstateerd in de uitvoering van zijn taken bij een onderneming die met een herverzekeringsonderneming nauwe banden heeft. De aan de met de wettelijke controle van de jaarrekening belaste personen opgelegde verplichting om in voorkomend geval aan de bevoegde autoriteiten mededeling te doen van wat bepaalde feiten of besluiten met betrekking tot de herverzekeringsonderneming, welke zij in de uitvoering van hun taken bij een niet herverzekeringsonderneming constateren, houdt op zich geen wijziging in van de aard van hun taken bij deze onderneming, noch van de wijze waarop zij zich van hun taken bij die onderneming moeten kwijten. (20) Er dient een bepaling te worden opgenomen ter verduidelijking van de toepassing van deze richtlijn op bestaande herverzekeringsondernemingen die reeds vóór de toepassing van de richtlijn over een vergunning beschikten of gerechtigd waren om herverzekeringsactiviteiten uit te oefenen overeenkomstig de bepalingen van de lidstaten. (21) Om een herverzekeringsonderneming in staat te stellen haar verplichtingen na te komen, dient de lidstaat van herkomst te verlangen dat een herverzekeringsonderneming toereikende technische voorzieningen vormt. Het bedrag van deze technische voorzieningen dient overeenkomstig Richtlijn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van verzekeringsondernemingen (11) te worden bepaald; het moet de lidstaat van herkomst worden toegestaan om, met betrekking tot levensherverzekeringsactiviteiten, meer specifieke voorschriften vast te stellen overeenkomstig Richtlijn 2002/83/EG. (22) Een herverzekeringsonderneming die herverzekeringsactiviteiten uitoefent op het gebied van kredietverzekering en waarvan deze activiteiten meer dan een klein gedeelte van het geheel van haar werkzaamheden vormen, moet worden verplicht een egalisatievoorziening te vormen die geen deel uitmaakt van de solvabiliteitsmarge; deze voorziening dient te worden berekend volgens een van de methoden die zijn vastgelegd in Richtlijn 73/239/EEG, en die gelijkwaardig worden geacht; verder dient deze richtlijn de lidstaat van herkomst eveneens toe te staan herverzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor op zijn grondgebied is gevestigd te verplichten egalisatievoorzieningen te vormen voor andere branches dan kredietherverzekering, overeenkomstig de door die lidstaat van herkomst vastgestelde voorschriften. Naar aanleiding van de invoering van de IFRS 4, (internationale standaarden voor financiële verslaglegging), dient in de onderhavige richtlijn de prudentiële behandeling van de in overeenstemming met deze richtlijn ingestelde egalisatievoorzieningen te worden verduidelijkt. Omdat het toezicht op herverzekeringsondernemingen in het kader van het Solventie II-project opnieuw moet worden geformuleerd, dient deze richtlijn niet vooruit te lopen op een eventueel toezicht op herverzekeringsondernemingen in het kader van Solventie II. (23) De herverzekeringsonderneming dient, ter dekking van de technische voorzieningen en de egalisatievoorzieningen , over activa te beschikken waarin het soort activiteiten dat door de onderneming wordt uitgeoefend, in aanmerking worden genomen en met name de aard, het bedrag en de duur van de verwachte uitbetaling van schaden, teneinde de toereikendheid, de liquiditeit, de kwaliteit, het rendement en de matching van haar beleggingen te waarborgen; de onderneming moet ervoor zorg dragen dat deze beleggingen gediversifieerd en voldoende gespreid zijn zodat de onderneming adequaat kan reageren op veranderende economische omstandigheden, en met name op ontwikkelingen in de financiële en vastgoedmarkten of op rampen met verschillende gevolgen. (24) Herverzekeringsondernemingen moeten niet alleen over technische voorzieningen beschikken, doch ook over een aanvullende reserve, solvabiliteitsmarge genaamd, gevormd door het vrije vermogen en, met toestemming van de bevoegde autoriteit, door andere impliciete vermogensbestanddelen, welke fungeert als buffer om ongunstige ontwikkelingen in het bedrijfsklimaat op te vangen. Dit vereiste vormt een belangrijk aspect van bedrijfseconomisch toezicht. In afwachting van de herziening van de bestaande regelgeving betreffende de solvabiliteitsmarge die de Commissie momenteel verricht in het kader van het zogenaamde "Solvabiliteit II-project", dienen de voorschriften van de bestaande wetgeving betreffende het directe verzekeringsbedrijf van toepassing te zijn bij de vaststelling van de vereiste solvabiliteitsmarge van herverzekeringsondernemingen. (25) Gelet op de overeenkomsten tussen een levensherverzekering die het overlijdensrisico dekt en schadeherverzekeringen, met name de dekking van verzekerde risico's en de looptijd van levensherverzekeringscontracten, dient de vereiste solventiemarge voor levensherverzekeringen te worden vastgesteld overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn voor de berekening van de vereiste solventiemarge voor schadeherverzekeringen; de lidstaat van oorsprong dient echter te worden toegestaan de voorschriften toe te passen die zijn neergelegd in Richtlijn 2002/83/EG voor wat betreft de invoering van de vereiste solventiemarge voor levensherverzekeringsactiviteiten die gekoppeld zijn aan investeringsfondsen of overeenkomsten met winstdeling. (26) Teneinde rekening te houden met de bijzondere aard van sommige categorieën herverzekeringsovereenkomsten of specifieke activiteiten, dient te worden voorzien in de mogelijkheid om de berekening van de vereiste solvabiliteitsmarge aan te passen; deze aanpassingen moeten door de Commissie in het kader van de haar bij het Verdrag verleende uitvoeringsbevoegdheden worden verricht, na raadpleging van het Europees Comité voor verzekeringen en bedrijfspensioenen dat bij Besluit 2004/9/EG van de Commissie van 5 november 2003 (12) is opgericht. De vaststelling van deze maatregelen dient te geschieden met gebruikmaking van de regelgevingsprocedure als bedoeld in artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (13) . (27) De lijst van bestanddelen die in aanmerking kunnen komen voor de vorming van de in deze richtlijn voorgeschreven solvabiliteitsmarge dient die te zijn welke in de Richtlijnen 73/239/EEG en 2002/83/EG is opgenomen. (28) Herverzekeringsondernemingen dienen tevens een garantiefonds te bezitten om ervoor te zorgen dat zij reeds bij hun oprichting over voldoende middelen beschikken en de solvabiliteitsmarge tijdens de bedrijfsuitoefening in geen geval beneden een minimumveiligheidsmarge daalt; om evenwel rekening te houden met de bijzondere kenmerken van herverzekeringscaptives dient te worden bepaald dat de lidstaat van herkomst het minimumgarantiefonds dat voor herverzekeringscaptives vereist is, op een lager bedrag mag vaststellen. (29) Sommige bepalingen van deze richtlijn stellen minimumnormen vast. Een lidstaat van herkomst moet strengere regels kunnen opleggen aan herverzekeringsondernemingen waaraan door zijn eigen bevoegde autoriteiten vergunning is verleend, met name met betrekking tot solvabiliteitsmargevereisten. (30) Deze richtlijn dient van toepassing te zijn op beperkte herverzekeringsactiviteiten; derhalve is een definitie van beperkte herverzekering ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze richtlijn noodzakelijk; als gevolg van het bijzondere karakter van dit soort herverzekeringsactiviteiten dient de lidstaat van oorsprong de mogelijkheid te krijgen bijzondere bepalingen voor de uitoefening van beperkte herverzekeringsactiviteiten vast te stellen. Deze bepalingen kunnen op een aantal specifieke punten van de in deze richtlijn neergelegde algemene regeling afwijken. (31) In deze richtlijn dienen voorschriften te worden vastgelegd met betrekking tot de instrumenten voor herfinanciering ("special purpose vehicles"), die de risico's van verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen overnemen. Het specifieke karakter van dit soort instrumenten, die geen verzekeringsondernemingen of herverzekeringsondernemingen zijn, vereist de invoering van speciale voorschriften door de lidstaten. Voorts dient in deze richtlijn te worden bepaald dat het land van oorsprong gedetailleerde voorschriften moet vastleggen waaruit blijkt onder welke omstandigheden uitstaande bedragen van een instrument voor herfinanciering door een verzekeringsonderneming of een herverzekeringsonderneming als activa ter afdekking van technische voorschriften mogen worden gebruikt. In deze richtlijn dient ook te worden bepaald dat bedragen die door een instrument voor herfinanciering kunnen worden vergoed als bedragen worden beschouwd die onder herverzekerings- of retrocessiecontracten in het kader van de in de onderhavige richtlijn vastgestelde grenzen als aftrekposten mogen worden beschouwd wanneer de verzekeringsonderneming een aanvraag terzake bij de bevoegde instantie heeft ingediend en deze daarmee heeft ingestemd. (32) Het is noodzakelijk om maatregelen vast te stellen voor het geval een onderneming in een zodanige financiële situatie komt te verkeren dat zij moeite heeft haar verplichtingen na te komen. In specifieke gevallen dienen de bevoegde autoriteiten de mogelijkheid te hebben om in een voldoende vroeg stadium in te grijpen; doch in dat geval dienen zij, conform de beginselen van behoorlijk bestuur en eerbiediging van de procedurevoorschriften, de herverzekeringsondernemingen in kennis te stellen van de redenen die aan hun optreden ten grondslag liggen. Zolang een dergelijke situatie aanhoudt, dient te worden belet dat de bevoegde autoriteiten officieel verklaren dat de herverzekeringsonderneming over een toereikende solvabiliteitsmarge beschikt. (33) Er moet worden voorzien in samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten om ervoor te zorgen dat een herverzekeringsonderneming die haar activiteiten uitoefent op grond van het recht van vestiging of in het kader van het vrij verrichten van diensten, voldoet aan de in de lidstaat van ontvangst toepasselijke voorschriften. (34) Er dient een bepaling te worden opgenomen inzake het recht van beroep tegen de weigering of intrekking van een vergunning. (35) Het is van belang te bepalen dat herverzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor buiten de Gemeenschap is gevestigd en die herverzekeringsactiviteiten in de Gemeenschap uitoefenen, niet worden onderworpen aan bepalingen die resulteren in een gunstiger behandeling dan herverzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor in een lidstaat hebben. (36) Om rekening te houden met de internationale aspecten van herverzekering dient de mogelijkheid te worden geboden om internationale overeenkomsten met een derde land te sluiten met het doel de methoden vast te stellen voor het toezicht op herverzekeringsentiteiten die activiteiten uitoefenen op het grondgebied van elk van de partijen bij de overeenkomst. (37) Er moet worden voorzien in een soepele procedure aan de hand waarvan de prudentiële gelijkwaardigheid met derde landen op een communautaire grondslag kan worden beoordeeld teneinde de liberalisering van herverzekeringsdiensten in derde landen te bevorderen, hetzij door middel van vestiging, hetzij in het kader van vrije dienstverrichting. Deze richtlijn voorziet daartoe in procedures voor onderhandelingen met derde landen. (38) De Commissie dient bevoegd te zijn uitvoeringsmaatregelen vast te stellen, mits deze de essentiële onderdelen van deze richtlijn niet wijzigen. Deze uitvoeringsmaatregelen moeten de Gemeenschap in staat stellen met de toekomstige ontwikkeling van het herverzekeringsbedrijf rekening te houden. De maatregelen die met het oog op de uitvoering van deze richtlijn noodzakelijk zijn moeten worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG. (39) Het bestaande wettelijk kader voor het verzekeringsbedrijf van de Gemeenschap dient te worden aangepast om rekening te houden met het nieuwe toezichtstelsel voor herverzekeringsondernemingen dat met deze richtlijn is vastgesteld en om te zorgen voor een samenhangend regelgevingskader voor de gehele verzekeringssector. Met name moeten de bestaande bepalingen die "indirect toezicht" op herverzekeringsondernemingen door de voor het toezicht op directe verzekeringsondernemingen bevoegde autoriteiten beslaan, worden aangepast. Verder dienen de bestaande bepalingen te worden afgeschaft op grond waarvan de lidstaten kunnen eisen dat activa als zekerheden worden verstrekt ter dekking van de technische voorzieningen van een verzekeringsonderneming , ongeacht de wijze waarop deze eis is geformuleerd, wanneer de verzekeraar herverzekerd is door een herverzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig deze richtlijn een vergunning is verleend, of door een verzekeringsonderneming. Tenslotte moet worden bepaald dat de verplichte solvabiliteitsmarge voor verzekeringsondernemingen die herverzekeringsactiviteiten uitoefenen aan de solvabiliteitsregels is onderworpen die in deze richtlijn voor herverzekeringsondernemingen zijn vastgesteld, wanneer deze activiteiten een aanzienlijk deel van hun activiteiten uitmaken. De Richtlijnen 73/239/EEG, 92/49/EEG en 2002/83/EG moeten derhalve dienovereenkomstig worden aangepast. (40) Richtlijn 98/78/EG moet worden gewijzigd om ervoor te zorgen dat herverzekeringsondernemingen in een verzekerings- of herverzekeringsgroep op dezelfde wijze als verzekeringsondernemingen die thans deel uitmaken van een verzekeringsgroep, aan aanvullend toezicht worden onderworpen. (41) De Raad spoort, overeenkomstig paragraaf 34 van het Interinstitutioneel Akkoord "Betere wetgeving" (14) , de lidstaten aan om, voor zichzelf en in het belang van de Gemeenschap, hun eigen tabellen op te stellen, die voorzover mogelijk het verband weergeven tussen deze richtlijn en de omzettingsmaatregelen blijkt, en deze openbaar te maken. (42) Aangezien de doelstelling van het overwogen optreden, namelijk de vaststelling van een wetgevingskader voor de toegang tot en de uitoefening van herverzekeringsactiviteiten, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang of de gevolgen van het overwogen optreden beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap maatregelen vaststellen overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel als bedoeld in artikel 5 van het Verdrag. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel als bedoeld in dat artikel, gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken. Aangezien deze richtlijn minimumnormen bevat, kunnen de lidstaten strengere regels vaststellen, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: TITEL I TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES Artikel 1 Toepassingsgebied 1. Deze richtlijn stelt regels vast betreffende de toegang tot en de uitoefening van het herverzekeringsbedrijf anders dan in loondienst door herverzekeringsondernemingen die uitsluitend herverzekeringsactiviteiten uitoefenen en die in een lidstaat zijn gevestigd of zich daar wensen te vestigen. 2. Deze richtlijn is niet van toepassing op: Artikel 2 Definities 1. In deze richtlijn wordt verstaan onder: f) "lidstaat van herkomst": de lidstaat waar het hoofdkantoor van een herverzekeringsonderneming is gevestigd; g) "lidstaat van het bijkantoor": de lidstaat waar het bijkantoor van een herverzekeringsonderneming is gevestigd; h) "lidstaat van ontvangst": de lidstaat waar een herverzekeringsonderneming een bijkantoor heeft of diensten verricht; 2. Voor de toepassing van punt 1, onder a) zal de dekking die door een herverzekeringsonderneming wordt geboden aan een instelling voor bedrijfspensioenvoorziening die valt onder de werkingssfeer van Richtlijn 2003/41/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 juni 2003 betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (18) , voor zover de lidstaat waar zo'n instelling is gevestigd, zulks heeft toegestaan, ook worden beschouwd als een activiteit die valt onder de werkingssfeer van deze richtlijn. Voor de toepassing van punt 1, onder d) , wordt elke duurzame aanwezigheid van een herverzekeringsonderneming op het grondgebied van een lidstaat gelijk gesteld met een agentschap of bijkantoor, ook indien die aanwezigheid niet de vorm heeft van een bijkantoor of een agentschap, maar enkel bestaat uit een bureau, beheerd door eigen personeel van de onderneming of door een zelfstandig persoon die echter gemachtigd is duurzaam voor die onderneming op te treden zoals een agentschap zou doen. Voor de toepassing van punt 1, onder j) , en uit hoofde van de artikelen 12 en 19 tot en met 23 , en van de andere in de artikelen 19 tot en met 23 genoemde deelnemingspercentages, worden de in artikel 2 van Richtlijn 2001/34/EG (19) bedoelde stemrechten in aanmerking genomen. Voor de toepassing van punt 1, onder l), wordt elke dochteronderneming van een dochteronderneming ook beschouwd als een dochteronderneming van de onderneming die uiteindelijk de moederonderneming van beide ondernemingen is. Voor de toepassing van punt 1, onder n) , wordt elke dochteronderneming van een dochteronderneming ook beschouwd als een dochteronderneming van de moederonderneming die aan het hoofd van deze ondernemingen staat. Voor de toepassing van punt 1, onder n) , wordt een situatie waarin twee of meer natuurlijke of rechtspersonen via een zeggenschapsband duurzaam verbonden zijn met eenzelfde persoon, eveneens als een nauwe band tussen twee of meer natuurlijke of rechtspersonen beschouwd. 3. Telkens wanneer in deze richtlijn wordt verwezen naar de euro, moet vanaf 31 december van elk jaar, als tegenwaarde ervan in nationale valuta in aanmerking worden genomen die welke gold op de laatste dag van de voorgaande maand oktober waarop de tegenwaarde van de euro in alle betrokken valuta's van de Gemeenschap beschikbaar zijn. TITEL II TOEGANG TOT HET HERVERZEKERINGSBEDRIJF HET VERLENEN VAN EEN VERGUNNING AAN DE HERVERZEKERINGSONDERNEMING Artikel 3 Vergunningbeginsel De toegang tot de werkzaamheden op het gebied van herverzekering wordt afhankelijk gesteld van het verkrijgen van een vergunning. Deze vergunning moet bij de autoriteiten van de lidstaat van herkomst worden aangevraagd door: Artikel 4 Reikwijdte van de vergunning 1. Een vergunning overeenkomstig artikel 3 geldt voor de gehele Gemeenschap. Zij stelt de herverzekeringsonderneming in staat aldaar werkzaamheden uit te oefenen, hetzij uit hoofde van het recht van vestiging, hetzij in het kader van het vrij verrichten van diensten. 2. De vergunning wordt verleend voor schadeherverzekeringsactiviteiten, levensherverzekeringsactiviteiten en alle andere soorten herverzekeringsactiviteiten overeenkomstig het door de aanvrager ingediende verzoek. Zij wordt onderzocht in het licht van het programma van werkzaamheden dat ingevolge de artikelen 6 (b) en 11, moet worden ingediend, en van de inachtneming van de voorwaarden die door de lidstaat waar de vergunning wordt aangevraagd, zijn vastgesteld. Artikel 5 Rechtsvorm van de herverzekeringsonderneming 1. De lidstaat van herkomst eist dat de herverzekeringsondernemingen die een vergunning aanvragen één van de in bijlage I vermelde rechtsvormen aannemen. Een herverzekeringsonderneming kan eveneens de vorm aannemen van een Europese vennootschap (SE) als omschreven in Verordening (EG) nr. 2157/2001 (20) . 2. De lidstaten kunnen in voorkomend geval ondernemingen oprichten die een publiekrechtelijke vorm hebben, mits deze instellingen beogen het herverzekeringsbedrijf uit te oefenen onder voorwaarden die gelijkwaardig zijn aan de voorwaarden die voor privaatrechtelijke ondernemingen gelden. Artikel 6 Voorwaarden De lidstaat van herkomst eist dat de herverzekeringsondernemingen die een vergunning aanvragen: Artikel 7 Nauwe banden 1. Wanneer er nauwe banden bestaan tussen de herverzekeringsonderneming en andere natuurlijke of rechtspersonen, verlenen de bevoegde autoriteiten slechts vergunning indien deze banden de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken niet belemmeren. 2. De bevoegde autoriteiten weigeren de vergunning indien de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van een derde land die van toepassing zijn op één of meer natuurlijke rechtspersonen met wie de herverzekeringsonderneming nauwe banden heeft, of moeilijkheden in verband met de toepassing van die bepalingen, een belemmering vormen voor de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken. 3. De bevoegde autoriteiten verlangen van herverzekeringsondernemingen dat zij hun de informatie verstrekken die zij nodig hebben om zich ervan te kunnen vergewissen dat doorlopend aan de in lid 1 gestelde voorwaarden wordt voldaan. Artikel 8 Hoofdkantoor van de herverzekeringsonderneming De lidstaten eisen dat het hoofdkantoor van een herverzekeringsonderneming zich bevindt in de lidstaat waar de statutaire zetel is gevestigd. Artikel 9 Polisvoorwaarden en tarieven 1. Deze richtlijn belet niet dat de lidstaten wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen handhaven of invoeren die voorzien in de goedkeuring van de statuten en in het mededelen van elk document dat voor de normale uitoefening van het toezicht vereist is. 2. De lidstaten stellen evenwel geen bepalingen vast waarin de voorafgaande goedkeuring of de systematische mededeling wordt geëist van de algemene en bijzondere voorwaarden van de herverzekeringspolissen, de tarieven en de formulieren en andere documenten waarvan de herverzekeringsonderneming gebruik wil maken in haar betrekkingen met cederende of retrocederende ondernemingen. Artikel 10 Economische behoeften van de markt De lidstaten eisen niet dat bij de behandeling van de aanvraag van een vergunning de economische behoeften van de markt in aanmerking worden genomen. Artikel 11 Programma van werkzaamheden 1. Het in artikel 6, onder b), genoemde programma van werkzaamheden bevat gegevens of bewijsstukken betreffende: 2. Afgezien van de vereisten van lid 1 bevat het programma van werkzaamheden voor de eerste drie boekjaren: Artikel 12 Aandeelhouders en vennoten met een gekwalificeerde deelneming De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst verlenen een onderneming geen vergunning die toegang tot herverzekeringswerkzaamheden geeft voordat zij in kennis zijn gesteld van de identiteit van haar directe of middellijke aandeelhouders of vennoten, natuurlijke of rechtspersonen, die een gekwalificeerde deelneming bezitten, alsmede van het bedrag van die deelneming. Deze autoriteiten verlenen geen vergunning indien zij, gelet op de noodzaak een gezonde en prudente bedrijfsvoering van de herverzekeringsonderneming te garanderen, niet overtuigd zijn van de geschiktheid van de aandeelhouders of vennoten. Artikel 13 Weigering van de vergunning Een besluit tot weigering moet nauwkeurig met redenen zijn omkleed en aan de betrokken onderneming officieel ter kennis worden gebracht. Elke lidstaat voorziet, overeenkomstig artikel 53, in de mogelijkheid van beroep bij een rechtelijke instantie tegen een besluit tot weigering. In eenzelfde mogelijkheid van beroep wordt voorzien voor het geval dat de bevoegde autoriteiten geen beslissing zouden hebben genomen over de aanvraag van een vergunning binnen zes maanden na de datum van ontvangst van dit verzoek. Artikel 14 Voorafgaand overleg met de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten 1. De bevoegde autoriteiten van de andere betrokken lidstaat worden geraadpleegd alvorens een vergunning wordt verleend aan een herverzekeringsonderneming die: 2. De bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat die verantwoordelijk is voor het toezicht op kredietinstellingen of beleggingsondernemingen, wordt geraadpleegd alvorens een vergunning wordt verleend aan een herverzekeringsonderneming die: 3. De relevante in de leden 1 en 2 bedoelde bevoegde autoriteiten raadplegen elkaar in het bijzonder wanneer de geschiktheid van de aandeelhouders en de reputatie en ervaring van de bij de leiding van een andere entiteit van dezelfde groep betrokken bestuurders worden beoordeeld. Zij stellen elkaar in kennis van alle informatie betreffende de geschiktheid van de aandeelhouders en de reputatie en ervaring van bestuurders welke van belang is voor de andere betrokken bevoegde autoriteiten, voor het verlenen van een vergunning, alsook voor de doorlopende toetsing van de naleving van de voorwaarden voor de bedrijfsuitoefening. TITLE III UITOEFENINGSVOORWAARDEN VOOR HET HERVERZEKERINGSBEDRIJF Hoofdstuk 1 – Beginselen en werkwijzen van financieel toezicht Afdeling 1- Bevoegde autoriteiten en algemene regels Artikel 15 Bevoegde autoriteiten en voorwerp van het toezicht 1. Het financiële toezicht op een herverzekeringsonderneming, met inbegrip van het toezicht op de werkzaamheden die zij door middel van bijkantoren en in het kader van vrije dienstverrichting uitoefent, behoort tot de uitsluitende bevoegdheid van de lidstaat van herkomst. Wanneer de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst redenen hebben om aan te nemen dat de werkzaamheden van een herverzekeringsonderneming haar financiële soliditeit zouden kunnen schaden, stellen zij de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de herverzekeringsonderneming hiervan in kennis. Deze autoriteiten beoordelen of de herverzekeringsonderneming aan de in deze richtlijn vastgestelde prudentiële voorschriften voldoet. 