(Gewone wetgevingsprocedure – codificatie) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0483 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0347/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 oktober 2021 (1) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 20 december 1994 voor een versnelde werkmethode voor de officiële codificatie van wetteksten (2) , – gezien de artikelen 109 en 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0228/2022 ), A. overwegende dat het voorstel in kwestie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie louter een codificatie van de bestaande teksten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 september 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende uniforme procedures voor de controle op het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (codificatie) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2022/1999.) (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07978/2022), – gezien de ontwerpwijzigingen van de Internationale Suikerovereenkomst 1992 (07978/2022), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9‑0181/2022), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel ( A9-0229/2022 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de vaststelling van de wijzigingen van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerp van besluit van de Raad (05657/2022), – gezien de ontwerpovereenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en de Republiek Mauritius houdende verlenging van het Protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Unie en de Republiek Mauritius (05658/2022), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0166/2022), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien het advies van de Begrotingscommissie , – gezien de aanbeveling van de Commissie visserij ( A9‑0211/2022 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Mauritius. Het Europees Parlement, – gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (1) , en met name artikel 44, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, definitief vastgesteld op 24 november 2021 (2) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (3) (MFK-verordening), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (4) , – gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (5) , – gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2022, goedgekeurd door de Commissie op 12 april 2022 ( COM(2022)0250 ), – gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2022, vastgesteld door de Raad op 18 juli 2022 en toegezonden aan het Europees Parlement op 16 augustus 2022 (11467/2022 – C9-0297/2022), – gezien de artikelen 94 en 96 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9‑0226/2022 ), A. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2022 is ingediend ter opneming in de begroting 2022 van het overschot van het begrotingsjaar 2021 ten belope van 3 227,1 miljoen EUR; B. overwegende dat de hoofdonderdelen van dat overschot bestaan uit een positief resultaat bij de ontvangsten ter hoogte van 2 574,8 miljoen EUR en een onderbesteding bij de uitgaven ter hoogte van 652,3 miljoen EUR; C. overwegende dat het overschot aan de ontvangstenzijde voornamelijk het gevolg is van een hoger dan verwacht bedrag aan douanerechten (1 688,7 miljoen EUR) en een hoger dan geraamd bedrag aan financiële ontvangsten, achterstandsrente en boetes (1 110,8 miljoen EUR), dat in de laatste maanden van het jaar ter beschikking van de Uniebegroting is gekomen; D. overwegende dat aan de uitgavenzijde de onderbesteding bij de betalingen door de Commissie 81 miljoen EUR bedraagt voor 2021 en 250 miljoen EUR bij de overdrachten van 2020 (waarvan 183 miljoen EUR voor het instrument voor noodhulp), en dat de onderbesteding bij de andere instellingen 117 miljoen EUR bedraagt voor 2021 en 77 miljoen EUR bij de overdrachten; 1. neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2022, zoals ingediend door de Commissie, dat uitsluitend tot doel heeft het overschot van 2021, ter hoogte van 3 227,1 miljoen EUR, in de begroting op te nemen, overeenkomstig artikel 18, lid 3, van het Financieel Reglement; merkt op dat het overschot in 2021 van 3 227,1 miljoen EUR bijzonder hoog is; herhaalt in dit verband dat de Commissie zich bij de uitvoering van de begroting moet houden aan de beginselen van goed financieel beheer, overeenkomstig artikel 317 VWEU en artikel 33 van het Financieel Reglement; 2. betreurt dat 183 miljoen EUR voor de aankoop van COVID-19-vaccins in 2021 niet werd besteed zoals gepland door de Commissie of werd herbestemd voor andere behoeften; 3. herhaalt zijn standpunt dat alle beschikbare begrotingsinstrumenten van de Unie, met inbegrip van het overschot, moeten worden ingezet om Oekraïne en de landen in de frontlinie de grootst mogelijke economische en financiële steun te blijven verlenen en de solidariteitscapaciteiten van de Unie verder te versterken teneinde de sociale en economische gevolgen en de gevolgen op het gebied van energie en landbouw voor de Unie en haar burgers van de Russische oorlog in Oekraïne aan te pakken; waarschuwt dat voor deze dringende behoeften aanvullende steun uit de begroting van de Unie nodig zal zijn, en is bereid om desbetreffende verhogingen van de begroting van de Unie voor 2022 te ondersteunen via toekomstige gewijzigde begrotingen, en verzoekt de Commissie in voorkomend geval gewijzigde begrotingen voor te stellen die nieuwe middelen vrijmaken om deze uitdagingen het hoofd te bieden; dringt er in dit verband bij de lidstaten op aan de aanzienlijke verwachte verlagingen van hun op het bni gebaseerde bijdragen als gevolg van het overschot van 2021 te besteden aan de budgettering van acties om de ernstige gevolgen van deze illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog tegen Oekraïne aan te pakken; 4. wijst erop dat volgens de Commissie mededingingsboetes in 2021 goed waren voor 957 miljoen EUR; herhaalt zijn standpunt dat, naast een eventueel overschot als gevolg van onderbesteding, de begroting van de Unie alle inkomsten die voortvloeien uit boetes of die verband houden met te late betalingen opnieuw moet kunnen gebruiken zonder dat de bni-bijdragen dienovereenkomstig worden verlaagd; 5. keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2022 goed; 6. verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 3/2022 definitief is vastgesteld, en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige instellingen en de betrokken organen, alsmede aan de nationale parlementen. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0665 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0398/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van de Europese Centrale Bank van 13 januari 2022 (1) , – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 9 december 2021 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 15 juni 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9‑0020/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 september 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 575/2013 en Richtlijn 2014/59/EU wat betreft de prudentiële behandeling van mondiaal systeemrelevante instellingen met een multiple-point-of-entry-afwikkelingsstrategie en methoden voor de indirecte plaatsing van instrumenten die in aanmerking komen voor de naleving van het minimumvereiste voor eigen vermogen en in aanmerking komende passiva (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/2036.) Het Europees Parlement, – gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien artikel 5 van het Besluit van het Europees Parlement van 28 september 2005 houdende aanneming van het Statuut van de leden van het Europees Parlement (1) , – gezien Richtlijn (EU) 2020/1828 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2020 betreffende representatieve vorderingen ter bescherming van de collectieve belangen van consumenten en tot intrekking van Richtlijn 2009/22/EG (2) , – gezien de aanbeveling van de Commissie van 11 juni 2013 over gemeenschappelijke beginselen voor mechanismen voor collectieve vorderingen tot staking en tot schadevergoeding in de lidstaten betreffende schendingen van aan het EU-recht ontleende rechten, – gezien de door de onderzoeksdienst van het Europees Parlement uitgevoerde studie getiteld “Responsible Private Funding of Litigation” van maart 2021, – gezien de artikelen 47 en 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0218/2022 ), A. overwegende dat de lidstaten de primaire verantwoordelijkheid hebben om gepaste rechtsbijstand beschikbaar te stellen aan personen die over onvoldoende middelen beschikken, teneinde te waarborgen dat iedereen toegang heeft tot de rechter, overeenkomstig artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; overwegende dat publieke rechtsbijstand en openbare rechtsvervolging de voornaamste mechanismen zijn en moeten blijven om het grondrecht op een doeltreffende voorziening in rechte en een onpartijdig gerecht te waarborgen; B. overwegende dat commerciële procesfinanciering door derden (third-party litigation funding – TPLF) een praktijk is die steeds vaker wordt toegepast, waarbij particuliere investeerders (“procesfinanciers”) die geen partij zijn bij een geschil, uit winstoogmerk in gerechtelijke procedures investeren en de juridische en andere kosten daarvan voor hun rekening nemen in ruil voor een deel van de uiteindelijke schadevergoeding; overwegende dat collectieve vorderingen slechts een van de verschillende soorten rechtszaken zijn waarbij momenteel gebruik wordt gemaakt van TPLF, naast onder meer arbitrage, insolventieprocedures, terugvordering van investeringen en antitrustvorderingen; C. overwegende dat TPLF, indien zij naar behoren zou worden gereguleerd, vaker gebruikt zou kunnen worden als instrument om de toegang tot de rechter te ondersteunen, met name in landen waar de proceskosten zeer hoog zijn of voor vrouwen en gemarginaliseerde groepen die met aanvullende financieringsbelemmeringen kampen; overwegende dat TPLF tevens steeds meer zou kunnen helpen ervoor te zorgen dat zaken van algemeen belang voor de rechter worden gebracht en de aanzienlijke economische onevenwichtigheden tussen ondernemingen en mensen die trachten verhaal te halen, zou kunnen helpen verminderen, en daarmee een passende verantwoordingsplicht voor ondernemingen zou waarborgen; D. overwegende dat het Brits Instituut voor internationaal en vergelijkend recht (British Institute of International and Comparative Law – BIICL) in zijn verslag getiteld “State of Collective Redress in the EU in the context of the Commission Recommendation” benadrukt dat procesfinanciering door derden in sommige lidstaten een essentiële factor is geworden bij de verwezenlijking van collectieve vorderingen (3) ; overwegende dat in het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de niet-bindende aanbevelingen van 2013 over collectieve vorderingen ( COM(2018)0040 ) wordt benadrukt dat TPLF een belangrijk aspect van collectieve vorderingen is met een belangrijke grensoverschrijdende dimensie (4) ; E. overwegende dat bij gerechtelijke procedures betrokken procesfinanciers in hun eigen economisch belang kunnen handelen, en niet in het belang van de eisers; overwegende dat zij kunnen proberen de rechtszaak te sturen en een uitspraak kunnen verlangen die hen het meeste oplevert, op de kortst mogelijk termijn (5) ; overwegende dat het van cruciaal belang is een toereikende schadevergoeding voor slachtoffers te waarborgen; F. overwegende dat TPLF in Europa vrijwel onbestaand is, maar niettemin een snelgroeiend verschijnsel is op het gebied van investeringsarbitrage, waardoor het aantal vorderingen van particuliere investeerders tegen staten, alsmede de omvang daarvan, is verveelvoudigd; G. overwegende dat procesfinanciers volgens de beschikbare gegevens in bepaalde lidstaten een onevenredig deel van de opbrengst kunnen eisen dat groter is dan het rendement dat gebruikelijk is bij andere soorten investeringen; overwegende dat de door procesfinanciers gevorderde bedragen in de Unie normaliter variëren van 20 % tot 50 % van de toegekende schadevergoeding (6) , maar dat het rendement op investeringen buiten de Unie in sommige gevallen kan oplopen tot 300 %; overwegende dat er voorschriften moeten worden vastgesteld om ervoor te zorgen dat de kosten die aan procesfinanciers worden betaald in verhouding staan tot de toegekende schadevergoeding en dat de vergoeding eerst aan de eisers wordt uitbetaald voordat de procesfinancier wordt betaald; H. overwegende dat TPLF niet de enige manier is om de toegang tot de rechter te vergemakkelijken en dat er andere instrumenten, zoals rechtsbijstand of een rechtskostenverzekering, bestaan die de toegang kunnen vergemakkelijken, alsmede buitengerechtelijke rechtsmiddelen voor het halen van verhaal, zoals bemiddeling, alternatieve en onlinegeschillenbeslechting, ombudsmannen en klachtenmechanismen van ondernemingen; overwegende dat deze alternatieven een snellere en gepastere vergoeding voor eisers kunnen voortbrengen, maar niet noodzakelijkerwijs altijd doeltreffend genoeg zijn om adequaat verhaal te halen; overwegende dat eisers altijd de mogelijkheid moeten krijgen om rechtstreeks beroep in te stellen; I. overwegende dat TPLF gangbaar is in Australië, de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, en door sommigen wordt beschouwd als belangrijke factor voor de waarborging van toegang tot de rechter (7) , maar dat er evenwel bezorgdheid bestaat over misbruik in bepaalde rechtsgebieden; overwegende dat uit empirische gegevens (8) blijkt dat procesfinanciers meestal zaken kiezen die het meeste kunnen opleveren en niet investeren in zaken die zij te riskant of niet rendabel genoeg vinden; J. overwegende dat bekend is dat er in de Unie ten minste 45 procesfinanciers actief zijn, maar dat moeilijk te achterhalen is hoeveel procesfinanciers er in totaal zijn; overwegende dat TPLF in de meeste lidstaten tot dusver slechts in beperkte mate wordt toegepast, maar in de komende jaren naar verwachting een steeds grotere rol zal gaan spelen; overwegende dat de praktijk in de Unie echter nog grotendeels ongereguleerd is, ondanks het feit dat zij niet alleen voordelen, maar ook wezenlijke risico’s voor de rechtspleging met zich mee kan brengen die moeten worden aangepakt; K. overwegende dat er vanwege het huidige gebrek aan regelgeving een risico bestaat dat procesfinanciers op niet-transparante wijze te werk te gaan, als gevolg waarvan het kan voorkomen dat rechtbanken vergoedingen aan eisers toekennen zonder te beseffen dat een deel van de vergoeding, dat soms niet in verhouding staat tot de vergoeding, vervolgens naar procesfinanciers zal gaan, ten koste van de eisers; overwegende dat dit gebrek aan transparantie zou kunnen betekenen dat zelfs de potentiële begunstigden weinig of geen inzicht hebben in de verdeling van de vergoedingen of de financieringsovereenkomsten, met name indien er sprake is van een “opt out”-mechanisme binnen het systeem voor collectieve vorderingen; overwegende dat het gebrek aan gemeenschappelijke minimumnormen op EU-niveau kan leiden tot versnippering en onevenwichtigheden in de regelgeving op het gebied van procesfinanciering; L. overwegende dat in Richtlijn (EU) 2020/1828 mogelijkheden worden vastgesteld en waarborgen worden neergelegd met betrekking tot procesfinanciering, die niettemin beperkt blijven tot binnen het toepassingsgebied van de richtlijn namens consumenten ingestelde representatieve vorderingen, waardoor andere soorten vorderingen, zoals zakelijke vorderingen en vorderingen betreffende mensenrechten, en andere categorieën eisers, zoals mensenrechtenorganisaties of werknemers, niet gereguleerd worden; overwegende dat er voor alle soorten vorderingen doeltreffende maatregelen en waarborgen zouden moeten gelden; Inleiding 1. merkt op dat procesfinanciering door derden (third-party litigation funding – TPLF) nog altijd slechts in beperkte mate wordt toegepast, maar niettemin steeds vaker in de Unie voorkomt en een steeds grotere rol speelt in de rechtspraak van bepaalde lidstaten, alsmede bij de manier waarop Europese burgers toegang tot de rechter krijgen, met name in grensoverschrijdende zaken; merkt op dat procesfinanciering tot dusver grotendeels ongereguleerd is op EU-niveau; 2. merkt op dat de regulering van TPLF vergezeld moet gaan van beleidsmaatregelen om de toegang van eisers tot de rechter te verbeteren, bijvoorbeeld door de proceskosten te verlagen of passende overheidsfinanciering te verstrekken aan maatschappelijke organisaties, waaronder organisaties voor consumentenbescherming, of door andere maatregelen zoals rechtsbijstand of crowdfunding te bevorderen; verzoekt de lidstaten optimale werkmethoden op dit gebied uit te wisselen en voort te bouwen op de in artikel 20 van Richtlijn (EU) 2020/1828 opgenomen maatregelen om de toegang tot de rechter op doeltreffende wijze te waarborgen; 3. is ervan overtuigd dat er, om te waarborgen dat iedereen toegang heeft tot de rechter en rechtsstelsels niet de belangen van particuliere investeerders, die mogelijk enkel profijt proberen te halen uit rechtsgeschillen, maar de schadeloosstelling van benadeelde partijen vooropstellen, gemeenschappelijke minimumnormen moeten worden vastgesteld op EU-niveau ter regulering van belangrijke aspecten van TPLF, waaronder transparantie, billijkheid en evenredigheid; 4. beklemtoont dat dit regelgevingskader tot doel zou hebben de procesfinancieringsactiviteiten van procesfinanciers te reguleren; wijst erop dat dit kader financieringsactiviteiten moet reguleren met betrekking tot alle soorten vorderingen, ongeacht de aard van de desbetreffende vorderingen, en bestaande internationale, Unie- en nationale wetgeving op grond waarvan vorderingen kunnen worden ingesteld, en met name wetgeving inzake de bescherming van de collectieve belangen van consumenten, milieubescherming, insolventieprocedures of aansprakelijkheid, onverlet moet laten; 5. is van mening dat de vaststelling van gemeenschappelijke minimumnormen voor TPLF op EU-niveau wetgevers in staat zal stellen doeltreffend toezicht te houden en naar behoren te waarborgen dat de belangen van eisers worden beschermd; wijst erop dat vrijwillige reguleringsmechanismen of gedragscodes een positieve rol kunnen vervullen, maar nog niet door het merendeel van de financiers zijn onderschreven, waardoor eisers behoorlijk kwetsbaar zijn; Regulering van en toezicht op procesfinanciers 6. beveelt aan een vergunningssysteem voor procesfinanciers tot stand te brengen om ervoor te zorgen dat eisers doeltreffende mogelijkheden wordt geboden om gebruik te maken van TPLF, alsook dat passende waarborgen worden ingesteld, onder meer door vereisten inzake corporate governance in te voeren en toezichthoudende machten in te stellen om eisers te beschermen en te waarborgen dat er alleen financiering wordt verstrekt door entiteiten die zich ertoe verbinden aan minimumnormen voor transparantie, onafhankelijkheid, governance en kapitaaltoereikendheid te voldoen en een fiduciaire relatie te onderhouden met eisers en beoogde begunstigden; beklemtoont dat moet worden gegarandeerd dat dit systeem geen buitensporige administratieve lasten met zich meebrengt voor de lidstaten of procesfinanciers; Ethische kwesties 7. beveelt aan procesfinanciers te verplichten een fiduciaire zorgplicht in acht te nemen op grond waarvan zij gehouden zijn in het belang van een eiser te handelen; is van mening dat procesfinanciers geen ongepaste controle mogen uitoefenen op door hen gefinancierde gerechtelijke procedures; meent dat de eisers en hun wettelijke vertegenwoordigers hiervoor verantwoordelijk moeten zijn; is van oordeel dat deze controle over gefinancierde gerechtelijke procedures zowel kan bestaan uit formele controle, bijvoorbeeld door middel van een contractuele regeling, als informele controle, bijvoorbeeld door middel van dreigingen om de financiering in te trekken; 8. onderstreept dat zich belangenconflicten kunnen voordoen wanneer er sprake is van ongepaste relaties tussen procesfinanciers, vertegenwoordigende entiteiten, advocatenkantoren, vorderingsaggregatoren, zoals platforms die vorderingen innen en schadevergoedingen verdelen, en andere entiteiten die bij vorderingen betrokken kunnen zijn en mogelijk een belang hebben bij de uitkomst van rechtszaken; merkt op dat procesfinanciers steeds vaker met advocatenkantoren afspreken een reeks toekomstige zaken te zullen financieren (portefeuillefinanciering) (9) ; beveelt aan waarborgen vast te stellen om potentiële belangenconflicten te voorkomen, de rechten van eisers neer te leggen en te eisen dat relaties tussen procesfinanciers en andere betrokken partijen openbaar worden gemaakt; 9. is van mening dat het procesfinanciers, behalve in uitzonderlijke en strikt gereguleerde gevallen, niet mag worden toegestaan gefinancierde partijen tijdens eender welk stadium van een procedure in de steek te laten, met als gevolg dat eisers geheel aansprakelijk worden gesteld voor alle kosten van de rechtszaak, die mogelijk enkel vanwege de betrokkenheid van de financier is aangespannen; wijst er derhalve op dat contractuele regelingen op basis van voorwaardelijke financiering als nietig moeten worden beschouwd; 10. is van mening dat procesfinanciers, net als eisers, de kosten van de verweerder op zich moeten nemen indien de eiser het proces verliest, zoals bij een kostenveroordeling; wijst erop dat met regelgeving moet worden voorkomen dat procesfinanciers in geval van een ongunstige uitspraak hun aansprakelijkheid kunnen beperken tot de kosten; Stimulansen en limieten met betrekking tot het aandeel 11. is van mening dat er wettelijke limieten moeten worden gesteld aan het deel van de toegewezen vergoeding waarop procesfinanciers recht hebben in geval van een gunstige uitspraak of schikking en op basis van een contractuele regeling; is van oordeel dat de afspraken tussen financiers en eisers enkel in uitzonderlijke gevallen mogen afwijken van de algemene regel dat minimaal 60 % van het bruto schikkingsbedrag of de bruto schadevergoeding aan de eisers wordt uitbetaald; Openbaarmaking en transparantie 12. is van mening dat er transparantie moet worden betracht wat de betrokkenheid van procesfinanciers bij gerechtelijke procedures betreft en dat eisers en hun advocaten onder meer moeten worden verplicht financieringsovereenkomsten aan de rechtbank openbaar te maken op verzoek van de rechtbank of naar aanleiding van een door de verweerder bij de rechtbank ingediend verzoek, en de rechtbank in kennis te stellen van het feit dat er sprake is van commerciële financiering, alsook van de identiteit van de financier van de zaak in kwestie; meent dat de rechtbank de verweerder in kennis moet stellen van het feit dat er sprake is van TPLF en van de identiteit van de financier; merkt op dat rechtbanken of administratieve autoriteiten en verweerders momenteel vaak niet beseffen dat een vordering door een commerciële actor wordt gefinancierd; Bevoegdheden van toezichthoudende autoriteiten en toetsing door rechtbanken en administratieve autoriteiten 13. is van mening dat toezichthoudende autoriteiten, rechtbanken en administratieve autoriteiten, waar gepast volgens het nationale procesrecht, bevoegd moeten zijn om de handhaving van de vastgestelde wetgeving te vergemakkelijken teneinde de bovengenoemde doelstellingen te verwezenlijken; beveelt aan een klachtenmechanisme in het leven te roepen dat niet tot buitensporige kosten en administratieve lasten voor de lidstaten leidt; is van oordeel dat toezichthoudende autoriteiten, rechtbanken en administratieve autoriteiten, waar gepast volgens het nationale procesrecht, bevoegd moeten zijn om misbruik door erkende procesfinanciers aan te pakken zonder daarbij de toegang van eisers en beoogde begunstigden tot de rechter te belemmeren; Overige aspecten 14. verzoekt de Commissie de ontwikkeling van TPLF in de lidstaten nauwlettend te volgen en te analyseren, zowel wat het rechtskader als de praktijk betreft, en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan de uitvoering van Richtlijn (EU) 2020/1828; verzoekt de Commissie voorts, na het verstrijken van de termijn voor de toepassing van Richtlijn (EU) 2020/1828, te weten 25 juni 2023, en rekening houdend met de gevolgen van de desbetreffende richtlijn, op grond van artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie een voorstel in te dienen voor een richtlijn tot vaststelling van gemeenschappelijke minimumnormen op EU-niveau voor commerciële procesfinanciering door derden, naar aanleiding van de in de bijlage opgenomen aanbevelingen; 15. is van oordeel dat het verlangde voorstel geen financiële gevolgen zal hebben; o o o 16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE: AANBEVELINGEN BETREFFENDE DE INHOUD VAN HET VERLANGDE VOORSTEL Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake de regulering van procesfinanciering door derden HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het verzoek van het Europees Parlement aan de Europese Commissie (10) , Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (11) , Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) Commerciële procesfinanciering door derden is een praktijk is die zich ontwikkelt tot een markt voor geschillendienstverlening waarvoor op Unieniveau geen specifiek wetgevingskader bestaat. Ondanks het feit dat procesfinanciers niet zelden in verscheidene lidstaten zijn gevestigd en actief zijn, zowel nationaal als transnationaal, gelden voor hen tot dusver verschillende nationale voorschriften en praktijken op de interne markt, waar in het algemeen sprake is versnipperde regels en zelfs een juridisch vacuüm op dit gebied, afhankelijk van de betrokken lidstaten. De uiteenlopende voorschriften en praktijken in de lidstaten vormen allicht een belemmering voor de goede werking van de interne markt. Het gebrek aan helderheid over de voorwaarden waaronder derden die commerciële procesfinanciering verstrekken (“procesfinanciers”) hun activiteiten mogen ontplooien, is niet verenigbaar met de goede werking van de interne markt, met name rekening houdend met het feit dat grensoverschrijdende zaken mogelijk enkel via derden kunnen worden gefinancierd, en dat dit juist de zaken zijn waarin procesfinanciers bijzonder geïnteresseerd zijn. De verschillen in het in iedere lidstaat toepasselijke rechtskader brengen een risico op discriminatie bij de toegang tot de rechter tussen eisers in verschillende lidstaten met zich mee, met name in zaken met een grensoverschrijdende dimensie, alsook het risico dat procesfinanciers aan forumshopping gaan doen, hetgeen nog eens kan worden versterkt door het feit dat bepaalde nationale vestigingsvoorschriften, de op financieringsovereenkomsten van toepassing zijnde wetgeving en bepaalde nationale procedurevoorschriften voor hen gunstiger zijn. (2) In het Unierecht wordt gestreefd naar evenwicht tussen het verlenen van toegang tot de rechter en het bieden van passende waarborgen aan bij rechtszaken betrokken partijen, om te voorkomen dat hun recht op toegang tot de rechter onrechtvaardig wordt uitgebuit. Wanneer procesfinanciers financiering verstrekken voor een gerechtelijke procedure in ruil voor een deel van de toegekende schadevergoeding, bestaat er een risico op onrecht. Dit risico houdt onder meer in dat procesfinanciers misbruik kunnen maken van eisers, of degenen die zij vertegenwoordigen, onder wie, in voorkomend geval, consumenten wier belangen door bevoegde instanties worden vertegenwoordigd, voor hun eigen doeleinden en om hun eigen rendement te maximaliseren, waardoor er voor eisers en beoogde begunstigden een kleiner deel van de potentiële schadevergoeding overblijft. De risico’s kunnen vooral acuut zijn wanneer degenen die voordeel menen te hebben bij een rechtszaak consumenten of slachtoffers van schendingen van de grondrechten zijn, die de financiering van een procesfinancier met open armen ontvangen, maar niet beseffen dat hun belangen kunnen worden aangetast ten gunste van de eigen belangen van de procesfinancier. (3) De vaststelling van een gemeenschappelijk EU-kader met minimumnormen voor verantwoorde commerciële procesfinanciering door derden zou de toegang tot de rechter helpen bevorderen en bedrijfsaansprakelijkheid naar behoren helpen waarborgen. Er is in feite vaak sprake van aanzienlijke economische ongelijkheid tussen ondernemingen en burgers die verhaal proberen te halen. Deze ongelijkheid kan met behulp van procesfinanciering door derden worden verminderd, mits de daarmee gepaard gaande risico’s worden beperkt en de financiering een aanvulling vormt op andere maatregelen waarmee belemmeringen voor de toegang tot de rechter worden weggenomen. Het is daartoe van cruciaal belang om te zorgen voor het noodzakelijke evenwicht tussen de verbetering van de toegang van eisers tot de rechter en de waarborging van passende waarborgen om misbruik van procesrecht te voorkomen. Verantwoorde procesfinanciering door derden kan zorgen voor verlaging van de kosten en deze beter voorspelbaar maken, en kan bovendien zorgen voor de vereenvoudiging van onnodige procedures en de verlening van diensten tegen kosten die in verhouding staan tot de bedragen in geschil. (4) Aangezien het dankzij de interne markt steeds makkelijker wordt om grensoverschrijdende handel te bedrijven, geschillen in toenemende mate grensoverschrijdend zijn en de activiteiten van procesfinanciers internationaal van aard zijn, bestaat er mogelijk een risico dat zich wezenlijke verschillen voordoen tussen de wijze waarop de noodzakelijke waarborgen en bescherming met betrekking tot commerciële procesfinanciering door derden door de lidstaten worden benaderd. Vrijwillige regelingen op dit gebied zijn tot op zekere hoogte succesvol gebleken, maar worden niet altijd door het merendeel van de actoren in de sector onderschreven. Hoe dan ook zouden niet-wetgevende maatregelen niet gepast zijn met het oog op de wezenlijke risico’s, bijvoorbeeld voor kwetsbare burgers, waaronder uit derde landen. (5) Met deze richtlijn wordt beoogd commerciële procesfinanciering door derden te reguleren: een praktijk waarbij derden die niet rechtstreeks bij een geschil betrokken zijn, uit winstoogmerk in een gerechtelijke procedure investeren, doorgaans in ruil voor een percentage van het schikkingsbedrag of de toegekende schadevergoeding (hierna “procesfinanciering door derden”). Procesfinanciering door derden heeft betrekking op situaties waarin een commerciële actor investeert uit winstoogmerk en handelt in zijn zakelijke belang; Er worden dan ook geen middelen verstrekt om een rechtszaak te sponsoren uit liefdadigheid of door middel van donaties, waarmee de financier simpelweg beoogt de gemaakte kosten terug te verdienen. Er worden evenmin vergelijkbare pro-bonoactiviteiten uitgevoerd. Deze richtlijn beoogt verder waarborgen vast te stellen om enerzijds doeltreffende toegang tot de rechter en de bescherming van de belangen van de partijen bij een geschil te garanderen en anderzijds belangenconflicten, misbruik van procesrecht en de onevenredige toekenning van geldelijke vergoedingen aan procesfinanciers te voorkomen. (6) Onder “procesfinancier” wordt iedere onderneming verstaan die geen partij is bij een gerechtelijke procedure, maar een overeenkomst inzake procesfinanciering door derden (hierna “overeenkomst inzake financiering door derden”) met betrekking tot die procedure is aangegaan. Overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie omvat het begrip “onderneming” iedere entiteit die een economische activiteit uitoefent, ongeacht haar rechtsvorm en de wijze waarop zij wordt gefinancierd, en daarmee alle rechtspersonen, met inbegrip van haar moederondernemingen, dochterondernemingen en filialen. Als zodanig kunnen zowel professionele aanbieders van procesfinanciering, aanbieders van financiële diensten en firma’s voor schadeclaimafwikkeling als andere dienstverleners optreden. Advocaten die een partij in een gerechtelijke procedure vertegenwoordigen of gereguleerde aanbieders van verzekeringsdiensten aan een dergelijke partij worden geacht niet onder het begrip “procesfinancier” te vallen. (7) Op grond van de rechtstradities en de autonomie van de lidstaten is het aan iedere lidstaat om te bepalen of, en in welke mate, de verstrekking van procesfinanciering binnen zijn eigen rechtssysteem moet worden