(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure: tweede lezing) Het Europees Parlement, – gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (13531/1/2021 – C8‑0172/2017), – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 6 december 2017 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 18 februari 2018 (2) , – gezien het advies van de Commissie ( COM(2022)0014 ), – gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (3) inzake het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad ( COM(2017)0282 ), – gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord, – gezien artikel 67 van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie vervoer en toerisme ( A9‑0041/2022 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het standpunt van de Raad in eerste lezing; 2. constateert dat de handeling is vastgesteld overeenkomstig het standpunt van de Raad; 3. verzoekt zijn Voorzitter de handeling samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 297, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te ondertekenen; 4. verzoekt zijn secretaris-generaal de handeling te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid (1) , – gezien het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2) (het “terugtrekkingsakkoord”), en de begeleidende politieke verklaring waarin het kader wordt geschetst voor de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk (3) (de “politieke verklaring”), – gezien de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds (4) (de “overeenkomst”), en met name deel twee, rubriek vijf, over visserij, – gezien Verordening (EU) nr. 1026/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende bepaalde maatregelen met het oog op de instandhouding van visbestanden ten aanzien van landen die niet-duurzame visserij toelaten (5) , – gezien Verordening (EU) 2017/2403 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2017 inzake het duurzame beheer van externe vissersvloten (6) , – gezien Verordening (EU) 2021/1203 van de Raad van 19 juli 2021 tot wijziging van Verordening (EU) 2020/1706 wat betreft de opname van autonome tariefcontingenten van de Unie voor bepaalde visserijproducten (7) ,, – gezien Verordening (EU) 2021/1755 van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 2021 tot oprichting van de reserve voor aanpassing aan de brexit (8) en het advies van de Commissie visserij van 11 mei 2021 ( A9-0178/2021 ), – gezien het VN-Verdrag van 10 december 1982 inzake het zeerecht (9) , – gezien de VN-Overeenkomst over de toepassing van de bepalingen van het VN-Verdrag inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die betrekking hebben op de instandhouding en het beheer van de grensoverschrijdende en de over grote afstanden trekkende visbestanden, gedaan te New York op 4 augustus 1995 (10) , – gezien de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling, – gezien het Spitsbergenverdrag (Svalbardverdrag), ondertekend in Parijs op 9 februari 1920, – gezien het Verdrag inzake de visserij in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (11) , – gezien de Overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee, die op 25 juni 2021 in werking is getreden (12) , – gezien de Overeenkomst betreffende de visserij tussen de Europese Economische Gemeenschap, enerzijds, en de Regering van Denemarken en de Plaatselijke Regering van de Faeröer, anderzijds (13) , – gezien de Overeenkomst betreffende de visserij tussen de Europese Economische Gemeenschap en het Koninkrijk Noorwegen (14) , – gezien de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek IJsland inzake de visserij en het mariene milieu (15) , – gezien de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame visserij tussen de Europese Unie, enerzijds, en de regering van Groenland en de regering van Denemarken, anderzijds (16) , – gezien zijn resolutie van 12 februari 2020 over het voorgestelde mandaat voor onderhandelingen over een nieuw partnerschap met het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (17) , – gezien zijn aanbeveling van 18 juni 2020 betreffende de onderhandelingen voor een nieuw partnerschap met het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (18) en het advies van de Commissie visserij van 26 mei 2020 ( A9-0117/2020 ), – gezien zijn resolutie van 28 april 2021 over het resultaat van de onderhandelingen tussen de EU en het VK (19) en het advies van de Commissie visserij in briefvorm van 4 februari 2021 betreffende de sluiting van de handels- en samenwerkingsovereenkomst ( A9‑0128/2021 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 – De natuur terug in ons leven brengen” ( COM(2020)0380 ), – gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (20) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 13 oktober 2021 getiteld “Een sterker engagement van de EU voor een vreedzaam, duurzaam en welvarend Noordpoolgebied” (JOIN(2021)0027), – gezien de eerste verklaring van Santiago de Compostela van 25 oktober 2017 en de tweede verklaring van Santiago de Compostela van 20 juni 2020 van de Europese visserijgemeenschappen over de toekomst van de visserijsector in Europa na de brexit, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie visserij ( A9-0042/2022 ), A. overwegende dat het terugtrekkingsakkoord de voorwaarden bevat voor de officiële terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie, de politieke verklaring het kader schetst voor de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk, en de hieruit voortvloeiende handels- en samenwerkingsovereenkomst de basis vormt voor alomvattende betrekkingen, binnen een ruimte van welvaart en goed nabuurschap, gekenmerkt door nauwe en vreedzame betrekkingen op basis van samenwerking, en met eerbiediging van de autonomie en de soevereiniteit van de partijen; B. overwegende dat het belang wordt onderkend van het in stand houden en duurzaam beheren van biologische mariene hulpbronnen en mariene ecosystemen op basis van het best beschikbare wetenschappelijk advies en het bevorderen van verantwoorde en duurzame aquacultuur, alsmede de sleutelrol die handel toekomt bij het verwezenlijken van deze doelstellingen, met name door middel van coherent optreden met inachtneming van de desbetreffende internationale overeenkomsten van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN en het VN-Verdrag inzake het recht van de zee, waaronder inspanningen om illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij te voorkomen en uit te bannen, en door te voorkomen dat visserijproducten die deze schadelijke activiteit oplevert op de markt worden gebracht; C. overwegende dat de Europese Unie uit hoofde van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) verplicht is de doelstellingen van dat beleid internationaal te bevorderen, door ervoor te zorgen dat visserijactiviteiten van de EU die buiten haar wateren worden verricht op dezelfde beginselen zijn gebaseerd en door te voorzien in gelijke randvoorwaarden voor actoren uit de EU en uit derde landen, en met derde landen en internationale organisaties samen te werken om de naleving van internationale maatregelen te verbeteren, inclusief maatregelen voor het bestrijden van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, op basis van de best beschikbare wetenschappelijke kennis; D. overwegende dat een van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN de bescherming van het leven in het water is (SDG 14); E. overwegende dat, in het verleden, visbestanden die uitsluitend door de EU werden beheerd, duurzamer zijn beheerd dan gedeelde bestanden; overwegende dat een aantal bestanden die tot nog toe uitsluitend door de EU werden beheerd nu onder gedeeld beheer met het Verenigd Koninkrijk zullen komen te vallen; F. overwegende dat het GVB stelt dat, gezien de veranderende biologische status van bestanden, de relatieve stabiliteit van visserijactiviteiten de bijzondere behoeften moet beschermen van regio’s waar de plaatselijke gemeenschappen sterk afhankelijk zijn van visserij en aan visserij gerelateerde activiteiten; G. overwegende dat de partijen overeengekomen zijn samen te werken op het gebied van instandhouding en van handelsgerelateerd beleid en maatregelen inzake visserij en aquacultuur, waaronder onder auspiciën van de Wereldhandelsorganisatie en de regionale organisaties voor visserijbeheer, alsmede in voorkomend geval van andere multilaterale organisaties, gericht op het bevorderen van duurzame visserij- en aquacultuurpraktijken en handel in visserijproducten van duurzame visserij en aquacultuur; H. overwegende dat de partijen als gemeenschappelijk doel hebben gedeelde bestanden te exploiteren op een niveau dat gericht is op het geleidelijke herstel en behoud van populaties van gevangen soorten op of boven een biomassaniveau dat de maximale duurzame opbrengst kan opleveren; I. overwegende dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst beginselen bevat voor visserijbeheer en milieu-, sociale en economische duurzaamheid op lange termijn voor de optimale exploitatie van gedeelde bestanden, op basis van de best beschikbare wetenschappelijke kennis, in eerste instantie die van de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee; J. overwegende dat de visserij een zeer belangrijke rol speelde in de campagne voor het referendum van 2016 over het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU; overwegende dat visserijgerelateerde kwesties het laatste struikelblok waren in de onderhandelingen over het akkoord tussen het VK en de EU, en verder overwegende dat de in de politieke verklaring opgenomen doelstelling van het vóór 1 juli 2020 sluiten en ratificeren van een visserij-overeenkomst niet is gehaald; K. overwegende dat de verschuiving in de quota-aandelen van de EU naar het Verenigd Koninkrijk tijdens de overgangsperiode, zoals afgesproken in de handels- en samenwerkingsovereenkomst, grote negatieve economische gevolgen zal hebben voor vissers uit de EU; overwegende dat het belang om de negatieve economische effecten van toekomstige afspraken met het Verenigd Koninkrijk te beperken, wordt erkend; L. overwegende dat het Gespecialiseerd Comité voor visserij is opgericht zoals bepaald in de handels- en samenwerkingsovereenkomst; overwegende dat dit comité meerjarige strategieën voor de instandhouding en het beheer van visbestanden zal voorbereiden als basis voor de vaststelling van totaal toegestande vangsten en andere beheersmaatregelen, waaronder voor quotavrije bestanden, de methoden voor het verzamelen van wetenschappelijke gegevens ten behoeve van het visserijbeheer zal bepalen, en deze gegevens zal delen met wetenschappelijke instanties om zo goed mogelijke wetenschappelijke adviezen te verkrijgen; M. overwegende dat het Protocol inzake toegang tot wateren, dat als bijlage 38 bij de handels- en samenwerkingsovereenkomst is opgenomen, voorziet in een “aanpassingsperiode” die loopt van 1 januari 2021 t/m 30 juni 2026, gedurende welke elke partij schepen van de andere partij volledige toegang tot zijn wateren verleent om te vissen op de daarin vermelde bestanden; N. overwegende dat vissers te lijden hebben gehad onder de vertragingen en onzekerheid rond de verlening van toegangsrechten; O. overwegende dat bepaalde kwesties betreffende de toegang van EU-vaartuigen tot de wateren rond onbewoonde eilanden in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan, zoals Rockall, nog niet opgelost zijn, hetgeen onzekerheid en risico’s voor vissers met zich meebrengt; P. overwegende dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst voorziet in markttoegang vrij van douanerechten en tariefcontingenten voor visserijproducten met oorsprong de Britse wateren, maar dat de Britse overzeese gebieden niet langer tot de EU behoren, noch recht hebben op vrijstellingen inzake tariefcontingenten bij de uitvoer van visserijproducten naar de EU, aangezien zij buiten het toepassingsgebied van de overeenkomst vallen; Q. overwegende dat Noorwegen op 18 november 2020 op eenzijdige en discriminerende wijze besloten heeft de quota voor kabeljauw bij Spitsbergen die de Unie in 2021 toekwamen, te verlagen; overwegende dat Noorwegen op 28 mei 2021, opnieuw eenzijdig en in strijd met de wetenschappelijke criteria, besloten heeft zijn quota van gedeelde makreelbestanden met 55 % te verhogen; overwegende dat de Faeröer en IJsland hun makreelquota ook eenzijdig hebben verhoogd; R. overwegende dat de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU geleid heeft tot aanzienlijke verstoringen van de toeleveringsketens op het Ierse eiland en verbreking van traditionele verbindingen tussen het Ierse eiland en continentaal Europa; 1. beklemtoont dat de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk moeten blijven samenwerken om een robuuste internationale governance van oceanen te waarborgen door het bevorderen van een duurzaam gebruik en exploitatie van de hulpbronnen daarin, en het bevorderen van bescherming en herstel van gebieden op basis van de best beschikbare en meest actuele wetenschappelijke kennis; 2. geeft aan dat de volledige impact van de brexit nog niet bekend is, niet in de laatste plaats omdat de handels- en samenwerkingsovereenkomst nog niet volledig is uitgevoerd voor wat betreft visserij, en onderstreept dat er zich nog altijd nieuwe problemen voordoen waarmee in de handels- en samenwerkingsovereenkomst geen rekening is gehouden, zoals bepaalde aspecten van aquacultuur; 3. geeft aan dat de impact van de brexit op de visserijsector verder reikt dan het geografische gebied van het Verenigd Koninkrijk en grote gevolgen heeft voor het hele noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan, alsmede voor de vissersvloot van de EU die in andere delen van de wereld – waaronder de wateren rond de Falklandeilanden, Groenland en Spitsbergen – actief is; benadrukt dat de relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk een hoeksteen moet vormen van de governance van de visserij in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan en van het duurzame beheer van bestanden die met andere derde landen worden gedeeld, zoals makreel en blauwe wijting; 4. betreurt dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst voor de vloot van de EU voorziet in een geleidelijke vermindering van de vangstmogelijkheden in de wateren van het VK met 25 % over een periode van vijfenhalf jaar, een reductie die zich in alle segmenten van de EU-vloot, waaronder de kleinschalige visserij, zal doen voelen; uit zijn bezorgdheid over de situatie na afloop van de “aanpassingsperiode”; verzoekt de Commissie alle noodzakelijke maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat er na 30 juni 2026 sprake blijft van wederzijdse toegang tot de wateren en de visbestanden, en dat de contingenten voor EU-vissers na het eind van de overgangsperiode niet verder worden verlaagd; 5. verzoekt de partijen gepaste aandacht te besteden aan de sociaal-economische aspecten bij de vaststelling van de totaal toegestane vangsten voor de in de handels- en samenwerkingsovereenkomst vermelde bestanden; verlangt dat de mechanismen voor het ruilen van visquota tussen partijen soepel werken en geen belasting vormen voor de sector; 6. geeft aan dat de lidstaten belast zijn met het toewijzen van hun quota aan hun vloot, en roept de lidstaten op om hierbij, in voorkomend geval, gebruik te maken van de mogelijkheden van artikel 17 van Verordening (EU) nr. 1380/2013 om de gevolgen van de handels- en samenwerkinsovereenkomst voor hun vloot, inclusief de kleinschalige visserij, te beperken; 7. herhaalt dat het dringend noodzakelijk is elk mogelijk negatief effect in kaart te brengen, niet alleen in de Noordzee, maar ook in de Atlantische Oceaan, met name op vissersgemeenschappen in de ultraperifere gebieden, die te maken hebben met kwetsbare economieën, kwetsbare ecosystemen en een sterke afhankelijkheid van de primaire sector; 8. wijst erop dat de verdere uitbreiding van het aantal offshore-windmolenparken in het Kanaal, de Noordzee, de Ierse Zee en de Atlantische Oceaan het nog moeilijker zal maken voor vissers om toegang te krijgen tot visserijgebieden; 9. geeft aan dat toegang tot wateren en hulpbronnen voor zowel de Britse als de EU-vloot geacht moet worden volledig binnen het toepassingsgebied van de handels- en samenwerkingsovereenkomst te vallen en derhalve niet los kan worden gezien van kwesties als markttoegang; beklemtoont dat een aanzienlijk deel van de EU-vloot van oudsher afhankelijk is van de visgronden die nu uitsluitend onder Brits beheer vallen, dat veel Britse ondernemingen, met name in de aquacultuursector, afhankelijk zijn van de interne markt van de EU, en dat er in de EU vraag is naar aquacultuurproducten; is verheugd dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst een rechtstreekse koppeling bevat tussen handelsbepalingen en bepalingen inzake visserij; verzoekt de Commissie en de Raad de onderhandelingen over visserij met het Verenigd Koninkrijk en andere kuststaten