2. Het financiële toezicht overeenkomstig lid 1, omvat het controleren, met betrekking tot het geheel van de werkzaamheden van de herverzekeringsonderneming, van de solvabiliteit van de herverzekeringsonderneming, alsmede van de vorming van technische voorzieningen en de tegenover deze voorzieningen staande activa, zulks overeenkomstig de in de lidstaat van herkomst geldende voorschriften of gebruiken, op grond van de communautaire bepalingen terzake. 3. De lidstaat van herkomst van de herverzekeringsonderneming onthoudt zijn toestemming niet aan een retrocessieovereenkomst die door deze onderneming is gesloten met een herverzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig deze richtlijn vergunning is verleend of met een verzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig de Richtlijnen 73/239/EEG of 2002/83/EG een vergunning is verleend om redenen die rechtstreeks verband houden met de financiële soliditeit van die herverzekeringsonderneming of die verzekeringsonderneming. 4. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst eisen dat elke herverzekeringsonderneming over een goede administratieve en boekhoudkundige organisatie en adequate interne controleprocedures beschikt. Artikel 16 Toezicht op in een andere lidstaat gevestigde bijkantoren De lidstaat van het bijkantoor bepaalt dat, wanneer een herverzekeringsonderneming waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend haar werkzaamheden uitoefent door middel van een bijkantoor, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, na eerst de bevoegde autoriteit van de lidstaat van het bijkantoor daarvan in kennis te hebben gesteld, zelf of door personen die zij daartoe machtigen ter plaatse de gegevens kunnen verifiëren die voor het financieel toezicht op de onderneming noodzakelijk zijn. De autoriteiten van de lidstaat van het bijkantoor mogen aan deze verificatie deelnemen. Artikel 17 Boekhoudkundige, prudentiële en statistische informatie: bevoegdheid tot toezicht 1. Elke lidstaat legt de herverzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor op zijn grondgebied hebben, de verplichting op jaarlijks ten aanzien van al hun verrichtingen verslag uit te brengen over de financiële situatie waarin zij verkeren en over hun solvabiliteit. 2. De lidstaten eisen van de herverzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor op hun grondgebied hebben, de periodieke overlegging van de voor het uitoefenen van het toezicht vereiste bescheiden en van statistische documenten. De bevoegde autoriteiten verstrekken elkaar de bescheiden en inlichtingen welke dienstig zijn voor het uitoefenen van het toezicht. 3. Elke lidstaat neemt de nodige maatregelen opdat de bevoegde autoriteiten over de bevoegdheden en middelen beschikken die noodzakelijk zijn om toezicht uit te oefenen op de werkzaamheden van de herverzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor op zijn grondgebied hebben, met inbegrip van de werkzaamheden die buiten dit grondgebied worden verricht. De bevoegde autoriteiten worden met name in staat gesteld om: De lidstaten kunnen de bevoegde autoriteiten ook de mogelijkheid bieden alle inlichtingen te verkrijgen betreffende overeenkomsten die in het bezit zijn van tussenpersonen. Artikel 18 Portefeuille-overdracht Elke lidstaat verleent, onder de in het nationale recht vastgestelde voorwaarden, de herverzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor op zijn grondgebied is gevestigd, toestemming om hun portefeuille, ongeacht of deze uit op grond van het recht van vestiging dan wel in het kader van vrije dienstverrichting gesloten overeenkomsten bestaat, geheel of gedeeltelijk over te dragen aan een in de Gemeenschap gevestigde overnemende herverzekeringsonderneming, indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de overnemende herverzekeringsonderneming verklaren dat deze onderneming, mede gelet op de overdracht, de vereiste solvabiliteitsmarge bezit als bedoeld in hoofdstuk 3. Afdeling 2- Gekwalificeerde deelneming Artikel 19 Verwerving van deelnemingen De lidstaten bepalen dat iedere natuurlijke of rechtspersoon die het voornemen heeft om rechtstreeks of middellijk een gekwalificeerde deelneming in een herverzekeringsonderneming te houden, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst daarvan vooraf in kennis moet stellen onder vermelding van het bedrag van die deelneming. Tot kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst is eveneens gehouden iedere natuurlijke of rechtspersoon die het voornemen heeft de omvang van zijn gekwalificeerde deelneming zodanig te vergroten dat het percentage van de door hem gehouden stemrechten of aandelen 20%, 33% of 50% bereikt of overschrijdt of dat de herverzekeringsonderneming zijn dochteronderneming wordt. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst beschikken over een termijn van ten hoogste drie maanden, te rekenen vanaf de datum van de in de eerste alinea bedoelde kennisgeving, om zich tegen het voornemen te verzetten, indien zij, gelet op de noodzaak een gezonde en prudente bedrijfsvoering van de herverzekeringsonderneming te garanderen, niet overtuigd zijn van de geschiktheid van de in de eerste alinea bedoelde persoon. Indien zij zich niet tegen het bedoelde voornemen verzetten, kunnen zij een maximumtermijn vaststellen voor de uitvoering ervan. Artikel 20 Verwerving van deelnemingen door financiële ondernemingen Indien de verwerver van de in lid 19 bedoelde deelnemingen een verzekeringsonderneming, een herverzekeringsonderneming, een kredietinstelling of beleggingsonderneming is waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, of de moederonderneming van een dergelijke entiteit, of een natuurlijke persoon of rechtspersoon die zeggenschap over een dergelijke entiteit uitoefent, en indien de onderneming waarin de verwerver een deelneming beoogt te houden daardoor een dochteronderneming van de verwerver wordt of onder zijn zeggenschap komt, wordt zijn acquisitie beoordeeld volgens de procedure van voorafgaande raadpleging bedoeld in artikel 14. Artikel 21 Afstoting van deelnemingen De lidstaten bepalen dat iedere natuurlijke of rechtspersoon die het voornemen heeft zijn rechtstreekse of middellijke gekwalificeerde deelneming in een herverzekeringsonderneming af te stoten, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst daarvan vooraf in kennis moet stellen onder vermelding van de omvang van de betrokken deelneming. Deze persoon moet tevens de bevoegde autoriteiten in kennis stellen indien hij voornemens is de omvang van zijn gekwalificeerde deelneming zodanig te verkleinen dat het percentage van de door hem gehouden stemrechten of aandelen onder 20%, 33% of 50% daalt of de herverzekeringsonderneming ophoudt zijn dochteronderneming te zijn. Artikel 22 Door de herverzekeringsonderneming aan de bevoegde autoriteit te verstrekken informatie Zodra zij daarvan kennis hebben, stellen de herverzekeringsondernemingen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst in kennis van de verwervingen of afstotingen van deelnemingen in kapitaal waardoor stijging boven of daling onder een van de drempels als bedoeld in de artikelen 19 en 21 optreedt. Tevens stellen zij de bevoegde autoriteiten ten minste eens per jaar in kennis van de identiteit van de aandeelhouders en vennoten die gekwalificeerde deelnemingen bezitten, alsmede van de omvang van de deelnemingen zoals deze met name blijken uit de gegevens die worden vastgelegd bij de jaarlijkse algemene vergadering van aandeelhouders of vennoten, of uit informatie die is ontvangen uit hoofde van de verplichtingen van ter beurze genoteerde vennootschappen. Artikel 23 Gekwalificeerde deelneming: Bevoegdheden van de bevoegde autoriteit De lidstaten bepalen dat, indien de door de in artikel 19 bedoelde personen uitgeoefende invloed een prudente en gezonde bedrijfsvoering van de herverzekeringsonderneming zou kunnen belemmeren, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst de passende maatregelen treffen om aan deze toestand een einde te maken. Deze maatregelen kunnen met name omvatten bindende aanwijzingen, sancties tegen bestuurders en schorsing van de uitoefening van de stemrechten die verbonden zijn aan de aandelen welke door de betrokken aandeelhouders of vennoten worden gehouden. Soortgelijke maatregelen zijn van toepassing op natuurlijke of rechtspersonen die de in artikel 19 bedoelde verplichting inzake voorafgaande kennisgeving niet naleven. Wanneer een deelneming wordt verworven ondanks het bezwaar van de bevoegde autoriteiten, bepalen de lidstaten, onverminderd andere te treffen sancties, dat de uitoefening van de betrokken stemrechten wordt geschorst of dat de uitgebrachte stemmen nietig zijn of nietig verklaard kunnen worden. Afdeling 3 –Beroepsgeheim en uitwisseling van informatie Artikel 24 Geheimhoudingsplicht 1. De lidstaten bepalen dat alle personen die werkzaam zijn of zijn geweest voor de bevoegde autoriteiten, alsmede accountants en deskundigen die in opdracht van de bevoegde autoriteiten handelen, aan het beroepsgeheim gebonden zijn. Overeenkomstig deze geheimhoudingsplicht mogen de vertrouwelijke gegevens waarvan zij beroepshalve kennis krijgen, aan geen enkele persoon of autoriteit bekend worden gemaakt, behalve in een samengevatte of geaggregeerde vorm zodat individuele herverzekeringsondernemingen niet kunnen worden geïdentificeerd, zulks onverminderd de gevallen die onder het strafrecht vallen. 2. Indien een herverzekeringsonderneming failliet is verklaard of op grond van een rechterlijke beslissing in liquidatie verkeert, mogen evenwel vertrouwelijke gegevens die geen betrekking hebben op derden welke betrokken zijn bij pogingen om de onderneming te redden, in het kader van civiele of handelsrechtelijke procedures openbaar worden gemaakt. Artikel 25 Uitwisseling van informatie tussen bevoegde autoriteiten van de lidstaten Artikel 24 belet niet dat tussen de bevoegde autoriteiten van de verschillende lidstaten uitwisseling van gegevens plaatsvindt als bedoeld in de richtlijnen die van toepassing zijn op herverzekeringsondernemingen. Deze gegevens vallen onder de in artikel 24 vastgestelde voorwaarden inzake het beroepsgeheim. Artikel 26 Samenwerkingsovereenkomsten met derde landen De lidstaten mogen met de bevoegde autoriteiten van derde landen of met de autoriteiten of instanties van derde landen, zoals omschreven in artikel 28, leden 1 en 2, alleen dan samenwerkingsovereenkomsten voor de uitwisseling van informatie sluiten, indien met betrekking tot de meegedeelde informatie ten minste gelijkwaardige waarborgen inzake het beroepsgeheim gelden als de in deze afdeling bedoelde. De uitwisseling van informatie moet geschieden ten behoeve van het uitoefenen van de toezichthoudende taak van de genoemde autoriteiten of instanties. Informatie die afkomstig is van een andere lidstaat mag alleen worden bekendgemaakt met de uitdrukkelijke instemming van de bevoegde autoriteiten die de informatie hebben meegedeeld en in voorkomend geval alleen worden gebruikt voor de doeleinden waarmee deze autoriteiten hebben ingestemd. Artikel 27 Het gebruik van vertrouwelijke informatie De bevoegde autoriteiten die overeenkomstig de artikelen 24 en 25 vertrouwelijke gegevens ontvangen, mogen deze slechts bij de uitoefening van hun taken gebruiken: Artikel 28 Uitwisseling van informatie met andere autoriteiten 1. De artikelen 24 en 27 staan niet in de weg aan de uitwisseling van informatie binnen eenzelfde lidstaat, wanneer er verscheidene bevoegde autoriteiten zijn, of tussen lidstaten onderling, tussen de bevoegde autoriteiten en: voor de uitoefening van hun toezichthoudende taak, en zij vormen evenmin een belemmering voor de verstrekking van de informatie die nodig is voor de vervulling van hun taak aan de instanties die belast zijn met gedwongen liquidaties of het beheer van een garantiefonds. De door deze autoriteiten, instanties en personen ontvangen informatie valt onder de in artikel 24 vastgestelde voorwaarden inzake het beroepsgeheim. 2. Onverminderd de artikelen 24 tot en met 27 kunnen de lidstaten toestaan dat uitwisseling van informatie plaatsvindt tussen de bevoegde autoriteiten en: De lidstaten die van de in de eerste alinea vervatte mogelijkheid gebruikmaken, eisen dat minimaal aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de identiteit mee van de autoriteiten, personen of instanties die op grond van dit lid informatie mogen ontvangen. 3. Onverminderd de artikelen 24 tot en met 27 kunnen de lidstaten, ter versterking van de stabiliteit van het financiële stelsel alsmede de integriteit ervan, toestaan dat uitwisseling van informatie plaatsvindt tussen de bevoegde autoriteiten en de autoriteiten en instanties die wettelijk belast zijn met de opsporing en het onderzoek van inbreuken op het vennootschapsrecht. De lidstaten die van de in de eerste alinea vervatte mogelijkheid gebruikmaken, eisen dat minimaal aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: Indien de in de eerste alinea bedoelde autoriteiten of instanties in een lidstaat bij de uitoefening van hun opsporings- of onderzoekstaken een beroep doen op personen die op grond van hun specifieke deskundigheid met een opdracht worden belast en die geen openbaar ambt bekleden, kan de in de eerste alinea bedoelde mogelijkheid tot uitwisseling van informatie tot deze personen worden verruimd op de in de tweede alinea genoemde voorwaarden. Voor de toepassing van het derde streepje van de tweede alinea delen de in de eerste alinea bedoelde autoriteiten of instanties aan de bevoegde autoriteiten die de informatie hebben meegedeeld, de identiteit en de precieze opdracht mee van de personen aan wie deze informatie zal worden doorgegeven. De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de identiteit mee van de autoriteiten of instanties die op grond van dit lid informatie mogen ontvangen. Artikel 29 Overdracht van informatie aan centrale banken en monetaire autoriteiten Deze afdeling belet een bevoegde autoriteit niet aan de centrale banken en andere instanties met een soortgelijke taak in hun hoedanigheid van monetaire autoriteit, en in voorkomend geval, aan andere overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de betalingssystemen, voor de uitoefening van hun taak dienstige gegevens te doen toekomen. Evenmin belet zij deze autoriteit of instanties om aan de bevoegde autoriteiten de gegevens toe te zenden die deze nodig hebben ter uitvoering van artikel 27. De in dit verband ontvangen informatie valt onder de in deze afdeling vastgestelde voorwaarden inzake het beroepsgeheim. Artikel 30 Bekendmaking van informatie aan overheidsdiensten die met financiële wetgeving zijn belast Niettegenstaande de artikelen 24 en 27 mogen de lidstaten op grond van wettelijke bepalingen, de bekendmaking toestaan van bepaalde gegevens aan andere centrale overheidsdiensten die bevoegd zijn ter zake van de wetgeving inzake het toezicht op kredietinstellingen, financiële instellingen, beleggingsdiensten en verzekerings- of herverzekeringsondernemingen, alsmede aan de inspecteurs die in opdracht van deze overheidsdiensten optreden. Deze gegevens mogen echter alleen worden verstrekt wanneer zulks terwille van het bedrijfseconomisch toezicht nodig is. De lidstaten bepalen evenwel dat de informatie die op grond van artikel 25 en artikel 28, lid 1, is ontvangen, en die welke is verkregen naar aanleiding van de in artikel 16 bedoelde verificaties ter plaatse, in geen enkel geval op grond van dit artikel mag worden bekendgemaakt, tenzij met uitdrukkelijke instemming van de bevoegde autoriteiten die de informatie hebben verstrekt of van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de verificatie ter plaatse is verricht. Afdeling 4 – Accountantstaken Artikel 31 Accountantstaken 1. De lidstaten bepalen ten minste dat iedere persoon die is toegelaten overeenkomstig Richtlijn 84/253/EEG (21) , en die bij een herverzekeringsonderneming de taken verricht zoals bedoeld in artikel 51 van Richtlijn 78/660/EEG (22) , artikel 37 van Richtlijn 83/349/EEG of artikel 31 van Richtlijn 85/611/EEG (23) , dan wel een andere wettelijke taak, verplicht is aan de bevoegde autoriteiten snel melding te doen van elk feit of besluit met betrekking tot deze onderneming, waarvan hij bij de uitvoering van die taken kennis heeft gekregen en dat van dien aard is: Dezelfde verplichting rust op deze persoon ten aanzien van alle feiten en besluiten waarvan hij/zij kennis zou hebben gekregen bij de uitvoering van taken als beschreven in de eerste alinea, bij een onderneming die uit een zeggenschapsband voortvloeiende nauwe banden heeft met de herverzekeringsonderneming waar deze persoon de bovengenoemde taken uitvoert. 2. Melding van elk in lid 1 bedoeld relevant feit of besluit aan de bevoegde autoriteiten door de personen die overeenkomstig Richtlijn 84/253/EEG zijn toegelaten, vormt geen inbreuk op ongeacht welke op grond van een contract of van een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling opgelegde beperking inzake de bekendmaking van informatie, en leidt voor de betrokken personen tot geen enkele vorm van aansprakelijkheid. Hoofdstuk 2 – Regels betreffende technische voorzieningen Artikel 32 Vorming van technische voorzieningen 1. De lidstaat van herkomst verplicht elke herverzekeringsonderneming toereikende technische voorzieningen te vormen met betrekking tot het geheel van haar werkzaamheden. De omvang van deze voorzieningen wordt bepaald aan de hand van de regels van Richtlijn 91/674/EEG. In voorkomend geval kan de lidstaat van herkomst meer specifieke voorschriften vaststellen overeenkomstig artikel 20 van Richtlijn 2002/83/EG. 2. De lidstaten mogen geen regeling met brutoreserves handhaven of invoeren waarbij activa als zekerheden moeten worden verstrekt ter dekking van niet-verdiende premies en van voorzieningen voor te betalen schaden indien de herverzekeraar een herverzekeringsonderneming is waaraan overeenkomstig de onderhavige richtlijn een vergunning is verleend of een verzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig de Richtlijnen 73/239/EEG of 2002/83/EG een vergunning is verleend. 3. Indien de lidstaat van herkomst toestaat dat technische voorzieningen worden gedekt door vorderingen op herverzekeringsondernemingen waaraan geen vergunning is verleend overeenkomstig de onderhavige richtlijn of op verzekeringsondernemingen waaraan geen vergunning is verleend overeenkomstig de Richtlijnen 73/239/EEG of 2002/83/EG, stelt hij de voorwaarden voor het aanvaarden van dergelijke vorderingen vast. Artikel 33 Egalisatievoorzieningen 1. De lidstaat van herkomst verplicht herverzekeringsondernemingen die de onder A, punt 14 van de bijlage van Richtlijn 73/239/EEG vermelde risico's herverzekeren of retrocederen, een egalisatievoorziening te vormen ter dekking van eventuele technische verliezen en boven het gemiddelde liggende schadequoten die tijdens een boekjaar in deze branche optreden. 2. De egalisatievoorziening voor kredietherverzekering moet volgens de door de lidstaat van herkomst vastgestelde voorschriften worden berekend, overeenkomstig een van de vier methodes van punt D van de bijlage van Richtlijn 73/239/EEG, die gelijkwaardig worden geacht. 3. De lidstaat van herkomst kan herverzekeringsondernemingen waarvan de premies of bijdragen voor de herverzekering van kredietverzekering minder dan 4% van het totale bedrag aan premies of bijdragen en minder dan 2 500 000 EUR belopen, vrijstellen van de verplichting tot vorming van een egalisatievoorziening voor deze branche. 4. De lidstaat van herkomst kan herverzekeringsondernemingen verplichten egalisatievoorzieningen te vormen voor andere branches dan kredietherverzekering. De egalisatievoorzieningen worden berekend overeenkomstig de door de lidstaat van herkomst vastgestelde voorschriften. Artikel 34 Tegenover technische voorzieningen staande activa 1. Het land van oorsprong eist van elke herverzekeringsonderneming dat zij de activa die tegenover de technische voorzieningen staan en de in artikel 33 bedoelde egalisatievoorziening overeenkomstig de volgende voorschriften belegt: Lidstaten kunnen besluiten de in punt e) bedoelde vereisten niet toe te passen op beleggingen in staatsobligaties. 2. Lidstaten verplichten herverzekeringsondernemingen die op hun grondgebied zijn gevestigd niet tot beleggingen in bepaalde soorten activa. 3. Lidstaten vereisen voor beleggingsbesluiten van een herverzekeringsonderneming die op hun grondgebied is gevestigd of van haar beleggingsmanager niet om vooraf toestemming te vragen of systematisch gegevens te verstrekken. 4. Onverminderd het bepaalde van de leden 1, 2 en 3 kan het land van oorsprong voor elke herverzekeringsonderneming waarvan het hoofdkantoor op haar grondgebied is gevestigd, de volgende kwantitatieve voorschriften vaststellen, mits deze prudentieel gerechtvaardigd zijn: 5. Voorts stelt de lidstaat van oorsprong meer gedetailleerde voorschriften vast waarin de voorwaarden voor het gebruik van uitstaande bedragen van een SPV als activa ter dekking van technische voorzieningen overeenkomstig dit artikel worden vastgelegd. Hoofdstuk 3 – Regels betreffende de solvabiliteitsmarge en het garantiefonds Afdeling 1 – Beschikbare solvabiliteitsmarge Artikel 35 Algemene regel Iedere lidstaat verplicht elke herverzekeringsonderneming waarvan het hoofdkantoor op zijn grondgebied is gevestigd, te allen tijde te beschikken over een voldoende beschikbare solvabiliteitsmarge met betrekking tot het geheel van haar werkzaamheden, die ten minste gelijk is aan hetgeen in deze richtlijn als vereiste is gesteld. Artikel 36 In aanmerking komende bestanddelen 1. De beschikbare solvabiliteitsmarge bestaat uit het vermogen van de herverzekeringsonderneming dat niet dient ter dekking van enige voorzienbare verplichting, na aftrek van de onlichamelijke bestanddelen, met inbegrip van: 2. De beschikbare solvabiliteitsmarge wordt verminderd met het bedrag van de eigen aandelen die rechtstreeks door de herverzekeringsonderneming worden gehouden. Voor de herverzekeringsondernemingen die overeenkomstig artikel 60, lid 1, onder g), van Richtlijn 91/674/EEG tot discontering of vermindering van hun technische voorzieningen voor te betalen schaden overgaan, wordt de beschikbare solvabiliteitsmarge verminderd met het verschil tussen de niet-gedisconteerde technische voorzieningen of de technische voorzieningen vóór vermindering zoals deze in de toelichting zijn vermeld, en de gedisconteerde of verminderde technische voorzieningen. Deze correctie wordt toegepast op alle onder A van de bijlage bij Richtlijn 73/239/EEG vermelde risico's, met uitzondering van de onder punten 1 en 2 van die bijlage bedoelde risico's. Voor andere risico's dan de onder de punten 1 en 2 van die bijlage vermelde hoeft geen correctie te worden toegepast met betrekking tot de discontering van de in de technische voorzieningen opgenomen renten. Naast de in de eerste en twee alinea bedoelde verminderingen wordt de beschikbare solvabiliteitsmarge verminderd met: Indien aandelen in een andere kredietinstelling, beleggingsonderneming, financiële instelling, verzekeringsonderneming, herverzekeringsonderneming of verzekeringsholding tijdelijk worden gehouden met het oog op een financiële bijstandsoperatie, bedoeld om die entiteit te saneren en te redden, kan de bevoegde autoriteit ontheffing verlenen van de bepalingen inzake aftrek als bedoeld in de vierde alinea, onder (a) en (b). Als alternatief voor de aftrek van de in de vierde alinea, onder (a) en (b), bedoelde bestanddelen die de herverzekeringsonderneming in kredietinstellingen, beleggingsondernemingen en financiële instellingen houdt, mogen de lidstaten hun herverzekeringsondernemingen toestaan mutatis mutandis de methoden 1, 2 of 3 van bijlage I bij Richtlijn 2002/87/EG toe te passen. Methode 1 ("consolidatie van jaarrekeningen") wordt alleen toegepast indien de bevoegde autoriteit overtuigd is van het niveau van geïntegreerd beheer en interne controle van de entiteiten die onder de consolidatie zouden vallen. De gekozen methode wordt in de loop van de tijd consequent toegepast. Voor de berekening van de solvabiliteitsmarge als voorgeschreven bij deze richtlijn, kunnen de lidstaten bepalen dat herverzekeringsondernemingen die onderworpen zijn aan het aanvullende toezicht overeenkomstig Richtlijn 98/78/EG dan wel aan het aanvullende toezicht overeenkomstig Richtlijn 2002/87/EG, de in de vierde alinea onder (a) en (b), bedoelde bestanddelen die worden gehouden in kredietinstellingen, financiële instellingen, verzekeringsondernemingen, herverzekeringsondernemingen of verzekeringsholdings die onder het aanvullende toezicht vallen, niet hoeven af te trekken. Voor de aftrek van deelnemingen als bedoeld in dit lid wordt onder deelneming verstaan een deelneming in de zin van artikel 1, onder (f), van Richtlijn 98/78/EG. 3. De beschikbare solvabiliteitsmarge kan ook bestaan uit: Achtergestelde leningen moeten tevens aan de volgende voorwaarden voldoen: 4. Op een met bewijzen gestaafd verzoek van de onderneming aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst en met instemming van deze bevoegde autoriteit kan de beschikbare solvabiliteitsmarge ook bestaan uit: 5. Bovendien kan de beschikbare solvabiliteitsmarge voor levensherverzekeringsactiviteiten op een met bewijzen gestaafd verzoek van de onderneming aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst en met de instemming van deze bevoegde autoriteit ook bestaan uit: De bevoegde autoriteiten mogen alleen toestaan dat dit bedrag in de beschikbare solvabiliteitsmarge wordt meegeteld indien: 6. De wijzigingen die in de leden 1 tot en met 5 moeten worden aangebracht om rekening te houden met ontwikkelingen die een technische aanpassing van de voor opneming in de beschikbare solvabiliteitsmarge in aanmerking komende bestanddelen vergen, worden vastgesteld volgens de in artikel 55, lid 2, van de onderhavige richtlijn neergelegde procedure. Afdeling 2- Vereiste solvabiliteitsmarge Artikel 37 Vereiste solvabiliteitsmarge voor schadeherverzekeringsactiviteiten 1. De vereiste solvabiliteitsmarge wordt bepaald ten opzichte van het jaarlijks totaal van premies of bijdragen, dan wel ten opzichte van de gemiddelde betaalde schaden ten laste van de laatste drie boekjaren. Wanneer herverzekeringsondernemingen evenwel in hoofdzaak slechts een of meer van de risico's van krediet, storm, hagel of vorst dekken, wordt voor de referentieperiode voor de gemiddelde betaalde schaden rekening gehouden met de laatste zeven boekjaren. 