toegestaan. Indien lidstaten ervoor kiezen dergelijke procesfinanciering door derden toe te staan, biedt deze richtlijn minimumnormen voor de bescherming van eisers die financiering ontvangen, zodat personen die in de Unie procesfinanciering ontvangen in de hele Unie hetzelfde minimumniveau van bescherming genieten. (8) In lidstaten waar de toegang tot de rechter aanzienlijk door de proceskosten kan worden belemmerd, kunnen lidstaten echter overwegen wetgeving in te voeren om procesfinanciering door derden toe te staan. In dat geval moeten zij duidelijke voorwaarden en waarborgen vaststellen die in overeenstemming zijn met de bepalingen van deze richtlijn. Hoewel deze richtlijn niet uitsluitend van toepassing is op representatieve vorderingen, moeten de lidstaten maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de proceskosten in verband met representatieve vorderingen bevoegde instanties niet beletten hun recht om herstel te vorderen daadwerkelijk uit te oefenen, overeenkomstig Richtlijn (EU) 2020/1828, en met name artikel 20 daarvan. (9) Indien procesfinanciering door derden wordt toegestaan, moet in de lidstaten een vergunningssysteem voor procesfinanciers worden opgezet met toezicht door onafhankelijke bestuurlijke organen, om te waarborgen dat procesfinanciers voldoen aan de minimumcriteria en -normen die in deze richtlijn zijn vastgesteld. Procesfinanciers moeten worden onderworpen aan een vorm van toezicht die vergelijkbaar is met het bestaande systeem voor prudentieel toezicht dat van toepassing is op financiële dienstverleners. (10) Procesfinanciers die actief zijn in de Unie moeten worden verplicht vanuit de Unie te werken, over een Europese vergunning te beschikken en hun overeenkomsten inzake financiering door derden te baseren op de wetgeving van de lidstaat waar de rechtszaak wordt gevoerd, of anders van de lidstaat van de eiser of de beoogde begunstigden, teneinde een adequaat toezicht krachtens de Unie- en nationale wetgeving te waarborgen. (11) De toezichthoudende autoriteiten binnen de Unie die vergunningen verlenen voor het ontplooien van activiteiten op het gebied van procesfinanciering door derden moeten de bevoegdheid krijgen om van procesfinanciers te eisen dat zij aan de in deze richtlijn vastgelegde minimumcriteria voldoen. Die criteria moeten onder meer betrekking hebben op vertrouwelijkheid, onafhankelijkheid, governance, transparantie, kapitaaltoereikendheid en naleving van een fiduciaire verplichting ten aanzien van eisers en beoogde begunstigden. De toezichthoudende autoriteiten moeten de bevoegdheid krijgen om noodzakelijke beslissingen te nemen, waaronder de bevoegdheid om vergunningsaanvragen van procesfinanciers in ontvangst te nemen en daarover beslissingen te nemen, alle noodzakelijke informatie te verzamelen, vergunningen te verlenen, te weigeren, op te schorten of in te trekken, of voorwaarden, beperkingen of sancties aan procesfinanciers op te leggen, alsmede de bevoegdheid om onverwijld onderzoek in te stellen naar door natuurlijke of rechtspersonen, met uitzondering van de verweerder, ingediende klachten tegen procesfinanciers die actief zijn in hun rechtsgebied. Kwesties met betrekking tot de procesfinancier die tijdens lopende gerechtelijke procedures door een verweerder worden aangekaart, moeten door de desbetreffende rechtbank of administratieve instantie worden behandeld. (12) Naast andere vergunningscriteria moeten de lidstaten procesfinanciers verplichten om aan te tonen dat zij over voldoende kapitaal beschikken om aan hun financiële verplichtingen te voldoen. Indien geen vereisten inzake kapitaaltoereikendheid worden vastgesteld, ontstaat het gevaar dat een ondergekapitaliseerde procesfinancier een overeenkomst inzake financiering door derden aangaat, maar vervolgens niet bereid of in staat is de kosten te dekken van de procedure die hij zou ondersteunen, waaronder de kosten of vergoedingen die noodzakelijk zijn om de procedure af te ronden, of een eventuele kostenveroordeling voor zijn rekening te nemen. Hierdoor kunnen eisers die gebruikmaken van procesfinanciers worden blootgesteld aan het risico van wezenlijke, onvoorziene economische verliezen en het risico dat anders kansrijke procedures moeten worden gestaakt vanwege de zakelijke omstandigheden of beslissingen van de procesfinancier. (13) Procesfinanciers moeten gehouden zijn aan de plicht om eerlijk, transparant en doelmatig te handelen, in het belang van de eisers en de beoogde begunstigden van vorderingen. Indien zij niet worden verplicht de belangen van de eisers en de beoogde begunstigden boven hun eigen belangen te stellen, kan het risico ontstaan dat procedures op een wijze worden gevoerd die uiteindelijk de belangen van de procesfinancier dient, en niet die van de eisers. (14) Om te voorkomen dat de in deze richtlijn vastgestelde vereisten worden omzeild, moeten overeenkomsten die worden gesloten met procesfinanciers die niet over de nodige vergunningen beschikken, als nietig worden beschouwd. De last van het verkrijgen van de nodige vergunningen moet bij de procesfinanciers liggen; eisers en beoogde begunstigden moeten derhalve schadeloos worden gesteld voor alle schade die voortvloeit uit een gebrek van procesfinanciers aan de nodige vergunningen. (15) In deze richtlijn moeten de activiteiten van procesfinanciers worden gereguleerd, maar moeten andere wettelijke verplichtingen of regelingen, zoals toepasselijke, bestaande voorschriften inzake financiële dienstverlening, onverlet worden gelaten. Hierbij moeten bovendien de rechtstradities van de lidstaten, evenals hun autonomie en hun besluiten met betrekking tot de gepastheid van het toestaan van procesfinanciering in hun nationale rechtssysteem worden geëerbiedigd. (16) Om een consistente toepassing van deze richtlijn te waarborgen, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat hun toezichthoudende autoriteiten de richtlijn in nauwe samenwerking met de toezichthoudende autoriteiten van andere lidstaten toepassen. De coördinatie tussen de toezichthoudende autoriteiten moet op EU-niveau worden geregeld om te voorkomen dat de toezichtsnormen uiteenlopen, hetgeen de goede werking van de interne markt in gevaar kan brengen. (17) De Commissie moet de activiteiten van de toezichthoudende autoriteiten coördineren en de oprichting van een passend netwerk voor samenwerking op dit gebied bevorderen. De toezichthoudende autoriteiten moeten de Commissie waar nodig kunnen raadplegen en de Commissie moet de mogelijkheid krijgen om aan de toezichthoudende autoriteiten richtsnoeren, aanbevelingen, mededelingen over optimale werkmethoden of adviezen uit te brengen met betrekking tot de toepassing van deze richtlijn, alsook met betrekking tot de eventuele kennelijk inconsistente uitvoering ervan. De toezichthoudende autoriteiten moeten informatie over hun activiteiten met de Commissie delen om de coördinatie te vergemakkelijken, waaronder informatie over alle door hen genomen beslissingen en de procesfinanciers aan wie zij een vergunning hebben verleend. (18) Om de verstrekking van grensoverschrijdende procesfinanciering te bevorderen in lidstaten waar dit krachtens de nationale wetgeving is toegestaan, moeten lidstaten in staat worden gesteld met elkaar samen te werken en informatie en optimale werkmethoden uit te wisselen, en moeten zij worden verplicht ten volle rekening te houden met de vergunningsbesluiten van andere lidstaten. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat alomvattende en duidelijke informatie en richtsnoeren over financieringsmogelijkheden voor vorderingen, alsmede over de voorwaarden en vereisten die op de financiering van vorderingen van toepassing zijn, volledig en vrij toegankelijk zijn voor alle burgers die verhaal willen halen, met inbegrip van de kwetsbaarste groepen. Overeenkomstig artikel 56 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moeten de lidstaten eerder verleende vergunningen wederzijds erkennen en dus automatisch een vergunning verlenen aan procesfinanciers die op hun grondgebied actief zijn en over een vergunning voor een andere lidstaat beschikken, mits de oorspronkelijke vergunning nog steeds geldig is. Wanneer een toezichthoudende autoriteit in de ontvangende lidstaat kennis krijgt van onregelmatige gedragingen door een procesfinancier, moet zij de verantwoordelijke toezichthoudende autoriteit hiervan onmiddellijk op de hoogte stellen. (19) De lidstaten moeten ervoor zorgen dat beslissingen betreffende gerechtelijke procedures, waaronder beslissingen over schikkingen, niet op zodanige wijze onbehoorlijk worden beïnvloed of gecontroleerd door de procesfinancier dat zij de belangen van de bij de betreffende vordering betrokken eisers aantasten. (20) Om eventuele verschillen in kennis of middelen tussen procesfinanciers en eisers te corrigeren, moeten rechtbanken of administratieve autoriteiten bij de beoordeling van de adequaatheid van een overeenkomst inzake financiering door derden rekening houden met de mate van duidelijkheid en transparantie van die overeenkomst, alsmede met de mate waarin de risico’s en voordelen op transparante wijze aan de eisers of degenen die zij vertegenwoordigen zijn uiteengezet en bewust door hen zijn aanvaard. (21) Overeenkomsten inzake financiering door derden moeten aan eisers in een voor hen begrijpelijke taal worden gepresenteerd en moeten duidelijk en in gepaste bewoordingen de diverse mogelijke uitkomsten uiteenzetten, evenals alle mogelijke risico’s en relevante beperkingen. (22) Een adequaat toezicht op procesfinanciers en overeenkomsten inzake financiering door derden kan niet worden gewaarborgd als procesfinanciers niet worden verplicht transparant te zijn over hun activiteiten. Dit omvat transparantie ten aanzien van rechtbanken of administratieve autoriteiten, verweerders en eisers. Daarom moeten een verplichting worden vastgesteld om de betrokken rechtbank of administratieve autoriteit in kennis te stellen van het feit dat er sprake is van commerciële financiering, alsook van de identiteit van de financier, en om overeenkomsten inzake financiering door derden volledig openbaar te maken aan de rechtbanken of administratieve autoriteit, op verzoek van de rechtbank of autoriteit of naar aanleiding van een verzoek van de verweerder aan de rechtbank, met inachtneming van passende beperkingen. Rechtbanken of administratieve autoriteiten moeten de bevoegdheid krijgen om relevante informatie te raadplegen over alle activiteiten op het gebied van procesfinanciering door derden die verband houden met gerechtelijke procedures die onder hun verantwoordelijkheid vallen. Daarnaast moeten verweerders er door de rechtbank of administratieve autoriteit van op de hoogte worden gesteld dat er sprake is van procesfinanciering door derden en moeten zij bovendien van de identiteit van de financier in kennis worden gesteld. (23) Indien een overeenkomst inzake financiering door derden relevant is voor een zaak die door hen wordt behandeld, moeten rechtbanken of administratieve autoriteiten de bevoegdheid krijgen om na te gaan of de overeenkomst inzake financiering door derden strookt met deze richtlijn en moeten zij deze indien nodig overeenkomstig artikel 16 kunnen toetsen op verzoek van een van de partijen bij de procedure, op initiatief van de betrokken rechtbank of administratieve autoriteit, of naar aanleiding van een beroep dat bij hen is ingesteld tegen een definitieve administratieve beslissing van een toezichthoudende autoriteit. (24) Procesfinanciers moeten interne procedures voor goed bestuur vaststellen om belangenconflicten tussen de procesfinancier en de eisers te vermijden. De naleving van de transparantievereisten moet ervoor zorgen dat eisers zich volledig bewust zijn van eventuele relaties van een procesfinancier met verweerders, advocaten, andere procesfinanciers of andere bij de zaak betrokken derden die tot een daadwerkelijk of als zodanig ervaren belangenconflict zouden kunnen leiden. (25) Procesfinanciers mogen in geen geval een oneerlijke, onevenredige of onredelijke beloning eisen, ten koste van de eisers. Rechtbanken of administratieve autoriteiten moeten de bevoegdheid krijgen om overeenkomsten inzake financiering door derden te beoordelen die relevant zijn voor de bij hen aanhangig gemaakte zaak, rekening houdend met de omstandigheden waaronder en de achtergrond waartegen de overeenkomst is gesloten, om op doeltreffende wijze na te gaan of deze eerlijk is en strookt met deze richtlijn en alle Unie- en nationale wetgeving ter zake. (26) Indien in het kader van overeenkomsten inzake financiering door derden is toegestaan dat een deel van de schadevergoeding of bepaalde honoraria in de eerste plaats niet naar de eisers maar naar de procesfinancier gaat, kan de beschikbare vergoeding uiteindelijk zo laag zijn dat er voor de eisers weinig tot niets overblijft. In overeenkomsten inzake financiering door derden moet daarom altijd worden gewaarborgd dat de vergoeding eerst aan de eisers wordt uitbetaald, dat wil zeggen dat het recht van de eisers voorrang heeft op het recht van de financier. Het mag procesfinanciers niet worden toegestaan te eisen dat hun eigen beloning voorrang krijgt. (27) Aangezien het deel van de vergoeding dat naar de procesfinancier gaat, in bepaalde lidstaten in mindering wordt gebracht op de schadeloosstelling voor de eisers, moeten rechtbanken of administratieve autoriteiten toezicht houden op de absolute en relatieve waarde van dat deel om te voorkomen dat er naar verhouding te hoge bedragen aan de procesfinancier worden toegewezen. Behoudens uitzonderlijke omstandigheden moet een deel voor de procesfinancier waardoor de vergoeding, met inbegrip van de volledige schadevergoeding, kosten, honoraria en andere onkosten, die voor de eisers en beoogde begunstigden overblijft tot 60 % of minder wordt verlaagd, als oneerlijk en bijgevolg als ongeldig worden beschouwd. (28) Er moeten aanvullende voorwaarden worden vastgesteld om te waarborgen dat procesfinanciers de beslissingen van eisers tijdens de procedure niet onbehoorlijk beïnvloeden, dat wil zeggen zodanig dat deze in het voordeel zijn van de procesfinancier, ten nadele van de eisers. Meer in het bijzonder mogen procesfinanciers niet onbehoorlijk beïnvloeden hoe procedures worden gevoerd, welke belangen daarbij prioriteit krijgen en of de eisers al dan niet akkoord moeten gaan met een bepaalde uitkomst, vergoeding of schikking. (29) Het mag procesfinanciers niet worden toegestaan de door hen toegezegde financiering in te trekken, behalve in een beperkt aantal gevallen dat is opgenomen in deze richtlijn of in op grond van deze richtlijn aangenomen wetgeving, om te voorkomen dat de financiering in eender welk stadium van de procedure ten koste van de eisers of de beoogde begunstigden wordt ingetrokken vanwege een verandering in de zakelijke belangen of beweegredenen van de procesfinancier. (30) Indien een procesfinancier een procedure heeft ondersteund of gefinancierd die met een ongunstige uitspraak is afgesloten, moet hij samen met de eisers aansprakelijk worden gesteld voor de kosten van de tegenpartij die door een rechtbank of administratieve autoriteit kunnen worden toegewezen. Rechtbanken of administratieve autoriteiten moeten passende bevoegdheden krijgen om de doeltreffendheid van deze verplichting te waarborgen; aansprakelijkheid in geval van een kostenveroordeling mogen in overeenkomsten inzake financiering door derden niet worden uitgesloten. (31) De rechtbanken of administratieve autoriteiten van de lidstaten moeten kostenveroordelingen kunnen vaststellen overeenkomstig het nationaal recht, onder meer door gebruik te maken van relevante wetenschappelijke, statistische of technische gegevens, of door deskundigen, beoordelaars of belastingadviseurs te raadplegen, naargelang de gepastheid daarvan met het oog op de omstandigheden van de procedure. (32) Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Deze richtlijn moet dan ook worden uitgelegd en toegepast conform deze rechten en beginselen, waaronder die met betrekking tot het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht, alsook het recht van verweer. (33) Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk het waarborgen van de harmonisatie van de voorschriften van de lidstaten betreffende procesfinanciers en hun activiteiten, en daarmee de toegang tot de rechter, en het invoeren van gemeenschappelijke minimumnormen inzake de bescherming van de rechten van gefinancierde eisers en beoogde begunstigden in procedures die volledig of gedeeltelijk worden gefinancierd door middel van overeenkomsten inzake financiering door derden, die in alle lidstaten waar procesfinanciering is toegestaan, van toepassing zijn, niet naar behoren door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt omdat procesfinanciers in meerdere lidstaten actief zijn en aan verschillende nationale voorschriften en praktijken onderworpen zijn, kunnen ze beter op EU-niveau worden verwezenlijkt vanwege de omvang van de opkomende markt voor procesfinanciering door derden, de noodzaak om uiteenlopende voorschriften en praktijken die een goede werking van de interne markt kunnen belemmeren, te vermijden en “forumshopping” door procesfinanciers door de verschillende nationale voorschriften optimaal te gebruiken, te voorkomen. Daarom kan de Unie maatregelen nemen overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (34) Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van die stukken gerechtvaardigd. HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: Hoofdstuk I Algemene bepalingen Artikel 1 Onderwerp en doel In deze richtlijn worden minimumvoorschriften vastgesteld die van toepassing zijn op derden die commerciële procesfinanciering verstrekken, en hun toegestane activiteiten, en wordt voorzien in een kader ter ondersteuning en bescherming van de door hen gefinancierde eisers en beoogde begunstigden, onder wie, in voorkomend geval, personen wier belangen door bevoegde instanties worden vertegenwoordigd, in procedures die volledig of gedeeltelijk door derden worden gefinancierd. In de richtlijn worden waarborgen vastgesteld om belangenconflicten, misbruik van het procesrecht en onevenredige toekenning van geldelijke vergoedingen aan procesfinanciers te voorkomen, wordt gewaarborgd dat procesfinanciering eisers en beoogde begunstigden naar behoren in staat stelt toegang te krijgen tot de rechter, en wordt voorzien in een verantwoordingsplicht voor ondernemingen. Artikel 2 Toepassingsgebied Deze richtlijn is van toepassing op derden die commerciële procesfinanciering verstrekken (hierna “procesfinanciers”) en overeenkomsten inzake commerciële financiering door derden (hierna “overeenkomsten inzake financiering door derden”), ongeacht de aard van de desbetreffende vorderingen. Deze richtlijn laat bestaande internationale, Unie- en nationale wetgeving op grond waarvan vorderingen kunnen worden ingesteld, en met name recht inzake de bescherming van de collectieve belangen van consumenten, milieubescherming, insolventieprocedures en aansprakelijkheid, onverlet. Artikel 3 Definities Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: a) “procesfinancier”: een commerciële onderneming die een overeenkomst inzake financiering door derden van een rechtszaak aangaat, ook al is zij geen partij bij de procedure, noch een advocaat of andere rechtsbeoefenaar die een partij bij de procedure vertegenwoordigt, noch een entiteit die gereguleerde verzekeringsdiensten verleent aan een partij bij de procedure, met als voornaamste doel rendement te behalen op een investering in de vorm van financiering voor de desbetreffende procedure of een concurrentievoordeel te behalen op een specifieke markt; b) “eiser”: een natuurlijke of rechtspersoon die een procedure tegen een andere partij aanspant of wil aanspannen bij een rechtbank of administratieve autoriteit; c) “rechtbank of administratieve autoriteit”: een bevoegde rechtbank, administratieve autoriteit of arbitrage-instantie of een ander bevoegd orgaan met de taak overeenkomstig het nationaal recht uitspraak te doen in de procedure; d) “beoogde begunstigde”: een persoon die recht heeft op een deel van de in de procedure toegekende vergoeding en wiens belangen in de procedure worden vertegenwoordigd door de gefinancierde eiser of door een bevoegde instantie die de vordering namens de desbetreffende persoon als eisende partij heeft ingesteld in het kader van een representatieve vordering; e) “procedure”: een nationale of grensoverschrijdende civielrechtelijke of handelsrechtelijke rechtszaak, een vrijwillige arbitrageprocedure of een mechanisme voor alternatieve geschillenbeslechting door middel waarvan verhaal wordt gehaald bij een rechtbank of administratieve autoriteit in de Unie in verband met een geschil; f) “bevoegde instantie”: een organisatie die de belangen van consumenten vertegenwoordigt en als bevoegde instantie is aangewezen overeenkomstig Richtlijn (EU) 2020/1828; g) “toezichthoudende autoriteit”: een overheidsinstantie die door een lidstaat is belast met het verlenen, opschorten of intrekken van vergunningen aan procesfinanciers, en het toezicht op de activiteiten van procesfinanciers; h) “overeenkomst inzake financiering door derden”: een overeenkomst op grond waarvan een procesfinancier toezegt de kosten van een procedure volledig of gedeeltelijk te financieren in ruil voor een deel van het aan de eiser toegekende geldbedrag of een resultaatafhankelijk honorarium, om de betaalde financiering te vergoeden en, in voorkomend geval, de beloning voor de verleende diensten te dekken, volledig of gedeeltelijk gebaseerd op de uitkomst van de procedure. Deze definitie omvat alle overeenkomsten waarin een dergelijke vergoeding wordt overeengekomen, ongeacht of deze wordt aangeboden als beloning voor de verlening van een onafhankelijke dienst of het resultaat is van de overname of overdracht van de vordering. Hoofdstuk II Goedkeuring van de activiteiten van procesfinanciers binnen de Unie Artikel 4 Vergunningssysteem 1. De lidstaten kunnen overeenkomstig het nationaal recht vaststellen of overeenkomsten inzake financiering door derden kunnen worden aangeboden voor procedures binnen hun rechtsgebied, ten bate van eisers of beoogde begunstigden die op hun grondgebied verblijven. 2. Indien financiering door derden is toegestaan, zetten de lidstaten een vergunnings- en toezichtsysteem op om vergunningen te verlenen voor en toezicht te houden op de activiteiten van procesfinanciers binnen hun grondgebied. In het kader van dit systeem wordt een onafhankelijke toezichthoudende autoriteit aangewezen die belast wordt met het verlenen, opschorten en intrekken van vergunningen voor procesfinanciers en het toezicht op de activiteiten van procesfinanciers. 3. Het vergunningssysteem waarin dit artikel voorziet, geldt alleen voor activiteiten die verband houden met het aanbieden door procesfinanciers van overeenkomsten inzake financiering door derden. Indien procesfinanciers tevens andere juridische, financiële of schadeclaimafwikkelingsdiensten verlenen waarop toezicht wordt gehouden door een andere autoriteit in de Unie, laat deze richtlijn alle andere toezicht- en vergunningssystemen met betrekking tot die andere diensten onverlet. Artikel 5 Voorwaarden voor het verkrijgen van een vergunning 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthoudende autoriteiten enkel vergunningen verlenen of handhaven, met betrekking tot nationale of grensoverschrijdende rechtszaken of andere procedures, voor procesfinanciers die aan deze richtlijn voldoen en die, naast de geschiktheids- of andere criteria voorzien in het nationaal recht, ten minste aan de volgende criteria voldoen: a) zij verrichten hun bedrijfsactiviteiten via een geregistreerde vestiging in een lidstaat, vragen in diezelfde lidstaat een vergunning aan en behouden deze; b) zij verbinden zich ertoe overeenkomsten inzake financiering door derden te sluiten op grond van de wetgeving van de lidstaat waar de beoogde procedures zullen worden gevoerd of anders van de lidstaat waar de eisers of beoogde begunstigden verblijven; c) zij tonen naar tevredenheid van de toezichthoudende autoriteit aan dat zij beschikken over een bestuursstructuur en procedures met behulp waarvan zij voortdurend kunnen voldoen aan deze richtlijn en de daarin vastgestelde transparantievereisten en fiduciaire relaties, en dat zij interne procedures hebben opgezet om belangenconflicten tussen hen en de verweerder te voorkomen in procedures waarbij de procesfinancier betrokken is; d) zij voldoen aan de in artikel 6 genoemde vereisten inzake kapitaaltoereikendheid; en e) zij tonen naar tevredenheid van de toezichthoudende autoriteit aan dat zij beschikken over een bestuursstructuur en procedures met behulp waarvan wordt gewaarborgd dat de in artikel 7 opgenomen fiduciaire verplichting wordt vervuld en in acht wordt genomen. 2. De lidstaten erkennen wederzijds de vergunningen die aan procesfinanciers zijn verleend in een andere lidstaat en staan procesfinanciers derhalve automatisch toe in hun lidstaat actief te zijn, mits de oorspronkelijke vergunning nog steeds geldig is. 3. Het overeenkomstig artikel 4 vastgestelde vergunningssysteem laat de toepassing van de Uniewetgeving inzake de verlening van financiële diensten, investeringsactiviteiten of consumentenbescherming onverlet. Artikel 6 Kapitaaltoereikendheid 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid krijgen om na te gaan of procesfinanciers te allen tijde kunnen beschikken over voldoende financiële middelen om hun verplichtingen uit hoofde van overeenkomsten inzake financiering door derden te vervullen. De toezichthoudende autoriteiten zorgen er met name voor dat procesfinanciers in staat zijn om: a) alle schulden die uit overeenkomsten inzake financiering door derden voortvloeien te betalen wanneer deze verschuldigd en opeisbaar zijn; en b) alle stadia te financieren van de procedures die zij hebben toegezegd te financieren, met inbegrip van het proces en het eventuele daaropvolgende beroep. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat procesfinanciers mogen aantonen dat zij aan de in lid 1 vastgestelde criteria voldoen door een bewijs of verklaring te overleggen waarin staat dat zij beschikken over een verzekering die de in lid 1 bedoelde kosten waar nodig volledig zal dekken. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid krijgen om na te gaan of procesfinanciers te allen tijde kunnen beschikken over de minimale liquiditeit die nodig is om in alle procedures die zij gefinancierd hebben alle voorzienbare kosten van tegenpartijen te kunnen betalen. De lidstaten zorgen ervoor dat hun rechtbanken of administratieve autoriteiten procesfinanciers kunnen verzoeken om zekerheidstelling voor de kosten in alle vormen die krachtens de nationale wetgeving zijn toegestaan, mocht een eiser daarom verzoeken op grond van met specifieke redenen omklede zorgen. 4. De lidstaten kunnen een specifiek verzekeringsfonds opzetten om alle kosten te dekken die door eisers die te goeder trouw een rechtszaak hebben aangespannen, zijn gemaakt, voor het geval een procesfinancier in de loop van de procedure insolvent wordt. Indien een lidstaat een dergelijk fonds opzet, zorgt die lidstaat ervoor dat het fonds openbaar wordt beheerd en gefinancierd wordt met jaarlijkse bijdragen van procesfinanciers met een vergunning. Artikel 7 Fiduciaire verplichting 1. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid krijgen om na te gaan of procesfinanciers over een bestuursstructuur en interne procedures beschikken om te waarborgen dat de overeenkomsten inzake financiering door derden die zij aangaan gebaseerd zijn op een fiduciaire relatie en dat zij zich er in de desbetreffende overeenkomsten toe verbinden eerlijk en transparant te handelen en een fiduciaire verplichting na te komen uit hoofde waarvan zij in het belang van de eiser moeten handelen. 2. Wanneer een eiser voornemens is een vordering namens anderen in te stellen, bijvoorbeeld in het geval van een bevoegde instantie die consumenten vertegenwoordigt, is de procesfinancier gehouden om een fiduciaire verplichting ten aanzien van die beoogde begunstigden op zich te nemen. Procesfinanciers zijn gehouden gedurende de volledige duur van de procedure op een wijze te handelen die in overeenstemming is met hun fiduciaire verplichting. In het geval zich een conflict voordoet tussen zijn belangen en de belangen van de eisers of beoogde begunstigden, verbindt de procesfinancier zich ertoe de belangen van de eisers of beoogde begunstigden boven zijn eigen belangen te stellen. Hoofdstuk III Bevoegdheden van toezichthoudende autoriteiten en onderlinge coördinatie Artikel 8 Bevoegdheden van toezichthoudende autoriteiten 1. Indien overeenkomsten inzake financiering door derden op grond van artikel 4 zijn toegestaan, zorgen de lidstaten ervoor dat een onafhankelijke, openbare toezichthoudende autoriteit verantwoordelijk is voor het toezicht op de verlening van vergunningen aan procesfinanciers die in hun rechtsgebied gevestigd zijn en overeenkomsten inzake financiering door derden aanbieden aan eisers of beoogde begunstigden binnen hun rechtsgebied, of in verband met procedures binnen hun rechtsgebied. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat er een klachtenprocedure beschikbaar is voor alle natuurlijke of rechtspersonen die aan een toezichthoudende autoriteit hun klachten kenbaar willen maken over de naleving door een procesfinancier van zijn verplichtingen uit hoofde van deze richtlijn en het toepasselijk nationaal recht. 3. Niettegenstaande de in lid 2 bedoelde klachtenprocedure, worden, in het geval van een lopende gerechtelijke procedure waarbij de procesfinancier betrokken is, door de verweerder tijdens de procedure aangekaarte kwesties met betrekking tot de naleving door de procesfinancier van zijn verplichtingen uit hoofde van deze richtlijn en het toepasselijk nationaal recht, afgehandeld door de bevoegde rechtbank of administratieve autoriteit overeenkomstig artikel 16, lid 2. 4. Toezichthoudende autoriteiten zijn met name bevoegd en gehouden om: a) vergunningsaanvragen van procesfinanciers in ontvangst te nemen, evenals alle informatie die noodzakelijk is voor de beoordeling van die aanvragen, en om tijdig een beslissing te nemen over die aanvragen; b) de noodzakelijke beslissingen te nemen over vergunningsaanvragen van procesfinanciers en een vergunning te verlenen, af te wijzen of in te trekken, of voorwaarden, beperkingen of sancties aan erkende procesfinanciers op te leggen; c) te beslissen over de geschiktheid en bekwaamheid van een procesfinancier, onder meer op grond van zijn ervaring, reputatie, interne processen voor het voorkomen en het oplossen van belangenconflicten en kennis; d) op hun website de op grond van punt b) genomen beslissingen te publiceren, daarbij naar behoren rekening houdend met de commerciële vertrouwelijkheid; e) ten minste ieder jaar te beoordelen of procesfinanciers met een vergunning nog altijd voldoen aan de in artikel 5, lid 1, bedoelde vergunningscriteria en ervoor te zorgen dat de vergunning wordt opgeschort of ingetrokken als zij niet langer aan een of meerdere criteria voldoen. Een dergelijke opschorting of intrekking mag niet ten koste gaan van de rechten van de eisers en begunstigden van procedures waarbij de financier betrokken is; en f) in het kader van het in artikel 9 bedoelde mechanisme klachten met betrekking tot het gedrag van een procesfinancier en de naleving door die procesfinancier van de bepalingen van hoofdstuk IV van deze richtlijn en andere, uit de nationale wetgeving voortvloeiende toepasselijke voorschriften in ontvangst te nemen en te onderzoeken. 5. De lidstaten zorgen ervoor dat procesfinanciers verplicht zijn de toezichthoudende autoriteit onverwijld in kennis te stellen van iedere verandering die gevolgen heeft voor de naleving door de procesfinanciers van de in artikel 6, leden 1 en 2, vastgestelde vereisten inzake kapitaaltoereikendheid. Daarnaast zorgen de lidstaten ervoor dat procesfinanciers ieder jaar verklaren dat zij nog altijd aan de vereisten voldoen. 6. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthoudende autoriteiten toezicht houden op de fiduciaire relatie tussen procesfinanciers en eisers en beoogde begunstigden in het algemeen, en de mogelijkheid hebben aanwijzingen en bevelen te geven om te waarborgen dat de belangen van eisers en beoogde begunstigden worden beschermd. Artikel 9 Onderzoeken en klachten 1. De lidstaten zorgen ervoor dat er een klachtenmechanisme beschikbaar is met behulp waarvan de in artikel 8, lid 2, bedoelde klachten in ontvangst kunnen worden genomen en kunnen worden onderzocht. 2. In het kader van het in lid 1 bedoelde klachtenmechanisme zorgen de lidstaten ervoor dat de toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid krijgen om onverwijld te beoordelen of een procesfinancier voldoet aan de aan zijn vergunning verbonden verplichtingen en/of voorwaarden, de bepalingen van deze richtlijn en alle overige toepasselijke nationale voorschriften. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthoudende autoriteiten met het oog op de uitoefening van het toezicht op de naleving door procesfinanciers van de aan hun vergunning verbonden verplichtingen en/of voorwaarden, de bevoegdheid krijgen om: i) klachten te onderzoeken die zij van natuurlijke of rechtspersonen ontvangen overeenkomstig artikel 8, lid 2, met inachtneming van artikel 8, lid 3; ii) klachten te onderzoeken die zij van een andere toezichthoudende autoriteit of van de Commissie ontvangen; iii) ambtshalve onderzoek in te stellen; iv) onderzoek in te stellen naar aanleiding van een aanbeveling van een rechtbank of administratieve autoriteit die bezorgdheid toont over de naleving door een procesfinancier van de aan zijn vergunning verbonden verplichtingen en/of voorwaarden in een procedure die bij die rechtbank of administratieve autoriteit aanhangig is. Artikel 10 Coördinatie tussen toezichthoudende autoriteiten 1. De lidstaten zorgen ervoor dat hun toezichthoudende autoriteiten deze richtlijn toepassen in nauwe samenwerking met de toezichthoudende autoriteiten van andere lidstaten. 2. De Commissie houdt toezicht op en coördineert de activiteiten van de toezichthoudende autoriteiten bij de uitoefening van hun taken zoals voorzien in deze richtlijn, en roept een netwerk van toezichthoudende autoriteiten bijeen en treedt daarbij op als voorzitter. De Commissie stelt overeenkomstig artikel 11 gedelegeerde handelingen vast om deze richtlijn aan te vullen door de modaliteiten vast te stellen voor samenwerking binnen het netwerk van toezichthoudende autoriteiten, en herziet deze op gezette tijden, in nauwe samenwerking met de toezichthoudende autoriteiten. 3. De toezichthoudende autoriteiten kunnen de Commissie raadplegen over alle kwesties die verband houden met de uitvoering van deze richtlijn. De Commissie kan richtsnoeren, aanbevelingen, mededelingen over optimale werkmethoden en adviezen uitbrengen aan toezichthoudende autoriteiten met betrekking tot de uitvoering van deze richtlijn, kennelijke inconsistenties in dit verband of het toezicht op procesfinanciers. De Commissie kan eveneens een kenniscentrum opzetten om gespecialiseerde informatie te verstrekken aan rechtbanken of administratieve autoriteiten die advies willen inwinnen over de wijze waarop zij activiteiten van procesfinanciers binnen de Unie moeten beoordelen. 4. Alle toezichthoudende autoriteiten stellen ieder jaar een lijst op van procesfinanciers met een vergunning, doen de lijst toekomen aan de Commissie en maken deze openbaar. De toezichthoudende autoriteiten werken de lijst in geval van veranderingen bij en stellen de Commissie hiervan in kennis. 5. Alle toezichthoudende autoriteiten verstrekken de Commissie en andere toezichthoudende autoriteiten op verzoek informatie over de beslissingen die zij in verband met het toezicht op procesfinanciers nemen, waaronder informatie over alle beslissingen die zij krachtens artikel 8, lid 4, punt b), nemen. 6. Indien een procesfinancier een vergunning heeft aangevraagd bij een toezichthoudende autoriteit en vervolgens een vergunning aanvraagt bij een andere toezichthoudende autoriteit, coördineren de betrokken toezichthoudende autoriteiten hun activiteiten en wisselen zij voor zover gepast informatie uit met het oog op een consistente besluitvorming, met gepaste inachtneming van de verschillen tussen de nationale voorschriften. 7. Indien een procesfinancier een vergunning heeft ontvangen van een toezichthoudende autoriteit in een bepaalde lidstaat maar een overeenkomst inzake financiering door derden wil aanbieden ten bate van een eiser of beoogde begunstigde in een andere lidstaat of ten behoeve van een procedure in een andere lidstaat, overlegt hij een bewijs van de vergunning die hij van de toezichthoudende autoriteit van de lidstaat van herkomst heeft ontvangen. Indien een toezichthoudende autoriteit in de andere lidstaat kennis krijgt van onregelmatigheden met betrekking tot de activiteiten van de procesfinancier, stelt zij de verantwoordelijke toezichthoudende autoriteit hiervan onmiddellijk op de hoogte. Artikel 11 Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie 1. De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden. 2. De in artikel 10, lid 2, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor een termijn van vijf jaar met ingang van ... [datum van inwerkingtreding van de basiswetgevingshandeling of een andere door de medewetgevers vastgestelde datum]. De Commissie stelt uiterlijk negen maanden voor het einde van de termijn van vijf jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet. 3. Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 10, lid 2, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Een besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het besluit laat de geldigheid van reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. 4. Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. 5. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. 6. Een overeenkomstig artikel 10, lid 2, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van die handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad vóór het verstrijken van die termijn de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met [twee maanden] verlengd. Hoofdstuk IV Overeenkomsten inzake financiering door derden en activiteiten van procesfinanciers Artikel 12 Inhoud van overeenkomsten inzake financiering door derden De lidstaten zorgen ervoor dat overeenkomsten inzake financiering door derden verplicht schriftelijk moeten worden verstrekt in een van de officiële talen van de lidstaat waarin de eiser en beoogde begunstigden verblijven, alsmede in duidelijke en gemakkelijk te begrijpen bewoordingen, en ten minste de volgende informatie moeten omvatten: a) de verschillende kosten en uitgaven die door de procesfinancier worden gedekt; b) het deel van de schadevergoeding of honoraria dat aan de procesfinancier of een andere derde wordt betaald, of andere financiële kosten die direct of indirect voor rekening van de eisers, de beoogde begunstigden of beiden komen; c) een verwijzing naar de aansprakelijkheid van de procesfinancier in geval van een kostenveroordeling, in overeenstemming met artikel 18 van deze richtlijn; d) een clausule waarin bepaald is dat schadevergoedingen, waarvan de honoraria van de procesfinancier nog moeten worden afgetrokken, eerst volledig aan de eisers worden uitbetaald en dat de eisers vervolgens eventuele overeengekomen bedragen aan de procesfinancier kunnen uitbetalen in de vorm van honoraria of provisies, waarbij zij ten minste de minimumbedragen houden waarin in deze richtlijn wordt voorzien; e) de risico’s die de eisers, de beoogde begunstigden of beiden aanvaarden, waaronder: i) hoe hoog de kosten van de rechtszaak kunnen oplopen en welke gevolgen dit heeft voor de financiële belangen van de eisers, de begunstigden of beiden; ii) de nauwkeurig omschreven gevallen waarin de overeenkomst inzake financiering door derden kan worden beëindigd en de risico’s die dit scenario meebrengt voor de eisers, de begunstigden of beiden; en iii) een eventueel risico op een kostenveroordeling, alsook de gevallen waarin een kostenveroordeling niet door een speciale verzekering of schadevergoeding wordt gedekt. f) een clausule waarin bepaald is dat de financiering niet afhankelijk is van bepaalde procedurele stappen; g) een verklaring van de procesfinancier dat er geen sprake is van een belangenconflict. Artikel 13 Transparantievereisten en vermijding van belangenconflicten 1. De lidstaten verplichten procesfinanciers beleid vast te stellen en interne procedures in te voeren om belangenconflicten te vermijden en op te lossen. Dit beleid en deze interne procedures passen bij de aard, omvang en complexiteit van de bedrijfsactiviteiten van de procesfinancier, worden schriftelijk vastgelegd en worden openbaar gemaakt op de website van de procesfinancier. Zij worden eveneens duidelijk uiteengezet in een bijlage bij elke overeenkomst inzake financiering door derden. 2. De lidstaten verplichten procesfinanciers in overeenkomsten inzake financiering door derden aan de eisers en beoogde begunstigden alle informatie kenbaar te maken die redelijkerwijs aanleiding zou kunnen geven tot belangenconflicten. Deze informatie omvat ten minste het volgende: a) informatie over financiële of andersoortige afspraken die bestaan tussen de procesfinancier en andere ondernemingen in verband met de procedure, waaronder eventuele afspraken met ter zake bevoegde instanties, vorderingsaggregatoren, advocaten of andere belanghebbenden; b) informatie over mogelijke relevante verbanden tussen de procesfinancier en de verweerder in de procedure, met name in het kader van eventuele concurrentieverhoudingen. Artikel 14 Nietige overeenkomsten en clausules 1. De lidstaten zorgen ervoor dat overeenkomsten inzake financiering door derden die worden aangegaan met natuurlijke of rechtspersonen die niet gemachtigd zijn om als procesfinancier op te treden, geen rechtsgevolgen sorteren. 2. De lidstaten zorgen dat het procesfinanciers niet is toegestaan de beslissingen van eisers tijdens de procedure zodanig te beïnvloeden dat deze in de eerste plaats ten goede komen aan de procesfinancier, ten nadele van de eiser. Daartoe sorteren alle clausules in overeenkomsten inzake financiering door derden die procesfinanciers de bevoegdheid geven om beslissingen betreffende een procedure te nemen of te beïnvloeden, geen rechtsgevolgen. Clausules of regelingen die onder meer het volgende bedingen, sorteren geen rechtsgevolgen: a) de toekenning aan een procesfinancier van de uitdrukkelijke bevoegdheid om in de loop van een procedure beslissingen te nemen of te beïnvloeden, bijvoorbeeld met betrekking tot specifieke ingestelde vorderingen, de schikking van de zaak of het beheer van de aan de procedure gerelateerde kosten; b) de verstrekking van kapitaal of andere middelen met een geldelijke waarde voor gebruik in procedures wordt afhankelijk gesteld van de goedkeuring van procesfinanciers voor het specifieke gebruik daarvan. 3. De lidstaten zorgen ervoor dat overeenkomsten op grond waarvan een procesfinancier gegarandeerd een minimale vergoeding voor zijn investering ontvangt voordat de eiser of beoogde begunstigde zijn deel krijgt, geen rechtsgevolgen sorteren. 4. Behoudens uitzonderlijke omstandigheden sorteren overeenkomsten die een procesfinancier het recht geven op een deel van de schadevergoeding dat zo groot is dat het voor de eiser en de beoogde begunstigden beschikbare deel van de totale toegekende vergoeding, met inbegrip van alle schadevergoedingen, kosten, honoraria en overige onkosten, 60 % of minder bedraagt, geen rechtsgevolgen. 5. De lidstaten zorgen ervoor dat overeenkomsten inzake financiering door derden geen bepalingen bevatten op grond waarvan de aansprakelijkheid van een procesfinancier in geval van een kostenveroordeling bij een ongunstige uitspraak in de procedure wordt beperkt. Bepalingen die beogen de aansprakelijkheid voor kosten van een procesfinancier te beperken, sorteren geen rechtsgevolgen. 6. De lidstaten zorgen ervoor dat het op grond van de voorwaarden voor overeenkomsten inzake financiering door derden niet is toegestaan de financiering in te trekken, behalve in bepaalde omstandigheden die in de nationale wetgeving zijn vastgelegd overeenkomstig artikel 15, lid 1. 7. Eisers en beoogde begunstigden worden schadeloos gesteld voor alle verliezen die veroorzaakt worden door een procesfinancier die een overeenkomst inzake financiering door derden is aangegaan die ongeldig wordt bevonden. De rechten van de eisers en de beoogde begunstigden van de procedure worden hierdoor niet aangetast. Artikel 15 Beëindiging van overeenkomsten inzake financiering door derden 1. De lidstaten verbieden de eenzijdige beëindiging van een overeenkomst inzake financiering door derden door een procesfinancier zonder de toestemming van de eiser met kennis van zaken, tenzij een rechtbank of administratieve autoriteit de procesfinancier toestemming heeft gegeven om de overeenkomst te beëindigen na te hebben beoordeeld of de belangen van de eiser en de beoogde begunstigden ondanks de beëindiging voldoende worden beschermd. 2. Om de overeenkomst inzake financiering door derden te beëindigen, is het verplicht een gepaste opzegtermijn aan te houden als voorzien in de nationale wetgeving. Hoofdstuk V Toetsing door rechtbanken of administratieve autoriteiten Artikel 16 Openbaarmaking van overeenkomsten inzake financiering door derden 1. De lidstaten zorgen ervoor dat eisers of hun vertegenwoordigers verplicht worden de betrokken rechtbank of administratieve autoriteit in een zo vroeg mogelijk stadium van de procedure in kennis te stellen van het bestaan van een overeenkomst inzake financiering door derden, alsook van de identiteit van de procesfinancier, en op verzoek van de rechtbank of administratieve autoriteit, of op verzoek van de verweerder aan de rechtbank of administratieve autoriteit, een volledige, onbewerkte versie van deze overeenkomst inzake financiering door derden met betrekking tot de desbetreffende procedure te verstrekken aan de betrokken rechtbank of administratieve autoriteit. De lidstaten zorgen ervoor dat verweerders door de rechtbank of administratieve autoriteit op de hoogte worden gesteld van het bestaan van een overeenkomst inzake financiering door derden, alsmede van de identiteit van de procesfinancier. 2. De lidstaten zorgen ervoor dat rechtbanken of administratieve autoriteiten de bevoegdheid krijgen om een overeenkomst inzake financiering door derden te toetsen overeenkomstig artikel 17, op eigen initiatief of op verzoek van een partij bij de procedure, wanneer deze gegronde twijfels heeft over de overeenstemming van de desbetreffende overeenkomst inzake financiering door derden met deze richtlijn of met andere toepasselijke nationale wetgeving. Artikel 17 Toetsing van overeenkomsten inzake financiering door derden door rechtbanken of administratieve autoriteiten De lidstaten wijzen de bevoegde rechtbank of administratieve autoriteit aan die belast wordt met de uitvoering van de verschillende gerechtelijke en administratieve taken die uit deze richtlijn voortvloeien. Hierbij specificeren zij met name dat de rechtbank of administratieve autoriteit waarbij een particulier gefinancierde zaak aanhangig wordt gemaakt, onverwijld en op verzoek van een van de partijen bij de procedure of op eigen initiatief controles moet uitvoeren op de gevolgen van financieringsovereenkomsten voor de zaken die zij behandelt, door de volgende bevoegdheden uit te oefenen: a) het geven van bindende bevelen of aanwijzingen aan procesfinanciers, bijvoorbeeld om procesfinanciers te verplichten de in de overeenkomst inzake financiering door derden afgesproken financiering te verstrekken of te eisen dat procesfinanciers de desbetreffende financiering wijzigen; b) het beoordelen van de overeenstemming van overeenkomsten inzake financiering door derden met de bepalingen van deze richtlijn, met name wat betreft de uit artikel 7 voortvloeiende fiduciaire verplichting ten aanzien van eisers en beoogde begunstigden, en, indien de overeenkomst niet conform wordt bevonden, het bevelen van de procesfinancier om de noodzakelijke wijzigingen door te voeren, of het nietig verklaren van een clausule overeenkomstig artikel 14; c) het beoordelen van de overeenstemming van overeenkomsten inzake financiering door derden wat betreft de in artikel 13 vastgestelde transparantievereisten; d) het beoordelen of overeenkomsten inzake financiering door derden procesfinanciers recht geven op een oneerlijk, onevenredig of onredelijk deel van de toegekende schadevergoeding zoals beschreven in artikel 14, lid 4, en, indien nodig, het nietig verklaren of wijzigen van deze overeenkomsten. De lidstaten specificeren daarbij dat bevoegde rechtbanken of administratieve autoriteiten bij die beoordeling rekening kunnen houden met de kenmerken en omstandigheden van de beoogde of lopende procedure, waaronder, in voorkomend geval: i) de bij de zaak betrokken partijen, alsmede de beoogde begunstigden van de procedure, en wat volgens hen is afgesproken over het bedrag dat de procesfinancier op grond van de financieringsovereenkomst zou ontvangen in het geval van een gunstige uitspraak; ii) de waarschijnlijke hoogte van de schadevergoeding; iii) de hoogte van de financiële bijdrage van de procesfinancier en het percentage van de totale kosten van de eiser dat door de procesfinancier wordt gefinancierd; en iv) het percentage van de eventuele schadevergoeding waarop de eiser en de beoogde begunstigden aanspraak kunnen maken; e) de oplegging van sancties die door de rechtbank of administratieve autoriteit gepast worden geacht om de naleving van deze richtlijn te waarborgen; f) de raadpleging van of de inwinning van advies van personen met de juiste kennis en gepaste onafhankelijkheid om de rechtbank of administratieve autoriteit bij te staan bij het verrichten van beoordelingen, waaronder naar behoren gekwalificeerde deskundigen of toezichthoudende autoriteiten. Artikel 18 Aansprakelijkheid bij kostenveroordeling 1. Indien de eisende partij over onvoldoende middelen beschikt om een kostenveroordeling te betalen, zorgen de lidstaten ervoor dat rechtbanken of administratieve autoriteiten de bevoegdheid krijgen om procesfinanciers in de kosten te veroordelen, zij het hoofdelijk of gezamenlijk met eisers, in geval van een ongunstige uitspraak in de procedure. In dergelijke gevallen kunnen rechtbanken of administratieve autoriteiten procesfinanciers verplichten gepaste kostenveroordelingen te betalen, daarbij rekening houdend met: a) de hoogte van het bedrag en het deel van de schadevergoeding dat de procesfinancier zou hebben gekregen in het geval van een gunstige uitspraak; b) in hoeverre eventuele niet door de procesfinancier gedekte kosten ten laste komen van de verweerder, de eiser of andere beoogde begunstigden; c) het gedrag van de procesfinancier gedurende de hele procedure, en met name de naleving door de procesfinancier van deze richtlijn, en of zijn gedrag heeft bijgedragen aan de totale kosten van de procedure; alsmede d) de hoogte van de aanvankelijke investering van de procesfinancier. Hoofdstuk VI Slotbepalingen Artikel 19 Sancties 1. De lidstaten stellen de voorschriften vast ten aanzien van de sancties die van toepassing zijn op overtredingen van nationale bepalingen die zijn vastgesteld op grond van deze richtlijn en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze sancties worden uitgevoerd. De vastgestelde sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie [uiterlijk .../onverwijld] van deze regels en deze maatregelen in kennis en doen dit eveneens [onverwijld] bij alle eventuele latere wijzigingen ervan. 2. De toezichthoudende autoriteiten kunnen in het bijzonder evenredige boetes opleggen, berekend op basis van de omzet van de onderneming, tijdelijk of definitief de vergunning van de onderneming intrekken, en andere gepaste administratieve sancties opleggen. Artikel 20 Evaluatie 1. Uiterlijk [(...) jaar na de datum van toepassing van deze richtlijn] verricht de Commissie een evaluatie van deze richtlijn en brengt zij aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité verslag uit over de belangrijkste bevindingen. De evaluatie wordt verricht overeenkomstig de richtsnoeren voor betere regelgeving van de Commissie. In het verslag evalueert de Commissie met name de doeltreffendheid van de richtlijn, met bijzondere aandacht voor de hoogte van honoraria en van de aan eisers, onder wie de beoogde begunstigden, toegekende vergoeding afgetrokken rentebedragen die naar procesfinanciers zijn gegaan, de invloed die procesfinanciers hebben gehad op de mate van geschillenbeslechting en in hoeverre procesfinanciering door derden heeft bijgedragen aan een betere toegang tot de rechter. 2. De lidstaten verstrekken de Commissie, voor het eerst uiterlijk [(...) jaar na de datum van toepassing van deze richtlijn] en vervolgens jaarlijks, de volgende informatie die nodig is voor de opstelling van het in lid 1 bedoelde verslag: a) het aantal entiteiten en het soort entiteit dat als erkende procesfinancier een vergunning heeft gekregen en de identiteit van deze entiteiten; b) de wijzigingen die in die lijst zijn doorgevoerd en de redenen daarvoor; c) het aantal en het soort procedures dat volledig of gedeeltelijk door een procesfinancier is gefinancierd; d) de uitkomsten van die procedures in termen van de bedragen die procesfinanciers hebben verdiend vergeleken met de vergoedingen die aan eisers en beoogde begunstigden zijn toegekend. Artikel 21 Omzetting 1. De lidstaten dienen uiterlijk op … [dag/maand/jaar] de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onmiddellijk in kennis. Zij passen die bepalingen toe met ingang van ... [dag/maand/jaar]. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. 2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van nationaal recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 22 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie . Artikel 23 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 310, 311, 312 en 323 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het voorstel van de Commissie van 22 december 2021 voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 ( COM(2021)0569 ), – gezien het Commissievoorstel van 14 juli 2021 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een sociaal klimaatfonds ( COM(2021)0568 ), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (1) (“het IIA”), – gezien artikel 105, lid 5, van zijn Reglement, – gezien het tussentijds verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0227/2022 ), A. overwegende dat de voorstellen van de Commissie van 22 december 2021 om de volgende generatie eigen middelen voor de begroting van de Unie vast te stellen en het meerjarig financieel kader (“MFK”) voor de periode 2021-2027 te herzien, onlosmakelijk verbonden zijn met het “Fit for 55”-pakket, dat op 14 juli 2021 is ingediend; B. overwegende dat artikel 311 VWEU vereist dat de Unie zich voorziet van de middelen die nodig zijn om haar doelstellingen te verwezenlijken en haar beleid uit te voeren; C. overwegende dat, overeenkomstig het standpunt dat het Parlement reeds lang inneemt, nieuwe beleidstoezeggingen en -doelstellingen gepaard moeten gaan met nieuwe middelen en niet ten koste mogen gaan van andere programma’s en prioriteiten van de Unie; D. overwegende dat de volledige opneming van het Sociaal Klimaatfonds in de Uniebegroting een vereiste van het Verdrag is krachtens artikel 310, lid 1, VWEU en een eerste voorwaarde om onder meer de communautaire methode te eerbiedigen, te zorgen voor parlementaire democratische verantwoording, parlementair toezicht en parlementaire controle, de voorspelbaarheid van de financiering en meerjarige programmering te garanderen en de transparantie van de begrotingsbesluiten die op het niveau van de Unie worden genomen te waarborgen; E. overwegende dat, in het geval van een stijging van de koolstofprijs ten opzichte van de oorspronkelijke aanname, jaarlijks een aanvullende toewijzing beschikbaar moet worden gesteld voor het Sociaal Klimaatfonds die evenredig is aan het stijgingspercentage van de koolstofprijs, teneinde kwetsbare huishoudens en vervoersgebruikers verder te ondersteunen bij de transitie naar klimaatneutraliteit; overwegende dat dergelijke jaarlijkse verhogingen binnen het MFK moeten worden opgenomen door middel van een op koolstofprijsschommelingen gebaseerde automatische aanpassing van het maximum van rubriek 3 “Natuurlijke hulpbronnen en milieu” en het betalingsmaximum; F. overwegende dat het Europees Parlement, de Raad en de Commissie krachtens artikel 312, lid 5, VWEU en zoals nader omschreven in het IIA, alle maatregelen moeten nemen die nodig zijn om de vaststelling van een nieuw of herzien MFK te vergemakkelijken; 1. spreekt uitsluitend zijn standpunt uit over het voorstel van de Commissie van 22 december 2021 voor een herziening van het MFK 2021-2027 en kiest hierbij voor een gerichte aanpak die beperkt is tot en volledig in overeenstemming is met zijn standpunt over het “Fit for 55”-pakket; 2. is echter van mening dat een bredere herziening van het huidige MFK nodig is, aangezien het in zijn eerste jaar zijn grenzen al heeft bereikt; wijst op de vele crises en uitdagingen waaraan de Unie het hoofd heeft geboden, met name de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan, en de aanzienlijke financieringsbehoeften die daardoor zijn ontstaan; verzoekt de Commissie dan ook de werking van het huidige MFK grondig te evalueren en zo spoedig mogelijk en uiterlijk in het eerste kwartaal van 2023 met een wetgevingsvoorstel te komen voor een algehele herziening van het MFK; is voornemens zijn verzoeken tot deze herziening nader uit te werken in een specifiek verslag; 3. staat volledig achter de opneming van het Sociaal Klimaatfonds in de begroting van de Unie en in het MFK, als onderdeel van zijn reeds lang ingenomen standpunt dat alle programma’s en fondsen van de Unie in de begroting moeten worden opgenomen; is daarom ingenomen met het voorstel van de Commissie als uitgangspunt voor de verhoging van het maximum voor vastleggingskredieten van rubriek 3 “Natuurlijke hulpbronnen en milieu” en het maximum voor betalingskredieten, die een noodzakelijke voorwaarde is om te voorkomen dat de financiering van het Sociaal Klimaatfonds ten koste gaat van andere programma’s en prioriteiten van de Unie; 4. onderstreept echter dat enkele wijzigingen nodig zijn om het standpunt van het Parlement over het “Fit for 55”-pakket weer te geven, met inbegrip van de herziene financiële middelen van het Sociaal Klimaatfonds, die in overeenstemming zijn met de desbetreffende bepalingen van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad (2) , zoals gewijzigd; 5. ondersteunt het voorstel voor een specifieke jaarlijkse aanpassing op basis van nieuwe eigen middelen; is van mening dat die in overeenstemming is met het in het IIA uiteengezette beginsel dat de uitgaven uit de Uniebegroting ten behoeve van de terugbetaling in het kader van het herstelinstrument van de Europese Unie niet mogen leiden tot een onnodige vermindering van programma-uitgaven of investeringsinstrumenten uit hoofde van het MFK, waarbij tegelijkertijd het begrotingsbeginsel van universaliteit wordt nageleefd; onderstreept daarom nogmaals dat een dergelijke jaarlijkse aanpassing afhankelijk is van de invoering van nieuwe eigen middelen in overeenstemming met de in het IIA vastgelegde routekaart; 6. verzoekt de Raad en de Commissie rekening te houden met de volgende aanbevelingen en wijzigingen: 7. is bereid onderhandelingen aan te gaan om het voorstel van de Commissie te verbeteren; 8. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie van 16 juli 2021 getiteld “Nieuwe EU-bosstrategie voor 2030” ( COM(2021)0572 ), – gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de Europese bosbouwstrategie – de weg vooruit (1) , – gezien zijn resolutie van 28 april 2015 over “Een nieuwe EU-bosstrategie ten bate van de bossen en de houtsector” (2) , – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 4, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, – gezien de overeenkomst die op de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (COP21) op 12 december 2015 in Parijs is gesloten (de Overeenkomst van Parijs), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ) en de daaruit voortvloeiende politieke beleidslijnen van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Commissie, – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (3) , – gezien Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (4) , – gezien Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (richtlijn hernieuwbare energie) (5) , – gezien Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (habitatrichtlijn) (6) , – gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/268 van de Commissie van 28 oktober 2020 tot wijziging van bijlage IV bij Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de referentieniveaus voor bossen die door de lidstaten moeten worden toegepast voor de periode van 2021 tot en met 2025 (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 – De natuur terug in ons leven brengen” ( COM(2020)0380 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa” ( COM(2020)0102 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 30 juni 2021 getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU – Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040” ( COM(2021)0345 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 getiteld “Een renovatiegolf voor Europa – groenere gebouwen, meer banen, hogere levenskwaliteit” ( COM(2020)0662 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 oktober 2018 getiteld “Een duurzame bio-economie voor Europa: versterking van de verbinding tussen economie, samenleving en milieu” ( COM(2018)0673 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 23 maart 2022 getiteld “De voedselzekerheid waarborgen en de veerkracht van voedselsystemen versterken” ( COM(2022)0133 ), – gezien het Nieuw Europees Bauhaus-initiatief, – gezien de ontwerpverordening van de Commissie waarbij bepaalde categorieën steun in de landbouw- en de bosbouwsector en in plattelandsgebieden op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie met de interne markt verenigbaar worden verklaard en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 702/2014 van de Commissie (8) , – gezien de conclusies van de Raad van 5 november 2021 over de nieuwe EU-bosstrategie voor 2030, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 8 december 2021 over de mededeling van de Commissie getiteld “Nieuwe EU-bosstrategie voor 2030” (9) , – gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s van 28 april 2022 over de mededeling van de Commissie getiteld “Nieuwe EU-bosstrategie voor 2030”, – gezien de verantwoordelijkheden van de lidstaten uit hoofde van het VN-Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming, – gezien het verslag van de Europese Rekenkamer van 2021 getiteld “Speciaal verslag nr. 21/2021: EU-financiering voor biodiversiteit en klimaatverandering in de bossen van de EU: positieve, maar beperkte resultaten”, – gezien de publicatie van de Commissie van 2018 getiteld “Richtsnoeren inzake de cascadering van biomassa, met voorbeelden van goede praktijken inzake houtachtige biomassa”, – gezien het verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie van 2020 getiteld “Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment” (Ecosystemen en hun diensten in kaart brengen en beoordelen: een EU-ecosysteembeoordeling), – gezien het verslag van het Europees Milieuagentschap van 2020 getiteld “State of nature in the EU – Results from reporting under the nature directives 2013-2018” (De toestand van de natuur in de EU – Resultaten van de rapportering in het kader van de natuurrichtlijnen 2013-2018), – gezien het verslag van Forest Europe van 2020 getiteld “State of Europe’s Forests 2020” (Toestand van de bossen in Europa in 2020), – gezien het mondiaal evaluatieverslag over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het intergouvernementeel platform voor biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES), – gezien de Verklaring van Kunming getiteld “Ecological Civilization: Building a Shared Future for All Life on Earth” (Ecologische civilisatie: werken aan een gezamenlijke toekomst voor al het leven op aarde), – gezien het rapport van werkgroep II van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) getiteld “Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability” (Klimaatverandering 