(Medebeslissingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2001) 683 (1) ), – gelet op artikel 251, lid 2 en artikel 285 van het EG&nbhy;Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C5&nbhy;0650/2001), – gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport (A5&nbhy;0105/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Standpunt van het Europees Parlement, in eerste lezing vastgesteld op 25 april 2002 met het oog op de aanneming van Beschikking nr. .../2002/ EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende het communautair statistisch programma voor de periode 2003-2007 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 285, Gezien het voorstel van de Commissie (2) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3) , Gezien het advies van het Comité van de regio's (4) , Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (5) , Overwegende hetgeen volgt: (1) Krachtens Verordening (EG) nr. 322/97 van de Raad van 17 februari 1997 betreffende de communautaire statistiek (6) moet een communautair statistisch programma worden opgesteld. (2) Verordening (EG) nr. 322/97 stelt de beginselen voor de productie van communautaire statistieken vast en is op deze beschikking van toepassing. (3) De Economische en Monetaire Unie stelt hoge eisen wat de verstrekking van monetaire, betalingsbalans- en financiële statistieken voor de Gemeenschap betreft. (4) De Gemeenschap moet ingevolge Verordening (EG) nr. 322/97 voor het concipiëren, uitvoeren, volgen en evalueren van haar beleid tijdig kunnen beschikken over van lidstaat tot lidstaat vergelijkbare, actuele, betrouwbare, relevante en zo efficiënt mogelijke geproduceerde statistische informatie. (5) De beschikbaarheid van bijgewerkte en vergelijkbare statistieken van goede kwaliteit is vaak een noodzakelijke voorwaarde voor de uitvoering van het communautaire beleid. (6) Met het oog op de samenhang en vergelijkbaarheid van de statistische informatie in de Gemeenschap moet een communautair statistisch vijfjarenprogramma worden opgesteld, waarin de methoden, de voornaamste werkterreinen en de doelstellingen van de acties overeenkomstig de prioriteiten zijn vastgelegd. (7) Met het oog hierop dienen de autoriteiten van de Gemeenschap te zorgen voor vergelijkbare statistieken van hoge kwaliteit. (8) Binnen een communautair statistisch systeem in ontwikkeling vereist de specifieke methode voor het opstellen van communautaire statistieken een bijzonder nauwe samenwerking, via het bij Besluit 89/382/EEG, Euratom (7) opgerichte Comité statistisch programma, ten aanzien van de aanpassing van het systeem, met name door de invoering van wettelijke instrumenten voor de opstelling van bovengenoemde communautaire statistieken, waarbij rekening moet worden gehouden met de belasting voor de respondent, ongeacht of deze een onderneming, een huishouden of een individuele persoon is. (9) De productie van communautaire statistieken binnen het juridisch kader van het vijfjarenprogramma is de verantwoordelijkheid van de nationale instanties op nationaal niveau en van de communautaire instantie (Eurostat) op communautair niveau. (10) Om deze doelstelling te kunnen realiseren is een nauwe, gecoördineerde en samenhangende samenwerking tussen de communautaire instantie (Eurostat) en de nationale instanties nodig. (11) De communautaire instantie (Eurostat) moet daartoe binnen een netwerk dat het Europees statistisch systeem (ESS) vormt op verschillende manieren zorg dragen voor de coördinatie van de nationale instanties, teneinde zeker te zijn van de tijdige verstrekking van statistieken ter ondersteuning van de behoeften van het EU-beleid. (12) De Commissie, die beslist over de doelstellingen en de maatregelen terzake, kan de gedetailleerde uitvoeringsmaatregelen voor afzonderlijke statistische acties toevertrouwen aan het Europees statistisch systeem. (13) Daarnaast is de Commissie ter uitvoering van dit programma, in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 322/97, belast met bepaalde uitvoeringstaken, die zijn vastgelegd in de regelgeving voor de afzonderlijke statistische acties. (14) Er moet worden nagegaan of sommige van deze taken, die thans door de Commissie worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door een gespecialiseerd uitvoeringsorgaan kunnen worden verricht. (15) Het is van belang om op bepaalde gebieden die tot meerdere communautaire beleidsterreinen behoren, gegevens uit te splitsen naar sekse. (16) Deze beschikking creëert een financieel kader dat het belangrijkste referentiepunt moet zijn voor de begrotingsautoriteit, in de betekenis van punt 33 van het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (8) . (17) De richtsnoeren voor dit programma zijn overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 322/97 voorgelegd aan het Comité statistisch programma, het bij Besluit 91/116/EEG van de Raad van 25 februari 1991 (9) ingestelde Europees Raadgevend Comité voor statistische informatie op economisch en sociaal gebieden het bij Besluit 91/115/EEG van de Raad van 25 februari 1991 (10) ingestelde Comité voor monetaire, financiële en betalingsbalansstatistiek, HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: Artikel 1 Vaststelling van het statistisch programma Het communautair statistisch programma voor de periode 2003-2007 (hierna "het programma' genoemd) wordt hierbij vastgesteld. Het programma is opgenomen in bijlage 1 bij deze beschikking. Het omschrijft de methoden, de voornaamste terreinen en de doelstellingen van de tijdens die periode beoogde acties. Bijlage 1 geeft een samenvatting van de statistische behoeften vanuit het oogpunt van de beleidsbehoeften van de Europese Unie. Deze behoeften zijn uitgesplitst naar de titels van het Verdrag. Artikel 2 Doelstellingen en beleidsprioriteiten Rekening houdend met de beschikbare middelen van de nationale autoriteiten en de Commissie, omvat het programma de voornaamste beleidsprioriteiten van de Gemeenschap op de volgende gebieden: Het garandeert tevens dat de statistische ondersteuning van beslissingen op de huidige beleidsterreinen wordt voortgezet en dat wordt voldaan aan nieuwe behoeften die uit nieuwe communautaire beleidsinitiatieven voortvloeien. Voorts zorgt de Commissie voor vergelijkbare statistieken van hoge kwaliteit. Artikel 3 Financiering Het bedrag van de financiële middelen voor de uitvoering van dit programma voor de periode 2003 tot en met 2006 wordt vastgesteld op 222,377 miljoen EUR . De jaarlijkse kredieten zullen door de begrotingsautoriteit worden goedgekeurd binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten. Artikel 4 Verslagen In het derde jaar van de uitvoering van het programma stelt de Commissie een tussentijds verslag over de voortgang van het programma op en legt zij dit voor aan het Comité statistisch programma. Aan het eind van de looptijd van het programma legt de Commissie na overleg met het Comité statistisch programma een passend evaluatieverslag over de uitvoering van het programma voor, waarin rekening wordt gehouden met de adviezen van onafhankelijke deskundigen. Dit verslag wordt uiterlijk eind 2008 voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad. Artikel 5 Inwerkingtreding Deze beschikking treedt in werking op de dag na haar publicatie in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen . Artikel 6 Adressaten Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter BIJLAGE 1 STATISTISCH WERKPROGRAMMA 2003-2007: METHODEN INLEIDING 1. De behoefte aan statistische informatie voor het EU-beleid De instellingen en de burgers van de Europese Unie hebben behoefte aan een feitelijke basis om de behoefte aan en de voortgang van Europese beleidsinitiatieven te kunnen beoordelen. Statistische informatie van goede kwaliteit is van het grootste belang om aan deze behoefte te voldoen. Eurostat (het Bureau voor de statistiek van de Europese Gemeenschappen) heeft als voornaamste taak om ten behoeve van het bestaande en toekomstige EU-beleid relevante en actuele informatie over een grote verscheidenheid van sociale, economische en milieuonderwerpen te verzamelen en te verspreiden. In een e -Europa in ontwikkeling moet statistische informatie beschikbaar worden gesteld in de vorm waarin en op het moment waarop gebruiker de informatie nodig heeft. Daarom zal er tijdens de looptijd van dit programma naar moeten worden gestreefd dat de burgers toegang krijgen tot steeds meer basisinformatie over de ontwikkelingen op economisch, sociaal en milieugebied in de EU. Het ESS (Europees statistisch systeem) moet zijn structuren en strategieën verder ontwikkelen om te kunnen garanderen dat het systeem als geheel de kwaliteit en effectiviteit behoudt en verder ontwikkelt die nodig is om aan alle wensen van gebruikers tegemoet te komen. Structuur van de bijlage In deze bijlage wordt ingegaan op de beleidsfactoren die het werkprogramma bepalen, en wordt een samenvatting gegeven van de statistische vereisten op Europees niveau zoals die uit de beleidsbehoeften van de Europese Unie voortvloeien. Deze behoeften zijn ingedeeld overeenkomstig de titels van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zoals overeengekomen in Amsterdam. Voor elk van deze beleidstitels zijn opgenomen: 2. Uitvoeringsstrategieën a) Doelstellingen De doelstellingen die zijn neergelegd in het ondernemingsplan van Eurostat, vormen de basis voor de uitvoering van het werkprogramma. Deze doelstellingen zijn: Samen met zijn partners in het ESS zal Eurostat productieprocessen invoeren die garanderen dat de Europese statistiek de kwaliteit krijgt die voor het beheer van het EU-beleid nodig is. Er zal in het bijzonder aandacht worden geschonken aan de statistieken voor de eisen van de eurozone. Eurostat en de ESS-partners zullen de EU- en de nationale statistische informatie permanent in het oog houden teneinde te garanderen dat deze voorziet in de werkelijke behoeften voor de beleidsdoeleinden van de EU en de lidstaten en dat de twee aspecten volledig zijn geïntegreerd. c) Efficiëntie van de uitvoering De Commissie zal haar werkmethoden kritisch blijven beoordelen teneinde te garanderen dat de middelen zo efficiënt mogelijk worden gebruikt. Bepaalde taken op het gebied van de statistiek kunnen in aanmerking komen om door een extern bureau te worden uitgevoerd en gevolgd. De oprichting van zo'n uitvoerend bureau moet worden voorafgegaan door een volledige analyse overeenkomstig de bepalingen van de Raad en de Commissie inzake dergelijke organen. De partners in het ESS zullen volledig op de hoogte worden gehouden van dit proces. d) Budgettaire uitvoering van het programma De begrotingsmiddelen die in het kader van dit programma voor statistische informatie beschikbaar worden gesteld, worden onderworpen aan de jaarlijkse begrotingsprocedure, behoudens begrotingsmiddelen die uit hoofde van andere besluiten beschikbaar worden gesteld. De middelen zullen worden gebruikt: 3. Prioriteiten Bij het beheer van de prioriteiten voor de statistische werkzaamheden wordt uitgegaan van vier verschillende categorieën activiteiten. a) Behoeften voor het communautair beleid De statistische behoeften die uit de grote communautaire beleidsgebieden voortvloeien en die thans door de Commissie zijn vastgesteld, kunnen als volgt worden samengevat: Deze hebben betrekking op de primaire werkterreinen die nodig zijn voor de goede werking van het systeem. Hierop is een formeel projectbeheer van toepassing: – Infrastructurele werkzaamheden Consolidatie van de werking van het ESS in een versterkt en uitgebreid Europa. Er zullen verschillende instrumenten voor de samenwerking tussen de nationale bureaus voor de statistiek en Eurostat worden ingevoerd. Deze zullen voornamelijk zijn gebaseerd op de uitwisseling van gegevens tussen de nationale statistische instanties, de specialisatie van lidstaten op enkele specifieke gebieden en flexibiliteit bij het starten van statistische enquêtes om te voldoen aan Europese en nationale behoeften. Ontwikkeling van een systeem waarmee op veranderende beleidsbehoeften kan worden gereageerd, en tegelijkertijd bevordering van de dialoog tussen statistici en beleidsmakers om te garanderen dat flexibel kan worden gereageerd en dat de statistische producten relevant zijn. De ontwikkeling van de technologische infrastructuur op het niveau van de Commissie en de lidstaten zal zijn gericht op een hogere productiviteit, vermindering van de belasting voor de respondenten en gemakkelijker toegang voor gebruikers tot statistische informatie. De betrokkenheid van Eurostat bij de initiatieven e-Commissie en e-Europa, en de toegang van het ESS tot onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's en het IDA&nbhy;programma (uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten) garanderen samenwerking en synergie tussen de communautaire en de nationale inspanningen. De nauwe samenwerking tussen statistici bij de overheid en op universiteiten zal resulteren in kwaliteit en een wetenschappelijke basis voor de communautaire statistieken. Statistieken inzake de nieuwe economie, waaronder domeinen zoals de informatiemaatschappij en innovatie. Statistieken inzake onderzoek en ontwikkeling, met inbegrip van het benchmarken van het nationale OTO-beleid. Kortetermijnstatistieken. Indicatoren ter ondersteuning van beleid voor duurzame ontwikkeling. Indicatoren voor sociale uitsluiting en armoede. c) Statistische ondersteuning van het bestaand beleid Dit betreft de voortzetting van statistische activiteiten die bestaand communautair beleidsterrein zoals het landbouw&nbhy;, en regionaal beleid, de buitenlandse handel enz., ondersteunen. d) Overige gebieden Hieronder valt de verzameling van statistische gegevens op gebieden die hierboven niet zijn genoemd, maar die wel noodzakelijk zijn voor het beleid. Voor de activiteiten die binnen dit prioriteitenkader vallen, zullen de precieze aard en omvang van de verzamelde gegevens doorgaans door Eurostat en de lidstaten worden vastgesteld in het kader van het Comité statistisch programma en het Comité voor monetaire, financiële en betalingsbalansstatistiek. Dit gebeurt in overeenstemming met de bepalingen van de Verordening van de Raad betreffende de communautaire statistiek en de overeengekomen beginselen voor dergelijke besluiten over het beheer van de werkzaamheden. 4. Subsidiariteit De rechtsgrondslag hiervoor wordt geleverd door: Eurostat is verantwoordelijk voor het verstrekken van communautaire statistieken ten behoeve van het EU-beleid. Eurostat kan deze taak alleen uitvoeren in samenwerking met de statistische diensten van de lidstaten. Het baseert zijn activiteiten daarom altijd op het subsidiariteitsbeginsel. Daarbij is een groot aantal partners betrokken, maar voornamelijk de nationale bureaus voor de statistiek van de lidstaten van de Europese Unie. 5. Het evenwicht tussen behoeften en middelen Het ESS moet er nauwlettend op toezien dat er een goed evenwicht is tussen de behoefte aan informatie voor het communautair beleid en de middelen die zowel op EU-, nationaal als regionaal niveau voor de gegevensverstrekking zijn vereist. De beschikbaarstelling van passende middelen in nationaal verband is bijzonder belangrijk voor het verzamelen van de ten behoeve van het EU-beleid vereiste statistische informatie. Er moet echter ook voldoende flexibiliteit zijn om de nationale autoriteiten in staat te stellen op de meest kostenefficiënte wijze in de communautaire behoefte aan statistische informatie te voorzien. In deze bijlage worden alle statistische behoeften die uit het communautair beleid voortvloeien, op een rij gezet. Vervolgens wordt in het kader van het algemeen middelenbeheer voor de verschillende componenten van de statistische werkzaamheden aangegeven in welke mate zij volgens het hierboven beschreven kader prioritair zijn. VIJFJARENPROGRAMMA VOOR DE STATISTIEK 2003-2007: DOELSTELLINGEN EN ACTIES UITBREIDING VAN DE EUROPESE UNIE Implicaties voor de statistiek Naar verwachting zullen de toetredingsonderhandelingen voor een aantal kandidaat-lidstaten tijdens de looptijd van dit programma voor 2003-2007 uitmonden in een toetredingsverdrag. Voor de voortzetting en mogelijke afronding van deze onderhandelingen moet de Commissie kunnen beschikken over een volledige set betrouwbare statistieken die methodologisch vergelijkbaar zijn met die van de landen van de Europese Unie. De Unie staat daarmee voor twee enigszins verschillende uitdagingen: In beide gevallen mogen de hoge eisen die aan de productie van statistieken door de kandidaten worden gesteld, en die moeten worden geverifieerd en meegedeeld via Eurostat, niet worden onderschat. Het moge duidelijk zijn dat elementaire economische statistieken, waaronder sdie inzake de sectorale en regionale verdeling van het BBP, de bevolking en de werkgelegenheid, onmisbaar zijn. Andere belangrijke terreinen betreffende de meting van de implementatie van de gemeenschappelijke markt, d.w.z. de activiteiten met een grensoverschrijdend effect zoals de goederen&nbhy; en dienstenhandel, de vrijheid van vestiging, de betalingsbalans, kapitaalstromen, de mobiliteit van individuele personen (migrerende werknemers, migratie, asielzoekers enz.), de industriële productie en structuur met het oog op de capaciteit enzovoort. Over het algemeen dient de productie van statistieken als ondersteuning van het EU-beleid waarop ze betrekking hebben, met inbegrip van verzoeken van de Monetaire Unie. Daarnaast is er behoefte aan statistieken in sectoren die van belang zijn voor de toetredingsonderhandelingen, ter ondersteuning van de voornaamste EU-beleidsterreinen, zoals landbouw, vervoer, regionaal beleid en milieu. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zullen de werkzaamheden voornamelijk gericht zijn op: TITEL I HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN Implicaties voor de statistiek De inwerkingtreding van de gemeenschappelijke markt in 1993 heeft geleid tot de invoering van een systeem voor de statistische meting van de handel in goederen tussen de lidstaten (Intrastat), een vermindering van de belasting van informatieverstrekkers en dus een passender antwoord op de behoeften van de Economische en Monetaire Unie. De vermindering van de belasting was tot nu toe echter beperkt gezien de wens van de nationale autoriteiten en talrijke beroepsorganisaties een systeem van gedetailleerde statistieken inzake de intracommunautaire handel te handhaven dat vergelijkbaar is met dat van de extracommunautaire handelsstatistiek. In overeenstemming met het strategische plan dat in 1999 door Eurostat en de lidstaten is goedgekeurd, zullen nieuwe aanpassingen van het systeem eerst worden onderzocht en getest voordat de wetgeving wordt gewijzigd. Het nieuwe systeem dient daarom gericht te zijn op het verstrekken van resultaten die voldoen aan de communautaire behoeften en aan strenge kwaliteitseisen inzake de dekking, betrouwbaarheid en beschikbaarheid. De inhoud van de resultaten moet zodanig worden geformuleerd, dat de huidige behoeften worden vereenvoudigd, zonder daarbij nimmer behoeften in verband met het Europese integratieproces uit het oog te verliezen. Er zal daarnaast actie worden ondernomen om de betrouwbaarheid van de statistiek van de in- en uitvoerprijzen te verbeteren, zodat het interne concurrentievermogen van de producten van de Unie efficiënter kan worden gemeten. Parallel hieraan zullen de mogelijke gevolgen van de overgang naar een gemeenschappelijk BTW-systeem worden geanalyseerd door een evaluatie van de administratieve of statistische informatiebronnen die als referentie kunnen worden gebruikt, waarbij behoud van de koppeling met het BTW-systeem en het gebruik van het algemene ondernemingssregister prioriteit krijgt. Samenvatting Na afloop van het vijfjarenprogramma zal de Commissie de statistische meetsystemen voor de goederenhandel tussen de lidstaten en met derde landen hebben aangepast en verbeterd. Daarbij zal rekening zijn gehouden met de groei van de informatiebehoeften en het economische en administratieve klimaat. Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL I HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 53 Goederenhandel Andere belangrijke werkthema's 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 45 Energie 48 Vervoer 64 Plantaardige productie 65 Dierlijke productie 66 Statistieken agro-industrie TITEL II DE LANDBOUW Implicaties voor de statistiek Landbouw Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) slorpt bijna de helft van de communautaire begroting op. De Commissie heeft op het gebied van het GLB dan ook een belangrijke taak. Zij is, zoals gebruikelijk, belast met het uitstippelen, volgen, evalueren en aanpassen van het beleid. De Commissie heeft uitgebreide bevoegdheid op het gebied van het lopend beheer. Net als in het programma voor de periode 1998-2002 zal er ook in de periode 2003-2007 vooral naar worden gestreefd deze grote verzameling statistieken op te stellen en de noodzakelijke bijwerkingen uit te voeren. Er zal ook verder speciale aandacht worden geschonken aan de milieudimensie. Daartoe zullen statistieken worden ontwikkeld voor de analyse van het onderlinge verband tussen landbouw en milieu, bijvoorbeeld door verbetering van de statistieken inzake het gebruik van meststoffen en bestrijdingsmiddelen, de organische landbouw en de maatregelen voor het behoud van de biodiversiteit en plattelandshabitats. Het Technisch actieplan voor de verbetering van de landbouwstatistiek (Tapas) biedt een collectieve en transparante aanpak om het gebruik van de voor de productie van landbouwstatistieken beschikbare nationale en communautaire middelen geleidelijk te verbeteren. Er zal meer gebruik worden gemaakt van de geproduceerde statistieken (bv. opstelling van modellen, directe toegang door de lidstaten en de Europese instellingen). Er zullen met het oog op de toekomst twee taken worden opgepakt. De landbouwstatistieken zullen zo worden gedefinieerd dat ze in de behoeften van het GLB over zeven tot tien jaar voorzien, waarbij rekening zal worden gehouden met eventuele wijzigingen als gevolg van hervormingen in verband met de "Agenda 2000'. De werkzaamheden op het gebied van de landbouw- en milieugegevens zullen verder worden uitgebouwd. Met name zal verder worden gewerkt aan indicatoren voor de integratie van milieubeleid in het GLB en voor operationele landschapsindicatoren. Er zal tevens aandacht worden geschonken aan de groeiende behoefte aan informatie over de consumenten-/welzijnsaspecten van de landbouw en aan statistische ondersteuning voor het plattelandsontwikkelingsaspect van het GLB. De conclusies van het uitgebreide, onafhankelijke onderzoek van het huidige systeem zullen worden gebruikt om de communautaire landbouwstatistiek aan te passen, zodat deze kan voorzien in de nieuwe of veranderende behoeften. De tweede taak is het een regelmatige stroom van vergelijkbare gegevens, uit officiële bronnen, tot stand te brengen voor alle kandidaat-lidstaten. Bosbouw Op dit gebied moet speciale aandacht worden geschonken aan de voortzetting en de verbetering van de werkzaamheden met internationale organisaties, met name voor de ontwikkeling van specifieke criteria en indicatoren voor milieubeheer en duurzaam bosbeheer. Parallel hieraan moet ook informatie over het duurzaam beheer van industrieën in de houtsector worden ontwikkeld. Bij de ontwikkeling van deze werkzaamheden moet rekening worden gehouden met de gevolgen van de regelingen die in Bonn in het kader van de Overeenkomst van Kyoto zijn getroffen. Visserij Bij de toekomstige ontwikkelingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) zal vooral worden gestreefd naar integratie van de verschillende componenten – van biologische aspecten tot de visstanden – door middel van een betere controle van de activiteiten van vissersvaartuigen. Voor deze maatregelen zullen waarschijnlijk geen extra gegevens nodig zijn en er zal in de komende jaren vooral worden gestreefd naar versterking en verbetering van de gegevensstromen op grond van de huidige wetgeving (ten aanzien van volledigheid, actualiteit, consistentie, vergelijkbaarheid en toegankelijkheid). De sociale en economische gevolgen van de beperking van de activiteiten van vissersvaartuigen en de inkrimping van de EU-vissersvloot leiden tot een grotere vraag naar gegevens over parameters om de sociale en economische situatie te beoordelen. Deze ontwikkelingen zullen in de nieuwe onderhandelingen over het GVB in 2002 waarschijnlijk een belangrijke plaats hebben. Eurostat zal deze onderhandelingen nauwlettend volgen teneinde ervoor te zorgen dat zijn programma voor de visserijstatistiek blijft voldoen aan de gegevensbehoeften van het GVB. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie streven naar: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL II DE LANDBOUW Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 61 Bodemgebruik en landschap 62 Landbouwstructuren 63 Agromonetaire statistieken 64 Plantaardige productie 65 Dierlijke productie 66 Statistieken agro-industrie 67 Coördinatie en hervorming landbouwstatistiek 68 Bosbouwstatistiek 69 Visserijstatistiek Andere belangrijke werkthema's 53 Goederenhandel 70 Duurzame ontwikkeling 72 Regionale statistieken 74 Geografische en lokale informatie TITEL III HET VRIJE VERKEER VAN PERSONEN, DIENSTEN EN KAPITAAL Implicaties voor de statistiek De betalingsbalansstatistieken van de EU bieden tamelijk gedetailleerde informatie over de dienstenhandel en de directe investeringen. Statistieken over de handel van buitenlandse kantoren zijn momenteel in ontwikkeling. Hoewel al deze statistieken voornamelijk worden ontwikkeld in antwoord op het Algemeen akkoord over de handel in diensten (GATS) en er daarom op zijn gericht informatie te geven over transacties met landen buiten de Gemeenschap, vinden de lidstaten het nog steeds essentieel een nationale betalingsbalansstatistiek op te stellen (waarin intracommunautaire stromen worden opgenomen), ook binnen de Economische en Monetaire Unie. Momenteel bestrijken de geproduceerde statistieken zowel de extracommunautaire als de intracommunautaire handel en voldoen ze dus aan de behoeften van de gemeenschappelijke markt. Bij deze informatie bestaat echter het gevaar van onzekerheid. De systemen voor het verzamelen van betalingsbalansgegevens worden bovendien momenteel geherstructureerd (zie titel VII). De behoeften van de Commissie op dit gebied moeten daarom opnieuw worden beoordeeld en geformuleerd. Er zal een stelsel van globaliseringindicatoren worden ingevoerd. Voor de ontwikkeling van dit domein zullen nieuwe statistische instrumenten gebaseerd op de uitwisseling van gegevens tussen de nationale bureaus voor de statistiek en de informatieverzameling op Europees niveau als pijler worden gebruikt. De identificatie van en het toezicht op buitenlandse filialen (FATS) maakt het mogelijk de europeanisering en internationalisatie van de productiesystemen te meten. De statistiek zal zich aan de hand van satellietrekeningen steeds meer richten op de analyse van duurzaam toerisme en duurzame ontwikkeling. Het besluit van de Raad inzake audiovisuele statistieken moet worden uitgevoerd. Eurostat zal du verdergaan met de consolidatie van de sinds 1999 ondernomen werkzaamheden om een communautaire infrastructuur voor statistische informatie met betrekking tot de productie van en de handel in audiovisuele en verante producten. Daarnaast zal er een wettelijke grondslag voor telecommunicatiestatistieken moeten worden ontwikkeld. Geleidelijk zal op basis van bestaande of nieuwe enquêtes een flexibel en aanpasbaar systeem voor het verzamelen van informatie over indicatoren voor de informatiemaatschappij worden opgezet in overeenstemming met de prioriteiten die de Raad heeft vastgesteld. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie streven naar: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL III HET VRIJE VERKEER VAN PERSONEN, DIENSTEN EN KAPITAAL Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 48 Vervoer 49 Informatiemaatschappij 50 Toerisme 54 Dienstenhandel en betalingsbalans Andere belangrijke werkthema's 57 Statistieken voor conjunctuuranalyse 70 Duurzame ontwikkeling 71 Milieustatistiek TITEL IV VISA, ASIEL, IMMIGRATIE EN ANDERE BELEIDSTERREINEN DIE VERBAND HOUDEN MET HET VRIJE VERKEER VAN PERSONEN Implicaties voor de statistiek De communautaire bevoegdheden op het gebied van immigratie en asiel zijn vastgelegd in het Verdrag van Amsterdam van 1 mei 1999. Op verzoek van de Europese Raad heeft de Commissie in november 2000 twee mededelingen gepresenteerd teneinde in de Gemeenschap een debat te starten over de langetermijnaspecten van een gemeenschappelijk EU-beleid. Beide mededelingen gaan in dit verband ook in op de kwestie van de statistiek. De Mededeling over een communautair immigratiebeleid (12) benadrukt dat er meer informatie over de migratiestromen en -patronen naar en uit de EU nodig is. De Mededeling over asiel (13) stelt dat voor de vaststelling en uitvoering van het gemeenschappelijk Europees asielsysteem een grondige analyse nodig is van de omvang en oorsprong van de migratiestromen, en van de kenmerken van verzoeken om bescherming en de reactie daarop. De uitbreiding van de Unie en de ontwikkeling van samenwerking met de landen van het Middellandse-Zeegebied zullen de behoefte aan statistische informatie op deze gebieden alleen maar doen toenemen. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL IV Visa, asIEL, immigratiE EN ANDERE BELEIDSTERREINEN DIE VERBAND HOUDEN MET HET VRIJE VERKEER VAN PERSONEN Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 31 Bevolking TITEL V VERVOER Implicaties voor de statistiek Ter ondersteuning van het gemeenschappelijk vervoerbeleid (artikelen 70-80) en de vervoerscomponent van de trans-Europese netwerken (TEN's) (artikelen 154-156) zijn communautaire vervoersstatistieken nodig. Vervoer vormt tevens een belangrijk onderdeel van het communautaire regionale en milieubeleid (zie de titels XVII en XIX). Er zal in het bijzonder aandacht moeten worden besteed aan indicatoren van een duurzame ontwikkeling. De communautaire statistieken dienen een uitgebreid informatiesysteem voor het vervoer te vormen, inclusief gegevens over goederen- en passagierstromen, infrastructuur, materieel, verkeersstromen, persoonlijke mobiliteit, veiligheid, energieverbruik en milieueffecten, alsmede gegevens over vervoerskosten en -prijzen en vervoersondernemingen. Een belangrijke doelstelling is de verschuiving van de nadruk naar andere vervoerswijzen; railvervoer en kort vervoer over zee in plaats van wegvervoer, zodat de huidige koppeling tussen economische groei en toenemend wegverkeer wordt verbroken. Er moeten, zowel voor passagiers als voor vracht, betere statistieken worden geleverd voor de wijze van vervoer, waarbij rekening wordt gehouden met alle vervoerswijzen en de actualiteit moet worden vergroot. De openstelling van vervoersmarkten voor concurrentie vraagt om objectieve statistische gegevens om de ontwikkelingen in deze markten te volgen en de gevolgen van deze ontwikkelingen op de werkgelegenheid en werkomstandigheden bij vervoersondernemingen en op de economische levensvatbaarheid van deze bedrijven te kunnen beoordelen. Voorts zal hierdoor de vraag naar statistische indicatoren met betrekking tot de veiligheid en de kwaliteit van de dienstverlening toenemen. De marktontwikkeling maakt het noodzakelijk statistische gegevens over vrachtvervoer te verzamelen die minder gericht zijn op één vervoerswijze, maar informatie geven over de complete intermodale vervoersketen en over het goederenvervoer vanuit het marktperspectief. Om de relatie tussen vervoer en milieu te kunnen volgen zullen de kwaliteit en de dekking op alle gebieden van de vervoersgegevens moeten verbeteren, en ook zullen er enkele specifieke behoeften aan aanvullende gegevens ontstaan, bijvoorbeeld over persoonlijke mobiliteit en vervoermaterieel.Er zal moeten worden gereageerd op de toenemende vraag, voor alle vervoerswijzen, naar verkeersgegevens in voertuigkilometers, omdat dergelijke gegevens erg belangrijk zijn voor het volgen van de verkeerscongestie en de emissie van uitlaatgassen. Het blijvend hoge investeringsniveau in de Europese vervoersinfrastructuur, en in het bijzonder in de trans-Europese vervoersnetwerken (TEN's), zal leiden tot specifieke behoeften aan statistieken inzake de infrastructuur en inzake markttrends. Voor de TEN's en het communautaire regionale beleid zal vraag blijven bestaan naar meer ruimtelijk uitgesplitste gegevens over vervoersnetwerken en -stromen, die als een integraal deel van het totale informatiesysteem voor het vervoer moeten worden gezien. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie streven naar: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL V VERVOER Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 48 Vervoer 72 Regionale statistieken Andere belangrijke werkthema's 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 45 Energie 49 Informatiemaatschappij 50 Toerisme 53 Goederenhandel 61 Bodemgebruik en landschap 70 Duurzame ontwikkeling 71 Milieustatistiek 74 Geografische en lokale informatie TITEL VI GEMEENSCHAPPELIJKE REGELS BETREFFENDE DE MEDEDINGING, DE BELASTINGEN EN DE ONDERLINGE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN Er is geen direct statistisch programma nodig. De statistische informatie voor deze titel wordt voor zover nodig afgeleid uit de gegevens en indicatoren die voor andere titels in het programma worden opgesteld. Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL VI Gemeenschappelijke regels betreffende de mededinging, de belastingen en de onderlinge aanpassing van de wetgevingen Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 32 Arbeidsmarkt 53 Goederenhandel Andere belangrijke werkthema's 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 45 Energie 48 Vervoer 49 Informatiemaatschappij 63 Agromonetaire statistieken 64 Plantaardige productie 65 Dierlijke productie 66 Statistieken agro-industrie TITEL VII ECONOMISCH EN MONETAIR BELEID Implicaties voor de statistiek Voor de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie is een zeer nauwkeurige statistische controle vereist om de coördinatie van het macro-economische beleid en de monetaire beleidsfuncties van het Europees Stelsel van centrale banken te ondersteunen. Het stabiliteits- en groeipact stelt nieuwe statistische eisen. Ondertussen blijft het belangrijk de mate van economische convergentie van de lidstaten te meten. Om statistieken met de nodige diepgang, vergelijkbaarheid, actualiteit en frequentie voor de coördinatie van het macro-economische beleid en ter ondersteuning van de monetaire beleidsfuncties van het Europees Stelsel van centrale banken te verschaffen, zullen de werkzaamheden op het gebied van conjunctuurindicatoren betreffende de vraag, de output, de arbeidsmarkt, prijzen en kosten worden voortgezet. Er zullen nieuwe methoden worden toegepast (bijvoorbeeld flash-schattingen, nowcasting enz.) om de dienstverlening aan conjunctuuranalisten te verbeteren. Deze werkzaamheden zullen een aanvulling vormen op de verdere ontwikkeling van monetaire en financiële indicatoren. In het kader van het Actieplan voor de statistische eisen van de EMU is een permanente verbetering van de actualiteit en dekking van gegevens noodzakelijk. Voor de berekening van eurozone&nbhy;aggregaten op zo kort mogelijke termijn moeten snel nationale kwartaalrekeningen worden opgesteld en flash-schattingen worden uitgevoerd. Voorts zal veel werk moeten worden verricht op het gebied van niet-financiële en financiële kwartaalrekeningen voor institutionele sectoren die volledig consistent zijn met de jaarrekeningen en met de gegevens over de conjunctuur van de overheidsfinanciën. Het verzoek om in de financiële rekeningen informatie over kruisverbanden tussen de sectoren op te nemen, kan een belangrijke bijdrage leveren aan de analyse van het monetair beleid. Deze informatie moet gedurende de looptijd van dit vijfjarenprogrammastapsgewijs worden verzameld. Gedurende de looptijd van dit programma, 2003-2007, zal de uitbreiding van de EU van vijftien naar twintig of meer leden naar verwachting de belangrijkste gebeurtenis zijn. Deze gebeurtenis zal een aanzienlijke hoeveelheid werk met zich meebrengen op het gebied van de gegevensverstrekking door de nieuwe leden en de validatie daarvan door Eurostat. Om het beleid van de Commissie op het punt van de uitbreiding volledig te kunnen ondersteunen, zal bijstand aan de kandidaat-lidstaten worden nagestreefd en ontwikkeld, teneinde de beschikbaarheid, kwaliteit, actualiteit en vergelijkbaarheid van de gegevens te garanderen. Voor alle lidstaten zal meer aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de gegevens, zowel in constante als in lopende prijzen. Eén van de administratieve toepassingen, namelijk de eigen middelen op basis van bruto nationaal inkomen, maakt 60% van de EU-begroting uit. Een goot deel van de taak zal bestaan uit voortzetting en aanvulling van de inspanningen die tot nu toe zijn geleverd om de statistieken inzake de convergentiecriteria te harmoniseren. Voor de handhaving van de prijsstabiliteit (artikel 105 van het Verdrag) en de verstrekking van informatie voor het monetair beleid van de ECB inzake de eurozone dient ingevolge Verordening (EG) nr. 2494/95 van de Raad (14) de kwaliteit van de geharmoniseerde indexcijfers van de consumptieprijzen (GICP's) te worden gehandhaafd en verder te worden verbeterd. De GICP-methoden moeten worden aangevuld en geconsolideerd in het kader van de bovengenoemde GICP&nbhy;verordening van de Raad. Het toezicht op de begrotingssituatie en op de overheidsschuld (artikel 104 van het Verdrag en het stabiliteits- en groeipact dat in Dublin is overeengekomen) zal worden gebaseerd op de rekeningen van de overheid die aan de hand van de door Verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad (15) goedgekeurde ESR 1995-methoden in juni 1996 zijn opgesteld. De harmonisatie en vergelijkbaarheid zullen in het oog worden gehouden, teneinde ervoor te zorgen dat voor de institutionele beleidsvormers uitstekende, vergelijkbare statistische instrumenten beschikbaar zijn en dat vertekeningen bij de beoordeling van de begrotingssituatie van elke lidstaat worden vermeden. In verband met het toezicht op de economische situatie van de lidstaten overeenkomstig artikel 103 van het Verdrag neemt de behoefte toe het bestaande gegevensoverdrachtsprogramma voor nationale rekeningen volledig conform de verordening van de Raad over ESR 1995 te implementeren &nbhy; vooral wat de actualiteit en dekking betreft &nbhy; en dit programma stapsgewijs door middel van herziening en uitbreiding van de geldende wetgeving naar nieuwe gebieden uit te breiden. De werkzaamheden op het gebied van de opstelling van de hoofdaggregaten van de rekeningen in koopkrachtpariteiten zullen worden voortgezet. De herziening van de methodiek voor de koopkrachtpariteiten met als doel de resultaten betrouwbaarder te maken voor vergelijkende analyses, waarmee in de loop van het vorige vijfjarig programmaeen aanvang is gemaakt, dient te worden afgesloten met de vaststelling van de verordening van de Raad betreffende koopkrachtpariteiten. De totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie heeft aanzienlijke gevolgen voor de betalingsbalansstatistieken. Van bijzonder belang zijn in dit verband de drempels voor verslaglegging, die, indien de wijzigingsplannen doorgaan, veel ontwikkelingswerk vergen om handhaving van de kwaliteit van deze gegevens te waarborgen. Veel landen van de Europese Unie (vooral die landen waar rapportages van banken de belangrijkste informatiebron zijn voor de samenstellers van betalingsbalansstatistieken) zijn momenteel bezig hun systemen voor het verkrijgen van betalingsbalansgegevens aan de nieuwe omstandigheden aan te passen. De werkzaamheden zullen de komende jaren worden voortgezet teneinde te kunnen garanderen dat de lidstaten de Europese instellingen relevante gegevens van goede kwaliteit blijven leveren, vooral betreffende de dienstenhandel, de buitenlandse directe investeringen en de handel met buitenlandse filialen. Ook het verzamelen (en de analyse) van gegevens uit de kandidaat&nbhy;lidstaten zal prioriteit krijgen. Verscheidene diensten van de Commissie vragen om deze gegevens, vooral die welke zich bezighouden met economisch toezicht, handelspolitiek en buitenlandse betrekkingen. Samenvatting Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL VII EconomiScH EN monetair beleid Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 32 Arbeidsmarkt 40 Economische jaarrekeningen 41 Kwartaalrekeningen 42 Financiële rekeningen 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 52 Geld en financiën 54 Dienstenhandel en betalingsbalans 55 Prijzen 57 Statistieken voor conjunctuuranalyse Andere belangrijke werkthema's 53 Goederenhandel TITEL VIII WERKGELEGENHEID Implicaties voor de statistiek De richting van de arbeidskrachtenstatistiek van de EU zal door de volgende politieke processen worden bepaald: de uitbreiding van de EU, de Europese werkgelegenheidsstrategie, de Economische en Monetaire Unie en de benchmark-studie (met structurele indicatoren die elk jaar in het voorjaar aan de Europese Raad zullen worden aangeboden). De arbeidskrachtenstatistiek wordt grotendeels geregeld door verordeningen van de EU. Daardoor zullen de kandidaat-lidstaten voor 2003 al grote stappen hebben gezet om aan de EU-eisen te voldoen. De uitdaging voor de periode 2003-2007 is het bereiken van volledige naleving, regelmatige gegevensoverdracht en het gelijke tred houden met nieuwe ontwikkelingen. Door voor de werkloosheidscijfers nieuwe doelstellingen vast te stellen die in 2005 en 2010 moeten worden gehaald, heeft de Europese Raad meer aangedrongen op de noodzaak toezicht op de uitvoering van de Europese werkgelegenheidsstrategie en in het bijzonder de jaarlijkse uitvoering van de werkgelegenheidsrichtsnoeren. Dit toezicht betreft ook de doorlopende arbeidskrachtenenquête en de aanpassing van de lijst van variabelen van die enquête (zodat deze met name nieuwe arbeidsregelingen, de kwaliteit van werk, zorgfaciliteiten, kinderdagverblijven en levenslang leren bestrijkt). Voor het toezicht zullen frequentere en completere statistieken nodig zijn om de genderkloof (met name de inkomenskloof voor alle economische activiteiten) en de kloof tussen vraag en aanbod van vaardigheden te meten. Daarvoor zijn structurele inkomstenstatistieken en een communautaire vacature-enquête nodig. In een gebied groot gebied als de EMU is de ontwikkeling van de loonkosten de belangrijkste potentiële inflatoire kracht, die daarom in het oog moet worden gehouden door middel van snelle conjunctuurstatistieken van hoge kwaliteit. De uitvoering van de Verordening betreffende de loonkostenindex en de voortdurende verbetering van de conjunctuurstatistieken inzake de loonkosten zijn van het grootste belang, net als een betere meting van de arbeidsproductiviteit (waarvoor betere statistieken van het arbeidsvolume nodig zijn). Samenvatting Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL VIII WERKGELEGENHEID Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 32 Arbeidsmarkt 33 Onderwijs 35 Gezondheid en veiligheid 36 Inkomensverdeling en levensomstandigheden 37 Sociale bescherming Andere belangrijke werkthema's 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 49 Informatiemaatschappij 50 Toerisme 63 Agromonetaire statistieken TITEL IX GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK Implicaties voor de statistiek Artikel 133 van het Verdrag legt de verantwoordelijkheid voor het voeren van onderhandelingen over handelsakkoorden met derde landen bij de Europese Commissie. Deze verantwoordelijkheid betreft ook de akkoorden over de handel in diensten (GATS). Daarvoor zijn gegevens van goede kwaliteit essentieel. In de komende jaren zullen de werkzaamheden worden voortgezet om te garanderen dat de gegevens over de grensoverschrijdende dienstenhandel (zowel geografisch uitgesplitst als wat de verschillende componenten betreft), buitenlandse directe investeringen en handel met buitenlandse filialen aan de kwaliteitsnormen blijven voldoen en de mate van detaillering en harmonisatie houden die de met de uitvoering van de handelspolitiek belaste diensten van de Commissie verlangen. De Doha-ronde, die in november 2001 van start ging, maakt duurzame ontwikkeling en de gevolgen van het gemeenschappelijke handelsbeleid voor ontwikkelingslanden tot een centraal thema. De verzameling van mondiale gegevens moet worden gecoördineerd. Ook het verzamelen en analyseren van gegevens van de kandidaat-lidstaten zal de komende jaren de hoogste prioriteit hebben. Verder zal worden gewerkt aan de coördinatie van de methodologische discussie tussen de lidstaten, hoewel er op dit gebied al een aanzienlijke mate van harmonisatie is bereikt. Communautaire betalingsbalansstatistieken zijn daarnaast onmisbaar om een algemene betalingsbalans voor de EU te krijgen. De werkzaamheden op het gebied van de harmonisering van de statistische regels zullen worden voortgezet binnen een methodologisch kader dat meer in overeenstemming is met de internationale aanbevelingen die onlangs zijn aangenomen door de Verenigde Naties. De statistische informatie zal worden verbeterd door efficiënter gebruik te maken van de inhoud van douaneaangiften en er zal rekening worden gehouden met de behoeften die voortvloeien uit veranderingen in de Europese Unie en de internationale handel (uitbreiding, globalisering, liberalisering van de handel). Er zal tevens actie worden ondernomen om de betrouwbaarheid van de statistieken over invoer- en uitvoerprijzen te verbeteren, om zo de buitenlandse concurrentiepositie van de producten van de Unie beter te kunnen meten. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie streven naar: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL IX GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 53 Goederenhandel 54 Dienstenhandel en betalingsbalans Andere belangrijke werkthema's 19 Statistische samenwerking met de kandidaat-lidstaten 21 Statistische samenwerking met andere derde landen 42 Financiële rekeningen 52 Geld en financiën TITEL X DOUANESAMENWERKING Er is geen direct statistisch programma nodig. De statistische informatie voor deze titel wordt voor zover nodig afgeleid uit de gegevens en indicatoren die voor andere titels in het programma worden opgesteld. TITEL XI SOCIALE POLITIEK, ONDERWIJS, BEROEPSOPLEIDING EN JEUGD Implicaties voor de statistiek Gedurende deze programmaperiode zal een coherente strategie worden ontwikkeld om de beschikbaarheid van een complete set indicatoren voor alle sociale terreinen te verzekeren. De werkzaamheden zullen zorgvuldig worden gecoördineerd met de in titel VIII genoemde maatregelen. De kwaliteit van de bestaande informatie zal worden verbeterd en er zullen nieuwe indicatoren worden ingevoerd voor gebieden die prioritair zijn verklaard, zoals sociale uitsluiting en levenslang leren. In het kader van het tijdens de Europese Raad van Stockholm geratificeerde "Verslag over de concrete doelstellingen voor de onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels" zal een nauwe samenwerking tussen het DG EAC en Eurostat worden nagestreefd. Afgezien van de voortzetting van de statistische werkzaamheden ten aanzien van de voor 2002 vastgestelde drie prioriteiten (basisvaardigheden, informatie- en communicatietechnologie, wiskunde en technologie) zal de tenuitvoerlegging van andere doeleinden ook nieuw werk meebrengen. Er moeten indicatoren worden ontwikkeld waarvoor geen gegevens beschikbaar zijn, of alleen gegevens die niet aan de noodzakelijke kwaliteitscriteria voldoen, maar die wel van wezenlijkbelang zijn om de doelstellingen te bereiken. De reikwijdte van de sociale statistieken zal geografisch moeten worden uitgebreid tot alle kandidaat-lidstaten en tevens tot gebieden die buiten Europa liggen, zoals de MEDSTAT&nbhy;landen. De benchmark voor deze ontwikkeling zijn de demografische gegevens; naarmate de resultaten van de volkstelling van 2001 worden verwerkt en gepubliceerd, zal dit proces worden opgenomen in het programma van regelmatige bijwerkingen en voorbereidingen voor de volgende ronde, waarbij een geharmoniseerde aanpak in het hele hierboven beschreven, uitgebreide geografische gebied zal worden bevorderd. Daarnaast zullen er ook bevolkingsprognoses voor het hele gebied op nationaal niveau nodig zijn. Het thema "levenslang leren' zal gedurende deze hele periode een belangrijke plaats innemen, aangezien door de economische veranderingen de beroeps- en sociale vaardigheden voortdurend moeten worden bijgewerkt. Voor het economische, werkgelegenheids- en onderwijsbeleid zal een uitgebreid stelsel van "leerstatistieken' nodig zijn, waarbij speciale aandacht moet worden geschonken aan de overheids- en particuliere investeringen in het onderwijs. De huidige beschikbare informatie over onderwijs en opleiding zal moeten worden aangevuld met meer gegevens over volwassenenonderwijs. Gedurende het programma zal het verbeteren van het verzamelen en verwerken van gegevens over internationale mobiliteit in het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek een bijzonder belangrijke plaats innemen. In de eerste plaats worden de basisdefinities en de belangrijkste indicatoren geharmoniseerd. De mededeling die de Commissie in 2002 zal doen over een nieuwe communautaire strategie op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk vraagt om de volledige uitvoering van de laatste fase van de Europese statistieken inzake arbeidsongevallen (ESAO) en de eerste fase van de Europese statistieken inzake beroepsziekten (EODS). Daarnaast zullen indicatoren voor de kwaliteit van het werk, werkgerelateerde gezondheidsproblemen en de sociaal-economische kosten van gezondheid en veiligheid op het werk verder worden ontwikkeld. In het kader van artikel 13 van het Verdrag en de actie ter bestrijding van discriminatie zullen methoden worden uitgewerkt om regelmatig statistieken te verschaffen over de integratie van gehandicapten in de maatschappij. Naar verwachting zullen belangrijke sociale veranderingen, waarvan de meeste nu al merkbaar zijn (bv. in de bevolkingspiramide, de structuur van de huishoudens, migratietrends, werkpatronen, onderwijssystemen), zich gedurende de looptijd van dit programma voorzetten en zal er naast de bovengenoemde instrumenten een nieuw type instrument nodig zijn. De EU-statistiek van inkomen en levensomstandigheden (EU-SILC) zal worden gebaseerd op een uitgebreide verzameling bronnen en op de ervaringen die in de jaren negentig van de twintigste eeuw zijn opgedaan met de uitvoering van de opeenvolgende rondes van het Panel van huishoudens van de Europese Gemeenschap. Zij zullen worden ingevoerd om uiteenlopende informatie over de levensomstandigheden van de Europese burgers te kunnen verstrekken in de looptijd van dit vijfjarenprogramma en daarna. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XI Sociale Politiek, onderwijs, beroepsopleiding en jeugd Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 31 Bevolking 32 Arbeidsmarkt 33 Onderwijs 35 Gezondheid en veiligheid 36 Inkomensverdeling en levensomstandigheden 37 Sociale bescherming 38 Overige werkzaamheden op het gebied van sociale en bevolkingsstatistieken (huisvestingsstatistiek) 72 Regionale statistieken Andere belangrijke werkthema's 70 Duurzame ontwikkeling TITEL XII CULTUUR Implicaties voor de statistiek Het communautaire optreden op cultureel gebied is gebaseerd op artikel 151 van het Verdrag. Verbetering van de kennis en verspreiding van informatie over belangrijke culturele aspecten van Europeanen vormen een belangrijk element in de bevoegdheden van de Gemeenschap op dit gebied. Er is bovendien duidelijk bepaald dat de Gemeenschap bij de vaststelling en tenuitvoerlegging van haar beleid als geheel rekening dient te houden met culturele aspecten. In het kader van het communautair statistisch programma voor de periode 2003-2007 zal bij de culturele statistieken prioriteit worden gegeven aan de consolidatie van de testwerkzaamheden op het gebied van de werkgelegenheid in de cultuur, de deelname aan culturele activiteiten en de statistiek van de uitgaven voor cultuur. Tegelijkertijd zal het statistisch programma in nauwe samenwerking met de lidstaten en andere bevoegde internationale organisaties methodologische werkzaamheden en de ontwikkeling van statistieken met betrekking tot het rendement van investeringen in de cultuur ondersteunen. Er zal speciaal aandacht worden geschonken aan de ontwikkeling van internationale methodieken voor de statistische meting en analyse van het mogelijke effect dat deelname aan culturele activiteiten kan hebben op sociale doelen, zoals verhoging van de onderwijsniveaus en werkgelegenheidscijfers, terugdringing van misdaad en ongelijkheden op gezondheidsgebied. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XII CULTUUR Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 34 Cultuur Andere belangrijke werkthema's 49 Informatiemaatschappij TITEL XIII VOLKSGEZONDHEID Implicaties voor de statistiek Volgens artikel 152 van het Verdrag behoort tot het optreden van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid onder meer het verstrekken van gezondheidsinformatie. Binnen het Europees statistisch systeem is ter ondersteuning van de communautaire actieprogramma's op het gebied van de volksgezondheid een statistisch kader voor de volksgezondheid vastgesteld, dat onder andere de gezondheidstoestand, gezondheidsdeterminanten en gezondheidszorgmiddelen betreft. De vaststelling van het nieuwe communautaire actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (16) , het statistische element van de gezondheidsinformatie zal in het kader van het communautair statistisch programma verder worden ontwikkeld, met inbegrip van het verzamelen van gegevens die, waar nodig, zullen worden uitgesplitst naar geslacht, leeftijd, geografische locatie en inkomensniveau. Gedurende de periode 2003-2007 zullen de activiteiten betreffende de verdere ontwikkeling van de volksgezondheidsstatistieken worden voortgezet teneinde een antwoord te geven op de specifieke behoeften die voortvloeien uit het nieuwe actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid. Er zal aandacht moeten worden besteed aan de bijzondere behoefte aan indicatoren van een duurzame ontwikkeling. De algemene nadruk zal liggen op versterking van de infrastructuur voor het basisstelsel van volksgezondheidsstatistieken (op het niveau van de lidstaten en op EU-niveau), op harmonisatie en verbetering van de vergelijkbaarheid van de bestaande gegevens in samenwerking met internationale organisaties met bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid (WHO and OESO). Om consistentie en complementariteit te kunnen verzekeren zullen onder het onderhavige programma ook speciale activiteiten worden ondernomen om ervoor te zorgen dat basisbegrippen, definities en classificaties inzake gezondheidsstatistieken voor het hele gebied van de gezondheidsinformatie zullen worden gebruikt. Conform de relevante overeenkomsten met de betrokken landen zal het waarnemingsgebied van de volksgezondheidsstatistieken stap voor stap worden uitgebreid tot alle kandidaat&nbhy;lidstaten. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XIII VOLKSGEZONDHEID Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 35 Gezondheid en veiligheid 37 Sociale bescherming Andere belangrijke werkthema's 39 Consumentenbescherming 70 Duurzame ontwikkeling TITEL XIV CONSUMENTENBESCHERMING Implicaties voor de statistiek Consumentenbeleid heeft de afgelopen jaren binnen de EG-instellingen een veel prominentere plaats gekregen (artikel 153 van het Verdrag). De Commissie heeft een Actieplan voor het consumentenbeleid 1999-2001 opgesteld, dat zal worden gevolgd door activiteiten ten behoeve van de consumenten. Het huidige actieplan ondervindt net als zijn voorgangers hinder van de beperkte beschikbaarheid van de gegevens die nodig zijn om tot een geïnformeerd oordeel te komen. Thans wordt gewerkt aan het Actieplan voor het consumentenbeleid 2002-2005. Hierin zal de nadruk worden gelegd op een systematischer ontwikkeling op uitgebreidere schaal van een geschikte "kennisbasis" als onmisbaar instrument ter ondersteuning van de beleidsvorming. De inspanningen van Eurostat op dit gebied zijn erop gericht statistische gegevens te verschaffen die over het algemeen voor het publiek van belang zijn, en die licht werpen op consumptie- en consumentenaangelegenheden op Europees, nationaal en regionaal niveau. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zal de Commissie: - Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XIV CONSUMENTENBESCHERMING Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 36 Inkomensverdeling en levensomstandigheden 39 Consumentenbescherming Andere belangrijke werkthema's 61 Bodemgebruik en landschap 64 Plantaardige productie 65 Dierlijke productie 66 Statistieken agro-industrie 69 Visserijstatistiek 70 Duurzame ontwikkeling TITEL XV TRANS-EUROPESE NETWERKEN Er is geen direct statistisch programma nodig. De statistische informatie voor deze titel wordt voor zover nodig afgeleid uit de gegevens en indicatoren die voor andere titels in het programma worden opgesteld. Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XV TRANS-EUROPESE NETWERKEN Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 48 Vervoer 49 Informatiemaatschappij Andere belangrijke werkthema's 45 Energie 53 Goederenhandel 61 Bodemgebruik en landschap 71 Milieustatistiek 72 Regionale statistieken 73 Wetenschap en technologie 74 Geografische en lokale informatie TITEL XVI INDUSTRIE Implicaties voor de statistiek De statistische werkzaamheden op het gebied van de industrie in ruime zin (waaronder met name de bouw, diensten, energie en voedingsmiddelen) zullen vooral zijn gericht op ondersteuning van het beleid dat is vastgesteld op basis van het Verdrag van Amsterdam en tijdens diverse latere toppen (met name de Top van Lissabon van maart 2000). Deze ontwikkelingen zijn in het bijzonder gepland op het gebied van de globalisering, de interne en externe organisatie van bedrijven (en meer in het algemeen het productiesysteem), alsmede de samenwerking tussen bedrijven, ondernemingsgeest en bestuursmentaliteit, vraag en tot slot werkgelegenheid en personeel. De eerste prioriteit is de tenuitvoerlegging van de verschillende verordeningen betreffende bedrijfsstatistieken. Er zal in het bijzonder aandacht worden geschonken aan de kwaliteit van de resultaten. Teneinde de structurele veranderingen in de industrie te volgen, zal in nauwe samenwerking met de nationale statistische systemen worden gewerkt aan een programma voor de ontwikkeling van de bedrijfsstatistieken. Deze ontwikkeling behelst de aanpassing van bestaande verordeningen en steun voor de belangrijkste Europese beleidsterreinen, met name de interne markt, de uitbreiding, het economisch en monetair beleid, de informatiemaatschappij en werkgelegenheid, alsmede ondersteuning van de structurele indicatoren die ten grondslag liggen aan het jaarverslag van de Unie. Eurostat zal samen met de lidstaten de mogelijkheden van een maximale rationalisatie van de nationale methoden voor gegevensverkrijging en de coördinatie van deze methoden bestuderen, teneinde de belasting voor ondernemingen zo veel mogelijk te beperken. Er zal met name worden geprobeerd de interne markt beter te analyseren met behulp van de bestaande of nog te ontwikkelen statistische instrumenten, in het bijzonder met Prodcom (en vergelijkbare ontwikkelingen op het gebied van de diensten). Energie Op het gebied van de energiestatistieken zal worden gewerkt aan verbetering van de kwaliteit van de energiebalansen, vooral op het gebied van het verbruik, teneinde beter te kunnen inspelen op de behoeften die voorvloeien uit de toezichtmechanismen voor emissies van broeikasgassen. Het huidige systeem zal worden uitgebreid om beter antwoord te kunnen geven op vragen rond duurzame ontwikkeling (energie-efficiëntie, gecombineerde energieproductie, hernieuwbare hulpbronnen); de effectiviteit van concurrentie in geliberaliseerde markten en de gevolgen daarvan voor consumenten en de energie-industrie zullen worden gevolgd. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit vijfjarenprogramma zullen de werkzaamheden zijn gericht op: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XVI INDUSTRIE Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 45 Energie 66 Statistieken agro-industrie Andere belangrijke werkthema's 49 Informatiemaatschappij 51 Ondernemingsregisters 53 Goederenhandel 70 Duurzame ontwikkeling 71 Milieustatistiek TITEL XVII ECONOMISCHE EN SOCIALE SAMENHANG Implicaties voor de statistiek Een van de hoofdcomponenten van het bouwwerk van de Europese Unie is het rechtzetten van sociale en regionale onevenwichtigheden. Dit is zelfs het hoofddoel van de structuurfondsen. Sinds de hervorming van de structuurfondsen in 1988 voert de Commissie een geïntegreerd beleid om sociale en economische samenhang tot stand te brengen. In dat kader spelen regionale statistieken een essentiële rol bij de tenuitvoerlegging van beslissingen: op basis van sociaal-economische criteria met betrekking tot vastgestelde drempels wordt bepaald of gebieden in aanmerking komen voor steun krachtens de regionale doelstellingen, en op basis van statistische indicatoren wordt objectief vastgesteld hoeveel financiële steun aan lidstaten wordt toegekend. Daarnaast zijn evaluatie van de gevolgen van het communautair beleid op regionaal niveau en kwantificering van regionale dispariteiten alleen mogelijk indien uitgebreide regionale statistieken beschikbaar en toegankelijk zijn. Voor de regelmatige evaluatieverslagen van de Commissie ("Verslag over de economische en sociale cohesie" (17) ) over de sociaal-economische ontwikkeling van de regio's is een grote hoeveelheid statistische informatie vereist. Stedelijke vraagstukken verdienen bijzondere aandacht, aangezien de beleidsvormers in toenemende mate vragen om een evaluatie van de kwaliteit van leven in de steden van Europa. Zij zullen hun optreden moeten baseren op vergelijkbare gegevens over alle steden in de EU. De mededelingen van de Commissie in 1997 ("Aanzet tot een actieve benadering van de steden in de Europese Unie") en 1998 ("Actiekader voor duurzame stedelijke ontwikkeling in de Europese Unie") hebben deze behoefte aan beter vergelijkbare informatie nog eens speciaal onder de aandacht gebracht. De werkzaamheden die in het kader van het statistisch programma voor 2003-2007 zullen worden ondernomen, worden derhalve in grote mate bepaald door de vorm van het regionaal beleid van de Gemeenschap binnen een uitgebreide Europese Unie en door de nieuwe programmaperiode voor de structuurfondsen. Het derde cohesieverslag moet begin 2004 door de Commissie worden goedgekeurd, en de conclusies van dit verslag zullen ook nog in 2004 (als ontwerp&nbhy;verordeningen) ten uitvoer worden gebracht. Er zullen onder meer bevolkingsprognoses op regionaal niveau en gegevens over regionale demografie nodig zijn. Geografische informatie Een groot aantal directoraten&nbhy;generaal van de Commissie maakt bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van hun beleid gebruik van geografische informatiesystemen. Deze trend zal de komende paar jaar steeds duidelijker zichtbaar worden, omdat de techniek wordt verbeterd en gegevens op ruimere schaal beschikbaar komen. De initiatieven inzake een Europese ruimteleijke datainfrastructuur zullen tot nieuwe uitdagingen op dit gebied leiden. Eurostat moet, als beheerder van de referentiegegevensbank van de Commissie, deze uitdagingen oppakken. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zullen de werkzaamheden zijn gericht op: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XVII ECONOMISCHE EN SOCIALE SAMENHANG Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 55 Prijzen 72 Regionale statistieken 74 Geografische en lokale informatie Andere belangrijke werkthema's 31 Bevolking 32 Arbeidsmarkt 40 Economische jaarrekeningen 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 50 Toerisme 63 Agromonetaire statistieken 71 Milieustatistiek TITEL XVIII ONDERZOEK EN TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING Wetenschap & technologie- en innovatiestatistiek Implicaties voor de statistiek Het algemene doel van het communautair OTO-beleid is versterking van de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de Europese economie en verbetering van haar internationale concurrentiepositie. Op de Top van Lissabon in 2000 heeft de Europese Raad een duidelijke strategische doelstelling voor Europa geformuleerd voor het komende decennium. De meting van geharmoniseerde inputs en outputs en van de sociaal-economische impact van de kenniseconomie zullen hoog op de Europese onderzoeksagenda blijven staan, zoals duidelijk naar voren komt uit het debat over het Europese onderzoeksgebied. Al het recente O&O- en innovatiebeleid vraagt om actuele, geharmoniseerde gegevens. Over de verkrijging daarvan moet met de lidstaten worden onderhandeld en de gegevens moeten door Eurostat worden gecoördineerd. Voor de jaarlijkse bijwerkingen van de indicatoren voor beide initiatieven zijn frequentere enquêtes in de lidstaten nodig, alsmede verbetering van de kwaliteit. Teneinde beleidsvormers de benodigde gegevens te kunnen verstrekken om de effectiviteit van verwant communautair beleid te beoordelen moet de mogelijkheid worden ontwikkeld statistieken inzake de menselijke hulpbronnen op het gebied van wetenschap en technologie naar geslacht uit te splitsen. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zullen de werkzaamheden vooral zijn gericht op: Statistisch onderzoek Implicaties voor de statistiek De Gemeenschap bevordert, als onderdeel van haar O&O-beleid, onderzoeksactiviteiten ter ondersteuning van haar eigen beleid. In verschillende kaderprogramma's (en in de voorbereidende documenten voor het 6e kaderprogramma) is aangegeven dat op communautair niveau O&O-activiteiten zullen worden ontplooid op het gebied van de officiële statistieken. Het toegenomen gebruik van statistiek voor de politieke besluitvorming aan het eind van de jaren negentig heeft geleid tot vraag naar nauwkeuriger en beter vergelijkbare statistieken, met name naar kortetermijnindicatoren om de ontwikkeling van de interne markt en de Monetaire Unie te volgen. De geplande uitbreiding van de Europese Unie versterkt deze behoefte aan snel toegankelijke informatie nog eens. Parallel hieraan biedt de technologie nieuwe mogelijkheden voor het verzamelen van gegevens en het verspreiden van statistieken. Tegelijkertijd klagen respondenten (ondernemingen en individuele personen) over de belasting die de beantwoording van enquêtes betekent, en vragen zij deze belasting te verminderen door verdergaande automatisering en een beter gebruik van de bestaande informatie. Statistisch O&O heeft een belangrijke Europese dimensie, aangezien de productie van statistieken internationaal van aard is, daar er maar weinig lidstaten zijn die zich dit zelf kunnen veroorloven. In combinatie met de toenemende nadruk op kosten-batenanalyses voor de geproduceerde statistieken brengt dit nieuwe eisen voor de productie van Europese statistieken met zich mee. De EU&nbhy;statistici moeten daarom opnieuw nadenken over de procedures die worden gebruikt voor het verzamelen van gegevens en voor het samenstellen van statistieken over steeds meer onderwerpen. Deze eisen onderstrepen het belang van het gebruik van de bestaande gegevensbronnen voor de productie van statistieken ten behoeve van grondiger statistische analyses. Dit betekent dat er methoden en instrumenten moeten worden ontwikkeld ter ondersteuning van het gecombineerd gebruik van gegevens (bv. van administratieve gegevens en steekproefenquêtes of van kwartaal&nbhy; en maandstatistieken en structuurstatistieken). Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zullen de werkzaamheden vooral zijn gericht op: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XVIII ONDERZOEK EN TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 22 Statistisch onderzoek en methodologie 73 Wetenschap en technologie Andere belangrijke werkthema's 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 49 Informatiemaatschappij TITEL XIX MILIEU Implicaties voor de statistiek Het voornaamste doel van de milieustatistiek is een doeltreffend instrument te verschaffen voor de uitvoering en evaluatie van het milieubeleid van de Europese Unie. De belangrijkste prioriteiten op milieugebied worden bestreken door het Zesde milieuactieprogramma, de Strategie voor duurzame ontwikkeling en de Strategie van Cardiff om het milieu in andere beleidsterreinen te integreren. In het voorstel voor het zesde milieuactieprogramma "Milieu 2010: Onze toekomst, onze keuze" van de Europese Commissie zijn de prioritaire gebieden voor de milieustatistiek vastgesteld. Het nieuwe programma geeft vier belangrijke beleidsterreinen aan: klimaatverandering, natuur en biodiversiteit, milieu, gezondheid en kwaliteit van het bestaan, natuurlijke hulpbronnen en afval. Het programma onderstreept de noodzaak verder te gaan met de integratie van het milieubeleid in alle relevante beleidsterreinen, en ervoor te zorgen dat de burger betere en meer toegankelijke milieu-informatie krijgt. Daarnaast moet een meer milieubewuste houding tegenover bodemgebruik worden ontwikkeld. De Europese Raad van Gotenburg in juni 2001 heeft een EU-strategie voor duurzame ontwikkeling vastgesteld. Deze bouwt voort op vier thema's (klimaatverandering, vervoer, gezondheid en natuurlijke hulpbronnen) en zal jaarlijks worden geëvalueerd. De strategie zal grote invloed hebben op de behoefte aan milieugerelateerde statistieken, maar het duurzaamheidaspect zal ook gevolgen hebben voor de sociale en economische statistiek. Om de vorderingen te meten zal de duurzame ontwikkeling worden opgenomen in de lijst van structuurindicatoren voor het syntheseverslag, en zal vanaf 2002 ieder jaar bij de in het voorjaar gehouden Europese Raad verslag worden uitgebracht. De Raad van Gotenburg vroeg ook om een strategie inzake de externe dimensie van de duurzame ontwikkeling; een allesomvattende agenda zal naar verwachting worden goedgekeurd met het oog op de mondiale top van de VN over duurzame ontwikkeling. Wat het milieugedeelte van het statistisch programma betreft, brengen het actieprogramma en de strategie voor duurzame ontwikkeling beide met zich mee dat de huidige werkgebieden worden gehandhaafd, maar ook dat deze moeten worden uitgebreid en aangepast. Het statistisch programma zal vooral gericht blijven op statistieken die nauw samenhangen met sociaal-economische statistieken, zoals milieudruk van menselijke activiteiten en de reacties daarop van de vertegenwoordigers van de maatschappij. Er zal nog meer werk moeten worden verricht om de wisselwerking tussen sociale, economische en milieuontwikkelingen in statistieken te beschrijven. Het programma is zo opgezet, dat het tezamen met de informatie van het Europees Milieuagentschap voorziet in de behoeften aan statistieken. De werkgebieden zullen elkaar ook in de komende jaren aanvullen. Een cruciale factor voor duurzame ontwikkeling is de integratie van milieuaspecten in andere beleidsterreinen, maar in slechts drie van de negen sectoren (vervoer, landbouw en energie) is er belangrijke vooruitgang geboekt. De werkzaamheden op het gebied van de volledige harmonisering van de milieucomponent van de communautaire statistiek met de relevante sociaal&nbhy;economische statistieken worden voortgezet, zodat deze als instrument voor een dergelijk geïntegreerd beleid kan dienen. De afgelopen jaren is aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de opstelling van enkele statistieken terzake. Soortgelijke acties zullen ook voor andere beleidsterreinen nodig zijn.Er moet ook veel belang worden toegekend aan de indicatoren van de biodiversiteit, gebruik van hulpbronnen en hulpbronnenintensiteit en toxische chemische stoffen en hun gevolgen voor de volksgezondheid. De bodemgebruikstatistieken zullen worden verbeterd met behulp van landschapsstatistieken. Visserijstatistieken zullen van belang zijn om de ontwikkeling van deze schaarse bron te laten zien (zie titel II). Geaggregeerde indicatoren die gebruikmaken van productie- en handelsstatistieken en andere bronnen kunnen een bijdrage leveren aan de beschrijving van de afhankelijkheid van de maatschappij van chemische stoffen. Ook aan de sociale statistieken moet een milieucomponent worden toegevoegd om de consumptiepatronen en mogelijke gezondheidseffecten van vervuiling en van het gebruik van chemische stoffen weer te geven. Een belangrijke taak is de implementatie van het voorstel voor een verordening voor afvalstatistieken. Ook voor nieuw beleid dat afval koppelt aan grondstoffenbeheer zijn statistische acties nodig om materiaalstromen, gebruik van hulpbronnen, afvalstoffen, hergebruik en eco-efficiëntie op een consistente manier te beschrijven. Voor de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water is statistische ondersteuning en een betere harmonisatie van de waterstatistieken nodig. Een betere rechtsgrond voor dergelijke statistieken is essentieel. Statistische ondersteuning voor de uitvoering van de IPPC-richtlijn (Geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging) is nodig om de vergelijkbaarheid met bedrijfsstatistieken te garanderen. Een heroverweging van de rapportageverplichtingen en de coördinatie tussen de statistische en nalevingrapportage zal een belangrijke taak zijn. Daarnaast zijn milieurekeningen ontwikkeld die zijn gekoppeld aan de nationale rekeningen. Deze rekeningen vormen een essentiële basis voor milieuanalyse en voor de ontwikkeling van uitgebreidere modellen voor de wisselwerking tussen economie en milieu. Ze zullen verder worden aangepast en uitgebreid, zodat ze als essentieel statistisch instrument voor de analyse van duurzame ontwikkeling kunnen dienen. Samenvatting Gedurende de komende vijf jaar zullen de werkzaamheden vooral zijn gericht op: - Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XIX MILIEU Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 45 Energie 65 Dierlijke productie 70 Duurzame ontwikkeling 71 Milieustatistiek 74 Geografische en lokale informatie Andere belangrijke werkthema's 35 Gezondheid en veiligheid 39 Consumentenbescherming 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 48 Vervoer 50 Toerisme 61 Bodemgebruik en landschap 62 Landbouwstructuren 64 Plantaardige productie 67 Coördinatie en hervorming landbouwstatistiek 68 Bosbouwstatistiek 69 Visserijstatistiek 72 Regionale statistieken TITEL XX ONTWIKKELINGSSAMENWERKING (en andere externe acties) Implicaties voor de statistiek De algemene doelstelling is het beleid van de EU op het punt van de buitenlandse betrekkingen te ondersteunen door middel van passende, gerichte statistische technische bijstand teneinde de statistische capaciteit in de landen die steun van de EU genieten, te versterken. In de toekomstige strategie wordt echter de noodzaak van aanpassing in verband met de veranderende beleidscontext van de EU erkend. Weerspiegeling van het EU-beleid in activiteiten op het gebied van de statistische samenwerking De belangrijkste beleidsverandering is de toegenomen en expliciete aandacht voor armoedebestrijding in het ontwikkelingsbeleid van de EG, met name voor de ACS-landen. Bij de statistische samenwerking zal daarom ook meer nadruk worden gelegd op versterking van de meting van en het toezicht op armoede; dit betekent vooral een toename van de activiteiten op het gebied van de sociale statistiek. Tevens zullen technisch advies en technische bijstand worden gegeven aan het DG Ontwikkeling, het DG Buitenlandse betrekkingen en EuropeAid bij het meten van de gevolgen van de ontwikkelingsprogramma's van de EG op de armoede. Regionale integratie zal in het programma aandacht blijven krijgen; dit weerspiegelt de toegenomen activiteiten van de landen zelf om hun regionale structuren te versterken. Enkele gebieden waar steun wordt verleend, zijn multilateraal toezicht, verbetering van de nationale rekeningen, prijsstatistieken, landbouwstatistiek, statistiek van de buitenlandse handel, bedrijfsstatistieken, statistische opleiding enz. Met de twaalf partnerlanden in het Middellandse-Zeegebied zal de institutionele en interinstitutionele versterking van de nationale statistische systemen het belangrijkste doel vormen. De statistische harmonisatie en de productie en verbeterde toegankelijkheid van gegevens voor gebruikers zullen worden ondersteund teneinde een solide basis te bieden voor de politieke besluitvorming en goed bestuur. Naast sociaal-economische statistieken zijn ook migratie, toerisme en milieu prioritaire gebieden. De statistische samenwerking tussen de EU- en de NOS-landen is gericht op ondersteuning van en toezicht op de economische samenwerking en het hervormingsproces, alsmede op bevordering van de markteconomie. De vraag is het grootst op het gebied van de economische statistieken en statistiek van de buitenlandse handel. Eurostat zal zijn inspanningen om de coördinatie binnen de donorgemeenschap (d.w.z. bilaterale en multilaterale donoren) te verbeteren voortzetten en versterken. Het zal dan ook steun verlenen aan de werkzaamheden, in het bijzonder in het kader van de OESO/DAC, de VN en de Wereldbank, ter beoordeling van de gevolgen van de ontwikkelingssamenwerking voor het bereiken van de "Millennium Development Goals", die tijdens de millenniumtop van de VN in 2000 werden goedgekeurd. Als zodanig zal Eurostat een actieve rol spelen in het initiatief PARIS 21 en op de Balkan. Met name de technische samenwerkingsactiviteiten zullen het belang van gebruikersgerichtheid onderstrepen en de waarde van meerjarenprogramma's propageren. Er zullen innovatieve werkzaamheden worden ontplooid die zijn gericht op de ontwikkeling van benaderingen en methoden voor de meting en bewaking van de mensenrechten en goed bestuur. Samenvatting Gedurende de looptijd van dit programma zullen de werkzaamheden vooral zijn gericht op: Behoeften voor het beleid en Eurostat-output Verdragstitel Werkthema's Eurostat TITEL XX ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Voornaamste werkthema's voor dit beleidsterrein 21 Statistische samenwerking met andere derde landen BIJLAGE 2 VIJFJARENPROGRAMMA VOOR DE STATISTIEK: WERKTHEMA'S VAN EUROSTAT Hoofdstuk (Activiteit) Thema (Actie) I. Ondersteuning voor statistische output, technische infrastructuur 10 Kwaliteitsbeheer en evaluatie 11 Classificaties 12 Statistische opleiding 13 IT-infrastructuren en -diensten voor Eurostat 14 IT-normalisatie en samenwerkingsinfrastructuren voor het ESS 15 Referentiedata- en metadatabestanden 16 Informatie 17 Verspreiding 18 Statistische coördinatie 19 Statistische samenwerking met de kandidaat-lidstaten 21 Statistische samenwerking met andere derde landen 22 Statistisch onderzoek en methodologie 25 Gegevensbeveiliging en statistische vertrouwelijkheid II. Sociale en bevolkingsstatistiek 31 Bevolking 32 Arbeidsmarkt 33 Onderwijs 34 Cultuur 35 Gezondheid en veiligheid 36 Inkomensverdeling en levensomstandigheden 37 Sociale bescherming 38 Overige werkzaamheden op het gebied van sociale en bevolkingsstatistieken 39 Consumentenbescherming III Economische statistiek III A Macro-economische statistiek 40 Economische jaarrekeningen 41 Kwartaalrekeningen 42 Financiële rekeningen 43 Toezicht op de eigen middelen 55 Prijzen 57 Statistieken voor conjunctuuranalyse III B Bedrijfsstatistieken 44 Statistieken inzake de economische activiteit van ondernemingen 45 Energie 48 Vervoer 49 Informatiemaatschappij 50 Toerisme 51 Ondernemingsregisters III C Monetaire, financiële, handels- en betalingsbalansstatistiek 52 Geld en financiën 53 Goederenhandel 54 Dienstenhandel en betalingsbalans IV Landbouw, bosbouw en visserij 61 Bodemgebruik en landschap 62 Landbouwstructuren 63 Agromonetaire statistieken 64 Plantaardige productie 65 Dierlijke productie 66 Statistieken agro-industrie 67 Coördinatie en hervorming landbouwstatistiek 68 Bosbouwstatistiek 69 Visserijstatistiek V Meer dan één terrein omvattende statistieken 70 Duurzame ontwikkeling 71 Milieustatistiek 72 Regionale statistieken 73 Wetenschap en technologie 74 Geografische en lokale informatie VI Middelen en beheer 91 Internationale en interinstitutionele betrekkingen 92 Beheer en statistische programma's 93 Beheer van personele middelen 94 Beheer van financiële middelen 95 Beheer van rechtsgrondslagen 96 Boekhoudkundige controle 97 Algemeen beheer 99 Gedecentraliseerd beheer De tekst wordt goedgekeurd met de volgende wijzigingen: Wetgevingsresolutie>\*MERGEFORMATWetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot straffen op het gebied van de illegale drugshandel ( COM(2001) 259 – C5&nbhy;0359/2001 – 2001/0114(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2001) 259 ) (2) , – geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag (C5&nbhy;0359/2001), – gelet op artikel 106 en op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (A5&nbhy;0460/2001), - gezien het tweede verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken ( A5-0123/2002 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gelet op de jaarrekening en financiële balans van ontvangsten en uitgaven betreffende de begroting voor het begrotingsjaar 2000 (SEC(2001) 530 – C5-0240/2001, C5-0241/2001, C5-0242/2001, C5-0243/2001, C5-0244/2001), – gelet op het jaarverslag van de Rekenkamer voor het begrotingsjaar 2000 en de antwoorden daarop van de instellingen (C5-0617/2001) (1) , – gelet op de verklaring inzake de betrouwbaarheid van de rekeningen en de regelmatigheid en de wettigheid van de onderliggende verrichtingen, die door de Europese Rekenkamer overeenkomstig artikel 248 van het EG-Verdrag werd overgelegd (C5-0617/2001), – gelet op de aanbeveling van de Raad van 5 maart 2002 (C5-0124/2002), – gelet op artikel 272, lid 10 en artikel 275 van het EG-Verdrag, – gelet op artikel 22, leden 2 en 3 van het Financieel Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole (A5&nbhy;0094/2002), – gezien het tweede verslag van de Commissie begrotingscontrole (A5&nbhy;0113/2002), A. overwegende dat het de taak van het Parlement is om toe te zien op het doelmatig gebruik van de begroting van de Europese Unie op grond van verslagen van de Rekenkamer; dat deze controle ook een evaluatie moet inhouden van de wijze waarop het geld van de belastingbetalers wordt besteed en van de doelmatigheid en het effect van de communautaire begroting bij de uitvoering van de beleidsvormen en doelstellingen, zoals die zijn vastgelegd in de Verdragen en de daarvan afgeleide wetgeving, B. overwegende dat het begrip "rendement" van essentiële betekenis is bij de beoordeling van de prestaties van alle instellingen van de EU, C. overwegende dat het Parlement op 4 april 2001 een resolutie heeft aangenomen over het uitstel van het besluit tot het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1999 - Afdeling VI - Deel A - Economisch en Sociaal Comité (2) , nadat het met betrekking tot de begrotingsjaren 1996, 1997 en 1998 gelijkaardige besluiten had genomen, D. overwegende dat het Verdrag van Nice de omschrijving van de leden van het Economisch en Sociaal Comité (ESC) in dier voege heeft gewijzigd, dat dit, wanneer het Verdrag van Nice wordt geratificeerd, in de toekomst zal bestaan uit "vertegenwoordigers van de verschillende economische en sociale geledingen van de georganiseerde civiele samenleving" (art. 257 van het EG-Verdrag) en dat ten aanzien van het Comité van de regio's (CvdR) expliciet wordt verklaard dat de leden in een regionaal of lokaal lichaam gekozen moeten zijn of politieke verantwoording schuldig moeten zijn aan een gekozen vergadering(art. 263 van het EG-Verdrag), E. overwegende dat het Parlement zich in zijn resolutie van 31 mei 2001 over het Verdrag van Nice en de toekomst van de Europese Unie (3) (par. 24) tevreden heeft getoond over de bepalingen met betrekking tot het ESC, "waardoor de vertegenwoordiging van de verschillende sectoren van de samenleving wordt verdiept" evenals over de bepalingen met betrekking tot het CvdR, "die tot een versterking van de democratische legitimiteit van diens leden is leiden", F. overwegende dat in Verordening (EG, EGKS, Euratom) nr. 2673/1999 van 13 december 1999 tot wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen (4) , welke met ingang van 1 januari 2000 in werking is getreden, wordt verklaard dat de begroting van de ombudsman in de toekomst een onafhankelijke afdeling (Afdeling VIII) binnen de algemene begroting van de Europese Unie zou moeten vormen, G. overwegende dat de ombudsman uit hoofde van artikel 22, lid 5 van het Financieel Reglement voor de doelstellingen van het Financieel Reglement als een instelling van de Europese Gemeenschappen moet worden beschouwd, H. overwegende dat de Ombudsman weliswaar door het Europees Parlement wordt aangesteld, maar dat hij voor de uitvoering van zijn taken totaal onafhankelijk is en sedert 2000 over volledige budgettaire autonomie beschikt, hetgeen een afzonderlijk besluit, inzake het verlenen van kwijting aan de Secretaris-generaal van het Europees Parlement, Algemene kwesties die alle instellingen betreffen 1. neemt kennis van de opmerkingen van de Rekenkamer (paragraaf 7.3 van het Jaarverslag) dat vanwege de algemene aanpak van de instellingen door de analyse van het begrotingsbeheer aan de lezers geen informatie verstrekt wordt over de belangrijkste kenmerken van de uitgaven van het betrokken jaar; is het met de Rekenkamer eens dat de instellingen in de toekomst een ruimer opgezette analyse moeten verstrekken, waarbij de nadruk wordt gelegd op de voornaamste tendensen in de uitgaven en de belangrijkste kapitaalkwesties, en waarin ook de belangrijkste maatregelen worden beschreven die genomen zijn om te bezuinigen en de efficiency te verhogen; 2. onderschrijft de aanbeveling van de Rekenkamer (paragraaf 7.66) dat de instellingen in Brussel de mogelijkheid moeten verkennen om een gezamenlijke structuur op te richten die zich bezighoudt met de verschillende financiële en technische aspecten van gebouwenkwesties; verzoekt de instellingen met klem hun inspanningen voort te zetten om ook in Luxemburg een gezamenlijke structuur te creëren; 3. verzoekt alle instellingen gevolg te geven aan de aanbevelingen van de Rekenkamer (paragraaf 7.35) en veranderingen aan te brengen in de wijze waarop zij hun begroting opstellen, teneinde onderscheid te maken tussen huur, aankoopkosten en andere vormen van uitgaven, zoals huurkoopcontracten met een koopoptie; 4. wijst erop dat in de tweede alinea van artikel 24 van het Financieel Reglement wordt bepaald, dat elke financieel controleur een jaarverslag over zijn werkzaamheden moet opstellen; wenst dat elk van deze jaarverslagen die bij de onderscheiden instellingen worden opgesteld ten spoedigste aan de Commissie begrotingscontrole van het Parlement wordt toegezonden, zodat hiermee bij de voorbereiding van het volgende kwijtingsbesluit rekening kan worden gehouden; 5. wijst erop dat in artikel 24 bis, lid 4 van het Financieel Reglement wordt bepaald, dat elke interne auditor aan zijn instelling jaarlijks verslag moet uitbrengen over de interne audit; wenst dat deze verslagen worden toegezonden aan de Commissie begrotingscontrole van het Parlement, zodat die commissie deze kan meenemen in haar beoordelingen in de context van de kwijting; 6. wijst erop dat in de achtste alinea van artikel 24 van het Financieel Reglement met betrekking tot de financieel controleurs wordt bepaald dat "maatregelen inzake hun aanstelling, bevordering, disciplinaire sancties, overplaatsingen en de verschillende wijzen waarop het dienstverband kan worden onderbroken of beëindigd, worden genomen bij met redenen omklede beslissingen die ter informatie aan het Parlement, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer worden medegedeeld"; dringt erop aan dat al deze documentatie aan de Commissie begrotingscontrole van het Parlement in de context van haar verantwoordelijkheden op het gebied van de kwijting wordt toegezonden; Afdeling II – Raad 7. neemt kennis van het antwoord van de voorzitter van het Comité van permanente vertegenwoordigers van 25 januari 2002 op de vragenlijst die de Commissie begrotingscontrole op 6 december 2001 had toegestuurd, alsook van de later binnengekomen aanvullende informatie; 8. is tevreden met de antwoorden van de Raad op de vragen over de begrotingsaspecten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid; wijst erop dat een aanzienlijk deel van de begroting van de Raad wordt besteed aan activiteiten op het gebied van buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en justitie en binnenlandse zaken, maar dat de uitgaven op deze gebieden momenteel niet zo strikt worden gecontroleerd als de huishoudelijke en de beleidsuitgaven van de andere instellingen; 9. is het ermee eens dat het Europees Parlement en de Raad in het verleden de uitvoering van elkaars afdelingen van de begroting niet hebben onderzocht; is van oordeel dat, gezien het feit dat uitgaven op het gebied van buitenlandse zaken, veiligheid en defensie en van justitie en binnenlandse zaken, die uit de huishoudelijke begroting van de Raad worden gefinancierd, steeds meer de vorm aannemen van beleidsuitgaven, duidelijkheid moet worden geschapen in deze regeling, teneinde te komen tot een helder onderscheid tussen de traditionele huishoudelijke uitgaven en acties met betrekking tot nieuwe beleidsterreinen; Afdeling IV - Hof van Justitie 10. is ingenomen met het feit dat in de balans voor de eerste maal ook de waarde is opgenomen van de gebouwen waarvan het Hof van Justitie gebruik maakt onder een huurkoopcontract met koopoptie; 11. neemt met tevredenheid kennis van het antwoord van het Hof van Justitie dat bij de opstelling van de balans voor het begrotingsjaar 2001 de netto boekhoudkundige waarde zal worden aangepast om rekening te houden met de overwaardering van deze gebouwen (onjuiste berekening van de afschrijvingen), een probleem waarop de Rekenkamer de aandacht heeft gevestigd (paragraaf 7.13); 12. neemt kennis van de bevinding van de Rekenkamer (paragraaf 7.14) dat de betrouwbaarheid van de waarde van de andere tastbare vaste activa op de balans, in totaal 9,8 miljoen euro, niet kan worden gegarandeerd; wijst erop dat het Hof van Justitie in zijn antwoorden op dit punt ingaat; 13. vestigt de aandacht op een klaarblijkelijke tegenstelling tussen de verklaring van de Rekenkamer (paragraaf 7.14) dat het Hof van Justitie