2. Onverminderd artikel 40 moet het bedrag van de vereiste solvabiliteitsmarge gelijk zijn aan de hoogste uitkomst van de in de leden 3 en 4 omschreven berekeningen. 3. Voor de berekening ten opzichte van de premies of bijdragen wordt uitgegaan van hetzij het bedrag van de geboekte brutopremies of -bijdragen, zoals hieronder berekend, hetzij het bedrag van de verdiende brutopremies of -bijdragen, naargelang welk van beide bedragen het hoogst is. De premies of bijdragen die verband houden met de onder A, punten 11, 12 en 13 van de bijlage bij Richtlijn 73/239/EEG vermelde branches, worden met 50% verhoogd. De premies of bijdragen die verband houden met andere branches dan die welke onder A, punten 11, 12 en 13 van de bijlage bij Richtlijn 73/239/EEG worden vermeld, kunnen met ten hoogste 50% worden verhoogd voor bijzondere herverzekeringsactiviteiten of categorieën overeenkomsten, ten einde rekening te houden met de bijzondere kenmerken van deze activiteiten of overeenkomsten, overeenkomstig de in artikel 55, lid 2, van de onderhavige richtlijn bedoelde procedure. De premies of bijdragen die in het kader van het herverzekeringsbedrijf gedurende het laatste boekjaar zijn opgelegd, met inbegrip van bijkomende kosten, worden samengeteld. Daarvan worden afgetrokken het totaalbedrag van de gedurende het laatste boekjaar geannuleerde premies of bijdragen, alsmede het totaalbedrag van de belastingen en rechten op de samengetelde premies of bijdragen. Nadat het aldus verkregen bedrag in twee gedeelten is gesplitst, namelijk een eerste gedeelte ten belope van maximaal 50 000 000 EUR en een tweede gedeelte dat het restant omvat, worden deze gedeelten respectievelijk vermenigvuldigd met 18% en 16% en vervolgens opgeteld. De aldus verkregen uitkomst wordt vermenigvuldigd met het getal dat de voor de som van de laatste drie boekjaren bestaande verhouding aangeeft tussen het bedrag van de schaden die na aftrek van de uit hoofde van retrocessie invorderbare bedragen ten laste van de herverzekeringsonderneming blijven, en het bedrag van de brutoschaden; dit verhoudingsgetal mag in geen geval lager zijn dan 50%. Na een met bewijzen gestaafde aanvraag van de herverzekeringsonderneming bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van oorsprong en na goedkeuring door deze autoriteit kunnen bedragen die door een speciaal instrument voor herfinanciering kunnen worden vergoed, zoals bedoeld in artikel 46 van deze richtlijn, ook worden beschouwd als aftrekbare bedragen uit hoofde van retrocessie. Met de instemming van de bevoegde autoriteiten mogen statistische methoden worden toegepast om de premies of de bijdragen toe te wijzen. 4. Voor de berekening ten opzichte van de schaden wordt uitgegaan van de met de onder A, punten 11, 12 en 13, van de bijlage bij Richtlijn 73/239/EEG vermelde branches verband houdende schaden, voorzieningen en verhaalde bedragen, vermeerderd met 50%. Schaden, voorzieningen en verhaalde bedragen die verband houden met andere branches dan die welke onder A, punten 11, 12 en 13 van de bijlage bij Richtlijn 73/239/EEG worden vermeld, kunnen met ten hoogste 50% worden verhoogd voor bijzondere herverzekeringsactiviteiten of categorieën overeenkomsten, ten einde rekening te houden met bijzondere kenmerken van deze activiteiten of overeenkomsten, overeenkomstig de in artikel 55, lid 2, van de onderhavige richtlijn bedoelde procedure. Eerst worden de bedragen van de schaden die gedurende de in lid 1 bedoelde perioden zijn betaald, bij elkaar opgeteld, zonder aftrek van de ten laste van de cessionarissen en retrocessionarissen komende schaden. Daaraan wordt toegevoegd het bedrag van de voorzieningen voor te betalen schaden die aan het einde van het laatste boekjaar zijn gevormd. Daarvan worden de gedurende de in lid 1 bedoelde perioden voor het uitoefenen van verhaalsrecht ontvangen bedragen afgetrokken. Van deze uitkomst wordt eveneens afgetrokken het bedrag van de voorzieningen voor te betalen schaden die aan het begin van het tweede boekjaar voorafgaande aan het laatste afgesloten boekjaar, zijn gevormd. Indien de overeenkomstig lid 1 in aanmerking genomen referentieperiode gelijk is aan zeven jaar, wordt het bedrag van de voorzieningen voor te betalen schaden die aan het begin van het zesde boekjaar voorafgaande aan het laatst afgesloten boekjaar zijn gevormd, afgetrokken. Een derde of een zevende van het aldus verkregen bedrag, al naargelang van de overeenkomstig lid 1 in aanmerking genomen referentieperiode, wordt in twee gedeelten gesplitst, namelijk een eerste gedeelte ten belope van 35 000 000 EUR en een tweede gedeelte dat het restant omvat; van deze gedeelten wordt respectievelijk 26% en 23% genomen en vervolgens opgeteld. De aldus verkregen uitkomst wordt vermenigvuldigd met het getal dat de voor de som van de laatste drie boekjaren bestaande verhouding aangeeft tussen het bedrag van de schaden die na aftrek van de uit hoofde van retrocessie invorderbare bedragen ten laste van de onderneming blijven, en het bedrag van de brutoschaden; dit verhoudingsgetal mag in geen geval lager zijn dan 50%. Na een met bewijzen gestaafde aanvraag van de herverzekeringsonderneming bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van oorsprong en na goedkeuring door deze autoriteit kunnen bedragen die door een speciaal instrument voor herfinanciering kunnen worden vergoed, zoals bedoeld in artikel 46 van deze richtlijn, ook worden beschouwd als aftrekbare bedragen uit hoofde van retrocessie. Met de instemming van de bevoegde autoriteiten mogen statistische methoden worden toegepast om de schaden, voorzieningen en teruggekregen bedragen toe te wijzen. 5. Indien de vereiste solvabiliteitsmarge zoals berekend overeenkomstig leden 2, 3 en 4 lager is dan de vereiste solvabiliteitsmarge van het voorgaande jaar, moet de vereiste solvabiliteitsmarge ten minste gelijk zijn aan de vereiste solvabiliteitsmarge van het voorgaande jaar, vermenigvuldigd met het verhoudingsgetal van het bedrag van de technische voorzieningen voor te betalen schaden aan het einde van het laatste boekjaar en het bedrag van de technische voorzieningen voor te betalen schaden aan het begin van het laatste boekjaar. Bij deze berekeningen worden de technische voorzieningen berekend verminderd met de retrocessie, maar het quotiënt mag in geen geval meer dan 1 bedragen. 6. De percentages die moeten worden berekend van de in lid 3, zesde alinea, en lid 4, zesde alinea, bedoelde gedeelten, worden tot een derde verminderd voor de herverzekering van ziekteverzekering die op analoge wijze als de levensverzekering wordt beheerd, indien Artikel 38 Vereiste solvabiliteitsmarge voor levensherverzekeringsactiviteiten 1. De vereiste solvabiliteitsmarge voor levensherverzekeringsactiviteiten wordt bepaald overeenkomstig artikel 37 van deze richtlijn . 2. Onverminderd lid 1 kan de lidstaat van oorsprong bepalen dat voor de herverzekeringsbranches van verzekeringsbedrijven in de zin van artikel 2, lid 1, letter a) van Richtlijn 2002/83/EG die aan een beleggingsfonds gebonden zijn of in verband staan met overeenkomsten met winstdeling en voor de operaties als bedoeld in artikel 2, lid 1, onder b), artikel 2, lid 2, onder b), c), d) en e) van Richtlijn 2002/83/EG de vereiste solvabiliteitsmarge vastgesteld wordt overeenkomstig artikel 28 van Richtlijn 2002/83/EG. Artikel 39 Vereiste solvabiliteitsmarge voor herverzekeringsondernemingen die zowel op het gebied van schadeherverzekering als op dat van levensherverzekering werkzaam zijn 1. De lidstaat van herkomst verplicht elke herverzekeringsonderneming die zowel op het gebied van schadeherverzekering als op dat van levensherverzekering werkzaam is, om over een toereikende beschikbare solvabiliteitsmarge te beschikken ter dekking van de totale som van de vereiste solvabiliteitsmarges met betrekking tot haar werkzaamheden op het gebied van schadeherverzekering alsook op dat van levensherverzekering, welke respectievelijk overeenkomstig de artikelen 37 en 38 van de onderhavige richtlijn wordt vastgesteld. 2. Indien de beschikbare solvabiliteitsmarge het in lid 1 vereiste niveau niet bereikt, leggen de bevoegde autoriteiten de in de artikelen 42 en 43 van de onderhavige richtlijn vastgestelde maatregelen ten uitvoer. Afdeling 3 – Garantiefonds Artikel 40 Bedrag van het garantiefonds 1. Het garantiefonds bestaat uit een derde deel van de in de artikelen 37, 38 en 39 bedoelde vereiste solvabiliteitsmarge. Het wordt gevormd door de in artikel 36, leden 1, 2 en 3 en - met goedkeuring van de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst – de in artikel 4, onder c), vermelde bestanddelen. 2. Het garantiefonds mag niet minder bedragen dan minimaal 3 000 000 EUR. Iedere lidstaat kan bepalen dat het minimumgarantiefonds voor herverzekeringscaptives niet minder mag bedragen dan 1 000 000 EUR. Artikel 41 Aanpassing van het bedrag van het garantiefonds 1. De in euro luidende bedragen genoemd in artikel 40, lid 2, worden jaarlijks en voor de eerste maal op ... (26) aangepast aan de veranderingen in het door Eurostat bekendgemaakte Europese indexcijfer van de consumentenprijzen dat alle lidstaten bestrijkt. De bedragen worden automatisch aangepast door het basisbedrag in euro te verhogen met de procentuele wijziging van het indexcijfer gedurende de periode tussen de inwerkingtreding van deze richtlijn en de actualiseringsdatum, en afgerond op een veelvoud van 100 000 EUR. Indien deze wijziging sinds de laatste aanpassing minder dan 5% bedraagt, blijft de actualisering achterwege. 2. De Commissie stelt het Europees Parlement en de Raad jaarlijks in kennis van de actualisering, alsmede van de aangepaste bedragen, zoals vermeld in lid 1. Hoofdstuk 4 – In moeilijkheden of in een onregelmatige situatie verkerende herverzekeringsondernemingen en intrekking van de vergunning Artikel 42 Herverzekeringsondernemingen in moeilijkheden 1. Indien een herverzekeringsonderneming zich niet voegt naar de bepalingen van artikel 32, kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de onderneming haar de vrije beschikking over haar activa verbieden, na de bevoegde autoriteiten van de lidstaten van de verbintenis van hun voornemen op de hoogte te hebben gesteld. 2. Met het oog op het herstel van de financiële situatie van een herverzekeringsonderneming waarvan de solvabiliteitsmarge niet meer het in de artikelen 37, 38 en 39 voorgeschreven minimum bereikt, eisen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst een saneringsplan dat aan hun goedkeuring moet worden onderworpen. In uitzonderlijke omstandigheden kunnen de bevoegde autoriteiten, indien zij van oordeel zijn dat de financiële positie van de herverzekeringsonderneming nog verder zal verslechteren, eveneens de vrije beschikking over de activa van de herverzekeringsonderneming beperken of verbieden. Zij stellen in dat geval de autoriteiten van de lidstaten op het grondgebied waarvan de herverzekeringsonderneming haar werkzaamheden uitoefent, in kennis van alle genomen maatregelen; deze autoriteiten treffen op hun verzoek dezelfde maatregelen. 3. Indien de solvabiliteitsmarge niet meer het in artikel 40 omschreven garantiefonds bereikt, eisen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de herverzekeringsonderneming een plan inzake financiering op korte termijn dat aan hun goedkeuring moet worden onderworpen. Voorts kunnen zij de vrije beschikking over de activa van de herverzekeringsonderneming beperken of verbieden. Zij stellen de autoriteiten van alle andere lidstaten hiervan op de hoogte; deze autoriteiten treffen op hun verzoek dezelfde maatregelen. 4. Wanneer de lidstaat van herkomst van de herverzekeringsonderneming in de in de leden 1, 2 en 3 bedoelde gevallen daarom verzoeken, treft elke lidstaat overeenkomstig zijn nationale wetgeving tevens de nodige maatregelen om de vrije beschikking over de op zijn grondgebied gelokaliseerde activa te kunnen verbieden. De lidstaat van herkomst dient daarbij bekend te maken op welke activa deze maatregelen van toepassing zullen zijn. Artikel 43 Financieel saneringsplan 1. De lidstaten dragen er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten van herverzekeringsondernemingen een financieel saneringsplan kunnen verlangen wanneer zij van oordeel zijn dat de uit hoofde van herverzekeringsovereenkomsten op deze ondernemingen rustende verplichtingen in het gedrang komen. 2. Het financiële saneringsplan moet ten minste voor de volgende drie boekjaren gegevens of bewijsstukken bevatten betreffende: 3. Wanneer de financiële positie van de onderneming verslechtert en de contractuele verplichtingen van de herverzekeringsonderneming in het gedrang komen, dragen de lidstaten er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten de herverzekeringsondernemingen kunnen verplichten een hogere vereiste solvabiliteitsmarge aan te houden, ten einde te waarborgen dat de herverzekeringsonderneming in staat is in de nabije toekomst aan de solvabiliteitsvereisten te voldoen. Bij de vaststelling van het niveau van deze hogere vereiste solvabiliteitsmarge wordt uitgegaan van het in lid 1 bedoelde financiële saneringsplan. 4. De lidstaten dragen er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten alle voor opneming in de beschikbare solvabiliteitsmarge in aanmerking komende bestanddelen lager kunnen waarderen, met name wanneer zich sinds het einde van het laatste boekjaar een belangrijke wijziging in de marktwaarde van deze bestanddelen heeft voorgedaan. 5. De lidstaten dragen er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten de op retrocessie gebaseerde verlaging van de overeenkomstig de artikelen 37, 38 en 39 bepaalde solvabiliteitsmarge kunnen beperken wanneer: 6. Indien de bevoegde autoriteiten op grond van lid 1 van een herverzekeringsonderneming een financieel saneringsplan hebben verlangd, onthouden zij zich van de afgifte van een certificaat overeenkomstig artikel 18, zolang zij van mening zijn dat de verplichtingen uit hoofde van herverzekeringsovereenkomsten in het gedrang komen in de zin van lid 1. Artikel 44 Intrekking van de vergunning 1. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst kunnen de door hen aan een herverzekeringsonderneming verleende vergunning intrekken, wanneer de onderneming: Wanneer de vergunning wordt ingetrokken of vervalt, stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten daarvan in kennis; deze moeten passende maatregelen treffen om te beletten dat de betrokken herverzekeringsonderneming op hun grondgebied nieuwe werkzaamheden aanvangt, hetzij uit hoofde van het recht van vestiging, hetzij in het kader van vrije dienstverrichting. 2. Elk besluit tot intrekking van een vergunning moet uitvoerig met redenen zijn omkleed en ter kennis van de betrokken herverzekeringsonderneming worden gebracht. TITEL IV BEPALINGEN BETREFFENDE FINANCIËLE HERVERZEKERING EN SPECIAL PURPOSE VEHICLES Artikel 45 Financiële herverzekering 1. De lidstaat van oorsprong kan speciale bepalingen vastleggen betreffende de uitoefening van financiële herverzekeringsactiviteiten: 2. In het belang van de transparantie doen de lidstaten de tekst van alle maatregelen die voor de doeleinden van lid 1 in hun nationale wetgeving zijn vastgelegd, aan de Commissie toekomen. Artikel 46 "Special Purpose Vehicles" (SPV's : speciaal instrument voor herfinanciering) die risico's van verzekerings- of herverzekeringsondernemingen overnemen 1. Wanneer een lidstaat besluit de vestiging van speciale instrumenten voor herfinanciering in de zin van deze richtlijn op haar grondgebied toe te staan, eist zij daarvoor eerst een officiële toestemming. 2. De lidstaat waar het speciale instrument voor herfinanciering wordt gevestigd, stelt de voorwaarden vast krachtens welke de activiteiten van zo'n onderneming worden uitgeoefend. Met name stelt die lidstaat de volgende voorschriften vast: 3. In het belang van de transparantie doen de lidstaten de tekst van alle in de zin van lid 2 in hun nationale wetgeving vastgelegde maatregelen onverwijld aan de Commissie toekomen. TITEL V BEPALINGEN BETREFFENDE HET RECHT VAN VESTIGING EN HET VRIJ VERRICHTEN VAN DIENSTEN Artikel 47 Herverzekeringsondernemingen die niet aan de wettelijke voorschriften voldoen 1. Indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst vaststellen dat een herverzekeringsonderneming die een bijkantoor op het grondgebied van die lidstaat heeft of aldaar in het kader van het vrij verrichten van diensten werkzaam is, zich niet houdt aan de wettelijke voorschriften van die lidstaat die op haar van toepassing zijn, verzoeken zij de betrokken herverzekeringsonderneming een einde te maken aan deze onregelmatigheid. Tegelijkertijd stellen zij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van deze bevindingen in kennis. Indien de herverzekeringsonderneming, ondanks de door de lidstaat van herkomst getroffen maatregelen, of omdat deze maatregelen ontoereikend zijn, inbreuk blijft maken op de rechtsregels die in de lidstaat van ontvangst op haar van toepassing zijn, kan deze laatste, na de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst daarvan op de hoogte te hebben gebracht, passende maatregelen nemen om verdere onregelmatigheden te voorkomen of te beteugelen en, voor zover zulks volstrekt noodzakelijk is, de onderneming te beletten op zijn grondgebied nog nieuwe herverzekeringsovereenkomsten te sluiten. De lidstaten dragen er zorg voor dat de voor die maatregelen noodzakelijke kennisgevingen op hun grondgebied aan de herverzekeringsondernemingen kunnen worden betekend. 2. Elke op grond van lid 1 genomen maatregel die sancties en beperkingen van de uitoefening van het herverzekeringsbedrijf inhoudt, moet met redenen worden omkleed en ter kennis van de betrokken herverzekeringsonderneming worden gebracht. Artikel 48 Liquidatie In geval van liquidatie van een herverzekeringsonderneming worden de verbintenissen die voortvloeien uit overeenkomsten die door een bijkantoor of in het kader van het vrij verrichten van diensten zijn gesloten, op dezelfde wijze nagekomen als de verbintenissen die voortvloeien uit andere herverzekeringsovereenkomsten van deze onderneming. TITEL VI HERVERZEKERINGSONDERNEMINGEN WAARVAN HET HOOFDKANTOOR BUITEN DE GEMEENSCHAP IS GEVESTIGD EN DIE HERVERZEKERINGSACTIVITEITEN UITOEFENEN IN DE GEMEENSCHAP Artikel 49 Beginsel en voorwaarden voor de uitoefening van het herverzekeringsbedrijf Een lidstaat past op herverzekeringsondernemingen die hun statutaire zetel buiten de Gemeenschap hebben en die herverzekeringsactiviteiten op zijn grondgebied aanvangen of reeds verrichten, geen bepalingen toe die leiden tot een gunstiger behandeling dan die welke geldt voor herverzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor in die lidstaat hebben. Artikel 50 Overeenkomsten met derde landen 1. De Commissie kan bij de Raad voorstellen indienen voor onderhandelingen over overeenkomsten met een of meer derde landen over de middelen voor de uitoefening van aanvullend toezicht op: 2. De in lid 1 bedoelde overeenkomsten beogen vooral onder voorwaarden van gelijkwaardige prudentiële regelgeving een doeltreffende markttoegang te waarborgen voor herverzekeringsondernemingen op het grondgebied van elke partij bij de overeenkomst en te zorgen voor de wederzijdse erkenning van toezichtregels en -praktijken op het gebied van herverzekering. Zij beogen tevens dat: 3. Onverminderd artikel 300, leden 1 en 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, onderzoekt de Commissie met het Europees Comité voor verzekeringen en bedrijfspensioenen het resultaat van de in lid 1 bedoelde onderhandelingen en de daaruit voortvloeiende situatie. TITEL VII REGELS DIE VAN TOEPASSING ZIJN OP DOCHTERONDERNEMINGEN VAN MOEDERONDERNEMINGEN DIE ONDER HET RECHT VAN EEN DERDE LAND VALLEN EN OP DE VERWERVING VAN DEELNEMINGEN DOOR ZULKE MOEDERONDERNEMINGEN Artikel 51 Informatieverstrekking aan de Commissie door de lidstaten De bevoegde autoriteiten van de lidstaten stellen de Commissie en de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten in kennis van: Wanneer een vergunning zoals bedoeld onder a) wordt verleend aan een rechtstreekse of middellijke dochteronderneming van één of meer moederondernemingen die onder het recht van een derde land vallen, wordt de structuur van de groep vermeld in de kennisgeving van de bevoegde autoriteiten aan de Commissie. Artikel 52 Behandeling van herverzekeringsondernemingen van de Gemeenschap door derde landen 1. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de algemene moeilijkheden die hun herverzekeringsondernemingen ondervinden bij vestiging of uitoefening van hun werkzaamheden in een derde land of bij de uitoefening van hun activiteiten met een derde land. 2. De Commissie stelt periodiek een verslag op waarin de in de lid 3 bedoelde behandeling van herverzekeringsondernemingen van de Gemeenschap in derde landen wordt onderzocht met betrekking tot de vestiging van herverzekeringsondernemingen van de Gemeenschap in derde landen, de verwerving van deelnemingen in herverzekeringsondernemingen van derde landen, de uitoefening van herverzekeringsactiviteiten door deze gevestigde ondernemingen en de grensoverschrijdende verrichting van herverzekeringsactiviteiten van de Gemeenschap naar derde landen. De Commissie legt deze verslagen, in voorkomend geval vergezeld van passende voorstellen of aanbevelingen, voor aan de Raad. 3. Wanneer de Commissie, hetzij op grond van de in lid 2 bedoelde verslagen, hetzij op basis van andere informatie, vaststelt dat een derde land de herverzekeringsondernemingen van de Gemeenschap geen daadwerkelijke toegang tot de markt verleent, kan zij aan de Raad aanbevelingen doen om een passend onderhandelingsmandaat te verkrijgen teneinde voor de herverzekeringsondernemingen van de Gemeenschap betere markttoegang te verkrijgen. 