2022: gevolgen, aanpassing en zwakke plekken), – gezien het speciaal rapport van de IPCC over klimaatverandering, woestijnvorming, bodemdegradatie, duurzaam landbeheer, voedselzekerheid en broeikasgasstromen in terrestrische ecosystemen, – gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 17 april 2018 in zaak C-441/17, Commissie/Polen (10) , – gezien de projecten en praktijken om informatie inzake bossen in Europa te coördineren (het European National Forest Inventory Network (ENFIN), het FutMon-project, het Diabolo-project, de European Atlas of Forest Tree Species en het MAES-programma om ecosystemen en hun diensten in kaart te brengen en te beoordelen), – gezien het verslag van de door het IPBES en de IPCC gezamenlijk georganiseerde workshop over biodiversiteit en klimaatverandering van 10 juni 2021, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie ontwikkelingssamenwerking, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A9-0225/2022 ), A. overwegende dat de EU de bindende streefdoelen heeft vastgesteld om tegen 2030 de uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55 % te verminderen en uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken (11) ; overwegende dat de EU een verbintenis is aangegaan met betrekking tot de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN, met inbegrip van SDG 15 om terrestrische ecosystemen te beschermen en te herstellen en het duurzame gebruik ervan te bevorderen, bossen duurzaam te beheren, woestijnvorming tegen te gaan, bodemdegradatie te stoppen en ongedaan te maken en biodiversiteitsverlies een halt toe te roepen, alsook met betrekking tot de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs en het nakomen van de toezeggingen die tijdens de VN-klimaatconferentie van 2021 (COP26) zijn gedaan; overwegende dat bossen en bosgebaseerde bedrijfstakken en diensten, evenals eigenaren en werknemers, een belangrijke en onvervangbare rol zullen spelen bij de verwezenlijking van de SDG’s en de streefdoelen van de Overeenkomst van Parijs, en dat bosecosystemen en hun koolstofreservoirs van essentieel belang zijn voor klimaatmitigatie en -adaptatie, aangezien zij ongeveer 10 % van de broeikasgasemissies in Europa opnemen en opslaan (12) en belangrijke dragers van biodiversiteit zijn; B. overwegende dat in artikel 4 VWEU is voorzien in gedeelde bevoegdheden en verantwoordelijkheid met betrekking tot bossen, met name in het kader van het milieubeleid van de EU, maar dat er geen sprake is van een gemeenschappelijk EU-bosbeleid, waardoor bosbeleid een bevoegdheid van de lidstaten blijft; overwegende dat de bossen in de EU een grote diversiteit kennen wat betreft biogeografie, structuur, omvang, biodiversiteit, eigendomspatronen en bestaand beleid, en dat het daarom bij de ontwikkeling en uitvoering van de nieuwe EU-bosstrategie (“de strategie”) en de desbetreffende EU-wetgeving noodzakelijk is, wanneer beleidsmaatregelen inzake milieu, klimaat en andere relevante kwesties betrekking hebben op bossen, de beginselen inzake subsidiariteit en evenredigheid naar behoren toe te passen; overwegende dat specificaties met betrekking tot bosbeheer op nationaal en regionaal niveau moeten worden aangepast aan de hand van een bottom-upbenadering; overwegende dat verdere coördinatie op EU-niveau noodzakelijk is om de doelstellingen van de Europese Green Deal beter te kunnen verwezenlijken en om potentiële emissiereducties en de grenzen van het bosgebruik nauwkeuriger te kunnen berekenen, gezien de belangrijke rol die bossen spelen bij de verwezenlijking van de Europese klimaatdoelstellingen; C. overwegende dat het beginsel van de Europese Green Deal als horizontale benadering om de klimaat- en milieu-uitdagingen aan te pakken, waarbij wordt gewaarborgd dat de natuur en de biodiversiteit naar behoren kunnen worden beschermd op een manier die duurzame groei en banen creëert in een hulpbronnenefficiënte, koolstofneutrale en volledig circulaire en concurrerende economie die de grenzen van de planeet eerbiedigt, als leidraad moet dienen bij de uitvoering van de strategie wat betreft het afwegen van compromissen, het creëren van synergieën en het vinden van het juiste evenwicht tussen de vele functies van bossen, waaronder de sociaal-economische, de milieu- en de klimaatfunctie; overwegende dat een “ecosysteem” een fysieke omgeving is die bestaat uit levende en niet-levende componenten die in wisselwerking met elkaar staan; overwegende dat ecosystemen vanuit deze wisselwerking een hele reeks voordelen aan mensen en de economie bieden die “ecosysteemdiensten” worden genoemd; overwegende dat klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit en de bijbehorende ecosysteemdiensten een systemische bedreiging voor de samenleving vormen; overwegende dat bossen een brede waaier aan ecosysteemdiensten verlenen, onder meer door te voorzien in hout- en andere producten, voedsel, koolstofvastlegging, een beschermde omgeving voor biodiversiteit, schone lucht en schoon water, voordelen voor het plaatselijke klimaat en bescherming tegen natuurlijke gevaren zoals lawines, overstromingen, droogte en vallende stenen, en daarnaast ook recreatieve, culturele en historische waarde bieden; overwegende dat duurzaam bosbeheer tot doel heeft een evenwichtige verlening van de diverse ecosysteemdiensten te waarborgen en de inspanningen op het gebied van klimaatmitigatie en -adaptatie te ondersteunen; D. overwegende dat producten op basis van hout bijdragen tot klimaatmitigatie door koolstofopslag en door een alternatief te bieden voor producten met een grote koolstofvoetafdruk, waaronder bouw- en verpakkingsmaterialen, textiel, chemische stoffen en brandstoffen; overwegende dat producten op basis van hout hernieuwbaar en in grote mate recycleerbaar zijn en daardoor een enorm potentieel bieden om een circulaire bio-economie tot stand te helpen brengen; overwegende dat de bosbouwsector en de bosgebaseerde bedrijfstakken daarom een sleutelrol spelen in een groene economie; E. overwegende dat in het kader van het “Fit for 55”-pakket en het streefdoel om het klimaatbeleid in overeenstemming te brengen met de Overeenkomst van Parijs wordt gewerkt aan een herziening van de richtlijn hernieuwbare energie en de verordening inzake de opname van broeikasgasemissies door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (13) ; overwegende dat de Commissie een verordening inzake ontbossingsvrije producten heeft voorgesteld; overwegende dat deze initiatieven in het licht van het Europese concept van multifunctionele bossen moeten stroken met de politieke doelstellingen op hoog niveau van de Green Deal, het actieplan voor de bio-economie, de strategie voor een circulaire economie, de bosstrategie, de biodiversiteitsstrategie en de langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden; F. overwegende dat bosbezit in Europa divers van aard is wat omvang en eigendomsstructuur betreft, met een grote verscheidenheid aan beheermodellen tot gevolg; overwegende dat ongeveer 60 % van de bossen in de EU eigendom is van 16 miljoen particuliere boseigenaren (14) , waarbij het voor een aanzienlijk deel om klein grondbezit gaat (15) , en dat ongeveer 40 % van de bossen in de EU in een of andere vorm in openbare handen is; overwegende dat een klein aantal boseigenaren een aanzienlijk deel van het totale bosareaal bezit en dat sommigen onder hen eigenaar zijn van de belangrijkste houtverwerkende bedrijven in de EU; overwegende dat het voor het bereiken van de doelstellingen van de strategie, waaronder de levering van klimaat- en andere ecosysteemdiensten, van essentieel belang zal zijn deze eigenaren inspraak te geven, te ondersteunen en aan te moedigen voordat aan bestraffing wordt gedacht, door middel van een alomvattend beleids- en wetgevingskader dat rechtszekerheid biedt en gebaseerd is op de erkenning van hun eigendomsrechten, hun ervaring als beheerders, het belang van de inkomsten uit bosbeheer en specifieke uitdagingen; overwegende dat het in dit opzicht belangrijk is ervoor te zorgen dat dit kader duidelijk en transparant is en dat het voor geen van de betrokken actoren buitensporige administratieve lasten met zich meebrengt; G. overwegende dat de EU ongeveer 5 % van het totale bosareaal in de wereld herbergt en dat bossen 43 % van het landoppervlak van de EU beslaan – een iets hoger percentage dan het landoppervlak dat voor landbouw wordt gebruikt – en 80 % van de terrestrische biodiversiteit in de EU herbergen (16) ; overwegende dat volgens het verslag van het Europees Milieuagentschap getiteld “The European environment – state and outlook 2020: knowledge for transition to a sustainable Europe” (17) de biodiversiteit in Europa drastisch is afgenomen; overwegende dat bijna 23 % van de Europese bossen te vinden is in Natura 2000-gebieden en dat dit aandeel in sommige lidstaten meer dan 50 % bedraagt; overwegende dat bijna de helft van de natuurlijke habitats in Natura 2000-gebieden bossen zijn; H. overwegende dat de meest recente gegevens die in het kader van artikel 17 van de habitatrichtlijn zijn verzameld, aangeven dat uit de staat van habitatparameters blijkt dat slechts 49 % van de boshabitats in goede staat verkeert (18) , terwijl de staat van 29,6 % van de habitats onbekend is en bij 21,1% slecht is en moet worden verbeterd; overwegende dat een loutere toespitsing op geaggregeerde gegevens mogelijk ontoereikend is om essentiële informatie over de meest urgente problemen te inventariseren en aan de orde te stellen, en dat het daarom noodzakelijk is een beroep te doen op meer specifieke indicatoren om zicht te krijgen op trends met betrekking tot de toestand en de factoren van druk en ervoor te zorgen dat ontbrekende gegevens in de toekomst beschikbaar zijn; overwegende dat op basis van deze indicatoren geen algemeen negatief oordeel over de staat van de bossen in de EU wordt geveld, maar dat er zowel positieve als negatieve trends te zien zijn (19) die om een genuanceerde respons per geval vragen; overwegende dat bossen steeds kwetsbaarder worden voor de gevolgen van klimaatverandering, met name door de toename van het aantal bosbranden; overwegende dat het op grote schaal kwantificeren van de effecten die dergelijke verstoringen hebben op de veerkracht en productiviteit van bossen nog steeds een grote uitdaging vormt; I. overwegende dat een beter inzicht in potentiële door het klimaat veroorzaakte natuurlijke verstoringen in Europese bossen verder richting moet geven aan het bosbeheer en moet dienen als input voor aanpassingsmaatregelen om deze kwetsbaarheden aan te pakken; J. overwegende dat het verzamelen en bijhouden van transparante en betrouwbare gegevens van hoge kwaliteit, de uitwisseling van kennis en beste praktijken, en adequaat gefinancierd en goed gecoördineerd onderzoek van cruciaal belang zijn om de uitdagingen aan te pakken en kansen te creëren, alsook om de vele functies van bossen tot hun recht te laten komen, met inbegrip van de diverse voordelen van de producten van bosgebaseerde bedrijfstakken, in een steeds complexere omgeving; overwegende dat de informatie over bossen die op EU-niveau beschikbaar is onvolledig en van wisselende kwaliteit is, hetgeen de onderlinge afstemming van het beheer en de instandhouding van bossen door de EU en de lidstaten belemmert; overwegende dat er met name een betere monitoring moet komen van de toestand van bosecosystemen, alsook van de gevolgen van bosbouwmaatregelen voor de biodiversiteit en het klimaat; K. overwegende dat de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) op internationaal niveau het belangrijkste forum is voor de ontwikkeling van internationaal erkende definities met betrekking tot bossen en bosbouw; overwegende dat de FAO gegevens inzake bossen en bosbouw verzamelt en verstrekt; overwegende dat de Commissie en de lidstaten een bijdrage leveren aan de werkzaamheden van de FAO; L. overwegende dat de verlening van de diverse bosecosysteemdiensten via de bosbouwsector en de bosgebaseerde bedrijfstakken een belangrijke inkomens- en werkgelegenheidspijler vormt, met name op het platteland, maar ook in stedelijke gebieden door downstreamgebruik van deze diensten; overwegende dat bij de uitvoering van de strategie naar behoren rekening moet worden gehouden met de ontwikkeling van inkomen en werkgelegenheid, maar ook met de aantrekkelijkheid van de werkgelegenheid in de sector door middel van kwaliteitsvolle banen, sociale bescherming, normen inzake gezondheid en veiligheid, de voortdurende ontwikkeling van vaardighedenpartnerschappen met belanghebbenden en passende opleidingsmogelijkheden voor leidinggevenden en werknemers; overwegende dat de werkgelegenheid in de Europese bosbouw tussen 2000 en 2015 met een derde is gedaald – hoofdzakelijk vanwege de toegenomen mechanisatie in de hout- en papierindustrie (20) ; overwegende dat een beter ontwerp van bosbouwmachines de bescherming van werknemers ten goede kan komen en de impact op bodem en water kan verminderen; overwegende dat houtkap en de houtsector tot de gevaarlijkste industriesectoren behoren en gekenmerkt worden door een groot aantal arbeidsongevallen, beroepsziekten en gevallen van vroegtijdige pensionering; M. overwegende dat het areaal en het biomassavolume van Europese bossen toenemen (21) , in tegenstelling tot de verontrustende ontbossingstrends wereldwijd; overwegende dat de EU een belangrijke rol kan spelen bij het aanpakken van wereldwijde ontbossing, hetgeen wordt benadrukt door het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake ontbossingsvrije producten; overwegende dat, naast het reguleren van de invoer, een Europese bosstrategie die de beste praktijken voor economisch levensvatbaar, duurzaam bosbeheer onder de aandacht brengt, een bijdrage kan leveren aan een verbetering van het bosbeheer wereldwijd; N. overwegende dat er momenteel wereldwijde vrijwillige certificeringsregelingen voor duurzaam bosbeheer bestaan; overwegende dat certificeringsregelingen een essentieel instrument zijn om te voldoen aan de zorgvuldigheidsvereisten (22) van de EU-houtverordening (23) ; O. overwegende dat het proces van duurzaam bosbeheer in Europa ervoor moet zorgen dat het juiste evenwicht wordt bereikt tussen de drie pijlers van duurzaamheid, namelijk milieubescherming, sociale ontwikkeling en economische ontwikkeling; P. overwegende dat criteria en indicatoren om duurzaam bosbeheer te definiëren die vaak worden gebruikt in de EU gebaseerd zijn op pan-Europese samenwerking in het kader van het Forest Europe-proces waarbij alle lidstaten en de Commissie ondertekenende partij zijn; overwegende dat in het kader van het lopende werkprogramma van Forest Europe een herbeoordeling van de definitie van duurzaam bosbeheer wordt verricht; overwegende dat Forest Europe informatie verzamelt en verstrekt over de toestand en trends in verband met bossen en bosbouw op basis van de criteria voor duurzaam bosbeheer; overwegende dat het noodzakelijk is ervoor te zorgen dat indicatoren en drempelwaarden empirisch onderbouwd zijn en dat in dit verband nauw met de lidstaten moet worden samengewerkt; overwegende dat met nieuwe transparante indicatoren en drempelwaarden de duurzaamheid van de sector zou kunnen worden verbeterd, gezien het belang van de sector wat milieu-, economische en sociale waarden betreft; overwegende dat het kader voor duurzaam bosbeheer duidelijk moet worden omschreven, met name wat betreft de criteria, indicatoren en drempelwaarden met betrekking tot de gezondheid van ecosystemen, biodiversiteit en klimaatverandering, zodat het een gedetailleerder en nuttiger screeninginstrument kan worden om de verschillende beheerbenaderingen, de impact ervan en de algemene toestand en instandhouding van de Europese bossen te bepalen en te vergelijken; overwegende dat duurzaam bosbeheer hand in hand moet gaan met de bevordering van de multifunctionele rol van bossen om ervoor te zorgen dat dit volledig wordt afgestemd op de diversiteit van bossen en de specifieke kenmerken van elke regio; Q. overwegende dat agrobosbouw, gedefinieerd als grondgebruikstelsels waarbij de teelt van bomen wordt gecombineerd met landbouw op hetzelfde perceel, bestaat uit een reeks landbeheersystemen die de algehele productiviteit kunnen vergroten, meer biomassa kunnen opleveren, de bodem in stand kunnen houden en kunnen herstellen, woestijnvorming kunnen tegengaan en een aantal waardevolle ecosysteemdiensten kunnen verstrekken; overwegende dat er in de EU twee belangrijke soorten agrobosbouw bestaan: silvopastorale agrobosbouw (grazende dieren of de productie van diervoeder onder bomen) en silviculturele agrobosbouw (gewasteelt onder bomen, met tussenruimte voor tractoren); overwegende dat de bestaande agrobosbouwsystemen in de EU voor het grootste deel silvopastorale systemen zijn en dat de opschaling van agrobosbouw meerdere voordelen kan opleveren in het licht van de druk op het milieu; R. overwegende dat de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 het streven inhoudt om “alle resterende oerbossen in de EU te identificeren, in kaart te brengen, te monitoren en strikt te beschermen”; overwegende dat de bescherming van bossen, met inbegrip van alle resterende primaire en oerbossen in de EU, van cruciaal belang is voor het behoud van de biodiversiteit en het beperken van de klimaatverandering; overwegende dat uit een verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van 2021 (24) blijkt dat er van de primaire en oude bossen van Europa slechts 4,9 miljoen hectare overblijft, wat neerkomt op amper 3 % van het totale bosareaal van de Unie en 1,2 % van de landmassa van de Unie; overwegende dat primaire en oerbossen een essentiële rol spelen bij het behoud van de biodiversiteit; overwegende dat zij vaak een zeer grote biodiversiteit kennen in vergelijking met andere bossen in hetzelfde ecologische gebied, rijk zijn aan soorten en speciale flora en fauna herbergen; overwegende dat primaire en oerbossen ook een breed scala aan andere kritieke ecosysteemdiensten verlenen; overwegende dat er pas sprake kan zijn van een goed ontwerp en een behoorlijke uitvoering en monitoring van het beleid als er een operationele definitie van primaire en oerbossen voorhanden is; S. overwegende dat Integrate Network een platform is van vertegenwoordigers van verschillende Europese landen, opgezet door een aantal regeringen van de lidstaten en ondersteund door het Permanent Comité voor de bosbouw van de Commissie, dat wetenschappelijk advies verstrekt en tot op heden heeft gefunctioneerd als een belangrijke motor voor het in kaart brengen van manieren om natuurbehoud te integreren in duurzaam bosbeheer; overwegende dat het platform met zijn werkzaamheden een belangrijke rol heeft gespeeld bij de uitwisseling van ervaringen en beste praktijken; T. overwegende dat in het kader van het door Horizon 2020 gefinancierde Alterfor-project is gekeken naar het potentieel om de momenteel gebruikte bosbeheermethoden te optimaliseren en alternatieve bosbeheermodellen zijn voorgesteld, waarbij voor elk alternatief de kansen en uitdagingen werden vermeld; U. overwegende dat in het kader van het door Horizon 2020 gefinancierde Sincere-project nieuwe beleidsmaatregelen en nieuwe bedrijfsmodellen zijn ontwikkeld door een bundeling van de kennis en deskundigheid uit de praktijk, de wetenschap en het beleid in heel Europa en daarbuiten, met als doel nieuwe mogelijkheden te onderzoeken om bosecosysteemdiensten te versterken op manieren die zowel voordelen bieden voor boseigenaren als inspelen op de brede maatschappelijke behoeften; V. overwegende dat de oorlog in Oekraïne grote gevolgen zal hebben voor de invoer van hout, met name berkenhout, waarvan Rusland 80 % van de wereldwijde productie voor zijn rekening neemt, alsook voor de Europese houtverwerkende industrie en de uitvoer van verwerkte producten; overwegende dat de legitieme sancties die aan Rusland zijn opgelegd vragen doen rijzen over de afhankelijkheid van de EU van houtinvoer uit Rusland; overwegende dat de EU ongeveer 80 % van haar vraag naar hout intern betrekt en dat de invoer uit Rusland slechts zo’n 2 % van het totale verbruik vertegenwoordigt; overwegende dat Finland en Zweden de belangrijkste importeurs van onbewerkt rondhout uit Rusland zijn en gevolgen zullen ondervinden van handelsverboden (25) ; W. overwegende dat illegale houtkap, waaronder houtkap in beschermde gebieden zoals Natura 2000-gebieden, in een aantal lidstaten een aanhoudend en onopgelost probleem vormt; X. overwegende dat bossen essentieel zijn voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid en het welzijn van mensen, de transitie naar een fossielvrije economie stimuleren en een belangrijke rol spelen in het leven van lokale gemeenschappen, met name in plattelandsgebieden, waar zij een belangrijke bijdrage leveren aan lokale bestaansmiddelen; 1. is ingenomen met de nieuwe EU-bosstrategie en de daarin vervatte ambitie om de evenwichtige bijdrage van multifunctionele bossen aan de streefdoelen van de Green Deal en de bijbehorende EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 te vergroten, met name de doelen gericht op het creëren van duurzame groene groei en groene banen en op de totstandbrenging van een koolstofneutrale, ecologisch duurzame en volledig circulaire economie die rekening houdt met de grenzen van onze planeet, en het bereiken van klimaatneutraliteit uiterlijk in 2050; benadrukt het belang van een solide, wetenschappelijk onderbouwde strategie, waarin de ecologische, sociale en economische dimensies van duurzaamheid op geïntegreerde en evenwichtige wijze in aanmerking worden genomen, aangezien bossen niet alleen bijdragen aan klimaat- en biodiversiteitsdoelstellingen, onder meer door de bescherming van bodem en water, maar ook economische en sociale voordelen en een brede waaier aan diensten bieden, van bestaansmiddelen tot recreatie; 2. betreurt dat de nieuwe EU-bosstrategie niet zoals het hoort samen met het Europees Parlement, de lidstaten en de belanghebbenden is ontwikkeld en dat er niet op passende wijze rekening is gehouden met de standpunten van de medewetgevers; benadrukt het belang van versterkte samenwerking wat de uitvoering van de nieuwe EU-bosstrategie voor 2030 betreft; 3. erkent dat in overeenstemming met duurzaam bosbeheer en ter verhoging van de kwaliteit en diversiteit van bosecosystemen, het behoud, de bescherming, de versterking, het herstel en het duurzame gebruik van gezonde en veerkrachtige bossen fundamentele doelstellingen zijn van de EU-bosstrategie en van alle actoren in de bosbouw en de bosgebaseerde waardeketen, waarbij hout wordt gebruikt als veelzijdige, hernieuwbare grondstof om zelfvoorziening in de EU te maximaliseren; merkt bovendien op dat deze doelstellingen in overeenstemming zijn met de verwachtingen en eisen van de samenleving en met de belangrijkste prioriteiten van de EU-bevolking; benadrukt dat bosbouw dicht bij de natuur en duurzaam bosbeheer het potentieel hebben om vergelijkbare of betere economische voordelen te bieden, en tegelijkertijd de integriteit en veerkracht van ecosystemen in stand kunnen houden en kunnen bevorderen, alsook het potentieel van bossen als koolstofputten en beschermde omgeving voor biodiversiteit en het herstel daarvan kunnen vergroten; 4. erkent dat bossen en de biodiversiteit en unieke ecosystemen die zij herbergen van vitaal belang zijn door hun bijdrage aan de gezondheid van het milieu, maatregelen ter beperking van de klimaatverandering, de voorziening van schone lucht, water- en bodemstabiliteit en vruchtbaarheid, en dat zij tegelijk diverse habitats en microhabitats bieden aan tal van soorten en zo een rijke biodiversiteit ondersteunen; wijst op de essentiële rol van bossen voor de gezondheid en het welzijn van de mens, met inbegrip van bosgebieden in en rond steden die toegankelijk zijn voor mensen die het contact met de natuur het meest moeten missen, alsook voor het leveren van educatieve en toeristische diensten; benadrukt dat het noodzakelijk is de “één gezondheid”-benadering te bevorderen, waarmee de intrinsieke band tussen menselijke gezondheid, diergezondheid en een gezonde natuur wordt erkend; benadrukt dat een goed beheer van Natura 2000-gebieden van essentieel belang is om de Europese biodiversiteit en ecosystemen en de diensten die deze leveren te behouden en te verbeteren; 5. benadrukt de essentiële rol van bosecosystemen voor klimaatmitigatie en -adaptatie en de EU-doelstelling om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken; erkent dat klimaatverandering de groeicapaciteit van bossen in bepaalde gebieden beïnvloedt, frequentere en ernstigere droogte, overstromingen en branden tot gevolg heeft en de verspreiding van nieuwe plagen en ziekten die bossen aantasten in de hand werkt; merkt op dat intacte ecosystemen beter dan aangetaste ecosystemen in staat zijn om milieugerelateerde stressfactoren, waaronder veranderingen in het klimaat, te ondervangen dankzij inherente eigenschappen die ervoor zorgen dat zij hun aanpassingsvermogen kunnen maximaliseren; onderstreept dat de klimaatverandering de komende jaren een nog grotere negatieve invloed op de Europese bossen zal hebben en met name gevolgen zal hebben voor gebieden met monospecifieke en gelijkjarige bosopstanden; onderstreept in dit verband dat de veerkracht van de Europese bossen moet worden versterkt, met name door de diversiteit van hun structuur, functies en samenstelling te vergroten; benadrukt dat structureel rijke, gemengde bossen met een brede ecologische amplitude meer veerkracht en een groter aanpassingsvermogen hebben in deze context; wijst erop dat stabiel gemengd bos in bepaalde omstandigheden soms van nature een beperkt aantal soorten bevat; onderstreept dat bosgebieden met hun respectieve koolstofreservoirs van levende bomen en dood hout een cruciale factor zijn om de opwarming van de aarde te beperken, bij te dragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de EU inzake klimaatneutraliteit en de biodiversiteit te vergroten; is van mening dat het bevorderen van biologisch diverse bossen de meest doeltreffende garantie is tegen klimaatverandering en biodiversiteitsverlies; 6. wijst erop dat de bedekkingsgraad en het volume (26) van bossen in de EU voortdurend toenemen, ondanks een vertraging in de afgelopen jaren, hetgeen in contrast staat met de wereldwijde ontbossingstrend (27) ; erkent de inspanningen van alle actoren in de bosgebaseerde waardeketen die hebben bijgedragen aan deze ontwikkeling; is bezorgd over de toenemende druk op de bossen in de EU en op hun habitats, die is verergerd door de effecten van de klimaatverandering, en benadrukt dat de veerkracht van bossen en ecosystemen dringend moet worden beschermd en vergroot, onder meer door middel van maatregelen ter vergroting van het vermogen om zich aan te passen aan de klimaatverandering en ter beperking van factoren van druk waar dat haalbaar is, rekening houdend met de kenmerken van het bos; merkt met bezorgdheid op dat de kwetsbaarheid van bossen in de EU voor invasieve plagen en ziekteverwekkers lijkt te zijn gestegen en dat uitbraken een bedreiging vormen voor vastgelegde koolstof (28) , de biodiversiteit en de houtkwaliteit; 7. roept de lidstaten ertoe op om bossen in het kader van hun wetgeving optimaal te beschermen tegen verontreiniging en beschadiging; verwijst met name naar de bescherming tegen verontreiniging door bijvoorbeeld loodhoudende munitie of pesticiden, extreme bodemdruk als gevolg van oneigenlijk gebruik van machines, en bescherming tegen wildvraat of schade als gevolg van een te grote populatie van evenhoevig wild; 8. wijst op de specifieke en diverse kenmerken van de bosbouwsectoren in de lidstaten en benadrukt dat de bossen van de EU worden gekenmerkt door uiteenlopende natuurlijke omstandigheden zoals biogeografie, omvang, structuur en biodiversiteit, en verschillende eigendomspatronen, governancevormen, uitdagingen en kansen, en dat de meeste bossen gevormd zijn door eeuwen van interactie, ingrijpen en beheer met en door mensen en dus een vorm van cultureel erfgoed zijn; herinnert er tevens aan dat primaire en oerbossen gebieden zijn die zich met weinig tot geen menselijk ingrijpen en beheer hebben ontwikkeld; beklemtoont dat er in sommige gevallen aangepaste benaderingen wat betreft bosbeheer en de levering van ecosysteemdiensten nodig zijn om ervoor te zorgen dat de strategie kan worden uitgevoerd in alle soorten bossen en situaties; 9. erkent dat bosbeheer locatiespecifiek is en dat er naargelang de toestand van een bos en het soort bos verschillende beheerbenaderingen nodig kunnen zijn, gebaseerd op de verschillende ecologische behoeften en de kenmerken van het bosgebied, en dat er rekening moet worden gehouden met de rechten en belangen van werknemers in de bosbouwsector, eigenaren en andere betrokkenen; 10. benadrukt de bijdrage die boseigenaren en actoren in de gehele bosgebaseerde waardeketen tot dusver hebben geleverd aan de inspanningen om uiterlijk in 2050 een duurzame en klimaatneutrale economie tot stand te brengen en aan de waarde van historische en van generatie op generatie overgedragen kennis en deskundigheid op het gebied van bosbouw en duurzaam bosbeheer; 11. erkent dat de beoordeling van de toestand van bossen een complexe zaak is en dat er sprake is van een ongelijke beschikbaarheid, diversiteit en kwaliteit van gegevens, en benadrukt daarom dat een permanente beleids- en wetenschappelijke dialoog en meer financiering op alle niveaus noodzakelijk zijn, beginnende met overleg met de lidstaten en met name met bosbeheerders en -eigenaren, om de gegevensverzameling met betrekking tot de toestand van bossen te verbeteren en de gegevens in voorkomend geval beter te harmoniseren; benadrukt dat ook rekening moet worden gehouden met financiële en personele middelen, met name om hulpbronnenefficiënt gebruik van bossen en de grenzen voor het gebruik van bossen in een vroeg stadium te kunnen aanwijzen; 12. beklemtoont dat de nadruk van de strategie weliswaar ligt op bossen in de EU, maar dat de strategie en de uitvoering ervan in overeenstemming moeten zijn met de werkzaamheden op pan-Europees niveau van Forest Europe en internationale organisaties zoals de FAO en rekening moeten houden met de standpunten van deskundigengroepen en de werkzaamheden die op het niveau van de lidstaten worden verricht; benadrukt dat de strategie en de uitvoering ervan dubbel werk en een toename van de administratieve lasten moeten voorkomen; is voorts van mening dat, gezien de grote inzet van de EU om wereldwijd de biodiversiteit en koolstofputten te beschermen en het duurzaam winnen, produceren en gebruiken van hulpbronnen te bevorderen, zoals nadrukkelijk blijkt uit het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake ontbossingsvrije producten, de strategie moet worden uitgevoerd op een wijze die ervoor zorgt dat zij als model voor beste praktijken kan dienen, waarbij de diverse uitgangsposities worden erkend, en tegelijk een stimulans vormt voor de toepassing van vergelijkbare benaderingen in andere regio’s; 13. benadrukt dat de diverse doelstellingen van de strategie alleen kunnen worden waargemaakt als de uitvoering van de strategie wordt afgestemd op het beoogde gebruik op regionaal en lokaal niveau, met aandacht voor de sociaal-economische impact die ermee gepaard kan gaan, onder meer door de uitvoering aan te passen aan plaatselijke omstandigheden en ervaringen en traditionele kennis en gebruiken, rekening houdend met de huidige wetenschappelijke inzichten, en door ervoor te zorgen dat belanghebbenden over de nodige vaardigheden beschikken; merkt op dat de strategie gebaseerd moet zijn op de volledige erkenning van eigendomsrechten, een economisch, ecologisch en sociaal levensvatbare bosbouwsector en het beginsel dat de vervuiler betaalt, als essentiële elementen voor de verlening van de diverse bosdiensten en een verbetering van de veerkracht; 14. verzoekt de Commissie een uitgebreide effectbeoordeling van de strategie te verrichten om na te gaan wat de gevolgen ervan zijn voor marktvoorwaarden, plattelandsgebieden en de diverse financieringsbehoeften, onder meer voor onderzoek en innovatie, de ontwikkeling van vaardigheden, infrastructuur, klimaatmitigatie en -adaptatie en de bevordering van biodiversiteit; Bevordering van een evenwichtige multifunctionaliteit 15. erkent de essentiële rol van bossen en de