het nieuwe systeem voor het beheer van de inventaris nog niet heeft uitgevoerd of nog geen volledige inventaris heeft opgesteld en de antwoorden die het Hof van Justitie heeft gegeven op de vragen die in het jaarverslag voor 2000 werden gesteld en op de vragenlijst die het Hof van de Commissie begrotingscontrole had ontvangen; 14. merkt evenwel op dat in de antwoorden van het Hof van Justitie wordt verwezen naar inconsistenties tussen de fysieke inventaris en de gegevens die zijn opgenomen in het nieuwe computersysteem; 15. verzoekt het Hof van Justitie om omwille van de duidelijkheid uiterlijk op 1 juli 2002 aan de Commissie begrotingscontrole een volledig verslag voor te leggen waarin de huidige situatie met betrekking tot het inventarisbeheersysteem wordt uiteengezet; 16. herinnert eraan dat het Parlement in het kader van de kwijtingsprocedure voor 1999 het speciaal verslag 5/2000 van de Rekenkamer (5) over de gebouwenuitgaven van het Hof van Justitie onder de loep had genomen (zie paragraaf 20 van het speciaal verslag) en daarbij het verzoek gedaan had om in kennis te worden gesteld van de conclusies van de deskundige die door het Parlement en de Luxemburgse autoriteiten gezamenlijk was aangewezen, en wel op tijd voor de eerste lezing van de ontwerpbegroting voor 2002; 17. merkt op dat uit paragraaf 7.67 van het jaarverslag van de Rekenkamer blijkt dat er in juni 2001 pas een begin was gemaakt met dit onderzoek naar onregelmatigheden bij de facturering (6) en dat het Hof van Justitie verwacht dat dit onderzoek in de eerste helft van 2002 zal worden voltooid; 18. verzoekt het Hof van Justitie het verslag van de deskundige over de onregelmatigheden bij de facturering aan de Commissie begrotingscontrole op te sturen, zodra dit beschikbaar zal zijn, tezamen met het afzonderlijke verslag van de deskundige, waarin uitgavenposten worden vermeld die niet in de uiteindelijke rekeningen zouden moeten worden opgenomen; 19. merkt op dat de Rekenkamer vijf gevallen heeft gevonden (paragraaf 7.27 van het jaarverslag) waarin de aangevoerde redenen voor het verzoek om een ontheffing van een aanbestedingsprocedure nogal dubieus waren, en dat vier van deze gevallen het Hof van Justitie betroffen, terwijl in één geval (ook het Hof van Justitie betreffende) een levering klaarblijkelijk over diverse contracten moest worden opgesplitst; neemt kennis van de antwoorden van het Hof van Justitie die in alle vijf de gevallen de gevolgde procedures verantwoorden; steunt de aanbeveling van de Rekenkamer (paragraaf 7.30) dat "alle instellingen dezelfde normen moeten hanteren om te besluiten of een gepland contract voor de levering van diensten of goederen binnen het toepassingsgebied van de Richtlijnen 92/50/EEG en 93/36/EEG betreffende leveringen aan de overheid vallen"; 20. stelt vast dat de termijnen voor een uitspraak door het Hof van Justitie steeds langer worden en dat het aantal lopende zaken almaar toeneemt; verzoekt het Hof van Justitie en de Rekenkamer de oorzaken van deze fenomenen grondiger te analyseren om met name een onderscheid te kunnen maken tussen wat toe te schrijven is aan de rechtspraakprocedures waarin het Verdrag voorziet, de administratieve tekortkomingen die kunnen worden weggewerkt en het tekort aan personeel en uitrusting; Afdeling V - Rekenkamer 21. neemt kennis van het verslag (7) van de onafhankelijke boekhoudkundig controleur (KPMG Audit, Luxemburg) over de rekeningen van de Rekenkamer voor het begrotingsjaar 2000; 22. wijst erop dat de Rekenkamer één enkele betrouwbaarheidsverklaring verstrekt die, overeenkomstig artikel 248, lid 1 van het Verdrag, gebaseerd is op de geconsolideerde rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap, maar dat deze verklaring opmerkingen bevat aangaande de wettigheid en regelmatigheid van de door individuele instellingen uitgevoerde transacties (paragraaf 7.6); verzoekt de Rekenkamer om, in het belang van een grotere duidelijkheid, de mogelijkheid te onderzoeken om in haar volgende jaarverslag een afzonderlijke betrouwbaarheidsverklaring uit te geven voor elk der instellingen; 23. is verheugd dat het Verdrag van Nice aan artikel 248, lid 1 van het Verdrag een bepaling heeft toegevoegd die ervoor zorgt dat aan de betrouwbaarheidsverklaring " specifieke beoordelingen kunnen worden toegevoegd voor ieder belangrijk werkterrein van de Gemeenschap"; 24. verzoekt de Rekenkamer de betrouwbaarheidsverklaring om te vormen tot een instrument dat de kwijtings- en begrotingsautoriteiten in staat stelt de vorderingen inzake financieel beheer en de controle in de tijd te vergelijken en te volgen, bij voorkeur aan de hand van gekwantificeerde gegevens; 25. verzoekt de Rekenkamer met klem met de Commissie een gemeenschappelijke methode overeen te komen om foutenpercentages per directoraat-generaal of per categorie uitgaven te berekenen; suggereert dat de Rekenkamer gebruik maakt van gegevens van de lidstaten die het resultaat zijn van verplichte controles in de landbouw en bij de Structuurfondsen, om zo de bemonstering te verruimen; verwacht dat de Rekenkamer in de context van de kwijting 2001 een globaal foutenpercentage en foutenpercentages per directoraat-generaal of per categorie uitgaven publiceert; 26. wijst op het verzoek van het Parlement om de namen bekend te maken van bepaalde lidstaten, waarvan is ontdekt of wordt vermoed dat zij tekort zijn geschoten bij de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie, en is in dat verband ingenomen met het feit dat in het jaarverslag voor 2000 en de in dat jaar gepubliceerde buitengewone verslagen diverse individuele lidstaten met name worden genoemd; betreurt echter dat de Rekenkamer het niet passend acht (8) om de individuele fouten van elk der lidstaten op een voor de lezer toegankelijke manier op te nemen in een bijlage bij het jaarverslag; 27. is tevreden met de prioriteit die door de Rekenkamer wordt gegeven aan de verbetering van de presentatie van de auditopmerkingen in haar verslagen, zodat deze voor de lezer toegankelijker worden doordat er meer gebruik wordt gemaakt van informatieve hoofdstuktitels en duidelijker geformuleerde aanbevelingen; wil echter eerst nog afwachten welke maatregelen er in dit geval worden genomen, voordat het een oordeel zal uitspreken over deze praktijk; Verzoeken aan de Rekenkamer 28. merkt op dat de leden van de Rekenkamer, op grond van hun gedragscode, bij het aanvaarden van hun functie een formulier invullen, dat informatie bevat over hun financiële belangen en activa, hetwelk vervolgens wordt voorgelegd aan de voorzitter van de Rekenkamer; is van mening dat deze verklaringen, evenals die van de leden van het Europees Parlement en van de Commissie, op het Internet zouden moeten worden gepubliceerd, overeenkomstig het verzoek dat het Parlement gedaan heeft in paragraaf 18 van zijn besluit van 4 april 2001 waarbij kwijting wordt verleend voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie van het begrotingsjaar 1999: Afdeling IV - Hof van Justitie, Afdeling V - Rekenkamer, Afdeling VI - Deel B - Comité van de regio's (9) ; verzoekt de Rekenkamer, in de samenstelling die zij zal hebben na de nieuwe benoemingen met ingang van 1 januari 2002, een formeel besluit over deze kwestie te nemen en de Commissie begrotingscontrole uiterlijk op 1 juli 2002 hiervan schriftelijk in kennis te stellen; 29. verzoekt de Rekenkamer in haar werkprogramma voor 2003 een tijdschema op te nemen voor de vervroegde voltooiing van haar speciale verslagen; 30. herinnert aan zijn verzoek in paragraaf 19 van voornoemd besluit van 4 april 2001 aan de Rekenkamer om haar boekhoudkundige controleactiviteiten uit te breiden tot de Raad, waardoor het Parlement de mogelijkheid zal krijgen om desgewenst in het kader van de kwijtingsprocedure opmerkingen te maken over de uitvoering van de begroting van deze instelling; 31. merkt met tevredenheid op dat er in het jaarverslag 2000 opmerkingen vervat zijn die de Raad betreffen (dienstreiskosten, opneming van de afschrijving van gebouwen op de balans) en dat de Raad ermee ingestemd heeft hierop antwoord te geven (paragrafen 7.2 en 7.12); Afdeling VI - Economisch en Sociaal Comité (ESC) Rendement 32. benadrukt dat het Parlement een verantwoordelijkheid heeft om ervoor te zorgen dat de belangen van de Europese belastingbetaler worden gerespecteerd en dat deze waar voor zijn geld krijgt; 33. onderstreept dat in de afgelopen jaren de standpunten van sommige in het ESC vertegenwoordigde organisaties steeds meer via het Europees Parlement gestuurd zijn ; 34. merkt op dat het Sociaal Protocol, dat voor het eerst genoemd werd in het Verdrag van Maastricht en later werd opgenomen in het sociale hoofdstuk van het Verdrag van Amsterdam (art. 138), bepaalt dat de sociale partners geraadpleegd moeten worden bij de formulering van het beleid; 35. wijst erop dat het ESC over de formulering van het beleid alleen kan worden geraadpleegd en dat het aanbevelingen kan doen, maar dat het daarentegen de sociale dialoog is die tot bindende wetgeving kan leiden; 36. heeft enerzijds begrip voor de kritiek van de sociale partners over de gebrekkige middelen die hun voor de sociale dialoog ter beschikking staan en merkt anderzijds op dat de definitieve begroting van het ESC in 2000 80 976 436 euro bedroeg en dat verwacht wordt dat de jaarlijkse uitgaven tengevolge van de uitbreiding zullen stijgen tot 99,6 miljoen euro in 2004 (10) (hoewel een deel ervan betrekking heeft op gemeenschappelijke kosten met het CvdR); 37. merkt op dat dit de eerste maal is dat het Parlement de gelegenheid had om te evalueren of het ESC waar voor zijn geld biedt sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam en het op gang komen van de sociale dialoog; 38. erkent dat het ESC kan fungeren als forum voor belangengroepen die anders in EU-context hun stem niet zouden kunnen laten horen; 39. is van mening dat er werkelijke vragen met betrekking tot het begrip "waar voor zijn geld" rijzen bij het functioneren van zowel het ESC als de sociale dialoog; 40. wijst erop dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de benoeming van de leden van het ESC; verzoekt de lidstaten met het oog op de hernieuwing van de leden van het ESC, hun vertegenwoordiging in het ESC grondig te onderzoeken; 41. is van oordeel dat de leden van het ESC hun inspanningen moeten opdrijven om ervoor te zorgen dat informatie over de werkzaamheden van het ESC de basis bereikt, bijv. de vakbondsmensen in de lidstaten; 42. dringt er bij het ESC op aan zijn inspanningen inzake modernisering voort te zetten; 43. verzoekt het ESC zijn inspanningen te verdubbelen om een zo groot mogelijk netwerk van nationale contacten te raadplegen om de zichtbaarheid van het ESC te vergroten; 44. verzoekt de Commissie zich opnieuw te beraden over de doelmatigheid en de functie van het ESC in het licht van de 300 adviesinstanties en -comités die zich inmiddels rondom de Commissie hebben geformeerd, teneinde overlapping en dubbel werk te voorkomen; OLAF-verslag 45. wijst erop dat het Parlement in de kwijtingsprocedures van vorige jaren besloten heeft zijn besluit ten aanzien van het ESC voor de begrotingsjaren 1996, 1997, 1998 en 1999 uit te stellen in afwachting van opheldering over onregelmatigheden met betrekking tot de betaling van de reiskostenvergoedingen van de leden in 1995-1996; 46. vestigt de aandacht op paragraaf 2 van zijn resolutie van 7 oktober 1998 ter kennisgeving aan het Economisch en Sociaal Comité van de redenen voor het uitstel van het besluit tot het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1996 - Afdeling VI - Deel A - Economisch en Sociaal comité (11) de kwijtingsprocedure voor 1996, waarin het Parlement verlangde dat de kwestie zou worden verwezen naar de Rekenkamer en de UCLAF: 47. merkt op dat naar aanleiding van de voornoemde resolutie van 7 oktober 1998: 48. betreurt het evenwel dat OLAF niet bereid was een kopie van het eindverslag ter beschikking te stellen aan de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole; 49. merkt op dat, overeenkomstig zijn standaardprocedure, OLAF zijn verslag aan het ESC heeft doen toekomen, met dien verstande dat het de taak van het ESC was om het aan het Europees Parlement door te sturen; 50. neemt kennis van de constatering van het comité van toezicht van OLAF (notulen van de vergadering van het comité van toezicht van 15/16 januari 2002), dat OLAF niet in staat is geweest in dit geval adequaat op te treden en dat het door OLAF ingestelde onderzoek over de hele lijn is mislukt; 51. sluit zich aan bij de eis van het comité van toezicht dat de oorzaken van deze mislukking onverbiddelijk aan de kaak moeten worden gesteld en constateert dat er tot dusverre geen geloofwaardige verklaring is gegeven voor het feit: 52. verzoekt het comité van toezicht van OLAF de Commissie begrotingscontrole in kennis te stellen van het resultaat van het verdere onderzoek dat het hiernaar heeft verricht; verlangt dat er een tuchtrechtelijke procedure wordt ingesteld indien de leiding van OLAF concreet de verdenking op zich laat dat zij in dit geval ernstig is tekortgeschoten en dat het optreden van enkele van zijn functionarissen twijfels doet rijzen over hun bekwaamheid als onderzoeker; 53. is van oordeel dat er procedures moeten worden uitgewerkt opdat de bevoegde commissie van het Parlement van OLAF toegang krijgt tot verslagen die van rechtstreekse relevantie zijn voor de kwijtingsprocedure; erkent dat met dergelijke informatie vertrouwelijk moet worden omgesprongen als er nog een gerechtelijk of ander onderzoek aan de gang is; verzoekt OLAF voorstellen te doen voor de wijze waarop dergelijke informatie in toekomstige zaken kan worden gedeeld, zo nodig met inachtneming van passende veiligheidsnormen; 54. bedankt de huidige voorzitter en secretaris-generaal van het ESC voor hun bereidheid om een kopie van het OLAF-verslag beschikbaar te stellen, zij het op vertrouwelijke basis, evenals alle andere documenten waarom de voorzitter en de rapporteur van de Commissie begrotingscontrole hadden verzocht; 55. betreurt dat het OLAF-verslag te lang op zich heeft laten wachten en dat het nu te laat komt om uitvoering te geven aan de aanbevelingen ervan of om over te gaan tot terugvordering van verdere bedragen van leden van het ESC of om disciplinaire maatregelen tegen de betrokken ambtenaren te nemen; 56. merkt op dat de Belgische gerechtelijke autoriteiten in augustus 2001 besloten hebben de kwestie te archiveren zonder verdere maatregelen te nemen, onder meer op grond van het feit dat de aan het licht gebrachte feiten nu zo oud zijn dat zij volgens de Belgische wetgeving verjaard zijn; 57. stelt vast dat uit het verslag blijkt dat er redenen tot ernstige verontrusting bestaan, zoals het in gebreke blijven van OLAF om in haar hoedanigheid van ordonnateurs over te gaan tot onmiddellijke ondervraging van de secretarissen-generaal van het ESC die tijdens de bedoelde periode in functie waren; betreurt het, in het licht van het belang van de onthullingen, dat het verslag niet de mogelijkheid biedt zich volledige zekerheid te vormen over de omvang van de administratieve verantwoordelijkheden; 58. wijst erop dat voor het ESC zelf de keuze openstond om de kwestie te verwijzen naar UCLAF of de Belgische gerechtelijke autoriteiten, toen het in 1996 voor de eerste maal geïnformeerd werd over de resultaten van het onderzoek van de financieel controleur, maar dat het verkoos zulks na te laten; 59. betreurt het dat men zoveel tijd heeft laten verstrijken en dat er door de verantwoordelijke personen binnen het ESC niet te rechter tijd concrete inspanningen zijn ondernomen om in een vroegtijdig stadium verhaal te verschaffen in deze kwestie, ofschoon het duidelijk is dat men op de hoogte was van de ernst van de onregelmatigheden met betrekking tot de uitbetaling van reiskostenvergoedingen in 1995-1996; 60. betreurt het dat OLAF bij de uitvoering van zijn onderzoek gehinderd werd door de onwil van bepaalde luchtvaartmaatschappijen om te bevestigen dat vluchten op bepaalde dagen inderdaad hebben plaatsgevonden op de dagen die door de leden van het ESC waren aangegeven; is van oordeel dat het niet aanvaardbaar is dat legitieme onderzoeken van OLAF op deze wijze worden gedwarsboomd; verzoekt OLAF om voorstellen in te dienen om in de toekomst krachtdadiger op te treden wanneer dit soort gevallen zich nog eens mochten voordoen; 61. erkent dat de leden van het ESC geen andere betaling voor hun activiteiten ontvangen dan de vergoeding van hun reis- en verblijfskosten; 62. merkt ten aanzien van het begrotingsjaar 2000 en de periode tot op heden op dat het ESC is overgegaan tot een omvangrijk moderniseringsprogramma (14) dat bestaat uit: verwacht dat het ESC de komende jaren op de ingeslagen weg voortgaat; 63. constateert dat het ESC heeft nagelaten alles in het werk te stellen om de voor de belastingbetaler ontstane schade te beperken en voorzover mogelijk weer te herstellen, en herinnert er in dit verband aan Afdeling VII - Comité van de regio's (CvdR) 64. merkt naar aanleiding van de antwoorden van het comité van de regio's op het jaarverslag van de Rekenkamer (paragraaf 7.22) op dat het CvdR vaak niet in staat is gebruik te maken van de resultaten van aanbestedingen die door andere instellingen zijn uitgeschreven, ofwel om officiële redenen ofwel omdat de bestekken geen rekening houden met de specifieke behoeften van het Comité; 65. doet een beroep op de grotere instellingen om in het belang van bezuiniging en doelmatigheid in grotere mate gebruik te maken van interinstitutionele aanbestedingen en tijdens de voorbereidingsfase daarvan zoveel mogelijk te garanderen dat voldoende rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van de kleinere instellingen; verzoekt alle instellingen om te onderzoeken of gebruikmaking van aanbestedingsprocedures van andere instellingen op basis van "wederzijdse erkenning" een haalbare optie is; 66. merkt op dat met ingang van 1 januari 2000 de gemeenschappelijke organisatiestructuur met het ESC vervangen werd door een samenwerkingsovereenkomst tussen de beide comités, waarbij in de meeste departementen gezamenlijke operaties worden behouden, maar wel autonomie in de financiële en personeelsafdelingen behouden blijft; verzoekt het CvdR een verslag voor te leggen waarin de budgettaire voordelen worden geëvalueerd van het handhaven van afzonderlijke financiële en personeelsdepartementen voor de beide comités en dit uiterlijk op 1 juli 2002 voor te leggen aan de Commissie begrotingscontrole en de Begrotingscommissie; Gebouwenbeleid (ESC en CvdR) 67. merkt op dat het ESC en het CvdR op 15 december 2000 contracten hebben ondertekend waarbij zij beide een 27-jarig huurkoopcontract sloten met een koopoptie op resp. de gebouwen Belliard en Montoyer; 68. is tevreden met het antwoord (paragraaf 7.33) van het ESC en het CvdR dat de kapitaalwaarde van de gebouwen Montoyer en Belliard zal worden opgenomen in hun balansen voor 2001, tezamen met het reeds betaalde voorschot van 26 miljoen euro; 69. herinnert aan de conclusie van de Rekenkamer (paragraaf 7.68) dat "de comités (ESC en CvdR) bij de overname van en de heronderhandelingen over het contract over het Belliardgebouw, waar voordien het Parlement was gevestigd, in een lastig parket zijn gebracht omdat zij door het Parlement verplicht waren tot overname van dit gebouw waarvoor het Parlement een huurovereenkomst tot 2007 had gesloten"; 70. herinnert eraan dat het in paragraaf 9 van zijn voornoemde resolutie van 4 april 2001 tot uitstel van de verlening van kwijting aan het ESC voor het begrotingsjaar 1999, heeft toegezegd "in de kwijtingsprocedure van het komende jaar een onderzoek te zullen instellen naar de voorwaarden van dit akkoord"; 71. merkt op dat de hoofdlijnen van deze regeling de volgende waren: 72. herinnert eraan dat de voorzitter en rapporteur van de Begrotingscommissie in een brief van 17 oktober 2000 door het ESC en het CvdR ervan in kennis werden gesteld dat de ondertekening van het contract in overeenstemming was met de principes die het Parlement op 28 maart 2000 heeft vastgesteld, toen het zijn goedkeuring hechtte aan de overdracht van 26 miljoen euro bestemd ter financiering van de specifieke functionele behoeften van de beide comités; dat de Begrotingscommissie er daarom geen bezwaar tegen had gemaakt dat de twee comités huurkoopcontracten met een looptijd van 27 jaar ondertekenden voor de gebouwen Belliard en Montoyer; 73. vestigt evenwel de aandacht op de opmerking van de Rekenkamer (paragraaf 7.27(c)) dat het huurcontract ook inrichtingswerkzaamheden omvat waarvoor geen aanbesteding werd aangegaan; merkt op dat in de antwoorden van de beide comités niet op dit punt wordt ingegaan; 74. merkt op dat de beide comités gehoor hebben gegeven aan de suggestie van de Rekenkamer (paragraaf 7.68) om onmiddellijk een begin te maken met heronderhandeling van het contract om zich de optie te verschaffen van een vroegtijdige terugbetaling onder economisch redelijke voorwaarden; merkt echter op dat de eigenaren niet bereid waren aanvaardbare voorwaarden aan te bieden en dat de beide comités daarom de onderhandelingen hebben opgeschort; 75. merkt op dat de op 15 december 2000 ondertekende contracten weliswaar het voordeel bieden dat zij de beide comités voorzien van een modern onderkomen dat aan hun behoeften beantwoordt en dat zij uiteindelijk in volledige eigendom zullen bezitten en dat hierdoor de rekeningen van het Parlement bevrijd worden van de budgettaire lasten van een gebouw waaraan niet langer meer behoefte bestond na de opening van het gebouw D3 (Spinelli-gebouw), waarbij het Belliard-gebouw ongeveer 6 jaar lang leeg heeft gestaan, waarbij echter wel van september 1997 tot eind 2003 of begin 2004 huur zou moeten blijven worden betaald uit de begroting van de Gemeenschap; 76. merkt verder op dat de verhuizing naar het Belliard-gebouw verdere financiële consequenties met zich meebrengt, zoals: 77. merkt op dat de eigenaars, als gevolg van de overname van het Belliard-gebouw door het ESC, een situatie hebben vermeden waarin zij vanaf 2007 in het bezit zouden zijn gekomen van een verouderd gebouw met enige asbestbesmetting (15) , en dat daarom een volledige renovatie vereiste tegen hun eigen kosten om het geschikt te maken voor herverhuring; 78. stemt in met de aanbeveling (paragraaf 7.66) van de Rekenkamer, die door de instellingen in hun antwoorden over het algemeen werd begroet, tot oprichting van een gezamenlijke structuur die belast zal zijn met de technische en financiële aspecten van de gebouwenkwesties van de instellingen van de EU in Brussel en Luxemburg; Afdeling VIII - Ombudsman 79. herinnert eraan dat het Parlement in paragraaf 41 van zijn besluit van 4 april 2001 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1999 Afdeling I - Parlement/Bijlage Ombudsman (16) gewezen heeft op de noodzaak te voorkomen dat een belangrijk deel van de voor de Ombudsman beschikbare kredieten zou worden geannuleerd; 80. merkt op dat bij de uitvoering door de Ombudsman van de begroting 2000 17,52% van de aanvankelijke kredieten werd geannuleerd (1999: 14,46%; 1998: 8,58%), hetgeen een stijgende tendens betekent; herhaalt zijn verzoek aan de Ombudsman om beter gebruik te maken van de door de begrotingsautoriteit aan zijn instelling beschikbaar gestelde middelen; Kwijtingsbesluiten 81. verleent kwijting aan de secretaris-generaal van het Economisch en Sociaal Comité voor de uitvoering van de begroting voor de begrotingsjaren 1996 en 1997; 82. verleent kwijting aan de secretaris-generaal van het Economisch en Sociaal Comité voor de uitvoering van de begroting voor de begrotingsjaren 1998 en 1999; 83. verleent kwijting aan de griffier van het Hof van Justitie, de secretarissen-generaal van de Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's en aan de ombudsman voor de uitvoering van hun begrotingen voor het begrotingsjaar 2000; o o o 84. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's en de ombudsman en het te laten publiceren in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen (L-reeks). Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 349 – C5&nbhy;0298/2000 - 2000/0147(COD) ) (1) , – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (2) , – geraadpleegd door de Raad over de wijziging van de rechtsgrondslag (C5-0103/2002), – gelet op artikel 70 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt inzake de wijziging van de rechtsgrondslag, – gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie (A5&nbhy;0140/2002), 1. bevestigt zijn standpunt in eerste lezing; 2. betwist de juistheid van de door de Raad voorgestelde nieuwe rechtsgrondslag; 3. is van mening dat artikel 95 van het EG-Verdrag de juiste rechtsgrondslag is; 4. verzoekt de Raad derhalve zijn gemeenschappelijk standpunt voor te leggen aan het Parlement; 5. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst en de daarop betrekking hebbende verklaring van de Commissie (PE-CONS 3609/2002 – C5&nbhy;0097/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2000) 459 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(2001) 124 (3) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2001) 730 – C5&nbhy;0616/2001), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0111/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst en wijst op de daarop betrekking hebbende verklaring van de Commissie; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Medebeslissingsprocedure: derde lezing) Het Europees Parlement , – gezien de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst en de daarop betrekking hebbende gemeenschappelijke verklaring van het Parlement en de Raad (PE-CONS 3616/2002 – C5&nbhy;0137/2002), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(1992) 560 (2) ), – gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie ( COM(1994) 284 (3) ), – gezien zijn in tweede lezing geformuleerde standpunt (4) inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (5) , – gezien het advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement op het gemeenschappelijk standpunt ( COM(2001) 717 – C5&nbhy;0604/2001), – gelet op artikel 251, lid 5 van het EG&nbhy;Verdrag, – gelet op artikel 83 van zijn Reglement, – gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A5&nbhy;0110/2002), 1. hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke ontwerptekst en vestigt de aandacht op de daarop betrekking hebbende gemeenschappelijke verklaring van het Parlement en de Raad; 2. verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 254, lid 1 van het EG&nbhy;Verdrag te ondertekenen; 3. verzoekt zijn secretaris-generaal in het kader van zijn bevoegdheden het besluit te ondertekenen en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen; 4. verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Amendement 1 AFDELING III: Commissie (bedragen in euro's) Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B2-100: Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw, afdeling Oriëntatie 2 629 907 890 1 930 000 000 2 629 907 890 1 930 000 000 1 000 000 000 2 629 907 890 2 930 000 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B2-102: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 13 394 527 623 9 060 000 000 13 394 527 623 9 060 000 000 750 000 000 13 394 527 623 9 810 000 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B2-103: Europees Sociaal Fonds (ESF) 4 811 930 933 4 000 000 000 4 811 930 933 4 000 000 000 750 000 000 4 811 930 933 4 750 000 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B3-1001: Socrates 248 150 000 247 615 000 248 150 000 247 615 000 100 000 000 248 150 000 347 615 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B3-1021: Leonardo da Vinci 154 860 000 156 460 000 154 860 000 156 460 000 100 000 000 154 860 000 256 460 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B5-512: Afronding van het initiatief "Werkgelegenheid" (1998-2000) p.m. 55 000 000 p.m. 55 000 000 100 000 000 p.m. 155 000 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B5-700: Financiële steun aan projecten van gemeenschappelijk belang van het trans-Europese vervoersnetwerk 581 400 000 524 400 000 581 400 000 524 400 000 100 000 000 581 400 000 624 400 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B6-5411: Voltooiing van het vierde kaderprogramma (1994-1998) - Activiteiten die vallen onder de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte 376 750 000 376 750 000 100 000 000 476 750 000 .../... Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B6-6151: Energie, milieu en duurzame ontwikkeling (EG) - Energie: beleidsuitgaven 295 587 000 193 462 600 295 587 000 193 462 600 400 000 000 295 587 000 593 462 600 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B7-030: Economische hulp voor de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa 1 440 397 000 1 261 970 000 1 440 397 000 1 261 970 000 1 000 000 000 1 440 397 000 2 261 970 000 Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen VK BK VK BK VK BK VK BK B7-300: Financiële en technische samenwerking met de ontwikkelingslanden in Azië 315 300 000 320 250 000 315 300 000 320 250 000 100 000 000 315 300 000 420 250 000 OMSCHRIJVING: Ongewijzigd TOELICHTING: Ongewijzigd TIJDSCHEMA: Technisch tijdschema Amendement 2 Algemene staat van ontvangsten (bedragen in euro) Lijn Begroting 2002 OGAB 2/2002 Amendement Nieuwe bedragen Artikel 130: Eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, lid 1, onder c), van Besluit 2000/597/EG, Euratom 36 603 934 352 23 593 858 218 + 4 500 000 000 28 093 858 218 OMSCHRIJVING: Ongewijzigd TOELICHTING: Als volgt wijzigen: TIJDSCHEMA: Technisch tijdschema Het Europees Parlement , – gelet op artikel 272 van het EG-Verdrag, artikel 78 van het EGKS-Verdrag en artikel 177 van het Euratom-Verdrag, – gelet op het Financieel Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG, EGKS, Euratom) nr. 762/2001 van 9 april 2001 (1) , in het bijzonder artikel 15, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002, zoals definitief vastgesteld op 13 december 2001 (2) , – gezien het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (3) , – gezien het voorontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2002 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2002, zoals door de Commissie ingediend op 27 februari 2002 (SEC(2002) 222), – gezien het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002, zoals door de Raad vastgesteld op 12 maart 2002 (7033/2002 - C5-0131/2002), – gelet op artikel 92 en bijlage IV van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A5&nbhy;0109/2002), A. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 tot doel heeft in de begroting een voorlopig bedrag van 10 miljard EUR op te nemen als over te dragen positief saldo van 2001 (het gevolg van minder uitgaven dan in 2001 toegestaan), bovenop de 1,2 miljard EUR die al als positief saldo in de begroting 2002 was opgenomen, B. overwegende dat in dit ontwerp de financiering van de begroting 2002 volledig is herberekend op basis van het nieuwe Besluit 2000/597/EG, Euratom van de Raad van 29 september 2000 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (4) , dat op 1 maart 2002 in werking is getreden, C. overwegende dat het Parlement zijn standpunt inzake het nieuwe eigen-middelenbesluit reeds op 17 november 1999 heeft aangenomen (5) , d.w.z. slechts drie maanden na hierover te zijn geraadpleegd, om te vermijden dat de inwerkingtreding van dit besluit vertraging zou oplopen, D. overwegende dat de Commissie de bepalingen van het nieuwe eigen-middelenbesluit reeds heeft toegepast bij de berekening van de ontvangsten in het voorontwerp van begroting 2002, E. overwegende dat de Commissie kort voor de tweede lezing van het Parlement over de begroting 2002 een nota van wijzigingen 3/2002 moest indienen om ter berekening van de ontvangsten terug te grijpen naar de bepalingen van het eigen-middelenbesluit van 1994 omdat enkele lidstaten het nieuwe besluit niet tijdig hadden kunnen ratificeren, F. overwegende dat de lidstaten krachtens het nieuwe eigen-middelenbesluit een hoger percentage van de traditionele eigen middelen mogen inhouden om hun inningskosten te dekken en dat in de onderhavige GAB rekening is gehouden met deze aanpassing, G. overwegende dat er ernstig kan worden betwijfeld of deze stijging van in te houden inningskosten - van 10% naar 25% - wel te rechtvaardigen is gezien de reële kosten die de lidstaten maken om de traditionele eigen middelen te innen, H. overwegende dat het definitieve saldo van 2001 zal worden bekendgemaakt in een extra GAB die de Commissie in mei 2002 zal indienen, 1. acht het ongepast het aantal procedures voor gewijzigde en aanvullende begrotingen onnodig te vergroten en verzoekt de Commissie rationeler gebruik te maken van haar initiatiefrecht; 2. wijst erop dat de eerste raming van het saldo van het vorige begrotingsjaar bijzonder hoog is; verzoekt de Commissie voor mei 2002 een analyse van de oorzaken van een dergelijke onaanvaardbare situatie voor te leggen, teneinde per begrotingslijn te kunnen beoordelen of de verantwoordelijkheid hiervoor bij de Commissie, de lidstaten of de regionale instanties en/of de begunstigden ligt; 3. stelt eens te meer vast dat het strakke systeem de mogelijkheid uitsluit om niet-bestede kredieten voor andere doelen aan te wenden en verzoekt de Commissie met klem terzake enkele voorstellen in te dienen; 4. is van opvatting dat, binnen de grenzen van het bestaande plafond, aanvullende betalingskredieten voor 2002 beschikbaar moeten worden gesteld om het saldo van nog uitstaande in de toekomst te verrichten betalingen (RAL's) niet op onverstandige wijze te laten stijgen; huldigt dit standpunt met name in daar de Commissie heeft aangegeven dat er reeds voor de begroting 2003 een moeilijke situatie op het gebied van de betalingskredieten kan worden verwacht; verzoekt de Commissie om samen met GAB nr. 3/2002 een grondige en accuratere raming van de behoeften voor 2002 voor te leggen; 5. is ingenomen met het begrotingsbesluit om amendementen in te dienen op het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2002 van de Raad; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie vergezeld van de amendementen te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Dit voorstel wordt als volgt gewijzigd: Wetgevingsresolutie>MERGEFORMATWetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten ( COM(2001) 181 – C5&nbhy;0248/2001 – 2001/0091(CNS) ) (Raadplegingsprocedure) Het Europees Parlement , – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2001) 181 (2) ), – gezien artikel 63 van het EG-Verdrag, - geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 67 van het EG-Verdrag (C5&nbhy;0248/2001), – door de Raad in kennis gesteld van de wens van het Verenigd Koninkrijk om deel te nemen aan de aanneming en toepassing van de maatregel waarop het Commissievoorstel betrekking heeft, - gelet op artikel 67 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie juridische zaken en interne markt ( A5-0112/2002 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst dat de overlegprocedure wordt ingeleid ingeval de Raad voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst; 5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement , – gezien het derde jaarlijks verslag van de EU over de mensenrechten (12141/2001), – gelet op de artikelen 3, 6, 11, 13 en 19 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 177 en 300 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, – gelet op de Universele Verklaring van de rechten van de mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en de facultatieve protocollen daarbij, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het Verdrag tot uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (1979), het Verdrag inzake de rechten van het kind (1989), het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie (1966), de VN standaardregels over gelijke kansen voor gehandicapten (1993), het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie tot uitbanning van de ergste vormen van kinderarbeid (1999), de Conventie van Genève betreffende de behandeling van krijgsgevangenen (1949) en het IAO-Verdrag 169 over inheemse en in stamverband levende volkeren (1991), – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (1) , – gelet op Verordeningen (EG) nr 975/1999 en (EG) nr 976/1999 van de Raad betreffende de ontwikkeling en consolidatie van de democratie en de rechtsstaat, alsmede de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden (2) , – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over de mensenrechten in de wereld, aangenomen op 5 juli 2001, 16 maart 2000, 17 december 1998, 12 december 1996, 26 april 1995, 12 maart 1993, 12 september 1991, 18 januari 1989, 12 maart 1987, 22 oktober 1985, 22 mei 1984 en 17 mei 1983 (3) , – onder verwijzing naar zijn vorige resoluties over de situatie met betrekking tot de fundamentele rechten in de Europese Unie, met name de resolutie van 5 juli 2001 (4) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 maart 2001 over de mededeling van de Commissie over verkiezingsondersteuning en verkiezingswaarneming door de EU ( COM(2000) 191 - C5-0259/2000) (5) en gelet op de conclusies van de Raad van 31 mei 2001, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 maart 2000 over bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat in de Europese Unie (6) , over de mededeling van de Commissie "Bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme in de kandidaat-landen" ( COM(1999) 256 - C5&nbhy;0094/1999) (7) en die van 30 oktober 2001 over de Wereldconferentie van Durban tegen racisme (8) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 december 1998 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "De Europese Unie en de externe aspecten van het mensenrechtenbeleid: van Rome tot Maastricht en daarna" ( COM(1995) 567 – C4-0568/1995) (9) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 december 1997 over het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de acties ter bevordering van de rechten van de mens en de democratisering (voor het jaar 1995) ( COM(1996) 672 - C4-0095/1997) (10) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 december 1997 over de instelling, binnen de diensten van de Commissie, van een enkele coördinerende dienst inzake mensenrechten en democratisering (11) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 september 1996 over de mededeling van de Commissie over de bepalingen inzake de eerbiediging van de democratische beginselen en de rechten van de mens in de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en derde landen ( COM(1995) 216 - C4-0197/1995) (12) , – gelet op de resultaten van de Conferentie van de Verenigde Naties over mensenrechten in Wenen in 1993, de conclusies van de Conferentie van de Verenigde Naties over vrouwen en ontwikkeling in Peking in 1994 en de slotverklaring en het actieprogramma van de Wereldconferentie tegen racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en andere vormen van onverdraagzaamheid in Durban in 2001, – gelet op de millenniumverklaring van de Verenigde Naties, aangenomen door de Algemene Vergadering op 8 september 2000, – gezien resolutie 53/144 van 9 december 1998 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties waarbij de Vergadering haar goedkeuring hechtte aan de Verklaring over het recht en de verantwoordelijkheid van individuen, maatschappelijke groepen en organen om algemeen erkende mensenrechten en fundamentele vrijheden te bevorderen en te beschermen, alsmede gezien de benoeming van mevrouw Hina Jilani tot speciaal vertegenwoordiger van de secretaris-generaal voor de verdediging van de mensenrechten op 18 augustus 2000, – gezien de toekenning van de Nobelprijs voor de vrede in 2001 aan de Verenigde Naties en haar secretaris-generaal, de heer Kofi Annan, – gezien de resultaten van de 58e zitting van de VN-Commissie voor de mensenrechten, – onder verwijzing naar zijn resolutie over de uitbreiding van de Europese Unie van 5 september 2001 (13) , – gezien de richtsnoeren voor het beleid van de EU ten aanzien van derde landen inzake de doodstraf van 29 juni 1998 en het appèl van het eerste Wereldcongres tegen de doodstraf in Straatsburg in juni 2001, – gezien de richtsnoeren voor het beleid van de EU ten aanzien van derde landen inzake foltering en andere vormen van wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing van 9 april 2001, – gezien de richtsnoeren van de EU voor dialogen over mensenrechten van 13 december 2001, – gelet op de verklaring van de derde bijeenkomst van het Euromediterraan Parlementair Forum, gehouden op 8 november 2001 in Brussel, – gelet op de verordening van de Raad (EG) nr. 381/2001 van 26 februari 2001 tot instelling van een snellere actie-mechanisme (14) en onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 december 2001 over de mededeling van de Commissie inzake conflictpreventie ( COM(2001) 211 - C5-0458/2001) (15) , – gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen ( COM (2001) 252 en de conclusies van de Raad van 16 juni 2001, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 juni 2001 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de ontwikkeling van de buitenlandse dienst ( COM(2000) 456 ) (16) , – gezien het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten in 2000 (SEC(2001) 801) en het programmadocument van de Commissie voor het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten (2002-2004), – gezien de mededeling van de Commissie over de hervorming van het beheer van de externe hulp (SEC(2000) 814), – gezien het speciaal verslag (nr. 12/2000) van de Rekenkamer over het beheer door de Commissie van de steun van de Europese Unie voor de ontwikkeling van de mensenrechten en de democratie in derde landen, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (17) , – gelet op de nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de ACS en de EG, ondertekend op 23 juni 2000 in Cotonou (18) , – onder verwijzing naar de ontwerpresolutie, ingediend door Amalia Sartori en Guido Podestà, over de veroordeling van Safiya Husseini Tungar-Tudu tot de dood door steniging (B5&nbhy;0024/2002), – gelet op artikel 163 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid (A5&nbhy;0106/2002), A. overwegende dat een van de hoofddoelstellingen van de Europese Unie moet zijn de verdediging van de universele geldigheid en ondeelbaarheid van de mensenrechten - waaronder burger-, politieke, economische, sociale en culturele rechten - zoals geproclameerd door de Wereldconferentie van 1993 in Wenen; overwegende dat verdraagzaamheid, rechtvaardigheid en eerbiediging van de menselijke waardigheid inherent zijn aan de mensheid, en dat alle mensen vrij en gelijk in waardigheid en rechten zijn geboren, B. overwegende dat de bevordering en bescherming van de mensenrechten en de gehechtheid aan de beginselen van de democratie en de rechtsstaat sleutelelementen zijn van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, van haar ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en van haar externe betrekkingen, C. overwegende dat de EU zich in deze geest moet blijven inspannen voor versterking van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, onder meer door de nadruk te leggen op de universaliteit, de ondeelbaarheid, de onderlinge afhankelijkheid en de onderlinge relatie van alle mensenrechten, D. overwegende dat rekening moet worden gehouden met vier generaties mensenrechten en de verschillende verdragen inzake mensenrechten die sinds de Tweede Wereldoorlog zijn gesloten, E. overwegende dat in een aanzienlijk aantal staten de kloof steeds groter wordt tussen de mensenrechtenovereenkomsten die zij hebben ondertekend en geratificeerd en de behandeling die zij hun burgers geven, F. overwegende dat weliswaar de Verenigde Naties de eerste verantwoordelijkheid dragen voor het handhaven van de internationale vrede en veiligheid, maar dat de EU zich actief moet toeleggen op verdere versterking van haar samenwerking met de VN en andere internationale organisaties op het vlak van conflictpreventie, crisismanagement, humanitaire hulp, heropbouw na een conflict en ontwikkeling op lange termijn, G. overwegende dat het aantal armen in de wereld, die geen profijt hebben van de mundialisering of zelfs negatieve economische en sociale gevolgen ervan ondervinden, steeds toeneemt en dat derhalve het terugdringen van de sociale en economische ongelijkheid en van de armoede een wereldwijde uitdaging vormt en een wereldomspannende samenwerking vergt, H. overwegende dat de toenemende ongelijkheid als gevolg van de precaire sociaal-economische omstandigheden een broedplaats is voor geweld en schendingen van de mensenrechten; I. overwegende dat slavernij vandaag de dag nog steeds bestaat, op ieder continent en in de meeste landen, en dat tientallen miljoenen mannen, vrouwen en kinderen over de hele wereld, die worden verhandeld en verkocht als handelswaar en gedwongen worden voor niets te werken, of voor een heel gering loon, beperkt worden in hun bewegingsvrijheid en door hun werkgever als lijfeigenen worden behandeld, J. overwegende dat sommige vormen van slavernij, namelijk mensenhandel en kinderprostitutie, tot snel groeiende problemen zijn geworden, en dat er middelen vereist zijn om deze aan te pakken, K. overwegende dat armoede en ongeletterdheid daarbij een grote rol spelen en dat in vele ontwikkelingslanden en drempellanden miljoenen mensen door de economische en sociale teruggang onder de armoedegrens zijn terechtgekomen, waardoor kinderen en hun families nog makkelijker ten prooi vallen aan exploitatie; overwegende dat de bevolkingsexplosie de situatie nog heeft verergerd, doordat de toch al slinkende natuurlijke en economische hulpbronnen nog meer onder druk komen te staan, L. overwegende dat de bevordering van fundamentele arbeidsnormen en de verbetering van het sociaal beleid op Europees en internationaal niveau, zowel door de overheid als door de particuliere sector, een doelstelling vormt van de strategie van de Commissie ten aanzien van sociale zaken, externe betrekkingen, ontwikkelingsamenwerking en handelsbeleid, alsook van de herziene SAP-regeling (sociale prikkels) van de EU, M. overwegende dat in grote delen van de wereld in zowel regeringslegers als andere bewapende troepen meer dan 300.000 kinderen soldaat zijn, dat deze kindsoldaten vaak gedwongen worden hun familie en leeftijdgenoten te doden en zelf aan afschuwelijke gewelddadigheden zijn blootgesteld, dat slechts één lidstaat - en een aantal kandidaatlanden - het vrijwillige protocol bij het VN-verdrag over de rechten van het kind hebben ondertekend, waarin de rekrutering van soldaten onder de 18 wordt verboden, N. overwegende dat de strijd tegen het terrorisme op geen enkele wijze de bescherming van de fundamentele mensenrechten in gevaar mag brengen, en gebaseerd moet zijn op internationale normen inzake mensenrechten en het internationale humanitaire recht, zoals neergelegd in de Universele Verklaring van de rechten van de mens van de VN, het Internationaal Verdrag inzake burger- en politieke rechten, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en de Conventies van Genève van 1949, O. overwegende dat het krachtens het internationale recht inzake de mensenrechten de plicht is van staten om hun bevolking te beschermen tegen criminele gewelddaden zoals de terroristische aanvallen op de Verenigde Staten, en om wandaden van zowel overheid als particuliere personen te voorkomen, te onderzoeken en te bestraffen, P. overwegende dat het militaire bevel van President Bush van 13 november 2001 geheime berechting van de gedetineerden in Guantánamo Bay in Cuba door een militaire commissie mogelijk maakt, hetgeen in strijd is met de bepalingen inzake eerlijke berechting zoals gewaarborgd door het Internationaal Verdrag inzake burger- en politieke rechten, dat is ondertekend door de Verenigde Staten, Q. overwegende dat artikel 5 van de Conventie van Genève van 1949 bepaalt dat personen die in een oorlog gevangen worden genomen geacht worden krijgsgevangenen te zijn tot een onafhankelijke rechtbank een uitspraak doet over hun werkelijke status en dat dezelfde conventie en bijhorende protocollen bepalen dat krijgsgevangenen moeten worden berecht door dezelfde rechtbanken die leden van de krijgsmacht van het overwinnende land berechten, R. overwegende dat hoewel de bepalingen van de Conventie van Genève inzake de behandeling van krijgsgevangenen niet zijn ontworpen voor vele vormen van misdaad en conflict, te weten aanslagen van internationale terreurorganisaties en burgeroorlogen, en een aanpassing ervan dringend nodig is, de voorschriften van de Conventie niettemin moeten worden nageleefd, S. overwegende dat de definitie van terrorisme ook staatsterrorisme omvat, T. overwegende dat het Statuut van het Internationaal Strafhof, dat moet oordelen over oorlogsmisdaden, genocide en misdaden tegen de menselijkheid, op 17 juli 1998 in Rome is aangenomen en dat dit statuut per 26 maart 2002 door 56 landen is geratificeerd, terwijl 60 ratificaties nodig zijn om het in werking te doen treden; U. overwegende dat in een aantal landen nog steeds de doodstraf wordt toegepast, terwijl er steeds meer landen zijn die een moratorium op executies hebben uitgesproken, met de bedoeling de doodstraf later af te schaffen, Een samenhangende en consistente EU-strategie voor mensenrechten en democratisering 1. wijst erop dat de verdediging van de rechten van minderheden binnen de EU, in kandidaat-lidstaten en in derde landen een belangrijke prioriteit blijft voor het beleid van de Europese Unie inzake mensenrechten en democratie, overeenkomstig artikel 13 van het EG-Verdrag; 2. beklemtoont dat de nieuwe EU-richtsnoeren voor dialogen over mensenrechten, mits zij volledig worden toegepast, de aanpak van de EU van inbreuken op de mensenrechten in derde landen aanzienlijk zullen wijzigen en de samenhang en consistentie van het EU-beleid inzake mensenrechten zullen versterken; 3. verzoekt de Raad het Europees Parlement niet alleen in kennis te stellen van ieder besluit tot opening, beëindiging of opschorting van een dialoog over mensenrechten, maar ook volledige informatie te verstrekken over de criteria, de doelstellingen en de onderwerpen van de discussies; verzoekt de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB/de secretaris-generaal van de Raad jaarlijks aan het Parlement verslag uit te brengen over de evaluatie van de mensenrechtendialogen en van alle politieke dialogen waarbij de nadruk ligt op de mensenrechten; 4. verzoekt de Raad "benchmarks" vast te stellen voor de mensenrechtendialogen, teneinde een hoge mate van coherentie te verzekeren, en beveelt aan flexibiliteit en pragmatisme tot een minimum te beperken wanneer het erom gaat om specifieke overeenkomsten met individuele landen te bereiken; 5. verzoekt de lidstaten, ten behoeve van de consistentie en de samenhang van het EU-beleid inzake mensenrechten en democratie, om, wanneer zij het voorzitterschap overnemen, prioriteiten te stellen in hun respectieve programma's en de continuïteit van de maatregelen van voorgaande voorzitterschappen te waarborgen; 6. verzoekt de Raad te waarborgen dat bijzondere aandacht wordt geschonken aan die groepen die het meest kwetsbaar zijn voor schending van hun rechten, zoals vrouwen, kinderen, ouderen, gehandicapten, etnische en godsdienstige minderheden en homoseksuelen; 7. verzoekt het voorzitterschap om bij de activiteiten van de EU op het niveau van internationale organisaties en lichamen, zoals bij de jaarlijkse zitting van de VN-Commissie voor de mensenrechten, volledig rekening te houden met de prioriteiten van het Parlement, ervoor te zorgen dat het standpunt van de EU consistent is en naar middelen te zoeken om de onmisbare samenwerking met andere landen en regionale groepen te versterken; 8. merkt op dat de jaarlijkse zitting van de VN-Commissie voor de mensenrechten het voorstel voor een VN-Verdrag voor gehandicapten zal behandelen en steunt dit initiatief; 9. onderstreept de noodzaak dat overeenkomsten op het gebied van de mensenrechten volledig ten uitvoer worden gelegd en dat er doeltreffende inspectie- en controlemechanismen zijn; verzoekt de Raad ervoor te zorgen dat de (door de EU geïnitieerde of mede geïnitieerde) resoluties van de UNHCR worden geïntegreerd in het mensenrechtenbeleid van de EU, met name door regelmatig toezicht te houden op hun implementatie en door de betreffende kwesties aan de orde te stellen in de politieke dialoog van de EU met de betrokken landen; benadrukt dat de UNHCR meer geld nodig heeft om aan alle verplichtingen te voldoen en wenst dat de EU meer bijdraagt aan de UNHCR; 10. wijst erop dat staten die zich niets gelegen laten liggen aan de rechtsstaatbeginselen en die de rechten van individuele burgers schenden, een bedreiging vormen, niet alleen voor hun eigen bevolking, maar ook voor hun buurlanden en zelfs voor de wereld als geheel; beschouwt daarom de bevordering en versterking van wettig en democratisch bestuur als een mundiale uitdaging, waarvoor samenwerking op wereldwijd niveau nodig is; Europees Parlemen t 11. bevestigt nogmaals dat de belangrijkste rol van het Parlement is - volledig gebruik makend van zijn mondiale reputatie als krachtdadig democratisch platform dat opkomt voor de mensenrechten - de Raad en de Commissie verantwoording te vragen voor de implementatie van het EU-beleid inzake de mensenrechten; 12. is er sterk van overtuigd dat verbeterde werkmethodes op het gebied van de mensenrechten nodig zijn om de geloofwaardigheid en de invloed van het Parlement te versterken, waardoor de ontwikkeling van een samenhangend en consistent mensenrechtenbeleid zal worden gestimuleerd en de bedoelde aansprakelijkheid zal worden verzekerd; herinnert derhalve aan zijn besluit van 5 juli 2001 om over te gaan tot herziening van de structuren en werkmethodes van zijn voor mensenrechten en democratie bevoegde organen; 13. besluit en verplicht zichzelf ertoe mensenrechtenonderwerpen een centrale plaats te geven op alle agenda's van zijn bevoegde commissies en delegaties, vooral met het oog op de debatten over mensenrechtenonderwerpen tijdens plenaire vergaderperiodes, en schendingen van mensenrechten in derde landen systematisch in het oog te houden; 14. beveelt aan een "ambassadeur" voor mensenrechten te benoemen, die het Europees Parlement naar buiten toe vertegenwoordigt, met name bij de andere EU-instellingen en bij internationale organisaties; Dialoog met de civiele samenleving 15. wijst op de belangrijke rol van de NGO's als schakel tussen het maatschappelijk middenveld en de instellingen en moedigt hen aan hun activiteiten voort te zetten; 16. verzoekt de Raad, de Commissie en het Parlement de transparantie te vergroten ten behoeve van het maatschappelijke middenveld en een cultuur van overleg en dialoog met niet-gouvernementele organisaties te bevorderen; 17. verwelkomt het voortbestaan van het discussieforum over mensenrechten, dat een geschikt platform is voor de dialoog met de civiele samenleving; beveelt het voorzitterschap aan nationale parlementsleden uit te nodigen om deel te nemen aan de discussiefora; 18. is vastbesloten deel te nemen aan de voorbereiding, tenuitvoerlegging en follow-up van de mensenrechtenfora; 19. wenst dat de effectiviteit van het forum wordt verbeterd, op basis van de evaluatie die momenteel wordt verricht door de Commissie, en dat de bekendheid ervan bij het publiek wordt verhoogd door middel van tijdige publicatie van de bijdragen en van de resultaten van de discussies; herhaalt zijn verzoek aan het voorzitterschap om de mensenhandel tot centraal thema van het volgende forum te maken; 20. beveelt de Commissie aan om in het kader van een herzien en uitgebreid PRINCE-programma een informatiecampagne te starten over de rol van de EU in de wereld, met het doel het publiek beter bekend te maken met het EU-beleid ter bevordering van de mensenrechten en de democratie, en de Europa-website over mensenrechten en democratisering uit te bouwen tot een echte database inzake democratie, met analyses, rapporten en de resultaten van het onderzoek dat is gedaan omtrent essentiële onderwerpen op dit gebied; Jaarlijks verslag van de EU 21. benadrukt het nut van het jaarlijks verslag van de EU over de mensenrechten als basis voor de verantwoording die afgelegd moet worden over het EU-mensenrechtenbeleid; beveelt aan de structuur van het verslag te verbeteren ten einde doublures bij de informatie te voorkomen; dringt erop aan dat in toekomstige verslagen een analyse wordt opgenomen van het effect van de EU- activiteiten op mensenrechtensituaties waarvoor maatregelen zijn genomen alsmede een follow-up inzake de uitvoering van de clausules in de samenwerkingsovereenkomsten; 22. juicht het toe dat het derde jaarlijks verslag van de EU meer informatie geeft over de inhoud van de jaarlijkse verslagen van het EP over mensenrechten, doch wijst erop dat het nog steeds niet vermeldt welk gevolg is gegeven aan de standpuntbepalingen van het Parlement en dat het geen informatie bevat over de mensenrechtenactiviteiten van individuele lidstaten; verzoekt de Raad nogmaals schriftelijk te reageren op de jaarlijkse verslagen van het Parlement over mensenrechten; Europees initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR) 23. spreekt zijn bezorgdheid uit over de verlaging van de kredieten voor het EIDHR in 2002, gelet op het feit dat het Parlement aan dit begrotingshoofdstuk hoge prioriteit toekent; 24. verzoekt de Commissie om, samen met haar ter zake bevoegd comité en in de context van de hervorming van het beheer van het externe hulpprogramma, haar plan voor de tenuitvoerlegging van de EIDHR-begroting aan een onderzoek te onderwerpen, evenals de maatregelen die zij heeft genomen met betrekking tot uitstaande verplichtingen; 25. verzoekt de Commissie een - jaarlijks bij te werken - overzicht op te stellen van de gezamenlijke uitgaven van de Gemeenschap, de lidstaten en de internationale donoren ten behoeve van mensenrechten en ondersteuning van de democratie, ten einde de doeltreffendheid, de complementariteit en de coördinatie van de externe hulp van de Unie te verbeteren; 26. verwelkomt het programmadocument met de prioriteiten van het EIDHR voor de periode 2002-2004 en wenst een diepgaande gedachtewisseling over dit strategisch document met de Commissie, zowel met het oog op de begrotingsprocedure voor 2003 als op het aflopen in 2004 van de verordeningen van de Raad over mensenrechten en democratisering; 27. onderstreept de noodzaak van concrete actie voor het ontwikkelen van een coherent EU-beleid met betrekking tot de sociale verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven, de vakbonden en andere maatschappelijke actoren op het gebied van de externe betrekkingen, en wenst derhalve dat wordt nagedacht over passende maatregelen die in de toekomst prioriteit moeten krijgen in het EIDHR; 28. dringt er bij de Commissie op aan in het kader van de opneming van mensenrechten en democratie in de hulpprogramma's van de EG een evaluatie uit te voeren van de impact van niet-structurele middelen, aangezien deze een grote rol spelen in het proces van verzoening na een gewapend conflict; Moderne slavernij 29. beschouwt alle vormen van gedwongen arbeid van mensen van alle leeftijden en rassen en van beide geslachten, zoals gedwongen prostitutie van kinderen, vrouwen en mannen, gedwongen kinderarbeid, de inzet van kindsoldaten, op slavernij lijkende arbeidsomstandigheden zoals die op verschillende continenten voorkomen, alsook mensenhandel, als slavernij en als zodanig als een schending van de mensenrechten; 30. is ervan overtuigd dat seksuele uitbuiting van kinderen, waaronder kinderpornografie en kindersekstoerisme, alsmede gedwongen arbeid en alle vormen van mensenhandel, criminele handelingen zijn die als zodanig moeten worden vervolgd; 31. verzoekt de lidstaten het toepassingsgebied van hun strafrechtelijke bepalingen inzake bescherming van kinderen tegen seksueel misbruik uit te breiden tot buiten hun grenzen; 32. dringt er bij de betrokken landen op aan een verbod op de rekrutering van kindsoldaten voor de krijgsmacht in te voeren c.q. te handhaven en dringt er bij de lidstaten en alle derde landen op aan het vrijwillige protocol bij het VN-verdrag over de rechten van het kind waarin als leeftijdsgrens voor de rekrutering voor de krijgsmacht 18 jaar is vastgesteld, onverwijld te ondertekenen en te ratificeren; dringt er andermaal bij Somalië en de VS op aan het VN-verdrag over de rechten van het kind te ratificeren; 33. veroordeelt ondubbelzinnig de gewelddadige en systematische ontvoering van kinderen onder de 16 jaar, die als soldaten worden geronseld door oproerlingen en terroristen, en vervolgens vaak voor een zelfmoordactie worden ingezet, als een gruwelijke misdaad die dringend de aandacht verdient van de internationale gemeenschap; 34. doet een beroep op de lidstaten, de kandidaatlanden en alle derde landen de bestaande internationale normen inzake mensenrechten en arbeid toe te passen en, indien zij zulks niet reeds gedaan hebben, het nieuwe VN-protocol over mensenhandel, dat een aanvulling vormt op het VN-Verdrag tegen de grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, en de nieuwe IAO-overeenkomst van 1999 inzake de ergste vormen van kinderarbeid te ondertekenen en te ratificeren; 35. verzoekt de Commissie en de lidstaten een lijst op te stellen van door kinderen en onder dwang vervaardigde producten, met vermelding van de landen van herkomst, en onderling samen te werken om een gemeenschappelijk standpunt in te nemen in de WTO en de IAO wat betreft de bestrijding van kinderarbeid en gedwongen arbeid; 36. herinnert eraan dat vrouwenhandel een groeiende activiteit is, die in de meeste delen van de wereld voorkomt, en dat de lidstaten van de EU vaak de bestemmingslanden zijn van deze vorm van mensenhandel; verzoekt de lidstaten, de kandidaatlanden en de derde landen die als land van herkomst en transitoland fungeren met klem ervoor te zorgen dat hun nationale wetgevende bepalingen adequate bescherming, bijstand en rechtshulp garanderen voor de slachtoffers van mensenhandel, en dringt aan op de opname van dergelijke maatregelen in het kaderbesluit van de EU tot bestrijding van mensenhandel; 37. dringt er bij de lidstaten, de kandidaatlanden en de derde landen die als land van herkomst of transitoland fungeren op aan de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen politie, justitie en immigratie-autoriteiten, alsmede tussen de nationale en internationale wethandhavingsorganen (zoals Europol en Eurojust) die verantwoordelijk zijn voor het opsporen en aanhouden van mensenhandelaren en hun georganiseerde misdaadnetwerken, te versterken; 38. verzoekt de Commissie en de Raad de regeringen in de landen van herkomst aan te moedigen en te steunen in hun inspanningen om de nodig nationale wetgeving in te voeren en toe te passen en om hun geboorteregistratie te verbeteren, zodat het mogelijk wordt vast te stellen waar kinderen vandaan komen en aldus de terugkeer van verhandelde kinderen te vergemakkelijken, alsmede de leeftijd van personen vast te stellen teneinde de rekrutering van kindsoldaten te voorkomen; 39. verzoekt de Commissie om financiering van een EU-actie ter ondersteuning van informatiecampagnes die tot doel hebben mensenhandel te voorkomen en de publieke opinie en de wethandhavingsorganen in de landen van herkomst en de transitolanden van deze kwestie bewust te maken, zulks in samenwerking met de plaatselijke gemeenschappen en de NGO's; 40. onderstreept de noodzaak de diepliggende oorzaken van de moderne slavernij, met name armoede, ongeletterdheid, het beeld van de vrouw, demografische problemen en milieuproblemen, te bestrijden, en wel door te investeren in onderwijs, economische stimulansen te geven, het schuldenprobleem en het probleem van de klimaatverandering aan te pakken en de westerse markten open te stellen voor de producten van de ontwikkelingslanden; 41. verzoekt de lidstaten met elkaar, alsmede met derde landen, de agentschappen van de VN en de nationale en internationale NGO's, samen te werken bij het opstellen en uitvoeren van actieprogramma's tot uitbanning van de praktijk van mensenhandel en van andere vormen van moderne slavernij; Terrorisme en mensenrechten 42. onderkent dat de gebeurtenissen van 11 september 2001 nieuwe vormen van terrorisme hebben onthuld die zich er absoluut niets aan gelegen laten liggen onschuldige burgers massaal om het leven te brengen; 43. dringt erop aan dat de jurisdictie van het voorgestelde Internationale Strafhof met betrekking tot terroristische acties van particuliere daders wordt verduidelijkt; 44. verzoekt de lidstaten alle lidstaten van de VN, en met name de Verenigde Staten, op te roepen het statuut van Rome waarbij het Internationaal Strafhof wordt opgericht, te ratificeren of zich erbij aan te sluiten en wettelijke bepalingen aan te nemen inzake een effectieve universeel geldende jurisdictie; 45. verzoekt de Raad om in samenwerking met de voorbereidingscommissie voor het ICC van de VN en met het gastland een concreet actieplan voor de wereldwijde bevordering van de ratificatie van het Statuut van Rome of van de toetreding door een zeer groot aantal landen alsmede voor de daadwerkelijke oprichting van het Hof op te stellen, dat tijdens het Spaanse voorzitterschap moet worden goedgekeurd; 46. verzoekt de Europese Raad en de lidstaten door te gaan met het aan de kaak stellen van schendingen van de mensenrechten in de wereld, ook in landen die bondgenoten zijn in de strijd tegen het terrorisme; 47. dringt er bij de Europese Raad en de lidstaten op aan onder de definitie van terrorisme ook staatsterrorisme te laten vallen; 48. doet een beroep op de regeringen de strijd tegen het terrorisme niet te gebruiken als een voorwendsel voor inbreuken op de mensenrechten in eigen land; wijst op de enorme verantwoordelijkheid van vele landen in de wereld die hun burgers aan repressieve acties blootstellen, met inzet van reguliere gewapende troepen; 49. sluit zich aan bij het verzoek van de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB om de personen die gedetineerd zijn in Guantánamo en die tijdens de oorlog in Afghanistan gevangen zouden zijn genomen te erkennen als krijgsgevangenen, overeenkomstig het internationaal recht, en dringt erop aan dat alle geschillen over hun status worden beslecht door een bevoegde rechtbank overeenkomstig artikel 5 van de derde Conventie van Genève; 50. wijst erop dat regeringen de rechtszekerheid onder alle omstandigheden moeten beschermen, ook voor personen die worden verdacht van misdrijven in verband met terrorisme, en dat personen wier tegoeden bevroren zijn maar die beweren onschuldig te zijn, onmiddellijk moeten vernemen welk bewijs er voor de verdenkingen is; 51. verzoekt de Verenigde Staten hun verplichtingen krachtens het internationale recht na te komen en toe te zien op de naleving van de mensenrechten van alle personen die zij in hechtenis houden, ongeacht de aard van de misdrijven waarvan deze worden verdacht, en dringt erop aan dat elke gedetineerde die verdacht wordt van een misdrijf, of hij nu krijgsgevangene is of niet, officieel in staat van beschuldiging wordt gesteld en een eerlijk proces krijgt, of wordt vrijgelaten; Aanbevelingen inzake andere kwesties waarvoor dringend internationale actie nodig is 52. acht het noodzakelijk dat er een grondig onderzoek komt naar de duizenden personen die in vluchtelingenkampen leven welke zijn ontworpen en bedoeld als tijdelijke oplossing, maar langzamerhand een definitieve verblijfplaats worden; 53. verzoekt de EU en haar lidstaten zich te blijven inzetten voor vrijheid van godsdienst en daarbij in het bijzonder rekening te houden met de rechten van religieuze minderheden; 54. herhaalt dat oplegging van de doodstraf aan minderjarigen in strijd is met het internationaal gewoonterecht en dat internationale mensenrechtennormen de toepassing van de doodstraf op psychiatrische patiënten verbieden en afschaffing ervan aanbevelen voor mensen met een geestelijke achterstand of met zeer beperkte geestelijke vermogens; verzoekt alle landen een moratorium op executies in te stellen, in het vooruitzicht van volledige afschaffing van de doodstraf, en herhaalt zijn verzoek aan de Verenigde Staten, China, Saoedi-Arabië, de Democratische Republiek Congo, Iran en andere landen om onmiddellijk alle executies stop te zetten; 55. veroordeelt de toepassing van steniging krachtens het Sharia-recht en alle vormen van vernederende en wrede bestraffingen, met name zoals die worden toegepast in Iran, sommige delen van Nigeria, Saoedi-Arabië en Soedan; 56. verzoekt alle lidstaten van de Verenigde Naties, en die van de Europese Unie in het bijzonder, om Verdrag 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie over inheemse en in stamverband levende volkeren in onafhankelijke landen - 10 jaar na de inwerkingtreding ervan - te ondertekenen en te ratificeren; o o o 57. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaatlanden, de Organisatie van de Verenigde Naties, de regeringen van de in deze resolutie genoemde landen, alsmede aan de EU-bureaus van de voornaamste non-gouvernementele organisaties op het gebied van de mensenrechten. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 252 – C5&nbhy;0653/2001), – gezien het verslag van de Commissie over de uitvoering van het Europees initiatief ter bevordering van de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen in 2000 (SEC(2001) 801), – gezien het werkdocument van de Commissie over mensenrechten en democratie in 2001 (SEC(2001) 891), – gelet op de artikelen 3, 6, 11 en 19 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 177, 300 en 310 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, het Internationale Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en de daarbijbehorende facultatieve protocollen, met name artikel 19, en het Internationale Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, – gelet op het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (1979) en het Verdrag inzake de rechten van het kind (1989), – gezien de statuten van de Sacharovprijs voor de vrijheid van gedachte die jaarlijks door het Europees Parlement wordt toegekend, – gezien de proclamatie van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie door de Europese Raad van Nice van december 2000 en met name de in het Handvest vastgelegde "nieuwe" grondrechten die kennelijk speciale aandacht van de EU zelf vereisen, – gezien de verklaring van de Europese Unie van 10 december 1998 (Wenen) naar aanleiding van het 50-jarig bestaan van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, – gezien de conclusies van de Raad Algemene Zaken van 25 juni 2001 over de rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 september 1996 over de mededeling van de Commissie inzake de opneming van de eerbiediging van de democratische beginselen en de mensenrechten in de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en derde landen ( COM(1995) 216 - C4-0197/1995) (1) , – onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de mensenrechten in de wereld van 5 juli 2001 , 16 maart 2000, 17 december 1998, 12 december 1996, 26 april 1995, 12 maart 1993, 12 september 1991, 18 januari 1989, 12 maart 1987, 22 oktober 1985, 22 mei 1984 en 17 mei 1983 (2) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 maart 2001 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - Ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap ( COM(2000) 212 - C5-0264/2000) (3) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 september 2000 over een gemeenschappelijke communautaire diplomatie (4) en de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de ontwikkeling van de buitenlandse dienst ( COM(2000) 456 ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 oktober 2000 over de uitvoering van de begrotingslijnen voor mensenrechten en democratie met betrekking tot campagnes voor een moratorium op de doodstraf (5) , – gelet op de Verdragen die zijn opgesteld in het kader van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), – gezien het speciaal verslag nr. 12/2000 van de Rekenkamer over het beheer door de Commissie van de steun van de Europese Unie voor de ontwikkeling van de mensenrechten en de democratie in derde landen, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (6) , – gezien de resultaten van de 57e vergadering van de commissie voor de mensenrechten van de Verenigde Naties, – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de adviezen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ( A5-0084/2002 ), A. overwegende dat een van de essentiële doelstellingen van de Europese Unie moet bestaan in de verdediging van het universele en ondeelbare karakter van de - burgerlijke, politieke, economische, sociale en culturele - mensenrechten zoals deze zijn geproclameerd door de Wereldconferentie over mensenrechten in Wenen in 1993, B. overwegende dat de rechten van vrouwen en meisjes een onvervreemdbaar, integraal en ondeelbaar deel uitmaken van de universele rechten van de mens zoals is vastgelegd in de Verklaring van Peking en het Actieplatform van 1995, C. overwegende dat haar vooraanstaande rol op het gebied van de economie, de handel, de politiek, de diplomatie en de ontwikkelingshulp de EU een buitengewoon vermogen verleent tot morele en politieke beïnvloeding waarvan zij zonder voorbehoud of complexen gebruik dient te maken om de mate van democratisering en eerbiediging van de mensenrechten bij haar partners bekend te maken en te verbeteren, D. overwegende dat de strijd tegen de armoede en het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid onlosmakelijk verbonden zijn met de bescherming van de mensenrechten en de democratisering, aangezien deze de vereiste politieke, sociale en economische omstandigheden voor de waarborging van vrede en stabiliteit bevorderen en ervoor zorgen dat eenieder in waardigheid kan leven, E. overwegende dat de mensenrechten, de beginselen van goed overheidsbestuur en de erkenning van de rol van de civil society in veel vroegere koloniën van Europese landen vaak door de voortdurende invloed van de koloniale mogendheden niet bijzonder zijn bevorderd, maar zelfs belemmeringen hebben ondervonden, F. overwegende dat dit feit tot dusverre echter niet in aanmerking is genomen in een objectieve analyse door de lidstaten van de oorzaken van verkeerde ontwikkelingen in derde landen en derhalve helaas geen deel uitmaakt van een samenhangend politiek streven naar bevordering van democratie en mensenrechten, G. overwegende dat de in juni 2000 met de ACS-landen gesloten Overeenkomst van Cotonou de voltooiing vormt van de democratische clausule die de Europese Gemeenschap sinds 1992 in al haar overeenkomsten met derde landen als "essentieel element" van deze overeenkomsten opneemt en die thans is gebaseerd op de eerbiediging van de mensenrechten, de democratische beginselen, de rechtsstaat en goed overheidsbestuur, H. overwegende dat de Europese Unie een sleutelrol dient te spelen bij de actieve bescherming van de mensenrechten en de democratisering in derde landen door via haar externe optreden de bevordering van de mensenrechten te stimuleren en snel en doeltreffend te reageren in geval van niet-naleving of bij ernstige en voortdurende schendingen, I. overwegende dat het terugdringen van de armoede, de voornaamste doelstelling van het nieuwe ontwikkelingsbeleid van de Unie, een waarachtige participatieve democratie vereist, alsook niet-corrupte regeringen met verantwoordelijkheidsbesef, J. overwegende dat de Europese Unie via haar beleid op het gebied van de mensenrechten en de democratisering een beslissende bijdrage kan leveren om een einde te maken aan elke vorm van uitsluiting in het huidige mondialiseringsproces en in deze een benadering dient te kiezen die wordt gekenmerkt door het feit dat de armste lagen van de bevolking en de armste landen bij dit proces worden betrokken, zodat deze eveneens kunnen profiteren van alle effecten van de globalisering die gunstig zijn voor de menselijke ontwikkeling, K. overwegende dat de eerbiediging van de sociale rechten en de arbeidsnormen een duurzame en rechtvaardige sociale ontwikkeling bevordert, L. overwegende dat de dialoog op lange termijn over democratisering en mensenrechten eveneens een belangrijk element vormt van de strategie inzake conflictpreventie van de Europese Unie, M. overwegende dat de voorgestelde indiening van de gedragscode voor de externe betrekkingen van de Unie op het gebied van de mensenrechten niet bedoeld is om dwang uit te oefenen, maar om onontkoombare positieve maatregelen voor de langere termijn te nemen zoals gezamenlijke steun voor de democratie en de mensenrechten, ondertekening, ratificatie en toepassing van de internationale instrumenten op het gebied van de mensenrechten en daarmee preventie van toekomstige en opeenvolgende crises, 1. is verheugd over bovengenoemde mededeling van de Commissie, aangezien deze naar zijn oordeel belangrijke voorstellen en suggesties bevat met betrekking tot de rol van de EU bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in de met de Unie verbonden derde landen; 2. steunt met name de voorstellen van de Commissie om de mensenrechten stelselmatig op te nemen in een transparante politieke dialoog met de derde landen, reële invulling te geven aan de democratische clausules in de associatie- en handelsovereenkomsten van de Unie en de bevordering van de mensenrechten en de democratie in de buitenlandse hulpprogramma's op te nemen; 3. betreurt het ontbreken van concrete voorstellen ter bevordering van meer samenhang bij de werkzaamheden van de verschillende communautaire instellingen, die een einde moeten maken aan de vrijwel exclusieve dominantie op dit gebied van de politieke wil van de Raad die tot uiting komt in het vaak voorkomende vereiste van unanimiteit bij de besluitvorming, en wenst dat de Conventie over de toekomst van Europa concrete voorstellen in dit verband indient; 4. wenst dat de aan de met de Unie verbonden derde landen gestelde eisen op het gebied van democratisering, eerbiediging en bescherming van de mensenrechten zonder uitzondering voorrang krijgen boven de legitieme economische, handels- en andere belangen van de Unie en de lidstaten afzonderlijk; 5. verzoekt om een actief en genereus gebruik van de clausules inzake "sociale stimulansen", "milieustimulansen" en "drugsbestrijding" die zijn opgenomen in het stelsel van algemene preferenties (SAP) voor de periode 2002-2004 en die bepalen dat bijkomende preferenties worden verleend aan landen die de normen van de IAO naleven en van de geldende internationale wetgeving op het gebied van het milieu en de strijd tegen de productie van en de handel in drugs; 6. betreurt dat de EU-lidstaten vaak niet in staat zijn op de jaarvergadering van de VN-commissie voor de mensenrechten in Genève een gemeenschappelijk standpunt in te nemen waardoor het imago van de Unie wordt geschaad en de ontwikkeling van haar externe beleid wordt ondergraven; 7. wenst dat alle derde landen die politieke, economische, handels- of andersoortige betrekkingen met de Europese Unie willen onderhouden duidelijk en zonder voorbehoud de bestaande fundamentele teksten op het gebied van de mensenrechten ondertekenen, ratificeren en toepassen, met inbegrip van met name het Statuut van Rome waarbij het Internationale Strafhof werd ingesteld; 8. stelt de Commissie en de Raad voor een interinstitutionele gedragscode op te stellen die het externe optreden van de Unie op het gebied van democratisering en mensenrechten meer samenhang en rechtvaardigheid moet verlenen en die moet gelden voor de betrekkingen tussen de Unie en de meer dan 120 landen op welke momenteel de democratische clausule van toepassing is, een essentieel element van allerlei overeenkomsten die deze landen met de EU verbinden; Elementen voor een interinstitutionele gedragscode voor de externe betrekkingen van de Unie op het gebied van de mensenrechten 9. wenst derhalve dat de Commissie een eerste voorstel voor een code uitwerkt dat wordt gevolgd door een besluit ter zake van de Raad en het Parlement en waarin tenminste rekening wordt gehouden met de volgende aspecten: 10. de doelstelling van de Unie bij de evaluatie van de door de verschillende partnerlanden op het gebied van democratisering en mensenrechten geboekte vooruitgang moet niet alleen het bewerkstelligen van een coherente aanpak tussen landen en de regio's zijn, maar vooral het voorkomen van onrechtvaardige resultaten, discriminatie en ongelijke behandeling van al deze landen; 11. onderstreept dat deze code niet gericht dient te zijn op het punitieve en suspensieve karakter van de mensenrechtenclausules, maar voornamelijk gebaseerd moet zijn op wederzijds respect tussen alle overeenkomstsluitende partijen in de betrekkingen tussen de EU en derde landen; in dit verband moeten in deze code alle mogelijke positieve stimulansen worden opgenomen, waaronder genereuze samenwerkingsprogramma's, teneinde de eerbiediging van de mensenrechten op alle niveaus te verbeteren; 12. onderschrijft de aanpak wat betreft de op de mensenrechten gebaseerde humanitaire hulp gezien de betekenis die deze aanpak kan hebben voor conflictpreventie in gevallen waarin de humanitaire crisissituatie is veroorzaakt door een gewelddadig conflict; 13. verzoekt de Commissie te waarborgen dat de naleving van de rechten van de vrouw als onderdeel van de mensenrechten wordt opgenomen als centraal element in alle communautaire programma's en als criterium voor externe betrekkingen met derde landen, ook in handelsovereenkomsten en samenwerkingsovereenkomsten; 14. verlangt dat de Commissie bij alle externe betrekkingen met derde landen waarbij financiële hulp verstrekt wordt, alsook bij handelsovereenkomsten, samenwerkingsovereenkomsten en ontwikkelingshulp, als uitdrukkelijke voorwaarde stelt dat het betrokken land gebonden is aan de afschaffing en de bestraffing van de ergste vormen van geweld gepleegd ten aanzien van vrouwen zoals genitale verminking, steniging, openbare kastijding, marteling en verkrachting ten tijde van oorlog; verlangt dat de Commissie stelselmatig controleert of deze voorwaarden inderdaad vervuld zijn en hierover verslag uitbrengt; 15. verzoekt de Commissie dringend met andere internationale organisaties zoals de UNIFEM en de Wereldbank samen te werken om ervoor te zorgen dat onderwerpen inzake gelijke kansen geïntegreerd worden in de besluiten in het kader van ontwikkelingssamenwerking; 16. herinnert eraan dat het faire maatschappelijke normen in de economie ondersteunt en dat het mee wil doen aan inspanningen om uitbuiting van werknemers in de gehele wereld te bestrijden; legt de nadruk op de belangrijke rol die de WTO en de IAO op dit terrein moeten spelen en legt de nadruk op de efficiënte tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk werkprogramma van WTO en IAO; 17. benadrukt het belang van programma's als MEDA en TACIS bij het bevorderen van mensenrechten en democratisering, vooral in kwetsbare delen van de wereld; 18. verzoekt de Commissie zich meer inspanningen te getroosten opdat een beknopt Groenboek over maatschappelijk verantwoord ondernemerschap zo snel mogelijk kan worden goedgekeurd; 19. verzoekt de Commissie om nauwkeurig aan te geven over welke middelen zij beschikt om te kunnen garanderen dat men zich in de praktijk ook houdt aan de gedragscodes voor bedrijven die zijn opgesteld door internationale organisaties als de VN, de IAO en de OESO; 20. spoort de Commissie aan om nationale contactpunten te openen voor de controle op de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen sedert 2000 bij haar delegaties in derde landen, naar het model van de nationale contactpunten in alle lidstaten; 21. wijst erop dat artikel 13 van het EG-Verdrag de Europese Unie verplicht discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid te bestrijden, en dat deze verplichting niet alleen in theorie maar ook in de praktijk integraal onderdeel moet uitmaken van het beleid van de Europese Unie ten aanzien van bestaande en toekomstige handelspartners, alsook van de onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten over de uitvoering van de criteria van Kopenhagen; Enkele voorstellen van institutionele aard 22. acht de zo spoedig mogelijke communautarisering van het GBVB noodzakelijk, aangezien dit de enige manier is om het optreden van de Unie op dit gebied echt samenhang te verlenen en het hoofd te bieden aan de huidige situatie waarin de verschillende instellingen, met name de Raad, deze zowel geografisch als thematisch moeten behandelen, soms in communautair verband en soms op intergouvernementeel niveau (GBVB); 23. verzoekt de Conventie over de toekomst van Europa zich te buigen over de vraag welke institutionele hervormingen nodig zijn voor de versterking - in de in deze resolutie gewenste richting - van de rol van de Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratische beginselen via het GBVB; 24. stelt het nieuwe Parlement van na de verkiezingen van 2004 voor een Commissie mensenrechten in te stellen die bevoegd is voor de problemen in verband met de mensenrechten, de democratisering in derde landen en de betrekkingen met internationale organisaties die werkzaam zijn op het gebied van de mensenrechten; 25. steunt de oprichting van een bureau van de Unie voor mensenrechten en democratie zoals is voorgesteld in de conclusies van de Europese Raad van Keulen; 26. is van mening dat dit bureau informatieve en adviserende taken dient te vervullen zoals is voorgesteld door het Comité van de wijzen en met name een mondiaal overzicht van de mensenrechtensituatie per land moet uitwerken waarmee door de instellingen van de Unie rekening wordt gehouden bij het opzetten en uitvoeren van de verschillende beleidsvormen van de Unie; 27. is van mening dat het bureau van de Unie voor mensenrechten en democratie tevens tot taak moet krijgen jaarlijks aan de hand van de gedragscode een evaluatie te presenteren van alle tussen de Europese Unie en derde landen gesloten samenwerkings- en associatieovereenkomsten; 28. is van mening dat de activiteiten van het bureau van de Unie voor mensenrechten en democratie in het kader van de integratie van de mensenrechten en de democratie in de bijstandsprogramma's van de EG ook de evaluatie kunnen omvatten van de gevolgen van de niet-structurele maatregelen wegens het grote belang ervan in de verzoeningsprocessen na een gewapend conflict; 29. is van mening dat de Commissie vóór de ondertekening van een toetredings-, associatie- of samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en een derde land een verslag dient op te stellen over de situatie met betrekking tot de democratische beginselen en de mensenrechten aldaar en een aanbeveling te doen of de lopende onderhandelingen al dan niet moeten worden afgesloten; de Raad en het Europees Parlement spreken zich over deze aanbeveling uit waarbij voor de ondertekening van de betreffende overeenkomst een gunstig advies van beide instellingen vereist is; 30. wenst dat in het kader van de politieke dialoog en de discussie over de strategiedocumenten voor elk land de nadruk wordt gelegd op de noodzaak tot waarborging van het recht op onderwijs en is van mening dat de universele toegang tot onderwijs als een thematische prioriteit moet worden beschouwd, aangezien de toegang tot onderwijs een van de essentiële grondrechten is; 31. verzoekt de Commissie om de door haar externe delegaties opgestelde verslagen ter zake tijdig aan het Europees Parlement te doen toekomen; 32. gaat ervan uit dat conflictsituaties aanleiding geven tot ernstige schendingen van de mensenrechten en is in dit verband van mening dat opvoeding op het gebied van de vrede als integrerend onderdeel van de "peace-making"- en "peace-keeping"-maatregelen één van de prioriteiten van het EIDHR in het kader van de conflictpreventie moet zijn; 33. acht de bijdrage van de civil society aan het formuleren en volgen van het beleid van de Unie op deze terreinen absoluut noodzakelijk en steunt de voortzetting van de discussiefora over de mensenrechten die regelmatig worden gehouden in samenwerking met het voorzitterschap en met deelname van de instellingen van de Unie en van vertegenwoordigers van universitaire instellingen en NGO's; o o o 34. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 295 – C5-0464/2001), – gelet op de artikelen 2 en 3 van het EG-Verdrag, – gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gelet op het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) van 18 december 1979, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 juni 1995 over de deelname van de Europese Unie aan de Vierde Wereldvrouwenconferentie van de Verenigde Naties te Peking: "Acties voor gelijke rechten, ontwikkeling en vrede" (1) , - onder verwijzing naar de verklaring en het actieprogramma die tijdens de Vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking zijn goedgekeurd, alsmede naar zijn resolutie van 21 september 1995 over die conferentie (2) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 september 1998 over het Besluit betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van de Raad betreffende de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking (C4-0307/1998 - 1997/0151(SYN) ) (3) , - gezien de resolutie van de Raad en de regeringsvertegenwoordigers van de lidstaten van 20 december 1995 over de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 juli 1996 over de follow-up van de Internationale Conferentie van Caïro over bevolking en ontwikkeling (4) , - onder verwijzing naar zijn resoluties van 16 september 1997 over de mededeling van de Commissie "Integratie van de gelijke kansen voor vrouwen en mannen in alle communautaire beleidsvormen en acties" ( COM(1996) 67 - C4-0148/1996) (5) en van 9 maart 1999 over het voortgangsrapport van de Commissie inzake de follow-up van genoemde mededeling ( COM(1998) 122 - C4-0234/1998) (6) , - gezien de conclusies van de Raad van 18 mei 1998 over genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking, - gelet op Verordening (EG) nr. 2836/98 van de Raad van 22 december 1998 betreffende de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking (7) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 mei 2000 over de follow-up van het Actieplatform van Beijing ( 2000/2020(INI) ) (8) , - gelet op de partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (9) , - gezien de verklaring van de Raad en de Commissie van 10 november 2000 over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap (doc. 13458/00), - gezien zijn resolutie van 15 november 2000 over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende het programma in verband met de communautaire strategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005) ( COM(2000) 335 – C5-0386/2000 – 2000/0143(CNS) ) (10) , - onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 maart 2001 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap ( COM(2000) 212 - C5-0264/2000 - 2000/2141(COS) ) (11) , - gezien de conclusies van de Raad voor ontwikkelingssamenwerking van 8 november 2001, - gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, - gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A5-0066/2002 ), A. overwegende dat de Europese Gemeenschap krachtens de artikelen 2 en 3 van het EG-Verdrag tot taak heeft de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen, en dat zij zich ten doel moet stellen in al haar activiteiten de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op te heffen, B. overwegende dat het Actieplatform van Peking een strategie inzake de opneming van de genderproblematiek heeft goedgekeurd en dat de Commissie sinds 1996 vastberadener een beleid dient te voeren inzake de integratie van de gelijke kansen van mannen en vrouwen in alle communautaire beleidsvormen en acties, C. overwegende dat onder integratie van de genderproblematiek wordt verstaan de (re)organisatie, de verbetering, de ontwikkeling en de evaluatie van de besluitvormingsprocessen, opdat degenen die doorgaans met de tenuitvoerlegging van het beleid zijn belast, rekening houden met de dimensie van de gelijke kansen van mannen en vrouwen op alle niveaus (12) , D. overwegende dat een aantal verordeningen en akkoorden inzake ontwikkelingssamenwerking – de ALA-verordening uit 1992 en de MEDA-verordening uit 2000, de partnerschapsovereenkomst ACS-EG – bepalingen omvatten ten gunste van het opnemen van de gelijke kansen van mannen en vrouwen, E. overwegende dat de doelstelling van gelijke kansen deel uitmaakt van een tweeledige aanpak om de gelijke kansen voor mannen en vrouwen te waarborgen door de genderproblematiek op te nemen in alle beleidsvormen en acties, en tegelijkertijd speciale maatregelen goed te keuren inzake positieve actie ten behoeve van vrouwen, F. overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap is gebaseerd op het beginsel van de duurzame, billijke en participerende menselijke en sociale ontwikkeling en dat de bevordering van de rechten van de mens, de democratie en de rechtstaat hiermee onlosmakelijk verbonden zijn, G. overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap voornamelijk tot doel heeft de armoede te verminderen ja zelfs weg te nemen; dat armoede een vraagstuk met vele dimensies is, dat niet alleen kan worden gedefinieerd als het ontbreken van inkomsten, maar tevens verband houdt met elkaar versterkende aspecten van kwetsbaarheid en marginalisatie, te weten te weinig controle op en toegang tot goederen, hulpbronnen en diensten, en te weinig participatie in het besluitvormingsproces; H. overwegende dat vrouwen een grote meerderheid van de armen op de wereld vormen en dat deze relatie tussen gender en armoede maakt dat het nu belangrijker is dan ooit om de genderfactor bij de ontwikkelingssamenwerking te betrekken, I. verheugd over het voornemen van de Europese Gemeenschap verder te gaan dan een strikt economische benadering en dat ontwikkelingssamenwerking ook wordt genoemd bij andere menselijke activiteiten, bijv. op politiek, maatschappelijk en cultureel gebied, J. onderstrepende dat vrouwen in ontwikkelingslanden vaak zijn blootgesteld aan discriminatie bij de toegang tot voedsel, gezondheidszorg, onderwijs, opleiding, besluitvorming, deelname aan regionale programma's en economische activiteiten, alsmede eigendomsrechten, en dat het rechttrekken van de ongelijkheden en de versterking van de rol en de rechten van vrouwen van fundamenteel belang zijn voor de sociale gerechtigheid en de ontwikkeling, K. overwegende dat in 2003 bovengenoemde Verordening (EG) nr. 2836/98 afloopt, 1. is verheugd over het actieprogramma van de Commissie, dat gericht is op een drieledige strategie met het oog op de integratie van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het beleid en de strategie inzake ontwikkelingssamenwerking middels onderhandelingen met de partners tijdens alle fasen van de project- en programmacyclus; onderstreept met name de volgende onderdelen: 2. betreurt het dat er bijna zes jaar zijn verstreken tussen de eerder genoemde resolutie van 20 december 1995, de eerste keer dat de Raad horizontale integratie van het genderaspect heeft vastgelegd als beginsel van het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap en de lidstaten en de publicatie van het Actieprogramma, en dat het praktische effect in de tussenliggende periode gering is geweest, hoewel het concept al was vastgelegd in de eerder genoemde Verordening (EG) nr. 2836/98; waardeert het echter dat de Commissie het effect erkent dat het genderbeleid "vervluchtigt"; 3. is echter van oordeel dat het actieprogramma concreter gestalte moet krijgen en verzoekt de Commissie te dien einde een officieel voorstel te doen, vergezeld van een gedetailleerd werkprogramma met specifieke werkwijzen, termijnen en een aanduiding van de financiële middelen, alsmede van kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren van de resultaten; 4. verzoekt de Commissie de evaluaties halverwege en aan het slot van de looptijd ook aan het Parlement te doen toekomen, waarbij de tussentijdse evaluatie nog vóór het einde van de vijfde zittingsperiode van het Parlement dient te worden voorgelegd; 5. bevestigt dat de integratie van de gelijkheid van mannen en vrouwen niet mag worden gerechtvaardigd door overwegingen inzake de verhoging van de productiviteit en de doeltreffendheid van de ontwikkeling, maar vooral als een beginsel en een morele waarde in het kader van een veel bredere strijd voor de eerbiediging van de mensenrechten en voor de individuele waarde van vrouwen en mannen, wier verschillen moeten worden erkend, maar wier rechten gelijk moeten zijn; 6. verwijst in dit verband naar de doelstellingen van de communautaire kaderstrategie inzake gelijke kansen van mannen en vrouwen die is toegespitst op het economische leven, gelijke participatie en vertegenwoordiging, gelijke toegang tot en volledig genot van de sociale en economische rechten voor mannen en vrouwen, en de bevordering van de mensenrechten van de vrouw; benadrukt echter dat, zolang grondrechten als gelijke toegang tot voedsel, onderwijs en gezondheid niet worden nageleefd, het voor vrouwen uitermate moeilijk zal zijn om te streven naar posities op besluitvormingsniveau; 7. neemt nota van de toepassing van het programma op de zes voorrangsgebieden van het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap, maar vraagt zich in het licht van de beperkte financiële middelen af hoe de volgorde van de prioriteiten eruit moet zien, met name ten aanzien van het vervoer; stemt ermee in dat steun aan macro-economisch beleid, armoedebestrijdingsstrategieën en socialesectorprogramma's in de gezondheidszorg en het onderwijs de hoogste prioriteit moet hebben, met name op het gebied van de reproductieve gezondheid, waar genderongelijkheid het ernstigst is en de gevolgen het zwaarst zijn, niet alleen voor vrouwen, maar ook voor hun gezinnen, gemeenschappen en samenlevingen; acht het onaanvaardbaar dat zo weinig nadruk wordt gelegd op sleutelgebieden als handel - met name gezien de gevolgen van handelsovereenkomsten voor de rechten en de positie van de vrouw in de ontwikkelingslanden -, de opbouw van capaciteit binnen de instellingen, goed bestuur en de rechtsstaat; 8. benadrukt het belang van een verbeterde toegang tot kwalitatief goede reproductievegezondheidsdiensten, die niet alleen de preventie van HIV/AIDS en andere SOA's, maar ook gezinsplanning, pre- en postnatale en kraamzorg omvat, alsmede het tegengaan van schadelijke praktijken als genitale verminking van vrouwen enz.; benadrukt dat gender mainstreaming in de gezondheidszorg zowel op mannen als op vrouwen gericht moet zijn om te zorgen voor grotere verantwoordelijkheid of gezinsplanning, veiliger seks en ouderschap; 9. is verheugd dat een van de zes gezondheidsthema's de aanpak van geweld en aanranding van vrouwen is, die veroorzaakt worden door de geslachtsdimensie, en verzoekt de Commissie uitgebreid onderzoek te doen naar de relatie tussen armoede en geweld tegen vrouwen en kinderen; 10. verzoekt de Commissie diepgaand onderzoek in te stellen naar de invloed van plaatselijke culturele tradities en zeden, zowel in de economische en sociale ontwikkeling als bij de rechten van de vrouw en de gelijkheid van mannen en vrouwen; 11. merkt op dat genderongelijkheden niet altijd uitsluitend samenhangen met armoede, maar ook met culturele, religieuze en sociaal-economische gebruiken, die echter nooit als acceptabel excuus voor het hinderen van vooruitgang op het gebied van genderrechten mogen worden beschouwd; 12. dringt erop aan dat de introductie van horizontale integratie van het genderaspect er niet toe mag leiden dat niet langer afzonderlijke programma's voor positieve discriminatie ten uitvoer worden gelegd, maar dat de Commissie een tweesporenbenadering toepast die beide elementen omvat; 13. verlangt dat de genderbewuste analyse deel uitmaakt van alle toekomstige strategiedocumenten inzake het terugdringen van de armoede en de strategiedocumenten per land; 14. is van oordeel dat het onontbeerlijk is in de ontwikkelingslanden de participatie van vrouwen en vrouwenorganisaties in de voorbereiding, uitwerking en de follow-up van de uit te voeren maatregelen te institutionaliseren; dat het van fundamenteel belang is een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen bij het beheer van de projecten te waarborgen en aanwervingsprocedures in te voeren waarbij rekening wordt gehouden met het genderaspect; 15. acht het nodig om op alle niveaus operationele instrumenten te bevorderen en te gebruiken zoals daar zijn de evaluatie (voor- en achteraf) van het bereikte resultaat al naar gelang het geslacht en het verifiëren of voldoende rekening is gehouden met het genderaspect, alsmede de uitsplitsing van de indicatoren inzake follow-up, de statistieken en de gegevens naar geslacht; deze evaluaties dienen te worden opgesteld voor alle onderdelen van de ontwikkelingssamenwerkingsovereenkomsten, met inbegrip van de met de handel verband houdende bepalingen en beleidsvormen; 16. is van oordeel dat de evaluatie van de overheidsbegrotingen vanuit het oogpunt van de weerslag op de genderproblematiek (gender auditing) een essentieel instrument vormt om na te gaan of het beginsel van de integratie van de genderdimensie wordt toegepast op het overheidsbeleid; 17. eist teneinde de coherentie en de continuïteit te waarborgen van het proces van de tenuitvoerlegging van het EU-actieprogramma inzake gender en ontwikkelingssamenwerking, dat voldoende personeel en financiële middelen ter beschikking worden gesteld om de beschreven maatregelen te ondersteunen; merkt op dat in 2001 slechts € 2,02 miljoen voor de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking (13) was uitgetrokken, vergeleken met de 5 miljoen EUR in 1998 (14) ; 18. verzoekt de Commissie op basis van haar evaluatie van de financiële bijdragen op dit gebied een nieuw voorstel voor een verordening voor te bereiden in het licht van het feit dat de oude verordening (EG) nr. 2836/98, welke de rechtsgrond voor begrotingslijn B7&nbhy;6220 vormt, afloopt; 19. wenst dat het uitgangspunt van de EG-begrotingslijn voor HIV/aids, namelijk integratie van genderaspecten als voorwaarde voor financiering, voor alle begrotingslijnen voor ontwikkeling geldt; 20. meent dat een GIDED-netwerk (Gender and Development Inter-projects group) in alle landen moet worden opgezet waar op basis van een ex-ante analyse van een positief resultaat van zo'n project mag worden uitgegaan; 21. onderstreept de noodzaak van opleiding en bewustwording inzake genderproblematiek van het personeel van alle directoraten-generaal van de Commissie die bevoegd zijn voor de externe betrekkingen van de EU; te dien einde moeten er voldoende middelen uit de huishoudelijke begroting ter beschikking worden gesteld voor de verplichte opleiding van het personeel van de Commissie dat zich met planning, programmering en projectbeheer op het terrein van ontwikkelingssamenwerking bezighoudt, zowel bij de Commissiediensten zelf als bij de delegaties; 22. benadrukt de noodzaak binnen de Commissie expertise in gendervraagstukken op te bouwen door in elke delegatie en in elk van de diensten die verantwoordelijk zijn voor buitenlandse betrekkingen (DG Ontwikkeling, DG Buitenlandse betrekkingen, DG Handel, ECHO en de Dienst voor samenwerking EuropeAid) een ambtenaar in vaste dienst, met duidelijk omschreven verantwoordelijkheden, als 'genderdesk'-beheerder aan te wijzen en door personeel dat gespecialiseerd is in genderaspecten op te nemen in de overkoepelende kwaliteitsondersteuningsgroep en projectevaluatieteams; 23. verzoekt de Commissie haar voorlichtingsstrategie te versterken, het netwerken en de uitwisseling tussen de diverse actoren van de partnerlanden en van de EU te stimuleren en de coördinatie tussen de diverse diensten voor wat betreft gelijke kansen te verbeteren; 24. wenst dat de hoofden van administratieve eenheden en delegatiehoofden van de Commissie verantwoordelijk worden gesteld voor de uitwerking en tenuitvoerlegging van genderrichtsnoeren voor bepaalde sectoren en geografische gebieden en follow-up, alsmede voor een doeltreffende coördinatie tussen de verschillende diensten van de Commissie op het gebied van de genderproblematiek; 25. is van oordeel dat de NGO's een essentiële rol vervullen bij de bevordering van democratieën waarin de gelijke kansen van mannen en vrouwen worden gerespecteerd, en onderstreept het belang van een volledige participatie van het maatschappelijk middenveld en met name van de vrouwenorganisaties op plaatselijk niveau in Noord en Zuid in alle projectfasen en in de technische bijstand ter plaatse; 26. verzoekt de Commissie en de partnerlanden bij de overeenkomst van Cotonou om zich intensief in te zetten voor de tenuitvoerlegging van de resolutie van de Raad ontwikkelingssamenwerking over gender mainstreaming en een buitengewone paritaire parlementaire vergadering ACS-EU over dit prioritaire onderwerp te houden; 27. verzoekt de Commissie en de lidstaten de samenwerking met nadere internationale organisaties, zoals de VN, de Raad van Europa en de OESO, te versterken teneinde de samenhang tussen liberalisatie van de handel, financiële steun en duurzame ontwikkeling te waarborgen; 28. verzoekt de Commissie de samenwerking en de uitwisseling van informatie over de eerbiediging van de mensenrechten van vrouwen met de NGO's en de betrokken internationale organisaties te intensiveren, en de bewustwording te ondersteunen van de met het geslacht verband houdende schendingen van de mensenrechten tijdens gewapende conflicten of in gevallen van niet-toepassing van de desbetreffende wetgeving tengevolge van ontoereikende instrumenten of de overmacht van anachronistische culturele tradities en maatschappijmodellen; 29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het verslag van de Commissie ( COM(2001) 179 – C5&nbhy;0344/2001), – gelet op de artikelen 2, 3, lid 2, 13, 137, lid 1 en 141 van het EG-Verdrag, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 oktober 2000 over de jaarverslagen van de Commissie over gelijke kansen voor vrouwen en mannen in de Europese Unie - 1997, 1998, 1999 ( COM(1998) 302 - C5-0106/1999, COM(1999) 106 - C5-0289/2000, COM(2000) 123 - C5-0290/2000 - 1999/2109(COS) ) (1) , – onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 mei 2000 over de follow-up van het actieplatform van Bejing ( 2000/2020(INI) ) (2) , – gezien het slotdocument van de Conferentie van de Verenigde Naties "Bejing + 5", die in juni 2000 werd gehouden in New York, – onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 2000 over de communautaire raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen ( COM(2000) 335 - C5-0386/2000 - 2000/0143(CNS) ) (3) , – gezien Beschikking 2001/51/EG van de Raad van 20 december 2000 betreffende het programma in verband met de communautaire strategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005) (4) , – gezien het advies van het Comité van de regio's (5) , – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen (A5&nbhy;0067/2002), A. overwegende dat de grootste inspanningen inzake gelijke kansen de laatste jaren zijn gedaan op gebieden waar vroeger reeds stappen waren ondernomen, zonder daar overigens de discriminatie op te heffen, en dat deze inspanningen dientengevolge moeten worden voortgezet en naar andere gebieden moeten worden uitgebreid, B. overwegende dat er qua integratie van de dimensie "gelijke kansen" in het communautaire beleid en de communautaire acties "gender mainstreaming" al veel voortgang is gemaakt, maar niet in het nationale beleid van de lidstaten; C. overwegende dat de grootste inspanningen in het kader van de pijler gelijke kansen van de Europese werkgelegenheidsstrategie erop gericht waren werk en gezinsleven gemakkelijker te combineren, maar dat daarentegen weinig acties zijn ondernomen om de loonverschillen tussen mannen en vrouwen terug te dringen, D. overwegende dat de gelijke behandeling van mannen en vrouwen ook met grotere inzet moet worden nagestreefd in het kader van de andere pijlers van de Europese werkgelegenheidsstrategie, nl. inzetbaarheid, ondernemerschap en aanpassingsvermogen, E. overwegende dat de werkloosheid bij vrouwen in de Europese Unie nog steeds 3% hoger ligt dan bij mannen, dat op de arbeidsmarkt nog altijd sprake is van zowel horizontale als verticale segregatie en dat vrouwen vooral in bepaalde beroepen, activiteiten en industrieën vertegenwoordigd zijn, dat zij in alle sectoren ondervertegenwoordigd zijn op de goed betaalde leidinggevende posten, dat de participatiegraad van vrouwen in de Europese Unie nog steeds 18,2 % lager ligt dan die van mannen, dat vrouwen gemiddeld slechts 77% van het loon van mannen verdienen, dat de loonverschillen tussen mannen en vrouwen in de Europese Unie aanzienlijk blijven en dat Richtlijn 75/117/EEG van de Raad van 10 februari 1975 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en vrouwelijke werknemers (6) nog steeds niet juist wordt toegepast, F. overwegende dat – zoals blijkt uit het 17de jaarlijkse verslag van de Commissie over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht (1999) ( COM(2000) 92 ) en zijn resolutie daarover van 4 september 2001 (7) – het aantal inbreuken op de wetgeving inzake de gelijke behandeling van mannen en vrouwen aanzienlijk blijft, G. overwegende dat een aantal kandidaatlanden de communautaire voorschriften inzake gelijke behandeling en kansen weliswaar reeds in hun rechtsbestel hebben opgenomen, maar dat verschillende landen, om een en ander juist toe te passen, nog veel werk voor de boeg hebben, met name waar het de institutionele en administratieve capaciteit betreft om de wetgeving inzake gelijkheid toe te passen en te doen naleven, H. overwegende dat het proces van de uitbreiding samenvalt met een toename van de handel in vrouwen ten behoeve van seksuele uitbuiting, met name door prostitutie, I. overwegende dat de Commissie voornemens is om in 2002 een nieuwe, op artikel 13 van het EG-Verdrag gebaseerde richtlijn over gelijke kansen voor te stellen, 1. constateert met tevredenheid dat het jaarverslag van de Commissie een kritische en systematische evaluatie bevat van de communautaire en nationale initiatieven die in het jaar 2000 werden genomen op het gebied van gelijke kansen voor vrouwen en mannen, en toont zich dan ook verheugd over de inhoud van het verslag, die kwalitatief een stap vooruit betekent in vergelijking met de verslagen van de voorgaande jaren; 2. moedigt de Commissie aan om voort te gaan met de indiening van deze jaarverslagen, die van cruciaal belang zijn voor een algemene en samenhangende follow-up, evaluatie en controle van het beleid van de Gemeenschap en de lidstaten op het gebied van gelijke behandeling en kansen van mannen en vrouwen, met inbegrip van de daadwerkelijke toepassing van het Gemeenschapsrecht; 3. is van mening dat de Commissie moet overwegen hoe zij de lidstaten kan aanmoedigen en ertoe kan brengen dat zij het beginsel van gelijke behandeling op alle beleidsterreinen horizontaal toepassen en integreren; 4. constateert dat de kloof tussen mannen en vrouwen in de werkgelegenheidscijfers in het jaar 2000 iets kleiner is geworden, maar stelt met bezorgdheid vast dat vrouwen nog steeds in te grote mate te vinden zijn in deeltijdse, tijdelijke of laaggeschoolde banen; 5. betreurt dat weinig lidstaten in het kader van de Europese werkgelegenheidsstrategie inspanningen hebben gedaan om gelijke kansen voor vrouwen en mannen in hun nationaal actieplan voor het jaar 2000 op te nemen en dat veel maatregelen vanuit genderstandpunt nog steeds als neutraal worden aangemerkt; 6. verzoekt de lidstaten om, in het licht van de doelstelling van de Europese Raad van Lissabon van maart 2000 om de totale participatiegraad van vrouwen vóór 2010 tot 60% te verhogen, 7. onderstreept dat het combineren van werk en gezinsleven een noodzakelijke voorwaarde is voor feitelijke gelijkheid en toont zich verheugd over de bemoedigende initiatieven die de lidstaten op dit gebied hebben genomen, met name ten aanzien van kinderopvang; meent echter dat deze kwestie niet beperkt mag blijven tot de verbetering van de infrastructuur voor de opvang van kinderen, maar ook van andere personen ten laste, zoals ouderen, zieken of gehandicapten, een gebied waarop weinig vooruitgang is geboekt; 8. constateert met teleurstelling dat in dit jaarverslag nauwelijks wordt ingegaan op de acties van de Commissie ter handhaving van de bestaande gelijkebehandelingswetgeving in en door de huidige lidstaten en verzoekt de Commissie haar voortgaande bemoeienissen terzake te intensiveren en daarover te rapporteren in het volgende jaarverslag gelijke kansen, 9. onderstreept de noodzaak om op communautair en nationaal niveau vernieuwende maatregelen te nemen en specifieke streefcijfers vast te stellen om enerzijds te komen tot een evenwichtige verdeling van beroepsactiviteiten en gezinstaken tussen vrouwen en mannen, door de ontwikkeling van werkregelingen die een werkelijke combinatie van gezins- en beroepsleven mogelijk maken, met name wat de organisatie van de arbeidstijd betreft, door de herziening van de bepalingen inzake ouderschapsverlof, met name voor vaders, en inzetbaarheid, alsmede door de reorganisatie van de openbare en particuliere diensten, en om anderzijds sociale gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen door het individualiseren van de sociale en fiscale rechten; 10. constateert met bezorgdheid dat vrouwen slechts 20% uitmaken van de studenten in informatie- en communicatietechnologieën en in deze sector in het algemeen zwaar ondervertegenwoordigd zijn; meent dat vrouwen onvoldoende kansen krijgen om zich vertrouwd te maken met de nieuwe kennis en daarom geen toegang krijgen tot hooggekwalificeerde en goed betaalde banen in sectoren die in grote mate afhangen van de informatietechnologie; verzoekt de lidstaten om in overeenstemming met de politieke richtsnoeren van de Europese Raad van Nice in december 2000 de toegang van vrouwen tot het onderwijs en tot levenslang leren, met name op het gebied van de nieuwe technologieën, te vergemakkelijken; wijst in dit verband op de noodzaak om nationale streefcijfers vast te stellen voor de participatiegraad van vrouwen op alle onderwijs- en opleidingsniveaus en nationale, regionale of plaatselijke initiatieven te ontplooien (speciale opleidingsprogramma's, informatiecampagnes, enz.) zodat vrouwen de weg vinden naar de sector van de nieuwe technologieën; 11. constateert dat vooruitgang is geboekt bij de opstelling van statistieken, maar meent dat op dit gebied nog meer inspanningen moeten worden geleverd, ook door de kandidaatlanden voor toetreding, met betrekking tot naar sekse uitgesplitste statistieken, die objectieve informatie kunnen verschaffen voor de identificatie van verschillen en problemen tussen mannen en vrouwen en die het mogelijk maken de integratie van de genderproblematiek in de verschillende beleidsmaatregelen te evalueren door het effect ervan op mannen en vrouwen te onderzoeken; verzoekt de Commissie derhalve ten volle gebruik te maken van de financieringsmogelijkheden die het nieuwe actieprogramma 2001-2005 inzake gelijke kansen voor vrouwen en mannen biedt voor de opstelling en regelmatige bijwerking van de statistieken; verzoekt de Commissie al het mogelijke te doen om passende financiële en technische bijstand te verlenen aan de kandidaatlanden, zodat zij hun statistische methoden verder kunnen ontwikkelen en aanpassen aan die van de Europese Gemeenschap; 12. verzoekt de Commissie, teneinde te zorgen voor meer sociale repercussie en van de lidstaten een grotere inzet te verkrijgen waar het de gelijkheid tussen mannen en vrouwen betreft, om bij de opstelling van vergelijkende statistieken en tabellen de landen van hoog naar laag te rangschikken al naargelang van de door hen bereikte resultaten met betrekking tot het gemeten onderwerp en de gevolgen daarvan voor de gendergelijkheid en niet in alfabetische of protocollaire volgorde; wenst verder dat rekening wordt gehouden met de mogelijkheid om in de Europese Unie een index in te voeren voor de ontwikkeling van de gelijkheid van mannen en vrouwen en dat daarover een debat wordt gehouden; 13. verzoekt de Commissie om in verband met de situatie dat slechts 23% van de ondernemingen in de Unie eigendom is van vrouwen een verslag op te stellen met precieze en vergelijkbare gegevens die een analyse van de situatie vergemakkelijken en het mogelijk maken de belangrijkste problemen te identificeren en mogelijke oplossingen voor te stellen; 14. verzoekt de Commissie om, rekening houdend met de nieuwe regelgeving inzake de structuurfondsen (2000-2006), waarbij het wegwerken van de ongelijkheden en de bevordering van gelijke kansen voor vrouwen en mannen worden beschouwd als prioritaire doelstellingen van de communautaire beleidsmaatregelen, een evaluatieverslag op te stellen over de vooruitgang die is geboekt bij de integratie van het gelijkekansenbeleid in de structuurfondsen; 15. verwijst naar zijn resoluties van 2 maart 2000 over vrouwen en besluitvorming (8) en 18 januari 2001 over het verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité over de tenuitvoerlegging van de aanbeveling van de Raad 96/694 van 2 december 1996 betreffende de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces ( COM(2000) 120 - C5-0210/2000 - 2000/2117(COS) ) (9) ; herhaalt zijn standpunt dat een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces een noodzakelijke voorwaarde is voor de goede werking van een democratische samenleving; herinnert eraan dat deze kwestie een van de vijf prioritaire doelstellingen is van de nieuwe raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005), die onder meer gericht is op gelijke deelname, niet alleen aan het politieke, maar ook aan het economische en sociale leven; 16. verzoekt de Commissie derhalve vernieuwende voorstellen in te dienen, teneinde de lidstaten aan te moedigen de evenwichtige deelname van mannen en vrouwen bij de besluitvorming op het gebied van interne aangelegenheden aan te moedigen, en betreurt in dit opzicht dat het verslag van de Commissie geen melding maakt van de in zijn bovengenoemde resolutie van 18 januari 2001 opgenomen mechanismen zoals o.a. de toepassing van quota of het ritssysteem bij de opstelling van de kieslijsten; 17. is bezorgd over de slechts langzaam toenemende participatie van vrouwen op leidinggevende posten en in de besluitvorming, zowel op politiek als op economisch en sociaal gebied, en over de situatie in de kandidaatlanden; wijst opnieuw op de noodzaak om een algemene Europese strategie uit te werken, met inbegrip van onderzoek, uitwisseling van informatie en ervaringen, bewustmakingscampagnes en maatregelen die het mogelijk maken werk en gezinsleven te combineren, teneinde een evenwichtige deelname van vrouwen en mannen in openbare en particuliere besluitvormingsorganen te bevorderen; verzoekt de Commissie prioriteit te geven aan de publicatie en systematische bijwerking van vergelijkbare statistieken op dit gebied; wenst dat het probleem van de deelname van vrouwen aan de besluitvorming in het kader van de toetredingsonderhandelingen wordt besproken; 18. vestigt de aandacht op het risico om huiselijk geweld en vrouwenhandel systematisch op een lijn te plaatsen, omdat de strijd tegen het een en het ander weliswaar enkele gemeenschappelijke elementen bevat (zoals bijvoorbeeld de strafrechtelijke vervolging, preventie, bijstand en bescherming van slachtoffers), maar de aard en de kenmerken van beide verschijnselen zeer verschillend zijn en een verschillende aanpak vereisen, die in het verslag van de Commissie ontbreekt; 19. meent dat de uitbreiding van de Europese Unie momenteel een groot politiek belang heeft en dat het communautair beleid op het gebied van gelijke kansen, het sociaal beleid en het werkgelegenheidsbeleid moeten worden ingezet om de rechten van de vrouw te bevorderen en alle ongelijkheden van politieke, economische of sociale aard in een uitgebreide Europese Unie weg te werken; onderstreept dat de eerbiediging van het acquis communautaire inzake de gelijke behandeling en kansen van mannen en vrouwen een conditio sine qua non is voor de toetreding; 20. verzoekt de Commissie zorg te dragen voor een effectieve omzetting van het acquis communautaire met betrekking tot de rechten van de vrouw en de lidstaten aan te moedigen institutionele en administratieve structuren op te zetten om de eerbiediging van de rechten inzake gelijke kansen toe te passen en te garanderen, met name op economisch en sociaal gebied; 21. is verontrust door de enorme toename van de vrouwenhandel ten behoeve van seksuele uitbuiting enerzijds en door het toenemende