in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan eveneens te koppelen aan handelskwesties en de toegang tot de interne markt van de EU; 10. verzoekt de Commissie alle onderhandelingskanalen met het Verenigd Koninkrijk open te houden, teneinde stabiele langetermijnoplossingen te vinden die beide partijen ten goede komen en stabiele en voorspelbare voorwaarden bieden aan vissers en de visserijsector als geheel, ook na 2026; geeft evenwel aan dat, teneinde ervoor te zorgen dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst volledig ten uitvoer wordt gelegd, alle wettelijke instrumenten ingezet moeten worden, waaronder die in verband met markttoegang, alsmede alle compenserende en responsmaatregelen en de mechanismen voor geschillenbeslechting voorzien in de handels- en samenwerkingsovereenkomst; 11. wijst erop dat veel kustgebieden in de EU sterk afhankelijk zijn van de visserijsector en derhalve een zekere stabiliteit en voorspelbaarheid nodig hebben voor wat betreft de handels- en samenwerkingsovereenkomst en de gevolgen ervan; vraagt derhalve om zoveel mogelijk transparantie voor de lidstaten met betrekking tot het onderhandelingsproces met het Verenigd Koninkrijk, en dat informatie niet op technisch niveau wordt gehouden binnen de Commissie; 12. dringt erop aan een permanente oplossing te zoeken voor de kwestie van visserij in de baai van Granville, nu het verdrag betreffende de baai van Granville is beëindigd; 13. herinnert eraan dat indien het Verenigd Koninkrijk mocht besluiten om de toegang tot de Britse wateren na de aanpassingsperiode te beperken, de EU maatregelen kan nemen om haar belangen te beschermen, bijvoorbeeld in de vorm van het opnieuw vaststellen van tarieven of quota voor de invoer van vis uit het VK of het opschorten van andere delen van de handels- en samenwerkingsovereenkomst indien de visserijgemeenschappen in de EU in ernstige economische of sociale problemen dreigen te raken; 14. toont zich uitermate bezorgd over de onzekerheid die voortvloeit uit het beding van artikel 510 van de handels- en samenwerkingsovereenkomst betreffende de herziening van rubriek vijf (visserij) van deel twee van de overeenkomst vier jaar na afloop van de aanpassingsperiode; 15. merkt op dat de situatie van de visserij na 2026 nog uiterst onzeker is en niet volledig geregeld wordt door de handels- en samenwerkingsovereenkomst; is van mening dat een meerjarige overeenkomst betreffende de periode na 2026 voor meer stabiliteit en meer economische duidelijkheid zou zorgen; verzoekt de Commissie met deze doelstelling voor ogen onderhandelingen aan te gaan; 16. verzoekt de Commissie de lidstaten te helpen bij het volledig benutten van de middelen van de reserve voor aanpassing aan de brexit voor het bevorderen en ondersteunen van de sector en de getroffen kustgemeenschappen en voor het compenseren van de geleden verliezen, met name ten volle het verlies van hun quota; verzoekt de lidstaten de middelen van de reserve voor de visserij te gebruiken en waar nodig aanvullende bedragen toe te wijzen; is van mening dat bij het gebruik van deze middelen in aanmerking moet worden genomen dat de overgangsperiode voor quota tot 30 juni 2026 duurt; 17. wijst erop dat deze middelen ten bate moeten komen aan alle betrokken vissers en bedrijven, waaronder de kleinschalige visserij, en dat eventuele belemmeringen voor rechtstreekse financiering, zoals regels inzake staatssteun, die verhinderen dat de getroffen vissers worden gesteund, moeten worden weggenomen; verzoekt de Commissie terdege rekening te houden met het advies van de Commissie visserij van 11 mei 2021 over de reserve voor aanpassing aan de brexit, en in dit verband alle noodzakelijke maatregelen te treffen, waaronder, in voorkomend geval, het presenteren van een wetgevingsvoorstel; 18. verzoekt de Commissie te helpen om kustgemeenschappen aanvullende mogelijkheden voor economische ontwikkeling te bieden, met name de gemeenschappen die het zwaarst door de brexit getroffen zijn; 19. merkt op dat de brexit de betrekkingen tussen de kuststaten rond de noordelijke Atlantische Oceaan heeft gedestabiliseerd, en benadrukt dat de EU nadelige effecten ondervindt - zoals het verlies van de kabeljauwquota voor de wateren rond Spitsbergen - van de aanwezigheid van een ander land bij bilaterale onderhandelingen met derde landen in de noordelijke Atlantische Oceaan; betreurt dat de nieuwe internationale context in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan na de brexit door derde landen en regionale actoren als Noorwegen, IJsland en de Faeröer wordt gebruikt om unilaterale beslissingen te nemen, hetgeen aanzienlijke negatieve effecten voor de visbestanden en de vissersvloot van de EU heeft; benadrukt dat rekening moet worden gehouden met deze negatieve effecten en een reactie behoeven; beklemtoont dat steun moet worden gegeven aan de sector ter compensatie van deze negatieve effecten, indien die niet reeds door andere bestaande fondsen of staatssteun worden gedekt; 20. verzoekt de Commissie om, gezien de uitdaging van het gecoördineerd aanpakken van de problemen naar aanleiding van de brexit in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan, passende besluiten te nemen over het organisatieschema en de middelen, en met andere kuststaten in de regio te werken aan structurele oplossingen, teneinde tot een beter visserijbeheer te komen, waaronder intensievere coördinatie en de uitwisseling van wetenschappelijke studies en verzameling van gegevens; 21. geeft aan dat internationale betrekkingen in de rechtsstaat verankerd moeten zijn, de noodzakelijke autonomie van elk land of unie van landen moeten beschermen, en te allen tijde moeten stoelen op een geest van goede betrekkingen en de overeengekomen akkoorden; 22. verzet zich tegen alle - met name unilaterale - beslissingen die visserijmogelijkheden creëren die indruisen tegen het internationaal recht of haaks staan op adviezen op basis van de best beschikbare en meest actuele wetenschappelijke kennis, waarmeer internationale overeenkomsten, alsmede de duurzame exploitatie van gedeelde hulpbronnen, op het spel worden gezet; 23. verzoekt met name Noorwegen dringend om het besluit om eenzijdig de vangstquota van de EU-vloot voor kabeljauw bij Spitsbergen te verlagen, te rectificeren; verzoekt Noorwegen, IJsland, de Faeröer en Groenland daarnaast om hun besluiten om zichzelf eenzijdig en in strijd met de wetenschappelijke criteria hogere makreelquota toe te kennen, te rectificeren; verzoekt de Commissie en de Raad om de historische rechten en legitieme sociaal-economische belangen van de EU-vloot in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan te beschermen; 24. verzoekt de Commissie om, onder voortzetting van de onderhandelingen met alle partners, haar positie ten opzichte van het Verenigd Koninkrijk te versterken en gesprekken op alle niveaus te voeren, met inbegrip van het hoogste politieke niveau, alsmede bereid te zijn alle passende middelen te gebruiken, met inbegrip van markttoegangsmaatregelen, waaronder in het kader van de Europese Economische Ruimte, die zwaar genoeg zijn om duidelijk te maken dat het belangrijk is eventuele conflicten op te lossen, vooral met betrekking tot unilaterale beslissingen van derde landen; verzoekt de Commissie verder om evenmin de mogelijkheid uit te sluiten om de responsmaatregelen te nemen als voorzien in Verordening (EU) nr. 1026/2012, die onder meer kunnen bestaan uit beperking van de invoer van visserijproducten of beperking van de toegang tot de havens van de EU; 25. betreurt dat Noorwegen, IJsland en de Faeröer zich restrictief opstellen ten aanzien van Europese investeringen in hun eigen visserijsectoren; benadrukt dat de EU evenwichtiger betrekkingen met deze landen en gebieden moet onderhouden, die het mogelijk maken voortgang te boeken met betrekking tot het opheffen van beperkingen op het gebied van vrije vestiging en investeringen; 26. herinnert eraan dat de EU de grootste en meest aantrekkelijke invoermarkt voor visserijproducten is; dringt erop aan deze machtspositie beter in aanmerking te nemen en deze te gebruiken als drukmiddel om de belangen van de EU-vissersvloot te beschermen, te voorkomen dat haar partners overeenkomsten of gemaakte afspraken niet nakomen en bij te dragen aan eerlijke concurrentievoorwaarden op internationaal vlak, in het bijzonder met betrekking tot sociale, economische en milieunormen; 27. geeft aan dat het in het belang van beide partijen is te goeder trouw samen te werken, teneinde niet alleen de gebieden te exploiteren die rechtstreeks onder de jurisdictie van de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk en Noord-Ierland vallen, maar ook de aangrenzende internationale wateren; geeft verder aan dat mariene biologische hulpbronnen geen grenzen kennen en dat het beheer van deze hulpbronnen dus rechtstreekse gevolgen heeft voor de wateren onder de jurisdictie van elke partij; benadrukt in dit verband het belang van goede samenwerking en de uitwisseling van wetenschappelijke informatie en verzamelde gegevens; 28. herinnert eraan dat de brexit niet mag worden gebruikt als excuus voor het uitstellen van hoogst noodzakelijke maatregelen voor het herstel van mariene ecosystemen, het bereiken van een goede milieutoestand in het mariene milieu zoals voorzien in de kaderrichtlijn mariene strategie (21) , of de verwezenlijking van de doelstellingen van de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030; 29. benadrukt dat de Commissie ervoor moet zorgen dat de meest recente beslissingen van de Visserijcommissie voor het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan door alle verdragsluitende partijen en samenwerkende niet-verdragsluitende partijen worden nageleefd, en volledig en snel in het recht van de EU worden opgenomen; verzoekt de Commissie dringend met andere verdragsluitende partijen samen te werken om ambitieuze controle- en beheersmaatregelen voor de visserij in te voeren die aansluiten bij de doelstellingen voorzien in het GVB en de Europese Green Deal, en die verenigbaar zijn met de regels van de handels- en samenwerkingsovereenkomst betreffende de toegang tot de wateren en de daarin aanwezige hulpbronnen die onder de jurisdictie van beide partijen vallen; 30. is verheugd over de onderhandelingen die plaats hebben gevonden ondanks de problemen naar aanleiding van de COVID-19-pandemie, en onderkent dat deze in een ambitieuze handels- en samenwerkingsovereenkomst hebben geresulteerd, waarbij overigens wel sprake is van een verlies van quota voor EU-vissers; uit zijn bezorgdheid over het feit dat de toegang tot de wateren van het VK slechts voor vijfenhalf jaar is verleend, hetgeen tot onzekerheid over de toekomst leidt; beklemtoont evenwel dat de gedane toezeggingen gerespecteerd en gehandhaafd moeten worden; 31. verzoekt de Commissie, de lidstaten en het Verenigd Koninkrijk zich te houden aan de handels- en samenwerkingsovereenkomst en deze toe te passen zonder toevlucht te nemen tot een interpretatie van de regels die niet aansluit bij de geest van goede trouw, goed nabuurschap en nauwe, vreedzame en constructieve betrekkingen op basis van samenwerking, waarborging van rechtszekerheid, en eerbiediging van de autonomie en soevereiniteit van de partijen; geeft aan dat het Verenigd Koninkrijk gepoogd heeft een verkeerde uitleg te geven aan de bepalingen van de handels- en samenwerkingsovereenkomst door zich niet aan de geest van de tekst te houden, zoals middels het vaststellen van aanvullende voorwaarden voor de verlening van vergunningen aan vissersvaartuigen; 32. is bezorgd over de situatie rond vergunningen voor EU-vaartuigen in de wateren van de gebieden onder de Britse kroon en het gebrek aan bereidheid van het Verenigd Koninkrijk om de handels- en samenwerkingsovereenkomst in dit verband getrouw uit te voeren; verzoekt het Verenigd Koninkrijk dan ook om niet zijn toevlucht te nemen tot restrictieve en omstreden interpretaties van de voorwaarden voor de verlening van vergunningen, met name voor vaartuigen die vanouds in het gebied op 6 tot 12 zeemijlen van de Britse territoriale wateren en in de wateren van de baljuwschappen Jersey en Guernsey en het eiland Man hebben gevist; verzoekt de partijen bijzondere aandacht te schenken aan de situatie van vaartuigen die deel uitmaken van de kleinschalige vissersvloot, die voorafgaand aan de brexit niet verplicht waren technologieën te gebruiken om onafgebroken hun visserij-activiteiten bij te houden en nu problemen ondervinden om deze informatie te verstrekken; 33. verzoekt de Commissie met klem om alle opties te overwegen om ervoor te zorgen dat de rechten van EU-vaartuigen door het Verenigd Koninkrijk worden geëerbiedigd; wijst erop dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst voorziet in bepalingen die de Partnerschapsraad de mogelijkheid bieden verschillende regelingen voor samenwerking in de wateren van de Britse kroon te overwegen; benadrukt in dit verband dat de eerdere regelingen in het kader van het verdrag betreffende de baai van Granville de basis zouden kunnen vormen voor toekomstige aanpassingen van de regels door de Partnerschapsraad; 34. verzoekt het Verenigd Koninkrijk geen belemmeringen te creëren voor EU-vaartuigen voor de visserij met de drijvende beug, die zich traditioneel in Britse wateren begeven om de witte tonijn en zwaardvis te volgen; herinnert eraan dat de vangst van deze over grote afstanden trekkende soorten wordt gereguleerd door de Internationale Commissie voor de instandhouding van Atlantische tonijnen; verzoekt de Commissie om bijzondere aandacht te schenken aan de situatie van deze vlootsegmenten; 35. wijst erop dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst bepaalt dat technische maatregelen evenredig moeten zijn, gebaseerd moeten zijn op het best beschikbare wetenschappelijke advies, niet discriminerend mogen zijn en gelijkelijk van toepassing moeten zijn op de vaartuigen van beide partijen, en van tevoren moeten worden gemeld; dringt aan op betere samenwerking en coördinatie met betrekking tot de invoering van technische, beheers- en controlemaatregelen, waaronder de ontwikkeling van duidelijke en niet-discriminerende criteria voor deze maatregelen om te waarborgen dat zij niet indirect worden gebruikt om de toegang van vloten te beperken tot gebieden waar zij visrechten hebben; 36. verzoekt de partijen ervoor te zorgen dat de aanwijzing van beschermde mariene gebieden binnen hun jurisdictie geen discriminerende effecten heeft, op wetenschappelijke inzichten stoelt en evenredig is; benadrukt dat beschermde mariene gebieden moeten worden aangewezen aan de hand van helder gedefinieerde instandhoudingsdoelstellingen, en niet mogen worden gebruikt als middel om de toegang van buitenlandse vaartuigen tot de betreffende wateren te beperken; betreurt in dit verband het gebrek aan medewerking van het Verenigd Koninkrijk bij de aanwijzing van nieuwe gebieden rond de Doggersbank; 37. eist van het Verenigd Koninkrijk dat zij onmiddellijk ophoudt met intimiderende controles van EU-vaartuigen en zich te onthouden van alle discriminerende technische maatregelen; toont zich diep bezorgd over de mogelijkheid dat het Verenigd Koninkrijk zich op niet-gerechtvaardigde gronden niet langer houdt aan de EU-verordeningen over technische maatregelen en andere aanverwante EU-milieuwetgeving, hetgeen de facto zou kunnen leiden tot een beperking van de toegang tot de wateren van het VK voor bepaalde Europese vissersvaartuigen, waardoor de visserij te belastend kan worden; benadrukt de rol van het Gespecialiseerd Comité voor visserij bij het zoeken naar een gemeenschappelijke benadering van de technische maatregelen en, in voorkomend geval, het bespreken van maatregelen waarvan door een van de partijen kennisgeving wordt gedaan; herinnert eraan dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst de partijen verplicht nauwkeurig het niet-discriminerende karakter van alle maatregelen op dit gebied, alsook de noodzaak om de ecologische duurzaamheid op lange termijn te waarborgen, te onderbouwen, op basis van wetenschappelijk controleerbare gegevens; verzoekt de Commissie er nauwlettend op toe te zien dat aan deze voorwaarden wordt voldaan, en krachtig te reageren indien het Verenigd Koninkrijk discriminerend zou handelen; 38. neemt kennis van de door het Verenigd Koninkrijk getroffen ‘economische band’-maatregelen, op basis waarvan - vanaf 1 april 2022 - het vlaggen van zijn schepen aan beperkingen gebonden is, er een minimumpercentage voor Britse bemanningsleden aan boord van zijn schepen geldt, en ten minste 70 % van de vis in havens in het VK aan land moet worden gebracht; verzoekt de Commissie bijzonder alert te zijn op de gevolgen van deze protectionistische maatregelen en, in voorkomend geval, op gepaste wijze te reageren; 39. is ingenomen met de goedkeuring van Verordening (EU) 2021/1203, die is vastgesteld ter verlichting van de gevolgen van de brexit met betrekking tot het verlies van de preferentiële