gehele bosgebaseerde waardeketen bij de bescherming van het klimaat en de biodiversiteit en bij de beperking van de klimaatverandering om mee bij te dragen tot de totstandbrenging van een duurzame en klimaatneutrale economie uiterlijk in 2050; onderstreept dat de multifunctionele rol van bossen meerdere ecosysteemdiensten en sociaal-economische functies omvat, zoals het behoud en de verbetering van de biodiversiteit en de bodem, de beperking van de klimaatverandering, de vastlegging en opslag van koolstof uit de atmosfeer, het voorkomen van bodemdegradatie, de levering van hernieuwbare en op de natuur gebaseerde grondstoffen en medische, eetbare en culinaire producten, en niet op winning gerichte economische activiteiten, waaronder duurzaam ecotoerisme, die allemaal leiden tot banen en economische groei in plattelands- en stedelijke gebieden, de ontvolking van het platteland tegengaan, bijdragen tot de voorziening van schoon water en schone lucht en tot de bescherming tegen natuurlijke gevaren, en recreatieve, gezondheids-, esthetische en culturele voordelen bieden; benadrukt dat bij de uitvoering van de strategie moet worden gezorgd voor de evenwichtige verlening van alle diensten en voor het behoud en de versterking van concurrentievermogen en innovatie; onderstreept dat voor een succesvolle verlening van diensten een duurzaam actief beheer nodig is; 16. is van mening dat het belangrijkste beginsel voor het vinden van een evenwicht tussen de vele functies van bossen en de vaststelling van doelstellingen en maatregelen gericht op de verlening van alle ecosysteemdiensten, moet inhouden dat wordt gestreefd naar een maximale benutting van synergieën en een minimale afweging tussen compromissen, op basis van empirisch onderbouwde informatie; 17. benadrukt dat bossen bijdragen tot de beperking van de klimaatverandering via koolstofvastlegging, koolstofopslag en hout en houtproducten als duurzame vervangingsmiddelen voor fossiele brandstoffen, producten van fossiele oorsprong, materialen, energiebronnen en andere producten met een grote milieu- en koolstofvoetafdruk; benadrukt dat hout de enige natuurlijke hernieuwbare hulpbron van betekenis is die een aantal zeer energie-intensieve materialen, zoals cement en kunststoffen, kan vervangen en dat er in de toekomst meer vraag naar zal zijn; stelt vast dat in de strategie bijzondere nadruk wordt gelegd op opslag in de bouwsector en is van oordeel dat bij de uitvoering van de strategie duidelijke steun moet worden gegeven aan een breder gebruik van verschillende opties voor op hout gebaseerde vervangingsmiddelen en dat de uitvoering gebaseerd moet zijn op wetenschappelijke onderbouwde en robuuste levenscyclusbeoordelingen, overeenkomstig de milieudoelstellingen van de EU en de doelstellingen van de strategie voor de bio-economie en de industriële strategie van de EU, teneinde het volledige potentieel van bosgebaseerde producten te benutten ter versterking van de circulaire economie, ter bestrijding van de klimaatverandering en ter verwezenlijking van een economie waarin fossiele brandstoffen geen rol meer spelen; benadrukt de rol van onderzoek inzake de vervanging van fossiele materialen en fossiele brandstoffen; benadrukt dat de consumptie van de EU in het algemeen moet worden verminderd en is ingenomen met de vaststelling van een methode om de klimaatvoordelen van houtbouw te kwantificeren; 18. benadrukt dat het aanzienlijke belang van een gezonde en vruchtbare bosbodem niet over het hoofd mag worden gezien, aangezien die onmisbaar is om leven mogelijk te maken, de productiviteit van bossen te verhogen (29) , koolstof op te slaan en het essentiële ondergrondse netwerk van schimmeldraden te beschermen waardoor bomen hulpbronnen zoals voedingsstoffen en water of verdedigingssignalen kunnen uitwisselen, zodat ze beter bestand zijn tegen plagen, ziekten en zelfs droogte en extreme weersomstandigheden (30) , (31) , (32) , die waarschijnlijk in intensiteit en frequentie zullen toenemen als gevolg van de klimaatverandering; 19. benadrukt dat producten op basis van hout alleen optimaal kunnen bijdragen tot de beperking van de klimaatverandering en een circulaire economie als zij op de meest efficiënte en duurzame manier worden gebruikt; is van mening dat de verwijdering van hout moet worden beperkt aan de hand van duurzaamheidsgrenzen en dat de beginselen van de richtsnoeren inzake cascadering (33) een goede norm zijn voor efficiënt gebruik, maar alleen als deze niet als een statische benadering worden toegepast en dus regelmatig worden aangepast om rekening te houden met innovatief gebruik, bijvoorbeeld in de bouw, textiel, biochemicaliën, medische toepassingen en batterijmaterialen; benadrukt dat hulpbronnen op basis van hout zo efficiënt mogelijk moeten worden gebruikt en dat bij economische en operationele beslissingen hierover rekening moet worden gehouden met nationale specifieke kenmerken, en benadrukt dat een goed functionerende, niet-verstoorde markt een stimulans kan vormen voor het efficiënt en duurzaam gebruik van hulpbronnen op basis van hout, in combinatie met passende maatregelen om de bescherming van het milieu te waarborgen; 20. onderstreept het belang van een betrouwbare en duurzame aanvoer van hout, producten op basis van hout en bosgebaseerde biomassa om de duurzaamheidsdoelstellingen van de EU te kunnen verwezenlijken, waaronder de doelstelling om uiterlijk in 2050 koolstofneutraal te zijn en de doelstelling van de Green Deal inzake groene groei en banen; merkt op dat de vraag naar verwachting zal blijven toenemen (34) en dat het gebruik van lokaal en duurzaam geproduceerd hout moet worden aangemoedigd om te voldoen aan deze vraag; is van mening dat een groot deel van de bosbouwsector in de EU uiterst duurzaam gewonnen grondstoffen levert; verzoekt de Commissie rekening te houden met de weglekeffecten en substitutie-effecten van fossiele brandstoffen en niet-hernieuwbare materialen en met de effecten op het concurrentievermogen van de bosbouwsector en de bosgebaseerde bedrijfstakken, alsook om toezicht te houden op eventuele effecten op de beschikbaarheid van hout als gevolg van de uitvoering van maatregelen in het kader van de strategie; 21. wijst erop dat de toenemende vraag naar hout als grondstof, met name naar hout voor gebruik als energiebron, grote uitdagingen met zich meebrengt in de context van politieke crises, zoals de oorlog in Oekraïne, en een voortdurende monitoring van het interne bosbestand vereist om potentiële tekorten te beoordelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om in het licht van de legitieme sancties die zijn opgelegd na de Russische invasie van Oekraïne de afhankelijkheid van houtinvoer uit Rusland te onderzoeken en duurzame strategieën te ontwikkelen om, indien nodig, verstoringen te beperken, waarbij op EU-niveau wordt voorkomen dat landbouwgronden die geschikt zijn voor voedselproductie worden omgezet; benadrukt het cruciale belang van de voorzieningszekerheid en de productie van eigen grondstoffen in de EU in de bredere context van de doelstellingen van de Green Deal; benadrukt dat de verwaarlozing van bossen in bepaalde omstandigheden kan leiden tot banenverlies in plattelandsgebieden en een grotere afhankelijkheid van de invoer van bosgebaseerde producten uit delen van de wereld waar bosbeheer minder duurzaam is; 22. herinnert eraan dat 2,1 miljoen mensen in de bosbouwsector werken, terwijl de uitgebreide bosgebaseerde waardeketen 4 miljoen banen in de groene economie ondersteunt, waarbij geen rekening wordt gehouden met activiteiten in verband met detailhandel en niet-houtgerelateerde activiteiten zoals recreatie in verband met bossen en wetenschappelijk werk inzake bossen; merkt op dat de werkgelegenheid in de bosbouwsector tussen 2000 en 2015 met 33 % is gedaald, met name door toegenomen mechanisatie op een moment dat ook de houtwinning aan het toenemen was; beklemtoont de belangrijke rol van bossen voor het creëren van groene banen in plattelands- en berggebieden; merkt op dat andere bosproducten dan hout, zoals diverse op de natuur gebaseerde levensmiddelen, geneesmiddelen en oplossingen voor basismaterialen, een belangrijke rol spelen als inkomstenbron, met een geraamde waarde van ongeveer 4 miljard EUR in 2015 (35) , en sterk verankerd zijn in regionale tradities; verzoekt de Commissie en de lidstaten de economische effecten van een “dichter bij de natuur”-benadering te evalueren, met inbegrip van de directe en indirecte werkgelegenheid; 23. verzoekt de Commissie en de lidstaten de effecten van een verschuiving in het evenwicht van bosfuncties op de algemene werkgelegenheidssituatie en de winstgevendheid van de lokale houtsector te monitoren en te beoordelen, met name in plattelands- en berggebieden, alsook in de downstreamonderdelen van de houtverwerkende bedrijfstakken, en beklemtoont dat de aantrekkelijkheid van de banen in de sector en de veiligheid op het werk moeten worden behouden of verbeterd wanneer veranderingen van beheerpraktijken worden overwogen; 24. erkent dat herbebossing en bebossing verschillende bijkomende voordelen met zich meebrengen, zoals waterfiltering, grotere beschikbaarheid van water, beperking van droogte, beheersing van overstromingen, vermeden sedimentatie, het creëren van habitats voor wilde dieren, een toename van de bodemfauna, verbeterde bodemvruchtbaarheid en luchtfiltering; is ingenomen met de routekaart voor herbebossing en bebossing om tegen 2030 minimaal 3 miljard extra bomen in de EU te planten; benadrukt dat dergelijke initiatieven moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met duidelijke milieubeginselen en volledig verenigbaar moeten zijn met de biodiversiteitsdoelstelling, waarbij prioriteit wordt gegeven aan het herstel van bosecosystemen; wijst erop dat het planten van bomen steun van lokale belanghebbenden en ruimtelijke ordening vergt; verzoekt de Commissie en de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan het planten van geschikte bomen in gebieden met aangetaste grond en gebieden waar sprake is van woestijnvorming, en wijst nogmaals op het belang van de bescherming van primaire en oerbossen; wijst erop dat de vergroting van het areaal van beboste gronden doeltreffend kan bijdragen tot de bestrijding van klimaatverandering en tot de natuurlijke regeneratie van aangetaste bossystemen, hetgeen op middellange en lange termijn tot economische en sociale ontwikkeling en tot het scheppen van nieuwe banen leidt; verzoekt de Commissie om haar additionaliteitsbeginselen ook te laten gelden voor de bomen die geplant zijn in het kader van de ecoregelingen van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en de milieu-, klimaat- en andere beheersverbintenissen, evenals de bomen die in het kader van de nationale herstel- en veerkrachtplannen zijn geplant, aangezien zowel het nieuwe GLB als de herstel- en veerkrachtfaciliteit zullen zijn uitgevoerd na de goedkeuring van de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030; benadrukt dat grond een eindige hulpbron is en dat het planten van bomen in bestaande bossen, op marginale gronden en in stedelijke gebieden dan ook prioriteit moet krijgen boven de omzetting van productieve landbouwgrond, vooral gezien de nieuwe geopolitieke omstandigheden, alsook boven de omzetting van weiden en natuurlijke graslanden, aangezien hiermee geen aanzienlijke veranderingen in de organische koolstof in de grond teweeg worden gebracht (36) ; wijst op de mogelijkheid voor de ontwikkeling van stadsbossen op dit gebied; herinnert er echter aan dat bij herbebossing en bebossing ook sprake kan zijn van een afweging van compromissen met het oog op biodiversiteit, bijvoorbeeld op biodiverse graslanden; Bescherming, herstel, herbebossing en bebossing, en duurzaam beheer 25. wijst op de veelzijdige rol van bossen en op het belang van gezonde, ecologisch veerkrachtige bosecosystemen die een veelvoud aan diensten leveren aan de samenleving, zoals het behoud van de biodiversiteit en de levering van hernieuwbare grondstoffen, en zo bijdragen tot het scheppen van banen en het stimuleren van economische groei in plattelandsgebieden; benadrukt dat beleid dat de bescherming en het herstel van de biodiversiteit bevordert, ook zal helpen in de strijd tegen de klimaatverandering; dringt aan op duurzaam bosbeheer bij de uitvoering van de klimaatdoelstellingen, aangezien dit van cruciaal belang is om ontbossing en bosdegradatie tegen te gaan, en benadrukt dat het behoud van de biodiversiteit en de bescherming en instandhouding van habitats deel moeten uitmaken van duurzaam bosbeheer; 26. benadrukt hoe belangrijk het is dat de EU het behoud, de instandhouding en het herstel van bosecosystemen bevordert en dat zij hierbij rekening houdt met de komende EU-wet inzake natuurherstel en een verbetering van hun veerkracht teweegbrengt, en tegelijkertijd de ontwikkeling van een economisch levensvatbare, dynamische bosbouwsector en lokale gemeenschappen ondersteunt; dringt aan op een langetermijnvisie voor de bescherming en het herstel van de Europese bossen; 27. neemt nota van de aankondiging van de Commissie over de ontwikkeling van aanvullende indicatoren en drempelwaarden voor duurzaam bosbeheer, die de lidstaten vrijwillig kunnen toepassen op nationaal en regionaal niveau; is van mening dat deze indicatoren en drempelwaarden een beter inzicht moeten geven in de vraag of een bos al dan niet duurzaam wordt beheerd op het niveau van de bosopstand, of ten minste op landschapsniveau, en gebruikt moeten worden om te bepalen welke herstelinspanningen succesvol zijn geweest; verzoekt de Commissie empirisch onderbouwde indicatoren en drempelwaarden te ontwikkelen ter aanvulling van het kader voor duurzaam bosbeheer, met name wat betreft de ontwikkeling van duidelijke criteria met betrekking tot de gezondheid van ecosystemen, biodiversiteit en klimaatverandering, met als doel deze tot een efficiënt instrument te maken om de duurzaamheid van de bossen in de EU te verbeteren en ervoor te zorgen dat bosbeheer bijdraagt tot de verwezenlijking van de klimaat- en biodiversiteitsdoelstellingen van de EU; beschouwt deze aanvullende indicatoren en drempelwaarden als cruciale hulpmiddelen voor de bescherming en het herstel van de biodiversiteit, alsook voor klimaatmitigatie en -adaptatie in de bosbouwsector; benadrukt dat een definitie van duurzaam bosbeheer is overeengekomen als onderdeel van het pan-Europese Forest Europe-proces en dat deze definitie is opgenomen in nationale wetgeving en vrijwillige regelingen, zoals boscertificeringen, in de lidstaten; onderstreept daarom dat moet worden gezorgd voor samenhang tussen het werk van de Commissie en dat van Forest Europe en de FAO, dat dubbel werk of een onevenredige toename van de administratieve lasten moet worden voorkomen, en dat er overleg moet worden gepleegd met nationale en regionale bevoegde autoriteiten, openbare en particuliere bosbeheerders en boseigenaren, en andere relevante belanghebbenden om ervoor te zorgen dat de indicatoren en het bereik van de waarden geschikt zijn voor toepassing op lokaal en regionaal niveau onder specifieke biogeografische omstandigheden; wijst erop dat Forest Europe is begonnen met een herziening van de definitie van duurzaam bosbeheer en de bijbehorende instrumenten; roept de lidstaten op zich te blijven inspannen om nationale strategieën en wetgeving met betrekking tot duurzaam bosbeheer naar behoren uit te voeren en aan te passen aan hun nationale, regionale en lokale omstandigheden; verzoekt de lidstaten de EU-wetgeving en bindende doelstellingen inzake bossen naar behoren om te zetten en uit te voeren, en verzoekt de Commissie en de lidstaten de uitvoering en handhaving van de vogelrichtlijn en de habitatrichtlijn, met inbegrip van Natura 2000, te waarborgen; 28. benadrukt dat de druk op bossen als gevolg van plagen, ziekten en parasieten, natuurrampen, een gewijzigde waterbalans, toegenomen gemiddelde temperaturen en andere verstoringen steeds groter wordt door de klimaatverandering en dat het aanpassingsvermogen en de veerkracht van de ecosystemen van bossen dringend moeten worden versterkt; wijst op de economische gevolgen van deze verstoringen voor de bosbouwsector als geheel; merkt op dat het op grotere schaal inzetten van duurzame innovatieve technologieën en beheerpraktijken op het gebied van herstel, bebossing en herbebossing kan bijdragen tot de versterking van de veerkracht en een verbetering van de biodiversiteit; verzoekt de Commissie om onder de lidstaten informatie in te winnen en te verspreiden over de wijze waarop bossen kunnen worden aangepast aan de huidige en verwachte klimaatverandering, in overeenstemming met de nieuwe aanpassingsstrategie en biodiversiteitsstrategie van de EU; merkt op dat duurzaam bosbeheer als dynamisch concept bestaat uit een brede waaier aan acties en aanpassingspraktijken, waarvan er vele een sleutelrol kunnen spelen bij het potentieel van bossen voor de beperking van de klimaatverandering, en dat dit onder meer maatregelen omvat om beter aangepaste Europese soorten en verbeterde herkomsten te introduceren, de bijdrage van bossen aan de waterkringloop te versterken, bomen te kappen om plagen, ziekteverwekkers en invasieve soorten in te dammen, te voorzien in bosbrandpreventie en beschermende functies te behouden, terwijl de multifunctionele rollen van bossen worden ondersteund; benadrukt dat de aanleg van grotere, veerkrachtige en gevarieerde bosgebieden tevens toegang tot genetische hulpbronnen vereist; benadrukt dat het belangrijk is nationale genenbanken van zaailingen te ondersteunen om lokale en regionale herbebossings- en bebossingsinitiatieven te voorzien van voldoende inheemse boomsoorten; wijst op de belangrijke rol van natuurlijke regeneratie voor de toekomst van bossen, aangezien hiermee een ongestoorde wortelontwikkeling, verbeterde vitaliteit en stabiliteit van bomen en lagere aanplantingskosten kunnen worden bevorderd, maar merkt op dat natuurlijke regeneratie niet altijd mogelijk is vanwege de specifieke omstandigheden in een bos; wijst erop dat de diverse bossen en klimaatomstandigheden in de EU gedifferentieerde duurzame bosbeheerpraktijken vereisen die op nationaal, regionaal en lokaal niveau verder moeten worden ontwikkeld, uitgaande van een sterke gemeenschappelijke basis; 29. stelt met grote bezorgdheid vast dat grootschalige en hevigere natuurbranden overal in de Europese Unie een steeds grotere uitdaging vormen, en met name dat het seizoen van bosbranden in de EU in 2021 ongekend was, waarbij zo’n 0,5 miljoen ha in vlammen is opgegaan, met name in de regio’s van Europa die geconfronteerd worden met de hoogste gemiddelde temperatuurstijgingen, zoals het Middellandse Zeegebied; onderstreept dat “megabranden” wereldwijd in intensiteit en frequentie toenemen; herinnert eraan dat een divers landschap met gevarieerde bossen een grotere verdedigingsmuur of natuurlijke barrière vormt tegen grootschalige en onbeheersbare bosbranden; benadrukt dat het herstel van gevarieerde bossen een hulp zou zijn bij brandpreventie en -beheersing; onderstreept dat er behoefte is aan de ontwikkeling van wetenschappelijk onderbouwd brandbeheer en ondersteuning van capaciteitsopbouw door middel van adviesdiensten om de gevolgen van de klimaatverandering in bossen aan te pakken, en dat hier meer middelen voor moeten worden uitgetrokken; verzoekt de Commissie en de lidstaten het concept van geïntegreerd brandbeheer meer naar voren te schuiven en te gebruiken en merkt op dat hiervoor mogelijk een betere regelgevende capaciteit in de lidstaten nodig is, evenals de versterking van overheidsdiensten en specifieke steun en intensievere samenwerking op het gebied van rampenpreventie, -paraatheid en -respons; wijst op het belang van de verdere ontwikkeling en volledige benutting van het Uniemechanisme voor civiele bescherming in verband met bosbranden en andere natuurrampen; verzoekt de Commissie om onder de lidstaten informatie in te winnen en te verspreiden over de wijze waarop bossen kunnen worden aangepast aan de huidige en verwachte klimaatverandering, in overeenstemming met de nieuwe aanpassingsstrategie van de EU; verzoekt de Commissie om ter ondersteuning van preventieve maatregelen risicobeoordelingen voor bosbranden te ontwikkelen en kaarten op te stellen op basis van verbeterde Copernicus-producten, artificiële intelligentie en andere met behulp van teledetectie verzamelde gegevens; 30. onderstreept dat verschillende beschermingsniveaus deel uitmaken van de toolbox voor duurzaam bosbeheer; benadrukt dat zelfs bij bosbescherming in veel gevallen nog bepaalde vormen van ingrijpen nodig zijn, bijvoorbeeld om natuurlijke gevaren of aanpassingsbehoeften aan te pakken; merkt op dat bossen met bomen van verschillende leeftijden en soorten en met ononderbroken bedekking beter bestand zijn tegen klimaateffecten zoals brand, droogte en niet-seizoensgebonden weersomstandigheden, onder meer in het kader van duurzaam bosbeheer, en als zodanig een belangrijke investering voor de toekomst vormen; dringt erop aan monoculturen, die minder goed bestand zijn tegen plagen, ziekten, droogte, wind, stormen en branden, niet te ondersteunen met EU-middelen; 31. erkent dat niet alle beheerpraktijken bijdragen tot koolstofvastlegging in bossen, maar benadrukt dat praktijken en de mensen die deze uitvoeren aanpassingen en moderniseringen kunnen ondergaan de afweging van compromissen zo goed mogelijk in balans te brengen, hun aanpak voor het bereiken van verscheidene doelstellingen te optimaliseren en synergieën te creëren met doelstellingen inzake klimaatmitigatie en -adaptatie en de vele andere functies van bussen; wijst er in dit verband op dat moet worden nagedacht over compromissen en synergieën tussen de vraag naar hout en de verwachting dat bossen dienst zullen doen als koolstofputten en habitats voor flora en fauna; verzoekt de Commissie en haar diensten om in dit verband strategisch te werk te gaan om te zorgen voor samenhang in alle bosbouwgerelateerde werkzaamheden en het duurzame beheer van bossen te verbeteren, met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel; wijst erop dat bepaalde beheerpraktijken, waaronder met name vrijwillige braaklegging, kunnen bijdragen tot het herstel van bossen en een positief effect kunnen hebben op koolstofvastlegging, biodiversiteit en ecologische toestand; merkt op dat het niveau van biodiversiteit en de capaciteit voor koolstofvastlegging en -opslag van bossen erg verschillend kan zijn afhankelijk van het beheer, de gebruikte machines, de intensiteit en frequentie van het kappen, de toestand van de bodem, de intensiteit van parasieten en ziekten, de leeftijd van de bosopstanden enz.; wijst erop dat sommige bossen nu meer koolstof afgeven dan ze opnemen; merkt op dat bossen niet uitsluitend als CO 2 -putten en als oplossing voor het gebrek aan emissiereducties in andere sectoren mogen worden beschouwd; 32. is ingenomen met de huidige samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten met betrekking tot vrijwillige richtsnoeren voor “dichter bij de natuur”-bosbouw die worden ontwikkeld door de werkgroep Bosbouw en Natuur; is van mening dat richtsnoeren over dit concept alleen een toegevoegde waarde kunnen hebben als het subsidiariteitsbeginsel volledig wordt geëerbiedigd en als hierin een brede waaier aan resultaatgerichte, wetenschappelijk beproefde duurzame instrumenten en bosbeheerpraktijken aan bod komt, waarbij met name aandacht wordt besteed aan de behoeften op lokaal en regionaal niveau, zodat boseigenaren en -beheerders de instrumenten en de nodige financiële stimulansen krijgen aangereikt om betere banden en samenwerking tot stand te brengen met het oog op een betere integratie van biodiversiteitsbescherming in verbeterde beheerpraktijken die tegelijkertijd gericht zijn op het leveren van andere ecosysteemdiensten en -producten, naar het voorbeeld van het platform Integrate Network; wijst erop dat bossen in de Unie wel degelijk zeer uiteenlopende kenmerken hebben en dat er daarom een grote behoefte is aan diverse beleids- en beheerbenaderingen, waarbij wordt uitgegaan van een sterke gemeenschappelijke basis; 33. benadrukt het belang van primaire en oerbossen, die een rijke biodiversiteit kennen en een grote verscheidenheid aan microhabitats herbergen die essentieel zijn voor het behoud van een hoog biodiversiteitsniveau, en wijst op hun cruciale rol bij de bescherming van de biodiversiteit, koolstofvastlegging en -opslag en zoetwatervoorziening; roept er nogmaals toe op om alle resterende oerbossen en primaire bossen strikt te beschermen in overeenstemming met de biodiversiteitsstrategie van de EU voor 2030; dringt erop aan dat er ook bescherming wordt geboden aan de bufferzones die grenzen aan primaire en oerbossen om de ontwikkeling van de kenmerken van oerbossen te ondersteunen; benadrukt dat de uitbreiding van passende bescherming tot bufferzones de verbindingen tussen habitats met een hoge ecologische waarde zal versterken, wat aanzienlijk zal bijdragen tot natuurbehoud en de negatieve gevolgen van versnippering zal beperken; merkt op dat bijna alle primaire bossen verloren zijn gegaan en uit zijn bezorgdheid over de illegale houtkap in sommige lidstaten van de EU; wijst op de diverse definities van primaire en oerbossen die op internationaal niveau zijn vastgesteld en benadrukt dat de lidstaten, boseigenaren en -beheerders en andere belanghebbenden eerst overeenstemming moeten bereiken over een reeks definities van wat onder primaire en oerbossen wordt verstaan, voortbouwend op de bestaande definities, voordat er sprake kan zijn van enige verdere aanduiding met deze namen; betreurt dat de Commissie de richtsnoeren over de definitie van oerbossen en primaire bossen niet heeft vastgesteld in 2021, zoals aangegeven in de biodiversiteitsstrategie van de EU voor 2030, maar is ingenomen met het werk dat momenteel door de werkgroep Bosbouw en Natuur wordt verricht in verband met deze definities; onderstreept dat rekening moet worden gehouden met een diverse en uitgebreide reeks kenmerken, dat flexibiliteit moet worden gewaarborgd om rekening te houden met specifieke omstandigheden in biogeografische regio’s en specifieke soorten bossen, en dat terdege onderscheid moet worden gemaakt tussen oerbossen en oudere bosopstanden die worden beheerd met het oog op een lange rotatieperiode; benadrukt dat deze definities dringend moeten worden overeengekomen, gebaseerd moeten zijn op ecologische beginselen en rekening moeten houden met de diversiteit van Europese bossen, eigenaren, beheertradities, natuurtypes en verschuivende klimaatzones, en dat onevenredige eisen voor het beheer van aangrenzende bossen en bosgebieden moeten worden voorkomen en ruimte moet worden gelaten voor beheermaatregelen in verband met kwesties als rampenpreventie; wijst op het belang van financiële stimulansen voor de vrijwillige ontwikkeling in de toekomst van bepaalde oude bossen op braakgelegde grond; benadrukt dat de verdeling van primaire en oerbossen in de EU ongelijk is en dat 90 % van deze bossen zich in slechts vier lidstaten bevindt (37) ; 34. stelt tevreden vast dat in de richtsnoeren van de Commissie voor nieuwe beschermde gebieden wordt erkend dat bepaalde activiteiten moeten worden voortgezet, bijvoorbeeld het beheer van hoefdieren door middel van jacht ter bescherming van een brede waaier aan soorten boshabitats; 35. wijst op de aanzienlijke tekortkomingen bij het in kaart brengen van primaire en oerbossen en benadrukt dat het dringend noodzakelijk is het kader te vervolledigen om te zorgen voor een alomvattende en geharmoniseerde kartering op basis van duidelijke operationele criteria en definities; verzoekt de Commissie het werk dat tot dusver in sommige lidstaten is verricht met betrekking tot het identificeren, in kaart brengen en beoordelen van deze bossen te erkennen en de uitwisseling van beste praktijken en kennis aan te moedigen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de lidstaten om de bestaande gegevens te harmoniseren, de leemten met betrekking tot de ligging van primaire en oerbossen op te vullen en een databank op te zetten van alle potentiële locaties die aan de criteria voor oerbossen en primaire bossen voldoen; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband een transparante en gemakkelijk toegankelijke databank op te zetten van alle potentiële locaties die voldoen aan de criteria om te worden ingedeeld als oerbossen en primaire bossen; 36. neemt kennis van de werkzaamheden van de Commissie met betrekking tot de ontwikkeling van richtsnoeren voor biodiversiteitvriendelijke bebossing en herbebossing; benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de lidstaten met een geringe bosbedekking en – waar passend en zonder de biodiversiteitsdoelstellingen te schaden – aan marginale gronden en andere terreinen die niet geschikt zijn voor voedselproductie, dicht bij stedelijke en peri-urbane gebieden en in berggebieden, en aan de ondersteuning van de ontwikkeling van bossen die veerkrachtig, gemengd en gezond zijn; benadrukt dat de definities en richtsnoeren met betrekking tot biodiversiteitvriendelijke bebossing wetenschappelijk onderbouwd moeten zijn, rekening moeten houden met de diversiteit van de Europese bossen, soorten eigenaarschap, beheertradities en soorten natuur, alsook met verschuivende klimaatzones, en moeten worden vastgesteld in nauwe samenwerking met de lidstaten en relevante belanghebbenden; benadrukt bovendien dat er geen niet-ontwaterde wetlands of veengebieden mogen worden ontwaterd met het oog op bebossing en, in het geval van in het verleden ontwaterde gebieden, dat er geen verdere of bijkomende ontwatering mag worden toegestaan; wijst er bovendien op dat er bijzondere aandacht moet uitgaan naar het voorkomen van erosie in bossen in berggebieden; Bossen en bosbeheerders in staat stellen meerdere doelstellingen te verwezenlijken 37. stelt vast dat het GLB en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) de belangrijkste bron van steun voor bosbouwmaatregelen zijn, goed voor 90 % van de totale EU-financiering voor bosbouw; wijst erop dat de Commissie in haar evaluatie van bosbouwmaatregelen van 2017 heeft geconcludeerd dat het effect van steun voor bossen in het kader van plattelandsontwikkeling over het algemeen positief was en aanzienlijk zou kunnen bijdragen tot het behalen van economische, sociale en milieuvoordelen (38) ; merkt voorts op dat de lidstaten tussen 2014 en 2020 slechts 49 % van de beschikbare middelen hebben uitgegeven, dat de Commissie administratieve lasten, onvoldoende aantrekkelijkheid van de premies en een gebrek aan adviesdiensten als redenen voor dit lage gebruik heeft genoemd en dat hiermee rekening moet worden gehouden bij de aanpassing van de nieuwe strategische GLB-plannen; verzoekt de lidstaten de administratieve lasten weg te nemen om het gebruik van het Elfpo voor bosbouwmaatregelen efficiënter te maken; is ingenomen met de doelstelling van de Commissie om het gebruik van beschikbare middelen te vergroten en onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat financiering en subsidies niet worden gebruikt ter ondersteuning van activiteiten die de evenwichtige verlening van de verschillende ecosysteemdiensten ondermijnen; benadrukt dat het noodzakelijk is in de strategische GLB-plannen concrete en voldoende aantrekkelijke maatregelen op te nemen om het gebruik van interventies en maatregelen ter bevordering van duurzaam bosbeheer en de multifunctionele rol van bossen in de EU te waarborgen, om ervoor te zorgen dat steun wordt verleend aan initiatieven die met name verband houden met bosecosystemen teneinde het verlies aan biodiversiteit in bossen te verminderen, om de aanplant van geschikte inheemse boomsoorten te bevorderen wanneer deze geschikt zijn voor het specifieke milieu, om het bosbeheer te verbeteren en om ervoor te zorgen dat de middelen worden gebruikt in overeenstemming met de desbetreffende beleidsdoelstellingen; betreurt dat de Commissie de uitgaven voor bosbouw in het kader van andere maatregelen voor plattelandsontwikkeling niet volgt; onderstreept dat steun voor vrijwillige natuurbeschermingsmaatregelen in overeenstemming moet zijn met eigendomsrechten en het subsidiariteitsbeginsel; 38. verzoekt de Commissie om op zoek te gaan naar nieuwe manieren om de combinatie van verschillende fondsen