4. De krachtens dit artikel getroffen maatregelen moeten in overeenstemming zijn met de verplichtingen die uit hoofde van internationale overeenkomsten, met name in het kader van de wereldhandelsorganisatie, op de Gemeenschap rusten. TITEL VIII OVERIGE BEPALINGEN Artikel 53 Recht op beroep De lidstaten dragen er zorg voor dat tegen besluiten ten aanzien van een herverzekeringsonderneming, die worden genomen op grond van wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen welke ter uitvoering van deze richtlijn zijn vastgesteld, beroep op de rechter opstaat. Artikel 54 Samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie 1. De lidstaten werken samen teneinde het toezicht op het herverzekeringsbedrijf in de Gemeenschap en de toepassing van deze richtlijn te vergemakkelijken. 2. De Commissie en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten werken nauw samen om het toezicht op het herverzekeringbedrijf in de Gemeenschap te vergemakkelijken en eventuele moeilijkheden die zich bij de toepassing van deze richtlijn zouden kunnen voordoen, te onderzoeken. Artikel 55 Comitéprocedure 1. De Commissie wordt bijgestaan door het Europees Comité voor verzekeringen en bedrijfspensioenen . 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. Artikel 56 Uitvoeringsmaatregelen Overeenkomstig de in artikel 55, lid 2, bedoelde procedure worden de volgende maatregelen tot uitvoering van deze richtlijn vastgesteld: TITEL IX WIJZIGINGEN IN BESTAANDE RICHTLIJNEN Artikel 57 Wijzigingen van Richtlijn 73/239/EEG Richtlijn 73/239/EEG wordt als volgt gewijzigd: (1) Artikel 12bis), leden 1 en 2, wordt vervangen door: 1. De bevoegde autoriteiten van de andere betrokken lidstaat worden vooraf geraadpleegd bij het verlenen van een vergunning aan een schadeverzekeringsonderneming die 2. De bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat die belast is met de uitoefening van het toezicht op kredietinstellingen of beleggingsondernemingen, moet vooraf worden geraadpleegd bij het verlenen van een vergunning aan een schadeverzekeringsonderneming die (2) In artikel 13, lid 2, wordt de volgende, derde alinea toegevoegd: De lidstaat van herkomst van de verzekeringsonderneming mag niet zijn toestemming onthouden aan een herverzekeringsovereenkomst die door de verzekeringsonderneming is gesloten met een herverzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig Richtlijn 200./…/EG van het Europees Parlement en de Raad* [herverzekeringsrichtlijn] vergunning is verleend of met een verzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig deze richtlijn of Richtlijn 2002/83/EG van het Europees Parlement en de Raad** vergunning is verleend om redenen die rechtstreeks verband houden met de financiële soliditeit van de herverzekeringsonderneming of de verzekeringsonderneming. ______________ * PB L… ** PB L 345 van 19.12.2002, blz. 1, Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2005/1/EG (3) Artikel 15, leden 2 en 3 worden vervangen door: 2. De lidstaat van oorsprong eist van elke verzekeringsonderneming een voldoende dekking voor de technische voorzieningen en de egalisatievoorziening, zoals bedoeld in artikel 15 bis door congruente activa overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 88/357/EEG. Met betrekking tot een riskante situatie in de Europese Gemeenschap, moeten deze activa in de Gemeenschap worden gelokaliseerd. Lidstaten mogen niet van verzekeringsondernemingen vereisen hun activa in een bepaalde lidstaat te lokaliseren. De lidstaat van oorsprong mag echter toestaan dat de voorschriften betreffende de lokalisatie van activa worden versoepeld. 3. De lidstaten mogen, met het oog op de vorming van technische voorzieningen, geen regeling met brutoreserves handhaven of invoeren waarbij door de herverzekeraar activa als zekerheden moeten worden verstrekt ter dekking van niet-verdiende premies en van voorzieningen voor te betalen schaden, indien de herverzekeraar een herverzekeringsonderneming is waaraan overeenkomstig Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] vergunning is verleend, of een verzekeringsonderneming of een herverzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig deze richtlijn of Richtlijn 2002/83/EG vergunning is verleend. Indien de lidstaat van herkomst toestaat dat technische voorzieningen worden gedekt door vorderingen op een herverzekeraar die geen herverzekeringsonderneming is waaraan overeenkomstig Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] vergunning is verleend noch een verzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig deze richtlijn of Richtlijn 2002/83/EG een vergunning is verleend, stelt hij de voorwaarden voor het aanvaarden van dergelijke vorderingen vast. (4) Artikel 16, lid 2 wordt als volgt gewijzigd: a) sub b) wordt vervangen door: b) de inleidende formule en letter a) van de vierde alinea wordt vervangen door: De beschikbare solvabiliteitsmarge wordt ook verminderd met: 5) Artikel 16 bis wordt als volgt gewijzigd: (6) Het volgende artikel 17ter wordt ingevoegd: Artikel 17ter 1. Iedere lidstaat eist dat een verzekeringsonderneming waarvan het hoofdkantoor op zijn grondgebied is gevestigd en die herverzekeringsactiviteiten ontplooit, met betrekking tot het geheel van haar werkzaamheden, een minimumgarantiefonds overeenkomstig artikel 40 van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] vormt, wanneer aan een van de volgende voorwaarden is voldaan: 2. Elke lidstaat kan besluiten op de in het eerste lid bedoelde verzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor op zijn grondgebied is gevestigd de bepalingen van artikel 34 van Richtlijn 200./../EG [herverzekeringsrichtlijn] ten aanzien van hun werkzaamheden op het gebied van geaccepteerde herverzekeringen toe te passen, wanneer aan een van de in lid 1 genoemde voorwaarden is voldaan. In dit geval verlangt de lidstaat in kwestie dat alle activa die door de verzekeringsonderneming ter dekking van de verzekeringstechnische reserves, die overeenkomen met hun herverzekeringsactiviteiten, worden gebruikt, van de rechtstreekse verzekeringsactiviteiten van de verzekeringsonderneming gescheiden beheerd en georganiseerd worden, zonder dat een overdracht mogelijk is. In dit geval en voorzover hun herverzekeringsactiviteiten in het geding zijn, vallen herverzekeringsondernemingen niet onder de bepalingen van de artikelen 20 tot en met 22 van Richtlijn 92/49/EEG en bijlage I bij Richtlijn 88/357/EEG. De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten de in de tweede alinea genoemde scheiding controleren. 3. Als de Commissie overeenkomstig artikel 56, onder c) van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] besluit de voor de berekening van de vereiste solventiemarge als bedoeld in artikel 37, leden 3 en 4 van die richtlijn te verhogen, past iedere lidstaat op deze verzekeringsondernemingen, zoals bedoeld in lid 1, de voorschriften van de artikelen 35 tot en met 39 van die richtlijn met betrekking tot hun geaccepteerde herverzekeringen toe. 7) Artikel 20 bis, lid 4 luidt als volgt: 4. De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten de op herverzekering gebaseerde reductie van de solventiemarge als vastgesteld in overeenstemming met artikel 16 bis, kunnen verlagen, wanneer: a) de aard of de kwaliteit van de herverzekeringsovereenkomsten in aanzienlijke mate is veranderd sinds het laatste boekjaar; b) er sprake is van geen, of een beperkte risico-overdracht krachtens de herverzekeringsovereenkomsten. Artikel 58 Wijzigingen in Richtlijn 92/49/EEG Richtlijn 92/49/EEG wordt als volgt gewijzigd: 1) Artikel 15, lid 1bis, wordt vervangen door: 1bis Indien de verwerver van de in lid 1 bedoelde deelnemingen een verzekeringsonderneming, kredietinstelling of beleggingsonderneming is waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, of de moederonderneming van een dergelijke entiteit, of een natuurlijke persoon of rechtspersoon die zeggenschap over een dergelijke entiteit uitoefent, en indien de onderneming waarin de verwerver een deelneming beoogt te houden, daardoor een dochteronderneming van de verwerver wordt of onder zijn zeggenschap komt, wordt zijn acquisitie beoordeeld volgens de procedure van voorafgaande raadpleging bedoeld in artikel 12bis van Richtlijn 73/239/EEG 2) Artikel 16, leden 4, 5 en 5bis wordt vervangen door: 4. De bevoegde autoriteiten die overeenkomstig lid 1 of lid 2 vertrouwelijke gegevens ontvangen, mogen deze slechts gebruiken voor de uitoefening van hun taken: 5. De leden 1 en 4 staan niet in de weg aan de uitwisseling van gegevens binnen eenzelfde lidstaat, wanneer er verscheidene bevoegde autoriteiten zijn, of, tussen lidstaten, tussen de bevoegde autoriteiten en: voor de uitoefening van hun toezichthoudende taak, en zij vormen evenmin een belemmering voor de verstrekking van de informatie die nodig is voor de vervulling van hun taak aan de instanties die belast zijn met gedwongen liquidaties of het beheer van een garantiefonds. De door deze autoriteiten, instanties en personen ontvangen gegevens vallen onder het in lid 1 bedoelde beroepsgeheim. 5bis. De lidstaten kunnen, niettegenstaande de leden 1 tot en met 4, de uitwisseling van gegevens toestaan tussen de bevoegde autoriteiten en: Lidstaten die gebruik maken van de in de eerste alinea genoemde optie schrijven voor dat tenminste aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de identiteit mee van de autoriteiten, personen en instanties die overeenkomstig dit lid informatie mogen ontvangen. 3) Artikel 21, eerste lid wordt als volgt gewijzigd: a) de inleiding luidt als volgt: 1. De lidstaat van oorsprong mag verzekeringsondernemingen geen toestemming geven hun technische voorzieningen en egalisatievoorzieningen te dekken met andere activa dan in de volgende categorieën worden genoemd: b) punt B, letter f) luidt als volgt: f) schuldrechten van herverzekeraars, waaronder aandelen in technische voorzieningen van herverzekeraars, en van de in artikel 46 van Richtlijn 200./../EG van het Europees Parlement en de Raad* [herverzekeringsrichtlijn] genoemde "special purpose vehicles" (speciale instrumenten voor herverzekering). _________________ * PB L .... c) alinea 3 luidt als volgt: Opname van een actief of categorie activa uit de eerste alinea houdt niet in dat al deze activa automatisch worden geaccepteerd als dekking voor technische voorzieningen. De lidstaat van oorsprong stelt meer gedetailleerde voorschriften vast betreffende voorwaarden voor het gebruik van acceptabele activa. 4) Artikel 22, lid 1, inleidende formule luidt als volgt: 1. Met betrekking tot de activa die tegenover de technische voorzieningen en de egalisatievoorzieningen staan, eist de lidstaat van oorsprong van elke verzekeringsonderneming dat zij niet meer belegt dan: Artikel 59 Wijzigingen in Richtlijn 2002/83/EG Richtlijn 2002/83/EG wordt als volgt gewijzigd: 1) In artikel 1, lid 1, wordt het volgende punt (s) toegevoegd: ______________ * PB L … 2) Een nieuw artikel 9bis wordt ingevoegd: Artikel 9bis Voorafgaande raadpleging van de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten 1. De bevoegde autoriteit van de andere betrokken lidstaat wordt geraadpleegd alvorens een vergunning wordt verleend aan een levensverzekeringsonderneming die: 2. De bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat die verantwoordelijk is voor het toezicht op kredietinstellingen of verzekeringsondernemingen, wordt geraadpleegd alvorens een vergunning wordt verleend aan een levensverzekeringsonderneming die: 3. De relevante in de leden 1 en 2 bedoelde bevoegde autoriteiten raadplegen elkaar met name wanneer de geschiktheid van de aandeelhouders en de reputatie en ervaring van de bij de leiding van een andere entiteit van dezelfde groep betrokken bestuurders worden beoordeeld. Zij stellen elkaar in kennis van alle informatie betreffende de geschiktheid van de aandeelhouders en de reputatie en ervaring van bestuurders welke van belang is voor de andere betrokken bevoegde autoriteiten, voor het verlenen van een vergunning, alsook voor de doorlopende toetsing van de naleving van de voorwaarden voor de bedrijfsuitoefening. 3) In artikel 10, lid 2, wordt de volgende, tweede alinea toegevoegd: De lidstaat van herkomst van de verzekeringsonderneming onthoudt zijn toestemming niet aan een herverzekeringsovereenkomst die door de verzekeringsonderneming is gesloten met een herverzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig Richtlijn 200./…/EG (herverzekeringsrichtlijn) vergunning is verleend of met een verzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig Richtlijn 73/239/EEG of de onderhavige richtlijn vergunning is verleend, om redenen die rechtstreeks verband houden met de financiële soliditeit van de herverzekeringsonderneming of de verzekeringsonderneming. 4) In artikel 15 wordt het volgende lid 1bis ingevoegd: 1a. Indien de verwerver van de in lid 1 bedoelde deelnemingen en verzekeringsonderneming, een herverzekeringsonderneming, een kredietinstelling of beleggingsonderneming is waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, of de moederonderneming van een dergelijke entiteit, of een natuurlijke persoon of rechtspersoon die zeggenschap over een dergelijke entiteit uitoefent, en indien de onderneming waarin de verwerver een deelneming beoogt te houden, daardoor een dochteronderneming van de verwerver wordt of onder zijn zeggenschap komt, wordt op zijn acquisitie beoordeeld volgens de procedure van voorafgaande raadpleging bedoeld in artikel 9bis. 5) Artikel 16 wordt als volgt gewijzigd: a) de leden 4, 5 en 6 worden vervangen door: 4. De bevoegde autoriteiten die overeenkomstig lid 1 of lid 2 vertrouwelijke gegevens ontvangen, mogen deze slechts gebruiken voor de uitoefening van hun taken: 5. De leden 1 en 4 staan niet in de weg aan de uitwisseling van gegevens binnen eenzelfde lidstaat, wanneer er verscheidene bevoegde autoriteiten zijn, of, tussen lidstaten, tussen de bevoegde autoriteiten en: voor de uitoefening van hun toezichthoudende taak, en zij vormen evenmin een belemmering voor de verstrekking van de informatie die nodig is voor de vervulling van hun taak aan de instanties die belast zijn met gedwongen liquidaties of het beheer van een garantiefonds. De door deze autoriteiten, instanties en personen ontvangen gegevens vallen onder het in lid 1 bedoelde beroepsgeheim. 6. De lidstaten kunnen, niettegenstaande de leden 1 tot en met 4, de uitwisseling van gegevens toestaan tussen de bevoegde autoriteiten en: Lidstaten die gebruik maken van de in de eerste alinea genoemde optie schrijven voor dat tenminste aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de namen mee van de autoriteiten, personen en instanties die overeenkomstig dit lid gegevens mogen ontvangen. (b) Lid 8 wordt vervangen door: De leden 1 tot en met 7 beletten een bevoegde autoriteit niet om informatie over te brengen met het oog op de uitvoering van hun taak, noch belet het dergelijke autoriteiten of lichamen de bevoegde autoriteiten de informatie mee te delen die zij voor de doeleinden van lid 4 nodig zou kunnen hebben. De in dit verband ontvangen informatie valt onder de in dit artikel vervatte voorwaarden inzake het beroepsgeheim. 6) Artikel 20, lid 4, wordt vervangen door: 4. De lidstaten mogen geen regeling met brutoreserves handhaven of invoeren waarbij, met het oog op de vorming van technische voorzieningen, activa als zekerheden moeten worden verstrekt ter dekking van niet-verdiende premies en van voorzieningen voor te betalen schaden indien de herverzekeraar een herverzekeringsonderneming is waaraan overeenkomstig Richtlijn 200./../EG [herverzekeringsrichtlijn] vergunning is verleend of een verzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig Richtlijn 73/239/EEG of de onderhavige richtlijn vergunning is verleend. Indien de lidstaat van herkomst toestaat dat technische voorzieningen worden gedekt door vorderingen op herverzekeringsondernemingen waaraan geen vergunning is verleend overeenkomstig Richtlijn 200./../EG [herverzekeringsrichtlijn] of op verzekeringsondernemingen waaraan geen vergunning is verleend overeenkomstig Richtlijnen 73/239/EEG of de onderhavige richtlijn, stelt hij de voorwaarden voor het aanvaarden van dergelijke vorderingen vast. 7) Artikel 23 wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1, punt B), letter f) wordt vervangen door: f) schuldrechten van herverzekeraars, waaronder aandelen in technische voorzieningen van herverzekeraars, en van de in artikel 46 van Richtlijn 200./../EG [herverzekeringsrichtlijn] genoemde "special purpose vehicles" (speciale instrumenten voor herverzekering). b) lid 3, eerste alinea, wordt vervangen door: 3. Opname van een actief of categorie activa uit de eerste alinea houdt niet in dat al deze activa automatisch worden geaccepteerd als dekking voor technische voorzieningen. De lidstaat van oorsprong stelt meer gedetailleerde voorschriften vast betreffende voorwaarden voor het gebruik van acceptabele activa. 8) Aan artikel 27, lid 2, worden de volgende tweede, derde, vierde, vijfde, zesde en zevende alinea toegevoegd: De beschikbare solvabiliteitsmarge wordt ook verminderd met: Indien aandelen in een andere kredietinstelling, beleggingsonderneming, financiële instelling, verzekeringsonderneming, herverzekeringsonderneming of verzekeringsholding tijdelijk worden gehouden met het oog op een financiële bijstandsoperatie, bedoeld om die entiteit te saneren en te redden, kan de bevoegde autoriteit ontheffing verlenen van de bepalingen inzake aftrek als bedoeld in de derde alinea, onder (a) en (b). Als alternatief voor de aftrek van de in de vierde alinea, onder (a) en (b) bedoelde bestanddelen die de verzekeringsonderneming in kredietinstellingen, beleggingsondernemingen en financiële instellingen houdt, mogen de lidstaten hun verzekeringsondernemingen toestaan mutatis mutandis de methoden 1, 2, of 3 van bijlage I bij Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad*** toe te passen. Methode 1 ("consolidatie van jaarrekeningen") wordt alleen toegepast indien de bevoegde autoriteit overtuigd is van het niveau van geïntegreerd beheer en interne controle van de entiteiten die onder consolidatie zouden vallen. De gekozen methode wordt in de loop van de tijd consequent toegepast. Voor de berekening van de solvabiliteitsmarge als voorgeschreven bij deze richtlijn, kunnen de lidstaten bepalen dat verzekeringsondernemingen die onderworpen zijn aan het aanvullende toezicht overeenkomstig Richtlijn 98/78/EG dan wel aan het aanvullende toezicht overeenkomstig Richtlijn 2002/87/EG, de in de derde alinea onder (a) en (b), bedoelde bestanddelen die worden gehouden in kredietinstellingen, financiële instellingen, verzekeringsondernemingen, herverzekeringsondernemingen of verzekeringsholdings die onder het aanvullende toezicht vallen, niet hoeven af te trekken. Voor de aftrek van deelnemingen als bedoeld in dit lid wordt onder deelneming verstaan een deelneming in de zin van artikel 1, onder (g), van Richtlijn 98/78/EG. ______________________ * PB L 330 van 5.12.1998, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2005/1/EG. ** PB L 141 van 11.6.1993, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2005/1/EG. *** PB L 35 van 11.2.2003 , blz. 1. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 2005/1/EG. 9) Artikel 28 wordt als volgt gewijzigd: a) letter a) wordt vervangen door: een component van 4 % van de wiskundige voorzieningen met betrekking tot het directe verzekeringsbedrijf en tot de geaccepteerde herverzekeringen zonder aftrek van de overdrachten uit hoofde van herverzekering wordt vermenigvuldigd met het getal dat de voor het laatste boekjaar bestaande verhouding aangeeft tussen de wiskundige voorzieningen onder aftrek van de overdrachten uit hoofde van herverzekering en het brutobedrag van de wiskundige voorzieningen; dit verhoudingsgetal mag in geen geval lager zijn dan 85 %; na een met bewijs gestaafde aanvraag van de verzekeringsonderneming bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van oorsprong en na goedkeuring door deze autoriteit, kunnen bedragen die door een instrument voor herfinanciering kunnen worden vergoed, zoals bedoeld in artikel 46 van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] worden beschouwd als aftrekbare posten uit hoofde van retrocessie b) letter b, eerste alinea wordt vervangen door: voor overeenkomsten waarbij het risicokapitaal niet negatief is, wordt een component van 0,3 % van dit kapitaal dat ten laste komt van de verzekeringsonderneming, vermenigvuldigd met het getal dat de voor het laatste boekjaar bestaande verhouding aangeeft tussen het risicokapitaal dat ten laste van de onderneming blijft, na overdracht en retrocessie uit hoofde van herverzekering, en het risicokapitaal zonder aftrek van de herverzekering; dit verhoudingsgetal mag in geen geval lager zijn dan 50 %; na een met bewijs gestaafde aanvraag van de verzekeringsonderneming bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van oorsprong en na goedkeuring door deze autoriteit, kunnen bedragen die door een instrument voor herfinanciering kunnen worden vergoed, zoals bedoeld in artikel 46 van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] worden beschouwd als aftrekbare posten uit hoofde van retrocessie 10) Het volgende artikel 28bis wordt ingevoegd: Artikel 28bis Solvabiliteitsmarge voor verzekeringsondernemingen die herverzekeringsactiviteiten uitoefenen 1. Elke lidstaat past op verzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor op zijn grondgebied is gevestigd de bepalingen van de artikelen 35 tot en met 39 van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] toe ten aanzien van hun werkzaamheden op het gebied van geaccepteerde herverzekeringen, wanneer aan een van de volgende voorwaarden is voldaan: 2. Elke lidstaat kan besluiten op de in het eerste lid bedoelde verzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor op zijn grondgebied is gevestigd de bepalingen van artikel 34 van Richtlijn 200./../EG [herverzekeringsrichtlijn] ten aanzien van hun werkzaamheden op het gebied van geaccepteerde herverzekeringen toe te passen, wanneer aan een van de in lid 1, genoemde voorwaarden is voldaan. In dit geval verlangt de lidstaat in kwestie dat alle activa die door de verzekeringsonderneming ter dekking van de verzekeringstechnische reserves, die overeenkomen met hun herverzekeringsactiviteiten worden gebruikt, van de rechtstreekse verzekeringsactiviteiten van de verzekeringsonderneming gescheiden beheerd en georganiseerd worden, zonder dat een overdracht mogelijk is. In dit geval en voorzover hun herverzekeringsactiviteiten in het geding zijn, vallen herverzekeringsondernemingen niet onder de bepalingen van de artikelen 22 tot en met 26. De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten de in de tweede alinea genoemde scheiding controleren. 11) Artikel 37, lid 4 luidt als volgt: 4. De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten de op herverzekering gebaseerde reductie van de solventiemarge, als vastgesteld in overeenstemming met artikel 28, kunnen verlagen, wanneer: Artikel 60 Wijzigingen in Richtlijn 98/78/EG Richtlijn 98/78/EG wordt als volgt gewijzigd: (1) De titel wordt vervangen door: Richtlijn 98/78/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 1998 betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen in een verzekerings- of herverzekeringsgroep (2) Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd: b) Het volgende punt (l) wordt toegevoegd: (3) De artikelen 2, 3 en 4 worden vervangen door: Artikel 2 Toepassing van aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen 1. In aanvulling op het bepaalde in Richtlijnen 73/239/EEG, 2002/83/EG van het Europees Parlement en de Raad* en 200./…/EG (herverzekeringsrichtlijn), waarin het toezicht op verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen wordt geregeld, stellen de lidstaten een aanvullend toezicht in op de verzekeringsonderneming of de herverzekeringsonderneming die een deelnemende onderneming is in tenminste één verzekeringsonderneming, herverzekeringsonderneming, verzekeringsonderneming van een derde land of herverzekeringsonderneming van een derde land, op de in de artikelen 5, 6, 8 en 9 voorgeschreven wijze. 2. Iedere verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming waarvan de moederonderneming een verzekeringsholding, een verzekeringsonderneming van een derde land of een herverzekeringsonderneming van een derde land is, wordt aan aanvullend toezicht onderworpen op de in artikel 5, lid 2 en de artikelen 6, 8 en 10 voorgeschreven wijze. 