status van de landen en gebieden overzee van de EU; verzoekt de Commissie en de Raad alle noodzakelijke maatregelen te nemen om de rechtenvrije invoer van Patagonische pijlinktvis ( Loligo gahi ) te garanderen; 40. maakt zich er zorgen over dat de wetgevende vergadering van de Falklandeilanden onlangs de Fisheries (Conservation and Administration) Act 2021 heeft aangenomen, die vereist dat 51 % van de aandeelhouders van visserijbedrijven die actief zijn op visgronden van de Falklandeilanden afkomstig moet zijn van de Falklandeilanden; 41. toont zich bezorgd over recente situaties waarin de controlenormen voor de visserij in de Keltische Zee buitensporig werden toegepast; verzoekt de lidstaten met klem praktijken te vermijden die kunnen worden opgevat als ongerechtvaardigd “nationalisme” in de visserij; 42. benadrukt dat het Gespecialiseerd Comité voor visserij, dat er verantwoordelijk voor gaat zijn dat de genomen beslissingen voor beide partijen billijk zijn en dat de hulpbronnen voor de lange termijn duurzaam worden beheerd, snel vorm moet krijgen en met zijn werkzaamheden moet beginnen, en daarbij prioriteit geeft aan dringende kwesties, zoals de praktische toepassing van de toegang tot de wateren en de definitie van “directe vervanger” van een in aanmerking komend vaartuig, teneinde een zorgvuldige uitvoering van de handels- en samenwerkingsovereenkomst verder te bevorderen; 43. geeft aan dat transparantie bij de werkzaamheden van het Gespecialiseerd Comité voor visserij noodzakelijk is en dat het Europees Parlement regelmatig moet worden geïnformeerd over de werkzaamheden en beslissingen daarvan, zowel voor als na zijn vergaderingen; verlangt dat technische vertegenwoordigers van de Commissie visserij van het Europees Parlement uitgenodigd worden om als waarnemers deel te nemen aan de vergaderingen van het Gespecialiseerd Comité voor visserij; 44. verzoekt de Commissie en de Raad met klem ervoor te zorgen dat alle besluiten die in het kader van de handels- en samenwerkingsovereenkomst worden genomen de prerogatieven van de verschillende instellingen eerbiedigen en tot stand komen op basis van de gepaste wetgevingsprocedures, met name in het geval van technische maatregelen; 45. herinnert eraan dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst erin voorziet dat de partijen maatschappelijke organisaties raadplegen; wijst op het belang om regionale organisaties die de sector vertegenwoordigen en regionale overheden te betrekken in adviesgroepen om zeker te stellen dat kustgemeenschappen van regio’s die direct of indirect betroffen zijn, op grond van de handels- en samenwerkingsovereenkomst juridisch beschermd worden, ook tegen de gevolgen van eventuele unilaterale beslissingen van het Verenigd Koninkrijk; 46. verzoekt de vertegenwoordigers van de visserijsector, regionale overheden, kustgemeenschappen en andere betrokken actoren actief te betrekken bij de monitoring en toepassing van de handels- en samenwerkingsovereenkomst, met name door deelname aan de binnenlandse adviesgroepen en het Forum voor het maatschappelijk middenveld als bedoeld in de artikelen 13 en 14 van de overeenkomst; verzoekt de Commissie in dit verband bij te dragen aan de oprichting van een binnenlandse adviesgroep voor de visserij, zonder dat dit afbreuk doet aan de reeds bestaande adviesgroepen; 47. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Comité van de Regio’s, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, en de regeringen en de parlementen van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, Jersey, Guernsey, het eiland Man, Noorwegen, IJsland, Groenland en de Faeröer. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 3, lid 3, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie`(het “Handvest”), en met name artikel 24, – gezien artikel 81 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, – gezien algemene opmerking nr. 24 (2019) van het VN-Comité voor de Rechten van het Kind over de rechten van kinderen in het jeugdrecht, – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 over de EU-strategie voor de rechten van het kind ( COM(2021)0142 ), – gezien Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid (1) (verordening Brussel IIbis), – gezien Verordening (EG) nr. 4/2009 van de Raad van 18 december 2008 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen (2) (alimentatieverordening), – gezien Richtlijn 2008/52/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2008 betreffende bepaalde aspecten van bemiddeling/mediation in burgerlijke en handelszaken (3) , – gezien Verordening (EU) 2021/693 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het programma “Justitie” (4) , – gezien Verordening (EU) 2021/692 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden” (5) , – gezien het EU-scorebord voor justitie, – gezien de richtsnoeren van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 17 november 2010 over kindvriendelijke justitie, – gezien resolutie 2079 van de Raad van Europa van 2 oktober 2015 over gelijkheid en gedeelde ouderlijke verantwoordelijkheid: de rol van de vader, – gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in zaak C-490/20 (6) , – gezien het Verdrag van Den Haag van 25 oktober 1980 betreffende de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van kinderen (Haags kinderontvoeringsverdrag), – gezien het Verdrag van 29 mei 1993 inzake de bescherming van kinderen en de samenwerking op het gebied van interlandelijke adoptie (Haags adoptieverdrag), – gezien zijn resolutie van 2 februari 2017 met aanbevelingen aan de Commissie over grensoverschrijdende aspecten van adopties (7) , – gezien zijn resolutie van 11 maart 2021 over de rechten van het kind in het licht van de EU-strategie voor de rechten van het kind (8) , – gezien zijn resolutie van 6 oktober 2021 over de gevolgen van intiem partnergeweld en van voogdijrechten voor vrouwen en kinderen (9) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie verzoekschriften, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9-0033/2022 ), Kindvriendelijke justitie in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken A. overwegende dat steeds meer kinderen en adolescenten via civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken in aanraking komen met justitie, hetgeen hoofdzakelijk te wijten is aan de toename van het aantal echtscheidingen, scheidingen van tafel en bed, en adopties; overwegende dat bij dergelijke procedures alle kinderen moeten kunnen beschikken over een niet-discriminerende toegang tot het recht, in het bijzonder over toegang tot de rechter en tot alternatieve methoden van geschillenbeslechting; B. overwegende dat de EU grote waarde hecht aan de eerbiediging, bescherming en uitoefening van de rechten van ieder kind teneinde een gezonder, veerkrachtiger, rechtvaardiger en eerlijker samenleving voor allen tot stand te brengen; C. overwegende dat kinderen het recht hebben om naargelang van hun leeftijd, rijpheid en taalvaardigheid deel te nemen aan alle procedures in verband met hun welzijn en toekomstige levensomstandigheden en om in die procedures te worden gehoord en er hun mening te uiten; overwegende dat de nodige aandacht moet worden besteed aan de meningen van kinderen, ongeacht of de procedure wordt gevoerd voor een rechter of voor een andere bevoegde autoriteit; D. overwegende dat een aangename en kindvriendelijke omgeving moet worden geboden voor deelname aan gerechtelijke en administratieve procedures teneinde het kind geen extra trauma of stress te bezorgen en de psychologische en emotionele gevolgen van dergelijke omstandigheden tot een minimum te beperken, met name voor de meest kwetsbare onder hen zoals kinderen met een handicap of migratieachtergrond; E. overwegende dat de deelname van kinderen aan dergelijke procedures moet worden ondersteund middels een multidisciplinaire aanpak door de bevoegde autoriteiten; F. overwegende dat de lidstaten verplicht zijn om voor het horen van het kind procedurele waarborgen, garanties en voorschriften vast te stellen; overwegende dat deze bepalingen van lidstaat tot lidstaat echter sterk verschillen; G. overwegende dat kinderen thuis en binnen hun eigen gezin, in geval van een conflictsituatie tussen de ouders, als “getuigen van geweldpleging” slachtoffers kunnen zijn doordat zij geconfronteerd worden met verschillende vormen van mishandeling (fysiek, verbaal, psychologisch, seksueel of economisch geweld) van referentiepersonen of andere voor hen belangrijke personen van hun gezin; overwegende dat dergelijk geweld zeer ernstige gevolgen heeft voor de psychologische en emotionele ontwikkeling van het kind; overwegende dat het, om ervoor te zorgen dat de belangen van het kind de essentiële overweging vormen, dus cruciaal is om bij het horen van het kind in familierechtelijke zaken voldoende oog te hebben voor dit soort geweld; H. overwegende dat kinderen in elk stadium van de op hen betrekking hebbende gerechtelijke en bestuursrechtelijke procedures recht hebben op passende informatie die afgestemd is op hun leeftijd, rijpheid en taalvaardigheid en op een voor hen begrijpelijke manier geformuleerd is; I. overwegende dat kinderen in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke procedures, en met name in grensoverschrijdende zaken, slechts beschikken over beperkte mogelijkheden om zich door een rechtsbeoefenaar of raadsman te laten bijstaan; J. overwegende dat de praktijk heeft aangetoond (10) dat het nuttig is een toegewijd en onafhankelijk vertrouwenspersoon te hebben om het kind tijdens de gehele gerechtelijke procedure te ondersteunen en te begeleiden, ook in gevallen van bemiddeling/mediation in bepaalde landen; K. overwegende dat voor de rechterlijke instanties, administratieve organen en welzijnsinstellingen de belangen van het kind steeds de essentiële overweging moeten vormen wanneer zij een beslissing nemen met betrekking tot het kind; overwegende dat dergelijke beslissingen van geval tot geval moeten worden genomen, rekening houdend met de leeftijd en de behoeften van het kind en met de specifieke omstandigheden waarin het kind en zijn gezin zich bevinden; L. overwegende dat de vooropstelling van de belangen van het kind en de toegang tot het recht voor alle kinderen niet kan worden gewaarborgd indien zij voor hun deelname aan civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken en het gebruik van de bijbehorende ondersteunende diensten afhankelijk zijn van de financiële middelen van hun ouders, niet in het minst omdat de kosten van dergelijke procedures en diensten zeer hoog kunnen oplopen; M. overwegende dat de EU en haar lidstaten verplicht zijn om de rechten van het kind te behartigen bij de uitvoering van alle acties in het kader van het programma “Justitie”, onder meer door te zorgen voor kindvriendelijke justitie; Een EU-kader voor de bescherming van de rechten van het kind in grensoverschrijdende civielrechtelijke geschillen N. overwegende dat er door de toenemende mobiliteit waarschijnlijk ook een stijging zal komen van het aantal kinderen dat wordt geboren in gezinnen met een grensoverschrijdend element; O. overwegende dat het materiële civiel en familierecht weliswaar een bevoegdheid van de lidstaten blijft, maar dat op EU-niveau geharmoniseerde regels inzake grensoverschrijdend civiel en familierecht kunnen worden vastgesteld; P. overwegende dat voor de lidstaten als verdragspartij bij het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind de belangen van het kind steeds de essentiële overweging moeten vormen bij ieder overheidsoptreden, ook bij grensoverschrijdende familiegeschillen; overwegende dat de bevoegde autoriteiten van bepaalde lidstaten bij familiegeschillen met grensoverschrijdende aspecten de bescherming van de belangen van het kind vaak uitleggen als de noodzaak om op het grondgebied van die staat te blijven, zelfs in gevallen waarin misbruik en huiselijk geweld zijn gemeld tegen de aldaar wonende ouder; Q. overwegende dat de lidstaten op grond van het op wederzijds vertrouwen berustende beginsel van wederzijdse erkenning verplicht zijn tot tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken of beslissingen uit een andere lidstaat; R. overwegende dat grensoverschrijdende procedures vanuit juridisch oogpunt complexer zijn en om die reden doorgaans tijdrovender en duurder; S. overwegende dat de belangen van het kind worden geschaad doordat er voor grensoverschrijdende zaken geen doeltreffende procedures bestaan voor de tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken inzake ouderlijke verantwoordelijkheden, omgangsrechten, kinderontvoeringen door ouders of onderhoudsverplichtingen; T. overwegende dat kinderen die betrokken zijn bij grensoverschrijdende civielrechtelijke en familierechtelijke geschillen in alle lidstaten dezelfde rechten, beschermingsniveaus en procedurele garanties moeten krijgen en dat op hen dezelfde minimumnormen moeten worden toegepast, ongeacht de nationaliteit van hun ouders; U. overwegende dat elk kind het recht heeft zijn ouders te kennen en door zijn ouders te worden verzorgd; overwegende dat in het geval van een scheiding elk kind het recht heeft met beide ouders op regelmatige basis persoonlijke betrekkingen en rechtstreeks contact te onderhouden, of, indien de ouders niet beschikbaar zijn, met familieleden uit beide ouderlijke takken, of, bij ontstentenis daarvan, met een persoon van zijn of haar keuze; overwegende dat de bevoegde autoriteit de persoonlijke betrekkingen en de rechtstreeks contacten van het kind met zijn ouders alleen mag beperken om de belangen van het kind te beschermen; V. overwegende dat het Haags kinderontvoeringsverdrag een stelsel van internationale samenwerking tussen landen in het leven roept om snel te kunnen handelen in geval van internationale ontvoering van kinderen; overwegende dat het Haags kinderontvoeringsverdrag tot op heden is geratificeerd door 101 landen, waaronder alle EU-lidstaten; W. overwegende dat de EU, de inspanningen tot dusverre ten spijt, niet over voldoende gegevens beschikt inzake gerechtelijke procedures waarbij kinderen betrokken zijn, net zomin als de gespecialiseerde rechterlijke instanties waar deze worden behandeld; X. overwegende dat het ontbreken van gemeenschappelijke EU-regels voor de erkenning van rechterlijke beslissingen inzake ouderschap, met name in zaken waarbij ouders van hetzelfde geslacht betrokken zijn, kan leiden tot verlies van ouderlijke rechten, een inbreuk kan vormen op het recht van het kind om te worden opgevoed door beide ouders en een relatie met beiden te kunnen onderhouden alsook op alle uit het ouderschap voortvloeiende rechten (zoals alimentatie- of erfenisrechten), en tevens kan aanzetten tot forumshopping in het geval van grensoverschrijdende familiegeschillen; overwegende dat het toekomstige wetgevingsvoorstel dienaangaande moet bijdragen tot een vermindering van het aantal administratieve en gerechtelijke procedures; Y. overwegende dat het Hof van Justitie onlangs in zaak C-490/20 als volgt heeft geoordeeld: in het geval van een kind dat Unieburger is en wiens door de bevoegde autoriteiten van het gastland afgegeven geboorteakte twee personen van hetzelfde geslacht als ouders aanwijst, is de lidstaat waarvan dit kind onderdaan is, verplicht om, ten eerste, het kind een identiteitskaart of een paspoort te verstrekken zonder te vereisen dat door de nationale autoriteiten van deze lidstaat eerst een geboorteakte wordt opgesteld en om, ten tweede, net als elke andere lidstaat, het door het gastland afgegeven document te erkennen waarmee dat kind met elk van zijn beide ouders zijn recht kan uitoefenen om vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven; Bemiddeling/mediation in dossiers betreffende kinderen Z. overwegende dat bemiddeling/mediation bij familiale conflicten in veel gevallen sneller, goedkoper en kindvriendelijker is gebleken dan gerechtelijke procedures voor het oplossen van geschillen, en daarom kan helpen om kinderontvoeringen door ouders in de toekomst te voorkomen; AA. overwegende dat het gebruik van alternatieve geschillenbeslechting moet worden aangemoedigd, tenzij dit indruist tegen de belangen van het kind, met name wanneer er sprake is van huiselijk geweld en seksueel misbruik; AB. overwegende dat nationale en grensoverschrijdende bemiddeling/mediation bij familiale conflicten nog steeds slechts in beperkte mate plaatsvindt; AC. overwegende dat er in de meeste lidstaten geen rechtsbijstand beschikbaar is voor bemiddeling/mediation ten behoeve van ouders met beperkte financiële middelen die echter wel in aanmerking zouden kunnen komen voor rechtsbijstand voor het voeren van gerechtelijke procedures; AD. overwegende dat ouders moeilijkheden kunnen ondervinden om correcte en gecontroleerde informatie te verkrijgen over de mogelijkheid om een beroep te doen op bemiddeling/mediation voordat een zaak voor de rechter komt; AE. overwegende dat bemiddeling/mediation bij commerciële conflicten aanzienlijk verschilt van bemiddeling/mediation bij familiale conflicten; AF. overwegende dat grensoverschrijdende bemiddeling/mediation bij familiale conflicten ervoor kan zorgen dat ouders makkelijker tot een overeenkomst komen die gericht is op de belangen van het kind, waardoor de emotionele en financiële lasten worden teruggedrongen omdat er geen ingewikkelde juridische procedure hoeft te worden gevolgd; AG. overwegende dat grensoverschrijdende bemiddeling/mediation bij familiale conflicten vanuit juridisch en organisatorisch oogpunt complexer is dan bemiddeling/mediation in familiegeschillen die zich binnen één land afspelen, en dat dit aanvullende kennis en taalvaardigheden van de bemiddelaar/mediator vergt; AH. overwegende dat zowel rechters als advocaten moeten worden opgeleid om meer kennis te verwerven over grensoverschrijdende bemiddeling/mediation bij familiale conflicten; Kindvriendelijke justitie in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken 1. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de rechten van het kind volledig worden geëerbiedigd, gewaarborgd en toegepast in alle procedures die betrekking hebben op het welzijn en de toekomstige levensomstandigheden van het kind, en dat bij alle handelingen van overheidsinstanties – met name in gerechtelijke procedures – die direct of indirect van invloed zijn op kinderen, de belangen van het kind voorop worden gesteld, naar behoren worden meegenomen in de handeling en steeds in aanmerking worden genomen, in overeenstemming met artikel 24 van het Handvest; 2. herinnert eraan dat de toegang tot het recht en het recht om gehoord te worden grondrechten zijn en dat ieder kind, ongeacht zijn sociale, economische of etnische achtergrond, ten volle en in eigen naam van deze rechten gebruik moet kunnen maken, onafhankelijk van zijn ouders of wettelijke voogden; 3. benadrukt dat door de COVID-19-pandemie de toegang tot het recht extra problematisch is geworden, onder meer doordat er sprake is van vertragingen in de procedures; roept de lidstaten daarom ertoe op maatregelen te treffen om de toegang tot het recht tijdens pandemieën, met name wanneer een kind betrokken is in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke of familierechtelijke zaken, te vergemakkelijken; 4. verzoekt de Commissie onverwijld een reeks gemeenschappelijke richtsnoeren of een soortgelijk niet-wetgevingsinstrument voor te stellen met daarin aanbevelingen en beste praktijken voor de lidstaten om te waarborgen dat het kind onder leiding van een rechter of een daartoe opgeleide deskundige wordt gehoord en dat er geen druk wordt uitgeoefend, ook niet door de ouders; benadrukt dat dergelijke hoorzittingen, met name in familierechtelijke zaken, moeten plaatsvinden in een kindvriendelijke omgeving en qua taal en inhoud afgestemd moeten zijn op de leeftijd, rijpheid en taalvaardigheid van het kind, en dat daarbij tegelijk moet worden gewaarborgd dat de emotionele integriteit en de belangen van het kind in acht worden genomen, met vermijding van onnodige stress, en erop moet worden toegezien dat de bevoegde autoriteit naar behoren rekening houdt met het standpunt van het kind naargelang van zijn leeftijd en rijpheid; benadrukt bovendien dat het horen van het kind in familierechtelijke procedures waarbij er een vermoeden bestaat van huiselijk of familiaal geweld of waarbij het kind misschien “getuige van geweldpleging” is, altijd moet plaatsvinden in aanwezigheid van gekwalificeerde professionals, artsen of psychologen, met inbegrip van professionals die gekwalificeerd zijn op het gebied van kinderpsychiatrie, zodat ze niet nog meer getraumatiseerd of nog meer tot slachtoffer gemaakt worden; 5. beklemtoont dat dergelijke richtsnoeren of een soortgelijk niet-wetgevingsinstrument duidelijk moeten vermelden dat een kind dat betrokken is bij civielrechtelijke, bestuursrechtelijke of familierechtelijke zaken in elk stadium van de procedure in voor het kind begrijpelijke bewoordingen op de hoogte moet worden gehouden en in het bijzonder dat de door de overheid gegeven beslissing aan het kind moet worden uitgelegd door een daartoe opgeleide beroepsbeoefenaar en op een wijze die is afgestemd op de leeftijd, rijpheid en taalvaardigheid van het kind; 6. benadrukt dat moet worden ingezien hoe nauw strafrechtelijke, civielrechtelijke en andere gerechtelijke procedures met elkaar verbonden zijn zodat de rechterlijke en juridische stappen die worden gezet in reactie op geweld tegen kinderen en partners kunnen worden gecoördineerd; verzoekt de lidstaten daarom maatregelen te treffen voor het koppelen van strafrechtelijke en civielrechtelijke zaken waarbij een individuele familie en kinderen betrokken zijn, zodat op doeltreffende wijze kan worden voorkomen dat er tussen rechterlijke en andere juridische beslissingen discrepanties ontstaan die voor de kinderen nadelig zijn; 7. vraagt aan de lidstaten om erop toe te zien dat gemakkelijk toegankelijke, begrijpelijke en kindvriendelijke informatie over de rechten van het kind in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken beschikbaar is, net als informatie over de procedures zelf en ook over grensoverschrijdende procedures; 8. verzoekt de lidstaten de toegang tot een kosteloze, kwalitatief hoogstaande vertegenwoordiging in rechte mogelijk te maken voor kinderen die betrokken zijn bij civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke geschillen, met inbegrip van grensoverschrijdende geschillen, met name wanneer de ouders niet de volledige ouderlijke verantwoordelijkheid dragen of wanneer er een vermoeden bestaat dat hun belangen mogelijk in strijd zijn met de belangen van het kind; 9. beveelt de lidstaten ten zeerste aan om een multidisciplinaire aanpak te hanteren en te voorzien in gemakkelijk toegankelijke, kwalitatief hoogwaardige, gepersonaliseerde, kosteloze en door de overheid gefinancierde advies- en ondersteuningsdiensten voor kinderen – zowel binnen als buiten het gerechtelijk apparaat – om waar nodig ondersteuning te bieden door opgeleide professionals, zoals artsen, psychologen, gekwalificeerde kinderpsychiaters, maatschappelijk werkers en kinderverzorgingsspecialisten, teneinde het kind in alle stadia van de procedure zo goed mogelijk te ondersteunen; wijst erop dat bij ieder kind dat betrokken is in een civielrechtelijke, bestuursrechtelijke of familierechtelijke zaak een op het kind toegesneden aanpak moet worden gevolgd, en dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan kinderen die vaak worden gediscrimineerd of in een kwetsbare positie verkeren, zoals kinderen met een handicap of migratieachtergrond en kinderen die in armoede leven of sociaal uitgesloten worden; 10. verzoekt de lidstaten om rechters, beoefenaars van andere juridische beroepen, handhavingsinstanties, maatschappelijk werkers, leerkrachten, medewerkers van kinderdagverblijven, en alle andere partijen die betrokken zijn bij gerechtelijke en administratieve procedures betreffende kinderen te verplichten een cursus te volgen over de rechten en specifieke behoeften van kinderen; verzoekt de Commissie de steun voor dergelijke acties op te voeren, bijvoorbeeld door middel van het Europees netwerk voor justitiële opleiding, alsmede het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”, en het programma “Justitie”; 11. roept de Commissie ertoe op bestaande netwerken en platforms van juridische beroepsbeoefenaars aan te sporen om in de hele EU goede praktijken uit te wisselen over het horen van kinderen, het recht van kinderen op informatie en het recht op een persoonlijke levenssfeer; verzoekt de Commissie te overwegen één centraal platform op te richten voor de uitwisseling van informatie door deskundigen uit de hele EU; moedigt het Europees netwerk voor justitiële opleiding aan een dergelijk forum in het leven te roepen voor rechters die betrokken zijn bij grensoverschrijdende familiegeschillen; 12. verzoekt de lidstaten voldoende middelen vrij te maken om ervoor te zorgen dat wanneer kinderen betrokken zijn in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken, deze zaken worden behandeld met uiterst zorgvuldige inachtneming van de normen inzake kindvriendelijke justitie en gepaste eerbiediging van de emotionele en lichamelijke integriteit van het kind, en zonder onnodige vertraging; benadrukt in dit verband dat de lidstaten moeten garanderen dat gerechtelijke instanties voor kinder- en familierecht als een essentiële dienst worden aangemerkt, en dat zij dus spoedzittingen kunnen blijven houden en gerechtelijke bevelen ten uitvoer kunnen leggen wanneer het gaat over de opvang en bescherming van kinderen die een onmiddellijk risico lopen op verwaarlozing of misbruik; 13. is van mening dat de lidstaten optimaal gebruik moeten maken van het programma “Justitie” voor het financieren van acties en organisaties die bijdragen tot een daadwerkelijke en niet-discriminerende toegang tot het recht voor alle kinderen, alsook voor het financieel ondersteunen van organisaties die met kinderen werken en zich voor kinderen inzetten via het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”; verzoekt de lidstaten passende regelingen en procedures voor klachten, verhaal of herstel vast te stellen om ervoor te zorgen dat de rechten van het kind naar behoren in acht worden genomen tijdens gerechtelijke procedures die direct of indirect van invloed zijn op het kind; Een EU-kader voor de bescherming van de rechten van het kind in grensoverschrijdende civielrechtelijke geschillen 14. verzoekt de lidstaten de belangen van het kind te beschermen in grensoverschrijdende familierechtelijke procedures, onder meer door erop toe te zien dat wetten en procedures geen onderscheid maken tussen de ouders op grond van hun nationaliteit, woonland of anderszins, en door niet automatisch ervan uit te gaan dat het steeds de belangen van het kind dient om op het grondgebied van een bepaalde lidstaat te blijven; 15. beklemtoont dat grensoverschrijdende zaken juridisch ingewikkeld kunnen zijn door verschillen in nationale terminologie (zoals verschillen op het gebied van de vereiste minimumleeftijd in de lidstaten) die ertoe kunnen leiden dat kinderen op basis van uiteenlopende leeftijdscriteria verschillend worden behandeld, of door de verschillende rollen die de raadsman van een kind vervult in procedures waarbij kinderen betrokken zijn; 16. dringt er bij de lidstaten op aan het recht van ieder kind om persoonlijk en rechtstreeks contact te onderhouden met elke ouder te eerbiedigen, tenzij dat ingaat tegen de belangen van het kind, en dit ongeacht de samenstelling van zijn familie of biologische verwantschap; beklemtoont dat aan deze rechten geen afbreuk mag worden gedaan, ondanks de beperkende maatregelen in verband met COVID-19; 17. verzoekt de lidstaten om uitspraken in grensoverschrijdende familiegeschillen met betrekking tot kinderen daadwerkelijk ten uitvoer te leggen in overeenstemming met het toepasselijke EU-recht en de arresten van het Hof van Justitie, met name in zaken die verband houden met grensoverschrijdende kinderontvoeringen door ouders, maar ook wanneer het gaat om scheiding van tafel en bed, echtscheiding, ouderlijk gezag, voogdij, adoptie en pleegzorg en beslissingen in verband met de erkenning van ouderschap, met inbegrip van paren van hetzelfde geslacht, terwijl hierbij de belangen van het kind altijd voorop moeten staan overeenkomstig artikel 24 van het Handvest; 18. verzoekt de lidstaten naar behoren uitvoering te geven aan de nieuwe regels en verplichtingen uit hoofde van Verordening (EU) 2019/1111 van de Raad betreffende de bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en betreffende internationale kinderontvoering (11) ; beklemtoont het belang van informatieuitwisseling tussen nationale rechterlijke instanties in grensoverschrijdende zaken, en dringt er bij de Commissie op aan daartoe samen te werken met de lidstaten, nauwlettend toe te zien op de correcte tenuitvoerlegging van de verordening en onmiddellijk te reageren wanneer dit niet het geval is; 19. herinnert eraan dat de herschikking van de verordening Brussel IIbis tot doel had de rechten van het kind te beschermen door de regels te verduidelijken, grensoverschrijdende procedures met betrekking tot kinderen te verkorten door de bepaling van vaste termijnen en de afschaffing van exequaturs, en nauwere samenwerking tussen de centrale autoriteiten en de uitwisseling van informatie in grensoverschrijdende zaken te bevorderen; verzoekt de lidstaten in dit verband te voorzien in voldoende personele en financiële middelen om de doeltreffende tenuitvoerlegging van de verordening mogelijk te maken; 20. verlangt van de Commissie en de lidstaten dat zij passende opleidingen over de nieuwe regels aanbieden aan centrale autoriteiten, rechters en beoefenaars van andere juridische beroepen die te maken krijgen met grensoverschrijdende geschillen, onder meer met betrekking tot de regels over het horen van het kind en het mogelijke gebruik van bemiddeling/mediation in dergelijke gevallen; benadrukt dat met dergelijke opleidingen moet worden gezorgd voor voldoende kennis en deskundigheid op het gebied van grensoverschrijdende familierechtelijke procedures; 21. verzoekt de Commissie om een gids voor goede praktijken op te stellen met betrekking tot de herschikking van de verordening Brussel IIbis; 22. roept de Commissie ertoe op na te gaan of EU-wetgeving nodig is voor de harmonisering van procedurele waarborgen voor kinderen in grensoverschrijdende familierechtelijke procedures; 23. verlangt van de lidstaten dat zij erop toezien dat de financiële kosten van procedures en de extra kosten die eigen zijn aan grensoverschrijdende zaken geen obstakel vormen voor de toegang tot het recht in grensoverschrijdende civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken waarbij kinderen betrokken zijn; verzoekt de lidstaten de informatie over de mogelijke rechtsbijstand in dergelijke zaken beschikbaar en toegankelijk te maken; 24. merkt op dat het Verenigd Koninkrijk niet langer deelneemt aan de samenwerking in het kader van de verordening Brussel IIbis en de alimentatieverordening; verzoekt de Commissie dringend te bekijken wat het meest geschikte middel is, in voorkomend geval een bilateraal instrument, voor het verhelpen van de rechtsonzekerheid die thans op het gebied van civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en familierechtelijke zaken betreffende kinderen bestaat tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk; 25. is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat zij een wetgevingsvoorstel zal indienen om tussen de lidstaten de wederzijdse erkenning van ouderschap te vergemakkelijken; 26. verzoekt de Commissie in dit verband naar behoren rekening te houden met de resolutie van het Parlement van 2 februari 2017 over grensoverschrijdende aspecten van adopties, met inbegrip van de bijlage waarin aanbevelingen worden gedaan voor een verordening betreffende de grensoverschrijdende erkenning van adoptiebeschikkingen, teneinde een duidelijk rechtskader tot stand te brengen en gezinnen de nodige rechtszekerheid te verschaffen met betrekking tot de erkenning in een lidstaat van een wettelijke adoptiebeschikking die in een andere lidstaat is genomen; 27. verzoekt de Commissie en de Raad het Parlement naar behoren te informeren over en te betrekken bij elk nieuw of herzien wetgevingsvoorstel op het gebied van grensoverschrijdend civiel en familierecht, aangezien dergelijke regels rechtstreeks van invloed zijn op het leven en het welzijn van EU-burgers, in de eerste plaats van kinderen; 28. acht het Haags kinderontvoeringsverdrag een onmisbaar hulpmiddel om het belang van het kind te vrijwaren in gevallen van internationale ontvoering van kinderen en is van mening dat de toetreding van nieuwe landen tot dit verdrag door de EU moet worden toegejuicht; verzoekt de Commissie derhalve vaart te zetten achter haar beoordeling van de toetreding van nieuwe landen en verzoekt de lidstaten niet te talmen met de goedkeuring van de toetreding; 29. herhaalt zijn oproep tot meer internationale samenwerking tussen de lidstaten onderling en met derde landen, met name Japan, om alle internationale verdragen inzake kinderbescherming ten uitvoer te leggen teneinde kinderen te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van kinderontvoering door ouders; 30. verzoekt de Commissie door te gaan met de uitbreiding van het onderzoek naar en het verzamelen van gegevens over kindvriendelijke justitie en beste praktijken op dit gebied in de lidstaten; roept de Commissie en de lidstaten ertoe op gegevens te verzamelen over grensoverschrijdende civielrechtelijke geschillen waarbij kinderen betrokken zijn, zoals zaken in verband met het ouderlijk gezag, omgangsrecht en kinderontvoering door ouders; verzoekt de Commissie deze gegevens op te nemen in het EU-scorebord voor justitie; Bemiddeling/mediation in dossiers betreffende kinderen 31. verzoekt de Commissie een nieuw