aantrekkelijker en gemakkelijker uitvoerbaar te maken, rekening houdend met de multifunctionele aard van bossen en bosecosystemen en met volledige benutting van dit aspect, alsook om andere financieringsbronnen van de EU, zoals het LIFE-programma, Horizon Europa, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Cohesiefonds en de faciliteit voor de financiering van natuurlijk kapitaal van de Europese Investeringsbank, beter te promoten; verzoekt de Commissie te beoordelen of de verschillende financieringsinstrumenten in het kader van de Uniebegroting en het herstelinstrument voor de Europese Unie, met inbegrip van de nationale strategische GLB-plannen, in samenhang zijn met de toezeggingen en streefdoelen van de EU-bosstrategie en de EU-biodiversiteitsstrategie; verzoekt de Commissie om ook de toezeggingen met betrekking tot de bescherming en strikte bescherming van bossen die voortvloeien uit de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 en de nieuwe EU-bosstrategie voor 2030 in aanmerking te laten komen in het kader van steun voor bosmilieu- en klimaatdiensten en bosinstandhouding; verzoekt de Commissie deze toezeggingen te verlengen voor periodes van meer dan zeven jaar, met name in het geval van strikt beschermde bosgebieden; 39. wijst erop dat de bosbouwsector in de eerste plaats, en meer dan de landbouwsector, opereert als een marktgebaseerde sector zonder een duidelijke afhankelijkheid van subsidies, en merkt tevens op dat de GLB-financiering voornamelijk gericht moet blijven op voedselproductie en het waarborgen van voedselzekerheid in de Unie; benadrukt dat een sterkere nadruk op andere ecosysteemdiensten niet mag leiden tot een onevenredige afhankelijkheid, en spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan om voort te werken aan de ontwikkeling van vrijwillige op de markt gebaseerde regelingen inzake betaling voor ecosysteemdiensten, zoals voor koolstofvastlegging, de bevordering van biodiversiteit, bodembescherming, waterbeheer, gegevensverzameling en monitoring; onderstreept dat het van belang is het additionaliteitsbeginsel toe te passen en programma’s zodanig te ontwerpen dat het werk van koplopers en andere deelnemers ten volle wordt erkend en tegelijk een brede groep boseigenaren wordt gemotiveerd; onderstreept voorts dat bij de specifieke vereisten van programma’s rekening moet worden gehouden met de grote verscheidenheid aan bossen en de uiteenlopende uitdagingen en kansen waardoor deze worden gekenmerkt; merkt op dat de beschikbaarheid van betrouwbare gegevens over ecosysteemdiensten van essentieel belang is voor elke betalingsregeling; is ingenomen met de mededeling van de Commissie over koolstoflandbouw (39) , die tot doel heeft nieuwe bedrijfsmodellen te stimuleren met middelen uit openbare en particuliere bronnen door beheerpraktijken te belonen die resulteren in een toename van de koolstofvastlegging in levende biomassa en de bodem volgens ecologische beginselen; benadrukt dat er op basis van deugdelijke wetenschappelijke methoden initiatieven op het gebied van koolstoflandbouw moeten worden ontwikkeld, met inbegrip van de mogelijkheid om te kiezen voor een benadering waarbij niet wordt ingegrepen, in overeenstemming met de biodiversiteitsstrategie; wijst er in het licht van dit initiatief op dat actief duurzaam bosbeheer zowel kan bijdragen tot het vergroten van koolstofvoorraden als tot bosgroei; benadrukt dat de verwijdering van koolstof door middel van bosbouw gericht moet zijn op stimulansen voor boseigenaren en -beheerders om te investeren in actief duurzaam bosbeheer en waar nodig bescherming, en regeneratie en meer groei te bevorderen; is ingenomen met het plan van de Commissie om uiterlijk eind 2022 een bindend EU-regelgevingskader voor de certificering van koolstofverwijdering voor te stellen om de inspanningen op het gebied van koolstofverwijdering op een correcte manier te kwantificeren, te rapporteren en te certificeren en het risico van een onjuiste voorstelling van zaken en greenwashing te voorkomen; 40. erkent de belangrijke rol van bestaande marktgestuurde certificeringsregelingen en de bijdrage daarvan aan de bredere toepassing van duurzaam bosbeheer; merkt op dat van de meeste van deze regelingen is aangetoond dat ze geloofwaardige en doeltreffende instrumenten zijn om duurzame bosbeheerpraktijken in heel Europa te stimuleren; juicht het permanente toezicht daarop door de EU-instellingen toe, aangezien dit bijdraagt tot een voortdurende verbetering; is ingenomen met de aankondiging van de Commissie over de ontwikkeling van een vrijwillige “dichter bij de natuur”-certificeringsregeling; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat deze initiatieven de bosecosystemen verbeteren, de biodiversiteit beschermen en toegevoegde waarde waarborgen door middel van natuurvriendelijke bosbeheerpraktijken; moedigt de Commissie aan samen te werken met bestaande en beproefde certificeringsregelingen en hier lering uit te trekken, en steun te verlenen aan inspanningen om de bestaande regelingen te verbeteren, onder meer met betrekking tot transparantie voor consumenten en rekening houdend met de vraag van de consument; is van mening dat de vrijwillige “dichter bij de natuur”-certificering pas toegevoegde waarde zal hebben als ze gebaseerd wordt op een duidelijk verplicht kader en boseigenaren een toereikende meerprijs biedt voor de levering van ecosysteemdiensten, bijvoorbeeld door een EU-kwaliteitslabel in te voeren met lokaal aangepaste richtsnoeren voor bosbouw die dichter bij de natuur staat, teneinde de meest biodiversiteitsvriendelijke beheerpraktijken te bevorderen; verzoekt de Commissie om, zodra zij klaar is met het opstellen van een definitie van “dichter bij de natuur”, zowel de toegevoegde waarde als de kosten voor boseigenaren van een dergelijke certificeringsregeling te beoordelen; merkt op dat vrijwillige certificering slechts een van de stappen is die nodig zijn voor de ontwikkeling van duurzamer bosbeheer in de EU; 41. is ingenomen met het besluit van de Commissie van 4 juni 2021 betreffende de verlening van licenties voor het Natura 2000-logo (40) ; merkt op dat de regeling voor toekenning van het Natura 2000-label de striktste ecologische normen van de EU voor de bescherming van de kwetsbaarste habitats en soorten op het land moet bevorderen; herinnert eraan dat Natura 2000 circa 18 % van het landoppervlak van de EU beslaat; wijst erop dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat er geen activiteiten plaatsvinden die schade toebrengen aan soorten of die soorten verstoren in habitats die zijn aangewezen als Natura 2000-gebied; dringt aan op de vaststelling van ambitieuze streefdoelen in het kader van de EU-bosstrategie om de ecologische waarde van de aangewezen gebieden te behouden en te herstellen, rekening houdend met de sociale en culturele vereisten en de regionale en lokale kenmerken van het gebied; merkt op dat de instandhoudingsinspanningen in Natura 2000-gebieden volledig in overeenstemming moeten zijn met de habitatrichtlijn, de vogelrichtlijn en de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030; merkt op dat Natura 2000-gebieden waardevolle ecosysteemdiensten leveren aan de bevolking; wijst erop dat de aanwezigheid van het Natura 2000-logo op goederen of diensten moet betekenen dat die goederen en diensten bijdragen tot de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied waarop zij betrekking hebben; 42. is ingenomen met het door de Commissie gepubliceerde strategische werkplan voor een EU-milieukeur voor de periode 2020-2024; herinnert eraan dat de EU-milieukeur een vrijwillig keurmerk van ecologische uitmuntendheid is; merkt op dat de milieukeurregeling bedoeld is om de circulaire economie in de EU te bevorderen en bij te dragen tot duurzame consumptie- en productiepraktijken; dringt aan op strikte normen en monitoring, alsook op de bevordering van een toegenomen gebruik van de milieukeur in de bosbouwsector in de EU; benadrukt dat het belangrijk is om de reikwijdte van de milieukeur voor houtproducten uit te breiden door ook de mate van duurzaamheid van deze producten te vermelden; verzoekt de lidstaten producenten aan te moedigen om meer gebruik te maken van het Natura 2000-label voor andere bosproducten dan hout; 43. benadrukt dat de biodiversiteitsdoelstellingen alleen kunnen worden verwezenlijkt en het volledige potentieel van bossen om bij te dragen aan de doelstellingen van de EU inzake klimaat en circulaire economie pas kan worden aangeboord als er verder wordt ingezet op onderzoek, innovatie en ontwikkeling op het gebied van duurzaam bosbeheer, met name aanpassing aan de klimaatverandering, en biogebaseerde alternatieven voor producten van fossiele oorsprong en andere producten met een grote koolstofvoetafdruk, en er hiervoor stimulansen worden geboden; moedigt een voortzetting van de steun aan voor duurzame innovatie met betrekking tot hout, zoals textiel op basis van hout dat een groot potentieel heeft als vervangingsmiddel voor synthetische textielvezels en katoen, en andere materialen op basis van hout die een positieve milieu- en klimaatgerelateerde levenscyclusbeoordeling hebben gekregen; wijst erop dat dergelijke biogebaseerde alternatieven de consument producten tegen betaalbare prijzen moeten bieden om concurrerend te kunnen zijn; merkt op dat ontwikkelingscycli in de sector tien jaar of langer kunnen duren en onderstreept dat een voorspelbaar en stabiel regelgevingsklimaat een eerste vereiste is om investeringen aan te trekken; wijst erop dat veel innovaties in de sector een hoge toegevoegde waarde hebben en hoogwaardige werkgelegenheid bieden in plattelandsgebieden, alsook in de waardeketen van de bosbouwsector en de gerelateerde biogebaseerde industrieën, en onderstreept de rol van kleine en middelgrote ondernemingen in dit verband; 44. is van oordeel dat de gecoördineerde verlening van ecologische, sociale, maatschappelijke en economische bosdiensten moet worden verbeterd en dat daarom de desbetreffende EU-kaderprogramma’s, waaronder Horizon Europa, het LIFE-programma, het Europees Partnerschap voor innovatie, voor de productiviteit en duurzaamheid in de landbouw (EIP-AGRI), het Leader-programma en het Europees Instituut voor innovatie en technologie, beter op elkaar moeten worden afgestemd; is ingenomen met het voorstel van de Commissie om de EU-samenwerking te versterken door een onderzoeks- en innovatiepartnerschap op het gebied van bosbouw voor te stellen, en verzoekt de Commissie uitgebreide bosgerichte programma’s te ontwikkelen die betrekking hebben op verschillende functies en onderdelen van de waardeketen van de bosbouwsector en die levende laboratoria omvatten om oplossingen voor belangrijke uitdagingen te testen en te demonstreren, voortbouwend op bestaande en beproefde platforms zoals Integrate Network, het Forest-based Sector Technology Platform en het European Forest Institute, en in samenwerking met pan-Europese en internationale partners; 45. herinnert eraan dat 60 % van de bossen in de EU in particulier bezit is en dat het bij een aanzienlijk deel van de boseigenaren om klein grondbezit gaat; benadrukt dat het voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie nodig is om bij de uitvoering ervan alle soorten boseigenaren en -beheerders, vooral als het om klein grondbezit gaat, in staat te stellen de vele functies van bossen tot hun recht te laten komen; erkent dat boseigenaren en -beheerders een grote mate van flexibiliteit nodig hebben in hun bosbeheerpraktijken, uitgaande van een sterke gemeenschappelijke basis, zodat zij alle vereiste ecosysteemdiensten kunnen leveren, en verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat steunprogramma’s, vrijwillige regelingen inzake betaling voor ecosysteemdiensten en onderzoeksfinanciering aantrekkelijk, begrijpelijk en gemakkelijk toegankelijk zijn voor kleine grondbezitters; 46. onderstreept dat de beschikbaarheid van adviesdiensten een belangrijke motor is voor de verspreiding van duurzame bosbeheerpraktijken; moedigt de lidstaten ertoe aan te zorgen voor de beschikbaarheid van adviesdiensten, met bijzondere aandacht voor kleine grondbezitters; 47. merkt op dat ongeveer 40 % van de bossen in de EU openbaar eigendom is van gemeenten en regionale of nationale overheden, maar dat het aandeel openbare eigendom van bossen in sommige lidstaten veel hoger ligt, met een gemiddelde van 90 % in Zuidoost-Europa; benadrukt dat openbare bossen een sleutelrol kunnen spelen bij het in stand houden van bosecosystemen, het waarborgen van de bescherming van de biodiversiteit, het beperken van de klimaatverandering, het versterken van plattelandsontwikkeling en het leveren van hout en andere goederen en diensten, en dat overheidsinstanties voor bosbouw een belangrijke rol kunnen spelen om particuliere boseigenaren de broodnodige deskundigheid te verstrekken op het gebied van bosbouw die dicht bij de natuur staat en aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering; dringt erop aan dat overheidsinstanties voor bosbouw waar nodig meer personele en financiële middelen krijgen; verzoekt de lidstaten in dit verband om op het gebied van duurzaam bosbeheer het goede voorbeeld te geven in hun bossen in openbare eigendom met het oog op het algemeen belang, met name wat ecologische, economische en sociale aspecten betreft; 48. is ingenomen met de mededeling van de Commissie getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU – Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040” en de erkenning van de rol van bossen en van duurzaam bosbeheer om fatsoenlijk werk en fatsoenlijke bestaansmiddelen veilig te stellen in plattelandsgebieden; onderstreept het belang van de bosbouwsector en de houtverwerkende sectoren als bron van werkgelegenheid in plattelandsgemeenschappen, alsook in stedelijke gebieden door downstreamgebruik; wijst erop dat het belangrijk is op bosbouw gebaseerde economische activiteiten die geen betrekking hebben op hout te stimuleren om lokale economieën en banen te diversifiëren en de ontvolkingstrend in landelijke en afgelegen gebieden om te buigen; neemt met grote bezorgdheid kennis van de gestage daling van de werkgelegenheid in de bosbouw- en houtkapsector, die volgens Eurostat tussen 2000 en 2019 met 7 % is gedaald (41) , en van het hoge aantal ongevallen in de sector (42) ; verzoekt de Commissie en de lidstaten om in het licht van veranderende beheerpraktijken toe te zien op de gevolgen van de in het kader van de strategie genomen maatregelen met betrekking tot werkgelegenheid en veiligheid op het werk, aangezien de besproken opties vaak hand in hand gaan met een hogere (fysieke) arbeidsintensiteit, hetgeen ook andere risico’s met zich meebrengt voor de werknemers en een hoogwaardige beroepsopleiding en mogelijkheden voor bij- en omscholing vereist; benadrukt dat het belangrijk is dit soort werkgelegenheid aantrekkelijk te maken, en wijst op de mogelijkheden die een duurzamer bosbeheer met het oog hierop kan bieden; benadrukt in dit verband de noodzaak van maatregelen om de veiligheid op het werk te vergroten, werknemers voldoende op te leiden en de modernisering van bosbouwmaterieel en -werktuigen te ondersteunen; verzoekt de lidstaten hun adviesdiensten in dit verband te beoordelen en waar nodig te versterken, en prioriteit te geven aan aanvullende hoogwaardige beroepsopleiding op het gebied van ecologisch bouwen en houtgerelateerde beroepen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om in overleg met fabrikanten van bosbouwmachines initiatieven te ontwikkelen om het ecologisch ontwerp van bosbouwmachines te verbeteren, waarbij een hoog niveau van bescherming voor werknemers wordt gecombineerd met een minimale impact op bodem en water in bossen; 49. benadrukt dat het van belang is jongeren en vrouwelijke ondernemers naar de sector te lokken, met name in de context van de digitale en de groene transitie van bosgebaseerde activiteiten; wijst er echter op dat de bosbouwsector momenteel door slechte arbeidsomstandigheden in sommige delen van Europa geen aantrekkelijke beroepskeuze vormt; benadrukt dat investeringen in de sector en in de hele waardeketen noodzakelijk zijn en dat in plattelandsgebieden een gunstig klimaat moet worden gecreëerd, met inbegrip van digitale, vervoers- en gemeenschapsinfrastructuur; is ingenomen met de voorstellen van de Commissie om de oprichting van een vaardighedenpartnerschap in het kader van het pact voor vaardigheden te bevorderen en gebruik te maken van het Europees Sociaal Fonds Plus om samen te werken om het aantal bij- en omscholingsmogelijkheden in de bosbouw te vergroten, hoogwaardige banen te creëren en werknemers kansen en adequate arbeidsomstandigheden te bieden in de op hout gebaseerde bio-economie, en zo de aantrekkelijkheid ervan als beroepskeuze te vergroten; Monitoring, rapportage en gegevensverzameling 50. benadrukt het belang van nauwkeurige, geïntegreerde, kwaliteitsvolle, tijdige, vergelijkbare en actuele gegevens over de bossen in Europa en neemt nota van het initiatief voor een wetgevingsvoorstel voor een kader voor waarneming, rapportage en gegevensverzameling met betrekking tot bossen, met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel; herinnert aan het belang van geverifieerde gegevens, met name van gegevens die op lokaal niveau worden verzameld, aangezien veel kenmerken van bossen alleen ter plaatse kunnen worden geverifieerd; onderstreept dat de ruime beschikbaarheid, hoge kwaliteit, transparantie, volledigheid en harmonisering van gegevens en rapportage van essentieel belang zijn om de doelstellingen van de strategie te verwezenlijken, en is van oordeel dat het kader alleen echte toegevoegde waarde kan opleveren als het voortbouwt op bestaande mechanismen en processen, zoals de nationale bosinventarissen, het Europees informatiesysteem voor bossen, het ENFIN-netwerk, Forest Europe en de FAO, via een bottom-upbenadering die ervoor zorgt dat zo goed mogelijk gebruik wordt gemaakt van de in de lidstaten aanwezige deskundigheid en ervaring, en als het wordt ontwikkeld volgens internationaal overeengekomen verbintenissen en de bevoegdheden van de lidstaten in dat verband, waarbij dubbel werk en buitensporige administratieve lasten en kosten worden voorkomen; onderstreept dat het kader mechanismen moet omvatten om fouten zoals dubbeltelling te voorkomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten toereikende financiering en personele middelen te bieden voor de operationele ondersteuning van het kader; 51. is van mening dat het voor het waarborgen van de beschikbaarheid van betrouwbare, transparante en kwaliteitsvolle gegevens noodzakelijk is nieuwe innovatieve benaderingen zoals teledetectietechnologieën te verifiëren en te combineren met gegevens die zijn verkregen door monitoring op de grond, en bij de interpretatie ervan nauw samen te werken met wetenschappers en onafhankelijke en lokale deskundigen, met inbegrip van bevoegde autoriteiten en bosbeheerders; is van mening dat deze benaderingen ook een rol kunnen spelen om de vele functies van bossen met elkaar in evenwicht te helpen brengen en nieuwe benaderingen en praktijken te helpen ontwikkelen en delen, en gepaard moeten gaan met de nodige financiële middelen om toegang te krijgen tot gegevens en bij te dragen tot de verwerving ervan; is van mening dat de synergie en complementariteit tussen satellietbeelden, plaatsbepaling via satelliet en locatiegegevens essentiële factoren kunnen worden voor bosbouwbeheerders en overheidsinstanties; benadrukt het belang van het Copernicus-programma vanwege de mogelijkheid om de monitoring en gezondheidsbeoordeling van bosinventarissen op afstand uit te voeren en problemen zoals illegale houtkap en ontbossing op te sporen; stelt tevreden vast dat de bestaande monitoring van klimaateffecten en van andere natuurlijke of door de mens veroorzaakte verstoringen van bossen zal worden versterkt in het kader van het Europees informatiesysteem voor bossen; onderstreept de cruciale rol van analysegegevens ter ondersteuning van duurzaam bosbeheer en de bescherming van bossen, onder meer om illegale houtkap te voorkomen en te anticiperen op de effecten van natuurlijke verstoringen zoals stormen, natuurbranden en plagen en deze effecten te beperken; 52. is van mening dat Copernicus-gegevens moeten worden gebruikt als bewijsmateriaal in het kader van wetshandhaving en beleidsvorming door middel van de certificering van deze gegevens en de daarvan afgeleide informatie, en dringt erop aan dat de certificering van Copernicus-gegevens wordt geregeld in de context van het aanstaande wetgevingsvoorstel voor een kader voor waarneming, rapportage en gegevensverzameling met betrekking tot bossen; benadrukt dat dergelijke gecertificeerde gegevens een sleutelrol kunnen spelen bij de monitoring van diverse fenomenen (zoals bosbedekking, illegale houtkap, gezondheid van bossen, karakterisering van bomen, groeipatronen en de gevolgen van bosbranden), alsook bij het toezicht op naleving; 53. neemt nota van het idee om strategische plannen voor bossen in te voeren in het kader van waarneming, rapportage en gegevensverzameling met betrekking tot bossen; merkt voorts op dat verscheidene lidstaten reeds beschikken over nationale strategieën voor bossen en dat deze niet op uniforme wijze door de Commissie kunnen worden beoordeeld, en merkt op dat de totstandbrenging of verdere ontwikkeling van die strategieën moet gebeuren op een wijze die de doelstellingen van de EU-bosstrategie ondersteunt; onderstreept dat dit voorstel niet tot een buitensporige toename van de administratieve lasten en kosten mag leiden; benadrukt dat precies moet worden omschreven wat de bedoeling en noodzaak van dergelijke plannen is en wijst nadrukkelijk op de verplichting om de bevoegdheid van de lidstaten op het gebied van bossen te eerbiedigen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het wetgevingsvoorstel volledig in overeenstemming is met de bestaande nationale strategieën op het niveau van de lidstaten en, in voorkomend geval, op lokaal niveau, en benadrukt dat strategische planning op EU-niveau moet aansluiten op de bestaande nationale strategieën, hiermee niet in tegenspraak mag zijn en geen dubbel werk mag inhouden; verzoekt de Commissie na te gaan hoe dit instrument kan worden gebruikt om met name die lidstaten te ondersteunen die nog geen nationale strategieën hebben ingevoerd; Governance en uitvoering 54. wijst erop dat bossen een multifunctionele bijdrage leveren aan de verwezenlijking van diverse EU-doelstellingen en de betrokkenheid van verschillende bestuursniveaus en groepen belanghebbenden omvatten, en is daarom van oordeel dat nauwe samenwerking en de uitwisseling van beste praktijken met nationale en regionale deskundigen, belanghebbenden, met name particuliere en openbare boseigenaren en -beheerders, wetenschappers, certificeringsregelingen en het maatschappelijk middenveld de hoekstenen van de uitvoering van de strategie moeten zijn, waarbij de inheemse volkeren van Europa naar behoren worden vertegenwoordigd en het subsidiariteitsbeginsel wordt geëerbiedigd; onderstreept dat bij governance rekening moet worden gehouden met de betrekkingen die de EU en de lidstaten zijn aangegaan met Forest Europe en op internationaal niveau, waaronder de FAO, en dat bij de uitvoering van de strategie moet worden gestreefd naar synergieën met de bijdrage die wordt geleverd aan internationale verbintenissen en samenwerking, met inbegrip van de voortdurende ontwikkeling van terminologie en definities; herinnert aan het belang van grensoverschrijdende samenwerking om het voortbestaan van de meest waardevolle en bedreigde soorten en habitats in Europa op lange termijn te waarborgen; dringt er bij belanghebbenden op het gebied van milieu en bosbouw op aan te proberen bredere segmenten van de bevolking te bereiken door middel van diverse onderwijsinstrumenten en -programma’s; 55. benadrukt het belang van het Permanent Comité voor de bosbouw als forum voor het leveren van alomvattende deskundigheid op het gebied van bosbouw en voor het bespreken van activiteiten in het kader van de strategie en ander EU-beleid dat van invloed is op de bosbouwsector; is van oordeel dat de Commissie met het oog op een samenhangend beleid de dialoog moet intensiveren tussen het Permanent Comité voor de bosbouw en andere deskundigengroepen, zoals de werkgroep Bosbouw en Natuur, de groep voor de dialoog met het maatschappelijk middenveld over bosbouw en kurk, die een belangrijke rol vervult om belanghebbenden naar behoren te betrekken bij de ontwikkeling en uitvoering van EU-bosbeleid, de werkgroep bos en natuur van de Coördinatiegroep voor biodiversiteit en natuur, en de deskundigengroep inzake bosgebaseerde sectoren; 56. erkent dat de uitvoering van de strategie kan leiden tot aanzienlijke systemische veranderingen voor de bosbouwsector, door een verschuiving van voornamelijk op hout gebaseerde inkomstenstromen naar complexere inkomstenstromen die steeds meer voortbouwen op de levering van andere ecosysteemdiensten, en wijst op de noodzaak om de gevolgen ervan te monitoren en te begrijpen; merkt op dat de grote en soms tegenstrijdige overlapping tussen beleid en wetgeving en de in sommige gevallen conflicterende doelstellingen van invloed zijn op bossen en de bosbouwsector en kunnen leiden tot versnippering van de wetgeving; benadrukt dat het belangrijk is onderlinge samenhang te waarborgen; verzoekt de Commissie en de lidstaten voortdurend de cumulatieve effecten van de verschillende initiatieven in het kader van de strategie te beoordelen in combinatie met andere relevante EU-wetgeving en -beleidsmaatregelen, teneinde samenhang in alle bosbouwgerelateerde werkzaamheden te waarborgen en het duurzame beheer van bossen te verbeteren, met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel; benadrukt dat in het kader van deze beoordelingen het effect van de beschermingsregeling voor primaire en oerbossen op lokale gemeenschappen grondig moet worden geëvalueerd in samenwerking met lokale actoren, aangezien 90 % van deze bossen zich in slechts vier lidstaten bevindt (43) ; verzoekt de Commissie hierover verslag uit te brengen als onderdeel van haar uitvoeringsverslag; 57. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over meldingen van illegale houtkap en verandering in landgebruik in bepaalde lidstaten, onder meer in staatsbossen en beschermde gebieden, en over de inbreukprocedures die in dit verband lopen (44) ; onderstreept dat illegale houtkap gevolgen kan hebben die moeilijk of onmogelijk terug te draaien zijn, kan bijdragen tot biodiversiteitsverlies, de versnelling van de klimaatverandering en het verlies van natuurlijke hulpbronnen uit bossen waarvan bosgemeenschappen afhankelijk zijn, en tot mensenrechtenschendingen kan leiden; spreekt zijn diepe bezorgdheid en sterke veroordeling uit over de gevallen van moord en geweld jegens werknemers in de bosbouw, journalisten en activisten als gevolg van illegale houtkap, en rekent erop dat de lidstaten de daders ter verantwoording roepen en een einde maken aan de onderdrukking van boswachters; verzoekt de Commissie en de lidstaten de desbetreffende nationale en EU-wetgeving volledig en doeltreffend ten uitvoer te leggen, met name door illegale houtkap te definiëren, intensiever nauwlettend toezicht uit te oefenen, waar nodig uitgaven te doen op het gebied van handhaving, corruptie te bestrijden en het bos- en landbeheer te verbeteren; benadrukt dat het van belang is om bij de bestrijding van illegale houtkap een grotere rol toe te kennen aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, waarbij lessen worden getrokken uit de uitvoering en handhaving van de EU-houtverordening; merkt op dat houtkap die in strijd is met natuurbeschermingsmaatregelen, met inbegrip van Natura 2000-beheerplannen, de vogelrichtlijn en de habitatrichtlijn, ook beschouwd kan worden als illegale houtkap; benadrukt dat illegale houtkap zware negatieve gevolgen heeft op economisch, sociaal en ecologisch vlak en een verlies aan inkomsten voor lokale gemeenschappen veroorzaakt; wijst op het verband tussen illegale houtkap en slechte levensomstandigheden; betreurt de lange tijd die de Commissie neemt voor het behandelen van inbreukzaken, hetgeen het aanzienlijke risico met zich meebrengt dat de illegale houtkap voortduurt en dat het te laat zal zijn om de enorme schade die hierdoor wordt veroorzaakt ongedaan te maken en te herstellen; verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend actie te ondernemen om illegale houtkap een halt toe te roepen en de controle op de illegale houthandel aan te scherpen door middel van nauwlettende monitoring en handhaving van de bestaande regelgeving en het gebruik van geospatiale en teledetectietechnologieën; 58. verzoekt de Commissie de normen en ambities van de EU inzake de bescherming van bossen op internationaal niveau te bevorderen; 59. verzoekt de Commissie de onderhandelingen opnieuw op te starten over een internationaal juridisch bindend verdrag inzake bossen dat zou bijdragen aan het beheer, de instandhouding en de duurzame ontwikkeling van bossen en oog zou hebben voor de vele en complementaire functies en gebruiksmogelijkheden van bossen, onder meer door middel van maatregelen op het gebied van herbebossing, bebossing en bosinstandhouding, en tegelijkertijd rekening te houden met de sociale, economische, ecologische, culturele en spirituele behoeften van de huidige en toekomstige generaties, te erkennen dat alle soorten bossen van vitaal belang zijn voor het behoud van ecologische processen en een ecologisch evenwicht, en de identiteit, cultuur en rechten van inheemse volkeren, hun gemeenschappen en andere gemeenschappen en bosbewoners te ondersteunen; 60. verzoekt de Unie het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling na te leven en samenhang te verzekeren van haar beleid op het gebied van ontwikkeling, handel, landbouw, energie en klimaat; erkent de positieve economische, maatschappelijke en ecologische bijdrage van de bosbouwsector en vraagt om verdere investeringen in onderzoek, innovatie en technologische vooruitgang; 61. verzoekt de Commissie te pleiten voor spiegelclausules in internationale bio-economiemarkten en gebruik te maken van pan-Europese en internationale partnerschappen en overeenkomsten inzake buitenlandse handel om de klimaatambitie van de EU en de duurzaamheid van bosgebruik buiten de EU te bevorderen; o o o 62. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Door de Commissie voorgestelde tekst Runderen ex 0102 Levende runderen ex 0201 Vlees van runderen, vers of gekoeld ex 0202 Vlees van runderen, bevroren ex 0206 10 Eetbare slachtafvallen van runderen, vers of gekoeld ex 0206 22 Eetbare levers van runderen, bevroren ex 0206 29 Eetbare slachtafvallen van runderen (met uitzondering van tongen en levers), bevroren ex 4101 Huiden en vellen van runderen (vers, gezouten, gedroogd, gekalkt, gepekeld (“pickled”) of anderszins geconserveerd, doch niet gelooid, niet tot perkament verwerkt of verder bewerkt), ook indien onthaard of gesplit ex 4104 Gelooide onthaarde huiden en vellen en niet-afgewerkt leder (“crust”), ook indien gesplit, maar niet verder bewerkt ex 4107 Leder dat na het looien of het drogen verder is bewerkt, alsmede tot perkament verwerkte huiden en vellen, van runderen, onthaard, ook indien gesplit Cacao 1801 00 00 Cacaobonen, ook indien gebroken, al dan niet gebrand 1802 00 00 Cacaodoppen, cacaoschillen, cacaovliezen en andere afvallen van cacao 1803 Cacaopasta, ook indien ontvet 1804 00 00 Cacaoboter, cacaovet en cacao-olie 1805 00 00 Cacaopoeder, zonder toegevoegde suiker of andere zoetstoffen 1806 Chocolade en andere bereidingen voor menselijke consumptie die cacao bevatten Koffie 0901 Koffie, cafeïnevrije koffie daaronder begrepen, ook indien gebrand; bolsters en schillen, van koffie; koffiesurrogaten die koffie bevatten, ongeacht de mengverhouding Oliepalm 1511 Palmolie en fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch niet chemisch gewijzigd 1207 10 Palmnoten en palmpitten 1513 21 Ruwe palmpitten- en babassunotenolie, alsmede fracties daarvan 1513 29 Palmpitten- en babassunotenolie, alsmede fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch niet chemisch gewijzigd (met uitzondering van ruwe olie) 2306 60 Perskoeken en andere vaste afvallen van palmnoten of van palmpitten, verkregen bij de winning van palmnoten- of palmpittenoliën, ook indien fijngemaakt of in pellets Soja 1201 Sojabonen, ook indien gebroken. 