3. Iedere verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming waarvan de moederonderneming een gemengde verzekeringsholding is wordt aan aanvullend toezicht onderworpen op de in artikel 5, lid 2, en de artikelen 6 en 8 beschreven wijze. Artikel 3 Bereik van het aanvullende toezicht 1. Het uitoefenen van het aanvullende toezicht overeenkomstig artikel 2 betekent geenszins dat de bevoegde autoriteiten een toezichtsfunctie moeten uitoefenen ten aanzien van een verzekeringsonderneming van een derde land, een herverzekeringsonderneming van een derde land, een gemengde verzekeringsholding of een gemengde verzekeringsholding als zodanig. 2. Bij het aanvullende toezicht wordt rekening gehouden met de volgende in de artikelen 5, 6, 8, 9 en 10 vermelde ondernemingen: 3. Onverminderd het bepaalde in bijlage I, punt 2.5 en bijlage II, punt 4, kunnen de lidstaten besluiten om bij het in artikel 2 bedoelde aanvullende toezicht geen rekening te houden met ondernemingen met hun hoofdkantoor in een derde land waar juridische belemmeringen bestaan voor de overdracht van de nodige informatie. Bovendien kunnen de met de uitoefening van het aanvullende toezicht belaste bevoegde autoriteiten per geval besluiten hoe in de volgende gevallen een onderneming buiten het in artikel 2 bedoelde aanvullende toezicht te houden: Artikel 4 Tot uitoefening van het aanvullende toezicht bevoegde autoriteiten 1. Het aanvullende toezicht wordt uitgeoefend door de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de verzekeringsonderneming of de herverzekeringsonderneming overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 73/239/EEG, artikel 4 van Richtlijn 2002/83/EG of artikel 3 van Richtlijn 200./…/EG (herverzekeringsrichtlijn) vergunning is verleend. 2. Indien verzekeringsondernemingen of herverzekeringsondernemingen waaraan in twee of meer lidstaten vergunning is verleend, als moederonderneming dezelfde verzekeringsholding, verzekeringsonderneming van een derde land, herverzekeringsonderneming van een derde land of gemengde verzekeringsholding hebben, kunnen de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten trachten overeenstemming te bereiken over de vraag wie van hen het aanvullende toezicht zal uitoefenen. 3. Indien er in een lidstaat meer dan één bevoegde autoriteit is voor het prudentiële toezicht op verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen, neemt die lidstaat de nodige maatregelen om de onderlinge coördinatie tussen die autoriteiten te organiseren. ___________________ * PB L 345 van 19.12.2002, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2005/1/EG. (4) Artikel 5, lid 1 wordt vervangen door: 1. De lidstaten bepalen dat de bevoegde autoriteiten eisen dat iedere verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming die aan het aanvullende toezicht onderworpen is, over adequate interne controleprocedures beschikt om de gegevens en informatie te kunnen verschaffen die relevant zijn voor de uitoefening van dat aanvullende toezicht. (5) De artikelen 6, 7 en 8 worden vervangen door: Artikel 6 Toegang tot informatie 1. De lidstaten bepalen dat hun bevoegde autoriteiten die het aanvullende toezicht uitoefenen, toegang hebben tot alle informatie die relevant is voor de uitoefening van het toezicht op een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming die aan dat aanvullende toezicht onderworpen is. De bevoegde autoriteiten mogen de mededeling van de vereiste informatie alleen rechtstreeks van de in artikel 3, lid 2, bedoelde betrokken ondernemingen verlangen wanneer die informatie wel aan de verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming is gevraagd, maar niet is verkregen. 2. De lidstaten bepalen dat hun bevoegde autoriteiten op hun grondgebied de in lid 1 bedoelde informatie zelf, dan wel via personen die zij daartoe aanwijzen, ter plaatse kunnen verifiëren bij: 3. Indien de bevoegde autoriteiten van een lidstaat bij de toepassing van dit artikel in bepaalde gevallen belangrijke informatie wensen te verifiëren betreffende een in een andere lidstaat gelegen onderneming die een verbonden verzekeringsonderneming, een verbonden herverzekeringsonderneming, een dochteronderneming, een moederonderneming of een dochteronderneming van een moederonderneming van de aan het aanvullende toezicht onderworpen verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming is, verzoeken zij de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaat om deze verificatie uit te voeren. De autoriteiten die een dergelijk verzoek ontvangen, moeten hieraan binnen het kader van hun bevoegdheden gevolg geven door de verificatie zelf te verrichten, door de verzoekende autoriteiten toestemming te verlenen om de verificatie te verrichten, dan wel door toe te staan dat de verificatie door een accountant of een deskundige wordt verricht. De bevoegde autoriteit die het verzoek heeft ingediend kan, indien zij dit wenst, deelnemen aan de verificatie wanneer zij deze niet zelf verricht. Artikel 7 Samenwerking tussen bevoegde autoriteiten 1. Indien verzekeringsondernemingen of herverzekeringsondernemingen die in verschillende lidstaten zijn gevestigd, rechtstreeks of middellijk verbonden zijn of een gemeenschappelijke deelnemende onderneming hebben, verstrekken de bevoegde autoriteiten van iedere lidstaat elkaar op verzoek alle dienstige informatie die uitoefening van het toezicht in het kader van deze richtlijn mogelijk maakt of kan vergemakkelijken en doen zij eigener beweging mededeling van alle informatie die hun essentieel lijkt voor de andere bevoegde autoriteiten. 2. Indien een verzekeringsonderneming en hetzij een kredietinstelling in de zin van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad*, hetzij een beleggingsonderneming in de zin van Richtlijn 93/22/EEG, hetzij beide, rechtstreeks of middellijk verbonden zijn dan wel een gemeenschappelijke deelnemende onderneming hebben, werken de bevoegde autoriteiten nauw samen met de autoriteiten die van overheidswege belast zijn met het toezicht op die andere ondernemingen. Onverminderd hun respectieve bevoegdheden verstrekken deze autoriteiten elkaar alle informatie die de vervulling van hun taak kan vergemakkelijken, in het bijzonder in het kader van deze richtlijn. 3. De op grond van deze richtlijn ontvangen informatie, en met name de in deze richtlijn bedoelde uitwisseling van informatie tussen bevoegde autoriteiten, valt onder het beroepsgeheim als omschreven in artikel 16 van Richtlijn 92/49/EEG, artikel 16 van Richtlijn 2002/83/EG en de artikelen 24 tot en met 30 van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn]. Artikel 8 Transacties binnen een groep 1. De lidstaten bepalen dat de bevoegde autoriteiten algemeen toezicht uitoefenen op transacties tussen: Deze transacties hebben met name betrekking op: 2. De lidstaten bepalen dat de verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen passende risicobeheermethoden en interne controlemechanismen, met inbegrip van deugdelijke verslagleggings- en boekhoudprocedures, moeten instellen met het oog op de identificaties, de meting, de bewaking en de controle van de in lid 1 genoemde transacties. De lidstaten bepalen tevens dat de verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen ten minste éénmaal per jaar bij de bevoegde autoriteiten verslag moeten uitbrengen van belangrijke transacties. Deze procedures en mechanismen worden door de bevoegde autoriteiten onderzocht. Blijkt uit deze informatie dat de solvabiliteit van de verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming wordt of dreigt te worden ondermijnd, dan neemt de bevoegde autoriteit passende maatregelen op het niveau van de verzekeringsonderneming of de herverzekeringsonderneming. ____________________ * PB L 126 van 26.5.2000, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2005/1/EG. (6) Artikel 9, lid 3 wordt vervangen door: 3. Indien uit de in lid 1 bedoelde berekening blijkt dat de aangepaste solvabiliteit negatief is, dan nemen de bevoegde autoriteiten passende maatregelen op het niveau van de betrokken verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming. (7) Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd: (a) De titel wordt vervangen door: Verzekeringsholdings, verzekeringsondernemingen van een derde land en herverzekeringsondernemingen van een derde land b) de leden 2 en 3 worden vervangen door: 2. In het in artikel 2, lid 2, bedoelde geval worden alle met de verzekeringsholding, de verzekeringsonderneming van een derde land of de herverzekeringsonderneming van een derde land verbonden ondernemingen bij de berekening betrokken op de wijze als bedoeld in bijlage II. 3. Indien de bevoegde autoriteiten op grond van die berekening van mening zijn dat de solvabiliteit van een verzekerings- of herverzekeringsdochter van de verzekeringsholding, de verzekeringsonderneming van een derde land of de herverzekeringsonderneming van een derde land wordt, of dreigt te worden ondermijnd, nemen de bevoegde autoriteiten passende maatregelen op het niveau van die verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming. (8) Artikel 10bis wordt als volgt gewijzigd: a) lid 1, onder (b) wordt vervangen door: (b) Lid 2 wordt vervangen door: 2. De in lid 1 bedoelde overeenkomsten hebben in het bijzonder ten doel te waarborgen dat: (9) De bijlagen I en II worden vervangen door de tekst van bijlage II bij deze richtlijn. TITEL X OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN Artikel 61 Door bestaande herverzekeringsondernemingen verkregen rechten 1. Herverzekeringsondernemingen die onder de onderhavige richtlijn vallen en die reeds vóór de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn over een vergunning beschikten of gerechtigd waren om het herverzekeringsbedrijf uit te oefenen overeenkomstig de bepalingen van de lidstaten waarin zij hun hoofdkantoor hebben, worden geacht over een vergunning te beschikken overeenkomstig artikel 3. Zij zijn evenwel verplicht om te voldoen aan de bepalingen van deze richtlijn betreffende de uitoefening van het herverzekeringsbedrijf en de in artikel 6, onder a), c), d), de artikelen 7, 8 en 12 en de artikelen 32 tot en met 41 gestelde voorwaarden vanaf de datum van inwerkingtreding van de voor de naleving van deze richtlijn vereiste wetten, regelingen en administratieve voorschriften, zoals bedoeld in artikel 64, lid 1. 2. De lidstaten kunnen aan de in lid 1 bedoelde herverzekeringsondernemingen die op de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn niet aan artikel 6, onder a), de artikelen 7 en 8 en de artikelen 32 tot en met 40 voldoen een termijn van ... (27) toestaan om aan deze voorwaarden te voldoen. Artikel 62 Herverzekeringsondernemingen die hun werkzaamheden beëindigen 1. Herverzekeringsondernemingen die op ... (28) * het sluiten van nieuwe herverzekeringsovereenkomsten hebben gestaakt en uitsluitend hun bestaande portefeuille beheren met het oog op de beëindiging van hun werkzaamheden, vallen niet onder deze richtlijn. 2. De lidstaten stellen een lijst op van de betrokken herverzekeringsondernemingen en delen deze lijst aan alle andere lidstaten mee. Artikel 63 Overgangsperiode voor de artikelen 57, lid 3 en 59, lid 6 Een lidstaat mag de toepassing van de bepalingen van artikel 57, lid 3 van de onderhavige richtlijn houdende wijziging van artikel 15, lid 3 van Richtlijn 73/239/EEG en van het bepaalde in artikel 59, lid 6 van de onderhavige richtlijn houdende wijziging van artikel 20, lid 4 van Richtlijn 2002/83/EG uitstellen, tot ... (29) . Artikel 64 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk ... (30) * aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie die bepalingen onverwijld mee. Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor de verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 65 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Artikel 66 Geadresseerden Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De voorzitter De voorzitter BIJLAGE I Rechtsvorm van herverzekeringsondernemingen: BIJLAGE II Bijlagen I en II bij Richtlijn 98/78/EG worden vervangen door: Bijlage I BEREKENING VAN DE AANGEPASTE SOLVABILITEIT VAN VERZEKERINGSONDERNEMINGEN EN HERVERZEKERINGSONDERNEMINGEN 1. KEUZE VAN DE BEREKENINGSMETHODE EN ALGEMENE BEGINSELEN A. De lidstaten bepalen dat de berekening van de aangepaste solvabiliteit van de in artikel 2, lid 1, bedoelde verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen wordt uitgevoerd volgens een van de in punt 3 beschreven methoden. Een lidstaat kan evenwel bepalen dat de bevoegde autoriteiten van de in punt 3 bedoelde methoden een andere dan de door de lidstaat gekozen methode toestaan of opleggen. B. Proportionaliteit Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming wordt het proportionele deel van de deelnemende onderneming in de met haar verbonden ondernemingen in aanmerking genomen. Onder proportioneel deel wordt verstaan ofwel, bij toepassing van methode 1 of methode 2, het gedeelte van het geplaatste kapitaal dat rechtstreeks of middellijk het eigendom is van de deelnemende onderneming, ofwel, bij toepassing van methode 3, de percentages die worden gebruikt voor de opstelling van de geconsolideerde jaarrekening. Ongeacht welke methode wordt toegepast, wordt echter, indien de verbonden onderneming een dochteronderneming is en een solvabiliteitstekort vertoont, het totale solvabiliteitstekort van de dochteronderneming in aanmerking genomen. Ingeval de bevoegde autoriteiten van mening zijn dat de aansprakelijkheid van de moederonderneming die een gedeelte van het kapitaal in eigendom heeft, strikt en ondubbelzinnig tot dat gedeelte van het kapitaal beperkt is, kunnen deze bevoegde autoriteiten toestaan dat het solvabiliteitstekort van de dochteronderneming evenwel op proportionele grondslag in aanmerking wordt genomen. Wanneer tussen sommige van de ondernemingen in een verzekerings- of herverzekeringsgroep geen kapitaalbanden bestaan, bepaalt de bevoegde autoriteit welk proportioneel gedeelte in aanmerking moet worden genomen. C. Uitsluiting van het meermalen gebruiken van vermogensbestanddelen voor de solvabiliteitsmarge C.1. Algemene behandeling van de vermogensbestanddelen voor de solvabiliteitsmarge Ongeacht welke methode wordt toegepast bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of een herverzekeringsonderneming, moet worden uitgesloten dat de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge, meerdere malen worden gebruikt voor de verschillende verzekeringsondernemingen die bij die berekening betrokken zijn. Daartoe worden, voorzover de in punt 3 beschreven methoden daarin nog niet voorzien, van de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of een herverzekeringsonderneming uitgesloten: C.2. Behandeling van bepaalde vermogensbestanddelen Onverminderd het bepaalde in punt C.1, mogen: alleen in de berekening worden betrokken voorzover zij in aanmerking mogen worden genomen voor de dekking van het solvabiliteitsmargevereiste van die verbonden onderneming. Geplaatst maar niet-gestort aandelenkapitaal dat een potentiële verplichting van de zijde van de deelnemende onderneming vormt, wordt echter geheel van de berekening uitgesloten. Geplaatst maar niet-gestort aandelenkapitaal van de deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming dat een potentiële verplichting van de zijde van een verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming vormt, wordt eveneens van de berekening uitgesloten. Geplaatst maar niet-gestort aandelenkapitaal van een verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming dat een potentiële verplichting van de zijde van een andere met dezelfde deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming verbonden onderneming vormt, wordt van de berekening uitgesloten. C.3. Overdraagbaarheid Indien de bevoegde autoriteiten van mening zijn dat bepaalde andere dan de in punt C.2 bedoelde vermogensbestanddelen die voor de solvabiliteitsmarge van een verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming in aanmerking mogen worden genomen, niet effectief beschikbaar kunnen komen voor de dekking van het solvabiliteitsmargevereiste van de deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, mogen deze vermogensbestanddelen slechts in de berekening worden opgenomen voorzover zij in aanmerking mogen worden genomen voor de dekking van het solvabiliteitsmargevereiste van de verbonden onderneming. C.4. De som van de in de punten C.2 en C.3 bedoelde vermogensbestanddelen mag het solvabiliteitsmargevereiste van de verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming niet overschrijden D. Uitsluiting van het creëren van vermogensbestanddelen binnen een groep Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit worden buiten beschouwing gelaten de voor de solvabiliteitsmarge in aanmerking te nemen vermogensbestanddelen die afkomstig zijn van de wederzijdse financiering tussen de verzekeringsonderneming of de herverzekeringsonderneming en: Voorts worden buiten beschouwing gelaten de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van een met de verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming, wanneer die elementen afkomstig zijn van de wederzijdse financiering met een andere met die verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming verbonden onderneming. Er is met name sprake van wederzijdse financiering wanneer een verzekeringsonderneming of een herverzekeringsonderneming of een van de daarmee verbonden ondernemingen houdster is van aandelen in of leningen verstrekt aan een andere onderneming die, rechtstreeks of middellijk, houdster is van een vermogensbestanddeel dat in aanmerking mag worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de eerste onderneming. E. De bevoegde autoriteiten zien erop toe dat de aangepaste solvabiliteit met dezelfde frequentie wordt berekend als die welke geldt voor de berekening van de solvabiliteitsmarge voor verzekeringsondernemingen of herverzekeringsondernemingen ingevolge de Richtlijnen 73/239/EEG, 2002/83/EG en 200./../EG [herverzekeringsrichtlijn] . De activa en passiva worden gewaardeerd overeenkomstig de Richtlijnen 73/239/EEG, 2002/83/EG, 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] en 91/674/EEG. 2. TOEPASSING VAN DE BEREKENINGSMETHODEN 2.1. Verbonden verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen. De aangepaste solvabiliteit wordt berekend volgens de algemene beginselen en de methoden die in deze bijlage zijn vastgesteld. Wanneer de verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming meer dan één met haar verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming heeft, wordt in alle methoden de aangepaste solvabiliteit berekend door elk van deze verbonden verzekeringsondernemingen of herverzekeringsonderneming te integreren. Zijn er opeenvolgende deelnemingen (een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming is, bijvoorbeeld, deelnemende onderneming in een andere verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming die op haar beurt deelnemende onderneming is in een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming), dan wordt de aangepaste solvabiliteit berekend voor iedere deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming die ten minste één verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming heeft. De lidstaten kunnen ervan afzien de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming te berekenen: De lidstaten kunnen ook ervan afzien de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming te berekenen wanneer het gaat om een met een andere verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming, een herverzekeringsonderneming of een verzekeringsholding verbonden verzekeringsonderneming met hoofdkantoor in een andere lidstaat, indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten overeengekomen zijn de uitoefening van het aanvullende toezicht aan de bevoegde autoriteit van die andere lidstaat toe te vertrouwen. In alle gevallen mag de afwijking slechts worden toegestaan indien de bevoegde autoriteiten de zekerheid hebben verkregen dat de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de bij de berekening betrokken verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming adequaat over voornoemde ondernemingen verdeeld zijn. De lidstaten kunnen bepalen dat, wanneer een verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming haar hoofdkantoor heeft in een andere lidstaat dan de verzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, bij de berekening met betrekking tot de verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming rekening wordt gehouden met de solvabiliteitspositie zoals die door de bevoegde autoriteiten van die andere lidstaat wordt beoordeeld. 2.2. Verzekeringstussenholdings Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming met een deelneming in een verbonden verzekeringsonderneming, een verbonden herverzekeringsonderneming of in een verzekeringsonderneming van een derde land of een herverzekeringsonderneming van een derde land, middels een verzekeringsholding, wordt rekening gehouden met de positie van de verzekeringstussenholding. Louter voor deze berekening, die wordt uitgevoerd overeenkomstig de algemene beginselen en de methoden die in deze bijlage omschreven zijn, wordt deze verzekeringsholding behandeld als betrof het een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming die onderworpen was aan een solvabiliteitsvereiste gelijk aan nul en aan dezelfde voorwaarden als die van artikel 16 van Richtlijn 73/239/EEG, artikel 27 van Richtlijn 2002/83/EG of artikel 36 van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] wat betreft de vermogensbestanddelen voor de solvabiliteitsmarge. 2.3. Verbonden verzekerings- of herverzekeringsondernemingen met hoofdkantoor in derde landen Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming in een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming van een derde land, wordt deze laatste, louter voor de berekening, op soortgelijke wijze behandeld als een verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming, waarbij de algemene beginselen en methoden van deze bijlage worden toegepast. Wanneer het derde land waar deze verbonden onderneming haar hoofdkantoor heeft, haar onderwerpt aan een vergunning en aan ten minste een soortgelijk solvabiliteitsvereiste als dat van de Richtlijnen 73/239/EEG, 2002/83/EG of 200./../EG (herverzekeringsrichtlijn), gelet op de vermogensbestanddelen ter dekking van dat vereiste, kunnen de lidstaten evenwel bepalen dat bij de berekening met betrekking tot deze laatste onderneming rekening wordt gehouden met het solvabiliteitsvereiste en met de voor het nakomen van dat vereiste in aanmerking komende vermogensbestanddelen, als voorgeschreven door het betrokken derde land 2.4. Verbonden kredietinstellingen, beleggingsondernemingen en financiële instellingen Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming in een kredietinstelling, beleggingsonderneming of financiële instelling van een derde land, zijn de bepalingen van artikel 16 van Richtlijn 73/239/EEG, van artikel 27 van Richtlijn 2002/83/EG en van artikel 36 van Richtlijn 200./.../EG mutatis mutandis van toepassing op de aftrek van deze deelnemingen, evenals de bepalingen op grond waarvan de lidstaten onder bepaalde omstandigheden alternatieve methoden mogen toestaan of mogen toestaan dat deze deelnemingen niet worden afgetrokken. 2.5. Niet-beschikbaarheid van noodzakelijke informatie Wanneer de bevoegde autoriteiten om enigerlei reden niet beschikken over de informatie die nodig is voor de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming met betrekking tot een verbonden onderneming met hoofdkantoor in een lidstaat of in een derde land, wordt de boekwaarde van deze onderneming in de deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming in mindering gebracht op de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de aangepaste solvabiliteitsmarge. In dat geval worden aan deze deelneming verbonden stille meerwaarden niet als vermogensbestanddeel dat in aanmerking mag worden genomen voor de aangepaste solvabiliteitsmarge, aanvaard. 