voorstel in te dienen voor een verordening inzake grensoverschrijdende bemiddeling/mediation, met bijbehorende grondige effectbeoordeling, waarin het volgende moet worden vastgesteld: gemeenschappelijke normen voor de grensoverschrijdende procedure, regels voor de erkenning en tenuitvoerlegging van via bemiddeling/mediation gesloten overeenkomsten, vereisten voor de invoering van een Europees certificaat voor bemiddelaars/mediators om de kwaliteit van de deskundigheid in grensoverschrijdende zaken te waarborgen, en gemeenschappelijke normen voor grensoverschrijdende overeenkomsten voor bemiddeling/mediation; is van mening dat dergelijke gemeenschappelijke normen de vertrouwelijkheidsregels van elke lidstaat in acht moeten nemen en de partijen voldoende juridische informatie moeten verschaffen over het concept, de beperkingen en de gevolgen van bemiddeling/mediation; 32. verzoekt de Commissie en de lidstaten bestaande netwerken van bemiddelaars/mediators in grensoverschrijdende familiegeschillen te blijven ondersteunen; 33. roept de lidstaten ertoe op om pre-bemiddelings/mediationskantoren op te richten om de betrokken ouders en kinderen alle nodige informatie te verstrekken over het verloop van de bemiddeling/mediation en de mogelijke kosten en baten ervan, en in het bijzonder hoe een en ander de rechten en het welzijn van de kinderen zelf versterkt; wijst erop dat sommige lidstaten reeds dergelijke bemiddelings/mediationskantoren hebben opgericht of dat van plan zijn; 34. beklemtoont dat bemiddeling/mediation een doeltreffend hulpmiddel kan zijn om de belangen van het kind te beschermen in gevallen van grensoverschrijdende kinderontvoeringen door ouders; wijst in dit verband op het belang van de goede praktijken en het “Mediators in Court Model” dat in sommige lidstaten wordt gebruikt om grensoverschrijdende familiegeschillen op vriendschappelijke wijze en in der minne te schikken; 35. verzoekt de lidstaten erop toe te zien dat kinderen gedurende de hele bemiddelings/mediationsprocedure de mogelijkheid hebben om te spreken met een gekwalificeerde en onafhankelijke persoon die hen op een kindvriendelijke wijze informatie kan geven en steun kan bieden; 36. roept de lidstaten ertoe op om voor ouders met beperkte financiële middelen de toegang tot rechtsbijstand te vereenvoudigen voor zaken die verband houden met grensoverschrijdende familiegeschillen; 37. onderstreept dat het noodzakelijk is het gebruik van online-instrumenten voor bemiddeling/mediation, waaronder videoconferenties, te onderzoeken in geval van geschillen over lange afstand of geschillen waarbij men te maken krijgt met buitengewone omstandigheden, zoals de COVID-19-pandemie; 38. richt zich tot de lidstaten met het verzoek vrijwillige bemiddeling/mediation in familiezaken betreffende kinderen actief te bevorderen, onder meer via wetgevingswijzigingen; 39. verzoekt de lidstaten te voorzien in eenvoudige, snelle en betaalbare regels om via bemiddeling/mediation gesloten overeenkomsten tussen ouders juridisch bindend en afdwingbaar te maken; o o o 40. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Comité van de Regio’s, het Europees Economisch en Sociaal Comité en de regeringen en parlementen van de lidstaten. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2020)0824 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0417/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 24 maart 2021 (1) , – gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 1 juli 2021 (2) , – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 22 december 2021 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie regionale ontwikkeling, – gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9-0269/2021 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 april 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende richtsnoeren voor de trans-Europese energie-infrastructuur, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 715/2009, (EU) 2019/942 en (EU) 2019/943 en Richtlijnen 2009/73/EG en (EU) 2019/944, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 347/2013 (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/869.) Het Europees Parlement, – gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (1) (“Financieel Reglement”), – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (2) (“MFK-verordening”), – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over aanvullende middelen voor specifieke programma’s en de aanpassing van basishandelingen (3) , – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over het gebruik van teruggevloeide middelen uit de ACS-investeringsfaciliteit ten behoeve van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (4) , – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over het hergebruik van vrijgemaakte middelen in verband met het onderzoeksprogramma (5) , – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de behandeling in het MFK 2021-2027 van rentelasten en terugbetalingen in het kader van NextGenerationEU (6) , – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie inzake begrotingstoezicht op nieuwe voorstellen op basis van artikel 122 VWEU met mogelijk belangrijke gevolgen voor de Uniebegroting (7) , – gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over het opnieuw beoordelen van bepalingen in het Financieel Reglement inzake externe bestemmingsontvangsten en opgenomen en verstrekte leningen (8) , – gezien zijn resolutie van 16 december 2020 over het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (9) , – gezien het voorstel van de Commissie van 22 december 2021 voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 ( COM(2021)0569 ), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (10) , – gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (11) , – gezien het voorstel van de Commissie van 22 december 2021 tot wijziging van dat besluit ( COM(2021)0570 ), – gezien Verordening (EU) 2020/2094 van de Raad van 14 december 2020 tot vaststelling van een herstelinstrument van de Europese Unie ter ondersteuning van het herstel na de COVID-19-crisis (12) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (13) , – gezien de Europese pijler van sociale rechten (EPSR), die in november 2017 door de Europese Raad, het Parlement en de Commissie is afgekondigd, het actieplan van de Commissie voor de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten van 4 maart 2021 en de Verklaring van Porto over sociale zaken, die in mei 2021 door de leden van de Europese Raad is aangenomen, – gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN en de daarin geformuleerde doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling, – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de vormgeving van beleid inzake digitaal onderwijs (14) , – gezien de mededeling van de Commissie van 9 maart 2021, getiteld “Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium” ( COM(2021)0118 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal ( COM(2019)0640 ), – gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (15) , – gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit (16) (“Europese klimaatwet”), – gezien de speciale verslagen van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over de opwarming van de aarde met 1,5 °C, over de klimaatverandering en de bodem en over de oceanen en de cryosfeer in een veranderend klimaat, – gezien de Overeenkomst van Parijs, die op 12 december 2015 (de “Overeenkomst van Parijs”) werd goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen (COP21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) in Parijs, – gezien zijn resolutie van 1 maart 2022 over de aanval van Rusland op Oekraïne (17) , – gezien het mondiaal evaluatieverslag over biodiversiteit en ecosysteemdiensten van het intergouvernementeel platform voor biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES), – gezien de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025, – gezien Speciaal verslag nr. 10/2021 van de Europese Rekenkamer van 26 mei 2021 getiteld “Gendermainstreaming in de EU-begroting: tijd om de daad bij het woord te voegen”, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 (18) en de daaraan gehechte gemeenschappelijke verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie, – gezien de conclusies van de Raad van 15 maart 2022 over de begrotingsrichtsnoeren voor 2023 (07218/2022), – gezien artikel 93 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, – gezien de brieven van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie visserij en de Commissie constitutionele zaken, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0062/2022 ), A. overwegende dat het Parlement in een reeks resoluties heeft aanbevolen dat alle lidstaten minimaal 2 % van hun middelen uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit toewijzen aan de culturele en creatieve sector, en minimaal 10 % aan onderwijs, en dat zij minstens 5 % van de middelen uit het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) in gedeeld beheer toewijzen aan de ondersteuning van activiteiten in het kader van de Europese kindergarantie; Begroting 2023: het herstel voor iedereen op schema houden 1. merkt op dat er, ondanks de bemoedigende tekenen die wijzen op verdere groei in 2022, onzekerheid blijft bestaan over de economische en sociale vooruitzichten als gevolg van factoren zoals verstoringen van de toeleveringsketens, hoge energieprijzen, stijgende inflatie en de aanhoudende COVID-19-pandemie, alsook de gevolgen van de invasie in Oekraïne; herinnert er daarom aan dat de begroting van de Unie voor 2023 een belangrijke rol zal spelen bij het versterken van de economie en het concurrentievermogen van de Unie, het opbouwen van onze gezamenlijke veerkracht, het bijdragen tot de succesvolle tenuitvoerlegging van de Europese Green Deal en de rechtvaardige transitie, waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten, het bevorderen van economische, sociale en territoriale cohesie als een van de hoekstenen van het herstel, alsook bij het inspelen op geopolitieke uitdagingen; 2. verbindt zich er daarom toe te werken aan de vaststelling van een toekomstgerichte begroting die aansluit bij de politieke prioriteiten van de Unie, namelijk een sterkere gezondheidsunie waarborgen, van de groene en digitale transitie een succes maken, een eerlijk, inclusief, duurzaam en veerkrachtig herstel bevorderen, met inbegrip van meer steun voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), de rechtstaat, de waarden van de EU, de grondrechten en de toepassing daarvan bevorderen, meer kansen creëren voor iedereen, en met name voor jongeren in de hele Unie, en zorgen voor een sterkere Unie voor haar burgers en in de wereld; 3. wijst op de centrale rol van het cohesiebeleid van de EU als essentieel investeringsbeleid van de Unie en een van de hoekstenen van een duurzaam en inclusief herstel, en wijst op de unieke Europese meerwaarde en de bijdrage ervan aan de algehele harmonieuze ontwikkeling van de EU en haar lidstaten en regio’s; wijst op het feit dat 2023 het laatste jaar zal zijn van de uitvoering van de EU-programma’s uit het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2014-2020, met name de programma’s onder gedeeld beheer met betrekking tot cohesie, en dat dit ook het jaar is waarin de uitvoering van nieuwe programma’s op snelheid zal komen; verwacht daarom dat dit zal worden vertaald in een aanzienlijke verhoging van de betalingskredieten in de begroting voor 2023; 4. benadrukt dat het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) in 2023 in werking zal treden; herinnert aan de essentiële rol die het GLB en het gemeenschappelijk visserijbeleid spelen in het voedselsysteem van Europa, door alle Europeanen van betaalbaar, kwalitatief hoogwaardig voedsel en voedingszekerheid te voorzien; wijst tevens op het belang van de goede werking van de landbouwmarkten, de duurzame ontwikkeling van plattelandsgebieden, stabiele en aanvaardbare inkomsten voor landbouwers en vissers, het duurzame beheer van natuurlijke rijkdommen, het behoud van de biodiversiteit en de generatievernieuwing van landbouwers; vraagt om bijzondere aandacht te besteden aan kleinschalige landbouw, jonge landbouwers en kleine visserijbedrijven door zo goed mogelijk gebruik te maken van alle relevante EU-programma’s; wijst erop dat een aantal landbouwsectoren zwaar door de COVID-19-uitbraak, de stijgende energieprijzen en andere crises zijn getroffen; 5. onderstreept dat de lidstaten alle in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit beschikbare middelen eind 2023 moeten vastleggen en verzoekt de Commissie de lidstaten en begunstigden in dit verband te steunen, met de betrokkenheid van het Parlement voor het toezicht op en de transparante beoordeling van het proces; herinnert er bovendien aan dat het belangrijk is de lokale en regionale autoriteiten, sociale partners en het maatschappelijk middenveld te betrekken bij de uitvoering van en het toezicht op de relevante EU-programma’s; Een sterkere gezondheidsunie 6. herinnert eraan dat de COVID-19-crisis de gezondheidszorgstelsels ongekend zwaar op de proef stelt en de bestaande problemen heeft verergerd; is ingenomen met de prioriteit die aan Europees gezondheidsbeleid wordt gegeven en wijst op het EU4Health-programma en de cluster “Gezondheid” van Horizon Europa; merkt op dat de begroting voor paraatheidsactiviteiten van de Autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied (HERA) afkomstig is uit die programma’s en uit het Uniemechanisme voor civiele bescherming, en spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over het feit dat dit de verwezenlijking van andere belangrijke gezondheidsdoelstellingen die door de wetgevers zijn overeengekomen in gevaar kan brengen; herinnert er daarom aan dat HERA nieuwe middelen moet krijgen; benadrukt bovendien dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan het toezicht van het Parlement op HERA; wijst erop dat het belangrijk is het Europees medisch korps in het kader van het Uniemechanisme voor civiele bescherming op te bouwen en verzoekt alle lidstaten daaraan bij te dragen met extra middelen; benadrukt dat het kankerbestrijdingsplan adequate financiering moet ontvangen, met bijzondere aandacht voor acties die de burgers concrete resultaten opleveren, zoals het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming of het HPV-vaccinatieprogramma; 7. erkent dat andere programma’s van de Unie, waaronder de herstel- en veerkrachtfaciliteit, belangrijk zijn voor het verstrekken van investeringen en steun om gezondheidscrises te voorkomen en de veerkracht van gezondheidszorgstelsels en -infrastructuur te versterken; wijst erop dat die activiteiten en andere door de EU gefinancierde programma’s, waaronder EU4Health, op elkaar moeten worden afgestemd en dat de verschillen op het gebied van toegang tot gezondheidszorg moeten worden verkleind; benadrukt dat de voorlichtingscampagnes over vaccinatie in alle lidstaten en daarbuiten moeten worden versterkt; herinnert tevens aan het belang van een gestage tenuitvoerlegging en de beschikbaarheid van technische bijstand voor lidstaten met een klein ambtenarenapparaat; benadrukt dat de gedecentraliseerde agentschappen en organen op het gebied van gezondheid en veiligheid voldoende financiële en personele middelen moeten ontvangen en zo nodig moeten worden versterkt; Van de groene en digitale transitie een succes maken 8. erkent dat de uitvoering van de Europese Green Deal en de verwezenlijking van de doelstelling van de Unie om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, alsook de ambitie om de vervuiling tot nul terug te brengen, aanzienlijke publieke en private investeringen vereisen om de door de Commissie vastgestelde investeringskloof op het gebied van de groene transitie te dichten en de bindende doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken; benadrukt desalniettemin dat de kosten van niet-handelen veel hoger zouden zijn; benadrukt dat de begroting van de Unie centraal staat in de inspanningen voor een rechtvaardige transitie naar een groenere, duurzame, sociaal inclusieve, veerkrachtigere en concurrerende Unie en dat er meer financiële inspanningen nodig zijn; benadrukt dat er met name behoefte is aan passende financiële middelen waarmee de Unie haar verbintenissen kan nakomen en tegelijkertijd wordt gewaarborgd dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten; stelt met klem dat het succes van de Europese Green Deal ook afhankelijk zal zijn van de financiering ervan en pleit ervoor dat de financieringsinstrumenten van de Unie met voorrang worden ingezet in de regio’s, sectoren en gebieden die de meeste effecten van de groene transitie zullen ondervinden, waarbij rekening moet worden gehouden met de behoeften van de lidstaten; wijst erop dat kmo’s in staat moeten worden gesteld om ten volle gebruik te maken van de kansen die de Europese Green Deal biedt en van hun eigen bedrijfstransitie naar