1208 10 Meel van sojabonen 1507 Sojaolie en fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch niet chemisch gewijzigd 2304 Perskoeken en andere vaste afvallen, verkregen bij de winning van sojaolie, ook indien fijngemaakt of in pellets Hout 4401 Brandhout, in de vorm van ronde of andere blokken, rijshout, takkenbossen en dergelijke; hout in plakjes, spanen of kleine stukjes; zaagsel, resten en afval, van hout, ook indien geperst tot blokken, briketten, pellets of dergelijke vormen 4403 Hout, onbewerkt, ook indien ontschorst, ontdaan van het spint of enkel vierkant behakt of vierkant bezaagd 4406 Houten dwarsliggers en wisselhouten 4407 Hout, overlangs gezaagd of afgestoken, dan wel gesneden of geschild, ook indien geschaafd, geschuurd of in de lengte verbonden, met een dikte van meer dan 6 mm 4408 Fineerplaten (die verkregen door het snijden van gelaagd hout daaronder begrepen), platen voor de vervaardiging van triplex- en multiplexhout of voor op dergelijke wijze gelaagd hout, alsmede ander hout, overlangs gezaagd, dan wel gesneden of geschild, ook indien geschaafd, geschuurd, met verbinding aan de randen of in de lengte verbonden, met een dikte van niet meer dan 6 mm 4409 Hout (niet-ineengezette plankjes voor parketvloeren daaronder begrepen), waarvan ten minste een zijde of uiteinde over de gehele lengte is geprofileerd (geploegd, van sponningen voorzien, afgerond met V-verbinding of dergelijke), ook indien geschaafd, geschuurd of in de lengte verbonden 4410 Spaanplaat, zogenoemde oriented strand board (OSB) en dergelijke plaat (bijvoorbeeld zogenoemde waferboard), van hout of van andere houtachtige stoffen, ook indien samengeperst met harsen of met andere organische bindmiddelen 4411 Vezelplaat van houtvezels of van andere houtachtige vezels, ook indien gebonden met harsen of met andere organische bindmiddelen 4412 Triplex- en multiplexhout, met fineer bekleed hout en op dergelijke wijze gelaagd hout 4413 00 00 Verdicht hout, in blokken, in planken, in stroken of in profielen 4414 00 Houten lijsten voor schilderijen, voor foto’s, voor spiegels en dergelijke 4415 Pakkisten, kratten, trommels en dergelijke verpakkingsmiddelen van hout; kabelhaspels van hout; laadborden, laadkisten en andere laadplateaus, van hout; opzetranden voor laadborden, van hout (niet verpakkingsmateriaal dat uitsluitend wordt gebruikt als verpakkingsmateriaal om een ander op de markt gebracht product te ondersteunen, beschermen of dragen.) 4416 00 00 Vaten, kuipen, tobben en ander kuiperswerk, alsmede delen daarvan, van hout, duighout daaronder begrepen 4418 Schrijn- en timmerwerk voor bouwwerken, daaronder begrepen panelen met cellenstructuur, ineengezette panelen voor vloerbedekking en dakspanen (“shingles” en “shakes”), van hout Houtpulp en papier van de hoofdstukken 47 en 48 van de gecombineerde nomenclatuur, met uitzondering van producten op basis van bamboe en door terugwinning (uit resten en afval) verkregen producten 9403 30, 9403 40, 9403 50 00, 9403 60 en 9403 90 30 Meubelen van hout 9406 10 00 Geprefabriceerde bouwwerken van hout Amendement Runderen ex 0102 Levende runderen ex 0201 Vlees van runderen, vers of gekoeld ex 0202 Vlees van runderen, bevroren ex 0206 10 Eetbare slachtafvallen van runderen, vers of gekoeld ex 0206 22 Eetbare levers van runderen, bevroren ex 0206 29 Eetbare slachtafvallen van runderen (met uitzondering van tongen en levers), bevroren ex 0206 10 Eetbaar slachtafval van runderen, vers of gekoeld ex 0206 21 Eetbare tongen van runderen, bevroren ex 021020 Vlees van runderen, gezouten, gepekeld, gedroogd of gerookt ex 1602 50 Vlees of slachtafval van runderen, bereid of verduurzaamd ex 4101 Huiden en vellen van runderen (vers, gezouten, gedroogd, gekalkt, gepekeld (“pickled”) of anderszins geconserveerd, doch niet gelooid, niet tot perkament verwerkt of verder bewerkt), ook indien onthaard of gesplit ex 4104 Gelooide onthaarde huiden en vellen en niet-afgewerkt leder (“crust”), ook indien gesplit, maar niet verder bewerkt ex 4107 Leder dat na het looien of het drogen verder is bewerkt, alsmede tot perkament verwerkte huiden en vellen, van runderen, onthaard, ook indien gesplit Varkens 0103 Levende varkens 0203 Vlees van varkens, vers, gekoeld of bevroren 0210 11 Hammen en schouders, alsmede delen daarvan, met been, van varkens (huisdieren) 0210 12 Buiken (buikspek) en delen daarvan, van varkens (huisdieren) 0210 19 Ander vlees van varkens (huisdieren) 209 10 Spek (ander dan doorregen spek), alsmede niet-gesmolten of anderszins geëxtraheerd varkensvet, vers, gekoeld, bevroren, gezouten, gepekeld, gedroogd of gerookt Schapen en geiten 0104 Levende schapen en geiten 0204 Vlees van schapen of van geiten, vers, gekoeld of bevroren Pluimvee 0105 Levend pluimvee (hanen, kippen, eenden, ganzen, kalkoenen en parelhoenders) 0207 Vlees en eetbare slachtafvallen van pluimvee (bedoeld bij post 0105), vers, gekoeld of bevroren 0209 90 Vet van gevogelte (niet gesmolten of anderszins geëxtraheerd), vers, gekoeld, bevroren, gezouten, gepekeld, gedroogd of gerookt 0210 99 39 Gezouten vlees van pluimvee 1602 31 – 1602 32 – 1602 39 Bereidingen en conserven van pluimvee Cacao 1801 00 00 Cacaobonen, ook indien gebroken, al dan niet gebrand 1802 00 00 Cacaodoppen, cacaoschillen, cacaovliezen en andere afvallen van cacao 1803 Cacaopasta, ook indien ontvet 1804 00 00 Cacaoboter, cacaovet en cacao-olie 1805 00 00 Cacaopoeder, zonder toegevoegde suiker of andere zoetstoffen 1806 Chocolade en andere bereidingen voor menselijke consumptie die cacao bevatten Koffie 0901 Koffie, cafeïnevrije koffie daaronder begrepen, ook indien gebrand; bolsters en schillen, van koffie; koffiesurrogaten die koffie bevatten, ongeacht de mengverhouding Oliepalm 1511 Palmolie en fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch niet chemisch gewijzigd 1207 10 Palmnoten en palmpitten 1513 21 Ruwe palmpitten- en babassunotenolie, alsmede fracties daarvan 1513 29 Palmpitten- en babassunotenolie, alsmede fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch niet chemisch gewijzigd (met uitzondering van ruwe olie) 2306 60 Perskoeken en andere vaste afvallen van palmnoten of van palmpitten, verkregen bij de winning van palmnoten- of palmpittenoliën, ook indien fijngemaakt of in pellets 2905 17 Dodecaan-1-ol (laurylalcohol), hexadecaan-1-ol (cetylalcohol) en octadecaan-1-ol (stearylalcohol) 2905 45 Alcoholen; meerwaardig, glycerol 2915 70 Palmitinezuur en stearinezuur, alsmede zouten en esters daarvan 2915 90 Zuren; verzadigde eenwaardige acyclische carbonzuren; anhydriden, halogeniden, peroxiden, peroxyzuren en halogeen-, sulfo-, nitro- en nitrosoderivaten, n.e.g. in post 2915 GS-codegroepen en subrubrieken 1517…, 3401…, 3823…, 3824…, 3826 Op palmolie en palmpitolie gebaseerde afgeleide producten Soja 1201 Sojabonen, ook indien gebroken. 1208 10 Meel van sojabonen 1507 Sojaolie en fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch niet chemisch gewijzigd 2304 Perskoeken en andere vaste afvallen, verkregen bij de winning van sojaolie, ook indien fijngemaakt of in pellets Maïs 1005 Maïs 1102 20 Maïsmeel 1103 13 Gries, griesmeel en pellets van maïs 1103 29 40 Maïspellets 1104 19 50 Op andere wijze bewerkte granen van maïs 1104 23 Andere bewerkte granen van maïs 1108 12 00 Maïszetmeel 1515 21 Maïsolie en fracties daarvan: ruwe olie 1904 10 10 Graanpreparaten verkregen door poffen of door roosteren op basis van maïs 2302 10 Zemelen, slijpsel en andere resten van het zeven, van het malen of van andere bewerkingen van granen of van peulvruchten van maïs, ook indien in pellets 1515 29 Maisolie en fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch chemisch ongewijzigd (m.u.v. ruwe olie) 1515 29 Maisolie en fracties daarvan, ook indien geraffineerd, doch chemisch ongewijzigd (m.u.v. ruwe olie) 2306 90 05 Perskoeken en andere vaste afvallen, verkregen bij de winning van maïskiemen, ook indien fijngemaakt of in pellets Hout 4401 Brandhout, in de vorm van ronde of andere blokken, rijshout, takkenbossen en dergelijke; hout in plakjes, spanen of kleine stukjes; zaagsel, resten en afval, van hout, ook indien geperst tot blokken, briketten, pellets of dergelijke vormen 4402 Houtskool, incl. houtskool uit schalen van vruchten of van noten, ook indien samengeperst (m.u.v. houtskool van bamboe, houtskool als geneesmiddel, met wierook vermengde houtskool, actieve houtskool en tekenkool) 4403 Hout, onbewerkt, ook indien ontschorst, ontdaan van het spint of enkel vierkant behakt of vierkant bezaagd 4406 Houten dwarsliggers en wisselhouten 4407 Hout, overlangs gezaagd of afgestoken, dan wel gesneden of geschild, ook indien geschaafd, geschuurd of in de lengte verbonden, met een dikte van meer dan 6 mm 4408 Fineerplaten (die verkregen door het snijden van gelaagd hout daaronder begrepen), platen voor de vervaardiging van triplex- en multiplexhout of voor op dergelijke wijze gelaagd hout, alsmede ander hout, overlangs gezaagd, dan wel gesneden of geschild, ook indien geschaafd, geschuurd, met verbinding aan de randen of in de lengte verbonden, met een dikte van niet meer dan 6 mm 4409 Hout (niet-ineengezette plankjes voor parketvloeren daaronder begrepen), waarvan ten minste een zijde of uiteinde over de gehele lengte is geprofileerd (geploegd, van sponningen voorzien, afgerond met V-verbinding of dergelijke), ook indien geschaafd, geschuurd of in de lengte verbonden 4410 Spaanplaat, zogenoemde oriented strand board (OSB) en dergelijke plaat (bijvoorbeeld zogenoemde waferboard), van hout of van andere houtachtige stoffen, ook indien samengeperst met harsen of met andere organische bindmiddelen 4411 Vezelplaat van houtvezels of van andere houtachtige vezels, ook indien gebonden met harsen of met andere organische bindmiddelen 4412 Triplex- en multiplexhout, met fineer bekleed hout en op dergelijke wijze gelaagd hout 4413 00 00 Verdicht hout, in blokken, in planken, in stroken of in profielen 4414 00 Houten lijsten voor schilderijen, voor foto’s, voor spiegels en dergelijke 4415 Pakkisten, kratten, trommels en dergelijke verpakkingsmiddelen van hout; kabelhaspels van hout; laadborden, laadkisten en andere laadplateaus, van hout; opzetranden voor laadborden, van hout (niet verpakkingsmateriaal dat uitsluitend wordt gebruikt als verpakkingsmateriaal om een ander op de markt gebracht product te ondersteunen, beschermen of dragen.) 4416 00 00 Vaten, kuipen, tobben en ander kuiperswerk, alsmede delen daarvan, van hout, duighout daaronder begrepen 4418 Schrijn- en timmerwerk voor bouwwerken, daaronder begrepen panelen met cellenstructuur, ineengezette panelen voor vloerbedekking en dakspanen (“shingles” en “shakes”), van hout Houtpulp en papier van de hoofdstukken 47 en 48 van de gecombineerde nomenclatuur, met uitzondering van producten op basis van bamboe en door terugwinning (uit resten en afval) verkregen producten 4900 Artikelen van de uitgeverij, van de pers of van een andere grafische industrie; geschreven of getypte teksten en plannen 9403 30, 9403 40, 9403 50 00, 9403 60 en 9403 90 30 Meubelen van hout 9406 10 00 Geprefabriceerde bouwwerken van hout Rubber 4001 Natuurlijke rubber, balata, gutta-percha, guyayule-rubber, chicle en dergelijke gommen; in primaire vormen of in platen, vellen of strippen 4005 Bereide rubber, niet gevulkaniseerd, in primaire vormen of in platen, vellen of strippen 4006 Niet-gevulkaniseerde rubber in andere vormen (bijv. staven, buizen en profielen) en artikelen daarvan (bijv. schijven en ringen) 4007 Draad en koord, van gevulkaniseerde rubber 4008 Platen, vellen, strippen, staven en profielen, van niet-geharde gevulkaniseerde rubber 4010 Drijfriemen, drijfsnaren en transportbanden, van gevulkaniseerde rubber 4011 Nieuwe luchtbanden van rubber (andere) 4012 Gebruikte of van een nieuw loopvlak voorziene luchtbanden van rubber; massieve of halfmassieve banden, verwisselbare loopvlakken voor banden en velglinten, van rubber 4013 Binnenbanden van rubber 4015 Kleding en kledingtoebehoren (met inbegrip van handschoenen), voor alle doeleinden, van gevulkaniseerde rubber anders dan geharde rubber 4016 Artikelen van niet-geharde gevulkaniseerde rubber, niet elders gespecifieerd in hoofdstuk 40 4017 Geharde rubber (bijvoorbeeld eboniet) in ongeacht welke vorm, resten en afval daaronder begrepen; werken van geharde rubber (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0051 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0046/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 24 maart 2022 (1) , – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 13 juli 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9‑0198/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 september 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2019/833 tot vaststelling van instandhoudings- en handhavingsmaatregelen die van toepassing zijn in het gereglementeerde gebied van de Visserijorganisatie voor het noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/2037.) (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0198 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0153/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 9 juni 2021 (1) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 30 juni 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9‑0009/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 september 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de instandhoudings- en beheersmaatregelen die gelden in het verdragsgebied van de Commissie voor de visserij in het westelijke en centrale deel van de Stille Oceaan en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 520/2007 van de Raad (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/2056.) Het Europees Parlement, – gezien de artikelen 2 en 3 en artikel 5, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, – gezien de artikelen 165, 166 en 167 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien de artikelen 14, 15 en 32 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien de Europese pijler van sociale rechten, en met name de beginselen 1, 3 en 4, – gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (1) , – gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de jongerengarantie (2) , – gezien zijn resolutie van 10 februari 2021 over de gevolgen van COVID-19 voor jongeren en sport (3) , – gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over de empowerment van Europese jongeren: werkgelegenheid en sociaal herstel na de pandemie (4) , – gezien zijn resolutie van 20 mei 2021 over het recht van het Parlement op informatie over de lopende beoordeling van de nationale plannen voor herstel en veerkracht (5) , – gezien het verslag van het Europees Jongerenevenement 2021 getiteld “Youth Ideas Report for the Conference on the Future of Europe” (Youth Ideas-verslag voor de Conferentie over de toekomst van Europa), – gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (6) , – gezien het voorstel voor een aanbeveling van de Raad van 10 december 2021 betreffende een Europese benadering van microcredentials voor een leven lang leren en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt ( COM(2021)0770 ) en het bijbehorende werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD(2021)0367), – gezien het door het directoraat-generaal Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie gepubliceerde nieuwsartikel van 7 april 2020 getiteld “COVID-19: how can VET respond?” (COVID-19: hoe kunnen beroepsonderwijs en -opleiding hiermee omgaan?) (7) , – gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2020 getiteld “Actieplan Voor Digitaal Onderwijs 2021-2027 – Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk” ( COM(2020)0624 ), – gezien de enquête in het kader van Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps over de gevolgen van COVID-19 voor leermobiliteit (8) , – gezien de komende mededeling van de Commissie over langdurige zorg en onderwijs en opvang voor kinderen, – gezien de studie getiteld “Education and youth in post-COVID-19 Europe – crisis effects and policy recommendations” (Onderwijs en jongeren in Europa na COVID-19 – effecten van de crisis en aanbevelingen voor het beleid), die op 4 mei 2021 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (9) , – gezien de studie getiteld “Youth in Europe: Effects of COVID-19 on their economic and social situation” (Jongeren in Europa: effecten van COVID-19 op hun economische en sociale situatie), die op 24 september 2021 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (10) , – gezien de studie getiteld “Cultural and creative sectors in post-COVID-19 Europe – crisis effects and policy recommendations” (De culturele en creatieve sector in Europa na COVID-19 – effecten van de crisis en aanbevelingen voor het beleid), die op 18 februari 2021 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (11) , – gezien ad-hocverslag nr. 3/2021 van het Network of Experts on Social Aspects of Education and Training (Neset) getiteld “Distance learning from student perspective” (Afstandsonderwijs vanuit het perspectief van de student) (12) , – gezien ad-hocverslag nr. 2/2021 van het Neset getiteld “The impact of COVID-19 on student learning outcomes across Europe: the challenges of distance education for all” (De impact van COVID-19 op de leerresultaten van studenten in heel Europa: de uitdagingen van afstandsonderwijs voor iedereen) (13) , – gezien het analytisch verslag van het European Expert Network on Economics of Education (Eenee) en het Neset getiteld “The impact of COVID-19 on the education of disadvantaged children and the socio-economic consequences thereof” (De impact van COVID-19 op onderwijs voor kansarme kinderen en de sociaal-economische gevolgen daarvan) (14) , – gezien het technisch verslag van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek getiteld “The likely impact of COVID-19 on education: Reflections based on the existing literature and recent international datasets” (De te verwachten effecten van COVID-19 op onderwijs: bedenkingen op basis van de beschikbare literatuur en recente internationale datasets) (15) , – gezien het verslag van het Europees Jeugdforum van 17 juni 2021 getiteld “Beyond Lockdown: the ‘pandemic scar’ on young people” (Na de lockdown: het “litteken van de pandemie” bij jongeren) (16) , – gezien het verslag van Unicef van 4 oktober 2021 getiteld “The State of the World’s Children 2021: On My Mind: promoting, protecting and caring for children’s mental health” (De toestand van kinderen in de wereld: In mijn gedachten: de geestelijke gezondheid van kinderen bevorderen, beschermen en verzorgen) (17) , – gezien de beleidsnota van de OESO van 12 mei 2021 getiteld “Supporting young people’s mental health through the COVID-19 crisis” (De geestelijke gezondheid van jongeren ondersteunen tijdens de COVID-19-crisis) (18) , – gezien de enquête van Young Minds van februari 2021 getiteld “Coronavirus: Impact on young people with mental health needs” (Coronavirus: impact op jongeren met behoeften op het gebied van geestelijke gezondheid) (19) , – gezien het Horizon 2020-project getiteld “Prevention of child mental health problems in Southeastern Europe – Adapt, Optimise, Test, and Extend Parenting for Lifelong Health” (Preventie van geestelijke gezondheidsproblemen bij kinderen in het zuidoosten van Europa – Aanpassing, optimalisering, toetsing en uitbreiding van ouderschap voor levenslange gezondheid) (20) , – gezien het verslag van de Mental Health Foundation Scotland van september 2020 getiteld “Impacts of lockdown on the mental health and well-being of children and young people” (Effecten van een lockdown op de geestelijke gezondheid en het welzijn van kinderen en jongeren) (21) , – gezien het verslag van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) van 9 november 2021 getiteld “Gevolgen van COVID-19 voor jongeren in de EU” (22) , – gezien de YouMoveEurope-campagne over het verzoekschrift van de International Youth Work Trainers Guild getiteld “Responding to the Impact of COVID-19 on International Youth Work Mobility” (Respons op de impact van COVID-19 op de internationale arbeidsmobiliteit van jongeren) (23) , – gezien zijn resolutie van 23 november 2021 over het sportbeleid van de EU: beoordeling en mogelijke verdere stappen (24) , – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, en met name artikel 12, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, en met name artikel 30, – gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (25) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2020 over de rechten van personen met een verstandelijke handicap en hun familie tijdens de COVID-19-crisis (26) , – gezien de Europese jongerendoelstellingen, en met name de doelstellingen 5, 9 en 11, – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa (27) , – gezien zijn resolutie van 22 oktober 2020 over de toekomst van het Europese onderwijs in de context van COVID-19 (28) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de vormgeving van beleid inzake digitaal onderwijs (29) , – gezien zijn resolutie van 20 oktober 2021 over de situatie van kunstenaars en het cultureel herstel in de EU (30) , – gezien het OESO-project “Student Agency for 2030”, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs ( A9-0216/2022 ), A. overwegende dat door de sluiting van het onderwijs en de opvang voor jonge kinderen, de scholen, universiteiten, ruimten voor jeugdzorg en jeugdwerk, buitenschoolse activiteiten, culturele ruimten en sportfaciliteiten kinderen en jongeren de kans is ontnomen om deel te nemen aan activiteiten die essentieel zijn voor hun algemene ontwikkeling, leervorderingen, hun intellectuele, lichamelijke, emotionele en geestelijke gezondheid en welzijn en hun sociale en professionele inclusie; B. overwegende dat kinderen en jongeren tot de kwetsbaarste groepen in onze samenleving behoren en tijdens een cruciale en essentiële periode van hun leven getroffen zijn door de sluitingen in verband met COVID-19; overwegende dat geestelijke gezondheid een van de voorwaarde is en de basis vormt voor een gezonde samenleving en democratie; overwegende dat de toegang tot geestelijke gezondheidszorg derhalve onlosmakelijk verbonden is met andere grondrechten; C. overwegende dat de annulering van onderwijs-, culturele, jeugd- en sportactiviteiten en -evenementen de digitale transitie zodanig heeft versterkt dat de dagelijkse routines en de manier waarop kinderen en jongeren met elkaar omgaan en communiceren, zonder sociaal of fysiek contact, abrupt zijn veranderd; overwegende dat de lichamelijke conditie van jongeren door de sluiting van scholen, ruimten voor cultuur en sportfaciliteiten waar dergelijke activiteiten en evenementen plaatsvinden zodanig is afgenomen dat momenteel slechts één op de vier elfjarigen voldoende lichaamsbeweging heeft; overwegende dat dit ertoe heeft geleid dat één op de drie kinderen overgewicht of obesitas heeft, waardoor de risicofactor voor invaliditeit en een hogere morbiditeit is toegenomen (31) ; D. overwegende dat het onderwijs tijdens de COVID-19-pandemie tot de meest emotioneel uitputtende sectoren behoorde (32) en dat uit onderzoek blijkt dat er een duidelijk verband bestaat tussen de geestelijke gezondheid van leerkrachten en die van leerlingen (33) ; overwegende dat afstandsonderwijs intrinsieke beperkingen heeft met betrekking tot labopractica en kunstvakken, beroepsopleidingen en lichamelijke opvoeding; overwegende dat afstandsonderwijs in veel gevallen pedagogisch ongeschikt is, met name voor jongere leerlingen, die een grotere behoefte hebben aan interpersoonlijk contact met de leerkracht, en vanwege het gebrek aan mogelijkheden voor leerkrachten om behoorlijk te worden opgeleid om digitale instrumenten doeltreffend te gebruiken op school; overwegende dat in de meeste gevallen bij afstandsonderwijs geen rekening is gehouden met de behoeften van lerenden die in een regionale of minderheidstaal onderwijs volgen; overwegende dat deze benadering als discriminerend kan worden beschouwd en bij deze lerenden tot onrust, angst en een gevoel van onveiligheid kan leiden; E. overwegende dat veel leerlingen, die geen vast dagschema en vertrouwenwekkende routine meer hadden en in sommige lidstaten lange tijd niet meer naar school zijn gegaan, zich momenteel, nu de scholen weer open zijn, onverschillig lijken op te stellen, niet geïnteresseerd lijken in het schoolleven en moeite lijken te hebben om hun ritme, concentratie en gevoel van betrokkenheid weer te vinden en de doelstellingen van de schoolgemeenschap mee na te streven; F. overwegende dat de sluiting van cultuurcentra — die het eerst gesloten werden en het laatst weer mochten opengaan — jonge cultuurmakers en met name jonge uitvoerend kunstenaars de kans heeft ontnomen om in het essentiële beginstadium hun loopbaan te starten en uit te bouwen; G. overwegende dat de sportfaciliteiten voor breedtesport zwaar werden getroffen door de negatieve gevolgen van de pandemie en dat vele daarvan lange tijd volledig werden gesloten; overwegende dat professionele sportclubs, met name op lokaal en regionaal niveau, naar verwachting nog steeds ernstige moeilijkheden zullen ondervinden bij hun financieel herstel op lange termijn; overwegende dat het definitieve verlies van breedtesport rechtstreekse gevolgen zou hebben voor jonge sporters, zowel voor hun sociale ontwikkeling als voor hun eventuele toekomstige professionele loopbaan in de sport; H. overwegende dat de algemene toestand van de geestelijke gezondheid en het welzijn van jongeren tijdens de pandemie aanzienlijk is verslechterd, dat problemen die verband houden met geestelijke gezondheid in verschillende lidstaten zijn verdubbeld ten opzichte van het niveau van voor de crisis (34) en dat deskundigen als gevolg hiervan zijn gaan spreken van “de stille pandemie” of “het litteken van de pandemie”; overwegende dat de pandemie het gebrek aan steun voor jongeren met geestelijke gezondheidsproblemen aan het licht heeft gebracht; overwegende dat gemarginaliseerde groepen, zoals de lhbtiq+-gemeenschap, raciale en etnische minderheden of jongeren met specifieke behoeften, meer risico lopen een psychische aandoening te ontwikkelen; overwegende dat de werkelijke gevolgen van geestelijke gezondheidsproblemen voor jongeren vaak moeilijk vast te stellen zijn en tot op heden nog niet volledig zichtbaar zijn; I. overwegende dat de buitensporige druk op lerenden om te presteren, zelfs van jongs af aan, de geestelijke gezondheid en het welzijn van lerenden extra onder druk heeft gezet; overwegende dat er in onze samenlevingen een sterk stigma rust op geestelijke gezondheidsproblemen, waardoor jongeren met geestelijke gezondheidsproblemen ook worden blootgesteld aan vooroordelen, sociaal isolement, verbaal misbruik of pesterijen en zij leeromgevingen kunnen ervaren als een onveilige omgeving waarin het moeilijk is om hulp of behandeling te zoeken; J. overwegende dat er grote verschillen bestaan tussen de specifieke situaties van de lidstaten, als gevolg van de uiteenlopende aard en duur van de genomen maatregelen, alsook als gevolg van verschillen wat de toegang tot technologie en digitale instrumenten betreft, hetgeen de ongelijkheden tussen stad en platteland beklemtoont; K. overwegende dat de gedwongen verschuiving naar virtueel leren niet alleen de reeds bestaande ongelijkheden heeft verergerd, maar ook nieuwe ongelijkheden heeft gecreëerd, door kinderen uit sociaal achtergestelde milieus aan hun lot over te laten als gevolg van slechte huisvestingsomstandigheden, gebrek aan digitale infrastructuur of uitrusting en connectiviteitsproblemen, waardoor het risico op lage leerresultaten en daarmee op uitval onder kansarme leerlingen is toegenomen; L. overwegende dat de sluiting van onderwijsinstellingen heeft geleid tot een achteruitgang van de bestaande kennis, tot minder methoden om nieuwe kennis te verwerven en tot een feitelijke leerachterstand; overwegende dat deze achterstand, die op lange termijn waarschijnlijk negatieve gevolgen zal hebben voor het welzijn van kinderen en jongeren, groter is bij lerenden uit sociaal-economisch achtergestelde huishoudens, die tijdens de pandemie minder ondersteuning hebben gekregen; M. overwegende dat is vastgesteld dat in het voorjaar van 2021 64 % van de jongeren tussen de 18 en 34 jaar risico liep op een depressie (35) en dat zelfdoding de op een na belangrijkste doodsoorzaak is onder jongeren (36) als gevolg van stress, eenzaamheid, isolement, depressie, psychologische problemen, het gebrek aan onderwijs-, werkgelegenheids-, financiële vooruitzichten, de stijging van de jeugdwerkloosheid en onzekerheid bij jongeren in verband met de bredere sociale en levensvooruitzichten; N. overwegende dat er in de EU aanzienlijke regionale verschillen bestaan wat betreft de toegang tot geestelijke gezondheidszorg, en dat de toegang van patiënten uit een kansarm milieu, waaronder kinderen, verder wordt bemoeilijkt door de beperking die in sommige lidstaten bestaat voor de terugbetaling voor psychotherapeutische sessies uit de begroting voor volksgezondheid; overwegende dat er sterk behoefte is aan een Europese benadering met betrekking tot de geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren, met bijzondere aandacht voor onderwijs, scholen en jongerenbegeleiding; O. overwegende dat de lockdownmaatregelen bijzonder negatieve gevolgen hadden voor personen met een handicap of specifieke behoeften; overwegende dat alle maatregelen die de lidstaten in uitzonderlijke omstandigheden nemen, steeds in overeenstemming moeten zijn met hun grondrechten en dat daarbij de gelijke en niet-discriminerende toegang tot gezondheidszorg, sociale diensten en onderwijs, alsook tot jongeren-, cultuur- en sportactiviteiten steeds moet worden gewaarborgd; P. overwegende dat gendergerelateerde verschillen van invloed zijn op de manier waarop kinderen en jongeren door de pandemie zijn getroffen, waarbij meisjes en jonge vrouwen vaker te lijden hebben onder huiselijk geweld, psychosomatische ziekten en stemmingsstoornissen (37) ; overwegende dat de loonkloof tussen vrouwen en mannen tijdens de pandemie verder is vergroot, met negatieve gevolgen voor het evenwicht tussen werk en privéleven van vrouwen en voor hun financiële afhankelijkheid ten opzichte van hun partner, familieleden of vrienden; overwegende dat de lasten voor ouders en voogden door de opeenvolgende lockdowns zijn toegenomen en dat dit heeft geleid tot een groter risico op drugsmisbruik door de ouders en op huiselijk geweld, met negatieve gevolgen voor de geestelijke gezondheid en het welzijn van de kwetsbaarsten, alsook van kinderen en jongeren; Q. overwegende dat geestelijke gezondheidsproblemen in een vroeg stadium van de persoonlijke ontwikkeling de kans vergroten dat er op volwassen leeftijd geestelijke gezondheidsproblemen optreden, met verstrekkende gevolgen voor de persoonlijke, sociale en professionele ontwikkeling en de levenskwaliteit; overwegende dat kinderen en jongeren kritieke fasen van hun neurologische ontwikkeling doormaken en bijzonder gevoelig zijn voor het grootschalige gebruik van digitale instrumenten voor afstandsonderwijs; overwegende dat deze intensieve digitalisering van het onderwijs vragen doet rijzen over de gevolgen van technologie voor leerproblemen; R. overwegende dat de lichamelijke conditie van jongeren door de sluitingen zodanig is afgenomen dat momenteel slechts één op de vier elfjarigen voldoende lichaamsbeweging heeft; S. overwegende dat 2022 het Europees Jaar van de jeugd is; T. overwegende dat elke op kinderen en jongeren gerichte EU-strategie voor geestelijke gezondheid hen in de eerste plaats de mogelijkheid moet bieden om gehoord te worden, en dat met hun input rekening moet worden gehouden bij de uitwerking van een inclusieve respons; overwegende dat een succesvolle strategie de betrokkenheid moet inhouden van ouders, gezinnen, vrienden, jongerenorganisaties, jeugdzorgdiensten, jeugdwerkers, culturele instellingen en sportclubs, alsook scholen en leerkrachten, door hen passende opleidingen te bieden over hoe zij met geestelijke gezondheidsproblemen moeten omgaan, teneinde een holistische aanpak mogelijk te maken en ervoor te zorgen dat jongeren uit sociaal-economisch achtergestelde milieus en gemarginaliseerde groepen worden bereikt; U. overwegende dat wetenschappelijke gegevens erop wijzen dat bij de jongere generaties het institutionele vertrouwen is afgenomen; overwegende dat dit wordt veroorzaakt door de stress en onzekerheid in verband met de pandemie zelf, maar ook door de beperkte doeltreffendheid van de officiële communicatiekanalen van de lidstaten om de jongere generatie te bereiken, alsook door de toename van desinformatie en nepnieuws over de pandemie; overwegende dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan het terugwinnen van dat vertrouwen, en dat dit mogelijk is door middel van op de leeftijd afgestemde participatie, onder meer door jongeren de kans te geven initiatieven en besluiten te nemen om hun eigen leefomgeving mee vorm te geven en door jongerenactivisme te bevorderen, zodat jongeren zelfbeschikking kunnen ervaren en veerkracht kunnen opbouwen; V. overwegende dat de pandemie ons de kans heeft geboden om reeds lang bestaande problemen op het gebied van geestelijke gezondheid aan te pakken die in het verleden niet vanuit een alomvattend perspectief zijn benaderd; overwegende dat geestelijke gezondheid is opgenomen in de specifieke doelstellingen van het EU4Health-programma, dat bijdraagt aan de opbouw van een Europese gezondheidsunie op basis van sterkere, toegankelijkere en veerkrachtigere gezondheidsstelsels die opgewassen zijn tegen eventuele toekomstige crises; W. overwegende dat de oorlog in Oekraïne en de verwoestende gevolgen daarvoor op humanitair en financieel gebied en op het gebied van voedsel, en energie, alsook andere mondiale dreigingen, tot onzekerheid kunnen leiden, hetgeen naar verwachting verdere negatieve gevolgen zal hebben voor de geestelijke gezondheid en het welzijn van kinderen en jongeren; X. overwegende dat de oorlog in Oekraïne ertoe heeft geleid dat miljoenen kinderen en jongeren ontheemd zijn geraakt en zware trauma’s hebben opgelopen; 1. vestigt de aandacht op de rol van scholen, instellingen voor voor- en vroegschoolse educatie en opvang, evenals instellingen voor niet-formeel en informeel leren om jongeren en hun gezin de nodige materiële en psychologische ondersteuning te bieden, en verzoekt de lidstaten en regio’s voldoende financiële steun te verstrekken aan reguliere onderwijsinstellingen, met name door middel van aanzienlijke investeringen in openbaar onderwijs, en hooggekwalificeerde leerkrachten en onderwijzend personeel aan te werven en te behouden om ervoor te zorgen dat de pedagogische, psychologische, lichamelijke, emotionele, cognitieve en/of sociale ontwikkeling van jongeren in toenemende mate op bevredigende wijze wordt bevorderd; 2. spoort de lidstaten in dit verband aan om de overheidsuitgaven voor onderwijs en opleiding aanzienlijk te verhogen tot boven het EU-gemiddelde (5 % van het bbp in 2020); wijst met name op de rol van leerkrachten, onderwijzend personeel en jeugdwerkers bij de psychologische ondersteuning en de ontwikkeling van kinderen en jongeren; benadrukt in dit verband dat moet worden onderkend dat het belangrijk is de kennis op het gebied van geestelijke gezondheid van leerkrachten, onderwijzend personeel, schoolbeheerders, maatschappelijk werkers en jeugdwerkers, alsook van leerlingen, te bevorderen; 3. verzoekt de lidstaten en de Commissie de stilte rond geestelijke gezondheidskwesties te doorbreken en het discriminerende sociale stigma dat daarmee verband houdt op holistische wijze uit te bannen; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom een EU-brede campagne te lanceren om het bewustzijn over geestelijke gezondheid in instellingen voor onderwijs en beroepsopleiding te vergroten teneinde de bestaande stigmatisering te bestrijden en jongeren toegang te bieden tot informatie over geestelijke gezondheid en een duidelijk en breder maatschappelijk begrip van geestelijke gezondheidskwesties tot stand te brengen; verzoekt de lidstaten om, met het oog op de gelijke bevordering van de geestelijke gezondheid en het welzijn van de burgers in de hele EU; psychologische eerste hulp en verplichte geestelijke gezondheidseducatie zonder stigmatisering op te nemen in de onderwijsprogramma’s, zodat leerlingen, leerkrachten, professoren, opleiders en mensen met een bestuursfunctie in het hoger onderwijs beter voorbereid zijn om te reageren op lerenden en jongeren die geestelijke gezondheidsproblemen ondervinden; verzoekt de lidstaten de inhoud van de onderwijsprogramma’s aan te passen, alle nodige maatregelen te treffen om de kennislacunes die tijdens de perioden van afstandsonderwijs zijn ontstaan, te dichten en te voorkomen dat slechte schoolresultaten en het aantal voortijdige schoolverlaters toenemen; dringt erop aan dat de lidstaten de toegang tot inclusief, rechtvaardig en hoogwaardig onderwijs waarborgen voor elk kind in Europa; 4. benadrukt dat het belangrijk is het verschijnsel van onderrapportage met betrekking tot geestelijke gezondheid en welzijn aan te pakken, alsook de ondervertegenwoordiging van kinderen en jongeren in wetenschappelijk onderzoek op het gebied van geestelijke gezondheid; verzoekt de Commissie derhalve onderzoek te voeren naar en een volledige beoordeling uit te voeren van de langetermijneffecten op kinderen en jongeren van alle preventieve maatregelen die de lidstaten naar aanleiding van de COVID-19-pandemie hebben genomen, teneinde de gevolgen van toekomstige gezondheidscrises te verzachten; 5. wijst op de uitdagingen in verband met het meten van de geestelijke gezondheid en het welzijn en dringt bij de Commissie en de lidstaten aan op een gezamenlijke, holistische opvatting van gezondheid en veiligheid, die betrekking heeft op het algehele lichamelijke, geestelijke en sociale welzijn en alomvattende preventie- en genezingsstrategieën vereist, met inbegrip van de ontwikkeling van objectieve indicatoren voor het meten van de geestelijke gezondheid en het welzijn, instrumenten voor risicobeoordeling en rapportagesystemen in overleg met leerkrachten, leerlingen, ouders en ter zake gespecialiseerde deskundigen en wetenschappers, evenals de integratie van culturele en sportieve activiteiten, waarbij de ontwikkeling van creatieve en sociale vaardigheden wordt bevorderd; 6. onderstreept dat het Europese jeugdwerk, dat door de pandemie is verzwakt of zelfs is opgeheven, duurzaam en snel structureel moet worden hersteld en versterkt; benadrukt dat het jeugdwerk zelf moet worden erkend als een ondersteuningsinstrument dat een belangrijke bijdrage levert aan de persoonlijke ontwikkeling, het welzijn en de zelfontplooiing van jongeren; verzoekt de lidstaten daarom concrete verbeteringen in het jeugdwerk door te voeren om steun te verlenen aan degenen die dit het meest nodig hebben; 7. dringt erop aan dat open jeugdwerk in de hele EU wordt erkend als een belangrijk middel om jongeren te socialiseren en om doelbewust en in toenemende mate vrije ruimten te creëren voor jongeren, vaak van dezelfde leeftijd, buiten het ouderlijk huis en de plaatsen waar zij formeel onderwijs genieten, zodat zij zich kunnen organiseren en kunnen deelnemen aan gemeenschapsinitiatieven; 8. verzoekt de lidstaten in dit verband om het kader voor gezondheid en veiligheid in de leeromgeving te verbeteren en verder te ontwikkelen, zodat lerenden, leerkrachten, jongeren en professionals ondersteuning krijgen van het nodige aantal gespecialiseerde personeelsleden, zoals gespecialiseerde psychologen en andere specialisten op het gebied van geestelijke gezondheid, die niet alleen voor personen, maar ook voor het algemene schoolklimaat een essentiële rol kunnen spelen, teneinde in alle soorten onderwijsinstellingen een veilige omgeving tot stand te brengen voor kinderen en jongeren, waar lerenden bij geestelijke problemen in een vroeg stadium psychologische hulp kunnen zoeken; verzoekt de lidstaten te voorzien in ondersteunend personeel voor speciale onderwijsbehoeften, die van de klas en sociale ruimten een uitnodigende en aantrekkelijke plek kunnen helpen maken om te groeien, te leren, in een sfeer van vertrouwen van gedachten te wisselen, te discussiëren en verschillen op een constructieve manier te overbruggen; wijst op het belang van laagdrempelige semiprofessionele psychologische ondersteuning voor lerenden; dringt aan op de oprichting van een actief Europees netwerk voor de uitwisseling van beste praktijken en methoden om dergelijke uitdagingen het hoofd te bieden; 9. onderkent dat het voor het verbeteren van de doeltreffendheid van het beleid en programma’s van cruciaal belang is om jongeren een stem te geven in de besluitvorming, zodat zij hun behoeften kenbaar kunnen maken en deel kunnen nemen aan de uitvoering ervan; verzoekt onderwijsinstellingen derhalve de rechten van leerlingen en jongeren inzake participatie en medezeggenschap op scholen, aan universiteiten, in beroepsopleidingen, op de werkplek en in sociale diensten uit te breiden en jongeren, en met name jonge vrouwen, te betrekken bij onderzoek en het ontwerp van programma’s om meer inzicht te krijgen in hun ervaringen, prioriteiten en perceptie en daarop in te spelen, en om hun betrokkenheid te waarborgen; 10. dringt er bij de lidstaten op aan sectoroverschrijdende investeringen te bevorderen om psychische aandoeningen bij kinderen en jongeren aan te pakken, en nationale actieplannen op te stellen en de tenuitvoerlegging ervan op regionaal en lokaal niveau te waarborgen, rekening houdend met de werkelijke behoeften van kinderen en jongeren en met bijzondere aandacht voor de meest achtergestelde groepen; verzoekt de Commissie en de lidstaten het werk van jongerenorganisaties en door ngo’s georganiseerd jeugdwerk zelf systematischer te ondersteunen en vooral ook financieel te ondersteunen, gezien het belang ervan voor niet-formeel en informeel leren, en daarom hun structuren voor grensoverschrijdende uitwisseling en samenwerking op lange termijn beter bestand te maken tegen crises; 11. wijst erop dat niet-virtuele interpersoonlijke activiteiten en relaties tussen kinderen en jongeren in het dagelijkse leven van cruciaal belang zijn voor hun algemeen welzijn, die de basis vormen voor het socialisatieproces en hun sneller het gevoel geven dat ze erbij horen, rekening houdend met de belangrijke rol van socialisatie in het onderwijs; verzoekt de lidstaten dan ook om passende gezondheids- en veiligheidsmaatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat in geval van toekomstige pandemieën of andere ongekende situaties alle leeromgevingen, ongeacht of deze formeel, informeel of niet-formeel van aard zijn, op een veilige manier open worden gehouden; 12. spoort de lidstaten aan om in gevallen waarin bijzondere maatregelen absoluut noodzakelijk zijn gezondheids- en veiligheidsprofessionals, scholen, leerkrachten, jongerenorganisaties, jeugdzorgdiensten en ouders te raadplegen om naar behoren rekening te houden met de behoeften van verschillende leeftijdsgroepen, kwetsbare groepen en jongeren met specifieke behoeften, mobiliteitsproblemen of andere beperkingen, alsook kansarme en gemarginaliseerde groepen, waarbij niemand aan zijn lot mag worden overgelaten, en niet voor iedereen dezelfde aanpak te hanteren; onderstreept dat het belangrijk is taalcontinuïteit te waarborgen om lerenden die onderwijs in een regionale of minderheidstaal volgen in staat te stellen dit te blijven doen bij afstandsonderwijs of blended leren; verzoekt de lidstaten derhalve rekening te houden met de verschillende kenmerken van en benodigdheden voor onderwijs-, culturele, jeugd- en sportactiviteiten; 13. wijst op de positieve rol die begeleiding in bepaalde landen tijdens de pandemie heeft gespeeld om jongeren bij te staan bij het oplossen van problemen, het bevorderen van hun geestelijke gezondheid en het bieden van een persoonlijke band die perspectief en psychologische ondersteuning bood in een periode van isolement; verzoekt de Commissie te overwegen dergelijke programma’s voor begeleiding op Europees niveau te ondersteunen en te financieren om de ontwikkeling ervan in alle lidstaten te bevorderen; 14. onderkent dat de COVID-19-crisis de bestaande ongelijkheid in het onderwijs nog heeft versterkt door de mogelijkheden voor veel van de kwetsbaarste kinderen en jongeren te beperken, met inbegrip van kinderen en jongeren die in arme regio’s of plattelandsgebieden wonen, meisjes, vluchtelingen en kinderen en personen met een handicap; dringt aan op meer inspanningen om kinderen, jongeren en gezinnen te identificeren en te ondersteunen die onevenredig getroffen worden door de pandemie, rekening houdend met de culturele en contextuele factoren die daarop van invloed zijn, teneinde lacunes van vóór de pandemie in de geestelijke gezondheidszorg vast te stellen en de openbare zorgstelsels te verbeteren; dringt er bij de lidstaten op aan de gevolgen van COVID-19 vanuit een genderperspectief te bekijken en ervoor te zorgen dat seksuele en reproductieve voorlichting in alle omstandigheden worden voortgezet; 15. verzoekt de Commissie en de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan bijzonder kwetsbare kinderen en jongeren, zoals lhbtq+-jongeren, kinderen en jongeren die racistisch worden bejegend, en jongeren met reeds bestaande specifieke behoeften op het gebied van de geestelijke gezondheid; 16. wijst op de belangrijke rol van een gezond en evenwichtig voedingspatroon voor de geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren; dringt dan ook aan op de belangrijke sociale ondersteuning die scholen bieden, bijvoorbeeld in de vorm van evenwichtige dagelijkse maaltijden, die sommige kinderen anders thuis niet zouden krijgen; roept de lidstaten op aanbeveling 4 van de kindergarantie ten uitvoer te leggen, waarin onder meer wordt gevraagd om gratis toegang tot ten minste één gezonde maaltijd per schooldag; 17. benadrukt dat het noodzakelijk is de mogelijkheden die worden geboden door programma’s zoals Erasmus+, Creatief Europa en het Europees Solidariteitskorps beter te financieren en naar behoren te bevorderen om mobiliteitservaringen te versterken die bijdragen tot de ontwikkeling van sociale vaardigheden die nuttig en noodzakelijk zijn voor de toekomstige persoonlijke en professionele groei van de jongere generaties, en de toegankelijkheid ervan voor iedereen te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband beroepsopleiding te bevorderen en de programma’s bestand te maken tegen eventuele toekomstige mobiliteitsbeperkingen, en de systematische uitwisseling van projectresultaten te verbeteren om de zichtbaarheid, opschaling en langetermijneffecten ervan te vergroten; verzoekt de Commissie bij de volgende herziening van het meerjarig financieel kader de financiering van deze programma’s van de Unie op te trekken; 18. is bezorgd dat de herstel- en veerkrachtfaciliteit in veel gevallen mogelijk maar een beperkte impact zal hebben op kinderen en jongeren en wellicht geen resultaten of structurele hervormingen zal opleveren die kinderen en jongeren in staat stellen toegang te krijgen tot hoogwaardig onderwijs of die de negatieve gevolgen kunnen verzachten die de sluiting naar aanleiding van COVID-19 van cultuurcentra en de ontzegging van toegang tot cultuurmakers hadden voor met name jonge uitvoerend kunstenaars, die niet de kans hebben gekregen om hun loopbaan te starten en uit te bouwen in het essentiële beginstadium; roept de Commissie en de lidstaten op om te zorgen voor passende financiering en eerlijke overeenkomsten en arbeidsomstandigheden voor alle jonge schrijvers, uitvoerend kunstenaars, artiesten en alle andere cultuurmakers, werknemers en professionals die in de cultureel-creatieve sector werken, waaronder op sociale media, en die nadelige gevolgen hebben ondervonden van de pandemie, alsook om hun inspanningen ter ondersteuning van opkomende kunstenaars en cultuurmakers op te voeren, ondernemerschap onder jongeren en sociaal ondernemerschap te bevorderen en deze doelstelling op te nemen in een specifiek onderdeel met betrekking tot jonge artiesten in een Europees statuut voor artiesten; wijst nogmaals op zijn aanbeveling om in de nationale herstel- en veerkrachtplannen 10 % aan onderwijs te besteden en 2 % aan de cultureel-creatieve sector; dringt aan op een grondige evaluatie door de Commissie van de projecten en hervormingen in verband met onderwijs, jongeren en de cultureel-creatieve sector die door de lidstaten in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit ten uitvoer worden gelegd, en herhaalt dat meer nadruk moet worden gelegd op deze thema’s in de nationale verslagen die in het kader van de evaluatie van het Europees Semester worden opgesteld; 19. vestigt de aandacht op het belang van mobiliteitservaringen en de uitwisseling van goede praktijken onder leerkrachten, onderwijzend personeel, professoren, opleiders, vrijwilligers en professionals in het jeugdwerk en jongerenorganisaties, cultuurmakers en sportcoaches voor het uitbreiden van hun kennis over het bereiken van jongeren en voor het versterken van de internationale en meertalige aspecten, met name met het oog op de totstandbrenging van de Europese onderwijsruimte in 2025; 20. dringt aan op een holistische opvatting van gezondheid die betrekking heeft op het algehele lichamelijke, geestelijke en sociale welzijn en alomvattende preventie- en genezingsstrategieën vereist, met inbegrip van culturele en sportieve activiteiten, waarbij de ontwikkeling van creatieve en sociale vaardigheden wordt bevorderd; 21. benadrukt dat het ontwerp en aanbod van gerichte intergenerationele diensten moet worden bevorderd, waarbij de ervaring van ouderen en de durf van jongeren tot wederzijds voordeel strekken; 22. onderstreept het fundamentele belang van cultuur voor de ontwikkeling van de persoonlijke identiteit van kinderen en jongeren en voor hun opleiding, met inbegrip van hun inzicht in onze samenleving, en voor hun algemeen welzijn; 23. benadrukt dat het dringend nodig is om te zorgen voor een inclusieve, creatieve, dynamische en gezonde leeromgeving vanaf jonge leeftijd om het risico op psychofysische stoornissen op volwassen leeftijd te beperken; dringt er in dit verband bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat alle vormen van artistieke expressie — muziek, theater, film, documentaires, tekenfilm, beeldende kunst, dans en nieuwe experimentele kunstvormen — als buitenschoolse kunst- en sportactiviteiten in de onderwijsprogramma’s worden opgenomen en zo vrije expressie en creativiteit te stimuleren en leerlingen in staat te stellen actief deel te nemen en hun talenten te verkennen; onderstreept dat kunst een ideale component van interdisciplinaire projecten kan zijn en kritisch denken kan bevorderen, en dus niet tot kunstvakken mag worden beperkt; 24. dringt er bij de lidstaten en overheidsinstanties op aan de sportinfrastructuur te ontwikkelen en op scholen het aantal uren lichamelijke opvoeding en buitenschoolse lichaamsbeweging ruim te verhogen, met inbegrip van activiteiten die gericht zijn op kinderen en jongeren met een handicap; benadrukt dat sport, net als kunst, een sterk middel voor inclusie kan zijn voor kinderen die het risico lopen op uitsluiting; herinnert eraan dat kunst en sport in het onderwijsprogramma sterk kunnen bijdragen tot de bestrijding van wereldwijde uitdagingen voor jongeren en het onderwijs, met inbegrip van leerproblemen en leerstoornissen, alsook pestgedrag, haatzaaiende uitlatingen en het gebruik van psychotrope stoffen; 25. verzoekt de Commissie en de lidstaten kleine lokale culturele initiatieven, sportclubs, vrijetijdsfaciliteiten, jongerenorganisaties en instellingen voor jeugdzorg te ondersteunen en voldoende te financieren, zodat zij de vrijetijds-, niet-formele en informele leeractiviteiten kunnen uitvoeren die een essentiële rol spelen voor de ontwikkeling en het welzijn van jongeren en hun gezin, door materiële en psychologische hulpmiddelen ter beschikking te stellen, ook voor jongeren die minder kansen hebben of met discriminatie worden geconfronteerd; onderstreept dat deze activiteiten in achterstands-, plattelands- en afgelegen gebieden de enige mogelijkheid vormen om kinderen en jongeren te socialiseren en bij hen het gevoel van burgerschap te versterken en een goed niveau van geestelijke gezondheid te handhaven; 26. dringt aan op ondersteuning van breedtesport en buitenschoolse activiteiten, aangezien deze onevenredig zwaar te lijden hebben gehad onder de verwoestende gevolgen van de COVID-19-pandemie; onderstreept dat amateursport de basis vormt voor sport op professioneel niveau en bijdraagt tot het welzijn en de ontwikkeling op persoonlijk vlak, evenals tot de regionale ontwikkeling van plattelandsgebieden; onderstreept dat het belangrijk is dat geen sprake is van sluiting en dat het herstel wordt ondersteund bij professionele sportclubs en sportorganisaties en dat sporters worden ondersteund; verzoekt de Commissie deze clubs en organisaties adequate ondersteuning te bieden, aangezien zij een cruciale rol spelen bij het welzijn en de socialisering van jongeren; 27. dringt aan op meer coördinatie op Europees niveau tussen de lidstaten, regionale autoriteiten en lokale vertegenwoordigers van sportteams en -clubs, cultuurverenigingen, jongeren- en studentenorganisaties, onderwijs- en universitaire organen, sociale partners uit het onderwijs, en de particuliere sector, teneinde de dialoog en de samenwerking te versterken en een dynamisch sociaal netwerk op meerdere niveaus tot stand te brengen dat kan inspelen op en zich kan aanpassen aan toekomstige uitdagingen; 28. verzoekt de Commissie maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de EU als geheel sterker wordt en meer op eigen kracht functioneert, waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten; wijst erop dat de brede geografische, gender-, sociale, leeftijds- en andere structurele kloven moeten worden aangepakt die nog groter zijn geworden door het gebrek aan digitale infrastructuur, connectiviteit en digitale instrumenten in alle lidstaten, met name in plattelands-, afgelegen, eiland- en bergachtige gebieden, alsook in hotspots of andere sociaal-economisch achtergestelde gebieden; verzoekt de Commissie het toepassingsgebied van onafhankelijke door de EU gefinancierde en EU-onderwijsplatforms zonder winstoogmerk die voldoen aan de EU-normen inzake gegevensbescherming, zoals eTwinning, Epale, Erasmus+ en de School Education Gateway, uit te breiden en deze te versterken, zodat staatsscholen, leerkrachten, opleiders en onderwijzend personeel in de EU centraal kunnen staan in het digitale onderwijsproces zonder afhankelijk te zijn van winstgenererende platforms; vestigt er bovendien de aandacht op dat rekening moet worden gehouden met de mogelijke behoeften van deze gebieden in geval van toekomstige pandemieën of andere ongekende situaties; 29. wijst erop dat er inspanningen moeten worden geleverd om digitale geletterdheid op elk maatschappelijk niveau te verspreiden, zodat digitale instrumenten en infrastructuur naar behoren kunnen worden gebruikt; roept de lidstaten daarom op digitale geletterdheid op te nemen in de onderwijsprogramma’s van alle leerinstellingen en de nodige opleiding en uitrusting voor leerkrachten en onderwijzend personeel ter beschikking te stellen; benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan diegenen die digitaal uitgesloten worden; vestigt de aandacht op de moeilijke situatie van leerlingen uit gezinnen met veel kinderen en van ouders die als leerkracht werken, voor wie de verplichting om op afstand te leren, les te geven en te werken gepaard gaat met hoge, vaak onbetaalbare kosten om met hun bescheiden particuliere middelen extra uitrusting aan te schaffen om op afstand te kunnen leren en/of werken; 30. benadrukt dat digitale technologieën een aanzienlijk potentieel bieden voor leerkrachten, opleiders, onderwijzend personeel en lerenden, aangezien toegankelijke, open, sociale en gepersonaliseerde technologieën kunnen leiden tot inclusievere leertrajecten; is van mening dat dankzij het intelligente gebruik van digitale technologieën in combinatie met vernieuwende onderwijsmethoden en empowerment van lerenden, burgers toegerust kunnen worden met kerncompetenties voor het leven; wijst er evenwel op dat een gebrek aan toezicht op het digitaal leren van jongeren, met name jongeren in een kansarme of afgelegen omgeving, kan leiden tot een groter risico op verslaving en psychische aandoeningen; 31. spoort de lidstaten aan om, onder meer in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, in specifiek beleid te investeren dat tegemoetkomt aan lokale behoeften, teneinde i) alle bestaande lacunes weg te werken, met inbegrip van gender-, economische, technologische en sociale regionale ongelijkheden, ii) ervoor te zorgen dat instellingen voor onderwijs en beroepsopleiding, jongerenorganisaties en -structuren, lerenden en jongeren in het algemeen, voldoende financiële steun krijgen, met bijzondere nadruk op de kwetsbaarste lerenden die achterblijven en extra steun nodig hebben om de verwachte leerdoelen te bereiken, alsook op scholen met veel arme leerlingen en leerlingen uit minderheidsgroepen, iii) ervoor te zorgen dat de nodige technologieën, innovaties, leerondersteuningsfaciliteiten en ‑instrumenten, met inbegrip van digitale instrumenten, voorhanden zijn om opleidingen en onderwijs van hoge kwaliteit en niet-formeel en informeel onderwijs voor iedereen te consolideren, verder te ontwikkelen en aan te bieden en iv) culturele initiatieven te ondersteunen om kinderen en jongeren samen te brengen in het kader van het culturele herstel van lokale gemeenschappen; 32. benadrukt dat reeds bestaande gendernormen en -verwachtingen belangrijke factoren kunnen zijn die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid en de onderwijskansen; merkt op dat het van cruciaal belang is de capaciteiten van het onderwijzend personeel te ontwikkelen door middel van toereikende middelen en steun om de gendergerelateerde gevolgen van de sluiting van onderwijs- en cultuurinstellingen en sportfaciliteiten voor de gezondheid en het welzijn van kinderen en jongeren in het algemeen beter in kaart te brengen en aan te pakken; verzoekt de lidstaten veerkrachtige, rechtvaardige en genderresponsieve onderwijsstelsels te bevorderen die ervoor zorgen dat aan genderspecifieke behoeften wordt voldaan, zoals uitgebreide seksuele voorlichting en de preventie van en opvang bij gendergerelateerd geweld; 33. wijst nogmaals op het belang van investeringen in innovatie en onderzoek op het gebied van onderwijs, zodat staatsonderwijsstelsels in de hele EU toegang hebben tot een “innovatiecultuur” en ervoor wordt gezorgd dat kwalitatief hoogwaardige leermiddelen, pedagogische benaderingen en instrumenten toegankelijk en beschikbaar zijn voor iedereen; vestigt in dit verband de aandacht op de noodzaak van een financieel kader dat de huur of aankoop met terugbetaling van geschikte digitale instrumenten, met inbegrip van computerapparatuur, en de toegang tot een efficiënt internetnetwerk mogelijk maakt; 34. benadrukt dat de digitalisering van culturele hulpbronnen, erfgoed en audiovisuele bibliotheken moet worden versneld, en dat er kortingregelingen moeten worden ingevoerd die universele toegang tot culturele hulpbronnen mogelijk maken, onder meer voor gemarginaliseerde personen en perifere scholen die geen abonnementen aan voorkeurtarief kunnen kopen; 35. benadrukt dat ontwikkelingen op het gebied van technologische en digitale vooruitgang en de gevolgen inzake didactiek, gezondheid en veiligheid die hiermee gepaard gaan, moeten worden gemonitord door middel van samenwerking en dialoog, rechtstreeks met jongeren, alsook met deskundigen, onderwijzend personeel, sociale partners uit het onderwijs, en andere vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld; wijst op de dringende noodzaak om de mogelijke gevaren van digitale vooruitgang en de onvoorspelbare gevolgen daarvan kritisch tegen het licht te houden, waarbij er rekening mee moet worden gehouden dat deze vooruitgang in de eerste plaats bedoeld is om in de behoeften van de mensen te voorzien; 36. spoort de lidstaten aan wetenschap en onderzoek op het gebied van de geestelijke gezondheid van jongeren te bevorderen en de langetermijngevolgen van de sluitingen, en met name van langdurig leren op afstand, het isolement en de onzekerheid, voor de kennisverwerving, de neurologische ontwikkeling en sociaal-emotionele vaardigheden te beoordelen, en gerichte maatregelen te ontwikkelen om de zwaarst getroffen personen te ondersteunen, teneinde geestelijke gezondheidsproblemen te voorkomen en te bestrijden; verzoekt de Commissie en de lidstaten om de onderzoeksresultaten, ervaringen en kennis op het gebied van de aanpak van geestelijke gezondheidsproblemen bij jongeren in de EU systematisch te verzamelen en te vergelijken; verzoekt de Commissie bovendien de uitwisseling van goede praktijken en wederzijds leren tussen de lidstaten op deze gebieden te bevorderen; 37. verzoekt de Commissie het bewustzijn onder jongeren te vergroten over de voordelen en risico’s van digitale technologie, waarbij er niet alleen voor wordt gezorgd dat zij toegang hebben tot technologische hulpmiddelen, maar ook dat zij in staat zijn deze veilig en naar behoren te gebruiken, zodat dit waardevolle instrumenten worden voor socialisering en democratie; 38. benadrukt dat het verreikende gevolgen voor de geestelijke gezondheid en veiligheid van kinderen en jongeren kan hebben om langere perioden in de digitale omgeving te spenderen, bijvoorbeeld schermmoeheid of internetverslaving, alsook blootstelling aan onlinegeweld, cyberpesten en nepnieuws, hetgeen niet alleen tot depressie, angst en sociale uitsluiting kan leiden, maar ook tot zelfmoord onder jongeren; roept de Commissie op meer gezamenlijke en systematische preventie-inspanningen te leveren die erop gericht zijn jongeren voor dergelijk kwaad te behoeden; 39. verzoekt de Commissie een Europees Jaar van de geestelijke gezondheid uit te roepen en een Europees plan voor de bescherming van de geestelijke gezondheid in onderwijs, beroepsopleiding en informeel en niet-formeel leren te ontwikkelen; is van mening dat een dergelijk plan moet voortbouwen op de bevindingen van de werkgroep van het strategisch kader voor de Europese Onderwijsruimte, uitgebreide richtsnoeren en voorbeelden van goede praktijken moet omvatten en voor stimulansen voor de lidstaten moet zorgen om specifieke maatregelen en opleidingsmodules in te voeren, zodat leerkrachten, opleiders, onderwijzend personeel, jeugdwerkers en werkgevers over de nodige vaardigheden beschikken om vroegtijdige tekenen van burn-out, stress en psychologische stress te herkennen bij lerenden, jongeren en jonge stagiairs, of jongeren die een beroepsopleiding volgen, teneinde specifieke preventiemaatregelen te treffen; 40. is van mening dat gratis en regelmatige psychologische ondersteuning van leerkrachten, onderwijzend personeel en professionele kinderverzorgers in het plan moet worden bevorderd en dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan gemarginaliseerde en achtergestelde groepen en personen met een handicap, zodat rekening wordt gehouden met hun specifieke behoeften en gelijke toegang tot alle activiteiten en kansen wordt gewaarborgd; benadrukt dat met het plan tevens de intensivering van de banden tussen onderwijsinstellingen en culturele, jongeren- en sportorganisaties moet worden aangemoedigd, teneinde buitenschoolse activiteiten aan te bieden die in de bredere gemeenschap geworteld zijn, met als doel het samenhorigheidsgevoel van lerenden te versterken, de mondigheid van jongeren te bevorderen en hun sociale betrokkenheid te vergroten; 41. verzoekt de Commissie en de lidstaten gehoor te geven aan de aanbevelingen van de Conferentie over de toekomst van Europa, namelijk om de gevolgen van een ernstige crisis voor jongeren en hun geestelijke gezondheid tot een minimum beperken, en om bij al haar aanbevelingen en voorstellen rekening te houden met de toekomstige generaties; 42. verzoekt de Commissie om in 2023 verzachtende maatregelen te blijven ontwikkelen met betrekking tot de negatieve gevolgen van de sluitingen in verband met COVID-19 voor kinderen en jongeren, en dit jaar te gebruiken om een solide nalatenschap van het Europees Jaar van de jeugd 2022 voor de toekomst voor te stellen; 43. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.