3. BEREKENINGSWIJZEN Methode 1: Aftrek en aggregatie De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming is het verschil tussen: Wanneer de deelneming in de verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming geheel of ten dele bestaat in de vorm van middellijke eigendom, dan wordt in punt ii) a) de waarde van die middellijke eigendom meegenomen, met inachtneming van de desbetreffende successieve interesten, en worden in de punten i) b) en ii) c) meegenomen de overeenkomstige proportionele delen van, respectievelijk, de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming en het solvabiliteitsvereiste van de verbonden verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming. Methode 2: Aftrek van een vereiste De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming is het verschil tussen: en Voor de waardering van de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge, worden deelnemingen in de zin van deze richtlijn gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode, overeenkomstig de optie bedoeld in artikel 59, lid 2, onder b), van Richtlijn 78/660/EEG. Methode 3: Methode op basis van consolidatie van jaarrekeningen De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming wordt berekend aan de hand van de geconsolideerde jaarrekeningen. De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming is het verschil tussen: de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge berekend op basis van de geconsolideerde gegevens en De Richtlijnen 73/239/EEG, 2002/83/EG, 200./.../EG (herverzekeringsrichtlijn) en 91/674/EEG zijn van toepassing voor de berekening van de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge en van het solvabiliteitsvereiste op basis van de geconsolideerde gegevens. Bijlage II AANVULLEND TOEZICHT VOOR VERZEKERINGSONDERNEMINGEN EN HERVERZEKERINGSONDERNEMINGEN DIE DOCHTERONDERNEMINGEN ZIJN VAN EEN VERZEKERINGSHOLDING OF VAN EEN VERZEKERINGSONDERNEMING VAN EEN DERDE LAND OF EEN HERVERZEKERINGSONDERNEMING VAN EEN DERDE LAND 1. In het geval van meerdere in artikel 2, lid 2, bedoelde verzekeringsondernemingen of herverzekeringsondernemingen die dochterondernemingen zijn van een verzekeringsholding of van een verzekeringsonderneming van een derde land of een herverzekeringsonderneming van een derde land en die in verschillende lidstaten gevestigd zijn, zorgen de bevoegde autoriteiten ervoor dat de in deze bijlage beschreven methode coherent wordt toegepast. De bevoegde autoriteiten oefenen het aanvullende toezicht uit met dezelfde frequentie als die welke geldt voor de berekening van de solvabiliteitsmarge voor verzekeringsondernemingen of herverzekeringsondernemingen overeenkomstig de Richtlijnen 73/239/EEG, 2002/83/EG en 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] . 2. De lidstaten kunnen ervan afzien de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming overeenkomstig deze bijlage te berekenen: In het geval van opeenvolgende deelnemingen (bijvoorbeeld een verzekeringsholding dan wel een verzekerings- of herverzekeringsonderneming die zelf eigendom is van een verzekeringsholding of een verzekeringsonderneming van een derde land of een herverzekeringsonderneming van een derde land) hoeven de lidstaten de berekeningen van deze bijlage slechts toe te passen ten aanzien van de uiteindelijke moeder van de verzekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming die als verzekeringsholding dan wel als verzekeringsonderneming van een derde land of herverzekeringsonderneming van een derde land is aan te merken. 3. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat ten aanzien van de verzekeringsholding, de verzekeringsonderneming van een derde land of de herverzekeringsonderneming van een derde land soortgelijke berekeningen worden uitgevoerd als die welke in bijlage I zijn omschreven. Dit betekent dat de in bijlage I beschreven algemene beginselen en methoden worden toegepast ten aanzien van de verzekeringsholding dan wel de verzekeringsonderneming van een derde land of de herverzekeringsonderneming van een derde land. Louter voor deze berekening wordt deze moederonderneming behandeld als betrof het een ver zekeringsonderneming of herverzekeringsonderneming die onderworpen was aan: en gelden voor deze moederonderneming dezelfde voorwaarden als die van artikel 16 van Richtlijn 73/239/EEG, artikel 27 van Richtlijn 2002/83/EG en artikel 36 van Richtlijn 200./.../EG [herverzekeringsrichtlijn] wat betreft de vermogensbestanddelen die in aanmerking worden genomen voor de solvabiliteitsmarge. 4. Niet-beschikbaarheid van noodzakelijke informatie Wanneer de bevoegde autoriteiten om enigerlei reden niet beschikken over voor de berekening overeenkomstig deze bijlage noodzakelijke informatie betreffende een verbonden onderneming met hoofdkantoor in een lidstaat of in een derde land, wordt de boekwaarde van deze onderneming in de deelnemende onderneming in mindering gebracht op de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de berekening overeenkomstig deze bijlage. In dat geval worden aan deze deelneming verbonden stille meerwaarden niet als vermogensbestanddeel dat in aanmerking mag worden genomen voor deze berekening, aanvaard. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2004)0490 ) (1) , – gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0181/2004), – gelet op artikel 51 van zijn Reglement, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (CESE 251/05) – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie regionale ontwikkeling ( A6-0145/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het initiatief van het Koninkrijk Zweden (10215/2004) (1) , – gelet op artikel 34, lid 2, letter b) van het EU-Verdrag, – gelet op artikel 39, lid 1 van het EU-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0153/2004), – gelet op de artikelen 93 en 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0162/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het initiatief van het Koninkrijk Zweden, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad de oorspronkelijke tekst dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het initiatief van het Koninkrijk Zweden; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regering van het Koninkrijk Zweden. (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien de tekst van de Raad (15599/2004), – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2004)0221 ) (1) , – gelet op artikel 34, lid 2, letter c) van het EU-Verdrag, – gelet op artikel 39, lid 1 van het EU-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0007/2004), – gelet op de artikelen 93 en 51 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie juridische zaken ( A6-0160/2005 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de tekst van de Raad, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de ter raadpleging voorgelegde tekst; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – onder verwijzing naar zijn resoluties over vroegere jaarverslagen van de Commissie en van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), – gezien het jaarverslag van de Commissie over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en fraudebestrijding ( COM(2004)0573 ), met inbegrip van de bijlagen (SEC(2004)1058 en SEC(2004)1059), – gezien de mededeling van de Commissie "Bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen - fraudebestrijding - Actieplan 2004-2005" ( COM(2004)0544 ), – gezien het activiteitenverslag van OLAFvoor het in juni 2004 afgelopen verslagjaar (1) , – gezien het activiteitenverslag van de Raad van toezicht van OLAF (2) voor de verslagperiode van juni 2003 tot juli 2004, – gezien het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over het begrotingsjaar 2003 (3) , – gelet op artikel 276, lid 3 en artikel 280, lid 5 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 45 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en de adviezen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie regionale ontwikkeling ( A6-0151/2005 ), Omvang van de gemelde onregelmatigheden en fraudegevallen 1. stelt vast dat de lidstaten in 2003 op het gebied van eigen middelen, landbouwuitgaven en structurele beleidsmaatregelen onregelmatigheden en fraudegevallen voor een bedrag van in totaal 922 miljoen EUR hebben gemeld; de door de lidstaten naar Brussel gezonden cijfers kunnen als volgt worden uitgesplitst: 2. stelt vast dat de gemelde schade in 2002 een totaalvolume van 1,15 miljard EUR had en daarmee groter was dan in 2003; herinnert eraan dat de betekenis van dergelijke schommelingen van het schadevolume tussen twee jaren niet overgewaardeerd mag worden en dat hierop een groot aantal factoren van invloed kan zijn; 3. onderstreept evenwel dat over een langere periode beschouwd het schadevolume bij het EOGFL duidelijk afneemt, terwijl de structuurfondsen een forse stijging te zien geven; zo bedroeg in 2000 het gemelde schadevolume bij het EOGFL nog 474,6 miljoen EUR, terwijl het cijfer bij de structuurfondsen in 2000 slechts 114,3 miljoen EUR was; inmiddels hebben beide sectoren qua relatieve betekenis bijna elkaars plaats in de fraudestatistiek ingenomen; 4. verzoekt de lidstaten de nodige maatregelen te nemen om de systemen voor de controle op en het beheer van de structuurfondsen te verbeteren, teneinde te bereiken dat enerzijds het gevaar van fraude wezenlijk wordt verminderd en anderzijds de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1681/94 (4) volledig worden uitgevoerd, vooral met betrekking tot de procedure voor tijdige, duidelijke en volledige kennisgevingen; 5. stelt vast dat OLAF in de verslagperiode 637 nieuwe gevallen heeft geregistreerd en dat de financiële consequenties van alle gevallen die op 30 juni 2004 nog voorwerp van lopend onderzoek waren, geraamd zijn op 1,37 miljard EUR; 6. stelt voorts vast dat de omvang van de schade als gevolg van alle gevallen ten aanzien waarvan OLAF aan het einde van de verslagperiode (juli 2003-juni 2004) vervolgmaatregelen heeft genomen, 1,76 miljard EUR bedroeg (5) ; 7. stelt vast dat aan het eind van de OLAF-verslagperiode 55 onderzoeken in de nieuwe lidstaten en toetredingslanden gaande waren, waarbij het vooral ging om de sectoren externe steun, sigaretten en landbouw; onderstreept in dit verband het nut van het coördinatiesysteem fraudebestrijding; 8. betreurt dat tot op heden de vergelijkbaarheid van de door de Commissie en OLAF ingediende verslagen te wensen overlaat, en is verheugd over de geplande harmonisatie van de verslagperioden; Terugvordering van te veel of ten onrechte betaalde middelen 9. herinnert eraan dat op het gebied van de eigen middelen, de landbouwuitgaven en de structurele beleidsmaatregelen in totaal 3 miljard EUR uit 2003 en voorgaande jaren moet worden teruggevorderd (6) ; 10. pleit voor een vereenvoudiging van de definities van soorten fraude en opsporingsmethoden; verzoekt de Commissie en OLAF een zodanige verdeling van de taken in de landbouwsector overeen te komen dat OLAF voortaan verantwoordelijk is voor het onderzoek en het directoraat-generaal landbouw en plattelandsontwikkeling (DG AGRI) voor terugvorderingen; 11. wijst eveneens op het speciale verslag nr. 3/2004 van de Europese Rekenkamer over de terugvordering van onregelmatige betalingen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (7) : tussen 1971 en september 2004 zijn in deze sector onregelmatigheden voor een bedrag van 3,1 miljard EUR gemeld; 626 miljoen EUR (20,2%) is teruggevorderd van de ontvangers, 156 miljoen EUR (5%) kwam ten laste van het EOGFL en 144 miljoen EUR (4,6%) ten laste van de lidstaten; hieruit volgt dat nog 2,2 miljard EUR (70%) teruggevorderd zou moeten worden; 12. onderstreept dat in de eerste plaats de lidstaten verantwoordelijk zijn voor een snelle en efficiënte terugvordering van verloren gegane begrotingsmiddelen; betreurt het dat de lidstaten zich tot op heden niet genoeg van deze verantwoordelijkheid hebben gekweten en met name hun verplichtingen inzake verslaglegging jegens de Commissie slechts onvolledig nakomen; 13. is verheugd over het werk van de task force "terugvordering", die zich bezighoudt met de uitstaande bedragen in de landbouwsector en tot maart 2005 ongeveer 4 000 gevallen moet wegwerken; is in dit verband dankbaar voor het speciale verslag nr. 3/2004 van de Europese Rekenkamer over de terugvordering van onregelmatige betalingen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid; 14. spreekt zijn lof uit over de vooruitgang die de task force "terugvordering" inmiddels heeft geboekt; zo is vastgesteld dat van de 2,18 miljard EUR 812 miljoen EUR door lopende rechtszaken is geblokkeerd en dat 247 miljoen EUR door de lidstaten als oninbaar wordt aangemerkt (bijvoorbeeld als gevolg van faillissement); hieruit volgt dat op dit moment 1,12 miljard EUR teruggevorderd zou moeten worden; 15. vindt het verheugend dat door een concrete toetsing van afzonderlijke gevallen het terug te vorderen bedrag van 1,12 miljard EUR verder is teruggebracht tot 765 miljoen EUR (bijvoorbeeld door het vermijden van dubbele vermeldingen); 16. stelt vast dat volgens de analyse van de task force van het genoemde bedrag van 765 miljoen EUR 115 miljoen EUR ten laste dient te komen van het EOGFL, en 650 miljoen EUR ten laste van de lidstaten; de lidstaten zijn hiervan reeds schriftelijk op de hoogte gesteld; 17. uit zijn kritiek op het feit dat vaak de landen waar de gemelde onregelmatigheden de grootste financiële schade vertegenwoordigen (2003: Spanje 112 367 457 EUR, Italië 16 896 556 EUR en Frankrijk 12 221 826 EUR) ook het laagste terugvorderingspercentage laten zien (2003: Spanje 4,9%, Italië 13,9% en Frankrijk 15,6%); bij de uitvoerrestituties is Spanje verantwoordelijk voor bijna 50% van de totale schade (2003: 8 694 350 EUR van in totaal 17 514 557 EUR), maar heeft het slechts 9,3% teruggevorderd; 18. hoopt dat de task force die in 2003 is opgericht om de gevallen van vóór 1999 te bestuderen, een deel van de achterstand zal weten op te lossen; 19. herinnert opnieuw (8) aan de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, dat reeds in zijn arrest van 11 oktober 1990 (zaak C-34/89, Italiaanse Republiek tegen de Commissie (9) ) de lidstaten heeft opgeroepen om de algemene zorgvuldigheidsplicht in acht te nemen; 20. is van mening dat het niet terugvorderen van onregelmatige betalingen binnen vier jaar (door middel van bestuurlijke maatregelen) respectievelijk binnen acht jaar (langs gerechtelijke weg) een grove schending van de zorgvuldigheidsplicht is; het betrokken land dient dan te worden verplicht om het verschuldigde bedrag zelf op te brengen; op deze wijze zouden de lidstaten ertoe kunnen worden aangezet in een vroeg stadium de verantwoordelijkheid op zich te nemen en pro-actief fouten te corrigeren; een dergelijke benadering zou het werk van de Commissie vereenvoudigen, die tegenover het Parlement rekenschap verschuldigd is; is daarom ingenomen met de voorstellen van de Commissie, die in deze richting gaan (10) ; 21. is voorts verheugd over het voornemen van de Commissie om het stelsel van de "zwarte lijst" te verbeteren en verzoekt de Commissie alle opties te onderzoeken om dit instrument om te vormen tot een doeltreffend middel voor de fraudebestrijding en eventueel verder te laten reiken dan het landbouwgebied; Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk maken reeds van deze mogelijkheid gebruik; 22. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie verslag uit te brengen over de tekortkomingen van het systeem van de "zwarte lijst" (Verordening (EG) nr. 1469/95 van de Raad van 22 juni 1995 betreffende de te nemen maatregelen ten aanzien van de begunstigden van verrichtingen gefínancierd uit het EOGFL, afdeling Garantie (11) ); 23. wenst dat dit verslag de aanzet geeft tot een herziening, hetzij om het systeem ingrijpend te wijzigen hetzij om het te vervangen door een doeltreffender instrument; 24. vindt het zorgwekkend dat een aantal lidstaten, in het bijzonder Duitsland, Frankrijk en Spanje, niet binnen de gestelde termijnen voldoen aan hun verplichting tot verslaglegging; pas na twee jaar is 90% van de gevallen aan de Commissie gemeld, hetgeen de kans op terugvordering van ten onrechte betaalde bedragen schaadt; 25. wijst erop dat blijkens het meest recente activiteitenverslag van OLAF de onderzoekers de schade als gevolg van alle gevallen die OLAF de afgelopen vijf jaar heeft behandeld, op 5,34 miljard EUR hebben geschat; stelt vast dat daarvan tot dusverre een bedrag van ongeveer 100 miljoen EUR teruggevorderd kon worden, hetgeen slechts 1,87% van het geraamde schadebedrag uitmaakt; verwacht van OLAF een analyse van de oorzaken van dit lage terugvorderingspercentage bij de door OLAF behandelde gevallen; Fraude met versneden boter 26. herinnert eraan dat de financiële schade die de Gemeenschap heeft geleden als gevolg van de in 1999 aan het licht gekomen "Italburro-zaak" (versneden boter), becijferd wordt op meer dan 100 miljoen EUR, en vindt het zorgwekkend dat tot nu toe minder dan 10% van dit bedrag door de lidstaten (België, Duitsland, Frankrijk) is teruggevorderd, hetgeen als een ernstige schending van de zorgvuldigheidsplicht door de lidstaten zou kunnen worden aangemerkt; 27. heeft kritiek op het feit dat er tot op heden geen duidelijkheid bestaat omtrent de gezondheidsrisico's die wellicht een gevolg zijn geweest van het versnijden van boter; herinnert er verder aan dat het geknoei met boter eigenlijk toevallig in het kader van onderzoek naar maffiamoorden is ontdekt, en dat er blijkbaar geen routinecontroles bestaan om dergelijke manipulaties te voorkomen; verwacht van de Commissie voorstellen waarin zij aangeeft hoe gezondheidsrisico's als gevolg van geknoei met levensmiddelen doeltreffend kunnen worden tegengegaan; 28. verzoekt de Commissie daarom uiterlijk 31 oktober 2005 een verslag in te dienen over de stand van zaken bij de strafrechtelijke en terugvorderingsprocedures en over de eventuele gezondheidsrisico's en daarin ook voorstellen op te nemen voor een doeltreffend optreden tegen gezondheidsrisico's als gevolg van geknoei met levensmiddelen; herinnert eraan dat de lidstaten in 2000, toen de affaire bekend werd, tegenover de Commissie geweigerd hebben deze inzichten openbaar te maken; 29. merkt met verbazing op dat de Duitse overheid slechts een terugvorderingseis van 141 737 EUR heeft opgelegd aan de betrokken bedrijven, die deze vordering inmiddels aanvechten, en dat het Belgische en het Franse openbaar ministerie vijf jaar na dato zelfs nog geen strafzaak hebben geopend; Bestrijding van sigarettensmokkel 30. wijst erop dat volgens ramingen van de lidstaten in 2003 als gevolg van sigarettensmokkel circa 200 miljoen EUR minder aan eigen middelen is geïnd en dat de totale schade waarschijnlijk nog veel groter is; 31. is in dit verband uiterst verheugd over het akkoord inzake de bestrijding van sigarettensmokkel dat is gesloten tussen de Commissie (samen met België, Duitsland, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland, Portugal en Finland) en Philip Morris International (PMI); spreekt in dit verband zijn lof uit over de succesvolle wijze waarop de Commissie met OLAF heeft samengewerkt en is ingenomen met de doorslaggevende operationele ondersteuning door de OLAF-task force "bestrijding sigarettensmokkel"; de overeenkomst voorziet in maatregelen om op lange termijn een einde te maken aan de sigarettensmokkel, alsmede in het bijleggen van de conflicten tussen de Gemeenschap en de onderneming; verder zal PMI over een periode van twaalf jaar ongeveer 1,25 miljard dollar betalen aan de Gemeenschap en de lidstaten; verzoekt de lidstaten en de Commissie deze betalingen te gebruiken voor de financiering van maatregelen ter voorkoming en bestrijding van sigarettensmokkel, waaronder het tegengaan van namaakproducten; verzoekt de Commissie voorstellen te doen voor de besteding van een aanzienlijk deel van deze inkomsten en, zo nodig, een voorontwerp van gewijzigde begroting in te dienen en een rechtsgrondslag voor te stellen; 32. juicht het toe dat ook Ierland, Malta en Oostenrijk tot het akkoord zijn toegetreden; verzoekt alle overige lidstaten zich bij het akkoord aan te sluiten; verzoekt de Commissie naar een dergelijk akkoord ook met andere sigarettenfabrikanten te streven; de lidstaten dienen ervan af te zien met de sigarettenfabrikanten over eigen akkoorden te onderhandelen, omdat de Commissie over een betere onderhandelingsmarge beschikt; 33. spreekt de waarschuwing uit dat enerzijds een toename van de belastingdruk op sigaretten tot een verandering van het consumptiepatroon leidt (bijvoorbeeld een verschuiving naar goedkope producten), en dat anderzijds hoge tabaksbelastingtarieven een extra prikkel tot criminele handelingen (bijvoorbeeld smokkel of namaak van sigaretten) bieden; 34. stelt vast dat de kleinschalige illegale handel (vooral met nagemaakte sigaretten) toeneemt en dat de bestrijding daarvan aanzienlijke moeilijkheden met zich brengt; 35. wijst erop dat de smokkelwegen die sigarettensmokkelaars benutten, net zo goed door drugs- en andere smokkelaars kunnen worden benut; 36. wijst erop dat het prijsverschil tussen sigaretten uit de oude en de nieuwe lidstaten het smokkelen aantrekkelijk maakt, temeer daar er weliswaar overgangstermijnen bestaan in de vorm van kwantitatieve beperkingen bij de invoer van tabaksproducten bij particuliere reizen van de nieuwe naar de oude lidstaten, maar dat reizigers en voertuigen nog slechts steekproefsgewijze kunnen worden gecontroleerd; 37. acht het daarom noodzakelijk de procedure voor administratieve bijstand en de uitwisseling van informatie tussen de bevoegde instanties in de lidstaten, maar ook mondiaal verder te verbeteren; voorts dienen vacatures bij de opsporingsdienst van de douane te worden vervuld en moeten douaneposten versterkt worden voorzien van mobiele brigades, die de lidstaten zouden kunnen financieren met middelen uit het PMI-akkoord; 38. neemt met spijt nota van het feit dat de instanties van de lidstaten hun kennis over vervalste sigaretten en smokkelactiviteiten via smokkeldraaischijven (bijvoorbeeld Zuidoost-Azië) niet aan OLAF doorgeven; verzoekt de lidstaten om op basis van artikel 280 van het EG-Verdrag na te gaan hoe aan OLAF toegang tot deze kennis kan worden verschaft door middel van administratieve samenwerking; verzoekt de Rekenkamer om spoedig advies uit te brengen over het voorstel voor een verbetering van de administratieve samenwerking tussen OLAF en de lidstaten; verzoekt in dit verband ook na te gaan of het nut kan hebben om ter observatie van smokkeldraaischijven dependances van OLAF op te zetten; 39. wijst erop dat de ervaringen die tot dusverre zijn opgedaan met gezamenlijke douaneacties (JCO's - Joint Customs Operations) hebben uitgewezen dat een betere samenwerking tussen de diensten van de lidstaten voordelen biedt; spreekt de aanbeveling uit om aan deze samenwerking een duurzaam karakter te geven in de vorm van permanente task forces, en Europol sterker te betrekken bij de bestrijding van deze vorm van internationaal georganiseerde criminaliteit; 40. verzoekt de Commissie daarenboven een zodanige uitbreiding van het mandaat van het Europese Agentschap voor de operationele samenwerking aan de buitengrenzen in overweging te nemen dat ook het douaneonderzoek daaronder komt te vallen; Samenwerking met Zwitserland 41. is verheugd over de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de Zwitserse Bondsstaat anderzijds over de fraudebestrijding (12) ; feliciteert allen, met inbegrip van OLAF, die bij het opstellen van de overeenkomst betrokken waren; het in de overeenkomst bepaalde bestrijkt veel aspecten die in het tweede protocol bij de overeenkomst inzake de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen zijn opgenomen, met name de bepalingen inzake administratieve bijstand, huiszoeking, beslaglegging en verbeurdverklaring; spreekt er zijn onbegrip over uit dat dit protocol, dat uit het jaar 1997 stamt, door drie oude lidstaten - Italië, Luxemburg en Oostenrijk - nog steeds niet is geratificeerd; 42. verzoekt de Tsjechische Republiek, Cyprus, Letland, Hongarije, Malta, Polen en Slovenië, bovengenoemd protocol spoedig te ratificeren, zoals Estland (3 februari 2005), Litouwen (28 mei 2004) en Slowakije (30 september 2004) hebben gedaan; 43. streeft in dit verband naar spoedige goedkeuring van het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende wederzijdse administratieve bijstand ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap tegen fraude en andere onwettige activiteiten (13) ; Overdracht van taken van de Europese overheid aan particuliere firma's 44. herinnert eraan dat als uitvloeisel van diverse affaires waarbij particuliere contractanten van de Commissie soms met medeweten en goedkeuring van de bevoegde ambtenaren middelen incorrect hebben besteed en gunningsprocedures hebben gemanipuleerd (ECHO-affaire, MED-affaire), al eind 1998 de volgende bepaling in het Financieel Reglement is toegevoegd: "De Commissie en de andere instellingen kunnen, ongeacht de vorm of de reden, aan externe instanties of organen geen taken in verband met de uitvoering van de begroting toevertrouwen als die gepaard gaan met taken van de Europese overheidsdienst, met name op het punt van hun bevoegdheid tot het verlenen van