ecologische duurzaamheid en digitalisering; 9. herinnert eraan dat er ambitieuze middelen moeten worden uitgetrokken voor programma’s ter ondersteuning van klimaat- en biodiversiteitsmaatregelen en milieubescherming, zoals LIFE, en dat het mechanisme voor een rechtvaardige transitie moet worden versneld en volledig ten uitvoer moet worden gelegd, onder meer door verdere technische bijstand te verlenen om de lidstaten bij deze taak te ondersteunen; herinnert tevens aan de noodzaak om ervoor te zorgen dat de uitgaven van de Unie bijdragen aan de beperking van en de aanpassing aan de klimaatverandering, onder meer door de paraatheid voor natuurrampen te vergroten, met name via het mechanisme voor civiele bescherming, alsook aan het tot staan brengen van het verlies aan biodiversiteit; verwacht dat de Commissie zich houdt aan haar tijdens de bemiddelingsprocedure voor de begroting van 2022 gedane toezegging om het agentschap op dat gebied te versterken, met name in het licht van zijn centrale rol bij de uitvoering van het “Fit for 55”-pakket en de bijbehorende verslaglegging; is bovendien erg bezorgd over het aanhoudende tekort aan personele middelen in sommige diensten van de Commissie en herhaalt daarom zijn oproep aan de Commissie om voor voldoende middelen en personeel te zorgen; verzoekt de Commissie en de lidstaten bovendien het “berokken geen schade”-beginsel in acht te nemen teneinde de noodzakelijke samenhang tussen de beleidsdoelstellingen en de maximale doelmatigheid van de uitgaven tot stand te brengen, zowel tijdens de transitie als daarna; 10. wijst op de noodzaak van investeringen in onderzoek en innovatie op het gebied van groene technologieën, processen en vaardigheden, onder meer om de Unie een concurrentievoorsprong te geven in de toekomstige klimaatneutrale economie, en wijst er in dit verband op dat het belangrijk is te zorgen voor passende middelen voor Horizon Europa; is van mening dat kmo’s passende steun moeten krijgen om hun rol op het gebied van onderzoek en innovatie uit te kunnen breiden; is van mening dat de Unie ten volle gebruik moet maken van de Connecting Europe Facility (CEF) om haar vervoers- en energie-infrastructuur te moderniseren en te koppelen en de duurzaamheid ervan te vergroten, waardoor de energiezekerheid en -autonomie van de EU worden versterkt en de energie-unie verder wordt ontwikkeld via interconnectiviteit tussen de lidstaten; is daarom van mening dat voldoende middelen voor de CEF moeten worden gewaarborgd; wijst voorts op het belang van het ruimtevaartprogramma van de EU; 11. neemt kennis van de door de Commissie ingediende wetgevingsvoorstellen voor een chipverordening en een programma voor beveiligde connectiviteit; herinnert aan het beginsel dat nieuwe programma’s niet ten koste mogen gaan van bestaande programma’s en herhaalt zijn aloude standpunt dat nieuwe initiatieven met nieuwe middelen moeten worden gefinancierd; is voornemens de gevolgen van de voorstellen voor de begroting en de begrotingsprocedure voor 2023 grondig te bestuderen; 12. acht het van essentieel belang voor het concurrentievermogen van de Unie dat de economie en de publieke sector verder worden gedigitaliseerd; is van mening dat een succesvolle digitale transitie aanzienlijke onderzoeks- en innovatie-inspanningen in het kader van Horizon Europa vereist, alsook aanzienlijke investeringen in digitale infrastructuur via CEF Digital, en steun op gebieden als artificiële intelligentie, cyberbeveiliging en high-performance computing in de EU via het programma Digitaal Europa; wijst erop dat het nodig is de kloof op het gebied van digitale vaardigheden aan te pakken door in te zetten op gevorderde digitale vaardigheden en inclusief onderwijs; wijst op de noodzaak van instrumenten voor omscholing; wijst erop dat het belangrijk is te zorgen voor voldoende financiering en afstemming tussen EU-programma’s om de voorwaarden te scheppen voor de marktintroductie van transformatieve technologieën en innovaties, en om de Europese economie en overheidssector in staat te stellen een voortrekkersrol te vervullen bij de digitale transitie en het concurrentievermogen; 13. erkent de bijdrage van financieringsprogramma’s van de Unie aan het economisch herstel, waarbij werkloosheid wordt aangepakt en investeringen worden bevorderd, en met name aan de ondersteuning van kmo’s en start-ups; herinnert eraan dat kmo’s nog altijd de ruggengraat van de Europese economie vormen en een cruciale rol blijven spelen bij het scheppen van werkgelegenheid en het stimuleren van groei; vestigt de aandacht op InvestEU, het kmo-venster en de mogelijkheid voor kmo’s die door de pandemie zijn getroffen om in het kader van dat programma kapitaalsteun te ontvangen; wijst erop dat een goed functionerende interne markt moet worden bevorderd door middel van voldoende financiering om de bescherming van de consument te waarborgen, het concurrentievermogen van kleine ondernemingen via de ontwikkeling van digitale en ondernemersvaardigheden te stimuleren, de toegang tot markten te verbeteren, voort te bouwen op Erasmus voor jonge ondernemers en meer mogelijkheden te bieden om start-ups op te richten en op te schalen; 14. betuigt zijn solidariteit met diegenen die in sectoren werken die zwaar door de pandemie zijn getroffen, met name het toerisme, de horeca en de culturele en creatieve sector; beklemtoont dat die sectoren een belangrijke pijler van de economie van de Unie zijn en dat een aanzienlijk deel van haar beroepsbevolking in die sectoren werkzaam is, in het bijzonder in kmo’s; is van mening dat die sectoren meer steun van de lidstaten en de Unie moeten krijgen, onder meer via de herstel- en veerkrachtfaciliteit, en roept op tot aanvullende maatregelen voor die sectoren en voldoende financiering voor daarmee verband houdende EU-programma’s; dringt erop aan dat het Nieuw Europees Bauhaus (NEB) nieuwe middelen moet krijgen als het wordt omgevormd tot een initiatief of programma voor de lange termijn; herhaalt zijn teleurstelling over het feit dat geen gehoor is gegeven aan het reeds lang geleden geformuleerde verzoek van het Parlement om een specifiek EU-programma voor toerisme op te zetten; De rechtstaat, de waarden van de EU, de grondrechten en de toepassing daarvan bevorderen 15. acht het voor de geloofwaardigheid van de Unie van essentieel belang dat de middelen van de Unie correct worden gebruikt en dat alles in het werk wordt gesteld om de financiële belangen van de Unie te beschermen; benadrukt dat er een duidelijk verband bestaat tussen de eerbiediging van de rechtsstaat en een doeltreffende uitvoering van de Uniebegroting in overeenstemming met de beginselen van goed financieel beheer; is van mening dat Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting onmiddellijk en volledig moet worden toegepast, zoals herhaaldelijk werd gevraagd door het Europees Parlement; betreurt dat de Commissie de verordening nog niet ten uitvoer heeft gelegd, hoewel zij op 1 januari 2021 in werking is getreden, en benadrukt dat de verordening volledig in overeenstemming is met de EU-Verdragen, zoals bevestigd door de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 16 februari 2022 (19) ; verwacht dat de Commissie artikel 6, lid 1, van de verordening zo spoedig mogelijk in werking stelt voor de lidstaten waaraan reeds schriftelijke kennisgevingen zijn toegezonden, zoals vereist bij artikel 6, lid 4, van de verordening; is van mening dat de agentschappen en organen van de Unie op dit gebied, alsook het Europees Openbaar Ministerie (EOM), passende middelen moeten krijgen, met name gezien hun toenemende aantal taken, onder meer met betrekking tot het toezicht op en de controle van de uitgaven in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit; 16. benadrukt dat de rechtsstaat de andere fundamentele waarden waarop de Unie is gegrondvest, beschermt en dat hij onlosmakelijk verbonden is met de eerbiediging van de democratie en de grondrechten; geeft uiting aan zijn diepe bezorgdheid over de aanzienlijke verslechtering van de rechtsstaat, de democratie en de grondrechten, waaronder de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de scheiding der machten, de bestrijding van corruptie en de onafhankelijkheid en vrijheid van de media, in sommige lidstaten; wijst op het belang van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”, in het bijzonder voor de bescherming en bevordering van de rechten en waarden die in de EU-Verdragen en het Handvest van de grondrechten verankerd zijn en voor de ondersteuning en verdere ontwikkeling van de betrokkenheid van de burgers, onderwijs en open, op rechten gebaseerde, democratische, gelijke en inclusieve samenlevingen; dringt er daarom op aan dat voor dit programma ambitieuze middelen worden uitgetrokken; herinnert eraan dat justitiële samenwerking tussen de nationale autoriteiten van essentieel belang is voor het versterken van de rechtsstaat in de Unie; dringt aan op voldoende financiering voor het programma “Justitie”; Meer kansen voor iedereen in de hele Unie, en met name voor jongeren 17. stelt vast dat de COVID-19-crisis ernstige negatieve gevolgen heeft gehad voor jongeren, hun werkgelegenheidsvooruitzichten, arbeidsvoorwaarden en geestelijke gezondheid, hetgeen tot verloren kansen, slechtere vooruitzichten en een grotere onderwijskloof heeft geleid; wijst in dit verband op het belang van beroepsonderwijs en -opleiding; is ervan overtuigd dat in de begroting van 2023 specifieke aandacht moet worden besteed aan jongeren, teneinde voort te bouwen op het momentum van het Europees Jaar van de jeugd 2022, met concrete acties en beleid die in 2023 moeten worden voortgezet; wijst op het belang van Erasmus+ en benadrukt dat het erg belangrijk is dat er voldoende financiële middelen worden uitgetrokken voor dat programma, dat met onmiskenbaar succes heeft bijgedragen tot uitgebreidere mogelijkheden op het gebied van onderwijs, opleiding en werkgelegenheid in de hele Unie en dat tastbare resultaten heeft opgeleverd; is van mening dat het programma inclusiever moet worden en meer kansen en gelijke toegang moet bieden voor iedereen, met name mensen uit kansarme milieus en uit plattelands- en afgelegen gebieden; 18. benadrukt dat duurzame en langetermijnoplossingen moeten worden gevonden om de structurele demografische uitdagingen met succes aan te gaan en de braindrain in landelijke, afgelegen en minder ontwikkelde gebieden van de EU te beperken; benadrukt dat er financiële middelen nodig zijn om in gebieden die met een bevolkingsafname te kampen hebben lokale banen van hoge kwaliteit te scheppen en nieuw leven in te blazen; benadrukt dat de EU-begroting een cruciale rol speelt bij het bijdragen aan de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en het versterken van lokale en regionale sociale maatregelen, het bevorderen van de sociale dialoog en het bieden van toegang voor iedereen tot essentiële diensten, zoals gezondheidszorg, mobiliteit, adequate voeding en fatsoenlijke huisvesting; 19. wijst op de noodzaak om het Europees Solidariteitskorps te versterken, dat jongeren helpt om in een andere lidstaat praktijkervaring op te doen en zo hun inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en hun kansen in het leven te vergroten; herinnert aan het belang van passende financiering voor EU-maatregelen en -activiteiten voor jongeren en kinderen, met name in het kader van het ESF+, React-EU en de herstel- en veerkrachtfaciliteit; herinnert eraan dat de Commissie regelmatig verslag moet uitbrengen over de uitvoering van de aanbeveling over de instelling van een Europese kindergarantie en de versterking van de jongerengarantie; 20. herinnert eraan dat de pandemie ook zware gevolgen heeft gehad voor ouderen; beklemtoont dat in de begroting voor 2023 voldoende steun moet worden verleend aan de kwetsbaarsten onder hen en dat hun welzijn, waardigheid en grondrechten moeten worden beschermd; merkt op dat Erasmus+ mogelijkheden voor volwassenen en senioren biedt en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat zij daar meer gebruik van maken; wijst op de rol van de EU-begroting bij het waarborgen van de toegang van senioren tot sociale en gezondheidsdiensten, mobiliteit en mogelijkheden voor vrijwilligerswerk; roept de EU op haar acties ten behoeve van ouderen te stroomlijnen en te intensiveren binnen een samenhangend kader dat gekoppeld is aan financiering uit EU-programma’s; Een sterkere Unie voor haar burgers en in de wereld 21. spreekt zijn afschuw uit over de illegale, niet uitgelokte en ongerechtvaardigde invasie van Oekraïne door de Russische Federatie en over alle pogingen om de partners van de EU in het oostelijk nabuurschap te destabiliseren, alsook over de betrokkenheid van Belarus bij deze agressie; benadrukt dat de Unie verenigd moet blijven en roept in deze moeilijke context op tot nauwere samenwerking en solidariteit tussen de lidstaten; spoort de Unie aan te zorgen voor aanzienlijke financiering om de geopolitieke gevolgen van de huidige crisis aan te pakken, met inbegrip van steun voor humanitaire en paraatheidsmaatregelen voor de opvang van vluchtelingen in de lidstaten en in het oostelijk nabuurschap; herinnert eraan dat de stabiliteit van Unie ook afhangt van de stabiliteit van haar nabuurschap; 22. herinnert aan zijn resolutie over de Russische agressie tegen Oekraïne en verzoekt de Commissie en de lidstaten alle beschikbare financiële middelen te mobiliseren om Oekraïne te steunen; herhaalt in dit verband dat het voorstander is van de mobilisatie van de Europese Vredesfaciliteit; verzoekt de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de lidstaten om het Parlement in een vroeg stadium transparante verslagen en informatie hierover te verstrekken; roept de Commissie en de lidstaten op om in samenwerking met de humanitaire agentschappen van de VN en andere internationale partnerorganisaties verdere humanitaire noodhulp aan Oekraïne te verlenen; benadrukt dat bijzondere nadruk moet worden gelegd op kwetsbare groepen, minderheden en vrouwen en kinderen, aangezien zij in conflictsituaties bijzonder zwaar worden getroffen en speciale bescherming en steun nodig hebben; verzoekt de Commissie alle beschikbare middelen te overwegen om de verlening van steun in het kader van relevante EU-programma’s te waarborgen, met name met betrekking tot sociale en medische diensten en onderwijs; 23. spreekt nogmaals zijn onaflatende steun uit voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van alle landen van het Oostelijk Partnerschap en roept de Commissie en de lidstaten op om deze landen, en met name de Republiek Moldavië, te steunen bij het bieden van tijdelijke opvang aan vluchtelingen uit Oekraïne; wijst nogmaals op de noodzaak van solidariteit tussen de lidstaten bij de herplaatsing van vluchtelingen uit Oekraïne die in Polen, Hongarije, Roemenië en Slowakije zijn aangekomen naar andere lidstaten; 24. erkent het belang van sancties en de eenheid van de Unie bij het opleggen van die sancties, en roept de Commissie op middelen en manieren te vinden en te faciliteren om de economische en sociale gevolgen ervan voor de EU aan te pakken; 25. wijst op het strategische belang van het uitbreidingsbeleid in de landen van de Westelijke Balkan en benadrukt dat er voldoende financiering moet worden verstrekt aan de landen van de Westelijke Balkan en de landen van het oostelijk en zuidelijk nabuurschap, met name de landen die associatieovereenkomsten met de EU uitvoeren, teneinde alomvattende politieke en socio-economische hervormingen te steunen, het maatschappelijk middenveld en de rechtsstaat te versterken en bij te dragen aan het herstel van de COVID-19-crisis en de economische gevolgen ervan op de lange termijn; wijst op het belang van voldoende financiële steun voor technische bijstand om de absorptie van EU-middelen in die regio’s te verbeteren; 26. verwacht dat asiel en migratie ook na de huidige crisis hoog op de agenda van de EU zullen blijven staan; wijst op de noodzaak van voortdurende financiële steun voor de opvang, registratie, beoordeling en integratie van asielzoekers, en van voldoende financiering voor de specifieke doelstellingen van het Fonds voor asiel, migratie en integratie, teneinde te waarborgen dat het gemeenschappelijk Europees asielstelsel naar behoren ten uitvoer wordt gelegd; benadrukt dat dit stelsel gebaseerd moet zijn op solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid – d.w.z. zonder bepaalde lidstaten onevenredig zwaar te belasten –, alsook op de eerbiediging van de mensenrechten, de bevordering van integratie, de vaststelling van een kader voor legale migratie, zoals gevraagd door het Parlement, de bestrijding van mensenhandel en de verbetering van de systemen voor de doeltreffende, veilige en waardige terugkeer van personen en voor vrijwillige terugkeer, in overeenstemming met de waarden en internationale verbintenissen van de EU; dringt voorts aan op toereikende financiering voor het instrument voor grensbeheer en visa