huiselijke geweld in vele landen anderzijds en verzoekt de Europese Unie en de kandidaatlanden dringende maatregelen te treffen om te voorzien in passende strafmaatregelen, mechanismen in het leven te roepen ter ondersteuning en bescherming van de slachtoffers en de structurele oorzaken zoals armoede en kwetsbaarheid van vrouwen te bestrijden; 22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en de regeringen van de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien het verslag van de Commissie ( COM(2001) 541 – C5&nbhy;0007/2002), – gezien het verslag van de Commissie - Corrigendum ( COM(2001) 766 ), – gelet op artikel 37 van het Verdrag, – onder verwijzing naar zijn standpunten van 25 oktober 2001 (1) over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot wijziging van Beschikking 97/413/EG van de Raadinzake de doelstellingen en bepalingen voor de herstructurering, in de periode van 1 januari 1997 tot en met 31 december 2001, van de communautaire visserijsector met het oog op de totstandbrenging van een duurzaam evenwicht tussen de visbestanden en de exploitatie daarvan ( COM (2001) 322 - C5-0308/2001 - 2001/0128(CNS) en over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening(EG) nr.2792/1999 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor de structurele acties van de Gemeenschap in de visserijsector ( COM(2001) 322 - C5-0309/2001 - 2001/0129 (CNS) ), – onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 januari 2002 (2) over het Groenboek over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid ( COM(2001) 135 - C5-0261/2001 - 2001/2115 (COS) ), – onder verwijzing naar zijn resoluties van 20 januari 2000 (3) over het jaarlijks verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de resultaten van de meerjarige oriëntatieprogramma's voor de vissersvloten aan het einde van 1997 ( COM (1999) 175 - C5-0109/1999 - 1999/2112(COS) ), en van 5 juli 2001 (4) over de resultaten van de meerjarige oriëntatieprogramma's voor de vissersvloten per einde 1999 ( COM(2000) 738 - C5-0107/2001 - 2001/2056(COS) ), – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij (A5&nbhy;0092/2002), A. overwegende dat een doelmatig beleid voor het behoud van de visbestanden voorwaarde is voor een zowel duurzame, alsook rendabele en concurrerende communautaire visserijsector, B. overwegende dat het prioritaire doel van de meerjarige oriëntatieprogramma's (MOP) bestaat uit een duurzaam evenwicht tussen de huidige bestanden en de exploitatie daarvan, C. overwegende dat handhaving van het FIOV - en dus van de huidige steun voor modernisering en vernieuwing van de vloot – noodzakelijk is om de MOP operationeel te maken en aldus de prioritaire doelstelling te verwezenlijken van een duurzaam evenwicht tussen de huidige bestanden en hun exploitatie, D. het feit betreurend dat de in het verslag gebruikte gegevens op grond van de tot het jaar 2003 te verrichten hermeting van de vaartuigen nog altijd niet volledig is geharmoniseerd en daarom niet onderling vergelijkbaar zijn, E. onder verwijzing naar het feit dat de Commissie de beschikking moet krijgen over meer instrumenten om de door de lidstaten verstrekte gegevens doeltreffend te controleren, F. onder verwijzing naar het feit dat de segmentering van de vloten van de lidstaten zeer verschillend is, G. overwegende dat binnenkort in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid ook opnieuw een besluit moet worden genomen over het toekomstige vlootbeleid, en dat het juist in dit algemene kader is dat de hervorming en aanpassing van de MOP gestalte moeten krijgen, H. overwegende dat het vlootbeleid van groot sociaal-economisch belang is voor sterk van de visserij afhankelijke regio's, I. overwegende dat maatregelen ter vergroting van de veiligheid op zee niet mogen leiden tot intensivering van de visserij, 1. betreurt dat het merendeel van de lidstaten opnieuw de doelstellingen van hun MOP niet heeft bereikt en verlangt dat deze lidstaten hun uiterste best doen om hun vloot in te krimpen; 2. is ingenomen met het feit dat de Commissie tegen diverse lidstaten die keer op keer de doelen van hun MOP niet hebben nageleefd, inbreukprocedures heeft aangespannen; 3. verzoekt de Raad en de Commissie nadrukkelijk te analyseren wat de redenen zijn van het niet halen van de doelstellingen en doeltreffende sancties te ontwikkelen die in relatie staan tot het doel van het meerjarenoriëntatieprogramma; 4. verzoekt de lidstaten de hermeting van hun vloot zo snel mogelijk af te ronden, zodat toekomstige beslissingen gebaseerd zijn op vergelijkbare gegevens; 5. stelt vast dat, ook al hebben zij geleid tot een bepaalde verkleining van de capaciteit van de vloten in de lidstaten, de MOP niet hebben geresulteerd in een gewenst evenwicht tussen de bestanden en de exploitatie daarvan, voornamelijk doordat de meeste landen zich niet aan de MOP hebben gehouden; 6. wenst derhalve dat in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid de MOP in hun huidige vorm niet worden voortgezet en dat zij worden gewijzigd en aangepast om het concurrentievermogen, de doelmatigheid en de veiligheid van de communautaire vloot te versterken en aldus de prioritaire doelstelling te verwezenlijken van een duurzaam evenwicht tussen visbestanden en exploitatie; 7. verzoekt de Commissie en de Raad, in het kader van de nieuwe regeling van het gemeenschappelijk vlootbeleid, objectiveerbare criteria voor de meting van de capaciteit van de schepen en de segmentering van de vloten in te voeren en daarbij alternatieve of aanvullende methoden voor de berekening van de capaciteit (bijvoorbeeld brandstofgebruik van een schip) te onderzoeken; 8. verzoekt de Commissie voor visserijvaartuigen een "inschrijving - uitschrijving"-regeling op te stellen ter waarborging dat de vangstcapaciteit in geen geval toeneemt; 9. verzoekt de Commissie in haar voorstellen voor een nieuw vlootbeleid nadrukkelijk rekening te houden met de noodzaak van evenwicht tussen visserijcapaciteit en/of visserijinspanning van de vlootsegmenten per lidstaat en de hun beschikbare vangstmogelijkheden; 10. bekrachtigt opnieuw dat het streven naar verkleining van de vlootcapaciteit niet ten koste mag gaan van de arbeidsvoorwaarden aan boord en de veiligheid van het schip resp. de kwaliteit van de vangst, en dat derhalve ook in de toekomst structuursteun voor de modernisering van de vloot moet worden gegeven; verzoekt de Commissie derhalve passende maatregelen te nemen ter verbetering van de veiligheid, de leefomstandigheden en de kwaliteit van de aan boord verwerkte vis, en ter verhoging van het motor- en laadvermogen van de gemoderniseerde schepen; 11. verlangt de invoering van vrijwillige sloopprogramma's met attractieve premies, waarbij een verhoging van het financieringsaandeel van de Gemeenschap moet worden onderzocht; 12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen in de lidstaten. Het Europees Parlement , – gezien de toezeggingen op de Europese Raad van Göteborg om "zo spoedig mogelijk de VN-doelstelling van 0,7% van het BNP voor ontwikkelingshulp te halen en voor de wereldtop over duurzame ontwikkeling concrete vooruitgang op dit gebied tot stand te brengen", - gezien de verklaring van de Raad Ontwikkeling van 8 november 2001 over de voorbereiding van de VN-Conferentie over de financiering van ontwikkeling (FfD), waarin wordt bevestigd dat de Europese Unie groot belang hecht aan het welslagen van de FfD en de wereldtop voor duurzame ontwikkeling die in september 2002 in Johannesburg wordt gehouden, - onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 maart 2001 over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap (1) , alsmede naar zijn eerdere resoluties over schuldvermindering voor ontwikkelingslanden en de coherentie van EU-beleidsmaatregelen, met name zijn resolutie van 7 februari 2002 over financiering van ontwikkelingshulp (2) , - gezien de OESO-documenten over de rol van ontwikkelingssamenwerking op de drempel van de 21ste eeuw, de Millenniumverklaring van de VN, het G8-rapport over vermindering van de armoede en economische ontwikkeling, en de moties die zijn goedgekeurd op de jubileumbijeenkomst van politici en gouverneurs, - gezien het Brusselse actieprogramma voor de minst ontwikkelde landen en het actieprogramma van Barbados inzake de duurzame ontwikkeling van kleine insulaire ontwikkelingslanden, – onder verwijzing naar de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in Kaapstad van 18 t/m 21 maart 2002, A. overwegende dat de VN voor het eerst in de geschiedenis van 18 t/m 21 maart 2002 een Wereldtop organiseerde over de financiering van de ontwikkelingssamenwerking en dat de organisatoren van deze conferentie hebben getracht niet alleen de ministers voor Ontwikkelingszaken, maar ook de ministers van Financiën samen te brengen, evenals de internationale financiële organisaties, vertegenwoordigers uit de private-bankingsector, het bedrijfsleven en vertegenwoordigers van de civil society , B. overwegende dat, na de gebeurtenissen van 11 september 2001, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de president van de Wereldbank, de president van het IMF en diverse staatshoofden versterkte inspanningen verlangen ten behoeve van meer en betere ontwikkelingshulp, met een verdubbeling van de financiële middelen ter verwezenlijking van de in de millenniumverklaring genoemde ontwikkelingsdoelstellingen, C. overwegende dat de behoefte aan adequate ontwikkelingshulp dringender is dan ooit, daar volgens ramingen van verscheidene internationale organisaties D. waarderende dat in de consensus van Monterrey waardevolle doelstellingen staan vermeld om de armoede uit te roeien, maar betreurende dat er geen bindende verplichtingen zijn met een tijdpad voor de uitvoering, E. overwegende dat de Wereldbank er in een raming van uitgaat dat het aantal armen in de wereld de komende 30 jaar zal verdubbelen en dat het wereldwijd tot ernstige economische en politieke instabiliteit zal komen tenzij er maatregelen worden genomen tegen armoede, marginalisering, milieuaantasting, conflicten, epidemieën en migratie, F. betreurende dat de 21 rijkste landen hun hulp aan de ontwikkelingslanden sinds 1992 met 24% hebben verlaagd en dat de openbare ontwikkelingshulp vanuit de industrielanden gedaald is tot een historisch dieptepunt van 0,22% van hun BNP, ver onder het streefcijfer van 0,7% dat wordt aanbevolen in de VN-resolutie uit 1974 over de nieuwe internationale economische orde, G. overwegende dat het gemiddelde van de officiële ontwikkelingssteun van de EU van 0,45% in 1990 is gedaald naar 0,33% in 2001, H. beklemtonend dat goed democratisch bestuur, recht en orde, een degelijk economisch beleid, actieve bevordering van het particuliere bedrijfsleven, gelijkheid tussen mannen en vrouwen, respect voor het milieu en een actief middenveld belangrijke voorwaarden zijn voor duurzame economische groei, I. overwegende dat de EU als grootste donor een belangrijke rol speelt en op de conferentie in Monterrey een waardevolle bijdrage heeft geleverd bij het verkrijgen van toezeggingen, door zelf het voorbeeld te geven en haar voornemen bekend te maken om de ontwikkelingsgelden gedurende een vaste periode substantieel te verhogen, J. overwegende dat schuldenvermindering van grote waarde is voor arme landen met een zware schuldenlast, maar dat verdere maatregelen noodzakelijk zijn voor de meest kwetsbare landen die door ziekten en natuurrampen worden geteisterd, K. overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de EU, dat gefinancierd wordt via twee aparte instrumenten (Europees Ontwikkelingsfonds en EU-begroting) hervorming behoeft, zodat er een betere coördinatie tussen Commissie, Parlement en lidstaten tot stand komt bij beleidsformulering, parlementaire controle en uitvoering, 1. noemt de consensus die in Monterrey is bereikt, een stap in de goede richting en benadrukt dat de EU vastbesloten is om verder te gaan dan de consensus van Monterrey om een antwoord te kunnen bieden op de uitdagingen waarvoor de conferentie bijeen was geroepen; 2. bekrachtigt zijn verbintenis inzake uitroeiing van armoede, duurzame ontwikkeling en het bereiken van de ontwikkelingsdoelstellingen die zijn vastgesteld op de Millenniumtop en de VN-conferenties, met name de conferentie van Monterrey over de financiering van ontwikkeling; 3. is ingenomen met de verhoging van de officiële ontwikkelingssteun door de EU waarbij "ten minste" een verhoging van 20 miljard dollar voor 2006 en daarna van 7 miljard dollar per jaar meer bij een scenario van lage groei wordt beloofd, en met de verhoging door de Verenigde Staten van 10 miljard dollar tot 2007 en van 5 miljard dollar per jaar vanaf 2007; 4. neemt er akte van dat het besluit van de EU over 0,33% officiële ontwikkelingssteun nu deel uitmaakt van het acquis communautaire en een doelstelling is die alle toekomstige lidstaten zullen moeten bereiken; 5. is verheugd over het feit dat de EU voor het eerst officiële ontwikkelingsdoelstellingen voor de lidstaten heeft vastgesteld waarmee het gemiddelde van de Gemeenschap vóór 2006 op 0,39% van het BNP moet worden gebracht, bij wijze van tussenfase naar de verwezenlijking van de VN-doelstelling van 0,7%, hetgeen Denemarken, Luxemburg, Nederland en Zweden al hebben gedaan; begroet het dat de Raad de Commissie verzoekt de ontwikkelingssamenwerking meer te richten op armoedebestrijding; verzoekt het Spaanse voorzitterschap erop toe te zien dat deze doelstellingen volledig worden gehaald; wenst dat vervolgens rigoureuze controles worden ingesteld om na te gaan of dit tijdschema is nageleefd; 6. roept de EU ertoe op een tijdschema vast te stellen om de doelstelling van 0,7% van het BNP tegen 2010 te bereiken als een van haar bijdragen aan de Wereldtop over duurzame ontwikkeling eind augustus 2002 in Johannesburg; 7. herhaalt zijn gehechtheid aan de millenniumverklaring van de VN om tegen 2015 de armoede met de helft te verminderen, alle kinderen toegang tot basisonderwijs te bieden en de zuigelingensterfte met twee derde omlaag te brengen; 8. neemt kennis van de te behandelen onderwerpen die door de Commissie zijn gepresenteerd in verband met de gedachtewisseling die in oktober 2001 te New York heeft plaatsgevonden in het kader van het comité voor de voorbereiding van de Conferentie over financiering van de ontwikkelingshulp, met name met betrekking tot de volgende punten: 9. herhaalt zijn standpunt dat de WTO-ronde zich met name moet richten op de behoefte aan ontwikkeling; 10. onderstreept dat liberalisering van de handel met het oog op economische groei plaats moet vinden binnen een kader dat gelijke behandeling tussen landen en duurzaam gebruik van het milieu en de natuurlijke hulpbronnen garandeert; 11. dringt er bij de geïndustrialiseerde landen op aan nieuwe en innoverende wegen te verkennen om technologische samenwerking en overdracht van technologie met ontwikkelingslanden, met name de MOL, te bevorderen, de digitale kloof te overbruggen en technologische sprongen op gebieden als energie, vervoer, afvalbeheer, waterbeheer, handel, landbouw en hygiënenormen te vergemakkelijken; 12. is van mening dat de landen voort moeten gaan met hun pogingen te zorgen voor een transparant, stabiel en voorspelbaar investeringsklimaat teneinde de toestroom van productieve particuliere investeringen aan te moedigen; 13. is van mening dat handel een van de belangrijkste externe bronnen van ontwikkelingsfinanciering is en dat handelsbelemmeringen, subsidies en andere handelverstorende maatregelen, met name in sectoren die van bijzonder belang zijn voor de export van de ontwikkelingslanden, waaronder de landbouw, moeten worden opgespoord en uit de weg moeten worden geruimd; 14. acht microfinanciering voor zelfstandigen en leningen tegen lage rente voor kleine en middelgrote ondernemingen, vooral ten behoeve van vrouwen en de economische ontwikkeling van het platteland, van essentieel belang voor programma's ter bestrijding van de armoede in ontwikkelingslanden; 15. is met name ingenomen met het beroep dat in Monterrey is gedaan op de donorlanden om te garanderen dat de voor schuldsanering beschikbaar gestelde middelen complementair zijn aan de huidige officiële ontwikkelingshulp, en dringt er bij de EU op aan dit beginsel door middel van een besluit van de Raad te bekrachtigen; 16. bevestigt dat de EU zich ertoe heeft verplicht om 35% van het EU-budget voor ontwikkelingshulp voor 2002 te besteden aan onderwijs en gezondheid, als fundamentele onderdelen van de armoedebestrijding; 17. verzoekt de Raad in te stemmen met het opnemen van het Europees Ontwikkelingsfonds in de begroting van de EU, teneinde een transparant algemeen financieel kader te creëren voor de ontwikkelingshulp van de EU; 18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de ontwikkelingslanden en de kandidaat-landen, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de VN-organen, het IMF en de Wereldbank. Het Europees Parlement , – gezien de mededeling van de Commissie ( COM(2001) 210 – C5&nbhy;0394/2001), – gezien de Associatieovereenkomst ACS-EU, en met name artikel 66 daarvan, – gezien de campagne voor het jubileumjaar 2000, en met name het verzoek om de schuld kwijt te schelden, – gezien de Verklaring van Kaïro en het actieplan, welke zijn goedgekeurd op de Afrikaans-Europese Top (3-4 april 2000), – gezien de Verklaring van de VN-Millenniumtop (6-8 september 2000), – gezien de Verklaring van Brussel en het actieplan, welke zijn goedgekeurd door de derde VN-Conferentie over de minst ontwikkelde landen (20 mei 2001), – gezien de Verklaringen van de G8, met name die van Keulen (juni 1999) en Genève (juli 2001), – gezien Besluit 98/453/EG van de Raad van 6 juli 1998 betreffende uitzonderlijke bijstand voor ACS-landen met een zware schuldenlast (1) , – gezien de resoluties van de Paritaire Vergadering ACS-EU over de schuldenlast van de ACS-landen (aangenomen op 24 september 1998 in Brussel), – gezien zijn eerdere resoluties over de buitenlandse schuld van de arme landen, met name die van 16 januari 1998 (2) en 18 mei 2000 (3) – gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ( A5-0075/2002 ), A. overwegende dat het bedrag aan ontwikkelingshulp dat sommige van de door de schuldencrisis getroffen landen ontvangen in veel gevallen kleiner is dan de uitgaven voor de schuldendienst, B. overwegende dat de meeste landen die door het IMF en de Wereldbank als arme landen met een zware schuldenlast (HIPC) worden beschouwd ACS-landen zijn en dat de schuldenlast van deze landen een ernstige belemmering vormt voor hun economische en sociale ontwikkeling, C. overwegende dat de grondstoffenprijzen de laatste jaren zijn ingestort en dat de verhouding tussen schuldenlast en exportopbrengsten volgens de Wereldbank van 50,5% in 1975 is opgelopen tot 236,9% in 1996, D. overwegende dat de schulden van de HIPC-landen daardoor zijn gestegen van 147 miljard dollar in 1989 tot 214 miljard dollar in 2001, en voor deze landen een ondraaglijke last betekenen, E. overwegende dat het HIPC-initiatief bij lange na niet toereikend is om dit probleem op te lossen en dat de nominale schuld van de HIPC-landen er in feite niet door vermindert, terwijl slechts 23 van de 42 HIPC-landen voor dit programma in aanmerking komen, F. overwegende dat de armoede in veel ontwikkelingslanden waarschijnlijk nog zal toenemen, aangezien de gebeurtenissen van 11 september 2001 de reeds bestaande algehele economische neergang hebben versterkt, en dat juist extreme armoede eens te meer tot wanhoopsdaden kan aanzetten, G. overwegende dat het voor het doorbreken van de armoedespiraal waarin de HIPC-landen zich bevinden vooral noodzakelijk is de wezenlijke oorzaken van conflicten te bestrijden met het oog op het bereiken van een duurzame vrede en een vredessituatie te creëren als uitgangspunt, zodat de middelen die door schuldverlichting vrijkomen, effectief kunnen worden aangewend; het ligt immers voor de hand dat ontwikkelingsprogramma's in oorlogssituaties of bij extreem gewelddadige conflicten (o.a. in Angola, Colombia, Sierra Leone en Palestina) gedoemd zijn om te mislukken, H. overwegende dat de inspanningen om aanvullende schuldverlichting te bewerkstelligen moeten worden gezien als onderdeel van de totale inspanningen ter versterking van de middelen voor ondersteuning van de doelstellingen inzake sociale en menselijke ontplooiing, I. overwegende dat de Europese Raad in de Verklaring van Göteborg en in de conclusies van Laken de toezegging van de EU heeft bevestigd om het officiële VN-streefcijfer van 0,7% van het BNP voor ontwikkelingshulp te bereiken en dat met het oog op de VN-Conferentie "Financing for Development" (FfD) in maart 2002 en de Wereldtop (september 2002, Johannesburg) een nauwkeurig tijdschema moet worden opgesteld, vergezeld van de nodige maatregelen, om deze doelstelling te kunnen bereiken, J. overwegende dat de menselijke ontplooiing essentieel is voor de handhaving van de mensenrechten en dat de grondrechten en de sociaal-economische rechten zoals het recht op leven, de universele beschikbaarheid van onderwijs, gezondheidszorg, werk en welzijn op hun beurt de grondslag vormen voor de menselijke ontplooiing, K. overwegende dat het Parlement helaas geen bevoegdheden heeft met betrekking tot het EOF, maar wel jaarlijks financiële informatie hierover ontvangt en verantwoordelijk is voor het jaarlijks verlenen van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van het EOF, 1. wijst erop dat de afgelopen jaren veel leningen aan de ACS-landen zijn verstrekt met als doel de financiering van de schuld of de rente op bestaande leningen te waarborgen en niet om nieuwe investeringen te doen en dat deze vicieuze cirkel, die leidt tot een toename van de armoede, moet worden doorbroken; 2. is verheugd over het voorstel van de Commissie, dat een aanvulling vormt op de overige maatregelen ten behoeve van de minst ontwikkelde landen in de door het Parlement bepleite richting en dat de armste ACS-landen in staat zal stellen om vooruitgang te boeken bij de bestrijding van de armoede; 3. is van mening dat deze landen een kans hebben om zich aan de armoede te ontworstelen als het internationale financiële en handelsstelsel wordt hervormd om het rechtvaardiger te maken; 4. betreurt echter dat het niet formeel over dit voorstel is geraadpleegd; 5. is van mening dat het uitgebreide HIPC-initiatief weliswaar de mislukking erkent van de eerdere programma's die zijn gebaseerd op zuiver macro-economische strategieën en een koppeling wil leggen tussen schuldverlichting en armoedebestrijding (een voorwaarde die is gebaseerd op de strategische documenten inzake armoedebestrijding) met behulp van flexibelere selectiecriteria, maar dat dit initiatief nog steeds onvoldoende is in de huidige context van economische mondialisering; 6. bepleit steun voor alternatieve inspanningen om de drempelwaarden voor een draaglijke schuld vanuit de invalshoek van de menselijke ontplooiing te herzien; 7. is van mening dat het proces van verlichting van de overheidsschuld moet worden bespoedigd en verdiept, op voorwaarde dat de begunstigde regeringen de mensenrechten en de principes van goed bestuur respecteren en prioriteit verlenen aan uitbanning van de armoede; 8. benadrukt dat de draaglijkheid van schulden op lange termijn zal afhangen van het handhaven van een gezond economisch beleid, een beter schuldenbeheer en adequate financiering; is van mening dat in dit verband de geprivilegieerde betrekkingen van bepaalde lidstaten, in het algemeen de belangrijkste industrielanden, met sommige HIPC's in het kader van de verschillende steuninitiatieven op middellange en lange termijn een doorslaggevende rol kunnen spelen in de fase van economische aanpassing en overgang na de kwijtschelding van de schuld, een en ander met het oog op de geleidelijke integratie van deze landen in de internationale economie; 9. is van mening dat de verbetering van de doeltreffendheid van de overheidsuitgaven een van de meest geschikte manieren is om ervoor te zorgen dat de via schuldverlichting verkregen middelen, samen met de overige middelen en de buitenlandse hulp, daadwerkelijk effect hebben op de vermindering van de armoede; 10. is van mening dat de aanvullende middelen die de regeringen via schuldverlichting verkrijgen moeten worden besteed aan sociale projecten middels in overleg met de donoren en de burgermaatschappij opgezette programma's om bij te dragen aan een verhoging van de sociale uitgaven op terreinen zoals basisonderwijs en primaire gezondheidszorg, aids en andere maatregelen inzake armoedebestrijding; 11. wenst dat de opstelling van de strategische documenten inzake armoedebestrijding in samenwerking met de betrokken landen zelf geschiedt in het kader van een participatief en transparant proces waarin de burgermaatschappij bij de vaststelling van de ontwikkelingsprioriteiten wordt betrokken; 12. merkt op dat de strategische documenten inzake armoedebestrijding een middel zijn voor het opzetten van partnerschappen met donoren en een kader bieden voor de hulpprojecten van donoren en andere partners, teneinde ervoor te zorgen dat de buitenlandse steun op de juiste wijze in de nationale programma's wordt geïntegreerd; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten de ACS-landen technische bijstand te verlenen voor het opzetten van systemen voor het beheer van de schuld, met inbegrip van de binnenlandse schuld, en mechanismen in te voeren die ervoor kunnen zorgen dat de opbrengsten van de schuldverlichting worden geïnvesteerd in programma's voor menselijke ontplooiing naar het voorbeeld van het door het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) gecreëerde model, de "National Partnership Facilities", systemen die als basis kunnen dienen voor de coördinatie tussen donoren en de multilaterale financiële instelling (MFI) met het oog op het toezicht op de aanwending van de vrijgemaakte middelen; 14. wijst erop dat voor het welslagen van het initiatief ten behoeve van de HIPC's coördinatie tussen de verschillende donoren en kredietverstrekkers vereist is en dat bij de uitvoering van de schuldverlichtingsprogramma's een billijke verdeling van de last van een dergelijke operatie noodzakelijk is; 15. dringt er bij banken en financiële instellingen in de geïndustrialiseerde landen op aan hun doeltreffendheid bij de hulpverlening te vergroten, bureaucratische obstakels uit de weg te ruimen en hun procedures te harmoniseren, teneinde vertragingen en transactiekosten tot een minimum te beperken; 16. benadrukt dat een streng toezicht op de werking van de HIPC-mechanismen en de verder voorgestelde schuldverlichtingsmaatregelen onontbeerlijk is in de strijd tegen corruptie en misbruik van middelen, en noodzakelijk is om een eerlijke, efficiënte en rendabele schuldenverlichting te garanderen; 17. is van mening dat, aangezien niet alle EU-lidstaten in de G8 vertegenwoordigd zijn, de EU de communautaire voorstellen binnen deze groep, de Wereldbank en het IMF moet coördineren om met het oog op de schuldverlichting aanzienlijke financiële steun te verlenen in overeenstemming met haar rol als belangrijkste donor in de wereld; 18. is van mening dat het HIPC-initiatief, gezien de jongste gebeurtenissen, dient te voorzien in aanvullende steun bij de uitvoering daarvan, althans indien er sprake is van fundamentele veranderingen in de economische situatie van een land als gevolg van buitengewone externe omstandigheden; 19. is van mening dat de handel een belangrijke bron voor groei en armoedebestrijding is en dat een betere markttoegang een sterke ontwikkelingsstimulans zou teweegbrengen; 20. roept de multilaterale financiële instelling, de Wereldhandelsorganisatie en andere multilaterale organisaties die deelnemen aan het "Integrated Framework Initiative" op tot intensivering van de technische bijstand voor de handel met de minst ontwikkelde landen, om deze te helpen bij het uit de weg ruimen van binnenlandse belemmeringen voor de integratie op handelsgebied; 21. dringt aan op herziening van de regels van de Wereldhandelsorganisatie ten einde de in 1992 in Rio vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen te kunnen realiseren, en is van mening dat deze doelstellingen tevens moeten worden gebruikt voor de definitie van nieuwe voorschriften ter regulering van het wereldhandelssysteem, ten einde de armoede effectief te kunnen bestrijden; 22. wijst erop dat het HIPC-initiatief, en meer in het algemeen de maatregelen tot kwijtschelding of vermindering van schulden niet als voorwendsel mogen dienen om de ontwikkelingshulp terug te schroeven; 23. erkent dat de beschikbaarheid van officiële ontwikkelingshulp voor de meeste lage-inkomenslanden een essentiële aanvulling blijft op de te mobiliseren binnenlandse financiële middelen en buitenlandse investeringen als het erom gaat de doelstellingen voor 2015 inzake groei en armoedebestrijding te realiseren; 24. benadrukt derhalve de noodzaak van verwezenlijking van het door de VN gestelde streefcijfer van 0,7% van het BNP voor ontwikkelingshulp, waartoe de EU en haar lidstaten zich hebben verbonden, zoals blijkt uit de conclusies van de Europese Raad van Göteborg en opnieuw is bevestigd door de op 8 november 2001 in Brussel gehouden Raad van ministers van ontwikkelingssamenwerking; een concreet voorstel om het streefcijfer van 0,7% te halen en een nauwkeurig tijdschema van de zijde van de belangrijkste industrielanden (G8) zou in dit verband een overtuigende boodschap zijn om de internationale gemeenschap te betrekken bij het welslagen van de Conferentie van Monterrey en de toekomst van de ontwikkelingssamenwerking; 25. dringt er eens te meer op aan dat het EOF in de algemene ontwikkelingsbegroting van de EU wordt geïntegreerd, aangezien dit zou leiden tot een aanzienlijke verbetering van de transparantie, de zichtbaarheid en de samenhang van het buitenlandse optreden van de EU; dringt er bij het Spaanse voorzitterschap op aan, in het kader van de Conventie over de toekomst van Europa en de algemene voorbereidingen voor de aanstaande IGC, met concrete voorstellen te komen om het EOF in te passen in de begroting van de Europese Unie; 26. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de ACS-EU-Raad, de Verenigde Naties, het IMF en de Wereldbank.