overheidsopdrachten." (14) ; 45. acht het niet aanvaardbaar dat de Commissie in november 1999 niettemin regels voor dienstverlenings-, leverings- en bouwcontracten in het kader van de samenwerking ten behoeve van derde landen heeft goedgekeurd die de mogelijkheid boden gebruik te maken van zogeheten inkoopbureaus, die vervolgens aanbestedingen organiseerden, contracten ondertekenden en betalingen aan de uiteindelijke begunstigden verrichtten; 46. verwacht van de Commissie dat zij uiterlijk op 1 september 2005 een lijst overlegt met alle contracten die sinds 2000 met dergelijke inkoopbureaus zijn gesloten; deze lijst dient ook gegevens te bevatten over de duur van de contracten, de gunningsprocedure en de hoogte van de betalingen; Prioriteiten en perspectieven voor de werkzaamheden van OLAF 47. herinnert eraan dat ook voor OLAF het subsidiariteitsbeginsel geldt, d.w.z. dat het zich moet concentreren op de terreinen waarop de diensten van de lidstaten geen bevoegdheid hebben of uit zichzelf niet voldoende inspanningen leveren; 48. onderstreept tegen deze achtergrond - onverminderd het ingrijpen van OLAF volgens het subsidiariteitsbeginsel op de overige operationele gebieden - opnieuw dat prioriteit moet worden toegekend aan onderzoeken binnen de organen en instellingen en in verband met de uitgaven die de Commissie rechtstreeks beheert; 49. wijst erop dat het Verdrag inzake een grondwet voor Europa in artikel III-274 bepaalt dat ter bestrijding van strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden, op de grondslag van Eurojust een Europees Openbaar Ministerie kan worden ingesteld; 50. onderstreept dat dit perspectief bij het debat over de verdere ontwikkeling van OLAF in aanmerking moet worden genomen; verwacht van Commissie en Raad dat zij voor 31 december 2005 concrete voorstellen indienen over de toekomstige rol van OLAF in verhouding tot het Europees Openbaar Ministerie en Eurojust; OLAF-onderzoeken en bescherming van de fundamentele vrijheden 51. herinnert aan overweging 10 van Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 25 mei 1999 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) (15) (hierna: de OLAF-verordenin) dat bij onderzoeken van het Europees Bureau voor fraudebestrijding de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden volledig geëerbiedigd moeten worden; 52. verzoekt de Commissie en OLAF om volledige eerbiediging van de persvrijheid, zoals deze in de lidstaten wettelijk gewaarborgd wordt en verankerd is in artikel 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, met inbegrip van de relevante jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens over de bescherming van journalistieke bronnen; 53. neemt met bezorgdheid kennis van het feit dat volgens de inschatting van het Comité van toezicht de thans door OLAF gehanteerde en door hemzelf vastgelegde procedureregels voor onderzoeken ("OLAF-Manual") mogelijkerwijze niet voldoende zijn om de rechten van bij onderzoeken betrokken personen te waarborgen en dat het gevaar bestaat dat onderzoeksresultaten in sommige gevallen voor de rechtbank geen stand houden; verzoekt derhalve de Commissie om in het kader van de ophanden zijnde hervorming van OLAF dienovereenkomstige wetgevingsvoorstellen in te dienen waarmee dit bezwaar wordt verholpen en zowel de rechtszekerheid als de rechtsbescherming worden gewaarborgd; OLAF en de ombudsman 54. onderstreept het belang van het Hof van Justitie voor de naleving en uitlegging bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht en voor haar rechterlijke taken uit hoofde van artikel 255 van het Verdrag, alsmede van het werk van de ombudsman, waar het gaat om het onderkennen en beëindigen van gevallen van wanbeheer bij het optreden van de communautaire instellingen of organen; 55. neemt kennis van het standpunt van de directeur-generaal van OLAF d.d. 8 maart 2005, volgens welk zich OLAF in procedure 2485/2004/GG niet in staat acht om de ontwerpaanbeveling van de ombudsman te volgen en toe te geven dat het in zijn verweer tegenover de ombudsman in het kader van de onderzoekingen van laatstgenoemde over klacht 1840/2002/GG onjuiste en misleidende gegevens heeft verstrekt; 56. verwacht van de Commissie dat zij in het licht van het speciale verslag van de ombudsman van 12 mei 2005 en het standpunt dat het Parlement terzake nog moet innemen, de nodige stappen neemt om eventueel de verantwoordelijken ter verantwoording te roepen en de geloofwaardigheid van OLAF te herstellen; Procedure voor de benoeming van de directeur-generaal van OLAF 57. is verheugd over het besluit van de Commissie om de functie van directeur-generaal van OLAF na een openbare publicatie in het Publicatieblad te vervullen, opdat een echte en geloofwaardige selectie kan plaatsvinden om aan de directeur-generaal een geldig mandaat en een toereikende geloofwaardigheid te verschaffen; 58. neemt nota van het besluit van de Commissie (1691ste vergadering) van 22 februari 2005 om de vorige directeur-generaal van OLAF te verzoeken de lopende zaken waar te nemen, totdat een besluit over de vervulling van de functie is genomen; 59. is van mening dat het beter zou zijn geweest als de Commissie in overleg met het Parlement en de Raad een interim-directeur had benoemd, die niet beperkt zou zijn geweest in zijn vrijheid van handelen; is van mening dat in de OLAF-verordening bepalingen moeten worden opgenomen betreffende de benoeming van een interim-directeur; 60. herinnert eraan dat het reeds in paragraaf 55 van zijn resolutie van 4 december 2003 over het verslag van de Commissie over de evaluatie van de werkzaamheden van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) (16) heeft aangedrongen op tijdige openbare publicatie van de functie van directeur-generaal van OLAF, en dat de nu ontstane vertraging alleen is toe te schrijven aan de Commissie, die veel te lang werkeloos is gebleven totdat de nodige procedurele stappen zijn ondernomen; 61. acht het nu bijzonder belangrijk dat er geen verdere onnodige vertraging optreedt en dat zo snel mogelijk een besluit wordt genomen over de vervulling van de functie; 62. onderstreept dat de Commissie op grond van artikel 12 van de OLAF-verordening de lijst van kandidaten met de vereiste kwalificaties pas kan opstellen na een positief advies van het Comité van toezicht van OLAF en dat dit comité dus de mogelijkheid moet hebben om alle binnenkomende kandidaturen te toetsen en te beoordelen, alvorens de Commissie op basis hiervan de lijst van geschikte kandidaten opstelt; 63. onderstreept dat de Commissie de directeur-generaal van OLAF in overleg met het Parlement en de Raad benoemt en dat er dus overeenstemming moet worden bereikt; herinnert eraan dat deze regeling is getroffen omdat de vergaande bevoegdheden van de directeur-generaal van OLAF (instellen en afronden van onderzoeken, doorzenden van informatie aan de nationale justitiële autoriteiten) niet alleen betrekking hebben op leden en medewerkers van de Commissie, maar ook op het Parlement, de Raad en de overige instellingen en organen van de Gemeenschap; 64. verwacht dat de betrokken instellingen in dezelfde mate neutraliteit, transparantie en eerlijkheid aan de dag leggen bij het besluit over de nieuwe directeur-generaal van OLAF, om voorvallen zoals bij de eerste benoeming te voorkomen (17) ; Verslag en adviezen van de Rekenkamer 65. verwacht dat het lang geleden aangekondigde speciale verslag van de Rekenkamer tijdig beschikbaar is, zodat de daarin opgenomen resultaten kunnen worden meegenomen bij de hoorzitting met de kandidaten voor de functie van directeur; 66. verzoekt de Rekenkamer in de adviezen die zij op grond van artikel 280 van het EG-Verdrag uitbrengt over de voorliggende wetgevingsvoorstellen, met name in te gaan op de volgende vragen: Follow-up van opmerkingen en eisen uit voorgaande jaren 67. verzoekt OLAF de in november 2004 begonnen dialoog over de informatie waarin het Parlement in verband met zijn werkzaamheden inzage krijgt, te hervatten, om na te gaan hoe recht kan worden gedaan aan de controlebevoegdheden van het Parlement met gelijktijdige waarborgen voor de vertrouwelijkheid van OLAF-onderzoeken; 68. stelt vast dat de Eurostat-task force in de verslagperiode van OLAF 14 gevallen heeft behandeld: vier externe en tien interne onderzoeken, waarvan er negen in juni 2004 nog niet waren afgerond; vijf onderzoeksresultaten zijn doorgegeven aan de Luxemburgse respectievelijk Franse instanties belast met de strafrechtelijke vervolging; verwacht uiterlijk op 1 oktober 2005 een voortgangsverslag van de Commissie en OLAF; 69. stelt vast dat volgens een gerechtelijke uitspraak in de vertegenwoordiging van de Commissie in Wenen dienstverbanden hebben bestaan waarbij de geldende sociale en arbeidsvoorschriften zijn omzeild; vraagt tot welk resultaat het OLAF-onderzoek is gekomen en welke maatregelen de Commissie heeft genomen; vraagt verder hoe hoog de kosten voor de Commissie al zijn opgelopen, doordat zij processen voor de arbeidsrechtbank heeft verloren en ex post sociale premies heeft moeten afdragen; vraagt voorts welke kosten er verder nog zouden kunnen ontstaan; 70. is verheugd over de ontwikkelingen die zich in enkele lidstaten voordoen, zoals de invoering van nieuwe wettelijke bepalingen inzake sancties bij onregelmatigheden; 71. neemt er nota van dat het waarschijnlijke misbruik van middelen uit het Leonardo da Vinci-programma is onderzocht (18) en dat het dossier is overhandigd aan het Roemeense Openbaar Ministerie; 72. neemt er nota van dat er bij de uitvoer van levende runderen naar Libanon (19) in het verleden sprake is geweest van misbruik van exportrestituties en dat Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk incassovorderingen hebben doen uitgaan; 73. betreurt het dat de Commissie tot dusverre heeft nagelaten een overzicht op te stellen, waaruit blijkt welke internationale adviesfirma's op het gebied van directe en indirecte uitgaven voor de Commissie hebben gewerkt (20) ; verwacht uiterlijk op 1 juli 2005 alsnog een overzicht te ontvangen; 74. herinnert de Commissie eraan dat haar is verzocht een mededeling aan het Parlement voor te leggen waarin zij onderzoekt hoe een gezamenlijk rechtskader zou kunnen worden gecreëerd voor de verschillende rechtsinstrumenten waarvan bij onderzoeken van OLAF gebruik wordt gemaakt (21) ; 75. neemt met bezorgdheid kennis van berichten in de pers dat OLAF heeft vastgesteld dat er door wanbeheer binnen de Commissie bij de renovatie van het Berlaymontgebouw een schadepost van naar verluidt 180 miljoen EUR zou zijn ontstaan; verzoekt OLAF om opheldering te verschaffen over de exacte situatie; verwacht dat de Commissie uiterlijk op 1 september 2005 aangeeft welke stappen zij op basis van het relevante OLAF-verslag heeft ondernomen; 76. is teleurgesteld over de negatieve reactie van de Commissie op paragraaf 123 in zijn resolutie van 21 april 2004 (22) over de verlening van kwijting aan de Commissie voor het jaar 2002, waarin staat "dat de Commissie gedoogt dat bij vergissing of opzettelijk vals gedeclareerde goederen worden geacht niet onder de regeling voor het douanevervoer te vallen, met als gevolg dat geen beroep kan worden gedaan op garantie, dat de papieren naar het EU-land van binnenkomst moeten worden teruggestuurd en dat de fraudebestrijding wordt bemoeilijkt"; verzoekt de Commissie opnieuw onmiddellijk een einde te maken aan deze praktijk en een overeenkomstige wijziging van het douanewetboek voor te stellen; 77. is van mening dat het de taak van de Commissie begrotingscontrole is toezicht uit te oefenen op de uitgaven van de Unie, en dat deze commissie de mogelijkheid moet hebben te bepalen of betalingen volgens het Financieel Reglement worden verricht, en politieke doelstellingen vast te stellen; beveelt daarom aan dat het Bureau die commissie toestemming geeft om delegaties bestaande uit een klein aantal van haar leden uit te zenden om informatie te vergaren, zelfs wanneer zij in naar behoren gemotiveerde gevallen buiten het grondgebied van de Unie moeten reizen; o o o 78. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Rekenkamer, het Comité van toezicht van OLAF alsmede aan OLAF. Het Europees Parlement , – gezien de ontwerpaanbeveling aan de Raad, ingediend door Antoine Duquesne namens de ALDE-Fractie, betreffende het herziene EU-actieplan/werkprogramma ter bestrijding van het terrorisme ( B6-0071/2004 ), – gezien het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, en met name de artikelen I-2, I-3, I-9, II-62, II-63, II-64, II-67, II-82, II-107, II-108, II-109, II-110, III-257, III-261, III-271, III-272, III-273, III-274, III-275 en III-276 daarvan, – gelet op de artikelen 6 en 7 en titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gelet op titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name de artikelen 29, 30, 31, 32, 34, 39 en 42 daarvan, – gezien het op 4 november 1950 te Rome ondertekende Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, zoals gewijzigd bij het Elfde Protocol, en met name de artikelen 3, 5, 6, 8, 9 en 10 daarvan, – gezien de op 10 december 1948 ondertekende Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en met name de artikelen 1, 2, 3, 5, 7, 12, 13 en 19 daarvan, – gezien de twaalf VN-verdragen ter bestrijding van het terrorisme, – gezien het op 17 juli 1998 door de Diplomatieke Conferentie van gevolmachtigden van de VN aangenomen Statuut van Rome voor het Internationaal Strafhof, – gezien het op 21 september 2001 te Brussel door de buitengewone Europese Raad aangenomen actieplan ter bestrijding van het terrorisme, – gezien de verklaringen op de informele bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders op 19 oktober 2001 te Gent, – gezien de conclusies van de op 14 en 15 december 2001 te Laken bijeengekomen Europese Raad, – gezien het Besluit 2002/187/JBZ van de Raad van 28 februari 2002 betreffende de oprichting van Eurojust teneinde de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit te versterken (1) , – gezien het Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures voor overlevering tussen de lidstaten (2) , – gezien het Kaderbesluit 2002/475/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 inzake terrorismebestrijding (3) , – gezien het Kaderbesluit 2002/465/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 (4) inzake de oprichting van gemeenschappelijke onderzoeksteams, – gezien het Kaderbesluit 2003/577/JBZ van de Raad van 22 juli 2003 inzake de tenuitvoerlegging in de Europese Unie van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen of bewijsstukken (5) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van Brussel van 25 en 26 maart 2004, – gezien de conclusies van de internationale top over democratie, terrorisme en veiligheid, die van 8 t/m 11 maart 2005 door de Club van Madrid in de Spaanse hoofdstad is georganiseerd, – gezien de verklaring van de Europese Raad van 25 maart 2004 inzake terrorismebestrijding, – gezien de conclusies van de Europese Raad van Brussel van 17 en 18 juni 2004, – gezien het door de Europese Raad op zijn bijeenkomst van 17 en 18 juni 2004 aangenomen herziene EU-actieplan/wegenkaart ter bestrijding van het terrorisme, – gezien de conclusies van de Europese Raad van Brussel van 4 en 5 november 2004, – gezien het op 4 en 5 november 2004 te Brussel door de Europese Raad aangenomen Haags Programma voor versterking van vrijheid, veiligheid en recht in de Europese Unie (6) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van Brussel van 16 en 17 december 2004, – gelet op artikel 114, lid 3 en artikel 94 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Commissie buitenlandse zaken ( A6-0164/2005 ), A. overwegende dat de mensenrechten ononderhandelbaar, ondeelbaar en onvervreemdbaar zijn en dat de belangrijkste opgave van de democratie de bescherming van de vrijheid en van de grondrechten van burgers is, en dat de strijd tegen het terrorisme geen rechtvaardiging kan zijn voor de ontwikkeling van een wetgeving die gevolgen kan hebben welke strijdig zijn met deze doelstelling, B. overwegende dat de bescherming en bevordering van de grondrechten de ruggengraat van de democratie in Europa en een fundamentele voorwaarde voor de opstelling van het EU-actieplan ter bestrijding van het terrorisme vormen, C. overwegende dat het terrorisme daarentegen een aanval op de fundamentele vrijheden is, dat het aanzet tot een funeste polarisatie en erop is gericht om met gewelddadige middelen de democratie zelf te vernietigen, wat resulteert in een klimaat waarin aan mensen hun recht op leven in vrede en vrijheid wordt ontzegd, D. overwegende dat daden van terrorisme, ongeacht hun vorm, in wezen een rechtstreekse aanval zijn op de rechten en vrijheden van de burgers, zoals die in de Universele Verklaring van de rechten van de mens zijn bekrachtigd, alsmede op de democratie en de rechtsstaat, E. overwegende dat terrorisme een van de ernstigste bedreigingen voor de democratie en een van de belangrijkste problemen voor de Europese burgers is, waardoor de door het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie beschermde vrijheden worden ondermijnd, F. overwegende dat de dreiging van het terrorisme zich vandaag de dag niet meer tot specifieke geografische gebieden beperkt, aangezien terroristische organisaties voor hun gewelds- en terreuracties van grensoverschrijdende netwerken gebruik kunnen maken, waardoor in verschillende landen tegelijk verwoestingen kunnen worden aangericht, G. overwegende dat geen enkele lidstaat het terrorisme zelfstandig kan bestrijden en dat een gemeenschappelijk interoperationeel beleid inzake terrorismebestrijding noodzakelijk is, H. overwegende dat voor de bestrijding van het terrorisme alle middelen moeten worden ingezet waarover de rechtsstaat en de Europese Unie beschikken, I. overwegende dat de interne en externe veiligheidsstrategieën van de EU elkaar dienen aan te vullen en op elkaar moeten aansluiten en dat dit in de werkwijze van haar organen tot uiting dient te komen, J. overwegende dat bevordering van de mensenrechten de beste manier is om het terrorisme tegen te gaan en de strijd met extremisme en intolerantie aan te binden, dat bovendien moet worden opgetreden tegen geweld voor het oplossen van politieke, economische, sociale of om het even welke andere soort conflicten moet worden veroordeeld, en dat geweldloosheid als levenshouding moet worden onderwezen, K. overwegende dat het feit dat er in Europa en in de wereld verschillende vormen van terrorisme naast elkaar bestaan, noodzakelijkerwijs met zich meebrengt dat er specifieke maatregelen moeten worden getroffen om elk daarvan effectief te kunnen bestrijden, L. overwegende dat Europa de beginselen en de waarden van de democratie ondersteunt en dat een dynamische burgermaatschappij strategisch van groot belang is wanneer het erom gaat extremistische ideologieën het hoofd te bieden en solidariteit en de eerbiediging van de culturele verscheidenheid te bevorderen, M. overwegende dat het beleid van terrorismebestrijding dat de Spaanse regering voert in samenwerking met de Franse regering een voorbeeld is van efficiënte samenwerking op dit gebied, N. overwegende dat er maatregelen moeten worden getroffen om terrorisme tegen te gaan, met name door de bevordering van nieuwe initiatieven die erop gericht zijn rust en verzoening tot stand te brengen in samenlevingen die gekenmerkt worden door conflicten en verdeeldheid, door op het gebied van handel, hulpverlening en investeringen een langetermijnbeleid uit te stippelen waarmee de strijd tegen de armoede kan worden aangebonden en democratische instellingen en transparantie op nationaal en wereldniveau kunnen worden bevorderd door middel van initiatieven die deze doelstellingen kunnen helpen verwezenlijken, O. overwegende dat een effectief Europees antwoord in de strijd tegen het terrorisme alleen kan worden geboden door democratie en door een absoluut respect voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, P. overwegende dat de moordaanslagen, martelingen, vervolgingen, vrijheidsberovingen en bedreigingen waaraan terroristen zich schuldig maken, een dermate verwerpelijke en abjecte vorm van gedrag zijn dat deze op geen enkele wijze kunnen worden gerechtvaardigd, en dat het uitsluiten van hun daden van elke morele, causale of politieke erkenning een noodzakelijk instrument is in de strijd tegen dit verschijnsel, zonder dat dit overigens hoeft te betekenen dat er geen onderzoek zou mogen worden gedaan naar de context en de omgeving die iemand ertoe kunnen brengen terrorist te worden, Q. overwegende dat de EU haar solidariteit met de slachtoffers van terrorisme reeds herhaalde malen heeft betoond, met name via: en dat deze middelen verder moeten worden ontwikkeld en geactualiseerd, R. overwegende dat de slachtoffers van het terrorisme symbool staan voor de democratie en dat de overheden hun stem dienen te horen en te waarborgen dat er rekening mee wordt gehouden wanneer er besluiten worden genomen in de strijd tegen degenen die hen tot ongewilde hoofdrolspelers hebben gemaakt, S. overwegende dat het Europees Parlement als vertegenwoordiger van de volkeren van de Europese Unie een openbare en transparante controlerol moet vervullen bij het beoordelen van de door de EU in de strijd tegen het terrorisme genomen maatregelen en in deze context naar een intensievere dialoog met de nationale parlementen dient te streven, 1. richt met het oog op de uitvoering van het bovenvermelde herziene EU-actieplan/werkprogramma ter bestrijding van het terrorisme de volgende aanbevelingen aan de Europese Raad en de Raad: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Europese Raad en de Raad, alsmede - ter informatie - aan de Commissie, de regeringen en nationale parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Verenigde Naties en haar gespecialiseerde organen. Het Europees Parlement , - gezien de door Alexander Nuno Alvaro namens de ALDE-Fractie ingediende ontwerpaanbeveling aan de Raad over een geïntegreerd beleid op het EU-niveau met het oog op het voorkomen van, het zich voorbereiden op en het beantwoorden van terroristische aanvallen van diverse aard, alsook het opvangen van de gevolgen ervan ( B6-0081/2005 ), - gelet op titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie, - gelet op titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name de artikelen 29, 30, 31, 32, 34, 39 en 42, - gelet op het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, met name de artikelen I-43 en III-284, - gezien de twaalf VN-conventies inzake de bestrijding van het terrorisme, - gelet op het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof, dat op 17 juli 1998 door de Diplomatieke Conferentie van Algemeen Gevolmachtigden van de Verenigde Naties is aangenomen, - gezien het actieplan ter bestrijding van het terrorisme, dat op 21 september 2001 door de buitengewone Europese Raad van Brussel is goedgekeurd, - gezien de verklaringen van de op 19 oktober 2001 te Gent gehouden informele bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders, - gezien de conclusies van de Europese Raad van Laken van 14 en 15 december 2001, - gezien het Kaderbesluit van de Raad 2002/187/JBZ van 28 februari 2002 betreffende de oprichting van Eurojust om de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit te versterken (1) , - gezien het Kaderbesluit van de Raad 2002/584/JBZ van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten (2) , - gezien het Kaderbesluit van de Raad 2002/475/JBZvan 13 juni 2002 inzake terrorismebestrijding (3) , - gezien het Kaderbesluit van de Raad 2002/465/JBZvan 13 juni 2002 inzake gemeenschappelijke onderzoeksteams (4) , - gezien het Kaderbesluit 2003/577/JBZ van de Raad van 22 juli 2003 inzake de tenuitvoerlegging in de Europese Unie van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen of bewijsstukken (5) , - gezien de conclusies van het Voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel van 25 en 26 maart 2004, - gezien de verklaring van het Voorzitterschap van de Europese Raad van 25 maart 2004 betreffende de bestrijding van terrorisme, - gezien de conclusies van de Europese Raad van Brussel van 17 en 18 juni 2004, - gezien het door de Europese Raad op de bijeenkomst van 17 en 18 juni 2004 genoteerde herziene actieplan van de EU ter bestrijding van het terrorisme, - gezien de conclusies van het Voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel van 4 en 5 november 2004, - gezien het Haags Programma: versterking van de vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Europese Unie (6) , dat door die Europese Raad is goedgekeurd, - gezien de conclusies van het Voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel van 16 en 17 december 2004, - gezien de mededelingen van de Commissie betreffende het voorkomen en de bestrijding van terrorismefinanciering door maatregelen om informatie-uitwisseling, transparantie en traceerbaarheid van financiële transacties te verbeteren ( COM(2004)0700 ), Terrorismebestrijding: paraatheid en beheersing van de gevolgen ( COM(2004)0701 ), en Terrorismebestrijding: bescherming van kritieke infrastructuur ( COM(2004)0702 ), - gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over bepaalde maatregelen die op het gebied van de bestrijding van terrorisme en andere ernstige vormen van criminaliteit moeten worden genomen, met name om de uitwisseling van informatie te verbeteren ( COM(2004)0221 ), - gezien het ontwerpkaderbesluit betreffende de vereenvoudiging van de uitwisseling van informatie en inlichtingen tussen de wetshandhavingsautoriteiten van de lidstaten van de Europese Unie, met name ten aanzien van zware misdrijven, zoals terroristische daden (10215/04), - gelet op artikel 114, lid 3 en artikel 94 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0166/2005 ), A. overwegende dat de Europese instellingen en het vermogen van de lidstaten om terroristische aanvallen te voorkomen de belangrijkste prioriteiten van de Europese Unie zijn betreffende het zich voorbereiden op en het beantwoorden van terroristische aanvallen, B. overwegende dat het terrorisme niet afdoende kan worden aangepakt door een lange algemene lijst van voorstellen voor maatregelen op te stellen, C. overwegende dat terrorismebestrijding, al dan niet als reactie op terroristische aanvallen, te allen tijde de bescherming van de mensenrechten en de eerbiediging van de fundamentele vrijheden dient te impliceren, als essentieel element en symbool van de identiteit van onze instellingen, en dat noodwetgeving in overeenstemming dient te zijn met de eisen inzake eerbiediging van de mensenrechten, fundamentele vrijheden en gegevensbescherming, D. overwegende dat de strijd tegen het terrorisme specifieke strategieën vereist voor elke terroristische organisatie, waardoor rekening moet worden gehouden met de strategie van dergelijke organisaties wanneer nieuwe middelen voor het voeren van die strijd worden uitgedacht, E. overwegende dat het diffuse en onvoorspelbare karakter van terroristische organisaties altijd in hun voordeel werkt, aangezien niemand met zekerheid het precieze doel van hun activiteit kent of de omvang van de steun die zij genieten, en dat het met het oog op de doeltreffende bestrijding ervan van essentieel belang is deze organisaties te begrijpen alsook de sociale context waarin zij hun voedingsbodem en steun vinden, F. overwegende dat deze organisaties niet door grenzen of specifieke geografische gebieden worden begrensd, vaak misbruik maken van het gebrek aan transparantie in "falende en gefaalde staten" en in staat zijn om tegelijkertijd in verschillende landen verwoestende gevolgen te hebben, G. overwegende dat, bij de inschatting van de bedreigingen voor de Unie, het terrorisme in al zijn verschijningen een opkomend fenomeen is dat nog te weinig wordt begrepen wat betreft zijn operationele structuur en de timing en het ritme van de aanslagen, H. overwegende dat een sterk pleidooi voor pluralisme, diversiteit, mensenrechten en vreedzame dialoog de beste manier is ter voorkoming en voor het herstel van radicalisering en schadelijke sociale polarisatie die vaak onderdeel en gevolg van het terrorisme zijn, I. overwegende dat preventie moet zijn gebaseerd op informatie, een voortdurend openbaar debat over de terroristische dreiging, een collectieve afwijzing van terrorisme als politieke strategie en een analyse van de door sommigen aangevoerde redenen ter rechtvaardiging van een weigering om terrorisme af te wijzen, in het besef dat er altijd een noodzaak bestaat om te voorkomen dat onnodig alarm wordt geslagen en de ware aard van de bedreiging onjuist wordt voorgesteld, J. overwegende dat het zichzelf ziet als het belangrijkste Europese forum vormt voor een dialoog met de samenleving en tussen de verschillende EU-instellingen en daarom in staat zou moeten zijn informatie te delen inzake terroristische organisaties en hun modus operandi en de inspanningen van de Unie om ze te bestrijden, K. overwegende dat de EU om het terrorisme aan te pakken een Europees politiek project moet opzetten en in de praktijk brengen dat door Europese burgers gemakkelijk kan worden geïdentificeerd en de interne en externe veiligheid bevordert, en niet alleen een lijst van algemene maatregelen moet opstellen, L. overwegende dat een politieke reactie alleen kan plaatsvinden indien er preventie is, aangezien de reactie op Europees niveau anders alleen maar inadequaat en ongeorganiseerd kan zijn, M. overwegende dat het interne en externe veiligheidsbeleid van de EU coherent moet zijn en daarom in de werking van de instellingen moet worden weerspiegeld, 1. beveelt de Europese Raad en de Raad het volgende aan: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad en - ter informatie - aan de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa alsmede de Verenigde Naties en haar gespecialiseerde organen. Het Europees Parlement , – gezien de ontwerpaanbeveling aan de Raad van Stavros Lambrinidis, namens de PSE-Fractie, inzake de bescherming van kritieke infrastructuur in het kader van de terrorismebestrijding( B6-0085/2005 ), – gezien het Grondwettelijk Verdrag, en in het bijzonder artikel III-284 over civiele bescherming en artikel I-43, waarin wordt bepaald dat "De Unie en de lidstaten uit solidariteit gezamenlijk op[treden] indien een lidstaat getroffen wordt door een terroristische aanval, een natuurramp of een door de mens veroorzaakte ramp", – gezien de solidariteitsverklaring tegen terrorisme die door de staatshoofden en regeringsleiders op 25 maart 2004 is aangenomen, – gezien het op 5 november 2004 goedgekeurde "Haags programma" (1) , volgens hetwelk effectieve beheersing van grensoverschrijdende crises binnen de Europese Unie niet alleen versterking vereist van de huidige initiatieven inzake civiele bescherming en essentiële infrastructuur, maar ook een effectieve aanpak van de openbare orde en veiligheidsaspecten van dergelijke crises, de Europese Raad daarom de Raad en de Commissie verzoekt om uiterlijk 1 juli 2006, een geïntegreerd en gecoördineerd EU-mechanisme voor crisisbeheersing op te zetten, en dit mechanisme ten minste de volgende aspecten moet bestrijken: een andere beoordeling van de capaciteiten van de lidstaten, voorraadvorming, opleiding, gezamenlijke oefeningen en operationele plannen voor civiele crisisbeheersing, – gezien de mededelingen van de Commissie: – onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 september 2003 over de gevolgen van de hete zomer (2) , waarin het opriep tot de oprichting van een Europese burgerbescherming, – gezien de relevante rechtsgrondslagen in de Verdragen die de Gemeenschap en de Unie machtigen de beleidsmaatregelen te definiëren en ten uitvoer te leggen om de lidstaten te ondersteunen bij acties inzake de bescherming van de gezondheid, de zekerheid en de veiligheid van de Europese burgers, – gelet op artikel 114, lid 3 en artikel 94 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0161/2005 ), A. overwegende dat het onverminderd noodzakelijk blijft de Europese burgers te beschermen tegen de gevaren van terroristische aanslagen (zoals nucleaire, radiologische, chemische en biologische aanslagen en aanslagen in openbare ruimten, enz.), maar ook van natuurrampen (zoals aardbevingen, overstromingen, branden en bosbranden), van technologische rampen (zoals Seveso, scheepsrampen, transportongelukken), alsmede van bedreigingen van de volksgezondheid en andere crises (b.v. pandemieën), in de context van een integrale Europese strategie, gezien het feit dat dergelijke incidenten niet alleen vaak verstrekkende grensoverschrijdende gevolgen op Europees niveau hebben, maar ook onderlinge solidariteit van de lidstaten vergen en het bestaan van een coherent en interoperabel reactiesysteem vereisen, B. overwegende dat een effectieve strategie gericht dient te zijn op zowel paraatheid (analyse van risico's en bedreigingen inzake kritieke infrastructuur, verscherpte veiligheidsmaatregelen, bevordering van gemeenschappelijke veiligheidsnormen en uitwisseling van deskundigheid, bevordering van EU-wijde coördinatie en coöperatie) als op de beheersing van de gevolgen van aanslagen en rampen (uitwisseling van knowhow en ervaring, de ontwikkeling van scenario's en oefeningen alsmede de instelling van geschikte mechanismen voor crisisbeheer, snelle waarschuwing en civiele bescherming), C. overwegende dat, wanneer preventie en afschrikking omzeild worden en aanslagen plaatsvinden, vooral in het geval van terrorisme, slechts een goed georganiseerd en doeltreffend reactiesysteem ervoor kan zorgen dat de situatie snel weer normaal wordt; dat de lidstaten en de EU slechts door gespecialiseerde kennis te vergaren, nauw samen te werken, ressources te bundelen, zorg te dragen voor risicobeoordeling, informatie, trainingen, communicatie, preventieve analyse en rampenevaluatie achteraf, door een snel herstel van de normaliteit te waarborgen en, tenslotte, door de nodige middelen te verhogen en de vereiste hulp ter bescherming van de slachtoffers te bieden, beter in staat zullen zijn de burgers te beschermen wanneer zich een ramp met reële of dreigende gevolgen voor EU-burgers, binnen of buiten de Unie, voordoet, D. overwegende dat de kritieke infrastructuursystemen in de EU in hoge mate verweven en onderling afhankelijk en daarom kwetsbaarder zijn voor ontwrichting en vernietiging, E. overwegende dat voor de bescherming van de kritieke infrastructuur een coherent, op samenwerking gebaseerd partnerschap tussen de eigenaars en exploitanten van die infrastructuur en de autoriteiten van de lidstaten vereist is; dat de risicoanalyse en het risicomanagement in elke infrastructuur moet gegrond zijn op stricte, door de EU vastgelegde procedures en normen; dat de verantwoordelijkheid voor het risicomanagement in de installaties, de bevoorradingsketens, de informatietechnologie- en communicatienetwerken evenwel blijft liggen bij de eigenaars en exploitanten die zich bezighouden met het dagelijks beheer van die infrastructuur, doch dat de EU en de lidstaten het bedrijfsleven op alle niveaus moet bijstaan, instrueren, steunen en begeleiden, zo nodig aan de hand van financiële en andere stimulansen, om hun verplichtingen na te komen; dat de exploitanten de beschikbare informatie aan de autoriteiten moeten kunnen verstrekken, aangezien zij belast zijn met de analyse van de informatie en het uitdenken van adequate veiligheidsoplossingen, tezamen met de exploitanten; overwegende dat het van cruciaal belang is dat het grondrecht op gegevensbescherming op Europees en nationaal niveau in elk afzonderlijk geval in verband met deze activiteiten wordt gewaarborgd, F. overwegend dat het in het licht van een steeds complexere bedreiging, waarbij informaticaspitstechnologieën worden ingezet, noodzakelijk is om, in samenwerking met de bevoegde autoriteiten op Europees (bijv. ENISA) en nationaal niveau, de computerondersteunde verdedigingssystemen uit te bouwen, 1. doet de Europese Raad en de Raad de volgende aanbevelingen: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad en, ter informatie, aan de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de VN en haar gespecialiseerde agentschappen. Het Europees Parlement , – gezien de door Stefano Zappalà namens de PPE-DE-Fractie ingediende ontwerpaanbeveling aan de Raad betreffende het voorkomen en bestrijden van terrorismefinanciering door maatregelen om de uitwisseling van informatie, de transparantie en de traceerbaarheid van financiële transacties te verbeteren ( B6-0221/2005 ), – gezien de verklaring betreffende de bestrijding van terrorisme, die op de bijeenkomst van de Europese Raad van 24 en 25 maart 2004 is aangenomen, – gezien het herziene actieplan van de Europese Unie inzake de bestrijding van terrorisme, waarvan de Raad nota heeft genomen op haar bijeenkomst van 17 en 18 juni 2004, – gezien de mededeling van de Commissie betreffende de voorkoming en bestrijding van terrorismefinanciering door maatregelen om informatie-uitwisseling, transparantie en traceerbaarheid van financiële transacties te verbeteren ( COM(2004)0700 ), – gezien de reeks maatregelen ter voorkoming en bestrijding van het terrorisme vervat in het Haags programma, dat is goedgekeurd op de bijeenkomst van de Europese Raad van 4 en 5 november 2004 en is aangevuld met de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Brussel an 16 en 17 december 2004, met name deze ten aanzien van de financiering van het terrorisme, – gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorkoming van het witwassen van geld door douanesamenwerking (1) , – gezien het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld met inbegrip van terrorismefinanciering ( COM(2004)0448 ), – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en in het bijzonder de artikelen 6, 7, 8, 10, 12, 21 en 22 daarvan, – gelet op artikel 114, lid 3 en artikel 94 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0159/2005 ), A. overwegende dat de in het Haags programma opgesomde maatregelen, in het bijzonder die welke betrekking hebben op bestrijding van het witwassen van geld, terrorismefinanciering en de uitwisseling van informatie, binnen een redelijke termijn en doeltreffend ten uitvoer moeten worden gelegd ten einde de bescherming van gegevens, de vrijheid, de veiligheid en de rechtvaardigheid in de Unie te schragen, B. overwegende dat de Europese veiligheidsstrategie voorziet in een geïntegreerde aanpak van de terrorismebestrijding middels politieke, diplomatieke, humanitaire, economische en financiële maatregelen, alsmede via justitiële en politiële samenwerking, C. overwegende dat de voornaamste financieringsbron van het internationale terrorisme de internationale handel in drugs en wapens is, D. overwegende dat het witwassen van geld door medeplichtige kredietinstellingen en beleggingen in belastingparadijzen bijdragen aan de financiering van internationale terroristische organisaties, E. overwegende dat de strategie van preventieve oorlogvoering niet heeft geleid tot een verzwakking van internationale terroristische organisaties en van hun geldbronnen, F. overwegende dat voor de organisatie, handhaving en operationele werking van terroristische netwerken via steeds weer nieuwe activiteiten geld moet worden ingezameld, en tegelijkertijd steeds nieuwe en onderling verwisselbare methoden moeten worden gevonden om fondsen te werven en door te sluizen via legale en illegale kanalen, onder meer internationale handelsmaatschappijen, trusts en offshore-bedrijven, geldsmokkelaars, overmakingen via "hawala"-bankiers of het gebruik van bepaalde liefdadigheidsorganisaties, G. overwegende dat de liefdadigheidssector in de meeste lidstaten belastingvrijstelling geniet en de belastinginstanties dus al exacte informatie hebben over de rekeningen en het geldverkeer van deze organisaties, H. overwegende dat het bij de huidige stand van de enorme financiële transacties op de wereldmarkt door het veelvoud aan overschrijvingen en de voortdurende evolutie van de huidige economie zeer moeilijk en ingewikkeld is om onwettige gebruiken met betrekking tot deze transacties vast te stellen en te vervolgen, zoals daar zijn het witwassen van geld uit belasting- en douanefraude, corruptie en activiteiten van de georganiseerde criminaliteit en maffia's, onder meer de drugshandel, de wapenhandel en de mensenhandel, en de financiering via afpersing met inbegrip van de zogenaamde "revolutionaire belasting", I. overwegende dat de omvang van de jaarlijks door liefdadigheidsorganisaties opgehaalde middelen honderden miljarden dollars beloopt en dat de controle op de besteding van de gelden van dergelijke organisaties buitengewoon gecompliceerd is; dat om die reden de liefdadigheidssector bijzonder kwetsbaar is voor misbruik en er bijgevolg nood is aan een verhoogde transparantie van de zijde van de bedoelde rechtspersonen, J. overwegende dat het terrorisme in sommige gevallen de opbrengsten van liefdadige inzamelingsacties heeft kunnen gebruiken, ook zonder medeweten van de donateurs en zelfs van de leiders en de medewerkers van deze liefdadigheidsorganisaties; voorts overwegende dat is gebleken dat sommige non-profitorganisaties hetzij de activiteiten van terroristen, hetzij de overdracht van door terroristische netwerken gebruikte wapens hebben gedekt of logistiek hebben ondersteund, K. overwegende dat bij de bestrijding van de financiering van het terrorisme de Europese Unie moet optreden om de uitwisseling van informatie te verbeteren, de justitiële en politiële samenwerking te versterken, de traceerbaarheid van transacties te verbeteren het financiële stelsel en de activiteiten van rechtspersonen transparanter te maken, L. overwegende dat bij de bestrijding van de financiering van het terrorisme de uitwisseling van informatie één van de doeltreffende systemen vormt om aan deze financiering een einde te maken, maar dat hierbij sprake moet zijn van controle om hieraan een tegenwicht te bieden met bindende wetgeving voor de gegevensbescherming, rekening houdende met artikel 8 van het Europese Verdrag inzake de rechten van de mens en de artikelen 7 en 8 van het Handvest van de grondrechten, om te voorkomen dat er een politiestaat ontstaat, M. overwegende dat internationale terroristische organisaties nauw verweven zijn met tal van criminele en maffiaorganisaties, dat de betrekkingen tussen terroristische en criminele en maffiaorganisaties berusten op gemeenschappelijke economische belangen en dat zij dezelfde financieringsbronnen hebben, 1. beveelt de Europese Raad en de Raad het volgende aan: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Europese Raad , de Raad, en - ter informatie - aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Verenigde Naties en haar gespecialiseerde organen. Het Europees Parlement , – gezien de door Antoine Duquesne namens de ALDE-Fractie ingediende ontwerpaanbeveling aan de Europese Raad en de Raad betreffende uitwisseling van informatie en inlichtingen, en samenwerking op het gebied van strafbare feiten van terroristische aard ( B6-0128/2004 ), – gezien de verklaring van de Europese Raad van 25 maart 2004 betreffende bestrijding van terrorisme, – gelet op artikel I-51 van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, dat handelt over de bescherming van persoonsgegevens (1) , – gelet op artikel 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat handelt over de bescherming van persoonsgegevens, – gelet op Conventie 108 van de Raad van Europa voor de bescherming van personen in verband met de automatische verwerking van persoonsgegevens, – gelet op de beginselen die zijn vastgelegd in Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (2) , – gelet op artikel 114, lid 3 en artikel 94 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken ( A6-0165/2005 ), A. overwegende dat de aanslagen die op 11 maart 2004 het Koninkrijk Spanje zwaar hebben getroffen, hebben aangetoond dat de terroristische dreiging op Europese bodem of tegen Europese belangen nog steeds aanwezig is, B. eraan herinnerend dat na de aanslagen van Madrid, de Europese Raad in zijn zitting van 18 juni 2004 heeft besloten het actieplan van de Europese Unie voor de bestrijding van terrorisme te herzien, omdat het drama in Spanje helaas heeft laten zien dat de door de Unie sinds 2001 gevolgde werkwijze, die hoofdzakelijk berustte op een empirische benadering, zijn grenzen had bereikt en plaats moest maken voor een nieuwe, meer proactieve benadering, C. krachtig benadrukkend dat alle vormen van terrorisme, ongeacht de ideologische aankleding die men eraan wil geven, misdaden zijn en uit dien hoofde nooit te rechtvaardigen zijn en dat er om ze op doelmatige wijze te bestrijden een specifieke strategie moet worden ontwikkeld die optreedt tegen elke afzonderlijke terroristische organisatie, D. overwegende dat een doelmatige reactie op dit kwaad een moderne benadering vergt die rekening houdt met de nauwe banden die kunnen bestaan tussen de verschillende terroristische organisaties, alsook tussen het terrorisme en de grote georganiseerde misdaad, welke benadering het mogelijk maakt dat snel duidelijke overeenkomsten worden gesloten met betrekking tot de uitwisseling van informatie in de transatlantische betrekkingen, op basis van gemeenschappelijke normen die doelmatig zijn en de rechten respecteren, E. menende dat een veelvoud aan juridische instrumenten voor de bestrijding van terrorisme per se moet worden vermeden en dat integendeel moet worden gestreefd naar uniformering en vereenvoudiging van de bestaande normen. F. overwegende dat stelselmatige evaluatie van het gevoerde beleid en de bereikte resultaten de in de praktijk ondervonden leemten en tekortkomingen aan het licht kan brengen, maar ook de maatregelen kan aanwijzen die wèl doelmatig zijn gebleken, G. overwegende dat een grotere betrokkenheid van de actoren in het veld bij het ontwerpen van strategieën en actie-instrumenten een betere afstemming van de in de toekomst te nemen maatregelen mogelijk zou maken, H. eraan herinnerend dat de Europese Raad in zijn bovenvermelde verklaring van 25 maart 2004 verlangt dat de uitwisseling van informatie en inlichtingen tussen de wetshandhavingsdiensten van de lidstaten wordt vereenvoudigd met het oog op een zo doelmatig mogelijke bestrijding van terrorisme, en dat de lidstaten erop toezien dat stelselmatig een optimaal gebruik wordt gemaakt van de in de Unie reeds bestaande organen, met name Europol en Eurojust, teneinde de samenwerking bij de bestrijding van het terrorisme te bevorderen, onder meer door verbetering van de inlichtingenstroom naar Europol in verband met alle aspecten van het terrorisme, I. overwegende dat een hoge mate van vertrouwen tussen wethandhavingsautoriteiten van de lidstaten en in Europol en Eurojust moet worden geschapen; het gebrek hieraan heeft tot dusver aan doelmatige uitwisseling van informatie en inlichtingen in de weg gestaan; tot de maatregelen hiertoe behoren: J. vaststellende dat in vervolg op de bovenvermelde verklaring van de Europese Raad van 25 maart 2004 twee initiatieven zijn genomen, een van de Commissie ( COM(2004)0221 ), en het andere van het Koninkrijk Zweden (3) , die beide verbetering en vereenvoudiging van de informatie-uitwisseling op het gebied van terrorismebestrijding beogen, K. overwegende dat het met deze voorstellen nagestreefde doel gepaard moet gaan met de invoering van geharmoniseerde minimale garanties op het gebied van gegevensbescherming in de derde pijler, met name waar het gaat om toegang tot de gegevens voor de betrokken personen, een en ander in volkomen overeenstemming met de rechten die aan de burger worden toegekend door het Handvest van de grondrechten, artikel 6 EU-Verdrag en artikel I-51 van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, alsmede met de terzake door het Haags programma geformuleerde beginselen, L. overwegende dat de grondrechten van de burgers bij alle maatregelen op het gebied van terrorismebestrijding gewaarborgd moeten blijven, M. overwegende dat een voldoende niveau van gegevensbescherming een absolute vereiste is voor de uitwisseling van gegevens en inlichtingen, waarbij ten minste hetzelfde niveau moet worden bereikt als in de eerste pijler is geregeld, N. nota nemende van het feit dat de Europese Raad in punt 9 van zijn bovenvermelde verklaring van 25 maart 2004 aankondigt dat "op de ontwikkeling van de betrekkingen tussen Europol en de inlichtingendiensten eveneens zal worden toegezien", en menende dat de inzameling en uitwisseling van gegevens van primair belang zijn waar het gaat om bestrijding van het terrorisme, aangezien informatie in de nasleep van een juridische procedure of politieel onderzoek zeer vaak te laat komt, O. zich bewust van de praktische problemen die onvermijdelijk zijn verbonden aan de inrichting van een Europees strafregister, maar niettemin met klem wijzende op de dwingende noodzaak om werkelijke prioriteit toe te kennen aan de realisering van deze doelstelling en wel binnen een nauwkeurig en strak tijdschema, 1. richt de volgende aanbevelingen aan de Raad en de Europese Raad: 2. verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Europese Raad en de Raad en ter informatie aan de Commissie.