teneinde de grensbeheersystemen te versterken; 27. benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat er geen begunstigden van EU-middelen zijn (met inbegrip van aannemers of onderaannemers, deelnemers aan workshops of opleidingen, of derden) die op de lijst staan van personen en entiteiten tegen wie beperkende maatregelen zijn genomen; 28. benadrukt dat de Unie voldoende middelen nodig heeft om op grote crises en de langetermijnuitdagingen in haar nabuurschap en in de rest van de wereld te kunnen reageren, en herinnert eraan dat het uitgavenplafond voor rubriek 6 van het MFK nu al te laag is en dat het huidige MFK moet worden herzien; dringt aan op voldoende financiering voor het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking en het instrument voor pretoetredingssteun, zodat zij hun cruciale rol kunnen vervullen bij het bevorderen van duurzame en democratische ontwikkeling en politieke en economische hervormingen, het beschermen van de rechtsstaat en de mensenrechten, het ondersteunen van verkiezingsprocessen en het aanpakken van sociale en klimaatuitdagingen en de onderliggende oorzaken van migratie; wijst erop dat de Unie steun voor vluchtelingen moet blijven verlenen, met name in Turkije en de ruimere regio, en dat zij moet reageren op de ontwikkelingen in Afghanistan, en herhaalt dat de begroting van de Unie niet de enige financieringsbron mag zijn; dringt erop aan dat de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA) in 2023 ambitieuze financiering uit de EU-begroting ontvangt, zodat zij passende steun voor regionale stabiliteit kan verlenen en de weerbaarheid van Palestijnse vluchtelingen kan versterken; wijst op het belang van het programma voor humanitaire hulp en merkt op dat de middelen niet toenemen in overeenstemming met de behoeften, die nog nooit zo groot zijn geweest; dringt er daarom op aan dat er meer middelen voor worden uitgetrokken en dat de lidstaten hun humanitaire hulp verhogen; 29. herhaalt zijn standpunt dat de Unie over voldoende middelen moet beschikken om te reageren op onverwachte ontwikkelingen in de EU en daarbuiten; verzoekt de Commissie derhalve een diepgaande analyse uit te voeren van de verschillende gevolgen van de huidige uitdagingen en de impact ervan op de begrotingsprocedure 2023 en op het hele MFK 2021-2027, en om na te gaan wanneer een herziening het MFK passend is; 30. is van mening dat de recentste toename van COVID-19-besmettingen nogmaals aantoont dat er meer moet worden gedaan om de hele wereld te vaccineren; herinnert aan het akkoord tussen de drie instellingen als onderdeel van de begroting van 2022, namelijk om tegen eind juni 2022 te evalueren hoe de respons op de pandemie zich heeft ontwikkeld, met name wat betreft internationale vaccinaties, en om onverwijld de nodige maatregelen te nemen; 31. wijst op de groeiende behoefte aan passende financiële steun voor veiligheid en defensie in de Unie, onder meer via het Europees Defensiefonds, waarmee steun wordt verleend aan onderzoek en ontwikkeling in de defensiesector; dringt aan op meer inspanningen om de inzetbaarheid en operationele doeltreffendheid te vergroten en de militaire mobiliteit te verbeteren, onder meer om bij te dragen aan de versterking van de stabiliteit in het nabuurschap van de EU en daarbuiten, en om hybride en cyberdreigingen het hoofd te bieden; is van mening dat door dergelijke inspanningen de strategische autonomie van de Unie zou worden vergroot en de Europese defensie-industrie een sterkere concurrentiepositie zou verwerven; dringt bovendien aan op voldoende financiering voor het Fonds voor interne veiligheid; 32. is groot voorstander van de inspanningen van de EU om de toenemende veiligheidsdreigingen aan te pakken, zoals de verspreiding van desinformatie, met inbegrip van onlinedesinformatie, nepnieuwscampagnes tegen de EU, terrorisme, radicalisering en gewelddadig extremisme in de EU en haar buurlanden; is van mening dat bij de toewijzing van middelen rekening moet worden gehouden met de veranderende aard van dreigingen en met de noodzaak om de onderliggende oorzaken ervan aan te pakken en te zorgen voor betere coördinatie van de inspanningen van de Unie op dit gebied; 33. verzoekt de Raad en de lidstaten meer inspanningen te leveren om de integratie van alle lidstaten die aan alle technische vereisten voldoen, met name Roemenië, Bulgarije en Kroatië, in Schengen te voltooien; is van mening dat economische groei en de welvaart, de interne veiligheid, de bescherming van de buitengrenzen van de EU, de grondrechten, de goede werking van de Schengengebied en het vrije verkeer binnen de EU onlosmakelijk met elkaar verbonden en wederzijds voordelig zijn; acht het noodzakelijk om voor alle agentschappen die actief zijn op het gebied van de grondrechten, asiel, veiligheid, justitie en geïntegreerd grensbeheer te zorgen voor adequate financiering, voldoende personeel en passende opleiding van het personeel; herinnert eraan dat het Schengengebied economische voordelen oplevert voor de deelnemende landen; Horizontale kwesties 34. herinnert eraan dat de financieringskosten voor het herstelinstrument voor de EU (NGEU) ten laste van de begroting van de Unie moeten komen, onder meer door voldoende opbrengsten uit nieuwe eigen middelen, en moeten worden ondersteund door noodzakelijke en tijdige kredieten; benadrukt dat de onvoorspelbaarheid van de financieringskosten van het NGEU er niet toe mag leiden dat er financiële toewijzingen van uitgavenprogramma’s voor dit doel worden gebruikt; is van mening dat de begrotingsautoriteit de volledige bevoegdheid heeft om te besluiten EU-programma’s te versterken, onder meer wanneer de NGEU-financieringskosten lager zijn dan verwacht; herinnert eraan dat de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de financieringskosten van het NGEU in 2022, waarover op 15 november 2021 tijdens de bemiddelingsperiode overeenstemming is bereikt, van toepassing is op de begrotingsprocedure voor 2022 en geen precedent schept; herinnert eraan dat alle toekomstige besluiten alleen tijdens de jaarlijkse begrotingsprocedure mogen worden genomen; 35. herinnert eraan dat de instellingen van de Unie in het Interinstitutioneel Akkoord een juridisch bindende routekaart zijn overeengekomen voor de invoering van een pakket nieuwe eigen middelen om de volledige terugbetaling van de hoofdsom van het EU-herstelplan en de daarmee samenhangende rente te waarborgen, zonder de programma-uitgaven of investeringsinstrumenten uit hoofde van het MFK te verlagen en met inachtneming van het universaliteitsbeginsel; is ingenomen over het financieel pakket dat de Commissie op 22 december 2021 heeft voorgesteld en dat een actualisering omvat van het eigenmiddelenbesluit (20) , met drie nieuwe eigen middelen: een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens, emissiehandel, en een aandeel van de resterende winsten van de grootste en winstgevendste multinationale ondernemingen; is van mening dat het van groot belang is dat met dit financieel pakket vooruitgang wordt geboekt; verzoekt de Raad daarom het overeengekomen tijdschema in acht te nemen en vooruitgang te boeken met het eerste pakket eigen middelen voordat de begrotingsprocedure voor 2023 is afgerond; verzoekt de Commissie tevens om vóór december 2023 met een voorstel te komen voor het tweede pakket nieuwe eigen middelen om te waarborgen dat er voldoende middelen zijn voor de terugbetalingen in het kader van NextGenerationEU; herinnert eraan dat 2023 het tweede jaar zal zijn dat de programmaspecifieke aanpassing uit hoofde van artikel 5 van de MFK-verordening; van toepassing is; 36. wijst op de onverwacht hoge vrijmakingen voor onderzoek (meer dan 469 miljoen EUR), op een niveau dat niet was voorzien in, en dus niet wordt gedekt door, de MFK-overeenkomst; is van mening dat alle vrijmakingen voor onderzoek overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement ter beschikking moeten worden gesteld; is voornemens de vrijmakingen die een aanvulling vormen op de door de Commissie in de ontwerpbegroting op te nemen bedragen, toe te spitsen op een paar belangrijke beleidsprioriteiten; 37. kijkt uit naar de toepassing van de herziene methode voor het monitoren van klimaatuitgaven op de ontwerpbegroting 2023, overeenkomstig het Interinstitutioneel Akkoord betreffende begrotingsdiscipline; verwacht van de Commissie dat zij zo spoedig mogelijk een doeltreffende, transparante en alomvattende methode voor de monitoring van biodiversiteitsuitgaven aanneemt, rekening houdend met de doelstellingen voor 2024, 2026 en 2027; verzoekt de Commissie terdege rekening te houden met alle relevante bevindingen en aanbevelingen teneinde alle toekomstige uitgaven volledig transparant te laten verlopen en een duidelijker verband te leggen tussen uitgaven voor het klimaat en de biodiversiteit en de daadwerkelijke effecten ervan, onder meer door de toepassing van output- en resultaatindicatoren; pleit voor de volledige betrokkenheid van het Parlement bij de ontwikkeling van de methoden, zoals vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord; verwacht van de Commissie dat zij vóór de publicatie van de ontwerpbegroting 2023 het Parlement raadpleegt over de methode voor biodiversiteit; 38. verzoekt de Commissie een methode te ontwikkelen voor het traceren van sociale uitgaven uit de EU-begroting aan de hand van de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten; 39. herhaalt dat vrouwen onevenredig zwaar door de economische en sociale crisis als gevolg van de COVID-19-pandemie zijn getroffen, wat onder meer blijkt uit de toename van gendergerelateerd geweld; verzoekt daarom om aanzienlijke financiering voor het onderdeel “Daphne” van het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”; dringt aan op verdere financiering in de EU-begroting voor de bevordering van gendergelijkheid en de aanpak van discriminatie, met name van vrouwen en lhbti+-personen, en roept de Commissie op meer synergieën tussen de EU-programma’s op deze gebieden te bevorderen; dringt tevens aan op aanzienlijke middelen om de bescherming en bevordering van en universele toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten te ondersteunen en om vrouwelijke mensenrechtenverdedigers te steunen; 40. herinnert eraan dat de Commissie uiterlijk op 1 januari 2023 een methode moet invoeren, in combinatie met de systematische verzameling en evaluatie van en verslaggeving over naar gender uitgesplitste gegevens, om de uitgaven te meten die verband houden met de bevordering van gendergelijkheid en rechten en gelijke kansen voor iedereen; wijst op het belang van de uitvoering en opneming van gendermainstreaming als horizontaal beginsel in alle activiteiten, beleidsmaatregelen en programma’s van de EU; wijst op de belangrijke rol van de agentschappen en organen die op dit gebied werkzaam zijn en de noodzaak van voldoende financiële en personele middelen voor de uitvoering van hun taken; dringt aan op de snelle uitvoering van de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025; 41. herinnert aan het essentiële werk van de gedecentraliseerde agentschappen; is van mening dat de agentschappen over voldoende personeel en middelen moeten beschikken om hun taken uit te voeren; herinnert eraan dat de taken van de agentschappen evolueren in overeenstemming met de beleidsprioriteiten en benadrukt dat nieuwe verantwoordelijkheden gepaard moeten gaan met nieuwe middelen op een passend niveau; 42. is van mening dat in de begroting voor 2023 voldoende betalingskredieten moeten worden opgenomen, zowel voor nieuwe programma’s als voor de voltooiing van lopende programma’s, onder meer om ervoor te zorgen dat de begroting van de Unie de nodige economische stimulansen biedt; benadrukt, op basis van de lessen die uit de eerdere meerjarige financiële kaders zijn getrokken, dat de uitvoering van de programma’s moet worden versneld om betalingsachterstanden in de tweede helft van de MFK-periode te voorkomen; 43. is van mening dat de nodige kredieten beschikbaar moeten worden gesteld wanneer de aanbevelingen van de Conferentie over de toekomst van Europa ten uitvoer worden gelegd; 44. wijst op de waarde van proefprojecten en voorbereidende acties (PP/VA’s) bij het testen van nieuwe beleidsinitiatieven en het leggen van de basis voor toekomstige acties van de Unie; is daarom van plan een pakket PP/VA’s voor te stellen dat in overeenstemming is met zijn politieke prioriteiten en met de beoordeling van de Commissie; vertrouwt erop dat de Commissie de PP/VA-voorstellen op onpartijdige wijze en op basis van een juridische en financiële beoordeling evalueert, en verwacht een nauwkeurige en gedetailleerde uitleg wanneer een project geacht wordt onder EU-programma’s en -beleid te vallen, met concrete voorbeelden van de EU-acties die geacht worden de voorstellen te dekken; verzoekt de Commissie bovendien ervoor te zorgen dat de in de begroting vastgestelde PP/VA’s volledig, tijdig en in samenwerking met het Parlement worden uitgevoerd en meer zichtbaarheid krijgen om de impact ervan te maximaliseren; o o o 45. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Rekenkamer. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2022)0026 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0024/2022), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 maart 2022 (1) , – gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 23 maart 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ( A9‑0053/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 april 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking 2003/17/EG van de Raad wat betreft de toepassingsperiode ervan en de gelijkwaardigheid van in Bolivia verrichte veldkeuringen van gewassen voor de teelt van zaaigranen en gewassen voor de teelt van zaaizaad van oliehoudende planten en vezelgewassen en de gelijkwaardigheid van in Bolivia voortgebrachte zaaigranen en zaaizaad van oliehoudende planten en vezelgewassen (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2022/871.) Het Europees Parlement, – gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, – gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (1) , en met name artikel 44, – gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, definitief vastgesteld op 24 november 2021 (2) , – gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (3) (MFK-verordening), – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (4) , – gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (5) , – gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2022, goedgekeurd door de Commissie op 28 januari 2022 ( COM(2022)0081 ), – gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2022, vastgesteld door de Raad op 24 februari 2022 en dezelfde dag toegezonden aan het Europees Parlement (06310/2022 – C9‑0052/2022), – gezien de artikelen 94 en 96 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Begrotingscommissie ( A9-0051/2022 ), A. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2022 verband houdt met de aanpassing van het meerjarig financieel kader overeenkomstig artikel 7 van de MFK-verordening, op grond waarvan overdrachten mogelijk zijn van toegewezen vastleggingskredieten voor 2021 die ofwel niet zijn gebruikt ofwel niet zijn overgedragen, voor negen fondsen onder gedeeld beheer, in het geval van de vaststelling na 1 januari 2021 van nieuwe regels of programma’s onder gedeeld beheer; B. overwegende dat de vastleggingskredieten die in 2021 niet zijn gebruikt voor programma’s onder gedeeld beheer in de zin van artikel 7 van de MFK-verordening, 48 988 299 856 EUR in lopende prijzen bedragen, wat overeenkomt met alle vastleggingskredieten voor 2021 die volgens de planning in gedeeld beheer zouden worden uitgevoerd voor acht fondsen, aangezien alleen de programma’s van het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling volledig zijn goedgekeurd in 2021; C. overwegende dat dit bedrag in gelijke delen moet worden overgedragen naar elk van de jaren 2022 tot en met 2025; D. overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2022 tot doel heeft de specifieke gevolgen weer te geven van de overdracht naar het jaar 2022 van 25 % van de toewijzingen die in 2021 ongebruikt zijn gebleven voor acht fondsen onder gedeeld beheer (Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, Cohesiefonds, Europees Sociaal Fonds Plus, Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur, Fonds voor een rechtvaardige transitie, Fonds voor asiel, migratie en integratie, Fonds voor geïntegreerd grensbeheer en Fonds voor interne veiligheid); E. overwegende dat het netto-effect van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2022 op de uitgaven neerkomt op een verhoging van de vastleggingskredieten met 12 247,1 miljoen EUR voor de verschillende fondsen onder gedeeld beheer in de rubrieken 2a, 3, 4 en 5; overwegende dat de Commissie geen extra betalingskredieten vraagt; 1. neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2022, zoals ingediend door de Commissie; 2. maakt zich zorgen over de ernstige vertragingen bij de uitvoering van programma’s en fondsen van de Unie onder gedeeld beheer; wijst er nogmaals op dat een snelle uitvoering noodzakelijk is om het herstel van de Unie te ondersteunen; dringt er daarom bij alle lidstaten en de Commissie op aan de uitvoering van deze programma’s te versnellen om ervoor te zorgen dat zij in 2022 volledig operationeel zijn en de achterstand weg te werken om ervoor te zorgen dat de programma’s tegen 2027 volledig zijn uitgevoerd; 3. waarschuwt voor de risico’s die verbonden zijn aan een ontoereikend niveau van betalingskredieten; herinnert aan zijn vastberadenheid om betalingscrises, zoals die aan het begin van de vorige periode van het meerjarig financieel kader, in de toekomst te voorkomen; rekent er daarom op dat de Commissie, zodra dit nodig wordt geacht, onverwijld een ontwerp van gewijzigde begroting indient voor een verhoging van de betalingen in verband met een versnelde uitvoering van programma’s en fondsen van de Unie; 4. keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2022 goed; 5. verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 1/2022 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie ; 6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. (Gewone wetgevingsprocedure – codificatie) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2020)0739 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 100, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0371/2020), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 januari 2021 (1) , – gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 20 december 1994 voor een versnelde werkmethode voor de officiële codificatie van wetteksten (2) , – gezien de artikelen 109 en 59 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie juridische zaken ( A9‑0080/2022 ), A. overwegende dat het voorstel in kwestie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie louter een codificatie van de bestaande teksten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; 1. stelt zijn standpunt in eerste lezing vast en neemt het voorstel van de Commissie, zoals aangepast aan de aanbevelingen die de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie deed in zijn adviezen van 31 maart 2021 en van 10 maart 2022, over; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 april 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad inzake het minimumopleidingsniveau van zeevarenden (codificatie) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2022/993.) Het Europees Parlement, – gezien de verzoekschriften nrs. 0751/16, 1025/16, 0793/17, 0819/17, 0482/20, 0490/20, 0491/20, 0499/20, 0535/20, 0095/21 en 0862/21, – gezien artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de artikelen 4 en 191 en artikel 192, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en de artikelen 35 en 37 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, – gezien Richtlijn 91/676/EEG van de Raad van 12 december 1991 inzake de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen (1) (“de nitratenrichtlijn”), – gezien Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (2) (“de kaderrichtlijn water”), – gezien Richtlijn 2006/7/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 februari 2006 betreffende het beheer van de zwemwaterkwaliteit en tot intrekking van Richtlijn 76/160/EEG (3) (“de zwemwaterrichtlijn”), – gezien Richtlijn 2006/118/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende de bescherming van het grondwater tegen verontreiniging en achteruitgang van de toestand (4) (“de grondwaterrichtlijn”), – gezien Richtlijn 2008/56/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het beleid ten aanzien van het mariene milieu (5) (“de kaderrichtlijn mariene strategie”), – gezien Richtlijn (EU) 2020/2184 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water (6) (“de drinkwaterrichtlijn”), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 – De natuur terug in ons leven brengen” ( COM(2020)0380 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 17 november 2021 getiteld “EU-bodemstrategie voor 2030 – Profiteren van de voordelen van een gezonde bodem voor mens, voedsel, natuur en klimaat” ( COM(2021)0699 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” ( COM(2020)0381 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 12 mei 2021 getiteld “Route naar een gezonde planeet voor iedereen – EU-actieplan: Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul” ( COM(2021)0400 ), – gezien het verslag van de Commissie van 11 oktober 2021 over de uitvoering van Richtlijn 91/676/EEG van de Raad inzake de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen, op basis van verslagen van de lidstaten over de periode 2016-2019 ( COM(2021)1000 ), – gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over de uitvoering van de EU-waterwetgeving (7) , – gezien artikel 227, lid 2, van zijn Reglement, A. overwegende dat de Commissie verzoekschriften diverse verzoekschriften heeft ontvangen waarin bezorgdheid wordt geuit over waterverontreiniging door nitraten en waarin inbreuken op de ter zake geldende milieuwetgeving onder de aandacht worden gebracht; overwegende dat de Commissie verzoekschriften ook verzoekschriften heeft ontvangen die betrekking hebben op de uiteenlopende wijze waarop nitraatgehaltes in de lidstaten worden gemeten en de moeilijkheid om de nitraatgehaltes in Europese wateren op de juiste wijze te meten en om een goed overzicht te krijgen van de toestand van waterlichamen in de EU; B. overwegende dat de toestand van het water op veel plaatsen in de EU is verslechterd vanwege overexploitatie en verontreiniging en/of nog niet voldoet aan de vereisten van artikel 4 van de kaderrichtlijn water; C. overwegende dat bepaalde regio’s in de EU meer dan andere regio’s kampen met deze vorm van verontreiniging vanwege hun geografische kenmerken en de gevolgen van de klimaatverandering; D. overwegende dat een hoog nitraatgehalte een van de belangrijkste vormen is van verontreiniging door schadelijke stoffen van wateren in de EU en dat deze vorm van verontreiniging ontstaat door accumulatie van stikstof en fosfor uit dierlijke mest en kunstmest; E. overwegende dat stikstof een essentiële voedingsstof is voor planten en gewassen; overwegende dat hoge stikstofconcentraties in water schadelijk zijn voor mens en natuur; overwegende dat nitraten zuurstofdepletie en eutrofiëring veroorzaken en dus een gevaar vormen voor zowel de volksgezondheid als ecosystemen; overwegende dat nitraten in water de kosten van drinkwaterzuivering doen stijgen, leiden tot extra kosten omdat er schoon water vervoerd moet worden naar gemeenschappen die kampen met dit probleem en aanzienlijke economische gevolgen hebben voor economische sectoren die afhankelijk zijn van het verontreinigde water; F. overwegende dat in de periode 2016-2019 in 14,1 % van het grondwater in de lidstaten de grenswaarde voor de nitraatconcentratie in drinkwater nog altijd werd overschreden; overwegende dat 81 % van de mariene wateren, 31 % van de kustwateren, 36 % van de rivieren en 32 % van de meren in de EU eutroof zijn; overwegende dat de totale oppervlakte van de als kwetsbaar voor nitraten aangemerkte zones (inclusief de oppervlakte van de lidstaten die hun gehele grondgebied als kwetsbare zone aanwijzen) tussen de periode 2012-2015 en de periode 2016-2019 met 14,4 % is gestegen; overwegende dat de Commissie heeft vastgesteld dat eutrofiëring een probleem is waarmee bij de aanwijzing van door nitraten verontreinigde gebieden onvoldoende rekening wordt gehouden; G. overwegende dat uit waterkwaliteitsgegevens blijkt dat 30 jaar na vaststelling van de nitratenrichtlijn de uitvoering en handhaving op dit gebied nog altijd onvoldoende zijn om de doelstellingen van deze richtlijn en de doelstellingen van de kaderrichtlijn water te verwezenlijken; H. overwegende dat veel lidstaten op hun hele grondgebied nog steeds een slechte waterkwaliteit registreren en er structureel niet in slagen nutriëntenverlies in de landbouw terug te dringen, en dat sommige andere landen specifieke knelpunten hebben waar de verontreiniging onvoldoende wordt aangepakt; I. overwegende dat er ondanks de genomen maatregelen sinds 2012 in de EU slechts weinig vooruitgang wordt geboekt; overwegende dat inbreuken door de lidstaten op de nitratenrichtlijn meestal verband houden met tekortkomingen betreffende de stabiliteit van het monitoringnetwerk, de aanwijzing van kwetsbare zones en de uitvoering van actieprogramma’s; J. overwegende dat de systemen voor het meten van nitraten en de normen ter zake van lidstaat tot lidstaat verschillen; overwegende dat de uitkomsten van nitraatmetingen hierdoor niet gemakkelijk met elkaar kunnen worden vergeleken, waardoor er binnen de EU-landbouwsector mededingingsproblemen kunnen ontstaan, met verstoringen van de interne markt tot gevolg; K. overwegende dat het terugdringen van nutriëntenverliezen met 50 % tegen 2030 een van de doelstellingen van de Europese Green Deal is; L. overwegende dat de lidstaten op grond van de nitratenrichtlijn verplicht zijn om zones te bepalen en aan te wijzen die gevoelig zijn voor verontreiniging door nitraten, om een doeltreffende bestrijding van nitraatverontreiniging op hun grondgebied te waarborgen; M. overwegende dat eutrofiëring leidt tot een zorgwekkend verlies aan biodiversiteit en soms zelfs tot milieurampen in ecologisch zeer waardevolle ecosystemen, waarbij herstel van de schade zeer moeilijk is; N. overwegende dat de problemen met waterverontreiniging ten gevolge van het onjuiste gebruik van nitraten in de landbouwsector en in verband met stedelijke bronnen zoals afvalwaterzuiveringsinstallaties van een dermate grote omvang zijn dat zij een bedreiging vormen voor het voortbestaan van sommige Europese ecosystemen; O. overwegende dat veel stedelijke afvalwaterzuiveringsinstallaties niet aan de huidige eisen voldoen; 1. herinnert eraan dat in de kaderrichtlijn water is bepaald dat alle Europese oppervlaktewateren uiterlijk in 2027 een goede toestand moeten bereiken; betreurt dat de helft van de waterlichamen in de EU nog geen goede toestand heeft bereikt en dat verontreiniging door nitraten nog steeds een van de grootste belastingen voor het aquatisch milieu vormt; 2. merkt op dat de nitratenrichtlijn nog steeds een belangrijk instrument is als het gaat om de bescherming van Europese waterlichamen; uit zijn bezorgdheid over het feit dat de nitratenrichtlijn niet naar behoren wordt uitgevoerd en onvoldoende wordt gehandhaafd en over het feit dat de lidstaten op grote schaal gebruikmaken van vrijstellingen; wijst erop dat er om die reden sinds de vaststelling van de richtlijn in 1991 slechts weinig vooruitgang is geboekt; 3. wijst erop dat er meer inspanningen moeten worden geleverd om eutrofiëring van zowel zoet als zout water, veroorzaakt door stikstof en fosfor afkomstig van welke bron dan ook, maar met name afkomstig van de landbouw en van stedelijke bronnen zoals afvalwaterzuiveringsinstallaties en onbehandeld of onjuist behandeld afvalwater, aan te pakken; verzoekt de Commissie in dit verband om in haar actieplan voor het geïntegreerde beheer van nutriënten, dat gepland staat voor 2022, ambitieuze maatregelen voor te stellen; 4. wijst erop dat een omvattend inzicht in de situatie in de verschillende lidstaten en op Europees niveau onontbeerlijk is; is van mening dat het gebruik van uiteenlopende meetsystemen in de lidstaten tot problemen kan leiden bij de aanpak van waterverontreiniging door nitraten op Europees niveau; dringt er bij de Commissie op aan om de vergelijkbaarheid van de resultaten van nitraatmetingen en beoordelingen van eutrofiëring in de lidstaten te waarborgen; is van mening dat de systemen voor nitraatmeting en beoordeling van eutrofiëring, en met name de plaatsbepaling van de bemonsteringspunten, binnen de EU geharmoniseerd moeten worden; spoort de Commissie aan om de lidstaten bij dit proces technische ondersteuning te bieden door haar richtsnoeren te verbeteren en een studie uit te voeren naar de wijze waarop de monitoringsystemen door de lidstaten worden toegepast; benadrukt dat er behoefte is aan een uniform systeem voor het nemen van monsters en het analyseren van die monsters om ervoor te zorgen dat de gemeten waarden vergelijkbaar zijn; 5. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan volledige transparantie en publieke toegang te waarborgen met betrekking tot modellering en de onderliggende keuzes en aannames voor de raming van stikstofemissies; 6. wijst erop dat de maatregelen die nodig zijn om de bescherming van de waterkwaliteit te waarborgen en verontreiniging door nitraten tegen te gaan, uitgewerkt en vastgesteld moeten worden op basis van waterkwaliteitsgegevens en niet op basis van ramingen aan de hand van modellen, omdat die laatste slechts aanvullende informatie voor gerichte maatregelen kunnen bieden; 7. vindt het uiterst belangrijk dat er op korte termijn gezorgd wordt voor een aanzienlijke verbetering van de maatregelen die erop gericht zijn een goede waterkwaliteit te waarborgen, omdat uit de huidige trends valt af te leiden dat er drastische veranderingen nodig zijn om de doelstellingen van de kaderrichtlijn water inzake het bereiken van een goede ecologische en chemische toestand van water, te realiseren; 8. dringt er bij de Commissie op aan om bij alle gevallen van niet-naleving van de nitratenrichtlijn op passende wijze op te treden en daarbij ten volle rekening te houden met de steeds groter wordende verzameling van door burgers aangeleverde bewijzen en informatie, en te zorgen voor volledige transparantie met betrekking tot de maatregelen die zij neemt tegen lidstaten die de regels niet naleven, om de rechten van burgers te waarborgen en ervoor te zorgen dat zij de vruchten van EU-wetgeving kunnen plukken; dringt er in dit kader bij de Commissie op aan om veel meer gebruik te maken van haar handhavingsbevoegdheden en onder meer tijdig en op doeltreffende wijze gebruik te maken van inbreukprocedures, om te waarborgen dat de lidstaten naar behoren zones aanwijzen die kwetsbaar zijn voor nitraten en actieprogramma’s inzake nitraten opstellen en alle maatregelen daarin uitvoeren; 9. betreurt dat in de periode 2016-2019 tien lidstaten het voorwerp waren van lopende inbreukprocedures wegens niet-naleving van de nitratenrichtlijn; dringt er bij de lidstaten op aan reeds bestaande waterverontreiniging zo snel mogelijk aan te pakken en elk risico op verdere verontreiniging te voorkomen door meer zones aan te wijzen als kwetsbare zones in de zin van de nitratenrichtlijn en door ambitieuzere actieprogramma’s op te stellen, om de overeenkomstig de nitratenrichtlijn vastgestelde maatregelen ten volle uit te voeren en te handhaven; dringt er voorts bij de lidstaten op aan waterdoelstellingen in andere beleidsterreinen te integreren; 10. wijst erop dat klimaatverandering en meer regenval kunnen leiden tot overstromingen en nutriëntenverlies; betreurt dat deze risico’s in de huidige actieprogramma’s wellicht niet voldoende aan de orde komen; dringt er bij de lidstaten op aan deze prognoses en risico’s in aanmerking te nemen bij de herziening van hun actieprogramma’s en daarbij toepassing te geven aan het voorzorgsbeginsel; 11. wijst erop dat de toepassing van innovaties gestimuleerd moet worden om de efficiëntie van de landbouw te vergroten en goede praktijken binnen de landbouw te bevorderen, gelet op de noodzaak om inefficiënties die leiden tot overmatig gebruik van water, meststoffen, pesticiden en antibiotica te verminderen; 12. wijst er nogmaals op dat de overgang naar ecologisch duurzame landbouw van belang is om een einde te maken aan verontreiniging door nutriënten en om de toepassing van goede milieupraktijken te ondersteunen, onder meer door op passende wijze gebruik te maken van de relevante instrumenten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de structuurfondsen en andere EU-programma’s, zoals LIFE; benadrukt dat er gebruik moet worden gemaakt van innovatieve technieken zoals de terugwinning van stikstof uit mest, omdat dergelijke technieken kunnen bijdragen tot vermindering van de verontreiniging en ertoe kunnen bijdragen dat het weglekken van nutriënten in het milieu zoveel mogelijk wordt beperkt; verzoekt de Commissie om in het kader van Horizon Europa onderzoeksprogramma’s te financieren die erop gericht zijn slimme en innovatieve oplossingen te vinden voor het probleem van nutriëntenverontreiniging in de EU; 13. is van mening dat een verordening het juiste wetgevingsinstrument is om de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen te waarborgen en te zorgen voor een uniforme handhaving wat betreft de waterkwaliteitsdoelstellingen in de hele EU in overeenstemming met de doelstellingen van de Europese Green Deal; 14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Commissie, de Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten.